Datapuwa't nang ito'y makita ni Jesus, ay nagdalang galit siya, at sinabi sa kanila, Pabayaan ninyong magsilapit sa akin ang maliliit na bata; huwag ninyo silang pagbawalan: sapagka't sa mga ganito nauukol ang kaharian ng Dios. 	 Nak li Jesús quixq'ue retal li yôqueb chixbânunquil, c'ajo' nak quipo' ut quixye reheb lix tzolom: -Canabomakeb li coc'al chi châlc cuiq'uin. Mêram chiruheb xban nak lix nimajcual cuanquilal li Dios, a'an reheb li neque'pâban jo' nak neque'pâban li coc'al.


Sapagka't ngayon ay nahihiga sana ako at natatahimik; ako sana'y nakakatulog; na napapahinga ako: 	 Cui ta quincam, us raj. Mâ anihin raj saß ruchichßochß. Yôquin raj chi hilânc chi sa saß inchßôl.


At kung ang isang kaharian ay magkabahabahagi laban sa kaniyang sarili, hindi mangyayaring makapanatili ang kaharian yaon. 	 -Cui cuan jun têpak chi tenamit xic' te'ril rib chi ribileb rib, li jun têp chi tenamit a'an tixsach xcuanquil xjunes rib.


Ang salita na sinalita ng Panginoon kay Jeremias na propeta, kung paanong si Nabucodonosor na hari sa Babilonia ay darating, at sasaktan ang lupain ng Egipto. 	 Aßan aßin li quixye li Kâcuaß re li profeta Jeremías chirix laj Nabucodonosor nak cô Egipto chixsachbal ru li tenamit.


Ako'y nagagalak na sa lahat ng mga bagay ay mayroon akong lubos na pagtitiwala sa inyo. 	 Nac'ojla inch'ôl riq'uin li c'a'ru nequebânu ut sa inch'ôl êriq'uin.


Kayo'y magsibalik isinasamo ko sa inyo, huwag magkaroon ng kalikuan; Oo, kayo'y magsibalik uli, ang aking usap ay matuwid. 	 Canabomak incuechßinquil. Mêbânu li incßaß us cue. Lâin mâcßaß inmâc. Tîc ban inchßôl.¿Ma lâin ta biß aj ticßtiß? ¿Ma incßaß ta biß ninqßue retal li cßaßru ninye?


Inihahalukipkip ng mangmang ang kaniyang mga kamay, at kumakain ng kaniyang sariling laman. 	 Li cuînk li mâcßaß xnaßleb naxkßalu li rukß saß rochoch. Mâcßaß cuan re xban nak incßaß nacßanjelac.


Nang magkagayo'y sinabi ni David, Ibibigay ba ng mga tao sa Keila ako at ang aking mga tao sa kamay ni Saul? At sinabi ng Panginoon, Ibibigay ka nila. 	 Ut laj David quixye cuißchic: —Ut eb li cuanqueb Keila, ¿ma tineßxkßaxtesi saß rukß laj Saúl lâin joß eb ajcuiß li cuînk li cuanqueb cuochben? chan. Ut li Kâcuaß quixye re: —Eb aßan texkßaxtesiheb saß rukß laj Saúl, chan.


Sa aba nila na humahaka ng kasamaan, at nagsisigawa ng kasamaan sa kanilang mga higaan! pagliliwanag sa umaga, ay kanilang isinasagawa, sapagka't nasa kapangyarihan ng kanilang kamay. 	 Raylal tâchâlk saß xbêneb li nequeßxcßoxla saß lix cuaribâl chanru teßxbânu li mâusilal. Nequeßxcßûb ru li xîqßuilal ut nak nasakêu, nequeßxbânu li cßaßru nequeßxcßoxla xbânunquil xban nak cuanqueb xcuanquil.


At kaniyang inilagay ang mga sangang kaniyang binakbakan sa mga bangbang, sa harap ng kawan, sa mga pinagpapainuman; na pinaparoonan ng mga kawan upang uminom; at nangaglilihi pagka nagsisiparoon upang uminom. 	 Laj Jacob quixqßue retal nak eb li quetômk nequeßbatzßun chire li haß nak nequeßcuulac chi ucßac. Xban aßan nak quixtususi li rukß cheß saß li haß re nak teßril li cheß nak yôqueb chi batzßûnc.


Ang labingdalawang ito'y sinugo ni Jesus, at sila'y pinagbilinan, na sinasabi, Huwag kayong magsitungo sa alin mang daan ng mga Gentil, at huwag kayong magsipasok sa alin mang bayan ng mga taga Samaria: 	 Nak quixtaklaheb li cablaju a'in chi c'anjelac, li Jesús quixchak'rabiheb ut quixye reheb: -Mexxic sa' lix tenamiteb li mâcua'eb aj judío chi moco tex-oc sa' xtenamiteb aj Samaria.


Ang Panginoo'y isang mangdidigma: Panginoon ang kaniyang pangalan. 	 Li Dios numtajenak xcuanquil saß xbêneb li xicß nequeßiloc ke. Kâcuaß Dios xcßabaß.


Na ano pa't ako'y makabalik na payapa sa bahay ng aking ama, ay ang Panginoon nga ang magiging aking Dios, 	 Cui li Kâcuaß Dios tâtenkßânk cue re nak tincuulak cuißchic saß rochoch lin yucuaß, ut cui takacßam cuißchic kib saß usilal riqßuin li cuas, lâin tinlokßoni li Kâcuaß Dios chi anchal inchßôl.Li pec aßin xinxakab anakcuan chokß retalil nak li naßajej aßin, aßan re xlokßoninquil li Kâcuaß Dios, chan. Ut laj Jacob quixye re li Dios, —Lâin tinmayeja châcuu li junjûnk saß xlajêtkil re chixjunil li cßaßru tâqßue cue, chan.


Salitain mo sa mga anak ni Israel, at sabihin mo sa kanila, Ako ang Panginoon ninyong Dios. 	 —Ye reheb laj Israel nak lâin li Kâcuaß lix Dioseb.


Ang Panginoon ay magbibigay ng kalakasan sa kaniyang bayan; pagpapalain ng Panginoon ang kaniyang bayan ng kapayapaan. 	 Li Kâcuaß naxqßue xcacuilal xchßôleb li ralal xcßajol. Narosobtesiheb ut naxqßue li tuktûquil usilal reheb.


At ngayon sa kaniya na makapangyarihan na sa inyo'y makapagpapatibay ayon sa aking evangelio at sa pangangaral ni Jesucristo, ayon sa pahayag ng hiwaga na natago sa katahimikan nang panahong walang hanggan. 	 Chikalok'onihak taxak li Kâcua' Dios, li cuan xcuanquil re xq'uebal xcacuilal kach'ôl sa' li kapâbâl. Ninch'olob xyâlal chêru chirix li colba-ib sa' xc'aba' li Jesucristo. Najter k'e cutan mukmu chak lix yâlal chiku; aban anakcuan c'utbesinbil chic lix yâlal chiku.


Pinatototohanan din naman namin sa inyo, na tungkol sa sinoman sa mga saserdote at mga Levita, mga mangaawit, mga tagatanod-pinto, mga Nethineo, o mga lingkod sa bahay na ito ng Dios, ay hindi marapat na lapatan sila ng buwis, kabayaran, o upa. 	 Ut ninye ajcuiß âcue nak incßaß tâpatzß xtojeb laj tij chi moco eb laj levita, chi moco eb laj bichanel, chi moco eb li nequeßcßacßalen saß li oquebâl re li templo, chi moco riqßuineb li nequeßcßanjelac saß li templo. Incßaß tâpatzß xtojeb.


At ang tubig ay nagsauli, at tinakpan ang mga karro, at ang mga nangangabayo, sa makatuwid baga'y ang buong hukbo ni Faraon na pumasok na sumunod sa kanila sa dagat; walang natira kahit isa sa kanila. 	 Aban quixcßul cuißchic rib li haß ut queßmukun rubel chixjunileb laj Egipto joß eb ajcuiß li carruaje li yôqueb cuiß chi tâkênc reheb laj Israel. Queßosoß chixjunileb. Mâ jun chic queßcoleß.


Kung paano ang tinik na tumutusok sa kamay ng lango, gayon ang talinghaga sa bibig ng mga mangmang. 	 Junak li calajenak incßaß narecßa xrahil li qßuix nak na-oc chi rukß. Joßcan ajcuiß li mâcßaß xnaßleb. Mâcßaß aj e xyebal li châbil naßleb re.


At kanilang inilagay ang mga taba sa ibabaw ng mga dibdib, at kaniyang sinunog ang taba sa ibabaw ng dambana: 	 Eb li ralal laj Aarón queßxqßue li xêb saß xbên li re xchßôl. Ut laj Aarón quixqßue li xêb saß xbên li artal ut quixcßat.


At pagkaunawa ni Jesus ng kanilang mga kaisipan, ay sinabi, Bakit nangagiisip kayo ng masama sa inyong mga puso? 	 Li Jesús ac naxnau li c'a'ru yôqueb chixc'oxlanquil ut quixye reheb: -¿C'a'ut nak yôquex chixc'oxlanquil li inc'a' us?


Kaniyang papastulin ang kaniyang kawan, na gaya ng pastor, kaniyang pipisanin ang mga kordero sa kaniyang kamay, at dadalhin sila sa kaniyang sinapupunan, at papatnubayan na marahan yaong mga nagpapasuso. 	 Li Kâcuaß târileb li ralal xcßajol chi châbil joß nak li pastor narileb lix carner. Tixchßutubeb lix cocß carner ut tixcßam saß xbên xtel. Ut saß tûlanil tixberesiheb lix naßeb li cocß carner.


Ang pantas na hari ay nagpapapanabog ng masama. At dinadala sa kanila ang gulong na panggiik. 	 Li rey li cuan xnaßleb narakoc âtin saß xbêneb li incßaß useb xnaßleb ut naxqßueheb chixtojbal lix mâqueb.


At tungkol sa kaloob na panggatong, sa mga takdang panahon, at tungkol sa mga unang bunga. Alalahanin mo ako, Oh Dios ko, sa ikabubuti. 	 Ut quinxakabeb ajcuiß li ani teßcßamok chak li siß saß xkßehil. Ut quinye reheb li tenamit nak teßxkßaxtesi li xbên ru li racuîmkeb saß xkßehil. —At inDios, chaqßue taxak retal chixjunil li us li xinbânu ut tâcuuxtâna taxak cuu.—


Na nagpauna sa inyo sa daan, upang ihanap kayo ng dakong mapagtatayuan ng inyong mga tolda, na nasa apoy pagka gabi, upang ituro sa inyo kung saang daan kayo dadaan, at nasa ulap pagka araw. 	 Ut li Kâcuaß yô chi cßamoc be chêru riqßuin li xam chi kßojyîn ut li chok chi cutan. Quixcßut chêru bar têyîb cuiß lê muhebâl ut quixcßut chêru bar cuan li be têcßam nak texxic.


At ang mga anak ni Semida ay si Ahian, at si Sechem at si Licci, at si Aniam. 	 Eb li ralal laj Semida, aßaneb laj Ahián, laj Siquem, laj Likhi ut laj Aniam.


Na pinatitibay ang mga kaluluwa ng mga alagad, at inaaralan sila na magsipanatili sa pananampalataya, at sa pamamagitan ng maraming mga kapighatian ay kinakailangang magsipasok tayo sa kaharian ng Dios. 	 Yôqueb chixq'uebal xcacuil xch'ôleb laj pâbanel. Que'xye reheb nak te'xpâb li Kâcua' chi anchaleb xch'ôl ut inc'a' te'xcanab xpâbanquil. Que'xye reheb nak tento te'xcuy xnumsinquil li raylal re nak te'oc sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios.


Siya'y kakain ng mantekilla at pulot, pagka siya'y natutong tumanggi sa kasamaan, at pumili ng mabuti. 	 Nak yôk chi qßuîc, li chßina al tixtzaca li xyaßal cab ut li mantequilla toj retal tixnau xsicßbal li us ut li incßaß us.


Sapagka't kayo'y magsisilabas na may kagalakan, at papatnubayang may kapayapaan: ang mga bundok at ang mga burol ay magsisibulas ng pagawit sa harap ninyo, at ipapakpak ng lahat na punong kahoy sa parang ang kanilang mga kamay. 	 Cßajoßak xsahil saß lê chßôl nak tex-êlk saß li naßajej cuanquex cuiß. Saß tuktûquil usilal texsukßîk cuißchic saß lê tenamit. Ut teßoc cuißchic chi ûchînc li cheß chi sa saß xchßôleb. Ut tâêlk cuißchic chi châbil li acuîmk saß eb li tzûl.Chokß rêkaj li qßuix tâyoßlâk li ciprés. Ut chokß rêkaj li cuara qßuix tâyoßlâk li cuaût. Riqßuin aßan tâcßutûnk nak kßaxal nim xcuanquil li Kâcuaß. Ut li retalil aßin mâ jokße tâsachmânk. Tâcuânk ban chi junelic.


At itititig ko ang aking mukha laban sa inyo, at kayo'y masasaktan sa harap ng inyong mga kaaway: kayo'y pagpupunuan ng mga napopoot sa inyo; at kayo'y tatakas nang walang humahabol sa inyo. 	 Lâin incßaß chic texintenkßa. Texincanab êjunes re nak li xicß nequeßiloc êre teßnumtâk saß êbên ut teßtaklânk saß êbên. Tex-êlelîk chiruheb usta incßaß yôkeb chêrâlinanquil.


At bawa't sisidlang bukas na walang takip na nakatali roon, ay marumi. 	 Ut chixjunil li cuc, malaj ut li ucßal li mâcßaß xtzßapbal re ut li incßaß tzßaptzßo chi us muxbileb ru.


Nang magkagayo'y naparoon si Salomon sa Ezion-geber, at sa Eloth, sa tabi ng dagat sa lupain ng Edom. 	 Chirix aßan, laj Salomón cô saß eb li tenamit Ezión-geber ut Elot saß lix naßajeb laj Edom li cuan chire li palau.Ut laj Hiram quixtaklaheb li jucub rochbeneb li nequeßcßanjelac chiru joß eb ajcuiß li nequeßxnau chi us xchßeßbal li jucub saß li palau. Eb aßan queßcôeb aran Ofir chirixeb li nequeßcßanjelac chiru laj Salomón. Queßxcßam chak oxib ciento riqßuin junmay quintal li oro ut queßxkßaxtesi re laj Salomón.


Nguni't kayong umayon sa Panginoon ninyong Dios ay nangabubuhay pa ang bawa't isa sa inyo sa araw na ito. 	 Abanan chêjunilex lâex li incßaß quetzßektâna li Kâcuaß toj yoßyôquex anakcuan.


At itinatag ni Jose ang kaniyang ama, at ang kaniyang mga kapatid, at sila'y binigyan ng pag-aari sa lupain ng Egipto, sa pinakamabuti sa lupain, sa lupain ng Rameses, gaya ng iniutos ni Faraon. 	 Ut laj José quixqßue chi cuânc lix yucuaß saß li tenamit Egipto, joßeb ajcuiß li ras. Ut quixsi reheb li chßochß li kßaxal châbil. Li naßajej aßan Gosén xcßabaß. Ramesés ajcuiß nayeman re li naßajej aßan. Laj José quixbânu joß quiyeheß re xban laj faraón.


At inilagay ni Absalom si Amasa sa hukbo na kahalili ni Joab. Si Amasa nga ay anak ng isang lalake na ang pangalan ay Itra, na Israelita, na sumiping kay Abigal na anak na babae ni Naas, na kapatid ni Sarvia, na ina ni Joab. 	 Laj Absalón quixxakab laj Amasa chi taklânc saß xbêneb li soldados chokß rêkaj laj Joab. Laj Amasa, aßan ralal laj Itra, xcomoneb li ralal xcßajol laj Ismael. Laj Itra, aßan lix bêlom lix Abigail lix rabin laj Nahas. Lix Abigail, aßan li ras lix Sarvia. Ut lix Sarvia, aßan lix naß laj Joab.


Ngayon, tumindig kayo, at tumawid kayo sa batis ng Zered. At tayo'y tumawid sa batis ng Zered. 	 Ut li Kâcuaß quixye, “Ut anakcuan ayukex jun pacßal li nimaß Zered” chan. Ut joßcan kabânu.


Kaya't ganito ang sabi ng Panginoon, Kayo'y hindi nangakinig sa akin, na magtanyag ng kalayaan bawa't isa sa kaniyang kapatid, at bawa't isa sa kaniyang kapuwa: narito, ako'y nagtatanyag sa inyo ng kalayaan, sabi ng Panginoon, sa tabak, sa salot, o sa kagutom; at akin kayong ihahagis na paroo't parito sa lahat ng kaharian sa lupa. 	 Joßcan nak lâin li Kâcuaß ninye êre chi joßcaßin: Lâex incßaß xex-abin chicuu. Incßaß xerachßab lê môs, lê rech tenamitil. Joßcan nak lâin texincanab êjunes re nak texcamsîk saß li plêt malaj ut texcâmk xban cueßej malaj ut xban caki yajel. Xicß chic tex-ilekß xbaneb chixjunileb li xnînkal ru tenamit li cuanqueb saß ruchichßochß.


