“Papa e'to' esa' wannɨ pe esi epe'kena' mokon pun tʉne'manʉ ton warinpa kʉrʉpo'po pokon uya na'ne' kasa. 	 "Nadalje, kraljevstvo je nebesko kao kad trgovac traga za lijepim biserjem:


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Serɨ pe' panton to'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ iyesi? Ɨ'rɨ kasa ken si tʉron nɨ panton to'ka'nʉkʉ kon pa? 	 I kaže im: "Zar ne znate tu prispodobu? Kako ćete onda razumjeti prispodobe uopće?


Aiko sɨ, ka'pon. Ɨnʉ' ɨmɨrɨ Papa Maimu ei'pɨtʉ pa? “Inkaa'pʉ uya pe' ta mɨrɨ tʉka'nin nʉ'pʉ pɨ', ‘Ɨ'rɨto' pe uka'sa' auya se kasa?’” ta? 	 Čovječe, tko si ti zapravo da se pravdaš s Bogom? Zar da djelo rekne tvorcu: "Što si me ovakvim načinio?"


Utonpa ton, ɨsenuminkatɨ' ɨkɨ'ma kon a'tai ɨwesi'pʉ kon nʉ'pʉ pɨ'. Tu'ke pʉra rɨ ɨwesi'pʉ kon pu'kena' pe ka'pon eseru yau, eke ton pe, eke ton mʉre pe iyentusa' kon pe. 	 Doista, kad god jedete ovaj kruh i pijete čašu, smrt Gospodnju navješćujete dok on ne dođe.


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, kamo uri'sami'si amʉ' nentunʉkʉ'san koro'tau pʉra iyesi mɨrɨ eke Isaan Pa'tes entaino; mɨrɨ e'tane, kʉrɨ aiko pe te'sen Epʉn po esa' wannɨ pe e'nɨto' yawon esi eke pe Isaan entai. 	 Zaista, kažem vam, između rođenih od žene ne usta veći od Ivana Krstitelja. A ipak, i najmanji u kraljevstvu nebeskom veći je od njega!


tai'ma, “Kʉrai, pu'kena' pe ekamakɨ ina pɨ'. Ɨnʉ' ɨwɨnɨi?” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 govoreći: "Proreci nam, Kriste, tko te udario?"


Ti'tui' kuru e'tɨ' ɨ'rɨ rɨ kupʉ auya'nokon a'tai so'si tawon kon pen pɨ'; wakʉ pe ɨweyu kon tapurɨi' e'tɨ'. 	 Mudro se ponašajte prema onima vani: iskupljujte vrijeme!


Takaa'pʉ iya kanan, “Ɨ'rɨ kasa Papa e'to' esa' wannɨ pe esi ta? Ɨ'rɨ rupɨ panton ekama, ekamanin pe? 	 I govoraše: "Kako da prispodobimo kraljevstvo nebesko ili u kojoj da ga prispodobi iznesemo?


“To' epuru uya nin si, ‘Uyeyaton uya rɨ ipɨnsa' pe iyesi mɨrɨ,’ ta'pʉ to' pɨ'. “‘Wana' ken pe' nai' ina utɨ i'se me'an?’ ta'pʉ ipoitorʉ ton uya. 	 On im odgovori: 'Neprijatelj čovjek to učini.' Nato mu sluge kažu: 'Hoćeš li, dakle, da odemo pa da ga pokupimo?'


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; Mosi' uya ɨrepa'pʉ kon na'ne' ike esi'pʉ Epʉn poino pen nɨ; ukʉipʉnʉ nin kʉrɨ rɨ i'napairon Epʉn poino pʉreti ke ɨrepanin kon. 	 Reče im Isus: "Zaista, zaista, kažem vam: nije vam Mojsije dao kruh s neba, nego Otac moj daje vam kruh s neba, kruh istinski;


Kaware pon kon soisa amʉ' tu'kanoro eta'pʉ uya, 200 meriyan kaisa rɨ to' esi'pʉ. 	 A broj četa konjaničkih, kako sam čuo, bijaše dvije mirijade mirijada.


Sises utɨ'pʉ Are' Wʉpʉ airɨ'ne te'pɨ'to' kasa rɨ ipoitorʉ ton uya e'ma'pʉka'pʉ. 	 Tada iziđe te se po običaju zaputi na Maslinsku goru. Za njim pođoše i njegovi učenici.


“To' esen ton esi emenna' ton akasa' uruwai' ton pe; to' ani ton esi enku'tɨn nɨto' ku'nin pe.” “Ɨkʉi urarii rɨ esi to' e'pi pɨ'.” 	 Grob otvoren grlo je njihovo, jezikom lažno laskaju, pod usnama im je otrov ljutičin,


Moro tikin nan nɨken Main tʉnin mɨrɨ awonsi'kɨ iteseru aimenkanin esi, kʉrɨ rɨ kʉrɨ rɨ tʉmeruntɨrʉ kenan ipika'tɨto' ike mɨrɨ awonsi'kɨ ima'tanʉ'to' ike. E'tane si ɨmɨrɨ—ɨnʉ' pe ɨwesi ɨtonpa eseru aimenka pa? 	 Jedan je Zakonodavac i Sudac: Onaj koji može spasiti i pogubiti. A tko si ti da sudiš bližnjega?


Mɨrɨ tʉpo, Makoi, to' enku'tɨnin nʉ'pʉ useno'ma'pʉ sorʉ'pa epo'tɨ ku'pɨri ka', ene mɨrɨ awonsi'kɨ ennakanin pu'kena' eno'makaa'pʉ ika' rʉ'pʉ ka'; mɨrɨpan kon ekota'mato' oton wʉi kaisa rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ewarupɨ kaisa rɨ inke rɨ, inke rɨ. 	 A njihov zavodnik, Ðavao, bačen bi u jezero ognjeno i sumporno, gdje se nalaze i Zvijer i Lažni prorok: ondje će se mučiti danju i noću u vijeke vjekova.


Sises uya nin si eikʉ'pʉ mɨrɨ, “Papa uya uyenno'sa' serɨ Esuwerʉ amʉ' piya' rɨken, itano'masa' kon karimeru amʉ' kasa te'san piya',” ta'pʉ iya. 	 On odgovori: "Poslan sam samo k izgubljenim ovcama doma Izraelova."


Ɨnʉ' rɨ Ka'pon, Papa winon pɨ' ewa'noma pe isauro'sa' rʉ'pʉ pɨ' usentu'man, e'tane ewa'noma pe Wakʉ A'kwarʉ pɨ' isauro'sa' rʉ'pʉ pɨ' usentu'man pen nɨ, serɨ a'tai'ne mɨrɨ pe pʉra serɨ entawon a'tai'ne rɨ. 	 I rekne li tko riječ protiv Sina Čovječjega, oprostit će mu se. Ali tko rekne protiv Duha Svetoga, neće mu se oprostiti ni na ovom svijetu ni u budućem."


Anpisin ton kɨ'ma'pʉ Sises uya tʉpiya', mɨrɨpan uya, “Umaimu etatɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ito'ka'nʉ'tɨ'. 	 Tada dozove mnoštvo i reče: "Slušajte i razumijte!


Mɨrɨ pɨ' ipoitorʉ ton uya, “Nai yau rɨ eke pe pʉreti eporo ina uya pʉsamoro ka'pon amʉ' a're'tɨto' ike serɨ ɨnnon nɨ pata yau?” ta'pʉ to' uya. 	 Kažu mu učenici: "Odakle nam u pustinji toliko kruha da nahranimo toliko mnoštvo?"


Apʉne pʉra Papa uya ina apiyontɨsa' ina uya iku'to' pe, “‘To' weyu pe ɨyennoko uya serɨ non emʉ' kaisaron kon ka'pon amʉ' pana'tɨse'na, to' pika'tɨnin pe urɨ esi pɨ',’ tukai',” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 Jer ovako nam je zapovjedio Gospodin: Postavih te za svjetlost poganima, da budeš na spasenje do nakraj zemlje.


Sises uya to' i'tusa' esi'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨ'rɨ to' pe pʉse rɨ uri'san a'pɨ'pɨtʉ auya'nokon? Wakʉ rɨ ku'sa' iya mɨrɨ upɨ'. 	 Zapazio to Isus pa im reče: "Što dodijavate ženi? Dobro djelo učini prema meni.


Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton uya auro'ka'pʉ iye'to' pe Tamaskas pona ɨyese' pɨ' te'san a'sipɨ'se'na, to' ase'na Surusiran pona,” ta'pʉ Ananayas uya. 	 On ima od velikih svećenika i punomoć okovati sve koji prizivlju ime tvoje."


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru, mɨrɨ awonsi'kɨ uyepuru kon amʉ' uya itʉrʉ'pʉ Roman amʉ' kopʉnaai ena' to' uya iwɨto' pe iku'to' pe iya. Mɨrɨpan pokapɨ'sa' to' uya kurusu' pona erikʉ'pʉ. 	 kako su ga glavari svećenički i vijećnici naši predali da bude osuđen na smrt te ga razapeli.


Papa apurɨpɨ'to' esi yau, iyau, Papa uya rɨ nɨrɨ tʉmu apurɨpɨtʉ mɨrɨ tʉyau, inke pʉra apurɨpɨtʉ iya mɨrɨ. 	 Ako se Bog proslavio u njemu, i njega će Bog proslaviti u sebi, i uskoro će ga proslaviti!


Eke soisa amʉ' epuru utɨ'pʉ Paarʉ ekama'pose'na, “Uyauro'kakɨ, Roman amʉ' karetaai esa' pe' ɨmɨrɨ?” ta'pʉ iya. “Ewai',” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 Tisućnik tada priđe Pavlu pa mu reče: "Reci mi, jesi li Rimljanin!" On odvrati: "Da."


Sises uya ta'pʉ, “Eke iwa pata ya' ɨutɨ kon a'tai, wakʉ pe tiwʉ' kon ta' ɨyereutanʉ'nin kon mɨnentʉi'. Itiwʉ' tau me'tʉi' inɨmɨ auya'nokon pona rɨ. 	 "U koji god grad ili selo uđete, razvidite tko je u njemu dostojan: ondje ostanite sve dok ne odete.


Mɨrɨpan eikʉ'pʉ iya, “Esuwerʉ pon sa'ne ɨmɨrɨ ko; urɨ esi Sameriya pon pe. Nai kasa mairɨ uyekama'po auya ɨuku pɨ'?” ta'pʉ iya ipɨ'. (Esuwerʉ amʉ' esi'pʉ ɨsipʉsawʉ pokon kon pe pʉra.) 	 Kaže mu na to Samarijanka: "Kako ti, Židov, išteš piti od mene, Samarijanke?" Jer Židovi se ne druže sa Samarijancima.


Sises uya ta'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ipata'se' yau, pu'kena' nama pʉra iyesi. 	 I nastavi: "Zaista, kažem vam, nijedan prorok nije dobro došao u svom zavičaju.


Tense e'tɨ', ɨnʉ' rɨ aya'sitɨ'nin a'ta rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ enku'tɨnin nɨ enupan nɨto' ike ke, ka'pon eseru erupa' rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ non nɨ uko'manto' eseru pɨ' te'sen, Kʉrai pɨ' pʉra rɨ. 	 Pazite da vas tko ne odvuče mudrovanjem i ispraznim zavaravanjem što se oslanja na predaju ljudsku, na "počela svijeta", a ne na Krista.


Mɨrɨ a'tai Isaan uya se ekama'pʉ: “Iya'kwarʉ u'tɨ ene'pʉ uya Epʉn poi wako'wa kasa, mɨrɨpan uta'si'pʉ ipona. 	 I posvjedoči Ivan: "Promatrao sam Duha gdje s neba silazi kao golub i ostaje na njemu.


Ɨutɨ kon koro'tau ɨyeyaton a'kɨrɨ a'sinin itepuru piya', ipan pe ɨsi'tukɨ ekoneka i'se ipokon pe, aya'kwarʉka iya rawɨrɨ a'sinin itepuru ena', ɨtʉrʉ iya mɨrɨ pʉresiman ena', mɨrɨpan uya ɨyeno'ma pariki'si ta'. 	 Kad s protivnikom ideš glavaru, na putu sve uloži da ga se oslobodiš pa te ne odvuče k sucu. Sudac će te predati izvršitelju, a izvršitelj baciti u tamnicu.


8 pe wʉi pata'pʉ pe iwa rɨ serɨ ta iya tʉpo, Pi'ta, Isaan, mɨrɨ awonsi'kɨ Isens arɨ'pʉ iya ta'kɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ wʉ' pona to' enuku'pʉ ɨpʉremai'. 	 Jedno osam dana nakon tih besjeda povede Isus sa sobom Petra, Ivana i Jakova te uziđe na goru da se pomoli.


Mɨrɨ a'tai, tanporon kon utunta'pʉ. 	 I otiđoše svaki svojoj kući.


E'tane main pʉreme'sa' to' uya uya eke pe pata pʉremato' ne'sa' yau, mɨrɨ awonsi'kɨ to' eno'masa' uya Esuwerʉ amʉ' pen pʉremato' eke pe kupʉ yau, mɨrɨ entai kuru si eke pe rɨ pʉreman nɨto' nepʉ tanporo wakʉ pe to' konekasa' Papa uya, uya! 	 Pa ako je njihov posrtaj bogatstvo za svijet, i njihovo smanjenje bogatstvo za pogane, koliko li će više to biti njihov puni broj?


Tanporon kon use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pe anʉnsa' uya asa'rɨ rɨ tʉtʉsen mɨrɨ awonsi'kɨ use'man nɨto' ike tʉrʉ, mɨrɨ kasa rɨ si pʉse rɨ nʉtʉton nɨ marɨ esi'pʉ. 	 Doista, svaki se veliki svećenik postavlja da prinosi darove i žrtve. Odatle je potrebno da i on ima što bi prinio.


Isens piyapai ka'pon amʉ' uyepʉ wapiya, Esuwerʉ amʉ' pen pokon pe tenta'napɨ'sen pe iyesi'pʉ. E'tane to' uye'sa' a'tai, to' piyapai itama'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ iye'wʉrʉuka'pʉ, apʉne pʉra enari'kena' pe tesi wenai, iputurʉka tawon nan tonpa pe te'san pɨ'. 	 doista, prije nego stigoše neki od Jakova, blagovao je zajedno s poganima; a kad oni dođoše, počeo se povlačiti i odvajati bojeći se onih iz obrezanja.


Eke pe to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ. Tanporo to' utɨ'pʉ itekare pɨ', temiyatʉ kon tʉpɨtʉ'pʉ to' uya tʉpana kon pona imaimu eta tʉuya'nokon namai'. 	 Vičući iza glasa, oni zatisnuše uši i navališe jednodušno na njega.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Papa esi yau ɨkʉipʉnʉ kon pe, ui'nʉnkatʉi'no, Papa winɨpai uye'sa' pɨ' serɨ ya'. Uiwano' pe uye'sa' pen, e'tane uyenno'sa' iya. 	 Reče im Isus: "Kad bi Bog bio vaš Otac, ljubili biste mene jer sam ja od Boga izišao i došao; nisam sam od sebe došao, nego on me posla.


Wakʉ iwa pe rɨ iyesi eno'ma a'tai parau ka' tɨ' a'nai' e'pato' yai tewa'tɨi' i'mʉ pɨ' pʉsamoro aiko ton nʉ'kwɨ tonpa e'makoima emapu'tɨ iya entai. 	 je li s mlinskim kamenom o vratu strovaljen u more, korisnije mu je, nego da sablazni jednoga od ovih malenih.


Unkoneka'pʉ ton pen pe' se ton tanporon nɨ?’ 	 Nije li ruka moja načinila sve to?


“E'tane utamokori kon amʉ' uya apurɨ pʉra iyesi'pʉ. To' uya inurunpa'pʉ. Tewan kon yau, enna'popai to' esi'pʉ Isi' pona. 	 Njemu se ne htjedoše pokoriti oci naši, nego ga odbiše i u srcima se svojima vratiše u Egipat


Sises entu'pʉ tʉpo Pe'teri'en po Isutiya yau, kin pe Era' esi a'tai, pu'kena' amʉ' uyee'pʉ wʉi enu uyepʉ winɨpai Surusiran pona, 	 Kad se Isus rodio u Betlehemu judejskome u dane Heroda kralja, gle, mudraci se s Istoka pojaviše u Jeruzalemu


Moro tikin nan ipun esi mɨrɨ awonsi'kɨ tikin nan Iya'kwarʉ—ɨkɨ'masa' kon na'ne' kasa kuru tikin nan ɨye'ku'to' kon ya' ɨkɨ'masa' kon a'tai— 	 Jedno tijelo i jedan Duh - kao što ste i pozvani na jednu nadu svog poziva!


Ite'ma i'tu auya'nokon mɨrɨ utɨn nɨto' ya' utɨyai'ne' ya',” ta'pʉ iya. 	 A kamo ja odlazim, znate put."


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ipoken pʉra pe' ɨwesi kon pen mɨrɨ iye'menukasa' itekare mɨrɨ pe pʉra Papa meruntɨrʉ i'tu auya'nokon pʉra iyesi pɨ'? 	 Reče im Isus: "Niste li u zabludi zbog toga što ne razumijete Pisama ni sile Božje?


Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton ekanwa'tɨ'pʉ, mɨrɨpan kon ɨ'kwɨrɨtʉ'pʉ. To' uyee'pʉ tʉpata'se' kon ya'. 	 I ušavši u lađu, preplovi i dođe u svoj grad.


wakʉ pe ɨweyu kon apurɨtɨ', apʉne pʉra wʉi ton man ɨri pe rɨ. 	 Iskupljujte vrijeme jer dani su zli!


Mɨrɨ a'tai eke' e'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ. Mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ iya isan ena'. 	 I mrtvac se podiže i progovori, a on ga dade njegovoj majci.


Ikaisa rɨ iteperu pɨkɨrɨ yʉi usi'tu mɨrɨ. Ka'pon amʉ' uya pi' pʉipɨtʉ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ tikʉ kenan e'kwa apai, mɨrɨ pe pʉra kʉre' ɨmɨ'nɨ ton ye' apai. 	 Ta svako se stablo po svom plodu poznaje. S trnja se ne beru smokve niti se s gloga grožđe trga."


Uyenu tʉrʉ'pʉ uya, mɨrɨ yau imisimɨ arinta ka'tau maimu eta'pʉ uya, eke pe, “Ɨsɨ' kusa! Ɨsɨ' kusa! Ɨsɨ pe iyesi kamoro moro non po na'ne' nan pona, tʉronpi' uturumʉ useta a'tai osorʉwawon kon inserʉ amʉ' ne'kamayai'ne' iturunpa pɨ'!” tawon. 	 I vidjeh i začuh orla: letio posred neba i vikao iza glasa: "Jao! Jao! Jao pozemljarima od novih glasova trubalja preostale trojice anđela koji će sad-na zatrubiti!"


Ta'pʉ to' uya ipɨ', “Isaan poitorʉ ton useruma tenta'nai' pʉra, to' ɨpʉrema nɨrɨ ɨsipɨkɨrɨ, mɨrɨ kasa rɨ Pari'si amʉ' poitorʉ ton. E'tane, ɨpoitorʉ ton enta'na,” ta'pʉ to' uya. 	 A oni mu rekoše: "Učenici Ivanovi, a tako i farizejski, počesto poste i obavljaju molitve, tvoji pak jedu i piju."


Tu'ke rɨ ka'pon amʉ' amʉra'pʉ, pata oton pʉra rɨ pata tʉku'se mʉra'ta airɨ'ne rɨ. Sises esi'pʉ itekare ekama pɨ' to' pɨ'. 	 I skupiše se mnogi te više nije bilo mjesta ni pred vratima. On im navješćivaše Riječ.


