Ngini o Gikimoi Awi nyawa kagena o Kolose ma kotaka, de ai dodiao ningodu gena nia piricaya qaputuru Unaka de ngini lo dede ma Kristus nimarimoika. Ngohi, Paulus, nanga Gikimoi Awi dupa so wositatapu ngohi maro o Yesus Kristus Awi sosulo moi la tosihabari o nyawaka, de o Timotius to ngone nanga dodiao wopipiricaya moi, ngomi o surati manena minisidingo nginika. Ngomi migolo o Gikimoi nanga Baba tanu winidogo nginika o laha ifoloi, la nia sininga waaka so foloisi isanangi. 	 به مقدسان در کولسی و برادران امین، در مسیح فیض و سلامتی از جانب پدر ما خداو عیسی مسیح خداوند بر شما باد.


Wacohono, de o malaikat moili una o uku wapopareta o suba yatutupu ma rihono wosupu kali. De awi ili walamo-lamo wosulo o malaikat o rarari wacocohono gena wotemo, "De ani rarari qadodoto magena hika notagi o duniaku de nosiwewa, la naredi de natolomu o anggur ma hutu, sababu ma sopo gena qaomuka." 	 وفرشته‌ای دیگر که بر آتش مسلط است، از مذبح بیرون شده، به آواز بلند ندا در‌داده، صاحب داس تیز را گفت: «داس تیز خود را پیش آور وخوشه های مو زمین را بچین، زیرا انگورهایش رسیده است.»


de qadoohaso sidago ngona lo ai pipi gena he nadiahiwa o bankka, la ma ngale ipuo la ngohi tolihono de ma dogo gena aku tamakeli.' 	 پس برای چه نقد مرا نزد صرافان نگذاردی تاچون آیم آن را با سود دریافت کنم؟


O nyawa de manga piricaya qaceceke Una upa wosidipito la itepi. Ona la kanaga manga piricaya ikurangi, gena Una lo wasiputuru. Una womomanara sidago o Gikimoi Awi pareta itotiai gena imasidiado o duniaka. 	 نی خرد شده را نخواهد شکست و فتیله نیم‌سوخته را خاموش نخواهدکرد تا آنکه انصاف را به نصرت برآورد.


So kagena o Yerusalemka imasidiadoka, de ona o bi nyawaka yosano hika de hino itemo, "Ngomi manena miakelelo o dipaka o ngoma moi ibao o wange ma nyonyieka, de o ngoma magena misinonako kanaga o ngopa moi wisibuo la done asa wodadi o Yahudika manga kolano. De o ngoma magena itagi yakahisa so miamote la ma ngale miwisari de miwisuba Unaka. So Una magena Awi riho kiaka, tanu nimisidumu ngomika." 	 «کجاست آن مولود که پادشاه یهود است زیراکه ستاره او را در مشرق دیده‌ایم و برای پرستش او آمده‌ایم؟»


De o nyawa nakoso kanaga manga dodoto de ka to ona manga sininga ma rabano de yaaka komagena, magena ma sababu ona yodupa o giliri yasari la ona manga ronga masirete isilamo. Duma nakoso o nyawa kanaga yodupa yasari ma ngale ona yasusuloka magena manga ronga isilamo, de upa manga ronga masirete, de yasusulo ona gena manga dodoto itotiai de manga sininga ma rabaka gena o dorou moi lo ihiwa. Komagena lo Ngohi. 	 هر‌که ازخود سخن گوید، جلال خود را طالب بود و اماهر‌که طالب جلال فرستنده خود باشد، او صادق است و در او ناراستی نیست.


Ngohi ai sukuru tatide o Gikimoika, sababu iqomaka to ngini nia sidongirabaka nakoso o nyawa de o ake tasiosi gena, toholu, ka cawali ona yasinoto o Krispus de o Gayus. 	 خدا را شکر می‌کنم که هیچ‌یکی از شما راتعمید ندادم جز کرسپس و قایوس،


O habari kiaka ngomi misihohabari, gena o habari ma ngale ngomi masirete gena qasowo. Duma o habari magegena itemo o Yesus Kristus Una magena kanaga o Jou, de lo ngomi gena o Jou Yesus womisuloka la mitagi so ngini minileleani. 	 زیرا به خویشتن موعظه نمی کنیم بلکه به مسیح عیسی خداوند، اما به خویشتن که غلام شما هستیم بخاطر عیسی.


De lo ngohi tanakoli ona gena bilasu upa niamodo. Sababu nako nibarani komagena, de ngini asa niasikelelo onaka gena done o narakaku yaumo de ka cawali ngini nisisalamati, sababu o Gikimoi winisiputuru la o bi moi-moi magena aku niaaka. 	 و در هیچ امری از دشمنان ترسان نیستید که همین برای ایشان دلیل هلاکت است، اما شما را دلیل نجات و این از خداست.زیراکه به شما عطا شد به‌خاطر مسیح نه فقط ایمان آوردن به او بلکه زحمت کشیدن هم برای او. وشما را همان مجاهده است که در من دیدید و الان هم می‌شنوید که در من است.


De lo nakoso kanaga nia arata moi la o nyawa ma somoa yagolo, de hika niahike bato onaka. De upa lo niagolo la isigiliholi nia moi-moi, nakoso o bi nyawa yodupa so yaqeheka nginino. 	 هرکه از تو سوال کند بدو بده و هر‌که مال تو راگیرد از وی باز مخواه.


O orasi manena magena maro ka o nonako moi. Nakoso ngone nanga gaso o haiwani de lo nanga suba ma somoa gena posisuba o Gikimoika, maro o jaji iqoqoma ma bobitaka, gena yaakuwa nanga sininga isitiai la idadi pomasidate Unaka. 	 و این مثلی است برای زمان حاضر که بحسب آن هدایا وقربانی‌ها را می‌گذرانند که قوت ندارد که عبادت‌کننده را از جهت ضمیر کامل گرداند،


Qabolo de Una asa o segel ma saange waraca kali. Waracaka, de ngohi toise o dodadi ngai iha magena ma saangeka itemo, "Hino nosupusi!" De Ngohi takelelo kali. Wewe! O jara qatataro moi isupu kali. De una de awi kuasaka kugena wopane, de awi giaka o timbangan moi wacohono ma ngale o bare o duniaka waaka. 	 و چون مهر سوم را گشود، حیوان سوم راشنیدم که می‌گوید: «بیا (و ببین )!» و دیدم اینک اسبی سیاه که سوارش ترازویی بدست خود دارد.


De lo nakoso ngone la poholu o nyawa pagalusiri, de o Gikimoi lo asa woholu wonagalusiri ngone, done ma orasika asa o nyawa yangodu manga laha de manga dorou ma sopo ma fanggali yamake. Duma igogou nakoso ngone la podupa o nyawa pagalusiri, de o Gikimoi lo asa wonagalusiri ngoneka, so tanu upa lo wonasisala. Magena maro o goginano moi ngoneka, so lebelaha nakoso ngone upa o nyawa pasisala duma podupa o nyawa pagalusiri. 	 زیرا آن داوری بی‌رحم خواهد بود برکسی‌که رحم نکرده است و رحم بر داوری مفتخرمی شود.


Ngone asa panako o gota qaloloha de o gota qatorou nako ma sopoka ponano. Idadiwa o ngangaru qatotopoka ma sopo o ara, eko pamake ma sopo o anggur. 	 زیراکه هر درخت از میوه‌اش شناخته می‌شود از خارانجیر را نمی یابند و از بوته، انگور را نمی چینند.


Duma nakoso o tona magena de kanaga cawali o daara qatototopo de lo o ngangaru, maena gena ma faida lo ihiwa. O tona magena he dangade o Gikimoi wakutuku, de ma dodoguka asa ka yatupu. 	 لکن اگر خار و خسک می‌رویاند، متروک و قرین به لعنت و در آخر، سوخته می‌شود.


Mobabalo moi nakoso ami ronga isingosa qabolo ibabalo ma gegeto ma bukuka la ngone popipiricaya pomiriwo, muna magena bilasu ami umuru he o taungu moributanga eko ifoloi, de lo bilasu muna mokawi asa ka ma moi. 	 بیوه‌زنی که کمتر از شصت ساله نباشد و یک شوهر کرده باشد، باید نام او ثبت گردد،


Duma o Yesus wogiise manga demo-demo magena de Una wosango wotemo, "O nyawa yapoputuru upa he ma dokterka yahino, cawali ka o nyawa yasisiri. 	 عیسی چون شنید، گفت: «نه تندرستان بلکه مریضان احتیاج به طبیب دارند.


Duma o nyawa manga oho o Gikimoi Awi simaka gena foloi ilamo de o duba magena! Ma ngale komagena aku o loha niaaka ngaroko o Sabat ma wangeka." 	 پس چقدر انسان از گوسفند افضل است. بنابراین در سبت‌ها نیکویی‌کردن روا است.»


Ngaroko komagena, o bi nyawa la kanaga Ai Baba woihike Ngohika, ona yangodu done asa yahino Ngohika de ona magena nagoona lo yaakuwa Ngohi taholu. 	 هرآنچه پدر به من عطا کند، به‌جانب من آید و هر‌که به‌جانب من آید، او را بیرون نخواهم نمود.


So kagena o deruka Awi muri-muri manga suba yatide Unaka de lo itemo, "Igogou, Ngona manena o Gikimoi Awi Ngopa!" 	 پس اهل کشتی آمده، او راپرستش کرده، گفتند: «فی الحقیقه تو پسر خدا هستی!»


Kagena o bui ma rabaka yasingosaka, ma orasi ona icanga qabolo o Roma ma bobaretaka, ena gena o nyawa itotooma yamuruo naga kanaga manga sidongirabano wimoi awi ronga o Barabas. 	 و برابانامی با شرکای فتنه او که در فتنه خونریزی کرده بودند، در حبس بود.


De o nyawa moi lo ngohi isulowa totagi, duma o Gikimoi Una masirete ngohi woisinako, so tanako bilasu ngohi totagi o Yerusalemye. So kagena ngohi dede o gogobu manga bi roriri ona magegena asa mimatolomu o riho moika. De kagena ai manara ma ngale o habari qaloloha o Yahudika ma nyawa yasowoka tasihabari so magena ngohi tasingangasu onaka. Upa sidago ai manara iqoma taaka qaboloka de o orasi manena taaka kali gena, o roriri ona magena yangodu yaholu. 	 ولی به الهام رفتم و انجیلی را که در میان امت هابدان موعظه می‌کنم، به ایشان عرضه داشتم، امادر خلوت به معتبرین، مبادا عبث بدوم یا دویده باشم.


Kagena de maena itagili, de o toka tumudingili kiaka ifoloi qatotorou gena maena yaaso, la yahino o nyawa iwititinga una magenaku iwosa, de kagena ona igoge. Ma duuruka o nyawa una magena ifoloi witorou de ma nonomaka." 	 آنگاه می‌رود وهفت روح دیگر، شریرتر از خود برداشته داخل شده در آنجا ساکن می‌گردد و اواخر آن شخص ازاوائلش بدتر می‌شود.»


De o Jou Yesus towikelelo de Una wotemo ngohika, 'Saulus! Nomataika o Yerusalem nodongosa! Sababu o nyawa ngo kagenadahu o kia ngona nosihabari ma ngale Ngohi gena ona yoise iholu.' 	 پس او را دیدم که به من می‌گوید: "بشتاب و از اورشلیم به زودی روانه شو زیرا که شهادت تو را در حق من نخواهند پذیرفت."


De kanaga ma dokter o Lukas, una miwidododara, de lo o Demas manga salam inisidingo nginika tanu nimakamake kali. 	 و لوقای طبیب حبیب و دیماس به شما سلام می‌رسانند.


Duma o Pilatus wotemo onaka, "Asitagala! Awi dorou o kia." Duma ona ifoloi imatotoore, "Bilasu iwisidasangahadi!" 	 والی گفت: «چرا؟ چه بدی کرده است؟» ایشان بیشترفریاد زده، گفتند: «مصلوب شود!»


Hika tosiade-ade, nakoso o Yahudika ma nyawa ma orasi o Gikimoi waaso so ma Kristus wipiricayaka, ona magena manga Yahudi ma nonako, ena gena manga suna, upa he yasisa. Komagena lo nakoso o nyawa kanaga imasuna waasi ma orasi o Gikimoi waaso so ma Kristus wipiricayaka, ona magena upa he imasuna. 	 اگر کسی در مختونی خوانده شود، نامختون نگردد و اگر کسی درنامختونی خوانده شود، مختون نشود.


Maro komagena lo o deru ilalamo moi ngaroko ma galema ma ceceke, duma o deru magena o rato qasosihilo de o moku-moku isipapaka lo ma galema magena aku yapareta, la imote o nyawa waaaho awi dupa kiaka wosikahika. 	 اینک کشتیها نیز چقدربزرگ است و از بادهای سخت رانده می‌شود، لکن با سکان کوچک به هر طرفی که اراده ناخدا باشد، برگردانیده می‌شود.


Nakoso niadodara la ka cawali o nyawa nidododara nginika, de nia manara magena nakoso o Gikimoi wafanggali gena ma loha lo ihiwa. Ngini lo nianako masirete o bi nyawa manga sininga foloisi qatotorou lo ona gena o balastengi itotolomu aku yaaka komagena. 	 زیرا هرگاه آنانی را محبت نمایید که شما رامحبت می‌نمایند، چه اجر دارید؟ آیا باجگیران چنین نمی کنند؟


So ona magena manga sininga imore de qanali de witolabutu, de wisijaji asa o pipi wihike unaka. So de kagena de una wosolano o ngeko wosisari la o Yesus wisiija. 	 ایشان سخن او را شنیده، شاد شدند و بدو وعده دادند که نقدی بدو بدهند. و او در صدد فرصت موافق برای گرفتاری وی برآمد.