Nang magkagayo'y ang mga pangulo at mga satrapang ito ay nagpisan sa hari, at nagsabi ng ganito sa kaniya, Haring Dario, mabuhay ka magpakailan man. 	 Ut eb li gobernador joßqueb ajcuiß li nequeßtaklan saß xbêneb li tenamit queßxchßutub ribeb chiru li rey ut queßxye re: —At rey Darío, chicuânk taxak lâ yußam chi junelic.


At hinatulan ni Samuel ang Israel lahat ng mga araw ng kaniyang buhay. 	 Ut laj Samuel quicuan chi taklânc saß xbên li tenamit Israel joß najtil yoßyo.


Sapagka't siya'y magiging parang punong kahoy na itinanim sa tabi ng tubig, at naguugat sa tabi ng ilog, at hindi matatakot pagka ang init ay dumarating, kundi ang kaniyang dahon ay magiging sariwa; at hindi mababalisa sa taon ng pagkatuyu, o maglilikat man ng pagbubunga. 	 Ut chanchanak jun li cheß aubil chire li haß. Lix xeß naxtau li haß ut incßaß nachakic saß sakßehil. Junelic rax ru lix xak. Li cheß aßan incßaß nachakic nak incßaß naxqßue li hab. Junelic naûchin saß xkßehil.


Ngayon ay may isang alagad sa Joppe na nagngangalang Tabita, na ang kahuluga'y Dorcas: ang babaing ito'y puspos ng mabubuting gawa at ng pagkaawang gawa na kaniyang ginagawa. 	 Ut quicuan aran Jope jun li ixk aj pâbanel xTabita xc'aba'. Chi jalbil ru naraj naxye Dorcas. Junelic yô chixbânunquil usilal reheb li ras rîtz'in ut naxtenk'aheb li neba'.


Gayon ang gagawin niya sa toro; kung paano ang ginawa niya sa torong handog dahil sa kasalanan, ay gayon gagawin niya rito: at itutubos sa kanila ng saserdote, at patatawarin sila. 	 Juntakßêt tixbânu riqßuin li chßina toro aßin joß quixbânu riqßuin li toro li quixmayeja re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc aßan. Chi joßcaßin laj tij tixqßue li mayej re xtojbal rix lix mâqueb li tenamit ut tâcuyekß lix mâqueb.


Ganito ang sabi ng Panginoon ng mga hukbo, Mangagtanong kayo ngayon sa mga saserdote ng tungkol sa kautusan, na mangagsabi, 	 Ut quixye re nak saß xcßabaß li nimajcual Dios tixpatzß reheb laj tij chirix li chakßrab.


At ang Moab ay nanghimagsik laban sa Israel pagkamatay ni Achab. 	 Nak ac camenak chic li rey Acab, eb laj Moab queßpoß saß xbêneb laj Israel.


Ako'y magpapasalamat sa iyo, Oh Panginoon, sa gitna ng mga bayan: ako'y aawit sa iyo ng mga pagpuri sa gitna ng mga bansa. 	 Tatinlokßoni chiruheb li tenamit, at Kâcuaß. Tinbicha lâ lokßal chiruheb chixjunileb li tenamit.


At tungkol sa pananamit, bakit kayo nangababalisa? Wariin ninyo ang mga lirio sa parang, kung paanong nagsisilaki; hindi nangagpapagal, ni nangagsusulid man: 	 ¿C'a'ut nak naxic êch'ôl chi c'oxlac chirix lê rak'? Q'uehomak retaleb li utz'u'uj sa' pim chanru nak neque'q'ui chi inc'a' neque'c'anjelac chi moco neque'quemoc.


At sinugo ng hari na kasama niya si Sadoc na saserdote, at si Nathan na propeta, at si Benaia na anak ni Joiada, at ang mga Ceretheo at ang mga Peletheo at pinasakay nila siya sa mula ng hari: 	 Ut quixtakla laj Sadoc laj tij ut li profeta Natán chirochbeninquil joß eb ajcuiß laj Benaía li ralal laj Joiada ut eb laj cereteo ut eb laj peleteo. Ut queßxqßue laj Salomón chirix lix mûl li rey David.


Naganap nga kay Elisabet ang panahon ng panganganak; at siya'y nanganak ng isang lalake. 	 Quicuulac xk'ehil nak tâyo'lâk lix c'ula'al lix Elisabet ut quicuan jun lix c'ula'al ch'ina têlom.


Datapuwa't kung hindi ninyo ipatawad sa mga tao ang kanilang mga kasalanan, ay hindi rin naman kayo patatawarin ng inyong Ama ng inyong mga kasalanan. 	 Cui inc'a' nequecuy xmâqueb lê ras êrîtz'in, jo'can ajcui' lâex inc'a' tâcuyek' êmâc xban lê Yucua' cuan sa' choxa.


At kaniyang pababayaan ang Israel dahil sa mga kasalanan ni Jeroboam, na kaniyang ipinagkasala, at ipinapagkasala sa Israel. 	 Li Kâcuaß tixkßaxtesiheb laj Israel saß rukßeb li jalaneb xtenamiteb xban nak quimâcob laj Jeroboam ut xban ajcuiß nak laj Jeroboam, aßan li quicßamoc be chiruheb laj Israel re nak teßmâcobk ajcuiß eb aßan, chan li profeta Ahías.


At ang bakay ay bumangong bigla sa kanilang dako, at sila'y tumakbo pagkaunat niya ng kaniyang kamay, at pumasok sa bayan at sinakop at sila'y nagmadali at sinilaban ang bayan. 	 Ut eb li soldados li mukmûqueb chak chirix li tenamit nak queßril nak quixtaksi lix chßîchß laj Josué saß junpât queßel chak ut queßoc saß li tenamit ut queßrêchani. Ut saß junpât queßoc xcßatbal li tenamit.


Nang magkagayo'y hiniyawan niya ako, at nagsalita sa akin, na nagsasabi, Narito, silang nagsiparito sa dakong lupaing hilagaan ay nagpatahimik sa aking diwa sa lupaing hilagaan. 	 Chirix aßan li ángel quixjap re ut quixye: —Il, li xeßcôeb saß li norte xeßxqßue li tenamit chixtojbal rix lix mâqueb. Ut xrisi xjoskßil li Kâcuaß saß xbêneb, chan li ángel.


At bumangon ang kaniyang panginoon ng kinaumagahan, at ibinukas ang mga pinto ng bahay, at lumabas na nagpatuloy ng kaniyang lakad: at, narito, ang babae na kaniyang kinakasama ay nakabuwal sa pintuan ng bahay, na ang kaniyang mga kamay ay nasa tayuan. 	 Nak quicuacli laj levita, quixte li puerta re tâxic. Quiril li ixk tßantßo aran chire li puerta. Yô raj xyalbal xtebal li puerta.


Datapuwa't, lumingon siya, at sila'y pinagwikaan. 	 Quixsuk'isi rib li Jesús ut quixk'useb. Quixye reheb: -¿C'a'ru musik'ejil cuan êriq'uin lâex nak inc'a' nequetau ru?


At nang masabi niyang gayon, ay nagpatuloy siya sa unahan, na umahon sa Jerusalem. 	 Nak ac xye li jaljôquil ru âtin a'in, li Jesús qui-oc cui'chic chi xic Jerusalén.


At kayo'y aking pangangalatin sa mga bansa, at pagbubunutan ko kayo ng tabak sa hulihan ninyo: at ang inyong lupain ay magiging isang ilang, at ang inyong mga bayan ay magiging sira. 	 Lâin tinjeqßui êru saß xyânkeb li xnînkal ru tenamit. Ut tebinqßue li xicß nequeßiloc êre chêrâlinanquil riqßuin chßîchß. Tinsach ru lê naßaj ut juqßuinbilakeb chic lê tenamit.


At kung ano ang ibig ninyong sa inyo'y gawin ng mga tao, gayon din ang gawin ninyo sa kanila. 	 Cui lâex têraj nak châbilakeb lê ras êrîtz'in êriq'uin, châbilakex ajcui' lâex riq'uineb a'an.


Nang panahon ngang yao'y ang hukbo ng hari sa Babilonia ay kumubkob sa Jerusalem, at si Jeremias na propeta ay nakulong sa looban ng bantayan, na nasa bahay ng hari sa Juda. 	 Lix soldado laj Nabucodonosor yôqueb chi pletic riqßuineb laj Jerusalén. Ut laj Jeremías cuan chi prêxil saß li nebâl re li cab li nequeßcuan cuiß eb li nequeßcßacßalen re lix palacio lix reyeb laj Judá.


Kundi ng mahalagang dugo, gaya ng sa korderong walang kapintasan at walang dungis, sa makatuwid baga'y ang dugo ni Cristo: 	 Colbilex ban riq'uin xlok'laj quiq'uel li Cristo. Li Cristo, a'an li quixmayeja rib chiru li Dios Acuabej jo' jun li carner namayejâc chi mâc'a' rêc' ut chi mâc'a' xpaltil.


At sinabi niya, Sa katotohana'y sinasabi ko sa inyo, Ang dukhang babaing baong ito ay naghulog ng higit kay sa kanilang lahat. 	 Ut li Jesús quixye: -Relic chi yâl ninye êre nak li xmâlca'an neba' nabal xq'ue chiru li que'xq'ue li biom,


At ipinanganak ni Aholibama si Jeus, at si Jaalam at si Cora; ito ang mga anak ni Esau, na ipinanganak sa kaniya sa lupain ng Canaan. 	 Ut laj Esaú quicuan oxib li ralal riqßuin lix Aholibama. Aßaneb aßin lix cßabaßeb; laj Jeús, laj Jaalam, ut laj Coré. Chixjunileb li ôb chi ralal laj Esaú queßyoßla aran saß li tenamit Canaán.


At pangangalatin ka ng Panginoon sa lahat ng mga bayan, mula sa isang dulo ng lupa hanggang sa kabilang dulo ng lupa; at doo'y maglilingkod ka sa ibang mga dios, na hindi mo nakilala, ninyo ng inyong mga magulang, sa makatuwid baga'y sa mga dios na kahoy at bato. 	 Li Kâcuaß tixchaßchaßi êru yalak bar saß ruchichßochß. Ut saß eb li naßajej aßan têlokßoni li jalanil dios li yîbanbil riqßuin cheß ut pec, chi moco lâex chi moco lê xeßtônil yucuaß queßxlokßoniheb junxil.


Sapagka't tinubos ng Panginoon ang Jacob, at tinubos niya siya sa kamay ng lalong malakas kay sa kaniya. 	 Li Kâcuaß tâcolok reheb li ralal xcßajol laj Jacob. Aßan tâcolok reheb saß rukßeb li kßaxal cauheb rib chiruheb aßan.


At kung ang isa sa mga Levita ay tumubos, ang bahay na ipinagbili at ang bayang kaniyang pag-aari, ay maaalis sa jubileo, sapagka't ang mga bahay sa mga bayan ng mga Levita ay kanilang pag-aari sa gitna ng mga anak ni Israel. 	 Cui junak cuînk tixlokß li rochoch laj levita, li cuînk aßan tento tâêlk saß li cab nak tâcuulak li chihab re sahil chßôlejil xban nak lix tenamiteb aßan, aßan li qßuebil reheb laj levita saß xyânkeb laj Israel.


Gayon bumalik uli na sumunod si Samuel kay Saul; at sumamba si Saul sa Panginoon. 	 Joßcan nak laj Samuel cô chirix laj Saúl ut laj Saúl quixlokßoni li Kâcuaß.


Kaniyang binubuhat ng bingwit silang lahat, kaniyang hinuhuli sila sa kaniyang dala, at kaniyang pinipisan sila sa kaniyang lambat: kaya't siya'y nagagalak at siya'y masaya. 	 Eb laj Caldea nequeßnumta saß xbêneb li tenamit ut nequeßrêchaniheb. Chanchaneb laj car nak nequeßxchap li car riqßuin lix anzuelo ut chanchan nak nequeßxchap riqßuin lix yoy. Ut nequeßsahoß saß xchßôleb chirilbal li joß qßuial nequeßxchap.


At isang mahirap na bagay ang inuusisa ng hari, at walang ibang makapagpapaaninaw sa harap ng hari, liban ang mga dios, na ang tahanan ay hindi kasama ng tao. 	 Li cßaßru nacapatzß, at rey, kßaxal chßaßaj xsumenquil. Mâ ani naru tâyehok âcue li cßaßru nacacuaj xnaubal. Caßaj eb cuiß li kadios nequeßnaßoc re aßan; abanan mâ aniheb saß kayânk xban nak eb aßan incßaß nequeßcuan saß xyânkeb yal cuînk, chanqueb.


At isang lalake ng Dios ay lumapit at nagsalita sa hari ng Israel at nagsabi, Ganito ang sabi ng Panginoon, Sapagka't sinabi ng mga taga Siria, Ang Panginoon ay dios sa mga burol, nguni't hindi siya dios sa mga libis: kaya't aking ibibigay ang buong malaking karamihang ito sa iyong kamay, at inyong malalaman na ako ang Panginoon. 	 Jun xprofeta li Kâcuaß Dios quicuulac riqßuin li rey Acab ut quixye re: —Joßcaßin xye li Kâcuaß. “Xban nak eb laj Siria xeßxye nak caßaj cuiß saß eb li tzûl cuan incuanquil ut xeßxye nak mâcßaß incuanquil saß li ru takßa, joßcan nak lâin tinkßaxtesiheb laj Siria saß âcuukß, usta kßaxal nabaleb. Lâat tânau nak lâin li Kâcuaß,” chan.


At ang kanilang mga kapatid, na mga makapangyarihang lalake na matatapang, isang daan at dalawang pu't walo: at ang kanilang tagapamahala ay si Zabdiel na anak ni Gedolim. 	 Ut eb li rechßalal, li junes cuînk li cauheb rib, aßan jun ciento riqßuin cuakxakib xcaßcßâl. Laj Zabdiel li ralal laj Gedolim, aßan li nataklan saß xbêneb.


At nangyari nang kinabukasan, na ang bayan ay bumangong maaga, at nagtayo roon ng dambana, at naghandog ng mga handog na susunugin at ng mga handog tungkol sa kapayapaan. 	 Cuulajak chic eb laj Israel queßcuacli ekßela ut queßxyîb jun li artal. Queßxqßue lix cßatbil mayej ut queßmayejac re nak teßxcßam cuißchic rib saß usilal riqßuin li Kâcuaß.


Gagawin mo ang dambana na kuluong sa pamamagitan ng mga tabla kung paano ang ipinakita sa iyo sa bundok, ay gayon gagawin nila. 	 Ut hopho xsaß li artal li têyîb. Têyîb chi tzßakal joß quincßut châcuu saß li tzûl.


At sila'y magsisipanggaling sa silanganan at sa kalunuran, at sa timugan at sa hilagaan, at magsisiupo sa kaharian ng Dios. 	 Nabaleb li telaje'châlk chak yalak bar jun sut rubel choxa, ut te'c'ojlâk chi cua'ac sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios.


Kaniyang inilatag ang ulap na pinakakubong; at apoy upang magbigay liwanag sa gabi, 	 Li Dios quixqßue jun li chok re xmuheb laj Israel chi cutan ut quixqßue li xam re xcutanobresinquil lix beheb chiru kßojyîn.


Itong abang tao'y dumaing, at dininig siya ng Panginoon. At iniligtas siya sa lahat niyang mga kabagabagan. 	 Nak kßaxal ra cuanquin, quintzßâma intenkßanquil re li Kâcuaß, ut aßan quixsume li quintzßâma re ut quinixcol chiru li raylal.


At nang pumasok si Jesus sa bahay ng pinuno, at makita ang mga tumutugtog ng mga plauta, at ang mga taong nangagkakagulo, 	 Chirix chic a'an li Jesús cô sa' rochoch laj Jairo. Nak quicuulac sa' li rochoch, quirileb li yôqueb chixyâbasinquil li xôlb ut li japjôqueb re chi yâbac xban xcamic li xka'al.


At si Joab na anak ni Sarvia ay nasa pamamahala sa hukbo; at si Josaphat na anak ni Ahilud ay kasangguni. 	 Li nataklan saß xbêneb li soldado, aßan laj Joab, xyum lix Sarvia. Ut laj Josafat, ralal laj Ahilud, aßan li quitzßîban re li cßaßru quicßulman.


Gayon ako pinapagdaan ng mga buwan na walang kabuluhan at mga gabing nakaiinip ang itinakda sa akin. 	 Lâin nabal po cuoquic chixcßulbal li chßaßajquilal aßin. Ut rajlal kßojyîn yôquin chixcßulbal li raylal.