E'tane amaimu eta iya pʉra iyesi yau, tikin nɨ mɨrɨ pe pʉra asa'rɨ rɨ ka'pon amʉ' akɨ aya'kɨrɨ auro'kaka'se'na. Pʉsamoro asa'ron kon ka'pon amʉ' esi, ‘auro'ka pɨ' ɨpika'tɨnin nan mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri pe ɨwe'sa' esi i'napai rɨ tawon nan pe ipɨ'.’ 	 Ako te posluša, stekao si brata. Ne posluša li te, uzmi sa sobom još jednoga ili dvojicu, neka na iskazu dvojice ili trojice svjedoka počiva svaka tvrdnja.


Ɨyekama'po uya 'nokon Itepuru awɨrɨ anʉmʉ kon pa wakʉ ton anʉnto' eseru yau mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ rɨ i'se iye'to' ɨwinɨpaino kon ke ipika'tɨtɨ', apʉne pʉra eke pe rɨ tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' pika'tɨnin kʉrɨ rɨ, urɨ rɨ to' tonpa pe. 	 primite je u Gospodinu kako dolikuje svetima i priskočite joj u pomoć u svemu što od vas ustreba jer je i ona bila zaštitnicom mnogima i meni samomu.


E'tane ɨmenuka uya 'nokon, ɨtonpa kon pe te'ku'sen ɨnʉ' rɨ, tekumasen mɨrɨ pe pʉra mentaino, ika'sa' pɨ' tʉwɨpʉremasen, mɨrɨ pe pʉra tʉtonpa pɨ' tʉusauro'sen, te'taripasen, mɨrɨ pe pʉra itepe'pʉ pen nɨ esa'nin, pokon pe ke'tʉu. Pʉse rɨ rupɨ pokon pe rɨ kenta'natʉu. 	 Ili dakle ja ili oni: tako propovijedamo, tako vjerujete.


Emennʉ'pʉ tʉpo rɨ, kin Akʉri'pa mɨrɨ awonsi'kɨ ino'pʉ Pones utɨ'pʉ Sisariya pona. Pesʉ'tas apurɨpɨ'se'na to' utɨ'pʉ. 	 Nekoliko dana poslije dođu kralj Agripa i Berenika u Cezareju da pozdrave Festa.


Wakʉ A'kwarʉ uya tasa' esi'pʉ ipɨ', “Ɨyerikʉ pen unekama'pʉ Kʉrai entu rawɨrɨ,” tukai'. 	 Objavio mu Duh Sveti da neće vidjeti smrti dok ne vidi Pomazanika Gospodnjega.


intʉrʉ'pʉ eke pe rɨ upona'nokon upika'tɨnin kon Sises Kʉrai poro, 	 koga bogato izli na nas po Isusu Kristu, Spasitelju našemu,


Serɨ kupʉ'pʉ iya, to' uya tʉwarinpato' pe, to' uya rɨ iwarinpa tʉuya'nokon koro'tau epoto' pe, ɨnnɨ pʉra rɨ Papa e'tane upiyapai'nokon. 	 da traže Boga, ne bi li ga kako napipali i našli. Ta nije daleko ni od koga od nas.


Serɨ etasa' itonpa ton uya a'tai, ikan to' utɨ'pʉ, apʉne pʉra ka'pon amʉ' uya, “Itano'masa',” ta pɨ'. 	 Čuvši to, dođoše njegovi da ga obuzdaju jer se govorilo: "Izvan sebe je!"


Ɨnnonsi'kɨ Sises ensa' tʉuya a'tai, iyeka'tumʉ'pʉ, mɨrɨpan e'sekunka'pʉ irau. 	 Kad izdaleka opazi Isusa, dotrči i pokloni mu se,


“Tɨwɨ nesii, ɨ'rɨ pe ikupʉ i'se ɨwesi kon? Wakʉ rɨ ku'sa' iya mɨrɨ upɨ',” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'. 	 A Isus reče: "Pustite je, što joj dodijavate? Dobro djelo učini na meni.


Sises uya, “Ɨsi'kɨ si upiya'!” ta'pʉ ipɨ'. Mɨrɨ pɨ' Pi'ta ekanwaka'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ tuna pʉro'po Sises piya'. 	 A on mu reče: "Dođi!" I Petar siđe s lađe te, hodeći po vodi, pođe k Isusu.


Apʉne pʉra Isona esi'pʉ i'tuto' ipɨkɨrɨ pe Ninipa pon kon pona, mɨrɨ kasa rɨ marɨ Ka'pon, Papa winon esi mɨrɨ serɨ a'taino kon pona. 	 Doista, kao što je Jona bio znak Ninivljanima, tako će biti i Sin Čovječji ovomu naraštaju."


Ikʉipʉnʉ uya i'tu'pʉ mɨrɨ a'kʉra' kuru rɨ Sises uya, “Ɨmu rɨ uto'pamʉ mɨrɨ,” ta'pʉ rʉ'pʉ. Mɨrɨ pɨ' kʉrɨ rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo itonpa ton ena'pʉ apurɨnin nan pe. 	 Tada razabra otac da je to bilo upravo onog časa kad mu Isus reče: "Sin tvoj živi." I povjerova on i sav dom njegov.


E'tane Sises uya warawo' mʉre anʉmʉ'pʉ itemiyatʉ pɨ', mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ. 	 No Isus ga dohvati za ruku, podiže ga i on ustade.


Era' uya tentu'pʉ weyu rʉ'pʉ kupʉ esi'pʉ iyenta'nato' mɨrɨ awonsi'kɨ Eratiyas mʉre umanumʉ'pʉ to' iwano' pe. Serɨ uya Era' kupʉ'pʉ ipan pe rɨ pori' pe, 	 Na Herodov rođendan zaplesa kći Herodijadina pred svima i svidje se Herodu.


apʉne pʉra iweyu esi tanporon nɨ ku'nin pe tensen pe. Mɨrɨ wenai tasa' iya: “Aiko te'nʉnsen, apakakɨ, eri'nɨsa' apai e'mʉ'sa'ka', Kʉrai uya ɨwei'tɨto' pe,” ta iya. 	 Zato veli: "Probudi se, ti što spavaš, ustani od mrtvih i zasvijetljet će ti Krist."


Kairau amʉ' u'tɨ'pʉ ikɨrɨsin koro'tau non pona, mɨrɨpan kon upana'panta'pʉ mɨnɨ' amʉ' pana'pano kasa. 	 Iz dima pak iziđoše na zemlju skakavci i dana im je moć kakvu imaju štipavci zemaljski.


Tʉron kon Sises apurɨnin nan utɨ'pʉ Isutiya yapai Antiyo' pona tʉtonpa kon enupase'na, “Ɨyun kon pi'pɨ puturʉkasa' auya'nokon a'tai rɨken, Mosi' nekama'pʉ awɨrɨ, Papa uya ɨpika'tɨ kon,” tase'na. 	 Uto neki siđoše iz Judeje i počeše učiti braću: "Ako se ne obrežete po običaju Mojsijevu, ne možete se spasiti."


Utamokori kon pɨ' isentu'mato' pokon pe, wakʉ tʉusaurokʉ'pʉ kupʉ iya tenu yau. 	 iskazati dobrotu ocima našim i sjetiti se svetog Saveza svojega,


To' eikʉ'pʉ iya: “Tenu ke e'tɨ' ɨyenku'tɨ kon namai'. Apʉne pʉra tu'kan kon nɨ uye'to' oton uyese' yau, ‘Urɨ rɨ kʉrɨ rɨ,’ ka'se'na, mɨrɨpan, ‘Iweyu man a'ko pe,’ ta to' uya. To' pɨkɨrɨ ke'tʉu. 	 A on reče: "Pazite, ne dajte se zavesti. Mnogi će doista doći u moje ime i govoriti: 'Ja sam' i: 'Vrijeme se približilo!' Ne idite za njima.


Upʉrataai ke pe' i'se e'to' rɨ kupʉ uya pen? Upɨ' rɨ katɨ ɨyɨkɨnta amʉre'mʉra esi pɨ'?’ ta'pʉ iya,” ta'pʉ Sises uya. 	 Nije li mi slobodno činiti sa svojim što hoću? Ili zar je oko tvoje zlo što sam ja dobar?'"


Ɨsɨ yau e'nɨ'nokon man, apʉne pʉra Roman amʉ' uya uyekama'popɨtʉ kon mɨrɨ serɨ pe ne'kupʉine' pɨ'. Ɨ'rɨ wenai ɨsɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ esi'pʉ tukai', ekama ton pʉra iye'tane mɨrɨ wenai tukai',” ta'pʉ iya. 	 Ta izlažemo se opasnosti da za ovo današnje budemo optuženi s pobune jer nema nikakva razloga kojim bismo mogli opravdati ovu strku." To rekavši, raspusti skup.


Kaware amʉ' pana'pano esi'pʉ to' mʉta yau mɨrɨ awonsi'kɨ to' aukʉ yau. To' aukʉ esi'pʉ ɨkʉi kasa ti'pai ke, mɨrɨpan kon uya ka'pon amʉ' i'kapɨtʉ'pʉ. 	 Doista, snaga je ovim konjima u ustima i repovima: repovi im kao u zmija, s glavama kojima ude.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ti'tui' e'tɨ', pu'kena' amʉ' nekama'pʉ e'kupʉ namai' ɨpɨ'nokon: 	 Pazite da se ne zbude što je rečeno u Prorocima:


“Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro uyapurɨnin nan aiko ton nʉ'kwɨ tonpa e'makoima emapu'tɨsa' yau, wakʉ iwa pe rɨ iyesi parau ka' eno'ma eke rɨ a'nai' e'pato' ike ewa'tɨsa' i'mʉ pɨ' esa' pe. 	 "Onomu naprotiv tko bi sablaznio jednoga od ovih najmanjih što vjeruju, daleko bi bolje bilo da s mlinskim kamenom o vratu bude bačen u more."


(Tʉron kon iyeri'pɨ'sa' kon amʉ' e'mʉ'sa'ka pʉra iyesi'pʉ 1,000 kaisaron wʉipiya u'matʉ pʉ'kʉ pona rɨ.) Serɨ esi wapiyaro' iyeri'pɨ'sa' kon e'mʉ'sa'kato'. 	 Drugi mrtvi ne oživješe dok se ne navrši tisuću godina. To je ono prvo uskrsnuće.


Uri'sami'si amʉ' uya iyeri'sa' kon tʉtonpa kon e'mʉ'sa'kasa' epopɨtʉ'pʉ. Tʉron kon kota'ma'pʉ ipan pe tʉnonka kon i'se pʉra to' esi pɨ', wakʉ te'mʉ'sa'kato' kon epoto' pe tʉuya'nokon te'san terikʉ kon tʉpo. 	 Žene su po uskrsnuću ponovno zadobile svoje pokojne. Drugi pak, stavljeni na muke, ne prihvatiše oslobođenja da bi ih zapalo bolje uskrsnuće.


Iye'to' pe rɨ serɨ kasa e'ku'ai' tanporo ɨpɨ'nokon, apʉne pʉra uyewan yau ɨkupʉ uya 'nokon pɨ', ɨ'rɨ pe rɨ esi yau a'sisa' pe mɨrɨ pe pʉra e'wa'kʉtʉ yau mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare meruntɨtanʉkʉ uya yau, tanporo ɨmɨrɨ'nokon uya Papa uya wakʉ nonkasa' eporo upokon pe. 	 I pravo je da tako osjećam o svima vama! Ta ja vas nosim u srcu jer u okovima mojim i u obrani i utvrđivanju evanđelja svi ste vi suzajedničari moje milosti.


Serɨ pɨ' ɨsenuminkase'na itekare ekamai' enno'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ so'si epuru ton amʉra'pʉ. 	 Nato se apostoli i starješine sastanu da to razmotre.


Mɨrɨ tʉpo, kin Akʉri'pa uya ta'pʉ Paarʉ pɨ', “Ɨmɨrɨ pe ausaurokʉ pa ɨku'sa' man,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai, Paarʉ uya temiyatʉ anʉmʉ'pʉ tʉusauro'to' pe. Mɨrɨ a'tai tʉmɨrɨ pe usauro'nɨ pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ. 	 Nato Agripa reče Pavlu: "Dopušta ti se o sebi govoriti." Pavao ispruži ruku i stade se braniti:


E'tane moro i'sero' kon pen esi'pʉ, mɨrɨpan kon uya tʉtonpa kon amʉ' ennoko'pʉ ite'ma'pʉ tau. ‘Pʉse rɨ ka'pon i'se pʉra ina man kin, tepuru kon pe,’ ta'pʉ to' uya. 	 A njegovi ga građani mrzili te poslaše za njim poslanstvo s porukom: 'Nećemo da se ovaj zakralji nad nama.'"


Pʉse rɨ I'napairon A'kwarʉ, serɨ non pon kon nanʉmʉnʉ pen nɨ, apʉne pʉra ene to' uya pʉra iyesi, mɨrɨ awonsi'kɨ i'tu to' uya pʉra rɨ iyesi, e'tane i'tu auya'nokon apʉne pʉra ɨpiyau'nokon iyesi, ayau'nokon nɨ nɨrɨ iye'to' oton. 	 Duha Istine, kojega svijet ne može primiti jer ga ne vidi i ne poznaje. Vi ga poznajete jer kod vas ostaje i u vama je.


To' uko'mamʉ tʉpo mɨrɨ yau, to' tonpa ton uya to' ennoko'pʉ tʉusewankamai' pʉra to' utɨto' pe tenno'nin nʉ'san kon piya'. 	 Neko se vrijeme zadrže pa se onda s mirom od braće vrate onima koji ih poslaše.


Mɨrɨ wenai kanan a'si i'se to' esi'pʉ, e'tane to' enapai iyemo'ka'pʉ. 	 Nato ga ponovno nastojahu uhvatiti, ali im on izmaknu iz ruku.


Mɨrɨ awonsi'kɨ kanan, Aisaya uya ta, “Ise'si Atʉ rʉ'pʉ e'mʉ'sa'ka mɨrɨ, kʉrɨ te'mʉ'sa'ka ton tʉpataron kon esa' pe te'to' pe; Esuwerʉ amʉ' pen e'ku'to' e'to' oton iyau,” ta iya. 	 Izaija opet veli: Pojavit će se Jišajev izdanak, dignut da vlada narodima, u njemu je nada narodima.


Mɨrɨpan pɨ' to' usenuminka koro'tau, ite'kwanau pʉra rɨ, asa'ron kon ka'pon amʉ' e'soto'ka'pʉ to' piyau, to' pon ton e'wei'tɨpɨtʉ'pʉ a'kwa pe, kamiri' kasa. 	 I dok su stajale zbunjene nad tim, gle, dva čovjeka u blistavoj odjeći stadoše do njih.


Pʉsamoro rɨ si usaurokʉ koro'tau mɨrɨ pɨ', Sises e'soto'ka'pʉ to' koro'ta'. Mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Miyarɨ'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Dok su oni o tom razgovarali, stane Isus posred njih i reče im: "Mir vama!"


Ɨnʉ' uya tʉpana'tɨi' pʉra rɨ, Sises uya tʉpoitorʉ ton entarumʉ serɨ pɨ' i'tusa' esi'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “E'nonkapai na'kɨ serɨ ɨku'atʉu? 	 A Isus znajući sam od sebe da njegovi učenici zbog toga mrmljaju, reče im: "Zar vas to sablažnjava?


To' maimu eikʉ'pʉ iya, “Ayauro'kakaa'pʉ uya 'nokon, etasa' auya'nokon pʉra iyesi. Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨnetapai kanan ɨwesi kon? Ipoitorʉ ton pe nɨrɨ pe' e'pai ɨwesi kon?” ta'pʉ iya. 	 Odgovori im: "Već vam rekoh i ne poslušaste me. Što opet hoćete čuti? Da ne kanite i vi postati njegovim učenicima?"


Mɨrɨpan enta'nasa' ena'pʉ pana' pe. Saarʉ uko'mamʉ'pʉ Sises poitorʉ rʉ'san piyau Tamaskas po. 	 i uzevši hrane, okrijepi se. Nekoliko dana provede s učenicima u Damasku.


Kʉrɨ rɨ Sises Kʉrai iye'tʉsa' rʉ'pʉ umakooi kon iwano' pe umo'kanin kon pe serɨ pe na'ne' ɨri pe e'nɨto' apai, urɨ'nokon e'to' itese' pɨ' Papa, ukʉipʉnʉ kon e'to' i'se awɨrɨ, nesii ɨyenakan kon pe. 	 koji sam sebe dade za grijehe naše da nas istrgne iz sadašnjega svijeta opakoga kao što je volja Boga i Oca našega,


To' ekanwaka pe rɨ, ka'pon amʉ' uya Sises i'tusa' esi'pʉ. 	 Kad iziđu iz lađe, ljudi ga odmah prepoznaju


Mɨrɨ yau, anpisin pe ka'pon amʉ' uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon uya tʉusasan pen mɨrɨ awonsi'kɨ tenku'na' nan nee'pʉ ta'kɨrɨ'nokon; tʉron kon nee'pʉ to' uya ise'mepɨ'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusauro'san pen, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ e'ne' pe te'san, mɨrɨpan kon nonkapɨtʉ'pʉ to' uya Sises piya', mɨrɨpan uya tanporo rɨ to' epi'tɨpɨtʉ'pʉ. 	 Tada nagrnu k njemu silan svijet s hromima, kljastima, slijepima, nijemima i mnogima drugima. Polože mu ih do nogu, a on ih izliječi.


Tanporon nɨ wapiyaro' pe iyesi, mɨrɨpan yau tanporon nɨ uta'si a'samʉtʉ pe. 	 on je prije svega i sve stoji u njemu.


Ɨri to' eseru pɨ' usentu'mato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ uyenu yau to' makooi ku'to' uya oton pen nɨ mɨrɨ enta',” tasa'. 	 jer ću se smilovati bezakonjima njihovim i grijeha se njihovih neću više spominjati.


Mɨrɨpan kon uya asa'rɨ ka'pon amʉ' anʉmʉ'pʉ; Isose', Parʉsapas tukai' to' nesakʉnʉ, Isu'su'tas tato' to' uya ipɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ Ma'tayas. 	 I postaviše dvojicu: Josipa koji se zvao Barsaba a prozvao se Just, i Matiju.


Sa'man pe pʉra rɨ kiyamerʉ epa'ka akusa enu euta awɨrɨ, imaminke' epa'ka Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' entai,” ta'pʉ iya. 	 Lakše je devi kroz ušice iglene nego bogatašu u kraljevstvo Božje."


Esuwerʉ amʉ' Meri piyau iye'sa' kon ɨutɨ tau iya'kwarʉ nepʉ pɨ' uya iye'mʉ'sa'ka ensa' inke pʉra, mɨrɨpan epa'ka a'tai, to' uya e'ma'pʉka'pʉ, tʉuta'kwarʉkai' akaranse tɨ' akasa' uruwai' pe ya' itɨ pe tekamai'. 	 Kad Židovi, koji su s Marijom bili u kući i tješili je, vidješe kako je brzo ustala i izišla, pođoše za njom; mišljahu da ide na grob plakati.


“Ipon nʉ'kwɨ rɨ a'pɨ'sa' uya yau, usepi'tɨ rɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya ti'nau rʉ'kwɨ rɨ. 	 Mislila je: "Dotaknem li se samo njegovih haljina, bit ću spašena."


Serɨ ta tʉpo, Kiyarari po iye'nɨmɨ'pʉ. 	 To im reče i ostade u Galileji.


Serɨ serɨ Sises tamokori ton ese' asi', kin pe te'sen Tepi' pa pe iyesi'pʉ, Epʉra'an pa pe nɨrɨ kanan iyesi'pʉ. 	 Rodoslovlje Isusa Krista, sina Davidova, sina Abrahamova.


