21Nake mũrutwo ũngĩ akĩmwĩra atĩrĩ, "Mwathani, reke nyambe thiĩ ngathike baba." 	 Kä cuɛ wee i̱, "Kuäär ni Kuoth, kɛ nhiam päl ɣä ɣöö bä gua̱a̱r wä kony." 60 Kä cu Yecu jɛ jiök i̱, "Päli nɛy ti ci li̱w kuɔ̱ny nɛɛnikiɛn ti ci li̱w.


daana parakkuwa thamai ithin:D:D:D:D 	 biarin aja wkwk:D


We nĩarĩa ntumurume. 	 Dii ua kɛkɛna


25Nĩathuurire kũnyariiranĩrio hamwe na andũ a Ngai, handũ ha gwĩkenia na mĩago ya wĩhia ya ihinda inini. 	 7 Kɛ kui̱c ɛmɔ ca̱r wec ran kɛ nyin ri̱eŋ tëëkɛ gɛ̈m kɛ Kuoth, kä /cɛ rɔ käm ŋut Kuɔth, ɛpuc /cɛ jɛ luth.


Tika Ndeko No Te 	 rɔ mɔ kä dämani.


Ũndũ ũcio ũtũire ũrĩ muoroto wa Abisalomu kuuma mũthenya ũrĩa Amunoni aanyiitire mwarĩ wa nyina Tamaru na hinya. 	 Nán amun minndɛ kɛ ndɛ wie tɔ amun su ka naan amun a kan sika ndɛ.


27Makĩagaga na magĩtũgũũga ta andũ arĩĩu; 	 4 Kä cu yiëën dual ɛlɔ̱ŋ kɛ jääk, a bikɛ ce̱tkɛ nɛy ti ci li̱w.


Jesúre Pilato ĩ sẽniĩare queti 	 Cuɛ puɔ̱ny Yecu wä thiec kä Pay-lɛt.


20Nĩ ũndũ ũcio ihinda rĩgĩkinya Hana akĩgĩa nda na agĩciara kahĩĩ. 	 57 Täämɛ cu gua̱a̱th dapä I-li-dha-bɛth cop, kä cuɛ dap kɛ gat mi dho̱o̱l.


Na niĩ ngĩmũcookeria atĩrĩ: "Nĩ kabirũ ndĩrona." 	 ^ Anzɛɛ "bɛzia bɛ nzi."


50Nĩnjũũĩ atĩ rĩathani rĩake rĩkinyagia mũndũ muoyo-inĩ wa tene na tene. 	 50 Ɣän ŋa̱cä jɛ ɛn ɣöö ruacdɛ ɛ tëk mi do̱raar.


Chột dạ tim rên nghe rĩ rĩ 	 lini bai xpi taii gwi gci taii bci lmi weii dui chwi


11 Nake tene ndaarĩ na kĩene harĩ wee, no rĩu nĩ mũndũ wĩ na kĩene harĩ wee o na harĩ niĩ. 	 11 Mëëdan thilɛ jɛ luɔt kä ji̱, kä täämɛ cɛ tekɛ luɔt kä ji̱ amäni ɣän.


192:19 Arom 7:4; 2Akor 5:15Nĩgũkorwo na ũndũ wa watho nĩndakuĩrĩire watho ũcio nĩguo ndũũre muoyo ndĩ wa Ngai. 	 19 Inɔ, rɛy ŋuɔ̱tni ɣän cä li̱w kɛ ŋut, kɛ ɣöö dëë tëk kɛ Kuoth.


11Nĩmariganĩirwo nĩ maũndũ marĩa ekĩte, 	 11 Cuɛ jiɛɛn ɛn


Wona ugwati mbere yaku menyithia muru wa thoguo 	 a wì si saa wi kɛɛ yaara ti ni fuun ti pɛrɛ,


55 Joh 2:20; 2Pet 1:12-13O na mwakorwo nĩmũmenyete ũhoro ũyũ wothe-rĩ, nĩngwenda kũmũririkania atĩ Mwathani nĩakũũrire andũ ake akĩmaruta bũrũri wa Misiri, no thuutha-inĩ akĩniina arĩa matetĩkĩtie. 	 5 Täämɛ, ɣän göörä ɣöö bä yɛ ti̱em nɛmɛ, a cäŋ ni min ŋäc yɛnɛ ɛn ɣöö Kuäär, mëë ci naath kɔn kän muun I-jëp, cuɛ nɛy tëë thil luth kɛ jɛ näk kɛ jɔak.


1228:12 Joh 1:51Nake akĩroota, akĩona ngathĩ ĩturumĩte thĩ, na mũthia wayo ũgakinya igũrũ matu-inĩ, nao araika a Ngai mambataga magĩikũrũkaga nayo. 	 1 Kä cua jääk nhial dɔ̱diɛn mi bum nɛn, bëë piny nhial, ca kum kɛ pua̱r, kä te tik Kuɔth nhial wi̱i̱dɛ.


6Na hĩndĩ ĩrĩa riũa rĩarire, rĩgĩcina mĩmera ĩyo, nayo ĩkĩũma tondũ ndĩarĩ na mĩri. 	 6 Kä mëë ci cäŋ lëp, cukɛ rɔɔl kä cukɛ kööt, kɛ ɣöö thilɛ kɛ mɛy ti gɔw.


151:15 Math 3:11Johana nĩoimbũraga ũhoro wake. 	 YOHAANƖ 16:15 _ Ma Caa nyəm təna kɛ ma nyəm kɛ́.


1415:14 Aef 5:9Ariũ na aarĩ a Ithe witũ, niĩ mwene nĩnjĩtĩkĩrĩte atĩ inyuĩ ene nĩmũiyũrĩtwo nĩ wega, na nĩ mũrĩ na ũmenyo mũiganu, o na mũkahota gũtaarana inyuĩ ene. 	 14 Ɣän puɔ̱nydä gaatmaari lɔcdä ro̱ŋ kɛ kui̱dun, ɛn ɣöö thiäŋ yɛn kɛ gɔɔy, kä thia̱ŋ yɛn kɛ ŋäc ŋɔaani, kä ta̱yɛ kɛ lua̱ŋ kɛ ŋi̱i̱cdun kɛ rɔ̱.


12Twakinya Sirakusi tũgĩikara kuo ihinda rĩa thikũ ithatũ. 	 12 Mëë cakɔ cop kä Thi-ra-kuudh cuakɔ ni̱n diɔ̱k ni̱n thi̱n.


Kĩambĩrĩriainĩ ũhoro aarĩ o kuo, na aatũire harĩNgai, nake aarĩ o Ngai. 	 1 Ruac tëë wa̱nɔ a /ka̱n ɣɔw ni cak, kä Ruac tëë kɛɛl kɛ Kuoth, kä Ruac ɛ jɛn Kuoth.


Wee ikaraga ũrĩ mwĩhokeku, o nginya gũkua, na nĩngũkũhe thũmbĩ ya muoyo. 	 Ka̱pɛ ŋa̱thdun a bum amäni lia̱a̱, kä bä yɛ ka̱m kum teekä.


twehererio mahaki, 	 , 1Ko 7:23 A. nyɛ kɛ jara ni wa


13. (a) Ibuku rĩa Tito 2: 4, 5 rĩĩraga atumia arĩa ahiku meke atĩa? (b) Bibilia yugaga atĩa igũrũ rĩgiĩ kweheranĩra na gũtigana? 	 3, 4. a) ¿Tiʼ in najbʼen tuʼn ttnam Jehová tuʼn ttzaj tqʼoʼn xnaqʼtzbʼil qe? b) Tuʼn qweʼxix toj qokslabʼil, ¿tiquʼn nya oʼkx tuʼn qxnaqʼtzan?


naguo ũthingu wake ũtũũraga nginya tene. 	 Ɛ ji̱n min te kɛ ruaacni teekä mi do̱raar.


4612:46 Joh 1:4Niĩ njũkĩte gũkũ thĩ ndĩ ũtheri, nĩgeetha gũtikagĩe o na ũmwe ũnjĩtĩkĩtie ũngĩikara nduma-inĩ. 	 46 Ɣän cä ben rɛy ɣɔaa ala buay, kɛ ɣöö /ci ram mi ŋääth ɣä bi lɛ ŋot rɛy muɔ̱th.


14 Bairo marĩrẽ caroaro Dios cʉ̃ caátajere tʉ̃goñarĩ, rʉpopatuuri mena etanumurĩ cʉ̃ ñiroaya marĩ Pacʉ majũrẽ. 	 14 No hewɔ lɛ, mɛi ni asumɔɔ, akɛni nyɛmiimɛ nibii nɛɛ hewɔ lɛ, nyɛbɔa mɔdɛŋ fɛɛ ni nyɛaanyɛ koni yɛ naagbee lɛ ena nyɛ ní muji kɛ kpa ko bɛ nyɛhe, yɛ toiŋjɔlɛ mli.


Makĩũrania atĩrĩ, "Githĩ ũyũ ti mũrũ wa Jusufu?" 	 Cuaa Jɛykɔp jiök, i "Ci gatdu ni JOthɛp ben


Iburahimu egoce na mathĩna make. 	 Abɛraam in la kuäärɛ, cuɛ rɔ yac kä duɔ̲ɔ̲r ɛmɛ.


20No hĩndĩ ĩyo eeciiragia ũrĩa angĩmũtiga, mũraika wa Mwathani akĩmuumĩrĩra kĩrootoinĩ akĩmwĩra atĩrĩ, "Josefu mũrũ wa Daudi, tiga gwĩtigĩra kũhikia Mariamu atuĩke mũtumia waku, nĩ ũndũ nda ĩyo arĩ nayo nĩ ya Roho Mũtheru. 	 20 Kä min carɛ mɛmɛ, nɛnɛ, cu jääk Kuäär ni Kuɔth nhial päl kä jɛ kɛ la̱k, laarɛ jɛ i̱, "Jo-thɛp, gat Dee-bid, /cu dual kɛ kuën ciëkdu ni Mɛri, kɛ ɣöö min rueetdɛ läthɛ Yiëë in Gɔaa in Rɛl Rɔ thi̱n.


Rĩu nĩ thatũ, no rĩu rĩngĩ nĩ mbura ya mahiga. 	 Bɔɔ mɔdɛŋ koni ohi jɛi.


andũ arĩa othe meekaga ũũru, o maiyũrĩtwo nĩ mwĩtĩĩo. 	 a bi ji cuŋni duŋdiɛn pa̲a̲r kɛ nɛy ti jiäk,


ũkĩhooreria mũrurumo wa ndiihũ ciamo, 	 ty paʁti puʁ sə vwajaʒə,


Mũnene ũcio wa mbũtũ we mwene akĩmaka aamenya atĩ nĩoheete Paũlũ na mĩnyororo, na aarĩ raiya wa Roma. 	 Kä cu kuäär lathkëëri in di̱i̱t dual bä, kɛ ɣöö cɛ jɛ ŋa̱c ɛn ɣöö Puɔl ɛ diel Röm, kä cɛ jɛ yiɛn.


Ciugaga, "O kĩambĩrĩria-rĩ, Ngai aatũmire kũgĩe matu-inĩ na gũkũ thĩ." 	 Ni tukädɛ Kuoth cɛ Nhial kɛnɛ piny cak.


Kĩambĩrĩria 1:31 Ngai akĩona atĩ kĩndũ kĩrĩa gĩothe oombĩte kĩarĩ kĩega mũno. 	 Tuk 1:31 Täämɛ, cu Kuoth nyinkɛ diaal tëë cɛ cak cu guic, cuɛ kɛ nɛn gɔwkɛ ɛpuc.


Makiria angikoruo andu mari na githimi kia 5:1, ndikoraguo iri 4:1 no thutha wa kahinda kanini githimi kiu giikurukaga nginya 1:1 kana hihi 1:2 (Worthington 2003: 227-28). 	 Pɔɔri sɑ̃ntɛmɛ̀ Kuyie, nɛ̀ ò yɑ́úkùnnɛmɛ̀ Timɔntee kɔ̃̀ntì kɛ dɔ̀ ò ntɛ̃ĩ́ 1:1-18


9Nake nĩarĩ na airĩtu aake ana matarĩ ahiku, nao nĩmarathaga mohoro. 	 9 Kä jɛn tëëkɛ guaar nyieet da̱ŋ ŋuan ti latkɛ ruac Kuɔth.


Ngũkũ na Mũguongora 	 Mi nkɛ mi direction, kwɛɛ moko direction


Kwoguo Ngai agĩtua atĩ nĩegũĩtĩkĩria andũ meyathe kwa ihinda me rungu rwa Shaitani. 	 Luɔt ëë jɔc kɛ Gat Kuɔth ɛ ɣöö bɛ lät gua̱n jiäkni däk.


1925:19 Math 18:23"Thuutha wa ihinda iraaya, mwathi wa ndungata icio nĩacookire na agĩciĩta nĩguo iheane ũhoro wa mathabu ma mbeeca ciake. 	 19 Kɛ kɔr gua̱th mi bäär cu kuäär la̱a̱tni tɔ̱tɔ̱ ben, kä cuɛ pek yio̱o̱ni kuɛn kɛ kɛ kɛɛl.


Mũgambo thũtha waku ũgĩgũtongoria na gũkwĩra, "ĩno nĩyo njĩra mĩgerere" 	 40 Mëë cikɛ rieet ti̱ti̱ liŋ, cu tha̱a̱ŋ nath ɛ lar i̱, "Ram ɛmɛ kɛ thuɔ̱k ɛ jɛn gök." 41 Kä cu kɔ̱kiɛn wee i̱, "Nɛmɛ ɛ jɛn Kritho ëë ca lar i̱ bi ben."


62:6 Joh 13:13Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, o ta ũrĩa mwamũkĩrire Kristũ Jesũ arĩ Mwathani, thiĩi na mbere gũtũũra thĩinĩ wake, 72:7 Aef 4:21mũhaandĩtwo na mũgaakwo thĩinĩ wake, na mũkĩongagĩrĩrwo hinya thĩinĩ wa wĩtĩkio o ta ũrĩa mwarutirwo, na mũkĩrĩrĩrie gũcookia ngaatho. 	 6 Kä ce̱tkɛ min cia Kritho Yecu nhɔk ala Kuäär, kua cieŋ rɛydɛ, 7 a ciökun cui̱t rɛydɛ, kä yiathɛ rɔ̱ piny rɛy ŋäthä, ce̱tkɛ mëë /ca yɛ ŋi̱eec, kɛ tɛ̈th lɔaac mi di̱i̱t.


hehehe. thanks thanks! mwah! 	 aaaw thanks! n.n


Nĩgũkorwo Jehova nĩwe muoyo waku, na nĩagakũhe mĩaka mĩingĩ ya gũtũũra bũrũri-inĩ ũrĩa eehĩtire atĩ nĩakaũhe maithe maku, nĩo Iburahĩmu, na Isaaka, na Jakubu. 	 Sanngɛ kɛ Ɲanmiɛn kunndɛman kɛ Abraamu kun Izaaki sakpasakpa'n ti'n, ɔ yoli maan bua kun satali susrɛ nun, yɛ ɔ seli Abraamu kɛ ɔ fa sie i wa'n i osu naan ɔ fa yi tɛ'n.


igana rĩmwe 	 Miaw mia miaw miaaaw ?


Iburahimu niathikiire Ngai na agithii bururi wa kiiraniro wa Kanani, kuria aikarire na muruwe Isaka na muru wa Isaka, Jakubu- uria acokire gwitwo "Isirairi." 	 9 Kɛ ŋa̱th cuɛ cieŋ rɛy rööl ëë ca lar i̱ ba ka̱m jɛ kɛ gua̱a̱th mi tɔt, ce̱tkɛ juɔ̱r, ciɛŋɛ ni rɛy kɛmɛni ce̱tkɛ Ay-dhɛk kɛnɛ Je-kɔb tëë ci ben kɔɔr, kä cu mëë ci Kuoth ɛ la̱rkɛ nyuak.


no-o makĩngunyanĩra. 	 Cukɛ a buɔ̲n mi


No ndie ruracio rwake?? 	 wi jatere lɛgɛrɛ ti ni?


16Hĩndĩ ĩyo nĩ maarĩ na mũndũ kĩmaramari wohetwo na woĩkaine mũno, wetagwo Baraba. 	 Kä naath görkɛ ni ɣöö ba lony ni wut mi kueel mi cɔali Bä-ra-bäth.


23Nĩ ũndũ ũcio makĩrũgamia andũ eerĩ, Jusufu ũrĩa wetagwo Barasaba1:23 Barasaba nĩ kuuga "Mũrũ wa Thabatũ." (na no oĩkaine ta Jusito), na Mathia. 	 Ɛn ram ɛmɔ bɛ la neen kɛɛl kɛ kɔn amäni jiëcdɛ kɛ rɔ li̱th." 23 Cukɛ nɛy da̱ŋ rɛw lar, Jo-thɛp mi cɔal i̱ Bar-tha-bath, kä cɔalkɛ ciöt in dɔ̱ŋ i̱ Jäth-täth, kɛnɛ Ma-thay-äth.


24Jesũ atanooka, Johana nĩahunjagĩria andũ othe a Isiraeli ũhoro wa kwĩrira mehia na ũhoro wa kũbatithio. 	 24 Mëë ŋot gua̱a̱th tukä la̱t Yecu, cu Jɔ̱ɔ̱n nɛy diaal la̱t ruac ɛn ɣöö bikɛ rɔ̱ ri̱t dueeri kä bakɛ lak.


thiomi ingĩ tiga Gĩgĩkũyũ. 	 Kuenɛ kɛ thok nath bok rɛw.


Mũthenya ũcio-rĩ, igũrũ nĩrĩkabuĩria na mũrurumo mũnene; nacio ciũmbe iria itũire kũu igũrũ nĩikaahĩa nĩ mwaki ithire, nayo thĩ na kĩrĩa gĩothe kĩrĩ kuo nĩigacinwo ithire biũ. 	 Kä cuɛ tekɛ ma̱a̱r nhial, kɛnɛ wuɔ̱w mi di̱i̱t, kɛ yiel nhial, kɛnɛ lath piɛny.


Ngai Ni Murathimani 	 Cu Gueet ɛ


Critical Race with Ngũgĩ wa Thiong'o (UC Irvine) 	 utu jepun puR joddu iijoij puoi iio"si) iuiuj wr


Ninaithathu Yaaro DVD 	 ai sɔ ðət ju muvd ɑn wiθ sʌmwən nu


Nāʻano o nāʻaʻahu wahine 	 Aboloo kɛ wain lɛ


Goocai Mũrungu mũrĩ harĩa hake haamũre; 	 Kä bi ram ɔ liakdɛ jek kä Kuoth.


guimau31 wega 	 31 Kä cuɔ kɔ jɛ


Yarana yaar ka na kabhi chutega 	 Gaat ɛ mi la bɛh kɛ lɛm


Ingiuga atĩ ndimũũĩ, ingĩtuĩka wa maheeni ta inyuĩ, no nĩndĩmũũĩ na nĩnũmĩtie kiugo gĩake. 	 Mi cä wee i̱, 'Ɣän kuecä jɛ', dee ɣän a gua̱n kacä ce̱tkɛ yɛ.


Aranĩria na Ithuĩ 	 Banɛ jɛ lat ɛ kɔn


Riria tuamenya uriku wa mehia maitu, na uria Ngai atuoheire mehia maitu, tubatii gukoruo tuihariirie kuohera aria angi mauru maria matuikite. 	 9 Kä mi lat kɔn dueerkɔn, jɛn ram in gua̱n cuŋni min tekɛ ŋa̱th, bɛ kɔn pälikä kɛ dueerkɔn, kä bɛ kɔn lak kä nyuɔɔn diaal.


na shaam ka thikana tha; 	 au tââ döö pwaakûû,


Nĩatĩa Wonaga Bibiria? 	 Mɛni He Kwraa Biblia lɛ Wieɔ?


Maitũ, arĩa nĩ a? - Mama, who are those? 	 n'an man kɛnɛ?


2Agĩcooka akĩona mũtumia mũthĩĩni, warĩ wa ndigwa, agĩĩkĩra tũthendi twĩrĩ o ho thĩinĩ. 	 42 Kä cu ciek jɔkä mi can ben, cuɛ yio̱w la̱ŋni ti nyin tiɛtni da̱ŋ rɛw ti ce̱tkɛ miliimni la̱th thi̱n.


10Nake akĩmwĩra atĩrĩ, "Jehova arokũrathima mwarĩ wakwa. 	 Teɲa ə kɛ noloɓomun Zelemi pɔ yɛ kɛ ma: " Oo Zehova!


Nĩgũkorwo nĩndetigagĩra gũtigakorwo atĩ hihi mũgerania nĩamũgeretie, naguo wĩra witũ ũtuĩke wa tũhũ. 	 Kä ɣän dualä ɛn ɣöö dɔ̱ŋ ci gua̱n mɛɛtdä yɛ ɣɔam, a dee la̱tda cua̱ ni baŋ.


ciao e buone gite 	 ca phe buon ma thuot


Wĩtagwo atĩa ngwĩte? 	 Ciöt Kuɔth päär gɔɔydɛ kɛ leeŋu?


maretha maathugalu: ಕೇಳದೆ? 	 Jèlikɛ: Hɛrɛ ̀ tìlenna wà ?


'Aca tũtingĩkorwo tuonanĩte ũtangĩkorwo wanatũũra Kĩnarĩ. 	 pe yaa ka Siyɔn ca ki wari paa kɛrɛ yɛn,


18Ta mũgũrũki ũgũikia 	 18 Kòò mɔù duɔ́nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ.


Angĩkorwo nĩwe Kristũ-rĩ, twĩre ũtekũhitha." 	 Täämɛ mɔ wä Kuoth ɛ la̲r ji mɔ, lätni jɛ."


27Mũnene ũcio wa mbũtũ agĩthiĩ kũrĩ Paũlũ, akĩmũũria atĩrĩ, "Ta njĩĩra atĩrĩ, wee ũrĩ raiya wa Roma?" 	 Wut ɛmɛ ɛ diel kä Röm." 27 Kä cu kuäär lathkëëri in di̱i̱t ben, kä cuɛ Puɔl thiec i̱, "Läri jɛ ɣä, ɛ ji̱n diel Röm?"


Irikaniro ciothe niikahinga, Cia andu athingu mature na thayu 	 "Naath dial diethɛ kɛ a lɔr kä päärkɛ kɛ ciaŋ malä a mäni cuŋkiɛn.


231:23 Jer 5:28; Mik 3:9Andũ anyu arĩa mamwathaga nĩ kũrema maremete, 	 , 1Mo 3:15 mikɛ n. baaŋmɛ bo kɛ yoo lɛ teŋ,


Utuku wa gukiithia mwaka wa 2018, UNICEF yugite ciana makiria ma 4000 micio ciaciarirwo guku bururi-ini. 	 Jɛdako ombɛadɛ 2013dɛ (diciembre de 2012) 4000 waupɛnadamadau budamɛra chi ruaradɛbɛna bɛdɛa.


Nĩ kwarĩ na mũndũ warĩ na ariũ eerĩ. 	 Cuɛ dap nyɔk kɛ gaat da̠ŋ rɛw kɔkiɛn.


12"No maũndũ macio mothe matanakinya-rĩ, nĩmũkanyiitwo, na mũnyariirwo na mũneanwo thunagogi-inĩ na njeera o na mũtwarwo mbere ya athamaki na aathani. 	 17 Niɛkɛ rɔ̱ kɛ kɛ, kɛ ɣöö bikɛ yɛ naŋ gua̱a̱th luɔ̱k, kä bikɛ yɛ duäc rɛy gua̱thni palikiɛn, 18 kä ba yɛ yɔ̱a̱c nhiam ruëëcni kɛnɛ kua̱r kɛ kui̱dä.


27:2 Ezek 35:11; Mar 4:24Nĩgũkorwo o ta ũrĩa mũtuagĩra andũ arĩa angĩ ciira, noguo na inyuĩ mũgaatuĩrwo ciira, na gĩthimi kĩrĩa mũthimanagĩra nakĩo, no kĩo mũrĩthimagĩrwo nakĩo. 	 2 Kɛ ɣöö ba yɛ luk kɛ duɔ̱ɔ̱p in luk yɛnɛ naath, kä ba yɛ kum kɛ ŋut in kum yɛnɛ nɛy kɔ̱kiɛn.