At ang luwang ng pasukan ay sangpung siko; at ang mga tagiliran ng pasukan ay limang siko sa isang dako, at limang siko sa kabilang dako: at sinukat niya ang haba niyaon na apat na pung siko, at ang luwang, dalawang pung siko. 	 Li puerta, aßan ôb metro xnimal ru. Ut lix naßaj li puerta, aßan cuib metro riqßuin media li junjûnk pacßal. Ut quixbis ajcuiß li Santil Naßajej. Aßan junmay metro rok ut lajêb metro.


At, narito, isang gaya ng kahawig ng mga anak ng mga tao ay humipo ng aking mga labi: nang magkagayo'y ibinuka ko ang aking bibig, at ako'y nagsalita, at nagsabi sa kaniya na tumayo sa harap ko, Oh panginoon ko, dahil sa pangitain ay nagbalik sa akin ang aking mga kapanglawan, at hindi nananatili sa akin ang lakas. 	 Ut xakâmil chicuu jun chanchan li cuînk. Aßan quixqßue li rukß chi xtzßûmal cue ut quinâtinac cuißchic. Ut lâin quinye re: —At Kâcuaß, kßaxal ra saß inchßôl xban li quicßutbesîc chicuu ut mâcßaß chic inmetzßêu.


Kaya't ganito ang sabi ng Banal ng Israel, Sapagka't inyong hinamak ang salitang ito, at nagsitiwala kayo sa kapighatian at kasuwailan, at yaon ay inyong inaasahan: 	 Joßcan nak li nimajcual Dios, li Dios santo li nakalokßoni lâo aj Israel, naxye chi joßcaßin: —Lâex xetzßektâna li cuâtin. Xecßojob êchßôl riqßuin li pletic ut li mâusilal.


Sapagka't kung paanong ang katawan ay iisa, at mayroong maraming mga sangkap, at ang lahat ng mga sangkap ng katawan, bagama't marami, ay iisang katawan; gayon din naman si Cristo. 	 Li jun chi tz'ejcualej tz'akal re ru. Cuan rok ruk'. Cuan chixjunil. Usta jalan jalânk lix cha'al cuan, abanan jun ajcui' chi tz'ejcualej nak cuan. Jo'can ajcui' lâo aj pâbanel. Nabalo, abanan junajo chi tz'ejcualej riq'uin li Cristo.


Siya'y malilibing ng libing asno, na hihilahin at itatapon sa labas ng mga pintuang-bayan ng Jerusalem. 	 Teßxmuk joß nak namukeß li bûr. Quelonbil teßxbânu nak teßxcßam toj chirix li tenamit Jerusalén. Tâcutekß toj jun pacßal li oquebâl.


At ang hangganan ay paabot mula sa taluktok ng bundok hanggang sa bukal ng tubig ng Nephtoa, at palabas sa mga bayan ng bundok ng Ephron, at ang hangganan ay paabot sa Baala (na siya ring Chiriath-jearim): 	 Li nubâl naxqßue chak vuêlt saß xbên li tzûl ut nacuulac cuan cuiß li yußam haß li cuan Neftoa. Ut nacuulac ajcuiß toj saß eb li tenamit li cuanqueb saß li tzûl Efrón, ut nocoxnumekß saß li naßajej Baala, li nequeßxye ajcuiß Quiriat-jearim re.


At sa likod ng mga pintuan at ng mga tukod ay itinaas mo ang iyong alaala: sapagka't ikaw ay nagpakahubad sa iba kay sa akin, at ikaw ay sumampa; iyong pinalaki ang iyong higaan, at nakipagtipan ka sa kanila: iyong inibig ang kanilang higaan saan mo man makita. 	 Nequeqßue retalil lê yîbanbil dios chixcßatk li oquebâl re lê rochoch re nak julticak êre. ¿Cßaßut nak eb aßan chic nequelokßoniheb ut incßaß niquinêlokßoni lâin? Lâex nequekßaxtesi êrib riqßuineb. Ut quebânu li contrato riqßuineb. Eb aßan li kßaxal nequeraheb chicuu lâin.


Datapuwa't silang mga nagsipaghatid kay Pablo ay dinala siya hanggang sa Atenas: at nang matanggap na nila ang pautos kay Silas at kay Timoteo na madalingmadali silang magsiparoon sa kaniya, ay nagsialis sila. 	 Eb li que'côeb chi canabânc re laj Pablo, que'xc'am toj sa' li tenamit Atenas. Nak que'suk'i Berea, laj Pablo quixtakla resil chirixeb nak laj Silas ut laj Timoteo te'xic Atenas chi junpât.


At sila'y nakipagdigma sa mga Hagreo, kay Jethur, at kay Naphis, at kay Nodab. 	 Eb aßan queßpletic riqßuineb laj agareno ut riqßuineb li ralal xcßajol laj Jetur, laj Nafis ut laj Nodab.


At sinabi sa kaniya ng lingkod, Sakaling hindi iibigin ng babae na sumama sa akin sa lupaing ito: dapat ko bang ibalik ang anak mo sa lupaing pinanggalingan mo? 	 Ut lix môs quichakßoc ut quixye re: —Mâre incßaß târaj châlc li ixk arin. Cui incßaß naraj châlc arin, ¿ma târûk tincßam lâ cualal aran saß li tenamit li chalenakat cuiß chak lâat? chan.


Ni lalabas sa santuario, ni lalapastanganin ang santuario ng kaniyang Dios; sapagka't ang talaga na langis na pang-pahid ng kaniyang Dios ay nasa ulo niya: ako ang Panginoon. 	 Chi moco tâêlk saß li tabernáculo, chi moco tixmux ru, xban nak aßan sicßbil ru chi cßanjelac chicuu lâin li Kâcuaß lix Dios ut qßuebil li aceite saß xjolom. Lâin li Kâcuaß xinyehoc re aßin.


Nguni't ang hari ay nanghinayang kay Mephiboseth na anak ni Jonathan na anak ni Saul, dahil sa sumpa ng Panginoon na namamagitan sa kanila, kay David at kay Jonathan na anak ni Saul. 	 Li rey David quiril xtokßobâl ru laj Mefi-boset li ralal laj Jonatán li ralal laj Saúl xban li juramento li queßxbânu laj David ut laj Jonatán saß xcßabaß li Dios.


At sa kaniyang paglalakad, ay nangyari na siya'y malapit sa Damasco: at pagdaka'y nagliwanag sa palibot niya ang isang ilaw mula sa langit: 	 Yô chi xic ut nak ac cuulac re sa' li tenamit Damasco, sa' junpât quisute' xban jun chanchan xam quichal sa' choxa.


Huwag nga ninyong pabayaan na pagsalitaan ng masama ang inyong kabutihan: 	 Lâat nacanau nak us li yôcat chixbânunquil, abanan chaq'uehak retal li c'a'ru tâbânu re nak mâ ani tâyehok nak inc'a' us li yôcat chixbânunquil.


At malalaman ng buong bayan ng Ephraim, at ng nananahan sa Samaria, na nagsasabi sa kapalaluan at sa pagmamatigas ng ulo, 	 Chixjunileb laj Israel teßxnau nak li Kâcuaß, aßan li quibânun re aßan. Teßxnau chixjunileb li ralal xcßajol laj Efraín ut li tenamit Samaria, li nequeßxkßetkßeti ribeb ut nequeßxnimobresi ribeb chixyebal:


Sa kanila nga'y sinabi ni Jesus, Mga anak, mayroon baga kayong anomang makakain? Nagsisagot sila sa kaniya, Wala. 	 Quixye li Jesús reheb: -Ex cualal inc'ajol, ¿ma xechap li car? chan. Eb a'an que'chak'oc ut que'xye: -Mâ jun xkachap.-


At sinabi niya sa kanila, Hindi ukol sa inyo ang pagkaalam ng mga panahon o ng mga bahagi ng panahon, na itinakda ng Ama sa kaniyang sariling kapamahalaan. 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Mâcua' êre lâex xnaubal li c'a'ak re ru a'in. Ca'aj cui' li Dios Acuabej nana'oc re jok'e tixbânu xban nak ca'aj cui' a'an yal re sa' xbên chixjunil.


At ang mga anak ni Elioenai: si Odavias, at si Eliasib, at si Pelaias, at si Accub, at si Johanan at si Delaias, at si Anani, pito. 	 Cuukubeb li ralal laj Elioenai. Aßaneb aßin: laj Hodavías, laj Eliasib, laj Pelaías, laj Acub, laj Johanán, laj Dalaías ut laj Anani.


Ang iyo lamang mga itinalagang bagay na tinatangkilik mo, at ang iyong mga panata, ang iyong dadalhin, at yayaon ka sa dakong pipiliin ng Panginoon: 	 Abanan têcßam lê mayej li ac kßaxtesinbil re Dios saß li naßajej li sicßbil ru xban li Kâcuaß ut têcßam ajcuiß aran li ac yechißinbil.


At sila'y nangagsugo at ipinatawag nila siya; at si Jeroboam at ang buong Israel ay nagsiparoon, at sila'y nagsipagsalita kay Roboam, na nagsisipagsabi, 	 Queßxtakla xbokbal laj Jeroboam. Ut aßan quichal ut chixjunileb laj Israel queßâtinac riqßuin laj Roboam ut queßxye re:


Datapuwa't silang lahat ay nagsisigawang paminsan, na nangagsabi, Alisin mo ang taong ito, at pawalan mo sa amin si Barrabas: 	 Ut chixjunileb li tenamit que'xye chi junajeb xyâb xcuxeb: -¡Camsi a'an, ut ach'ab laj Barrabás! chanqueb.


At nangyari nang kinabukasan, na nangagkatipon sa Jerusalem ang kanilang mga pinuno at mga matanda at mga eskriba; 	 Sa' li cutan jun chic que'ch'utla Jerusalén eb li xbênil aj tij, ut eb li neque'taklan sa' xbêneb laj judío, jo'queb ajcui' laj tz'îb.


Pagka ang isang propeta ay nagsasalita sa pangalan ng Panginoon, kung ang bagay na sinasabi ay hindi sumunod ni mangyari, ay hindi sinalita ng Panginoon ang bagay na yaon: ang propetang yaon ay nagsalita ng kahambugan, huwag mong katatakutan siya. 	 Cui junak profeta naxye nak naâtinac saß xcßabaß li Dios ut incßaß nacßulman li cßaßru naxye, lâex tênau nak mâcuaß râtin li Kâcuaß Dios li yô chixyebal. Li profeta aßan yô chixyebal li cßaßru naraj xjunes. Ut lâex mexxucuac xban.


O pumighati man sa kanino man, hindi tumanggap ng anomang sangla, o sumamsam man sa pamamagitan ng pangdadahas, kundi nagbigay ng kaniyang tinapay sa gutom, at nagbalot ng kasuutan sa hubad; 	 Incßaß naxrahobtesiheb li ras rîtzßin ut naxkßaxtesi li cßaßru naqßueheß re chokß prenda. Incßaß na-elkßac. Naxqßue xcuaheb li nequeßtzßoca ut naxqßueheb rakß li mâcßaß rakßeb.


At siya'y gumawa ng matuwid sa harap ng mga mata ng Panginoon, at lumakad sa buong lakad ni David na kaniyang magulang, at hindi lumiko sa kanan o sa kaliwa. 	 Laj Josías châbil xnaßleb nak quicuan chokß rey. Quixbânu li tîquilal chiru li Kâcuaß Dios. Quixbânu li us chi anchal xchßôl joß quixbânu laj David lix xeßtônil yucuaß ut incßaß quixcanab xbânunquil li us.


Sa kaniya lalabas ang batong panulok, sa kaniya ang pako, sa kaniya ang busog na pangbaka, sa kaniya ang bawa't pinuno na magkakasama. 	 Saß xyânkeb li tenamit Judá tâêlk chak jun li kßaxal nim xcuanquil, joß li pec li naqßueheß saß xxuc li cab. Aßan chanchan li cheß li nacûtun re junak li muhebâl. Ut chanchan ajcuiß li tzimaj re pletic. Ut aßan li tâtaklânk saß xbên chixjunil li ruchichßochß.


At aking ipinahayag sa inyo sa araw na ito; nguni't hindi ninyo dininig ang tinig ng Panginoon ninyong Dios sa anomang bagay na kaniyang ipinasugo sa akin sa inyo. 	 Lâin xinye êre anakcuan, abanan lâex incßaß nequeraj xbânunquil li cßaßru xye li Kâcuaß li kaDios.Joßcan nak anakcuan chenauhak nak relic chi yâl lâex texcâmk saß li plêt malaj ut xban cueßej, malaj ut xban caki yajel. Texcâmk saß li naßajej li xic cuiß êre chi cuânc, chan laj Jeremías.


Ako ang tinapay na buhay na bumabang galing sa langit: kung ang sinoman ay kumain ng tinapay na ito, siya'y mabubuhay magpakailan man: oo at ang tinapay na aking ibibigay ay ang aking laman, sa ikabubuhay ng sanglibutan. 	 Lâin li yo'yôquil cua. Quinchal chak sa' choxa. Li ani napâban cue lâin inc'a' tâsachk. Cuânk ban xyu'am chi junelic. Li cua li tinq'ue lâin, a'an lin tibel nak tink'axtesi cuib chi câmc re nak târûk te'cuânk xyu'ameb chi junelic li cuanqueb sa' ruchich'och', chan li Jesús.


Ang mga hari sa lupa ay nagsisihanda, at ang mga pinuno ay nagsasanggunian, Laban sa Panginoon at laban sa kaniyang pinahiran ng langis, na sinasabi: 	 Eb li rey queßjoskßoß riqßuin li cßaßru quixbânu li Kâcuaß. Ut queßxchßutub rib chixcßûbanquil chanru nak teßrisi saß xcuanquil li Rey xakabanbil chak xban li Dios.


Datapuwa't nang marinig ni Herodes, ay sinabi, Si Juan na aking pinugutan ng ulo, siya'y nagbangon. 	 Ut nak quirabi a'an, laj Herodes quixye: -A'an laj Juan li quintakla xch'otbal xcux. A'an xcuacli chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak, chan.


At pagkasabi niya ng mga bagay na ito, nang siya'y tinitingnan nila, ay dinala siya sa itaas; at siya'y tinanggap ng isang alapaap at ikinubli sa kanilang mga paningin. 	 Nak quirake' xyebal chixjunil a'in quic'ame' sa' choxa li Jesús xban li Dios. Yôqueb chirilbal nak quichal jun li chok ut quimukun sa' li chok. Ut inc'a' chic que'ril ru.


Magiging mapalad siya, na kukuha at maghahagis sa iyong mga bata sa malaking bato. 	 Us xak re li ani teßxsacß lê cocßal chiru pec xban li mâusilal xebânu ke.


At iniunat ni Israel ang kaniyang kanang kamay, at ipinatong sa ulo ni Ephraim, na siyang bunso, at ang kaniyang kaliwang kamay ay sa ulo ni Manases, na pinapatnubayang sadya ang kaniyang mga kamay; sapagka't si Manases ang panganay. 	 Ut laj Israel quixjalpaki li rukß re nak lix nim ukß tixqßue saß xjolom laj Efraín li îtzßinbej, ut lix tzße ukß tixqßue saß xjolom laj Manasés li asbej.


At ang mga kandelero na kalakip ng mga ilawan niyaon, na mga paniningasan ayon sa ayos sa harap ng sanggunian, na taganas na ginto; 	 eb li candelero joß eb ajcuiß li candil li nequeßxqßue saß xbên yîbanbil riqßuin châbil oro li queßqßueheß chiru li Lokßlaj Santil Naßajej ut queßxloch xxamlel joß quiyeheß reheb;


At sila'y tumangis, at umiyak, at nagayuno hanggang sa paglubog ng araw, dahil kay Saul, at dahil kay Jonathan na kaniyang anak, at dahil sa bayan ng Panginoon, at dahil sa sangbahayan ng Israel; sapagka't sila'y nangabuwal sa pamamagitan ng tabak. 	 Queßyâbac xban xrahil xchßôleb ut queßxbânu x-ayûn toj qui-ecuu xban nak queßcamsîc laj Saúl ut laj Jonatán ut xban ajcuiß nak kßaxal nabaleb laj Israel, lix tenamit li Dios, queßcamsîc saß li plêt.


At muling naglihi at nanganak ng isang lalake, at nagsabi, Ngayo'y aking pupurihin ang Panginoon: kaya't pinanganlang Juda; at hindi na nanganak. 	 Ut lix Lea quicuan jun chic xcßulaßal ut quixqßue aj Judá chokß xcßabaß. Quixye: —Anakcuan tinlokßoni li Kâcuaß Dios riqßuin li usilal xbânu cue, chan. Chirix li câhib chi cocßal aßin, toj mâjiß chic quicuan xcocßal lix Lea.