Ka'pon amʉ' uya pe' uyapurɨto' i'se esi serɨ, mɨrɨ pe pʉra Papa uya katɨ? Mɨrɨ pe pʉra ka'pon amʉ' katɨ ɨnpori'mapai esi? Ka'pon amʉ' ɨnpori'mapai esi yau, Kʉrai poitorʉ pe pʉra rɨ esi mɨrɨ. 	 Doista, nastojim li ovo pridobiti ljude ili Boga? Ili idem li za tim da ljudima ugodim? Kad bih sveudilj nastojao ljudima ugađati, ne bih bio Kristov sluga.


Tu'kan kon peiruku amʉ' esi'pʉ enta'nan pɨ' i'kʉrʉ po a'ko pe rɨ. Makoi a'kwarʉ ton uya Sises pawana'tɨ'pʉ tenno'to' kon pe iya peiruku amʉ' ya'. “Ewai',” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A ondje u gori paslo je poveliko krdo svinja. Zaklinjahu ga dakle da im dopusti ući u njih. I on im dopusti.


Kamoro esi ɨmo'kapai'nokon kuru rɨ tʉwinɨkʉi'no kon, e'tane wakʉto' pe pʉra rɨ. Ina piyapai rɨ nin ene amʉ' pe ɨku'pai'nokon to' esi, ɨwesi kon pa to' winɨkʉi'no kon pe kuru. 	 Oni revnuju za vas, ne časno, nego - odvojiti vas hoće da onda vi za njih revnujete.


To' amʉrasa' tanporon nɨ ɨmeruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyeseru awɨrɨ iye'ku'to' pe ɨnkupʉ'pʉ ku'se'na. 	 da učine što tvoja ruka i tvoja volja predodredi da se zbude.


Kamoro iwano' pe Papa uya wapiya i'tu'pʉ pena kanan to' koneka'pʉ iya Tʉmu kasa to' e'to' pe iwaraino kon pe, eke kuru iye'ka'sa' kon entaino pe wapiyaro' tʉmu pe tu'kan kon tonpa ton koro'tau. 	 Jer koje predvidje, te i predodredi da budu suobličeni slici Sina njegova te da on bude prvorođenac među mnogom braćom.


Ta'pʉ to' uya ɨpɨ'nokon, “Iweyu u'matʉ a'tai, sapeman pe tʉuta'kɨrɨsan e'to' oton, ɨri eseru i'se te'to' kon awɨrɨ te'san,” tawon. 	 Oni vam govorahu: "U posljednje će vrijeme biti podrugljivaca koji će se povoditi za bezbožnim požudama svojim."


Serɨ ton pɨ' si usentu'man nɨsa' pɨ', makoi ku'sa' pɨ' use'man nɨto' pʉra rɨ iyesi mɨrɨ. 	 A gdje su grijesi oprošteni, nema više prinosa za njih.


E'tane pʉra rɨ, e'se'ne' pe rɨken umaimu tʉrʉ'pʉ uya to' koro'tau: Eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan nɨto' apurɨ uya pɨ'. Mɨrɨ pɨkɨrɨ rɨken uyekama'popɨ'to' pe auya esi serɨ, serɨ pe,” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 osim možda one jedne riječi koju doviknuh među njima stojeći: Zbog uskrsnuća mrtvih sudi mi se danas pred vama!"


Ewarupɨ yau kanpana'tɨyatʉi'ne' ekamatɨ' wʉi nai; apana kon ya' ɨyetarerumʉ'pʉ kon ekamatɨ' ɨutɨ nakapu ponsi'kɨ. 	 Što vam govorim u tami, recite na svjetlu; i što na uho čujete, propovijedajte na krovovima."


“Entu'manin nan kamoro ɨpiyawon kon nɨ i'se ɨwe'to' kon a'tai rɨ ɨnpika'tɨnʉ kon, e'tane inke urɨ pʉra iyesi ɨpiyau'nokon. 	 Ta siromaha svagda imate uza se i kad god hoćete možete im dobro činiti, a mene nemate svagda.


Tekama'popɨtʉ pɨ' rɨ to' e'tane, iye'mʉ'sa'kasa' uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨnʉ' rɨ ɨ'koro'tawon kon esi yau imakooi pʉra, tɨwɨ si asara'tɨi'nokon tɨ' ke iwɨnɨ pɨ',” ta'pʉ iya. 	 A kako su oni dalje navaljivali, on se uspravi i reče im: "Tko je od vas bez grijeha, neka prvi na nju baci kamen."


Apʉne pʉra anpisin pe ka'pon amʉ' esi pɨ' ikupʉ tʉuya'nokon pʉra iyesi i'tusa' tʉuya'nokon a'tai, to' ekainʉmʉ'pʉ ɨutɨ nakapu pona. Mɨrɨpan kon uya inɨpon mo'ka'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya inu'tɨ'pʉ iteuta yai, anpisin ton aporo'pona, Sises poi rɨ. 	 Budući da zbog mnoštva nisu našli kuda bi ga unijeli, popnu se na krov te ga između crepova s nosiljkom spuste u sredinu pred Isusa.


Isaan Pa'tes e'pɨtʉ'pʉ Era' auro'ka pɨ', “Main awɨrɨ ɨwesi pe pʉra iyesi mɨrɨ ayakon no'pʉ anʉnsa' auya na'ne',” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Budući da je Ivan govorio Herodu: "Ne smiješ imati žene brata svojega!",


Ipa'nʉ'sa' pe mɨrɨ awonsi'kɨ imo'kasa' pe Kʉrai piyapai esi i'se e'ai', utonpa ton pika'tɨnin pe, kamoro kuru tʉponaron kon upokon pe, 	 Da, htio bih ja sam proklet biti, odvojen od Krista, za braću svoju, sunarodnjake svoje po tijelu.


Ɨ'rɨ a'tai ka'kʉran pe ina uya ɨyene'pʉ, mɨrɨpan ɨkɨ'ma'pʉ ina uya tiwʉ' kon ta'? Ɨ'rɨ a'tai ipon pʉra ina uya ɨyene'pʉ, mɨrɨpan ɨpontɨ'pʉ ina uya? 	 Kada te vidjesmo kao stranca i primismo; ili gola i zaogrnusmo te?


Apiyo' pe iyesi yau, tɨwɨ apiyo' pe nesii; enupanin pe iyesi yau, tɨwɨ enupan pɨ' nesii; 	 je li služenje - neka je u služenju; je li poučavanje - u poučavanju;


“Nai kasa si isemo'kaka'sa' rɨ ka'pon entukapʉ kanan iyakon ite'kwa pe?” tukai' Sises ekama'po'pʉ iya. “Iyewonkapʉ poken pʉra rɨ sa'ne iyesi tʉsan ewan ya' tentuka'to' pe iyakon ite'kwa pe,” ta'pʉ iya. 	 Kaže mu Nikodem: "Kako se čovjek može roditi kad je star? Zar može po drugi put ući u utrobu majke svoje i roditi se?"


apʉne pʉra Wakʉ A'kwarʉ uye'sa' pʉra rɨ marɨ iyesi'pʉ to' pona. Piri' uya to' pa'taisima'pʉ esi'pʉ Itepuru Sises ese' yau rɨken. 	 Jer još ni na koga od njih ne bijaše sišao; bijahu samo kršteni u ime Gospodina Isusa.


e'tane iyera'tɨ'pʉ to' piyapai, mɨrɨpan utɨ'pʉ. 	 No on prođe između njih i ode.


E'tane Sises apurɨnin nan utɨ'pʉ Paarʉ piya'. To' amʉra'pʉ iwoi. Iye'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan enna'po'pʉ pata pona to' a'kɨrɨ. Iyema'sa' yau, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas utɨ'pʉ Terʉpi pona Restʉra ponsi'kɨ. 	 Kad ga pak okružiše učenici, usta on i uđe u grad. Sutradan ode s Barnabom u Derbu.


Kanau epotorʉ'pʉ ya' ina ekanwa'tɨ'pʉ pata Atʉrami'tiyan, Eisa awon apai. Kanau tʉutɨsen pe te'sen ereutapɨtʉ'pʉ Eisa awo'nan tʉron nɨ ton nɨ pata ton yau. Aresta'kos, Sises apurɨnin Tesaroni'ka winon esi'pʉ ina tonpa pe, Ma'sitoniya apaino. 	 Popesmo se na neku adramitsku lađu koja je imala ploviti u azijska mjesta pa otplovismo. S nama je bio Aristarh Makedonac, Solunjanin.


Miyarɨ ka'tɨ' Meri pɨ', sa'man pe kuru ɨiwano' kon pe iye'tʉrawasomasa' rʉ'pʉ. 	 Pozdravite Mariju koja se mnogo trudila za vas.


Serɨ uya, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas pokon sakoropa'pʉ, mɨrɨpan pɨ' to' pokon pe to' e'sei'pɨtʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas anʉmʉ'pʉ to' uya tʉron kon apurɨnin nan pokon pe, to' utɨto' pe Surusiran pona, enno'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ so'si epuru ton ense'na to' utɨ'pʉ mɨrɨ pɨ'. 	 Kad između njih te Pavla i Barnabe nasta prepirka i raspra nemalena, odrediše da Pavao i Barnaba i još neki drugi između njih uzađu u Jeruzalem k apostolima i starješinama poradi tog pitanja.


Sises apurɨnin nan esi'pʉ tikin nɨ rɨ isenuminkato', tikin nɨ rɨ itewan. Ɨnʉ' uya rɨ uiwano' serɨ ta pʉra rɨ, e'tane tiwano' kon ke rɨ te'repasan pe to' esi'pʉ. 	 U mnoštva onih što prigrliše vjeru bijaše jedno srce i jedna duša. I nijedan od njih nije svojim zvao ništa od onoga što je imao, nego im sve bijaše zajedničko.


Esuwerʉ amʉ' esi i'tuto' ipɨkɨrɨ e'kupʉ ɨnenpai, Kiri' amʉ' esi ipu'ketʉ ɨnenpai, 	 Zar nemate kuća da jedete i pijete? Ili Crkvu Božju prezirete i postiđujete one koji nemaju? Što da vam kažem? Da vas pohvalim? U tom vas ne hvalim.


Sises uya tenu tʉsa' a'tai, anpisin pe kuru rɨ ka'pon amʉ' uyepʉ ene'pʉ iya tekare pɨ', ta'pʉ iya Piri' pɨ', “Nai yau pʉreti enna pʉsamoro ka'pon amʉ' nɨ'ton?” ta'pʉ iya. 	 Isus podigne oči i ugleda kako silan svijet dolazi k njemu pa upita Filipa: "Gdje da kupimo kruha da ovi blaguju?"


I'tunin nan pe pʉra ɨwesi kon i'se pʉra esi, utonpa ton, ekonepɨtʉ'pʉ inke rɨ ɨpiya'nokon utɨto' pe (e'tane mɨrɨ namai' uwa'kʉ'pɨ'sa' serɨ pona rɨ nin si) ɨ'koro'tau'nokon iyakʉ'pʉsa' anʉnto' pe uya, tʉron kon Papa pʉnon kon koro'tau eporo'pʉ uya kasa. 	 A ne bih htio, braćo, da ne znate: često sam bio nakanio doći k vama - i sve dosad bio spriječen - da i među vama uberem koji plod kao i među drugim narodima.


“Tu'ke pʉra rɨ esii'ma, enari'ke' pe pʉra e'tɨ', apʉne pʉra ɨkʉipʉnʉ kon man pori' pe itesa' pe rɨ marɨ ɨwesi kon pa ɨrepa kon tʉuya pɨ'. 	 "Ne boj se, stado malo: svidjelo se Ocu vašemu dati vam Kraljevstvo."


Papai, serɨ pe uyapurɨpɨ'kɨ upiyau ɨwesi ke rɨ, pena ɨpokon pe esi a'tai uyapurɨpɨ'taine' kasa non ekoneka wapiya. 	 A sada ti, Oče, proslavi mene kod sebe onom slavom koju imadoh kod tebe prije negoli je svijeta bilo.


Neyasan esi'pʉ Aminatapu mu pe. Aminatapu esi'pʉ A'min mu pe. A'min esi'pʉ Arʉni mu pe. Arʉni esi'pʉ Esuran mu pe. Esuran esi'pʉ Peres mu pe. Peres esi'pʉ Isuta mu pe. 	 Aminadabov, Adminov, Arnijev, Hesronov, Peresov, Judin,


Tanporon kon etanin nʉ'san usewansiuka'pʉ karimeru pa'simanin nan nekama'pʉ pɨ'. 	 A svi koji su to čuli divili se tome što su im pripovijedali pastiri.


to' korʉʉi, to' sirʉpaai, epe'kena' to' tɨpu mɨrɨ awonsi'kɨ mokon pun; epe'kena' pon renen tato' atʉ ton, tʉtariren pon atʉ, sirʉ', isuweyu pon atʉ, tu'kan nɨ a'po'nan paranka amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ aipori tato' winɨpai ikonekasa' ton, epe'kena' ton yʉi winɨpai, karukuri winɨpai, wa'ka pun winɨpai mɨrɨ awonsi'kɨ mapʉrʉ winɨpai; 	 ni zlata, ni srebra, ni dragoga kamenja, ni biserja, ni tanana lana, ni grimiza, ni svile, ni skrleta: nit ikakva mirisava drveta, nit ikakva predmeta od slonove kosti, nit ikakva predmeta od skupocjena drveta, nit od mjedi, nit od željeza, nit od mramora;


Tʉpun, so'si i'pai pe iyesi; mɨrɨ awonsi'kɨ ipʉrakon pe iyesi, iyepiya'tɨ pe iyepa'kasa' rʉ'pʉ pe iyesi eri'nɨto' apai, mɨrɨ pɨ' tanporon epoi eke pe kuru te'to' pe. 	 On je Glava Tijela, Crkve; on je Početak, Prvorođenac od mrtvih, da u svemu bude Prvak.


“Se nin si ta iya e'kwa pe, panton esi mɨrɨ, ite' pe na'ne' mɨrɨ, Papa Maimu. 	 "A ovo je prispodoba: Sjeme je Riječ Božja.


I'tu auya'nokon pʉra rɨ iyesi ɨ'rɨ e'kupʉ awanapai rɨ tukai'. Ɨ'rɨ mɨ ɨuko'manto' kon? Ɨmɨrɨ'nokon esi kapuru' pe, aka'ne' pe rɨ tʉusenpoikasen mɨrɨ awonsi'kɨ tapasen kasa. 	 a ne znate što će sutra biti. Ta što je vaš život? Dašak ste što se načas pojavi i zatim nestane!


Ɨsi'tɨ', kin amʉ' pun, soisa amʉ' epuru ton pun, meruntɨ ton pun, kaware amʉ' pun, to' po te'san pun, tanporon kon ka'pon amʉ' poitorʉ pe te'san mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' enawon kon pen, eke ton mɨrɨ awonsi'kɨ aiko ton nɨ nɨrɨ pun anɨ kon pa,” ta'pʉ iya. 	 da se najedete mesa kraljeva, i mesa vojvoda, i mesa mogućnika, i mesa konja i konjanika njihovih, i mesa svih mogućih ljudi, slobodnjaka i robova, malih i velikih!"


Serɨ etasa' ina uya a'tai, ina mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' mɨrɨ awon kon uya Paarʉ temekʉ'pʉ itɨ namai' Surusiran pona. 	 Kada smo to čuli, stadosmo mi i mještani zaklinjati Pavla da ne uzlazi u Jeruzalem.


Tepi' uya rɨ ekamasa' Eren apon yau: “‘Itepuru uya ta'pʉ uyepuru pɨ': “Ereutakɨ uyenwo'netʉ winɨ, 	 Ta sam David veli u Knjizi psalama: Reče Gospod Gospodinu mojemu: 'Sjedi mi zdesna


Tanporon kon enta'na'pʉ ta'wetapɨ'se, mɨrɨ yau 4,000 kaisa rɨ ka'pon amʉ' esi'pʉ, mɨrɨpan ipoitorʉ ton uya ipʉ'kʉ rʉ'san iye'nonkasa' rʉ'pʉ entɨ'pʉ 7 kaisaron pa'siki'ti tʉpe'ke'ne. Sises uya nin si ka'pon amʉ' ennoko'pʉ mɨrɨ, 	 I jeli su i nasitili se. A od preteklih ulomaka odniješe sedam košara.


Iye'nonka pe rɨ nin si, Paire' uya itʉrʉ'pʉ mɨrɨ to' ena' kurusu' pona to' uya ipokapɨ'to' pe. Soisa amʉ' uya nin si Sises a'sikaa'pʉ mɨrɨ. 	 Tada im ga preda da se razapne. Uzeše dakle Isusa.


Pori' pe kuru kʉrɨ rɨ imenu ennin pe na'ne' esi mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro nɨrɨ serɨ te'ku'ton ekamanin main etanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ anʉnnin nan serɨ kareta yau iye'menukasa' na'ne', apʉne pʉra a'ko pe iye'ku'to' weyu esi pɨ'. 	 Blago onomu koji čita i onima što slušaju riječi ovog proroštva te čuvaju što je u njem napisano. Jer vrijeme je blizu!


Apʉne pʉra imunkɨ pe ɨwesi kon pɨ', Papa uya Tʉmu A'kwarʉ ennoko'pʉ uyewan kon ya', Ita'kwarʉ tʉukɨ'pɨ'nʉnsen, “Apa, Papai,” tukai'. 	 A budući da ste sinovi, odasla Bog u srca vaša Duha Sina svoga koji kliče: "Abba! Oče!"


E'tane entu'manin nan sapemasa' auya'nokon. Imaminke' ton pen pe' kamoro ɨkota'manin kon? Kamoro pen pe' kamoro ko'tʉ ta' ɨpi'si'nin kon? 	 A vi prezreste siromaha! Ne tlače li vas upravo bogataši? Ne vuku li vas baš oni na sudove?


Mɨrɨpan si enna'pokaa'pʉ pata pona, mɨrɨpan uya tʉmʉre e'pɨrinkasa' te'kwe' po eporo'pʉ, ɨri a'kwarʉ rɨ si epa'kakaa'pʉ esi'pʉ iyapai. 	 I ode kući te nađe dijete gdje leži na postelji, a zloduh je bio izišao.


Tenta'na kon e'nonkasa' a'tai, Sises uya ta'pʉ Saiman Pi'ta pɨ', “Saiman, Isaan mumu, ui'nʉnka auya kuru rɨ pe' pʉsamo entai?” ta'pʉ iya. “Ewai', uyepuru, ɨi'nʉnka uya rɨ i'tu auya,” ta'pʉ Pi'ta uya. Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Uikʉn non karimeru munkɨ amʉ' ken si ewe'kɨ,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Nakon doručka upita Isus Šimuna Petra: "Šimune Ivanov, ljubiš li me više nego ovi?" Odgovori mu: "Da, Gospodine, ti znaš da te volim."


Ima'tato' yau ipokon pe uta'si'nɨsa' yau, ipokon pe kuru rɨ marɨ uta'si'nɨ'nokon mɨrɨ iye'mʉ'sa'kato' yau. 	 Ako smo doista s njime srasli po sličnosti smrti njegovoj, očito ćemo srasti i po sličnosti njegovu uskrsnuću.


Main, Mosi' winon esi wakʉ ton tʉuye'sen a'kwarʉ'pʉ pe rɨ—tʉuye'ton kapisin pe iyesi. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', kamoro a'ko pe Papa apurɨpɨ'se tʉuye'san koneka iya pʉra iyesi wakʉ pe, mɨrɨ rɨ use'man nɨto' ike utakonomapɨ'tane wʉipiya kaisarɨ rɨ. 	 Budući da Zakon ima tek sjenu budućih dobara, a ne sam lik zbiljnosti, on uistinu žrtvama koje se - iz godine u godinu iste - neprestano prinose ne može nikada usavršiti one što pristupaju.


