Tugukirora naku twarega kumenyerera thi ino twaheirwo ni Ngai witu. 	 Inɔk coo naŋ ɛ Kuoth, ka̲nɛ lɛ nyɔk kɛ nën.


Mũhaka ũmwe twĩkĩrĩirũo wĩgiĩ wĩyathi witũ nĩ atĩ no nginya tũtĩe kĩhooto kĩa arĩa angĩ gĩa gwĩtuĩra matua mao ũtũũro-inĩ. 	 luɔtdiɛn la̲r kɔ, lätɛ ramɔ luɔt läkädɛ.


Mũndũ ũrĩa ũthiiaga na nduma ndamenyaga kũrĩa arathiĩ. 	 Mi wä yɛn ja̱l rɛy muɔ̱th, bia gua̱a̱th in wä yɛn thi̱n kui̱c.


Marĩa mothe njĩkaga na muoyo wakwa 	 kɛ ũtɛ́ bɛ yɛi.


Ingĩhoya atĩa nĩguo Ngai anjigue? 	 Ti̲i̲ kɛ kuoth?


nĩguo nyumbũrĩre Jakubu ũremi wake, 	 Yosɛfu buiↄ aaↄ dɛ lán tɛ́vuawa,


→Latin: tie guo hua 	 Nghin khuon mat cua dem: tieu thuyet


Nake múthamaki akīmucokeria, "O na ingīkúhe kī kana kī ndikuona harī kīndú o na kīmwe kīngīhota kúrīha wega úrīa wothe wīkīte, tiga ngúheire irio úrīe na wambe úhurúke." 	 Tuk 1:29 Cu Kuoth cu wee i̱, "Guɛcɛ jɛ, cä yɛ ka̱m wal wec muɔ̱ɔ̱n diaal tin kui̱r kɛ kuay, kɛ jiɛn diaal ti te dɛykiɛn kɛ roŋ, cä kɛ ka̱m yɛ ala mi̱thkun. _ RUAC KUƆTH IN RƐL RƆ (NUSNHB) _ Download The Bible App Now


Githĩ ti kaba mwĩtĩkagĩre gwĩkwo ũũru? 	 Kä ɛŋu tekɛ ji̱ mɔ mi /ka̱n ka̱m ji̱?


Ningĩ Ngai akiuga atĩrĩ, Nĩkũgĩe mũtambũrũko wa matu-mairũ gatagatĩ-inĩ ka maĩ, naguo wamũranie maĩ maya na maya mangĩ. 	 Kä cu Kuoth ɛ lar ɛn ɣöö bi pi̱ tekɛ dääk, kä cuɛ kam pi̱i̱ni piɛny da̱a̱k kɛnɛ pi̱ tin te nhial.


(trg) ="28"> Tũhengereta tũmwe tũrĩ ũhoro mũingĩ kũrĩ tũrĩa tũngĩ . 	 Duŋ dɛ ɣöö, thäŋ buni de te kɛ mat luäŋ lät mi buni jɛn kä tin kɔ̱ŋ


Ndio maana nakuhongaga 	 Kɛ kui̲c ɛmɔ


Arauna agĩcooka akĩmwĩra atĩrĩ, "Jehova Ngai waku arogwĩtĩkĩra." 	 cu Kuoth Abɛraam jiök, "A lɔcdu 'ci jiäk kɛ


Anyonagia njĩra wega, 	 Guuri ni Duɔ̱ɔ̱p Palä mi Thuɔ̱k


A Anithu (aanithu06) 	 Kɛ nɛy tin te runkiɛn piny 60


Nĩgũkorwo Ngai ndangĩhota kũgerio nĩ ũũru, o nake mwene ndageragia mũndũ o na ũrĩkũ; 14no rĩrĩ, mũndũ nĩkũgerio ageragio hĩndĩ ĩrĩa ekũguucĩrĩrio na akaheenererio nĩ merirĩria make mooru. 	 9 Thilɛ ram mi ca di̱eth ɛ Kuoth mi lät duer, kɛ ɣöö te ciaŋ Kuɔth rɛydun, kä /cikɛ dee duer, kɛ ɣöö diëth kɛ kɛ ɛ Kuoth.


kalekinaanyo 35 ureach com 	 kutlinaa 35 qrkdirect com


Mũkaana wĩgiĩ ũhoi mĩhianano (14-22) 	 Amuɛn sɔlɛ'n i su afɔtuɛ (14-22)


16 Amu-rĩ, maũndũ mothe marĩa me gũkũ thĩ, mwĩrirĩrio wa mwĩrĩ, na mwĩrirĩrio wa maitho, na nguthi cia muoyo ũyũ tũrĩ-rĩ, maũndũ macio matiumanĩte na Ithe witũ, nĩ ma thĩ. 	 16 Kɛ ɣöö ti diaal tin te rɛy ɣɔaa kɛ kɛn tin go̱o̱r puɔ̱nykɛ, kɛ ti go̱o̱r waŋ kɛ, kɛ kɛn tin liak naath rɔ̱ kɛ kɛ, bäkɛ kä ɣɔw ɛmɛ, /cikɛ bä kä Gua̱a̱r in te nhial.


Ũguo noguo twacookire tũgĩkinya Roma. 	 Kä ɛnɔ cuakɔ ben kä Röm.


20Agĩthiĩ na mbere na kwaria, akiuga atĩrĩ, "Kĩrĩa kiumaga thĩinĩ wa mũndũ nĩkĩo kĩmũgwatagia thaahu. 	 (Kä inɔ cuɛ jɛ lat ɛn ɣöö mi̱th diaal gɔwkɛ.) 20 Kä cuɛ wee i̱, "Min bä raar rɛy ran ɛ jɛn yär jɛ mɔ.


o na inyuĩ inyuothe arĩa mũtũũraga bũrũri ũyũ thikĩrĩriai. 	 kuɛn piny nhiam nɛɛni diaal tëë cuŋ kɛ jɛ


uiuiuiuiui over 3 years ago 	 Jɛn cuɛ rɔ tok rɛy runi̱ ti̱ la̱ny kɛ runti̱ 2000.


Kwoguo-rĩ, mũtumia abataire gwĩka atĩa? 	 Kä cu Kuäär wee ɛ duel mi te i̱di ɛn nɔ bi lät kä ɣä mɔ?


Aca, gĩtũmi gĩkĩ nĩkĩo gĩtũmĩte nginyie ihinda rĩĩrĩ. 	 Ëëy, ɛ kui̱ kä mɛmɛ ɛ nin bä kɛ ɣä kɛ thaak ɛmɛ.


40"Nĩ ũndũ ũcio, rĩrĩa mwene mũgũnda ũcio wa mĩthabibũ agooka-rĩ, ageeka akombori acio atĩa?" 	 Täämɛ ɛŋu mi, bi gua̱n kakä wal kɛ kui̱ kɔaŋ ɛ lät kä ji̱ pi̱thä? 16 Bɛ ji̱ pi̱thä tɔ̱tɔ̱ ben näk, kä bɛ kakä wal wal kɛ kui̱ kɔaŋ gua̱l nɛy ti kɔ̱kiɛn."


He Haath Na Lagana 	 A lanɛnɛ A lasa


" Con nghĩ kĩ chưa?" 	 ndɛ mi ma?"


Mua thuoc ga tha vuon 	 tu thuoc vuon thuoc


(Ithuĩ) Tũrĩ akenya? - Are we Kenyans? 	 Gɔw ni kɔn ji̱ Juudh kä nɛy tin kɔ̱ŋ?


No gatagatĩinĩ kaanyu nĩharĩ mũndũ mũtooĩ. _ IBUKU RĨA ŨHORO ŨRĨA MWEGA (GIKCL) _ Download The Bible App Now 	 Kä cu Kuoth ɛ nɛn gɔaaɛ. _ RUAC KUƆTH IN RƐL RƆ (NUSNHB) _ Download The Bible App Now


Roho waku mũnyotokia 	 mi ŋukɛ yiëëku


Inyuĩ-rĩ, mwoiga "Ĩĩ" nĩĩtuĩke ĩĩ, na mwoiga "Aca" nĩĩtuĩke aca, nĩguo mũtikae gũtuĩrwo ciira. 	 Kä duundɛ ɣöö ɛ "Ɣɔ̱ɔ̱ndun" la "Ɣɔ̱ɔ̱n," kä a "Ëëydun" la "Ëëy," kɛ ɣöö dɔ̱ŋ /ca yɛ dee kuɛth kɛ luk.


14:1 Luk 3:8; Arom 8:31Iburahĩmu, o ũcio ithe witũ ũhoro-inĩ wa gũciarwo na mwĩrĩ-rĩ, aamenyire atĩa ũhoro ũcio? 24:2 1Akor 1:31Angĩkorwo, ti-itherũ, Iburahĩmu aatuirwo mũthingu na ũndũ wa ciĩko iria ekaga-rĩ, nĩarĩ na ũndũ wa kwĩrahĩra, no ti mbere ya Ngai. 	 Ɛŋa mi ci yɛ la̱r lär, kɛ ɣöö bia rɔ bar kä duäc Kuɔth in bi ben? 8 La̱tdɛ lät ti gɔw ti ro̱ŋ kɛ rietdun kɛ rɔ̱ dueeri. /Cuarɛ jɛ car a ruac yɛn kärɔ̱ i̱, 'Kɔn akɛ gua̱ndɔɔŋda ni A-bɛ-ram'.


Jehova akaambata akĩhuhagĩrwo tũrumbeta. 	 Jɛhova gohunɛilɔ Ebɛl ma kɛ ngi jaahaiŋ.


No Ithui Twari Kuo. 	 Kɛ ɣöö /ka̱nkɔ nyuur baaŋ mëë ta̱kɔ kɛɛl kɛ yɛ.


yihihi hihi 3 weeks ago 	 Päth diɔk tin jiɔakdiɛn


Mũndũ ũcio wa Ngai akĩmwĩra atĩrĩ "Ĩĩ nĩ niĩ." 	 Cɛ lar i "Ɣän ruɛtä, kä


"Ti-itherũ nĩ kũrĩ na irĩhi rĩa arĩa athingu; 	 Nɛy tih nath käh Dhaalap lupkɛ nɛy tih buɔhm buɔɔhm ɛlonŋ.


Wee nĩwe wĩtagwo ũmũthĩ rũcio tene na tene 	 A buay tekɛ jɛ ɛn täämɛ, amäni cäŋ kɛl.


3Gwĩtetera gwakwa harĩ arĩa manjiirithagia nĩ gũkũ: 4Githĩ ithuĩ tũtirĩ na kĩhooto gĩa kũrĩa na kũnyua? 5Githĩ ithuĩ tũtirĩ na kĩhooto kĩa mũndũ gũtwarana rũgendo-inĩ na mũtumia wake mwĩtĩkia, o ta ũrĩa atũmwo arĩa angĩ, na ariũ a nyina na Mwathani, o na Kefa mekaga? 6Kana no niĩ tũrĩ na Baranaba arĩ o nginya tũrutage wĩra nĩguo tuone ũteithio witũ? 	 4 /Ci kɔn tekɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ, kɛ mi̱ethdan kɛnɛ min mathnɛ? 5 /Canɛ tekɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ ja̱lan kɛɛl kɛ ciek mi tekɛ ŋa̱th ce̱tkɛ jaak tin kɔ̱ŋ, kɛ dämani Kua̱r ni Yecu amäni Thi̱i̱-päth? 6 Kiɛ Bar-na-bäth kɛnɛ ɣän kärɔ̱ kɛn tɔ̱ bi lät tɔ̱ kɛ kui̱ nyinä ciɛŋädä? 7 Ɛŋa mi lät ala raan rɛ̈m kä mocɛ rɔ kɛ nyinkɛ?


174:17 Filem 2; 2Tim 4:5Na mwĩre Arikipo atĩrĩ: "No nginya wone atĩ nĩwarĩĩkia wĩra ũrĩa wamũkĩrire thĩinĩ wa Mwathani." 	 17 Kä jiökɛ Ar-ki-puth i̱, "Ŋäc ni jɛ ɛn ɣöö ci la̱t in ca ka̱m ji̱ thuk rɛy Kua̱r ni Yecu." 18 Ɛ ɣän, Puɔl, gɔ̱a̱r ner ɛmɛ ɔ kɛ tetdä.


tuqiaopaichusuo thu hot com 	 Senet qe mi thu Ti mbojn mu ni HOT


17Hwaĩ-inĩ, na rũciinĩ, o na mĩaraho, 	 19 Cuɛ coo te kɛ thiaŋ kɛnɛ runwaŋ, kɛ cäŋ


7Nake ũcio Gatũrũme agĩthiĩ akĩoya ibuku rĩu rĩa gĩkũnjo kuuma guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa ũcio waikarĩire gĩtĩ kĩa ũnene. 	 7 Kä cuɛ wä, cuɛ ko̱l gɔ̱rä ka̱n tetdä cuëëc raam in nyuur kɔam kuäärä.


48Nake akĩona arutwo makĩĩgũmĩra gũtwara gatarũ, tondũ rũhuho rwerekeire na kũrĩa moimaga. 	 48 Cuɛ kɛ nɛn tekɛ kɛ riɛk kɛ gër murkäbä, kɛ ɣöö lɔakɛ jɛ ɛ jiɔm, kä a ŋot /ken ɣɔw ni baak, cuɛ ben kä kɛ a jälɛ wi̱i̱ pi̱i̱ni, kä lotdɛ ni ɣöö bëë kä kɛ.


686:68 Math 16:16Nake Simoni Petero akĩmũcookeria, atĩrĩ, "Mwathani, tũngĩthiĩ kũrĩ ũ? 	 67 Cu Yecu jaakɛ da̱ŋ wäl wi̱cdɛ rɛw thiec i̱, "Bi yɛn jiɛɛn bä?" 68 Cu Thay-mɔn Pi-tɔr ɛ loc i̱, "Kuäärä, ɛŋa mi dee kɔ wä kä jɛ?


Mweri wa ikũmi na Kaĩrĩ 	 12 apar wiɛ aryɔɔ


Tondũ noguo mwega. 	 a gɔaa kɛ jɛ.


815:8 Joh 8:31Ũndũ ũrĩa ũngĩgoocithia Baba nĩ atĩ, mũciarage maciaro maingĩ nĩguo mwĩonanie mũrĩ arutwo akwa. 	 8 Puanykɛ ni Gua̱a̱r kɛ nɛmɛ, ɛn ɣöö cia lät ti ŋuan ti gɔw la̱t, kä ci yɛn a ji̱ kɔaarä.


ano hi tsugeta wakare wa 	 jiāng wǒ jiù dāng zá wù bān suǒ suì


Ndaarĩĩaga kĩndũ matukũ-inĩ macio, namo maathira agĩkorwo arĩ mũhũũtu. 	 Thilɛ mi cɛ cam kɛn ni̱ni tɔ̱tɔ̱.


Nĩaambirũo mũtĩinĩ, Mwathani witũ, 	 Kɛ ɣöö bɛ tekɛ mi luɔ̱ckɔ nɛy tin ja̱kɛ kɔ.


Cikĩmũnengera kamũrangi guoko-inĩ gwake kwa ũrĩo, cikĩmũturĩria ndu, na cikĩmũnyũrũria, cikiuga atĩrĩ, "Wĩ mũhoro, mũthamaki wa Ayahudi!" 3027:30 Math 16:21Cikĩmũtuĩra mata, cikĩoya kamũrangi kau, na cikĩmũhũũra nako mũtwe. 	 18 Cukɛ jɛ tok kɛ ner, wäkɛ i̱, "Malɛ Kuäär ji̱ Juudh!" 19 Cukɛ wi̱cdɛ yɔ̱t kɛ kɛɛt, kä cukɛ jɛ ŋul kä ruɛy, kä cukɛ rɔ̱ ka̱m mua̱a̱l ce̱tkɛ mi luɔ̱thkɛ ni jɛ.


agĩthiĩ gũikaraga taũni ĩngĩ haraya. 	 Kä ɛnɔ cuɛ jiɛɛn, kä cuɛ wä guäth dɔ̱diɛn.


Jo hanono tu hanino 	 kɛnɛ tena bɔ fewu.


Atũtwaraga na njĩra 	 kɛ̀ tɛ̀ɛ do kɛ́yɔurɛ yɔurɛ,


29Ũrĩa ũrĩ gũtũ-rĩ, nĩakĩigue ũrĩa Roho areera makanitha. 	 29 Ram mi tekɛ ji̱th, a jɛ liŋ min lär Yiëë Kuɔth ɛ duël Kuɔth.' "


Nungirathima Ngai 	 Cu Gueet ɛ


Rĩu mũthuuri wakwa nĩarĩheeaga gĩtĩĩo tondũ ndĩmũciarĩire ihĩĩ ithathatũ." 	 do̲r cak kɛ gat nya jäŋä kɛ ɤöö ɛ kuɛ̈ɛ̈du bä."


moko mao nĩndameheririe kuuma thĩinĩ wa gĩkabũ. 	 wâa pen thəə nán ciŋ ciŋ


Ũhoro Ũrĩa Maiguire Na Matũ 	 Ma che mɛɛ o piŋi num yɛ


Wa mwĩrĩ ndũmenyagwo. 	 /ca jɛ ŋäc ɛ naath.


akĩingĩra mũgũnda. 	 Cuɛ wëë i kuäär,


Ngamenya atĩ inyuĩ mũtirĩ na wendo wa Ngai ngoro-inĩ cianyu. 	 42 Kä ŋa̱cä jɛ ɛn ɣöö cia thil nhök Kuɔth rɛydun.


2510:25 Math 19:16Na rĩrĩ, hĩndĩ ĩmwe mũrutani ũmwe wa watho nĩarũgamire nĩguo agerie Jesũ, akĩmũũria atĩrĩ, "Mũrutani, njagĩrĩirwo nĩ gwĩka atĩa nĩguo ngaagaya muoyo wa tene na tene?" 	 16 Kä nɛnɛ, cu ram kɛl ben kä Yecu wëë i̱, "Ŋi̱i̱c, ɛŋu mi gɔaa mi bä la̱t, kɛ ɣöö bä tëk mi do̱raar jek?" 17 Cuɛ jɛ loc i̱, "Ɛŋu mi thieci ɣä kɛ kui̱ kä mi gɔaa?


Nakuo gũgĩtuka, gũgĩcooka gũgĩkĩa. 	 yóu kɛ̀ n dɑbònnìi tuɔkɛ ɑ borɛ̀.


thanana thanna thaana thanna thandanana.... 	 Lathnɛ nhök nhiam, lathnɛ mat nhiam, kamni kɔn,


guo huo huan shi wai guo huo ? 	 Bɑ nte kɛ̀ ibotí miɛkɛ cɔ́u?


Gũgakĩhana atĩa ndarĩkia gũkinya? 	 Mɛni wai ɔ daa si kɛ ha?


Marutagei ciana cianyu o na ciana cia ciana cianyu iria igooka thuutha. 	 cä jɛ mɛk i bɛ ji gɔaalɛ kɛnɛ gaatkɛ tɔ bi


18Nĩ ũndũ wa ũhoro wakwa-rĩ, nĩmũgatwarwo mbere ya aathani na athamaki nĩgeetha mũtuĩke aira kũrĩ o na kũrĩ andũ-a-Ndũrĩrĩ. 	 Bia cuɔ̱ŋ nhiam ruëëcni kɛnɛ kua̱r kɛ kui̱ cio̱tädä, ala nyuuth kä kɛ.


Mũũmbi weetũ arĩ ũũme nkũrũki yeetũ. 	 , Ay 54:13 Gyihova b. ɛ mra kɔsɔɔti


Nĩ ũndũ wa ũguo-rĩ, acio nĩo makaamũtuĩra ciira. 	 Kä ' cɛ gulɛ dɔŋ in thuɔhk kä kɛ.


nĩgũkorwo nĩaiguĩte ngĩmũthaitha anjiguĩre tha. 	 ɤä luk, kä cɛ ruacdä liŋ a cɛ ɤä moc kɛ


o ta ũrĩa ithe wa mũndũ arũithagia mũriũ ũrĩa akenagĩra. 	 ɤä moc gat, kä ja̲ŋ mi diëthkɛ gɔɔla baa jɛn


"Ũrĩa ũrĩ na matũ ma kũigua, nĩakĩigue." 	 Kä ɛ ram mi tekɛ ji̱th ti li̱ŋ kɛ jɛ, a jɛ li̱ŋ."


Na angĩ nĩmahatĩrĩirio 	 Kä cua jɛn min cua lät kä nɛy kɔ̱kiɛn ti ŋuan.


47Na gũgĩkinya hwaĩ-inĩ, gatarũ kaarĩ gatagatĩ ka iria, nake Jesũ aarĩ thĩ nyũmũ arĩ wiki. 	 47 Mëë ci ɣɔw a thiaŋ, kä te murkäb däär baar, kä ŋot Yecu raar kärɔa.


Wambarario wĩ wa magegania 	 bieeynikɛ tin gɔw.


21Thĩinĩ wake mwako wothe nĩũnyiitanĩte, na ũgakĩneneha o nginya ũgatuĩka hekarũ theru thĩinĩ wa Mwathani. 	 21 Kä rɛydɛ ca ti̱c kɛɛliw mat thi̱n, kä cuɛ piith ala luak Kuɔth in rɛl rɔ rɛy Kua̱r ni Yecu.


725:7 Atũm 24:5, 6; Atũm 24:13Rĩrĩa Paũlũ aakinyire, Ayahudi arĩa maikũrũkĩte kuuma Jerusalemu makĩmũrigiicĩria, na makĩmũthitangĩra maũndũ maingĩ mooru, marĩa matangĩahotire kuonania atĩ nĩ ma ma. 	 7 Kä mëë ci Puɔl cop, cu ji̱ Juudh tin bëë kä Jɛ-ru-tha-lɛm jɛ go̱l, kä cukɛ jɛ tok kɛ mi gɔanykɛ jɛ kɛ go̱o̱nyni ti ŋuan ti bɛ̈c bɛ̈ɛ̈c ti /ca thuɔ̱kdiɛn dee lat.


Oho jaji Wakiaga niaruta mukaana kuria andiki a mohoro, matige kwandika matuhuhu megii cira ucio, akiuga nimarahingica mihango ya cira ucio. 	 Kä cä kɛ gaŋ a thilɛ ram kɛl mi ci bath kä kɛ, ɛ ni gat ëë ca lari bi bath, kɛ ɣöö bi ruaacni Kuɔth tëë ca gɔ̱r a thuɔ̱k.


(kanojyo wa piano ga heta des) 	 ( er ci jin jie pian )


2110:21 2Akor 6:15, 16Mũtingĩhota kũnyuĩra gĩkombe kĩa Mwathani, na mũnyuĩre gĩkombe kĩa ndaimono o nakĩo; mũtingĩhota kũgwatanĩra metha-inĩ ya Mwathani, na mũgwatanĩre metha-inĩ ya ndaimono. 	 Kä /cia dee mat guäth mi̱eth Kua̱r ni Yecu kɛnɛ gua̱a̱th mi̱eth kuthni ti jiäk.


13Arĩa matungatĩte wega nĩmegĩagĩra na ngumo njega, na makomĩrĩria mũno ũhoro-inĩ wa wĩtĩkio wao ũrĩa wa gwĩtĩkia Kristũ Jesũ. 	 13 Kɛ ɣöö kɛn tin lät agɔaa ala di̱kɔni cikɛ ciaaŋ mi gɔaa jek nhiam nath, kä bikɛ rɔ̱ liak rɛy ŋäthädiɛn min te rɛy Kritho Yecu.


guoya ũtũũragia ũkĩa mũciĩ 	 dualɛ kɛ cieŋ kä Dhoar.


Ngwĩciiria endaga kũnjĩĩra ngunde kau. 	 Wa maa ngɔ wa he wami kɛ ja lɛ.


14Hĩndĩ ĩyo Abineri akĩĩra Joabu atĩrĩ, "Nĩ tuoe aanake amwe mokĩre marũe marĩ mbere iitũ." 	 34Nɛ bi jiin' bɛ ki ye: "Yonbdaan nɛ ciɛke wɔ."


211:21 Jer 2:5; Aef 4:17, 18Tondũ o na harĩa maamenyete Ngai, matiigana kũmũgooca taarĩ Ngai, kana makĩmũcookeria ngaatho, no meciiria mao maatuĩkire ma tũhũ, nacio ngoro ciao ngĩĩgu ikĩgĩa nduma. 	 21Acaan ɛkkɛn Juaŋ ŋeeckɔn doki, yeti ɛkkɛn noŋi ba ɛkɛ agi Jwaŋa Tolan bɛɛ, ɔci ɛkkɛn gɔkti Juaŋti a pwatcin bɛɛ.