Qabolo de o Yesus wosiade-ade wotemo onaka, "Niatailako o ara ma hutu de lo o gota ma hutu ma somoaka. 	 و برای ایشان مثلی گفت که «درخت انجیر و سایر درختان راملاحظه نمایید،


Yaakuwa bai! Ngini gena niaaka koloko nia tahu ihiwa so kagena nioqo waasi, koloko o Gikimoi Awi gogobu manga dolomu gena nisidoohawa so niahino ka nioqo, de o nyawa isususa la o ino iaahowa gena niasiceke. Ce! Ma ngale komagena so upa sidago ngini nitemo, ngohi bilasu to ngini nia giliri gena tosimane. Upa bai! 	 مگر خانه‌ها برای خوردن و آشامیدن ندارید؟ یا کلیسای خدا راتحقیر می‌نمایید و آنانی را که ندارند شرمنده می‌سازید؟ به شما چه بگویم؟ آیا در این امر شمارا تحسین نمایم؟ تحسین نمی نمایم!


sababu o orasi manena Ngohi totemo nginika, o orasi manena bato Ngohi done o anggur manena taudo kawa, sidago ma orasi imasidiadoka o Gikimoi wodadi o kolano o dunia qamomuane ma raba kasi." 	 زیرا به شما می‌گویم که تا ملکوت خدا نیاید، از میوه مودیگر نخواهم نوشید.»


O Gikimoi wasulo so Awi edekati ma ngale o bi moi-moi wosidadadika gena qangodu yodamahasi sidago o baka ma rabaka igogesi. Duma Awi edekati ma ngale o moi-moi magena Una wositatapuka igogou asa idadi. Sababu igogou-gogou, 	 زیرا خلقت، مطیع بطالت شد، نه به اراده خود، بلکه بخاطر او که آن را مطیع گردانید،


Duma o nyawa isasaksi magena manga demo moi-moi imaketerowa. 	 و در این هم باز شهادت های ایشان موافق نشد.


So he o taungu saange ipasaka, de ngohi totagi takahie o Yerusalemye ma ngale de o Petrus gena mimarinako, de kagena unaka asa ngohi togoge sidago o wange mogiowo de motoha. 	 پس بعد از سه سال، برای ملاقات پطرس به اورشلیم رفتم و پانزده روز با وی بسر بردم.


Kagena de o Yesus Awi muri-muri yamuruo naga imatekebobicara itemo, "Awalele! Una Awi demo ma ngale gena o kiaso wotemo, 'Ma cunusi de Ngohi manena ngini asa nikelelo kawa, qabolo de iteka lo waali de ngini asa Ngohi nikelelo kali,' de lo wotemo, 'Ngohi manena asa ngini nikelelo kawa, sababu Ngohi totagi tokahika Ai Babaka.' " 	 آنگاه بعضی از شاگردانش به یکدیگرگفتند: «چه چیز است اینکه به ما می‌گوید که اندکی مرا نخواهید دید و بعد از اندکی باز مراخواهید دید و زیرا که نزد پدر می‌روم؟»


Ma orasi o Yesus o Betania ma dokuka, de Una wotagi o Simon awi tahuka, una magena iqoqoma wipapado. 	 و هنگامی که عیسی در بیت عنیا در خانه شمعون ابرص شد،


O Gikimoi wisulo ma Ngopa womatengo la Una wahino de o dunia ma rabaka wogoge ma ngale wosone, la ngone inangodu aku pamake o oho ka sidutu ikakali. Komagena ma lamo o Gikimoi wonasikelelo ngoneka igogou Una wonadodara. 	 و محبت خدا به ما ظاهرشده است به اینکه خدا پسر یگانه خود را به جهان فرستاده است تا به وی زیست نماییم.


To Una Awi gia ma girinaka wacohono o bi ngoma ngai tumudingi, de Awi uruno isupu o sumarangi moi ma doto sinotoka. De Una Awi bio gena ileto de ma leto ma buturu magena maro o wange itotiai. 	 و در دست راست خود هفت ستاره داشت و از دهانش شمشیری دودمه تیز بیرون می‌آمد و چهره‌اش چون آفتاب بود که در قوتش می‌تابد.


O Yesus woise komagena, de wotemo, "Cawali o ngai moisi naaka waasi. Notagi kasi la ani ronga moi ani tahu ma rabaka nosiija de ma pipi o nyawa isususaka nasitoku, la ngona asa namake o arata ma duhutu o sorogaka. Qaboloka, de nahino la noimote Ngohi." 	 عیسی چون این را شنید بدو گفت: «هنوز تو را یک چیز باقی است. آنچه داری بفروش و به فقرا بده که در آسمان گنجی خواهی داشت، پس آمده مرا متابعت کن.»


Awa kodo! O nyawa o orasi manena gena Ngohi tasitero de o ade-ade manena. Ona magena imatero maro o ngopa-ngopa la kanaga o ngeko ma dateka imatami de manga dodiao yasigaro, 	 لیکن این طایفه را به چه چیزتشبیه نمایم؟ اطفالی را مانند که در کوچه هانشسته، رفیقان خویش را صدا زده،


So o wange muruo nagasi o Yudas de o Silas kagena igoge. Qabolo de o nyawa ipipiricaya imasiloloa ona yasinotoka de yasimote qaloha, so yasimaha ona itagi iliho sidago imasidiado o gogobu manga roriri yasusulo o Yerusalemka.(( 	 پس چون مدتی در آنجا بسربردند به سلامتی از برادران رخصت گرفته، به سوی فرستندگان خود توجه نمودند.


Ai dodiao nipipiricaya, upa nia sininga maro o ngopa-ngopa, so hika nia sininga gena idadi itiai maro o dodihimoka. Duma nako o dorou gena, ngini bilasu nimasitero maro o ngopa ma ceceke la yanako waasi o dorou yaaka. 	 ای برادران، در فهم اطفال مباشید بلکه در بدخویی اطفال باشید و در فهم رشید.


Kagena de una asa o ngopa magena wiqehe de witoti, de o Gikimoi wigiliri wotemo, 	 او رادر آغوش خود کشیده و خدا را متبارک خوانده، گفت:


de itagi gila-gila sidago ma bati awi gianongoru yatumudingi ma kawi ma mata-mataka, duma o ngopa yamake waasi. De ma dodoguku o ngopeqeka muna magena lo mosoneka. 	 تا آنکه آن هفت او را گرفتند و اولادی نگذاشتند و بعد ازهمه، زن فوت شد.


Kagena de Una wotemo munaka, "Bilasu ngona notamaha la o bi ngopa o ino pahike iqoma la ioqo de yapunuka. Sababu qalohawa o bi ngopa ma ino de paqehe so o kasoka pongike." 	 عیسی وی را گفت: «بگذار اول فرزندان سیر شوند زیرا نان فرزندان راگرفتن و پیش سگان انداختن نیکو نیست.»


So ona yababaja magena yahino de itemo Unaka, "Baba Guru, ngomi mianako igogou Ngona nadedemo de nasidoto itiai nagoonaka bato maro o kia o Gikimoi Awi dupa bilasu paaka. 	 پس از اوسوال نموده گفتند: «ای استاد می‌دانیم که تو به راستی سخن می‌رانی و تعلیم می‌دهی و از کسی روداری نمی کنی، بلکه طریق خدا را به صدق می‌آموزی،


Igogou! De ani ngopa una magena asa ngona nomasagaga de ani nali de ani moreka. Ma ngale ani ngopa wisibuo, so o nyawa yadadala lo asa imasagaga de manga nalika. 	 و تو را خوشی وشادی رخ خواهد نمود و بسیاری از ولادت اومسرور خواهند شد.


Upa ngohi ngini tinisulo, sababu ngini masirete nianako nanga Jou Yesus Kristus Awi laha gena ilamo poli ngoneka. Ngaroko o sorogaka Una igogou wokaya, duma Awi kaya gena qangodu ka wapalako ma ngale womadadi o nyawa wosususa moi. Komagena waaka la ngone gena aku o Gikimoi Awi simaka asa podadi pokaya. 	 زیرا که فیض خداوند ما عیسی مسیح را می‌دانید که هرچنددولتمند بود، برای شما فقیر شد تا شما از فقر اودولتمند شوید.


Qabolo de o jojaru magena mosupu de mosano ma awaka, "Ai awa, qaloha gena bilasu o kia tomagolo." Ma awa mosango, "Hika nagolo o Yohanes Wooosi awi sahe." 	 او بیرون رفته، به مادرخود گفت: «چه بطلبم؟» گفت: «سر یحیی تعمیددهنده را.»


Ma orasi kagena de asa ngohi tosihoda ona yangodu o Gikimoi Awi habari qaloloha magena yaaka he itiai kawa, de ngohi ona yangodu manga simaka de asa o Petruska totemo, "Ngaroko ngona gena o Yahudika ma nyawa moi, ngona iqomaka de ma dekaka maro o Yahudika ma nyawa nisowo so o Yahudika ma nyawa manga bobita o Gikimoino gena, o kia naga moi lo naaka kawa. Nako komagena, de upa sidago ngona nagegego so o nyawa ipipiricaya o Yahudika yasowo, ona magena bilasu o Yahudika manga bobita o Gikimoino yamote la ma ngale manga sininga itiai o Gikimoika. Ce! Magena igogou o sala moi naakaka." 	 ولی چون دیدم که به راستی انجیل به استقامت رفتار نمی کنند، پیش روی همه پطرس را گفتم: «اگر تو که یهود هستی، به طریق امت‌ها ونه به طریق یهود زیست می‌کنی، چون است که امت‌ها را مجبور می‌سازی که به طریق یهود رفتارکنند؟»


Mutuwade o Petrus kudahu wouti de wotemo ona magenaka, "O nyawa moi niwisasari gena ngohi manena qabolo. So kanena niahino gena nidooha." 	 پس پطرس نزد آنانی که کرنیلیوس نزد وی فرستاده بود، پایین آمده، گفت: «اینک منم آن کس که می‌طلبید. سبب آمدن شما چیست؟»


Ngohi tosidadu totemo nginika, lebelaha o unta moi asa iwosa o yaiti ma kupeka, nako positero de o nyawa wokakaya moi wowosa o Gikimoi Awi pareta ma rabaka." 	 و باز شمارا می‌گویم که گذشتن شتر از سوراخ سوزن، آسانتر است از دخول شخص دولتمند درملکوت خدا.»


Kagena o ngeko ma dateka de Una wakeleloka o ara hutu moi. De Una wotagi so watailako o ara ma hutu magena nagala de ma sopoka. Duma waado de wanano ma sopo ka o ngai moi lo ihiwa, so ka cawali ma soka irubu. So kagena de Una wabicara o ara ma hutu magenaka wotemo, "O orasi manena bato done ngona nosopo kawa!" Gila-gila o ara ma hutu magena isoneka. 	 و در کناره راه یک درخت انجیر دیده، نزد آن آمد و جز برگ بر آن هیچ نیافت. پس آن را گفت: «از این به بعد میوه تا به ابد بر تونشود!» که در ساعت درخت انجیر خشکید!


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri imasidiado o talaga ma sonongaka, de o Genesaret ma bobanesa itahu so kagena manga deru yatapuku. 	 پس از دریا گذشته، به‌سرزمین جنیسارت آمده، لنگر انداختند.


Komagena so Ngohi manena taaka ma ngale muna magena done asa mipanyake qatubuso, de to muna ami dodiao lo nakoso o nyafusu ma dorou yaakaka gena to ona manga sangisara ifoloi. Komagena so cawali Ngohi taakawa gena ka ona magena, nakoso de manga nyafusu ma dorou duma imatoba de imatodubaka. 	 اینک او را بر بستری می‌اندازم و آنانی را که بااو زنا می‌کنند، به مصیبتی سخت مبتلا می‌گردانم اگر از اعمال خود توبه نکنند،


Kanaga o Farisi ma nyawa moi awi ronga o Nikodemus, de una magena lo o Yahudika manga roriri moi o Mahkamah Agama manga sidongirabano. 	 و شخصی از فریسیان نیقودیموس نام ازروسای یهود بود.


Ai dodiao nipipiricaya, ma dodoguka, hika niosininga ka cawali o bi moi-moi qangodu qaloloha gena bilasu posilamo. Komagena o bi moi-moi maro o kia itetero de itotiai, de o kia o nyawa aku yahoromati de yodudupa, de lo o kia bato o Gikimoi wosulo bilasu paaka. 	 خلاصه‌ای برادران، هرچه راست باشد وهرچه مجید و هرچه عادل و هرچه پاک و هرچه جمیل و هرچه نیک نام است و هر فضیلت و هرمدحی که بوده باشد، در آنها تفکر کنید.


La o nyawa yadadala magena yaoqo sidago yapunu. 	 پس جمیع خورده، سیر شدند.


So kagena de o gohiduuru woooho kali una magena o Troas ma nyawa ipipiricaya iwingaho, de manga sininga lo ipeleso kawa de ka yanali. 	 و آن جوان را زنده بردند وتسلی عظیم پذیرفتند.


Kagena de o pipi ngai moi yaaho so yahike Unaka. Bolo, de Una wasano onaka, "Ma dulada de ma lefo to naguuna manena." De ona yosango itemo, "To ma Kaisar awi dulada de awi lefo." 	 چون آن را حاضر کردند، بدیشان گفت: «این صورت و رقم از آن کیست؟» وی راگفتند: «از آن قیصر.»


Ma orasi o nyawa imiiijaka magena asa yanako manga ngongano ma ngale o pipi yamake ma ngeko o jojaru magenano ihiwaka, de ona yangamo o Paulus de o Silaska, so yatago de o kota ma dolomuka yalia sidago yaado o bobaretaka. 	 اما چون آقایانش دیدند که از کسب خودمایوس شدند، پولس و سیلاس را گرفته، در بازارنزد حکام کشیدند.


