O Melkisedek gena o Lewi awi ngopa de awi dano moiku gena wisowo. Ngaroko komagena, una o regu ma mogiowoka o Abraham wakokoorano gena asa wamake. De ngaroko lo o Abraham gena o Gikimoi Awi jaji asa wihike qaboloka, duma ka o Melkisedek magena asa wogolo o Gikimoi Awi laha wisidumu o Abrahamka. 	 لکن آن کس که نسبتی بدیشان نداشت، ازابراهیم ده‌یک گرفته و صاحب وعده‌ها را برکت داده است.


de yohoru isangisara, sababu o orasi magena o paro manga simano so yatomo. So he qaginita Una asa wakahika onaka, de ka o ake ma qokuko wotagi. Duma Una asa wahika manga deru ma dateka, 	 وایشان را در راندن کشتی خسته دید زیرا که بادمخالف بر ایشان می‌وزید. پس نزدیک پاس چهارم از شب بر دریا خرامان شده، به نزد ایشان آمد و خواست از ایشان بگذرد.


O wange magegena o Sabat ma wange, so kagena de o bi Farisika iwinanano nakoso o Yesus asa o nyawa magena wisiloha, eko hiwa. Manga edekati Una iwitailako de Awi sala yasari la iwikalaki. 	 و مراقب وی بودند که شاید او را در سبت شفا دهد تا مدعی او گردند.


Ngohi togololi, ma ngale ona lo asa imatekerimoi imatero maro Ngona, Baba, to Ngohi Ai rabaka de Ngohi lo to Ngona Ani rabaka. Komagena tanu ona lo to Ngone Nanga rabaka, ma ngale o bi nyawa yangodu o duniaka aku yopiricaya igogou Ngona gena Ngohi noisulo so tahinoka. 	 تا همه یک گردند چنانکه تو‌ای پدر، در من هستی و من در تو، تا ایشان نیز در مایک باشند تا جهان ایمان آرد که تو مرا فرستادی.


Kagena de Una watemo, "Igogou, ngini manena nikokulai! So itero maro ma nabi Yesaya wotemo iqomaka de wosilefoka ma ngale ngini manena o Gikimoi wotemo komanena, 'O bi nyawa ona magena ihoromati Ngohi, duma cawali manga uru ma kahika, duma manga siningaka gena ihiwa. 	 در جواب ایشان گفت: «نیکو اخبار نموداشعیا درباره شما‌ای ریاکاران، چنانکه مکتوب است: این قوم به لبهای خود مرا حرمت می‌دارندلیکن دلشان از من دور است.


Nakoso o tahu moika nimasidodogu, de o tahu ma duhutuka nitemo, 'Tanu o Jou Awi laha winisidumu nginika.' 	 و چون به خانه‌ای درآیید، بر آن سلام نمایید؛


O bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku ona magena o nyawa manga gimina ma mogiowoka yamake. Duma ngone aku potemo, o bi imam ona magena lo o gimina ma mogiowoka wihike o Melkisedekka. 	 حتی آنکه گویا می توان گفت که بوساطت ابراهیم از همان لاوی که ده‌یک می‌گیرد، ده‌یک گرفته شد،


Qabolo de o Herodes awi nyawa wapomaka de wasulo so itagi imapongoka, la yaaso o nyawa icocawaro ona magena so awi simaka yahino de wasano wotemo onaka, "Kapuruosi de o ngoma magena niakelelo o dipaka." 	 آنگاه هیرودیس مجوسیان را در خلوت خوانده، وقت ظهور ستاره را از ایشان تحقیق کرد.


To ngini nia sininga ma beleso, kiaka ai surati iqomaka niababaca, magena igogou kanaga yamote o Gikimoi Awi edekati. Hika niakelelo kiaka nia sininga ma beleso ma sopo. Ma ngale nia sininga ma beleso, so ngini nia siningaka foloi niodupa o kia naga itotiai magena niaaka. Ngini nitemo o nyawa la kanaga ngohi ihoholu ona magena niamotewa. Ngini o sala o nyawa yaaaka magena nioduhudu de ona manga gogoho komagena ngini niomodo. Ngini kanaga de nia dupa foloi qaputuru ngohika, de ai demo niamote qaputuru, de lo niasidailako o nyawa isasala ona magena niafanggali de o sangisara. So o bi moi-moi qangodu magena ma rabaka kanaga ngini nisimane igogou nia sala moi lo ihiwaka. 	 زیرا اینک همین‌که غم شما برای خدا بود، چگونه کوشش، بل احتجاج، بل خشم، بل ترس، بل اشتیاق، بل غیرت، بل انتقام را در شما پدید آورد. در هر چیزخود را ثابت کردید که در این امر مبرا هستید.


Ngini nianako masirete cawali o Timotius una magena o Gikimoi iwileleani qaloha. Una womanara dede ngohi mitagi ma ngale o habari qaloloha misihabari de maro o ngopa moi so womanara dede awi baba masirete. 	 اما دلیل اورا می‌دانید، زیرا چنانکه فرزند پدر را خدمت می‌کند، او با من برای انجیل خدمت کرده است.


De o muri ma binuka ona magena o deruka wisiduuru. Onaka de o dududuka gena ma soa ikuruwa, nagala cawali ka o meter o ratu moisa, de o nao manga soma gena iwedoka so yalia kasi. 	 اما شاگردان دیگر در زورق آمدند زیرااز خشکی دور نبودند، مگر قریب به دویست ذراع و دام ماهی را می‌کشیدند.


So komagena o bobita la kanaga totemo, nako taaka, de nagala ai dorou moi lo aku ihiwa de o oho ka sidutu ikakali gena tamake. Duma o bobita magegena asa ai dorou isikelelo ngohika, so tanako igogou ngohi de o Gikimoi mimakitingaka. 	 و آن حکمی که برای حیات بود، همان مرا باعث موت گردید.


Ona gena, ngaroko, manga sininga ma rabaka itemo, "Ngohi tocawaro," duma igogou ona ka ifuma. 	 ادعای حکمت می‌کردند واحمق گردیدند.


de ngaroko o kia naga moi manga sininga ma rabaka yafikiri qatorou, duma ka yaaka sidago yodupa o nyawa ma somoa yaaniaya de qangodu itemo ka yanako. So o bi nyawa maro komagena manga dupa o Gikimoika gena ihiwa, duma ka yodupa yamote to ona manga nyafusu masirete. 	 و خیانت کار وتندمزاج و مغرور که عشرت را بیشتر از خدادوست می‌دارند؛


So o malaikat magena wotagi watago o naga, eko ma nonomaka gena o ngihia de wisiaso lo o Toka eko o Iblis, una magena de o rate wisipilikuka ma deka o taungu o cala moi gena upa wipalako. 	 و اژدها یعنی مار قدیم را که ابلیس و شیطان می‌باشد، گرفتار کرده، او راتا مدت هزار سال در بند نهاد.


Duma iside ikuru waasi, de o rato qasosihilo, isironga o Wange ma Siwa ma paro ma dorou, itaqo o talako ikahoko de mia deru yaaho ma dongirabako. 	 لیکن چیزی نگذشت که بادی شدید که آن رااورکلیدون می‌نامند از بالای آن زدن گرفت.


Isulo komagena, so o bui ma sahe gena o bui ma rabaka o ngihi moi iluluku-lukuku kagena wasipakaka, de manga qohu o balak ngai sinoto isipilatuka. 	 و چون او بدینطورامر یافت، ایشان را به زندان درونی انداخت وپایهای ایشان را در کنده مضبوط کرد.


Duma koloko ma ngutu iluku kuwa, so ona yopiricaya itekawa. So de o susa yamake de ma ngale o habari qaloloha so yasisangisara, de gila-gila ona o Gikimoi wipalako so imakiliho de ikafirika. 	 ولکن ریشه‌ای در خود ندارند بلکه فانی می‌باشند؛ و چون صدمه‌ای یا زحمتی به‌سبب کلام روی دهد در ساعت لغزش می‌خورند.


De muna mosango motemo, "Ngohi ai roka ihiwa." De wotemo munaka, "Ngona ani demo gena itero. Gena igogou ngona ani roka ihiwa. 	 زن در جواب گفت: «شوهر ندارم.» عیسی بدو گفت: «نیکو گفتی که شوهر نداری!


Komagena ngone panako o bi kia naga moi-moi pogogolo gena kanaga Una ka woise, so ngone lo panako nanga gogolo maro moi-moi magena asa waaturu qaboloka. 	 و اگر دانیم که هرچه سوال کنیم ما را می‌شنود، پس می‌دانیم که آنچه از او درخواست کنیم می‌یابیم.


O Yahudika ma nyawa yadala kanaga manga roriri yadongosaka, ma ngale manga piricaya itagali de ikahika o Yesuska, sababu o Lazarus wisioho kali. So o roriri o imamka ma bi sahe magena isitatapuka itemo, "O Lazarus una lo bilasu powitooma." Mutuwade ona imatekefakati gena maro o Yesus, komagena lo o Lazarus, una lo bilasu iwitooma. 	 زیرا که بسیاری از یهودبه‌سبب او می‌رفتند و به عیسی ایمان می‌آوردند.


De una wosango, "Ngini upa niaqehe ifoloi ilamo de o kia o bobareta isitatapuka." 	 بدیشان گفت: «زیادتر از آنچه مقرر است، مگیرید.»


Ma ngale magegena so o kia igogou o Gikimoi wasirimoika, upa lo o nyawa pasiritinga." 	 پس آنچه خدا پیوست، انسان آن راجدا نکند.»


Komagena lo kanaga ipapasaka nia ete de nia topora o Abraham, una magena wanakoka Ngohi done tahino, de ma ngale magena una igogou winali de itero nakoso una aku woikelelo Ngohi tahino qabolo." 	 پدر شما ابراهیم شادی کرد براینکه روز مرا ببیند و دید و شادمان گردید.»


Ma orasi magena o Yesus wahino o Nazaretno o Galilea ma tonaka. De o Yohanes o Yesus wiosi o Yordan ma Seleraka. 	 و واقع شد در آن ایام که عیسی از ناصره جلیل آمده در اردن از یحیی تعمید یافت.


Kagena de Una gena ona wadongosa de o kota magenano womasihoika, de wotagi womasidodogu o Betaniaka. 	 پس ایشان را واگذارده، از شهر بسوی بیت عنیارفته، در آنجا شب را بسر برد.


Ngini nianakoka ma orasi o Yohanes una o osi ma habari wosihabari qabolo, de isolano o Galilea ma daeraka sidago o Yudea ma bi doku ma sigilolika o Yesus o nonako ihahairani waaka. 	 آن سخن را شما می‌دانید که شروع آن از جلیل بود و در تمامی یهودیه منتشر شد، بعد از آن تعمیدی که یحیی بدان موعظه می‌نمود،


O Yesus o ade-ade magena wosijarita qabolo, de Una wisano o guru agama magenaka wotemo, "To ngona ani dakolo idodooha. Nakoso yaruwange ona magena, naguuna igogou waaka o nyawa wikokooraka gena, ngaroko winako waasi, duma wiriwo maro ka awi dodiao moi." 	 «پس به نظر تو کدام‌یک از این سه نفرهمسایه بود با آن شخص که به‌دست دزدان افتاد؟»


De Awi muri-murika o Yesus wotemo, "Upa sidago ngini nia sininga isusa. Ka imatero de o Gikimoika ngini niwipiricaya, tanu ngini lo nipiricaya Ngohika. 	 «دل شما مضطرب نشود! به خدا ایمان آورید به من نیز ایمان آورید.


Sababu, nakoso o Gikimoi wodupa de asa ifoloisi qaloha ma ngale o loha niaaka so nisangisaraka. Upa sidago o dorou niaaka so nisangisarali. 	 زیرا اگر اراده خدا چنین است، نیکوکار بودن و زحمت کشیدن، بهتر است ازبدکردار بودن.


de kagena o ngopeqeka mobabalo moi de mosususa lo mahino. Muna lo ami suba matota, kodo, cawali o pipi o tembaga o sengi sinoto de ma ragani lo ka ma cunu. 	 آنگاه بیوه‌زنی فقیر آمده، دوفلس که یک ربع باشد انداخت.


la tongongano ngini nia sidongirabaka o nyawa asa yahiwaka ma ngale ngohi ai kuasa gena yaholu, la ma orasi done ngohi kagena tomasidiado, de ngohi he tiningamo kawa. Sababu kanaga o nyawa itemo ngomi gena mia gogoho maro o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa. Ilaha! Done kagena taado, de ona masirete asa ai ngamo yoise bai! 	 والتماس می‌کنم که چون حاضر شوم، جسارت نکنم بدان اعتمادی که گمان می‌برم که جرات خواهم کرد با آنانی که می‌پندارند که ما به طریق جسم رفتار می‌کنیم.


Komagena so o Gikimoi Awi dodoto itotiai gena ngone nanga dorouno inapalako de inasiputuru so aku Una powileleanika, so ngone gena igogou done asa nanga sopo ma dagali pamake Unano. Mutuwade bilasu ngini niabicaraka de niamanaraka lo maro o nyawa o Gikimoi Awi dagali moi-moi magegena yosininga qaloha. 	 همچنین سخن گویید و عمل نمایید مانند کسانی که برایشان داوری به شریعت آزادی خواهد شد.


De kanaga lo ma nabi Yesaya walefo gena ma demo, "Done o nyawa moi o Isai awi ngopa de awi danoku witide la wokolano o Yahudika yasowo, o bi bangsa gena yangodu Unaka wingongano." 	 و اشعیا نیز می‌گوید که «ریشه یسا خواهد بود و آنکه برای حکمرانی امت‌ها مبعوث شود، امید امت‌ها بر وی خواهدبود.»


De o Pilatus wotemo o nyawa yadadalaka magena, "Nako komagena, de ngini niodupa ngohi o kia taaka kiaka ngini niwiaaso Una manena o Yahudika manga kolano." 	 پیلاطس باز ایشان را در جواب گفت: «پس چه می‌خواهید بکنم با آن کس که پادشاه یهودش می‌گویید؟»


De ona yotemo, "Upa he o saksi posari kali bai! Ngone inangodu poise Awi sala Awi uruno masirete isupu." 	 گفتند: «دیگر ما را چه حاجت به شهادت است، زیرا خود از زبانش شنیدیم.»


So imagogora moi-moi manga dokuka itagi so o nyawa yasisiri manga jongutuku yasitide de Unaka yangaho kiaka yogiise Una kagena naga. 	 و در همه آن نواحی بشتاب می‌گشتند و بیماران را بر تختهانهاده، هر جا که می‌شنیدند که او در آنجا است، می‌آوردند.و هر جایی که به دهات یا شهرها یا اراضی می‌رفت، مریضان را بر راهها می‌گذاردندو از او خواهش می‌نمودند که محض دامن ردای او را لمس کنند و هر‌که آن را لمس می‌کرد شفامی یافت.


Sababu nakoso ngohi o habari qaloloha tosihabari de ma ngale magegena ngohi ai giliri tosimane, gena he itiaiwa bai! Salanta o manara magena ngohi isuloka la bilasu taaka, so nakoso toholu o manara magena tamoku, de ma ngale ngohi gena idodooha, kodo! De igogou ngohi done asa ibodito. 	 زیرا هرگاه بشارت دهم، مرا فخر نیست چونکه مرا ضرورت افتاده است، بلکه وای بر من اگر بشارت ندهم.


O bi nyawa yadadala iqoqoma de ma binukali itotuuru Una wimote-mote gena, yangodu imasagaga itemo, "Powigiliri Una o Daud awi ngopa de awi dano moiku! Igogou! Una wahino de o Jou Awi ronga. So tanu Una magenaka o Gikimoi Awi laha wisicatu. Hino powigiliri o Gikimoi Wikukuruye!" 	 و جمعی ازپیش و پس او رفته، فریادکنان می‌گفتند: «هوشیعانا پسر داودا، مبارک باد کسی‌که به اسم خداوند می‌آید! هوشیعانا در اعلی علیین!»


Ngona ma orasi nomagohiduurusi gena, ngona masirete aku nomasidailako masirete la kiaka bato ngona nodudupa kagena ngona notagi. Duma igogou, done o orasi ma simaka de ngona asa niperekika, de ngona ani gia asa nosidoaka, ma ngale ani gia gena asa o nyawa yapilikuka de inituda, so ningaho o riho kiaka ngona nodudupa kawa." 	 آمین آمین به تو می‌گویم وقتی که جوان بودی، کمر خود رامی بستی و هر جا می‌خواستی می‌رفتی ولکن زمانی که پیر شوی دستهای خود را دراز خواهی کرد و دیگران تو را بسته به‌جایی که نمی خواهی تو را خواهند برد.»


De o Barnabas awi dupa o Yohanes Markus una magena lo iwingaho. 	 اما برنابا چنان مصلحت دید که یوحنای ملقب به مرقس را همراه نیز بردارد.