Upang kayo'y maging walang sala at walang malay, mga anak ng Dios na walang dungis sa gitna ng isang lahing liko at masama, na sa gitna nila'y lumiliwanag kayong tulad sa mga ilaw sa sanglibutan, 	 Chebânuhak chixjunil sa' xyâlal re nak chic'utûnk nak chi anchal êch'ôl nequexpâban ut re nak mâ ani tââtinak chêrix. Lâex ralal xc'ajol li Dios ut mâc'a'ak êmâc usta cuanquex sa' xyânkeb laj mâc, li inc'a' useb xna'leb. Ut xban nak tîc êch'ôl, nak yôkex chixyebal resil li colba-ib chiruheb, chiruheb chanchanakex li chahim li nalemtz'un chiru k'ojyîn.


Mahihiwa mo ba ang kaniyang balat ng sundang na bakal, o ang kaniyang ulo ng panaksak ng isda? 	 ¿Ma naru ta biß tâset chi chßîchß li rix? Ut, ¿ma târûk ta biß tâhop lix jolom riqßuin li arpón li nequeßrocsi laj chapol car?


Sino ang sinungaling kundi ang tumatanggi na si Jesus ay siyang Cristo? Ito ang anticristo, sa makatuwid ay ang tumatanggi sa Ama at sa Anak. 	 ¿Ani laj tic'ti' nak nequec'oxla lâex? A'an li nayehoc re nak li Jesucristo, mâcua' a'an laj Colonel li yechi'inbil xban li Dios. Li nayehoc re chi jo'can, a'an li anticristo li xic' na-iloc re li Cristo. A'an li natz'ektânan re li Acuabej Dios ut li C'ajolbej.


Alin baga sa dalawa ang gumanap ng kalooban ng kaniyang ama? Sinabi nila, Ang una. Sinabi sa kanila ni Jesus, Katotohanang sinasabi ko sa inyo, na ang mga maniningil ng buwis at ang mga patutot ay nangauuna sa inyo ng pagpasok sa kaharian ng Dios. 	 ¿Ani reheb li cuib a'an xbânun re li quiraj lix yucua'? chan. Eb a'an que'chak'oc ut que'xye: -Li xbên.- Ut li Jesús quixye reheb: -Relic chi yâl tinye êre nak eb laj titz'ol toj ut eb laj yumbêt te'oc xbên cua chêru sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios.


At magbibigay ako ng kapayapaan sa lupain, at mahihiga kayo, at walang katatakutan kayo: at aking papawiin sa lupain ang mababangis na hayop, ni hindi dadaanan ang inyong lupain sa tabak. 	 Lâin texinqßue chi cuânc saß tuktûquil usilal saß lê naßaj. Sa texcuârk xban nak mâ ani tâseßbesînk êre. Lâin tincuisi li joskß aj xul saß lê tenamit ut mâ ani tâoc êriqßuin chi pletic.


At ang halohalong karamihan na nasa gitna nila ay nahulog sa kasakiman: at ang mga anak ni Israel naman ay muling umiyak at nagsabi, Sino ang magbibigay sa atin ng karneng makakain? 	 Saß xyânkeb laj Israel cuanqueb li jalaneb xtenamit. Eb aßan junes châbil tzacaêmk teßraj xtzacanquil. Ut eb laj Israel queßoc cuißchic chi cuechßînc ut queßxye: Cuan ta ani tâqßuehok katib re takatzaca.


At sinabi niya sa akin, Ano ang iyong nakikita? At aking sinabi, Ako'y tumingin, at, narito, isang kandelero na taganas na ginto, na may taza sa ibabaw niyaon, at ang pitong ilawan niyaon sa ibabaw; may pitong tubo sa bawa't isa sa mga ilawan na nasa ibabaw niyaon; 	 Ut quixye cue: —¿Cßaßru yôcat chirilbal?— Ut lâin quinchakßoc ut quinye re: —Yôquin chirilbal jun li candelero yîbanbil riqßuin oro. Ut saß xbên cuan xnaßaj li aceite ut cuan xnaßaj cuukub candil ut cuan ajcuiß cuukub li nanumeß cuiß li aceite.


At ang mga Amorrheo na tumatahan sa bundok na yaon, ay nagsilabas na laban sa inyo, at kayo'y hinabol, na gaya ng ginagawa ng mga pukyutan, at kayo'y tinalo sa Seir, hanggang sa Horma. 	 Eb laj amorreo li cuanqueb saß li naßajej li tzûl ru queßel chêcßulbal. Chanchaneb jun tûb li chßub nak queßchal saß êbên. Ut quexrâlina toj Horma. Queßnumta saß êbên saß li naßajej Seir.


Ngayon nga'y yumaon ka, at ako'y sasaiyong bibig, at ituturo ko sa iyo kung ano ang iyong sasalitain. 	 Anakcuan tatxic ut lâin tintenkßânk âcue riqßuin lâ cuâtin. Lâin tincßut châcuu li cßaßru tâye, chan li Kâcuaß Dios.


Ngayo'y inuutusan ka, ito'y gawin ninyo; kumuha kayo ng mga kariton sa lupain ng Egipto para sa inyong mga bata, at sa inyong mga asawa, at dalhin ninyo rito ang inyong ama, at kayo'y pumarito. 	 Joßcaßin tâbânumânk. Joß yôquin chixyebal âcue, joßcan ajcuiß tâye reheb lâ cuas. “Cßamomakeb li carrêt li cuanqueb arin Egipto. Ut aßan tâcßanjelak chêru re xcßambal chak lê yucuaß joß eb ajcuiß lê rixakil ut lê cocßal.


At tinawag ni Jacob ang kaniyang mga anak, at sinabi, Magpipisan kayo, upang maisaysay ko sa inyo ang mangyayari sa inyo sa mga huling araw. 	 Ut laj Jacob quixbokeb li ralal ut quixye reheb: —Jilonkex chak chêjunilex. Chi joßcan lâin tinchßolob chêru cßaßru tâchâlk saß êbên chiruheb li chihab tâchâlk.


Huwag nawang mangyari: sapagka't kung gayo'y paanong paghatol ng Dios sa sanglibutan? 	 Relic chi yâl nak tîc xch'ôl li Dios. Cui ta inc'a', ¿chan raj ru nak tixrak âtin sa' xbêneb li cuanqueb sa' ruchich'och'?


Dinggin mo ang aking dalangin, Oh Dios; at huwag kang magkubli sa aking pananaing. 	 At inDios, chacuabi taxak lin tij. Incßaß taxak tâcanab yal chi joßcan li cßaßru yôquin xtzßâmanquil âcue.


Gayon din naman sa lahat ng kaniyang mga sulat, na doo'y sinasalita ang mga bagay na ito; na doo'y may ilang bagay na mahirap unawain, na isinisinsay ng mga di nakaaalam at ng mga walang tiyaga, na gaya rin naman ng kanilang ginagawa sa ibang mga kasulatan, sa ikapapahamak din nila. 	 Chirix a'in quixtz'îba laj Pablo sa' chixjunil lix hu. Cuan li c'a'ak re ru sa' lix hu ch'a'aj xtaubal ru. Ut li mâc'a'eb xna'leb ut li junpât neque'ch'inan xch'ôl sa' lix pâbâleb neque'xpo' lix yâlal. Jo'can ajcui' neque'xbânu riq'uin chixjunil li râtin li Dios. Xban nak neque'xk'et râtin li Dios, jo'can nak te'osok'.


Aking kukunin ang saro ng kaligtasan, at tatawag ako sa pangalan ng Panginoon. 	 Lâin tinyâba lix cßabaß li Kâcuaß ut tinmayejak chiru re xbantioxinquil chiru nak xinixcol.


At narito, ang isang tinig na mula sa mga langit, na nagsasabi, Ito ang sinisinta kong Anak, na siya kong lubos na kinalulugdan. 	 Ut qui-abîc xyâb xcux li Dios toj sa' choxa nak quixye: -A'an a'in li cualal raro inban. Nasaho' inch'ôl riq'uin, chan.


Datapuwa't siya'y binuhay na maguli ng Dios sa mga patay: 	 Abanan li Dios quixcuaclesi cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak.


Nang magkagayo'y sinabi sa kanila ni Jesus, Huwag kayong mangatakot: magsiyaon kayo at sabihin ninyo sa aking mga kapatid na magsiparoon sa Galilea, at doo'y makikita nila ako. 	 Li Jesús quixye reheb: -Mexxucuac. Ayukex ut yehomak resil reheb lin hermân re nak te'xic Galilea. Ut aran te'ril cuu, chan.


At upang magsalita sa mga saserdote ng bahay ng Panginoon ng mga hukbo, at sa mga propeta, na sabihin, Iiyak baga ako sa ikalimang buwan, na ako'y hihiwalay, gaya ng aking ginawa nitong maraming taon? 	 Ut queßxye reheb li profeta ut reheb ajcuiß laj tij li nequeßcßanjelac saß lix templo li nimajcual Dios: —¿Ma toj yôko chi yâbac ut xbânunquil ka-ayûn joß cßaynako xbânunquil saß roß li po rajlal chihab? chanqueb.


At kanilang pinatay ang kordero ng paskua, at iwinisik ng mga saserdote ang dugo, na tinangnan nila sa kanilang kamay, at mga nilapnusan ng mga Levita. 	 Ut queßcamsîc eb li carner re li ninkße Pascua. Eb laj levita queßxnumsi li quicß reheb laj tij ut eb aßan queßxrachrachi li quicß. Ut eb laj levita li jun chßol chic yôqueb chirisinquil li rixeb li carner li queßcamsîc.


Sapagka't nakikita niya na ang mga pantas ay nangamamatay, ang mangmang at gayon din ang hangal ay nililipol, at iniiwanan ang kanilang kayamanan sa mga iba. 	 Arin nakaqßue retal nak chikajunilo nococam, li cuanqueb xnaßleb joß ajcuiß li mâcßaßeb xnaßleb. Ut lix biomaleb jalan chic naêchanin re.


At sinabi ng Panginoon kay Noe, Lumulan ka at ang iyong buong sangbahayan sa sasakyan; sapagka't ikaw ay aking nakitang matuwid sa harap ko sa panahong ito. 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Noé, —Anakcuan ocan saß li jucub cab lâat âcuochbeneb lâ cualal âcßajol ut lâ cuixakil, xban nak caßaj cuiß lâat tîc âchßôl chicuu saß xyânkeb li cristian li cuanqueb saß eb li cutan aßin.


Ganito ang sabi ng Panginoon sa akin, Ikaw ay yumaon at bumili ka ng isang pamigkis na lino, at ibigkis mo sa iyong mga bayawang at huwag mong ilubog sa tubig. 	 Ut quixye cue li Kâcuaß: —Ayu, lokß chak junak xcßâmal âsaß xcomon li lino ut tâbacß châsaß nak toj mâjiß nacatzßa saß haß, chan.


At sa kaniyang anak na kay Raquel ay ibinigay ni Laban na pinaka alilang babae ang kaniyang alilang si Bilha. 	 Laj Labán quixqßue jun xmôs ixk lix Raquel. Li môs aßan xBilha xcßabaß.


Gayon itinayo ni Salomon ang bahay, at tinapos. 	 Joßcan nak laj Salomón quixchoy xyîbanquil li templo.


At iniabot ni Pedro sa kaniya ang kaniyang kamay, at siya'y itinindig; at tinawag ang mga banal at ang mga babaing bao, at siya'y iniharap niyang buhay. 	 Laj Pedro quixchap chi ruk' ut quixcuaclesi. Quixbokeb li xmâlca'an jo' ajcui' chixjunileb laj pâbanel ut quixxakab chiruheb chi yo'yo chic.


At siya'y nagkaroon ng mga matibay na tutungkurin na magagawang mga cetro nila na nagpupuno, at ang kanilang taas ay nataas sa mga masinsing sanga, at nangakita sa kanilang taas dahil sa karamihan ng kanilang mga sanga. 	 Cau li rukß ut us chokß xxukßeb li rey. Quiniman chi us li xtônal li uvas ut kßaxal najt rok quicuulac. Chixjunileb li tenamit queßxqßue retal lix najtil rok ut lix châbil ukß.


Datapuwa't lalong-lalo na ng mga nagsisilakad ng ayon sa laman sa masamang pita ng karumihan, at nangapopoot sa pagkasakop. Mga pangahas, mapagsariling kalooban, sila'y hindi natatakot na magsialipusta sa mga pangulo: 	 ¿Ma toja' ta chic inc'a' tixq'ueheb sa' tojba mâc li neque'xrahi ru li tz'ajbêtal aj na'leb ut neque'xtz'ektâna lix cuanquilal li Cristo? Eb a'an josk'eb ut k'etk'eteb. Inc'a' neque'xucuac chixmajecuanquileb li ángel li cuanqueb sa' xnimajcual cuanquilal.


At nayari ang langit at ang lupa, at ang lahat na natatanaw sa mga iyon. 	 Joßcaßin ut nak quixchoy li Dios xyîbanquil li choxa ut li ruchichßochß ut chixjunil li cßaßru cuan.


Sino ang sumampa sa langit, at bumaba? Sino ang pumisan ng hangin sa kaniyang mga dakot? Sinong nagtali ng tubig sa kaniyang kasuutan? Sinong nagtatag ng lahat ng mga wakas ng lupa? Ano ang kaniyang pangalan, at ano ang pangalan ng kaniyang anak kung iyong nalalaman? 	 ¿Ani li quitakeß toj saß choxa ut quicube cuißchic saß ruchichßochß? ¿Ani li quichapoc re li ikß saß rukß? ¿Ani li quilanoc re li haß saß lix tßicr? ¿Ani li quixakaban re li ruchichßochß saß xnaßaj? Cui nacanau ani aßan, ye cue. ¿Ani xcßabaß ut ani xcßabaß li ralal?


Sinong tao ang nagnanasa ng buhay, at umiibig sa maraming kaarawan upang makakita siya ng mabuti? 	 ¿Ma têraj nak najtak rok lê yußam saß ruchichßochß? Ut, ¿ma têraj nak sa cuânkex?


Binabati ka ni Epafras, na aking kasama sa pagkabilanggo kay Cristo Jesus; 	 Laj Epafras cuochben chi prêxil sa' xc'aba' li Jesucristo. A'an naxtakla ajcui' xsahil âch'ôl.


Nguni't marami sa mga saserdote, at mga Levita, at mga pangulo ng mga sangbahayan ng mga magulang, mga matanda na nangakakita ng unang bahay, ng ang tatagang-baon ng bahay na ito ay malagay sa harap ng kanilang mga mata, ay nagsiiyak ng malakas; at marami ay nagsihiyaw ng malakas dahil sa kagalakan: 	 Nabaleb laj levita xcomoneb laj tij, ut eb li ac tîxeb li nequeßjolomin reheb li junjûnk cabaleb, yôqueb chi yâbac chi cau xyâb xcuxeb nak queßril nak yô chi oc li cimiento re lix templo li Dios xban nak quinak saß xchßôleb li templo li quicuan junxil. Ut nabaleb chic yôqueb chixjapbal reheb xban xsahil xchßôleb.Chi najt qui-abîc chak lix yâbeb, ut incßaß quicßutun chiruheb li tenamit aniheb li yôqueb chixjapbal reheb xban xsahil xchßôleb ut aniheb li yôqueb chi yâbac.


Anong pakinabang magkakaroon sa aking dugo, pagka ako'y mababa sa hukay? Pupuri ba sa iyo ang alabok? magsasaysay ba ito ng iyong katotohanan? 	 Ut xinye, ¿cßaßru aj e nak tincâmk? ¿Cßaßru aj e nak tinmukekß? ¿Ma teßxqßue ta biß âlokßal lix poksil li camenak? ¿Ma teßxchßolob ta biß lâ cuusilal?


Sapagka't hindi magkakaroon ng kagantihan sa masamang tao; ang ilawan ng masama ay papatayin. 	 Li incßaß useb xnaßleb moco us ta nak teßosokß. Eb li incßaß useb xnaßleb teßosokß joß nak nachup li xam.


At ang mga anak ni Jediael: si Bilhan: at ang mga anak ni Bilhan: si Jebus, at si Benjamin, at si Aod, at si Chenaana, at si Zethan, at si Tharsis, at si Ahisahar. 	 Li ralal laj Jediael, aßan laj Bilhán. Ut eb li ralal laj Bilhán, aßaneb aßin: laj Jeús, laj Benjamín, laj Aod, laj Quenaana, laj Zetán, laj Tarsis ut laj Ahisahar.


Ako'y maghahandog sa iyo ng mga matabang handog na susunugin, na may haing mga tupa; ako'y maghahandog ng mga toro na kasama ng mga kambing. (Selah) 	 Tincßat saß xbên lâ artal li xul li nînkeb xtibel ut tâcuulak toj âcuiqßuin lix bôc. Tinmayeja li carner, li bôyx ut li chibât li têlom joß xinyechißi âcue.


Sapagka't minamasdan niya ang kaniyang sarili, at siya'y umaalis at pagdaka'y kaniyang nalilimutan kung ano siya. 	 Ut nak ac xril li ru, naxic ut sa' junpât nasach sa' xch'ôl chanru na-iloc.