De o orasi magena qabolo o nyawa yaruwange, o Kaisareano yasusulo ma ngale ngohi iaaso gena, imasidiado o tahu kiaka ngohi kagena togogogeka. 	 و اینک در همان ساعت سه مرد از قیصریه نزد من فرستاده شده، به خانه‌ای که در آن بودم، رسیدند.


Bilasu o kia naga nia udo-udo de nia lelenga ma rabaka gena niahike iqoma kasi o bi nyawa isususaka, la nia sininga ma rabaka qangodu lo idadi qatebi de qaloha. 	 بلکه از آنچه دارید، صدقه دهید که اینک همه‌چیز برای شماطاهر خواهد گشت.


Bilasu niosininga kasi nakoso kanaga ngini masirete nimahike o nyawa moika ma ngale ka una niwisigise, maro o gilalo moi bilasu ma tuangi wisigise, de ngini gena igogou nidadi o nyawa una magena awi gilalo niwisigogigise. Komagena ngini lo aku nimasimaha la maro o dorou ma gilalo de nisigise, so done ngini de o Gikimoi nimakitinga ikakali, eko maro o gilalo ma loha la o Gikimoi niwisigise so waaka nia sininga itiai Unaka. 	 آیانمی دانید که اگر خویشتن را به بندگی کسی تسلیم کرده، او را اطاعت نمایید، شما آنکس را که او رااطاعت می‌کنید بنده هستید، خواه گناه را برای مرگ، خواه اطاعت را برای عدالت.


Hiwaka! Ngini masirete gena aku Unaka nimagolo, sababu Una magegena ngini he winisibosoka. Ngini gena Ngohi nisibosoka, de Ngohi lo igogou nipiricayaka Ngohi o Gikimoino tahino, so Una asa ngini winisiboso. 	 زیرا خود پدر شما را دوست می‌دارد، چونکه شما مرا دوست داشتید و ایمان آوردیدکه من از نزد خدا بیرون آمدم.


Duma una asa he winako kawa, sababu ma orasi o Yesus wisiloha gena, to Una Awi ronga wodedemo waasi de wotagi womasicapu o nyawa yadadala manga sidongirabaka. 	 و بعد از آن، عیسی او را در هیکل یافته بدو گفت: «اکنون شفا یافته‌ای. دیگر خطا مکن تابرای تو بدتر نگردد.»


So ngohi todupa tinisingangasu nginika ma ngale ngini o Koloseka gena ngohi asa tomanara tagogou, de upa ka ma ngale ngini, duma ma ngale lo o nyawa ipipiricaya o Laodikia ma dokuka, de lo kanaga ona ipipiricaya ma binukali kiaka ona dede ngohi mimakamake waasi. 	 زیرا می‌خواهم شما آگاه باشید که مرا چه نوع اجتهاد است برای شما و اهل لاودکیه و آنانی که صورت مرا در جسم ندیده‌اند،


Hika ngini niosininga igogou-gogou ngini nia rohe gena imatero maro o tahu moi, de kanaga ma rabaka o Gikimoi Awi Gurumi. Awi Gurumi gena Una masirete winihike nginika la wogoge to ngini nia sininga ma rabaka, so nia rohe gena to nginiwa, duma ka to Una. 	 یا نمی دانید که بدن شما هیکل روح‌القدس است که در شما است که از خدا یافته‌اید و از آن خود نیستید؟زیرا که به قیمتی خریده شدید، پس خدا را به بدن خودتمجید نمایید.


Duma nakoso ngini ningodu kanaga o Gikimoi Awi demo nisingangasu, de kanaga lo o nyawa ma somoa o Gikimoi Awi demo yananakowa eko o nyawa ipipiricaya waasi iwosa, de ma ngale ngini nia singangasu ma demo so ona magena manga sininga ma rabaka asa yanako igogou ona de manga salaka de lo manga dorouka. 	 ولی اگر همه نبوت کنند و کسی ازبی ایمانان یا امیان درآید، از همه توبیخ می‌یابد واز همه ملزم می‌گردد،


Kagena de o Yesus wosango de wosiade-ade wotemo, "Ma orasi o kawi ma rarame ma rabaka, de igogou o nyawa yakokoro ona magena idodorawa. Nakoso wokakawi una magena de o nyawa yakokoro yahino kagena so imatamiye, de imatekedodiao so o nali de o more ma dongirabaka bilasu ona irarame. Duma done ma orasi imasidiado la wokakawi una magena wituda wisisupuka to ona manga sidongirabano. Done ma orasi magenaka asa ona ioqowa de iudowa." 	 عیسی بدیشان گفت: «آیا پسران خانه عروسی، مادامی که داماد با ایشان است، می‌توانند ماتم کنند؟ و لکن ایامی می‌آید که داماد از ایشان گرفته شود؛ در آن هنگام روزه خواهند داشت.


O Yesus waaso o Petrus de o Yohanes, de wasulo onaka, "Nitagi la to ngone nanga Paskah ma ino nisidailako." 	 پطرس و یوحنا را فرستاده، گفت: «بروید و فصح را بجهت ما آماده کنید تابخوریم.»


De Ngohi tinisingangasu, Ngohi gena o Gikimoi Awi Ngopa. Duma Ngohi manena gena nikalaki de nitemo, 'Ngona o Gikimoi Awi ronga ma dorou nogaka.' Ngini nia demo komagena itiaiwa, sababu ma ngale Ngohi gena o Gikimoi wositatapuka maro Awi sosulo masirete, Awi demo gena taaaho o duniaku. 	 آیا کسی را که پدر تقدیس کرده، به جهان فرستاد، بدو می‌گویید کفر می‌گویی، از آن سبب که گفتم پسر خدا هستم؟


Ma langika, de una o pipi o salaka ngai sinoto waqehe de wihike o tahu ma duhutuka, de wotemo, 'Una manena nowipalihara. Done ngohi nonena asa tahinoli, de nakoso o sou de o ino ma ija la ma pipi ifoloi gena, qangodu asa ngohi tofangu eko ani pipi tatagali.' " 	 بامدادان چون روانه می‌شد، دو دینار درآورده به‌سرایدار داد و بدو گفت این شخص را متوجه باش و آنچه بیش از این خرج کنی، در حین مراجعت به تو دهم.


So o Yesus wahika, o roti waqehe de wasitoku onaka, komagena lo o nao so ona yaoqoka. 	 آنگاه عیسی آمد و نان را گرفته، بدیشان داد و همچنین ماهی را.


Totemo komagena sababu ma orasi iqoqomaka ngone o dorou nanga sininga ma rabano podupa paaka de o bobita o Gikimoino panakoka, so nanga dupa o dorou paaaka gena idadi foloisi qaputuru sidago lo o moi-moi paaaka magena ma sopo qatotorou so ngone dede o Gikimoi pomakitingaka. 	 زیرا وقتی که در جسم بودیم، هوسهای گناهانی که ازشریعت بود، در اعضای ما عمل می‌کرد تا بجهت موت ثمر آوریم.


Hika niakelelo o kia naga moi ifoloi ilamo gena, ka cawali o habari ma ngale ma Kristus gena niamote. La bai ngohi kanaga nginika bai ngohi ihiwa gena, qadoohawa. Ngohi asa tanako ngini gena nia sininga ka ka moi nimasigocohosi maro o bolu moi, so o nyawa o habari qaloloha yahoholu gena upa ona magena niamaha-maha, ma ngale ngini upa sidago nibaja de o habari qaloloha niopiricaya kawa. 	 باری بطور شایسته انجیل مسیح رفتارنمایید تا خواه آیم و شما را بینم و خواه غایب باشم، احوال شما را بشنوم که به یک روح برقرارید و به یک نفس برای ایمان انجیل مجاهده می‌کنید.


Qaboloku, o Yesus o Yordan ma Seleraka so he womajobo de o Gurumi Qatetebi ma kuasa qaasu-asu wipareta so wingaho o tona ibobeleuka. 	 اما عیسی پر از روح‌القدس بوده، از اردن مراجعت کرد و روح او را به بیابان برد.


So nakoso niise o habari ma ngale o kudoti de lo o gangamo isigoko gena, upa lo nimodo. O moi-moi magena bilasu idadi iqoma, duma upa nitemo magena o dunia ma dodogu ma orasi imasidiadoka." 	 و چون اخبارجنگها و فسادها را بشنوید، مضطرب مشویدزیرا که وقوع این امور اول ضرور است لیکن انتهادر ساعت نیست.»


De yasibodito ilamo o bi ngopeqeka yatotilibuka de o bi awa la manga ngopa ka yasusususi. Kodo! Isusa ona yoloqa. Sababu igogou asa idadi o sangisara ilalamo o Gikimoino o doku qangodu de lo ma nyawaka. 	 لیکن وای بر آبستنان وشیردهندگان در آن ایام، زیرا تنگی سخت برروی زمین و غضب بر این قوم حادث خواهد شد.


Una Awi Gurumi lo wosingosa to ngone nanga sininga ma rabaka, maro o nonako moi igogou ngone gena Awi nyawa masirete. To Una Awi Gurumi pamakeka, gena ma ngale isigogou o Gikimoi Awi jaji ngoneka magena qangodu done asa wosiganapu. 	 که او نیز ما را مهر نموده و بیعانه روح را دردلهای ما عطا کرده است.


Ma orasi kagena o Salamis ma kotaka yaado, de ona itagi o Gikimoi Awi demo isihabari o Yahudi manga puji ma bi tahuka. De o Yohanes Markus lo womote la to ona manga manara magena wariwo. 	 و وارد سلامیس شده، در کنایس یهود به کلام خدا موعظه کردند و یوحنا ملازم ایشان بود.


De lo Una Awi laha asa ifoloisi ilamo ngoneka la wonariwo, so upa sidago ngone Una powidongosa, maro o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefo itemo, "O Gikimoi asa o nyawa imacacaralamo ona magena walawangi, duma ona manga sininga qamomuuqu, ona magenaka asa wodupa Awi laha wosidumu de wariwo." 	 لیکن او فیض زیاده می‌بخشد. بنابراین می‌گوید: «خدامتکبران را مخالفت می‌کند، اما فروتنان را فیض می‌بخشد.»


Ngone o nyawamoi-nyawamoi bilasu pahike de nanga sininga isosanangi, maro o kia naga iqomaka ngone pasitatapu qaboloka. Upa pohike de nanga sininga qatubuso de upa lo ka ma ngale inasulo sidago ngone posininga bilasu pahike. Sababu o Gikimoi wadodara o nyawa kiaka kanaga yahihike manga sininga de ma nalika. 	 اما هرکس بطوری که در دل خوداراده نموده است بکند، نه به حزن و اضطرار، زیراخدا بخشنده خوش را دوست می‌دارد.


Ai salam tosidingo o Ampliatuska, una o Jou Awi nyawa moi so towidododara. 	 وامپلیاس را که در خداوند حبیب من است، سلام رسانید.


Kagena o kota ma rabaka o kutuku moi lo yapetowa, duma kanaga o Gikimoi de lo o Duba ma Goho to Ona Manga pareta ma kursika. So o Gikimoi Awi sosulo-sosulo asa wisuba Unaka. 	 و دیگر هیچ لعنت نخواهد بود و تخت خدا و بره در آن خواهد بود و بندگانش او راعبادت خواهند نمود.


Ma nonomasi Ngohi tahino waasi de kanaga ona yahinoka gena, ona magena o guru ikokokulai de itemo o bi duba gena asa yatuda, ona magena yangodu gena o nyawa itotosi de ikokoora. Ngaroko komagena, o bi duba magena asa manga ili gena yosigisewa. 	 جمیع کسانی که پیش از من آمدند، دزد و راهزن هستند، لیکن گوسفندان سخن ایشان را نشنیدند.


O Jou Gikimoi wotemo, "Ngohi manena Ai kuasa foloisi ilamo, Ngohi gena ma nonomaka de lo ma dodoguka, de asa tooho ka sidutu ikakali, de kanaga tooho o orasi manena, de o orasi iqoqomasi, de done asa tahino kali." 	 «من هستم الف و یا، اول و آخر، » می‌گویدآن خداوند خدا که هست و بود و می‌آید، قادرعلی الاطلاق.


sababu o Sinai ma Talaka de kiaka o jaji ma nonoma yaaka o tala magenaka isitero lo de muna mogilalo. Gena o Arab ma daera ma rabaka, kiaka o Arab ma nyawa ona mogilalo ami ngopaku to una awi ngopa de awi danoku kagena igogoge. De muna mogogilalo imatero lo de o Yerusalem ma kota o orasi manena. O Yerusalem o duniaka gena imatero de awi peqeka mogogilalo moi, sababu o nyawa yogogoge kagena yangodu maro o nyawa yogogilalo. Ona bilasu o Yahudika manga bobita o Gikimoino gena yamotesi imatero maro de o bi kuasa yapareta. 	 زیرا که هاجر کوه سینا است در عرب، و مطابق است با اورشلیمی که موجود است، زیرا که با فرزندانش در بندگی می‌باشد.


Duma ona o Paulus de o Silas yamakewa, so ka o Yason de o bi nyawa ma somoa ipipiricaya yalia so yangaho o kota ma bobareta manga simaka. De ona imanere de itemo, "O nyawa ona manena kiaka bato o ruwahe isigoko! Sidago o orasi manena lo ona yahino to ngone nanga kotaka, 	 و چون ایشان رانیافتند، یاسون و چند برادر را نزد حکام شهرکشیدند و ندا می‌کردند که «آنانی که ربع مسکون را شورانیده‌اند، حال بدینجا نیزآمده‌اند.