Sababu o ngeko ma ngale ngone podadi o Gikimoi Awi nyawa gena cawali powipiricaya o Yesus Kristuska. So ngone aku potemo ka cawali o Yesus Kristus Una magena maro o Gikimoi Awi tahu ma sosoqe la waaka, so o sosoqe ma somoa gena ihiwa. 	 زیرا بنیادی دیگر هیچ‌کس نمی تواند نهاد جز آنکه نهاده شده است، یعنی عیسی مسیح.


Nako o Titus, una magena to ngohi ai dodiao mimomanara ma ngale ngini miniriwo. So nako ona yasinoto de una wimomote, ona magena o bi gogobu kanena asa yasuloka ma ngale ona o roriwo o pipi yatotolomu magena yaaturu. Ma ngale ona manga gogoho so ma Kristus Awi ronga isilamoka. 	 هرگاه درباره تیطس (بپرسند)، او درخدمت شما رفیق و همکار من است؛ و اگر درباره برادران ما، ایشان رسل کلیساها و جلال مسیح می‌باشند.پس دلیل محبت خود و فخر ما را درباره شما در حضور کلیساها به ایشان ظاهرنمایید.


De lo o gimina moili itemo, "O teto ilalamo magena yahado kugena o ngekoku so o nyawa isepele de iruba de itagi lo yaaku kawa." O nyawa isosepele ona magena ma Kristus iwiholu, sababu ona o habari qaloloha magena yoholu yosigise. De ma ngale ona gena idadi komagena, sababu iqomaka o Gikimoi Awi dupa so wositatapu qaboloka bilasu yosigisewa. 	 و «سنگ لغزش دهنده و صخره مصادم»، زیرا که اطاعت کلام نکرده، لغزش می‌خورند که برای همین معین شده‌اند.


De lo tanu ngini asa nikaeli niaaka o bi moi-moi o kia ngohi tinidodotoka de ngini lo niaqehe qalohaka, de lo ai demo moi-moi o kia ngini nioiiseka de ai manara moi-moi o kia ngini niakokeleloka. Nakoso niaaka komagena, done o Gikimoi, kiaka o sanangi wonahihike ngoneka, Una magena asa wogoge dede ngini. 	 و آنچه در من آموخته و پذیرفته و شنیده و دیده‌اید، آنهارا بعمل آرید، و خدای سلامتی با شما خواهدبود.


De o nyawa nakoso kanaga yodupa o Gikimoi Awi Gurumi ona wangaho de wadoto, de ona magena yangodu igogou o Gikimoi Awi ngopa-ngopa masirete. 	 زیرا همه کسانی که از روح خدا هدایت می‌شوند، ایشان پسران خدایند.


Komagena so o orasi manena gena upa ngohi ai buturu masirete so ai sininga itiai, duma cawali de ma Kristus Awi oho ma buturu asa aku ai sininga itiai. La ma ngale o orasi manena ngohi tooho de o Gikimoi Awi Ngopa towipiricayaka, la Una magena asa aku ai sininga itotiai gena waaka. Sababu Una magena ngohi woidodara de ma ngale ngohi lo Una wodupa wosone. 	 با مسیح مصلوب شده‌ام ولی زندگی می‌کنم لیکن نه من بعد از این، بلکه مسیح در من زندگی می‌کند. و زندگانی که الحال در جسم می‌کنم، به ایمان بر پسر خدا می‌کنم که مرا محبت نمود و خود را برای من داد.فیض خدا را باطل نمی سازم، زیرا اگر عدالت به شریعت می‌بود، هرآینه مسیح عبث مرد.


O nyawa nagoona kanaga to Ngohi Ai rohe yaoqo de Ai au lo yaudo, ona dede Ngohi gena mimatekerimoika. 	 پس هر‌که جسد مرا می‌خورد و خون مرا می‌نوشد، در من می‌ماند و من در او.


O Iblis magena de o baja qangodu magena o Yesus iwibaja qabolo, de gila-gila woloqa de wotamaha done o orasi qaloloha moili. 	 و چون ابلیس جمیع تجربه را به اتمام رسانید، تا مدتی از او جدا شد.


De imatero lo maro o kia iqomaka o Daud wogolo o Gikimoika wotemo, "Tanu o kia naga yodudupa nasifanggali la yobodito. Maro o oha o sabatoloka o haiwani yatago. Tanu ona nasitura, nafanggali lo de o dorou. 	 و داود می‌گوید که «مائده ایشان برای ایشان تله و دام و سنگ مصادم و عقوبت باد؛


Sababu o nyawa nakoso kanaga manga dodiao ma Kristus wipipiricayaka de yaduhuduka, ona yangodu koloko o nyawa yototooma moi. De ngini lo nianakoka igogou o nyawa yototooma moi gena o oho ka sidutu ikakali yamakewa. 	 هر‌که از برادر خود نفرت نماید، قاتل است و می‌دانید که هیچ قاتل حیات جاودانی در خود ثابت ندارد.


So kagena de o Yohanes wibuika, qabolo de o Yesus wakahino o Galilea ma tonano, de wosihabari o Gikimoi Awi habari qaloloha 	 و بعد از گرفتاری یحیی، عیسی به جلیل آمده، به بشارت ملکوت خدا موعظه کرده،


Duma ngohi foloi tohawateri, upa sidago ngini gena o nyawa inikulai so ngini ma Kristus niwipiricaya duma nia sininga igogou kawa. Maro ongo Hawa iqoqomaka o ngihia ma cawaro wogaka de ma edekati qatorou so imibaja de moturaka. 	 لیکن می‌ترسم که چنانکه مار به مکر خود حوا را فریفت، همچنین خاطرشما هم از سادگی‌ای که در مسیح است، فاسدگردد.


Kagena de o Yesus manga deruku wopaneka, de o nyawa wisilolohaka una magena igogou-gogou wogolo o Yesuska, la tanu iwimote. 	 و چون به کشتی سوار شد، آنکه دیوانه بود ازوی استدعا نمود که با وی باشد.


Sidago ngomi lo to ngini nia ronga misilamo o gogobu moi-moi o Gikimoi iwipipiricayaka. De komagena lo asa miasingangasu onaka igogou ngaroko o orasi isigeto-geto ngini o nyawa nisangisara de o susa niamake, duma magena ngini asa niamoku de ka o Jou Yesus niwipiricaya qaputuru. 	 بحدی که خود ما در خصوص شما در کلیساهای خدا فخرمی کنیم به‌سبب صبر و ایمانتان در همه مصایب شما و عذابهایی که متحمل آنها می‌شوید،


de lo una iwidoto qaboloka ma ngale o kia o Jou wodupa paaka so wanakoka. Mutuwade de awi sininga ma gawene ilalamo so wosibicara de wodoto itiai ma ngale o Yesus. Duma ma ngale o Yesus gena winako ifoloi waasi, sababu una asa ka wanako o Yohanes Wooosi awi dodoto. 	 او درطریق خداوند تربیت یافته و در روح سرگرم بوده، درباره خداوند به دقت تکلم و تعلیم می‌نمود هر‌چند چز از تعمید یحیی اطلاعی نداشت.


Ma ngale ngini maro o Gikimoi Awi nyawa o tahu moika gena, ngohi manena o Gikimoi Awi laha woisidumu so woisulo la ngohi toqoma o habari qaloloha tinisihabari nginika. Gena imatero maro o tahu moi o nyawa isigoko so kanaga o tahu ma sosoqe gena waaka woqoma de kagena ma qokuka o nyawa ma somoa aku o tahu isigoko. Duma ona yangodu moi-moi bilasu isigoko itotiai. 	 بحسب فیض خدا که به من عطا شد، چون معمار دانا بنیاد نهادم و دیگری بر آن عمارت می‌سازد؛ لکن هرکس با‌خبر باشد که چگونه عمارت می‌کند.


Ngohi tanakoka o bi moi-moi gena ngini asa niaakaka. Ngaroko ngini gena nia buturu ka ma cunu, duma to Ngohi Ai dodoto gena niiseka, de Ngohi nimoteka, de lo nidongosa waasi. He! Tanu niakelelo! Kanaga nia simaka o ngeko moi Ngohi tinibelengaka, la ma ngale Ai manara aku ngini niaaka de magena o nyawa moi lo yaakuwa yafati. 	 اعمال تو رامی دانم. اینک دری گشاده پیش روی تو گذارده‌ام که کسی آن را نتواند بست، زیرا اندک قوتی داری و کلام مرا حفظ کرده، اسم مرا انکار ننمودی.


La Una wosano ma babaka, "So he itekaka to una awi siri manena?" De ma baba wosango, "Ka wicecekesi. 	 پس از پدر وی پرسید: «چند وقت است که او را این حالت است؟» گفت: «ازطفولیت.


Ngone potemo nakoso yanau moi la kanaga de awi hutu ikuru, magena wimaqe. 	 آیا خودطبیعت شما را نمی آموزد که اگر مرد موی درازدارد، او را عار می‌باشد؟


De o habari qaloloha miasihohabari gena nakoso o nyawa la kanaga yopiricayawa, ona magena cawali ka o nyawa kiaka yohoholu so done dede o Gikimoi imakitingaka. 	 لیکن اگر بشارت ما مخفی است، بر هالکان مخفی است،


Ato toise o ili moi o sorogano. O ili ma kuguru gena koloko o ake qasosihilo, o diwotu ma dupuru eko koloko o bi kecapi isigoguule ma ili. 	 و آوازی از آسمان شنیدم، مثل آواز آبهای بسیار و مانند آواز رعدعظیم؛ و آن آوازی که شنیدم، مانند آوازبربطنوازان بود که بربطهای خود را بنوازند.


"Niosininga de nimadiahi to Ngohi Ai demo manena: Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena done asa isidoa Ai saturu manga gia ma sohaka." 	 «این سخنان را در گوشهای خود فراگیریدزیرا که پسر انسان به‌دستهای مردم تسلیم خواهدشد.»


Kanaga ona ma binuka yoholu o Yesus Kristus Awi dupa yososininga, duma ka cawali to ona manga dupa masirete. 	 زانرو که همه نفع خود رامی طلبند، نه امور عیسی مسیح را.


Komagena o Gikimoi Una gena, o bi moi-moi o kia naga qangodu gena wosidadika de magena ma ngale Una masirete wigiliri. So itiaika la Una gena wasimaha la o Jou Yesus wisangisara ma ngale Una womatengo gena womaaka o Salamati wololoa moi, kiaka o ngeko wasidumu Awi nyawaka ma ngale ona wasisalamati so aku imakomote yasimulia Una dede ona. 	 زیرا او را که بخاطروی همه و از وی همه‌چیز می‌باشد، چون فرزندان بسیار را وارد جلال می‌گرداند، شایسته بود که رئیس نجات ایشان را به دردها کامل گرداند.


Ona itagi yamote o ngeko magena, de imasidiado o riho moika de ma akeka. La o Etiopia ma nyawa una magena wotemo, "He! O ake lo madahe! Hino pouti, la kagena de noiosi." 	 و چون در عرض راه به آبی رسیدند، خواجه گفت: «اینک آب است! از تعمید یافتنم چه چیز مانع می‌باشد؟»


So hika ngini nia sininga gena ma meta ngai moika foloisi ilamo, ena gena bilasu o nyawa niadodara nikaeli. De lo nako o bi cocatu gena, hika ngini niodupa niamake de ma boboloi gena o cocatu o Gikimoi Awi demo posingongangasu. 	 در‌پی محبت بکوشید و عطایای روحانی را به غیرت بطلبید، خصوص اینکه نبوت کنید.


De wototoro moi nakoso una womanara wokaeli, una magena asa ma noma-noma ma sopo wautu. So nakoso ngona lo o Yesus Kristus Awi manara naaka nokaeli, ma duuruka asa ngona ani manara ma sopo namake. 	 برزگری که محنت می‌کشد، باید اول نصیبی ازحاصل ببرد.


So ma kolano awi galusiri asa ibaoka, wamalo o gilalo una magena wigalusiri sidago lo wipalako, de wotemo unaka, 'Ani nagi gena qangodu ngohi tapikika.' 	 آنگاه آقای آن غلام بر وی ترحم نموده، او را رها کرد وقرض او را بخشید.


Ngaroko komagena, duma nakoso nianano o Gikimoi Awi nyawa wimomote manga manara, de ngini asa nianako Awi ngale gena itiai de wocawaro." 	 اما حکمت از جمیع فرزندان خود مصدق می‌شود.


De kagena o Yesus wobicara kali o nyawa yadadalaka wotemo, "Ngohi manena maro o nita moi o dunia ma bi nyawaka. So nakoso o nyawa la imote Ngohi, de ona magena asa o bubutu ma rabaka igoge kawa, duma asa yamake o oho ma duhutu de o nita magena foloisi yadisiwa so igogou aku o Gikimoi winako itiai." 	 پس عیسی باز بدیشان خطاب کرده، گفت: «من نور عالم هستم. کسی‌که مرا متابعت کند، درظلمت سالک نشود بلکه نور حیات را یابد.»


Duma manga sininga ma takasiri o Yesus wanako, so wotemo o nyawa awi gia isosoneka gena, "Nahino kanena manga simaka nomaokoye." So igogou una magena wahino kagena womaokoye. 	 او خیالات ایشان را درک نموده، بدان مرد دست خشک گفت: «برخیز و در میان بایست.» در حال برخاسته بایستاد.


de yakelelo o Gurumi Qatetebi wouti imatero maro o namo dara de itangi Unaku. Ato itangi de o ili moi yoise o sorogaku itemo, "Ngona manena to Ngohi Ai Ngopa tonidododara. De Ngona gena Ngohi tonidupa." 	 و روح‌القدس به هیات جسمانی، مانند کبوتری بر او نازل شد. و آوازی از آسمان در‌رسید که تو پسر حبیب من هستی که به توخشنودم.


O Yesus wotemo Awi muri-murika, "Igogou, o bi moi-moi kanaga idadala gena ma ngale o nyawa o dorouku yasitutura. Duma ibodito, nakoso o nyawa o sababu yaaka so o nyawa ma duuru o dorouku itura bai! 	 و شاگردان خود را گفت: «لابد است ازوقوع لغزشها، لیکن وای بر آن کسی‌که باعث آنها شود.


Kanaga o Gikimoi Awi bobita gena o Musa walefoka, duma o Yesus Kristus wosidumuka o Gikimoi Awi laha, de lo o Gikimoi Awi dodoto itotiai wonadotoka. 	 زیراشریعت به وسیله موسی عطا شد، اما فیض وراستی به وسیله عیسی مسیح رسید.


Ngaroko o nyawa moi o dunia de ma raba manena he qangodu ka to una, duma qangodu magena ma faida ihiwa, nakoso ma duuru una wamakewa o oho ka sidutu ikakali. 	 زیراکه شخص را چه سود دارد هر گاه تمام دنیا را ببرد و نفس خود را ببازد؟


De magena o Yesus wotemo unaka, "Ngohi manena upa nisitetero maro o kolano ipopareta o dunia manenaka. Nakoso igogou komagena, de to Ngohi Ai nyawa imomote asa ikudoti la upa sidago ngomi o Yahudika mia roriri asa Ngohi itago. Duma upa sidago noitahe Ngohi tokolano o dunia manenaka." 	 عیسی جواب داد که «پادشاهی من از این جهان نیست. اگر پادشاهی من از این جهان می‌بود، خدام من جنگ می‌کردند تا به یهود تسلیم نشوم. لیکن اکنون پادشاهی من از این جهان نیست.»


Kagena de Una wotemo onaka, "Ngini nia manara itiaika o nyawa manga simaka, duma o Gikimoi nia sininga gena ka wanako. O kia naga o nyawa isihohoromati, magena o Gikimoi ka woleki. 	 به ایشان گفت، شما هستید که خود را پیش مردم عادل می‌نمایید، لیکن خدا عارف دلهای شماست. زیرا که آنچه نزد انسان مرغوب است، نزد خدا مکروه است.


de wotemo onaka, 'Nitagi la ai doroka nimanara, de ngohi asa tofangu nginika o pipi o salaka moi, gena nia sewa o wange moi ngini ningoduka.' So awi demo gena ona yamote so yotagi. 	 پس با عمله، روزی یک دینار قرار داده، ایشان را به تاکستان خود فرستاد.


de lo o Yudea ma daerano, de o Yerusalemno, de o Idumea ma tonano, de o Yordan ma Selera ma sonongano, komagena lo o doku Tirus de o doku Sidonno. Sababu yogiise o kia Una waaaka gena, 	 واز یهودیه و از اورشلیم و ادومیه و آن طرف اردن و از حوالی صور و صیدون نیز جمعی کثیر، چون اعمال او را شنیدند، نزد وی آمدند.