20Niĩ nĩndĩkĩtie kwambanĩrio hamwe na Kristũ, na rĩu ti niĩ ndũũraga muoyo, no Kristũ nĩwe ũtũũraga muoyo thĩinĩ wakwa. 	 Ca ɣä näk kɛ Kritho kɛɛl wi̱c jiaath in ri̱ew, 20 /ci lɛ ŋot ni ɣän teekä, kä duundɛ ɣöö ɛ Kritho tëk rɛydä mɔ.


Rĩrĩa mũthĩnjĩri-Ngai ũrĩa mũnene na andũ arĩa maakoragwo nake maakinyire-rĩ, magĩcookanĩrĩria Kĩama, kĩũngano gĩa athuuri othe a Isiraeli, na magĩtũmana njeera atũmwo magĩĩrwo. 	 Kä min ci bo̱o̱th palä in di̱i̱t ben kɛnɛ nɛy tin tekɛ jɛ kɛɛl, cukɛ ji̱ luɔ̱k kɛnɛ di̱t I-thɛ-rɛl diaal cɔal guäth kɛl, kä cuɛ naath jäkä luaak yieenä kɛ ɣöö ba jaak wä nööŋ.


6Hĩndĩ ĩyo ndungata icio cia andũ-a-nja na ciana ciacio igĩkuhĩrĩria na makĩinamĩrĩra. 	 6 Cu nyier la̲t coo ben thiäkä mäni gaatkiɛn,


34Nao arutwo ake makĩaga kũmenya ũndũ o na ũmwe wa macio. 	 34 Kä cuɛ thil ram kɛl mi cu duɔ̱ɔ̱r go̱r rɛydiɛn.


B Niumenyereire Mwathani 	 Woji kɛ Nibii


36Na ndũkanehĩte na mũtwe waku, nĩgũkorwo ndũngĩhota gũtũma rũcuĩrĩ o na rũmwe rwerũhe kana rũire. 	 36 Kä /cu rɔ yac kɛ wi̱cdu, kɛ ɣöö /ci mi̱em kɛl dee jakä bo̱r kiɛ ca̱r.


43Na Gĩathĩ kĩu gĩathira, rĩrĩa aciari ake mainũkaga-rĩ, kamwana kau ti Jesũ, gagĩtigwo na thuutha kũu Jerusalemu, no matiamenyire. 	 43 Mëë ci pek ni̱ni ti̱mä thuuk cukɛ loc jɔk, kä cu dho̱o̱l ni Yecu duɔth kä Jɛ-ru-tha-lɛm, kä duundɛ ɣöö kui̱c diëëthkɛ jɛ.


(trg) ="59"> Atekũrĩa marĩĩgu , Iburahimu agĩathĩka na aarĩ hakuhĩ kũruta Isaka igongona rĩrĩa mũraika wa Ngai aamũgiririe . 	 17 Kɛ ŋa̱th cua, A-bɛ-ram ɣɔ̱n, cuɛ Ay-dhɛk thöp ala muc.


Nĩ mũiguanĩte ta gĩkwa na mũkũngũgũ 	 Kù yó nti u kɛmiɛkɛ nkɛ sɑ̃́ɑ̃̀?


28 Jesu agĩcoka akĩmeera: "Mwarĩkia gũcuuria Mũrũ wa mũndũ,+ hĩndĩ ĩyo nĩ mũkaamenya atĩ nĩ niĩ we+ na atĩ gũtirĩ ũndũ njĩkaga ndĩĩrĩte niĩ mwene;+ no njaragia maũndũ maya o ta ũrĩa Awa aandutire. 	 28 Kä inɔ cu Yecu wee i̱, "Mi wä yɛn Gat Ran wä kap nhial, bi yɛn ɛ cu ŋa̱c ɛn ɣöö ɛ jɛn ɣän, kä thilɛ mi cä la̱t kɛ lua̱ŋdä ɣän kärɔa, duundɛ ɣöö latdä ti̱ti̱ ce̱tkɛ min ci Gua̱a̱r ɛ nyuɔ̱th ɣä.


Makiria ma ng'ombe magana mugwanja cia ruriiri rwa ukabi aria maikaraga Salaita, kaunti ya Taita Taveta niihingiritwo niruhonge rwa nyamu cia githaka mwena ucio. 	 Kä tëëkɛ rithni da̱ŋ bärɔw ti pɛt nhiam kɔam kuäärä, tin tɔ̱ yiey Kuɔth da̱ŋ bärɔw, 6 kä nhiam kɔam kuäärä ɛmɔ tëëkɛ mi ce̱tkɛ bar neenä mi wi̱r wi̱r.


Ũreciiririe gwĩka ũguo nĩkĩ? 	 Kä ɛŋu mɔ cikɛ yiitdɛ dee la̱t ɔ?


Atĩ Ndoĩ Ũtoĩ 	 Kui̲c kɛn ɛ.


Gĩa thĩ na kĩa igũrũ, 	 nhial, puɔ̲th piɛny in laa te piny,


O mũndũ arĩ harĩa arĩ nĩathugunde ndeto icio. 	 Kɛn diaal ci̲ lɔcdiɛn tɛɛth.


Ũngĩramata Indo Ciaku Atĩa? 	 Ji̱n deri gɔɔydiɛn jek i̱di̱ kɛn duɔɔli ti̱ti̱?


Nổ hũ naga . 	 kä cuɛ pua̲t thok wec.


3014:30 Joh 12:31Ndikũmwarĩria ũhoro ũyũ ihinda iraaya, nĩgũkorwo mũnene wa gũkũ thĩ nĩarooka. 	 30 /Cä bi ruac kɛ yɛ ɛlɔ̱ŋ, kɛ ɣöö kuäär ɣɔaa ɛmɛ a bëëni.


Ũndũ ũcio no ũtuĩke wa gũtũnyararithia. 	 Nɛmɛ derɛ yiow ti ŋuaan naŋ.


Andũ a Jebusi matũũranagia na andũ a Benjamini kũu Jerusalemu nginya ũmũthĩ. 	 Mɛni Koresh kɛ ha ni ɔmɛ konɛ a kɛ kpale kɛ ya Yerusalem?


O na gũtuĩka Iburahĩmu na Sara matiarĩ na mwana-rĩ, Ngai nĩameerire atĩ nĩmakaagĩa na mwana, na atĩ hĩndĩ ĩmwe njiaro cia Iburahĩmu nĩikaagĩa na bũrũri wacio kĩũmbe, na ituĩke kĩrathimo kũrĩ ndũrĩrĩ ciothe cia thĩ. 	 Yesu a kwi'i mə, à laa mbə mə nɨ̀ bə aa bɔɔ bɨ Abraham, boŋ nɨ ghɨrə mbuu ɨnnù jìi mə à lɛ sɨ ghɨ̀rə aà.


24 Rĩu nĩ gũkena ndĩrakena ngĩthĩnĩka handũ-inĩ hanyu na ndĩrona atĩ no mũhaka thiĩ na mbere gũthĩnĩka ndĩ kĩĩga kĩa mwĩrĩ wa Kristo. 	 24 Täämɛ ɣän tɛth lɔcdä kɛ ɣöö ruɔ̱ɔ̱tdä ti bɛ̈c bɛ̈ɛ̈c kɛ kui̱dun, kä ruɔ̱ɔ̱tdä kɛ rɛy ri̱eŋdä, kɛn tin ci duɔth kä rik Kritho, tin te thi̱n kɛ kui̱ pua̱nydɛ min la duel Kuɔth.


Kĩondoinĩ gĩaku kĩega?' 	 yɛn a lät ŋu ni ciɛɛŋädun?"


16Arutwo amwe a kuuma Kaisarea magĩthiĩ hamwe na ithuĩ, na magĩtũtwara kwa mũndũ wetagwo Mũnasoni, tũgaikare kuo. 	 16 Kä cu tha̱a̱ŋ ji̱ kɔaar Yecu kä Thɛ-tha-ria wä kɛ kɔ kɛɛl, nööŋkɛ kɔ dhɔr Na-thon raan Ki-ti-yim, mi la raan kɔaar Yecu kɛ ni̱n tëë nhiam, ɛ jɛn ram in bakɔ cieŋ kɛ jɛ kɛɛl.


11:1 1Akor 1:1-16; Atũm 2:24Nĩ niĩ mũtũmwo Paũlũ, na rĩrĩ, ndirĩ mũtũmwo ũtũmĩtwo nĩ andũ o na kana ngatũmwo na njĩra ya mũndũ, no ndũmĩtwo nĩ Jesũ Kristũ na Ngai Ithe witũ, ũrĩa wamũriũkirie kuuma kũrĩ arĩa akuũ. 	 1 Ɛ ɣän Puɔl, jak mi /ci jäk raan, kä mi /ci bä kä raan, kä duundɛ ɣöö bëë kä Yecu Kritho kɛnɛ Kuoth in la Gua̱a̱r in te nhial, min ci jɛ jiɛc li̱th.


71:7 Isa 2:5; Ahib 9:14 No tũngĩthiĩ na ũtheri, o ta ũrĩa we arĩ ũtheri-inĩ, tũrĩ na ngwatanĩro mũndũ na ũrĩa ũngĩ, nayo thakame ya Jesũ, Mũrũ wake, nĩĩtũtheragia, tũgathirwo nĩ mehia mothe. 	 7 Kä mi jäl kɔn rɛy buɔyä, ce̱tkɛ min tëë rɛy buɔyä, ta̱nɛ kɛ nyuaak kamnikɔn, kä ci riɛm Gatdɛ ni Yecu dueerkɔn diaal lak raar.


(trg) ="28"> Ibuku rĩrĩ rĩharĩrĩirio nĩguo rĩteithie andũ mataũkĩrũo nĩ morutani ma mũthingi ma Bibilia . 	 Ɛn ɣöö kuɛni bok ɛmɛ go̱o̱ri ni ɣöö bi thuɔ̱ɔ̱k tin ŋi̱eckɛ ni naath ɛ Baibol ŋa̱c agɔaa.


Ona kuhana o uguo, mawakiri a Obado nimareganire na ihoya ria mwena wa thitango makiuga ni kihoto giake kurekererio na bodi na ati kuuma riria aikirio ngono gutiri kuratuthuka waari mwari na ndangikorwo ari ugwati. 	 Oblahii kɛ Oblayei ni kɛ amɛhe eyawooo shihilɛi nɛɛ eko mli lɛ po baanyɛ anu he akɛ amɛhe bɛ sɛɛnamɔ be ni amɛdara lɛ.


Nĩ kwa Ngai tũgũthiĩ, Tũinũke kũu Igũrũ; Tũgakenanĩre kuo Na aarĩa maanahonokio. 	 15 Kɛ ɣöö lapnɛ wäl mi waŋkɛ kɛ Kritho kɛ kui̱ Kuɔth rɛy nɛɛni tin ca kän kɛnɛ rɛy nɛɛni tin ci bath.


Ngũgĩ at Work 	 tijuana su tich phat thich ca


Augite ona ciana ciao itikoragwo na thayu,thina uria arona wahota kuhotomia githomo kiao. 	 Jɛykɔp gaatkɛ jiök, Thimiyɔn kɛnɛ Li̲i̲bay,


No rĩu matirĩ na kĩĩgwatio nĩ ũndũ wa mehia mao. 	 Kä täämɛ cikɛ thil cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ kui̱ dueerikiɛn.


Nĩamoimĩrĩire ihinda rĩa mĩthenya mĩrongo ĩna, na akĩaria ũhoro ũkoniĩ ũthamaki wa Ngai. 	 Kɛ nin ti jiɛn ŋuaan kɛ kɔr liethdɛ cuɛ rɔ nyuɔth kɛ ni kä ti nyin ŋuan, kɛ dup ti nyuɔthkɛ jɛ a thil diw en ɣöö tëkɛ; ca nɛn ɛ kɛn kä cɛ ruac kɛ kɛ, kɛ kui kuäärä Kuɔth.


tondũ nĩmũmenyete ũrĩa warĩ kuo kuuma o kĩambĩrĩria. 	 Kä nɛmɛ bëë kä ca̱rɛ nikɛ tukdɛ.


Tina: arre gauri tumhe ghar nahi jaana ? 	 A: Aw bɛ kàlan ̀ kɛ don jùmɛn ?


19"O rĩngĩ ngũmwĩra atĩrĩ, andũ eerĩ anyu mangĩiguanĩra gũkũ thĩ ũndũ o wothe ũrĩa marahooya, nĩmakahingĩrio nĩ Baba ũrĩa ũrĩ igũrũ. 	 19 Kä ɣän la̱rä yɛ mi dɔ̱diɛn bä, mi mät nɛy da̱ŋ rɛw kä yɛn ji̱ wec muɔ̱ɔ̱n kɛ thiec kä duɔ̱ɔ̱r, ba jɛ lät kä yɛ ɛ Gua̱a̱r in te nhial.


1Nake Jusufu agĩkĩĩgũithia thĩ mbere ya ithe, akĩmũrĩrĩra na akĩmũmumunya. 	 Cu Jothɛp gaatkɛ nööŋ thiäkä kut gua̲n, cu


Thĩ ĩno ndĩrĩ na 	 kɛn /cikɛ ji̱ ɣɔaa ɛmɛ


5Twaarĩkia gũtuĩkania iria rĩrĩa inene rĩrĩa rĩarĩ gũkuhĩ na mabũrũri ma Kilikia na Pamufilia tũgĩkinya itũũra rĩa Mira, bũrũri-inĩ wa Likia. 	 5 Mëë cakɔ wä kui̱ bar mi thia̱k kɛ Thi-li-cia kɛnɛ Pam-pi-lia, cuakɔ ben kä May-ra rɛy rööl Li-cia.


Johnny Johnny go 	 Cu Jothɛp jiɛɛn


13Mũthĩnjĩri-ngai ya Zeu, ũrĩa hekarũ yake yarĩ o hau nja ya itũũra, akĩrehe ndegwa na mahũa maatumĩtwo ta thũmbĩ hau kĩhingo-inĩ gĩa itũũra inene, tondũ we na gĩkundi kĩu kĩa andũ nĩmendaga kũmarutĩra magongona. 	 13 Kä cu bo̱o̱th palä Dhuth, min te luaak palädɛ raar wec, cuɛ thääk kɛnɛ gaakni jiɛn nööŋ thok thiek, kä go̱rɛ ɣöö bɛ muc thöp kɛɛl kɛnɛ buɔ̱n.


na mĩrimũ yothe ya ironda cia ndĩĩra na ũgĩ 	 "Naath dial diethɛ kɛ a lɔr kä päärkɛ kɛ ciaŋ malä a mäni cuŋkiɛn.


Na úmenye úú, Ciaigana ni ciagana! 	 aw thats su cuute! ^^


Johana 1:12 ĩtwĩraga atĩ, "No andũ arĩa othe maamwĩtĩkĩrire, o acio metĩkirie rĩĩtwa rĩake, nĩamahotithirie gũtuĩka ciana cia Ngai." 	 Nɛy diaal t i ca jɛ nhɔk kä ca ciötdɛ ŋäth, cuɛ kɛ moc cu ɔɔ ŋ kɛ ɣöö b i kɛ a gaat Kuɔth.


niuone tuuone uuone muone auone wauone uuone iuone liuone yauone kiuone viuone iuone ziuone uuone kuuone pauone muuone 	 35 Kä ram ëë ci mɛmɛ nɛn, cɛ nëndɛ lat kɛ ɣöö dee yɛn ɛ ŋäth bä.


54 Thigũkũ ya mbere ya Gũkua na Kũriuka kwa Jesũ 	 Pe̱k In Bäkɛliɛn: Da̱p Yecu Amäni Lia̱a̱dɛ


Ndeithagia Roho Mũtheru, 	 Kä palɛ kɛ Yiëë in Gɔaa in Rɛl Rɔ.


ahihihihihi cia cia ciaaaat,,,, 	 thiaqeula thiaqeual thiaqeaul thiaqealu thiauaqle thiauaqel thiaualqe thiaualeq thiauaelq thiauaeql thiauqale


8Nĩ ũndũ ũcio, makĩmũũria atĩrĩ, "Ta twĩre, nũũ ũtũmĩte thĩĩna ũyũ wothe ũtũkore? 	 8 Cukɛ jɛ jiök, "Cakɔ la̲a̲k läk ikä, kä


Ya gũcoka ũthamaki-inĩ, 	 Cuɛ wëë i kuäär,


Nĩmũũĩ gũtaũra ũrĩa igũrũ rĩtariĩ, no mũtingĩhota gũtaũra imenyithia cia mahinda maya tũrĩ. 	 Ŋa̱cɛ luɔt tääkä nhial, kä /cia luɔt kä tin tuɔɔk rɛy ɣɔaa ŋäc.


Njiyũria kĩrathimo. 	 Cä dɔɔr kɛ gwehc.


20Nake Pilato, tondũ nĩeendaga kũrekereria Jesũ, akĩmaarĩria o rĩngĩ. 	 Kä Pay-lɛt go̱o̱rɛ ɣöö bɛ Yecu lony.


25Nake agĩcookia atĩrĩ, "Niĩ ndiũĩ kana nĩ mwĩhia kana ti mwĩhia. 	 Ŋa̱ckɔ jɛ ɛn ɣöö wut ɛmɔ ɛ gua̱n dueeri." 25 Cuɛ kɛ loc i̱, "Kuecä jɛ, mi ɛ gua̱n dueeri.


Mũtino ũthiaga na mwene. 	 Gat cɛ ŋɔk.


Unjohagira mehia makwa mothe 	 deet rɔɔmni diaal ti te kɛ biɛɛl ti ca̲a̲r,


1.Sitha handai ma thani wee 	 1. ?Ɲanmiɛn sulɛ kpafuɛ'n ti kunngba cɛ?


Kũrĩ andũ arĩa meetĩĩtwo, na matũũraga wendoinĩ wa Ngai Ithe, na nĩmamenyagĩrĩrwo ni Jesũ Kristũ: 	 Gɔ̱a̱rä warɛgak ɛmɛ, yɛn nɛy tin ca mɛk kä ca nhɔk rɛy Kuɔth in la Gua̱a̱ra, kä ca gaŋ rɛy Yecu Kritho.


No gũkorwo nĩagetĩkĩra kũhonokia muoyo waku." 	 Pe pe yɛɛ yigi kɛɛnrɛ limɛ pi ni."


Na tũkĩingĩra thĩinĩ wa rũciũ rũrakĩa 	 Kä ɛ runwaŋ ɛlɔ̱ŋ.


nĩgũkorwo nĩmakona Ngai. 	 Kä cu Kuoth ɛ nɛn gɔaaɛ.


Tondũ Araika othe a mũcukani, 	 ^ Biɛ nɛ a kɛ tsɛɛ Satan.


Agĩcooka akiuga atĩrĩ, "Andĩka ũndũ ũyũ, nĩgũkorwo ciugo ici nĩ cia kwĩhokwo, na nĩ cia ma." 	 Kä jɛn bä cuɛ wee i̱, "Gɔ̱r mɛmɛ, kɛ ɣöö rieet ti̱ti̱ kɛ thuɔ̱ɔ̱k kä dëë kɛ ŋäth." 6 Kä cuɛ ɣä jiök i̱, "Ca jɛ la̱t!


ũguo kwahanĩkĩte. 	 ɔɔ kɛɛ nai səə


ũgatherera mũndũ ũcio mũtugani, ningĩ arĩ tha, o na nĩ mũthingu. 	 ji poth, bä ram ɔ lam ji mɔ lam, kä thär


Mũthiĩ wiki akuaga wiki 	 DImmi tu ciauuu


20Gwakinya hwaĩ-inĩ-rĩ, Jesũ agĩikara metha-inĩ ya irio hamwe na arutwo ake acio ikũmi na eerĩ. 	 17 Mëë ci ɣɔw a thiaŋ, cuɛ ben kɛnɛ jaak da̱ŋ wäl rɛw.


66:6 Atũm 1:24; Atũm 9:17; 1Tim 4:14Makĩneana andũ acio kũrĩ atũmwo, nao atũmwo makĩmahoera na makĩmaigĩrĩra moko. 	 35 Kä bi kɛn ɛ la̱th nhiam jaakni, kä bi jaak ɛ da̱a̱k ce̱tkɛ min go̱o̱r raan jɛ.


Wakeke No 8 	 Tillaa Tǝmlɛ 8


39:3 Thaam 32:32; Atũm 22:5Nĩgũkorwo ingĩendire niĩ mwene nyiitwo nĩ kĩrũmi na nyingatwo ndigithanio na Kristũ handũ-inĩ ha ariũ na aarĩ a Ithe witũ acio a rũrĩrĩ rwitũ kĩũmbe, 49:4 Atũm 3:25; Thab 147:19; Ahib 9:1nĩo andũ a Isiraeli. 	 3 Kɛ ɣöö dee ŋua̱n ni ɣöö ɣän puɔ̱nydä ca ɣä kuɛth, kä ca ɣä ŋuɔ̱k jɔ̱ɔ̱r kä Kritho kɛ kui̱ dämaari tin maar kɛ ɣä kɛ ri̱ŋ.


22Na tondũ rĩu nĩmwĩtheretie nĩ ũndũ wa gwathĩkĩra ũhoro ũrĩa wa ma, na mũgatuĩka a kwendana kũna na ariũ na aarĩ a Ithe wanyu hatarĩ ũhinga-rĩ, inyuĩ ene endanagai biũ na ngoro cianyu. 	 2 Kɛ gua̱a̱th ëëdan cia guɔ̱ɔ̱r ni dup ɣɔaa ɛ jiääk ɛmɛ, kä guur yɛn ni buɔ̱m kua̱r jiɔam mi jiääk, ɛ jɛn yiëë in lät täämɛ rɛy nɛɛni tin /ca Kuoth luth.


Augite maundu maria makoretwo makioneka mathukuru-ini nikionereria ati mitugo ni irahaguka akiuga thirikari ndikwirorera ougwo kuona mitugo ikihiguka nginya ibachane. 	 34 Kä cu Cim-on kɛ poth, kä cuɛ man gatdä ni Mɛri jiök i̱, "Ca gat ɛmɛ di̱eth, kɛ ɣöö bɛ nɛy ti ŋuan däk kä bɛ nɛy ti ŋuan kän kä ji̱ I-thɛ-rɛl, kä bɛ la nyuuth mi bi nɛy ti ŋuan ɛ lo̱k.


Mirango ya thoko ya makorobia no ihinguriirwo Kenya ni mabururi ma America na Mauritius. 	 Ɛn la̱t ɛ mɛ laa tëë wi̱i̱ni̱ Europe ti̱ ŋuan ɛlɔ̱ŋ amäni̱ gua̱th tin tä dääwec kam Canada kɛnɛ United States.


Ũrĩa wamĩhaicĩte nĩaheetwo ũhoti wa kũniina thayũ kuuma thĩ, na atũme andũ mooragane. 	 18 Kä cuɛ rɔ nyɔk kɛ pal, kä cu pua̱r rɔ lɛp cuɛ dɛ̈m, kä cu mun dɛykɛ kuir.


Nga waahanga maitai maama 	 Ber cirdä dä min


Marehe na gũkũ nja, tũkome nao." 	 Sɛ bue kun su yɛ a kɔ'n, ń kɔ́ n liɛ bue uflɛ su.'


(trg) ="32"> Nĩ kĩĩ gĩgũtũteithia twĩhaarĩrie nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa marĩ hakuhĩ kũhaanĩka ? 	 Kɔn Denɛ Rɔ Rialikä Agɔaa I̱di̱ kɛ Kui̱ Duɔɔlikɔn?


Kĩũria: Ũhoro ũyũ wa gũthekania wambĩrĩirie rĩ? 	 A. Mùnna sukaro ̀ tɛ sɔ̀rɔ ?


Nĩmakĩgucirie kinya mũndũ ũcio warĩ irima akiuma. 	 Cu wut ɛmɔ ɛ lo̠k.


20Na mũtigatindanĩre na indo cianyu tondũ maũndũ mothe marĩa mega mũno ma Misiri megũtuĩka manyu.' " 	 rööl Ijipt diaal bikɛ a nyinkun." 21 Cu


Nao makĩgooca Ngai wa Isiraeli. 	 i Ithɛrɛl kɛ ɤöö ji̲n ci kueer kɛ Kuoth, kä


Nijamaana Anbhu Vaithu 	 mëë barɛ rɔɔdɛ kɛ däman.


Thee Vaithathaaro 	 , 1Ek 29:15 yɛ mekɛ le kɛ ɛ.


aingĩ nĩ arĩa manjũragia, kĩrĩa we ũngenagĩria 	 Dë ji thiëc kɛ ɤö bi pëk ŋäcä du lat.