91:9 2Tim 1:3; Joh 16:19Ngai, ũrĩa niĩ ndungatagĩra na ngoro yakwa yothe na ũndũ wa kũhunjia Ũhoro-ũrĩa-Mwega wa Mũrũwe-rĩ, nĩwe mũira wakwa wa ũrĩa ndũũraga ndĩmũririkanaga 101:10 Arom 15:22mahooya-inĩ makwa hĩndĩ ciothe; na nĩndĩrahooya atĩ rĩu nĩ ũndũ wa kwenda kwa Ngai no hingũrĩrwo njĩra nĩguo njũke kũrĩ inyuĩ. 	 9 Kɛ ɣöö Kuoth in la̱tdä ikä kɛ yiëëdä kɛ latdä kɛ thuk ti gɔw kɛ kui̱ Gatdɛ, jɛn ɛ neendä kɛ ɣöö la yɛ a tiɛɛmä gua̱thni diaal rɛy palikä a thil pa̱k.


18Nĩgũkorwo ngũmwĩra atĩ kuuma rĩu ndikanyua rĩngĩ ndibei ya maciaro ma mĩthabibũ, o nginya rĩrĩa ũthamaki wa Ngai ũgooka." 	 25 Ɛpuc, ɣän la̱rä jɛ yɛ, /cä jɛ bi met nyɔk kɛ ma̱th kɛ jɛn liɛɛr ɛmɛ, amäni mi wä cäŋ ɛmɔ ben min bä nyɔk kɛ ma̱th cieŋ kuäärä Kuɔth." 26 Mëë cikɛ dit puɔnyä kɛt, cukɛ wä wi̱i̱ Pa̱a̱m Ɔ-lip.


Na niĩ ngĩmũcookeria atĩrĩ: "Nĩ kabirũ ndĩrona." 	 Larɛ 'cän ɛ gör'


3124:31 Isa 27:13; 1Akor 15:52Nake nĩagatũma araika ake na mũgambo mũnene wa karumbeta, nao nĩmakoongania arĩa ake aamũre moimĩte mĩena ĩna ĩrĩa yumaga rũhuho, kuuma gĩturi kĩmwe kĩa igũrũ nginya kĩrĩa kĩngĩ. 	 6 Kä cuɛ ja̱a̱k nhial, tin /ken gua̱thkiɛn tit, tëë ci gua̱a̱th cieŋädiɛn ba̱ny nhial, yiɛn kɛ kuatni ti thil pek, rɛy muɔ̱th mi col col kɛ kui̱ ca̱ŋ luɔ̱k in di̱i̱t.


keke n. (nok) thing, something, anything 	 ˈKpaakpadhɛ -yö -së ˈö -ʒiö -a ˈka ˈˈsënŋ -ta


1412:14 Math 5:44Rathimagai andũ arĩa mamũnyariiraga; marathimagei na mũtikanamarume. 	 14 Puɔthɛ nɛy tin ciaŋkɛ yɛ a jiäk, puɔth kɛ, kä /cuarɛ kɛ lam.


twa maraya, nĩ ũndũrĩ ... 	 Tekä bezneñ çäükä dä -


Ngai agĩkĩona atĩ kĩndũ o gĩothe kĩrĩa ombĩte nĩ kĩega mũno. 	 Kuoth cuɛ nɔmɔ nɛn, cɛ gɔaa.


Githĩ rĩĩtwa rĩa nyina ti Mariamu, na githĩ ariũ a nyina ti Jakubu, na Jusufu, na Simoni, na Juda? 56Na githĩ aarĩ a nyina othe tũtirĩ nao? 	 Kä dämani cikɛ Je-mɛth kɛnɛ Jo-thɛp, kɛ Thay-mɔn kɛnɛ Ju-däth? 56 Kä /ci nyimani diaal tekɛ kɔn kɛɛl?


"Nake nĩakamũcookeria amwĩre atĩrĩ, 'Niĩ ndimũũĩ o na ndiũĩ kũrĩa muumĩte.' 	 Duundɛ ɣöö kui̱c yɛn gua̱a̱th in ba̱a̱ thi̱n, kä kui̱c yɛn gua̱a̱th in wa̱a̱ thi̱n.


Tũma, ihinda rĩrĩ 	 Wër kɛ ɤöö ɛn täämɛ ci


Nĩ gũtũtua aramati a indo ciaku, 	 He fɛɛ he kɛ yɛ maŋ fɛɛ maŋ,


Rehe mũrũguo haha." 	 gat jek kɛ jɛ."


Ngai kuuma kwa Ngai, 	 Kä bi ram ɔ liakdɛ jek kä Kuoth.


keximeiruguo piano guys 	 piano piannu cian ciàn


Tuĩria wone kana kũrĩ kĩndũ gĩaku ndĩ nakĩo andũ aya aitũ marĩ ho; na wakĩona-rĩ, ũkĩoe." 	 gua̲a̲th ɛ ta̲a̲ thi̲nɛ, bi ɤän kɛ ben poth."


Ũcio nĩwe mũmena-Kristo, ũcio ũkaanaga Ithe witũ na agakaana Mũriũ. 	 Ram ɛmɔ ɛ jɛn gua̱n tɛ̈r Kritho, jɛn ram mi gaak Gua̱a̱r in te nhial kɛnɛ Gatdɛ.


thanks yaaro 	 thankss aa lot yaww


4, 5. (a) Nũũ waaririe na Hawa kũgerera kwĩ nyamũ-ya-thĩ? (b) Mũndũ waarĩ mwega na mwĩhokeku nĩ atĩa angĩtuĩka mũici? 	 3, 4. (a) Hulɔnu maanɛɛ ə nɛa hon ləi? (b) Lə mɛni ɓa maanɛɛ hulɔnu da nɛa diɛ di kee ni maahwaalɛɛ?


71:7 Atũm 13:25Nayo ndũmĩrĩri yake yarĩ ĩno: "Thuutha wakwa nĩgũgũũka mũndũ ũngĩ ũrĩ na hinya kũngĩra, ũrĩa niĩ itagĩrĩire kũinamĩrĩra njohore ndigi cia iraatũ ciake. 	 7 Kä cuɛ ruac lat, laarɛ jɛ i̱, "Ram mia̱ bëë kɔɔrä ni, bumni jɛn kä ɣä, a cäŋɛ läk wa̱a̱rikɛ /ci gɔɔydä ro̱ŋ i̱ dëë rɔ goŋ a bäkɛ lony.


16Nĩngũmũrathima, na ti-itherũ nĩngũkũhe mwana wa kahĩĩ ũciarĩirwo nĩwe. 	 bä jɛ poth, kä bä jɛ jak kä man döri.


Dhany thumharo thanu, Dhanya Thumharo naam, 	 puʁ twa, ʁjɛ̃ kə puʁ twa,


Ngai Arorire 	 Cu Kuoth ɛ nɛn gɔaaɛ.


wake no wakaranu koto o to mawari o mireba, 	 Jɛpɛth cukɛɛ bi̲i̲y ka̲n, cukɛ jɛ la̲th


wakekekekekekek, ano kaya un? 	 Ni kɛ́ onu he akɛ bo oha obi lɛ je kpa hu?


11 rũ-rigi rũ- -rĩa 	 11 Täämɛ mat


Kĩrĩa kĩgiragia mũmũigue nĩ tondũ mũtirĩ a Ngai." 	 Thilɛ min go̱o̱r yɛn ɛ, kɛ ɣöö /ken yɛn Kuoth thiec.


No arutwo magĩkũũma arĩa maatũrehete. 	 Ɛn wi̱ni cuɛ tha̱a̱ŋ ji̱ kɔaar Yecu jek thi̱n.


1Nake agĩtoonya gatarũ, akĩringa iria, agĩkinya itũũra rĩa kwao. 	 1 Cu Yecu wä rɛy ria̱a̱y cuɛ wä kui̱ci dhɔriɛn.


Kũroaga gũtuĩka ũguo! 159:15 Thaam 33:19Nĩgũkorwo erire Musa atĩrĩ, 	 Ɛ Muthɛ min ŋa̱thɛ, ɛn nɔ gɔɔny yɛ mɔ.


Nĩngũgũtaarĩria hitho ya mũndũ-wa-nja ũcio na ya nyamũ ĩyo ahaicĩte, ĩyo ĩrĩ na ciongo mũgwanja na hĩa ikũmi. 	 Bä ji̱ la̱r luɔt kä min gääy naath kä ciek, kɛnɛ ley in tekɛ wuɔ̱th da̱ŋ bärɔw kɛ tuɔ̱ŋ da̱ŋ wäl min kap ciek.


Nĩ athurirwo mũmbunge nĩ andũ a Kĩambaa 1978 na akĩrũgamĩrĩra gĩcigo kĩu nginya mwaka wa 	 Ta̱thdɛ tuɔkjɛ ni̱ kɛ ruɔ̱n 1960 kɛ cuɛɛ ben thuɔ̱k kɛ ruɔ̱n 1966.


Moses Kuria,"kimundu kiu kiriraga maitho ta ngui nguru kiirwoo iebc niyo agathurithania. kiaremwo niuguo kiite na thurare ya thiini" 	 Amɛkɛɛ Mose akɛ: 'Bo okɛ wɔ awie, ejaakɛ wɔmiishe gbeyei akɛ kɛ Nyɔŋmɔ kɛ wɔ wie lɛ, wɔbaagboi.'


Niĩ nĩ niĩ Alifa o na Omega, Kĩambĩrĩria o na Kĩrĩkĩro. 	 Ɛ ɣän Nhiam, kä ɛ ɣän Jɔk, ɛ ɣän tuk, kä ɛ ɣän pek.


Gacui! gacui! ndĩ gacui! 	 mwa ui kaʁ yt a mi mɔ̃ kœʁ ɑ̃ pudʁə ! ! !


mataaro matua (Brazil) 	 mu mua cau thu brazil


14 Ire masĩa marĩ. 	 14 Wɑ cɛ kɑ boori fɑ.


1Nĩ niĩ Paũlũ, mũtũmwo wa Kristũ Jesũ nĩ ũndũ wa wendo wa Ngai, tũrĩ hamwe na Timotheo mũrũ wa Ithe witũ, 	 1 Ɛ ɣän Puɔl in la jak Kritho Yecu kɛ ruac Kuɔth kɔnɛ Ti-mo-thi dämandan.


ukueda togoteithie atia wanyina? 	 Saka tshun kɛkë man a sɛ ˈyi?


Mwago mũnene ũrĩ mbu. 	 Kä ce̱t pekdiɛn kɛ liɛt bar.


Rĩerainĩ gwatigirwo mĩario ĩyo ya mũtumia, mũthenya wa kiumia ũgakinya rĩ? 	 Kɛ nihi fuu buɔ a ní tsumi ha kɛɛ?


☆☆☆ Dhingana dhinganaaa 	 abuii kɛ akloŋtiai


Kũũgitwo gũkoretwo kuo kwa ihinda rĩa mĩaka mĩingĩ. 	 La̠t ɛmɔ cuɛ te thi̠n kɛ gua̠a̠th mi bär ɛlɔ̠ŋ.


O wee ũtarĩ hĩndĩ ũrĩ wanogio nĩniĩ 	 Thilɛ duer mi cia lät kä ɣä.


Tũngiuga atĩa? 	 Kä bɛ ku la kui̱ ŋukä?


Nĩ kĩĩ gĩtũmaga meke ũguo? 	 Ɛŋu culi kɛ mɔ?


26Mũtumia ũcio aarĩ Mũyunani, waciarĩirwo Foinike ya Suriata. 	 26 Täämɛ, jɛn ciek ɛ ciek Gu-rith mi ca dap ro̱o̱l Thay-ro-po-ni-cia rɛy Thi-ri-ya.


3. (a) Nĩ ma irĩkũ cia bata harĩ ithuĩ nĩguo tũtaũkĩrũo nĩ ndũmĩrĩri ya Bibilia? (b) Nĩkĩ nĩ harĩ bata rĩu twĩririkanie ma icio? (c) Tũkwarĩrĩria ciũria irĩkũ? 	 7. (a) Mɛɛ Ŋmalɛ mli famɔi wɔboɔ toi, ni mɛni hewɔ? (b) Mɛɛ sɛɛnamɔi kpakpai jɛɔ toiboo ni wɔfeɔ lɛ mli kɛbaa?


Wee nĩwatũrekeire mahĩtia maitũ. 	 ɤöö 'ci yɛn kɔ bi lät kä mi jiääk. '


Kĩrĩndĩ kĩarĩ ho gĩkĩmaka; 	 Kɛ nɛmɛ cu naath ga̱a̱c ɛlɔ̱ŋ.


Nghĩ kĩ rồi à?" 	 ndɛ mi ma?"


36No ngũmwĩra atĩrĩ, mũthenya wa itua rĩa ciira, andũ nĩmakaheana ũhoro wa ciugo ciothe cia tũhũ iria manaaria. 	 36 Ɣän la̱rä jɛ yɛ kɛ cäŋ luɔ̱k ba naath thiec kɛ rieetkun diaal tëë ca lat baaŋä.


Nĩwe twĩkagĩra. 	 ɔɔ kɛɛ nai səə


nawe nĩũkamũgũtha ndiira ya kũgũrũ gwake." 	 He fɛɛ he kɛ yɛ maŋ fɛɛ maŋ,


Ibuku rĩĩrĩ rĩandĩkirwo nĩ Musa. 	 Musa bɛ wari ̀ sɔ̀rɔ.


Na nĩwe Mwathani. 	 "Ɛ jɛn ji̱n gök ëë larkɛ?"


Marĩ kũu makĩaria na ũhoti mũingĩ mũno o nginya Ayahudi aingĩ na andũ-a-Ndũrĩrĩ magĩĩtĩkia. 	 21 Kä cu buɔ̱m Kua̱r ni Kuoth tekɛ kɛ kɛɛl, kä cu nɛy ti ŋuan ŋa̱th kä cua rɔ̱ riet Kuäär ni Yecu.


19"Nĩ ũndũ ũcio, andĩka maũndũ marĩa wona, marĩa marĩ kuo rĩu na marĩa magooka thuutha-inĩ. 	 19 Kä täämɛ gɔ̱r min ci nɛn, min te thi̱n amäni min bi ben kɔɔr kä nɛmɛ.


227:22 1Ath 4:30; Isa 19:11Musa agĩthomithio na ũũgĩ wothe wa andũ a Misiri na aarĩ na hinya wa mĩario na ciĩko. 	 22 Kä cua Muthɛ ŋi̱eec kɛ pɛl ji̱ I-jëp diaal, kä cuɛ bum kɛ ruac kɛnɛ lätkɛ.


Iritane jamaingĩ jegie batwĩ na jarĩa twĩtĩkĩtie. 	 Usɛnpol nɛ là ŋaake wɔ.


Gũkainwo o kũ na kũ, 	 te naath kɛ luth kɛ jɛ rɛy gɔaaliɛn kɛɛliw.


nawe ũgeciiria atĩ niĩ ndariĩ o tawe. 	 Kui̲c yɛn ɛ i ram mi cet


821:8 2Ath 9:13Na andũ gĩkundi kĩnene mũno makĩara nguo ciao njĩra-inĩ, nao arĩa angĩ magĩtua mathĩgĩ ma mĩtĩ makĩmaara njĩra-inĩ. 	 8 Kä cu ri̱w nath rɛy bunä bieynikiɛn ɣa̱r dup, kä cu tha̱a̱ŋkiɛn kar jiɛn tëm, cukɛ kɛ ɣa̱r dup.


Ngaa wero o Tohunga Joe 	 qe tierno mi Joee!


522:5 Zek 11:12Nao magĩkena na magĩtĩkĩra kũmũhe mbeeca. 	 5 Kä cu lo̱ckiɛn tɛɛth ɛlɔ̱ŋ, kä cukɛ jɛ mat ɛn ɣöö bi kɛn ɛ moc yio̱w.


1 TWANA twakwa, ngũmwandĩkĩra maũndũ maya nĩguo mũtikehagie. 	 1 Nyin tiɛtnikä, ɣän gɔ̱a̱rä yɛ ti̱ti̱ kɛ ɣöö /ci yɛn bi duer.


tho ku jannah hai, 	 hnayuua hnauyau hnauyua hnauayu hnauauy hnauuay hnauuya hnaauyu hnaauuy hnaayuu hnaayuu


o rũu maroho maaruo mataamwĩhokire. 	 Kä /ken kɛn kɛ ŋäth.


Kamenya akĩhũmũka akiuga, 'Thengiũ Ngai nĩ wanjigua!, Ũrogocwo Mũhonokia nĩ wahonokia! 	 cɔl, i E ji̲n Kuoth mi neen, kä cɛɛ lar,


Ndĩna ageni na ndirĩ na iria. 	 Waŋ laanduaa kɛndiaa haa, ŋ sina nda tau.


58Andũ a itũũra rĩake na a mbarĩ ciao makĩigua atĩ Mwathani nĩakĩrĩrĩirie kũmũiguĩra tha, nao magĩkena hamwe nake. 	 58 Kä cu ji̱ thieekädɛ kɛnɛ watkɛ jɛ liŋ ɛn ɣöö ci Kuäär ni Kuoth ɛ nyuɔ̱th kɔ̱a̱c lɔaac mi di̱i̱t, kä cu lo̱ckiɛn tɛɛth kɛ jɛ kɛɛl.


Mũraika mũtheru aramwĩrire atũmane ũthiĩ gwake mũciĩ nĩgeetha aigue ũrĩa ũrenda kuuga." 23Hĩndĩ ĩyo Petero akĩĩra andũ acio matoonye nyũmba matuĩke ageni aake. 	 Ca jɛ jiök ɛ jääk in rɛl rɔ, ɛn ɣöö bɛ ji̱ jäk kä raan kɛ ɣöö bi wä dueelɛ kä bɛ mɔ bi lat ɔ liŋ." 23 Kä ɛnɔ cuɛ kɛ ciööl rɛc kɛ ɣöö bikɛ moc gua̱a̱th tɔ̱ɔ̱cä.


cia cia game 	 ti ciaa party


15Nĩ ũndũ ũcio Afarisai o nao makĩmũũria ũrĩa aahotete kuona. 	 15 Kä cu ji̱ Pa-ri-thii ɛ lɛni thiec bä, i̱ ku lɛ guic i̱di.


Thogora nĩ mũrurumo ũtarũo. 	 Ku miɛkɛ nɑɑ yóó pɛikɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ndi.


Bata wayo nĩ wonekete wega mĩaka magana maingĩ mĩhĩtũku. 	 Ca gua̱th diaal ŋäc kɛ kɔr kä mëë cakɛ jek.


Ũrĩa wandũmire nĩ wa ma, na maũndũ marĩa ndaiguire kuuma kũrĩ we nĩmo ndĩraria gũkũ thĩ."+ 27 Matiataũkĩirũo atĩ aameeraga ũhoro wa Ithe. 	 26 Ɣän ta̱a̱ kɛ ti ŋuan ti bä lat kɛ kui̱dun, kä ta̱a̱ kɛ ti ŋuan ti bä yɛ kuɛth kɛ kui̱diɛn, kä ram ëë jäk ɣä ɛ thuɔ̱k, kä cä wi̱c muɔ̱ɔ̱n la̱t min cä liŋ kä jɛ." 27 Kä /kenɛ wä lɔɔcdiɛn ɛn ɣöö ruacɛ kɛ kɛ kui̱ Gua̱a̱r in te nhial.


nĩgũkorwo matiathĩkagĩra kiugo gĩaku. 	 Ɛ ɣöö cia thil lua̱ŋ kɛ li̱eŋ ruacdä.


nyarai tunjera 	 Kɛ miishɛɛ diɛŋtsɛ.


No ndamwĩraga: 	 Cä̲ jɛ lar.


Atumia a Ndigwa 	 thu mon de gea cua mu


20Aingĩ ao makiuga atĩrĩ, "Mũndũ ũyũ arĩ na ndaimono na akagũrũka. 	 20 Cu tha̱a̱ŋkiɛn ti ŋuan wee i̱, "Tëëkɛ yiëë mi jiääk, kä cɛ kac wi̱i̱dɛ.


ikiru no ga tsurainda 	 Ja̱l kɛnɛ köt


Irire werenemogʉ Moise ĩgʉ arĩrare weremʉhtagʉra: Õpa arĩ gojañumi ĩgʉ: 	 Suam qo ntoo thiab chais qo ntoo haus twm noj thiib lawv mus cog kuam phij tim vaj


618:6 Luk 17:2No ũrĩa wothe ũngĩhĩtithia kamwe ga twana tũtũ tũnjĩtĩkĩtie keehie, nĩ kaba mũndũ ũcio aharũkio ihiga rĩa gĩthĩi ngingo aikio iria-inĩ kũrĩa kũriku. 	 5 Kä ram ɔ bi gat kɛl mi ce̱tkɛ gat ɛmɛ ɔ nyuɔ̱ɔ̱r kɛ ciötdä, nyuurɛ ni ɣä." 6 "Kä mi wëë wä tekɛ ram kɛl mi wä gat kɛl mi tɔt mi ŋääth ɣä jak kä dui̱r, gɔaa ni ɣöö ba päm gua̱r bɛɛl mi di̱i̱t yian ŋuääkdɛ, kä bɛ cu mua däär bar mi lueŋ.


41Andũ-a-nja eerĩ magaakorwo magĩthĩa hamwe; ũmwe nĩakoywo na ũrĩa ũngĩ atigwo. 	 35 Bi män da̱ŋ rɛw guär kɛɛl, ba kɛl naŋ kä bi min dɔ̱ŋ duɔth." 36 Kä bi män da̱ŋ rɛw te rɛy kakä, ba kɛl naŋ kä bi min dɔ̱ŋ duɔth.


5 nĩ ũndũ wa kũigua ũrĩa ũtũire wendaga na ũkehoka Mwathani Jesũ, o na andũ arĩa othe aamũre. 	 4 Kä cakɔ ŋa̱thdun kɛ Kritho Yecu liŋ, kɛnɛ nhök in nhɔk yɛn ɛ ji̱ Kuɔth diaal tin ca lɛy.


Rũa rwa gĩthinyo rũtigwataga nyambo. 	 Ramɔ, thiɛlɛ mi thuok mi bɛ la̱t ɛ bi gɔydɛ wä nhiam.


Na nĩndarathima gũkorwo gwaku ho tene na tene 	 A puɔny tekɛ jɛ, amäni cäŋ kɛl!


6Ningĩ-rĩ, mũrĩmi ũrĩa wĩnogagia akĩrĩma mũgũnda nĩ we wagĩrĩirwo gũtuĩka wa mbere kwamũkĩra maciaro maguo. 	 6 Ɛ gua̱n kakä min ci lät ɛlɔ̱ŋ min dee ciɛk bɛɛl tin nhiam jek ɔ.


Kaĩ wee mwendwa wakwa ũkĩrĩ mũthaka-ĩ! 	 mwa ui kaʁ yt a mi mɔ̃ kœʁ ɑ̃ pudʁə ! ! !


12 Ciugo ici cia ũrathi itaarĩirie ũrĩa kũngĩahanĩkire: "Nĩndaiguire mũgambo mũnene Igũrũ, ũkiuga atĩrĩ, Rĩu nĩ gũkinyu kĩhonokanio, na ũhoti, na ũthamaki wa Ngai witũ, o naguo wathani wa Kristo wake; amu-rĩ, mũcuki wa ariũ a ithe witũ [Shaitani] nĩarĩkĩtie kũharũrũkio, ũrĩa ũtũire amacukaga harĩ Ngai witũ mũthenya o na ũtukũ." 	 10 Kä cua jɔw mi di̱i̱t liŋ nhial, wëë i̱, "Täämɛ ci ka̱n kɛnɛ buɔ̱m kɛ kuäär Kuɔthdan kɛ lua̱ŋ Mɛ-thiadɛ cop, kɛ ɣöö ca ram in gɔny dämanikɔn yuɔr piny, min gɔnykɛ kɛ cäŋ kɛnɛ wäär nhiam Kuɔthdan.


No makĩrĩ kuo. 	 a k'a kɛ kpɛ.


Waga gwĩka ũguo, nĩngũũka kũrĩ we ica ikuhĩ, hũũrane nao na rũhiũ rũrũ rũrĩ kanua gakwa. 	 Kä mi /ciɛ jɛn, bä ben kä yɛ kɛ pɛ̈th, kä bä ben nyiëëny kɛ kɛ kɛ thɛp thuɔkdä.


191:19 Thim 10:19Ariũ na aarĩ a Ithe witũ inyuĩ nyenda mũno, menyai ũũ: O mũndũ nĩahiũhage gũthikĩrĩria, no ndakahiũhage kwaria o na kana kũrakara, 20nĩgũkorwo marakara ma mũndũ matirehaga mũtũũrĩre wa ũthingu ũrĩa Ngai endaga. 	 19 Tiɛtdɛ nɛmɛ, dämaari ti nhɔakä, a nɛy diaal pɛ̈th kɛ li̱eŋ ŋɔaani kä akɛ, /ci pɛ̈th kɛ ruac, kä akɛ /ci gak kɛ pɛ̈th, 20 kɛ ɣöö gak ran /cɛ lät ni ciaŋ cuŋni Kuɔth.