At ang Panginoon ay nagsabi kay Satanas, Narito, siya'y nasa iyong kamay; ingatan mo lamang ang kaniyang buhay. 	 Joßcan nak li Kâcuaß Dios quixye re laj tza: —Us. Mâcßaß naxye. Bânu li cßaßru tâcuaj re, abanan incßaß tâcamsi, chan li Kâcuaß.


At sa ikapitong araw ay magkakaroon kayo ng isang banal na pagpipisan; huwag kayong gagawa ng anomang gawang paglilingkod. 	 Saß li xcuuk li cutan teßxchßutub ribeb re xqßuebal inlokßal lâin li Kâcuaß ut mâ jun li cßanjel teßxbânu.


Dadalhin ko pa sa iyo, Oh nananahan sa Maresah ang magaari sa iyo: ang kaluwalhatian ng Israel ay darating hanggang sa Adullam. 	 Ut lâex li cuanquex Maresa, li Kâcuaß tâcanabânk êre chi chapecß xbaneb li xicß nequeßiloc êre. Ut eb li nequeßcßamoc be chêru teßêlelik ut teßxmuk ribeb saß li naßajej Adulam.Lâex li cuanquex Judá nak têbes lê rismal jobil têbânu. Tßuruß tâcanâk joß xjolom li tßiu. Têbânu aßan chokß retalil xrahil êchßôl xban nak lê cocßal li rarôqueb êban teßchapekß ut teßcßamekß saß jalan tenamit.


At sinalita ng Panginoon kay Moises at kay Aaron sa bundok ng Hor, sa tabi ng hangganan ng lupain ng Edom, na sinasabi, 	 Li Kâcuaß quiâtinac riqßuineb laj Moisés ut laj Aarón saß li tzûl Hor li cuan nachß riqßuin lix nubâl eb laj Edom. Quixye reheb:


Si Meraioth na kaniyang anak, si Amarias na kaniyang anak, si Achitob na kaniyang anak, 	 laj Meraiot li ralal laj Zeraías; laj Amarías li ralal laj Meraiot; laj Ahitob li ralal laj Amarías;


At sinabi ni Jesus sa kanila, Mangyayari bagang papagayunuhin ninyo ang mga abay sa kasalan samantalang ang kasintahang lalake ay kasama nila? 	 Tojo'nak quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Lâin jo' jun bêlomej nak cuanquin. ¿Ma naru te'ayunik li neque'xic riq'uin sumlâc nak cuan li bêlomej riq'uineb? Nak toj cuan li bêlomej riq'uineb inc'a' naru neque'xbânu x-ayûn.


Bukod dito'y ang salita ng Panginoon ay dumating sa akin, na nagsasabi, 	 Ut lix ángel li Kâcuaß quiâtinac cuißchic cuiqßuin ut quixye cue: —Joßcaßin xye li Kâcuaß:


Nang sumapit ang paghalili nga ni Esther, na anak ni Abihail, na amain ni Mardocheo, na umaring anak kay Esther, upang pasukin ang hari, wala siyang tinamong anoman, kundi ang ibinigay ni Hegai na kamarero ng hari, na tagapagingat sa mga babae. At si Esther ay nilingap ng lahat na nakakita sa kaniya. 	 Nak quicuulac xkßehil, quicßameß lix Ester riqßuin li rey. Mâcßaß quixtzßâma. Caßaj cuiß quirocsi li cßaßru quiqßueheß re xban laj Hegai li eunuco li na-iloc reheb li tukß ixk. Ut chixjunileb li queßiloc re lix Ester, cßajoß nak queßsahoß xchßôl riqßuin. Lix Ester li quiqßuiresîc xban laj Mardoqueo, aßan xrabin laj Abihail.


Sapagka't papatayin sila ng pagtalikod ng musmos, at ang pagkawalang balisa ng mga mangmang ay ang sisira sa kanila. 	 Eb li mâcßaßeb xnaßleb nequeßcam xban nak incßaß nequeßraj xcßulbal lix naßlebeb. Joßcaneb ajcuiß li jip xchßôleb. Nequeßcam xban nak nequeßxtzßektâna li naßleb naqßueheß reheb.Abanan li ani naxqßue xchßôl chirabinquil li ninye lâin, aßan tâcuânk saß tuktûquil usilal ut incßaß tâxucuak xban li raylal.


At nagbigay si Moises sa lipi ng mga anak ni Ruben ng ayon sa kanilang mga angkan. 	 Laj Moisés quixjeqßui li naßajej aßin reheb li ralal xcßajol laj Rubén aß yal chanru xqßuial li junjûnk chßûtal.


Hulihin ninyo para sa atin ang mga sora, ang mga munting sora na naninira ng mga ubasan; sapagka't ang ating mga ubasan ay namumulaklak. 	 Mêqßueheb xlesêns li nequeßajoc xpoßbal ru li karahom. Eb aßan chanchaneb li cocß yac li nequeßxpoß li acuîmk uvas li yôqueb chi ûchînc.


Mayroon akong maraming bagay na sasalitain at hahatulan tungkol sa inyo: gayon pa man ang nagsugo sa akin ay totoo; at ang mga bagay na sa kaniya'y aking narinig, ang mga ito ang sinasalita ko sa sanglibutan. 	 Nabal li c'a'ak re ru naru tinye raj êre re xrakbal âtin sa' êbên. Li ani quitaklan chak cue, a'an tîc xch'ôl ut naxye li yâl. Li c'a'ru xc'ut chicuu li quitaklan chak cue, a'an li ninye êre lâex li cuanquex sa' ruchich'och', chan.


At sabihin ninyo kay Arquipo, Ingatan mong tuparin ang ministerio na tinanggap mo sa Panginoon. 	 Ut cheyehak ajcui' re laj Arquipo nak chixq'uehak xch'ôl chixbânunquil li c'anjel li quiq'uehe' re xban li Kâcua' Dios.Lâin laj Pablo. Riq'uin cuuk' yôquin chixtz'îbanquil li cuib oxib chi âtin a'in re xq'uebal xsahil sa' êch'ôl. Nintz'âma chêru nak misach sa' êch'ôl nak cuanquin chi prêxil. A' taxak li Kâcua' Dios chi-osobtesînk êre. Jo'can taxak.


Na nananangan sa tapat na salita na ayon sa turo, upang umaral ng magaling na aral, at papaniwalain ang nagsisisalangsang. 	 Inc'a' nach'inan xch'ôl sa' lix pâbâl. Naxpâb ban chi anchal xch'ôl lix yâlal li quic'ute' chiru re nak tixnau xch'olobanquil lix yâlal chiruheb li rech aj pâbanelil ut tixnau xq'uebal xna'lebeb li neque'cuech'in re li c'a'ru naxye.


Ako'y naparito na isang ilaw sa sanglibutan, upang ang sinomang sumampalataya sa akin ay huwag manatili sa kadiliman. 	 Lâin xinchal chixq'uebal li cutan saken sa' ruchich'och'. Li ani tâpâbânk cue lâin, a'an inc'a' chic tâcuânk sa' xk'ojyînal ru li mâc.


Ang may pakinig, ay makinig sa sinasabi ng Espiritu sa mga iglesia. Ang magtagumpay, ay siya kong pakakanin ng punong kahoy ng buhay, na nasa Paraiso ng Dios. 	 Cui têraj xtaubal ru lix yâlal, cheq'uehak retal li naxye li Santil Musik'ej reheb laj pâbanel. Li ani tixcuy xnumsinquil chixjunil li raylal a'in ut inc'a' nach'inan xch'ôl sa' lix pâbâl, lâin tinq'ue lix yu'am chi junelic. Ut a'an tâcuânk riq'uin li Dios chi junelic sa' lix santil na'aj, chan li C'ajolbej reheb laj Efeso.


At nangyari, na sa kinaumagahan, narito't si Lea: at kaniyang sinabi kay Laban: Ano itong ginawa mo sa akin? Hindi ba kita pinaglingkuran dahil kay Raquel? Bakit mo nga ako dinaya? 	 Joß cuulajak chic laj Jacob quixqßue retal nak aß lix Lea li quikßaxtesîc re. Ut laj Jacob cô riqßuin laj Labán ut quixye re, —Incßaß us xabânu cue. ¿Cßaßut nak xabânu cue chi joßcaßin? ¿Ma mâcuaß ta biß lix Raquel xintoj rix nak xintrabajic âcuiqßuin? ¿Cßaßut nak xinâbalakßi chi joßcaßin? chan laj Jacob.


Sapagka't sinasabi ko sa inyo, Buhat ngayon ay hindi ninyo ako makikita, hanggang sa inyong sabihin, Mapalad ang pumaparito sa pangalan ng Panginoon. 	 Tinye ut êre chalen anakcuan inc'a' chic têril cuu toj nak têye, "Osobtesinbilak a'an li xchal sa' xc'aba' li Kâcua'". Toj aran chic têril cuu, chan li Jesús.


Kung ang sinoman ay may mga pakinig na ipakikinig, ay makinig. 	 Li ani naraj rabinquil, chixq'uehak retal li ninye.


At nang makapagpadikit nga sila ng apoy sa gitna ng looban, at mangakaupong magkakasama, si Pedro ay nakiumpok sa gitna nila. 	 Que'xtz'ab jun li xam chiru nebâl, ut quilaje'c'ojla chire xam, ut quic'ojla ajcui' laj Pedro sa' xyânkeb.


Kung paanong ang lahat na natatanaw sa langit ay hindi mabibilang, o matatakal man ang buhangin sa dagat; gayon ko pararamihin ang binhi ni David na aking lingkod, at ang mga Levita na nagsisipangasiwa sa akin. 	 Lâin tinqßue chi qßuiânc li ralal xcßajol laj David ut tinqßueheb chi qßuiânc li ralal xcßajol laj Leví. Chanchanakeb xqßuial li chahim ut chanchanakeb xqßuial li samaib li cuan chire li palau. Incßaß târûk rajlanquileb, chan li Dios.


Sila'y nangaglagay ng mga hari, nguni't hindi sa pamamagitan ko; sila'y nangaglagay ng mga prinsipe, at hindi ko nalaman: sa kanilang pilak at kanilang ginto ay nagsigawa sila ng diosdiosan, upang sila'y mangahiwalay. 	 Queßxxakab lix reyeb, abanan mâcuaß lâin xinsicßoc reheb. Queßxxakab li nequeßtaklan saß xbêneb, abanan yal xjuneseb queßxbânu xban nak incßaß queßxpatzß cue ani teßxxakab. Queßxyîb lix dioseb riqßuin oro ut plata ut aßan ajcuiß tâqßuehok reheb chi sachecß.


Mayroon silang mga kamay, nguni't hindi sila nangakatatangan; mga paa ay mayroon sila, nguni't hindi sila nangakalalakad; ni nangagsasalita man sila sa kanilang ngalangala. 	 Cuanqueb rukß, aban incßaß nequeßchßeßoc. Ut cuanqueb rok, aban incßaß nequeßbêc. Ut incßaß nequeßâtinac.


At aking pipisanin ang nalabi sa aking kawan mula sa lahat na lupain na aking pinagtabuyan sa kanila, at aking dadalhin sila uli sa kanilang mga kulungan; at sila'y magiging palaanak at magsisidami. 	 Ut lâin tinchßutubeb cuißchic ruheb lin tenamit li joß qßuial xeßcoleß saß eb li naßajej li xinjeqßui cuiß ruheb. Tebincßam cuißchic saß lix naßajeb ut tâcuânk ralal xcßajoleb ut teßqßuiânk cuißchic.


At ang mga kawal ay nangagkamakama ng isang putong na tinik, at ipinutong sa kaniyang ulo, at siya'y sinuutan ng isang balabal na kulay-ube; 	 Eb li soldado que'xyîb jun li corona riq'uin q'uix ut que'xq'ue sa' xjolom li Jesús. Ut que'xq'ue jun li caki t'icr chirix xcomon li neque'rocsi li rey.


At pagliliwanag ng kinaumagahan, ay pinapagpaalam ang mga lalake, sila at ang kanilang mga asno. 	 Joß cuulajak chic nak quisakêu, eb li ralal laj Jacob queßchakßrabîc xban laj José ut queßcôeb ut queßxcßameb ajcuiß lix bûr.


At ipapatong ng mga Levita ang kanilang mga kamay sa mga ulo ng mga guyang toro: at ihandog mo ang isa na pinakahandog dahil sa kasalanan, at ang isa'y pinakahandog na susunugin sa Panginoon, upang itubos sa mga Levita. 	 Chirix aßan eb laj levitas teßxqßue li rukßeb saß xjolomeb li cuib chi toro toj sâjeb. Li jun teßxmayeja chicuu re xtzßâmanquil xcuybal xmâqueb ut li jun chic teßxqßue chokß cßatbil mayej re xtojbal rix lix mâqueb. Joßcaßin nak queßxsantobresiheb laj levita.


Ganito mo ihihiwalay ang mga Levita sa gitna ng mga anak ni Israel: at ang mga Levita ay magiging akin. 	 Joßcaßin nak tâcuisiheb laj levita saß xyânkeb laj Israel. Ut cuehakeb chic laj levita.


Ayon sa utos ng Panginoon ay nangabilang sa pamamagitan ni Moises, bawa't isa ayon sa kaniyang paglilingkod, at ayon sa kaniyang pasanin: ganito niya binilang sila gaya ng iniutos ng Panginoon kay Moises. 	 Li junjûnk chßûtal queßqßueheß xcßanjel joß quixye li Dios re laj Moisés. Quiyeheß reheb cßaßru li cßanjel teßxbânu. Joßcaßin nak queßajlâc chixjunileb li cuînk joß quixye li Kâcuaß re laj Moisés.


Gayon ma'y sa ikasangpung araw nitong ikapitong buwan ay araw ng pagtubos: magiging sa inyo'y banal na pagpupulong, at papagdadalamhatiin ninyo ang inyong mga kaluluwa; at maghahandog kayo ng handog sa Panginoon na pinaraan sa apoy. 	 —Saß li lajêb xbe li xcuuk po, aßan li cutan nak têqßue lê mayej re xtojbal rix lê mâc. Têchßutub êrib ut têbânu li lokßlaj ninkße. Têbânu lê ayûn ut têcßat lê mayej re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß.


At nabuhay si Cainan, pagkatapos na maipanganak si Mahalaleel, ng walong daan at apat na pung taon, at nagkaanak ng mga lalake at mga babae: 	 Chirix lix yoßlajic laj Mahalaleel laj Cainán quicuan cuakxakib ciento riqßuin caßcßâl chihab chic. Ut toj queßcuan chic li ralal ut xrabin.


Pagka ang balita ay dumating sa Egipto, ay mamamanglaw silang mainam sa balita tungkol sa Tiro. 	 Cßajoß nak târahokß xchßôleb laj Egipto nak teßrabi resil nak xsacheß ru li tenamit Tiro.


At gaya ng isang balabal sila'y iyong bibilutin, At sila'y mapapalitang gaya ng kasuutan: Nguni't ikaw ay ikaw rin, At ang iyong mga taon ay di matatapos. 	 Junak t'icr na-oso' ut najalman. Jo'can ajcui' nak tâosok' li ruchich'och' ut li choxa. Aban lâat inc'a' nacatjale'. Cuânkat ban chi junelic k'e cutan. (Sal. 102:25-27)


At sa pitong taong sagana ay nagdulot ang lupa ng sagana. 	 Chiru li cuukub chihab aßan cßajoß nak quiûchin li acuîmk.


Bukod dito ay dumating sa akin ang salita ng Panginoon, na nagsasabi, Jeremias, anong nakikita mo? At aking sinabi, Ako'y nakakakita ng isang tungkod na almendro. 	 Ut li Kâcuaß quiâtinac cuißchic cuiqßuin ut quixye cue: —At Jeremías, ¿cßaßru li yôcat chirilbal?— Lâin quinchakßoc ut quinye re: —Yôquin chirilbal jun rukß cheß almendro.—


Narito, nabalitaan mo ang ginawa ng mga hari sa Asiria sa lahat ng lupain, sa paglipol na lubos sa kanila: at maliligtas ka ba? 	 Nacanau cßaßru nequeßxbânu lix reyeb laj Asiria. Nequeßxsach ruheb chi junaj cua chixjunileb li tenamit li nequeßpletic riqßuin. ¿Ma texcolekß ta biß lâex saß rukß aßan?


At iyong gagawing banal na langis na pangpahid, isang pabangong kinatha ng ayon sa katha ng manggagawa ng pabango: siya ngang magiging banal na langis na pangpahid. 	 Riqßuin chixjunil aßin têyîb chi châbil li sununquil ban re xqßuebal saß xbêneb li teßkßaxtesîk chi cßanjelac chicuu.


Paano mong tinulungan siya na walang kapangyarihan! Paano mong iniligtas ang kamay na walang lakas! 	 —¿Ma joßcaßin nak nacatenkßaheb li incßaß chic nequeßxcuy? ¿Ma joßcaßin nak nacacoleb li mâcßaßeb chic xmetzßêu?