Caitani nake ndagaguteithia Na riria ukwihia mwihagia nake akehugura na thutha aguthekerere ha ha ha na niukarira urio wiki. 	 Mmusu'm be si Satan m'ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ kún Ɲanmiɛn i Wa'n, i kusu si kɛ famiɛn Erɔdu ɔ su kunndɛ ba'n i kunlɛ wie.


Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, Baba nĩakamũhe kĩrĩa gĩothe mũkaahooya thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩakwa. 	 Ɛpuc, ɛpuc, ɣän la̱rä jɛ yɛ, mi wä yɛn duɔ̱ɔ̱r wä thiec kä Gua̱a̱r kɛ ciötdä bɛ jɛ ka̱m yɛ.


29 Ũndũ ũmwe na ũcio, rĩrĩa mũkoona maũndũ macio magĩkĩka, menyai atĩ arĩ hakuhĩ mĩrango-inĩ. 	 33 Kä inɔ bä, mi nɛnɛ ti̱ti̱ diaal bia cu ŋa̱c ɛn ɣöö ci gua̱a̱th thia̱k, a tëë thok ciëŋ.


No ũrĩa wothe ũngiuga atĩrĩ, 'Wee wĩ mũkĩĩgu!' 	 Mi jiökä ram kɛl kä kɛ i̱, 'Wër', jɛn la wee.


12Mũteithĩrĩria wa kanitha no nginya akorwo arĩ mũthuuri wa mũtumia ũmwe, na no nginya akorwo ahotete gwatha ciana ciake na mũciĩ wake wega. 	 12 A di̱kɔn kuen kä kɛɛl kärɔa, kä akɛ yiankɛ gaatkiɛn kɛnɛ gɔalkiɛn agɔaa.


151:15 Ayub 15:35; Thab 7:14Namo merirĩria marĩkia kũgĩa nda, maciaraga mehia; namo mehia hĩndĩ ĩrĩa maakũra biũ, magaciara gĩkuũ. 	 MARC 14:1515Ò bo di bɛnkɛ kudieku diɛkù kudɑ̀nkù ĩ́nkɛ̀ kɛ́ kù tũ̀ntɛ pɑ́íí, dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ bo ku miɛkɛ, dɛndɛ di yóó ti bénnɛ́mɛ̀ diyentɛ́bɑnni kó mudiì.


11No nginya agarũrũke atige gwĩka ũũru, na ekage o wega; 	 11 A rɔ ri̱i̱tdɛ kä jiäk, kä a jɛ lät cuŋ.


Nĩgũkorwo wĩra ũrĩa Baba aaheete ndĩĩkie, na noguo ndĩraruta, nĩguo uumbũraga atĩ Baba nĩwe ũndũmĩte. 	 37 Kä cu Gua̱a̱r puɔ̱nydɛ mëë jäk ɣä nën lat kɛ kui̱dä. /Ken yɛn jɔwdɛ met liŋ, kä /ken yɛn puɔ̱nydɛ met nɛn, 38 kä /ci ruacdɛ te rɛydun, kɛ ɣöö /ci yɛn ram min cɛ ja̱k, ŋäth.


Handa ũtigithũkanĩtie na ikinya rĩmwe. 	 kɛ dɔɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ dɛ̀ndɛ kɛ wenni,


Twaruire tukiuga aca. 	 Maa ngoa-ne kɛ paa-no.


9Akĩũria Jesũ ciũria nyingĩ, nowe Jesũ ndaigana kũmũcookeria o na kĩmwe. 	 9 Kä cuɛ jɛ thiëc kɛ gua̱a̱th mi bäär, kä thilɛ mi ci Yecu ɛ loc.


Kũu nĩkuo mũkaamuona, o ta ũrĩa aamwĩrire'." 	 A jɛ tekɛ ɣä ce̱tkɛ min ci lar."


Kurerikana mwikuirwo ucio niwe Joseph Kihara aheirwo wira wa gukuua indo icio na lorry yaake, no agicihitha gwake mucii; na akihoria thimu yaake; na akoretwo agiethwo ni maobithaa a borithi. 	 1 Cu Yecu jiɛɛn guäth ɛmɔ, kä cuɛ wä ro̱o̱l Ju-dia amäni kui̱c Jɔr-dɛn, kä cu nɛy ti ŋuan rɔ̱ nyɔk kɛ duɔ̱l gëëknikɛ, kä cuɛ kɛ nyɔk kɛ ŋi̱i̱c ce̱tkɛ ciaaŋdɛ mëë wen.


Ningĩ ũrĩa ũthũkũmaga, aanyiita mũcaara wake awĩkagĩra mũhuko ũrĩ na marima." 	 Tɛ̲ ramɔ kɛ gua̲a̲dɛ, tɛ̲ ramɔ kɛ gua̲a̲dɛ, bia gua̲a̲du̲n jɛ̲k.


Aadhi Amma: ena aadhi yar ithu? 	 lu? hàn wan zhī 。


4Nĩmakahũgũra matũ mao matige kũigua ũhoro wa ma, na magarũrũkĩre ngʼano cia tũhũ. 	 4 Kä bikɛ rɔ̱ riet jɔk kä li̱eŋ thukä, kä bikɛ wä liŋ ni muaaŋ tëë wal.


1Sara aatũũrire muoyo agĩkinyia mĩaka igana rĩmwe na mĩrongo ĩĩrĩ na mũgwanja. 	 11 Mëë ci Nowa runkɛ a kur bäkɛl, kɛ rɛw


Makĩmwamba mũtĩinĩ; 	 Kä duundɛ ɣöö cukɛ näkdɛ go̱r.


54:5 Aef 5:15; Mar 4:11Tuĩkagai oogĩ harĩ maũndũ marĩa mũrĩĩkaga andũ arĩa matarĩ a thiritũ yanyu; mũtegũte mweke ũrĩa mũrĩ naguo wa gwĩka wega. 	 5 Ciaŋɛ rɔ̱ pɛlä kɛ duɔ̱ɔ̱p in ruackɛ yɛ kɛ nɛy tin /ci ŋa̱th la̱tdɛ, kä /cuarɛ nyuur lɔrä.


Agĩcooka akiuga atĩrĩ, "Ta rora kana no ũmenye nũũ mwene gĩcũhĩ gĩkĩ kĩ na mũhũũri, na rũrigi rũrũ, o na rũthanju rũrũ." 	 Nöŋɛ ɣä yiëëth, a bä jɛ ben nɛn." 16 Cukɛ jɛ nöŋ yiëëth, kä cuɛ kɛ thiec i̱, "Ɛ wi̱c kɛnɛ ciöt ŋa ɛn ca gɔ̱a̱r thi̱n ɔ?"


14:1 Joh 3:22, 26Afarisai nĩmaiguire atĩ Jesũ nĩagĩĩaga na arutwo aingĩ gũkĩra Johana na akamabatithia, 2o na gũtuĩka, ti Jesũ wabatithanagia, no nĩ arutwo ake. 	 1 Täämɛ, mëë ci Kuäär ni Yecu ɛ ŋa̱c ɛn ɣöö ci ji̱ Pa-ri-thii ɛ liŋ i̱, "Ci Yecu jaak ti la̱nykɛ jaak Jɔ̱ɔ̱n jek, kä lakɛ kɛ," 2 (a cäŋ ni mëë /ciɛ Yecu ɛnɔ lak naath ɔ, a kɛ jaakɛ läk tɔ̱) 3 cuɛ Juda ba̱ny piny, kä cuɛ loc kä Gɛ̈-lɛ-li.


there ya goes X3 heheh *hugs again* 	 HE thym linalol bio - T1c


Wĩrute Makĩria 	 Mi wii biɛɛl kɔkiɛn nɛn ti


Nĩwe warutire wĩra 	 Kä cuɛ lät cet kɛ mi


640:6 1Sam 15:22; Hos 6:6Wee-rĩ, ti magongona na maruta weriragĩria, 	 6 Thilɛ ji̱ tɛ̈th lɔaac kɛ muc tin waŋkɛ kɛnɛ muc kɛ kui̱ dui̱rä.


15Wee nĩũĩ atĩ andũ othe thĩinĩ wa bũrũri wa Asia nĩmandiganĩirie, o hamwe na Fugelo, na Herimogene. 	 15 Kä ŋäci jɛ ɛn ɣöö nɛy diaal tin te kä E-cia ci kɛn ɣä ba̱ny piny, amäni Pi-jɛl-äth kɛnɛ Ɣer-mɔ-jɛ-nith.


O KĨAMBĨRĨRIA-RĨ, Ngai aatũmire kũgĩe matu-inĩ na gũkũ thĩ. 	 Kuoth Nhial kɛnɛ piny bër gui kɔ̱


26Nĩaguũrĩirio nĩ Roho Mũtheru atĩ ndagakua atoneete Kristũ ũrĩa wa Mwathani. 	 26 Kä ca nyuɔ̱th jɛ ɛ Yiëë in Gɔaa in Rɛl Rɔ, ɛn ɣöö /cɛ bi li̱w mi /kenɛ Kuäär ni Kuoth ni Mɛ-thia nɛn.


Bũrũri wa Embu 	 lqaɛ la terre


29Nake Abimeleku akĩũria Iburahĩmu atĩrĩ, "Mĩatĩ ĩno mũgwanja-rĩ, wamĩamũra kuuma rũũru-inĩ nĩkĩ?" 	 (trg) ="18"> Abraham yuun eŋɛ la bem pa'alɛ ti a dekɛ a mea delum la Naayinɛ ?


Mũthiĩ na gĩcamba 	 Ɛ ɛ [ɛ] kɛɛt walking stick


Handũ ha ũguo-rĩ, ndĩrehoka kũmũceerera njaranĩrie na inyuĩ tũkĩonanaga, nĩgeetha gĩkeno giitũ kĩiganĩre. 	 Ɣän göörä ni ɣöö bä yɛ ben gui̱l, kä bä ruac kɛ yɛ a guɛc nɛ rɔ̱, kɛ ɣöö dee tɛ̈th lɔaacdä cu ro̱ŋ.


o na mabũrũri mothe makainaina, 	 Döör dial lökɛ Nuäär,


7Thuutha wa ta mathaa matatũ-rĩ, mũtumia wake agĩtoonya atekũmenya ũrĩa gwekĩkĩte. 	 7 Kɛ gua̱a̱th mi tɔt, kɛ kɔr thaakni da̱ŋ diɔ̱k, cu ciekdɛ ben rɛc, kä kui̱cɛ min ci tuɔɔk.


Zukei kūkan no imi ga wakaru: sūgaku no fūkei ga mieru. 	 mtaayn mtaayh mtaay1 mtaay3 mtaatg mtaatz mtaatj mtaats mtaatu mtaat8 mtaat4 mtaatx mtaat7 mtaata mtaatb mtaatw mtaate mtaat5 mtaatn mtaath mtaat1 mtaat3 mtaajg mtaajz mtaajj mtaajs mtaaju mtaaj8 mtaaj4 mtaajx mtaaj7 mtaaja mtaajb mtaajw mtaaje mtaaj5 mtaajn mtaajh mtaaj1 mtaaj3 mtaaig


155:15 Atũm 19:12Nĩ ũndũ wa ũguo, andũ nĩmareehaga andũ arĩa arũaru njĩra-inĩ, makamakomeria itanda na ibarĩ, nĩguo naarĩ amwe ao mahutio nĩ kĩĩruru gĩa Petero. 	 15 Kä kɛ kui̱ kä nɔmɔ cu naath ji̱ jua̱thni kap duɔ̱pni, kä tɔa̱a̱ckɛ kɛ dhaŋni kɛnɛ beriecni, kɛ ɣöö dɔ̱ŋ dee ti̱eep Pi-tɔr pɛn kä tha̱a̱ŋ nath mi retdɛ kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ.


Kiugo wendo kiari uthithimukwo 	 kɛ ↄde ɛ phrase


Wii irirosũ marĩya dupʉ boamakʉ̃, Marĩpʉ gaji wii marĩrẽ sĩrõsũ gaji dupʉ ʉ̃mʉgasima dupʉre sĩgʉkumi. 	 xī yān zhě de qì guǎn jí fèi bù shòu dào cháng qī cì jī , huì yǐn qǐ màn xìng zhī qì guǎn yán jí fèi qì zhǒng , yǐn zhì qì cù hé qì chuǎn 。


nake atuĩke Mũrũ wakwa"? 	 gatdä ni Ithɔɔ ɛpuc?"


tiga nĩ Musa, ũrĩa we aathurĩte, 	 Kä thilɛ mi latdä ɛ ni tëë ci göök kɛ Muthɛ kɛ lat ɛn ɣöö bi tuɔɔk.


14Ũguo noguo Ithe wanyu ũrĩa ũrĩ Igũrũ atangĩenda o na kamwe ga twana tũtũ tũnini koore. 	 14 Inɔ /ciɛ ruac Guurun in te nhial ɛn ɣöö bi ram kɛl bath kä kɛn nɛy ti̱ti̱." 15 "Mi ci ram kɛl kä dämuɔɔr ji̱ duer duer, wër läri jɛ duerɛ, kamdun yɛn da̱ŋ rɛw kärɔ̱.


of tho uiiuo. 	 aqnajhua aqtajiaa


35 Nĩ ũndũ ũcio, ikaragai mwĩiguĩte, tondũ mũtiũĩ rĩrĩa mwene nyũmba arĩcoka, kana nĩ hwaĩ-inĩ kana nĩ ũtukũ gatagatĩ kana nĩ gũgĩkĩa kana nĩ rũcinĩ tene, 36 nĩguo rĩrĩa agooka mũterĩgĩrĩire, ndakaanakore mũrĩ toro. 	 35 Kɛ kui̱c ɛmɔ, ta̱yɛ jinä, kɛ ɣöö kuecɛ gua̱a̱th in bi ben kɛ gua̱n ciëŋ, mi ɛ thiaŋ kiɛ wäärdär, kiɛ bakä kiɛ runwaŋ.


321:32 Math 4:24Hwaĩ-inĩ ũcio thuutha wa riũa gũthũa, andũ makĩrehera Jesũ andũ arĩa othe maarĩ arũaru na arĩa maarĩ na ndaimono. 	 32 Kä kɛ jɛn thiaŋ ɛmɔ, konyä ca̱ŋ cua jɛ nöŋ ji̱ jua̱thni diaal, kiɛ tin tekɛ yiey ti jiäk.


ciao hugo ! 	 Huh mikä huhu!


Ũkĩnyenda ũkĩnguĩra 	 mi nhɔk yɛn ɤä, ŋɔalɛ wä kä Përow bi yɛn ɛ


19 Haaha nĩ niĩ Paũlũ ndaandĩka na guoko gwakwa: Nĩngaarĩha (ndiagĩrĩirwo nĩkũgweta atĩ o nawe mwene wĩ thiirĩ wakwa). 	 19 Ɛ ɣän, Puɔl, gɔ̱ɔ̱r mɛmɛ kɛ tetdä mɔ, ɣän bä jɛ cuɔ̱l ji̱.


22Nao makĩanĩrĩra makiuga atĩrĩ, "Ũcio nĩ mũgambo wa ngai, ti mũgambo wa mũndũ." 2312:23 2Sam 24:16, 17; 2Ath 19:35O rĩmwe mũraika wa Mwathani akĩringa Herode nĩ ũndũ wa kwaga kũgoocithia Ngai, nake akĩrĩĩo nĩ igunyũ, agĩkua. 	 22 Kä cu naath wak kɛ jɔw mi di̱i̱t wäkɛ i̱, "Mɛmɛ ɛ jɔw kuɔth, a /ciɛ jɔw ran!" 23 Ni ɛn guäth ɛmɔ cu jääk nhial ɛ yɔ̱t kɛ ɣöö /kenɛ tekɛ luth kɛ Kuoth, cua jɛ cam ɛ kɔ̱a̱m, kä cuɛ li̱w.


ũrĩ hakuhĩ na nĩũrooka narua. 	 bónkùnnɛ ɑ miɛkɛ kɛ̀ɛ̀ ti pɛikɛ.


we watariĩ o ta ũmwe wao. 	 Ɛ ram kɛl kärɔa gɔaa ɔ.


Mwathani aroikara na inyuĩ inyuothe. 	 A Kuäär ni Yecu te kɛɛl kɛ yɛn diaal.


wearema weare ma thinkhomecare org 	 wkwkwk mesum dluan tuh org


... waraitainda 	 ʦh ʦhɑ ʦhɑ̃ ʦhɛ ʦhəˀ ʦhən ʦhɿ ʦhɤ ʦho ʦhoˀ ʦhoŋ ʦhø ʦhɔ ʦhu


2 Nĩ gũkorũo andũ nĩ magaatuĩka eyendi, endi mbeca, egani, egaathi, arumi Ngai, matathĩkagĩra aciari, matarĩ ngatho, matarĩ ehokeku, 3 matarĩ wendo ũrĩa wa ndũire, matendaga ũiguano, acambania, mategiragĩrĩria, matarĩ tha, matendete maũndũ mega,* 4 akunyanĩri, momĩtie ciongo, etĩi, mendete ikeno handũ ha kwenda Ngai, 5 monekaga ta marĩ na wĩyamũrĩri Ngai no nĩ mareganaga na hinya waguo;+ wĩtheme biũ andũ acio. 	 2 Kɛ ɣöö bi naath a nhɔk ni pua̱nykiɛn, bi kɛn a nhöök yio̱o̱ni, kä ji̱ liakä, ti ji̱ thuɔk jiääk, ji̱ kueethä, ti /ca diëëthkiɛn luth, ti thil tɛ̈th lɔaac, ti thil Kuoth, 3 nɛy ti /ci a naath, ti thil pälikä, ji̱ luɔm, ti ji̱ gaak, ti ji̱ ŋɛnyni, ti löök gɔyni, 4 ti la kɔakɛ naath, ti /ci riɛk, ti cɛ kɔ̱p kɛ liak, ti nhɔakɛ ni nyin tɛthä lɔaac kä nhök Kuɔth, 5 ti jɔc raar ɛn ɣöö kɛ ji̱ Kuɔth, kä gaak kɛn buɔ̱mdɛ.


"Nghĩ a nghĩ a." 	 ‹Yiɛ cɩ 'mɛn 'nɛn 'a,


Ũnene Bwa Mũrungu Nĩmbi? 	 A /ciɛ Kuoth Juri bä?


any1 gana go try? 	 Tëëkɛ ram mi tɛth lɔcdɛ?


Hĩndĩ ĩyo kwarĩ nduma, na Jesũ ndaathiĩte kũrĩ o. 	 Kä ci ɣɔw a wäär, kä ŋot Yecu /kenɛ ni ben kä kɛ.


Zone gatire 	 erɛnɛ denarea


nĩndĩrĩtĩĩagwo mbere ya andũ othe.' " 	 cuɔ̲cŋ nhiam nɛɛni diaal." 17 Täämɛ Abɛraam


Saũlũ Kwĩyũraga 	 iai uiwne w wnaajiniauiaaa


Njiaro ciao ciothe nacio nĩ ndathime. 	 gɔali ɤɔaa diaal baa kɛ poth kɛ ji." 4 Cuɛ


Na rĩu ũguo nĩ 	 kào jìn zài wǒ zuǒ yòu


Mogarũrũku macio maticenjagia ũndũ ũcio. 	 Kɛ ha wa tsɛmɛ kɛ wa nyɛmɛ daa.


Tontũ mũkũrũ na mwekũrũ batĩũjũri, nĩbabuĩrĩte kũrekanagĩra, nĩyo njĩra ya kũreta kũgwĩrua ndeene ya nja. - Thooma Aefeso 4:31, 32; 5:22-25, 33; 1 Petero 3:7. 	 Kuɛ tulɛ'n ti tɛ, afin ba ng'ɔ o i nin klun'n, i nguan'n ti Ɲanmiɛn i cinnjin. - Ezipt Lɔ Tulɛ 21:22, 23; Jue Mun 127:3.


Thingatagai ciira wa kĩhooto, 	 Guuri ni Duɔ̱ɔ̱p Palä mi Thuɔ̱k


Ũhoro ũyũ mwega nĩguo 	 Nɔmɔ /ciɛ ruac mi gɔaa?


212:2 Mar 4:22Gũtirĩ ũndũ mũhithanie ũtakaguũrio, o na kana ũndũ mũhithe ũtakamenyeka. 	 2 Thilɛ mi ca kum, mi /ca bi lɛp, kä thilɛ mi ca tɛ̱̈ɛ̱̈, mi /ca bi ŋa̱c.


Nakĩo kĩrĩndĩ kĩaigua ũguo-rĩ, gĩkiuma matũũra-inĩ gĩkĩmũrũmĩrĩra na magũrũ. 	 Cu buɔ̱n mi di̱i̱t jɛ guɔ̱ɔ̱r kä cu naath ɛ miɛɛt.


20Nao makĩmũũria atĩrĩ, "Hekaarũ ĩno yakirwo na mĩaka mĩrongo ĩna na ĩtandatũ nĩ yo ũroiga atĩ nĩũkũmĩaka na mĩthenya ĩtatũ?" 	 57 Cu tha̱a̱ŋ nëëni rɔ̱ jiɛc, kä cukɛ jɛ cäkikä, wäkɛ i̱, 58 "Cakɔ jɛ liŋ, wëë i̱, 'Ɣän bä luaak Kuɔth in la̱tkɛ kɛ tet nath däk, kä kɛ ni̱n da̱ŋ diɔ̱k bä ti̱c dɔ̱diɛn la̱t, mi /ca bi cuŋ kɛ tet nath.' " 59 Kä cäŋɛ jɛn inɔ, /ken ruacdiɛn a kɛl.


Na riria Suleimani athanaga, bururi wa isiraeli na watheremete muno. 	 i Ithɛrɛl kɛ ɤöö ji̲n ci kueer kɛ Kuoth, kä


Thĩ ĩkoragwo na ĩbũrűri na nĩcio: 	 kutenkù kumɔu kɔbɛ keènɛ̀:


10 Ningĩ, ũhoro ũrĩa mwega no mũhaka ũkaamba kũhunjio kũrĩ ndũrĩrĩ ciothe. 	 10 Kä ba thuk Kuɔth ti gɔw dhil la̱t döör diaal kɛ nhiam.


281:28 Akol 3:16; Math 5:48Ũcio nĩwe tũhunjagia, tũgĩtaaranaga na tũkĩrutaga o mũndũ wothe tũrĩ na ũũgĩ wothe, nĩgeetha tũkarũgamia o mũndũ wothe aagĩrĩire kũna thĩinĩ wa Kristũ. 	 28 Ɛ jɛn min lat kɔnɛ, kä lueek kɔn nɛy diaal, kä ŋi̱i̱c kɔn nɛy diaal rɛy pɛlä ruac Kuɔth kɛɛliw, kɛ ɣöö dënɛ nɛy diaal nöŋ Kritho a cikɛ di̱t.


wagiriru wa macini ya kumithia irio icio na iria yatwarirwo 	 Wë kɔk mi̱thni kɛnɛ ti görkɛ ciëŋ


Meriruoko Johanna 	 thumma la yun


Na chaand apna tha na tum apne the, 	 tauaqnemt tauaqnetm tauaqetnm tauaqetmn tauaqentm tauaqenmt tauaqemnt tauaqemtn tauanmqte tauanmqet tauanmtqe


3813:38 Luk 24:47"Nĩ ũndũ ũcio, ariũ a Ithe witũ, ngwenda mũmenye atĩ ũhoro wa kũrekerwo kwa mehia nĩũhunjĩtio kũrĩ inyuĩ na ũndũ wa Jesũ. 	 38 Kɛ kui̱ ɛmɔ, dämaari, ŋa̱cɛ mɛmɛ ɛn ɣöö kɛ wut ɛmɛ ca yɛ la̱t päl dueeri.


yarana yarana toote kabhi na 	 Wɛ arɛ all kids - -


Thurania gũkua na kũhona. 	 ndɛɛ ki wɛrɛ to,


aanake na airĩtu ao marĩ magongona. 	 kɛnɛ gaat muɔɔri cikɛ ben kä ji.


2Atĩrĩrĩ, wee igũrũ, ta thikĩrĩria! 	 "Izraɛlfuɛ mun, amun tie.


Rĩtwa Rĩaku 	 kä ba ciötdɛ cɔl i̱


Mũ cứng & Mũ nón 	 7 Cu Nowa kɛnɛ gaatkɛ, kɛ


2513:25 Math 25:10-12Rĩrĩa mwene nyũmba agaakorwo okĩrĩte na ahinge mũrango-rĩ, mũkaarũgama hau nja mũkĩringaringaga mũrango mũkĩmũthaithaga, mũkoiga atĩrĩ, 'Mwathi witũ, tũhingũrĩre mũrango.' 	 25 Ni ɛn guäth ɔ, bi gua̱n duëël rɔ jiɛc kä bɛ thi̱i̱k gäk ɔ, bia tok kɛ mi cuɔ̱ŋɛ raar, kɛnɛ mi dɔaŋɛ thi̱i̱k, wä yɛn i̱, 'Kuäär lepni jɛ kɔ.'