Mɨrɨ kareta amon mo'ka iya a'tai, asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ 24 kaisaron kon itepuru ton e'sekunka'pʉ irakʉi'. Tanporo wai, a'pu tato' esa' pe to' esi'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ to' pʉsawʉ ton korʉ pun konekasa' yau a'po'na' nan esi'pʉ. Mɨrɨ esi Papa munkɨ amʉ' ɨpʉremasa' rʉ'pʉ. 	 A kad on uze knjigu, četiri bića i dvadeset i četiri starješine padoše ničice pred Jaganjca. U svakoga bijahu citre i zlatne posudice pune kada, to jest molitava svetačkih.


“Ɨpika'tɨnin kon uye'sa' a'tai, unennoko'pʉ ikʉipʉnʉ winɨpaino, i'napairon A'kwarʉ, ikʉipʉnʉ yapai tepa'kasen uya uyekamato' oton ɨpɨ'nokon. 	 A kada dođe Branitelj koga ću vam poslati od Oca - Duh Istine koji od Oca izlazi - on će svjedočiti za mene.


Ɨnʉ' rɨ itesa' pe te'sen repa mɨrɨ miyarɨ rɨ. Ɨnʉ' rɨ ɨ'rɨ esa' pen nɨ enapai imo'ka mɨrɨ, itenawon nʉ'kwɨ rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Doista, onomu tko ima dat će se, a onomu tko nema oduzet će se i ono što ima."


Isaan Pa'tes uya etasa' a'tai pariki'si tawonsi'kɨ Kʉrai nʉkupʉnʉ, tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ iya 	 A kad Ivan u tamnici doču za djela Kristova, posla svoje učenike


Inserʉ tuna ton esa' pe te'sen uya ta eta'pʉ uya, “Wakʉ pe kuru me'ai', ka'pon amʉ' eseru aimenkato' auya yau, Ɨmɨrɨ Wakʉ, moro na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ moro iye'sa' rʉ'pʉ. 	 I začujem anđela voda gdje govori: "Pravedan si, Ti koji jesi i koji bijaše, Sveti, što si tako dosudio!


Itepuru e'to' pe iyesi ipokonomato' ipɨkɨrɨ pʉra, tikin nan tʉno'pʉ taan'pʉ pe, ka'pon, imunkɨ ton apurɨnin nan ye' ton pe mɨrɨ awonsi'kɨ seno'mari' pe mɨrɨ awonsi'kɨ main awɨron kon pe pʉra te'san pe pʉra. 	 je li tko besprigovoran, jedne žene muž, jesu li mu djeca vjernici i ne pod optužbom raskalašenosti ili nepokorna...


Isairas iwʉ' ta' tʉuye'sa' a'tai, ɨnʉ' rɨ ewomʉ i'se pʉra iyesi'pʉ ta'kɨrɨ, Pi'ta, Isens, mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan nɨken mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrɨ rɨ si mʉre sanon. 	 Uđe u kuću, ali nikomu ne dopusti da s njim uđe osim Petra, Ivana, Jakova i djetetova oca i majke.


“E'saponka serɨ moro' amʉ' a'sii',” ta'pʉ Saiman Pi'ta uya to' pɨ', mɨrɨpan pɨ', “Aya'kɨrɨ ina utɨ serɨ,” ta'pʉ to' uya. Mɨrɨpan kon utɨsa' ekanwa'tɨpɨtʉ'pʉ kanau ya', e'tane mɨrɨ ewarupɨɨi tau, moro' amʉ' a'si'pʉ to' uya pen nɨ. 	 Kaže im Šimun Petar: "Idem ribariti." Rekoše: "Idemo i mi s tobom." Izađoše i uđoše u lađu, ali te noći ne uloviše ništa.


Mɨrɨ a'tai, asakɨrɨ'nan kon ka'pon amʉ' uya ipu'tɨka'sa' ka'pon nee'pʉ ipiya'. 	 I dođu noseći k njemu uzetoga. Nosila ga četvorica.


Epetatɨ' ɨyera'tɨsa' kon amakooi kon apai ekamanin ke. 	 Donosite dakle plod dostojan obraćenja.


Pʉsamoro 10 pan kon kin amʉ' esi'pʉ tikin nɨ iteseru, mɨrɨpan kon uya tʉpana'pano kon tʉto' oton ene ena'. 	 Jedne su misli: svu svoju silu i vlast predati Zvijeri.


To' e'sei'pɨ'to' ena'pʉ ɨsɨ pe, mɨrɨpan pɨ' eke soisa amʉ' epuru enari'nʉmʉ'pʉ Paarʉ rɨ na'kɨ karapɨtʉ to' uya ko tukai'. Mɨrɨpan uya soisa amʉ' apiyo'ma'pʉ Paarʉ enpa'kato' pe to' uya to' piyapai soisa amʉ' iwʉ' ta'. 	 Kad razmirica posta još većom, poboja se tisućnik da Pavla ne rastrgaju pa zapovjedi da vojska siđe, otme ga ispred njih i povede u vojarnu.


E'tane eke pe to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, tɨwɨ kurusu' pona ipokapɨtʉ nesii, tukai', mɨrɨpan kon nin si ena'pʉ imaimu entai. 	 Ali oni navaljivahu iza glasa ištući da se razapne. I vika im bivala sve jača.


Wakʉ pe epa'simatɨ', tanporo ɨtonpa kon amʉ' rɨ pokon pe, Wakʉ A'kwarʉ uya ɨku'sa' kon na'ne' to' ennin pe. Papa apurɨnin nan ennin pe e'tɨ', Sises ne'ma'pʉ tʉmʉnʉ ke. 	 "Pazite na sebe i na sve stado u kojem vas Duh Sveti postavi nadglednicima, da pasete Crkvu Božju koju steče krvlju svojom."


Pena Papa Maimu awɨrɨ pʉra me'ta'tʉine' kasa, main awɨrɨ pʉra to' esi moron nʉ'pʉ pe ɨpɨ'nokon usentu'man nɨto' eposa' auya'nokon, 	 Doista, kao što vi nekoć bijaste neposlušni Bogu, a sada po njihovoj neposlušnosti zadobiste milosrđe


Mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Kin Akʉri'pa mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ serɨ yau na'ne' nan, pʉse rɨ pe' menyatʉu?” ta'pʉ Pesʉ'tas uya to' pɨ'. “Tanporon kon Esuwerʉ amʉ' serɨ yau Sisariya pon kon mɨrɨ awonsi'kɨ Surusiran pon kon uya, ipɨkɨrɨ upɨ' tʉmaimu kon tʉpɨ'sa' man. To' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, ‘Mɨrɨ enta' kʉ'ko'manin!’ tukai'. 	 reče Fest: "Agripa, kralju, i vi svi ovdje s nama nazočni, gledajte ovoga čovjeka! Zbog njega me sav narod židovski salijetao i u Jeruzalemu i ovdje vičući da on ne smije više živjeti.


“Ɨ'rɨ kupʉ uya i'se me'an ɨiwano' pe?” ta'pʉ iya. “Uyepuru, ennin pe e'pai e'ai',” ta'pʉ iya. 	 "Što hoćeš da ti učinim?" A on će: "Gospodine, da progledam."


Tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ tɨ' pe te'sen ya', eke pe pʉra te'sen non ya'. Inke pʉra iya'ta'pʉ, apʉne pʉra i'nau pʉra non esi ke. 	 Neko opet pade na kamenito tlo gdje nemaše dosta zemlje. Odmah izniknu jer nemaše duboke zemlje.


“Ɨri a'kwarʉ epa'kasa' a'tai ka'pon apai, itɨ siya rɨ a'mun pata yau tereutato' yau warinpa pɨ'. Mɨrɨpan eporo iya pʉra iyesi, mɨrɨ a'tai, ‘Enna'po serɨ ɨutɨ unnɨmɨ'pʉ ta',’ ta iya. 	 "Kad nečisti duh iziđe iz čovjeka, luta bezvodnim mjestima tražeći spokoja. Kad ga ne nađe, rekne: 'Vratit ću se u kuću odakle iziđoh.'


Isenuminkato' uya nin si eporo'pʉ mɨrɨ. Mɨrɨpan uya, ‘Ukʉipʉnʉ apiyo' ton i'kiyari esi serɨ eke pe rɨ to' entai rɨ,’ ta'pʉ iya. ‘E'tane si, serɨ yau apʉ'ka'nɨ pɨ' esi. 	 "Došavši k sebi, reče: 'Koliki najamnici oca moga imaju kruha napretek, a ja ovdje umirem od gladi!


Mɨrɨ koro'tau, tanporo ka'pon amʉ' ukaramʉ esi'pʉ tʉuta'kwarʉkai' iwenai. “E'pana e'tɨ'. Iyeri'sa' pen mɨrɨ, e'tane iye'nʉmʉ rɨ nin,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A svi plakahu i žalovahu za njom. A on im reče: "Ne plačite! Nije umrla, nego spava!"


Iyereuta'pʉ to' pokon pe enta'nase'na, mɨrɨpan uya tenki ta pe Papa pɨ' pʉreti anʉmʉ'pʉ, i'kwɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ iya to' ena'. Mɨrɨ a'tai, Papa uya to' enu a'koka'pʉ, mɨrɨpan to'ka'nʉkʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon enu apai'ka'pʉ iya. 	 Dok bijaše s njima za stolom, uze kruh, izreče blagoslov, razlomi te im davaše.


Tʉron nɨ wʉi a'tai, Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' ɨpʉreman weyu a'tai, ko'mamʉ pe, 3 a'kʉra'. 	 Petar i Ivan uzlazili su u Hram na devetu molitvenu uru.


I'nai rɨ iyesi, sa'man pe pʉra rɨ kiyamerʉ epa'ka akusa enu euta awɨrɨ imaminke' epa'ka Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' entai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Lakše je devi kroz uši iglene nego bogatašu u kraljevstvo Božje."


Tʉron nɨ ton kanau amʉ' uyee'pʉ Taipiriyas winɨpai'ne, mɨrɨpan e'te'kapɨtʉ'pʉ a'ko pe ka'pon amʉ' anpisin ton uya pʉreti ɨku'pʉ airɨ, Sises uya tenki ta tʉpo. 	 Iz Tiberijade pak stigoše druge lađice blizu onog mjesta gdje jedoše kruh pošto je Gospodin izrekao zahvalnicu.


tʉrawaso pɨkɨron pen, ɨnʉ' rɨ utapurɨ namai'. 	 Ne po djelima, da se ne bi tko hvastao.


E'tane i'tunin pe pʉra iye'kuu'pʉ tanporo mɨrɨ yawon kon rau esii'ma. “I'tu uya pʉra rɨ man ɨ'rɨ pɨ' ausaurokʉ tukai',” ta'pʉ iya. 	 On pred svima zanijeka: "Ne znam što govoriš."


Kʉrɨ rɨ yau rɨ nɨrɨ utanʉn nɨ'pʉ'nokon pena, inkuu'pʉ iye'ku'to' pe awɨrɨ rɨ tanporon nɨ tʉrawasomanin mɨrɨ kasa iye'to' pe tawon teseru awɨrɨ, 	 U njemu, u kome i nama - predodređenima po naumu Onoga koji sve izvodi po odluci svoje volje - u dio pade


Tu'kan kon Sises apurɨnin nan pe iyenasa' kon e'sara'tɨ'pʉ uye'nɨ pɨ', mɨrɨpan kon uya tʉmakooi kon ekama'pʉ tʉron kon apurɨnin nan pana ya'. 	 Mnogi pak od onih koji su povjerovali dolazili su ispovijedati i očitovati svoja djela.


iye'tʉsa' rʉ'pʉ tiwa rɨ uye'manin kon pe tanporon ɨri ton apai mɨrɨ awonsi'kɨ ukorʉkato' kon pe tʉuya tiwano' ton pe ka'pon amʉ' itiwano' ton kuru, wakʉ ɨnku'pai kuru te'san. 	 On sebe dade za nas da nas otkupi od svakoga bezakonja i očisti sebi Narod izabrani koji revnuje oko dobrih djela.


Sises pʉta piya' ita'mo'ka'pʉ tenki ta tʉuya ekamanin pe, pʉse rɨ esi'pʉ mɨrɨ Sameriya pon pe. 	 Baci se ničice k Isusovim nogama zahvaljujući mu. A to bijaše neki Samarijanac.


Piri' utɨ'pʉ Anturu pana'tɨi'; Anturu mɨrɨ awonsi'kɨ Piri' uya nin si Sises pana'tɨ'pʉ mɨrɨ. 	 Filip ode i kaže to Andriji pa Andrija i Filip odu i kažu Isusu.


Main, uneta'pʉ Epʉn winɨpai uya kanan uyauro'kakaa'pʉ, “Enta mɨrɨ kareta amon imo'ka ta inserʉ enapai kʉrɨ rɨ parau mɨrɨ awonsi'kɨ non po iye'mʉ'sa'kasa' na'ne',” tawon. 	 I glas što ga začuh s neba opet prozbori sa mnom: "Idi, uzmi otvorenu knjigu iz ruke anđela što stoji na moru i na zemlji!"


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Nai kasa warawo' temari'masen nʉkɨ'ma'san useruma tenta'nai' pʉra tʉpiyau'nokon nɨ iye'tane? To' useruma pʉra iyesi tʉpiyau'nokon iye'tane. 	 Nato im Isus reče: "Mogu li svatovi postiti dok je zaručnik s njima? Dokle god imaju zaručnika sa sobom, ne mogu postiti.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya to' arɨ'pʉ Surusiran poi a'ko pe rɨ pata Pe'tani piya'. To' uya eposa' a'tai, temiyatʉ tanʉnse to' pʉrema'pʉ iya. 	 Zatim ih izvede do Betanije, podiže ruke pa ih blagoslovi.


Inserʉ uya eikʉ'pʉ, “Kepʉrerʉ urɨ, Papa piyawon urɨ, enno'sa' urɨ ayauro'kase'na, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare ekamase'na ɨpɨ'. 	 Anđeo mu odgovori: "Ja sam Gabriel koji stojim pred Bogom. Poslan sam da govorim s tobom i da ti donesem ovu radosnu poruku.


Ka'pon, Papa winon uya tinserʉʉi ton enno'to' oton serɨ non pona, mɨrɨpan kon uya ɨri ku'nin nʉ'san mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtonpa kon e'makoima emapu'tɨnin nʉ'san amʉranʉ'to' oton Papa pata'se' yapai, 	 Sin će Čovječji poslati svoje anđele da pokupe iz njegova kraljevstva sve zavodnike i bezakonike


Serɨ si pu'kena' amʉ' awɨrɨ isetasa' rʉ'pʉ uta'ku'tɨ: 	 To se dogodi da se ispuni što je rečeno po proroku:


Mɨrɨ rɨken pe pʉra, ene auya'nokon pʉra pe' iyesi Main yau Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan uya Papa iwʉ' tau Sapa' a'tai Main i'kwɨtʉ'pʉ te'tʉrawasoma kon winɨ, e'tane wakʉ pe rɨ to' esi? 	 Ili zar niste čitali u Zakonu da subotom svećenici u Hramu krše subotu, a bez krivnje su?


Eke pe kuru rɨ tʉrʉ'pʉnʉ amʉ' iwankan mɨrɨ awonsi'kɨ paran amʉ' e'to' oton pata ton yau'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ nari'panin nɨ e'ku'to' oton mɨrɨ awonsi'kɨ eke rɨ ento' ipɨ' ton Epʉn apai e'to' oton. 	 I bit će velikih potresa i po raznim mjestima gladi i pošasti; bit će strahota i velikih znakova s neba."


Ipoitorʉ ton uya ta'pʉ, “Mɨrɨ na'ne' kasa iyesi yau, tɨwɨ uri'san mɨrɨ awonsi'kɨ warawo' emari'ma e'pai pʉra rɨ nin si man,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Kažu mu učenici: "Ako je tako između muža i žene, bolje je ne ženiti se."


Mɨrɨ yau, uri'san esi'pʉ 12 kaisa rɨ wʉipiya mʉn ennoko pɨ' iko'mansa'. 	 A neka je žena dvanaest godina bolovala od krvarenja,


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ina uya Isutas mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas ennoko mɨrɨ, kareta ina nʉmenuka'pʉ enpoikase'na tʉnta kon yai. 	 Šaljemo vam dakle Judu i Silu. Oni će vam i usmeno priopćiti to isto.


Tikin nɨ upun kon esa' esi na'ne' kasa tu'ke rɨ ipʉ'kʉ ton e'tane, mɨrɨpan serɨ ton ipʉ'kʉ ton esi pen tikin nɨ itʉrawasooi, 	 Jer kao što u jednom tijelu imamo mnogo udova, a nemaju svi isto djelovanje,


Papa tato' pe ipɨ' ika'sa' ena' use'man nɨsa' rʉ'pʉ pɨ' kenta'natʉu; mɨrɨ pona mʉn pɨ' kenta'natʉu, mɨrɨ awonsi'kɨ o' erupatu'kasa' rʉ'pʉ nɨrɨ; tekumai' nɨrɨ ke'makoimatʉu. Wakʉ pe ɨwesi kon mɨrɨ serɨ ton apanama'pʉ kon awɨron pe ɨwesi kon yau. Ɨisirɨ ina ne'nonkayan, wakʉ pe si tanporo mɨko'mantʉi',” tawon. 	 uzdržavati se od mesa žrtvovana idolima, od krvi, od udavljenoga i od bludništva. Budete li se toga držali, dobro ćete učiniti. Živjeli!"


Ɨpʉrema rɨ nɨrɨ ɨyewan kon yau ɨyenu kon uta'kwakato' pe ɨkɨ'mato' iya 'nokon ipona ɨye'ku'to' kon i'tunin pe ɨwesi kon pa, eke pe kuru rɨ meruntɨ pe ɨneporonʉ kon esi wakʉ pe te'san yau, 	 prosvijetlio vam oči srca da upoznate koje li nade u pozivu njegovu, koje li bogate slave u baštini njegovoj među svetima


ɨu'tɨkɨ si kurusu' poi, epika'tɨkɨ ɨiwano' pe!” tai'ma. 	 spasi sam sebe, siđi s križa!"


8 pe mɨrɨ pe pʉra 10 kaisarɨ wʉi Surusiran po tesi kon tʉpo, Pesʉ'tas utɨ'pʉ Sisariya pona, mɨrɨpan a'kɨrɨ Esuwerʉ amʉ' utɨ'pʉ. Iyema'sa' yau, Pesʉ'tas ereuta'pʉ aimenkan apon pona, mɨrɨpan uya Paarʉ ne'to' pe to' uya ekama'po'pʉ ekama'popɨ'to' pe tʉuya. 	 Pošto se u njih zadrži najviše osam ili deset dana, siđe u Cezareju. Sutradan sjede na sudačku stolicu i zapovjedi da se dovede Pavao.


Wakʉ pe pʉra rɨ iyesi non iwano' pe mɨrɨ pe pʉra non isu pe; eno'masa' pe iyesi. “Kʉrɨ tʉpana ke na'ne' etanin pe, tɨwɨ netai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Nije prikladna ni za zemlju ni za gnojište. Van se baca. Tko ima uši da čuje, neka čuje!"


E'tane eke pe miyarɨ parɨ wakʉ nonkasa' iya upona'nokon. Mɨrɨ pɨ', iye'menukasa' Papa Maimu uya ta, “Papa uya mɨ pe te'ku'sen ewaruma'tɨ, e'tane mɨ pe te'ku'sen pen pona wakʉ nonkasa' tʉrʉ iya,” ta iya. 	 A daje on i veću milost. Zato govori: Bog se oholima protivi, a poniznima daje milost.