Nagala o nyawa kanaga itemo, "Awalele! Nako komagena, de ma ngale ngomi gena o Yahudika ma nyawa de lo ngomi mimasunaka magena nagala ma faida ihiwa." 	 پس برتری یهود چیست؟ و یا از ختنه چه فایده؟


Igogou, maro Ngohi o Nyawa ma Duhutu taaka, komagena ngini lo bilasu niaaka. Ngohi tahino la ma ngale Ngohi ileleani gena hiwa, duma Ngohi tahino ma ngale o nyawa taleleani. Komagena lo Ai oho tahike ma ngale o nyawa yadadala manga dorou ma ija, so manga dorou aku tatupu." 	 زیرا که پسر انسان نیز نیامده تامخدوم شود بلکه تا خدمت کند و تا جان خود رافدای بسیاری کند.»


Nako igogou o nyawa la kanaga isoneka, ona magena done akuwa ioho kali, magena ma ngale lo ma Kristus yaakuwa wisioho kali. 	 اما اگرمردگان را قیامت نیست، مسیح نیز برنخاسته است.


De komagena lo ngini o ngopeqeka gena nako nia roka, bilasu niasigise. La ma ngale ona nakoso o habari ma ngale ma Kristus de iholu wipiricaya, de ma orasi o bi moi-moi o kia naga ngini niaaka magena ona yakelelo, de ona magena asa wipiricayaka. Sababu ngaroko o demo moiwa niasihabari, 	 همچنین‌ای زنان، شوهران خود را اطاعت نمایید تا اگر بعضی نیز مطیع کلام نشوند، سیرت زنان، ایشان را بدون کلام دریابد،


Komagena lo asa Una magenena iwikelelo, gena igogou de itiai. De ona moi-moi magena kanaga manga bioka Awi ronga wosilefoka. 	 و چهره او را خواهنددید و اسم وی بر پیشانی‌ایشان خواهد بود.


Kagena de o Farisika ma nyawa o Gikimoi Awi Tahuno isupu de itagi gila-gila la imatekesikagaro de imatekefakati de ma ngale o Yesus iwisabatolo de o sosano moi. 	 پس فریسیان رفته، شورا نمودند که چطوراو را در گفتگو گرفتار سازند.


O bi bobita iqoqomaka magena foloi ilamo. Duma nakoso ma lamo magena positero de o jaji qamomuane ma lamo, ngone aku potemo o bi bobita iqoqoma magena ma lamo he ikurangi. 	 زیرا که آنچه جلال داده شده بود نیز بدین نسبت جلالی نداشت به‌سبب این جلال فایق.


Ma langino o Paulus de ngomi mitagili o Yakobuska, de kanaga lo o gogobu o Yerusalemka manga roriri ma binukali. 	 و در روز دیگر، پولس ما را برداشته، نزد یعقوب رفت و همه کشیشان حاضر شدند.


Ma dongoho magena o Yahudika ma nyawa moi o Aleksandriano, awi ronga o Apolos, una o Efesuska de wahino. Una wocawaro de ma ngale o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka gena wopade wosibicara, 	 اما شخصی یهود اپلس نام از اهل اسکندریه که مردی فصیح و در کتاب توانا بود، به افسس رسید.


Ato Awi muri-muri ona magena yoise, de ona asa yatodoka de yomodo imasidotirineku, sidago lo imaruba o tonaku. 	 وچون شاگردان این را شنیدند، به روی در‌افتاده، بینهایت ترسان شدند.


So o malaikat o Kornelius wibicara qabolo so itagika, de o Kornelius waaso awi nyawa o tahu ma rabaka ileleleani yasinoto de lo awi nyawa ileleleani moisi una magena o prajurit moi de awi sigogise qaloha o Gikimoika. 	 و چون فرشته‌ای که به وی سخن می‌گفت غایب شد، دو نفر از نوکران خود ویک سپاهی متقی از ملازمان خاص خویشتن راخوانده،


Ngohi takelelo igogou idodooha Ai nyawa o Israelka manga sangisara qatubuso poli o Mesir ma tonaka. De lo toiseka to ona manga ridemo, so Ngohi tahuku la o Mesirno ona tasisupu. Nahino, la o orasi manena Ngohi tonisulo ngona notagi noliho o Mesir ma dokuka.' 	 همانا مشقت قوم خود را که در مصرند دیدم و ناله ایشان راشنیدم و برای رهانیدن ایشان نزول فرمودم. الحال بیا تا تو را به مصر فرستم."


Magena imatero de o kia iqoma o Gikimoi wotemoka maro ma nabi Hosea awi Buku ma rabaka wosilelefoka itemo, "O nyawa ngaroko kanaga Ai nyawa waasi, duma ona magena lo done totemo Ai nyawa. O nyawa nagoona Ai dodara tasikelelo waasi, duma ona magenaka totemo tinidododara. 	 چنانکه در هوشع هم می‌گوید: «آنانی را که قوم من نبودند، قوم خود خواهم خواند و او را که دوست نداشتم محبوبه خود.


So o Yesus womakiliho de wakelelo ona magena Una wimote, de wasano wotemo onaka, "Baba-baba, nidooha eko o kia niasari." De ona itemo, "Baba Rabi, ngomi ka miadupa Ngona minisano kasi, Ngona gena kiaka nogoge." (O Ibrani ma demo 'Rabi' gena ma ngale Guru.) 	 پس عیسی روی گردانیده، آن دو نفر رادید که از عقب می‌آیند. بدیشان گفت:


"Ngini manena, nakoso nia gogoho foloisi qaloha de itiai gena, asa de ma faida o dunia ma bi nyawaka. Maro o gasi kanaga nidogo nia inoku la o nyawa yodupa yaoqo. Nakoso ngini nia gogoho qatorou, magena imatero de o gasi qamiri kawa so qahaoka, de niaaka niadodoohasi la aku qamiri kali. Ma faida gena ihiwaka, so bilasu ka niaumo de o nyawa isidodipitoku. 	 «شما نمک جهانید! لیکن اگر نمک فاسدگردد، به کدام چیز باز نمکین شود؟ دیگر مصرفی ندارد جز آنکه بیرون افکنده، پایمال مردم شود.


Sidago o orasi manena, nakoso o bi bobita o Musa wosilelefoka gena yabaca, de ona manga sininga magena maro kanaga o baro yasaoka. 	 بلکه تا امروز وقتی که موسی را می‌خوانند، نقاب بر دل ایشان برقرارمی ماند.


So o orasi manena tinibaja de togolo nginika la tanu nia sininga foloisi ilamo. Sababu ngone manena moi lo asa posonewa eko poboditowa, so cawali ka to ngone nanga deru bato. 	 اکنون نیزشما را نصیحت می‌کنم که خاطرجمع باشید زیراکه هیچ ضرری به‌جان یکی از شما نخواهد رسیدمگر به کشتی.


De ma ngale ma Kristus o bobita magenano ngone wonapalako komagena la o Gikimoi Awi laha wosidumu o Abrahamka, ma ngale magena so o bi bangsa ma nyawa yangodu o duniaka lo yamake. De lo sababu ngone ma Kristus powipiricayaka, so o Gikimoi Awi Gurumi wonasijajaji magena lo pamakeka. 	 تا برکت ابراهیم در مسیح عیسی بر امت‌ها آید و تا وعده روح را به وسیله ایمان حاصل کنیم.


So wokakaya una magena womatoore de wogolo, 'He! Baba Abraham, kodo! Tanu noigalusiri ngohi. Nowisulo o Lazarus awi raraga o akeku watono, de tanu wahino ai laqeka wapesa. O uku manena ma sahu so ngohi foloi tosangisara bai!' 	 آنگاه به آواز بلند گفت، ای پدرمن ابراهیم، بر من ترحم فرما و ایلعازر را بفرست تا سر انگشت خود را به آب تر ساخته زبان مراخنک سازد، زیرا در این نار معذبم.


So o giki Zeus ma imam gena ma seri ma tahu o kota ma dateka de ma ngoraka so kagena watota o bi sapi ma nau de o bi bunga. La una de o nyawa yadadala magena yosidailako manga gaso o haiwani magegena yatota, la asa manga suba yatide o bi rasulka. 	 پس کاهن مشتری که پیش شهر ایشان بود، گاوان و تاجها با گروه هایی از خلق به دروازه هاآورده، خواست که قربانی گذراند.


So una magena womajobo wokahika o Yahudi ma nyawa manga roririka, de wosingangasu wotemo, "O nyawa kiaka ngohi woisilohaka gena Una magena Awi ronga o Yesus." 	 و از این سبب یهودیان بر عیسی تعدی می‌کردند، زیرا که این کار را در روز سبت کرده بود.


Ma ngale wosasi komagena, so o Abraham wodamaha de awi sabari sidago o kia naga o Gikimoi wijajaji unaka gena asa wamakeka. 	 و همچنین چون صبر کرد، آن وعده را یافت.


To ngohi ai demo kanaga de ma ngale gena, o bi giki ma somoa de lo o ino o bi serika isusuba gena qadoohawa. 	 پس چه گویم؟ آیا بت چیزی می‌باشد؟ یا که قربانی بت چیزی است؟


Sababu ka ma ngale ngini gena asa mia ronga isilamo de mia siningaka o more de o nali. 	 زیرا که شما جلال و خوشی ما هستید.


Tanu ngini niosininga kali, o ngeko iqoqoma pamomote gena nanga sininga ma dupa qatotorou magena ma kuasa isisaka, sababu Una wisangahadika, la ma ngale nanga ngeko qatotorou gena inakuasa kawa so upa he pamote kali. De lo o dorou gena inapareta kawa, so upa he posigise. Maro o gilalo moi bilasu ma tuangi awi dupa wosigise gena, he komagena kawa. 	 زیرا این رامی دانیم که انسانیت کهنه ما با او مصلوب شد تاجسد گناه معدوم گشته، دیگر گناه را بندگی نکنیم.


Komagena ma orasi o nyawa ikakaya ona manga kaya isiaturu ma rabaka, de o sone yahino isitodokano, so manga kaya o kia bato magena asa yodongosaka. Imatero de o wange ibao so ma siwa foloi qasahu, de o bunga asa qamalai sidago ma sopo itura de ma loha lo isisaka. 	 از آنرو که آفتاب باگرمی طلوع کرده، علف را خشکانید و گلش به زیر افتاده، حسن صورتش زایل شد. به همینطورشخص دولتمند نیز در راههای خود، پژمرده خواهد گردید.


Duma Ngohi totemo nginika, o nyawa imatero koloko o Elia gena womasidiadoka to ngini nia sidongirabaka, duma o Yahudika manga roriri gena ka winakowa. De ka to ona manga sininga ma dupa yamote so wisisangisara. So komagena lo done asa ona isimoku Ngohika, la Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena Ai sangisara qatubuso." 	 لیکن به شما می‌گویم که الحال الیاس آمده است و او را نشناختند بلکه آنچه خواستندبا وی کردند؛ به همانطور پسر انسان نیز از ایشان زحمت خواهد دید.


De lo o bi gura moi-moi qangodu asa isisaka, de o bi tala lo asa ihiwaka idadi ka o pido so qamaahika. 	 و هرجزیره گریخت و کوهها نایاب گشت،و تگرگ بزرگ که گویا به وزن یک من بود، از آسمان برمردم بارید و مردم به‌سبب صدمه تگرگ، خدا راکفر گفتند زیرا که صدمه‌اش بینهایت سخت بود.


So o ngopa magena wotemo, 'Baba, ngohi kanaga de ai sala o Gikimoika de lo ngonaka. Idadi kawa ngohi manena noieto ani ngopa.' 	 پسر وی را گفت، ای پدربه آسمان و به حضور تو گناه کرده‌ام و بعد از این لایق آن نیستم که پسر تو خوانده شوم.


So qabolo de ona asa itemo kali una iqoqoma wopipiloka, "So ngona gena idodooha. Sababu ma ngale to ngona ani lako, so ani sininga ma gaalu Unaka gena idodooha." So iqoqomaka wopipilo magena wotemo, "Nako to ngohi ai siningaka gena, totemo Una magena o Gikimoi Awi nabi moi." 	 باز بدان کور گفتند: «تو درباره او چه می‌گویی که چشمان تو را بینا ساخت؟» گفت: «نبی است.»


So kagena de Una Awi sukuru watide o Gikimoiye, de asa o roti ngai motoha magena wahike Awi muri-murika la ona yasitoku o nyawa yadadalaka magena. Komagena lo o nao ngai sinoto waaka so yasitoku o nyawa yadadalaka magena. De o nyawa yadadala magena yooqo sidago yapunu. 	 عیسی نانها را گرفته و شکرنموده، به شاگردان داد و شاگردان به نشستگان دادند؛ و همچنین از دو ماهی نیز به قدری که خواستند.


So o Yesus wotemo kali, "Kanaga o nyawa moi de awi ngopa yanau yasinoto. 	 باز‌گفت: «شخصی را دو پسر بود.


Ena gena, ma orasi ngohi kagena nginika, de ai sabari ilamo so ngohi o bi nonako taakaka, kiaka isinako itiai ngohi gena o Jou Yesus Awi sosulo moi. Komagena ngohi taaka o nonako ihahairani la o Gikimoi Awi kuasa nginika tinisikelelo. 	 بدرستی که علامات رسول در میان شما با کمال صبر از آیات و معجزات و قوات پدید گشت.


So wisimamaqe qabolo, de Awi juba qauungu yahoi de wisitiba kali to Una Awi juba masirete. De asa wituda wisisupu so itagi la iwisidasangahadi. 	 و بعد از آنکه او را استهزاکرده بودند، آن لباس را از وی کنده، جامه خودش را پوشانیدند و او را بجهت مصلوب نمودن بیرون بردند.


De o Yesus wotemo unaka, "Ngona manena gena, nakoso Ngohi noikeleloka, de asa nopiricaya. Duma o nyawa nagoona la ngaroko ona gena Ngohi ikelelo waasi, duma igogou yopiricaya, ona magena igogou asa yosanangi." 	 عیسی گفت: «ای توما، بعد از دیدنم ایمان آوردی؟ خوشابحال آنانی که ندیده ایمان آورند.»


De ma ngale lo igogou o nyawa isosoneka yasioho kali, ce, nagala magena ngini niawosaka o Gikimoi Awi demo nginika, kiaka Awi buku ma rabaka ngini niabaca de nimadotoka. Ena gena, 	 اما درباره قیامت مردگان، آیا نخوانده‌اید کلامی را که خدا به شما گفته است،


so wisano Unaka, de itemo komanena, "Baba Guru, o Musa awi dodoto gena, nakoso yanau moi la wosone de o ngopa wamake waasi, bilasu ma nongoruku asa womikawi kali ma ria ma balo muna magena, la o ngopa yamake de o ngopa magena wisikagena imatero de ka ma ria wososone awi buo. 	 گفتند: «ای استاد، موسی گفت اگر کسی بی‌اولاد بمیرد، می‌باید برادرش زن او را نکاح کند تا نسلی برای برادر خود پیدا نماید.


O Yesus Awi muri yamogiowo de sinoto watolomuno, la o kuasa wahikeka, ma ngale o toka qangodu yodusu de lo ibipopanyake yasiloha. 	 پس دوازده شاگرد خود را طلبیده، به ایشان قوت و قدرت بر جمیع دیوها و شفادادن امراض عطا فرمود.


Mutuwade ngini o sorogaka nia sininga ifoloi isanangi. We, o bodito! O tona de lo o teo. Sababu kugena nginiku o Iblis wokahuku. Awi doosa wosibataru womanara de o duhudu awi orasi ka ma cunu." 	 از این جهت‌ای آسمانها و ساکنان آنها شادباشید؛ وای بر زمین و دریا زیرا که ابلیس به نزدشما فرود شده است با خشم عظیم، چون می‌داند که زمانی قلیل دارد.»


Nakoso o wange moi una lo o dorou waaka ngonaka, nagala sidago wosipara ma tumudingi, de o orasi magena moi-moi una wamalo so wahino wogolo upa ani sininga ikurangi, gena ngona bilasu una nowisiapongu." 	 و هرگاه درروزی هفت کرت به تو گناه کند و در روزی هفت مرتبه، برگشته به تو گوید توبه می‌کنم، او راببخش.»


So o Pilatus wisano kali Unaka, "Qadoohaso nosango noholu. Hika nakelelo o galaki ma dala magena inisitemo Ngonaka." 	 پیلاطس باز از او سوال کرده، گفت: «هیچ جواب نمی دهی؟ ببین که چقدر بر توشهادت می‌دهند!»


So o kota ma bi nyawa itotolomu magena yogamamuka, de ona lo yangodu yanakowa ma sababu o kia ona kagena imatolomuno, so ma binuka imatoore itemo nagala komanena, de ma binukali imatoore itemo nagala komagena. 	 و هر یکی صدایی علیحده می‌کردند زیرا که جماعت آشفته بود و اکثرنمی دانستند که برای چه جمع شده‌اند.


De ma ngeko komagena so o Yohanes una masirete asa wadedemo onaka wotemo, "Ngohi manena gena imatero de o nyawa una magena iqomaka ma nabi Yesaya awi buku ma rabaka isilefo de itemo, 'Kanaga o nyawa moi o tona ibobeleuka womatotoore: Hika! Ma ngale nanga Jou Awi hino gena o ngeko bilasu nisibolowo de nisitiai.' O Yesaya awi demo ma meta gena ka ngohi manena qabolo." Komagena o Yohanes una masirete womasingangasu onaka. 	 گفت: «من صدای ندا کننده‌ای دربیابانم که راه خداوند را راست کنید، چنانکه اشعیانبی گفت.»