Ũhonokio, na riiri, na hinya nĩ cia Ngai witũ, 	 Kɔn palnɛ kɛɛl, Kuɔth ɛ Kuɔth kɛl,


arumaiyaana thalam 	 Armenian է ɛ


141:14 Atũm 21:20; Math 15:2Niĩ ha ũhoro wa maũndũ makoniĩ ndini ya Ayahudi, nĩ ndaathiĩte mbere o na gũkĩra Ayahudi aingĩ a riika rĩakwa na ndaarĩ na kĩyo kĩnene gĩa kũrũmia mĩtugo ya maithe maitũ. 	 14 Kä cä wä nhiam ɛlɔ̱ŋ rɛy ŋäcä ciɛŋä ŋäthä ji̱ Juudh a lënyä ri̱cnikä ti ŋuan rɛy nɛɛnikä, kɛ ɣöö cä rɔ la̱th rɛy ŋuɔ̱tni gua̱ndɔɔŋnikɔ.


Ahuthire mirioni imwe. 	 Tiga puluh billion = sān bǎi wàn wàn


Biri wa ngwacĩ ndũĩkaga. 	 /kə ty ɛ fɛ/


Na rĩrĩ, Ahija ndoonaga; nĩorĩte maitho nĩ gũkũra. 	 31 Kä cu nyinkiɛn rɔ̱ lɛp, kä cukɛ jɛ ŋic.


422:4 Atũm 8:3Nĩndanyariiraga arũmĩrĩri a Njĩra ĩno o nginya magakua na nganyiita arũme na andũ-a-nja ngamaikia njeera, 522:5 Luk 22:66; Atũm 9:2o ta ũrĩa mũthĩnjĩri-Ngai ũrĩa mũnene na Kĩama gĩothe gĩa athuuri o nao mangĩheana ũira ũcio. 	 4 Ɣän cua Duɔ̱ɔ̱p ɛmɛ ciɛŋ a jiäk cu mäni lia̱a̱, yianä naath kä naŋä wutni kɛnɛ män kä naŋä kɛ luaak yieenä, 5 ce̱tkɛ mi ci bo̱o̱th palä in di̱i̱t kɛnɛ duɔl di̱tni kɛɛliw nën lat kɛ kui̱dä.


3046:30 Kĩam 44:28Nake Isiraeli akĩĩra Jusufu atĩrĩ, "Rĩu no ngĩkue, kuona atĩ nĩndeyonera niĩ mwene atĩ ũrĩ o muoyo." 	 30 Cu Ithɛrɛl Jothɛp jiök, "Ni kɛ ɤöö cä


20Nĩndarigirwo nĩ ũrĩa ingĩtuĩria maũndũ ta macio; nĩ ũndũ ũcio ngĩmũũria kana no eende gũthiĩ Jerusalemu agaciirithĩrio maũndũ macio aathitangĩirwo kuo. 	 27 Kä kɛ kui̱ ji̱ tɛ̈rä ti̱ti̱, tin lökɛ ɣöö bäkɛ ruac, nööŋɛ kɛ wanɛ mɛ, kä na̱kɛ kɛ nhiamdä.' " 28 Mëë ci Yecu mɛmɛ lar, cuɛ wä nhiam kä kɛ, wëë kä Jɛ-ru-tha-lɛm.


Ũndũ ũcio wekĩkire hĩndĩ ya Gĩathĩ kĩa Mĩgate Ĩtarĩ Mĩĩkĩre Ndawa ya Kũimbia. 	 Duundɛ ɣöö la̱t nɛ jɛ kɛ juray thukä mi wic wic mi /ka̱n liɔm kɛ thuɔp.


A na a gwom agwo 	 Kä cua thok duëël gäk.


617:6 Atũm 16:19; Atũm 16:20No rĩrĩa maamaagire, magĩkururia Jasoni na ariũ a Ithe witũ amwe, makĩmarehe kũrĩ anene a itũũra, makĩanagĩrĩra atĩrĩ: "Andũ aya nĩo marehete thĩĩna thĩ yothe, na rĩu nĩmookĩte gũkũ, 717:7 Luk 23:2na Jasoni nĩamanyiitĩte ũgeni thĩinĩ wa nyũmba yake. 	 6 Kä mëë /ka̱n kɛ jek ɛ kɛn, cukɛ Je-thon kɛnɛ tha̱a̱ŋ ji̱ ŋäthä yɔ̱a̱c nhiam kua̱ri ji̱ wec, wäkɛ i̱, "Kɛn wutni ti̱ti̱ tin ca ɣɔw bup kɛ nyuɔɔn cikɛ ben ɛn wanɛ mɛ bä, 7 kä ci Je-thon kɛ nyuɔ̱ɔ̱r.


451:45 Luk 21:2; Luk 24:27Filipu agĩkora Nathanieli, akĩmwĩra atĩrĩ, "Nĩtuonete mũndũ ũrĩa Musa aandĩkire ũhoro wake Ibuku-inĩ rĩa Watho, na nowe anabii maandĩkire ũhoro wake, nake nĩwe Jesũ wa Nazarethi, mũrũ wa Jusufu." 	 45 Cu Pi-lip Na-than-el jek, kä cuɛ jɛ jiök i̱, "Kɔn cakɔ Ram ëë ci Muthɛ gɔ̱a̱r kɛ kui̱dɛ rɛy buɔk ŋuɔ̱tni kä ci göök gɔ̱a̱r kɛ kui̱dɛ bä jek.


197:19 Thaam 1:10-22Agĩĩka andũ aitũ ũũru mũno na akĩhinyĩrĩria maithe maitũ na ũndũ wa kũmaringĩrĩria na hinya mate tũkenge twao nĩgeetha tũkue. 	 19 Cuɛ ca̱p la̱t ɛ wän wän kɛ do̱ran, kä cuɛ gua̱ndɔɔŋnikɔn kuɔ̱k ɣöö ba ruɔrikiɛn ba̱ny raar, kɛ ɣöö bikɛ li̱w.


guo yan zuo 	 kɛ bɛ̀ teennɛ̀,


No Jakubu akĩmũcookeria, akĩmwĩra atĩrĩ, "Ndingĩreka ũthiĩ ũtandathimĩte." 	 kä cu Jɛykɔp ɛ jiök, "Ɣän 'cä ji bi jak kä


121:1 Math 27:6; Joh 8:20Na rĩrĩ, aatiira maitho, Jesũ akĩona itonga igĩĩkĩra mĩhothi yao harĩa heekagĩrwo kĩgĩĩna kĩa hekarũ. 	 1 Kä cu Yecu nɛy ti ria̱ŋ ria̱a̱ŋ nɛn la̱thkɛ muckiɛn guäth yio̱o̱ni luaak Kuɔth.


6Hĩndĩ ĩyo araika arĩa mũgwanja maarĩ na tũrumbeta mũgwanja makĩĩhaarĩria gũtũhuha. 	 6 Täämɛ cu ja̱a̱k nhial da̱ŋ bärɔw ti tekɛ kaaŋni da̱ŋ bärɔw rɔ rialikä kɛ kuɔ̱thdiɛn.


ũnjehanĩrĩrie na mĩtego ya andũ arĩa mekaga ũũru. 	 ɤöö 'ci yɛn kɔ bi lät kä mi jiääk. '


Riri tirio ria mbere mahiu mao gutharikirwo ni nyamu ino iria irekuwo guikara githaka gikuhiriirie, amu niikoretwo igitharikira mahiu na kumoraga. 	 zài yòu cè qì qián yè yǔ hòu shì qiū zài cì jī zhī xià yě kě yǐ kàn dào huó huà , huì yán zhǎn dào xiǎo nǎo shàng yǐn bù 。


Ikarata ya Congo 	 thu niña caribeña


nduĩkĩte kĩndũ gĩa gwĩtigĩrwo nĩ arata akwa, 	 ya̲c kɛ dual gua̲n ni Aydhɛk kɛ Kuoth.


wa ithe nĩguo matũire. 	 ku wä kɛɛl.


-ithuthaandaa Pasi 	 lem pɛ to kɛ pan mi!


326:32 Mar 6:45; Mar 4:36Nĩ ũndũ ũcio makĩingĩra gatarũ marĩ oiki, magĩthiĩ handũ hataarĩ andũ. 	 32 Cukɛ wä rɛy murkäbä wäkɛ rɛy dɔaar guäthdiɛn kärɔ̱.


dabathua to barara 	 Otsi ni ho lɛ


28'Nĩgũkorwo nĩ thĩinĩ wake tũtũũraga na tũgetwara, na tũgakorwo tũrĩ muoyo.' 	 28 Kɛ ɣöö 'Rɛydɛ, ciëŋnɛ kä ja̱lnɛ, kä tëknɛ thi̱n.'


Rũgano rũrũ nĩ rwa ma. 	 8 Ruac ɛmɛ ɛ thuɔ̱k.


Na nikio gikoragwo, kiri hinya wakwa 	 Kɛ ɣöö mi kɔ̱a̱cä, ɣän bä buɔ̱m.


Nake ũrĩa wothe ũtarĩ, nĩagatuunywo o na kĩrĩa arĩ nakĩo. 	 Kä ramɔ /cikɛ bi ŋäthɔ, ba jɛ duäc.


Tumĩte ndũrĩrĩ-inĩ nyingĩ na thiomi ngũrani, no o na kũrĩ ũguo-rĩ, nĩ tũnyitithanĩtio nĩ mĩoroto ĩhaanaine. 	 Kɔn, bä nɛy rɛy nɛɛni ti kur diaal ti tekɛ thuk ti gööl, kuɛ la ɣöö lätkɔ diaal kɛ kɛl.


Hannah .Agathaa ! 	 hɛrɛ tlenna !


Tũngĩaria ma, ciana icio nĩ thakame yake. 	 ni kɛ riɛmdɛ kärɔa.


36"Nĩgũkorwo rĩrĩa Daudi aarĩkirie gũtungatĩra Ngai rũciaro-inĩ rwake, nĩakuire; agĩthikwo hamwe na maithe make naguo mwĩrĩ wake ũkĩbutha. 	 Bʼant tuʼn tjakʼuʼn tibʼ aj kawil David tej tok ten Simeí yolil nya bʼaʼn tiʼj, ¿tzeʼn jaku tzʼel qkanoʼn tiʼj?


Mũtumia ũcio ngatha. 	 ɛ ciek mi tee maan.


16 Jesu eeranĩire atĩ thĩinĩ wa thĩ ĩyo njerũ ĩroka-rĩ, andũ arĩa metĩkĩrĩkĩte harĩ Ngai nĩ makaaheo "muoyo ũtagathira." 	 Kä cu nɛy diaal tin ca mɛ̈k teekä mi do̱raar ɛ Kuoth ŋa̱th.


28Na rĩrĩa wacihe irio, 	 8 Cu naath mi̱th a cukɛ ria̱ŋ.


Na njĩra nguhĩ-rĩ, ũmwe wa ariũ a Ngai a roho marĩ hinya nĩwe weetuire Mũcukani. 	 8 Ram mi lät dueer, ɛ gat gua̱n jiäkni, kɛ ɣöö gua̱n jiäkni lätdɛ duer ni tukä.


We wĩ mũndũ mũru - You are a bad person. 	 Ɛ ji̱n läät mi gɔaa.


33Nao andũ aingĩ arĩa maamonire magĩthiĩ, makĩmamenya, magĩtengʼera na magũrũ moimĩte matũũra-inĩ mothe, magĩkinya mbere yao. 	 18 Cu nɛy ti ŋuan ti pay ŋa̱th ben, latkɛ lätkiɛn tëë ca la̱t.


516:5 1Akor 4:19; Atũm 6:9Ndaarĩkia gũtuĩkanĩria Makedonia-rĩ, nĩgũkorwo nĩngatuĩkanĩria kuo, nĩngooka kũrĩ inyuĩ. 	 5 Ɣän bä yɛ ben gui̱l mi wa̱a̱ rët kɛ Ma-tha-do-nia, (kɛ ɣöö göörä rët kɛ Ma-tha-do-nia,) 6 kä dɔ̱ŋ bä te kɛɛl kɛ yɛ, kiɛ bä mäy thuk, kɛ kui̱ kä ɣöö bia ɣä nam rɛy ja̱lä, guäthɔ wa̱a̱ thi̱n ɔ.


5Makĩaranĩria o ene ũhoro ũcio, makĩĩrana atĩrĩ, "Tũngiuga atĩ 'Woimĩte igũrũ' egũtũũria atĩrĩ, 'Mwakĩregire kũmwĩtĩkia nĩkĩ?' 620:6 Math 11:9Ningĩ tuoiga atĩ 'Woimĩte kũrĩ andũ', andũ othe nĩmegũtũhũũra na mahiga nyuguto, nĩ ũndũ nĩmetĩkĩtie atĩ Johana aarĩ mũnabii." 	 19 Kä cu jaak ben kä Yecu kɛ tɛ̱̈ɛ̱̈ kä cukɛ wee i̱, "Ɛŋu /ka̱n kɔ jɛ luäŋ kɛ käm raar ɔ?" 20 Kä cuɛ kɛ jiök i̱, "Ɛ ɣöö kuiy ŋa̱thdun.


Mwena wa kirinyaga nikuo ngombe ihuthagirwo na njira itiganiite hari kuhuthia mawira ma oro muthenya ta gukua mirigo utuku, kumiria mirigo migundaiini o hamwe na urimi. 	 jiā gōng jiǎ jī yīn piān hào fēn bù zài jī yīn mì qū , zhè kě néng yǔ yì wèi chóng zǔ zài gāi qū jiào shǎo fā shēng yǒu guān 。


Nĩ kũrĩ/gũtirĩ - There is/there isn't 	 /sɛ ta vu/ /sɛ ta twɑ/


Tondũ wa ũguo-rĩ, mũndũ mũrũme nĩatigane na ithe na nyina, magwatane na mũka, nao erĩ matuĩke mwĩrĩ ũmwe. 	 24Kɛ kui̱c ɛmɔ, bi wut gua̱n kɛnɛ man ba̱ny piny kä ba jɛ mat kɛnɛ ciekdɛ, kä bi kɛn da̱ŋ rɛw cua̱ puɔ̱ny kɛl.


Akorwo ũhana ta niĩ no wĩhumbe nguo ciaku na ũgarũrĩre ũtegũtinda ũgĩte mathaa. 	 kä puakɛ pua̲nykun a gɔaa bi yɛn bieynikun


47Nĩ ũndũ ũcio ngũkwĩra atĩrĩ, nĩarekeirwo mehia make maingĩ. 	 47 Kɛ kui̱ ɛmɔ, ɣän la̱rä jɛ ji̱, ca dueerkɛ ti ŋuan päl, kɛ ɣöö cɛ nhök mi di̱i̱t nyoth.


i/ma waho o 	 /j/ ja lɛ msə


(trg) ="39"> O na kũrĩ ũguo , Bibilia nyingĩ itikoragwo na rĩĩtwa rĩa Ngai , no imwĩtaga marĩĩtwa ma ũnene ta " Ngai " kana " Mwathani . " 	 Kuɛ la ɣöö ci nɛy tëë luɔckɛ Baibol ciöt Kuɔth ni Jaöba ka̱m raar rɛy Baibolikiɛn, kä ca gua̱a̱thdɛ moc ni ciöt i̱̱ "Kuäär" kiɛ "Kuoth."


6Na ta thaa ikũmi na ĩmwe, akiumagara na akĩona andũ angĩ marũngiĩ o hau. 	 11 Cuɛ cop guäth kɛl, cuɛ te thi̲n


3724:37 Kĩam 6:5O ta ũrĩa gwatariĩ matukũ-inĩ ma Nuhu, noguo gũkahaana hĩndĩ ya gũũka kwa Mũrũ wa Mũndũ. 	 26 Ce̱tkɛ ta̱a̱ ni̱ni Nowa ɛ jɛn ta̱a̱ in bi tekɛ ni̱n Gatdä Ran.


Mehia mothe ũnjohere; 	 Pa̱lɛ naath dueerkiɛn, kä ba yɛ pa̱l dueerkun.


29Mĩaka yothe ĩrĩa Nuhu aatũũrire muoyo yarĩ mĩaka magana kenda na mĩrongo ĩtano, agĩcooka agĩkua. 	 32 Mëë ci Nowa te kɛ run ti kur dhieec cuɛ


20 # Atũm 5:19; Math 27:19 No thuutha wa gwĩciiria ũndũ ũcio, mũraika wa Mwathani akĩmuumĩrĩra kĩroto-inĩ, akĩmwĩra atĩrĩ, "Jusufu, mũrũ wa Daudi, ndũkae gwĩtigĩra kũhikia Mariamu atuĩke mũtumia waku, tondũ nda ĩyo arĩ nayo nĩ ya Roho Mũtheru. 	 MATIU 1:2020U fa síi biinɛ ŋii, Wia tiŋdaara dↄŋↄ kↄ u teeŋ ari duosoo tuↄŋ a bula pu a bul, "Josɛf, Devit doho nuu, sí leŋe di fawulluŋ kɛniŋ ŋ síi chɛ di ŋ jaa Mɛɛri, bɛɛ wiaa luoru-la u si kɛnɛ ŋaa Wia Diŋ-zↄŋ-la nɛ hɛ pu.


Ha, ha, ho, ho, ha ha.. kaĩ mũthakaga na niĩ nĩ kĩ? 	 qí suǒ sh?uzhǒngzhǒng yua jù jiē xī jù zú ?r yú qí zhōng wú suǒ zhàng ài shì w?i zhū f? dì jiǔ zì zài fǎ


9Rĩrĩa Jesũ aiguire ũguo, akĩgega, akĩhũgũkĩra kĩrĩndĩ kĩrĩa kĩamũrũmĩrĩire, agĩkĩĩra atĩrĩ, "Ngũmwĩra atĩrĩ, ndionete mũndũ ũrĩ na wĩtĩkio mũnene ũũ Isiraeli guothe!" 10Nao andũ arĩa maatũmĩtwo magĩcooka mũciĩ magĩkora ngombo ĩyo ĩrĩ honu. 	 42 Kä cu Kuoth loc jɔk kä kɛ, kä cuɛ kɛ pa̱l ɣöö palkɛ nyin nhial, ce̱tkɛ min ca gɔ̱r rɛy buɔk göökni i̱, 'Yɛn ji̱ I-thɛ-rɛl /ken yɛn ɣä nöŋ muc kɛnɛ luuri, mëë jäl yɛn rɛy dɔaar kɛ run ti jiɛn da̱ŋ ŋuaan.


Amu mũingatwo na kĩhooto ndacokaga 	 Pe pe yɛɛ yigi kɛɛnrɛ limɛ pi ni."


No riu, kuringana na notithi iria irekereirio ni ruhonge rwa maria maturigiciirie NEMA ni ati, mihuko ino, ndikinyaniiirie ikiro, gitumi kaingi ihuthikaga o rita rimwe tu, na uguo, guthukangia maria maturigiciirie. 	 19Acaan ganuun Muuca genga naŋŋɛ ḍaaŋŋɛ warda bɛɛ, oŋ yeti acca Juaŋ gɔkkin te jyek waka pwadin ɛkɛ buagɔn 'wontin ikiny, ɔci te jwalla neeniyɛ, ikin ortinti Jwaŋa Tolanti.


Lexus ithin Toyota ma wage thamai ithin. 	 Levii buipiↄ i kɛ kpakpa sↄ̃o.


ũhĩngĩcanie mĩario yao, 	 Yɛ he fɛɛ he ni hiamɔ yɔɔ,


Nĩngwĩrira ũmũthĩ; 	 Bot ɛ mɛkɛn


Ũnyite ndũgame wega na nĩngahootana. 	 Ɣän ŋa̱cä mi gɔaa, kä cä jɛ luäŋ kɛ ɣöö dëë jɛ la̱t.


Inyuothe araika ake, inyuĩ ita ciake ciothe. 	 2 Kɛ ɣöö ruac in ca lat ɛ ja̱a̱k a thuɔ̱k, kä ram mi /ci jɛ guur kä /cɛ jɛ luth bɛ duäc mi ro̱ŋ kɛ jɛ jek.


8riũa rĩathage mũthenya, 	 12 Cu nhiaal dɛ̈m kɛ cäŋ


nacio ciĩko ciake agĩcimenyithia andũ a Isiraeli: 	 ^ Ahala mɛi ni nyiɛɔ hiɛ yɛ nitsumɔ lɛ mli nɛɛ kɛjɛ Israelbii lɛ ateŋ.


Ngai e haha hamwe na ithuĩ 	 Min lot ni ɣöö Kuoth akɛ kɔn kɛɛl.


Angĩkorwo ararumana tondũ Jehova nĩamwĩrĩte atĩrĩ, 'Ruma Daudi,' nũũ ũngĩmũũria atĩrĩ, 'Ũgwĩka ũguo nĩkĩ?' " 	 Cukɛ jɛ jiök i̱, "Ɛ gat Dee-bid." 43 Cuɛ kɛ jiök i̱, "Kä ɛ kui̱ ŋukä cɔl Dee-bid ɛ i̱, 'Kuäär ni Kuoth' mi ruacɛ kɛ Yiëë Kuɔth, wëë i̱, 44 'Ci Kuäär ni Kuoth Kuäärä jiök i̱, "Nyuuri kui̱c cuëëcdä, amäni mi cä ji̱ tɛ̈ru la̱th ciökniku" '? 45 Kä mi cɔɔl Dee-bid jɛ i̱, 'Kuäärä ni Kuoth', kuɛ la gatdɛ i̱di?" 46 Kä cuɛ thil ram mi cu jɛ luɔ̱c riet.


Ningî nyamú ta Mbogo na rúruka rwake ta thwariga, thiya, thuni, nyamîcore ona hamwe na múitîrîro nîo ndîrîrîaga tondú nyama ciao cii múrio múno. 	 Kwa pâi kɛ́i kɔ́i à gɛ́ɛ kú dɔ̃yâi Ŋâla-kɔlɔi sui lɛ́ nûa dîa, kwa pâi kɛ́i dí marê kɛ́i, kúkɛ ɣâla-kɔlɔ-kpua nyii a m̀arê-kɛ́i su kulai lóno dîɛ.


221:2 Atũm 11:19Tũgĩkora marikabu yaringaga ĩthiĩ Foinike, na ithuĩ tũkĩmĩhaica tũgĩthiĩ. 	 2 Kä mëë cakɔ riey mi wee kui̱c kä Po-ni-cia jek, cuakɔ wä thi̱n, cuakɔ ben kɛ jɛ.


Thikĩrĩria Ngai na Ũtũũre Tene na Tene 	 Liŋ Kuoth kä bi Cu Tëk Amäni Cäŋ Kɛl


6"Mũtikanahe magui kĩndũ kĩrĩa kĩamũre, na mũtikanaikĩrie ngũrwe ruru cianyu. 	 6 "/Cuarɛ mi rɛl gɔɔydɛ rɔ käm jio̱o̱k, bikɛ riet ni rɔ̱ yɛ kɛ ko̱r.


Waithaka aiguo kuo akegaira mbia nyingi. 	 Kɛ ɣöö carkɛ jɛ i̱ bakɛ liŋ kɛ kui̱ rieetnikiɛn ti ŋuan.


Mũthenya wa Kiumia 	 Wojumalon kɛ !


'aina ahiahi (EYE-na AH-hee-AH-hee) 	 [ɛniθiŋ ɛls - ɛni ađəɹ u'ei af meiliŋ a lɛdəɹ] (N-"Am.")


sure thing, there ya go: 	 A dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Mpɛ̃̀.


ntuku 3: Muthenya jwa iri. - ntuku a Mars, thĩ 	 Böôùc 3: tieän thoâ maët 12


na ihenya mũno kwoguo no 	 Nakai pɛpɛɛpɛ eji!


3#2 Kor 4.6.Nake Ngai akiuga atĩrĩ, Nĩkũgĩe ũtheri; gũgĩkĩgĩa ũtheri. 	 3Kä cu Kuoth wee i̱, "A ɣɔw tekɛ buay," kä cuɛ cua̱ buay.


No rĩu nĩ ariũkĩte. 	 näk buɔth kɛ täämɛ.


Niĩ nĩ ndetĩkĩra kuna iru twaranĩrie. 	 Cä jɛ läth thihn ɛ lɛm lɛm.


21Ikaragai thĩinĩ wa wendo wa Ngai mũgĩetagĩrĩra tha cia Mwathani witũ Jesũ Kristũ nĩguo ikaamũkinyia muoyo-inĩ wa tene na tene. 	 Liɛpɛ kɔ̱a̱c lɔaac Kua̱ran ni Yecu Kritho min no̱o̱ŋ tëk mi do̱raar.