Papa uya to' pika'tɨ'pʉ 7 kaisaron kon tʉpataron kon Kenan pon kon ka'pon amʉ' enpa'kato' pe to' uya, mɨrɨpan uya to' nono tʉsa' uiwano' kon pe. 	 pa pošto zatre sedam naroda u zemlji kanaanskoj, ubaštini ga u zemlji njihovoj


A'ko pe ipa'sima pɨ' to' esi'pʉ, mɨrɨpan kon uya wakʉ ton pe itese' ka'pon amʉ' ennoko'pʉ ama'ai Sises maimu etase. Mɨrɨ wenai eparankato' pe tʉuya'nokon Roman amʉ' kopʉnaai ena' a'sito' pe iya. 	 Vrebajući na nj, poslaše uhode koji su se pravili pravednicima da ga uhvate u riječi pa da ga predaju oblasti i vlasti upraviteljevoj.


Ɨnʉ' rɨ uya tʉmakooi ke ui'tu? I'napai rɨ usaurokʉ pe iyesi yau, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' uyapurɨpai pʉra ɨwesi kon? 	 Tko će mi od vas dokazati grijeh? Ako istinu govorim, zašto mi ne vjerujete?


E'tane wapiya tanporon nɨ e'ne' moronkato' iya esi, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ a'taino kon uya ewaruma'tɨto' pe rɨ iyesi. 	 No prije treba da on mnogo pretrpi i da ga ovaj naraštaj odbaci."


Apʉne pʉra ɨnʉ' uya rɨ tʉron nɨ iyapon nonka poken pʉra iyesi inonkasa' na'ne' Sises Kʉrai, enta'. 	 Kad bijah nejače, govorah kao nejače, mišljah kao nejače, rasuđivah kao nejače. A kad postadoh zreo čovjek, odbacih ono nejačko.


E'tane Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “To' e'paka'sa' a'tai, tɨ' amʉ' rɨ nɨrɨ e'sara'tɨ mɨrɨ ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ',” ta'pʉ iya. 	 On odgovori: "Kažem vam, ako ovi ušute, kamenje će vikati!"


Mɨrɨ uriya', Ka'pon, Papa winon esi Sapa' Epuru pe rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Tako, Sin Čovječji gospodar je subote!"


Mɨrɨ a'tai, ‘Enna'po serɨ ɨutɨ unnɨmɨ'pʉ ta',’ ta iya. Iye'sa' a'tai, eporo iya itawon pʉra, wakʉ pe akorokasa' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ikonekasa' pe. 	 Tada rekne: 'Vratit ću se u kuću odakle iziđoh.' I došavši, nađe je praznu, pometenu i uređenu.


“Serɨ ton ekamasa' uya ɨpɨ'nokon, uyau ɨwesi kon pa ewankamanin pʉra. Serɨ orʉ po eke rɨ ɨyewankamanin kon esi, e'tane ɨyewan kon imeruntɨtanʉ'tɨ': Orʉ wapiya'kasa' uya man,” ta'pʉ iya. 	 To vam rekoh da u meni mir imate. U svijetu imate muku, ali hrabri budite - ja sam pobijedio svijet!"


Emennʉ'pʉ rɨ, kiyari ye' a'ta'pʉ epetan pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ e'tane, ipoitorʉ ton uya wana' e' a'tasa' ene'pʉ kiyari ye' koro'tau. 	 Kad usjev uzraste i isklasa, tada se pokaza i kukolj.


Apʉne pʉra Papa uya, ‘Asanon kon inamatɨ',’ tasa', mɨrɨ awonsi'kɨ, ‘Ɨnʉ' rɨ tʉsanon pa'nʉ'nin wɨto' pe kuru rɨ iyesi,’ tasa'. 	 Ta reče Bog: Poštuj oca i majku! I: Tko prokune oca ili majku, smrću neka se kazni!


Pata eposa' tʉuya a'tai, Papa uya eke pe rɨ wakʉ nonkasa' to' pona ene'pʉ iya. Pori' pe iyesi'pʉ, mɨrɨpan uya to' pori'mapɨtʉ'pʉ miyarɨ rɨ Sises apurɨnin nan pe to' e'to' pe tanporo tewan kon pokon pe. 	 Kad on stiže i vidje milost Božju, obradova se te potaknu sve da u odlučnosti srca ostanu uz Gospodina.


Enno'sa' kon uya tu'kan nɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwarʉpɨ'nin kupʉ'pʉ ka'pon amʉ' koro'tau, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon Sises apurɨnin nan pe te'san esi'pʉ pʉroroi po, Saraman Epa'kato' Iya' tato' tau. 	 Po rukama se apostolskim događala mnoga znamenja i čudesa u narodu. Svi su se jednodušno okupljali u Trijemu Salomonovu.


I'napairon kuru ekama uya ɨpɨ'nokon, serɨ yau iye'soto'pɨ'sa' na'ne' nan tonpa ton eri'to' oton pen Ka'pon, Papa winon uyepʉ esa' wannɨ pe te'to' yau ene tʉuya'nokon rawɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 "Zaista, kažem vam, neki od ovdje nazočnih neće okusiti smrti dok ne vide Sina Čovječjega gdje dolazi sa svojim kraljevstvom."


Mɨrɨ a'tai rɨ, tʉusenutɨi' uri'san enna'po'pʉ kin piya', “Urepa auya i'se e'ai' serɨ pe Isaan Pa'tes i'pai rʉ'pʉ ke parapi po!” ta'pʉ iya. 	 I odmah žurno uđe kralju te zaište: "Hoću da mi odmah dadeš na pladnju glavu Ivana Krstitelja!"


Repan nɨto' ike, kanan, esi pen tikin nan ka'pon, Atan umakoitasa' moron nʉ'pʉ kasa: Eseru aimenkato' esi tikin nan makoi e'ma'pʉka pɨ', mɨrɨpan uya eno'man nɨto' nepʉ; e'tane repan nɨto' uya tu'kan nɨ ɨri ku'pɨ'sa' e'ma'pʉka, mɨrɨpan uya anʉn nɨto' ipokena' pe nepʉ. 	 I dar - to nije kao kad je ono jedan sagriješio: jer presuda nakon jednoga grijeha posta osudom, a dar nakon mnogih grijeha - opravdanjem.


To' maimu awɨrɨ me'tʉi', ɨ'rɨ rɨ tasa' to' uya na'ne' ɨpɨ'nokon mʉku'tʉi', e'tane to' nʉkupʉnʉ kʉ'ku'tʉu, apʉne pʉra tʉusauro'to' kon ku'nin nan pen kamoro. 	 Činite dakle i obdržavajte sve što vam kažu, ali se nemojte ravnati po njihovim djelima jer govore, a ne čine.


Osorʉwau ite'kwa kʉra' emiya era'tɨsa' tʉpo'ne rɨ, ino'pʉ uyee'pʉ, ɨ'rɨ e'ku'sa' tukai' i'tu iya pʉra iyesi'pʉ. 	 Nakon otprilike tri sata uđe njegova žena ne znajući što se dogodilo.


“50 kaisa rɨ pʉra rɨ ɨwʉipiyaai man, mɨrɨ pe' e'tane Epʉra'an ene'pʉ auya?” ta'pʉ Esuwerʉ amʉ' uya ipɨ'. 	 Rekoše mu nato Židovi: "Ni pedeset ti još godina nije, a vidio si Abrahama?"


Mɨrɨ awonsi'kɨ itekare iye'menukasa' nin si uta'ku'tɨsa', “Epʉra'an uya Papa apurɨ'pʉ, mɨrɨ pɨ' nin si ipokena' pe te'sen ta,” mɨrɨ awonsi'kɨ Papa tonpa tukai' esa'sa' na'ne'. 	 te se ispunilo Pismo koje veli: Povjerova Abraham Bogu i uračuna mu se u pravednost pa prijatelj Božji posta.


“Asa'ron kon ka'pon amʉ' uya pʉrata tʉnin ye' ko'manʉ'pɨtʉ esi'pʉ te'mai' pʉra. Tikin nan uya 500 kaisa rɨ pʉrata pun ko'manʉ'pɨtʉ esi'pʉ, isakon uya 50 kaisa rɨ kanan pʉrata pun. 	 "Neki vjerovnik imao dva dužnika. Jedan mu dugovaše pet stotina denara, drugi pedeset.


Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Uyapurɨkɨ uri'san, iweyu uye'nɨ pɨ' man ikʉipʉnʉ pɨ' ka'pon amʉ' ɨpʉremato' oton pen serɨ wʉ' po mɨrɨ pe pʉra Surusiran po rɨ. 	 A Isus joj reče: "Vjeruj mi, ženo, dolazi čas kad se nećete klanjati Ocu ni na ovoj gori ni u Jeruzalemu.


Tanporo pʉsamoro apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya apurɨto' pɨkɨrɨ, e'tane ɨnʉ' uya rɨ ipɨ' usauro'nɨsa' rʉ'pʉ eporo'pʉ pen nɨ. 	 I svi oni po vjeri, istina, primiše svjedočanstvo, ali ne zadobiše obećano


To' uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' e'nonkan nɨto' karetaai tʉmenukai' ɨno'pʉ inonkakɨ tasa' Mosi' uya?” ta'pʉ to' uya. 	 Kažu mu: "Zašto onda Mojsije zapovjedi dati otpusno pismo i - otpustiti?"


Ina utɨ'pʉ pata apai tuna tʉu'tɨsen e'pi pona Sapa' a'tai, Esuwerʉ amʉ' ɨpʉremato' pata'se' eporo i'se ina esi'pʉ. Ina ereutapɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan usauro'nɨ pɨ' ina e'sara'tɨ'pʉ mɨrɨ yau, iyamʉrasa' kon uri'sami'si amʉ' pokon pe. 	 U dan subotni iziđosmo izvan gradskih vrata k rijeci, gdje smo mislili da će biti bogomolja. Sjedosmo i stadosmo govoriti okupljenim ženama.


“Pori' pe kin esi Itepuru ese' yau nʉye'ai'ne'!” “Tʉusewankamai' pʉra Epʉn yau nesii, mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe iku'to' nesii ka'tau!” ta'pʉ to' uya. 	 "Blagoslovljen Kralj, Onaj koji dolazi u ime Gospodnje! Na nebu mir! Slava na visinama!"


Mɨrɨ e'tane rɨ, a'munan pe man opa'wʉ tonpa ton pona rɨ; kanau rɨ uta'morʉka,” ta'pʉ iya. 	 Ali treba da se nasučemo na neki otok."


Ina pɨ' ekamakɨ; ɨ'rɨ ta auya se pɨ'; ipoken pe' iyesi Sisa ena' pʉrata tʉtʉsen e'ma a'tai, kane katɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Reci nam, dakle, što ti se čini: je li dopušteno dati porez caru ili nije?"


E'tane urɨ'nokon esi Epʉn pon kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ enuri'nɨ'nokon itenupɨkɨrɨ pika'tɨnin Itepuru Sises Kʉrai uyepʉ mɨrɨ winɨ, 	 Naša je pak domovina na nebesima, odakle iščekujemo Spasitelja, Gospodina našega Isusa Krista:


Mɨrɨ pe pʉra eke kanau amʉ' pɨ' i'tutɨ'. Eke ton pe rɨ iye'tane, pana'pan nɨ a'setun narɨnʉ pe, aiko rɨ e'se'tɨnin uya e'se'tɨ, anin e'to' i'se awɨrɨ itɨto' pe. 	 Evo i lađa: tolike su i silni ih vjetrovi gone, a neznatno ih kormilo upravlja kamo kormilarova volja hoće.


Ɨnʉ' uya rɨ ɨ'rɨ rɨ ta yau ɨpɨ'nokon, ‘Itepuru esi to' i'se,’ mʉkatʉi'. Mɨrɨ a'tai nin si, to' uya to' ennoko mɨrɨ inke pʉra rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ako vam tko što rekne, recite: 'Gospodinu trebaju', i odmah će ih pustiti."


Mɨrɨ yau, ka'pon esi'pʉ, Sa'kiyas itese'. Kʉrɨ rɨ esi'pʉ mɨrɨ pʉrata amʉranʉ'nin nan epuru pe, mɨrɨpan esi'pʉ ipʉrataaikena' pe. 	 eto čovjeka imenom Zakej. Bijaše on nadcarinik, i to bogat.


E'tane ene a'si'pʉ to' uya pariki'si ta', ennakanin pu'kena' pokon pe, eke itʉrawasooi ton, i'tuto' ipɨ' ku'nin nʉ'pʉ ipiyau. Serɨ i'tuto' ipɨ' ton ke kamoro ene ma'kʉʉi ke iye'menukasa' kon, mɨrɨ awonsi'kɨ ipe ika'sa' apurɨpɨ'nin nʉ'san enku'tɨ'pʉ iya mɨrɨ. Ene mɨrɨ awonsi'kɨ ennakanin pu'kena' eno'ma'pʉ to' uya nurɨne apo' ku'pɨri ka' sorʉ'pa ke tepo'tɨsen. 	 I Zvijer bi uhvaćena, a s njom i Lažni prorok koji je u njenoj nazočnosti činio znamenja i njima zavodio one što su primili žig Zvijeri i klanjali se njezinu kipu. Živi su oboje bačeni u ognjeno jezero što gori sumporom.


“I'tu auya'nokon pʉra iyesi mekama'poyatʉi'ne',” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'. “Ɨyekota'ma kon poken ken pe' nai ekota'mato' oton na'ne' kasa?” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'. “Ewai',” ta'pʉ to' uya. 	 Isus odgovori: "Ne znate što ištete. Možete li piti čašu koju ću ja piti?" Kažu mu: "Možemo!"


Sises uya pʉreti anʉmʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tenki ta'pʉ iya, mɨrɨ awonsi'kɨ itʉpɨtʉ'pʉ iya iyereutasa' kon ka'pon amʉ' ena'. Mɨrɨ kasa rɨ marɨ moro' amʉ' kupʉ'pʉ iya. 	 Isus uze kruhove, izreče zahvalnicu pa razdijeli onima koji su posjedali. A tako i od ribica - koliko su god htjeli.


Nai pe ito'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra iyesi pʉreti pɨ' ayauro'ka uya 'nokon pen tukai'? E'tane Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Satu'si amʉ' uya pʉreti a'sarutanʉ'to' namai' ɨye'mainanpa kon pa,” ta'pʉ iya. 	 Kako onda ne shvaćate da vam to ne rekoh o kruhu? Nego, čuvajte se kvasca farizejskog i saducejskog."


Serɨ tawon eta tʉuya a'tai, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' erasu ton epuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' epuru ton usenu'mere'ma'pʉ mɨrɨ, “Ɨ'rɨ rɨ si e'kupʉ'pʉ serɨ ko? Ɨ'rɨ pe to' esi'pʉ?” tukai'. 	 Kad su hramski zapovjednik i veliki svećenici čuli te riječi, u nedoumici su se pitali što bi to moglo biti.


“Apana'tɨ uya 'nokon, ɨnʉ' uya rɨ uyekama a'tai, i'nai rɨ iyesi tukai' ka'pon amʉ' pɨ', Ka'pon, Papa winon uya ekamato' oton i'nai rɨ iyesi tukai' Papa inserʉʉi ton pɨ'. 	 "A kažem vam: tko se god prizna mojim pred ljudima, i Sin Čovječji priznat će se njegovim pred anđelima Božjim.


Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton uya si parau ku'pɨri Kiyarari nʉ'kwɨrɨ'nʉ'sa' a'tai, ka'pon amʉ' Katara nono po tʉuko'mansan, asa'ron kon makoi a'kwarʉ yen ton pe te'san uyee'pʉ uruwai' apai to' winɨkʉi'. Ɨsɨ ton nɨ, ɨnʉ' utɨ pokena' pen nɨ mɨrɨ awɨrɨ. 	 I kada dođe prijeko, u gadarski kraj, eto mu u susret dvaju opsjednutih: izlazili su iz grobnica, silno goropadni, te nitko nije mogao proći onim putem.


Pi'ta usaurokʉ koro'tau, enkena' kapuru' uya to' nɨpontɨ'pʉ. Main kapuru' yawon uya ta'pʉ, “Umu pʉse rɨ, Uni'nʉnkanʉ, ipɨ' pori' pe e'ai' ipan pe; imaimu etatɨ'!” tawon. 	 Dok je on još govorio, gle, svijetao ih oblak zasjeni, a glas iz oblaka govoraše: "Ovo je Sin moj, Ljubljeni! U njemu mi sva milina! Slušajte ga!"


To' uya imaimu etasa' a'tai, tanporo Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau te'san usakorota'pʉ ipan pe. 	 Čuvši to, svi se u sinagogi napune gnjevom,


mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ auya? Ɨnʉ' uya serɨ meruntɨ ke ɨrepasa' serɨ kupʉ pa?” ta'pʉ to' uya. 	 I govorahu mu: "Kojom vlašću to činiš? Ili tko ti dade tu vlast da to činiš?"


Mɨrɨ a'tai, tʉwapu'tɨi' pʉra to' pɨ' ekamato' uya oton, ‘Ɨi'tusa' uya 'nokon pʉra man. Entantɨ' upiyapai, ɨmɨrɨ'nokon ɨri ku'nin nan!’” ta'pʉ iya. 	 Tada ću im kazati: 'Nikad vas nisam poznavao! Nosite se od mene, vi bezakonici!'"


Papa Maimu ɨpʉreme'sa' kasa iyesi pen. Apʉne pʉra tanporon kon Esuwerʉ apai iu'tɨsa' kon esi pen Esuwerʉ pe. 	 Ali ne kao da se izjalovila riječ Božja. Jer nisu Izrael svi koji potječu od Izraela;


tiwano' kon pe tʉuse'se'tɨi' te'san pe mɨrɨ awonsi'kɨ esuken ɨ'rɨ rʉ'pan pe pʉra, ari'kena' pe tiwʉ' kon tau te'tʉrawasomasan pe, mannʉ' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtaan'pʉ kon, Papa maimu sapema namai' ɨnʉ' uya rɨ. 	 neka budu razumne, čiste, kućevne, dobre, podložne svojim muževima da se riječ Božja ne bi pogrđivala.


Serɨ si asa'ron iyawɨrɨ e'nɨto' po, tanporo Main mɨrɨ awonsi'kɨ Pu'kena' amʉ' esi mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 O tim dvjema zapovijedima visi sav Zakon i Proroci."


Apʉne pʉra tɨkɨnta kon pɨ' to' uya itʉsa' tena' tukai' i'tu tʉuya pɨ'. 	 Znao je doista da ga predadoše iz zavisti.


Entɨ' ayauro'ka uya 'nokon serɨ ton pɨ' iweyu wapiya. 	 "Eto, prorekao sam vam."


Ta'pʉ to' uya, “Ti'sa, Mosi' uya tasa' upɨ'nokon, tʉumu'tai' pʉra ka'pon eri'sa' yau, iyakon nʉ'pʉ uya ino'pʉ rʉ'pʉ mari'mato' pe iyesi imu'tanʉ'to' pe tʉuya itiwano' pe. 	 "Učitelju, Mojsije reče: Umre li tko bez djece, neka se njegov brat oženi njegovom ženom te podigne porod bratu svomu.


Mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ nonkasa' winɨ iyesi yau, tʉrawaso winɨ iyesi pen; mɨrɨ kasa iye'sa' yau, wakʉ nonkasa' esi pen nɨ mɨrɨ wakʉ nonkasa' pe. 	 Ako pak po milosti, nije po djelima; inače milost nije više milost!


Kamoro si enno'sa' kon uya eporo'pʉ mɨrɨ tasa' iya rʉ'pʉ awɨrɨ. 	 Oni koji bijahu poslani otiđoše i nađoše kako im bijaše rekao.