Iutiku, de kanaga de to Una Awi kuasa ma mulia so ma nita gena maro o paramata qabobole ma soka moi ifoloisi qaloha, gena o yaspis ma pudaki, de ma dodo koloko o kaca so ileto-leto. 	 و جلال خدا را دارد و نورش مانند جواهر گرانبها، چون یشم بلورین.


Ai dodiao nipipiricaya, nakoso ngini la o nyawa de yotemo, "Ngohi o Jou Yesus towipircaya qabolo," duma ona asa o loha moi-moi o nyawaka yaakawa, de ona manga piricaya gena asa ma faida ihiwa so o Gikimoi lo woholu ona wasisalamati. 	 ای برادران من، چه سود دارد اگر کسی گوید: «ایمان دارم» وقتی که عمل ندارد؟ آیاایمان می‌تواند او را نجات‌بخشد؟


Mutuwade Ngohi manena tomasitero maro o roti gena o oho ma hutu de magena tahike o nyawaka. 	 من نان حیات هستم.


Komagena wotemo onaka, sababu una womatengo done asa wisiiija magena, naguuna gena Una he wanakoka. 	 زیرا که تسلیم‌کننده خود را می‌دانست و از این جهت گفت: «همگی شما پاک نیستید.»


So ma orasi ngini gena nimatolomu la o oqo ilalamo niaaka de lo o roti nioqo de o anggur niudo la niososininga o Jou Awi sone, de Una niwisiningawa duma nia gogoho kanaga qatotorou. 	 پس چون شما دریک جا جمع می‌شوید، ممکن نیست که شام خداوند خورده شود،


Ona magena o Gikimoi iwinakowa so o nyawa ona magena maro o bubutu ma rabaka yogoge. Duma ngini upa maro o nyawa ona magegena, sababu ngini ningodu o Gikimoi to Una Awi nyawa de ngini niaaka o moi-moi maro Una wodudupa. So ngini de ngomi imatero gena pogoge o wange ma nita ma rabaka. 	 زیرا جمیع شما پسران نور و پسران روز هستید، از شب و ظلمت نیستیم.


O orasi magena o Yahudika ma nyawa o Yesus wipipiricaya foloisi idogo-dogo, de kagena de o Yahudika ma nyawa iyoyunanika imatekesikoholu de o Yahudika, so ona iyoyunanika itemo, "O wange isigeto o oho ma roriwo yasitoku de mia ngopeqeka ibabaloka manga gimina ikurangi." 	 و در آن ایام چون شاگردان زیاد شدند، هلینستیان از عبرانیان شکایت بردند که بیوه‌زنان ایشان در خدمت یومیه بی‌بهره می‌ماندند.


Nakoso de ani gia eko ani qohu la ngona o dorouku notura, hika la nabitoguka! Lebelaha ngona nooho dede o Gikimoi de ani gia eko ani qohu ka ma sononga, upa sidago de ani gia eko ani qohu ngai sinoto de ngona o narakaku asa niumo, ena gena o uku ma sora ikokakalika. 	 پس اگر دستت یا پایت تو رابلغزاند، آن را قطع کرده، از خود دور انداز زیرا تورا بهتر است که لنگ یا شل داخل حیات شوی ازآنکه با دو دست یا دو پا در نار جاودانی افکنده شوی.


Duma o Jou Yesus Una magena maro o kia ngone aku powipiricaya, so aku lo panako igogou Una asa nia sininga wosiputuru de lo winijaga ngini la o nyawa awi dorou ilalamo upa winidahe. 	 اما امین است آن خداوندی که شما را استوار و از شریرمحفوظ خواهد ساخت.


So muna done asa o ngopa yanau moi mowisibuo. De o ngopa Una magena ngona bilasu nowisironga o Yesus, sababu o ngopa Una magena asa Awi nyawa masirete o Israelka ma nyawa to ona manga dorou wapiki de aku wasisalamati. Komagena." 	 و اوپسری خواهد زایید و نام او را عیسی خواهی نهاد، زیرا که او امت خویش را از گناهانشان خواهد رهانید.»


Ma cunusi de Ngohi manena asa ngini nikelelo kawa, qabolo de iteka lo waali de ngini asa Ngohi nikelelo kali." 	 «بعد از اندکی مرانخواهید دید و بعد از اندکی باز مرا خواهید دیدزیرا که نزد پدر می‌روم.»


De ngohi tongongano, maro o nyawa ona manena ani simaka lo, igogou o Gikimoi asa waaka bai o nyawa ma dorou de o nyawa manga sininga itotiai ona yangodu asa isoneka duma asa ioho kali. 	 و به خدا امیدوارم چنانکه ایشان نیز قبول دارند که قیامت مردگان ازعادلان و ظالمان نیز خواهد شد.


So ona itagi ikahika o Yerusalemka. Una asa wogila-gila, de kogena o ngekoko o nyawa yadadala manga juba isinaho de ma binukali o gota ma daara de ma sosokaka, kiaka manga doroka yaqeheka, so isihaja ma ngale Una iwisihoromati. 	 و گروهی بسیار، رختهای خود را در راه گسترانیدند و جمعی از درختان شاخه‌ها بریده، در راه می‌گستردند.


O dupa qatotorou nakoso kanaga inibajasi la o dorou ngini niaaka kali, gena maro ma tuangi moi kanaga awi gilalo wapareta. Duma ngini gena komagena kawa. Sababu ma ngale ngini nia sininga itiai o Gikimoika gena o bobita o Gikimoino bilasu he niacoho kawa, duma o Gikimoi Awi laha winisidumu nginika so niputuruka, sidago aku Awi bobita niaaka de o dupa qatotorou gena niaaka kawa. 	 زیرا گناه بر شما سلطنت نخواهد کرد، چونکه زیر شریعت نیستید بلکه زیرفیض.


Sababu o Gikimoi Wokokuasa to Una Awi kuasa gena woisikelelo ngohika. Una Awi ronga magena qatebi bai! 	 زیرا آن قادر، به من کارهای عظیم کرده و نام او قدوس است،


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi guru agamaka. O ngeko kiaka la o nyawa aku iwinako o Gikimoi, magena ngini niafati. Ngini masirete niwidupawa o Gikimoi niwinako, so o nyawa la yomode iwinako, ona magena igogou ka niafati." 	 وای بر شما‌ای فقها، زیرا کلید معرفت رابرداشته‌اید که خود داخل نمی شوید و داخل‌شوندگان را هم مانع می‌شوید.»


So o nonako magegena Una waakaka to ona manga simaka, de o nyawa ona magena asa yotemo moi de moika, "Awalele! O nyawa Una manena igogou o nabi moi o Gikimoi wojajaji iqomaka wotemo igogou Una asa wahino o duniaka." 	 و چون مردمان این معجزه را که از عیسی صادر شده بود دیدند، گفتند که «این البته همان نبی است که باید در جهان بیاید!»


"Nimasisitiari o bi guru agama ona magena. Ona yodupa manga juba ikukuruku imasitibaka de itagi yakahika o pasarka la o nyawa yahoromati. Ona magena lo yodupa imatami ma simaka o puji ma tahuka de lo o rarame ma rabaka, la ma ngale o nyawa yakelelo bai! 	 «بپرهیزید از کاتبانی که خرامیدن در لباس دراز را می‌پسندند و سلام در بازارها وصدر کنایس و بالا نشستن در ضیافتها را دوست می‌دارند.و خانه های بیوه‌زنان را می‌بلعند ونماز را به ریاکاری طول می‌دهند. اینها عذاب شدیدتر خواهند یافت.»


Ngohi de o Jou Yesus mimarimoika, so igogou tanakoka o kia naga ngone paoqoka magena moi lo akuwa o dorouka inangaho. Ka cawali nakoso o nyawa la kanaga yamalo o ino kia naga moi qatotorou, de igogou magena qatorou onaka. So upa sidago ona magena ngini niabaja o ino magena yaoqo. 	 می‌دانم و در عیسی خداوندیقین می‌دارم که هیچ‌چیز در ذات خود نجس نیست جز برای آن کسی‌که آن را نجس پندارد؛ برای او نجس است.


O gisisi itutura o ngekoku gena imatero bato o nyawa yoiseka o Gikimoi Awi demo, duma o Iblis wahino de wakoora to ona manga sininga ma rabano so isisaka, la upa yopiricaya de upa lo yosisalamati. 	 و آنانی که در کنار راه هستندکسانی می‌باشند که چون می‌شنوند، فور ابلیس آمده کلام را از دلهای ایشان می‌رباید، مبادا ایمان آورده نجات یابند.


Ngini manena o bi moi-moi itotiai niasikelelo maro o nita moi yadisiwa o dunia ma bi nyawaka. De imatero lo o doku moi la yahado o tala ma qokuka, gena o nyawa yangodu ka yakelelo. 	 شما نور عالمید. شهری که بر کوهی بنا شود، نتوان پنهان کرد.


O tona la kanaga ona yososininga, o tona kiano yahihino magena qasowo. Nakoso komagena la ka idadi, de kagena asa ona iliho kali. 	 و اگر جایی را که از آن بیرون آمدند، بخاطر می‌آوردند، هرآینه فرصت می‌داشتند که (بدانجا) برگردند.


Nakoso ngomi o pipi migolo nginika gena, qadoohawa de isalawa. Duma upa ngomi migolo, sababu ngomi mia edekati maro o kia moi-moi ngomi miaaka de miamanara komagena bilasu lo ngini niaaka. 	 نه آنکه اختیار نداریم بلکه تا خود را نمونه برای شما سازیم تا به ما اقتدانمایید.


Kagena de ma orasi o taungu cala moi gena ipasaka, de asa o Iblis magena iwipalako awi bobilikuno. 	 و چون هزار سال به انجام رسد، شیطان اززندان خود خلاصی خواهد یافت


So kagena de o Paulus wakeri-keri o Mahkamah Agama ma nyawaka, de una wotemo, "Ai gianongoru, ma dekaka sidago o wange manena gena tamalo o Gikimoi Awi simaka ai sininga de ai manara ma rabaka ai sala ihiwa." 	 پس پولس به اهل شورا نیک نگریسته، گفت: «ای برادران، من تا امروز با کمال ضمیر صالح در خدمت خدا رفتار کرده‌ام.»


Ipasaka, de Una lo womasimane o Yakobuska, de kagena o bi rasul yangoduka. 	 از آن پس به یعقوب ظاهر شد و بعدبه جمیع رسولان.


Ma orasi o Yesus wisibuo, de kanaga o pidoka o putu magena lo o sowohi o duba yojajaga. 	 و در آن نواحی، شبانان در صحرا بسرمی بردند و در شب پاسبانی گله های خویش می‌کردند.


Ngo kagena de ngomi miside kali, duma o Paulus awi dupa o Pentakosta ma Rarame ma wange yaado gena bilasu una he kagena o Yerusalemka. So ma ngale magegena o Efesuska he wotulu kawa, la upa sidago miteka o Asiaka migoge. So ka migila-gila de ma langino asa miakahika o Khios ma gura ma simano, so o wange sinotoka de asa o Samos ma guraka miakahikali, so ma langino de asa mimasidiado o Miletus ma bobaneka. 	 زیرا که پولس عزیمت داشت که از محاذی افسس بگذرد، مبادا او را در آسیا درنگی پیداشود، چونکه تعجیل می‌کرد که اگر ممکن شود تاروز پنطیکاست به اورشلیم برسد.


So ona de o bi prajurit magena yotagi o boosuka. De yacapka o teto isipoperesuka, la ma ngale idadiwa yalolo, de o bi prajurit yasulo la Awi boosu yojaga ma ngale o nyawa moi lo upa yahoi. 	 پس رفتند و سنگ را مختوم ساخته، قبر را باکشیکچیان محافظت نمودند.


So kagena yaadoka de gila-gila Una magena ona wisidasangahadika. De o orasi magena kanaga yasinotoli yasidasangahadi, ona magena o nyawa itotooma, ona yasinoto manga risoaka, so moi Awi girinaka de moili Awi gubalika. 	 او را در آنجا صلیب نمودند و دو نفر دیگررا از این طرف و آن طرف و عیسی را در میان.


Sababu o nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago iholu isangisara, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona ma ngale Ngohi de o Gikimoi Awi habari qaloloha gena manga rohe ma salamati isidoohawa, la ngaroko isone, duma o oho ka sidutu ikakali done asa yamake. 	 زیرا هر‌که خواهد جان خود را نجات دهد، آن را هلاک سازد؛ و هر‌که جان خود را بجهت من وانجیل بر باد دهد آن را برهاند.


Duma ona o Perga ma kotaka de manga dodagi yadofa kali yakahika so imasidiado o Antiokhia ma kota o Pisidia ma daeraka. Qabolo so o Sabat ma wangeka de ona o puji ma tahuka iwosa so imatamiye. 	 و ایشان از پرجه عبور نموده، به انطاکیه پیسیدیه آمدند ودر روز سبت به کنیسه درآمده، بنشستند.


O nyawa isosone manga rihoka una kanaga wosangisara. De ma orasi una womagelelo kadaku ikuruye, pei, o riho moi una wakelelo o Abraham de lo awi dateka o Lazarus wogogeku. 	 پس چشمان خود را در عالم اموات گشوده، خود رادر عذاب یافت. و ابراهیم را از دور و ایلعازر را درآغوشش دید.


Ona magena lo yodupa imatami ma simaka o puji ma tahuka de lo o rarame ma rabaka, la ma ngale o nyawa yakelelo bai! 	 و کرسی های اول در کنایس و جایهای صدر در ضیافت‌ها را دوست می‌دارند.


Qabolo de ma gubernur una magena o kadatoka wowosa de woaso ma ngale o Yesus wingaho de wisirisima unaka, de wotemo, "So igogou Ngona manena o Yahudika manga kolano?" 	 پس پیلاطس باز داخل دیوانخانه شد وعیسی را طلبیده، به او گفت: «آیا تو پادشاه یهودهستی؟»


Duma upa sidago ani orasi miaumo eko kanena miteka, so migolo tanu o orasi ma cunu nomihike la de ani sininga qamuuqu nosigise to ngomi mia gogolo manena. 	 ولیکن تا تو را زیاده مصدع نشوم، مستدعی هستم که از راه نوازش مختصر عرض ما را بشنوی.


Kagena de ma tuangi gena wotemo, 'Ngona gena o leleani ma dorou de nobobusengi bai! So nakoso ngona nanakoka, o sopo kiaka todadatowa aku ka tautu de lo o kia naga tamomanarawa aku ka tamake, 	 آقایش در جواب وی گفت: ای غلام شریر بیکاره! دانسته‌ای که از جایی که نکاشته‌ام میدروم و از مکانی که نپاشیده‌ام، جمع می‌کنم.


La komagena so Una waaka nanga sininga itiai Unaka nakoso Una powipiricayaka, la ma ngale komagena idadi, upa sababu nanga manara ma fanggali, duma Awi dupa so maro o ngongike moi ngone wonahike. Komagena Una Awi jaji o Abrahamka gena isidumu o Abraham awi ngopa de awi dano yangoduka. So upa ka cawali o Yahudika ma nyawa, duma o nyawa ma somoa ngaroko ona o Yahudika yasowo lo manga sininga waaka itiai Unaka, nakoso ona maro o Abraham so ona lo o Gikimoi wipiricayaka. O Abraham awi piricaya o Gikimoika gena maro o ngeko moi so bilasu ngone inangodu lo pamote. 	 و ازاین جهت از ایمان شد تا محض فیض باشد تاوعده برای همگی ذریت استوار شود نه مختص به ذریت شرعی بلکه به ذریت ایمانی ابراهیم نیزکه پدر جمیع ما است،


Komagena igogou, sababu ma moi waasi o Gikimoi wotemo Awi malaikatka komanena, "Ngona gena Ai Ngopa. O wange manena Ngohi tadedemo yangoduka, igogou Ngohi gena to Ngona Ani Baba." De lo ma moi waasi o Gikimoi ma ngale Awi malaikat gena wotemo komanena, "Ngohi gena to Una Awi Baba, de Una gena lo to Ngohi Ai Ngopa." De o bi demo magena ma meta ka cawali o Gikimoi ma Ngopaka. 	 زیرا به کدام‌یک از فرشتگان هرگز گفت که «تو پسر من هستی. من امروز تو را تولید نمودم» وایض «من او را پدر خواهم بود و او پسر من خواهدبود»؟


O orasi magenaka ngaroko ngohi kanaga de ai kurangi, lebelaha upa he o pipi togolo nginika. Sababu ai kurangi o kia bato gena o nyawa ipipiricaya ona magena o Makedonia ma daeraka de yahino asa ihike ngohika. Ngohi tomajaga la o orasi magena upa nginika togolo, ma ngale ngini gena upa he tinisitubuso. Orasi manena de isikahika, ngohi lo asa taaka komagena, la upa nginika togolo. 	 زیرابرادرانی که از مکادونیه آمدند، رفع حاجت مرانمودند و در هرچیز از بار نهادن بر شما خود رانگاه داشته و خواهم داشت.