128:1 Math 27:56Thuutha wa Thabatũ, gwatua gũkĩa mũthenya wa mbere wa kiumia, Mariamu Mũmagidali na Mariamu ũcio ũngĩ magĩthiĩ kũrora mbĩrĩra. 	 1 Kɛ kɔr ca̱ŋ lɔ̱ŋä ji̱ Juudh, bakä ɣɔaa kɛ cäŋ in jio̱liɛn, cu Mɛri raan Mag-da-la kɛ Mɛri in dɔ̱ŋ gua̱a̱th kunyä wä gui̱l.


1513:15 Math 11:29; 1Tim 4:12Nĩndamuonia kĩonereria nĩguo mwĩkage o ta ũguo ndamwĩka. 	 15 Ɣän cä yɛ ka̱m nyuuth, kɛ ɣöö dee yɛn la̱t ni min ce̱tkɛ min cä lät kä yɛ.


318:3 1Sam 1:18Akiuga atĩrĩ, "Mwathi wakwa, angĩkorwo nĩndetĩkĩrĩka maitho-inĩ maku, ndũkahĩtũke ndungata yaku. 	 i "Täämɛ kuäär, kɔn ja̲a̲ŋku lapkɔ yiëën


Uditha Mahinda 	 tu waqt tha.


24Nacio ndũrĩrĩ igaathiiaga na ũtheri warĩo, nao athamaki a thĩ marehe riiri wao thĩinĩ warĩo. 	 24 Bi döör diaal ja̱l kɛ buaydɛ, kä bi kua̱r wec muɔ̱ɔ̱n wuɔ̱tdiɛn nööŋ rɛydɛ.


Ũrĩa ũgongagwa na agakathĩrĩĩrua amwe na Ĩthe na Mwana; 	 ciekdɛ, kɛ män gankɛ wä kɛɛl kɛ jɛ rɛy


Hihihi Ciao e buon weekend! 	 Wojumalon kɛ !


mũira ũrĩa ũrĩ matu-inĩ nĩ mwĩhokeku." 	 33 Ram mi wä nëndɛ nhɔk latdɛ jɛ kɛ pek lɔaacdɛ ɛn ɣöö Kuoth ɛ thuɔ̱k.


idwiki Thaana 	 gä gâ yìd ciu[]


A no ciekawe:) 	 [nɛ kə gwi:n ɛ]


Maũndũ Marĩa Marĩ Thĩinĩ wa 2 Akorintho 	 1 kɛ 2 Korintobii


Hannah A Age: 20 	 20 Aydhɛk tëë kɛ run ti jɛn ŋuaan mëë


Arauna agĩcooka akĩmwĩra atĩrĩ, "Jehova Ngai waku arogwĩtĩkĩra." 	 Cuɛ ciek thiec, "Ci Kuoth ɛ lar, i


Wee nĩwe wathaga indo ciothe. 	 Ɛ ji̱n min te kɛ ruaacni teekä mi do̱raar.


maroneka gũkũ bũrũri-inĩ wiitũ. 	 (unclear) uc tin te kɛ kɛ dueel.


ghannagtirt to mahadeiya 	 Adeh supiri bn thanks


19Nake mũthuriwe Jusufu, tondũ aarĩ mũndũ mũthingu, na ndendaga gũconorithia mũirĩtu ũcio kũrĩ andũ, akĩenda atigane nake na hitho. 	 19 Kä cɔwdɛ ni Jo-thɛp, kɛ ɣöö ɛ wut mi gua̱n cuŋni, kä /cɛ jɛ go̱r i̱ derɛ jɛ moc pöc, go̱rɛ mi däkɛ jɛ kɛ tɛ̱̈ɛ̱̈.


Makĩria ma ũguo, mami nĩ aaheaga wĩyathi wa kwaria nake hĩndĩ o yothe. 	 kɛɛliw, kä cuɛ ruac kɛ jɛ kɛɛ rieet ti kɔ̲a̲c


Wakerí ngúmenyithie atí wee níwe múhítia tondú níwatiganire na nyamú cia múhíriga waku, úgíthií kwíhitha kwa múndú. 	 Yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do bo kukó mbɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ do tú Efɑdɑimiibɛ kpɛyɛ nyɛ, kɛ̀ yɛ̀ mbo Mɑnɑnsee kɔbɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ yɛ mɑ̀nku ndírínɛ̀ kukó nkɛ́kɔtɛ kɛ́tɑ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì.


Ndaarĩĩaga kĩndũ matukũ-inĩ macio, namo maathira agĩkorwo arĩ mũhũũtu. 	 Min ŋot cɔ nyaal kɛ kɛ kɛɛl, /cikɛ mi̱th dee thɛk.


" Nghĩ ra rồi. " 	 Accueil " ɛ


kuuma kũrĩ maaĩ maya maingĩ, 	 pi kaaa pii pika Pi-i pi chu pi-i chuuu chu Kaa pikaa,


Nĩwũiguaga ta andũ arĩa angĩ matakũrũmbuyagia? 	 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ yɛ̃ĩti timɔu duò n yĩ́nkɛ̀?


Sarithaana Muraithaana Ithu Naana Naana Aana? 	 8 Ò nɛ́ wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃ mbɑ?


3Indo ciothe ciombirwo nĩ Ngai agereire harĩ we, na gũtirĩ o na kĩmwe kĩombirwo we atarĩ ho. 	 3 Kä cu Kuoth ŋɔak diaal cak kɛ jɛ, duŋ mi thil ni jɛn, thilɛ mi dëë cak kä tin ca cak.


kũhinyĩrĩrĩka - Gikuyu English Dictionary 	 kɛ ↄde ɛ - Nzema-English Dictionary


nĩ ũndũ wa mawatho maku ma ũthingu. 	 Guuri ni Duɔ̱ɔ̱p Palä mi Thuɔ̱k


Mũthenya wa gatano 	 kɛ cäŋ in dhieecdiɛn.


o we ũrĩ Ngai we wiki na Mũtũhonokia ũtũhonoketie na ũndũ wa Mwathani witũ Jesu Kristo, arogĩaga na riri, na ũkaru, na wathani, o na ũhoti, o mbere ya mĩndĩ na mĩndĩ, o na rĩu, o na nginya tene na tene. 	 25 A puɔny tekɛ Kuoth in kɛl kärɔa, min la Käändan rɛy Yecu Kritho in la Kuääran, min tekɛ buay, kɛ buɔ̱m, kɛnɛ lua̱ŋ kɛ kuäär te thi̱n gua̱thni diaal, ɛn täämɛ, amäni cäŋ kɛl.


29Ũrĩa ũrĩ gũtũ-rĩ, nĩakĩigue ũrĩa Roho areera makanitha. 	 22 Ram mi tekɛ ji̱th a jɛ liŋ min lär Yiëë Kuɔth ɛ duël Kuɔth."


Nĩ ũndũ ũcio agĩcooka mũciĩ. 	 Cuɛ wä dhɔɔriɛn.


Agĩcoka Agĩthiĩ Gũtirĩ Wĩriraga 	 Cu wä jäl baƞ mi thiɛl mi gɔa mi göri


Arauna agĩcooka akĩmwĩra atĩrĩ, "Jehova Ngai waku arogwĩtĩkĩra." 	 Cu Jɛykɔp wee, "E Kuoth käm kɛ raan


3424:34 Math 16:28Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, rũciaro rũrũ rũtigaathira nginya maũndũ macio mothe mahinge. 	 30 Ɛpuc, ɣän la̱rä jɛ yɛ, /ci ri̱c ɛmɛ bi thuuk a /ken ŋɔak ti̱ti̱ diaal ni tuɔɔk.


13Ũrĩa ũrĩ gũtũ-rĩ, nĩakĩigue ũrĩa Roho areera makanitha. 	 17 Kä ɛ ram mi tekɛ ji̱th, liŋ min lär Yiëë Kuɔth ɛ duël Kuɔth.


atithi arekere60% 	 esiaai 9% ɛn kaji


No PPI intake (%) 	 Fracture strain, ɛ u (%)


Muonekano wa LG G6 	 ca phe thu thiet g7


Aira a Jehova amwe mahũthagĩra mathaa 30, 50, kana o na makĩria kũhunjia. 	 Tha̱ŋ Nëëni Jaöba naŋkɛ thaakni ti 30, 50, kiɛ thaakni ti ŋuan rɛy ŋi̱i̱cädiɛn kɛ naath kɛ Baibol.


P. ĩ arirtwa. 	 A: À ka kɛnɛ.


Njehererai, inyuĩ inyuothe mwĩkaga ũũru!' 	 li̲w ɛpuc, ji̲n yɛnɛ nɛɛku diaal ɛwic." 8 Cu


15Gũtirĩ kĩndũ kĩrĩ nja ya mũndũ kĩngĩmũgwatia 'thaahu' nĩ ũndũ wa gũtoonya thĩinĩ wake. 	 15 Thilɛ duɔ̱ɔ̱r mi te raar, kä wä jic ran mi dee jɛ jakä jiäk.


181:18 Joh 1:13; Kũg 14:4 Nĩwe watũciarire nĩ kwenda na ũndũ wa ũhoro-ũrĩa-wa-ma, nĩguo tũtuĩke ta maciaro ma mbere ma indo ciothe iria ombire. 	 18 Kɛ ca̱rɛ kärɔaadɛ cɛ kɔn di̱eth kɛ ruacdɛ min thuɔ̱k, kɛ ɣöö bi kɔn a key nɛɛnikɛ tin nhiam tin cɛ cak.


Na rĩu ndagũtũmĩra ndũmĩrĩri, we mwathi wakwa, nĩgeetha njĩtĩkĩrĩke maitho-inĩ maku.' " 	 kɛ lia̲a̲, kä Kuoth bɛ y ɛ ben gui̲l, kä bɛ yɛ


9Nake Jesũ akĩmwĩra atĩrĩ, "Ũmũthĩ ũhonokio nĩũkinyĩte nyũmba ĩno, tondũ mũndũ ũyũ o nake nĩ mũrũ wa Iburahĩmu. 	 Cu Yecu kɛ jiök i̱, "Mi lapɛ gaat A-bɛ-ram dee yɛn la̱t ni min ci A-bɛ-ram ɛ la̱t.


Gĩkunda akĩũria. 	 same askɛ diɛwɛadj


Te aage wadh 	 kɛɛ แก่ old;


Riri tirio ria mbere mahiu mao gutharikirwo ni nyamu ino iria irekuwo guikara githaka gikuhiriirie, amu niikoretwo igitharikira mahiu na kumoraga. 	 Ɛkɛrákap Mandɛm kɛ̌ ɛ́chá mɛnyɨŋ gol, kɛ mɛnyɨŋ gol kɛ bɛcha ɛkɛrákap ɛnɛ ɛkʉ́ mɛnyɨŋ gol mɛ́mbak nyáŋá?


18Maamwĩrire atĩrĩ, "Mahinda ma kũrigĩrĩria-rĩ, nĩgũkagĩa na anyũrũrania arĩa makarũmagĩrĩra merirĩria mao ene matarĩ ma gwĩtigĩra Ngai." 19Acio nĩo andũ arĩa mamwamũranagia, arĩa marũmagĩrĩra merirĩria ma mwĩrĩ, no matirĩ na Roho. 	 18 Cikɛ yɛ jiök i̱, "Kɛ gua̱a̱th in jɔak bɛ tekɛ nɛy ti buɔ̱ykɛ naath ti guɔ̱ɔ̱rkɛ ni tin go̱o̱r kɛn kɛ tin thil Kuoth." 19 Kɛ kɛn nɛy tin nöŋkɛ dääk kam nath tin nhɔakɛ ni nyin muɔ̱ɔ̱n ɛ jiääk ɛmɛ, kä thilɛ Yiëë rɛy lo̱cnikiɛn.


Ciana ingĩteithia atĩa nĩguo famĩlĩ ĩgĩe na gĩkeno? 	 Ɛŋu mi Dee Ji̱ Gɔal Jakä Cieŋ kɛ Tɛ̈th Lɔaac?


Mũrungu ũcio wa riiri nĩararuruma, 	 Kä bi ram ɔ liakdɛ jek kä Kuoth.


akĩmwĩra, "Ũka ngũtware 	 ^ Anzɛɛ "ɛze bɛ kɛ."


Hannah - Hannah Dormido 	 ɛ cena; meri bed


Wega umaga na mũciĩ. 	 ke huy djet moj thu


Mama cia tu? 	 n'an man kɛnɛ?


10Nĩmatuonirie gĩtĩĩo na njĩra nyingĩ, na rĩrĩa twehaarĩirie gũthiĩ magĩtũhe kĩrĩa gĩothe twabataire. 	 10 Cukɛ muc ti ŋuan ka̱m kɔ, kä mëë cakɔ thia̱k kɛ jiɛɛn, cukɛ ŋɔaani diaal tin görkɔ la̱th rɛy murkäbä.


Ma ya Ngai, amwe makĩiguo makiuganĩra, kahama kamwe nĩ gakwa. 	 Kɛ thuɔ̱k ci tha̱a̱ŋ nath ɣä kuëth, kä ca ɣä gɔny i̱ cä mi ce̱tkɛ nɔmɔ lar.


9Nao magĩtuĩkanĩria wariĩ wa thĩ, makĩrigiicĩria kambĩ ya andũ a Ngai, o na itũũra rĩu inene endete. 	 9 Kä cukɛ ja̱l wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n ɛ di̱i̱t ɛmɛ, kä cukɛ wec nɛɛni tin ci Kuoth kɛ lɛy kɛnɛ wec in nhɔakɛ göl piny.


446:4 Kĩam 5:16O na nĩngũikũrũkania nawe kũu Misiri, na ti-itherũ nĩ ngagũcookia gũkũ rĩngĩ. 	 4 Ɣän bä wä kä Ijipt kɛ jɛ kɛɛl, kä bi Ɣän


221:22 Luk 1:62Rĩrĩa oimire, ndaigana kũhota kũmaarĩria; magĩkĩmenya atĩ nĩonete kĩoneki arĩ thĩinĩ wa hekarũ, nĩgũkorwo no kũmaheneria aamahenagĩria na guoko, agĩikara o ũguo atekũhota kwaria. 	 27 Kɛ ɣöö nɛy ti̱ti̱ ci lo̱ckiɛn dɔ̱r, kä ji̱thkiɛn bum li̱eŋdiɛn, kä cikɛ nyinkiɛn kum, kɛ ɣöö /cikɛ bi guic kɛ nyinkiɛn, kä /cikɛ bi liŋ kɛ ji̱thkiɛn, kä cɛ bi cop lo̱cnikiɛn, kɛ ɣöö /cikɛ rɔ̱ bi riet ɣä a bakɛ jakä gɔw.' 28 Kä ŋa̱cɛ jɛ ɛn ɣöö ca ka̱n Kuɔth ɛmɛ jäk kä Jur.


14Nowe Johana akĩgeria kũmũgiria, akĩmwĩra atĩrĩ, "Niĩ njagĩrĩirwo nĩkũbatithio nĩwe, nawe wagĩũka kũrĩ niĩ atĩa?" 	 14 Cu Jɔ̱ɔ̱n ɛ dee pën, wëë i̱, "Ji̱n bi̱i̱ kä ɣä?


18No Loti akĩmeera atĩrĩ, "Aca, aathi akwa, ndamũthaitha! 19Tondũ ndungata yanyu nĩ ĩtĩkĩrĩkĩte maitho-inĩ manyu, na nĩmũnyonetie ũtugi mũnene wa kũhonokia muoyo wakwa, no ndingĩhota kũũrĩra irĩma-inĩ; mwanangĩko ũyũ nĩũkũngorerera, na nĩngũkua. 	 19Acaan ganuun Muuca genga naŋŋɛ ḍaaŋŋɛ warda bɛɛ, oŋ yeti acca Juaŋ gɔkkin te jyek waka pwadin ɛkɛ buagɔn 'wontin ikiny, ɔci te jwalla neeniyɛ, ikin ortinti Jwaŋa Tolanti.


Nake mũraika akĩmũcookeria atĩrĩ, "Mahooya maku na indo iria ũheete andũ arĩa athĩĩni nĩikinyĩte igũrũ kũrĩ Ngai rĩrĩ iruta rĩa kũririkanwo. 	 Kä cu ja̱a̱k nhial ɛ jiök: "[Ji̱n Jaöba] ci ti diaal cak.


Nĩ Ithuĩ a? 	 Ani okɛ tɔ̃mɔi keɔ?


Na ũhiũ ũyũ wothe ũrĩ mbere yaku nĩ waũ?' 1832:18 Kĩam 18:3Nawe nĩũrĩmũcookeria ũmwĩre atĩrĩ, 'Nĩ cia ndungata yaku Jakubu. 	 Kɛ ɣöö ci Gua̱a̱r in te nhial ɛ ka̱m lua̱ŋ la̱tdɛ." 28 Kä cukɛ jɛ jiök i̱, "Ɛŋu mi bakɔ la̱t, kɛ ɣöö bakɔ lät Kuɔth la̱t?" 29 Cu Yecu kɛ loc i̱, "Nɛmɛ ɛ jɛn la̱t Kuɔth, ɛn ɣöö bia ram min ci Kuoth ɛ ja̱k ŋäth." 30 Kä cukɛ jɛ jiök i̱, "Ɛ nyuuth ŋukä ɛn mɔ bi nyuɔ̱th kɔ mɔ, kɛ ɣöö dëëkɔ jɛ nɛn a bakɔ ji̱ ŋäth?


Nghĩ 2 Code 1 	 kɛɛmɔ act-1


cia mũthũngũ ũcio. 	 ti ciaa party


siriya suththamaana azhagana அறை. 	 wamin syarri ghaasiqin idzaa


Mangʼũrĩ maku-rĩ, nĩ tũrũũĩ mokĩrĩire? 	 Dëyi kɛ kulɛ ŋa̱c ɛgɔa i̱di?


Handũ ha gwĩka ũguo-rĩ, ithuĩ twaragia tũrĩ na wĩhokeku thĩinĩ wa Kristũ mbere ya Ngai, ta andũ matũmĩtwo nĩ Ngai. 	 Kɔn ruac nɛy rɛy Kritho nhiam Kuɔth.


ĩ nao arata ake mangĩkĩmwĩtheema atĩa! 	 Denɛ Dämanikɔn Luäk I̱di̱ mi Cikɛ Te kɛ Riɛk?


turutani> % make 	 ng%uh kw jiyt


9Indo icio ciatariĩ ta ũũ: 	 9 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú:


Kana "yarĩ na wara." 	 Jɛn ro̱ŋɛ kɛ näk.'


kũrĩa, magacoka makaingĩria irio kanua; magego magatanuka, kanua gagacimeria, ikagera 	 Ye kʼa taq xpë chwäch Ruwachʼulew, kʼo mul xrïl nimaläj taq kʼayewal.


echal thu nabagi wari 	 Kuɛn kuɛl mi deyi


barath gone hihihi 	 Mardi jɔlɛ cɛn


Ngũmwĩhoka na ndĩmwende, 	 ŋäci i nhɔakä jɛ.


Ngai Baba, 'menyithagia 	 Kuɔth wä kä ji, gatdä." 30 Täämɛ pa̲ny cu


3324:33 Jak 5:9Ũguo noguo rĩrĩa mũkoona maũndũ macio mothe, mũkaamenya atĩ ihinda rĩrĩ hakuhĩ, rĩrĩ o ta mũrango-inĩ. 	 33 Kä inɔ bä, mi nɛnɛ ti̱ti̱ diaal bia cu ŋa̱c ɛn ɣöö ci gua̱a̱th thia̱k, a tëë thok ciëŋ.


29Nao arutwo a Johana maigua ũhoro ũcio, magĩũka, makĩoya mwĩrĩ wake, magĩthiĩ, makĩũthika. 	 29 Mëë ci jaak Jɔ̱ɔ̱n liŋ, cukɛ ben, cukɛ puɔ̱nydɛ naŋ, kä cukɛ jɛ wä kony.


Maneire no ômega-6 	 ɛƖƖɛ ცɛƖ🌙6 giorni fa


2317:23 Atũm 2:23Nĩmakamũũraga, na mũthenya wa ĩtatũ nĩakariũkio." 	 33 Kä kɛ kɔr duäcädɛ, ba jɛ näk, kä kɛ diɔ̱ɔ̱k ni̱ni bɛ rɔ nyɔk kɛ jiëc li̱th." 34 Kä /ken ŋɔaani ti̱ti̱ cop rɛy lo̱cnikiɛn.


Mũtikaneciiranĩrie ũũru ngoro-inĩ cianyu.' 	 12 Kɛ kui̱c ɛmɔ a duer /ci pua̱nykun tiam, kɛ ɣöö bikɛ yɛ jakä tekɛ luth kɛ tin go̱o̱r pua̱nykun kɛ.


31 # Gũcook 24:1-4 "Ningĩ nĩ kwĩrĩtwo atĩrĩ, 'Ũrĩa wothe ũngĩtigana na mũtumia wake no nginya amũhe marũa ma kuonania nĩmatigana nake.' 32#Luk 16:18No ngũmwĩra atĩ mũndũ ũrĩa wothe ũtiganaga na mũtumia wake, o tiga nĩ ũndũ wa ũtharia-rĩ, nĩatũmaga atuĩke mũtharia, na ũrĩa wothe ũhikagia mũtumia ũrĩa ũtiganĩte na mũthuuriwe, nĩ gũtharia atharagia. 	 18 "Ram mi bi ciekdɛ däk, kä bɛ dɔ̱diɛn kuɛn cɛ dhɔm, kä ram mi kuɛɛn ciek mi ca däk ɛ cɔwdɛ cɛ dhɔm." 19 "Tëëkɛ wut mi riäŋ riäŋ, mi cieŋ kɛ bieyni ti mɛr ti ca tak agɔaa, kä riäŋɛ kɛ mi̱th ti gɔw ni ciaŋ.


21Na inyuĩ maithe-rĩ, mũtikarakaragie ciana cianyu, itikae gũkua ngoro. 	 21 Gua̱ni gan, /cuarɛ lo̱c gankun jakä jiäk, kɛ ɣöö dɔ̱ŋ dee lo̱ckiɛn baath.


1Inyuĩ aathani-rĩ, ĩkagai ngombo cianyu maũndũ marĩa magĩrĩire na marĩa marĩ kĩhooto, tondũ nĩmũũĩ o na inyuĩ mũrĩ na Mwathi wanyu kũrĩa igũrũ. 	 1 Kua̱r, ciaŋɛ kuaanykun agɔaa a päär, kɛ ɣöö ŋäc yɛn ɛ ɛn ɣöö ta̱yɛ kɛ Kuäär mi te nhial.


Nake akiuga na ngoro atĩrĩ, "Matukũ ma gũcakaĩra baba makiriĩ gũkinya; maathira nĩguo ngooraga mũrũ wa maitũ Jakubu." 	 ɛ jiök, "Ci dämuɔɔr ben kä ɤä kɛ ca̲p pɛlkä


Angikoruo Ngai niakuoheire-ri, wee niwe uu wage kuiyohera mahitia , mehia, na waganu uria wikite - na niundu wa mature ma ngoro utumite anria angi magie namo? 	 Gwa gɔɔmaa həɠə gaa lɔ yɛ, ya kolo ə lon ɉulɔnu da ə́ lon nɛɛnu mu, ə lɛɛ la ɉu di kɛnɛ, kəlaa di kulɔ ə́ woo mu, ə lɛɛ yii ə kɛ ma di ho gɛ, ya ɓə da gɛ, yili a nɛɛ yɛ́?


10Hĩndĩ ĩrĩa ũngĩkombithia mũndũ wa itũũra kĩndũ o gĩothe, ndũkanatoonye nyũmba yake, ũgĩĩre kĩrĩa eranĩire atĩ nĩakaruta kĩrũgamĩrĩre. 	 Mi tekɛ ti ci yaar duel, bi guan duel bɛ kuidu bɛ kan kiɛ kɛn yiow diaal, bɛ kɛ naŋ kɛɣöö bɛ kuakɛ tin ci yaar duel rialikä kɛkɛ.


Mũciĩ Mũcukani Mwega Ndarĩ 	 Kä jol kɛ kɛn gaat gua̱n jiäkni.


thaziri yahia 	 Tin ci la̱t gör kɛ pɛ̱̱̈th


Njamba ndĩĩciaraga. 	 Rɛycɔl jak kä rol, thilɛ jɛ gat.


Kĩambĩrĩria 1:4 Ngai akĩona atĩ ũtheri ũcio warĩ mwega, nake akĩgayũkania ũtheri na nduma. _ Kiugo Gĩtheru Kĩa Ngai, Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩkũrũ Na Kĩrĩa Kĩerũ (GKY) _ Download The Bible App Now 	 Tuk 1:4 Kä cu Kuoth buay nɛn gɔaaɛ.