Wʉi enu enuku kamisi winɨ pese'tɨ uyepʉ a'tai, i'tu auya'nokon, a'ne' pe wʉi uyepʉ tukai', mɨrɨpan esi a'ne' pe rɨ. 	 Kad zapuše južnjak, kažete: 'Bit će vrućine!' I bude.


E'nɨ na'ne' kaisa rɨ utonpa kon tʉpori'mai' e'nɨto' pe iyesi, wakʉ pe to' ku'nin pe, to' pika'tɨnin pe tʉusemo'kasan pe to' uya apurɨto' yau. 	 Svaki od nas neka ugađa bližnjemu na dobro, na izgrađivanje.


Esorʉ esi'pʉ Isato' kʉipʉnʉ pe, Isato' esi'pʉ A'kin kʉipʉnʉ pe, A'kin esi'pʉ Iraiyutʉ kʉipʉnʉ pe, 	 Azoru se rodi Sadok. Sadoku se rodi Akim. Akimu se rodi Elijud.


Tʉwɨpʉrema tʉpo, ka'pon amʉ' auro'ka pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ. “Tanporon nɨ esi ukʉipʉnʉ nʉnonka'pʉ pe uyena'. Ɨnʉ' uya rɨ imu i'tu pʉra iyesi, e'tane ikʉipʉnʉ uya rɨken i'tu. Ɨnʉ' uya rɨ ikʉipʉnʉ i'tu pʉra iyesi, e'tane imu uya rɨken i'tu mɨrɨ awonsi'kɨ kamo nɨrɨ imu na'ne' e'to' ɨnenpoikapai itena' ton,” ta'pʉ iya. 	 Sve je meni predao Otac moj i nitko ne pozna Sina doli Otac niti tko pozna Oca doli Sin i onaj kome Sin hoće objaviti."


Paperan po pu'kena' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo non po iwɨsa' kon mʉnʉ e'seporo'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 i u tebi se našla krv proroka i svetaca i svih zaklanih na zemlji."


“E'tane si ɨmɨrɨ'nokon, ɨnʉ' pe ken si esi mʉkayatʉu?” ta'pʉ iya to' pɨ'. Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ Kʉrai!” tukai'. 	 On njih upita: "A vi, što vi kažete, tko sam ja?" Petar prihvati i reče: "Ti si Pomazanik - Krist!"


Utonpa ton, ta'kwarʉ kenan kon auro'ka kasa ayauro'kato' uya 'nokon pʉra iyesi, e'tane serɨ non pon kon pe rɨ nin ayauro'ka uya 'nokon, amiyu amʉ' pe rɨ Kʉrai pona. 	 Kad bih sve jezike ljudske govorio i anđeoske, a ljubavi ne bih imao, bio bih mjed što ječi ili cimbal što zveči.


Esuwerʉ amʉ' e'kamasa' Paarʉ wɨnɨ pɨ' ke upana'tɨsa' ka'pon uya a'tai, ennoko pɨ' e'kama'pʉ ɨpiya'. Esuwerʉ amʉ' kanan auro'kasa' uya man to' utɨto' pe Sisariya pona inkuu'pʉ ekamato' pe to' uya ɨpɨ'. Serɨ serɨ kareta, urɨ itepuru,” ta'pʉ iya. 	 Kad mi pak dojaviše da su protiv njega skovali zavjeru, poslah ga k tebi, a tužitelje uputih neka se tebi obrate protiv njega."


Pena a'tai, ka'pon amʉ' uya ti'tu pʉra iyesi pɨ', Papa uya to' enpɨtʉ'pʉ, ɨ'rɨ pe to' tʉku'se pʉra rɨ. E'tane si serɨ pe, mɨ yawɨron kon nɨ ka'pon amʉ' pɨ', ‘Amakooi kon apai era'tɨka'tɨ'!’ ta iya. 	 "I ne obazirući se na vremena neznanja, nutka sada Bog ljude da se svi i posvuda obrate


Mɨrɨ rɨ e'tane, tʉron nɨ uya kanan, “Uyepuru, aya'kɨrɨ utɨ, e'tane wapiya kuru utonpa ton piya' utɨi'ya, ‘Ɨisirɨ utɨyai',’ ka'se'na,” ta'pʉ iya. 	 I neki drugi reče: "Za tobom ću, Gospodine, ali dopusti mi da se prije oprostim sa svojim ukućanima."


To' osorʉwano rʉ'pʉ uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ tʉu'tɨsen tuna ka' mɨrɨ awonsi'kɨ non yai tepa'kasen tuna pona'ne rɨ, mɨrɨpan ton era'tɨ'pʉ mʉn pe. 	 Treći izli svoju čašu na rijeke i izvore voda. I postadoše krv.


“Ko'mamʉ pe, umɨ esa' uya ta'pʉ to' epuru pɨ', ‘Tʉrawaso amʉ' ikɨ'makɨ to' e'ma pa to' epe'pʉ ke,’ ta'pʉ iya. ‘Iu'matʉ pe anʉnsa' kon tʉrawaso pe me'mai' wapiya, iyepiya'tɨ pe anʉnsa' kon e'ma pa iu'matʉ pe,’ ta'pʉ iya. 	 "Uvečer kaže gospodar vinograda svojemu upravitelju: 'Pozovi radnike i podaj im plaću počevši od posljednjih pa sve do prvih.'


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon,” ta'pʉ Sises uya, “ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉpata'se', takon non, tʉparusi ton, tʉsan, tʉkʉipʉnʉ, tʉmunkɨ amʉ' mɨrɨ pe pʉra tʉmainarʉ nɨnsa' iya na'ne', urɨ pɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare pɨkɨrɨ, uya 	 Reče Isus: "Zaista, kažem vam, nema ga tko ostavi kuću, ili braću, ili sestre, ili majku, ili oca, ili djecu, ili polja poradi mene i poradi evanđelja,


E'tane isan uya, “Kane, Isaan itese' kʉrɨ rɨ,” ta'pʉ. 	 no mati se njegova usprotivi: "Nipošto, nego zvat će se Ivan!"


Serɨ e'ku'to' oton Papa uya ama'aino eseru aimenka weyu a'tai Sises Kʉrai poro, wakʉ uyekareei nekamayai'ne' kasa. 	 To će se očitovati na Dan u koji će, po mojem evanđelju, Bog po Isusu Kristu suditi ono što je skriveno u ljudima.


Nirai esi'pʉ Merʉkai mu pe. Merʉkai esi'pʉ Atai mu pe. Atai esi'pʉ Kosan mu pe. Kosan esi'pʉ Erʉmatan mu pe. Erʉmatan esi'pʉ Ɨrʉ mu pe. 	 Malkijev, Adijev, Kosamov, Elmadamov, Erov,


Itepuru Sises usaurokʉ'pʉ tʉpo to' pokon pe, itanʉmʉ'pʉ Epʉn pona, mɨrɨpan ereuta'pʉ enwo'ne' Papa emiyatʉ winɨ. 	 I Gospodin Isus, pošto im to reče, bude uzet na nebo i sjede zdesna Bogu.


Ipan pe to' etʉipɨtʉ'pʉ, a'kwarʉ'pʉ ensa' tʉuya'nokon pe tekamai'. 	 Oni, zbunjeni i prestrašeni, pomisliše da vide duha.


“Inke rɨ iwɨnɨ i'se iye'pɨ'sa' mɨrɨ teno'mapɨ'se apo' ya' mɨrɨ awonsi'kɨ tuna ka'. Ina pɨ' ɨsentu'ma', ina ipika'tɨ', ikupʉ auya poken iyesi yau,” ta'pʉ iya. 	 A često ga znade baciti i u vatru i u vodu da ga upropasti. Nego, ako što možeš, pomozi nam, imaj samilosti s nama!"


Meruntɨ pe kuru esii'ma enno'sa' kon uya Itepuru Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ terikʉ'pʉ apai ekama'pʉ, mɨrɨpan kon pona eke pe rɨ wakʉ nonkasa' tanporo to' pona. 	 Apostoli pak velikom silom davahu svjedočanstvo o uskrsnuću Gospodina Isusa i svi uživahu veliku naklonost.


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton utɨ'pʉ Pʉrekiya nono poro mɨrɨ awonsi'kɨ Kare'siya itese' pata epose'na, apʉne pʉra Wakʉ A'kwarʉ esi'pʉ Sises ekareei ekama to' uya i'se pʉra Eisa po. 	 Prođoše Frigiju i galacijski kraj jer ih je Duh Sveti spriječio propovijedati riječ u Aziji.


Mɨrɨ tʉpo, Pari'si pata'se' apai Sises enna'po'pʉ. Mɨrɨ si'kɨrɨ rɨ, Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan ena'pʉ iteyaton pe. Mɨrɨpan ekama'popɨtʉ'pʉ to' uya sa'man ton pɨ' rɨ, 	 Kad Isus izađe odande, stadoše pismoznanci i farizeji žestoko na nj navaljivati i postavljati mu mnoga pitanja


Pata mʉra'ta eporo iya koro'tau, eke' u'na'tɨi' tʉutɨsan epa'ka eporo'pʉ iya. Tikin nan nɨ itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ mʉre warawo' uma'tasa' esi'pʉ. Anpisin ka'pon amʉ' utɨ esi'pʉ iya'kɨrɨ. 	 Kad se približi gradskim vratima, gle, upravo su iznosili mrtvaca, sina jedinca u majke, majke udovice. Pratilo ju mnogo naroda iz grada.


Wakʉ pe rɨ kʉrɨ rɨ ipoitorʉ e'to' oton itepuru neporonʉ mɨrɨ kupʉ pɨ' tenna'po a'tai. 	 Blago onome sluzi kojega gospodar kada dođe, nađe da tako radi.


Sises uya makoi a'kwarʉ eseremekʉ'pʉ, mɨrɨpan epa'ka'pʉ warawo' mʉre apai. Mɨrɨ a'tai rɨ, isepi'tɨ'pʉ. 	 I zaprijeti Isus zloduhu te on iziđe iz njega. I ozdravi dječak toga časa.


To' iwano' pe ekonekasa' wakʉ pe, to' nɨrɨ ekonekasa' e'to' pe wakʉ pe. 	 I za njih posvećujem samog sebe da i oni budu posvećeni u istini.


To' uya Papa uya anʉn nɨto' ipoken e'nɨto' ya' ku'sa' se pe rɨ pɨ', mɨrɨpan kon e'warinpasa' tiwano' kon nɨ nin ipoken e'nɨto' ɨnkonekapai, to' e'tʉsa' pʉra iyesi Papa uya anʉn nɨto' ipoken e'nɨto' pe ya'. 	 Ne priznajući, doista, Božje pravednosti i tražeći uspostaviti svoju, pravednosti se Božjoj ne podložiše.


E'tane tu'kan kon ka'pon amʉ' uya itekare etaka'sa' esi'pʉ, mɨrɨpan kon uya apurɨ'pʉ, mɨrɨpan kon e'tonpa'tɨsa' esi'pʉ 5,000 kaisa rɨ. 	 Ipak mnogi od onih koji su čuli Riječ, povjerovaše te broj vjernika poraste nekako do pet tisuća.


Isaan uya eikʉ'pʉ pu'kena' Aisaya maimu yai, “Urɨ kʉrɨ rɨ rɨmono' tau ka'pon ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ, ‘To'sa rɨ Itepuru e'ma ikonekatɨ',’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 On odgovori: "Ja sam glas koji viče u pustinji: Poravnite put Gospodnji! - kako reče prorok Izaija."


Miyarɨ ka'tɨ' ɨsipokon pe wakʉ eseru yau auta'su'ka kon pe. Tanporon Kʉrai so'sii ton miyarɨ nɨkayan. 	 Pozdravite jedni druge cjelovom svetim. Pozdravljaju vas sve Crkve Kristove.


Mɨrɨpan uya anpisin ton kɨ'ma'pʉ tʉpoitorʉ ton pokon pe tʉpiya', “Ɨnʉ' rɨ uyepʉ pe iyesi yau uye'ma'pʉ pe, tɨwɨ tʉpɨ' rɨ tʉupu'tɨka'se, tʉkurusukuui tanʉnse nʉyepʉi upɨkɨrɨ. 	 Tada dozva narod i učenike pa im reče: "Hoće li tko za mnom, neka se odrekne samoga sebe, neka uzme svoj križ i neka ide za mnom.


Urɨ uriya' tu'kan kon ka'pon amʉ' uya ɨyewaruma'tɨto' oton kon, e'tane kʉrɨ rɨ pana' pe ne'mʉ'sa'kayai'ne' iu'matʉ pona rɨ epika'tɨto' oton mɨrɨ. 	 Svi će vas zamrziti zbog imena moga. Ali tko ustraje do svršetka, bit će spašen."


Se ta uya, inonkasa' rʉ'pʉ anʉnnin esi pɨ' mʉre pe rɨ marɨ, poitorʉ kasa pʉra tʉpona rɨ iyesi pen nɨ, tanporon nɨ tiwano' esa' pe rɨ te'tane. 	 Hoću reći: sve dok je baštinik maloljetan, ništa se ne razlikuje od roba premda je gospodar svega:


Tikin nɨ to' tonpa, Akapas itese', e'mʉ'sa'ka'pʉ asauro'se'na. Papa A'kwarʉ uya tauro'kato' awɨrɨ ekama'pʉ iya to' pɨ', “Eke iwankan uta'mo'kan pɨ' man tanporo pata emʉ' kaisa rɨ,” ta'pʉ iya. (Serɨ e'kupʉ'pʉ Kʉrautiyas esi a'tai Ron o'no te'san pata ton epuru pe.) 	 Jedan od njih, imenom Agab, usta i po Duhu pretkaza da će uskoro nastati velika glad po svem svijetu. Ona i nasta za Klaudija.


Mɨrɨ a'tai, to' tonpa, Kaya'pas itese', use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pe te'sen mɨrɨ wʉipiya yau, usaurokʉ'pʉ, “Ɨni'tunʉ kon pʉra rɨ iyesi mɨrɨ! 	 A jedan od njih - Kajfa, veliki svećenik one godine - reče im: "Vi ništa ne znate.


Saiman, Usera' tukai' tesa'sen; mɨrɨ awonsi'kɨ Isutas Eskariya', eparankanin pe iyesi'pʉ na'ne'. 	 Šimun Kananaj i Juda Iškariotski, koji ga izda.


Sises uya tu'ke rɨ tʉron nɨ ton nɨ nɨrɨ kupʉ'pʉ. Tanporo rɨ iye'menukasa' pe iyesi yau, si'tuyai', serɨ non po imenukapɨ'sa' kareta ton pata pʉra iyesi. 	 A ima još mnogo toga što učini Isus i kad bi se sve redom popisalo, sav svijet, mislim, ne bi obuhvatio knjiga koje bi se napisale.


“Ɨsɨ sɨ, Pari'si amʉ', apʉne pʉra Papa ena' 1 10 kaisa rɨ min, ru mɨrɨ awonsi'kɨ ti'tui' pʉra rɨ amainarʉ kon yawon ɨi'kiyari kon isu tʉrʉ auya'nokon, e'tane ɨsi'kaisa rɨ ka'pon ku'to' mɨrɨ awonsi'kɨ Papa uya i'nʉnkan nɨto' eno'ma auya'nokon. Emen iwa pe na'ne' kupʉ pɨ' ɨwesi'pʉ kon nesii'no iwapiyaro' tʉnonkai' pʉra ikupʉ pʉra. 	 "Ali jao vama, farizeji! Namirujete desetinu od metvice i rutvice i svake vrste povrća, a ne marite za pravednost i ljubav Božju. Ovo je trebalo činiti, a ono ne zanemariti."


Moro uyau ɨwesi kon pe iyesi yau, umaimu rɨ nɨrɨ esi moro ayau'nokon, i'se ɨwe'to' kon ekama'potɨ', ɨrepa kon nɨ mɨrɨ ike. 	 Ako ostanete u meni i riječi moje ako ostanu u vama, što god hoćete, ištite i bit će vam.


Serɨ ta pɨ' Sises esi'pʉ to' enupai'ma Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, to' use'mato' en ton pata piyau iwa esii'ma. E'tane ɨnʉ' uya a'si'pʉ pen nɨ, apʉne pʉra iweyu e'seposa' pʉra iyesi pɨ'. 	 Te riječi rekao je Isus u riznici dok je naučavao u Hramu. I nitko ga ne uhvati jer još ne bijaše došao njegov čas.


Mɨrɨpan kon uya, “Sises sa'ne pʉse rɨ ko, Isose' mu, pen pe'? Ikʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ isan uni'tunʉ kon. Nai kasa, ‘Epʉn poi u'tɨsa',’ ta iya nin si?” ta'pʉ to' uya. 	 Govorahu: "Nije li to Isus, sin Josipov? Ne poznajemo li mu oca i majku? Kako sada govori: 'Sišao sam s neba?'"


Serɨ si munkɨ pe e'nɨ'nokon yau, intʉrʉnʉ anʉnnin pe e'nɨ—Papa nʉtʉrʉnʉ anʉnnin pe mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai nanʉmʉnʉ intʉrʉnʉ anʉnnin pe iya'kɨrɨ, i'nai rɨ iyekota'mato' yau e'nɨsa' yau, eke pe iku'to' yau rɨ marɨ e'nɨto' pe. 	 ako pak djeca, onda i baštinici, baštinici Božji, a subaštinici Kristovi, kada doista s njime zajedno trpimo, da se zajedno s njime i proslavimo.


(apʉne pʉra iweyu eperu pe e'nɨ esi tanporo wakʉ pe e'nɨto' yau, ipoken e'nɨto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ i'nairon yau) 	 plod je svjetlosti svaka dobrota, pravednost i istina -


Mɨrɨ pɨ' si Pari'si amʉ' uya ta'pʉ mɨrɨ tʉtonpa kon pɨ', “Menyatʉu, ɨ'rɨ kupʉ poken pʉra rɨ iyesi. Entɨ', tanporo pata yawon kon utɨ ipɨkɨrɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 Farizeji nato rekoše među sobom: "Vidite da ništa ne postižete. Eno, svijet ode za njim!"


Ka'pon ainʉmʉ, apʉne pʉra te'masen pe iye'to' pe ekama'posa' pe tesi ke, aiko tawon pe pʉra iyesi karimeru amʉ' pɨ'. 	 najamnik je i nije mu do ovaca.


Mɨrɨpan era'tɨ'pʉ tʉpoitorʉ ton winɨkʉi', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ' ama'ai, “Pori' pe en ton esi, menyatʉi'ne' ene pɨ' na'ne'. 	 Tada se okrene učenicima pa im nasamo reče: "Blago očima koje gledaju što vi gledate!


Mɨrɨ si ɨutɨ tau me'tʉi', uta're'tɨn pɨ' to' uya ɨrepato' kon ike pɨ', apʉne pʉra tʉrawaso kʉrɨ rɨ tepe'pʉ warinpanin. Ɨutɨ kaisa rɨ ke'kwɨrɨ'pɨ'tʉu. 	 U toj kući ostanite, jedite i pijte što se kod njih nađe. Ta vrijedan je radnik plaće svoje. Ne prelazite iz kuće u kuću."


Mɨrɨ pɨ', ɨmɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ Konsʉrʉ amʉ' uya main ennoko i'se ina esi, eke soisa amʉ' epuru ena' Paarʉ enpa'kato' pe iya, ipokon pe asauro'pai kanan ina esi tukai', apʉne pʉra ina uya Paarʉ ekama'popɨ'to' esi tukai', itepuru mauro'katʉi'. Ina e'kama tane iwɨnɨ pɨ' iyepʉ koro'tau,” ta'pʉ to' uya. 	 Stoga vi sada zajedno s Vijećem predočite tisućniku neka vam ga dovede kao da kanite točnije razaznati njegov slučaj. A mi smo spremni pogubiti ga prije negoli se i približi."