So nakoso ngini o roriwo o pipi niahike o nyawa isususaka, upa niasingangasu o nyawaka, maro o nyawa ma binuka manga sigogise o Gikimoika ikokulai gena ona yaaka. Ona magena manga sigogise o Gikimoika, kagena o Yahudika manga puji ma bi tahu ma rabaka eko o ngekoka, la ma ngale o nyawa yakelelo asa ona yasigiliri. Ngini tinisingangasu igogou, o Gikimoi Awi fanggali gena he ihiwa onaka, sababu ona magena manga giliri o nyawano yamake qaboloka. 	 پس چون صدقه دهی، پیش خود کرنا منواز چنانکه ریاکاران در کنایس و بازارها می‌کنند، تا نزد مردم اکرام یابند. هرآینه به شما می‌گویم اجر خود رایافته‌اند.


Nogena yosupuka, de o nyawa moi awi ronga o Sostenes, o puji ma tahu ma sahe, una magena iwitago de iwingaho o hakim ma tahu ma simaka so ona iwingangapo, duma o manara komagena o Galio womaha-mahawa. 	 و همه سوستانیس رئیس کنسیه را گرفته او را در مقابل مسند والی بزدند و غالیون را از این امور هیچ پروانبود.


Duma Una wotemo onaka, "Nakoso to Ngohi Ai awa de to Ngohi Ai gianongoru, gena o nyawa nagoona o Gikimoi Awi demo yoise de lo yamomanara." 	 در جواب ایشان گفت: «مادر و برادران من اینانند که کلام خدا را شنیده آن را به‌جا می‌آورند.»


De komagena lo nakoso o nyawa igogilalo de kanaga maro manga tona masirete ihiwa, so bilasu o nyawa ma somoa una awi tonaka imanara la manga oho yamake, ona magenaka nadoto bilasu manga manara moi-moi ma rabaka iwisigise qaloha o tona ma duhutu una magenaka. Komagena bilasu o bi kia naga o tona ma duhutu wosusulo upa isiholu, duma ka yaaka la awi sininga isanangi. 	 غلامان را نصیحت نما که آقایان خود رااطاعت کنند و در هر امر ایشان را راضی سازند ونقیض گو نباشند؛


So o orasi magena o gura ma nyawa yakelelo o Paulus awi giaka o ngihia moi ka ililikoka, de ona itemo moi de moika, "Ngaroko o nyawa una manena o teoka wisisalamati, duma awi giki ma duhutu wisifanggali itiai so wisimahawa wooho, sababu o nyawa una manena nagala iqoqoma wototooma." 	 چون بربریان جانور را از دستش آویخته دیدند، با یکدیگرمی گفتند: «بلاشک این شخص، خونی است که بااینکه از دریا رست، عدل نمی گذارد که زیست کند.»


O putu he itongirabaka de yoise o ili moi imatoore, 'Niakelelo, wokakawi nogena nagaka! Niahino la una niwibubusu.' 	 و درنصف شب صدایی بلند شد که "اینک دامادمی آید به استقبال وی بشتابید."


Kanaga o Damsyikka o nyawa moi o Yesus wipipiricayaka awi ronga o Ananias. De o Ananias awi gogelelo moi o Gikimoino wakelelo gena o Jou Yesus wotemo unaka, "Ananias!" De o Ananias wopalu, "Ya Jou, ngohi kanena de Ani bicara o kia ngohi toise." 	 و در دمشق، شاگردی حنانیا نام بود که خداوند در رویا بدو گفت: «ای حنانیا!» عرض کرد: «خداوندا لبیک!»


Magena panakoka, sababu iqomaka de isilefo o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka itemo o Jou wotemo komanena, "Igogou-gogou, to Ngohi Ai simaka o nyawa yangodu done imabukuku de lo imamangaku igogou Ngohi gena o Gikimoi." 	 زیرا مکتوب است «خداوند می‌گوید به حیات خودم قسم که هر زانویی نزد من خم خواهد شد وهر زبانی به خدا اقرار خواهد نمود.»


Komagena so o riho magenaka o nonako ihahairani idalawa waaka sababu ona manga piricaya ihiwa. 	 و به‌سبب بی‌ایمانی‌ایشان معجزه بسیار در آنجا ظاهر نساخت.


De sababu ona ipiricaya o Yesuska, so o Gikimoi manga dorou wasiapongu qabolo, so bai o Yahudika ma nyawa yasowo de ngone o Yahudika ma nyawa gena o Gikimoi wonahihiriwa. 	 و در میان ما وایشان هیچ فرق نگذاشت، بلکه محض ایمان دلهای ایشان را طاهر نمود.


Ngona bilasu kanaga ani sininga ma rabaka de nicawaro la nosidodogu o haiwani ma sahe tumudingi magena koloko o tala tumudingi so kagena ma qokuka o ngopeqeka muna magena mogogeku. De lo ma sahe tumudingi magena koloko o kolano yatumudingi. 	 «اینجاست ذهنی که حکمت دارد. این هفت سر، هفت کوه می‌باشد که زن بر آنها نشسته است؛


So Una wasango wotemo, "Magena itero, o Elia gena igogou wahino woqomano, ma ngale wosidailako de o bi moi-moi wosidiahi. Duma o kiali o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefo gena done Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, magena Ai sangisara qatubuso de lo o nyawa yadadala asa iholu. 	 او درجواب ایشان گفت که «الیاس البته اول می‌آید وهمه‌چیز را اصلاح می‌نماید و چگونه درباره پسرانسان مکتوب است که می‌باید زحمت بسیارکشد و حقیر شمرده شود.


O nyawa nakoso o demo o Gikimoino isingongangasu o buku manena ma rabaka gena ma ngale yabacaka de yosigiseka de lo yodupa yaakaka, done ona magena asa yosanangi. Sababu ma orasi he idumuka de o bi moi-moi magegena qangodu asa idadi. 	 خوشابحال کسی‌که می‌خواند و آنانی که می‌شنوند کلام این نبوت را، و آنچه در این مکتوب است نگاه می‌دارند، چونکه وقت نزدیک است.


La o orasi magena nagoona imasigaso de golo Ngohika done asa isalamati.' 	 وچنین خواهد بود که هر‌که نام خداوند را بخواند، نجات یابد."


Qabolo de o Mahkamah Agama ona yangodu imaokoye, de o Yesus wingaho de witota ma Gubernur Pilatuska. 	 پس تمام جماعت ایشان برخاسته، اورا نزد پیلاطس بردند.


Ma orasi o Yesus o Gikimoi Awi Tahu ilalamo wodongosa de Awi muri-muri yahino Unaka, de iwisidumu o bi tahu-tahu magena qaloha icarawa. 	 پس عیسی از هیکل بیرون شده، برفت. و شاگردانش پیش آمدند تا عمارتهای هیکل را بدو نشان دهند.


"Baba Guru, o bobita o Musa walelefo ma ngale ngone inangoduka, nakoso yanau moi la wosone de o ngopa wamake waasi, bilasu ma nongoruku asa womikawi kali ma ria ma balo muna magena, la o ngopa yamake de o ngopa magena wisikagena imatero de ka ma ria wososone awi buo. 	 «ای استاد، موسی به ما نوشت که هرگاه برادر کسی بمیرد و زنی بازگذاشته، اولادی نداشته باشد، برادرش زن او رابگیرد تا از بهر برادر خود نسلی پیدا نماید.


Ngaroko o dorouku moturaka, duma o bi ngopeqeka bilasu o ngopa yasibuo de lo ona aku isalamati, nakoso ona imanara yokaeli, de ma Kristuska iwipiricaya qaputuru, de o bi nyawa ma somoaka yadodara, de manga gogoho ibolowo de lo imabaju imasidodiahi ma ngale o nyawa lo aku yahoromati. 	 اما به زاییدن رستگارخواهد شد، اگر در ایمان و محبت و قدوسیت وتقوا ثابت بمانند.


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu ngini nianako igogou ngini gena nimatero maro o Gikimoi Awi tahu so kagena ma rabaka kanaga Una wogoge de kanaga Awi Gurumi magena lo wogoge to ngini nia sininga ma rabaka. 	 آیا نمی دانید که هیکل خدا هستید و روح خدا در شما ساکن است؟


Qabolo de takelelo o malaikat moili o sorogaku woutili. Una wikuasa ilamo, de to una awi nita ileto-leto sidago lo o duniaku yodisiwa. 	 بعد از آن دیدم فرشته‌ای دیگر ازآسمان نازل شد که قدرت عظیم داشت و زمین به جلال او منور شد.


Ngomi manena gena o kia naga moi lo ihiwa maro nginika de minigiihu, so ngomi mimaketerowa de o Musa. Iqoqomaka, de una awi bioko kanaga de o baro wosisaoka, la upa sidago o Jou Awi nita ma siwa awi bioka magena isisisa de o Yahudika ma nyawa yakelelo. 	 و نه مانند موسی که نقابی برچهره خود کشید تا بنی‌اسرائیل، تمام شدن این فانی را نظر نکنند،


So kagena de ma orasi o nyawa yangodu o kota marabaka yogiise o demo magena, de ona ikalala de imagogora hika de hino iwidolomu, so o Paulus iwisoroma de iwililia o Gikimoi Awi Tahu ma lolohano wisisupu, de gila-gila ma ngora yaperesuka, la upa sidago o nyawa yadadala o gangamo isigoko o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka. 	 پس تمامی شهر به حرکت آمد و خلق ازدحام کرده، پولس را گرفتند و از هیکل بیرون کشیدند و فی الفور درها را بستند.


Ma nonomaka gena, ma orasi ipapasaka de o bobareta manga hakim ma simaka, de ma ngale manga dailako kagena ngohi tasinako itiai de o nyawa moi lo yahinowa ngohi ai dateka la iriwo, duma yangodu idongosaka. Tanu o Gikimoi upa ona wasisala duma ona wasiapongu. 	 در محاجه اول من، هیچ‌کس با من حاضر نشد بلکه همه مراترک کردند. مباد که این بر ایشان محسوب شود.


De lo ileleani ona magena bilasu manga manara yatailako kasi, la nakoso manga dorou moi lo ihiwa, de asa aku ona magena yatide idadi o nyawa ipipiricayaka manga leleani. 	 اما بایداول ایشان آزموده شوند و چون بی‌عیب یافت شدند، کار شماسی را بکنند.


Ai salam tosidingo o Herodionka, una ai dodiao moi o Yahudika ma nyawa. Ai salam tosidingo o Narkisuska de awi tahu ma raba moi, ona o Jou Awi nyawa. 	 و خویش من هیردیون را سلام دهیدو آنانی را از اهل خانه نرگسوس که در خداوندهستند سلام رسانید.


Sababu o Gikimoi wosiganapuka to Una Awi demo, gena Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O nyawa de manga cawaro de manga sihoda, ona magena done Ngohi tafati de tasisa." 	 زیرا مکتوب است: «حکمت حکما را باطل سازم و فهم فهیمان را نابود گردانم.»


De ona iwisingangasu unaka de lo to una awi tahu ma raba yangoduka o habari qaloloha o Jou Yesusno, so una de awi tahu ma raba yangodu o Jou iwipiricayaka. 	 آنگاه کلام خداوند را برای او وتمامی اهل بیتش بیان کردند.


Nakoso ona la o nyawa ipipiricaya yaleleani qaloha, de o nyawa asa yahoromati de ona lo aku yobarani isibicara ma ngale to ona manga piricaya o Yesus Kristuska. 	 زیرا آنانی که کار شماسی را نیکو کرده باشند، درجه خوب برای خویشتن تحصیل می‌کنند و جلادت کامل در ایمانی که به مسیح عیسی است.


So una magena womajobo waasi, de ileleleani unaka yamogiowo waaso la wasulo, de o pipi o guraci wahike moi-moi pipi ngai moi. O tuangi una magena wotemo, 'Ngohi totagisi de o pipi manena aku nimasiiija hika de hino.' 	 پس ده نفر از غلامان خود راطلبیده ده قنطار به ایشان سپرده فرمود، تجارت کنید تا بیایم.


O Natanael woise de wotemo, "Ce! Idodooha so o loha de ma sihino o Nazaretno." Qabolo de o Filipus wotemo, "Hino, potagi la ngona lo aku nowinano." So ona imajobo. 	 نتنائیل بدو گفت: «مگرمی شود که از ناصره چیزی خوب پیدا شود؟» فیلپس بدو گفت: «بیا و ببین.»


Ngohi gena ngini tininakoka igogou o Abraham awi ngopa de awi danoku. Duma ngaroko komagena, ma sababu ngini o bi moi-moi Ngohi tinidodotoka gena niamote niholu, so ma ngale Ngohi gena to ngini nia edekati nitemo asa Ngohi nitooma. 	 می‌دانم که اولاد ابراهیم هستید، لیکن می‌خواهید مرا بکشید زیرا کلام من در شماجای ندارد.


Ena gena, o Musa wotemo komanena, 'Done nia Jou Gikimoi asa witide to ngini nia nyawano de Una iwisulo la wahino nginika o nabi moi, koloko Una woisulo ngohi. So bilasu Awi demo qangodu nisigise, maro o kia ma nabi wotetemo nginika, la nimatoba de nimatoduba. 	 زیراموسی به اجداد گفت که خداوند خدای شما نبی مثل من، از میان برادران شما برای شما برخواهدانگیخت. کلام او را در هر‌چه به شما تکلم کندبشنوید؛


Ma ngale ona magena manga piricaya so o Yerikho ma doku ma boberesu o wange tumudingi ma deka yogiloli sidago lo ma boberesu gena asa irubaka. 	 به ایمان حصار اریحا چون هفت روز آن راطواف کرده بودند، به زیر افتاد.