194:19 Mar 10:21, 28Nake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, "Ũkai, mũnũmĩrĩre, na nĩngũmũtua ategi a andũ." 20Nao o rĩmwe magĩtiganĩria neti ciao, makĩmũrũmĩrĩra. 	 19 Kä cuɛ kɛ jiök i̱, "Bia, guɔ̱ɔ̱rɛ ɣä, kä bä yɛ jakä dëëp nath." 20 Nikä kɛɛl cukɛ cambaknikiɛn ba̱ny piny, kä cukɛ jɛ guɔ̱ɔ̱r.


12Rĩrĩa Zakaria aamuonire, akĩhahũka na akĩiyũrwo nĩ guoya. 	 12 Mëë ci Dhɛ-kar-yaa jɛ nɛn, cuɛ wi̱cdɛ yi̱c, kä cuɛ dual ɛlɔ̱ŋ.


jom ziarah menziarahi hehe 	 Mɛɛ osharai kɛ sɛɛnamɔi yɔɔ he?


15:1 1Athe 4:9Na rĩrĩ, ariũ na aarĩ a Ithe witũ, ũhoro wa mahinda na mĩthenya-rĩ, tũtirĩ na bata wa kũmwandĩkĩra, 25:2 Luk 12:39nĩgũkorwo nĩmũũĩ wega atĩ mũthenya wa Mwathani ũgooka o ta ũrĩa mũici okaga ũtukũ. 	 2 Kɛ ɣöö ŋäc yɛn pua̱nykun agɔaa ɛn ɣöö bi Cäŋ Kuɔth ben pa̱ny ce̱tkɛ cuer kɛ wäär.


Betheli nĩ kũndũ kwa mwanya na kũrutagĩrũo wĩra wa bata mũno. 	 Beth-ɛl ɛ gua̱a̱th mi gɔaa mi rɛl rɔ mi la̱tkɛ la̱t mi gɔaa ɛlɔŋ thi̱n.


Tiga kĩrĩa waikĩrio 	 Yexu taav cua daaj cua dub


24Nĩgũkorwo ũrĩa wothe wendaga kũhonokia muoyo wake nĩakoorwo nĩguo, no ũrĩa wothe ũkoorwo nĩ muoyo wake nĩ ũndũ wakwa nĩakaũhonokia. 	 Kä ramɔ wä tëkdɛ thöp ɔ kɛ kui̱dä, bɛ jɛ kän.


ngai wa uthingu nguguthaithira 	 Ciaŋ Palä mi Gɔaa Nhiam Kuɔth


hũũrai inanda mũrĩ na ũũgĩ, na mwanĩrĩre nĩ gũkena. 	 A to̱kdun la pa̱run, kä ɛ tɛ̈th lɔaacdun la bath lɔaacdun.


Meciria mahoro monanagia uhoreri na winyihia. 	 Cháo wan pə̀ət rian aa kàat jɛ̀ɛm sǎi


14. (a) Kũringana na Johana 3:16, nĩ ũndũ ũrĩkũ Jehova eekire nĩguo akũũre andũ? (b) Nĩ kĩũria kĩrĩkũ tũngĩarĩrĩria hamwe na arĩa marenda kũmenya ũhoro wa ma? 	 12, 13. a) ¿Achkë xuʼän Jesús taq xbʼan tzʼukün taq tzij chrij? b) ¿Achkë ütz nqaʼän we ntzʼuk tzij chqij?


2110:21 2Akor 6:15, 16Mũtingĩhota kũnyuĩra gĩkombe kĩa Mwathani, na mũnyuĩre gĩkombe kĩa ndaimono o nakĩo; mũtingĩhota kũgwatanĩra metha-inĩ ya Mwathani, na mũgwatanĩre metha-inĩ ya ndaimono. 	 21 Yɛn /cia dee maath kɛ liɛɛr Kua̱r ni Yecu kä bia maath kɛ liɛɛr kuthni ti jiäk.


Makanyũrũria ũceke wa ciara cia moko, magaciĩta, Waceke Mahũthũ. 	 kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kpɑɑ́ ti cɔ́úmmɛ̀mu,


Ni Wega Ngai 	 Cu Gueet ɛ


Ũcio ũgĩtuĩka mũthenya wa kana. 	 kɛ cäŋ in dhieecdiɛn.


Wamai - Ngũgĩ Muchoki Furaha 	 Min mor Ime më - imɛ mə


45No rĩrĩ, ĩ ndungata ĩyo ĩngĩĩra na ngoro yayo atĩrĩ, 'Mwathi wakwa ndaracooka narua,' nayo yambĩrĩrie kũhũũra ndungata cia arũme na cia andũ-a-nja, na kũrĩa na kũnyua na kũrĩĩo-rĩ, 46Mwathi wa ndungata ĩyo agooka mũthenya ũrĩa ĩtamwĩrĩgĩrĩire o na ithaa rĩrĩa ĩtooĩ, nake nĩakamĩherithia mũno, na amĩtuĩre ciira ta wa andũ arĩa matarĩ ehokeku. 	 45 Kä mi wä läät ɛmɔ wä wee i̱, 'Ci kuäärä jääny jɔ̱ɔ̱r', kä bɛ jɛ tok kɛ mi duääcɛ la̱a̱t wutni kɛnɛ män, kä bɛ mi̱th kä bɛ maath, kä bɛ yɔ̱ŋ, 46 bi kuäär läätdä ɛmɔ ben kɛ cäŋ mi /kenɛ car, kɛnɛ thaak mi kui̱c ɛ.


Nĩ ũndũ ũcio magĩtigana nake, magĩĩthiĩra. 	 cukɛ ro goŋ.


Mega kana moru manyonagĩrĩria, 	 mi jiäk kɛn kiɛ gɔwkɛ


To bairo fariseo maja cʉ̃re na cajĩagarijere camajiwĩ Jesu. 	 46 Kä cu tha̱a̱ŋkiɛn wä kä ji̱ Pa-ri-thii, cukɛ kɛ wä la̱r tin ci Yecu kɛ la̱t.


(trg) ="31"> Rĩandĩko rĩa mwaka ũyũ nĩ rĩrĩkũ , na nĩkĩ nĩ rĩagĩrĩire ? 	 Mɛnɔmɛ ji nyadali, nɛ kɛ a tsɛɛ a ti ni komɛ kɛɛ?


nĩmethiĩrĩire, matirĩ ho. 	 Cikɛ wä̲ They went.


Haaaahehehehe .... that's awesome 	 daaaaw thats so cute!


ga gũthiĩ, na thirikari na mũingĩ 	 en public kɛ́nɛjɛ


Kaĩ wee arĩ we ũ?" 54 Jesu akĩmacokeria atĩrĩ: "Niĩ mwene ingĩĩgoocithia, rũgooco rũu nĩ rwa tũhũ. 	 Kä ku lɛ wee i̱ ɛ ji̱n ŋa?" 54 Cu Yecu jɛ loc i̱, "Mi puanyä rɔɔdä, thilɛ puɔnydä luɔt.


o na ũgĩciamũkĩra kuuma kũrĩ andũ arĩa aremi, 	 Yɛ he fɛɛ he ni hiamɔ yɔɔ,


No Ngai niatuoheire. 	 Kɛ ɣöö alla̱wa ɛmɔ cɛ pɛn guäth mi jiääk.


Akĩrererwo mũciĩ gwa ithe ihinda rĩa mĩeri ĩtatũ. 	 Kä cua jɛ luëëth kɛ päth da̱ŋ diɔ̱k dueel gua̱n.


95:9 Math 24:33 Ariũ na aarĩ a Ithe witũ, tigagai gũtetania, nĩgeetha mũtikanatuĩrwo ciira. 	 9 /Cuarɛ rɔ̱ gɔny kamnikun dämaari kɛ ɣöö /ca yɛ bi luk.


Na inyue ciana ciakwa 	 kutdä wanɛmɛ, ji̲n yɛnɛ gaatku ni kɛ gaat


29Jesũ akiuma kũu, agĩthiĩ agereire hũgũrũrũ-inĩ cia iria rĩa Galili, agĩcooka akĩambata kĩrĩma-inĩ, agĩikara thĩ. 	 29 Kä kɛ kɔrɛ cu Yecu jiɛɛn ɛn wi̱ni, cuɛ wä gekä baar Gɛ̈-lɛ-li, kä cuɛ wä wi̱i̱ pa̱a̱m, cuɛ nyuur ɛn wi̱ni.


Jesúsa waraamuri 	 jis a cii'n


Tigagai kũratha ũhoro ũkoniĩ maũndũ maya; 	 12 Kɛ kui̱c ɛmɔ a duer /ci pua̱nykun tiam, kɛ ɣöö bikɛ yɛ jakä tekɛ luth kɛ tin go̱o̱r pua̱nykun kɛ.


16Ti-itherũ ũtonga ũrĩa wothe Ngai atunyĩte baba nĩ witũ na ciana ciitũ. 	 15 Kä ti diaal tin tekɛ Gua̱a̱r kɛ nyinkä.


Tũngĩmenyeria atĩa thamiri citũ itwarane na muonere wa Ngai? 	 Kɔn dënɛ tëk guic ala mi rɛl rɔ i̱̱di̱?


32"Na rĩrĩ, mwĩrutei na mũkũyũ: Rĩrĩa honge ciaguo ciarĩkia gũthundũka na ciaruta mathangũ-rĩ, nĩmũmenyaga atĩ hĩndĩ ya riũa ĩrĩ hakuhĩ. 	 30 Mɔ ci ji̱thkiɛn tunh ɔ, la yɛn ɛ cua̱ ŋäc ɛn ɣöö ci ruel thia̱k.


Snape rầu rĩ nghe theo. 	 kich thuoc cua cua sô së thay dôi theo.


No ndamũthaitha mũũhe mũirĩtu ũyũ atuĩke mũtumia wakwa." 	 ji̲n ɛ ka̲nɛ kɛ ɤöö ɛ ciek wutä mi dɔdiɛn." 4


Ririkana angĩkorwo mũtĩ waku nĩwendirie ndungihota kwira mũtongoria ũrĩa wathurirwo atĩ ndareka wega. 	 ɤä, mi go̲o̲ri duɔ̲ɔ̲r kɛl mi bi ji̲n ɛ lät kä


51:5 Math 2:1; 1Maũ 24:10Na rĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa Herode aarĩ mũthamaki wa Judea, nĩ kwarĩ mũthĩnjĩri-Ngai wetagwo Zakaria, warĩ wa gĩkundi kĩa athĩnjĩri-Ngai kĩa Abija; mũtumia wake eetagwo Elizabethi na aarĩ wa rũciaro rwa Harũni. 	 5 Kɛ ni̱n tëë Ɣɛ-rod ɛ kuäär kä Ju-dia, tëëkɛ bo̱o̱th palä mi cɔal i̱ Dhɛ-kar-yaa, mi la ram kɛl kä bööth palä Ä-bi-yaa.


221:22 1Akor 1:20Na o rĩrĩa moigaga atĩ o nĩ oogĩ-rĩ, noguo maatuĩkire irimũ, 231:23 Thab 106:20; Jer 2:11nao magĩkũũrania riiri wa Ngai ũrĩa mũtũũra muoyo na mĩhianano ĩthondeketwo ĩkahaana ta andũ arĩa makuuaga, na nyoni, na nyamũ cia magũrũ mana, o na nyamũ iria itaambaga thĩ. 	 22 Ruac kɛn i̱ pɛlkɛ, duundɛ ɣöö cu dɔ̱r ni kɛn, 23 kä cukɛ pal Kuɔth in tëk päl wa pal ni ti ca la̱t ce̱tkɛ naath, kɛ diit, kɛ ley, kɛnɛ muɔɔl piɛny tin la li̱w.


Magĩcooka makĩhaicia mĩrigo yao ndigiri igũrũ magĩcooka na thuutha kũu itũũra-inĩ inene. 	 kä wecdɛ rɛy lo̲o̲lä Gɛraar, cuɛ cieŋ thi̲n.


5#Joh 3:19Ũtheri ũcio nĩũtheraga nduma-inĩ, nayo nduma ndĩigana kũũhoota. 	 5 Buay mɛrɛ muth, kä /ci muth ɛ kum.


15O nake Herode ndanamuona arĩ na mahĩtia, nĩgũkorwo nĩamũcookia kũrĩ ithuĩ; nĩ ũndũ ũcio, ndarĩ ũndũ ekĩte wa gũtũma ooragwo. 	 15 Kä thilɛ mi ci Ɣɛ-rod ɛ jek kä jɛ bä, kɛ ɣöö cɛ jɛ jäk kä kɔn.


Ûra eendanaga i mwana wa Ngai na naiyî Ngai. 	 Jidhɛth puɔ̲nydɛ ɛ jɛn Gat Kuɔth.


Mũndũ ũrĩa ũngĩhota gwĩtĩkĩra ũndũ ũyũ, nĩawĩtĩkĩre." 	 35 Kä ram ëë ci mɛmɛ nɛn, cɛ nëndɛ lat kɛ ɣöö dee yɛn ɛ ŋäth bä.


Ndugecirie ndari hinya Ngai ari muoyo 	 Bëë kä ruac Kuɔth in tëk.


hĩndĩ ĩrĩa aathiire gũtharĩkĩra bũrũri wa Misiri, 	 Cu Jɛykɔp ben kä Ijipt kɛn


Kana nĩ kĩĩ mũndũ angĩkũũrania muoyo wake nakĩo? 27Nĩgũkorwo Mũrũ wa Mũndũ nĩagooka na riiri wa Ithe hamwe na araika ake, na hĩndĩ ĩyo nĩakahe o mũndũ kĩheo gĩake kũringana na ciĩko ciake. 	 Ɛn wi̱ni bɛ wiee kä bɛ lɛckɛ moth.' " 31 "Mi wä Gat Ran ben rɛy wutädɛ kɛɛl kɛ ja̱a̱k nhial diaal, bɛ nyuur wi̱i̱ kɔam kuäärädɛ min gɔaa.


Ndikoragwo hamwe nawe. 	 , Ay 40:31 Bɛbadu kɛ bɛlɛ k. ndɛbalɛ


No digan Nâ 	 to dig kɛkɛ


nĩ ũndũ wa mawatho maku ma kĩhooto. 	 Guuri ni Duɔ̱ɔ̱p Palä mi Thuɔ̱k


Gũcũkũra gwa guthika andu akuu nakuo. 	 Mɛmɛ ɛ jɛn jio̱l jiecä nath li̱th.


4150:4 Thaam 15:20; Kĩam 4:21mũgoocei na tũhembe mũkĩrũgarũgaga, 	 7 A lo̱ckɔn tɛth, kä liaknɛ jɛ, kä ka̱mnɛ jɛ puɔny.


ũguo naguo ũgĩtaũrũo, nĩ kuuga, Ngai hamwe na ithuĩ. 	 , Lɛ 21:5 Ɔnle kɛ b. bɛ ti


Hannah C Hannah Camidge 	 qa qc career path


akĩmwĩra, "Ũka ngũtware 	 Cu kɛn ɛ jiök i̱, "Banɛ wä kɛɛl."


12Thĩ ĩkĩruta mĩmera ya mĩthemba yothe. 	 kɛ dör muɔɔli piɛny diaal tin la mol piny,


Twanyuire njohi nginya tha inyanya 	 Dɛ̄dɛɛ̄ zua i ɛrɛ taa gbɛnɛ bɔŋanaloo.


Ningĩ nĩ ĩnyararithagia arĩa mamĩroragĩra. 	 Mɛmɛ bä gaŋɛ nɛy tin /ka̱n tuɔm.


maitho-inĩ make. 	 I mùso' ka kɛnɛ.


Ngũmũkirĩrĩria nginya rĩ? 	 N bɛɛnkɛ jùmɛn nàna ?


"Quoi?" cria Hannah 	 -Yö kë -sü ˈka ˈpö ꞊dhɛ


niĩ ndĩ ndungata yaku, mũriũ wa ndungata yaku ya mũndũ-wa-nja; 	 Bi ɣän a Kuothdiɛn, kä bi kɛn a gaatkä.


Moisés yoikĩ kirika keneni keskara ato Akka ẽ omiskõimakĩ finata ẽ nĩchi 	 Mëë ci Muthɛ Kuoth thiec kɛ ciötdɛ, cu Jaöba jɛ loc: "Ɛ ɣän mi te wanɔ."


Na muthenya wa umuthi muhiuria wa mucharicha wa aria aingi Irungu Kangata niatabanirie giikaro na maseneta a kiama kia Jumbilee,,,muno makiria a mwahu wa Tangatanga aria marakoretwo mataumukaniitie,,na mworoto wa kubanga uria makahitukia mutaratara ucio na mugambo umwe. 	 Ibulu 6:1818No Nyo' to kawɛɛ kase die kelew nonɛn, ɛ mwɛɛm mvun mum buy mvunfɛɛm mvù ɛ̀ nulo bó saa ekumɛn kɛ, njefo mvú to buy ɛ ɛ̀ nu diuw Nyo' le, wvù yaa nu naa lo embiay mbiay kɛ.


Nawe nĩũtũiguaga; 	 Ci̲ ɛ liŋ?


Rĩĩtwa rĩake rĩarĩ Mefiboshethu.) 	 Cuaa ciötdɛ coo cɔl i Alɔn-bakɔth.


13 tũhĩĩ tũ- tũtũ tũu tũrĩa tũ- twa 	 13 Kä titi kɛ kɛn gaat


Kaĩ hekugaga atĩa?' 	 kěyǐ zài gěi wǒ dǎ yī qiān ma?"


Twana tuothe twendete tũgacemania, 	 bikɛ cuaa ri̲ŋ kɛl.


48Mũtuanĩri ciira arĩ ho, harĩ mũndũ ũrĩa ũndegaga na akaaga gwĩtĩkĩra ciugo ciakwa; kiugo kĩu ndaaririe nĩkĩo gĩkaamũtuĩra ciira mũthenya wa mũthia. 	 48 Kä ram mi lo̱k ɣä, kä /cɛ ruacdä nhɔk, ba jɛ luk.


KĨAMBĨRĨRIA 1:6 Ningĩ Ngai akiuga atĩrĩ, Nĩkũgĩe mũtambũrũko wa matu-mairũ gatagatĩ-inĩ ka maĩ, naguo wamũranie maĩ maya na maya mangĩ. _ IBUKU RĨRĨA ITHERU RĨA NGAI (OGKBIBLE) _ Download The Bible App Now 	 Tuk 1:6 Kä cu Kuoth wee i̱, "A jɛ tekɛ dääk ni däär pi̱i̱ni, bɛ kam pi̱i̱ni da̱a̱k kɛnɛ pi̱ tin kɔ̱ŋ." _ RUAC KUƆTH IN RƐL RƆ (NUSNHB) _ Download The Bible App Now


c. cutumiara 	 f. tɛ'ð ɛssɛrɛ


Nao makĩmũcookeria makĩmwĩra atĩrĩ, "Rabii (ũguo nĩkuuga Mũrutani), ũikaraga kũ?" 	 cikɛ cop rɛy naath, cu kuäär kɛ thiec i cia cuop i di ɛn wanɛ?


Wambere, no mũhaka twĩtĩkĩre atĩ nĩtwĩhĩirie Ngai: "Nĩgũkorwo andũ othe nĩmehĩtie na makanyiihĩrwo nĩ riiri wa Ngai" (Aroma 3:23). 	 "Kä c i kɛn diaal duer, kä pɛnkɛ a ciɛk kɛ gɔɔy puɔnyä Kuɔth."


Nake Jesũ aarĩkia kwaria, akĩmehitha, agĩĩthiĩra. 	 Mëë ci Yecu mɛmɛ lat, cuɛ jiɛɛn, kä cuɛ rɔ wä tɛ̱̈ɛ̱̈ kɛ kɛ.


nyende ũhoro ũcio. 	 oh la la i want this!


Thĩna Thĩinĩ wa Nyũmba ya Daudi 	 Famiɛn Davidi


thuo daniel 	 Famiɛn Davidi


nĩegũtahwo athiĩ. 	 Kä cuɛ jiɛɛn.


Ngai wa Igũrũ na thĩ. 	 nhial, puɔ̲th piɛny in laa te piny,


27"Ndungata cia mwene mũgũnda igĩũka kũrĩ we, ikĩmwĩra atĩrĩ, 'Mwathi witũ, githĩ ndwahaandire mbeũ njega mũgũnda waku? 	 27 Kä cu nɛy tin lät kɛ gua̱n ciëŋ ben, cukɛ jɛ thiec i̱, 'Kuäär, /keni piɛth ni kuay ti gɔw rɛy kakädu?


Na aana na jaana 	 ɛn ka vɛ ˈdɛ


Intake F16 nhìn kĩ 	 qinzuizuijuan f6i aa aa


nĩgũkorwo nĩwe wĩkĩte ũguo. 	 Kä cuɛ lät cet kɛ mi


nĩ ũndũ wao akĩrũithia athamaki, akĩmeera atĩrĩ: 	 luɔ̲c kɛ, cuɛ ruac kɛ kɛ,


nao ni begira 	 nga a ma kɛnɛya.


7Mũngĩikara thĩinĩ wakwa, nacio ciugo ciakwa ciikare thĩinĩ wanyu, hooyai o kĩrĩa gĩothe mũngĩenda, na nĩmũkũheo kĩo. 	 7 Mi ciëŋɛ rɛydä kä te ruaacnikä rɛy lɔaacdun, thiëcɛ min go̱o̱r yɛn ɛ, kä ba jɛ lät kä yɛ.


Ingĩhoya Atĩa Nĩguo Ngai Anjigue? 	 Ti̲i̲ kɛ kuoth?


Ý dĩ (100 gram) 	 Tmnat miate mia qal sbaa mia (huit cent mia moins sept mia)


na ngaiyũrwo nĩ Roho wa Jehova, 	 Kä caarä jɛ ɛn ɣöö ta̱a̱ kɛ Yiëë Kuɔth.


01 Kaathaga 	 1 min janvuɛ


22Ndĩramũtũma kũrĩ inyuĩ nĩ ũndũ wa gĩtũmi gĩkĩ kĩũmbe, nĩguo mũmenye ũhoro witũ ũrĩa tũtariĩ, na nĩguo amũũmĩrĩrie ngoro. 	 22 Ɣän ja̱kä jɛ kä yɛ kɛ luɔt ɛmɛ, kɛ ɣöö bi yɛn ta̱a̱da ŋa̱c, kä jɛn bɛ lo̱ckun bum.


Čikaga (Lithuania) 	 Lithuania Mumuii Awiemɔ


24Wendani wakwa ũromũkinyĩra inyuĩ inyuothe mũrĩ thĩinĩ wa Kristũ Jesũ. 	 24 A nhök tekɛ yɛn diaal rɛy Kritho Yecu.


" Con nghĩ kĩ chưa ?" 	 ndɛ mi ma?"


28"Inyuĩ nĩmwaiguire ngiuga atĩrĩ, 'Nĩngũthiĩ na nĩngacooka njũke kũrĩ inyuĩ rĩngĩ.' 	 28 Ci yɛn ɣä liŋ i̱ cä la̱r yɛ i̱, 'Jiayä, kä bä luny kä yɛ.'


Kĩũmbe o gĩothe kĩrĩa Jesũ angĩkorwo aarĩ angĩkorwo we ti Ngai, gĩtingĩhota kũrĩha thiirĩ mũnene mũno wa mehia mbere wa Ngai mũnene. 	 9 Thilɛ ram mi ca di̱eth ɛ Kuoth mi lät duer, kɛ ɣöö te ciaŋ Kuɔth rɛydun, kä /cikɛ dee duer, kɛ ɣöö diëth kɛ kɛ ɛ Kuoth.


Nake mũndũ o wothe angĩkorwo agĩtungata-rĩ, nĩatungate na hinya ũrĩa ũheanagwo nĩ Ngai, nĩgeetha Ngai agoocagwo maũndũ-inĩ mothe thĩinĩ wa Jesũ Kristũ. 	 Kä ram mi lät naath ikä, a jɛ lät kɛ buɔ̱m min ci Kuoth ɛ ka̱m jɛ, kɛ ɣöö dëë Kuoth liak rɛy kä ti diaal kɛ Yecu Kritho.