E'tane ɨ'rɨ kuru ken ense'na ɨutɨ'pʉ kon? Pu'kena' katɨ? Ewai' apana'tɨ uya 'nokon, pu'kena' entaino rɨ. 	 Ili što ste izašli vidjeti? Proroka? Uistinu, kažem vam, i više nego proroka!


Pʉre'po'si a'tai rɨ, mɨrɨ ema'sa' yau, pata eporo to' uya koro'tau, Pi'ta enuku'pʉ ai'tou pan ɨutɨ nakapu pona ɨpʉremai'. 	 Sutradan, dok su oni putovali i približavali se gradu, oko šeste ure uziđe Petar na krov moliti.


Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ inserʉ uya wapiyaro' kon soisa amʉ' entakakaa'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ ite'ma'pʉ pe te'san kanan entakakaa'pʉ to' uya. Soisa amʉ' uya to' ene pʉra. To' uye'kaa'pʉ wa'ka pun pe te'sen mʉra'ta na', pata ya' tʉutɨsen, mɨrɨpan mʉra'ta uta'koka'pʉ tiwano' pe rɨ, mɨrɨpan kon epa'ka'pʉ. Ɨnnɨ rʉ'kwɨ rɨ asanta tau to' utɨkaa'pʉ tʉpo, inserʉ uya inɨmɨ'pʉ. 	 Prošavši prvu stražu, i drugu, dođoše do željeznih vrata koja vode u grad. Ona im se sama otvore te oni izađu, prođu jednu ulicu, a onda anđeo odjednom odstupi od njega.


Ɨ'rɨ ken si wakʉ mepota'tʉi mɨrɨ a'tai serɨ pe ipɨ' si mɨpiyɨ'atʉi'ne' apai? Mɨrɨ ton moron nʉ'pʉ esi uma'tan nɨto'! 	 Pa kakav ste plod onda imali? Onoga se sada stidite jer svršetak je tomu - smrt.


Ekama uya, ɨyepa'kato' oton kon pen nɨ tanporo ɨne'manʉ kon i'ma'ka auya'nokon pʉ'kʉ pona rɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Kažem ti: nećeš izići odande dok ne isplatiš do posljednjega novčića."


To' maimu eikʉ'pʉ iya tai'ma, “Tʉmakooi ke iyesi, mɨrɨ pe pʉra imakooi pʉra iyesi, i'tu uya pʉra iyesi, e'tane tikin nan nɨ i'tu uya; tenku'ne esi'pʉ, e'tane serɨ pe ene uya!” ta'pʉ iya. 	 Nato im on odgovori: "Je li grešnik, ja ne znam. Jedno znam: slijep sam bio, a sada vidim."


Mɨrɨ wʉi awonsi'kɨ, tu'kan kon nɨ ipɨkɨrɨ tʉutɨsan enna'po'pʉ, iya'kɨrɨ to' utɨ pʉra. 	 Otada mnogi učenici odstupiše, više nisu išli s njime.


Ta'pʉ iya, “Uyepuru, ayapurɨ uya,” tai'ma iyepʉrema'pʉ ipɨ'. 	 A on reče: "Vjerujem, Gospodine!" I baci se ničice preda nj.


E'pe'sas po iyesi'pʉ ka'pon, Temi'tʉriyas itese', ɨpʉreman Arʉ'times pɨ' iwʉ' ka'pɨ'nin sirʉpa ke, mɨrɨpan tonpa ton uya eke pe kuru pʉrata epopɨtʉ'pʉ. 	 Neki srebrar, imenom Demetrije, izrađivao je srebrne hramiće Artemidine i namicao obrtnicima nemalu dobit.


E'tane miyarɨ parɨ e'se'ne' pe parɨ Pi'ta uya ta'pʉ, “Ɨ'rɨ pe pʉra rɨ aya'kɨrɨ uma'ta pe iyesi yau, ɨnonka uya pen nɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon uya rɨ mɨrɨ rɨ marɨ ta'pʉ. 	 Ali on je upornije uvjeravao: "Bude li trebalo i umrijeti s tobom - ne, neću te zatajiti." A tako su svi govorili.


Main, Mosi' winon pe' awɨrɨ ɨwesi kon pɨ' Papa uya Ta'kwarʉ ke ɨrepa'pʉ kon, mɨrɨ awonsi'kɨ eke tʉtʉrawasooi pe' kupʉ'pʉ iya ɨ'koro'tau'nokon, mɨrɨ pe pʉra ɨneta'pʉ kon katɨ apurɨ auya'nokon pɨ'? 	 Onaj dakle koji vam daje Duha i čini među vama silna djela, čini li to zbog djela Zakona ili zbog vjere u Poruku?


Tɨwɨ pʉse rɨ Kʉrai, Esuwerʉ amʉ' kin nʉu'tɨi serɨ pe kurusu' poi ento' pe, mɨrɨpan apurɨto' pe,” ta'pʉ to' uya. Kamoro iya'kɨrɨ kurusu' pona ipokapɨ'sa' kon uya rɨ nɨrɨ isapema'pʉ. 	 Krist, kralj Izraelov! Neka sad siđe s križa da vidimo i povjerujemo!" Vrijeđahu ga i oni koji bijahu s njim raspeti.


Mɨrɨ waraino rɨ ipu'ketʉ u'tɨ pʉra iyesi Epʉn poi, e'tane non winon nɨ, iya'kwarʉ pen nɨ, Makoi winon nɨ. 	 Nije to mudrost koja odozgor silazi, nego zemaljska, ljudska, đavolska.


Punwe epe'tɨsa' a'tai, to' uya ipi'sikʉ makʉi'. Tereutai', tansan pe te'san menkato' pe tʉuya'nokon pa'siki'ti ya', mɨrɨ awonsi'kɨ tansan pen ma'kɨrɨi'ma. 	 Kad se napuni, izvuku je na obalu, sjednu i skupe dobre u posude, a loše izbace.


Tʉpoitorʉ ton utanpokʉma ene'pʉ iya, tʉkanwa kon i'kura i'se, apʉne pʉra a'setun uya to' kota'ma esi'pʉ to' winɨkʉi' tʉuyepʉ ke. Awanakʉi', 3 a'kʉra' mɨrɨ pe pʉra 6 a'kʉra' rɨ to' piya' iyee'pʉ parau ku'pɨri pʉro'po. To' rɨ entaka iya esi'pʉ. 	 Vidjevši kako se muče veslajući, jer im bijaše protivan vjetar, oko četvrte noćne straže dođe k njima hodeći po moru. I htjede ih mimoići.


Papa uya tasa' kasa warawo' amʉ' uya Si'tipʉn u'na'tɨ'pʉ, eke pe tʉuta'kwarʉkai' to' ukaramʉ'pʉ iwenai. 	 Bogobojazni su ljudi pokopali Stjepana i održali veliko žalovanje za njim.


iye'menukasa' na'ne' kasa: “Papa uya to' repa'pʉ epe' rɨ e'nɨto' a'kwarʉ ke, en ton to' uya ene namai' mɨrɨ awonsi'kɨ pana ton to' uya eta namai', serɨ wʉi pʉ'kʉ pona rɨ,” tukai'. 	 kao što je pisano: Dade im Bog duh obamrlosti, oči da ne vide, uši da ne čuju sve do dana današnjega.


“Mɨrɨ a'tai si, ka'pon amʉ' uya Ka'pon, Papa winon uyepʉ ento' oton mɨrɨ kapuru' yau eke tʉmeruntɨrʉ ke mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwa yau, 	 Tada će ugledati Sina Čovječjega gdje dolazi na oblacima s velikom moći i slavom.


Apʉne pʉra Kʉrai Sises yau iputurʉka mɨrɨ pe pʉra iputurʉka pʉra rɨ e'nɨ esi mɨrɨ notʉn pe rɨ. Tikin nan nɨken ti'tusen esi apurɨto', tiwano' pe tʉusenpoikasen usi'nʉnkan nɨto' poro. 	 Uistinu, u Kristu Isusu ništa ne vrijedi ni obrezanje ni neobrezanje, nego - vjera ljubavlju djelotvorna.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Uiwano' pe utapurɨpɨtʉ yau, utapurɨ pe pʉra rɨ iyesi. Ukʉipʉnʉ, ina e'to' itese' pɨ' mʉkayatʉi'ne' uya nin uyapurɨpɨtʉ mɨrɨ. 	 Odgovori Isus: "Ako ja sam sebe slavim, slava moja nije ništa. Ima koji me slavi - Otac moj, a vi velite da je on vaš Bog,


Paire' epa'kakaa'pʉ kanan Esuwerʉ amʉ' pɨ' tase'na, “Apʉne entɨ', enpa'ka uya serɨ ɨyena'nokon i'tu kon pa ɨri pe iyesi tato' uya ipɨkɨrɨ pʉra rɨ iyesi,” ta'pʉ iya. 	 A Pilat ponovno iziđe i reče im: "Evo vam ga izvodim da znate: ne nalazim na njemu nikakve krivice."


e'tane Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ikʉipʉnʉ winon tu'kan nɨ eke tʉrawaso enpoika'pʉ uya ɨyena'nokon. Nai wenai kuru tɨ' ke uwɨnɨ i'se ɨwesi kon?” ta'pʉ iya. 	 Isus im odgovori: "Mnoga vam dobra djela Očeva pokazah. Za koje me od tih djela kamenujete?"


e'tane tanporon nɨ nonka'pʉ iya, i'naino ipoitorʉ pe e'nɨto' anʉmʉ'pʉ iya, ka'pon pe tekonekasa' pɨ'. 	 nego sam sebe "oplijeni" uzevši lik sluge, postavši ljudima sličan; obličjem čovjeku nalik,


Tu'kan kon ka'pon amʉ' uyee'pʉ ipiya'. Ta'pʉ to' uya, “Isaan uya i'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ'pʉ pen, e'tane tanporon Isaan usaurokʉ'pʉ pʉse pɨ' esi i'napai rɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 A mnogi dođoše k njemu i rekoše mu: "Ivan doduše ne učini nijednog znamenja, ali se sve obistinilo što je rekao o ovome."


Mɨrɨ a'tai si Papa eseru pe iyesi pɨ' uye'to' pe ɨpiya'nokon pori' pe ɨpokon pe e'se'na. 	 te s Božjom voljom radosno dođem k vama i s vama zajedno odahnem.


Serɨ itekare poitorʉ pe iyenasa' rʉ'pʉ urɨ Papa uya wakʉ nonkasa' ke urepasa' pɨ' tʉpana'pano e'tʉrawasoma poro. 	 kojega postadoh poslužiteljem darom milosti Božje koja mi je dana djelotvornošću snage njegove.


Tikin ite'kwa kʉra' emiya era'tɨto' a'tai rɨ eke kuru itimamin uma'ta'pʉ!’ “Tanporo eke kanau anin pe te'san, kanau yau tʉutɨsan, yau te'tʉrawasomasan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ parau kau te'tʉrawasomasan e'mʉ'sa'kato' oton ɨnnɨ. 	 U tren oka opustje toliko bogatstvo!" I svi kormilari i putnici, svi mornari i moreplovci izdaleka stoje


Enno'sa' kon utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton piyapai. Pori' pe to' esi'pʉ, apʉne pʉra Papa pona wakʉ pe rɨ iyesi pɨ' to' ekota'ma Sises ese' wenai. 	 Oni pak odu ispred Vijeća radosni što bijahu dostojni podnijeti pogrde za Ime.


“Kʉsanʉmʉi! Kʉsonpai! Kʉsa'pɨtʉi!” tawo'nan nɨ marɨ. 	 "Ne diraj, ne kušaj, ne dotiči"?


Te'tɨmuikai' tenu tʉpɨtʉ'pʉ iya pon renen atʉ saai'pɨ'sa' kusan pe ene'pʉ iya mɨrɨ yau, e'tane iyewomʉ'pʉ pen. 	 Sagne se i opazi povoje gdje leže, ali ne uđe.


Mɨrɨpan piyapai Makoi utɨ'pʉ. Inserʉ amʉ' uyee'pʉ ipika'tɨi'. 	 Tada ga pusti đavao. I gle, anđeli pristupili i služili mu.


“Tʉron nɨ kanan panton etatɨ': Moro non esa' ka'pon esi'pʉ kiyari ye' si'na' pe te'sen patama'pʉ iya. Iwoi iwa'kʉtʉi pe iwekupiri'tɨ'pʉ iya. Non aka'pʉ iya tʉmainarʉ yau ikasu'kato' yai, mɨrɨ awonsi'kɨ ipa'simato' ponsi'kɨ ka'tawon soto'pan ɨutɨ amɨ'pʉ iya. Mɨrɨpan uya umɨ pɨ' te'san ena' tʉmainarʉ tʉrʉ'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ ɨnnon pata ya'. 	 "Drugu prispodobu čujte! Bijaše neki domaćin koji posadi vinograd, ogradi ga ogradom, iskopa u njemu tijesak i podiže kulu pa ga iznajmi vinogradarima i otputova.


“Ti'sa, Mosi' uya imenukasa' uiwano' kon pe, ka'pon rui eri'sa' yau, tʉno'pʉ tʉnonkai' imunkɨ pʉra, iyakon nʉ'pʉ uya ino'pʉ rʉ'pʉ mari'mato' pe iyesi, mɨrɨpan kon umu'tato' pe tʉrui iwano' pe. 	 "Učitelju, Mojsije nam napisa: Umre li čiji brat i ostavi ženu, a ne ostavi djeteta, neka njegov brat uzme tu ženu te podigne porod bratu svomu.


Seko' esi'pʉ Isose' kʉipʉnʉ pe, Meri taan'pʉ si. Meri esi'pʉ Sises san pe, Kʉrai tato' san pe si. 	 Jakovu se rodi Josip, muž Marije, od koje se rodio Isus koji se zove Krist.


Panton amʉ' i'ma'kasa' tʉuya a'tai, Sises utama'pʉ mɨrɨ apai. 	 Kad Isus završi sve ove prispodobe, ode odande.


E'tane pʉse rɨ ka'pon, Erimas tato' ipɨ' Kiri' amʉ' maimu yau, enwoke' ta e'kwa pe esi'pʉ to' i'se pʉra, kopʉna auro'ka'pʉ iya Sises apurɨ iya namai'. 	 ali im se usprotivi Elim, Vračar - tako mu se ime prevodi - nastojeći odvratiti namjesnika od vjere.


Mɨrɨpan uya anpisin ka'pon amʉ' nɨmɨ'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ itau te'to' ɨutɨ ta'. Ipoitorʉ ton utɨ'pʉ iya'kɨrɨ, mɨrɨpan kon uya, “Apʉne, ɨ'rɨ ta e'kwa pe wana' umɨ yawon esi tukai' ekama',” ta'pʉ to' uya. 	 Tada otpusti mnoštvo i uđe u kuću. Pristupe mu učenici govoreći: "Razjasni nam prispodobu o kukolju na njivi."


Mɨrɨ a'tai rɨ, iye'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan e'sara'tɨ'pʉ usarɨn pɨ' (12 kaisaron iwʉipiyaai pe iyesi'pʉ). Serɨ e'ku'sa' pɨ' ipan pe to' usewansiuka'pʉ. 	 I djevojka odmah usta i poče hodati. Bijaše joj dvanaest godina. I u tren ostadoše zapanjeni, u čudu veliku.


uya tu'ke ite'kwa rɨ serɨ a'tai teposen mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ enta' te'ton a'tai teposen tɨwɨrɨ uko'man nɨto' eporo pʉra iyesi ta pen nɨ,” ta'pʉ iya. 	 a da ne bi primio mnogostruko već u ovom vremenu, i u budućem vijeku život vječni."


Pi'ta uya ta'pʉ, “Tanporon kon uya ɨnɨntane, ɨnɨmɨ uya pen nɨ nin mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Nato će mu Petar: "Ako se i svi sablazne, ja neću!"


Pata uko'mansa' a'tai, ipoitorʉ ton uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon uya, “Pata uko'manka'sa' kuru rɨ man, ɨnnon sa'ne serɨ pata ko,” ta'pʉ. 	 A u kasni već sat pristupe mu učenici pa mu reknu: "Pust je ovo kraj i već je kasno.


“Ɨutɨ ta' ɨyewomʉ kon rawɨrɨ, ‘Tɨwɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' nesii serɨ ɨutɨ tau,’ mʉkatʉi'. 	 U koju god kuću uđete, najprije recite: 'Mir kući ovoj!'


E'tane, Sises era'tɨ'pʉ to' esereme'se'na, 	 No on se okrenu i prekori ih.


I'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi urɨ'nokon uya inserʉ amʉ' eseru aimenkato' oton? Mɨrɨ entai rɨ sa'ne serɨ po uko'man nɨto' yau eseru aimenka mɨrɨ ko! 	 A kada dođem, poslat ću s preporučnicom one koje odaberete da odnesu vašu ljubav u Jeruzalem.


Mɨrɨ a'tai, ipoitorʉ ton utɨ'pʉ Sises uya ta'pʉ awɨrɨ rɨ iku'se'na. 	 Učenici odu i učine kako im naredi Isus.


Karimeru amʉ' pa'simanin nan esi'pʉ ewarupɨ nau itʉi po tikʉn kon pa'sima pɨ'. 	 A u tom kraju bijahu pastiri: pod vedrim su nebom čuvali noćnu stražu kod svojih stada.


Tanporon kon ka'pon amʉ' uya rɨ ɨyewaruma'tɨto' oton kon urɨ uriya'. 	 "Svi će vas zamrziti zbog imena mojega.


Sises uya ka'pon epi'tɨsa' pɨ' Sapa' a'tai, tʉusakorota pe Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' epuru uya ta'pʉ ka'pon amʉ' pɨ', “6 kaisa rɨ moro wʉi esi mɨrɨ e'tʉrawasoman weyu. Mɨrɨ ton weyu a'tai, ɨsepi'tɨi' ɨsi'tɨ', Sapa' a'tai pen,” ta'pʉ iya. 	 Nadstojnik sinagoge - ozlovoljen što je Isus u subotu izliječio - govoraše mnoštvu: "Šest je dana u koje treba raditi! U te dakle dane dolazite i liječite se, a ne u dan subotni!"


Kin amʉ' e'kama, mɨrɨ awonsi'kɨ non esanon nɨ amʉra ɨsipokon pe, Papa, Itepuru mɨrɨ awonsi'kɨ inanʉmʉ'pʉ, Kʉrai ewa'nomase'na,’ tukai'. 	 Ustaju kraljevi zemaljski, Knezovi se rotÄe protiv Gospodina i protiv Pomazanika njegova.


Tʉpoitorʉ ton enusimai'ma ta'pʉ iya, “Pʉsamo nin usanon mɨrɨ awonsi'kɨ uyakon non. 	 I pruži ruku prema učenicima: "Evo, reče, majke moje i braće moje!


Tanporon nɨ Papa e'to' i'tu auya'nokon i'se ekamasa' uya man. Ɨ'rɨ rɨ Papa Maimu nonkasa' uya pʉra iyesi. 	 jer nisam propustio navijestiti vam ništa od svega nauma Božjega."


Makoi a'kwarʉ yen ton uya Sises ekama'po'pʉ ipan pe, “Ina ken si ennoko auya a'tai pʉsamo ka'pon amʉ' apai, apʉne ken si ina enno'kɨ kamo tu'kan kon peiruku amʉ' ya',” ta'pʉ to' uya. 	 Zlodusi ga zaklinjahu: "Ako nas istjeraš, pošalji nas u ovo krdo svinja."