Ta ũrĩa wahonokirie Nuhu; 	 Di naa tii hee ma maahɔlɔɓo a kɛ lɛɛ tamaa pɛlɛi Yálá ɓa ə lɛɛ yɛ nua ɓowo.


ao dai thiet ke 	 Mi ti kɛ juey mi te thi̱n


Ngai Wi Mwega 	 Ram mi lät mi gɔaa ɛ raan Kuɔth.


unyite na guoko 	 mɛ̌ɛ khon mâak ciŋ


ruhia wakwa 	 n tɑ dɛcũmpurɛ ndɛ,


Ũtonga nĩ wa Ngai. 	 19 Kɛ ɣöö pɛl ɣɔaa ɛmɛ ɛ dɔ̱ɔ̱r kä Kuɔth.


Handũ ha ũguo-rĩ, nĩ gũkirĩrĩria tũkiragĩrĩria ũndũ o wothe nĩguo tũtikae kũhĩngĩca Ũhoro-ũrĩa-Mwega wa Kristũ. 	 Kä kɛ kui̱c ɛmɔ cakɔ rut ni ti diaal, kä ɣöö /bakɔ mi bum la̱th dup Thukni ti gɔw kɛ kui̱ Kritho.


425:4 Atũm 20:3; Atũm 24:23Nake Fesito akĩmacookeria atĩrĩ, "Paũlũ ahingĩirwo Kaisarea, na niĩ nĩngũcooka kuo o narua. 	 4 Kä cu Pɛth-täth ɛ loc ɛn ɣöö Puɔl yiënkɛ jɛ kä Thɛ-tha-ria, kä ɣän puɔ̱nydä göörä loc ɛn wi̱ni kɛ gua̱a̱th mi tɔt.


tum ko tu aana hi tha 	 Rahman Käsmä OK b1c NaN


57Na rĩrĩ, ihinda rĩa Elizabethi rĩakinya rĩa gũciara, agĩciara kahĩĩ. 	 36 Kä täämɛ, ci watdu ni I-li-dha-bɛth ruët kɛ gat mi dho̱o̱l, dɔŋädɛ.


matire kissing 	 kissɛs ɖon't Ɩiɛ 💋


15Nao Ayahudi makĩgega, makĩũrania atĩrĩ, "Mũndũ ũyũ aamenyeire maũndũ maya kũ, na ndathomete?" 	 15 Cu ji̱ Juudh ga̱a̱c, kä cukɛ wee i̱, "Ɛn wut ɛmɛ kuɛ ŋɔak lɛ ŋa̱c nikä, kä /ka̱nɛ met ŋi̱eec?" 16 Kä cu Yecu kɛ loc i̱, "Ŋi̱i̱cdä /ciɛ duŋdä, bëë kä ram ëë jäk ɣä.


65:6 Isa 55:1, 2Kũrathimwo-rĩ, nĩ arĩa mahũũtagĩra na makanyootera ũthingu, 	 Kä nɛy tin mi̱th, mi̱thɛ kɛ kui̱ luthä Kua̱r ni Kuoth, min la̱rkɛ Kuoth tɛ̈th lɔaac.


Weh, o wehe, o Hara! 	 hēi ! kàn kan wǒ ! wǒ zài fēi !


Nĩ ũndũ ũcio magĩthiĩ makĩona kũrĩa aikaraga, na magĩikara nake mũthenya ũcio. 	 Cukɛ gua̱a̱th kunyädɛ wä nɛn kɛnɛ tɔ̱ɔ̱c ëë ca tɔ̱ɔ̱c ni puɔ̱nydɛ.


13Ũkĩra ũthiĩ kũrĩ Mũthamaki Daudi ũmwĩre atĩrĩ, 'Mũthamaki mwathi wakwa, githĩ ndwehĩtire kũrĩ niĩ, ndungata yaku ũkĩnjĩĩra atĩrĩ: "Ti-itherũ Solomoni mũrũguo nĩwe ũgaatuĩka mũthamaki thuutha wakwa, na nĩwe ũgaikarĩra gĩtĩ gĩakwa gĩa ũthamaki"? 	 Cukɛ jɛ jiök i̱, "Ɛ gat Dee-bid." 43 Cuɛ kɛ jiök i̱, "Kä ɛ kui̱ ŋukä cɔl Dee-bid ɛ i̱, 'Kuäär ni Kuoth' mi ruacɛ kɛ Yiëë Kuɔth, wëë i̱, 44 'Ci Kuäär ni Kuoth Kuäärä jiök i̱, "Nyuuri kui̱c cuëëcdä, amäni mi cä ji̱ tɛ̈ru la̱th ciökniku" '? 45 Kä mi cɔɔl Dee-bid jɛ i̱, 'Kuäärä ni Kuoth', kuɛ la gatdɛ i̱di?" 46 Kä cuɛ thil ram mi cu jɛ luɔ̱c riet.


nĩmagaikũrũkia mĩri na thĩ, na maciare maciaro na igũrũ. 	 18 Kä cuɛ rɔ nyɔk kɛ pal, kä cu pua̱r rɔ lɛp cuɛ dɛ̈m, kä cu mun dɛykɛ kuir.


Yaoguo Xie , age - 	 Othaturalea ka ruun tii leny kɛ ...


Aatuĩte itua atĩ no mũhaka agaakomania na niĩ. 	 Cɛ jɛ moc kɛ wä̲l.


Cĩtĩ cia Brazil 	 mu mua cau thu brazil


73Thuutha wa kahinda kanini, arĩa maarũgamĩte hau magĩthiĩ harĩ Petero, makĩmwĩra atĩrĩ, "Ti-itherũ wee ũrĩ ũmwe wao, tondũ mwarĩrie waku nĩũrakumbũra." 	 5 Kɛkɛ ni ekɛɛ amɛ akɛ: "Nyɛŋɔa lɛ akɛ nyɛteŋ mɔ kome yɛ naanyo ko, ni etee eŋɔɔ nyɔɔŋteŋ eyakɛɛ lɛ akɛ, 'Naanyo, faa mi aboloi etɛ,


Hihi ni ngari iriku ciagiriire kwehererwo barabara? 	 Garanke tùn bɛ mùn kɛ sàga ̀ la ?


No wee na nyũmba ya thoguo, nĩ inyuĩ mwĩkĩte ũguo. 	 44 Kɛ yɛn gaat guurun ni gua̱n jiäkni, kä cia nhɔk ni ɣöö bia la̱t ni tin go̱o̱r guurun kɛ.


tokano wrote: 	 ɛ gɑɱɛ says:


huoguo milano 	 dono.n vaqt milnaa


Igĩkũra ĩgĩtuĩka mũtĩ, nacio nyoni cia rĩera-inĩ igĩũka igĩaka itara honge-inĩ ciaguo." 	 Kä mëë cikɛ piith cukɛ rɔ̱ rep kɛ dɛy ti kuɔ̱r."


6 Rĩu-rĩ, maũndũ macio maatuĩkire cionereria harĩ ithuĩ, nĩguo tũtikerirĩrie maũndũ moru, ta ũrĩa acio maamerirĩirie.+ 7 O na tũtikanatuĩke ahoi mĩhianano ta ũrĩa amwe ao meekire; o ta ũrĩa kwandĩkĩtwo atĩrĩ: "Andũ acio magĩikara thĩ kũrĩa na kũnyua. 	 Kä a tɛmɛ ni ɛn täämɛ a wä nhiam, a nɛy ti tekɛ män cieŋ ce̱tkɛ nɛy ti thil män, 30 kä a nɛy ti pär cieŋ ce̱tkɛ nɛy ti /ci pär, kä a nɛy ti tɛth lo̱ckiɛn cieŋ ce̱tkɛ nɛy ti /ci lo̱ckiɛn tɛth, kä a nɛy ti ko̱k cieŋ ce̱tkɛ nɛy ti thil ŋɔaani, 31 kä nɛy ti tekɛ maar kɛ ɣɔw cieŋ ce̱tkɛ nɛy ti thil maar kɛ jɛ.


2"Tĩĩa thoguo na nyũkwa," rĩu nĩrĩo rĩathani rĩa mbere rĩrĩa rĩrĩ na kĩĩranĩro, 3"nĩguo maũndũ maku mothe magaacĩre, na ũkenere gũtũũra muoyo hĩndĩ ndaaya gũkũ thĩ." 	 2 "Luthni guur kɛnɛ muɔɔr," nɔmɔ ɛ jɛn luek in nhiam kɛ min ca lar, 3 "kɛ ɣöö dɔ̱ŋ bɛ gɔaa kɛ ji̱, kä bi tëkdu jääny wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n." 4 Gua̱ni gan, /cuarɛ gaatkun ciɛŋ kɛ kɛ ciaaŋ mi bikɛ jakä gak, kä piɛthɛ kɛ rɛy luthä kɛnɛ ŋi̱i̱c Kua̱r ni Yecu.


Andũ rerĩa mainaga ree 	 Mi bɛ ji mi awaa waa atu


2717:27 Joh 6:61No nĩguo tũtikamarakarie-rĩ, thiĩ iria-inĩ ũikie ndwano kuo, na thamaki ĩrĩa ũkũnyiita mbere, ũmĩtumũre kanua kayo, na nĩũkuona mbeeca, daraki inya; cioe ũthiĩ ũrĩhe igooti rĩakwa na rĩaku." 	 27 Kä duundɛ ɣöö /ci kɔn lo̱c nɛɛni tɔ̱tɔ̱ bi jak kä jiäk, wër yori cibat bar, kä käni rec in kɔŋni käp ni jɛ, kä mi wi̱i̱ thokdɛ wä lɛp, bi yiëth jek thi̱n, käni jɛ kä tho̱pni jɛ kɛ kui̱dä kɛnɛ kui̱du."


Ningĩ akĩingata ndaimono nyingĩ, no ndetĩkĩririe ndaimono ciarie tondũ nĩciamũũĩ. 	 16 Kɛ jɛn thiaŋ ɛmɔ, cua jɛ nöŋ nɛy ti ŋuan ti ca käp ɛ yiey ti jiäk, kä cuɛ yiey tɔ̱tɔ̱ tuɔ̱k raar kɛ riet, kä cuɛ nɛy diaal tin tekɛ jua̱th jakä gɔw.


55Magĩtuĩkania bũrũri-inĩ ũcio wothe magakuuaga andũ arĩa maarĩ arũaru na ibarĩ, makĩmatwaraga kũrĩa guothe maiguaga atĩ nĩkuo arĩ. 	 55 Cukɛ riŋ rɛy rööl ɛmɔ kɛɛliw, kä cukɛ ji̱ jua̱thni tok kɛ no̱o̱ŋ kɛ gali, guäth ëë ca jɛ liɛŋ thi̱n.


Riri nirio iceera ria mbere ria githirikari gicigoini kiu kuuma mwakaini wa ngiri igiri na ikumi na inya. 	 Ziova è Zîsɛ kɛ̀ a Kâloŋ ɣâla-taa góraŋ 1914 su.


Ngereth yoka Kenya yatũire Nairobi town irĩa nene mũnke wa 1899. 	 Ɛn laany ɛ mɔ cuɛɛ Harrow cop kɛ ruɔ̱n 1880.


Ru guo zhe shi Meiguo 	 Ma che mɛɛ o piŋi num yɛ


122:12 Math 9:8; Afil 2:15 Tũũragai na mĩtũũrĩre mĩega mũrĩ gatagatĩ ka andũ arĩa matooĩ Ngai, nĩgeetha o na mangĩmũigĩrĩra atĩ nĩmwĩkĩte ũũru, meonagĩre ciĩko cianyu njega na magakumia Ngai mũthenya ũrĩa agooka. 	 Kui̱c ji̱n ɛn ɣöö Kuoth gɔaa lɔcdɛ kɛ ɣöö bɛ ji̱ böth kä ɣöö bi rɔ ri̱t kä dueerku? 5 Kä kɛ buɔ̱m wecdu, kä ɛnɔ jaki ni duäcdu kä bɛ di̱t ɛlɔ̱ŋ kɛ cäŋ luɔ̱k, in bi jɔɔc kɛ cäŋ gaak luɔ̱k Kuɔth in cuŋ.


Mamwe ma macokio macio mahota kuoneka ta marĩ magĩrĩru hĩndĩ ĩyo, no maikaranga makorũo matirahũthĩka. 	 Duŋni̱ ɣöö la ŋuan yio̱wkiɛn, ɛ dɔ̱ŋ /cɛ dee gɔaa ɛ lɔ̱ŋ kɛ ji.


" Thaniyaga Paduthu Paduthu.mp3 	 thanks kak kieraa <3


21Niĩ, Paũlũ, nĩ niĩ ndandĩka ngeithi ici na guoko gwakwa. 	 19 Ɛ ɣän, Puɔl, gɔ̱ɔ̱r mɛmɛ kɛ tetdä mɔ, ɣän bä jɛ cuɔ̱l ji̱.


Ũndũ ta ũyũ ndwagĩrĩire gwĩkwo Isiraeli! 	 te kä Ithɛrɛl.


4Ũndũ ũyũ wekĩkire nĩgeetha ũrathi ũrĩa waarĩtio na kanua ka mũnabii ũhinge, rĩrĩa oigire atĩrĩ: 	 56 Kä ci ti̱ti̱ diaal tuɔɔk kɛ ɣöö bi ruaacni Kuɔth tëë ca lat ɛ göök a thuɔ̱k."


thiibikarani A 	 text text aa


ciara amare kissing 	 kissɛs ɖon't Ɩiɛ 💋


Mbũĩ ĩkũragwo guoya nĩ gũciara. 	 Jak ji kä dual kɛ ta̱ dɛ.


mua vũ khĩ 15 	 15. ?Wafa sɛ yɛ Biblu'n kle kɛ Zoova i tinmin'n ti dan tra Satan liɛ'n niɔn?


5 Kĩ thu tậ 	 5. ?Ngue yɛ Ɲanmiɛn Ndɛ'n wla e fanngan kɛ e yo-ɔ?


Jesúsa waraamuri 	 Jesui í jɛ ijɛi kuwɛɛ


nacio nĩmĩ ciao ikegwatĩra thĩ yothe. 	 Amäni wa̠lɛ ci nyiith däk rɛy ɣɔaa kɛɛliw a


nĩgũkorwo Ngai ombire mũndũ na mũhianĩre wake. 	 ci Kuoth raan cak cuɛ jɛ cak ni kɛ cät Kuɔth.


KĨAMBĨRĨRIA 1:30 nayo nyamũ o yothe ya werũ, o na nyamũ o yothe ĩrĩ njoya ya rĩera-inĩ, na kanyamũ o gothe karĩa gatambaga thĩ, o icio ciothe ii muoyo-rĩ, nĩndĩciheete kahuti o gothe karĩa karuraga, gatuĩke irio ciaci _ IBUKU RĨRĨA ITHERU RĨA NGAI (OGKBIBLE) _ Download The Bible App Now 	 Tuk 1:30 Kä cä le̱y diaal kɛ diit nhial diaal kɛnɛ muɔɔl piɛny, kɛn diaal tin te wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n, cä kɛ ka̱m juaac diaal tin tɔ̱ɔ̱c ala mi̱thkiɛn."


13Nĩgũkorwo tũtiramwandĩkĩra ũndũ o na ũrĩkũ mũtangĩhota gũthoma kana gũtaũkĩrwo nĩguo. 	 13 Thilɛ ruac dɔ̱diɛn mi gɔ̱a̱rkɔ yɛ, ɛ ni min dee yɛn ɛ kuɛn, kä dee cop lɔɔcdun kä dee gɔaa ni mi dërɛ cop lo̱cnikun amäni guut.


4Atĩrĩrĩ, rĩrĩa ngũkũririkana mahooya-inĩ makwa-rĩ, nĩnjookagĩria Ngai wakwa ngaatho hĩndĩ ciothe, 55 Atũm 20:21; Akol 1:4tondũ nĩnjiguaga ũhoro wa wĩtĩkio waku thĩinĩ wa Mwathani Jesũ, na ũrĩa wendete andũ arĩa othe aamũre. 	 4 Ɣän la Kuothdä a la̱rä tɛ̈th lɔaac gua̱thni diaal, mi cä ji̱ tim rɛy palnikä, 5 kɛ ɣöö cä nhökdu kɛ nɛy diaal tin ci Kuoth kɛ lɛy liŋ kɛnɛ ŋa̱thdu kɛ Kuäär ni Yecu.


Akĩhahũka nĩ kuona ũrĩa ndarũrĩtie mata. 	 Cuɛ nɛn ɛn ɤöö lɔ̲a̲ŋ gɔaaɛ


no andũ arĩa aaganu na arĩa mendete haaro-rĩ, 	 Kɛ ɣöö cäŋɛ ni ji̱ dueeri nhɔakɛ ni nɛy tin nhɔakɛ kɛ.


na cio thoni icio ciake gũtirĩ hĩndĩ igaathario ithire; 	 Muaj ntau tej yaam num hu rau qhov chaw tej yam khoom;


Na niĩ ngĩmũcookeria atĩrĩ, "Aca, Mwathi wakwa, ndiũĩ." 	 Kä cuɛ wee, "Cä


447:44 Kĩam 18:4; 1Tim 5:10Agĩcooka akĩĩhũgũrĩra mũndũ-wa-nja ũcio, akĩĩra Simoni atĩrĩ, "Nĩũkuona mũndũ-wa-nja ũyũ? 	 Cu Yecu Thay-mɔn jiök i̱, "Ci jɛ luk kɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ." 44 Kä cuɛ rɔ riet ciek, cuɛ Thay-mɔn jiök i̱, "Nɛɛni ciek ɛmɛ?


(2) Niĩ ndĩ waku wa maisha. 	 kɛ tũnni o kpɛti.


18Mĩthenya ĩtatũ thuutha wa gũciara mwana, mũndũ-wa-nja ũyũ o nake araciara mwana. 	 21 Mëë ci ni̱n da̱ŋ bädäk thuuk, cua gua̱a̱th cuelä gatdä.


418:41 Isa 63:16; 64:8Inyuĩ mũreka maũndũ marĩa ithe wanyu ekaga." 	 41 Lät yɛn ni min ci guurun ɛ la̱t."


ũũgĩ, ũhinga 	 Pɛnuɛl, Pɛniɛl


13Ndĩramwandĩkĩra maũndũ maya inyuĩ arĩa mwĩtĩkĩtie rĩĩtwa rĩa Mũrũ wa Ngai, nĩgeetha mũmenye atĩ mũrĩ na muoyo wa tene na tene. 	 13 Ɣän gɔ̱a̱rä mɛmɛ yɛ, yɛn nɛy tin ŋa̱thkɛ ciöt Gatdä Kuɔth, kɛ ɣöö dërɛ jɛ ŋa̱c ɛn ɣöö ta̱yɛ kɛ tëk mi do̱raar.


2428:24 Atũm 14:4Amwe magĩĩtĩkia ũrĩa aameerire, no angĩ makĩaga gwĩtĩkia. 	 24 Kä cuɛ tha̱a̱ŋ nath ri̱t kä cu tha̱a̱ŋkiɛn tin kɔ̱kiɛn ɛ lo̱k ɛn ɣöö ba min cɛ lar ŋäth.


Ngaari Inya cia Ita 	 ɛ 4 carriers


Rĩrĩa makaigua ta kũrĩ thayũ nĩguo nake akooragithia andũ aingĩ, o na okĩrĩre Mũnene wa anene. 	 19 Kɛ thil luthä raam kɛl, ca nɛy ti ŋuan jakä ji̱ dueeri, inɔ bä ba nɛy ti ŋuan jakä ji̱ cuŋni kɛ luth raam kɛl.


Trĩ Nội Độ 1 	 Galatɩ tiinə 1


Ũngĩkorwo nĩũkwenda gũtũrĩha na mũthemba ũngĩ wa mbeca, ĩka ũguo no ũhũthĩre ũcenjania ũnyũ wĩ haha: 	 Mi ci ji thukä jäny, kiɛ ci kɛnɛ look i bi kɛ duɔr rialikä, deri:


9Mũndũ ũrĩa ũrĩ na gũtũ nĩakĩigue. 	 9 Ɛ ram mi tekɛ ji̱th a jɛ li̱ŋ.


145:14 2Athe 3:6, 7, 11; Arom 14:1Na ningĩ nĩtũkũmũringĩrĩria, inyuĩ ariũ na aarĩ a Ithe witũ, mũkaanagie andũ arĩa igũũta, na mũũmagĩrĩrie arĩa marĩ guoya, na mũteithagie arĩa matarĩ hinya, na mũkiragĩrĩrie andũ othe. 	 14 Kä cuɔmkɔ yɛ, dämaari, ɛn ɣöö luëkɛ nɛy tin nyuur baaŋ, kä buɔ̱mɛ nɛy tin jiɛth lo̱ckiɛn, kä lua̱kɛ nɛy tin kɔ̱c ŋa̱thdiɛn, kä pa̱lɛ lo̱ckun piny kɛ kɛn diaal.


Nĩtwarĩire 5. 	 dhieec cuɛ Cila dieth.


"Ni gutuika mucara wa wihia ni gikuu, no kiheo kiria Ngai aheanaga kiumanite na wega wake ni muoyo wa tene na tene, uria wi thiini wa Kristo Jesu Mwathani witu..:" (Aroma 6:23). 	 23 Kɛ ɣöö pek la̱t duerä ɛ lia̱a̱, kä muc Kuɔth baaŋ ɛ tëk mi do̱raar rɛy Kritho Yecu Kuääran.


e na ndau behari na ndau 	 mua tau thuoc la


(Ithuĩ nĩ) Tũrĩ na ikombe?- Do we have cups? 	 -Hën han vidoo ˈkɛ


16"Gũtirĩ mũndũ ũtumagĩrĩra nguo ngũrũ kĩraka kĩa nguo njerũ, nĩgũkorwo kĩraka kĩu no kĩguucie nguo ĩyo gĩtũme ĩtarũke makĩria. 	 16 Thilɛ ram mi dee bi̱i̱ mi bo̱r mi /ken rɔ jop kɔac biey mi dɔaŋ, kɛ ɣöö bi bi̱i̱ in bo̱r rɔ rɛ̈t dɔɔr puɔ̱ny biey in dɔaŋ, kä bi cu di̱t ni rɛ̈ɛ̈tdɛ.


'Ĩĩ, nao acio matwarwo kũ?' 	 cǐ jiē hé yīn yuán?yuàn zūn wèi wǒ shuō。"


marekeirwo mahĩtia mao, 	 Kä bɛ ram mi ci dueer la̱t pälikä.


33Na rĩrĩa moohoraga njaũ ĩyo, eene yo makĩmooria atĩrĩ, "Mũroohora njaũ ĩyo nĩkĩ?" 	 39 Mëë cɛ wä rɛc, cuɛ kɛ jiök i̱, "Ɛŋu nuɛɛn yɛn naath ɔ kä pär yɛn ɔ?


Mutumia nitondu ni ndungata, mutumia ndoiga ringi nimuramati angikorwo wakiramata iria waramata uriukaga ugicangaga-ri, kiria gikugiria njoe jukumu yakwa-ri, na ni nii mwene ciana icio utuku na muthenya-ri nikii? 	 6 Inɔ, /cuarnɛ lɛ niɛɛn ce̱tkɛ nɛy tin kɔ̱kiɛn, kuanɛ te jinä, kä tiɛtnɛ ciaaŋdan, 7 kɛ ɣöö nɛy tin ni̱n la ni̱nkɛ kɛ wäär, kä nɛy tin yɔ̱ŋ kɛ kɔaaŋ, la yɔ̱ŋkɛ kɛ wäär bä.


no nĩamarekereirie kũrĩ mũthiro. 	 Cu kɛn kɛ cuɔp lɛɛr kä


Angĩkorwo we ti Ngai, no nginya akorwo e mũhenania, na kwoguo ndangĩkorwo e mũnabii, mũrutani mwega, ona kana mũrũmĩrĩri Ngai. 	 34 Kä jɛn ram in ci Kuoth ɛ ja̱k, lätdɛ ruac Kuɔth kɛ ɣöö käm Kuoth jɛ Yiëë kɛɛliw a thil pek.


115:1 Joh 6:35; Thab 80:8-11"Niĩ nĩ niĩ mũthabibũ ũrĩa wa ma nake Baba nĩwe mũrĩmĩri. 	 1 "Ɛ ɣän jiath in thuɔ̱k, kä Gua̱a̱r ɛ jɛn gua̱n pi̱thä.