217:21 Math 25:11; Math 12:50; Jak 1:22"To mũndũ ũrĩa ũnjĩtaga, 'Mwathani, Mwathani,' ũgaatoonya ũthamaki wa igũrũ, no nĩ ũrĩa wĩkaga ũrĩa Baba ũrĩa ũrĩ igũrũ endaga. 	 20 Kɛ kui̱c ɛmɔ bia kɛ ŋa̱c kɛ dɛykiɛn." 21 "/Cikɛ nɛy diaal tin cɔalkɛ ɣä i̱, 'Kuäär ni Kuoth, Kuäär ni Kuoth,' kɛn tin bi wä cieŋ Kuäärä nhial, ɛ ni ram mi lat ruac Gua̱a̱r in te nhial.


arui wa ikite arui wa kotogirete 	 gɛn de akutnom tajir


Maheni ti thirĩ 	 1 {tenemvene} tɛnɛ mvɛnɛ VI INTERACT tell a lie


Mũhikania nake agĩũka. 	 Biblë la bɛn ˈkɛ teatë nɛn


Ndingĩte mũndũ ũũkĩte kũrĩ niĩ. 	 kaan sakɛɛn bɛ̀ɛp khwâi


145:14 Mar 6:13 Nĩ harĩ mũndũ thĩinĩ wanyu mũrũaru? 	 14 Tëëkɛ raan rɛydun mi cɛ moc kɛ juey?


Nao arĩa atatũ marahonokire tũkũmendera mahone na ihenya. 	 Kä bi riɛk in diɔ̱ɔ̱kdiɛn ben kɛ pɛ̈th.


31 # Gũcook 24:1-4 "Ningĩ nĩ kwĩrĩtwo atĩrĩ, 'Ũrĩa wothe ũngĩtigana na mũtumia wake no nginya amũhe marũa ma kuonania nĩmatigana nake.' 32#Luk 16:18No ngũmwĩra atĩ mũndũ ũrĩa wothe ũtiganaga na mũtumia wake, o tiga nĩ ũndũ wa ũtharia-rĩ, nĩatũmaga atuĩke mũtharia, na ũrĩa wothe ũhikagia mũtumia ũrĩa ũtiganĩte na mũthuuriwe, nĩ gũtharia atharagia. 	 Ŋua̱n ni ta̱a̱ cuuŋä pua̱nydu kɛl jɔ̱ɔ̱r, kä yor pua̱nydu kɛɛliw maac mi thil pek." 31 "Kä ca jɛ lar bä i̱, 'Ram mi däk ciekdɛ, a jɛ moocɛ kɛ warɛgak däkä.' 32 Kä ɣän la̱rä jɛ yɛ, ram mi däk ciekdɛ a cäŋ /kenɛ mi jiääk la̱t, cɛ ciek ɛmɔ jak kä dho̱m mi ca ciek ɛmɔ nyɔk kɛ kuën.


Aaiko Aaiko Rena 	 , Yoh 7:29 n. ni jɛ eŋɔɔ ji mi


Aww Hannah poor thing! 	 aww haw cute!


Mwĩgitĩre guothe, thũ ndĩkone mweke; 	 12 Kɛ kui̱c ɛmɔ a duer /ci pua̱nykun tiam, kɛ ɣöö bikɛ yɛ jakä tekɛ luth kɛ tin go̱o̱r pua̱nykun kɛ.


Kaarĩ na hĩa mũgwanja na maitho mũgwanja, na nĩmo maroho mũgwanja ma Ngai marĩa matũmĩtwo mathiiage thĩ yothe. 	 2 Kä cua ja̱a̱k nhial da̱ŋ bärɔw nɛn cuŋä nhiam Kuɔth, kä ca kɛ moc kaaŋni da̱ŋ bärɔw.


Mũkũũri e hamwe na niĩ, 	 Ram ɛmɔ laa jä̲lɛ kɛɛ mu̲t.


394:39 Joh 4:29Nao Asamaria aingĩ kuuma itũũra rĩu makĩmwĩtĩkia nĩ ũndũ wa ũira wa mũtumia ũcio, tondũ nĩameerire atĩrĩ, "Nĩanjĩĩrire maũndũ marĩa mothe ndaneeka." 40Nĩ ũndũ ũcio, hĩndĩ ĩrĩa Asamaria mokire kũrĩ Jesũ, makĩmũringĩrĩria aikaranie nao, nake agĩikara mĩthenya ĩĩrĩ. 	 18 Cukɛ jɛ pua̱t jiaath ɛn wi̱ni kɛɛl kɛnɛ wutni da̱ŋ rɛw kɔ̱kiɛn.


Na nokĩo wendetwo nĩ airĩtu! 	 Kaä kɛ ɣöö jɛn laa guɛckɛ jɛ cie̱ kɛ rami̱ di̱i̱t, la̱t thurɛni̱ ɛmɛ cɛɛ nhɔk ɛlɔ̱ŋ.


Na uheri ni undu wa gutika turi na uma thiini wa umburi wa uria tuikite nigetha ngwataniro itu na Ngai ithuke. 	 Kɛ ɣöö banɛ lɔc Kuɔth jakä tɛth, banɛ rɔ̱ɔ̱dan dhil ŋi̱eec kɛ min go̱o̱r Kuothɛ kä kɔn kä banɛ jɛ la̱t.


na nĩmaigagĩra ciana cia ciana ciao mũthiithũ. 	 Cu duɔth ni gaatkiɛn


Kuma tene maithe maitu matuire makurongoragia 	 Lere ŋa fuun kɔɔn kɛɛ yaraga shɔ,


Gĩa kũgegia andũ. 	 Kɛ nɛmɛ cu naath ga̱a̱c ɛlɔ̱ŋ.


Acio matiahooete nyamũ ĩrĩa o na kana mũhiano wayo, na matiekĩrĩtwo rũũri rwayo ithiithi-inĩ ciao kana moko-inĩ mao. 	 Kɛ nɛy tin /ka̱n ley pal kiɛ cätdɛ, kä /ka̱n biɛlɛ la̱th nhiam kaandiɛn kiɛ tetnikiɛn.


Na thuutha wa gũkĩendia-rĩ, githĩ mbeeca itirakĩrĩ o ciaku wĩke nacio o ũrĩa ũkwenda? 	 Kuɛ la ɣöö ji̱n thilɛ ji̱ buɔ̱m kɛ ɣöö deri rɔɔdu looc ni ti diaal tin go̱o̱ri.


Waringithanirie mwana waku wendete muno 	 banchii kràsɛ̌ɛ raay wan


bhaiyo ka na hua para 	 Baibol su luh kure nɛɛ baa.


GĨCUNJĨ GĨA 19 Ikara Wendo-inĩ wa Ngai 	 21 Yuɔpɛ rɔ rɛy nho̱kä Kuɔth.


time paarthu adikiraryaa 	 waqt ko apnaa


Mũthenya ũyũ ũngĩ gũkĩgĩa na rũhuho rwa kuuma mwena wa gũthini, naguo mũthenya ũcio ũngĩ warũmĩrĩire tũgĩkinya Puteoli. 	 Kɛ kɔr ca̱ŋ kɛl cu jiɔam mi bëë kui̱ cuëëc jɛ tok kɛ puɔ̱t, kä kɛ cäŋ in rɛwdɛ cuakɔ ben kä Pu-te-oli.


Kũrĩ na mageni jarĩkũ JW.ORG? | Akũũji ba Jehova - Gĩtuo Kĩongwa kia Intaneti 	 Mɛni ninɛ ləkɛɛ ɓə gaa JW.ORG?


Makĩmũhe indo njega, 	 Kä cukɛ jɛ nöŋ yiëëth.


na mũtumia wake atuĩke wa ndigwa. 	 kuɛn a la mänkiɛn ciet kɛ pek mi go̲o̲r kɛn ɛ,


12Nake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, "Ũkai mwĩgagũre." 	 12 Kä cu Yecu kɛ jiök i̱, "Bia, mi̱ethɛ."


201:20 2Pet 3:3No mbere ya maũndũ mothe-rĩ, no nginya mũmenye atĩ gũtirĩ ũhoro wanarathwo Maandĩko-inĩ Matheru ũngĩtaũrwo nĩ mũnabii na ũtaũri wake mwene. 	 20 Kɛ nhiam kä ti diaal bia nɛmɛ dhil ŋa̱c, ɛn ɣöö thilɛ ruac go̱o̱kä buɔk mi la ruac mi lat gök ɛ kärɔa.


'Rĩu niĩ nĩngũgũteithia na mataaro,' Kĩhooto akĩrika kũmwĩra, 'rĩrĩa ũkũgera marimainĩ ta maya. 	 Yɛ je lɛŋ fɛɛ lɛ, mɛi buɔ gbɛjianɔtoi fɛɛ ni nɔyelii kɛtsuɔ nii lɛ akɛ juu kɛ fɔ̃ ehe shi waa yɛ mli fe fɛɛ.


cia Jerusalem. 	 ^ E ngɛ heii kaa Yerusalɛm.


Male: Yaaro yaaro thana.. 	 paa lari kɔrɔ wi jɛnni.†


na TV bũrũri wothe wa Kenya handũ warũma. 	 Rɛy Canada kɛɛliw, tëë kɛ cär ti̱ caa kueŋ piny ti̱ dëë lätni̱ rɛ̈k.


Eherai harĩ niĩ, inyuĩ mwĩkaga ũũru!' 	 li̲w ɛpuc, ji̲n yɛnɛ nɛɛku diaal ɛwic." 8 Cu


maanantaiaamu - thing 	 mökä - thing


"Ĩkalai na mũuo inyw'ĩ kwa inyw'ĩ." - MKO. 	 Kä ta̱yɛ kɛ mal kamnikun.


Padh lo zindagi hamaari, 	 kāi huà yī qiē。chāo ɡuò shì jiān zhū suǒ yǒu fǎ,


Kadang githu dhee.. 	 a siɛ kwla dhe.


Ý dĩ 40 gam. 	 40 Ò bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ o nɔu nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀i.


Hannah o Philip 	 Ida kɛ Filip


24 nao aa Mariko na Arisitariko, na Dema, na Luka, arĩa tũrutithanagia wĩra nao, nĩmaakũgeithia o nao. 	 24 ni Marko, Aristarko, Dema, kɛ Luka, minanemɛi nitsulɔi lɛ hu miiŋa bo.


Atumia Ukirai 	 thu mon moi cua mu


41Hau Jesũ aambĩirwo nĩ haarĩ na mũgũnda, na thĩinĩ wa mũgũnda ũcio nĩ kwarĩ na mbĩrĩra njerũ, ĩrĩa ĩtakoretwo ĩigĩtwo mwĩrĩ wa mũndũ o na ũmwe. 	 41 Täämɛ gua̱a̱th ëë ca jɛ pua̱t thi̱n tëëkɛ kak wal mi tekɛ kɔ̱a̱a̱k mi ca guaŋ puɔ̱ny pa̱a̱m, kä /ka̱n raan met kony thi̱n.


15Rekei thayũ wa Kristũ wathanage ngoro-inĩ cianyu, tondũ inyuĩ mũrĩ ta ciĩga cia mwĩrĩ ũmwe-rĩ, mwetĩirwo thayũ. 	 15 Kä a mal Kritho yiɛɛn lo̱ckun, min ca cɔl ni yɛ ala puɔ̱ny kɛl.


na akaahumba nguo ndaaya ya ũthingu, 	 au tââ döö pwaakûû,


Nake akĩmwĩra atĩrĩ, "Mwathani, wee nĩũũĩ maũndũ mothe; wee nĩũũĩ atĩ nĩngwendete." 	 Kä cuɛ jɛ loc i̱, "Kuäärä, ŋäci ti diaal, ŋäci ɣöö nhɔakä ji̱!"


Ndamwĩrire atĩ mũgaakua mũrĩ o mehia-inĩ manyu; mũngĩrega gwĩtĩkia ũrĩa njugaga atĩ niĩ nĩ niĩ we, ti-itherũ mũgaakua mũrĩ o mehia-inĩ manyu." 	 kui̲i̲du, bi mi̲th muun kɛ la̲t mi bum bum ni̲ni


wa ithe nĩguo matũire. 	 thiec kä guur cɛ wä ni kä?


Ariithia kuuma Samburu aria makoretwo makiriithia mahiu na njira ya guthamathama riu nimahimbiirie urimi wa mbeniko. 	 Ɛjisɛ yodvu nu biyoy bi Nyo' le bi bisooshwiy bì wvú nu ɛ tum bí ɛ buy ɛ gɛn yî ɛkolɛ ke nshɛ le kecii.


Ĩtĩkia we, 	 Kä cu yɛn ɛ ŋäth.


Chigau iro no iki no waku 	 en kɛnɛ kan kapo ka


3619:36 2Ath 9:13Na rĩrĩa aathiiaga, andũ makĩara nguo ciao njĩra-inĩ. 	 36 Kä min jälɛ jɔkdɛ, cu naath bieynikiɛn ɣa̱r dup.


Ĩmwe kĩrĩ inya 	 4 kɛnɛ kɛ̈kdɛ.


44:4 Kĩam 1:10, 12; Atũm 10:15Tondũ-rĩ, kĩrĩa gĩothe Ngai oombire nĩ kĩega, na gũtirĩ kĩndũ kĩagĩrĩirwo nĩkũregwo angĩkorwo kĩamũkĩrĩtwo na ngaatho, 5tondũ nĩkĩrĩkĩtie gũtherio nĩ kiugo kĩa Ngai na mahooya. 	 4 Kɛ ɣöö tin diaal ti ci Kuoth kɛ cak gɔwkɛ, kä thilɛ mi dëë lo̱k thi̱n, mi ca jɛ nhɔk kɛ tɛ̈th lɔaac.


Ũira wa andũ erĩ ũrĩ hinya kũrĩ wa mũndũ ũmwe. 	 Kä ji̱kiɛn cuɛ ŋuan wutni̱ ɛ matkɛn mään ni̱ kärɛɛw.


"Arahũkai, tũthiĩ tũmũũkĩrĩre, tũrũe nake": 	 jio̲k ni jɛ, i jɛn a bëëni kɔɔra." 19 Kä


112:11 Joh 1:14; Thaam 14:31Kĩu nĩkĩo kĩama kĩa mbere kĩrĩa Jesũ aaringire, na aakĩringĩire kũu Kana ya Galili. 	 54 Mɛmɛ cuɛ a rɛw nyuuthä mëë ci Yecu ɛ la̱t, mëë jiɛyɛ kä Juda wädɛ kä Gɛ̈-lɛ-li.


Ira Ka Kambagio Karĩ Mwene Nĩko Thongo 	 Evidential EVI ɛ ɛ evidence


Mũthamaki nĩandoonyie nyũmba ciake cia thĩinĩ. 	 Gat kɛl cɛ wä̲ luaak.


Twakuria ona aria mari rugendo-ini maroka ona kinya riria turikinya mathaa ma gutigana, Mwathani turikorwo turi wega-ini waku. 	 Kä cu puɔ̱nydɛ jɛ car ɛ nɛy kä ɛ wi̱ni ɛnɔ bikɛ cieŋ thi̱n ɔ, 27 kɛ ɣöö bikɛ Kuoth go̱r, kä dɔ̱ŋ bikɛ jɛ jek mi cikɛ jɛ go̱r, a cäŋ ni mɔ /cɛ na̱n kɛ ramɔ kä kɔn ɔ.


6Githĩ tũnyoni tũtano tũtiendagio tũthendi twĩrĩ? 	 6 /Ca kɛc da̱ŋ dhieec kɔk kɛ taripni da̱ŋ rɛw?


24Nake Simoni Petero akĩheneria mũrutwo ũcio, akĩmwĩra atĩrĩ, "Ta mũũrie araaria ũhoro wa ũ." 	 24 Cu Thay-mɔn Pi-tɔr wä kä jɛ, kä cuɛ jɛ thiec kɛ ram ɔ ruacɛ kɛ kui̱dɛ mɔ.


172:17 Joh 16:33; Kũg 19:12Ũrĩa ũrĩ gũtũ-rĩ, nĩakĩigue ũrĩa Roho areera makanitha. 	 17 Kä ɛ ram mi tekɛ ji̱th, liŋ min lär Yiëë Kuɔth ɛ duël Kuɔth.


14 Ndamwandĩkĩra inyuĩ ciana ciakwa nĩ tondũ nĩmũũĩ Ngai Ithe. 	 14 Dho̱li gɔ̱a̱rä yɛ, kɛ ɣöö ŋäcɛ yɛ Gua̱a̱r in te nhial.


Pierre Nkurunziza nĩakwithirwa uu? 	 ¿mi niña tierna?:


Na hĩndĩ o ĩyo oigaga ũguo, ngũkũ ĩgĩkũga. 	 "Kaselege ko na, wè yarijɛndɛ lɛgɛrɛ ta.


Mũtumia waku Elizabethi nĩagagũciarĩra mwana wa kahĩĩ, nawe nĩũkamũtua Johana. 	 Bi ciekdu ni I-li-dha-bɛth ruët, kä bɛ dap kɛ gat mi dho̱o̱l, kä bi ciötdɛ cɔl i̱ Jɔ̱ɔ̱n.


15 Mũhaka ũmwe twĩkĩrĩirũo wĩgiĩ wĩyathi witũ nĩ atĩ no nginya tũtĩe kĩhooto kĩa arĩa angĩ gĩa gwĩtuĩra matua mao ũtũũro-inĩ. 	 6 Kɛ ɣöö banɛ tëkdan dhil guic ala mi rɛl rɔ, banɛ tëk nɛɛni kɔ̱kiɛn dhil guic ala mi rɛl rɔ bä.


Mugomo ucio wa arutani a university cia muingi woete ihinda ria makiria ma mieri iiri. 	 Nɛmɛ ɛ jɛn duɔ̱ɔ̱p in di̱tni̱jɛn in ku gɔ̱a̱a̱r diaal ɛ caar kɛ kɔr runi̱ ti̱i̱ 2,000 tin bi̱ bën.


President turonaga akorwo ena miaka 45 na agakiretire na miaka 60. 	 cuɛ lɛ te kɛ run ti kur ŋuaan wi̲cdɛ jɛn


Jesũ akĩmũcookeria atĩrĩ, " 'Ndũkanoragane, na ndũkanatharanie, na ndũkanaiye, na ndũkanaigĩrĩre mũndũ ũrĩa ũngĩ kĩgeenyo, 1919:19 Alaw 19:18; Math 5:43na tĩĩa thoguo na nyũkwa,' o na 'endaga mũndũ ũrĩa ũngĩ o ta ũrĩa wĩyendete wee mwene.' " 	 19 Ŋäci ŋut Kuɔth ti̱ti̱ i̱, '/Cu dho̱m, /cu riär lät, /cu kuel, /cu kac lat, /cu naath mac, kä luthni guur kɛnɛ muɔɔr.' " 20 Kä cuɛ jɛ jiök i̱, "Ŋi̱i̱c, cä ŋut ti̱ti̱ diaal tit ni ŋuɛɛtädä." 21 Kä cu Yecu jɛ guic, kä cuɛ jɛ nhɔk.


Atumia othe a ndigwa makĩrũgama, makĩmũthiũrũrũkĩria makĩrĩraga, na makĩmuonagia kanjũ na nguo ingĩ iria Dorokasi aatumĩte rĩrĩa aarĩ nao. 	 Cu män jɔɔkni diaal cuɔ̱ŋ gekädɛ, wieekɛ kä nyuɔthkɛ bieyni tëë ci Dor-käth kɛ kɔc mëë ŋotdɛ kɛɛl kɛ kɛ.


Hihi nĩngũhota kũmĩthũrima? 	 Ɣän bä luäk kulɛ jek nikä kɛ kui̱ riknikä ti̱ti̱?


Recomendao I Recomendao IIa Recomendao IIa NE: B 	 kɛ́ n cɑummu kɛ dɔ̀:


apenas ya usa tijera 	 muiiil thuni us thu


No nitondu wa wara, maundu maya mothe no magaruruke, na handu ha ngari ya maguta gwikirwo maguta kumatwara inyuiro-ini, ikuithio murigo ungi. 	 1Aj mu mij tyiꞌtɨ́j cɨyéj naatáchuij ɨ maj jɨn tyíꞌiteꞌracaa aꞌchu tɨ huatátyeej, majta aꞌyan tyinaatéꞌexaaj tɨjɨn:


Wanyoike aciarirwo atarĩ 	 te kɛ jɛ jiëëth inɔ.


16Na rĩrĩa twahĩtũkagĩra gacigĩrĩra-inĩ kanini geetagwo Kauda, nĩtwarĩ na thĩĩna wa kũhaicia gatarũ ga kũhonokia andũ igũrũ wa marikabu. 	 16 Kä mëë cakɔ cop kui̱ dhuulä mi cɔal i̱ Kɔda cuakɔ riey in tɔt yɔ̱a̱c rɛc a bum.


Mũndũ arĩ na ta icio, 	 kä wut ɛmɔ.


1Naguo Ũhoro wa kũrigĩrĩria-rĩ, ariũ na aarĩ a Ithe witũ, nĩ atĩrĩ, tũhooyagĩrei nĩgeetha ũhoro wa Mwathani ũtheereme na ihenya, na ũkumagio, o ta ũrĩa ũkumagio nĩ inyuĩ. 	 1 Kɛ jɔakdɛ, dämaari, palɛ Kuoth kɛ kui̱da, kɛ ɣöö dee ruac Kua̱r ni Yecu wä raar kɛ pɛ̈th, kä ba jɛ nhɔk ce̱tkɛ min tëë rɛydun.


24Na rĩrĩ, gũkĩgĩa kĩhuhũkanio kĩnene gĩteerĩgĩrĩirwo kũu iria-inĩ, gĩgĩtũma gatarũ kende kũhubwo nĩ makũmbĩ ma maaĩ. 	 24 Kä nɛnɛ, cu thul mi di̱i̱t rɔ jiɛc däär baar, mi dee riey jakä di̱ŋ kɛ muaŋdɛ.


Jerusalema nĩania kuuga Jerusalemu. 	 Yerusalem kɛ jɛmɛ niiaŋ


"nĩ mĩtugo ĩrĩkũ tũbataire kwĩthema na nĩ ĩrĩkũ tũbataire kũiyũkia?" 	 Kä bäkɛ kɛ puɔ̱ny mi te i̱di?" 36 Ji̱n ram mi dɔ̱a̱r!


Kwogwo twoiga ti Ngai urahoya gakahingwo. 	 Ŋi̱eeckɛ kɔn kɛ ɣöö denɛ la̱t Kuɔth la̱t i̱di̱.


no arũme arĩa matarĩ tha no ũtonga magĩaga naguo. 	 Cu wut ɛmɔ cuaa riäŋ riäŋ.


Korũo Adamu ndehirie-rĩ, ndangĩakuire. 	 Kä /ken Yecu jɛ lar i̱ /cɛ bi li̱w.


kirĩrĩháme aikovére 	 kä wä kä Pɛydɛn-ɛram kɛ ɤöö bɛ rɔ wä kuën


Njikaragia hingo ciothe 	 Wɔhiɛ mli daa.


Nĩ bururi ũria ũkorotwo ũgikũra na ihenya mũno thĩinia wa wathĩ mĩaka ta mĩrogoĩri mĩthiru. 	 Ni̱ kɛ jɛn rɛy runi̱ da̱ŋ wäl, cuu dho̱r tin tä thaarɛ̈ɛ̈k rɔ̱ reep kɛ peek mi̱ di̱i̱t.


Kĩambĩrĩria 1:15 Na ituĩke imũrĩ wariĩ-inĩ ũcio wa matu mairũ, itũmage thĩ kũgĩage na ũtheri." 	 Tuk 1:15 Kä akɛ la tin buɔy puɔ̱rä nhial kä mɛ̈rkɛ wi̱c muɔ̱ɔ̱n."


Mbũrũ Kamau said: 	 ɛ gɑɱɛ says:


236:23 Joh 6:11No ningĩ gũgĩũka marikabu ingĩ ciumĩte Tiberia ikĩrũgama hakuhĩ na harĩa andũ maarĩĩrĩire mĩgate thuutha wa Mwathani gũcookeria Ngai ngaatho. 	 23 Kä cuɛ tekɛ tha̱a̱ŋ murkäbni ti bëë kä Tay-bi̱i̱-riath ben thia̱kä kɛ gua̱a̱th ëë ci naath mi̱th kɛ jurayni thi̱n, kɛ kɔr kä mëë ci Kuäär ni Yecu Kuoth la̱r tɛ̈th lɔaac.