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Iye'menukasa', ‘Uiwʉ' e'to' oton ɨpʉreman iwʉ',’ tukai' e'tane ‘ama' amʉ' en pe rɨ’ mʉku'atʉi'!” ta'pʉ iya. 	 Kaže im: "Pisamo je: Dom će se moj zvati Dom molitve, a vi od njega činite pećinu razbojničku."


Surusiran eporo pe, Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ ta', mɨrɨpan e'sara'tɨ'pʉ usennapɨ' nɨ pɨ', kʉrʉpo'po pɨ' mɨrɨ yau te'san enpa'kapɨtʉ pɨ'. Pʉrata ensimapɨ'nin nan tepʉrʉʉi rawoipɨtʉ'pʉ iya mɨrɨ awonsi'kɨ wako'wa amʉ' kʉrʉpo'pomanin nan apon ton nɨ, 	 Stignu tako u Jeruzalem. On uđe u Hram i stane izgoniti one koji su prodavali i kupovali u Hramu. Mjenjačima isprevrta stolove i prodavačima golubova klupe.


“Eke pe rɨ tato' uya man ɨyeseru kon aimenka pe. E'tane uyenno'nin nʉ'pʉ kuru esi i'napairon pe; kʉrɨ rɨ winɨ uneta'pʉ nin ekama uya non pon kon pɨ',” ta'pʉ iya. 	 "Ta što da vam s početka opet zborim? Mnogo toga imam o vama zboriti i suditi; no onaj koji me posla istinit je, i što sam čuo od njega, to ja zborim svijetu."


Mosi' nʉmenuka'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' nʉmenuka'pʉ usekama'pʉ tʉpo, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' epuru ton uya ka'pon ennoko'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas piya' tʉmaimu kon pe, mɨrɨpan uya, “Ina tonpa ton, ɨnʉ' rɨ esi a'tai asauro'pai tɨwɨ ka'pon amʉ' auro'kai' to' pori'ma pe,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Nakon čitanja Zakona i Proroka pošalju nadstojnici sinagoge k njima: "Braćo, rekoše, ima li u vas koja riječ utjehe za narod, govorite!"


Mɨrɨ a'tai, Pi'ta, uta'kwarʉ'tɨsa' Wakʉ A'kwarʉ ke uya ta'pʉ to' pɨ', “Eke ton ka'pon amʉ' epuru ton, 	 Onda Petar pun Duha Svetoga reče: "Glavari narodni i starješine!


Ɨnnɨ tare kenan, pi' e' ene tʉuya pɨ', itɨ'pʉ teperu ke pe' iyesi tukai' ense'na. Eposa' iya a'tai, ɨ'rɨ eporo'pʉ iya pen nɨ, iyare ton nɨken, apʉne pʉra pi' weyu pe pʉra pata esi'pʉ, 	 Ugleda izdaleka lisnatu smokvu i priđe ne bi li na njoj što našao. Ali došavši bliže, ne nađe ništa osim lišća jer ne bijaše vrijeme smokvama.


“Ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro mʉre amʉ' tonpa ereutanʉkʉ pe iyesi yau uyese' yau, urɨ rɨ ereutanʉkʉ iya pe iyesi; mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ urɨ ereutanʉkʉ pe iyesi yau, urɨ rɨken ereutanʉkʉ iya pen mɨrɨ, kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ kanan ereutanʉkʉ iya pe iyesi,” ta'pʉ iya. 	 "Tko god jedno ovakvo dijete primi u moje ime, mene prima. A tko mene prima, ne prima mene, nego onoga koji mene posla."


E'tane nin si serɨ Papa uya ka'pon amʉ' anʉnto' ipokenan pe usi'tusa', main piyapai, main, Mosi' winon mɨrɨ awonsi'kɨ Pu'kena' amʉ' nekamayai'ne'. 	 Sada se pak izvan Zakona očitovala pravednost Božja, posvjedočena Zakonom i Prorocima,


Apʉne pʉra wapiya tapɨtʉ pɨ' rɨ e'sa' ɨpɨ'nokon, serɨ pe kanan si takapʉ uya akaramʉi'ma, tu'kan kon nɨ uko'mamʉ Kʉrai kurusukuui eyaton pe. 	 Jer često sam vam govorio, a sada i plačući govorim: mnogi žive kao neprijatelji križa Kristova.


(Serɨ ta'pʉ iya Piri' i'tupɨtʉ pe rɨ; tʉnkupʉnʉ pe te'sen i'tukapʉi'ma rɨ.) 	 To reče kušajući ga; jer znao je što će učiniti.


apʉne pʉra tanporon nɨ ku'nin pe Papa esi,” ta'pʉ iya. 	 Ta Bogu ništa nije nemoguće!"


Umɨ esanon uya ipoitorʉ ton a'si'pʉ. Tikin nan panta'ma'pʉ to' uya, tʉron nɨ wɨnɨ'pʉ to' uya, to' osorʉwano wɨpɨtʉ'pʉ to' uya tɨ' ke. 	 A vinogradari pograbe njegove sluge pa jednoga istukoše, drugog ubiše, a trećega kamenovaše.


Ɨ'rɨ ken si ta'nokon serɨ, mɨrɨ a'tai? Makoi pe pe' main esi? Ta pen nɨ! I'nai rɨ, makoi mɨrɨ tukai' si'tui'no pen nɨ, e'tane main poro nin i'tusa' uya. Apʉne pʉra si'tui'no pen nɨ tonpa iwano' i'se e'nɨto' ipan pe, main uya, “Ɨtonpa iwano' i'se kesii ipan pe,” tasa' pʉra iyesi yau. 	 Što ćemo dakle reći? Je li Zakon grijeh? Nipošto! Nego: grijeha ne spoznah doli po Zakonu jer za požudu ne bih znao da Zakon nije govorio: Ne poželi!


Serɨ serɨ, Sises Kʉrai entu'pʉ pantomʉ: Isanon pe te'ton kon, Meri, mɨrɨ awonsi'kɨ Isose' pokon usauro'sa' esi'pʉ temari'mato' kon pe, e'tane to' uta'pɨtʉ rawɨrɨ rɨ, tʉumono'tasa' i'tu'pʉ Meri uya, Wakʉ A'kwarʉ winɨ. 	 A rođenje Isusa Krista zbilo se ovako. Njegova majka Marija, zaručena s Josipom, prije nego se sastadoše, nađe se trudna po Duhu Svetom.


Mosi' usenupasa' esi'pʉ tanporo Isi' pon kon eseru yau. Imaimu, mɨrɨ awonsi'kɨ inkupʉnʉ esi'pʉ meruntɨ pe. 	 Tako Mojsije, odgojen u svoj mudrosti egipatskoj, bijaše silan na riječima i djelima."


E'tane, utonpa ton nʉ'kwɨ, ɨyenu kon yau iku'tɨ' uyepuru kon Sises Kʉrai nennoko'san nekama'pʉ rʉ'pʉ. 	 A vi, ljubljeni, sjetite se riječi što ih prorekoše apostoli Gospodina našega Isusa Krista.


Mɨrɨ a'tai rɨ, ipana uta'koka'pʉ, iyani ekoneka'pʉ, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ ɨ'rɨ anpokʉmanin pʉra rɨ. 	 I odmah mu se otvoriše uši i razdriješi spona jezika te stade govoriti razgovijetno.


Kʉrɨ tʉpana ke na'ne', tɨwɨ netai. 	 Tko ima uho, nek posluša!


“Ɨyekareei rɨ eta uya mɨrɨ ɨri ku'sa' auya tawon nan uye'sa' a'tai,” ta'pʉ kopʉna uya. Kopʉna uya soisa amʉ' auro'ka'pʉ Paarʉ ato' pe to' uya Era' iwʉ' ta', mɨrɨ awonsi'kɨ soisa amʉ' e'to' pe iterasu pe. 	 "Saslušat ću te, reče, kad pristignu i tužitelji tvoji." Onda zapovjedi čuvati ga u dvoru Herodovu.


Serɨ e'kupʉ'pʉ 450 kaisa rɨ wʉipiya yau iwa'ne rɨ. “Mɨrɨ tʉpo, Papa uya to' usewa'noma epuru pe te'ton kon anʉnpɨtʉ'pʉ, Sanwerʉ, pu'kena' pe te'sen ena to' epuru pe pona rɨ. 	 za kakve četiri stotine i pedeset godina. Nakon toga dade im suce - do Samuela proroka.


“‘Wakʉ kuru rɨ ku'sa' auya man, upoitorʉ, wakʉ mɨrɨ awonsi'kɨ usauro'nɨsa' awɨron! Tu'kan pen nʉ'kwɨ rɨ pɨ' yawɨrɨ ɨwe'sa' man. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tu'kan nɨ esa' pe ɨnonka uya. Ɨsi'kɨ upiya' pori' pe e'tanʉ'kɨ ɨyepuru pokon pe!’ ta'pʉ iya. 	 Reče mu gospodar: 'Valjaš, slugo dobri i vjerni! U malome si bio vjeran, nad mnogim ću te postaviti! Uđi u radost gospodara svoga!'"


Wakʉ itekare esi na'ne' awɨrɨ, ɨ'seyaton pe to' esi mɨrɨ ɨmɨrɨ'nokon pɨkɨrɨ; e'tane utanʉn nɨto' esi na'ne' awɨrɨ, to' usi'nʉnka tʉtamokori kon pɨkɨrɨ, 	 U pogledu evanđelja oni su, istina, protivnici poradi vas, ali u pogledu izabranja oni su ljubimci poradi otaca.


Isaan urɨ, ɨrui kon, Sises a'kɨrɨ esi koro'tau ɨtonpa kon pe esi serɨ ɨsɨ a'kʉre'tɨ pɨ', esa' wannɨ pe iye'to' yawon kon pe te'san neporonʉ, opa'wʉ Pa'tʉmos itese' po inonkasa' pe esi'pʉ Papa maimu mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon Sises nenpoika'pʉ ekama uya pɨ'. 	 Ja, Ivan, brat vaš i suzajedničar u nevolji, kraljevstvu i postojanosti, u Isusu: bijah na otoku zvanu Patmos radi riječi Božje i svjedočanstva Isusova.


Iya'kwarʉ pʉnon kon pe ina esi Kʉrai iwano' pe, e'tane si ɨmɨrɨ'nokon esi pu'kena' pe Kʉrai awɨrɨ. Ɨ'sɨ'mʉra ina esi, e'tane ɨmɨrɨ'nokon esi pana' pe! Tʉnamasan pe ɨwesi kon, ina esi tʉnamasan pe pʉra! 	 Toliko, recimo, ima na svijetu vrsta glasova i - nijedan bez značenja.


Awanakʉi' kuru, pata emakʉ wapiya, Sises epa'ka'pʉ tʉpoitorʉ ton piya'. Parau ku'pɨri po itɨ'pʉ. 	 O četvrtoj noćnoj straži dođe on k njima hodeći po moru.


Mɨrɨ eta Esuwerʉ amʉ' pen uya a'tai, to' epori'ma'pʉ. Papa Maimu inamato' uya. Esuwerʉ amʉ' pen, Papa nanʉmʉ'san tʉpiyau to' e'to' pe uya Sises ekareei apurɨ'pʉ. 	 Pogani koji su slušali radovali su se i slavili riječ Gospodnju te povjerovaše oni koji bijahu određeni za život vječni.


Mɨrɨ ema'sa' yau, Paarʉ uya ka'pon amʉ' arɨ'pʉ to' pokon pe iyekorʉka'pʉ. Mɨrɨ tʉpo, itɨ'pʉ Papa ena' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' to' auro'kase'na, ekorʉkan nʉ'pʉ weyu u'ma'to' pɨ', tanporon kon use'mato' ike ekonekato' oton pɨ' to' kaisa rɨ. 	 Nato Pavao uze one ljude, sutradan se s njima zajedno posveti, uđe u Hram, oglasi svršetak dana posvećenja nakon kojih će se za svakoga od njih prinijeti prinos.


Ɨsɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ ereutasa' tʉpo, Paarʉ uya tʉtonpa ton kɨ'ma'pʉ, mɨrɨpan kon pori'mapɨtʉ tʉpo, Paarʉ uya, “Ɨisirɨ utɨyai',” ta'pʉ to' pɨ', mɨrɨpan utɨ'pʉ Ma'sitoniya pona, to' tʉnɨnse E'pe'sas po. 	 Kad se sleže metež, posla Pavao po učenike, ohrabri ih, pozdravi i otputova u Makedoniju.


Mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ tepʉrʉ piyapai, tʉpon pʉro'pon mo'ka'pʉ iya, mɨrɨpan uya towerʉ e'me'pʉ tʉworo'pai pɨ'. 	 usta od večere, odloži haljine, uze ubrus i opasa se.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', serɨ non eseru ton iwɨtɨ': ɨyekumato' kon, ipan pe wakʉ pe pʉra ɨwe'to' kon, ɨnɨkɨru kon, ɨri ɨnku'pai e'nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ mentai ɨwe'to' kon; mɨrɨ esi ika'sa' pɨ' papa ta kasa. 	 Umrtvite dakle udove svoje zemaljske: bludnost, nečistoću, strasti, zlu požudu i pohlepu - to idolopoklonstvo!


Pokoi pe kuru rɨ marɨ esii'ma, Sises utɨ'pʉ uruwai' piya'. Tɨ' euta pe iyesi'pʉ eke tɨ' tʉsa' imʉra'taai po. 	 Isus onda, ponovno potresen, pođe grobu. Bila je to pećina, a na nju navaljen kamen.


“Taya'tira pon so'si inserʉʉi ena' imenuka': “Se ka'kɨ ɨmunkɨ amʉ' pɨ', tukai': Serɨ main esi Papa Mumu winɨpaino, apo' e'werouwerouma waraino itenu mɨrɨ awonsi'kɨ karukuri aku'nɨsa' kasa tʉurenpanpɨ'sen i'ta. 	 I anđelu Crkve u Tijatiri napiši: "Ovo govori Sin Božji, Onaj u koga su oči kao plamen ognjeni, a noge mu nalik na mjed uglađenu:


Ɨnʉ' rɨ eke pe te'ku'sen ena mɨrɨ se pe rɨ; mɨrɨ awonsi'kɨ se pe rɨ te'ku'sen ena mɨrɨ eke pe,” ta'pʉ Sises uya. 	 Tko se god uzvisuje, bit će ponižen, a tko se ponizuje, bit će uzvišen."


Papa uya ta'pʉ ipɨ', akon ite'kwa pe, “Wakʉ enta'nan nɨto' pe Papa nʉkoneka'pʉ pɨ' ɨri kʉkai,” ta'pʉ iya. 	 A glas će mu opet, po drugi put: "Što Bog očisti, ti ne zovi okaljanim!"


Ka'pon amʉ' mɨrɨ yau te'san uya Sises to'ka'nʉ'sa' a'tai, to' uya si tʉmaimu kon enno'pɨtʉ'pʉ a'ko pa'nan ka'pon amʉ' ena', mɨrɨpan kon uya si tanporo takuru'kena' nan nee'pʉ Sises piya'. 	 I ljudi ga onoga kraja prepoznaju pa razglase po svoj onoj okolici. I donošahu mu sve bolesnike


Mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ si iku'tɨ', serɨ pe e'nɨto' to'ka'nʉkʉ pe. Iweyu e'seposa' man aupakato' kon ɨye'nʉnto' kon apai, apʉne pʉra a'ko pe si epika'tɨn nɨto' esi pɨ' wapiya apurɨ a'tai iyesi'pʉ entai. 	 To tim više što shvaćate ovaj čas: vrijeme je već da se oda sna prenemo jer nam je sada spasenje bliže nego kad povjerovasmo.


Apʉne pʉra i'tu'nokon pena e'nɨto' eseru pokapɨtʉ'pʉ kurusu' pona ipokon pe makoi pun enato' pe ɨ'sɨ'mʉra, makoi poitorʉ ton pe pʉra e'nɨto' kon pe— 	 Ovo znamo: naš je stari čovjek zajedno s njim raspet da onemoća ovo grešno tijelo te više ne robujemo grijehu.


Tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsentu'ke' pe e'nɨto' esi tanporo serɨ iporo e'nɨto' iyawɨrɨ te'san pona kan pe, kamo rɨ nɨrɨ Papa iwano' ton nɨrɨ Esuwerʉ amʉ' pona. 	 A na sve koji se ovoga pravila budu držali, i na sveg Izraela Božjega - mir i milosrđe!


To' usaurokʉ'pʉ tiwano' kon pe, “Apʉne pʉra pʉreti ne'sa' kasa pʉra isaurokʉ mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Oni zamišljeni među sobom govorahu: "Kruha ne ponijesmo."


Wa'ka man yʉi amʉ' mi' airɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon yʉi amʉ' tepetasen pen a'tɨto' oton nɨ mɨrɨ, mɨrɨpan eno'ma apo' ya',” ta'pʉ Isaan uya. 	 Već je sjekira položena na korijen stablima: svako dakle stablo koje ne donosi dobra roda siječe se i u oganj baca."


imeruntɨtasa' pe tanporon meruntɨ ke a'kwa yau iye'to' meruntɨrʉ ke, imoronkato' esa' pe ɨwesi kon pa eke pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuseta'kai' pʉra ɨwe'to' kon, mɨrɨ awonsi'kɨ pori' pe esii'ma 	 osnaženi svakom snagom, po sili Slave njegove, za svaku postojanost i strpljivost;


Serɨ ta'pʉ iya, apʉne pʉra Sises uya epa'kakɨ iyapai taka'sa' pɨ' tʉpɨ'. Sises uya eporo rawɨrɨ, inke rɨ sa'ne makoi a'kwarʉ uya a'sisa' ko'manʉ'sa' esi'pʉ. To' uya rɨ temiyatʉ, ti'ta rɨ auronpɨ'sa' e'tane i'sen ke, tʉpa'simanin ke rɨ te'tane, i'kɨrɨpɨtʉ'pʉ iya rɨ, mɨrɨpan apɨtʉ'pʉ makoi a'kwarʉ ton uya tʉ'kena'pɨ ya'. 	 Jer bijaše zapovjedio nečistom duhu da iziđe iz toga čovjeka. Da, dugo ga je već vremena držao u vlasti i makar su ga lancima vezali i u verigama čuvali, on bi raskidao spone i zloduh bi ga odagnao u pustinju.


“‘Kane, Papai Epʉra'an, mɨrɨ apurɨ to' uya pʉra rɨ iyesi, serɨ awon kuru nin tɨ, ima'tasa' rʉ'pʉ e'mʉ'sa'kasa' uya tauro'ka kon a'tai, to' uya kuru rɨ nin apurɨ mɨrɨ tʉmakooi kon apai rɨ nin si to' era'tɨ,’ ta'pʉ iya nin si mɨrɨ. 	 A on će: 'O ne, oče Abrahame! Nego dođe li tko od mrtvih k njima, obratit će se.'


Umunkɨ amʉ' ekota'ma ensa' uya man Isi' po. To' a'nʉmʉ etasa' uya man. Mɨrɨ pɨ' uye'sa' man to' mo'kase'na. Inke pʉra ɨsi'kɨ; ɨyennoko uya serɨ Isi' pona’ ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Vidio sam, vidio nevolju naroda svoga u Egiptu i uzdisaj mu čuo pa siđoh izbaviti ga. I sad hajde! Šaljem te u Egipat!"


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ e'mʉ'sa'ka'pʉ ka'pon amʉ' amʉrasa' koro'tau, Areyo'pakas pata'se' yau, “A'tens pon kon ka'pon amʉ'! Ɨyene uya 'nokon tanporo rɨ ɨpʉreman iya'kwarʉ pe me'atʉi', 	 Tada Pavao stade posred Areopaga i reče: "Atenjani! U svemu ste, vidim, nekako veoma bogoljubni.