Duma Una wapoma, upa isingangasu Una gena naguuna. 	 و ایشان را قدغن فرمودکه او را شهرت ندهند.


So o Gikimoi Awi Gurumi Qatetebi wonasitodihike ngoneka la o Yesus Kristus aku ngone wonasisalamati. 	 که او را به ما به دولتمندی افاضه نمود، به توسط نجات‌دهنده ماعیسی مسیح،


Sababu o nyawa nakoso manga sumbayang yatide de o Jou Gikimoi iwipiricayaka, de o nyawa yopopanyake asa aku yaloha kali, sababu o Jou masirete asa manga panyake wosiloha. De nakoso ona lo kanaga de manga dorouka, magena Una upa wasisala kali. 	 و دعای ایمان، مریض شما را شفا خواهد بخشید وخداوند او را خواهد برخیزانید، و اگر گناه کرده باشد، از او آمرزیده خواهد شد.


Sababu igogou o Gikimoi gena ka womatengo so manga Gikimoi gena ka imaketero, de maro o Yahudika ma nyawa manga sininga waaka itiai nakoso o Jou Yesus wipiricayaka, komagena lo o Yahudika yasowo nakoso o Jou Yesus wipiricayaka. 	 زیرا واحد است خدایی که اهل ختنه را از ایمان، و نامختونان را به ایمان عادل خواهد شمرد.پس آیا شریعت را به ایمان باطل می‌سازیم؟ حاشا! بلکه شریعت رااستوار می‌داریم.


Kagena de o Yesus Awi bicara wadofa kali, de wotemo, "O Gikimoi wopareta maro o kolano moi gena, posiade-ade imatero maro o nyawa moi o gisisi wosihaja awi doroka. 	 و گفت: «همچنین ملکوت خدا مانند کسی است که تخم بر زمین بیفشاند،


O Iblis gena aku positero maro wipoputuru moi. Nakoso o nyawa moi wipoputuru awi tahu wojaga gena de awi dahe qangodu, de awi arata o tahu ma rabaka gena yakoorawa. 	 وقتی که مرد زورآور سلاح پوشیده خانه خود را نگاه دارد، اموال او محفوظ می‌باشد.


Ngini tinisingangasu igogou, ma wangeka done manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali de o dorou, de o doku magenaka asa yafanggali de o dorou ifoloisi qatorou de o dorou iqoqomaka o Sodom de o Gomora ma bi nyawa ma dorou manga fanggali." 	 هرآینه به شمامی گویم که در روز جزا حالت زمین سدوم وغموره از آن شهر سهل تر خواهد بود.


Ma ngale o nonako ihahairani o bi rasul yaakaka, so o nyawa manga jongutu eko manga dangi yatota o ngekoka yahado, de yasisiri asa yatide de yatota so kagena yahadoku, la hitilahi o Petrus nogena wakahino de awi gurumi yadahe onaka. 	 بقسمی که مریضان رادر کوچه‌ها بیرون آوردند و بر بسترها و تختهاخوابانیدند تا وقتی که پطرس آید، اقلا سایه او بربعضی از ایشان بیفتد.


So ngini de ngohi lo bilasu Awi Gurumi ma dupa gena posigise, de bilasu upa posigise o dorou ma dupa nanga sininga ma rabaka. 	 بنابراین‌ای برادران، مدیون جسم نیستیم تابرحسب جسم زیست نماییم.


Igogou, to nyawa manga dorou, kiaka o dorou yaaaka qangodu de lo manga demo qatotorou nagoonaka bato gena, o Gikimoi aku wasiapongu. Nakoso o nyawa la kanaga de manga demo qatotorou Ngohika, itemo Ngohi o Nyawa ma Duhutu isowo, gena manga dorou lo aku isiapongu. Duma nakoso o demo qatotorou so yosiceke o Gurumi Qatetebi, de ona magegena o apongu he yamake kawa ma bati sidutu ikakali. 	 وهرکه برخلاف پسر انسان سخنی گوید، آمرزیده شود اما کسی‌که برخلاف روح‌القدس گوید، دراین عالم و در عالم آینده، هرگز آمرزیده نخواهدشد.


Sababu ma ngale o bi nyawa yangodu Ngona o kuasa noihike Ngohika, la o bi nyawa Ngohi noihihikeka, ona magenaka aku Ngohi tahike o oho ka sidutu ikakali. 	 همچنان‌که او را برهر بشری قدرت داده‌ای تا هر‌چه بدو داده‌ای به آنها حیات جاودانی بخشد.


Komagena yodupa sababu ma ngale de o Yahudi ma nyawa so o laha o Gikimoino gena o bi bangsa yangoduka, ena gena o Yahudika ma nyawa yasowo, ona magena lo aku yamake, so ka qaloha o Yahudika yasowo lo bilasu o Yahudika ma nyawa ipipiricaya o Yerusalemka gena yafanggali de o roriwo o pipi yahike. Igogou, magena lo maro manga nagi moi o Yahudika ma nyawa ipipiricaya kagena o Yerusalemka. 	 بدین رضادادند و بدرستی که مدیون ایشان هستند زیرا که چون امت‌ها از روحانیات ایشان بهره‌مندگردیدند، لازم شد که در جسمانیات نیز خدمت ایشان را بکنند.


Wosidailako qaboloka, de una magena wasulo awi nyawa wileleleani moika la una wotagi wadedemo o nyawa yakokoro ona magenaka, 'Hino, la potagi o oqo ma rarameka, sababu qangodu isidailako qaboloka.' 	 پس چون وقت شام رسید، غلام خود را فرستاد تادعوت‌شدگان را گوید، بیایید زیرا که الحال همه‌چیز حاضر است.


So idadiwa o ngau itemo o giaka, "Ngohi ngona tonipakewa bai!" De komagena lo idadiwa o sahe itemo o qohuka, "Ngohi ngona tonipakewa bai!" Upa komagena. 	 و چشم دست رانمی تواند گفت که محتاج تو نیستم یا سر پایها رانیز که احتیاج به شما ندارم.


O orasi magena o Yahudika manga Paskah ma Wange ma Rarame he idumuka. So kanaga o nyawa he yadala manga bi doku yodongosa, imajobo de ikahika o Yerusalemka, ma ngale imatolomu la o adati de o galepu yamote so itemo manga sininga yatebi. 	 و چون فصح یهود نزدیک شد، بسیاری ازبلوکات قبل از فصح به اورشلیم آمدند تا خود راطاهر سازند


Nakoso kanaga o nyawa moi wotemo, "Ce! Nagala o Gikimoi Awi manara komagena itiaiwa," de ngohi tosango, hiwa! 	 پس چه گوییم؟ آیا نزد خدا بی‌انصافی است؟ حاشا!


De Una wosango wotemo, "Ngohi lo tinisano kasi, la nako ngini niasangoka, de asa Ngohi tinidedemo nginika de naguuna o haku woihike so taaka o moi-moi manena. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «من از شما نیز سخنی می پرسم، مرا جواب دهید تا من هم به شما گویم به چه قدرت این کارها را می‌کنم.


Sababu ma Kristus wosone de wisioho kali la ma ngale wodadi o nyawa inangodu nanga Jou, bai ngone pooohosi de lo ona isosoneka. 	 زیرا برای همین مسیح مرد وزنده گشت تا بر زندگان و مردگان سلطنت کند.


so awi sininga gena asa ngai sinotoka. Komagena lo o ngopeqeka moi nakoso kanaga momoqoka waasi eko mojojojarusi, muna magena modupa mosininga cawali o Jou Awi manara gena idodooha aku ami rohe de ami sininga lo ka ma ngale o Jou Awi dupa gena maaka. Duma o ngopeqeka moi la kanaga momoqokaka, muna magena bilasu mosininga ami oho o dunia manena ma rabaka gena idodooha aku ma roka mowisisanangi. 	 در میان زن منکوحه وباکره نیز تفاوتی است، زیرا باکره در امور خداوندمی اندیشد تا هم در تن و هم در روح مقدس باشد؛ اما منکوحه در امور دنیا می‌اندیشد تا شوهر خودرا خوش سازد.


Ngini niosininga de nianako igogou, kanaga ngohi ai siri ma rabaka so ngini nia dokuka bilasu totulu de o habari qaloloha asa tinisihabari nginika. 	 اما آگاهید که به‌سبب ضعف بدنی، اول به شما بشارت دادم.


Magena de o Yerusalemka ma nyawa yamuruo naga imatekebicara itemo, "Ce! O nyawa Una magegena nagala ona yodupa iwitooma bai! 	 پس بعضی از اهل اورشلیم گفتند: «آیا این آن نیست که قصد قتل او دارند؟


Ongo Elisabet ami orasi yaadoka, de muna ami ngopa yanau moi mowisibuo. 	 اما چون الیصابات را وقت وضع حمل رسید، پسری بزاد.


Igogou-gogou iteka kawa, de ma orasi asa imasidiado, ena gena o nyawa isosoneka ona yangodu asa Ngohi o Gikimoi ma Ngopa Ai ili yoise. De nakoso Ngohi isigise gena, ona asa yamake o oho ka sidutu ikakali. 	 زیراهمچنان‌که پدر در خود حیات دارد، همچنین پسر را نیز عطا کرده است که در خود حیات داشته باشد.


Una manena lo kanaga imatero de ka o Gikimoi, sababu o Gikimoi wositatapuka Una masirete gena bai bilasu wogoge ma Ngopaka de Awi boloi qangodu imasitauho Unaka. 	 زیرا خدارضا بدین داد که تمامی پری در او ساکن شود،


O Gurumi Qatetebi wotemoka igogou done kanaga o orasi ma simaka o dodoto itotiai ngone papipiricaya gena o nyawa asa he yopiricaya kawa, de ona isigise o gurumi qatotodamato. Komagena so o toka ma dodoto o nyawaka yadoto. 	 و لیکن روح صریح می‌گوید که در زمان آخر بعضی از ایمان برگشته، به ارواح مضل و تعالیم شیاطین اصغا خواهند نمود،


Ngini o Gikimoi Awi gogobu ningodu kagena o Korintus ma kotaka, de ona o Gikimoi Awi nyawa yangodu o Akhaya ma daeraka. Ngohi, Paulus, o Gikimoi Awi dupa masirete wositatapu la todadi maro o Yesus Kristus Awi sosulo moi, de kanaga o Timotius to ngone nanga dodiao moi wopipiricayaka, ngomi o surati manena minisidingo nginika. 	 پولس به اراده خدا رسول عیسی مسیح وتیموتاوس برادر، به کلیسای خدا که در قرنتس می‌باشد با همه مقدسینی که در تمام اخائیه هستند،


'Nia doku ma gaapo, kiaka to ngomi mia qohuka gena, miapari kasi la imaaka o nonako moi nginika, igogou ngini magena de nia fajaka o Gikimoi Awi simaka. Duma niosininga, ma orasi yaadoka ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi.' " 	 حتی خاکی که از شهرشما بر ما نشسته است، بر شما می‌افشانیم. لیکن این را بدانید که ملکوت خدا به شما نزدیک شده است.


So awi doroka gena ma tamo ma goho isupu sidago ifero, duma o nguusu lo ioho imarimote. 	 و وقتی که گندم رویید و خوشه برآورد، کرکاس نیز ظاهر شد.


So wotemo, "Ngohi gena o nonako ihahairani moi taaka iqomaka o Sabat ma wangeka, de ngini ningodu ka niohairani de magena niodupawa. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «یک عمل نمودم وهمه شما از آن متعجب شدید.


O Nahadi ma wangeka ngomi o Yesus miwipipiricayaka mingodu mimatolomuno ma ngale o oqo qatetebi miaaka, duma o Paulus womibobicara kasi sababu ma langino de asa womajobo, so mia dodolomu gena sidago o putu itongiraba. 	 و در اول هفته چون شاگردان بجهت شکستن نان جمع شدند و پولس در فردای آن روز عازم سفر بود، برای ایشان موعظه می‌کرد و سخن او تانصف شب طول کشید.


De ngohi masirete isitatapuka maro o sosulo moi la o habari qaloloha magena tosihabari de tadoto, 	 که برای آن من واعظ و رسول و معلم امت‌ها مقررشده‌ام.


De o rasul ma binukali o Gikimoi wasitotatapuka, duma ngohi tamakewa, ka cawali o Yakobus, o Jou Yesus ma nongoru ma duhutu. 	 اما از سایر رسولان جز یعقوب برادر خداوندرا ندیدم.


De ngohika o malaikat magena itemo, "Upa nohairani. Sababu ngohi asa tonisingangasu ngonaka ma ngale idodooha o ngopeqeka muna magena de lo tonisingangasu ma ngale o haiwani ilalagoku mopapaneku gena, kiaka ma sahe tumudingi de ma tadu mogiowoka. 	 و فرشته مرا گفت: «چرا متعجب شدی؟ من سر زن و آن وحش را که هفت سر و ده شاخ دارد که حامل اوست، به تو بیان می‌نمایم.


Upa sidago o nyawa done itemo ngohi la kanaga ngini tiniosika, gena maro o nonako moi de ma ngale ngini gena nidadika ngohi nimomote, so o Yesus he nimote kawa. Upa komagena bai! 	 که مباداکسی گوید که به نام خود تعمید دادم.


So, baba, ma orasi ngona noigolo ngohi la ma ngale tahino gena, bilasu ka tahino. So o orasi manena, baba, bilasu tanako qadoohaso ngohi noigolo tahino." 	 از این جهت به مجرد خواهش شما بی‌تامل آمدم و الحال می‌پرسم که از برای چه مرا خواسته‌اید.»


De o Yesus wotemo munaka, "Nako Una magena, ka ka Ngohi qabolo." 	 عیسی بدو گفت: «من که با تو سخن می‌گویم همانم.»


Duma nakoso ona Ngohi itatago magena ngone palawangi, de o kia naga iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo gena asa isiganapuwa, kiaka itetemo o bi moi-moi qangodu magena o orasi manena bilasu idadi de imaaka Ngohika." 	 لیکن در این صورت کتب چگونه تمام گردد که همچنین می‌بایست بشود؟»


Nakoso o nyawa kanaga ngini inikalekono sababu ma Kristus niwipipiricayaka, de ngini magena igogou ka nisosanangi. Sababu magena ma ngale igogou o Gikimoi Awi Gurumi ma kuasa ilalamo kanaga igoge nginika. 	 اگر بخاطر نام مسیح رسوایی می‌کشید، خوشابحال شما زیرا که روح جلال وروح خدا بر شما آرام می‌گیرد.


O Yesus wotemo onaka, "Nitagi bato, de una wosihahaga magenaka nitemo komanena, 'O wange manena de lo ilangi Ngohi kanaga tomanarasi, o nyawa manga toka todusu de ibipopanyake tasiloha. De o wange ma saangeka Ai manara magena asa tosibolo.' 	 ایشان را گفت: «بروید و به آن روباه گوییداینک امروز و فردا دیوها را بیرون می‌کنم ومریضان را صحت می‌بخشم و در روز سوم کامل خواهم شد.


De upa ka cawali niacawaro, duma ngini lo bilasu nia sininga de nia rohe ma nyafusu foloisi niapareta qaloha. De komagena bilasu ngini lo o sangisara niamoku, de o moi-moi niaaka maro o Gikimoi wodudupa, 	 و در فضیلت، علم و در علم، عفت و در عفت، صبر و در صبر، دینداری


duma ngini gena niahino niholu Ngohika ma ngale o oho magena aku niamake. 	 جلال را از مردم نمی پذیرم.


Duma nimasosininga! Ngone o nyawa o Jou powipipiricaya nanga oho ma rabaka gena, yanau de o ngopeqeka he pomatekekomoteka. 	 لیکن زن از مرد جدانیست و مرد هم جدا از زن نیست در خداوند.


De o Yesus wotemo unaka, "Ce! Ani sumarangi magena nadiahi kasi. Sababu nagoona kanaga de o sumarangi o nyawa yatooma, igogou ona magena lo asa de o sumarangi yasitooma. 	 آنگاه عیسی وی را گفت: «شمشیر خود را غلاف کن، زیرا هر‌که شمشیر گیرد، به شمشیر هلاک گردد.


"O kia nodupa Ngohi taaka ngonaka." De una wopipilo gena wosango wotemo, "Ya, Jou! Ngohi todupa tomasigelelo." 	 گفت: «چه می‌خواهی برای توبکنم؟» عرض کرد: «ای خداوند، تا بینا شوم.»