Kĩambĩrĩria Kĩa Mũtũũrĩre Mũritũ 	 Pɛrɛ yông jey


173:17 Gũcook 15:7, 8; 1Joh 4:20Mũndũ angĩkorwo arĩ na indo cia gũkũ thĩ, na one mũrũ kana mwarĩ wa ithe wao ũbataire nĩ ũteithio no aage kũmũiguĩra tha-rĩ, wendo wa Ngai ũngĩgĩkorwo ũrĩ thĩinĩ wake atĩa? 183:18 Arom 12:9Twana twakwa nyendete, nĩtũtige kwendanaga na ciugo kana na kanua tu, no nĩtwendanage na ciĩko na twendane na ma. 	 17 Kä dee nhök Kuɔth te rɛy ran i̱di mi te raan kɛ ŋɔak wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n ɛmɛ, kä nɛɛnɛ gaatman görkɛ duɔ̱ɔ̱r, kä lo̱kɛ ɣöö bɛ kɛ moc? 18 Nyin tiɛtnikä, /cuanɛ naath nhɔk kɛ nhök lɛc kiɛ ruac baaŋ, nhɔaknɛ rɔ kɛ lät kɛnɛ thuɔ̱k.


Na nguona no wega tondũ ingĩgĩkũrĩha nakĩ? 	 Ɣän bä luäk kulɛ jek nikä kɛ kui̱ riknikä ti̱ti̱?


Nĩkĩo Jesu aatũrutire tũhoyage ũũ: "Ithe witũ wĩ Igũrũ,...Ũthamaki waku ũũke. 	 Cuɛ jɛ tok inɛ: "Gua̱a̱ra in te nhial a ciötdu luɔ̱thkɛ."


ariũ a thoguo nĩmagakũinamĩrĩra. 	 13 Gaat nyimuɔɔrun in ca mɛk nërkɛ yɛ.


15Nakuo kũu nja gũgaikarwo nĩ magui, na arogi, na ahũũri ũmaraya, na oragani, na ahooi mĩhianano, na mũndũ ũrĩa wothe wendete maũndũ ma maheeni na akamekaga. 	 15 Kä te ni jio̱o̱k kɛnɛ ti̱t, kɛ lëër kɛnɛ na̱a̱k nath, kɛ ji̱ palä kuthni jiɛn, kɛ nɛy diaal tin nhɔakɛ ciaŋ kacä raar wec.


Nĩmwaiguire mũgambo, no gũtirĩ kĩndũ muonire; mũgambo noguo warĩ ho. 	 Kä ta̱yɛ kɛ ji̱th, kä /ci li̱ŋ?


Rîrîa nyamú ciothe ciakinyire, Múrúthi nî arúgamire na igúrú akiuga atî we etanîte múcemanio nîguo aheane úhúro wake nîguo arîa matamúî mamúmenye wega. 	 Kä cuɛ wi̱c muɔ̱ɔ̱n kɛnɛ nɛy tin ciaŋ kɛ jɛ kä palkɛ ley in jio̱l, min ca buɔ̱tdɛ in no̱ŋ jɛ lia̱a̱ jakä gɔaa.


1615:16 Math 16:9Nake Jesũ akĩmooria atĩrĩ, "O na inyuĩ mũtirĩ mũrataũkĩrwo o na rĩu? 17Kaĩ mũtooĩ atĩ kĩndũ kĩrĩa gĩtoonyaga na kanua gĩthiiaga nda, gĩgacooka gĩkoima mwĩrĩ? 1815:18 Math 12:34; Jak 3:6No maũndũ marĩa moimaga kanua moimaga ngoro-inĩ, na nĩmo 'mathaahagia' mũndũ. 	 18 Cuɛ kɛ jiök i̱, "Kä /kenɛ cop lɔcdun bä? /Ken yɛn ɛ ŋa̱c ɛn ɣöö /ciɛ duɔ̱ɔ̱r mi te raar kä wä jic ran ɛn min dee jɛ ya̱r? 19 Kɛ ɣöö /ci wä rɛy lɔaacdɛ, wëë jic ran kä wëë kɛ wä raar."


29Na rĩrĩ, kwarĩ aanake mũgwanja a nyina ũmwe. 	 22 Kä cu kɛn da̱ŋ bärɔw thil gaat.


Ngaracũ nĩcio ciakagia mwaki. 	 ji kethdɛ cuɔ moc mac.


Nĩguo tũkinye Gwake, 	 diaal ben kä jɛ kɛ ɤöö bikɛ gua̲ndiɛn ben bum,


28Nake Petero akĩmwĩra atĩrĩ, "Ithuĩ tũtigĩte maũndũ maitũ mothe tũgakũrũmĩrĩra!" 	 28Nɛ Piɛr tɔke' wɔ ki ye: "Tinbi wɔn la, ti dàan' tibont kɛ nɛ ki paan' aʼbo-a!"


3Nake akĩmaruta maũndũ maingĩ na ngerekano, akĩmeera atĩrĩ: "Mũrĩmi nĩoimagarire akahure mbeũ ciake. 	 3 Kä cu Yecu kɛ la̱t ŋɔaani ti ŋuan kɛ cäätni, wëë i̱, "Cu pi̱i̱th wä pi̱eth a kithɛ kuay.


Hĩndĩ ĩyo andũ othe nĩmekũmenya atĩ ũhoro ũrĩa maiguĩte ũgũkoniĩ ti wa ma, no atĩ wee mwene nĩwathĩkĩire watho. 	 Mëkdɛ kɛ yɛ ŋi̱i̱cɛ yɛ kɛ ti diaal, kä ɛ thuɔ̱k, /ciɛ kac.


akihingira gwake gwa toro akirira na akihoyaga Ngai amuohere o nginya kiroko 	 Cuɛ lɛpdɛ lony, kä cuɛ ruac a liakɛ Kuoth.


Iheo ta ici ciambĩrĩirie kũheyanwo California mwaka wa 1931. 	 Cu gua̱a̱th ɛmɔ thuɔ̱k kɛ Pay Wäl kɛ ruɔ̱n kä 1914.


Ndubatii tu kumbura mehia maria wikite, na kurikia miario yaku na kuira mundu ucio ungi akuohere thiri iria utumite agie naguo kugera mahitia maku. 	 19 Kɛ kui̱ ɛmɔ, rietdɛ rɔ̱ kä dueerkun, kä rietdɛ lo̱ckun Kuoth, kɛ ɣöö ba dueerkun woc, 20 kɛ ɣöö dee gua̱a̱th gɔɔyä nɔmɔ ben kä Kuäär ni Kuɔth, kɛnɛ ɣöö derɛ Mɛ-thia min ca kuany kɛ kui̱dun ja̱k min lap Yecu.


Nĩguo watũmire oime Igũrũ 	 ci nhial wä piny ɛ


2723:27 Luk 11:44"Kaĩ mũrĩ na haaro-ĩ, inyuĩ arutani a watho na Afarisai, hinga ici! 	 27 "Riɛk akɛ yɛ, yɛn ji̱ gɔ̱rä kɛnɛ yɛn ji̱ Pa-ri-thii, yɛn ji̱ mɛɛtdä!


Njagirirwo Ni Mahinda 	 waqt kam tha


18 Ta rorai Isiraeli na njĩra ya kĩĩmwĩrĩ: Na githĩ arĩa marĩaga magongona matinyitanagĩra na kĩgongona?+ 19 Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, hihi ndĩrenda kuuga atĩa? 	 18 Carɛ ji̱ I-thɛ-rɛl, nɛy tin camkɛ muc tin thöpkɛ Kuoth /cikɛ a mät guäth mucä? 19 Kä ɛŋu mi luɔtdä?


Nĩ ũndũ ũcio rekei tũmetĩkĩre, na nĩ megũtũũrania na ithuĩ." 	 Kɛynɛn kɛ ɤöö bakɔ ben kɔk kɛ bɛl."


Jesu we arĩkũ? 	 Kä kɛ ŋaani ti lökɛ Yecu?


Ningĩ borithi no Mbara cia kĩ-mũciĩ ciĩkuo. 	 kɛ́ aalɛ bɛbɛ wɛ̃́lɛ guu.


kũgiitĩra barĩa barĩ mwoyo na baakuũ ĩgamba, na ũnene bwawe bũtĩkarothira. 	 5 Kä duundɛ ɣöö bikɛ pek lätnikiɛn kuën ram min ci rɔ rialikä kɛ ɣöö bɛ nɛy tin tëk kɛnɛ nɛy tin ci li̱w luk.


1628:16 Math 28:7, 10Hĩndĩ ĩyo arutwo arĩa ikũmi na ũmwe magĩthiĩ Galili, kĩrĩma-inĩ kĩrĩa Jesũ aamerĩte mathiĩ. 	 16 Täämɛ cu ji̱ kɔaarɛ da̱ŋ wäl kɛl wä kä Gɛ̈-lɛ-li, wäkɛ wi̱i̱ pa̱a̱m in ci Yecu ɛ nyuɔ̱th kɛ.


Marũngo ma cio mahanaine mũno kĩmũmbĩre. 	 Ɛkkɛ yaaktɛti jieddɛ ɛkɛ te lɛmma ne cyɛɛlɔ.


guo yan zuo 	 kɛ bo bɛ̀ pɔ̀ntɛ,


Recomendao I Recomendao IIa Recomendao IIa NE: B 	 ch fu vèr moñ mëkanisyeñ ë i di:


Na tondũ nĩmacaragia gĩtũmi gĩa gũthitangĩra Jesũ-rĩ, makĩmũũria atĩrĩ, "Watho nĩwĩtĩkĩrĩtie kũhonania mũthenya wa Thabatũ?" 	 Kä cukɛ jɛ thiec i̱, "Ɛ ŋuɔ̱t ɛn ɣöö ba raan jakä gɔaa kɛ cäŋ lɔ̱ŋä?"


Ulagam Ithuthaanaa?" 	 Fiɛ nna loate wũ ara?"


Ciira wothe wambagĩrĩrio na nda. 	 Guil ɛmɛ tuɔkɛ kɛ ca̱ŋ mi ca raan käp ɛ juey.


Njetereire o muthenya mweru, 	 Lak tëtkun ni ciaŋ


21Mũigana wa andũ arĩa maarĩire maarĩ ta arũme ngiri ithano, andũ-a-nja na ciana matatarĩtwo. 	 21 Kä ce̱t pek nɛɛni tin ci mi̱th kɛ wutni ti bathdɔɔri da̱ŋ dhieec, a /ci män kɛnɛ gaat te thi̱n.


Nake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, 	 kä cuɛ kɛ thiec,


Mawaatho ja ũtumĩri - Imenyithia bia kĩwaatho | JW.ORG 	 Ɲanmiɛn _ Ɲanmiɛn i su kosan mun _ JW.ORG


Kana o rũthiomi rũrĩkũ 	 Ruac kɛn diaal kɛ thuk ti kueckɛ?


515:5 Arom 12:16; 2Akor 13:11Ngai ũrĩa ũheanaga ũkirĩrĩria na ũũmanĩrĩria aromũhe roho wa ũiguano o mũndũ na ũrĩa ũngĩ rĩrĩa mũkũrũmĩrĩra Kristũ Jesũ, 615:6 Thab 34:3; Kũg 1:6nĩgeetha mũgoocithagie Ngai o we Ithe wa Mwathani witũ Jesũ Kristũ mũrĩ na ngoro ĩmwe na mũgambo ũmwe. 	 5 A Kuoth in bä dhieel kɛnɛ buɔ̱m lɔaac kä jɛ käm yɛ ciaaŋ malä kamnikun, ce̱tkɛ ta̱a̱ Yecu Kritho, 6 kɛ kui̱ kä ɣöö dee yɛn Kuoth kä Gua̱n Kua̱ran ni Yecu Kritho puany kɛ jɔw kɛl.


irĩndĩ igaikara rungu rwa makinya maitũ. 	 mi jɛn nali woyoro ti kɔrɔ jɛn.


32Mũndũ o wothe ũrĩa ũgacaambia Mũrũ wa Mũndũ nĩakarekerwo, no ũrĩa wothe ũgaacambia Roho Mũtheru, ũcio ndakaarekerwo, ihinda rĩrĩ tũrĩ kana ihinda rĩrĩa rĩgooka. 	 10 Kä ram mi wä Gat Ran wä kuëth ba duerɛ päl, kä /ca duer raam mi kueth Yiëë in Gɔaa in Rɛl Rɔ bi met pälikä.


Kũrĩ na Mageni Jarĩkũ Kĩrĩ JW.ORG? 	 Mɛni ninɛ ləkɛɛ ɓə gaa JW.ORG?


-kinahiny, ankihiny, hanikiny, kinahiny, nihikany, 	 thauailqe thauaileq thauaielq thauaieql thauaqile thauaqiel thauaqlie thauaqlei thauaqeli thauaqeil thaualqie


Te Puna Ora o Mataatua recommends that: 	 Sa nɲɔn ti'n, e kwla tɛ su kɛ ɛɛn:


Victo Ngai Art 	 Cii thuh mi Arti


25Mũndũ angĩĩguna nakĩ angĩĩgwatĩra thĩ yothe, no ate muoyo wake kana orwo nĩguo? 269:26 Math 10:33; 2Tim 2:12Mũndũ o wothe ũngĩconoka nĩ ũndũ wakwa na nĩ ũndũ wa ciugo ciakwa, o nake nĩagaconokerwo nĩ Mũrũ wa Mũndũ rĩrĩa agacooka arĩ na riiri wake, na riiri wa Ithe, o na wa araika arĩa atheru. 	 25 Ɛŋu mi dee raan ɛ jek mi cɛ ɣɔw kɛɛliw jek kä bath kɛn diaal tëkdiɛn? 26 Kɛ kui̱ ɛmɔ, mi wä raan wä pöc kɛ ɣä kɛnɛ rieetkä, amäni Gat Ran bä bɛ pöc kɛ jɛ, mi wëë wä ben kɛ gɔɔy puɔnyädɛ kɛnɛ gɔɔy puɔnyä Gua̱n kɛ gɔɔy ja̱a̱kni nhial tin rɛ̈l kɛ rɔ̱.


(14"Kaĩ mũrĩ na haaro-ĩ, inyuĩ arutani a watho na Afarisai, hinga ici! 	 23 "Riɛk akɛ yɛ, yɛn ji̱ gɔ̱rä kɛnɛ Pa-ri-thii, kɛ yɛn ji̱ mɛɛtdä!


17 Ĩndĩ inyuĩ, eendwa aakwa, taririkanaai ũhoro ũrĩa mwerirwo o mbere nĩ atũmwo a Mwathani witũ Jesũ Kristũ. 	 17 Kä yɛn, nhöökä, tiɛm ruaacni tëë ca lat ɛ jaak Kua̱ran ni Yecu Kritho dhil tit.


15Nĩnjũũĩ ciĩko ciaku, ngamenya atĩ wee ndũrĩ mũhoro na ndũrĩ mũhiũ. 	 15 " 'Ɣän ŋa̱cä lätkun ɛn ɣöö /cia la nɛy ti kɔ̱c kiɛ leth.


Vet du vem Ngũgĩ wa Thiong'o är?" 	 NDƐ'M BE BO TULƐ LIKA ?Ɔ fata kɛ e di cɛn mun?


13 Nghĩa Sĩ 	 13 Kä kɛ kɔr


Tũrĩ hamwe ithuothe 	 mi niñaaa un besote


3Nĩendaga kuona Jesũ aarĩ ũ, no ndangĩahotire kũmuona nĩ ũndũ wa ũingĩ wa andũ, na tondũ aarĩ mũndũ mũkuhĩ. 	 3 Kä cuɛ go̱r ɛn ɣöö bɛ Yecu nɛn mi ɛ ram mi te di, kä kui̱ bunä, kɛ ɣöö ɛ wut mi ciɛk ciɛk.


Athigani Arĩa 12 	 12 Titi kɛ


29Na ũrĩa wothe ũtigĩte nyũmba, kana ariũ a nyina, kana aarĩ a nyina, kana ithe, kana nyina, kana ciana, kana mĩgũnda nĩ ũndũ wakwa nĩakamũkĩra maita igana ma iria atigĩte, na agae muoyo wa tene na tene. 	 29 Kä ram mi bäny duelɛ piny kiɛ dämani, kiɛ nyimani, kiɛ gua̱n, kiɛ man, kiɛ gaat, kiɛ ka̱a̱k kɛ kui̱ cio̱tädä, bɛ rëëp ti kuɔ̱r jek, kɛnɛ tëk mi do̱raar.


19Nakuo gũgĩtuka, gũgĩcooka gũgĩkĩa. 	 19A tena kɛlɛ kɛ, a tena pɛrɛn.


Ũyu nĩ ũhoro wa kĩeha - Stop jokes. 	 yǐ: wǒ mài jì suàn jī ruǎn jiàn .


14 # Joh 8:12 "Inyuĩ nĩ inyuĩ ũtheri wa thĩ. 	 14 "Yɛn lapɛ buay ɣɔaa.


↑ Gikandi, Ngũgĩ wa Thiong'o , 2000 , p. 	 M bɛdímɛ pɔkɛ ti bɛmmú ya ti sēpí kɛ pɔkɛyiēdikɛ , 1st ed. , 2000


Nao arĩa angĩ makiuga atĩrĩ, "Aca, no kũhaana amũhaana." 	 Kä cu tha̱a̱ŋkiɛn wee i̱, "Ëëy, cäät ni kɛn."


Ngoro yakwa nĩkenaga mũno 	 Ci̱ lɔcdä tɛɛth


60Petero agĩcookia atĩrĩ, "Mũndũ ũyũ, niĩ ndiũĩ ũrĩa ũroiga!" 	 26 cu Abimɛlɛk wee, "Kuecä nɛy tɔ ci nɛmɛ


Ithuĩ nĩ aa? 	 Nëën Jaöba kɛ Kɔn Ŋaani?


Ũmũthĩ nĩtũũkĩte 	 Bot ɛ mɛkɛn


Ikaragai mwĩhaarĩirie hĩndĩ ciothe gũcookeria mũndũ wothe ũrĩa ũngĩmũũria gĩtũmi gĩa kĩĩrĩgĩrĩro kĩrĩa mũrĩ nakĩo. 	 Bi nɛy i lät gua̱th in dëyi we thiec thin.


Ũguo nĩ wooĩ atĩ ngethaga kũrĩa itahaandĩte, na ngongania kũrĩa itaahurĩte mbeũ? 27Gũkĩrĩ ũguo-rĩ, wagĩrĩirwo nĩ kũiga mbeeca ciakwa bengi, na ndacooka-rĩ, nĩingĩacookerio mbeeca ciakwa irĩ hamwe na uumithio wacio. 	 Ci jɛ ŋäc ɛn ɣöö ŋɛ̈ɛ̈rä gua̱a̱th mi /ka̱n pith, kä duɔlä ti /ka̱n kuaykɛ pith? 27 Kä dee gɔaa ni mi ci rialä ka̱m yuɔ̱ɔ̱p yio̱wni, kä kɛ bendä dëë duŋdä ka̱n kɛnɛ rëpdɛ.


219:2 Math 4:23Nao andũ aingĩ makĩmũrũmĩrĩra, nake akĩmahoneria kuo. 	 2 Kä cu bua̱n nath ti di̱t jɛ guɔ̱ɔ̱r, kä cuɛ kɛ jakä gɔw ɛn wi̱ni.


Kaĩ wee njata ya kĩwariĩ nĩũgwĩte ũkoima igũrũ-ĩ, 	 Kɛ ɣöö gäk yɛn naath raar kuäärä nhial.


35Nake akĩĩra kĩrĩndĩ kĩu gĩikare thĩ. 	 32 Kä te buɔ̱n nath mi di̱i̱t nyuurä gekädɛ.


) thik cai bai thu 3 de~ thuong thiet:)) 	 (hǐw mâak kɔɔ ləəy kin khâaw man kài 3 caan)


Hihi We Nĩũrĩ? 	 i tɛ yeli kɛ wa ?


Na hĩndĩ ĩyo akamĩongerera iboko. 	 Cuɛ jɛ kän tetnikiɛn.


Tu inogitumira muhaano ucio tukuheanite kabeere,tugagithii gwethera andu acio tureeta etikia kana andu a witikio na aria matari etikia,na tukumatuikania na kumamenya na njira iriku,nigetha tumatuikanie wega. 	 No hewɔ lɛ, kɛ́ wɔkɛ jaramɔ shihilɛ ko miikpe po lɛ, nyɛkahaa wɔtsea wɔhe, ejaakɛ nakai ni wɔɔfee lɛ baaha sane lɛ mli awo wu moŋ.


Ĩkagai maũndũ mothe mũtekũnuguna na mũtegũkararania, 2:15 Math 5:45, 48; Atũm 2:40nĩgeetha mwage ũcuuke na mũtuĩke atheru, mũtuĩke ciana cia Ngai itarĩ na kaũũgũ mũrĩ thĩinĩ wa rũciaro rũrũ ruogomu na rwaganu, na rĩrĩa mũrĩ hamwe nao inyuĩ mũkengage ta njata thĩ yothe, o mũrũmĩtie kiugo kĩa muoyo, nĩguo ngaagĩa na ũndũ wa kwĩrahĩra mũthenya ũrĩa wa Kristũ atĩ ndiahanyũkire tũhũ kana ngĩruta wĩra ngĩnoga tũhũ. 	 14 La̱tdɛ ŋɔak diaal a thil kuɔm kiɛ ŋaknɔm, 15 kɛ ɣöö bi yɛn thil bɛ̈l kä bia thil duer, ala gaat Kuɔth ti thil gua̱r ti riaw, ce̱tkɛ kuɛl rɛy ɣɔaa, rɛy ri̱cä mi wän wän mi thil luth.


Jesu Kuringa ciama na Kurutana Kuhoya 	 tɛm ni kä Thaydɔn a pal ni kä Gɛrar a mäni


146:14 Math 3:1Mũthamaki Herode nĩaiguire ũhoro ũcio, nĩgũkorwo rĩĩtwa rĩa Jesũ nĩrĩagĩte igweta mũno. 	 14 Cu kuäär ni Ɣɛ-rod mɛmɛ liŋ, kɛ ɣöö ca ciöt Yecu këëk ɛ naath.


377:37 Gũcook 18:15, 18"Ũyũ nowe Musa ũrĩa werire andũ a Isiraeli atĩrĩ, 'Ngai nĩakamũtũmĩra mũnabii ta niĩ kuuma kũrĩ andũ anyu kĩũmbe.' 387:38 Gũcook 32:45-47; Arom 3:2We aarĩ kĩũngano-inĩ kũu werũ-inĩ, arĩ hamwe na mũraika ũrĩa wamwarĩirie Kĩrĩma-inĩ gĩa Sinai, na aarĩ hamwe na maithe maitũ; nake nĩamũkĩrire ciugo irĩ muoyo nĩgeetha atũkinyĩrie. 	 37 Ɛ jɛn Muthɛ ɛmɛ ɛn nëë jio̱k ji̱ I-thɛ-rɛl i̱, 'Bi Kuoth yɛ jäk kä gök rɛy dämuɔɔri ce̱tkɛ mëë cɛ ɣä jak.' 38 Ɛ jɛn ram mëë te rɛy bunä ji̱ I-thɛ-rɛl däär dɔaar kɛnɛ jääk nhial ëë ruac kɛ jɛ Pääm Thi-nay, kɛɛl kɛ gua̱ndɔɔŋnikɔn kɛɛl, kä cuɛ ŋuɔ̱t teekä jek kä Kuoth kɛ ɣöö bɛ kɛ ka̱m kɔn.


14Nĩũgakena na ũcanjamũke, nĩ ũndũ wake na andũ aingĩ nĩmagakenio nĩgũciarwo gwake, 151:15 Ndar 6:3; Jer 1:5nĩgũkorwo nĩagatuĩka mũndũ mũnene maitho-inĩ ma Mwathani. 	 14 Bi lɔcdu tɛɛth, kä bi nɛy ti ŋuan lo̱ckiɛn tɛɛth kɛ kui̱ däpädɛ.


Tũingĩ Tũkĩrĩa Tuoko Tũthũranaga 	 Chuik chuik miauu miauuu


21 Nĩ ũndũ ũcio akĩmeera o rĩngĩ atĩrĩ: "Niĩ nĩ ngũthiĩ, na nĩ mũkaanjaria, no mũgaakua o na mehia manyu.+ Kũrĩa ndĩrathiĩ, mũtingĩhota gũka."+ 22 Nao Ayahudi makĩambĩrĩria kuuga ũũ: "Kaĩ arabanga kwĩyũraga? 	 Kä gua̱a̱th in wa̱a̱ thi̱n, /cia bi ben thi̱n." 22 Kä cu ji̱ Juudh wee i̱, "A bɛ rɔɔdɛ ku wä näk?