Yaong mga Fariseo na kasama niya ay nangakarinig ng mga bagay na ito, at sinabi sa kaniya, Kami baga naman ay mga bulag din? 	 Cuanqueb laj fariseo aran ut yôqueb chirabinquil li quixye li Jesús. Eb a'an que'xye re li Jesús: -¿Ma mutz'o' ta bi' lâo nak nacac'oxla lâat? chanqueb.Li Jesús quixye reheb: -Chanchanex mutz'. Cui ta lâex inc'a' nequenau xyâlal, mâc'a' raj êmâc. Abanan cuan êmâc xban nak nequeye nak nequenau xyâlal, chan li Jesús.


Sinong nakakaalam kung siya'y hindi magbabalik-loob, at magsisisi, at magiiwan ng isang pagpapala sa likuran niya, ng handog na harina, at ng inuming handog sa Panginoon ninyong Dios? 	 ¿Ani ta biß tânaßok re cßaßru tixbânu li Dios? Cui têyotß êchßôl, mâre tixjal xcßaßux ut incßaß chic tixqßue li raylal saß êbên. Mâre texrosobtesi ut tixqßue cuißchic êre lê trigo ut lê uvas. Ut texmayejak cuißchic chiru li Kâcuaß lê Dios.


Ngayon nga, Oh Panginoon, na Dios ng Israel, tuparin mo sa iyong lingkod na kay David na aking ama ang iyong ipinangako sa kaniya, na iyong sinasabi, Hindi magkukulang sa iyo ng lalake sa aking paningin, na uupo sa luklukan ng Israel, kung ang iyong mga anak lamang ay magsisipagingat ng kanilang lakad, na magsisilakad sa harap ko na gaya ng inilakad mo sa harap ko. 	 Joßcan ut at Kâcuaß, at kaDios lâo aj Israel, chabânu taxak li cßaßru cayechißi chak re laj David lin yucuaß nak caye chi joßcaßin, “Junelic tâcuânk junak reheb lâ cualal âcßajol li teßoc saß li cuanquilal. Abanan tento nak teßcuânk saß xyâlal chicuu ut teßcuânk saß tîquilal.”


Hanggang sa ang araw ay lumamig, at ang mga lilim ay mawala, pumihit ka, sinta ko, at ikaw ay maging gaya ng usa o ng batang usa sa mga bundok ng Bether. 	 Nak yô chi numecß li kßojyîn ut nak yô chi sakêuc, tatchâlk cuiqßuin, lâat li rarôcat inban. Chanchanakat li quej ut li yuc li nequeßcuan saß li tzûl Beter.


Sapagka't ang nangamamahalang mabuti sa pagka diakono, ay nangagtatamo sa kanilang sarili ng isang mabuting kalagayan, at malaking katapangan sa pananampalataya na kay Cristo Jesus. 	 Eb li te'c'anjelak chi châbil, te'oxlok'îk ut te'cacuûk xch'ôleb chixyebal resil li kapâbâl sa' xc'aba' li Jesucristo.


At sinalita ng Panginoon kay Moises, na sinasabi, 	 Li Kâcuaß Dios quiâtinac riqßuin laj Moisés ut quixye re:


Kung ang isang tao ay magkasala laban sa kaniyang kapuwa, at papanumpain siya upang siya'y sumumpa, at siya'y pumarito at manumpa sa harap ng iyong dambana sa bahay na ito: 	 Cui cuan junak tâmâcobk chiru li ras rîtzßin ut tixpuersi ru chixbânunquil li juramento chiru li artal saß li templo aßin,


At ako'y magpapakawalang kabuluhan pa kay sa yaon, at ako'y magpapakababa sa aking sariling paningin: nguni't sa mga babaing lingkod na iyong sinalita, ay pararangalan ako. 	 Kßaxal cuißchic tincubsi cuib anakcuan chiru xbên cua. Châcuu lâat mâcßaßak inlokßal. Abanan qßuebilak inlokßal xbaneb li môs ixk li yôcat chixyebal, chan.Lix Mical lix rabin laj Saúl, mâ jun lix cocßal quicuan chalen nak quicam.


Nang magkagayo'y pinahina ng bayan ng lupain ang mga kamay ng bayan ng Juda, at binagabag sila sa pagtatayo. 	 Joßcan nak eb li tenamit li cuanqueb saß li naßajej aßan queßxseßbesi laj Israel re nak tâoc xxiuheb ut teßxcanab xyîbanquil lix templo li Kâcuaß.


Ako'y tumawag sa iyong pangalan, Oh Panginoon, mula sa kababababaang hukay. 	 At Kâcuaß, lâin quinyâba lâ cßabaß nak cuanquin chak saß xchamal li jul.


At nangyari, na pagkarinig ng alilang katiwala ni Abraham ng kaniyang mga salita, ay nagpatirapa sa lupa sa harap ng Panginoon. 	 Nak lix môs laj Abraham quirabi li cßaßru queßxye, quixxulub rib saß chßochß chixbantioxinquil chiru li Dios.


Alalahanin mo, huwag mong kalimutan, kung paanong minungkahi mo sa galit ang Panginoon mong Dios sa ilang: mula nang araw na kayo'y umalis sa lupain ng Egipto, hanggang sa kayo'y dumating sa dakong ito ay naging mapanghimagsik kayo laban sa Panginoon. 	 Chijulticokß êre chanru nak quechikß chak xjoskßil li Kâcuaß lê Dios nak cuanquex saß li chaki chßochß. Chalen saß li cutan nak quex-el chak Egipto toj chalen anakcuan nak cuanquex saß li naßajej aßin, yôquex chixkßetkßetinquil êrib chiru li Kâcuaß.


Siya'y humihiga sa ilalim ng punong loto, sa puwang ng mga tambo, at mga lumbak. 	 Ut nahilan saß mu saß xyânkeb li aj saß lix sâb haß.


Sila'y gaya ng mga bantay sa parang, laban sa kaniya sa palibot, sapagka't siya'y naging mapanghimagsik laban sa akin, sabi ng Panginoon. 	 Ut teßxsut rix li tenamit Jerusalén. Chanchanakeb li cuînk li nequeßcßacßalen re lix naßajeb li racuîmk. Jerusalén tâsutekß xban nak queßxkßetkßeti ribeb chiru li Kâcuaß.


Sa gayo'y ang paglilingkod ay nahanda, at ang mga saserdote ay nagsitayo sa kanilang dako, at ang mga Levita ayon sa kanilang mga bahagi, ayon sa utos ng hari. 	 Nak ac xeßxcßûb chixjunil li cßaßak re ru re li ninkße Pascua, eb laj tij ut eb laj levita queßxakli saß lix naßajeb ut queßoc chixbânunquil lix cßanjeleb li ac yebil xban li rey nak teßxbânu.


At siya'y gumawa ng tatlong daang kalasag na pinukpok na ginto; tatlong daang siklo na ginto ang ginamit sa bawa't kalasag: at inilagay ng hari sa bahay na kahoy sa gubat ng Libano. 	 Ut quixqßue ajcuiß chi yîbâc oxib ciento li cocß chßîchß li nequeßxcol cuiß reheb xchßôl. Numenak cuakib libra li châbil oro li tenbil li queßxyîb cuiß li junjûnk chi chßîchß. Chixjunileb li chßîchß aßin quixoqueß saß li palacio “Qßuicheß re Líbano” xcßabaß.


Pagkarinig nga ni Pilato ng salitang ito, ay lalong sinidlan siya ng takot; 	 Nak quirabi li que'xye, k'axal cui'chic quixucuac laj Pilato.


Ang inyong mga alaalang sabi ay kawikaang abo, ang inyong mga pagsasanggalang ay mga pagsasanggalang na putik. 	 Chixjunil li najter naßleb li yôquex chixyebal mâcßaß na-oc cuiß. Chanchan li poks. Chanchan nak têpacß li chßochß ut têcol êrib chiru.


Ito ang talinghaga: Ang binhi ay ang salita ng Dios. 	 A'an a'in lix yâlal li jaljôquil ru âtin li xinye. Li iyaj, a'an retalil li râtin li Dios.


Sa mga araw na yaon, at sa panahong yaon, sabi ng Panginoon, ang mga anak ni Israel ay magsisidating, sila, at ang mga anak ni Juda na magkakasama: sila'y magsisiyaon ng kanilang lakad na nagsisiiyak, at hahanapin nila ang Panginoon nilang Dios. 	 Tâcuulak xkßehil nak eb li ralal xcßajol laj Israel, ut eb li ralal xcßajol laj Judá teßchâlk chinsicßbal lâin lix Dioseb. Yôkeb chi yâbac nak teßchâlk chinsicßbal.


At ang Moab ay natakot na mainam sa bayan, sapagka't sila'y marami: at ang Moab ay nagulumihanan dahil sa mga anak ni Israel. 	 Laj Balac joßqueb ajcuiß chixjunileb laj Moab qui-oc xxiuheb xbaneb laj Israel xban nak kßaxal nabaleb.


Huwag kayong manganghuhula, ganito sila nanganghuhula. Hindi sila manganghuhula sa mga ito: ang mga kakutyaan ay hindi mapapawi. 	 Eb li tenamit nequeßxye cue: —Mat-âtinac chi joßcan. Mâye ke râtin profeta. Li Dios incßaß tixcßut kaxutân.


Si Eliu nga ay naghintay upang magsalita kay Job, sapagka't sila'y matanda kay sa kaniya. 	 Laj Eliú quiroybeni nak teßrakekß chi âtinac riqßuin laj Job li oxib chi cuînk xban nak aßan li toj sâj chiruheb aßan.


At silang nangakakaalam ng iyong pangalan ay maglalagak ng kanilang tiwala sa iyo; sapagka't ikaw, Panginoon, ay hindi mo pinabayaan sila na nagsisihanap sa iyo. 	 Li ac xeßpâban châcuu, cauheb xchßôl âcuiqßuin. Lâat, at Kâcuaß, incßaß nacatzßektâna li ani naxtzßâma xtenkßanquil âcue.


At mangyayari sa araw na yaon, na ako'y sasagot, sabi ng Panginoon, ako'y sasagot sa langit, at sila'y magsisisagot sa lupa; 	 Saß eb li cutan aßan lâin tinsume chak li cßaßru têpatzß cue lâex, li cualal incßajol. Lâin tintakla li hab re xtßakresinquil li chßochß.


Makikipagmatuwiranan ba siya ng walang kapakinabangang pangungusap, o ng mga salita na hindi niya ikagagawa ng mabuti? 	 Li ani cuan xnaßleb incßaß naâtinac chi mâcßaß rajbal. Chi moco naxyal xcolbal rib riqßuin âtin mâcßaß na-oc cuiß.


At kaniyang ihahandog hinggil sa haing mga handog tungkol sa kapayapaan, na pinakahandog sa Panginoon na pinaraan sa apoy; ang tabang nakatatakip ng lamang loob at lahat ng tabang nasa ibabaw ng lamang loob, 	 Li mayej re xcßambal rib saß usilal riqßuin li Dios, aßan jun cßatbil mayej. Nak tixqßue li mayej aßan, tixqßue lix xêbul li cßamcßot ut chixjunil li xêb li cuan chi saß.


Ako'y may higit na unawa kay sa lahat ng tagapagturo sa akin; sapagka't ang iyong mga patotoo ay gunita ko. 	 Lâin chic cuan innaßleb chi us chiruheb li nequeßtzoloc cue xban nak junelic yôquin chixcßoxlanquil lâ chakßrab.


Huwag mong mamabigatin, pagka iyong papagpapaalaming laya sa iyo: sapagka't ibayo ng kaupahang magpapaupa ang kaniyang ipinaglingkod sa iyo sa anim na taon: at pagpapalain ka ng Panginoon mong Dios sa lahat ng iyong ginagawa. 	 Mêcßoxla nak chßaßaj chokß êre xcanabanquil libre lê môs. Julticokß êre nak quicßanjelac chêru chiru cuakib chihab ut incßaß terto xtojbal joß eb li tojbil môs. Cui têbânu chi joßcan, li Kâcuaß lê Dios texrosobtesi ut us tex-êlk riqßuin chixjunil li têbânu.


At ang sugo na yumaong tumawag kay Micheas ay nagsalita sa kaniya, na nagsasabi, Narito ngayon, ang mga salita ng mga propeta ay mabuti sa hari na magkakaisa: isinasamo ko sa iyo na ang iyong bibig ay maging gaya ng isa sa kanila, at magsalita ka ng mabuti. 	 Nak yô chi cßulmânc aßin, li cuînk li quitaklâc xban li rey chixcßambal chak laj Micaías quixye re: —Chixjunileb li profeta yôqueb chixyebal nak teßrêchani li plêt. Joßcan ajcuiß tâye lâat, chan re.


Silang lahat ay lubhang mapanghimagsik na nanganinirang puri; sila'y tanso at bakal: silang lahat ay nagsisigawang may kabulukan. 	 Kßaxal cauheb xchßôl. Chanchan xcauhil li chßîchß bronce ut hierro. Kßetkßeteb ut junes ticßtißic nequeßxbânu. Chixjunileb incßaß useb xnaßleb.


Ang anghel na tumubos sa akin sa buong kasamaan, ay siya nawang magpala sa mga batang ito; at tawagin nawa sila sa aking pangalan, at sa pangalan ng aking mga magulang na si Abraham at si Isaac; at magsidami nawa silang totoo sa ibabaw ng lupa. 	 Ut aß taxak lix ángel li Dios li na-iloc cue junelic, aßan taxak chi-osobtesînk reheb li al aßin. Ut cheßtâmk taxak eb li ralal xcßajol saß incßabaß lâin joß ajcuiß saß xcßabaßeb lin xeßtônil yucuaß laj Abraham ut laj Isaac. Ut chi joßcan tânimânk ru jun nimla tenamit saß ruchichßochß xbaneb, chan.


Sapagka't ganito ang sabi ng Panginoon ng mga hukbo, Minsan na lamang, sangdaling panahon, at aking uugain ang langit, at ang lupa, at ang dagat, at ang tuyong lupa; 	 Cuulac re xkßehil nak lâin tincuecßasi saß xnaßaj li choxa ut li ruchichßochß ut li palau.


At kaniyang sinabi, Narito ngayon, ako'y nangahas na magsalita sa Panginoon: kung sakaling may masusumpungan doong dalawang pu. At sinabi niya, Hindi ko lilipulin, alangalang sa dalawang pu. 	 Ut quixye cuißchic laj Abraham: —At Kâcuaß, chacuy inmâc. Tinpatzßok cuißchic âcue. Cui junmay ajcuiß li tîqueb xchßôl, ¿ma tâsach ru li tenamit? chan. Ut li Kâcuaß quixye re: —Saß xcßabaßeb li junmay li tîqueb xchßôl, incßaß tinsach ru li tenamit, chan.


Sa kaniya na pumatnubay ng kaniyang bayan sa ilang: sapagka't ang kaniyang kagandahang-loob ay magpakailan man. 	 Aßan li quiberesin ke lâo aj Israel nak yôco chi numecß saß li chaki chßochß xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


At ito ang mga ipinanganak sa kaniya sa Jerusalem: si Simma, at si Sobab, at si Nathan, at si Solomon, apat, ni Beth-sua na anak na babae ni Ammiel: 	 Eb li câhib chi ralal aßin queßyoßla aran Jerusalén: laj Simea, laj Sobab, laj Natán, ut laj Salomón. Lix naß laj Salomón, aßan lix Betsabé lix rabin laj Amiel.


Nang marinig nga nila ang mga bagay na ito, ay nangasugatan sila sa puso, at siya'y pinagngalitan nila ng kanilang mga ngipin. 	 Nak que'rabi li c'a'ru yô chixyebal laj Esteban, c'ajo' nak que'josk'o'. Que'xc'uxuxi li ruch re xbaneb xjosk'il.


Ano nga si Apolos? at Ano si Pablo? Mga ministro na sa pamamagitan nila ay nagsisampalataya kayo; at sa bawa't isa ayon sa ipinagkaloob ng Panginoon sa kaniya. 	 ¿Ani ta bi' laj Apolos? Ut, ¿anihin ta bi' lâin? Lâo yal aj c'anjelo chiru li Kâcua'. Xkach'olob xyâlal chêru nak xepâb li Kâcua'. Ut chi kacabichalo nococ'anjelac jo' taklanbilo cui' xban li Kâcua'.


Iyong mga pinalagpasan ng kaniyang sariling mga sibat ang ulo ng kaniyang mga mangdidigma: Sila'y nagsiparitong parang ipoipo upang pangalatin ako; Ang kanilang kagalakan ay sakmaling lihim ang dukha. 	 Riqßuin ajcuiß lix tzimaj aßan, cacamsi laj cßamol be saß xyânkeb li soldado nak queßchal chi numtâc saß kabên. Chanchan nak nachal li câk-sut-ikß nak queßchal chikasachbal. Ut cßajoß xsahilal saß xchßôleb nak queßchal chi numtâc saß kabên lâo li incßaß naru nakacol kib chiruheb.