So Una bilasu womadadi maro ona magena, la imatero dede to Una Awi tahu ma raba moi, la Una lo asa aku wodadi o Imam Wilalamo la kanaga de Awi galusiri de lo o Gikimoi Awi manara gena waaka wokaeli. Sidago Una masirete iwitooma ma ngale o nyawa manga dorou qangodu gena watupu. 	 از این جهت می‌بایست در هر امری مشابه برادران خود شود تا در امور خدا رئیس کهنه‌ای کریم و امین شده، کفاره گناهان قوم رابکند.زیرا که چون خود عذاب کشیده، تجربه دید استطاعت دارد که تجربه شدگان را اعانت فرماید.


So nakoso niakelelo, de nagoona o Yudea ma daeraka bilasu yoloqa o talaye. Nagoona kanaga kota ma rabaka lo bilasu ka yodoloqa, de lo nagoona kanaga o kota ma duduka upa he iwosa o kota ma rabaka. 	 آنگاه هر‌که در یهودیه باشد، به کوهستان فرار کند و هر‌که در شهر باشد، بیرون رود و هر‌که در صحرا بود، داخل شهر نشود.


So yofufuma magena yotagi o gososo imaija. So ona yotagi de wokakawi womasidiadoka. Yococawaro yamotoha ona magena, ma ngale manga silo yosidailakoka, so jai-jai ona de wokakawi yowosa imakomote o rarame ma tahuka, de ma ngora he yaperesuka. 	 و درحینی که ایشان بجهت خرید می‌رفتند، داماد برسید و آنانی که حاضر بودند، با وی به عروسی داخل شده، در بسته گردید.


O nyawa imakokadateku de ami gianongoru ona magena lo asa yanali dede muna, sababu yoise igogou o ngopa una magena kanaga lo o Jou Awi galusiri ilalamo wosikelelo munaka. 	 و همسایگان و خویشان اوچون شنیدند که خداوند رحمت عظیمی بر وی کرده، با او شادی کردند.


[La komagena imaaka so itero de itiaika maro o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, ena gena, "Una wisitero koloko o bi nyawa ma dorou."] 	 پس تمام گشت آن نوشته‌ای که می‌گوید: «ازخطاکاران محسوب گشت.»


La Una womatinga sutu ikuruka, de o tonaku wobukuku de wosumbayang, 	 و او از ایشان به مسافت پرتاپ سنگی دور شده، به زانو درآمد و دعا کرده، گفت:


De ngona masirete lo o orasi isigeto-geto bilasu o moi-moi qaloloha naaka, la o nyawa ma somoa manga sininga ma rabaka yanako itiai la o moi-moi maro komagena bilasu ona yaaka. Bilasu nadoto de ani dodoto itotiai de itetero la o nyawa aku yahoromati, 	 و خود را در همه‌چیز نمونه اعمال نیکو بسازو در تعلیم خود صفا و وقار و اخلاص را بکار بر،


De o Yesus wosango wotemo, "O bobita ma nonomaka, ena gena, 'He, o Israel ma nyawa! Tanu niise! O Gikimoi, to ngone nanga Jou, Una magena ka o Gikimoi womatetengoka. 	 عیسی او را جواب داد که «اول همه احکام این است که بشنو‌ای اسرائیل، خداوندخدای ما خداوند واحد است.


Duma bai ona kanaga o sorogaka, de o duniaka, eko lo o dunia ma litimiku o dodadi moi lo ihiwa ma ngale manga sininga itiai de o buku o lolo moi manena aku yapelenga de ma raba yanano. 	 وهیچ‌کس در آسمان و در زمین و در زیرزمین نتوانست آن کتاب را باز کند یا بر آن نظر کند.


Kagena de o Pilatus wasisano onaka, "Niodupa la ngohi towipalako Una niwisiaaso 'O Yahudika manga Kolano' la ma ngale tinihike nginika?" 	 پیلاطس درجواب ایشان گفت: «آیا می‌خواهید پادشاه یهود را برای شما آزاد کنم؟»


O putu magena o alo poli, so ona ijojajaga de lo o nyawa ileleleani gena imaokoye o uku ma dateka imarahu isigilolino. Komagena o Petrus una lo wahika so kagena womarahu. 	 و غلامان و خدام آتش افروخته، ایستاده بودند و خود را گرم می‌کردند چونکه هوا سرد بود؛ و پطرس نیز باایشان خود را گرم می‌کرد.


Iwingahoka, de Awi sangahadi gena Una masirete wamoku so o kotaka de isupu itagi o riho moika isironga o Sahe ma Papala ma Riho, gena nakoso o bahasa Ibrani isironga o Golgota. 	 و صلیب خودرا برداشته، بیرون رفت به موضعی که به جمجمه مسمی بود و به عبرانی آن را جلجتا می‌گفتند.


Igogou, Ngohi o kuasa tinihike nginika, la ngini aku niapito o ngihia eko o hai sosolota, de lo nanga saturu manga buturu qangodu-ngodu. O nyawa moi lo asa upa niqabo. 	 اینک شما راقوت می‌بخشم که ماران و عقربها و تمامی قوت دشمن را پایمال کنید و چیزی به شما ضرر هرگزنخواهد رسانید.


So miside kali de mia dodagi kagena sutu itekaka, de asa o Siprus ma gura miakelelo gena mia gubalika, de gila-gila miside so o Siria ma daeraka miameta. So kagena o doku Tirus ma bobaneka miaado, de mimatapu kasi so o deru ma gina isiguti kasi. 	 و قپرس را به نظرآورده، آن را به طرف چپ رها کرده، به سوی سوریه رفتیم و در صور فرود آمدیم زیرا که در آنجا می‌بایست بار کشتی را فرود آورند.


Duma Una o dokuka waado waasi, so kiaka kangano moriria mowimamakeka, Una kagena wogoge kusi. So mononongoru kagena makahika Unaka. 	 و عیسی هنوزوارد ده نشده بود، بلکه در جایی بود که مرتا او راملاقات کرد.


Igogou-gogou, o nyawa la kanaga isundali eko o bi moi-moi qatotorou yodupa, de ona magena yaakuwa ma Kristus de o Gikimoi Manga pareta ma rabaka o bi laha o Gikimoi wajajajika moi lo yamake. Komagena lo o nyawa la kanaga o arata yodesere, ngone aku potemo yosuba ka cawali o kia naga yodudupa. 	 زیرا این را یقین می‌دانید که هیچ زانی یا ناپاک یا طماع که بت‌پرست باشد، میراثی در ملکوت مسیح و خداندارد.


De Ai nyawa, nakoso Ngohi ipiricayaka so manga sininga itiai gena Ngohi taakaka, de ona magenaka asa Ngohi tahike la yooho dede Ngohi ka sidutu ikakali. Duma nakoso ona imakiliho so ipiricaya kawa, de ona magenaka asa Ngohi tosanangi kawa." 	 لکن عادل به ایمان زیست خواهد نمود و اگر مرتد شود نفس من باوی خوش نخواهد شد.»لکن ما از مرتدان نیستیم تا هلاک شویم، بلکه از ایمانداران تا جان خود را دریابیم.


De o Yesus kagena onaka wosano, "Nakoso o Sabat ma wangeka ngini gena idodooha. To ngini nia agama ma bobita itemo o kia. Aku o loha niaaka, eko o dorou niaaka. O nyawa niasisalamati, eko o nyawa niatooma." 	 عیسی بدیشان گفت: «از شما چیزی می‌پرسم که در روزسبت کدام رواست، نیکویی‌کردن یا بدی، رهانیدن جان یا هلاک کردن؟»


O nabi una magena imadodiao qaloha de o Sergius Paulus o gura magenaka manga gubernur de una wococawaro moi. So kagena de ma gubernur una magena o Barnabas de o Saulus waaso la yahino awi simaka, sababu wodupa woise o Gikimoi Awi demo. 	 اورفیق سرجیوس پولس والی بود که مردی فهیم بود. همان برنابا و سولس را طلب نموده، خواست کلام خدا را بشنود.


De lo kanaga o bi nabi manga demo isilelefo iqomaka ngone aku popiricaya, sababu magena ka igogou. Ngohi tongongano o lefo ma demo magena ngini bilasu nisigise de niamote, sababu manga demo magena aku inisikelelo nako o dodoto itotiai eko o dodoto ikokulai. Maro o nita moi o bubutu ma rabaka isiwaka so o ngeko aku pakelelo itiai. Tanu o demo magena nisigise sidago lo ma orasi nanga Jou Yesus Kristus wahino kali de ngini lo aku Una niwinako igogou. Ena gena, imatero maro o wange ibaoka eko lo o ngoma koru moi, ngaroko ma orasi o wange ibao de kanaga o ngoma magena ka isiwasi. 	 و کلام انبیا را نیز محکم تر داریم که نیکومی کنید اگر در آن اهتمام کنید، مثل چراغی درخشنده در مکان تاریک تا روز بشکافد و ستاره صبح در دلهای شما طلوع کند.


Una wotemo, "Awadede! Ngohi o dorou taakaka. O nyawa moi Awi sala ihihiwa gena towisiija sidago Una bilasu wisangisara de iwitooma!" Duma ona iwisango, "Ngomi gena miomaha-mahawa bai! Magena ani sala masirete!" 	 گفت: «گناه کردم که خون بیگناهی را تسلیم نمودم.» گفتند: «ما را چه، خود دانی!»


O Petrus gila-gila womasidailako so wotagi wamote o nyawa yasinoto magena. So imasidiadoka, de o Petrus wingaho o ngihi magenaka. Kagena ibabalo yangodu iwisigilolino, idodora de iwisimane unaka kiaka muna mosone waasi de o bi baju maguri so mahike onaka. 	 آنگاه پطرس برخاسته، باایشان آمد و چون رسید او را بدان بالاخانه بردندو همه بیوه‌زنان گریه‌کنان حاضر بودند و پیراهنهاو جامه هایی که غزال وقتی که با ایشان بود دوخته بود، به وی نشان می‌دادند.


So kagena de ona gila-gila iwosa o boosu ma aru ma rabaka, de ona imaginano o girinaka, de yakelelo o gohiduuru moi awi juba qaaare womatamiye, so ona isawangi de yamodo. 	 و چون به قبر درآمدند، جوانی را که جامه‌ای سفید دربرداشت بر جانب راست نشسته دیدند. پس متحیر شدند.


De Una lo wosuloka so o nguuhi ilalamo moi idadi sidago lo itaufani de o bi moi-moi iooho o duniaka o orasi magena asa isisaka. 	 وبه این هردو، عالمی که آن وقت بود در آب غرق شده، هلاک گشت.


De o orasi ma nonomaka gena Una asa dede o Gikimoi. 	 همان در ابتدا نزد خدا بود.


Idadi de imaaka komagena, so o Yesus wisibuo gena o Betlehem ma dokuka o Yudea ma daeraka, ma dongoho magena o Herodes wopareta maro ka o kolano moi. De kanaga lo o orasi magena o bi nyawa icocawaro nodoka o Yudea ma daera ma wange ma nyonyieka de ona magena ma soa ikukuruka, de itagi yakahino o Yerusalem ma kotano. 	 و چون عیسی در ایام هیرودیس پادشاه دربیت لحم یهودیه تولد یافت، ناگاه مجوسی چند از مشرق به اورشلیم آمده، گفتند:


O orasi isigeto-geto ngini niadupa bilasu niadodara o nyawaka, imatero maro ma Kristus ngone wonadodaraka. Ena gena, ma ngale ngone Una wodupa wosone maro o suba qaloloha moi watide o Gikimoika de Una waqehe qaloha. 	 و در محبت رفتار نمایید، چنانکه مسیح هم ما را محبت نمود و خویشتن را برای ما به خداهدیه و قربانی برای عطر خوشبوی گذرانید.


De una onaka wotemo, "Manena o au la kanaga o Gikimoi Awi Jaji isiputuru nginika, ma ngale ngini niamote." 	 و گفت: «این است خون آن عهدی که خداباشما قرار داد.»


Qabolo de ona wisimaqe isidadu-dadu de itemo, "Suba! O Yahudika manga kolano!" De gila-gila Awi bioko yapopoka. 	 ومی گفتند: «سلام‌ای پادشاه یهود!» و طپانچه بدومی زدند.


Upa bai! Idadiwa, nakoso ngini nimatekekitinga komagena, maro ma Kristus gena niwitepi-tepika. Asitagala! Bilasu nimasininga kasi. Nakoso nitemo komagena, de ma ngale ngohi, Paulus gena, maro nia dagali moi so isidasangahadika eko lo de o ake nisiosi la nidadi to ngohi masirete ai nyawa imomote. Komagena upa bai! 	 آیا مسیح منقسم شد؟ یا پولس در راه شمامصلوب گردید؟ یا به نام پولس تعمید یافتید؟


De nagoona kanaga manga doroka lo upa yoliho la manga baju yaqehe, duma ka yodoloqa. 	 و آنکه در مزرعه است، برنگردد تا رخت خود را بردارد.


Ma ngopa magena wosango, 'Ngohi toholu.' Duma ma dodoguka de awi sininga itagali, so una ka wotagi o anggur ma doroka womanara. 	 درجواب گفت: "نخواهم رفت." اما بعد پشیمان گشته، برفت.


To ena ma hutu koloko o ngopeqeka ma hutu, de lo ma ingi gena koloko de ka o singa ma ingi. 	 و مویی داشتند چون موی زنان، و دندانهایشان مانند دندانهای شیران بود.


De komagena lo nakoso o Yahudika ma nyawa, ona upa ka cawali imasuna, duma kanaga o Gikimoi wipiricayaka, imatero maro o Abraham ma orasi womasuna waasi de o Gikimoi wipiricayaka. 	 و پدر اهل ختنه نیز یعنی آنانی را که نه فقط مختونند بلکه سالک هم می‌باشند بر آثار ایمانی که پدر ماابراهیم در نامختونی داشت.


Kagena de o Yudas done wisiiija una magena lo wotemo, "Baba Guru, ngaroko lo ngohiwa o kia notetemo gena!" O Yesus wotemo, "Komagena maro ani demoka bai!" 	 و یهوداکه تسلیم‌کننده وی بود، به جواب گفت: «ای استاد آیا من آنم؟» به وی گفت: «تو خود گفتی!»


O Petrus ka wobicarasi, de o lobi-lobi o bolu moi iuti so yasaoka, sidago una de awi dodiao kagena lo yamodo. 	 و این سخن هنوز بر زبانش می‌بود که ناگاه ابری پدیدار شده بر ایشان سایه افکند وچون داخل ابر می‌شدند، ترسان گردیدند.


So ngohi tosininga itiai de igogou, o Gikimoi wahike onaka o cocatu imaketero de wonahike ngoneka ma orasi o Jou Yesus Kristus powipiricaya. So maro ngohi manena de o Gikimoi aku towifati, la Una upa wahike Awi Gurumi Qatetebi, sababu ona o Yahudika ma nyawa yasowo?" 	 پس چون خدا همان عطا رابدیشان بخشید، چنانکه به ما محض ایمان آوردن به عیسی مسیح خداوند، پس من که باشم که بتوانم خدا را ممانعت نمایم؟»


Kagena de o Yesus ami giaka wapaqa so milohaka. Gila-gila miputuruka, so muna aku Una mowileleani. 	 پس دست او را لمس کرد و تب او را رها کرد. پس برخاسته، به خدمت گذاری ایشان مشغول گشت.


Ileleleani asa yosanangi nakoso ma tuangi woliho de wamake ona magena yojaga de iwidamaha. Sababu o tuangi una magena asa womasidailako womaaka maro o leleani moi, so wasitamiye la ona waleleani. 	 خوشابحال آن غلامان که آقای ایشان چون آید ایشان را بیداریابد. هر آینه به شما می‌گویم که کمر خود را بسته ایشان را خواهد نشانید و پیش آمده، ایشان راخدمت خواهد کرد.


So kagena de Una wasango onaka wotemo, "Una ka wisibuo kusi de awi lako ipiloka gena, ma sababu o nyawa manga dorou qasowo. Duma imadadi komagena ma ngale de ma ngeko una de o Gikimoi Awi buturu asa wosimane o bi nyawaka. 	 عیسی جواب داد که «گناه نه این شخص کرد و نه پدر و مادرش، بلکه تا اعمال خدادر وی ظاهر شود.


Ngomi o manara magena miaaka miaakuwa de ka mia buturu masirete bato. Duma ka o Gikimoi womatetengo kanaga womisiputuru ngomika. 	 نه آنکه کافی باشیم که چیزی را به خود تفکر کنیم که گویا از ما باشد، بلکه کفایت مااز خداست.


Ngaroko komagena, duma ngohi topiricaya nakoso o Gikimoika gena, o kia bato Ngona nogolo Una asa wonihike Ngonaka." 	 ولیکن الان نیز می‌دانم که هرچه از خدا طلب کنی، خدا آن را به تو خواهد داد.


So Awi manara ma rabaka, de o nyawa wolulugu moi awi nyawa yaruha so o dangiku iwisitide iwingaho o Yesuska. 	 که ناگاه بعضی نزد وی آمده مفلوجی را به‌دست چهار نفر برداشته، آوردند.