Rĩrĩa oigire ũguo, Shaitani eendaga kuonania atĩ Ngai nĩ wa maheeni, na atĩ ndathanaga na njĩra ya kĩhooto. 	 In nok tilil tuʼn Satanás tuʼn ya miʼn qajbʼen te Jehová ex taj tuʼn tnaj qʼuqbʼil qkʼuʼj.


Ũrũmwe nĩguo wendani, ndũgũ Wendani mũkindĩrĩku, ũtarĩ ucuuke, Mwĩhĩto wa gũikarania, kuohanĩra Ti itherũ mũndũ ũmwe ndehagĩrĩrwo njĩra 	 Ń dↄ̃ kɛ́ gbɛ̃́ zĩ'ũn ma ũ, mi pↄ́ pↄ́ mi dilɛo sɛ́, mi pↄ́ pↄ́ mi tↄ̃o kɛkɛ.


Namariiro no sora ni hikari ga maifuru 	 thieuaqal thieuaqla thieuaaql thieuaalq thieualaq thieualqa thieuqaal thieuqala thieuqaal thieuqala thieuqlaa


Naguo mutharaba na uritu waguo utuike mwago gukua, 	 Nyɔŋmɔ, ole miyaa kɛ mibaa,


Chuunga Rũrĩmĩ 	 sirɛllɛ thukma


Mĩano ndĩtukanagio no kanua 	 Thuan Luuri OK b1a NaN


1222:12 Atũm 9:17"Mũndũ wetagwo Anania nĩookire kũnyona, na aarĩ mũndũ weamũrĩire Ngai na ũndũ wa kũrũmia watho, na nĩaheetwo gĩtĩĩo nĩ Ayahudi othe arĩa maatũũraga kũu. 	 12 "Kä te ram mi cɔal i̱ A-na-ni-ath mi luth Kuoth kɛ ciaŋ ŋuɔ̱t, kä tëëkɛ kɛ̈k mi gɔaa kä ji̱ Juudh diaal tin cieŋ ɛn wi̱ni.


14Nĩgũkorwo nĩtũiguĩte akiuga atĩ Jesũ ũyũ wa Nazarethi nĩagatharia handũ haha, na agarũre mĩtugo ĩrĩa Musa aatũtigĩire." 	 14 Kɔn cakɔ jɛ liŋ ruacɛ, ɛn ɣöö ɛn Yecu raan Na-dha-rɛth ɛmɛ bɛ gua̱a̱th ɛmɛ däk, kä bɛ ŋuɔ̱t Muthɛ tëë cɛ ka̱m kɔn guäl." 15 Kä min guic nɛy diaal tin te guäth luɔ̱k Thi-bɛn cukɛ nhiamdɛ nɛn ce̱tdɛ kɛ nhiam jääkä nhial.


Nĩ inyuĩ a na gwake 	 kɛ yĩɛ̃kɛ.


Hĩndĩ ĩrĩa Mũrũ Wa Mũndũ 	 Kɛ e awlɛn su sran wu'n


hehehe. thanks thanks! mwah! 	 aaw yay! thanks!


226:22 Joh 6:15-21Mũthenya ũcio ũngĩ, kĩrĩndĩ kĩrĩa kĩarĩ mũrĩmo ũũrĩa ũngĩ wa iria gĩkĩmenya atĩ no marikabu ĩmwe yarĩ ho, na atĩ Jesũ ndaamĩingĩrĩte hamwe na arutwo ake no maathiĩte marĩ oiki. 	 22 Mëë ruɔ̱n cu nɛy tin ci duɔth kui̱c bar jɛ nɛn ɛn ɣöö ci duɔth ni murkäb kɛl kärɔa ɛn wi̱ni, kä /ken Yecu wä rɛy murkäbä kɛ jaakɛ kɛɛl, wä ni jaakɛ kärɔ̱.


12O rĩngĩ Iburahĩmu akĩinamĩrĩra mbere ya andũ acio ene bũrũri, 13na akĩarĩria Efironi andũ acio makĩiguaga, akĩmwĩra atĩrĩ, "Ĩtĩkĩra gũũthikĩrĩria. 	 No mli lɛ amɛyi akpei fioo ko moŋ, shi amɛna bɔ ni ehe hiaa ni amɛkɛ hiɛdɔɔ atsu Maŋtsɛyeli shiɛmɔ nitsumɔ lɛ, ni amɛkɛ miishɛɛ fee nakai.


74:7 1Tim 1:18; 1Akor 9:24Nĩndũĩte mbaara ĩrĩa njega, narĩo ihenya rĩakwa rĩgakinya mũthia, o na nĩndũũrĩte menyereire wĩtĩkio wakwa. 	 7 Cä ko̱r mi gɔaa tɛr, cä kööŋ thuk, cä ŋa̱th käp.


no mũndũ ũrĩa mũthingu 	 Guuri ni Duɔ̱ɔ̱p Palä mi Thuɔ̱k


Morotĩ oĩ ko sa'y. 	 Bɛ ben, mi wëë tekɛ gua̱a̱th.


4024:40 Luk 17:34Hĩndĩ ĩyo arũme eerĩ magaakorwo marĩ mũgũnda; ũmwe nĩakoywo na ũrĩa ũngĩ atigwo. 	 40 Kä bi wutni da̱ŋ rɛw te rɛy kakä, ba kɛl naŋ, kä bi kɛl duɔth.


20Maithe maitũ maahooyagĩra Ngai kĩrĩma-inĩ gĩkĩ, no inyuĩ Ayahudi muugaga atĩ Jerusalemu nokuo kũndũ kũrĩa twagĩrĩirwo nĩkũhooyagĩra Ngai." 	 20 Ci gua̱ndɔɔŋnikɔ Kuoth pal ɛn pa̱a̱m ɛmɛ, kä laar yɛn ɛ ɛn ɣöö Jɛ-ru-tha-lɛm ɛ jɛn gua̱a̱th in bi naath Kuoth dhil pal thi̱n." 21 Cu Yecu jɛ jiök i̱, "Ciek, liŋ ruacdä, gua̱a̱th a bëëni mi /cia Gua̱a̱r in te nhial bi pal wi̱i̱ pa̱a̱m ɛmɛ, kiɛ kä Jɛ-ru-tha-lɛm.


30Na rĩrĩ, andũ eerĩ, nĩo Musa na Elija, 319:31 2Pet 1:15makiumĩrĩra Jesũ marĩ na riiri mũnene makĩaria nake. 	 3 Kä nɛnɛ, cu Muthɛ kɛnɛ E-li-yaa päl kä kɛ, kä cukɛ ruac kɛ Yecu.


We mwega na mũthingu ndakũinamĩrĩra, nĩ tondũ wa wĩrutanĩria Waku 	 Kɛ ɣöö gɔaa lɔcdɛ kɛ nɛy tin jiäk kɛnɛ ji̱ dueeri.


Yaririkana njũũĩ cia Damĩsheki, 	 Asɛ̃ɛɛ saji ni kɔɔ naakpɛɛ nii ni daimonioi lɛ feɔ lɛ ahe.


Đĩ Đĩ says: 	 tikun ɛ nti


1 Kuuma kũrĩ niĩ Paũlũ, a niĩ njoheetwo nĩ ũndũ wa Kristũ Jesũ, o na kuuma kũrĩ Timotheo mũrũ wa Ithe witũ: 	 1 Ɛ ɣän Puɔl in la jak Kritho Yecu kɛ ruac Kuɔth kɔnɛ Ti-mo-thi dämandan.


10Nake Jesũ aamenya ũguo, akĩmooria atĩrĩ, "Mũrathĩĩnia mũndũ-wa-nja ũyũ nĩkĩ? 	 13 Kä cu Kuoth Jaopa ciek ɛmɔ jiök, "E ŋu nɛ


We mwene nĩwe woigire, "Niĩ nĩ niĩ kũriũka na nĩ niĩ muoyo. 	 jiök, "E Ɣän Kuoth mi te kɛ buɔ̲m kɛɛliw,


1 Korĩtios ^ 	 1 kɛ 2 Korintobii


Ihana makuuhuone!!! 🙂 	 aww thnkuu! 🙂


Nĩkĩo nginyaga na hinya ndamenya kũrĩa ndaumire 	 ɛɛn gua̲th ɛ tii thi̲nɛ.


Namariiro no sora ni hikari ga maifuru 	 Mujh par jo aa giri thi qainaat,


10O na mũtikanetwo 'mũrutani', nĩgũkorwo mũrĩ na 'Mũrutani' o ũmwe, nake nĩwe Kristũ. 	 10 Kä a yɛ /ca cɔl i̱ 'bööth', kɛ ɣöö bo̱o̱thdun ɛ kɛl, ɛ jɛn Mɛ-thia.


1512:15 Ayub 30:25Kenagai hamwe na arĩa marakena; na mũcakae na arĩa maracakaya. 	 15 A lo̱ckun tɛth kɛɛl kɛ nɛy tɔ̱ tɛth lo̱ckiɛn tɔ̱, kä ro̱tdɛ kɛɛl kɛ nɛy tɔ̱ ro̱t tɔ̱.


(Isaia 48:17, 18) Motaaro ma Bibilia nĩ matũheaga ũtongoria ũrĩa arĩ kĩheo kuuma kwĩ Ngai. - Thoma 2 Timotheo 3:16. 	 (I-ca-yaa 48:17) Kuɛ la ɣöö tëëkɛ duël kuɔth ti ŋuan ti wee ŋi̱eckɛ naath kɛ ruac Kuɔth mi thuɔ̱k.


8Nĩ ũndũ ũcio, makĩmũũria atĩrĩ, "Ta twĩre, nũũ ũtũmĩte thĩĩna ũyũ wothe ũtũkore? 	 2 Cukɛ jɛ jiök i̱, "Läri jɛ kɔ, ɛ lua̱ŋ ŋa mi lätdi ŋɔaani ti̱ti̱?


Ũũ nĩ ta kuuga 	 Ruac ɛmɔ lotdɛ ni ŋu?


No i kuuurwa 	 miau miauuu miauuu


2Andũ amwe makĩmũrehera mũndũ warĩ na mũrimũ wa gũkua ciĩga, akuuĩtwo na kĩbarĩ. 	 2 Kä cuɛ tekɛ nɛy ti kapkɛ ram mi cɛ nuäŋ kɛ gal.


Ya thĩ, makĩhootana. 	 a k'a kɛ kpɛ.


Rĩĩtwa "Kĩambĩrĩria" riumĩte harĩ rĩĩtwa rĩa Kĩyunani, na rĩgĩtaũrwo riugĩte "Kĩhumo." 	 Kä ci̱öt "literture " bëë kä ri̱e̱t ji̱-Laatiin lotdɛ " Ram mi̱ luäŋ gɔ̱a̱r ba̱ni̱ piny (wurupni̱) " .


Ũthiũ wake ũkĩara ta riũa, na nguo ciake ikĩerũha cua, ta ũtheri. 	 Ce̱t buaydɛ kɛ guɛɛy mi gɔaa mi bum jekdɛ, kä puɔthɛ ce̱tkɛ neen mi jaŋ jaŋ.


712:7 Hos 6:6Korwo nĩmwamenyete gĩtũmi gĩa ciugo ici, atĩrĩ, 'Kũiguanĩra tha nĩkuo nyendaga, no ti magongona,' mũtingĩatuĩrĩire andũ mateehĩtie mahĩtia. 	 7 Duŋ mi ŋa̱cɛ luɔt kä mɛmɛ i̱, 'Ɣän göörä ni kɔ̱a̱c lɔaac, a /ci mɔ a muc,' /cia nɛy ti thil duer dee kuɛth.


Makũgoocage we. 	 , Mat 24:44 n., ejaakɛ


31Ciarĩkia kũmũnyũrũria, cikĩmũruta nguo ĩyo, na cikĩmũhumba nguo ciake mwene. 	 35 Kä cukɛ jɛ pua̱t jiaath, cukɛ bieynikɛ dääk kärɔ̱ kɛ yor gaakni.


thee vaithathaaro 	 , 1Ek 29:15 yɛ mekɛ le kɛ ɛ.


22Atĩrĩrĩ, nĩtwagĩrĩirwo nĩ kũrutĩra Kaisari igooti kana ca?"20:22 Kuuga andũ marute igooti rĩa Kaisari nĩkũngĩarakaririe Ayahudi, na kuuga matikarute nĩkũngĩarakaririe anene a Roma. 	 22 Lotdɛ rɔ ɛn ɣöö bakɔ Thii-thɛr luɔ̱ny tho̱lbo̱k, kiɛ /cɛ rɔ lot?" 23 Kä duundɛ ɣöö cu Yecu pɛliɛn ŋic, kä cuɛ kɛ jiök i̱, 24 "Nyuɔ̱thɛ ɣä yiëëth.


12Hwaĩ-inĩ arutwo arĩa ikũmi na eerĩ magĩũka kũrĩ we makĩmwĩra atĩrĩ, "Ingata andũ aya nĩguo mathiĩ mĩciĩ ĩrĩa ĩrĩ hakuhĩ o na mĩgũnda-inĩ mageethe irio na gwa gũkoma, tondũ haha tũrĩ nĩ werũ ũtarĩ andũ." 	 Cukɛ jɛ jiök i̱, "Jakni buɔ̱n kä jiɛy, kɛ ɣöö bikɛ wä rɛy ciëëŋni kɛnɛ wi̱i̱ tin thia̱k, bikɛ rɔ̱ wä gör gua̱a̱th tɔ̱ɔ̱cä kɛnɛ mi̱eth, kɛ ɣöö gua̱a̱th ɛ ta̱nɛ thi̱nɛ ɛ dɔr." 13 Kä cuɛ kɛ jiök i̱, "Yɛn muɔcɛ kɛ kɛ mi bi kɛn ɛ cam."


1Na rĩrĩ, ihinda-inĩ rĩu nĩguo Mũthamaki Herode aanyiitire andũ amwe a kanitha, arĩ na muoroto wa kũmanyariira. 	 1 Kɛ gua̱a̱th mi ce̱tkɛ nɛ, cu kuäär ni Ɣɛ-rod ɛ tok kɛ mi ciɛŋɛ tha̱a̱ŋ ji̱ duëël Kuɔth a jiäk.


Nake mútumia agícokia akiúga, "Onawe úrogwa naguo. 	 ɛlo̲ŋ, kä cuɛ cɔwdɛ ni Jɛykɔp jiök, "Mi 'ci


hehehehe lo immagino ciao F. 	 t3s tOoùt c3 qù3 j3 vOoùlaiis, ùniiqù3 3n tOon g3nr3


Ningĩ Ngai akiuga atĩrĩ, Thĩ nĩĩmere nyeki, na tũhuti tuothe tũrĩa tũmeraga tũkoimia mbeũ, na mĩtĩ ĩrĩa ĩciaraga maciaro, o mũtĩ ũgaciara ma kĩruka kĩaguo, namo maciaro macio me na mbeũ ciaguo thĩinĩ wamo, mĩthemba ĩo yothe ĩgĩe thĩ; gũgĩtuĩka o ũguo. 	 Kä cu Kuoth wee i̱, "A wi̱c muɔ̱ɔ̱n tekɛ le̱y diaal mɔ kɛ cätdɛ, ɣɔ̱k kɛ muɔɔl piɛny kɛ le̱y dɔaar mɔ kɛ cätdɛ."


rĩrĩa mekũhingia mathugunda mao ma gwĩka ũũru. 	 Ɛ ni mi pa̱lkɛ lätkɛ tin jiäk.


nĩwatongoririe arĩa maatahĩtwo mũtongoro-inĩ waku; 	 Yɛ he fɛɛ he ni hiamɔ yɔɔ,


Wanyoike anateng'era mabũrũri maingĩ ta America, Singapore, 	 Cuu Central Africa da̱a̱p wi̱i̱ni̱ da̱ŋ ŋuan be̱n nɛn, amäni̱ ɛn jɛn Kingdom of Kongo


tumwathikiire,tugitheragia mioyoini iitu.Ngai nowe Mwathani na Muhonokia. 	 Bɛ kɔn coo jak kä ja̲a̲ŋ, kä bɛɛ muɔlikɔn coo


1228:12 Joh 1:51Nake akĩroota, akĩona ngathĩ ĩturumĩte thĩ, na mũthia wayo ũgakinya igũrũ matu-inĩ, nao araika a Ngai mambataga magĩikũrũkaga nayo. 	 5 Kä wi̱c thandukä matdä tëë pua̱ny ti wi̱i̱dɛ kɛ ti ca la̱t ti te gɔ̱k, ce̱tkɛ pua̱ny ja̱a̱kni thi̱n nhial ti kuɔ̱mkɛ kɔm kɔ̱cä lɔaac piny.


Hiihi wananyitwo nĩ mũrĩmũ mũũru, mũrimũ ũngĩhoneka kana ũtangĩhoneka, Wanakorwa gĩtandainĩ kĩa ndwari? 	 Dɔ̱ŋ ŋɔ̱a̱ŋkɛ ji̱ ɛ juey mi te puɔ̱ɔ̱nydu kiɛ dɔ̱ŋ tiimi raandu mi ci li̱w.


Kaĩ twagĩrĩirũo o kwamũkĩra maũndũ marĩa mega kuuma kũrĩ Ngai ũrĩa wa ma na twage kwamũkĩra nginya marĩa moru?"+ Maũndũ-inĩ macio mothe, Ayubu ndeehirie na mĩromo yake.+ 	 Banɛ lɛ ŋot kɛ wä nhiam rɛy dui̱rä, kɛ ɣöö bi puɔ̱th baaŋ Kuɔth rɔ rep? 2 /Cɛ dee a jɛn!


2Kuuma o kĩambĩrĩriainĩ ũcio Kiugo harĩ Ngai. 	 2 Jɛn tëë kɛɛl kɛ Kuoth a /ka̱n ɣɔw ni cak.


Mũkoma, Wanjirũ Kabũ 	 e ɛ met, bed


Nĩgũkorwo njikaranagia nawe ta ndĩ mũgeni, 	 Kä duundɛ ɣöö ta̱a̱ rɛydun ala ram mi läät.


Maandĩko macio nĩmo moimbũraga ũhoro ũrĩa ũngoniĩ, 40no nĩmũregaga gũũka kũrĩ niĩ mũgĩe na muoyo. 	 40 Kä lökɛ ɣöö bia ben kä ɣä, kɛ ɣöö bia tëk jek.


Mũnene wa iruka ciothe, 	 Kuoth Nhial ɛ Kuoth Mi Bum Kä Luɔ Th Kɛ By Buay Micheal


tum chaaho ya na chaaho ham tumhe pyaar karenge , 	 N firí dihɛì kɛ bié nhɑ kùtìdùkù kɛ diè,


etereire kanithainĩ. 	 Cuɛ wä guäth palädiɛn.


anake,karĩ naũrĩkũ mwĩhĩtaga? 	 ¿Gi pädi te yä thuhu?


itaraei tha worg 	 wkwkwk mesum dluan tuh org


Inyuĩ mũkanyiitwo nĩ kĩeha, no kĩeha, kĩanyu nĩgĩkagarũrũka gĩtuĩke gĩkeno. 	 Bia tekɛ bɛ̈c lɔaac, kä bi bɛ̈c lɔaacdun rɔ̱ loc ni tɛ̈th lɔaac.


4Nake Petero akĩĩra Jesũ atĩrĩ, "Mwathani, nĩ wega tũikare gũkũ; ũngĩenda-rĩ, no njake ithũnũ ithatũ, kĩmwe gĩaku, na kĩmwe kĩa Musa, na kĩrĩa kĩngĩ kĩa Elija." 	 5 Kä cu Pi-tɔr Yecu jiök i̱, "Ŋi̱i̱c, gɔaaɛ ɛn ɣöö ta̱kɔ wanɛ mɛ, a kɔ la̱tkɔ bi̱lɛni da̱ŋ diɔ̱k, bi kɛl a duŋdu, kɛl ɛ duŋ Muthɛ, kä kɛl ɛ duŋ E-li-yaa." 6 Kɛ ɣöö kui̱cɛ min derɛ lar, kɛ ɣöö cikɛ dual ɛlɔ̱ŋ.


27Mathitangĩre o ngero thuutha wa ĩrĩa ĩngĩ; 	 27 Cua tyaꞌa ti cati tsa̱, cua tye ti cña jiꞌi̱ nguꞌ.


thanykuo Victoria 	 Lät Victoria de kɛni̱ luäk


Onei, mũirĩtu nĩakagĩa ihu, na aciare kahĩĩ, 	 Cu ciek ɛmɔ ruët, kä cuɛ dap kɛ gatdɛ mi


Nĩgũkorwo mũndũ ũyũ ũgwĩtwo Musa, ũrĩa watũtongoririe tũkiuma bũrũri wa Misiri, tũtiũĩ ũrĩa onete!' 417:41 Thaam 32:4-6Hĩndĩ ĩyo nĩguo maathondekire mũhianano watariĩ ta njaũ. 	 40 Kä cukɛ Ä-ron jiök i̱, 'Lätni kɔn kuth ti ba kɔn bo̱th, kä ɛn Muthɛ ɛmɛ mëë bo̱th kɔn raar muun I-jëp, kueckɔ mɔ ci tuɔɔk kä jɛ mɔ.' 41 Kä ɛn guäth ɛmɔ cukɛ ruath täth ala Kuoth, kä cukɛ jɛ thöp muc, kä cu lo̱ckiɛn tɛɛth kɛ min ca la̱t kɛ tetkiɛn.


Oya Mariko mũũke nake, tondũ nĩ ũteithio harĩ niĩ ũtungata-inĩ wakwa. 	 Käni Mak, kä no̱o̱ŋni jɛ kɛ ji̱ kɛɛl, kɛ ɣöö derɛ ɣä ben luäk kɛ la̱tdä.


- Gồm: 20 nĩa 	 = kɛyɛ ɛvolɛ 20 ahatualɛ


Ũthamaki wa Ngai ũgaathana kuuma kũ, na ũgathamaka kũ? 	 Kɛ ŋaani ti palkɛ Kuoth wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n kɛ duɔ̱ɔ̱p mi thuɔ̱k ɛn wa̱lɛ?


315:31 Gũcook 24:1-4"Ningĩ nĩ kwĩrĩtwo atĩrĩ, 'Ũrĩa wothe ũngĩtigana na mũtumia wake no nginya amũhe marũa ma kuonania nĩmatigana nake.' 325:32 Luk 16:18No ngũmwĩra atĩ mũndũ ũrĩa wothe ũtiganaga na mũtumia wake, o tiga nĩ ũndũ wa ũtharia-rĩ, nĩatũmaga atuĩke mũtharia, na ũrĩa wothe ũhikagia mũtumia ũrĩa ũtiganĩte na mũthuuriwe, nĩ gũtharia atharagia. 	 Ŋua̱n ni ta̱a̱ cuuŋä pua̱nydu kɛl jɔ̱ɔ̱r, kä yor pua̱nydu kɛɛliw maac mi thil pek." 31 "Kä ca jɛ lar bä i̱, 'Ram mi däk ciekdɛ, a jɛ moocɛ kɛ warɛgak däkä.' 32 Kä ɣän la̱rä jɛ yɛ, ram mi däk ciekdɛ a cäŋ /kenɛ mi jiääk la̱t, cɛ ciek ɛmɔ jak kä dho̱m mi ca ciek ɛmɔ nyɔk kɛ kuën.


53 (O mũndũ akĩinũka gwake mũciĩ. 	 Kä bi kɛn diaal dhil bën dhɔr kɛl


mũthenya ũcio wa ituĩro. 	 Cia rɔ̱ cuay kɛ cäŋ ŋutdä.


Rĩĩtwa rĩaku Jesũ 	 Kä cua ciötdɛ cɔl i̱ Yecu.


agaikarĩra njaũ ya ndigiri. 	 Ani fɛ i wla'n guali Zoova su.


Johana 1:44 (Kwao kwarĩ Bethisaida, itũũra rĩrĩa Anderea na Petero maikaraga.) _ IBUKU RĨA ŨHORO ŨRĨA MWEGA (GIKCL) _ Download The Bible App Now 	 44 Ni Filipo jɛ Betsaida, Andrea kɛ Petro maŋ lɛ mli.


Muonekano wa studio 	 ciat ciat wkwkww


Aburamu gũteithũra Loti 	 cua Ngai la luat cua s cu roi. ay la luat cua


Hiheiheie iya kah? whiaheheiieihee 	 - ¿Pe ni tu mël karty kñaasy to?


Ngai Urathimaga 	 Cu Gueet ɛ


Mũthia wa Ndini Ĩtarĩ ya Ma Ũrĩ Hakuhĩ! 	 Thök Athëëknhialic Lueth A ci thiök!