Na rĩĩrĩ, kuuma wegainĩ wake mũingĩ nĩtũraathimĩĩtwo na iraathimo nyingĩ mũno. 	 Cakɔ ŋa̱thda la̱th kä jɛ, ɛn ɣöö jɛn bɛ kɔ nyɔk kɛ ka̱n, 11 Ce̱tkɛ min cia kɔ luäk bä kɛ palun, kɛ kui̱ kä ɣöö bi nɛy ti ŋuan Kuoth la̱r tɛ̈th lɔaac kɛ kui̱da, kɛ kui̱ puthä mi ca ka̱m kɔ ala luɔc pali nɛɛni ti ŋuan.


Nĩmũiguĩte ũhoro wa gũkirĩrĩria kwa Ayubu, na nĩmuonete ũrĩa Mwathani eekire marigĩrĩrio-inĩ. 	 Cia dhi̱eel I-yob liŋ, kä cia ca̱p Kua̱r ni Kuoth nɛn, ɛn ɣöö Kuäär gɔaaɛ kä kɔ̱c lɔcdɛ.


Mũkoma, Wanjirũ Kabũ 	 to stab, pierce çikɛ, pɔkɛ


Jakubu Gũthiĩ Misiri 	 15 Cu Je-kɔb wä kä I-jëp.


141:14 Math 4:23Thuutha wa Johana gũikio njeera, Jesũ agĩthiĩ Galili akĩhunjagia Ũhoro-ũrĩa-Mwega wa Ngai, 151:15 Agal 4:4; Atũm 20:21akiuga atĩrĩ, "Ihinda nĩikinyu, naguo ũthamaki wa Ngai nĩũkuhĩrĩirie. 	 14 Täämɛ mëë ca Jɔ̱ɔ̱n yian, cu Yecu wä kä Gɛ̈-lɛ-li, latdɛ thuk Kuɔth ti gɔw, cuɛ wee i̱, 15 "Ci gua̱a̱th cop, kä ci ciaŋ rui̱cä Kuɔth thia̱k.


8 Twoiga tũtirĩ na wĩhia nĩ kwĩhenia tũkwĩhenia, na ũhoro-ũrĩa-wa-ma tũtirĩ naguo ngoro ciitũ. 	 8 Mi laar kɔn ɛ ɛn ɣöö thilɛ kɔn duer, kaaŋ kɔn ni rɔ̱, kä /ci thuɔ̱k te rɛydan.


waku 4 days ago 	 thick qalïn qalïn


6Mũthenya wa gũkũngũĩra gũciarwo kwa Herode-rĩ, mwarĩ wa Herodia nĩainĩire andũ, na agĩkenia Herode mũno. 	 22 Kä mëë ci nya Ɣɛ-ro-diäth ben duth nhiam nath, cuɛ lɔc Ɣɛ-rod kɛnɛ ja̱a̱lkɛ jakä tɛth.


Nĩ wega ũmoimagarie o ta ũrĩa kwagĩrĩire harĩ Ngai. 	 Kä ram mi nyoon yɛ a cäŋɛ ŋa ba jɛ duäc ɛ Kuoth.


No ngũmwĩra atĩrĩ, o na Solomoni arĩ na riiri wake wothe, ndaagemete ta kĩmwe gĩacio. 	 Kä ɣän la̱rä jɛ yɛ, a cäŋ ɛ ni Thɔ-lo-mon kɛ wuɔ̱tdɛ kɛɛliw, /ka̱nɛ runyikä ce̱tkɛ gaak kɛl kä ti̱ti̱.


Nake akĩmũcookeria atĩrĩ, "Njĩĩra." 	 cukɛ wee, "la̲nyɛ yieykun raar, 'cuayɛ jɔkdun


Jo apna tha begana ho gaya hai 	 Nyɛfea oya kɛ toiboo.


Uu niguo Ngai ekaga Kuri aria mamwetagirira Niamaheaga kihuruko Ngoro ciao ikahorera Uu niguo Ngai ekaga Kuri aria mamwetagirira Niama... 	 2 Kɛ kui̱ ɛmɔ ram mi theew ruëëc, theewɛ ni ti ci Kuoth kɛ mɛk, kä kɛn ti theewkɛ ruëëc bikɛ kuëth luɔ̱k jek.


3Rĩrĩa Mũthamaki Herode aiguire ũguo, agĩtangĩka ngoro, o hamwe na andũ Jerusalemu othe. 	 Kɛ ɣöö kɔn cakɔ cierɛ nɛn kä käny ca̱ŋ, kä ba̱kɔ kɛ ɣöö ba̱kɔ jɛ ben pal." 3 Mëë ci kuäär ni Ɣɛ-rod mɛmɛ liŋ, cuɛ diɛɛr ɛlɔ̱ŋ kɛnɛ ji̱ Jɛ-ru-tha-lɛm diaal.


Mũgatũũra na Jesu 	 Tëk mi ruackɛ ɛ Yecu


Johana 1:5 Naguo ũtheri nĩwaraga ndumainĩ, nayo nduma ndĩrĩ yaũhoota. _ IBUKU RĨA ŨHORO ŨRĨA MWEGA (GIKCL) _ Download The Bible App Now 	 5 Buay mɛrɛ muth, kä /ci muth ɛ kum.


19 - ihei gaad chute maei 	 19 - nyɔŋmakɛnɛɛhu


17Nacio thaa cia kũrĩa ciakinya, agĩtũma ndungata yake ĩkeere andũ arĩa meetĩtwo atĩrĩ, 'Ũkai, nĩgũkorwo maũndũ mothe nĩmahaarĩrie.' 	 17 Kä min ci gua̱a̱th mi̱eth cop, cuɛ läätdɛ ja̱k, kɛ ɣöö bɛ nɛy tin ca cɔl jiök i̱, 'Bia, ci ti diaal rialikä ɛn täämɛ.' 18 Kä cu kɛn diaal ɛ tok kɛ mi muɔckɛ rɔ̱ ca̱a̱p ti bi pa̱k kɛ kɛ.


53:5 1Maũ 29:18Mwathani arotongoria ngoro cianyu nĩguo mũgĩe na wendani wa Ngai na ũkirĩrĩria wa Kristũ. 	 5 A Kuäär bo̱th lo̱ckun kä nhök Kuɔth kɛnɛ dhieel in tekɛ Kritho.


mwarĩ Gikuyu > French 	 sɛkɛlɛneɛ Nzema > French


56No ũndũ ũyũ wothe wĩkĩkĩĩte nĩguo ũhoro ũrĩa waandĩkĩtwo nĩ anabii ũhinge." 	 56 Kä ci ti̱ti̱ diaal tuɔɔk kɛ ɣöö bi ruaacni Kuɔth tëë ca lat ɛ göök a thuɔ̱k."


Mune wa dare no 	 kɛ fiiku dɛbɔɔtie


rĩĩrĩ maya rĩu macio rĩĩrĩa maarĩa 	 kä camkɛ kɛ.


23No rĩrĩ, maitho maku mangĩkorwo nĩ mathũku, mwĩrĩ waku wothe ũrĩiyũragwo nĩ nduma. 	 23 Kä mi /ci waŋdu gui̱c, bi puɔ̱nydu kɛɛliw thia̱a̱ŋ kɛ muth.


'kanjonore kana ũndĩrie, ũgũkiuga atĩa ? 	 kä rɔaadɛ ɛn nɔmɔ, guadi̲n?


nĩ ũndũ wa kũrekerwo mehia mao, 	 Kä bɛ ram mi ci dueer la̱t pälikä.


Tũrĩ agendi on ahĩtũki, 	 'Nun tɔɔn ɛn mannɛn wɩɩ.


Atano nĩmeherete, ũmwe arĩ ho, na ũrĩa ũngĩ ndarĩ arooka; no ooka-rĩ, no nginya aikare o kahinda kanini. 	 Kɛn bä kɛ kua̱r da̱ŋ bärɔw, 10 tin ci dhieec pɛ̈ɛ̈n thi̱n, kɛl tëkɛ kä ŋot kɛl /kenɛ ni ben, kä mi wëë wä ben bɛ ruëc kɛ gua̱a̱th mi tɔt kärɔa.


Gũkĩrĩ ũguo-rĩ, muoroto witũ ũkoragwo ũrĩ ũrĩkũ tũkĩruta wĩra ũcio? 	 Ɛŋu mi jakɛ kä ɣöö ba nɔmɔ la̱t?


O na ningĩ nĩ kũhutĩtie maũndũ maya: 	 Mɛmɛ matdɛ titi thi̱n:


Na mũthenya wa gatatũ nĩakariũkio!" 	 Kä ba jɛ näk, kä kɛ kɔr ni̱ni da̱ŋ diɔ̱k bɛ rɔ jiɛc li̱th.


nĩ mũndũ o wothe. 	 kɔɔriɛn diaal.


Nginya tũgakua, 	 amäni mëë cɛ la wut.


135:13 1Akor 8:9; 1Pet 2:16; 1Akor 9:19Inyuĩ ariũ na aarĩ a Ithe witũ, mwetirwo nĩguo mũgĩe na wĩyathi. 	 13 Kɛ ɣöö ca yɛ cɔal ciɛɛŋä mi lɔr, dämaari.


Aburamu gũthiĩ Misiri 	 Atsɛ lɛ kɛjɛ Ejipt


ngatho citu 	 , 1Ko 11:2 M. ejaakɛ


nĩmakaheana ũhoro wa wĩra wa Ngai, 	 Kɛn nɛy ɛ ti̲ luäkɛ kɛ ɤöö ci nɛmɛ ni ɛ jɔc kuäŋdiɛn lät ya̲r ni kɛliew dɛ.


To bairo na ĩ yaparo camajare na pijo, ocõo bairo na caĩ buioyupʉ Jesu: 	 Kä gëëkni kɔam kuäärä tëëkɛ ley da̱ŋ ŋuan ti tëk, ti ci thia̱a̱ŋ kɛ wäŋ nhiam kɛnɛ jɔk.


Maakinyakinyũkia makĩigua maathirwo nĩ hinya. 	 Mëë cikɛ tee ni̠n cuɛ wicdiɛn gäc.


na mũndũ ũrĩa ũmwĩhokete 	 Kä cu yɛn ɛ ŋäth.


Ikaruga for Naomi 	 Rut kɛ Naomi


Gũtirĩ Rĩene Wĩrutaga 	 Kɛn diaal kɛ ŋi̱eec?


6Thuutha wa gũikarania nao kũu ihinda ta rĩa mĩthenya ĩnana kana ikũmi, agĩikũrũka, agĩthiĩ Kaisarea, na mũthenya ũyũ ũngĩ akĩgomithania igooti, na agĩathana Paũlũ areehwo mbere yake. 	 Kä kɛ cäŋ in dɔ̱ŋ cuɛ nyuur wi̱i̱ kɔamdɛ guäth luɔ̱k, kä cuɛ jɛ lat ɛn ɣöö ba Puɔl nööŋ.


26"Nĩ ũndũ ũcio mũndũ o na ũrĩkũ angĩkamwĩra atĩrĩ, 'Arĩ werũ-inĩ,' mũtikanathiĩ kuo; kana angĩmwĩra, 'Arĩ nyũmba thĩinĩ,' mũtikanetĩkie ũhoro ũcio. 	 23 Kä ba yɛ jiök i̱, 'Guɛcɛ jɛ wanɛ mi!' kiɛ 'Guɛcɛ jɛ wanɛ mi!' /Cuarɛ wä, kä /cuarɛ jɛ wä guic.


20Nao arutwo acio maakinya kũrĩ Jesũ makĩmwĩra atĩrĩ, "Johana Mũbatithania aatũtũma kũrĩ we tũkũũrie atĩrĩ, 'Wee nĩwe ũrĩa werĩtwo nĩagooka kana tweterere mũndũ ũngĩ?' " 	 Ɛkkɛn tooccin ɛkɛti agi, "Kan mena 'uan ɛŋ ɛkɛ daldɛyɛ, a ɔɔn yɔmjin iti bɛɛ?"


No ũrĩa wothe ũngiuga atĩrĩ, 'Wee wĩ mũkĩĩgu!' 	 Kä ram mi laar jɛ i̱, 'Ɛ ji̱n dɔ̱a̱r!'


20 Inyui-rĩ, mũrĩ ahake maguta nĩ Ũrĩa Mũtheru, mũgakĩmenya maũndũ mothe. 	 20 Kä ca yɛ mɛk ɛ Kɛl in Gɔaa in Rɛl Rɔ, kä ci yɛn diaal thuɔ̱k ŋa̱c.


Baba e Igũrũ; ndĩ wa kwa Ngai. 	 Ɛ Gua̱a̱r in te rɛydä lät lätkɛ mɔ.


Kana rĩrĩ, kaĩ tũrabatara marũa ma kũgaathĩrĩrio kũrĩ inyuĩ kana kuuma kũrĩ inyuĩ ta ũrĩa andũ angĩ mekaga? 2 Inyuĩ nĩ inyuĩ marũa maitũ,+ marĩa mandĩkĩtwo ngoro-inĩ citũ, makamenyeka, na nĩ marathomwo nĩ andũ othe. 	 Kiɛ dëëkɔ warɛgakni ti nyuɔ̱thkɔ rɔ̱ yɛ kiɛ kä yɛ, ce̱tkɛ tha̱a̱ŋ nɛɛni tin kɔ̱kiɛn? 2 Yɛn lapɛ warɛgaknikɔ tin ca gɔ̱r rɛy lo̱cnikɔn, min ba ŋa̱c kä dëë kuɛn ɛ nɛy diaal.


ki>en: rũguoya 	 bm>en: i ka kɛnɛ


Ngũtũũra gũkũ; ndĩ wa kwa Ngai: 	 Ŋä̲cɛ rɔ i̲ bëë kä̲ Kuoth.


Rĩu, ũmũthi na rũciũ kinya tene. 	 A buay tekɛ jɛ ɛn täämɛ, amäni cäŋ kɛl.


Gute mutumia waku muthuri, nitwarega ithui atumia. 	 Vɛɛ ŋ chɔm yɛ nda laalaŋ numndo a tiŋ nda le?


No Ke Ano Ahiahi 	 Mi ci raan ɛ jiök i can


Githĩ niĩ ndirĩ mũtũmwo? 	 nmtcauu nmtcauu nmtucua nmtucau nmtuuca nmtuuac nmtuauc nmtuacu nmtuuca nmtuuac nmtucua


na ũrĩa ũtarĩ mwĩhokeku agatuĩka irĩhi rĩa gũkũũra ũrĩa mũrũngĩrĩru. 	 Nɛy tih nath käh Dhaalap lupkɛ nɛy tih buɔhm buɔɔhm ɛlonŋ.


Ngũria hihi wee ũnogete nĩ gweterera (To the one who has given up on Him) 	 Mɛɛ saji ni he hiaa waa wɔbaasusu he yɛ wolo nɛɛ mli, ni mɛni mli wɔbaapɛi yɛ yitso ni nyiɛ sɛɛ lɛ mli?


2414:24 Gũcook 18:18Ũrĩa ũtanyendete ndathĩkagĩra ũrutani wakwa. 	 24 Ram mi /ci ɣä nhɔk, /cɛ ruaacnikä käp.


Na kĩrĩndĩ gĩkĩũngana harĩ we kĩingĩ mũno, agĩgĩtonya marikabu, agĩikara hau iria-inĩ; na kĩo kĩrĩndĩ kĩu gĩothe gĩgĩikara hũgũrũrũ-inĩ cia iria, tĩri-inĩ. 	 Kä cuɛ wä rɛy ria̱a̱y, kä cuɛ nyuur thi̱n, kä cu buɔ̱n kɛɛliw cuɔ̱ŋ wi̱i̱ po̱mä.


Riri tirio ria mbere mahiu mao gutharikirwo ni nyamu ino iria irekuwo guikara githaka gikuhiriirie, amu niikoretwo igitharikira mahiu na kumoraga. 	 rì jūn yǐ wéi dǎo shàng suǒ yǒu měi guó fáng yù shè shī yǐ gào cuī huǐ , pài jiàn duì qián qù zhàn jù wēi kè dǎo , yě bú yòng kōng jūn zhī yuán 。


Guarani: ñehetũ 	 Taiyuan: miɛ 3


7Aathiire Misiri na ariũ ake na tũmwana twa ariũ ake, agĩthiĩ na airĩtu ake na tũirĩtu twa airĩtu ake, ũguo nĩ kuuga rũciaro rwake ruothe. 	 cuɛ wä thi̲n kɛnɛ nɛɛkɛ diaal tëë te kɛɛl kɛ


Kĩambĩrĩria 1:21 Nĩ ũndũ ũcio Ngai akĩũmba ciũmbe iria nene cia iria-inĩ na kĩũmbe o gĩothe kĩrĩ muoyo na kĩongoyaga, ikĩiyũra maaĩ-inĩ kũringana na mĩthemba yacio, na nyoni o yothe ĩrĩ mathagu kũringana na mũthemba w _ Kiugo Gĩtheru Kĩa Ngai, Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩkũrũ Na Kĩrĩa Kĩerũ (GKY) _ Download The Bible App Now 	 Tuk 1:21 Kä cu Kuoth le̱y bäpdiitni tin di̱t ni kɛn cu cak kɛnɛ le̱y diaal tin tëk rɛy pi̱i̱ni, mɔ kɛ cätdɛ, kɛ diit diaal tin pär, mɔ kɛ cätdɛ.


3. diretso upo para makabuo 	 13 Kä titi kɛ kɛn ciööt


41Andũ-a-nja eerĩ magaakorwo magĩthĩa hamwe; ũmwe nĩakoywo na ũrĩa ũngĩ atigwo. 	 41 Bi män da̱ŋ rɛw guär kɛɛl kɛ pil, ba kɛl naŋ, kä bi kɛl duɔth.


Ngaitho Ici 	 , 1Ko 11:2 M. ejaakɛ


7Na mbeũ ingĩ ikĩgũa mĩigua-inĩ, nayo mĩigua ĩgĩkũra, ĩgĩthararia mbeũ icio rĩrĩa ciamerire. 	 7 Cu tha̱a̱ŋkiɛn pɛn rɛy jiɛn kuiyni, kä mëë ci jiɛn piith, cua kɛ miɛt.


Arĩ ũmbani-inĩ wake, na niĩ 	 en kɛnɛ pi eni en gutu ka


4, 5. (a) Nũ warĩ wa mbere kwamũkĩra kĩheo kĩa wĩyathi wa gwĩthuurĩra, na aakĩhũthĩrire atĩa? (b) Nĩ kĩũria kĩrĩkũ o ũmwe witũ arĩ o mũhaka eyũrie? 	 1, 2. (a) Mɛni kahi nɛ wa nyɛmimɛ komɛ kɛ kpeɔ? (b) Mɛni sane bimihi nɛ enɛ ɔ tleɔ si?


30Nake Judasi aarĩkia kwamũkĩra mũgate ũcio, akiuma nja. 	 30 Kä niɛ min ci Ju-däth möm muam, cuɛ wä raar nikä kɛɛl.


Kana "mwĩciragiei mũrĩ na ũiguano." 	 'cu rɔɔdu mat kä ruicdiɛn, 'cu rɔɔdu mat


o cia mokama? 	 Go̱o̱ri ɣöö ci bi dual kɛ ruëëc?


Cia cia cia. 	 ti ciaa party


No kirigiriro kiria kihithitwo ngoro-ini thiini, 	 Mɛyɛi mmɛɛ̀ tɑnní kutenkù kɛ cɑ̃́nnì yɛbotɛ̀,


15 No ũrĩa wathĩkagĩra ũhoro wake nĩakoragwo eendeete Ngai na wendo ũrĩa mũkinyanĩru. 	 5 Kä ram mi luth rietdɛ jɛn ram ɛmɔ ci nhök Kuɔth cop rɛydɛ kɛ thuɔ̱k.


Nacio ikĩmũigĩrĩra mũtharaba wa Jesũ aũkuue na amuume thuutha. 	 Cukɛ jɛ naŋ raar kɛ ɣöö ba jɛ wä pua̱t jiaath.


Ithuĩ nĩtũĩ wega Mwathani nĩatwenda, 	 Ŋäc Kuoth ɛ ɛn ɣöö nhɔakä yɛ.


351:35 Luk 7:21Rũciinĩ kĩroko tene kũrĩ o na nduma, Jesũ agĩũkĩra akiuma nyũmba agĩthiĩ handũ keheri-inĩ, akĩhoera ho. 	 35 Kä kɛ runwaŋ ni po̱o̱tdä cu Yecu keer, kä cuɛ jiɛɛn, wëë guäth mi thil naath, kä cuɛ la̱ŋ ɛn wi̱ni.


Nake ehumbĩte itu ta nguo, na igũrũ rĩa mũtwe wake haarĩ na mũkũnga-mbura; naguo ũthiũ wake wahaanaga ta riũa, namo magũrũ make maahaanaga ta itugĩ cia mwaki. 	 15 Kä ce̱t ciökɛ kɛ ciɛk in yian mi ca toth, bo̱lɛ ce̱tnikɛ mac tha̱t yieethä, kä ce̱t jɔwdɛ kɛ wuɔ̱w pi̱i̱ni ti ŋuan.


63:6 3Joh 1:11; 1Joh 2:1Mũndũ o wothe ũtũũraga thĩinĩ wa Kristũ ndehagia. 	 12 Ɛpuc, nɛy diaal tin görkɛ ciaaŋ teekä Kuɔth rɛy Kritho Yecu bakɛ ciɛŋ a jiäk.


Hum nay! hĩ hĩ hĩ Buồn! 	 Nán nian bɛ su, naan a mlinman ngbɛn!


Male: Oyaeo idhu thaano 	 Tupari: kɛ / kɛ- 2


Ĩtagwo wiki! 	 ɑ tú Kuyie nku kɛ wenni.


102:10 1Athe 1:5; 2Akor 1:12Inyuĩ mũrĩ aira, o na Ngai no mũira, ũrĩa twatũire na inyuĩ arĩa mwĩtĩkĩtie tũrĩ atheru, na tũrĩ athingu, na tũtarĩ na ũcuuke. 	 10 Yɛn lapɛ nëën, amäni Kuoth bä, kɛ ɣöö ciaaŋda kä yɛ, yɛn ji̱ ŋäthä, ɛ mi wic wic, kä ɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ, kä ɛ mi thil bɛ̈l.


11Na rĩrĩ, kũu Gĩathĩ-inĩ-rĩ, Ayahudi nĩmamũcaragia, makĩũranagia atĩrĩ, "Mũndũ ũcio arĩ ha?" 	 11 Kä cua jɛ go̱r ɛ ji̱ Juudh guäth ti̱mä, kä thieckɛ i̱, "Jɛn a ni kä?" 12 Cuɛ tekɛ ŋaknɔm mi cua ŋak ɛ naath kɛ kui̱dɛ.


Wa mbere akĩhikania na agĩkua, agĩtiga mũtumia atarĩ na ciana. 	 Cu gat in kɛ̱̈ɛ̱̈ kuɛɛn, kä cuɛ li̱w, a thilɛ jɛ gaat, kä cua ciekdɛ ka̱n ɛ däman.


o ũrĩa mehia make mahumbĩrĩtwo. 	 Kä bɛ ram mi ci dueer la̱t pälikä.


ũyũ maya ũcio macio ũrĩa maarĩa 	 E ŋa cam kɛ mɔ?


151:15 Jer 4:16Ndĩ hakuhĩ gwĩta andũ othe a mothamaki ma gathigathini," ũguo nĩguo Jehova ekuuga. 	 nyuɔ̲th kuäärä." 15 Kä a ŋotɛ 'kɛnɛ ni


Rĩrĩa ndokĩrĩirũo nĩ eki naĩ, 	 mi kɔ̲c kɔ̲c, kä cuɛ jɛ ka̲m raan la̲t mi cu jɛ


Ningĩ Ngai akiuga atĩrĩ, "Nĩndamũhe mĩmera yothe ya thĩ ĩrĩa ĩciaraga mbeũ, na mũtĩ o wothe ũrĩa ũciaraga matunda marĩ mbeũ thĩinĩ. 	 Cu Kuoth cu wee i̱, "Guɛcɛ jɛ, cä yɛ ka̱m wal wec muɔ̱ɔ̱n diaal tin kui̱r kɛ kuay, kɛ jiɛn diaal ti te dɛykiɛn kɛ roŋ, cä kɛ ka̱m yɛ ala mi̱thkun.


Áo thun nĩ cặp hot 	 Ɩlɛnɑ ń tili nyɑ́ tillɑɑ kɛ pɑ tɛ.


Ũtegi wa maaĩ noguo ũngĩtũma tũhote gũkorwo tũrĩ na maaĩ maiganu hingo ciothe. 	 Bi dhil lɔɔƞ kä bi pi ti ƞuan math.