So ma Kristus Una magena Awi rohe asa upa he o Gikimoi wihike wosidadu-dadu, gena imaterowa de o Yahudika manga Imam Wilalamo la kanaga o taungu moi ma moi o Ngihi Foloi Qatetebi ma rabaka wowosa cawali ka o haiwani ma au waaho. 	 و نه آنکه جان خود را بارها قربانی کند، مانند آن رئیس کهنه که هر سال با خون دیگری به مکان اقدس داخل می‌شود؛


De nakoso yaakuwa Una wisioho kali, de to ngini nia piricaya gena ma faida ka ihiwa, de ngini ka o dorou ma raba kasi. 	 اما هرگاه مسیح برنخاسته است، ایمان شما باطل است و شما تاکنون درگناهان خود هستید،


Awi jaji magena de lo Awi sasi magena akuwa itagali. Idadiwa o Gikimoi witodamato. Una wojaji komagena ma ngale ngone pololoqa de pomataru kanaga Unaka aku nanga sininga gena wosiputuru, la ngone nanga ngongano o kia naga wonajajajika gena pomasigocoho qaputuru. 	 تا به دو امر بی‌تغییر که ممکن نیست خدادر مورد آنها دروغ گوید، تسلی قوی حاصل شود برای ما که پناه بردیم تا به آن امیدی که در پیش ما گذارده شده است تمسک جوییم،


"Hika ngini nigolo o Gikimoika, de Una asa winihike nginika. Ma ngale nia kurangi gena o Gikimoika niasari bai! Niasari de ngini asa niamake. De lo o ngora ma duduno nioaso-aso, de o Gikimoi asa o ngora magena wapelenga de winisimaha so ngini niwosa. 	 «سوال کنید که به شما داده خواهد شد؛ بطلبید که خواهید یافت؛ بکوبید که برای شما بازکرده خواهد شد.


De Una asa wotemo onaka, "Nakoso ngini koloko ona yopipilo de o Gikimoi niwinakowa, ngini gena asa inisisalawa. Duma ngini nitemo Una niwinakoka koloko ona imasigogelelo. Mutuwade ngini kanaga de nia dorouka." 	 عیسی بدیشان گفت: «اگر کورمی بودید گناهی نمی داشتید و لکن الان می‌گوییدبینا هستیم. پس گناه شما می‌ماند.


Hika niososininga lo o Yahudika ma nyawa manga adati de manga galepu. Ona kanaga imatolomu ma ngale o ino, kiaka o suba ma riho ma qokuka o Gikimoi wisusubaka, magena ma sononga yooqo. Ona moi-moi la kanaga o ino magena yooqo, ona magena yomomote lo o Gikimoi wisuba. 	 اسرائیل جسمانی را ملاحظه کنید! آیاخورندگان قربانی‌ها شریک قربانگاه نیستند؟


So igogou nanga rohe ma bobolo gena kanaga he idala, duma nanga rohe qaasu-asu gena ka ngai moika. 	 اما الان اعضابسیار است لیکن بدن یک.


So kagena o Paulus, de o Yahudika ma nyawa, de o Yahudika ma nyawa yasowo, o Gikimoika yodupa isusuba, imatekebobicara o puji ma tahuka, komagena lo o wange isigeto-geto o pasarka o nyawa ma dolomuka lo una wasibicara. 	 پس درکنیسه با یهودیان و خداپرستان و در بازار، هرروزه با هر‌که ملاقات می‌کرد، مباحثه می‌نمود.


Itekaka, de ma tuangi magena woliho de wileleleani ona magena waaso la waeto awi pipi ma dogo ona gena yamake ma dala ngai muruo. 	 «و بعد از مدت مدیدی، آقای آن غلامان آمده، از ایشان حساب خواست.


Komagena to ngohi ai demo nginika, sababu o nyawa yamuruo naga ongo Kloe ami tahuno de kanena yahino la isingangasu ngohika, yotemo kanaga ngini nimuruo naga nimatekesikoholu. 	 زیرا که‌ای برادران من، از اهل خانه خلوئی درباره شما خبر به من رسیدکه نزاعها در میان شما پیدا شده است.


Sababu o Gikimoi Awi demo gena o demo foloisi ilalamo sababu ioho ka sidutu ikakali de lo ikokuasa. O demo magena ifoloi qadoto de o sumarangi ma doto sinotoka, sababu o demo magena aku isuru sidago o nyawa manga jiwa de manga gurumi ma batika, maro kanaga o sumarangi moi lo aku isuru de isioto ma bati o kobo de lo ma nihaka. O demo magegena aku o bi nyawa moi-moi o bi moi-moi manga sininga ma rabaka isipelenga de yatailako. 	 زیرا کلام خدا زنده و مقتدر و برنده تر است ازهر شمشیر دودم و فرورونده تا جدا کند نفس وروح و مفاصل و مغز را و ممیز افکار و نیتهای قلب است،


De komagena lo yanau gena o Gikimoi wasidadi ma ngale o ngopeqeka ami dodiao mimomoteka magena lo ihiwa, duma o ngopeqeka muna magena womisidadi ka ma ngale yanau awi dodiao mowimomoteka. 	 و نیزمرد بجهت زن آفریده نشد، بلکه زن برای مرد.


So kagena de Una wotemo onaka, "Ngohi ngini tinisingangasu qaboloka, duma Ai demo gena ngini niholu niopiricaya. O nonako ihahairani taaaka gena de ma kuasa Ai Babano so ma meta ka Ngohi isingangasu nginika. 	 عیسی بدیشان جواب داد: «من به شما گفتم و ایمان نیاوردید. اعمالی را که به اسم پدر خود به‌جا می‌آورم، آنهابرای من شهادت می‌دهد.


De kanaga de maenasi to Ngohi Ai duba-duba ma binuka, kekiaka o bolu manena ma rabaka iwosa waasi. De ona lo bilasu Ngohi taaso la ma ngale to Ngohi Ai ili masirete gena ona asa isigise. So Ai duba Ngohi imomote gena, qangodu idadi o bolu moi de manga jojaga, Ngohi tomatengo gena, o sowohi ka ka moi. 	 و مرا گوسفندان دیگر هست که از این آغل نیستند. باید آنها را نیزبیاورم و آواز مرا خواهند شنید و یک گله و یک شبان خواهند شد.


De Una Awi sahe ma hutu gena qaare maro o duba ma gogo de imatero o namo gotola ma gogo, de Awi lako magena isiwa-siwa maro o uku ma sora. 	 و سر و موی او سفید چون پشم، مثل برف سفید بود و چشمان او مثل شعله آتش،


Sababu o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "O dunia de lo ma raba qangodu gena to ma Jou." 	 زیرا که جهان و پری آن از آن خداوند است.


Kagena Una wobicara de to Una Awi ade-ade, ma ngale o dodoto idala gena wadoto. So komagena de Una o ade-ade moi wasibicara onaka, 	 پس ایشان را به مثلها چیزهای بسیار می‌آموخت و درتعلیم خود بدیشان گفت:


Qabolo de una wipareta o prajuritka manga sahe moi magena o Paulus iwijaga, duma upa he wibui de wisimaha sidago to una awi dodiao lo aku yahino ma ngale awi oho ma kurangi moi-moi wihike unaka. 	 پس یوزباشی را فرمان داد تا پولس را نگاه دارد و او را آزادی دهد واحدی از خویشانش را از خدمت و ملاقات اومنع نکند.


"O Jou Gikimoi Awi Gurumi kanaga Ngohika, sababu Una Ngohi woisitatapu la Ngohi o habari qaloloha tosihabari o bi nyawa isususaka. Una woisulo la tasingangasu yatatagoka, 'Nogena ngini nipalakoka!' Una woisulo la tasingangasu ipipiloka, 'Orasi manena qabolo ngini nimasigeleloka!' De Una woisulo la yasidodipito gena tapalako. 	 «روح خداوند بر من است، زیرا که مرا مسح کرد تا فقیران را بشارت دهم و مرا فرستاد، تاشکسته دلان را شفا بخشم و اسیران را به رستگاری و کوران را به بینایی، موعظه کنم و تاکوبیدگان را، آزاد سازم،


Ngohi ai edekati gena ngaroko ma ngale o hali magegena ngini nianakoka de lo o dodoto itotiai inidodoto gena nimasigocoho qaputuruka, duma tinidedemoli bilasu o hali magena niososininga. 	 لهذا از پیوسته یاد دادن شما از این امورغفلت نخواهم ورزید، هرچند آنها را می‌دانید ودر آن راستی که نزد شما است استوار هستید.


Ngohi manena, Yohanes, o bi moi-moi iqomaka gena qangodu toiseka de lo takeleloka. Toiseka, de o malaikat woisikokeleloka una magena awi simaka gena ngohi todupa tomabukuku ai suba tatide unaka. 	 و من، یوحنا، این امور را شنیدم و دیدم وچون شنیدم و دیدم، افتادم تا پیش پایهای آن فرشته‌ای که این امور را به من نشان داد سجده کنم.


O orasi magena o Yesus kanagasi o Galilea ma tonaka wogoge so he o taungu muruo naga ipasaka, kagena de o Yohanes una o bi nyawa waoosi magena wahino de o Yudea ma tona ibobeleuka wogoge womatingaka. 	 و در آن ایام، یحیی تعمید‌دهنده در بیابان یهودیه ظاهر شد و موعظه کرده، می‌گفت:


Sababu o Gikimoi wisitero maro o ade-ade o kolano moi la wodupa awi gilalo manga nagi watailako. 	 از آنجهت ملکوت آسمان پادشاهی راماند که با غلامان خود اراده محاسبه داشت.


Una wojaji de wosasi o Abrahamka gena nanga topora iqoqomaka, la ma ngale ngone nanga saturu to ona manga gia ma sohano asa Una wonapalako, so ngone aku powigiliri Unaka gena nanga saturu he pamodo kawa, 	 که ما را فیض عطا فرماید، تا از دست دشمنان خود رهایی یافته، او را بی‌خوف عبادت کنیم.


"Cedeke! O nyawa ma somoa wasisalamati, de Una Awi rohe masirete duma wosisalamati waakuwa. Nakoso igogou Una o Israel ma Kolano, qaloha ilaku de o orasi manena Una o sangahadiku wouti la ngomi miwingaku de miwipiricaya ka cawali Una! 	 «دیگران را نجات داد، اما نمی تواندخود را برهاند. اگر پادشاه اسرائیل است، اکنون ازصلیب فرود آید تا بدو ایمان آوریم!


Duma o orasi manena naga o manara la kanaga wihihike o Yesuska, gena foloisi qaloha de o manara kiaka yahihike o bi imam ma somoaka. Komagena lo o jaji qamomuane la kanaga Una maro o Gikimoi Awi dagali moi wasidodiado o nyawaka, gena foloisi qaloha de o jaji iqoqoma o Musa waaahoka, sababu o kia naga o Yesus maro o Gikimoi Awi dagali gena wonajajaji ngoneka, magena foloisi qaloha. 	 لکن الان او خدمت نیکوتر یافته است، به مقداری که متوسط عهدنیکوتر نیز هست که بر وعده های نیکوتر مرتب است.


O Yesus wotemoli o nyawa yadadalaka, "Nako niakelelo o lobi-lobi kanaga idola o wange ma dumuka, de ngini nitemo, 'Asa imuura.' Qabolo de igogou imuura. 	 آنگاه باز به آن جماعت گفت: «هنگامی که ابری بینید که از مغرب پدید آید، بی‌تامل می‌گویید باران می‌آید و چنین می‌شود.


So kanaga lo o Farisika ma nyawa de o Sadukika ma nyawa lo yahino ma ngale ona lo yaosi. Duma ma orasi o Yohanes wakelelo ona yahino de una wotemo onaka, "Icala! Ngini manena o nyawa nikokulai, maro o ngihia gena o nyawaka yagoli. Ngini nia fikiri gena ka cawali tiniosi so aku niloqa o Gikimoi Awi doosa ma sangisarano, duma nia fikiri maro magegena isala. 	 پس چون بسیاری از فریسیان و صدوقیان رادید که بجهت تعمید وی می‌آیند، بدیشان گفت: «ای افعی‌زادگان، که شما را اعلام کرد که از غضب آینده بگریزید؟


O Filipus una magena wogoge o doku moika, kiaka imatero de o Andreas de lo o Petrus manga doku, ena gena o Betsaida ma dokuka. 	 و فیلپس از بیت صیدا از شهراندریاس وپطرس بود.


Ona yoise o trompet ma ili de ma kuguru foloi ilamo de lo o ili moi yoise yadedemo onaka. Awadede! Ma orasi o ili magena yoise, de ona gena foloisi yamodo imasidotirineku, so itemo o ili magenaka, "Kodo! Upa he ngomika nomidedemo." 	 و نه به آواز کرنا و صدای کلامی که شنوندگان، التماس کردند که آن کلام، دیگر بدیشان گفته نشود.


De Una wosano onaka, "Kanena naga ngini ningodu de nia maru?" De Awi muri-muri itemo, "Manena naga ka o roti ngai tumudingi de lo o nao ibiuuqu ngai muruo naga." 	 عیسی ایشان راگفت: «چند نان دارید؟» گفتند: «هفت نان و قدری از ماهیان کوچک.»


O dodadi iooho magena moi-moi de to ona manga golupupu ngai butanga, de manga golupupu magena qangodu de ma lakoka. O putu de o wange ona magena inyanyi imatogu-toguwa itemo, "Jou Gikimoi, o orasi manena naga de o orasi iqoqomaka kanaga noohosi, done lo nahino kali. Jou nokokuasa, Ngona ka nitebi bato. Ani dorou moi lo asa ihiwa Ngonaka." 	 و آن چهار حیوان که هر یکی از آنها شش بال دارد، گرداگرد و درون به چشمان پر هستند وشبانه‌روز باز نمی ایستند از گفتن «قدوس قدوس قدوس، خداوند خدای قادر مطلق که بود وهست و می‌آید.»


Komagena lo o Yahudika ma nyawa imatotolomu kagenadahu o Paulus iwikalaki, itemo magena igogou maro o kia o Tertulus wotetemoka gena komagena. 	 و یهودیان نیز با او متفق شده گفتند که چنین است.