321:3 Luk 5:5Simoni Petero akĩmeera atĩrĩ, "Niĩ ndathiĩ gũtega thamaki." 	 3 Cu Thay-mɔn Pi-tɔr kɛ jiök i̱, "Ɣän wa̱a̱ dɛɛp kɛ rɛc."


243:24 Arom 10:4; Agal 2:16Nĩ ũndũ ũcio watho nĩguo waheirwo ũhoti wa gũtũtwara kũrĩ Kristũ, nĩguo tũtuuo athingu na ũndũ wa gwĩtĩkia. 	 24 Kɛ kui̱c ɛmɔ, cu ŋut a lueekdan amäni mëë ci Kritho ben, kɛ ɣöö dee kɔn tekɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ ŋa̱th.


26Ĩĩ, Baba, nĩgũkorwo ũyũ nĩ wendi waku. 	 26 Ɣɔ̱ɔ̱n, Gua̱di̱n, kɛ ɣöö ɛn nɛmɛ ɛ jɛn ruacdu mi duŋ gɔaa.


825:8 Luk 12:35Acio akĩĩgu makĩĩra acio oogĩ atĩrĩ, 'Tũgaĩrei maguta manyu tondũ; matawa maitũ nĩmarahora.' 	 8 Kä cu nyier tin dɔa̱a̱r nyier tin pɛl jiök i̱, 'Ti̱ethɛ kɔ tha̱a̱ŋ liɛthdun kɛ ɣöö lɛmbärnikɔ li̱wkɛ.' 9 Kä cu nyier tin pɛl kɛ loc i̱, 'Ëëy /cɛ bi ro̱ŋ kɛ kɔ kɛnɛ yɛ.


na ndĩmahurunjĩre thĩinĩ wa Isiraeli. 	 te kä Ithɛrɛl.


Johnny - Ihana Aamu (2:51) 	 Jwetrii hei kɛ ememeji (51, 52)


125:12 Atũm 3:11Na rĩrĩ, atũmwo nĩmaringire ciama nyingĩ, na makĩonania morirũ gatagatĩ-inĩ ka andũ. 	 12 Täämɛ cua nyuuthni kɛnɛ lät ti ga̱ykɛ naath ti ŋuan la̱t rɛy nath kɛ tet jaakni.


Ũkai inyuĩ orũri nĩngũmuonia njĩra: 	 wër muun mi bi Ɣän ɛ nyuɔ̲th ji.


Saheera Muthu 	 mi cet kɛ ji.


KĨAMBĨRĨRIA 1:7 Nake Ngai agĩĩkĩra mũtambũrũko ũcio, agĩkĩamũrania maĩ marĩa maarĩ thĩ ya mũtambũrũko ũcio na marĩa maarĩ igũrũ rĩaguo; gũgĩtuĩka o ũguo. _ IBUKU RĨRĨA ITHERU RĨA NGAI (OGKBIBLE) _ Download The Bible App Now 	 Tuk 1:7 Kä cu Kuoth ɛ lar ɛn ɣöö bi pi̱ tekɛ dääk, kä cuɛ kam pi̱i̱ni piɛny da̱a̱k kɛnɛ pi̱ tin te nhial.


15Naake oona ũguo, agĩthondeka mũcarica wa ndigi, akĩmaingata kuuma kũu Hekaarũ oothe, o na ng'ondu na ng'ombe; nacio mbeeca cia arĩa maacenjagia agĩcihurunja, na akĩng'aũrania meetha ciao. 	 15 Kä cuɛ waat la̱t kɛ dep, cuɛ ley diaal juɔc raar rɛy luaak Kuɔth kɛnɛ det kɛ ɣɔ̱k kɛɛl, cuɛ tharbëtni nɛɛni tin luɛlkɛ yio̱w puɔ̱p, kä cuɛ tharbëtnikiɛn buɔ̱p.


Mwene Nyaga, twakûhoya 	 kɔn ji, kɛ kuayku kɔɔru a pal ni ri̲cnikiɛn


No nĩmwathambirio, na mũgĩtherio, na mũgĩtuuo athingu thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Mwathani Jesũ Kristũ o na nĩ ũndũ wa Roho wa Ngai witũ. 	 Kä duundɛ ɣöö ca yɛ lak, ca yɛ jak kä gɔaa ci Kuoth yɛ lɛy, kä ca yɛ moc cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ ciöt Kua̱r ni Yecu Kritho kɛnɛ rɛy Yieekä Kuɔthdan.


Kũngũ rũthiomi rwitũ rwa Gĩgĩkũyũ! 	 ɛ jɛn thuɔk läärikɔn inɔ.


Che pi'a re mbohorĩ 	 /kɛl tɑ̃ fɛ til/


ciao Barara 	 cɛnin nin dɛ maro.


Wa ciana, mũthuri na bũrũri waku 	 mi kɛ gaatku, kɛ nyieeku, cäŋ ɛ watdu dɔdiɛn


717:7 2Sam 6:21"Na rĩrĩ, ĩra ndungata yakwa Daudi atĩrĩ, 'Jehova Mwene-Hinya-Wothe ekuuga ũũ: Ndaakũrutire rũũru-inĩ, ngĩgũtigithia kũrũmĩrĩra mahiũ nĩguo ũtuĩke mwathi wa andũ akwa a Isiraeli. 	 Cukɛ jɛ jiök i̱, "Ɛ gat Dee-bid." 43 Cuɛ kɛ jiök i̱, "Kä ɛ kui̱ ŋukä cɔl Dee-bid ɛ i̱, 'Kuäär ni Kuoth' mi ruacɛ kɛ Yiëë Kuɔth, wëë i̱, 44 'Ci Kuäär ni Kuoth Kuäärä jiök i̱, "Nyuuri kui̱c cuëëcdä, amäni mi cä ji̱ tɛ̈ru la̱th ciökniku" '? 45 Kä mi cɔɔl Dee-bid jɛ i̱, 'Kuäärä ni Kuoth', kuɛ la gatdɛ i̱di?" 46 Kä cuɛ thil ram mi cu jɛ luɔ̱c riet.


29"Nake agĩcookia, akiuga, 'Ndigũthiĩ,' no thuutha akĩĩricũkwo, agĩthiĩ. 	 Cu gat ɛ loc i̱, 'Ɣän bä wä, Guä', kä /kenɛ wä.


46Thuutha wa kũmoigĩra ũhoro, akĩambata kĩrĩma-inĩ agĩthiĩ kũhooya. 	 23 Mëë cɛ naath jakä jiɛy, cuɛ wä wi̱i̱ pa̱a̱m kärɔa wëë pal.


Ciana nĩ icanjamũkaga nĩ ng'ano icio na ikaigwa irĩ njega mũno. 	 Kaä kɛ ɣöö jɛn laa guɛckɛ jɛ cie̱ kɛ rami̱ di̱i̱t, la̱t thurɛni̱ ɛmɛ cɛɛ nhɔk ɛlɔ̱ŋ.


W: Ndkndokithia mraa irauma guo! 	 L: ŋmɛnɛ atadeɛ dziemɔ!


10 Kwoguo ngũgũthaitha nĩ ũndũ wa mwana wakwa Onesimo [wa bata], ũrĩa nduĩkĩte ithe thĩinĩ wa Kristũ ndĩ njeera. 	 10 Ɣän la̱ŋä ji̱ kɛ kui̱ gatdä ni O-nɛ-thi-mäth, min ci ɣän pay a gua̱n, mɛ ta̱a̱ yieenä mɛ.


19No inyuĩ mũtigatithie. 	 19 Cu Lɛybɛn jiɛɛn,


na herithie arĩa meiganĩtie, 	 Bo ji mi-Naanyo kɛ mi-Nyɔŋmɔ,


tho cua thay zui wa 	 death ɛnyɛlɛ ngɔkɔlɛ


aonokira Qom22w 	 sran trafuɛ mun 22


Akīmuoya na igúrú akīmútengemania thī agicoka akīoya njúgúma yake akīmútorekia wega kinya agīkua. 	 Jɛpɛth cukɛɛ bi̲i̲y ka̲n, cukɛ jɛ la̲th


aah sure thing, go ahead! 	 kɛ cèètɛnɛ̀ dɛtetìrɛ̀ kpɛrɛ!


(Anderea'Nĩkĩ kĩu wĩ nakĩo 	 sei [s ɛ i]


"Kũrathimwo nĩ ũrĩa ũkwaramia mĩhaka ya Gadi! 	 Puɔ̱th akɛ ram mi bëë kɛ ciöt Kuäär ni Kuoth!


Category: Rò rĩ 	 A: À bɛ kɛ̀lɛ kɛ wà ?


Nyau Iriaga Mbia 	 pej wan aaja


Tingire - tigaie. 	 luàn yuē : yǐ yǐ zāi !


John Hannah • NWE 	 drink: nɛnɛ


8Nake mũirĩtu ũcio aarĩkia gũtaarwo nĩ nyina, akiuga atĩrĩ, "He mũtwe wa Johana Mũbatithania o rĩu ũrĩ thĩinĩ wa kiuga." 9Mũthamaki nĩataangĩkire mũno, no nĩ ũndũ wa mwĩhĩtwa wake, na ageni arĩa maarĩ iruga-inĩ rĩake-rĩ, agĩathana atĩ mũirĩtu ũcio aheo kĩrĩa eetĩtie. 	 8 Kä kɛ ruac man cuɛ wee i̱, "Ka̱mɛ ɣä wi̱c Jɔ̱ɔ̱n wanɛ mɛ rɛy thaak." 9 Kä cu lɔc kua̱r jiath, kä kɛ ɣöö cɛ ruac lar kɛnɛ kui̱ ja̱a̱li cuɛ jɛ la̱r la̱a̱t i̱ ba jɛ ka̱m jɛ.


majikano mazikano majicano mazicano 	 Tin ci la̱t gör kɛ pɛ̱̱̈th


3Rĩrĩa ndibei yathirire,2:3 Warĩ ũndũ wa thoni mũno kũrĩ andũ a mũciĩ ndibei ĩngĩathirire ũhiki-inĩ. nyina wa Jesũ akĩmwĩra atĩrĩ, "Matirĩ na ndibei ĩngĩ." 	 3 Mëë ci kɔaŋ thuɔ̱k, cu man Yecu, Yecu jiök i̱, "Thilɛ kɛ kɔaŋ." 4 Cu Yecu jɛ jiök i̱, "Ciek, ɛŋu mi latdi kɛ ɣä?


151:15 1Akor 4:19; Arom 1:11, 13Na tondũ wa ũrĩa ndaarĩ na mwĩhoko wa ũndũ ũcio-rĩ, nĩndabangĩte njũke kwanyu mbere nĩguo mũgunĩke maita meerĩ. 	 15 Kä min cä ŋa̱c ɛpuc, ɛn ɣöö bä yɛ ben gui̱l kɛ nhiam kɛ ɣöö dee lo̱ckun tɛɛth kä rɛɛw.


Nĩ ũndũ ũcio agĩtũma andũ, akĩmeera atĩrĩ, "Thiĩi mũkoorie Baali-Zebubu, ngai ya Ekironi, kana hihi nĩngũhona nguraro ici." 	 ro, cukɛ wee, "Kuoth bɛ yɛ ben gui̲l, kä bi


na handũ ha arĩkinya gwĩka ũguo,arenda acarie 	 Cuɛ rɔɔdɛ bak yier


1 Nĩ niĩ Paulo, mũtũmwo wa Kristo Jesu kũgerera wendi wa Ngai, tũrĩ na Timotheo mũrũ wa Ithe witũ, 2 ndĩramwandĩkĩra inyuĩ arĩa aamũre, ariũ a Ithe witũ ehokeku thĩinĩ wa Kristo kũu Kolosai: 	 1 Ɛ ɣän Puɔl, jak Yecu Kritho kɛ ruac Kuɔth, kɔnɛ dämandan ni Ti-mo-thi, Gɔ̱a̱rkɔ jɛ duel Kuɔth in te kä Ko-rinth, kɛnɛ nɛy diaal tin ci Kuoth kɛ lɛy rɛy rööl A-ke-ya kɛɛliw.


Isaac Githaiga: Maritwa makwa njitagwo Isaac Githaiga wa kuuma kuria Iriaini. 	 Nyíŋi e kɛ a ŋɛi-kɛ-maa.


342:34 Math 12:46; 21:44Simeoni agĩcooka akĩmarathima akĩĩra Mariamu, nyina wa kaana kau atĩrĩ, "Kaana gaka nĩ gatuĩtwo ga kũgũithia na gũũkĩria andũ aingĩ thĩinĩ wa Isiraeli, na gatuĩke kĩmenyithia kĩrĩa kĩrĩmenagĩrĩrio, 35nĩgeetha meciiria ma ngoro nyingĩ maguũrio. 	 34 Kä cu Cim-on kɛ poth, kä cuɛ man gatdä ni Mɛri jiök i̱, "Ca gat ɛmɛ di̱eth, kɛ ɣöö bɛ nɛy ti ŋuan däk kä bɛ nɛy ti ŋuan kän kä ji̱ I-thɛ-rɛl, kä bɛ la nyuuth mi bi nɛy ti ŋuan ɛ lo̱k.


39na ngoma thũku nĩĩmũnyiitaga na agakaya o rĩmwe; ningĩ ĩkamũrũnda na ĩkamũthiorania, ĩgatũma arute mũhũyũ na kanua. 	 39 Ci yiëë mi jiääk ɛ käp, kä cuɛ jɛ yuɔr rɛy kɔ̱kä.


23Nake Pilato akĩmooria atĩrĩ, "Nĩkĩ? 	 27 Kä cu Aydhɛk kɛ jiök, "E ŋu


15Ariũ na aarĩ a Ithe witũ arĩa maarĩ kũu nĩmaiguĩte atĩ nĩtuokaga, nao magĩũka o nginya ndũnyũ ya Apio, na handũ hetagwo Nyũmba Ithatũ cia Ageni gũtũthaagaana. 	 15 Kä mëë ci ji̱ ŋäthä tin te kä Röm kɔ liŋ cukɛ ben amäni Gua̱a̱th "Kokä A-pi-uth" kɛnɛ "Duël ja̱a̱li da̱ŋ Diɔ̱k bakɔ ben Lor."


Reke twake ithũnũ ithatũ, kĩmwe gĩaku, na kĩmwe kĩa Musa, na kĩmwe kĩa Elija." 	 A kɔ la̱tkɔ bi̱lɛni da̱ŋ diɔ̱k, kɛl kɛ kui̱du, kɛ kɛl kɛ kui̱ Muthɛ, kɛ kɛl kɛ kui̱ E-li-yaa," a kui̱cɛ min latdɛ.


Hannah goes. 	 Cu Jothɛp jiɛɛn


11:1 Akol 1:27; Luk 1:47Nĩ niĩ Paũlũ mũtũmwo wa Kristũ Jesũ nĩ ũndũ wa gwathwo nĩ Ngai Mũhonokia witũ o na nĩ Kristũ Jesũ ũrĩa arĩ we mwĩhoko witũ, 	 1 Ɛ ɣän Puɔl in la jak Kritho Yecu kɛ ruac Kuɔth in la Käändan, kɛnɛ Kritho Yecu min la ŋa̱thdan.


14Na ihinda rĩtanathiĩ mũno, rũhuho rwa hinya wa kĩhuhũkanio kĩnene rwetagwo "Eurakilo," rũkĩhurutana ruumĩte gĩcigĩrĩra-inĩ kĩu. 	 14 Kɛ gua̱a̱th mi tɔt cu thul mi di̱i̱t, min cɔal i̱ "Jiɔam kuec caam känyä ca̱ŋ" puɔ̱t, putdɛ raar kä dhuɔ̱ɔ̱l.


Hau uhoro ũcio, ngenda gũtũra (As for me, I choose to dwell) 	 kɛ kui̲cdä̲ for me kɛ kui̲cdan for us (in)


12No arĩa oothe maamwamũkĩrire na makĩmwĩtĩkia, nĩamahotithirie gũtuĩka ciana cia Ngai. 	 Nɛy diaal t i ca jɛ nhɔk kä ca ciötdɛ ŋäth, cuɛ kɛ moc cu ɔɔ ŋ kɛ ɣöö b i kɛ a gaat Kuɔth.


kane athu ganu mathiri 	 Mi bɛ ji mi awaa waa atu


11Kuona atĩ indo ciothe nĩikaanangwo na njĩra ĩyo-rĩ, inyuĩ mũkĩagĩrĩirwo gũkorwo mũrĩ andũ a mũthemba ũrĩkũ? 	 11 Kɛ ɣöö bi ŋɔaani diaal ti̱ti̱ däk kɛ duɔ̱ɔ̱p ɛmɛ, kä bi yɛn ku la nɛy ti te i̱di?


Hĩndĩ ĩyo kĩheo kĩu nĩgĩgakorwo kĩrĩ ho, na kĩheanĩtwo na kwĩyendera, no ti na kũringĩrĩrio. 	 Kä ɛnɔ dërɛ jɛ rialikä ala muc mi laar yɛn, a /ci mɔ a kok.


Bibilia Intaneti-inĩ - Thoma Kana Ũiyũkie Hatarĩ Marĩhi: MP3, AAC, PDF, EPUB, Audio, Mũgambo 	 Ɛntɛnɛti su Biblu - Kanngan, fɛ i ngbɛn: MP3, AAC, PDF, EPUB, I tielɛ


" Nghĩ ra rồi !" 	 "Më ghe elɛ ëë wo!"


Methainĩ ya Ngai, 	 Ciaŋ Palä mi Gɔaa Nhiam Kuɔth


1O KĨAMBĨRĨRIA-RĨ, Ngai aatũmire kũgĩe matu-inĩ na gũkũ thĩ. 	 1 Ni tokädɛ Kuoth cɛ nhial kɛnɛ piny cak.


Ầm ầm ĩ ĩ thế! 	 Ëëy ciɛ jɛn!


Matukũ ma tranjiboti - Honda yaku ĩikaraga kahinda kaigana atĩa ũgĩkamĩnyita 	 (trg) ="19"> Bho a kpa jezai ɛ , dhɛ dhee nɛɛn wɛ a bhɛɛ a ye nʋn dhe ɲɔnsoadhbho dhi ɛ ?


3Ningĩ ngĩigua mũgambo mũnene uumĩte gĩtĩ-inĩ-kĩa-ũnene, ũkiuga atĩrĩ, "Rĩu gĩikaro kĩa Ngai kĩrĩ hamwe na andũ, nake nĩegũtũũrania nao. 	 1 Kɛ kɔr kä mɛmɛ cua mi ce̱tkɛ jɔw bunä nɛɛni ti ŋuan liŋ nhial, wäkɛ i̱, "Liaknɛ Kuoth!


(Nĩguo ithe etagwo) Akĩnjũria, "Ĩ kaĩ 	 Cukɛ wee, i "Bakɔ muun


1410:14 Ahib 6:9Nĩ ũndũ ũcio, arata akwa endwa, ũragĩrai ũhoro wa kũhooya mĩhianano. 	 14 Kɛ kui̱ ɛmɔ, dämaari, nɔ̱a̱nɛ rɔ̱ kä pal kuthni jiɛn.


tiga nĩ Musa, ũrĩa we aathurĩte, 	 Musa bɛ kɛnɛ mà Musa est dehors.


de thuong wa a. 	 A qa ý nghĩa qa a


Nĩatĩa Mũrungu onaga ngũrano? 	 Kuoth guicɛ tëk i̱di̱?


Oimĩte itũũra rĩa Arimathea, bũrũri wa Judea, na nĩetagĩrĩra ũthamaki wa Ngai. 	 Kä bëë wi̱c ji̱ Juudh mi cɔali A-ri-ma-thia kä liipɛ ni ben kuäärä Kuɔth.


44Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, nĩakamĩĩhokera indo ciake ciothe. 	 44 Ɛpuc, ɣän la̱rä jɛ yɛ, bɛ jɛn ram ɛmɔ jakä kuäär nyinäkɛ diaal.


ME ME ME I wanna go:) 	 mi niña wapaa (:


33:3 Arom 6:2Nĩgũkorwo nĩmwakuire, naguo muoyo wanyu rĩu nĩmũhithe hamwe na Kristũ thĩinĩ wa Ngai. 	 3 Kɛ ɣöö ci yɛn li̱w kä ca tëkdun tɛ̱̈ɛ̱̈ kɛɛl kɛ Kritho rɛy Kuɔth.


Athĩnagia Mũici Mũrogi 	 ʝaռɛ tɦɛ killer


wee ciao raga 	 Kä kɛ kɔn nëën kä nɛmɛ.


Mwarĩ - girl, daughter 	 kɛnɛya, nya


No athĩnjĩri-Ngai arĩa anene, na arutani a watho, na atongoria arĩa maarĩ gatagatĩ ka andũ nĩmageragia kũmũũraga. 	 Cu bööth palä tin di̱i̱t kɛnɛ ji̱ gɔ̱rkä kɛ bööth nath duɔ̱ɔ̱p go̱r ɛn ɣöö bikɛ jɛ näk.


Ndaciarirwo Njaga 	 Kä jɛn cä lɛ diëth


7 Taririkanaai andũ a Sodomu na Gomora, o na matũũra marĩa maariganĩĩtie, ũrĩa andũ aakuo meekire maũndũ ma ũmaraaya, na makĩgĩa na mĩtugo ya arũme kwĩrirĩria arũme arĩa angĩ: maherithirio na mwaki wa tene na tene nĩ geetha matuĩke kĩonereria kũrĩ andũ oothe. 	 7 Kä timɛ bä ɛn ɣöö wec Thɔ-dɔm kɛnɛ Go-mo-ra kɛ rɛ̈k tëë thia̱k kɛ kɛ, tëë ci ji̱kiɛn lät ce̱tkɛ ja̱a̱k ti̱ti̱ tëë ci ciaaŋ tɔ̱ɔ̱cä kɛ leerä mi jiääk la̱t kä cukɛ kac raar.


Nyina wa kaana ka mĩaka ĩtano nĩambĩrĩirie gũkaruta ũhoro wa Ngai. 	 25 Jɛn ca jɛ kɔŋ ŋi̱eec kɛ Duɔ̱ɔ̱p Kua̱r ni Yecu.


Nĩagagũtũũgĩria nĩguo ũgae bũrũri; 	 Cɛ yɛ moc nhiaal ni puɔ̱ɔ̱rä kɛnɛ bɛl kɛ gua̱a̱thdiɛn.


(trg) ="5"> Nĩ metĩkĩtie biũ atĩ " Maandĩko mothe matongoretio nĩ roho wa Ngai na nĩ marĩ ũguni harĩ kũrutana , gũkaanania , kũrũnga maũndũ , kũherithia na njĩra ya ũthingu . " 	 16 Ruac Kuɔth kɛɛliw ŋunɛ Kuoth, kä gɔaaɛ kɛ kui̱ ŋi̱i̱cä, kɛnɛ kui̱ luekä kä mi jiääk, kɛ kui̱ nyuuthä dui̱rä, kɛnɛ kui̱ ŋi̱i̱cä ciɛŋä cuŋni, 17 kɛ ɣöö dee raan Kuɔth ro̱ŋ agɔaa diaal tin go̱o̱rɛ kɛ kui̱ lätni diaal ti gɔw.


76:7 Mar 3:13Agĩcooka agĩĩta arutwo arĩa ikũmi na eerĩ, akĩmatũma mathiĩ eerĩ eerĩ na akĩmahe ũhoti wa kũingata ngoma thũku. 	 1 Kä cu Yecu jaakɛ da̱ŋ wäl wi̱cdɛ rɛw cɔl, kä cuɛ kɛ moc lua̱ŋ mi bikɛ kuth tin jiäk tuɔ̱k raar kɛ jɛ, kä bikɛ liaw diaal jakä gɔw kɛnɛ jua̱th diaal.


29"Nake agĩcookia atĩrĩ, 'Aca, tondũ mũkĩmunya itindiĩ rĩu, mwahota kũrĩmunyanĩria na ngano. 	 Kä cuɛ lɛni wee: "Bia kɛ ŋa̱c kɛ dɛykiɛn....


ũguo no taguo atwehereirie mehia maitũ magatũraihĩrĩria. 	 Kɛ ɣöö alla̱wa ɛmɔ cɛ pɛn guäth mi jiääk.


Ariũ a Elifazu irigithathi rĩa Esaũ: 	 11 Kä titi kɛ gaat Elipath:


2324:23 Luk 17:23Hĩndĩ ĩyo mũndũ o na ũrĩkũ angĩkamwĩra atĩrĩ, 'Kristũ arĩ na haha!' kana, 'Arĩ harĩa!' 	 21 Kä ɛn guäth ɛmɔ mi wëë tekɛ ram mi wä yɛ jiök i̱, 'Nɛnɛ, Mɛ-thia ɛn!'