Ma orasi o Yesus de Awi muri yaruwange ikahino kali, de o nyawa yadadala yamake. De kanaga o nyawa moi wahino wobukuku o Yesus Awi simaka wosuba 	 و چون به نزد جماعت رسیدند، شخصی پیش آمده، نزد وی زانو زده، عرض کرد:


O Yesus wotemo, "Nginika tinisingangasu igogou, o orasi ma simaka o bi moi-moi qangodu o Gikimoi wamuaneka, de Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa tomatamiye Ai pareta ikokuasa ma kursika. O orasi magenaka de ngini Ngohi nimomoteka, ngini lo asa nimatamiye o bi pareta ma kursika ma ngale o Israelka manga soa mogiowo de sinoto gena niapareta. 	 «عیسی ایشان را گفت: «هرآینه به شما می‌گویم شما که مرا متابعت نموده‌اید، در معاد وقتی که پسر انسان بر کرسی جلال خود نشیند، شما نیز به دوازده کرسی نشسته، بر دوازده سبط اسرائیل داوری خواهید نمود.


De ngini gena bilasu de nia sininga qamomuuqu de lo nia horomati onaka. De lo bilasu igogou ngini nia oho de nia manara ma rabaka kanaga nia sala lo ihiwa. To ngini nia gogoho gena bilasu imatero maro o nyawa ma Kristus wipipiricayaka manga gogoho, la nakoso o nyawa inisibicara qatorou de ona masirete asa yamaqe. 	 و ضمیر خود را نیکو بدارید تاآنانی که بر سیرت نیکوی شما در مسیح طعن می‌زنند، در همان چیزی که شما را بد می‌گویندخجالت کشند،


Ma orasi o surati manena tolefo nginika, de ngohi ai sininga kanaga ipeleso de lo isusa sidago lo ai kongo itura. Ai ngale gena ngaroko upa he nia sininga tosipelesoli, duma ngohi tongongano ngini aku nianako to ngohi ai dodara nginika gena igogou ilamo. 	 زیرا که از حزن و دلتنگی سخت و بااشکهای بسیار به شما نوشتم، نه تا محزون شویدبلکه تا بفهمید چه محبت بینهایتی با شما دارم.


O nyawa la kanaga de manga sininga qaloha, manga siningano asa o loha isupu, sababu manga siningaka o loha yadiahika. De o nyawa la kanaga de manga sininga qatorou, manga siningano asa o dorou isupu, sababu manga siningaka o dorou yadiahika. 	 مرد نیکو ازخزانه نیکوی دل خود، چیزهای خوب برمی آورد و مرد بد از خزانه بد، چیزهای بدبیرون می‌آورد.


"O ade-ade o nyawa moi o gisisi wosihahaja ma ngale gena komanena, so niise la nianako. 	 پس شما مثل برزگر را بشنوید.


De o Petrus wabaja de wogolo, so wotemoli onaka, "Hika niwisimaha la o Gikimoi winisisalamati, la upa sidago o bi nyawa ma dorou manga sangisara ma fanggali inidahe nginika bai!" 	 و به سخنان بسیار دیگر، بدیشان شهادت داد و موعظه نموده، گفت که «خود را از این فرقه کجرو رستگارسازید.»


So kagena o boosuka de ona yoliho so o kia naga idadadi qangodu magena isingangasu Awi muri-muri yamogiowo de moika de lo wimomote ma binukali. 	 و از سر قبر برگشته، آن یازده و دیگران را ازهمه این امور مطلع ساختند.


Ai dodiao nipipiricaya, hika ngini nisosininga iqoqomaka gena nanga ete de nanga topora ona magena o Musa wimote, de o kia naga asa idadi de imaaka. Ona yangodu kanaga o lobi-lobi igogolingasu ma bolu o ngawa-ngawa magena maro yataru gena, isinonako o Gikimoi kanaga lo wajaga, de lo asa yakahika o Laut Merah yatola lo ona isalamati. 	 زیرا‌ای برادران نمی خواهم شما بی خبر باشید از اینکه پدران ما همه زیرابر بودند و همه از دریا عبور نمودند


Una o dadaru magenaka wowosa wakahika o Ngihi Foloi Qatetebi ma rabaka o Gikimoika womasidateka. De o au la kanaga wowosa waaho, gena o kabi ma nau eko o sapi ma ngopa ma au gena hiwa. Una asa ka Awi au masirete waaho. Ka ma moi wowosa, de upa he wosidadu kali, sababu Una de Awi au gena ma ngale ngone nanga dorouno wonapalako ka sidutu ikakali. 	 و نه به خون بزها و گوساله‌ها، بلکه به خون خود، یک مرتبه فقط به مکان اقدس داخل شد و فدیه ابدی را یافت.


Kagena de ngohi takelelo kali o namo muludu moi isososo o ngawa-ngawako, de toise ma ili ilamo itemo, "O bodito! O bodito! Kodo! O bodito qatotorou foloi ilamo asa yadahe o nyawa igogogoge o duniaka, sababu o orasi manena asa o malaikat yaruwangeli manga trompet magena yawuwu." 	 و عقابی را دیدم و شنیدم که دروسط آسمان می‌پرد و به آواز بلند می‌گوید: «وای وای وای بر ساکنان زمین، بسبب صداهای دیگرکرنای آن سه فرشته‌ای که می‌باید بنوازند.»


Ma orasi o Yohanes wibui waasi so kanaga o nyawa waosisi, de o Yesus lo asa wahino la wiosi. Una wiosika qabolo so wosumbayang, de imatodoka o dipa ipelenga, 	 اما چون تمامی قوم تعمید یافته بودند وعیسی هم تعمید گرفته دعا می‌کرد، آسمان شکافته شد


O nyawa yasinoto o doro ma rabaka imatekemanara moi, de wimoi asa iwingaho de moili asa iwiqohaka.))" 	 و دونفر که درمزرعه باشند، یکی برداشته و دیگری واگذارده خواهد شد.»در جواب وی گفتند: «کجا‌ای خداوند.» گفت: «در هر جایی که لاش باشد درآنجا کرکسان جمع خواهند شد.»


De kanagali nakoso o Iblis, o bi toka wakokolano, una gena awi pareta ma rabaka imakitinga, o pareta magena bilasu isisa de qalutu. Duma ngini gena nitemo, o Beelzebul Ngohika woihike o buturu la ma ngale o toka todusu. 	 پس شیطان نیز اگر به ضد خود منقسم شود سلطنت اوچگونه پایدار بماند. زیرا می‌گویید که من به اعانت بعلزبول دیوها را بیرون می‌کنم.


O dodoto ma somoa moili magena upa lo nitemo o dodoto itotiai eko qaloloha. Duma kanaga o nyawa yamuruo naga to ngini nia sininga ma raba yaruwahe de ona manga edekati lo o dodoto itotiai ma ngale ma Kristus gena yodupa yatagali. 	 که (انجیل ) دیگر نیست. لکن بعضی هستند که شما را مضطرب می‌سازندو می‌خواهند انجیل مسیح را تبدیل نمایند.


Timotius, ngona maro ai ngopa masirete. Ngohi maro o bobareta de awi prajurit moi, so tonisidumu la to ngohi ai beseso iqoma talelefoka bilasu nodedemo, so o bi dodoto ikokulai gena o nyawaka upa he yadoto. Nososininga o nabi isingangasu iqomaka ma ngale ngona gena nihirika la ma Kristus nowileleani. De o nabi manga demo gena o orasi manena nososininga la aku ani sininga isiputuru, so maro o prajurit moi ngona de o dodoto itotiai naaho la notagi nakudoti ani lawangi, ena gena o guru ikokulai. 	 ای فرزند تیموتاوس، این وصیت را به تو می سپارم برحسب نبوتهایی که سابق بر تو شد تادر آنها جنگ نیکو کنی،


Nakoso o doku moika ngini inisangisara, de hika niloqa o doku ma somoa kali. Ngini tinisingangasu igogou, ngini o habari qaloloha nisihabari o Israel ma bi dokuka qangodu waasi, de Ngohi o Nyawa ma Duhutu asa tahino kali. 	 و وقتی که در یک شهر بر شما جفا کنند، به دیگری فرار کنید زیرا هرآینه به شما می‌گویم تاپسر انسان نیاید، از همه شهرهای اسرائیل نخواهید پرداخت.


So ma ngale ona o Yahudika ma nyawa muna mononongoru ami sininga yosiputuru sidago yahihino kagena, ma orasi ona magegena yakelelo o kia o Yesus waakaka, de kanaga ona yadadala gena Una iwipiricayaka. 	 آنگاه بسیاری از یهودیان که با مریم آمده بودند، چون آنچه عیسی کرد دیدند، بدو ایمان آوردند.


O wange sinoto magena ipasaka, de o Yesus womajobo kali wotagi o Galileaka. 	 اما بعد از دو روز از آنجا بیرون آمده، به سوی جلیل روانه شد.


Kagena de o Yesus womatogu de wotemo, "Tagi la niwiaso una magena." So ona iwiaso o nyawa wopipilo de itemo, "Nomarihi-rihi! To ngona ani ukuru ma loha sidago o Yesus woniaso, so nomaoko la notagi!" 	 پس عیسی ایستاده، فرمود تا او را بخوانند. آنگاه آن کور را خوانده، بدو گفتند: «خاطر جمع دار برخیز که تو را می‌خواند.»


de ngini nitemo onaka, "Notagi nogila-gilaka, de tanu nomasisari qaloha la aku o rijiki ngona masirete namake ma ngale nosanangi kali," so manga oho ma kurangi lo niariwowa. Ce! Nia demo magena asa ma faida lo ihiwa. 	 و کسی از شما بدیشان گوید: «به سلامتی بروید و گرم و سیر شوید»، لیکن مایحتاج بدن را بدیشان ندهد، چه نفع دارد؟


Duma o Yesus wotagi Awi giaka wacoho de wilia wisimomi, de gila-gila o ngopa magena una womaokoka. 	 اما عیسی دستش را گرفته، برخیزانیدش که برپاایستاد.


So kagena de una o nyawa yadadala manga sininga wosimote so o Barabas wisisupu de wihike onaka. De una wasulo awi prajurit-prajuritka ma ngale o Yesus wingangapo, qabolo de gila-gila Una wisidoa onaka la iwisidasangahadi. 	 پس پیلاطس چون خواست که مردم راخشنود گرداند، برابا را برای ایشان آزاد کرد وعیسی را تازیانه زده، تسلیم نمود تا مصلوب شود.


Maaho de mogogeku o Yesus Awi qohuka, de asa moari. Una Awi qohu magena de ami kongo mosipesaka. Qabolo de ami hutu lo asa Awi qohu maese la qadudu, de mahame, de lo o gososo qabobou gena moguse de mosiqahu. 	 در پشت سر اونزد پایهایش گریان بایستاد و شروع کرد به شستن پایهای او به اشک خود و خشکانیدن آنها به موی سر خود و پایهای وی را بوسیده آنها را به عطرتدهین کرد.


Gena ka orasi moi la ma ngale to ngini nia piricaya Ngohika gena niasingangasu onaka. 	 واین برای شما به شهادت خواهد انجامید.


Komagena lo o Melkisedek foloisi wolamo de o bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku. Nakoso o bi imam la kanaga o nyawa manga gimina mogiowo gena o gimina moi yamake, de ona magena lo ka o nyawa so done asa isone. Duma maro o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, o Melkisedek la kanaga o Abraham awi gimina ma mogiowoka gena wamake, una magena asa wosonewa duma ka woohosi. 	 و در اینجا مردمان مردنی ده‌یک می‌گیرند، اما در آنجا کسی‌که بر زنده بودن وی شهادت داده می‌شود.


Ma orasi ngohi kanaga nginika tinisihabari, de ngohi ai barani ikurangi sidago lo imodo de foloi itirine. 	 و من در ضعف وترس و لرزش بسیار نزد شما شدم،


Ona magena ma ngale ngohi isisalamati gena, ona he dangade yosone. So ngohi ai sukuru tosidingo onaka, de upa ka ngohi tomatengo, duma o bi gogobu o Yahudika ma nyawa yasowo ona yangodu lo manga sukuru isidingo onaka. 	 که در راه جان من گردنهای خود را نهادند و نه من به تنهایی ممنون ایشان هستم، بلکه همه کلیساهای امت‌ها.


O sowohi ona magena iliho, de ma ngale o ngopa wisibubuo Una magena o Gikimoi iwigiliri de iwihoromati, sababu qangodu ona yoise de yakokelelo, gena itero de igogou maro kia o malaikat itetemo onaka. 	 و شبانان خدا را تمجید وحمدکنان برگشتند، به‌سبب همه آن اموری که دیده و شنیده بودند چنانکه به ایشان گفته شده بود.


Igogou, ma ngale o nyawa womatengo o orasi moi o dorou waaka so o bi nyawa yangodu bilasu isone. Ngaroko komagena, duma igogouli ma ngale o Gikimoi Awi laha wasitodihike o nyawaka de lo waaka manga sininga itiai Unaka, so ona aku yooho ikokakali, sababu Una magena o nyawa womatengo Awi manara ma ngale ona yangoduka. 	 زیرا اگر به‌سبب خطای یک نفر و بواسطه آن یک موت سلطنت کرد، چقدر بیشتر آنانی که افزونی فیض و بخشش عدالت را می‌پذیرند، در حیات سلطنت خواهند کرد بوسیله یک یعنی عیسی مسیح.


Sababu nako o Gikimoi Awi simaka kanaga o nyawa moi wisusuna eko wisusunawa gena, qadoohawa. Duma kanaga o kia foloisi ilamo Awi sininga ma rabaka gena, nakoso o nyawa la kanaga manga sininga qamuaneka, sababu ona magena yodadika maro ma Kristus Awi nyawa. 	 زیرا که در مسیح عیسی نه ختنه چیزی است و نه نامختونی بلکه خلقت تازه.


Ma moiku o Yesus wotagi-tagi o Galilea ma Talaga ma dateka, de Una wamake o nyawa yasinoto o nao isasari, ona magena o Simon de ma nongoru moi awi ronga o Andreas. Ona yasinoto o talaga ma dateno o nao yosoma. 	 و چون به کناره دریای جلیل می‌گشت، شمعون و برادرش اندریاس را دید که دامی دردریا می‌اندازند زیرا که صیاد بودند.


de wotemo unaka, "We! O nyawa manga biasa gena manga anggur qamomonge magena yasiudo iqoma sidago manga nyawa yakokoro ona yaduga. Qabolo de ona manga anggur qamamali gena yasiudo ituuru. Duma ngona ani anggur ma nonoma qamomonge gena nadiahi sidago o orasi manena de asa nosisupu so nasiudo ituuru." 	 «هرکسی شراب خوب رااول می‌آورد و چون مست شدند، بدتر از آن. لیکن تو شراب خوب را تا حال نگاه داشتی؟»


De lo o borua ma qokuku gena kanaga o kia naga ngai sinoto de o malaikat ma jamani, isironga o kerub. O kerub magena manga golupupu yodososeka o borua ma dadanu isitaru, sababu ma dadanu magena ma qokuka o Gikimoi Awi siru ma leto asa isimane. Ma dadanu magena isironga o dorou ma ija ma dadanu. Duma magena moi-moi qangodu o orasi manena upa he podedemo. 	 و بر زبر آن کروبیان جلال که بر تخت رحمت سایه‌گستر می‌بودند والان جای تفصیل آنها نیست.


Kagena de o gilalo una magena womabukuku wosuba ma kolano awi simaka wibaja, 'Ya tuangi, kodo! Noisisabari ngohi. Igogou ngohi asa ai nagi qangodu tafangu.' 	 پس آن غلام روبه زمین نهاده او را پرستش نمود و گفت: "ای آقامرا مهلت ده تا همه را به تو ادا کنم."


So kagena de Una o roti ngai motoha de o nao ngai sinoto waqehe de womamataga o dipaye de Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de Una o roti magena watepi-tepi de Awi muri-murika wahike la ona yasitoku o nyawa yadadala ona magenaka. 	 پس آن پنج نان و دوماهی را گرفته، به سوی آسمان نگریست و آنها رابرکت داده، پاره نمود و به شاگردان خود داد تاپیش مردم گذارند.


De o nyawa la kanaga isidogosa manga oho o dunia manenaka yasari, ona magena bilasu upa yosininga cawali manga oho magena. Sababu itekawa de o dunia o orasi manena asa isisa. 	 و استعمال کنندگان این جهان مثل استعمال کنندگان نباشند، زیرا که صورت این جهان درگذر است.


Una Awi sangisara wamoku, maro kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "Una gena o dorou moi lo waakawa, de o damato moi lo wapetowa." 	 «که هیچ گناه نکرد و مکر درزبانش یافت نشد.»


De igogou ngomi de ngini lo kanaga aku pomatekemanara moi de moika, sababu ma ngale ngomi gena ngini lo nisumbayangka. De ma ngale ngomi kanaga o nyawa yadala lo isumbayangka, so o Gikimoi Awi laha womisidumu sidago o nyawa yadadala lo asa itemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." 	 و شما نیز به دعا درحق ما اعانت می‌کنید تا آنکه برای آن نعمتی که ازاشخاص بسیاری به ما رسید، شکرگزاری هم بجهت ما از بسیاری به‌جا آورده شود.