Oho nioririe mwena wa mung'ethaniro witheme kuhurithania muingi, na marumirire njira iria ciikuo guikia mateta mao, niguo kugaciria bururi na gukinyaniria maundu mothe maria muthikabu Korir araahunjagia. 	 17Are tɔ́ŋ yɛ bho andɛmɛ nɔkɔ bɛ, "Pú basɨ́ŋ Mandɛm arɛm bɛ, 'Ɛkɛt ɛya ɛ́bhɔŋ bɛbhak chi ɛkɛrɛ́ nɛnɨkɨ́mʉɛtí ntá bo bɛtɔkɔ́ mmɨk mɛnkɛm', kɛ bǎyíbhírí yɔ́ ɛ́rɔp chi ɛkɛt ɛnɛ́ baghɛ́p bábhɛ̀sɛ arɛ!"


Korwo no njarie no njaririe uhoro waku 	 Lɛ̈lnɛ ɛ ri̲t.


Magĩkomba mũgambo 	 Cuɛ jɔwdɛ kap


Mũkoma wa Ngũgĩ January 1, 2016 	 1 min janvuɛ e janvuɛ


mau ao thu dong 2013 	 Ɔ muala le 2013 kɛlɛtokɛ


Hihi nĩ Kũrĩ Ndaimono? 	 Denmisɛnw bɛ mùn kɛ ?


Magĩkora Kĩhooto na makĩmũgeithia. 	 Kä ' cɛ gulɛ dɔŋ in thuɔhk kä kɛ.


Tondũ korwo kwarĩ na watho waheanirwo nĩguo andũ magĩe na muoyo-rĩ, ti-itherũ o naguo ũthingu nĩ ũngĩakĩrehirwo nĩ watho. 	 Kɛ ɣöö mi ca ŋut ŋun kɛ ɣöö bɛ tëk nööŋ, kä dee cuɔ̱ɔ̱ŋ ben kɛ ŋut.


Chaahe zanaana 	 108 mia acɛl wiɛ aboro


Nĩkĩo metaga handũ hau Sela-Hamalekothu. 	 cetkɛ jɛn ca̱p ɛmɔ cɔalɛ pɔrɔthaphaerethith


Hannah & mom 	 Musa man kɛnɛ.


21Rĩrĩa aanyuire ndibei ya mĩthabibũ ĩyo, akĩrĩĩo, na agĩkoma thĩinĩ wa hema yake atehumbĩrĩte. 	 21 Cuɛ coo maath kɛ kɔaŋ wa̲l ɛmɔ, kä cuɛ


73:7 Ndar 27:17; Jer 1:6"Na rĩrĩ, Wee Jehova Ngai wakwa nĩũtuĩte ndungata yaku mũthamaki handũ ha baba Daudi. 	 Puɔ̱th akɛ ram mi bëë kɛ ciöt Kua̱r ni Kuoth! 10 Puɔ̱th akɛ kuäär gua̱ndɔɔŋdan ni Dee-bid in bëë!


Shaoguo 28 Xiaoguo 62 	 1 hand gawi ɛ 28


GACUI Gacui! gacui! ndĩ gacui! 	 mwa ui kaʁ yt a mi mɔ̃ kœʁ ɑ̃ pudʁə ! ! !


o wee wĩtanagio na rĩĩtwa rĩa Isiraeli, 	 Cua ciötdɛ coo cɔl i Ithɛrɛl.


A: No maam. 	 B: N man kɛnɛ.


ano hi tsugeta wakare wa 	 dān wèi kōng qì dì jī


Na akĩrika kwaria, 	 Cɛm kɛnɛ Hɛm kɛ Jɛpɛth dieth.


Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, icio nĩirĩkĩtie kwamũkĩra mũcaara wacio wothe. 	 Ɛpuc, ɣän la̱rä jɛ yɛ, kɛn cikɛ muckiɛn jek.


Kĩrĩndĩ kĩarĩ ho gĩkĩmaka; 	 Cuu naath cuu ŋuan gua̱thni̱ ti̱ ŋuan.


acokire cukuru na agĩthomera kothi ya 	 qaE pokec sk


4 Atĩrĩrĩ, rĩrĩa ngũgwetaga mahoya-inĩ makwa-rĩ, nĩnjokagĩria Ngai wakwa ngatho hĩndĩ ciothe, 	 3 Ɣän la Kuothdä a la̱rä tɛ̈th lɔaac gua̱thni diaal mi cä yɛ tim, 4 kä gua̱thni diaal la palä kɛ kui̱dun diaal kɛ tɛ̈th lɔaac.


Iburahimu akĩambata 	 kɛ jɛ kä Pɛydɛn-ɛram.


ciao babbo. 	 Wa shɛriyinrɛ ti ni,


Kĩigue ngũhe ndeto, tega matũ uĩgue 	 a tieàn taøi, tieàn thaàn, tieàn teä


'Yo hanino, tu hanina' 	 "Edie, bo lɛ ha wɔyabo toi kɛkɛ."


32"Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, rũciaro rũrũ rũtigathira maũndũ macio mothe matahingĩtio. 	 32 Ɛpuc, ɛpuc, ɣän la̱rä jɛ yɛ, /ci ri̱c ɛmɛ bi thuɔ̱k a /ken ŋɔak diaal ti̱ti̱ tuɔɔk.


172:17 Ahib 8:5Maũndũ macio no kĩĩruru kĩa maũndũ marĩa magooka; no rĩrĩ, ma yamo-rĩ, nĩ Kristũ we mwene. 	 17 Ti̱ti̱ kɛ ti̱eep kärɔ̱, kä min bi ben, kä min la thuɔ̱k ɛ Kritho.


Akĩĩnjĩra nĩ ekwenda kũhe wĩra ũngĩ. 	 cuɛ we̱dɛ gɛr ɛn ɣöö bɛ rɔ wɔ̱ jek lat gua̱a̱th mi dɔŋ.


Makĩmũrũgamia hau mbere ya gĩkundi, 4na makĩĩra Jesũ atĩrĩ, "Mũrutani, mũtumia ũyũ aanyiitwo agĩtharia. 	 4 Cukɛ Yecu jiök i̱, "Ŋi̱i̱c, ɛn ciek ɛmɛ ca jɛ käp dho̱m.


gũtiarĩ ngai ngʼeni yarĩ hamwe nake. 	 Ci määthdan kɛ Kuoth cu da̱k.


16 Ta wĩcirie ũhoro wa ũrathi ũrĩa wĩ thĩinĩ wa Danieli 2:44. 	 16 Nian Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ'n i ndɛ nga ɔ o Daniɛl 2:44 nun'n.


Mwatũ ndĩtagĩrwo mwana 	 Rɛycɔl jak kä rol, thilɛ jɛ gat.


no imi ga wakaranai. 	 Pe pe yɛɛ yigi kɛɛnrɛ limɛ pi ni."


30Nake wa keerĩ, 31na wa gatatũ makĩmũhikia, na makĩrũmanĩrĩra ũguo nginya wa mũgwanja; othe magĩkua, makĩmũtiga atarĩ na ciana. 	 30 Kä cu gat in rɛwdɛ ciek kuɛn, 31 kä cu gat in diɔ̱ɔ̱kdiɛn ciek kuɛn, kä cu kɛn da̱ŋ bärɔw diaal li̱w a thil gaat.


zina maamar 	 dzindɛ tsiɛndɛ


E ganire nga. 	 Kä cukɛ jɛ lo̱k.


Ananse nĩakwendre ũgi [of] nthiguru. 	 Cu Tɛmlɛr ɛ nhɔk.


nĩmatũũre moigaga atĩrĩ, "Jehova arotũgĩrio, 	 jɛ jiök, "Gaat muɔɔr cikɛ jiɛɛn wanɛmɛ kɛ


42Naguo ũhoro ũcio ũkĩmenyeka Jopa guothe, nao andũ aingĩ magĩĩtĩkia Mwathani. 	 42 Kä cäŋɛ jɛn inɔ bä, cu kua̱r ti ŋuan Yecu ŋäth.


/ we nĩagia mwario ng'ina::: ɔ wɔ nua-basia 	 wee, "Mi wä yɛn wä röm kɛ dämaar ni Ithɔɔ,


Iburahimu niathikiire Ngai na agithii bururi wa kiiraniro wa Kanani, kuria aikarire na muruwe Isaka na muru wa Isaka, Jakubu- uria acokire gwitwo "Isirairi." 	 Mɛni heje Abraham kɛ Isak sume kaa a bimɛ nɛ́ ngɔ Kanaan yihi ɔ?


Rekei rĩu twarĩrĩrie njĩra igĩrĩ tũngĩmateithia nacio. 	 Tëëkɛ ca̱a̱p rɛw ti̱ dë jaa wä nhial kɛ kɛ.


guo hao guo Jonah 	 thumma la yun


Na Anake na Airĩtu na ciana cia ngenge. 	 kɛ gaat gankɛ, kɛ nyieekɛ, a mäni nyier


matũ mao matingĩhota kũigua, 	 Kä ta̱yɛ kɛ ji̱th, kä /ci li̱ŋ?


na ciugo njega itũũgagĩria ũtaaro. 	 Duundɛ ɣöö ruacni kɛ naath agɔaa.


Aqua ohia waikiki 	 Mi ci raan ɛ jiök i can


18#Luk 16:17Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, nginya hĩndĩ ĩrĩa thĩ na igũrũ ikeehera, gũtirĩ kairia ka maandĩko, o na gũtirĩ gakururo kanini ga karamu gakeehera o na atĩa kuuma Watho-inĩ, nginya maũndũ mothe makaahingio. 	 18 Kɛ ɣöö ɛpuc ɣän la̱rä jɛ yɛ, min ŋot nhial kɛnɛ piny thi̱n, thilɛ duɔ̱ɔ̱r kɛl kiɛ riet mi tɔt mi ba woc kä ŋut amäni mi ci ŋɔak diaal thuɔ̱k.


"Ũkai rĩu; nĩtũthiĩi. 	 ah ! jáa, wáyɔbɛ


Akĩmenyithagia andũ; 	 kä cuɛ kɛ moc ciöt i Raan, ni ɛn cäŋ ëë cakkɛ


Agũkũnga Anga Ngoma 	 Kä jol kɛ kɛn gaat gua̱n jiäkni.


35Kwarooka gũkĩa Mũsamaria ũcio akĩruta dinari igĩrĩ, agĩcinengera mwene nyũmba ĩyo ya ageni, akĩmwĩra atĩrĩ, 'Mũmenyagĩrĩre, na ndacooka nĩngagũcookeria kĩrĩa kĩngĩ ũgaakorwo ũhũthĩrĩte.' 	 35 Kä mëë ruɔ̱n cuɛ yio̱w da̱ŋ rɛw ka̱n, cuɛ kɛ ka̱m gääŋ duëël ja̱a̱li, kä cuɛ jɛ jiök i̱, 'Ŋɔ̱th ɛ, kä mi wi̱i̱ yio̱w kɔ̱kiɛn thöp kɛ kui̱dɛ, bäkɛ ben cuɔ̱l ji̱ mi wa̱a̱ wä luny jɔk.' 36 Ɛŋadiɛn kä kɛn nɛy da̱ŋ diɔ̱k ti̱ti̱ mi caari ɛn ɣöö ɛ jɛn la gua̱n thieekä raam min ci pɛn tetni ma̱a̱cni nathɔ?" 37 Cuɛ jɛ loc i̱, "Ɛ jɛn ram min ci jɛ nyuɔ̱th kɔ̱a̱c lɔaac."


18Rũciinĩ gwakĩa, nĩ kwagĩire na ngũĩ nene gatagatĩ-inĩ ga thigari nĩ kũrigwo nĩ ũrĩa gwekĩkĩte ũhoro ũkoniĩ Petero. 	 18 Kä mëë ci cäŋ käny, cuɛ tekɛ nyuɔɔn mi di̱i̱t rɛy lathkëëri kɛ kui̱ kä min ci tuɔɔk kä Pi-tɔr.


1. thaangi nadaththum kirupaiyithu 	 1. ?Ngue ti yɛ Ɲanmiɛn kpali Izraɛlifuɛ mun kɛ be yo i nvle'n niɔn?


2227:22 Math 1:16Pilato akĩmooria atĩrĩ, "Ngũgĩĩka atĩa na Jesũ ũyũ wĩtagwo Kristũ?" 	 Kä cukɛ jɛ loc i̱, "Bä-ra-bäth." 22 Kä cu Pay-lɛt kɛ jiök i̱, "Kä ɛŋu mi bä lät kä Yecu in cɔalkɛ i̱ Mɛ-thia?"


3722:37 Gũcook 6:5Jesũ akĩmũcookeria atĩrĩ, " 'Endaga Mwathani Ngai waku na ngoro yaku yothe, na muoyo waku wothe, na meciiria maku mothe.' 38Rĩĩrĩ nĩrĩo rĩathani rĩa mbere na rĩrĩa inene. 	 35 Cu ram kɛl kä kɛ mi la gua̱n ŋuɔ̱tni jɛ thiec, ɣɔ̱nɛ jɛ i̱, 36 "Ŋi̱i̱c, ɛ ŋut in mi̱th di̱tɔ rɛy ŋuɔ̱tni?" 37 Kä cu Yecu jɛ loc i̱, "Ji̱n bi Kuäär ni Kuothdu nhɔk kɛ lɔcdu kɛɛliw, kɛ tieydu kɛɛliw, kɛnɛ ca̱ru kɛɛliw.


2424 Atũm 12:12; Akol 4:14O na Mariko, na Arisitariko, na Dema, na Luka, arĩa tũrutithanagia wĩra nao, nĩmakũgeithia. 	 24 ni Marko, Aristarko, Dema, kɛ Luka, minanemɛi nitsulɔi lɛ hu miiŋa bo.


8We mwene nĩagakũũra Isiraeli 	 Jarayeli kɛ Guɔyeli


31 # Gũcook 24:1-4 "Ningĩ nĩ kwĩrĩtwo atĩrĩ, 'Ũrĩa wothe ũngĩtigana na mũtumia wake no nginya amũhe marũa ma kuonania nĩmatigana nake.' 32#Luk 16:18No ngũmwĩra atĩ mũndũ ũrĩa wothe ũtiganaga na mũtumia wake, o tiga nĩ ũndũ wa ũtharia-rĩ, nĩatũmaga atuĩke mũtharia, na ũrĩa wothe ũhikagia mũtumia ũrĩa ũtiganĩte na mũthuuriwe, nĩ gũtharia atharagia. 	 11 Kä cuɛ kɛ jiök i̱, "Ɛn ramɔ wä ciekdɛ däk ɔ, kä bɛ dɔ̱diɛn kuɛn, ca dho̱o̱m kä ciekdɛ.


165:16 1Akor 10:31; Afil 1:11; Tit 2:4O ũguo naguo, na inyuĩ rekei ũtheri wanyu ũmũrĩkagĩre andũ, nĩguo mone ciĩko cianyu njega, nao magoocage Ithe wanyu ũrĩa ũrĩ igũrũ. 	 5 Kɛn la̱tkɛ nyinkiɛn diaal kɛ ɣöö ba kɛ nɛn ɛ naath, kɛ ɣöö la̱tkɛ wäl tin ca ruac Kuɔth gɔ̱a̱r thi̱n a di̱t, kä jakɛ dhuɔɔr thuk bieyni palädiɛn kä bär.


3923:39 Thab 118:26; Math 21:9; Luk 19:44Ngũmwĩra atĩrĩ, kuuma rĩu mũtikanyona rĩngĩ nginya rĩrĩa mũkoiga atĩrĩ, 'Kũrathimwo nĩ mũndũ ũrĩa ũgũũka na rĩĩtwa rĩa Mwathani.' " 	 Kä ɣän la̱rä jɛ yɛ, /ci yɛn ɣä bi nɛn, amäni mi wä yɛn ɛ lar i̱, 'Puɔ̱th akɛ ram mi bëë kɛ ciöt Kua̱r ni Kuoth.' "


196:19 Ayub 9:8Na hĩndĩ ĩrĩa maatwarithĩtie marikabu ta kilomita ithano kana ithathatũ, makĩona Jesũ agĩũka kũrĩ marikabu-inĩ agereire maaĩ igũrũ; nao makĩmaka. 	 19 Mëë cikɛ gɛɛr kä mi tɔt, cukɛ Yecu nɛn jälɛ wi̱i̱ pi̱i̱ni, kä wëë kɛ thia̱k kɛ murkäb, cukɛ dual ɛlɔ̱ŋ.


1518:15 Kĩam 25:22Musa akĩmũcookeria, akĩmwĩra atĩrĩ, "Tondũ andũ aya marokaga kũrĩ niĩ nĩguo mamenye wendi wa Ngai. 	 22 Cu Muthɛ wee i̱, 'Bi Kuäär ni Kuoth in la Kuothdu yɛ jiëc gök rɛy dämuɔɔri mi ce̱tkɛ ɣä.


Mabűrũri ma Caribbean nĩ: 	 thu niña caribeña dice:


thierno ibrahima Thiranana Thuthuka Tiamika Tiana 	 cuɔ Abɛraam kony ɛ gaatkɛ Aydhɛk kɛnɛ


3215:32 Math 9:36Nake Jesũ agĩĩta arutwo ake moke harĩ we, akĩmeera atĩrĩ, "Nĩndĩraiguĩra andũ aya tha tondũ makoretwo hamwe na niĩ mĩthenya ĩtatũ, na matirĩ na kĩndũ gĩa kũrĩa. 	 1 Kä ɛn ni̱ni tɔ̱tɔ̱ mëë ci buɔ̱n mi di̱i̱t lɛni duɔl, kä thilɛ kɛ mi camkɛ, cu Yecu ji̱ kɔaarɛ cɔl, kä cuɛ kɛ jiök i̱, 2 "Go̱o̱r lɔcdä luäk nɛɛni ti̱ti̱, kɛ ɣöö täämɛ cikɛ jääny kɛ ɣä kɛɛl kɛ ni̱n da̱ŋ diɔ̱k, kä thilɛ mi ba cam.


ciohi ici cithondekagwo nĩ oo atomu kũruta erektroni na kũgwatanira na atomu iria ĩngĩ. ngerekano ya kinyamũ, kĩna kiohi kia mũthemba ũyũ nĩ oxigen . 	 Ɣayɔnik buɔndiŋ matdɛ min cuali̱ i̱lɛ̈ktɔröi̱thta̱tik kä no̱ŋɛ caj ɣayɔn ti̱ gua̱c kɛɛl kiɛɛ kɛ kam Atɔ̱mni̱ rɔw kɛɛl ti̱ te kɛ dääk ɣi̱lɛktɛrönägɛtibi̱ti̱ mi̱ thi̱a̱k kä ɛ jɛn mat min nhiamdiɛn kä Ɣayɔɔnik kɔmpaan


Homa no irwarwo ni mundu wothe. 	 bɛ̈c ɛlo̲ŋ piny kɛɛliw.


Mũtiagĩrĩirwo nĩgũtoonya kwa andũ aakwa, 	 la tak khu-dzuhuu sinataunw walaa naw-um,


Gũtuĩkaga Atĩa Harĩ Ithuĩ Rĩrĩa Twakua? 	 Ɛŋu mi la tuɔɔk kä raan ɔ mi cɛ li̱w?


Ngũmwĩra atĩrĩ, Ngai no atũme mahiga maya matuĩke ciana cia Iburahĩmu. 	 A po'o tə́ pɔ pyə wap biŋ a pɑ́ bɑ wap ghə byanyə́ pu a Abraham gɛ piŋ.


nyamũ cia gĩthaka 	 animal onjɛ n̥njɛ


"Maano Mahantha muthamaano arbhakam Maana ukshantha muthamaana Ukshitham. 	 Zehova ŋɔ wɛlikɛmaalaa gu yəi, gu mɛni kəlee kɛ ho kulɔ gu yəi !


Tũhe macookio nĩguo tũcookerie arĩa matũtũmire. 	 Kɛ ɣöö bɛ tekɛ mi luɔ̱ckɔ nɛy tin ja̱kɛ kɔ.


Nĩwe warĩ na Musa, ũka ngoro 	 Fanta bɛ Musa kɛ̀rɛfɛ


hiny6j hiny6s hiny6u hiny68 hiny64 hiny6x hiny67 hiny6a hiny6b hiny6w hiny6e hiny65 hiny6n hiny6h hiny61 hiny63 hinyrg hinyrz hinyrj hinyrs hinyru hinyr8 hinyr4 hinyrx hinyr7 hinyra hinyrb hinyrw hinyre hinyr5 hinyrn hinyrh hinyr1 hinyr3 hinywg hinywz hinywj hinyws hinywu hinyw8 hinyw4 	 tiaqgu tiaqgk tiaqgg tiaqg8 tiaqgw tiaqgi tiaqgy tiaqgs tiaqgq tiaqg0 tiaqma tiaqmc tiaqmm tiaqm2 tiaqm4 tiaqmo tiaqm6 tiaqme tiaqmu tiaqmk tiaqmg tiaqm8 tiaqmw tiaqmi tiaqmy tiaqms tiaqmq tiaqm0 tiaq8a tiaq8c tiaq8m tiaq82 tiaq84 tiaq8o tiaq86 tiaq8e tiaq8u tiaq8k tiaq8g tiaq88 tiaq8w


No gũkorũo nĩ ũraririkana ciugo ici ciandĩkĩtwo thĩinĩ wa Injiri ya Johana: "Ngai, tondũ wa ũrĩa endete kĩrĩndĩ gĩa gũkũ thĩ, nĩaarutire Mũrũ wake wa mũmwe, nĩ getha mũndũ o wothe ũmwĩhokete ndakore, no agĩe muoyo wa tene na tene." - Johana 3: 16. 	 16 "Kɛ ɣöö nhɔk Kuoth nɛy diaal ɛlɔ̱ŋ, cuɛ Gatdɛ kɛl ni kärɔa muɔc, kɛ ɣöö ram mi wä jɛ ŋäth, /cɛ bi li̱w, bɛ tekɛ tëk mi thil pek.


12 Nuu Wakuonirie Kuhoya 	 12 kä ni lilem lan


Hihi thanks! ^o^ 	 aaaw thanks! ^^


O nĩo Ngai aatuire ciana ciake; na nĩo maikaraga na riiri wake, na no-o matuĩtwo andũ a kĩrĩkanĩro, na a kwamũkĩra watho, na a kũhooyaga hekarũ-inĩ, o na ningĩ nĩo merĩirwo ciĩranĩro. 	 28 Ɛpuc ciaŋ ŋuɔ̱t kuanyɛ naath ala bööth palä tin di̱t rɛy nyuänädiɛn, duundɛ ɣöö ya̱c in ci ben kɔɔr ŋutdä, cɛ Gat kuany min ca jakä thil diw amäni cäŋ kɛl.


Ũrotũũranagia na ithuĩ 	 , Gyn 34:1 Ɛnee D. ta kɔ bɛ ɛkɛ


-Lắc kĩ chai. 	 qīn suǒ wù jǐn wèi qù


Tũtũme na njĩra njerũ. 	 prɔ mii pay bɔ̀ɔk wái


ithu yaaru? 	 sǔn la kaa kɔɔn


Nao andũ arĩa othe maiguire ũrĩa kwahaana makĩiyũrwo nĩ guoya. 	 Kä cu dual mi di̱i̱t ben kä nɛy diaal tëë ca nɔmɔ liŋ.


1625:16 Atũm 25:4, 5"Na niĩ ngĩmeera atĩ ti mũtugo wa andũ a Roma kũneana mũndũ o wothe ataambĩte kũngʼethanĩra na andũ arĩa mamũthitangĩte na kũheo mweke wa kwĩyarĩrĩria ũhoro-inĩ ũrĩa athitangĩirwo. 	 16 Kä cua kɛ jiök ɛn ɣöö /ciɛ ciaŋ ji̱ Röm ɛn ɣöö ba ram mi tekɛ go̱o̱ny thöp a ŋot /kenɛ ni röm kɛnɛ göönykɛ, kä bɛ tekɛ gua̱a̱th kɛ ɣöö bɛ rɔ gaŋ kä go̱o̱ny in gɔanykɛ ni jɛ.


Mũndũ warĩ na nguo ciahenagia akĩrũgama o rĩmwe mbere yakwa, 31akĩnjĩĩra atĩrĩ, 'Korinelio, Ngai nĩaiguĩte mahooya maku, na nĩaririkanĩte iheo ciaku iria wanahe athĩĩni. 	 mù jī zhě: " zài sì bǎi jiǔ shí bā yǔ wǔ bǎi biāo zhì gǎn zhōng jiān 。 " diǎn jī àn niǔ tīng lù yīn !