Kagena asa he qaputu kawa. De asa upa he o silo eko o wange ma siwa, sababu de ka o Jou Gikimoi to Una Awi nita masirete sidago lo onaka yadisiwa. De ona magegena asa ikolano ma deka ka sidutu ikakali. 	 ودیگر شب نخواهد بود و احتیاج به چراغ و نورآفتاب ندارند، زیرا خداوند خدا بر ایشان روشنایی می‌بخشد و تا ابدالاباد سلطنت خواهندکرد.


Awa kodo! Ngohi masirete ai sininga ma rabaka gena tomahairani. Asitagala! Ngaroko ngohi kadoka nginika de tinidongosa iteka waasi, de qadoohaso o Gikimoi gena ngini niwidongosa de niwiwosaka. Una magena Awi sininga ka qaloha so, ngaroko ngini kanaga o dorou ma rabaka, duma nakoso ma Kristus niwipiricayaka o Gikimoi winiaso maro to Una Awi nyawa masirete. De qadoohaso niamote o dodoto ma somoa moili, ngaroko o dodoto ma ngale ma Kristus gena ngohi tinisingangasu iqomaka. 	 تعجب می‌کنم که بدین زودی از آن کس که شما را به فیض مسیح خوانده است، برمی گردیدبه سوی انجیلی دیگر،


So ma dodoguka de una wisidingo awi ngopa masirete magena wotagi kadoka yomomanara ona magenaka. De awi sininga ma rabaka itemo, 'Igogou, done ai ngopa masirete so iwihoromati.' 	 بالاخره پسر خود را نزد ایشان فرستاده، گفت: "پسر مرا حرمت خواهند داشت."


So ma ngale to ona manga galaki moi-moi ngohika magena iterowa, so patotiai ona yaakuwa isidiado ngonaka. 	 و هم آنچه الان بر من ادعا می‌کنند، نمی تواننداثبات نمایند.


De lo o nyawa nagoona la imote Ngohi, ona magena imatero maro o nyawa moi la kanaga waqehe qaloha la ma ngale Ngohi woimote, so igogou o sangisara wamoku eko lo nagala wosone. So nagoona imasidailakowa yasangisara komagena, de yaakuwa ona magena yodadi to Ngohi Ai nyawa imomote. 	 و هر‌که صلیب خود را برنداشته، از عقب من نیاید، لایق من نباشد.


Sababu kiaka totemo Jou, to ngohi ai edekati gena to Una Awi Gurumi. De nakoso o Jou Awi Gurumi Una magena kanaga nanga sininga ma rabaka, de igogou ngone de o Jou pomarimoika maro o kia naga inasibabatika gena inapilikuwa. 	 اما خداوند روح است و جایی که روح خداوند است، آنجا آزادی است.لیکن همه ما چون با چهره بی‌نقاب جلال خداوند را در آینه می‌نگریم، از جلال تاجلال به همان صورت متبدل می‌شویم، چنانکه از خداوند که روح است.


Komagena so nakoso ngini la nitagi nisumbayang de kagena o suba ma rihoka nia gaso nisisuba o Gikimoika, de nimasininga kanaga o nyawa ma somoa manga sininga niasirika so ngini inidoosaka, 	 پس هرگاه هدیه خود را به قربانگاه ببری و آنجا به‌خاطرت آید که برادرت بر تو حقی دارد،


Duma o Gikimoi mia sininga wanano qabolo, so igogou wanako Una aku womipiricaya la o habari qaloloha gena womihike ma ngale mitagi misihabari. So komagena upa ngomi mibicara ma ngale o nyawa isanangi duma ngomi mibicara la ma ngale asa o Gikimoi miwisisanangi gena, nanga sininga ka wanako. 	 بلکه چنانکه مقبول خدا گشتیم که وکلای انجیل بشویم، همچنین سخن می‌گوییم و طالب رضامندی مردم نیستیم، بلکه رضامندی خدایی که دلهای ما رامی آزماید.


Ngohi tobicara nginika gena, imatero maro to ngohi ai ngopa-ngopa masireteka. Ena gena, maro ngomi minisayangi ilamo nginika, komagena lo hika ngini nimisayangi ilamo ngomika bai! 	 پس در جزای این، زیرا که به فرزندان خود سخن می‌گویم، شمانیز گشاده شوید.


O Paskah ma Rarame isigeto-geto ma biasa ma gubernur o nyawa moi o bui ma rabano wisisupu de wipalako, yamote yadadala to ona manga ngongiri. 	 و در هر عیدی، رسم والی این بود که یک زندانی، هر‌که را می‌خواستند، برای جماعت آزاد می‌کرد.


Kagena de Una wotemo, "Nakoso maha de o nyawa manga manara o duniaka, gena idadiwa. Duma nakoso maha de o Gikimoi Awi manara, de ka idadi." 	 او گفت: «آنچه نزد مردم محال است، نزد خدا ممکن است.»


Komagena so o Yohanes awi nyawa wimomote yahino unaka, de itemo, "Baba Guru, o nyawa Una magena iqoqomaka, kanaga o Yordan ma Selera ma sonongaka de ngona nowitideka ma ngale nomisingangasu ngomika, Una gena o orasi manena asa o nyawa waosi. Ce! O nyawa yadadala ngona inidongosa de asa yangodu ikahikaka Unaka." 	 پس به نزد یحیی آمده، به او گفتند: «ای استاد، آن شخصی که با تو درآنطرف اردن بود و تو برای او شهادت دادی، اکنون او تعمید می‌دهد و همه نزد اومی آیند.»


So ngini o sangisara niamoku la ma ngale o Gikimoi aku ngini winidoto. Komagena Una ngini winiaka maro to Una Awi ngopa masirete, sababu panako igogou o bi ngopa yangodu o dunia manenaka, gena manga baba bilasu yadoto. 	 اگر متحمل تادیب شوید، خدا با شما مثل باپسران رفتار می‌نماید. زیرا کدام پسر است که پدرش او را تادیب نکند؟


So kagena ona o Farisi ma nyawaka Una woade-ade wotemo, "O nyawa moi la kanaga o duba ma kurunga ma rabaka wowosa duma ma ngoraka woholu wamote so ka ma kurungaye wadola de wowosa, kanaga una magegena igogou wototosi de wokokoora moi. 	 «آمین آمین به شما می‌گویم هر‌که از دربه آغل گوسفند داخل نشود، بلکه از راه دیگر بالا رود، او دزد و راهزن است.


O Sabat ma wangeka de Una wodoto o puji ma tahuka. Kagena o Nazaret ma nyawa yadala yoise to Una Awi dodoto de ona yohairani so itemo, "Nagoona widoto so to Una Awi pade de Awi cawaro maro komagena. De to Una Awi kuasa kiano wamake so aku waaka o nonako ihahairani. 	 چون روز سبت رسید، در کنیسه تعلیم دادن آغاز نمودو بسیاری چون شنیدند، حیران شده گفتند: «ازکجا بدین شخص این چیزها رسیده و این چه حکمت است که به او عطا شده است که چنین معجزات از دست او صادر می‌گردد؟


o uku o kota Babel yatutupu ma qopo gena ona yakelelo, de imatoore itemo kali, 'He! O kota moi lo ihiwa imatero maro o kota ilalamo manena.' 	 چون دود سوختن آن را دیدند، فریادکنان گفتند: کدام شهر است مثل این شهر بزرگ!


Komagenawa, sababu ngini gena nihiriwa Ngohi, duma Ngohi masirete ngini tinihirika de lo tinitideka ma ngale nitagi Ai manara niaaka la isopo, de ma sopo magena isisawa. So komagena de to Ngohi Ai ronga o bi kia bato ngini nigogolo o Gikimoika, magena Una asa winihike nginika. 	 شما مرا برنگزیدید، بلکه من شما رابرگزیدم و شما را مقرر کردم تا شما بروید و میوه آورید و میوه شما بماند تا هر‌چه از پدر به اسم من طلب کنید به شما عطا کند.


Ona itemo, "So tanu o nonako ihahairani moisi bilasu Ngona naaka kali la ngomi miakeleloka, de asa ngomi minipiricaya Ngonaka. So hika Ngona naaka. 	 بدو گفتند: «چه معجزه می‌نمایی تا آن را دیده به تو ایمان آوریم؟ چکار می‌کنی؟


Ato wasitokuka, de ona yanako Una gena o Yesus. De imatodoka Una wisisaka so ona iwikelelo kawa. 	 که ناگاه چشمانشان باز شده، او راشناختند و در ساعت از ایشان غایب شد.


Sababu Ai demo magena, Ngohi de Ai sininga ma dupa masirete gena komagenawa. Duma Ai Baba Ngohi woisuloka la tahino, so Ai demo ka imatero maro o kia Una magena woisulo Ngohika. 	 زآنرو که من از خود نگفتم، لکن پدری که مرافرستاد، به من فرمان داد که چه بگویم و به چه چیزتکلم کنم.و می‌دانم که فرمان او حیات جاودانی است. پس آنچه من می‌گویم چنانکه پدربمن گفته است، تکلم می‌کنم.»


So kanaga lo o tatawi, o diwotu ma dupuru, o kuguru ma ili de lo o osu so o tona ihiti, gena o osu maro komagena idadi waasi ma orasi o nyawa o Gikimoi wasidadiku ma bati o orasi manena. So magena ifoloisi ilamo de qaputuru. 	 و برقها و صداها ورعدها حادث گردید و زلزله‌ای عظیم شد آن چنانکه از حین آفرینش انسان بر زمین زلزله‌ای به این شدت و عظمت نشده بود.


Ma ngale o Habel awi piricaya so una watide awi suba moi o Gikimoika kiaka ifoloisi qaloloha de awi ria o Kain awi suba. Ngone panako una wopiricayaka, sababu ma orasi awi suba gena o Gikimoi waqehe qaloha, de Una wotemo igogou o Habel gena awi sininga itiai. De ngaroko ipasaka de una wosoneka, duma awi piricaya sidago o orasi manena so idadi o simodoto moi ngoneka. 	 به ایمان هابیل قربانی نیکوتر از قائن را به خدا گذرانید و به‌سبب آن شهادت داده شد که عادل است، به آنکه خدا به هدایای او شهادت می‌دهد؛ و به‌سبب همان بعد از مردن هنوزگوینده است.


De o Paulus lo wodupa wotagi o nyawa yadadala magena manga simaka la ma ngale ona wasisohi, duma o nyawa ipipiricaya kagena wisimahawa. 	 اما چون پولس اراده نمود که به میان مردم درآید، شاگردان او را نگذاشتند.


Duma hino la bilasu ngone pangamo ona magena ma ngale o Yesus qabolosi isihabari o bi nyawaka, la upa sidago o nyawa foloisi yadala yoise de yanako o nyawa wolulugu una wisilohaka." 	 لیکن تا بیشتر در میان قوم شیوع نیابد، ایشان را سخت تهدید کنیم که دیگر با هیچ‌کس این اسم را به زبان نیاورند.»


Duma kanena naga o ngopeqeka, o Abraham awi ngopa de awi dano moi, muna magena he o taungu mogiowo de tupaange qabolo o Iblis womipilikuka, de awa kodo, ngini gena nisimahawa la ami bobiliku yasose o Sabat ma wangeka." 	 و این زنی که دختر ابراهیم است و شیطان او رامدت هجده سال تا به حال بسته بود، نمی بایست او را در روز سبت از این بند رها نمود؟»


Duma o Petrus o ngora watote watoguwa. So kagena de ona o ngora yapelenga, de wikelelo igogou o Petrus so ona yohairani icarawa. 	 اما پطرس پیوسته در را می‌کوبید. پس در را گشوده، او را دیدند و در حیرت افتادند.


Ena gena, ma ngale o Israelka ma nyawa gena, ona de ngohi gena mimakaaheli moi, ona yangodu magena ma Kristus iwiholuka. So ngohi ai sininga isangisara de ipeleso poli. 	 که مرا غمی عظیم و در دلم وجع دائمی است.


So o Yesus Awi demo magena wadoto qabolo de wotemo, "O bi nyawa ma dorou ona magena yangodu asa yaumo o narakaku kiaka yasangisara de o sone ikokakali, de o bi nyawa de manga sininga itotiai o Gikimoi Awi simaka ona magena asa yamake o oho ka sidutu ikakali." 	 و ایشان درعذاب جاودانی خواهند رفت، اما عادلان درحیات جاودانی.»


Kagena o nyawa yadala poli, so idadiwa yahika Unaka. Yahika idadiwa, so o tahu ma qokuye idola de o katu kudaku yahoi, so o dangiku wingado la kugena o Yesus Awi simaku iwisiha o nyawa manga sidongirabaka. 	 و چون به‌سبب انبوهی مردم راهی نیافتند که او را به خانه درآورند بر پشت بام رفته، او را با تختش از میان سفالها در وسط پیش عیسی گذاردند.


Komagena so ngini aku nisihoda maro o Gikimoi wojaji o Abrahamka ma orasi una o Gikimoi wipiricayaka, komagena lo o Gikimoi asa Awi laha wosidumu o nyawa yangoduka nakoso ona magena wipiricaya Unaka. 	 بنابراین اهل ایمان با ابراهیم ایمان دار برکت می‌یابند.


Nitagi niakahika o ngora ipopenetoka niwosa, sababu o ngora de o ngeko ikokahika o narakaka magena ingoha, de kanaga yadadala lo o ngeko magenaka yakahika. 	 «از در تنگ داخل شوید. زیرا فراخ است آن در و وسیع است آن طریقی که مودی به هلاکت است و آنانی که بدان داخل می‌شوندبسیارند.


Kagena de una wamalo iwisapi poli so wodupa wooqo. Duma o bi ino isidailako qabolo waasi, de una o gogelelo moi o Gikimoino wamake. 	 و واقع شد که گرسنه شده، خواست چیزی بخورد. اما چون برای اوحاضر می‌کردند، بی‌خودی او را رخ نمود.