At nangyari, pagkapagsalita ni Aaron sa buong kapisanan ng mga anak ni Israel, na sila'y tumingin sa dakong ilang, at, narito, ang kaluwalhatian ng Panginoon ay lumitaw sa ulap. 	 Ut nak laj Aarón yô chi âtinac riqßuineb laj Israel, queßiloc saß li chaki chßochß ut aran queßril nak li Kâcuaß Dios quixcßutbesi lix lokßal chiruheb saß li chok.


At ang lupa ay sinibulan ng damo, pananim na nagkakabinhi, ayon sa kaniyang pagkapananim, at ng punong kahoy na namumunga, na taglay ang kaniyang binhi, ayon sa kaniyang pagkakahoy, at nakita ng Dios na mabuti. 	 Quicuan li rax pim saß ruchichßochß. Li pim naxqßue riyajil aß yal cßaßru chi pimul. Ut joß ajcuiß li cheß naûchin ut cuan riyajil aß yal cßaßru chi cheßil. Ut li Dios quiril nak us li quixbânu.


Silang nagsisitahan sa kaniyang lilim ay manunumbalik; sila'y mangabubuhay uling gaya ng trigo, at mangamumulaklak na gaya ng puno ng ubas: at ang amoy ay magiging gaya ng alak ng Libano. 	 Teßcuânk cuißchic saß lix naßajeb ut lâin tin-ilok reheb. Tebinqßue cuißchic chi tâmc. Chanchanakeb lix qßuial li ru li trigo ut chanchanakeb li ru li uvas. Ut yalak bar tâcuulak resileb joß li châbil vino li na-el aran Líbano.


Nguni't sila'y natakot na mainam, at nagsabi, Narito, ang dalawang hari ay hindi nagsitayo sa harap niya: paano ngang tayo'y tatayo? 	 Cßajoß nak queßxucuac eb li nequeßtaklan. Queßxye chi ribileb rib: —¿Ani ta cuiß tâcuyuk pletic riqßuin laj Jehú? Chi moco li rey Joram chi moco li rey Ocozías queßxcuy pletic riqßuin, chanqueb.


O kung tatanggihan mong payaunin ang aking bayan, ay narito, bukas ay magdadala ako ng mga balang sa iyong hangganan: 	 Ut xye ajcuiß, “Cui incßaß nacacanabeb chi xic lin tenamit, cuulaj tintaklaheb laj sâcß saß lâ tenamit.


At kinuha ni Joas na hari sa Israel si Amasias na hari sa Juda, na anak ni Joas na anak ni Ochozias, sa Beth-semes, at naparoon sa Jerusalem, at ibinagsak ang kuta ng Jerusalem mula sa pintuang-bayan ng Ephraim hanggang sa pintuang-bayan ng sulok, na apat na raang siko. 	 Laj Joás lix reyeb laj Israel quixchap laj Amasías lix reyeb laj Judá saß li tenamit Bet-semes. Laj Amasías, aßan li ralal laj Joás ut ri laj Ocozías. Chirix aßan laj Joás lix reyeb laj Israel cô Jerusalén. Queßxjucß jun ciento metro riqßuin câcßâl metro li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén. Naticla cuan cuiß li oquebâl Efraín ut nacuulac cuan cuiß li oquebâl li cuan saß xuc.


At si Gedeon ay umahon sa daan ng mga tumatahan sa mga tolda sa silanganan ng Noba at Jogbea, at sinaktan ang hukbo; sapagka't ang hukbo ay tiwasay. 	 Laj Gedeón rochbeneb lix soldado yôqueb chi xic saß li be li cuan saß xnubâl li chaki chßochß li cuan saß xjayal li oriente riqßuineb li tenamit Noba ut Jogbeha. Nak mâcßaß saß xchßôleb laj Madián, laj Gedeón rochbeneb lix soldado queßoc chi pletic riqßuineb.


Sapagka't yamang sa pamamagitan ng tao'y dumating ang kamatayan, sa pamamagitan din naman ng tao'y dumating ang pagkabuhay na maguli sa mga patay. 	 Xban nak quimâcob laj Adán, jo'can nak chikajunilo nococam. Abanan xban nak quicuacli cui'chic chi yo'yo li Jesucristo, cuan ajcui' xcuaclijiqueb li camenak chi yo'yo.


Ang handog na harina at ang inuming handog ay nahiwalay sa bahay ng Panginoon; ang mga saserdote, ang mga tagapangasiwa ng Panginoon, ay nangananangis. 	 Eb laj tij, li nequeßcßanjelac chiru li Dios, yôqueb chi yâbac, xban nak mâcßaß chic li ru li acuîmk, chi moco li vino re teßxmayeja saß lix templo li Kâcuaß.


At kinuha ni Abraham ang kahoy ng handog na susunugin, at ipinasan kay Isaac na kaniyang anak; at dinala sa kaniyang kamay ang apoy at ang sundang; at sila'y kapuwa yumaong magkasama. 	 Laj Abraham quixqßue li siß chirîka laj Isaac. Li siß aßan tâcßanjelak re xcßatbal li mayej. Ut laj Abraham quixcßam xchßîchß ut quixcßam ajcuiß caßchßin li ru xam re xlochbal li siß. Ut cuotz queßtakeß saß li tzûl laj Abraham rochben li ralal.


Sapagka't pagiginhawahin kita, at pagagalingin kita sa iyong mga sugat, sabi ng Panginoon; kanilang tinawag ka na tapon, na sinasabi, Ito ang Sion, na hindi hinahanap ng sinoman. 	 Lâin texinqßuirtesi ut tinban lê yocßolal, usta eb li xicß nequeßiloc êre nequeßxye nak li tenamit Sión tzßektânanbil ut mâ ani nacßoxlan re.


At siya'y kumain at lumakas. At siya'y nakisamang ilang araw sa mga alagad na nangasa Damasco. 	 Ut nak ac xcua'ac, quicacuu cui'chic. Laj Saulo quicana cuib oxib cutan sa' xyânkeb laj pâbanel li cuanqueb Damasco.


Sumpain yaong sumakit ng lihim sa kaniyang kapuwa. At ang buong bayan ay magsasabi, Siya nawa. 	 Tzßektânanbil li ani tixcamsi ras rîtzßin usta chi mukmu naxbânu. Ut chixjunileb li tenamit teßxye: Joßcan taxak.


Nang makita ng mga lalake ng Israel na sila'y nasa kagipitan, (sapagka't ang bayan ay napipighati) ang bayan nga ay nagkubli sa mga yungib, at sa mga tinikan, at sa mga bato, at sa mga katibayan, at sa mga hukay. 	 Eb laj Israel queßril nak cuanqueb saß chßaßajquilal ut incßaß chic queßxtau cßaßru teßxbânu re xcolbaleb rib. Queßxmuk ribeb saß eb li ochoch pec, saß eb li jul, saß eb li sakônac, ut saß xyânkeb li nînki pec ut queßxmuk ajcuiß ribeb saß eb li rok haß li mâcßaß haß chi saß.


Ikaw ay yumaon at saysayin mo kay David na aking lingkod, Ganito ang sabi ng Panginoon, Huwag mo akong ipagtatayo ng bahay na matatahanan: 	 —Tatxic riqßuin laj David ut tâye re chi joßcaßin, “Joßcaßin xye âcue li Kâcuaß: At David, mâcuaß lâat tatyîbânk re lin templo re tincuânk cuiß.


At gayon ma'y sa lahat ng ito ay hindi bumalik sa akin ang taksil niyang kapatid na Juda, ng kaniyang buong puso, kundi paimbabaw, sabi ng Panginoon. 	 Usta ac xeßxbânu li mâusilal aßin eb laj Judá, incßaß ajcuiß queßsukßi cuiqßuin chi anchal xchßôleb. Yal xcab rix xchßôleb nak niquineßxlokßoni, chan li Kâcuaß.


Ang iyong tahanan ay nasa gitna ng pangdadaya: dahil sa pangdadaya ay ayaw silang kumilala sa akin, sabi ng Panginoon. 	 Cßajoß li rahobtesîc nequeßxbânu. Xban nak xnumta li balakßic nequeßxbânu, joßcan nak incßaß chic nequeßraj xpâbanquil nak lâin li Dios.—


At sila'y nagsibalik uli, at tinukso ang Dios, at minungkahi ang Banal ng Israel. 	 Rajlal yôqueb chixyalbal rix lix Dioseb laj Israel toj retal queßxchikß xjoskßil li Dios santo.


Kaya't sasalitain mo sa kanila ang salitang ito. Ganito ang sabi ng Panginoon, ng Dios ng Israel, Bawa't sisidlang balat ay mapupuno ng alak: at kanilang sasabihin sa iyo, Hindi baga namin nalalaman na ang bawa't sisidlang balat ay mapupuno ng alak? 	 Li Kâcuaß quixye cue: —At Jeremías, tâye reheb laj Israel nak chixjunileb li cuc teßnujtesîk riqßuin vino. Ut eb aßan teßxye: ¿Ma incßaß ta biß nakanau nak eb li cuc naru teßnujtesîk riqßuin vino? chaßakeb âcue.


Ito yaong naparito sa pamamagitan ng tubig at dugo, sa makatuwid ay si Jesucristo; hindi sa tubig lamang, kundi sa tubig at sa dugo. 	 Li Jesucristo quic'ulun sa' ruchich'och'. Quixc'ul li cubi ha' ut quihoye' ajcui' lix quiq'uel chiru li cruz. Mâcua' ca'aj cui' li cubi ha' quixc'ul. Quihoye' aj ban cui' lix quiq'uel. Li Santil Musik'ej naxch'olob xyâlal chiku chirix li Cristo. Ut yâl chixjunil li naxc'ut chiku li Santil Musik'ej.


At ang iyong binhi ay magiging parang alabok sa lupa, at kakalat ka sa kalunuran, at sa silanganan, at sa hilagaan, at sa timugan at sa iyo at sa iyong binhi ay pagpapalain ang lahat ng angkan sa lupa. 	 Lâ cualal âcßajol teßqßuiânk joß xqßuial li poks li cuan saß li chßochß ut telajeßxjeqßui rib saß ruchichßochß. Saß âcßabaß lâat joß ajcuiß saß xcßabaßeb lâ cualal âcßajol, chixjunileb li tenamit li teßcuânk saß ruchichßochß teßxcßul jun li nimla usilal.


Ganito ang sabi ng Panginoon, ng Hari ng Israel, at ng kaniyang Manunubos, na Panginoon ng mga hukbo, Ako ang una, at ako ang huli; at liban sa akin ay walang Dios. 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios, lix Reyeb laj Israel ut laj Colol reheb naxye chi joßcaßin: —Lâin ac cuanquin ajcuiß chak nak toj mâjiß nayîbâc li ruchichßochß. Ut cuânkin ajcuiß saß rosoßjic. Mâcßaß junak chic dios chicuu lâin. Caßaj cuiß lâin.


Mapalad ang tao na iyong pinarurusahan, Oh Panginoon, at tinuturuan mo sa iyong kautusan. 	 At Kâcuaß, us xak reheb li nequeßxqßue saß xchßôleb lix kßusbal nacaqßue. Us xak reheb li nacacßut lix yâlal lâ chakßrab chiruheb.


At sa hain na mga handog tungkol sa kapayapaan, ay dalawang baka, limang tupang lalake, limang kambing na lalake, at limang korderong lalake ng unang taon: ito ang alay ni Naason na anak ni Aminadab. 	 ut cuib li bôyx ut ôb li têlom carner; ôb li têlom chibât; ôb li têlom carner jun chihab cuan reheb re teßmayejâk re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Aßineb li mayej li quixqßue laj Naasón li ralal laj Aminadab.


Sa mga paglalakbay ay madalas, sa mga kapanganiban sa mga ilog, sa mga kapanganiban sa mga tulisan, sa mga kapanganiban sa aking mga kababayan, sa mga kapanganiban sa mga Gentil, sa mga kapanganiban sa bayan, sa mga kapanganiban sa mga ilang, sa mga kapanganiban sa dagat, sa mga kapanganiban sa gitna ng mga bulaang kapatid; 	 Yalak bar ninxic xyebal resil li Cristo, xiu xiu cuanquin. Xiu xiu cuanquin nak ninnume' sa' eb li nima'. Xiu xiu cuanquin xbaneb laj êlk' ut xbaneb li cuech tenamitil ut xbaneb li mâcua'eb aj judío. Xiu xiu cuanquin sa' eb li tenamit jo' ajcui' sa' li q'uiche'. Xiu xiu cuanquin nak ninnume' sa' li palau. Xiu xiu cuanquin xbaneb li neque'xq'ue rib jo' aj pâbanel.


At naging anak ni Zabad si Ephlal, at naging anak ni Ephlal, si Obed. 	 Laj Zabad, aßan lix yucuaß laj Eflal. Laj Eflal, aßan lix yucuaß laj Obed.


At siyang nagutos sa kaniya tungkol sa bagay na ito, na siya'y huwag sumunod sa ibang mga dios; nguni't hindi niya iningatan ang iniutos ng Panginoon. 	 Li Dios quixye re nak incßaß tixlokßoni jalanil dios. Abanan laj Salomón quixkßet li râtin li Dios.


Ang mga punong kahoy lamang na iyong kilala na hindi mga kahoy na nakakain, ang iyong sisirain at ibubuwal; at iyong itatayong mga kuta laban sa bayang nakikibaka sa iyo, hanggang sa maibuwal mo. 	 Abanan naru têtßaneb li cheß li incßaß nequeßûchin. Naru teßcßanjelak re xyîbanquil li taklebâl re tex-oc saß li tenamit toj retal têrêchani.


At ang mga anak ni Heth ay sumagot kay Abraham, na nagsasabi sa kaniya, 	 Eb laj hititas queßchakßoc ut queßxye re:


At kaniyang sinabi, Kunin mo. Sa gayo'y kaniyang iniunat ang kaniyang kamay, at kinuha. 	 Ut laj Eliseo quixye re li cuînk: —Chap chak lâ mâl, chan. Ut li cuînk quixchap chak lix mâl.


Sapagka't hindi itinukoy ang kaniyang mga salita sa akin; ni hindi ko sasagutin siya ng inyong mga pananalita. 	 Lâin ninnau nak laj Job incßaß yô chi âtinac cuiqßuin. Chi moco lâin tinye nak tinsume li cßaßru yô chixyebal joß xebânu lâex.


Ang naghahandog ng haing pasasalamat ay lumuluwalhati sa akin; at sa kaniya na nagaayos ng kaniyang pakikipagusap aking ipakikita ang pagliligtas ng Dios. 	 Li bantioxînc chicuu, aßan li mayej li naxqßue inlokßal. Relic chi yâl lâin tincolok reheb li nequeßxbânu li cßaßru ninye.—


Tumatahan nga ang isang matandang propeta sa Beth-el; at isa sa kaniyang mga anak ay naparoon, at isinaysay sa kaniya ang lahat ng mga gawa na ginawa ng lalake ng Dios sa araw na yaon sa Beth-el: ang mga salita na kaniyang sinalita sa hari, ay siya ring isinaysay nila sa kanilang ama. 	 Saß li tenamit Bet-el cuan jun profeta ac chêc. Queßcßulun li ralal riqßuin ut queßxserakßi re li cßaßru quixbânu lix profeta li Dios aran Bet-el saß li cutan aßan. Ut queßxye ajcuiß re li cßaßru quixye li rey.


Sapagka't iyong patatalikurin sila, ikaw ay maghahanda ng iyong mga bagting ng busog laban sa mukha nila. 	 Nak yô chixcutbaleb riqßuin lix tzimaj, teßxyal raj êlelic chiru li rey, abanan incßaß chic teßrûk.Tatkalokßoni, at Kâcuaß, xban nak riqßuin xnimal lâ cuanquilal xoâcol. Tobichânk chi anchal kachßôl re âlokßoninquil.


Siya nama'y pinarurusahan ng sakit sa kaniyang higaan, at ng palaging antak sa kaniyang mga buto: 	 Cuan nak naxkßuseb riqßuin yajel ut riqßuin xrahil lix tibeleb.


Sa gayo'y ang haring Salomon ay humihigit sa lahat ng hari sa lupa, sa kayamanan at sa karunungan. 	 Li rey Salomón aßan li kßaxal cuan xnaßleb ut kßaxal biom chiruheb chixjunileb li rey li cuanqueb saß ruchichßochß.


Sa mga araw na yaon ay maliligtas ang Juda, at ang Jerusalem ay tatahang tiwasay; at ito ang pangalan na itatawag sa kaniya: Ang Panginoon ay ating katuwiran. 	 Saß eb li cutan aßan, eb laj Judá colbilakeb ut eb laj Jerusalén cacuakeb xchßôl riqßuin li Kâcuaß ut aßin li teßxqßue chokß xcßabaß: Li Kâcuaß, Aßan aj qßuehol tîquilal, chaßakeb.