5 nĩ ũndũ wa kũigua ũrĩa ũtũire wendaga na ũkehoka Mwathani Jesũ, o na andũ arĩa othe aamũre. 	 Kä bikɛ buaydɛ liak! 15 Kɛ ɣöö cä ŋa̱thdun rɛy Kua̱r ni Kritho liŋ, kɛnɛ nhökdun kɛ nɛy tin ci Kuoth kɛ lɛy, 16 kä /ka̱n lär tɛthä lɔaac päl kɛ kui̱dun.


Tũreka ũũ tũkenete. 	 Wɔkɛ miishɛɛ jajeɔ akɛ


1013:10 2Akor 10:8Gĩtũmi kĩrĩa kĩratũma nyandĩke maũndũ maya o na itarĩ hamwe na inyuĩ-rĩ, nĩgeetha hĩndĩ ĩrĩa ngooka ndikaanahũthĩre ũhoti wakwa ũũru, ũhoti ũrĩa Mwathani aaheire ũrĩ wa kũmũkũria, no ti wa kũmũthũkia. 	 10 Inɔ gɔ̱a̱rä yɛ ti̱ti̱ min ŋuɔtdä na̱nä kɛ yɛ, kɛ ɣöö mi wa̱a̱ wä ben, /cä bi lɛ lät a bɛc kɛ läätdä kɛ buɔ̱m in ci Kuäär ɛ ka̱m ɣä kɛ kui̱ kapädun nhial, a /ciɛ kɛ kui̱ da̱kdun.


Caitaani mũtharaba-inĩ (Ngũgĩ wa Thiongʼo) 	 ^ Biɛ nɛ a kɛ tsɛɛ Satan.


O ta ũrĩa mũiguĩte kuuma o kĩambĩrĩria, rĩathani rĩake nĩ atĩ mũthiiage mũrĩ o na wendani ũcio. 	 Nɛmɛ ɛ jɛn ruac ëë ci yɛn ɛ liŋ ni tukä[dɛ], ɛn ɣöö banɛ rɔ̱ nhɔk.


Haaro Mĩthemba Mũgwanja 	 kä kite ngwen.


wĩyathi nginyagia ũmũthĩ ũyũ. 	 tëk cet kɛ tëk ɛ te kɛ kɛ walɛmɛ.


kōrero ~hia 	 Mitte ɛ ə ɔ


15Nĩũgũtuĩka mũira wake kũrĩ andũ othe wa kũmoimbũrĩra ũrĩa wonete na ũrĩa ũiguĩte. 	 Käp tëk mi do̱raar min ca ciöl ji̱, mi latdi thuɔ̱k nhiam nɛɛni diaal.


nĩwĩkĩte maũndũ ma kĩhooto na ma ũthingu 	 Guuri ni Duɔ̱ɔ̱p Palä mi Thuɔ̱k


19:1 1Athe 4:9; Atũm 24:17; Atũm 9:13Na rĩrĩ, ndikuona harĩ bata ndĩmwandĩkĩre ũhoro wa ũteithio ũrĩa wagĩrĩire kũheo andũ arĩa aamũre. 	 1 Täämɛ thilɛ luɔt mi bä yɛ gɔ̱a̱r warɛgak kɛ jɛ, kɛ kui̱ luäkä mi dëë jäkä nɛɛ Kuɔth tin cɛ lɛy.


Kuuma mũthenya ũrĩa thĩ ĩno yombirũo. 	 Caa jiɛn ŋuɔk ɛ wuni.


5Naguo ũtheri ũcio Ngai akĩũtua Mũthenya, nayo nduma akĩmĩtua Ũtukũ. 	 Cuɛ buay cɔl i̱ cäŋdäär, kä cuɛ muth cɔl i̱ wäär.


23"Nake mwathi wayo akĩmĩcookeria atĩrĩ, 'Nĩwĩkĩte wega, wee ndungata ĩno njega na ya kwĩhokeka! 	 32 Kä cu kuäär läätdɛ cɔl, kä cuɛ jɛ jiök i̱, 'Ɛ ji̱n, läät mi jiääk!


Gikunda akĩũria. 	 same askɛ diɛwɛadj


21 Ũbatithio, o ũcio ũringaine na ũndũ ũcio, o naguo rĩu nĩ ũramũhonokia inyuĩ (ti kũgerera kweherio gwa gĩko kĩa mwĩrĩ, ĩndĩ nĩ kũgerera kũhoya Ngai amũhe thamiri njega),+ kũgerera kũriũkio kwa Jesu Kristo. 	 Kä /ciɛ lak nitdä raar puɔ̱nydun, duundɛ ɣöö ɛ ruac mi ca la̱r Kuoth kɛ lo̱c ti gɔw min ci yɛ kän kɛ jiëc Yecu Kritho li̱th.


Othe arĩa abatithie nĩ mamũrĩtwo magatuĩka atungati na nĩ makoragwo na itemi wĩra-inĩ wa kũhunjia na kũruta andũ. 	 Kä nɛy diaal tin ci ŋɔaani diaal ŋa̱c, bikɛ ce̱tkɛ ŋi̱i̱cdiɛn.


Mũndũ ũrĩa wendeete thĩ ndeendeete Ngai Ithe. 	 Nɛy tin nhɔakɛ ni ɣɔw ɛmɛ, /ci nhök Kuɔth in la Gua̱a̱r in te nhial te rɛydiɛn.


15Mũndũ o wothe angiumbũra atĩ Jesũ nĩ Mũrũ wa Ngai-rĩ, Ngai atũũraga thĩinĩ wake, nake agatũũra thĩinĩ wa Ngai. 	 1 Nɛy diaal ti ŋa̱thkɛ jɛ ɛn ɣöö Yecu ɛ jɛn Kritho, kɛ gaat Kuɔth.


(trg) ="4"> Nĩ kĩĩranĩro kĩrĩkũ Ngai eeranĩire thutha wa Adamu na Hawa kwĩhia ? 	 Sisije ɔ, kɛ Adam kɛ Hawa a si himi ngɛ kɛɛ?


1Na thuutha wa mĩthenya ĩĩrĩ gũgĩkorwo kwĩ na ũhiki itũũrainĩ rĩa Kana bũrũriinĩ wa Galili, na nyina wa Jesũ aarĩ kuo. 	 1 Kɛ kɔr ni̱ni da̱ŋ rɛw cuɛ tekɛ kuën kä Keena ro̱o̱l Gɛ̈-lɛ-li, kä te man Yecu thi̱n.


'Inyuĩ mũtirĩ andũ akwa,' 	 ma yɛnlɛ pe kɛɛ tunndo ti na.


Barũthi ũcio warĩ mũndũ mũũgĩ, agĩtũmanĩra Baranaba na Saũlũ tondũ nĩendaga kũigua kiugo kĩa Ngai. 	 7 Kä jɛn tëë kɛɛl kɛ kuäär ni Ther-jiɛth Puɔl-äth, ram mi ŋäc ŋɔak ɛlɔ̱ŋ, mi cu Bar-na-bäth kɛnɛ Thɔɔl cɔl kɛ ɣöö go̱o̱rɛ li̱eŋ ruac Kuɔth.


O nawe-rĩ, ũhoro waku ũgũikara atĩa? 	 Kɛ o ngɛ kɛɛ? how are you?


no no ciekawe " 	 Na̱kɛ jɛ!'


45No tondũ njaragia ũhoro wa ma-rĩ, mũtinjĩtĩkagia. 	 45 Kä kɛ ɣöö latdä ni thuɔ̱k /ci yɛn ɣä ŋäth.


3Akiuga atĩrĩ, "Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, mũtumia ũyũ mũthĩĩni wa ndigwa nĩahotha mbeeca nyingĩ gũkĩra andũ arĩa angĩ othe. 	 3 Cuɛ wee i̱, "Ɛpuc, ɣän la̱rä jɛ yɛ, ci ciek jɔkä mɛ can ɛmɛ thöp ni mi leny kɛn diaal.


17Nĩ gũkorwo Kristũ ndaandũmire ngabatithanie, no aandũmire ngahunjie Ũhoro-ũrĩa-Mwega, no ti ndĩũheane na ũũgĩ wa mũndũ, nĩgeetha mũtharaba wa Kristũ ndũkae kwagithio kĩene. 	 Kä kuecä jɛ mi tëë kɛ radɔ̱diɛn mi cä lak.) 17 Kä /ken Kritho ɣä ja̱k kɛ ɣöö bä naath lak, kä ɛ ɣöö bä thuk Kuɔth ti gɔw lat, kä /cä jɛ lat kɛ ruac pɛlä nath, kɛ ɣöö /ci lua̱ŋ jiaath Kritho ëë pua̱t kɛ jɛ thi̱n bi thil.


no arĩa athingu maheanaga mategũtara. 	 Nɛy tih nath käh Dhaalap lupkɛ nɛy tih buɔhm buɔɔhm ɛlonŋ.


mũndũ akarwara mũrimũ wa 	 Mi ti kɛ juey mi te thi̱n


66:6 Arom 6:22Mũtikamaathĩkagĩre o hĩndĩ ĩrĩa maramuona atĩ nĩguo mamwendage; no ĩkagai ũguo ta mũrĩ ngombo cia Kristũ, mũgĩĩkaga maũndũ marĩa Ngai endaga mekwo mwĩendeire na ngoro cianyu. 	 La̱tdɛ jɛ, kä /ciɛ ɣöö kuɔkɛ ni yɛ, ɛ ɣöö nhɔk yɛn ɛ i̱ bia jɛ la̱t ce̱tkɛ min go̱o̱r Kuoth ɛ.


Nyau Iriaga Mbia 	 qhiav thiaj xyawg nqaij


Magĩtwakĩria mwaki tondũ nĩ kuoiraga na kwarĩ na heho na magĩtũnyiita ũgeni ithuothe. 	 Kä min ci nhiaal dɛ̈m tok kä ci ɣɔw kɔ̱a̱c, cukɛ mac dɔp, kä cua kɔn diaal cɔal thi̱n.


Nĩmakahinyĩrĩria bũrũri ũcio, na ndikamahonokia kuuma moko-inĩ mao." 	 Cä thak kɔk mi ca ɣä jiök ɛ ram in kɔk ŋɔaak I bɛ lät rɛy pini, duŋ dɛ ɣö min cä we yieër cue thia̱ŋ kɛ piw.


Hannah Ruthie. 	 Rut ruot ca mua thu.


Ngaruahine Iwi Authority 	 Nyuän kɛ riŋ mä loc


345:34 Atũm 22:3; Luk 2:46No rĩrĩ, Mũfarisai wetagwo Gamalieli, mũrutani wa watho na watĩĩtwo nĩ andũ othe akĩrũgama Kĩama-inĩ, agĩathana atĩ andũ acio mambe moimio nja gwa kahinda kanini. 	 34 Kä cu raan Pa-ri-thii mi te rɛy luɔ̱k ɛmɔ mi cɔal i̱ Gam-li-el mi ŋi̱i̱c ŋuɔ̱tni, kä luɔ̱thkɛ jɛ ɛ nɛy diaal, rɔ jiɛc, kä cuɛ jɛ lar ɛn ɣöö a wutni ti̱ti̱ naŋkɛ raar kä mi tɔt.


Hihihi ihanaa! 	 Täämɛ, nɛn riɛk ɛ di̱i̱t ɛmɛ!


2512:25 Math 10:39Mũndũ ũrĩa wendete muoyo wake nĩakoorwo nĩguo, na mũndũ ũrĩa ũthũire muoyo wake arĩ gũkũ thĩ, nĩakaũtũũria nginya muoyo wa tene na tene. 	 25 Kä ram mi nhɔk tëkdɛ bɛ jɛ bath, kä ram mi nyiir tëkdɛ wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n ɛmɛ, yoopɛ ni jɛ kɛ kui̱ teekä mi do̱raar.


Mũthii onaga magothe. 	 Cuɛ ŋɔak diaal guic a thil diw.


5Nake akĩnjũũria atĩrĩ, "Wee-rĩ, ndũũĩ ici nĩ ndũũ?" 	 6 Cuɛ kɛ thiec, "Mal puɔ̲nydɛ?"


na ĩgakinyĩrĩra Dameski: 	 Kä kɛ kɔrɛ cua luny kä Da-math-kɛth.


Mũndũ no eyũrie rũthiomi rũu rwaragio nĩ andũ anini ũguo nĩ kĩ. 	 Nɛmɛ dɔ̱ŋ latdɛ i̱ ɛ ŋu thanyti̱thni̱ bä ni̱ ciaaŋ


A na wahine, o na wahine i ka paipai, 	 camkɛ, kä kui̲rkɛ kɛ kuaykiɛn gööli.


Kũndutĩra muoyo wa mwana ũngĩ 	 Bi te kɛ gat dɔdiɛn


2720:27 Atũm 23:8Na rĩrĩ, andũ amwe a Asadukai, arĩa moigaga atĩ gũtirĩ ũhoro wa kũriũka, magĩũka kũrĩ Jesũ, makĩmũũria atĩrĩ, 2820:28 Gũcook 25:5"Mũrutani, Musa aatwandĩkĩire atĩ mũrũ wa nyina na mũndũ angĩkua atige mũtumia atarĩ na ciana-rĩ, mũndũ ũcio no nginya ahikie mũtumia ũcio watigwo nĩguo aciarĩre mũrũ wa nyina ciana. 	 28 Cukɛ jɛ thiec i̱, "Ŋi̱i̱c, ci Muthɛ ruac gɔ̱r kɛ kui̱da ɛn ɣöö mi ci däman ran li̱w, kä tëëkɛ ciek kä thilɛ kɛ gat, bi wut ɛmɔ ciek däman ka̱n, kä bɛ däman diëth gaat.


nao arĩa magaakũrathima marorathimagwo." 	 A puɔ̱th tekɛ nɛy tin ca cɔal guäth mi̱thni kuën Ruath Dɛ̈ɛ̈l."


"Aciari akwa nĩ maandeithirie mũno. 	 Bi gaatkä cu luny kä ɣä.


400 1 _ ‡a Wa Thiong'o, Ngũgĩ 	 166 correct, true kɛnɛka true


Rĩĩtwa rĩa Jesu wiki 	 Kä cua ciötdɛ cɔl i̱ Yecu.


Nĩtũkũigua na twathĩke." 	 Kä canɛ jɛ liŋ ni thokdɛ pa̱ny!"


Mĩnyamaro ĩgaathira rĩ? 	 Bɛ̀ í mɔkɛ wèè bo tiekɛ bɛ kpɛrɑɑ̀?


25Thuutha wa andũ acio kuumio nja, agĩtoonya thĩinĩ, akĩnyiita mũirĩtu ũcio guoko, nake agĩũkĩra. 	 25 Kä mëë ca buɔ̱n jakä wä raar, cuɛ wä dueel, cuɛ nyal käp tetdä, kä cu nyal rɔ jiɛc.


Mathu naba wari 2018 	 tu vi nam 2018 cua tuoi thin


3020:30 Math 9:27Nao andũ eerĩ atumumu maikarĩte mũkĩra-inĩ wa njĩra, na rĩrĩa maiguire atĩ nĩ Jesũ wahĩtũkaga-rĩ, makĩanĩrĩra, makiuga atĩrĩ, "Mwathani, Mũrũ wa Daudi, tũiguĩre tha!" 	 27 Kä mëë jiɛy Yecu ɛn wi̱ni, cu wutni da̱ŋ rɛw ti ciöör jɛ guɔ̱ɔ̱r, wieekɛ kɛ jɔw mi di̱i̱t i̱, "A lɔcdu kɔ̱c kɛ kɔ, Gat Dee-bid!" 28 Kä mëë cɛ coth dueel, cu ciöör ben kä jɛ.


2113:21 1Sam 8:5, 19Hĩndĩ ĩyo andũ makiuga maheo mũthamaki, nake Ngai akĩmahe Saũlũ mũrũ wa Kishu, wa mũhĩrĩga wa Benjamini, nake agĩathana mĩaka mĩrongo ĩna. 	 21 Kä cukɛ thiec kɛ kuäär, cu Kuoth kɛ ka̱m Thɔɔl gat Kic, raan döör Ben-ya-min, mëë cu ruëc kɛ run ti jiɛn ŋuaan.


Wĩra ũrikũ - which work? 	 leli kɛ idi? läti kɛ idi?


16Ũndũ ũrĩa ũtũmaga tũmenye ũrĩa wendo ũhaana nĩ ũyũ: Jesũ Kristũ nĩarutire muoyo wake nĩ ũndũ witũ. 	 16 Ŋa̱cnɛ nhök kɛ nɛmɛ, kɛ ɣöö ci Yecu tëkdɛ thöp kɛ kui̱dan, kä banɛ tëkdan lɛ thöp kɛ kui̱ dämanikɔn.


Na nĩyamũrĩkĩte bũrũri wothe; 	 kuɛn piny nhiam nɛɛni diaal tëë cuŋ kɛ jɛ


2 Kristũ nĩ we ũtũmaga tuoherwo meehia maitũ, na to maitũ moiki, no nĩ o na meehia ma andũ oothe. 	 2 Kä ɛ jɛn muc in ca luɛl ni dueerkɔn, kä /ciɛ kui̱ dueerikɔn kärɔ̱, kä amäni dueer ɣɔaa diaal.


Woothe ukumurumerera, ni thuu ya Ngai. 	 Kä bi ram ɔ liakdɛ jek kä Kuoth.


Mama Iragadheei 	 Ma kɛɛ me maame e,


jahan na o dagmagai waheen aa gaya kinara 	 p jahanam laa lau kwan bgtu . huhu .


Arũme marĩ rwamba. 	 Ji ni kɛnɛya.


hĩndĩ ĩrĩa ngaaniina andũ mathire kũndũ guothe gũkũ thĩ," 	 kɛ ɤöö bikɛ piny riaw."


mũoyo nĩ gĩtĩna gĩthamakaga thutha wa kĩũmbe gũciarwo na mbere ya gĩkuũ. 	 te tho lɛ thi ja thɛ ɕa ndjo ka o nu qha ta


Ingĩkaaga kũmũcookia kũrĩ wee, na ndĩmũrũgamie mbere yaku-rĩ, nĩ ngaacookererwo nĩ ihĩtia rĩu matukũ ma muoyo wakwa wothe. 	 mi kɔ̲c kɔ̲c, kä cuɛ jɛ ka̲m raan la̲t mi cu jɛ


Nyina wa Jesũ na Ariũ a Nyina 	 Musa man kɛnɛ.


Ũũ ti mũiganu, 	 bapdɛ te kɛ ti lueth?


2311:23 Thaam 1:16, 22Nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia-rĩ, aciari a Musa nĩmamũhithire ihinda rĩa mĩeri ĩtatũ kuuma aaciarwo tondũ nĩmoonire aarĩ mwana mwega, na matietigĩrire watho wa mũthamaki. 	 23 Kɛ ŋa̱th, mëë ca Muthɛ dap, cua jɛ tɛ̱̈ɛ̱̈ ɛ diëëthkɛ kɛ päth da̱ŋ diɔ̱k, kɛ ɣöö cikɛ jɛ nɛn ɛn ɣöö ɛ gat mi tekɛ maan, kä /kenkɛ dual kɛ ruac kua̱r ëë cɛ lat.


P. ĩ arirtwa. 	 A: N ka kɛnɛ.


103:10 Math 24:35; Luk 12:39 No rĩrĩ, mũthenya wa Mwathani ũgooka o ta mũici. 	 2 Kɛ ɣöö ŋäc yɛn pua̱nykun agɔaa ɛn ɣöö bi Cäŋ Kuɔth ben pa̱ny ce̱tkɛ cuer kɛ wäär.


357:35 Atũm 7:27"Ũyũ nowe Musa ũrĩa maaregete makiuga atĩrĩ, 'Nũũ ũgũtuĩte mwathi witũ na mũtũciirithia?' 	 Bër täämɛ, bä ji̱ jäk kä I-jëp.' 35 "Ɛn Muthɛ ɛmɛ ɛ jɛn mëë ca kɔŋ lo̱k ɛ kɛn, mëë ɛ kɛn i̱, 'Ɛŋa mi ci ji̱ jakä rueec kä luuk?'


We nĩaenda we nthiguru. 	 lɔcdɛ tɛɛth kɛ guec.


9Mũndũ ũrĩa ũrĩ na gũtũ nĩakĩigue. 	 15 Ram mi tekɛ ji̱th, a jɛ li̱ŋ.


Caitani ndagacoka guuthinia ringi; 	 ^ Biɛ nɛ a kɛ tsɛɛ Satan.


Gũtirĩ mũndũ ũgacooka, 	 Kä mi thilɛ ram mi te thi̱n bi malun luny kä yɛ.


121:12 Afil 4:13Nĩngũcookeria Kristũ Jesũ Mwathani witũ ngaatho, ũrĩa ũheete hinya, tondũ nĩanduire wa kwĩhokeka, na akĩnyamũra nduĩke wa kũmũtungatagĩra. 	 12 La̱rä Kritho Yecu Kuääran tɛ̈th lɔaac, jɛn ram in ci ɣä moc buɔ̱m, kɛ ɣöö cɛ ɣä jek ala raan ŋäthä kä cɛ ɣä kuany lätädɛ.


Nĩ ndaarĩ na ũũmĩrĩru harĩ inyuĩ inyuothe atĩ nĩmũngĩagwatanĩire na niĩ gĩkeno-inĩ gĩakwa, nakĩo gĩtuĩke kĩanyu. 	 Kä ta̱a̱ kɛ ŋa̱th kɛ yɛn diaal pa̱ny ɛn ɣöö bi tɛ̈th lɔaacdä tekɛ yɛn diaal.


Wee nĩũgathamakĩra Isiraeli, na niĩ nduĩke mũnini waku. 	 kɛ ruac guurun ni Ithɛrɛl: Ji̲n Rubɛn,


751:75 Aef 4:24tũrĩ atheru na athingu mbere yake matukũ-inĩ maitũ mothe. 	 75 Kɛ rɛy ciɛɛŋä mi rɛl rɔ, kɛnɛ rɛy cuŋni nhiamdɛ kɛ pek teekädan kɛɛliw.


Rĩu ta gĩkire, mwarĩ wa maitũ, tondũ we nĩ mũrũ wa thoguo. 	 , 1Tɛ 2:7 kɛ mɔɔ ɛ. di ɔ mra adane


Leo sina thamani, ndo maana 	 qiū tiān yīn wèi wèi le yīn guǒ jīn qiū


Ūthurīri, ūūgī, ūtaari, hinya, Waara, Wendi mwega na wītigīri wa Ngai #kamandenakanyonga. 	 5 Kɛ kui̱ ɛmɛ la̱thɛ tin la nyin ɣɔaa rɛy teekädun ɛmɛ li̱th, ce̱tkɛ leer, kɛ nyuɔɔn, lät jiäkni, kɛ di̱t lɔaac, min la pal kuthni ti guäy.


nĩgũkorwo arĩa othe matũũraga gũkũ thĩ 	 kuɛn piny nhiam nɛɛni diaal tëë cuŋ kɛ jɛ


Ũcio nĩguo warĩ mũthenya wa kana. 	 kɛ cäŋ in dhieecdiɛn.


510:5 Ndar 14:29O na kũrĩ ũguo-rĩ, aingĩ ao matiigana gũkenia Ngai; nacio ciimba ciao ikĩhurunjwo werũ-inĩ. 	 5 Kä cäŋ ɛ jɛn inɔ, cu Kuoth lɔcdɛ jiääk kɛ ri̱wdiɛn ti ŋuan, kä cuɛ ri̱ŋkiɛn riaw där dɔaar.


Godugai thanaina amma 	 chǎn qián yòng pū zhù suǒ kòu


marigithathi ma andũ na ma nyamũ. 	 kɛ ley tin laa mol piny, kɛ ley kɔkiɛn


18Nake ũrĩa wĩ mũgũnda ndagacooke mũciĩ kũgĩĩra nguo ciake. 	 16 Kä a ram mi te rɛy kakä /ci loc wi̱c kɛ ɣöö bɛ bi̱i̱dɛ wä ka̱n.


Nĩa Ngombo Ĩrĩa Ĩĩhokekete na Njũgĩ? 	 Ɛŋa mi mɔ Läät mi Ŋa̱thkɛ kä Pɛl?


112:1 Joh 11:55; Math 21:17Mĩthenya ĩtandatũ mbere ya Gĩathĩ kĩa Bathaka gũkinya, Jesũ agĩthiĩ Bethania, kũrĩa Lazaro ũrĩa aariũkĩtie aatũũraga. 	 1 Kɛ nin da̱ŋ bäkɛl a ŋot /ken Cäŋ Bälä ni cop, cu Yecu ben kä Beth-ani, min la ciëŋ La-dha-räth, ëë ci Yecu ɛ jiɛc li̱th.


amemende ruototia rwa arĩa mathiiaga na mbere kwĩhia. 	 Cuɛ nyinkɛ wä ŋar ŋar kɛ lät ti jiäk.