O nyawa imasiiija ona magena lo kanaga asa iari ma ngale o Babel, sababu to ona manga alamu o kia naga yosiiija gena o nyawa lo asa yaija, gena ihiwa. 	 «و تجار جهان برای او گریه و ماتم خواهندنمود، زیرا که از این پس بضاعت ایشان را کسی نمی خرد.


Ka wotagi-tagisi, de o Yahudika manga roriri yamuruo naga Una widolomu de wisigilolino de manga edekati ma dorou, so itemo Unaka, "Idodooha so itekaka Ngona gena nomapopongoka. Nako Ngona gena igogou o Salamati ma Kolano, eko hiwa, magena bilasu nomisingangasu de Ani demo itotiai ngomika, ma ngale ngomi aku misihoda ma diai." 	 پس یهودیان دور او را گرفته، بدوگفتند: «تا کی ما را متردد داری؟ اگر تو مسیح هستی، آشکارا به ما بگو.


Kagena de ma tuangi gena wotemo, 'Ngona gena o leleani ma dorou bai! So nakoso ngona nanakoka, ngohi gena itobangamo o sopo kiaka todadatowa aku ka tautu de lo o kia naga tamomanarawa aku ka tamake, 	 به وی گفت، از زبان خودت بر توفتوی می‌دهم، ای غلام شریر. دانسته‌ای که من مرد تندخویی هستم که برمیدارم آنچه رانگذاشته‌ام و درو می‌کنم آنچه را نپاشیده‌ام.


Duma ona magena yasango yaakuwa, sababu yakelelo o nyawa wisilolohaka una womaokoye kagena o Petrus de o Yohanes manga dateka. 	 و چون آن شخص را که شفا یافته بود باایشان ایستاده دیدند، نتوانستند به ضد ایشان چیزی گویند.


De upa sidago ngohi lo totemo, ai sininga ma rabaka imatero maro de ma Kristus Awi sininga gena komagena qabolo. Duma ngohi ai ngale gena, ngohi de ai buturu qaasu-asu asa o Yesus Kristus towimote sidago ai sininga idadi maro Una wodudupa, la to Una Awi edekati ma orasi ngohi woihiri de towimote gena kanaga itero de itiai. Maro o nyawa moi la kanaga o gogitina ma rabaka de womagogora qaputuru so womatoguwa sidago ma batika waado. 	 نه اینکه تا به حال به چنگ آورده یا تابحال کامل شده باشم، ولی در‌پی آن می‌کوشم بلکه شاید آن را بدست آورم که برای آن مسیح نیز مرا بدست آورد.


de lo wotemo, "Ya Jou, kodo! Nowigalusiri ai ngopa. Una manena wimusu. Ma para idala o toka iwingosa de awi rohe wosipapaka foloi qaputuru, sidago o uku ma rabaku wiuumo komagena lo o ake ma rabaku. 	 «خداوندا، بر پسر من رحم کن زیرا مصروع و به شدت متالم است، چنانکه بارها در آتش و مکرر در آب می‌افتد.


Nako una wisilolohaka, una magena igogou-gogou wogolo o Yesuska la tanu iwimote. Duma wisimahawa, so wisulo de wotemo, 	 اما آن شخصی که دیوها از وی بیرون رفته بودند از او درخواست کرد که با وی باشد. لیکن عیسی او را روانه فرموده، گفت:


Kanena wihiwaka. Una wooho kali! Niososininga o kia Una winisingangasu qabolo nginika, ipapasaka ma orasi Una o Galileaka 	 در اینجا نیست، بلکه برخاسته است. به یاد آورید که چگونه وقتی که در جلیل بود شمارا خبر داده،


Muna de o bi kolano o duniaka o nyafusu ma dorou yaakaka, de ma ngale muna lo o bi nyawa o duniaka igogogoge lo manga sininga ka qanali, maro ami dalu qamumuti yaudoka so yanali." 	 که پادشاهان جهان با او زنا کردند و ساکنان زمین، ازخمر زنای او مست شدند.»


Komagena imaaka la ma ngale maro o kia naga iqomaka ma nabi Yesaya wosilelefoka gena isiganapuka, de kanaga wotemo, "Jou, nagoona asa yopiricayaka o bi moi-moi o kia naga miasihohabari onaka, de lo nagoonaka asa Ani kuasa nasikelelo." 	 تا کلامی که اشعیا نبی گفت به اتمام رسد: «ای خداوندکیست که خبر ما را باور کرد و بازوی خداوند به که آشکار گردید؟»


Una wotemo komagena ma ngale wosiganapu Awi demo iqoqomaka wotemo, "O nyawa nagoona bato noihihike Ngohika la ipiricayaka, moi lo upa isisa." 	 تا آن سخنی که گفته بود تمام گردد که «از آنانی که به من داده‌ای یکی را گم نکرده‌ام.»


So, ai dodiao nipipiricaya, ngini tinidododara so hika nia piricaya gena nisiputuru, sidago nia piricaya lo nisitatapu igogou. De lo o Jou Yesus Awi manara gena hika nikaeli niaaka, sababu ngini nianako ma ngale ngini de Una nimarimoika, so nia manara qatotubuso gena bilasu de ma faida de lo ma sopo. 	 بنابراین‌ای برادران حبیب من پایدار وبی تشویش شده، پیوسته در عمل خداوندبیفزایید، چون می‌دانید که زحمت شما درخداوند باطل نیست.


Kagena de o wange saange de ma sononga magena ipasaka, de o Gikimoi de Awi woma masirete asa o nabi yasinoto manga sone ma bake magena wasioho kali. So ona asa imomi de ioho kali, so ona magenaka nakoso o nyawa la o nabi magena yakelelo, de ona yangodu yatirine de yamodo. 	 و بعد از سه روز و نیم، روح حیات از خدابدیشان درآمد که بر پایهای خود ایستادند وبینندگان ایشان را خوفی عظیم فرو گرفت.


So una magena ngohi towingongano tanu itekawa de towisulo la una asa wotagi winikurumi nginika, hitilahi potamaha ma ngale ngohi tanako kasi ai oho o bui ma rabaka. 	 پس امیدوارم که چون دیدم کار من چطورمی شود، او را بی‌درنگ بفرستم.


So Una watolomu yangodu so yahino Unaka, de wotemo, "Ngini ningodu nianako o Yahudika ma nyawa yasowo manga bobareta to ona manga kawasa yasidipito so manga oho isangisara. De o bobareta yalalago lo asa yapoloso so manga oho itibalangu. 	 عیسی ایشان را پیش طلبیده، گفت: «آگاه هستید که حکام امت‌ها برایشان سروری می‌کنند و روسا بر ایشان مسلطند.


De ngini nidadi o ngopa ma baba gena nako nia ngopa, hika upa niasiceke. Upa sidago manga sininga gena itura. 	 ای پدران، فرزندان خود را خشمگین مسازید، مبادا شکسته دل شوند.


Kagena qabolo de o Iblis o Yesus iwingaholi o Yerusalemka, eko o kota qatetebika, de iwihado kadaku o Gikimoi Awi Tahu ma ponaka, 	 آنگاه ابلیس او را به شهر مقدس برد و برکنگره هیکل برپا داشته،


So kagena de o Paulus wotemo onaka, "O Yohanes waosi o nyawa nagoona iwigolo una hitilahi igogou ona manga dorouno imatoba de imatodubaka. De o Israel ma nyawaka o Yohanes wasingangasu bilasu ona lo iwipiricaya o nyawa moi asa wahino wotuuruno, Una magena o Yesus." 	 پولس گفت: «یحیی البته تعمید توبه می‌داد و به قوم می‌گفت به آن کسی‌که بعد از من می‌آید ایمان بیاورید یعنی به مسیح عیسی.»


O demo magena woise, de o Musa woloqa o Mesirno, so o Midian ma dokuka wogoge maro o nyawa itatagino. De kagena asa wokawi so wamake o ngopa yanau yasinoto. 	 پس موسی از این سخن فرار کرده، در زمین مدیان غربت اختیار کرد و در آنجا دو پسر آورد.


O bi nyawa isususa salalu kanaga igoge to ngini nia sidongirabaka. Duma Ngohi de ngini asa pomakangaho iteka kawa. 	 زیرا که فقرا را همیشه نزد خوددارید اما مرا همیشه ندارید.


Maro kanaga lo o ngopeqeka moi ami ronga ongo Rahab, ngaroko muna gena o ngopeqeka mosusundali de ami rohe momasiiija moi, duma o Gikimoi asa wotemo munaka, "Ngona ani sininga lo itotiai Ngohika." Sababu muna asa o Yosua awi sosulo gena masidodogu ami tahuka de lo o ngeko masidumu onaka la aku ona iliho de yamote o ngeko ma somoa, la manga lawangi upa lo ona yatago. 	 و همچنین آیا راحاب فاحشه نیز ازاعمال عادل شمرده نشد وقتی که قاصدان راپذیرفته، به راهی دیگر روانه نمود؟زیراچنانکه بدن بدون روح مرده است، همچنین ایمان بدون اعمال نیز مرده است.


Duma o bi nyawa ona magenaka Awi kuasa gena asa wahike, de ma ngale magena kanaga to Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka o demo isingangasu itemo, "Jou Gikimoi, kanaga o bi nyawa gena nagoona sidago Ngona bilasu nasininga. Ona gena ka o nyawa duma Ngona namaha-maha bai! 	 لکن کسی در موضعی شهادت داده، گفت: «چیست انسان که او را بخاطرآوری یا پسر انسان که از او تفقد نمایی؟


Ngini o gogobu kadoka o Tesalonikaka, o Baba Gikimoi de o Jou Yesus Kristus manga nyawa ipipiricaya. Ngomi, Paulus, de Silwanus, de lo Timotius o surati manena minisidingo nginika. 	 پولس و سلوانس و تیموتاوس، به کلیسای تسالونیکیان که در خدای پدر ماو عیسی مسیح خداوند می‌باشید.


O bi rasul de o nyawa ipipiricaya o Yudea ma bi doku ma sigilolino lo yogiiseka o Yahudika ma nyawa yasowo lo o Gikimoi Awi habari qaloloha yopiricayaka. 	 پس رسولان و برادرانی که در یهودیه بودند، شنیدند که امت‌ها نیز کلام خدارا پذیرفته‌اند.


Ato itangi de o ili moi yoise o sorogaku itemo, "Ngona manena to Ngohi Ai Ngopa tonidododara. De Ngona gena Ngohi tonidupa." 	 و آوازی از آسمان در‌رسید که «توپسر حبیب من هستی که از تو خشنودم.»


De o kia naga niodadato gena, ka cawali o gisisi imatengo, ngaroko o tamo ma gisisi eko o gisisi ma somoali. De ioho qaasu-asu gena, hiwa bai niodato, ka cawali ma gisisi. 	 و آنچه می‌کاری، نه آن جسمی را که خواهد شد می‌کاری، بلکه دانه‌ای مجرد خواه ازگندم و یا از دانه های دیگر.


De komagena lo o Gikimoi asa o malaikat moi waasi onaka wotemo komanena, "Nomatamiye to Ngohi Ai girinaka la Ai horomati namake sidago Ani lawangi taaka la yahino de nisigise ka ka Ngonaka." Duma Awi demo magena wotemo cawali ka ma Ngopaka. 	 و به کدام‌یک از فرشتگان هرگز گفت: «بنشین به‌دست راست من تا دشمنان تو راپای انداز تو سازم»؟آیا همگی ایشان روح های خدمتگذار نیستند که برای خدمت آنانی که وارث نجات خواهند شد، فرستاده می‌شوند؟


Una wosingangasu onaka maro o kia o malaikat itetemoka, de wasulo la itagi o Yopeka. 	 تمامی ماجرا را بدیشان باز‌گفته، ایشان را به یافا فرستاد.


De kanaga o nyawa iwisano Unaka, "Baba, o oho ka sidutu ikakali gena ka yodalawa yamake?" De Una wotemo o nyawa ona magenaka, 	 که شخصی به وی گفت: «ای خداوند آیا کم هستند که نجات یابند؟» او به ایشان گفت:


so mowisibuoka o ngopa yanau moi gena ami ngopa ma domo. Una magena mowisisao de o baro ma leleta, de ka o haiwani ma ino ma rihosa mowiidu kagena o haiwani ma tahu moi ma rabaka, sababu o tahu ma somoa ihiwaka so yamakewa to ona manga dodogu. 	 پسر نخستین خود رازایید. و او را در قنداقه پیچیده، در آخورخوابانید. زیرا که برای ایشان در منزل جای نبود.


Imaaka komagena sidago ona o goginita nosa de yowosa yomomanara gena, ona yahino. Ona gena manga sininga ma rabaka itemo, 'Igogou, ngone manena asa pamake ifoloi.' Ena momongo, ona yangodu o nyawa moi ka o pipi o salaka moi yamake. 	 و اولین آمده، گمان بردند که بیشترخواهند یافت. ولی ایشان نیز هر نفری دیناری یافتند.


So o ngopa magena mooho kali, de gila-gila muna momomika. So de magena qabolo de Una wosulo onaka, "Hika o ino nimihike la muna mooqo." 	 و روح او برگشت وفور برخاست. پس عیسی فرمود تا به وی خوراک دهند.و پدر و مادر او حیران شدند. پس ایشان را فرمود که هیچ‌کس را از این ماجراخبر ندهند.


So o nao isosinanga o leta moi gena ona iwihike Unaka. 	 پس قدری از ماهی بریان و از شانه عسل به وی دادند.


Duma ona ifoloi wigegego bilasu o Yesus iwisidasangahadi, sidago ma duuruka de ma ngale imatotoore so ma sopo magena ona aku yamake. 	 اماایشان به صداهای بلند مبالغه نموده خواستند که مصلوب شود و آوازهای ایشان و روسای کهنه غالب آمد.