At ang Espiritu ng Panginoon ay makapangyarihang sasaiyo, at manghuhula kang kasama nila, at ikaw ay magiging ibang lalake. 	 Ut lâat tâcuecßa lix cuanquil lix musikß li Dios nak tâchâlk saß âbên. Tat-oc chi lokßonînc rochbeneb. Ut chalen saß li cutan aßan jalanak chic lâ naßleb.


At ang kanilang mga kapatid, na mga pangulo sa mga sangbahayan ng kanilang mga magulang, na isang libo at pitong daan at anim na pu; na mga lalaking totoong bihasa sa gawaing paglilingkod sa bahay ng Dios. 	 Eb laj tij li queßtaklan saß xbêneb li junjûnk xtêpaleb li tenamit, aßaneb jun mil riqßuin cuukub ciento riqßuin oxcßâl. Queßxnau xbânunquil chi us li cßanjel li qui-uxman saß li templo.


Bakit ka mapula sa iyong kasuutan, at ang iyong damit ay gaya niyaong yumayapak sa alilisan ng alak? 	 ¿Cßaßut nak cak lâ cuakß? Chanchan li ac xatyatzßoc chak uvas riqßuin lâ cuok.


Ipinagbibilin ko sa iyo sa paningin ng Dios, at ni Cristo Jesus, na siyang huhukom sa mga buhay at sa mga patay, sa pamamagitan ng kaniyang pagpapakita at sa kaniyang kaharian: 	 Nintz'âma châcuu sa' xc'aba' li Dios nak tâch'olob lix yâlal. Ut nintz'âma ajcui' sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo, li târakok âtin sa' xbêneb li yo'yôqueb ut li camenakeb nak tâchâlk cui'chic riq'uin lix nimal xcuanquil.


At siya'y maghahanda ng handog na harina, isang efa sa toro, at isang efa sa lalaking tupa, at sa mga batang tupa ay ayon sa kaniyang kaya, at isang hin na langis sa isang efa. 	 Nak tixqßue li toro tixqßue ajcuiß junmay litro li cßaj. Ut tixqßue junmay litro rochben li carner têlom. Ut tixqßue li joß qßuial na-ala saß xchßôl rochbeneb li cocß carner. Ut tixqßue ajcuiß oxib litro riqßuin media litro li aceite rochben li jûnkmay litro li cßaj.


Kaniyang itinakda ang buwan sa mga panahon: nalalaman ng araw ang kaniyang paglubog. 	 Cayîb li po re xberesinquil li cutan junjûnk ut li chihab. Li sakße ac naxnau jokße tâoc.


Kaniyang sinasayang ang mga katha-katha ng mapagkatha, na anopa't hindi maisagawa ng kanilang mga kamay ang kanilang panukala. 	 Aßan napoßoc ru li incßaß us nequeßxcßoxla xbânunquil li sêbeb xchßôl chixbânunquil li incßaß us. Mâcßaß nequeßxbânu xban nak aßan naxpoß ru li cßaßru nequeßxcßoxla xbânunquil.


At kaniyang ikiniling ang puso ng lahat ng mga lalake ng Juda na parang puso ng isang tao; na anopa't sila'y nagsipagsugo sa hari, na nagsisipagsabi, Ikaw ay bumalik, at ang lahat ng iyong lingkod. 	 Ut queßxcßul xchßôl li cßaßru quitaklâc xyebal reheb xban laj David. Ut chixjunileb li cuanqueb Judá junajeb xchßôl nak queßxtakla resil nak laj David tâsukßîk rochbeneb chixjunileb li nequeßcßanjelac chiru.


Ano ang aking patototohanan sa iyo? sa ano kita iwawangis, Oh anak na babae ng Jerusalem? Ano ang ihahalintulad ko sa iyo, upang maaliw kita, Oh anak na dalaga ng Sion? Sapagka't ang iyong sira ay malaking parang dagat: sinong makapagpapagaling sa iyo? 	 ¿Cßaß ta cuiß ru tinye chêrix lâex li cuanquex Jerusalén? ¿Cßaßru texinjuntakßêta cuiß? ¿Chan ta cuiß ru nak tincßojob êchßôl, lâex li cuanquex Sión? Kßaxal nim li raylal cuanquex cuiß. Chanchan xnimal li palau. ¿Ani târûk tâcolok êre?


Bukod dito'y gumawa ang hari ng isang malaking luklukang garing, at binalot ng gintong pinakamainam. 	 Li rey quixtakla ajcuiß xyîbanquil jun li nimla cßojaribâl riqßuin marfil ut queßxletz li châbil oro chiru.


Ihihiwalay ng Panginoon, ang lahat na mapanuyang labi, ang dila na nagsasalita ng mga dakilang bagay: 	 At Kâcuaß, chakßuseb re nak teßxcanab ticßtißic ut balakßînc. Chakßuseb re nak teßxcanab xnimobresinquil ribeb riqßuin li cßaßru nequeßxye.


At kanilang pinagbatuhanan si Esteban, na tumatawag sa Panginoon at nagsasabi, Panginoong Jesus, tanggapin mo ang aking espiritu. 	 Nak yôqueb chixcutbal chi pec, laj Esteban yô chi tijoc ut quixye: -At Kâcua' Jesús, c'ul lin musik'.-Quixcuik'ib rib, quixjap re chi cau ut quixye: -At Kâcua', mâq'ue li mâc a'in sa' xbêneb.- Ut nak quixye a'an, quicam.


At sa pagkain ay sinabi ni Booz sa kaniya, Parito ka, at kumain ka ng tinapay, at basain mo ang iyong subo sa suka. At siya'y umupo sa siping ng mga mangaani: at iniabot niya sa kaniya, ang sinangag na trigo, at siya'y kumain, at nabusog, at lumabis. 	 Nak quicuulac x-ôril li cuaßac, laj Booz quixbok lix Rut ut quixye re: —Quim arin chi cuaßac, chan re. Cueß li cua. Cuaßin. Tzßa lâ cua saß li vinagre li cuan saß li secß aßin, chan. Ut lix Rut quichunla chixcßatkeb laj sicßol cebada ut laj Booz quixqßue lix tzacaêmk. Lix Rut quicuaßac toj retal quicßojla xchßôl ut toj cuan relaß lix tzacaêmk li quicana.


At hindi ba kasama mo roon si Sadoc at si Abiathar na mga saserdote? kaya't mangyayari, na anomang bagay ang iyong marinig sa sangbahayan ng hari, iyong sasaysayin kay Sadoc at kay Abiathar na mga saserdote. 	 Aran cuanqueb laj Sadoc ut laj Abiatar, eb laj tij. Chixjunil li cßaßru tâcuabi saß li rochoch li rey, tâye reheb.


Nang magkagayo'y naglakad sila sa ilang, at lumiko sa lupain ng Edom, at sa lupain ng Moab, at napasa dakong silanganan ng lupain ng Moab, at sila'y humantong sa kabilang dako ng Arnon; nguni't hindi sila pumasok sa hangganan ng Moab, sapagka't ang Arnon ay siyang hangganan ng Moab. 	 Nak queßoc cuißchic chi xic, eb laj Israel toj saß li chaki chßochß coxeßxqßue chak vuêlt. Queßnumeß chire lix naßajeb laj Edom ut eb laj Moab toj retal queßcuulac jun pacßal li nimaß Arnón saß xjayal lix naßajeb laj Moab, li cuan saß li este. Ut aran queßxyîb lix muhebâleb. Abanan incßaß queßnumeß jun pacßal li nimaß Arnón xban nak aßan lix naßajeb laj Moab.


At ibigay nawa sa iyo ang pagpapala kay Abraham, sa iyo, at sangpu sa iyong binhi; upang iyong ariin ang lupaing iyong pinaglakbayan, na ibinigay ng Dios kay Abraham. 	 Aß taxak li Kâcuaß Dios chi-osobtesînk âcue, joßqueb ajcuiß lâ cualal âcßajol, joß quixyechißi re laj Abraham. Lâex têrêchani li chßochß aßin li cuanco cuiß anakcuan joß aj numelo. Li chßochß aßin yechißinbil re laj Abraham xban li Kâcuaß Dios, chan laj Isaac.


At ang bayan ay umahon mula sa Jordan nang ikasangpung araw ng unang buwan, at humantong sa Gilgal, sa hangganang silanganan ng Jerico. 	 Eb laj Israel queßnumeß saß li nimaß Jordán saß li lajêb xbe li xbên po re li chihab aßan. Ut queßxqßue lix muhebâleb saß li naßajej Gilgal saß xbehil li tenamit Jericó.


Ito'y mabuti at nakalulugod sa paningin ng Dios na ating Tagapagligtas; 	 Chextijok chirixeb chixjunileb xban nak a'an li us xbânunquil ut a'an li nacuulac chiru li Dios laj Colol ke.


Datapuwa't si Jesus ay napasa bundok ng mga Olivo. 	 Li Jesús cô sa' li tzûl Olivos.


At kayo'y binuhay niya, nang kayo'y mga patay dahil sa inyong mga pagsalangsang at mga kasalanan, 	 Junxil lâex li mâcua'ex aj judío chanchan camenakex xban li mâusilal ut li mâc li xebânu chak.


At sinalita ng Panginoon kay Moises, na sinasabi, 	 Ut li Kâcuaß quichakßoc ut quixye re laj Moisés:


Sa gayo'y bumalik sila, at yumaon, at inilagay ang mga bata at ang kawan, at ang mga daladalahan, sa unahan nila. 	 Queßxqßue chi ubej eb li cocßal, li quetômk ut chixjunil li cßaßru cuan reheb ut queßcôeb.


At kung mangyaring masumpungan niya, ay katotohanang sinasabi ko sa inyo, na magagalak ng higit dahil dito kay sa siyam na pu't siyam na hindi nangaligaw. 	 Relic chi yâl tinye êre nak tixtau chak li sachenak, k'axal tâsahok' sa' xch'ôl riq'uin li jun a'an chiruheb li belêlaju ro'c'âl li inc'a' que'sach.


At nagbangon ako sa inyong mga anak ng mga propeta, at sa inyong mga binata ng mga Nazareo. Di baga gayon, Oh kayong mga anak ng Israel? sabi ng Panginoon. 	 Saß xyânkeb lê ralal êcßajol lâex aj Israel xinsiqßueb ru li teßcuânk chokß profeta ut xinsiqßueb ru li toj sâjeb li queßxkßaxtesi rib chi cßanjelac chicuu chokß Nazareo. ¿Ma incßaß ta biß yâl nak joßcan quinbânu? chan li Kâcuaß.


Sapagka't sasaktan ng Panginoon ang Israel ng gaya ng isang tambo na gumagalaw sa tubig; at kaniyang bubunutin ang Israel dito sa mabuting lupa na ibinigay sa kanilang mga magulang, at pangangalatin sila sa dako roon ng ilog; dahil sa kanilang ginawa ang kanilang mga Asera, na minungkahi ang Panginoon sa galit. 	 Li Kâcuaß tixqßueheb chi rahobtesîc laj Israel. Chanchan nak na-ecßasîc li caxlan ajl xban li haß nak teßisîk saß li châbil naßajej li quixqßue li Dios reheb lix xeßtônil xyucuaßeb. Tixchaßchaßi ruheb ut tixtaklaheb jun pacßal li nimaß Eufrates xban nak queßxchikß xjoskßil li Dios nak queßxyîb lix dios Asera ut queßxlokßoni.


Nguni't nangyari pagkatapos ng sangdaling panahon, sa panahon ng pagaani ng trigo, na dumalaw si Samson na may dalang isang anak ng kambing sa kaniyang asawa; at kaniyang sinabi, Aking papasukin ang aking asawa sa loob ng silid. Nguni't ayaw papasukin siya ng kaniyang biyanang lalake. 	 Mokon chic saß xkßehil li sicßoc trigo, cô laj Sansón chirilbal li rixakil. Quixcßam jun li chßina chibât re tixsi re. Quixye re lix yucuaß li rixakil: —Tincuaj xic saß cab riqßuin li cuixakil, chan. Abanan li yucuaßbej incßaß quixcanab chi oc.


Apat na pung taong namanglaw ako sa lahing yaon, at aking sinabi, Bayan na nagkakamali sa kanilang puso. At hindi naalaman ang aking mga daan: 	 Caßcßâl chihab yô injoskßil saß xbêneb li tenamit aßan ut quinye, “Eb li tenamit aßin incßaß nequextau xyâlal chi moco queßraj xtaubal.”Lâin quinjoskßoß riqßuineb ut quinye reheb nak incßaß târûk teßoc saß li naßajej li quinqßue raj reheb re teßhilânk, chan li Dios.


At sinabi ng mga punong kahoy sa puno ng igos, Halika, at maghari ka sa amin. 	 Ut eb li cheß queßxye re li cheß higo: —Tatkaxakab lâat chokß karey, chanqueb re li higo.


Narito, na aking nakita na mabuti at ukol sa isa ang kumain at uminom, at magalak sa kabutihan sa lahat niyang gawa na kaniyang ginawa sa ilalim ng araw lahat ng mga kaarawan ng kaniyang buhay na ibinigay sa kaniya ng Dios: sapagka't ito'y kaniyang bahagi. 	 Riqßuin chixjunil aßin lâin xinqßue retal nak li cßaßru us tixbânu li cuînk, aßan cuaßac ut ucßac ut xyalbal xsahil li quixcßanjela ru nak cuan arin saß ruchichßochß. Lix yußam quiqßueheß re xban li Dios. Tento tâcßanjelak xban nak ac tenebanbil saß xbên.


Magdaan ka sa iyong lupain na gaya ng Nilo, Oh anak na babae ng Tarsis; wala ka ng lakas. 	 Lâex aj Tarsis, texxic yalak bar joß nak nanumeß li nimaß yalak bar xban nak incßaß chic tâcuânk êcuanquil.


At sila'y lalabas na susunod sa amin, hanggang sa aming mailayo sila sa bayan, sapagka't kanilang sasabihin, Sila'y tumatakas sa harap natin, na gaya ng una; gayon kami tatakas sa harap nila: 	 Eb aßan toeßrâlina xban nak teßxcßoxla nak yôko chi êlelic joß kacßul xbên cua.


At doo'y magtatayo ka ng isang dambana sa Panginoon mong Dios, ng isang dambana na mga bato; huwag mong pagbubuhatan ang mga ito ng kasangkapang bakal. 	 Têyîb jun li artal aran re xlokßoninquil li Kâcuaß lê Dios. Incßaß têrocsi li chßîchß re xyîbanquil li artal.


At kinuha mo ang iyong mga suot, at ginawa mo para sa iyo ang mga mataas na dako na kagayakan na may sarisaring kulay, at nagpatutot sa kanila: ang gayong mga bagay ay hindi na darating, o mangyayari pa man. 	 Caqßue lâ châbil akß saß li naßajej li najt xteram ut aran camux ru lâ sumlajic. Mâ jun sut qui-uxman li cßaßru cabânu chi moco tâuxmânk mokon.


Oo, ang mga puno ng cipres ay nagagalak dahil sa iyo, at ang mga cedro sa Libano, na nangagsasabi, Mula nang ikaw ay malugmok wala nang mamumutol na umaahon laban sa amin. 	 Li cheß ciprés ut li chacalteß li cuan Líbano nequeßsahoß saß xchßôleb ut nequeßxye, “Chalen nak quisacheß ru lix reyeb laj Babilonia mâ ani chic nequeßtßanoc ke,” chanqueb.—


Datapuwa't nagsisagot si Pedro at ang mga apostol at nangagsabi, Dapat muna kaming magsitalima sa Dios bago sa mga tao. 	 Laj Pedro, jo'queb ajcui' li rech apostolil, que'chak'oc ut que'xye: -¿Ma takak'et li c'a'ru naxye li Dios ut takapâb li c'a'ru neque'xye li cuînk? Inc'a'. Tento takapâb li c'a'ru naxye li Dios.


Paano mong pinayuhan siya na walang karunungan, at saganang ipinahayag mo ang mabuting kaalaman! 	 Lâat xacßoxla nak nacanau xqßuebal xnaßleb li mâcßaßeb xnaßleb.


Yamang inapuhap mo ang lahat ng aking kasangkapan, anong nasumpungan mong kasangkapan, ng iyong bahay? Ilagay mo rito sa harap ng aking mga kapatid at ng iyong mga kapatid, upang hatulan nila tayong dalawa. 	 Xapokle li cßaßru ke ut ¿cßaßru xatau? Cßut chiku anakcuan li cßaßru âcue xatau saß xyânkeb li cßaßru ke lâo. Eb li kechßalal teßyehok ani cuan xmâc, ma lâin malaj ut lâat.


Hinanap kita ng aking buong puso: Oh huwag nawa akong malihis sa iyong mga utos. 	 Chi anchal inchßôl xatinpâb, ut anakcuan chinâtenkßa re nak incßaß tincanab xbânunquil li cßaßru naxye saß lâ chakßrab.