So nakoso ngone gena Awi ngopa-ngopaka, de komagena ngone lo asa pamake o kia moi-moi qangodu wotemo gena aku wihike Una ma Kristuska. Ka cawali maro ma Kristus wisangisaraka, komagena lo ngone, la ma ngale maro Una wisimulia bilasu ngone lo komagena. 	 و هرگاه فرزندانیم، وارثان هم هستیم یعنی ورثه خدا و هم‌ارث با مسیح، اگر شریک مصیبتهای او هستیم تا در جلال وی نیز شریک باشیم.


Duma nako o Jou Yesus powipiricaya so o Gikimoi wotemo nanga sininga itiai Unaka gena, ngone lo aku potemo, "Upa sidago nanga sininga ma rabaka itemo, bilasu o nyawa moi la kanaga o sorogaye wodola." (Gena ma ngale, bilasu o nyawa moi o sorogaye wodola ma ngale ma Kristus wingoso de wisigutiku.) 	 لکن عدالت ایمان بدینطور سخن می‌گوید که «در خاطر خود مگو کیست که به آسمان صعود کند یعنی تا مسیح را فرود آورد،


Ngini tinisingangasu igogou, idodooha ma deka nakoso o dipa de o tona la ka pakelelosi gena, o Gikimoi Awi bobita qangodu ma rabaka kanaga ma ceceke moi lo akuwa isisa eko itagali, so o moi-moi qangodu magena bilasu idadi kasi. 	 زیرا هر آینه به شما می‌گویم، تاآسمان و زمین زایل نشود، همزه یا نقطه‌ای ازتورات هرگز زایل نخواهد شد تا همه واقع شود.


Qabolo de o Yesus lo woade-ade onaka maro komanena, "Nakoso o nyawa moi wopipilo watuda o nyawa ipipiloli, de igogou yasinoto asa itura o busuneku. 	 پس برای ایشان مثلی زد که «آیا می‌تواند کور، کور را راهنمایی کند؟ آیا هر دو در حفره‌ای نمی افتند؟


So ngohi todupa ibabalo de yapereki waasi tanu ikawi kali, so manga orasi yaumo kawa de o ngopa yamake de manga tahu ma raba gena bilasu ona masirete yaaturu. La ma ngale o sababu moi upa lo yaaka so ngone o nyawa popipiricayaka kanaga nanga lawangi gena nanga ronga ma dorou upa lo yogaka. 	 پس رای من این است که زنان جوان نکاح شوند و اولاد بزایند و کدبانو شوند و خصم را مجال مذمت ندهند؛


So kagena de o Yesus wotemo o Petruska, "Ngona tonisingangasu igogou, o putu manena o toko isore ma sinoto waasi gena, ngona he ma para ma saange nomanosu notemo Ngohi noinakowa." 	 عیسی وی را گفت: «هرآینه به تو می‌گویم که امروز در همین شب، قبل از آنکه خروس دومرتبه بانگ زند، تو سه مرتبه مرا انکار خواهی نمود.»


Hika bai! Takelelo to ngini de nia sabari o nyawa ifufumaka, ena gena o bi sosulo ikokulaika, sababu ngini nitemo foloi nicawaro. 	 زیرا چونکه خود فهیم هستید، بی‌فهمان را به خوشی متحمل می‌باشید.


Igogou! Una manena cawali o tahu woaaka moi, ma awa gena ongo Maria, de Awi nongoru o Yakobus, o Yoses, o Yudas de o Simon. De Awi bira lo kanena igoge so pomasihie moi." So ona yodupa kawa yoise maro o kia Una wotetemo gena. 	 مگر این نیست نجار پسر مریم و برادر یعقوب و یوشا ویهودا و شمعون؟ و خواهران او اینجا نزد مانمی باشند؟» و از او لغزش خوردند.


So kagena de o Kornelius womisingangasu ngomika, idodooha iqomaka una o malaikat moi wakelelo imaokoye awi tahu ma rabaka de itemo, 'O nyawa nasulo o Yopeka itagi la wiaso o nyawa moi awi ronga o Simon wisiaso lo o Simon Petrus. 	 و ما راآگاهانید که چطور فرشته‌ای را در خانه خود دیدکه ایستاده به وی گفت "کسان به یافا بفرست وشمعون معروف به پطرس را بطلب


De lo nako o goginitano, de ngini nitemo, 'O wange manena asa imuura, niakelelo o lobi kogena idolaka de lo ma dipa qasosawalaka.' Ngini nianako qaloha idodooha de o dipa niatailako. Duma nianakowa idodooha nianano o kia naga o orasi manena o Gikimoi waaaka.)) 	 وصبحگاهان می‌گویید امروز هوا بد خواهد شدزیرا که آسمان سرخ و گرفته است. ای ریاکاران می‌دانید صورت آسمان را تمییز دهید، اماعلامات زمانها را نمی توانید!


duma Una wihiwa sababu wamotewa. So ona imakiliho o Yerusalemka yakahika kali Una iwisari. 	 و چون او را نیافتند، در طلب او به اورشلیم برگشتند.


De kanaga lo ma gola gena to Una magena Awi manara, so aku pamake o Gikimoi Awi laha de wonasitatapu ngone podadi Awi sosulo, la to Una Awi habari qaloloha magena posihabari o nyawaka. La ma ngale ma Kristus wihoromati gena, upa ka cawali o Yahudika ma nyawa, duma o bi bangsa qangodu manga sidongirabaka o bi nyawa aku Una iwipiricaya sidago lo iwisigise. 	 که به او فیض و رسالت را یافتیم برای اطاعت ایمان در جمیع امت‌ها به‌خاطر اسم او،


So ngomi mimaqohaka miqasi so o Kauda ma gura ma ceceke moika mimasidutulu, so kagena de mia sangisaraka mia deru ma awa moi miatutuda gena bilasu misibane. 	 پس در زیر جزیره‌ای که کلودی نام داشت، دوان دوان رفتیم و به دشواری زورق را درقبض خود آوردیم.


De upa sidago ngone pawosa o loha o nyawaka paaka de lo o kia naga de maena ngoneka gena pahike o nyawaka, sababu o manara magena maro o suba moi kiaka o Gikimoi wodudupa. 	 لکن از نیکوکاری و خیرات غافل مشوید، زیرا خدا به همین قربانی‌ها راضی است.


So kagena de gila-gila ona wisidasangahadi de Awi baju imatekesikotoku yaaka moi-moi de manga gimina yamote o undi ma rabaka. 	 پس او را مصلوب نموده، رخت او راتقسیم نمودند و بر آنها قرعه انداختند تا آنچه به زبان نبی گفته شده بود تمام شود که «رخت مرا درمیان خود تقسیم کردند و بر لباس من قرعه انداختند.»


Sababu ka Una magena so o bi moi-moi qangodu idadika, o moi-moi kanaga o sorogaka so qangodu pakokelelowa, de o moi-moi qangodu o duniaka so paaku pakeleloka, komagena o bi gurumi lo qangodu ikokuasa de ipopareta lo. Una gena foloisi wolamoli ma sababu o moi-moi qangodu wosidadi ma ngale Una iwisigiliri. 	 زیرا که در اوهمه‌چیز آفریده شد، آنچه در آسمان و آنچه برزمین است از چیزهای دیدنی و نادیدنی و تختهاو سلطنتها و ریاسات و قوات؛ همه بوسیله او وبرای او آفریده شد.


Ma ngale o kota magena ma sangisara ifoloi so ona yamodo de yatirine, so ma soa ikakakuka imaokoye. De ona imatoore itemo, 'O bodito! O bodito! Kodo! O Babel gena o kota ilalamo de qapoputuru. We! Qadoohaso ma orasi ka o orasi moi ma raba de o Gikimoi wafanggalika to ngini nia dorou so o sangisara ilalamo lo niadoka.' 	 و از خوف عذابش دور ایستاده، خواهند گفت: وای وای، ای شهر عظیم، ای بابل، بلده زورآورزیرا که در یک ساعت عقوبت تو آمد.


O bi ngopeqeka gena bilasu manga sigogise qaloha de yomarihi-rihi la yomadoto. 	 زن با سکوت، به‌کمال اطاعت تعلیم گیرد.


Duma ngone popipiricaya gena ka panako igogou o Gikimoi gena ka womatengo. Una magegena nanga Baba o bi moi-moi o duniaka gena qangodu wosidadadika, de to Una Awi giliri gena kanaga ngone nanga oho ma gaalu. De igogou lo o Jou ka womatengo, ena gena o Yesus Kristus. Una magena o Gikimoi asa wisulo la Una waaka so o bi moi-moi qangodu aku idadi, de lo sababu Una magena, so ngone aku o oho ka sidutu ikakali pamake. 	 لکن ما را یک خداست یعنی پدر که همه‌چیز از اوست و ما برای او هستیم، و یک خداوند یعنی عیسی مسیح که همه‌چیز از اوست و ما از او هستیم.


He! Ngini de nia ngauka tanu niise la nianako. Sidago kanena." 	 هر‌که گوش شنوادارد بشنود.»


"Ai gianongoru de ai roriri! Orasi manena ngohi todupa todedemo maro ai sango moi ngini ningodu nia simaka, so hika nisigise nisidodiahi!" 	 «ای برادران عزیز و پدران، حجتی را که الان پیش شما می‌آورم بشنوید.»


Sababu o surati milelefo kagena ma rabaka ka cawali o kia naga ngini aku niabaca de aku lo nisihoda. O orasi manena kanaga to ngomi mia ngale nginika, gena nianako itiai waasi. Duma ngohi tongongano done o orasi ma simaka de mia ngale gena ngini done asa igogou nianako itiai, la ma orasi o Jou Yesus done wahino kali, de ngini lo asa to ngomi mia giliri gena aku nisimane imatero ngomi lo asa to ngini nia giliri aku misimane. 	 چنانکه به مافی الجمله اعتراف گردید که محل فخر شماهستیم، چنانکه شما نیز ما را می‌باشید در روزعیسی خداوند.


So kagena de o Paulus iwingaho o mahkamah moi isironga o Areopagus ma rihoka, so kagena o nyawa yadala asa imatolomuno, de ona itemo unaka, "Nako qaloha de hika o dodoto qamomuane magena nomisingangasu ngomika. 	 پس او راگرفته، به کوه مریخ بردند و گفتند: «آیا می‌توانیم یافت که این تعلیم تازه‌ای که تو می‌گویی چیست؟


De o Yesus woade-ade wotemo una magenaka, "Ma moiku o nyawa moi kanaga o oqo ilalamo moi waaka, de o nyawa yadadala wakoro. 	 به وی گفت: «شخصی ضیافتی عظیم نمود و بسیاری را دعوت نمود.


Bilasu ngini o nyawa una magena ka niwisiapongu de lo awi sininga nisiputuru. Upa sidago una done de awi sininga ma beleso ifoloi idogo de awi ngongano itola. 	 پس برعکس شما باید او را عفو نموده، تسلی دهید که مباداافزونی غم چنین شخص را فرو برد.


De manga hira o Lazarus wopanyake so awi bira ona magena asa o nyawa yasulo la itagi o Yesuska iwidedemo, "Jou, to Ngona Ani dodiao nowisosininga gena una wopanyake." 	 پس خواهرانش نزد او فرستاده، گفتند: «ای آقا، اینک آن که او را دوست می‌داری مریض است.»


De o orasi moi wahirika Una asa wasingangasu o bi nyawaka to Una Awi habari qaloloha, so kagena de Awi sosulo itagi isihabari. Komagena o habari qaloloha o Gikimoi nanga Salamati woidedemo ngohika, magena woisulo la ngohi totagi tosihabari o bi nyawaka. 	 اما در زمان معین، کلام خود را ظاهر کرد به موعظه‌ای که برحسب حکم نجات‌دهنده ما خدا به من سپرده شد،


De ma ngale o Gikimoi ma Ngopa womatetengo gena kanaga foloisi wolamo so ma orasi wisulo Una gena wouti o duniaku, de o Gikimoi lo wotemo komanena, "To Ngohi Ai malaikat ona yangodu bilasu Ai Ngopa magena iwisuba." 	 و هنگامی که نخست زاده را باز به جهان می‌آورد می‌گوید که «جمیع فرشتگان خدا او راپرستش کنند.»


Qaboloka, de ona asa imakamake kali o Gikimoi Awi Tahuka, so o Yesus wisingangasu una wisilolohaka magena de wotemo, "Igogou, ani buturu iliho kali. So ngona gena nosanangika. So tanu Ai beseso manena nosigise la ngona gena upa o dorou naaka kali. Ngaroko ani sangisara iqoqomaka gena ilamo, duma o dorou ma sopo gena ma fanggali lo asa o sangisara foloisi ilamo." 	 آن مرد رفت و یهودیان را خبر داد که «آنکه مرا شفا داد، عیسی است.»


Una wotemo onaka, "Nimasitiari, ma ngale o Farisika de o Sadukika manga ragi bai!" 	 عیسی ایشان راگفت: «آگاه باشید که از خمیرمایه فریسیان وصدوقیان احتیاط کنید!»


Iqomaka ma nabi Nuh awi orasika, de o nguuhi ilamo sidago idadi o taufani magena imasidiado waasi, de o nyawa yanakowa o kia naga done asa yadahe onaka. Ona salalu ka yooqo de youdo, de lo yokawi, gena gila-gila sidago ma nabi Nuh magena o deru ilalamoku wopaneka. So o taufani magena imasidiado, de o ake idola sidago ona yangodu yalutuka. 	 که می‌خوردند و می‌نوشیدند و زن و شوهرمی گرفتند تا روزی که چون نوح داخل کشتی شد، طوفان آمده همه را هلاک ساخت.


De o nyawa moi kali kanaga wasicatu o kuasa, la una eko muna magena aku o nonako ihahairani yaaka. O nyawa moi kali kanaga wasicatu, la una eko muna magena aku o Gikimoi Awi demo yosingangasu. O nyawa moi kali kanaga wasicatu, la una eko muna magena aku o kia naga o Gikimoi Awi Gurumino de o kia naga o gurumi ma somoano gena yahiri itiai. De o nyawa moi kali kanaga wasicatu, la una eko muna magena aku o bi bahasa irupa-rupa o Gikimoi Awi Gurumino isibicara. De lo o nyawa moi kali kanaga wasicatu, la una eko muna magena aku o bi bahasa Awi Gurumino ma ngale gena yodedemo. 	 و یکی را قوت معجزات ودیگری را نبوت و یکی را تمییز ارواح و دیگری را اقسام زبانها و دیگری را ترجمه زبانها.


Duma o habari magena isihabari kiaka bato, so yogiise de o nyawa yadala icarawa asa yakahika Unaka, gena yodupa yoise Awi dodoto de yogolo manga panyake wosiloha. 	 لیکن خبر او بیشتر شهرت یافت و گروهی بسیار جمع شدند تا کلام او رابشنوند و از مرضهای خود شفا یابند،


So Una de Awi muri-muri gila-gila o deruku ipane so imajobo itagi o Dalmanuta ma tonaka. 	 و بی‌درنگ با شاگردان به کشتی سوار شده، به نواحی دلمانوته آمد.


De awi prajurit wasulo itagi de o sumarangi la o Yakobus, una magena o Yohanes ma nongoru gena, witooma. 	 ویعقوب برادر یوحنا را به شمشیر کشت.


O wange manena nimisasano ngomika, sababu o loha miaaka o nyawa wolulugu moika de ma sababu lo idodooha o nyawa una magena miwisilohaka, 	 اگر امروز از ما بازپرس می‌شود درباره احسانی که بدین مرد ضعیف شده، یعنی به چه سبب او صحت یافته است،


Itekawa, de ona imasidiado o riho moi ma ronga o Sahe ma Papala ma Riho, so kagena de gila-gila ona wisidasangahadi. De o orasi magena kanagali o nyawa ma dorou yasinoto gena yasidasangahadi ka o wange moi, so moi Una Awi girinaka de moili Awi gubalika. 	 و چون به موضعی که آن را کاسه سر می‌گویند رسیدند، اورا در آنجا با آن دو خطاکار، یکی بر طرف راست و دیگری بر چپ او مصلوب کردند.


O gianongoru! Tanu niise o kia ngohi totetemo magenena: O Yesus o Nazaret ma nyawa, Una o Gikimoi wisulo la wahino nginino. Magena igogou de itiai, sababu o Yesus waaka nginika o nonako ihahairani, gena winisikelelo o Gikimoi Awi kuasa to ngini nia sidongirabaka. So qangodu magena ngini masirete lo nianakoka. 	 «ای مردان اسرائیلی این سخنان را بشنوید. عیسی ناصری مردی که نزد شما از جانب خدامبرهن گشت به قوات و عجایب و آیاتی که خدادر میان شما از او صادر گردانید، چنانکه خودمی دانید،