O Paskah ma Wange ma Rarame gena he yaadoka, so ma langino de o rarame ma ino yaoqo, de o Yesus gena wanakoka Awi orasi imasidiadoka, ma ngale Una o dunia manena bilasu wodongosa de woliho wokahie ma Babaye. Una Awi muri-muri masirete igogoge o duniaka, ona magena wadodaraka so kanaga Una Awi edekati wasikelelo Awi muri-murika to Una Awi dodara gena foloisi ilamo onaka. 	 و قبل از عید فصح، چون عیسی دانست که ساعت او رسیده است تا از این جهان به‌جانب پدر برود، خاصان خود را که در این جهان محبت می‌نمود، ایشان را تا به آخر محبت نمود.


duma ma ngale lo ngone manena. Sababu ngone lo nakoso kanaga powipiricaya o Gikimoika, o Yesus nanga Jou Una o sone ma rabano iwisiooho kali, de o Gikimoi gena wotemo ngone lo nanga sininga itiai Unaka. 	 بلکه برای ما نیزکه به ما محسوب خواهد شد، چون ایمان آوریم به او که خداوند ما عیسی را از مردگان برخیزانید،که به‌سبب گناهان ما تسلیم گردید و به‌سبب عادل شدن ما برخیزانیده شد.


Kagena o kotaka asa ngohi tamakewa o Gikimoi Awi Tahu, sababu o Jou Wokokuasa de lo o Duba ma Goho Ona igogoge o kota ma rabaka. 	 و در آن هیچ قدس ندیدم زیرا خداوندخدای قادر مطلق و بره قدس آن است.


Ai dodiao nipipiricaya, to ngohi ai ngale gena komanena: to ngone nanga rohe kiaka de o lake de lo o au gena done ibaka, so idadiwa o Gikimoi Awi pareta o sorogaka pooho, sababu o soroga magena kanaga ikakali. 	 لیکن‌ای برادران این را می‌گویم که گوشت و خون نمی تواند وارث ملکوت خدا شود و فاسدوارث بی‌فسادی نیز نمی شود.


De ona yadadala o Yerusalemka, ona magena iwisasari Una gena, imatotolomu o Gikimoi Awi Tahuka de imatekededemo, "Idodooha niafikiri. O Yesus gena asa Una wahino, eko hiwa. Nagala Una asa woholu nanga rarame wamote." 	 و در طلب عیسی می‌بودند و درهیکل ایستاده، به یکدیگر می‌گفتند: « «چه گمان می‌برید؟ آیا برای عید نمی آید؟»اما روسای کهنه و فریسیان حکم کرده بودند که اگر کسی بداند که کجا است اطلاع دهد تا او را گرفتارسازند.


O orasi magena o Petrus de awi dodiao magena ona yakioloka. Ato yomomi, de asa yakelelo o Yesus Awi mulia isiru de ileto komagena lo o nyawa yasinoto Awi dateka. 	 اما پطرس و رفقایش را خواب در ربود. پس بیدار شده جلال او و آن دو مرد را که با وی بودند، دیدند.


Nia dodagi ma rabaka upa lo o kia naga nimagaho. Upa nimagaho o pipi o guracino eko lo o tembagano. 	 طلا یا نقره یا مس در کمرهای خود ذخیره مکنید،


De manena so he ma para ma saangeka ngohi tahika ngini tinikurumi. Kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefoka itemo, "Nakoso o nyawa moi ona de manga sala eko hiwa gena yatailako, bilasu kanaga o saksi yasinoto eko yaruwangeka la ma ngale ona magena manga demo gena imaketero, la o hali magena aku isitatapu." 	 این مرتبه سوم نزد شما می‌آیم. به گواهی دو سه شاهد، هر سخن ثابت خواهد شد.


Duma o Yahudika manga roriri ona isiholu yagogou, so ngaroko ngohi ai sala moi lo ihiwa ma ngale ai gianongoru o Yahudika bilasu takalaki, duma ai mamalo ma rabaka itemo bilasu tagolo la ngohi asa itailako de ihakim kanena ma Kaisar Romaka. 	 ولی چون یهود مخالفت نمودند، ناچار شده به قیصررفع دعوی کردم، نه تا آنکه از امت خود شکایت کنم.


Ma kolano gena wasulo awi nyawa wileleleanika, la ona yotagi o nyawa yakokoro de yangoso o rarame magenaka. Duma yakokoro ona magena yangodu yoholu yahino. 	 و غلامان خود را فرستاد تا دعوت‌شدگان را به عروسی بخوانند و نخواستند بیایند.


O nyawa nagoona de manga ngauka tanu iise la yanako." 	 هرکه گوش شنوا دارد بشنود.»


Komagena so nako yadadala gena Ngohi tabicara de Ai ade-ade, sababu ona magena kanaga de manga lakoka, duma o ade-ade ma ngale gena yasahewa de lo cawali de manga ngauka, duma imasigisewa eko isidodoguwa. 	 از این جهت با اینها به مثلها سخن می گویم که نگرانند و نمی بینند و شنوا هستند ونمی شنوند و نمی فهمند.


O Gikimoi Una o sorogaka de ngone wonasikeleloka Awi doosa gena, kanaga o nyawa manga dorou moi-moi de o bi moi-moi Una wodudupawa de yaaka gena bilasu wafanggali de o dorou. O Yahudika ma nyawa yasowo ona magena manga dorou gena, o dodoto itotiai ma ngale o Gikimoi magena yafati la o nyawa upa yanako. 	 زیرا غضب خدا از آسمان مکشوف می‌شود بر هر بی‌دینی و ناراستی مردمانی که راستی را در ناراستی باز می‌دارند.


Duma ngohi tamakewa una manena o dorou moi lo waaka sidago una bilasu iwitooma. Sababu una masirete wogolo ngohika la towisidingo ma Kaisar Romaka la una asa iwitailako, so komagena ngohi tositatapuka asa una wotagi. 	 ولیکن چون من دریافتم که او هیچ عملی مستوجب قتل نکرده است و خود به اوغسطس رفع دعوی کرد، اراده کردم که او را بفرستم.


Sababu o bi tahu moi-moi yosigogoko gena kanaga ka o nyawa yagaka, duma naguuna o bi moi-moi o kia naga gena qangodu wosidadadika, Una magena o Gikimoi masirete. 	 زیرا هر خانه‌ای بدست کسی بنا می‌شود، لکن بانی همه خداست.


Ngaroko komagena, o nyawa yadadala gena yoise Una womajoboka, so ona itagi Una iwisiduuru. So ona yaado Unaka, de Una asa ona waqehe qaloha, qabolo de wadoto onaka ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi, de lo ibipopanyake nagoona bato wasiloha. 	 اما گروهی بسیار اطلاع یافته در عقب وی شتافتند. پس ایشان را پذیرفته، ایشان را از ملکوت خدا اعلام می‌نمود و هر‌که احتیاج به معالجه می‌داشت صحت می‌بخشید.


So o taungu mogiowo de iha ipasa, de ngohi totagi takahie kali o Yerusalemye. Kanaga ngohi de o Barnabas mitagi mimakomote de o Titus lo towingaho. 	 پس بعد از چهارده سال با برنابا باز به اورشلیم رفتم و تیطس را همراه خود بردم.


Duma, ngaroko, itiaiwa. We! Kanaga o Gikimoi Awi Bukuka isilelefoka, o bi nyawa ona yangodu o Gikimoi Awi bobita yamotewa, de sidago manga siningaka o dorou yaaka magena ma rabaka akuwa yapalako. So o nyawa nakoso kanaga imamangaku igogou ona yamote yaakuwa o Gikimoi Awi bobita, duma o Yesus Kristus wipiricayaka, cawali ona magena asa o Gikimoi Awi jaji o Abrahamka gena yamake. 	 بلکه کتاب همه‌چیز را زیر گناه بست تا وعده‌ای که از ایمان به عیسی مسیح است، ایمانداران را عطا شود.


Wimoi awi ronga o Kleopas wosano o Yesuska, "We! Ngona manena nagala o Yerusalemka asa nomasidiado, so o wange ipapasaka kanaga o kia idadadika gena ka nomatengo nanako waasi." 	 یکی که کلیوپاس نام داشت درجواب وی گفت: «مگر تو در اورشلیم غریب وتنها هستی و از آنچه در این ایام در اینجا واقع شدواقف نیستی؟»


So nakoso o nyawa kanaga yojaji de o suba yatutupu ma riho yapeto magena itemo isasi, gena ma ngale isisasi de yapeto ma riho de lo o gaso kagena ma qokuka. 	 پس هر‌که به مذبح قسم خورد، به آن و به هرچه بر آن است قسم خورده است؛


De ngini magena to ma Kristus, de lo ma Kristus magena to Gikimoi. 	 و شما از مسیح و مسیح از خدا می‌باشد.


So ngini asa Ngohi nisari la tiniriwo duma ngini asa nitemehe poli, sababu done ngini asa Ngohi nimake kawa. Sababu o riho kekiaka Ngohi kagena togoge, ngini niaakuwa niahino de niogoge." 	 و مرا طلب خواهید کردو نخواهید یافت و آنجایی که من هستم شمانمی توانید آمد.»


De ona isango itemo, "Kanaga ma binuka itemo o Yohanes Wooosi, de ma binukali itemo ma nabi Elia, de o nyawa ma somoali itemo Ngona o nabi moili." 	 ایشان جواب دادند که «یحیی تعمید‌دهنده و بعضی الیاس وبعضی یکی از انبیا.»


So de ma orasi o Yusuf de ongo Maria manga ngopa o Yesus wingaho o Gikimoi Awi Tahuka la wisidoa o Gikimoika, maro o Jou Awi bobita o Musa wosilelefoka, o Gurumi Qatetebi magena o Simeon wingaho o Gikimoi Awi Tahuka wowosa. 	 پس به راهنمایی روح، به هیکل درآمد وچون والدینش آن طفل یعنی عیسی را آوردند تا رسوم شریعت را بجهت او بعمل آورند،


Qabolo de o malaikat ma ihaka awi trompet wawuwu kali, de kanaga o wange de o ngoosa imatero maro o naga yalowola so komagena o wange de o ngoosa ma siwa irongoka, de komagena lo o bi ngoma ma siwa qaoroka. 	 و فرشته چهارم بنواخت و به ثلث آفتاب وثلث ماه و ثلث ستارگان صدمه رسید تا ثلث آنهاتاریک گردید و ثلث روز و ثلث شب همچنین بی‌نور شد.و عقابی را دیدم و شنیدم که دروسط آسمان می‌پرد و به آواز بلند می‌گوید: «وای وای وای بر ساکنان زمین، بسبب صداهای دیگرکرنای آن سه فرشته‌ای که می‌باید بنوازند.»


Duma o nyawa la kanaga o Gikimoi wasitatapu maro Awi nyawa ona magena, bai o Yahudika ma nyawa bai lo o Yunanika ma nyawa, ona yangodu ma orasi yoise, de asa yanako igogou o habari ma ngale ma Kristus Awi sone gena isikelelo o Gikimoi Awi kuasa de lo Awi cawaro. 	 لکن دعوت‌شدگان را خواه یهود و خواه یونانی مسیح قوت خدا و حکمت خدا است.


Komagena lo tanu to ngini nia sumbayang o Gikimoika la ma ngale ngohi gena, nakoso o Gikimoi wosimote qaloha, de asa tiniado nginika de ai nalika. De lo ma ngale ngohi tinikurumi nia sidongirabaka so ai sininga asa foloi qaputuru. 	 تابرحسب اراده خدا با خوشی نزد شما برسم و باشما استراحت یابم.و خدای سلامتی با همه شما باد، آمین.


So nakoso ma ngale ngomi mia manara nginika gena mia giliri masirete misimane, de mia bati gena asa miatilaku waasi. Sababu nakoso to ngini nia kotaka de miaado waasi, de igogou mia manara nginika ma ngale ihiwa so itiaiwa ma ngale mia manara nginika de mia giliri masirete misimane. Duma kanaga itiaika ma ngale mia manara nginika gena mia giliri masirete misimane, sababu ngomi gena igogou ngini nia kota miadoka so o habari qaloloha lo misihabarika. 	 زیرا از حد خود تجاوز نمی کنیم که گویا به شما نرسیده باشیم، چونکه در انجیل مسیح به شما هم رسیده‌ایم.


Kagena de o Yesus wotemo, "Notagi, sababu de to ngona ani piricaya Ngohika asa nisilohaka." De o orasi magena qabolo wopipilo asa womasigeleloka, de una lo wotagi o Yesus iwimoteka. 	 عیسی بدوگفت: «برو که ایمانت تو را شفا داده است.» درساعت بینا گشته، از عقب عیسی در راه روانه شد.


De nako o poci moi gena kanaga lo pamakewa maro o poci o nyawa moi watupuka de lo o poci magena o kula wositalakeka. Duma bilasu o poci magena wahado ma dadamika, ma ngale o nyawa o tahu ma rabaka aku ma siwa gena yangodu yamake. 	 و چراغ را نمی افروزند تا آن را زیر پیمانه نهند، بلکه تا بر چراغدان گذارند؛ آنگاه به همه کسانی که در خانه باشند، روشنایی می‌بخشد.


Duma Ngohi manena tosumbayang ma ngale ngona, la ani piricaya asa upa isisa. So done ani piricaya gena qaputuru kali, de ngona bilasu ani dodiao manga sininga gena nosiputuru." 	 لیکن من برای تو دعا کردم تاایمانت تلف نشود و هنگامی که تو بازگشت کنی برادران خود را استوار نما.»


Igogou, ona magena o Gikimoi asa wasangisara, sababu ngone panako Awi Jaji ma Buku ma rabaka wotemo, "Ngohi manena asa tafanggali. Ngohi gena asa tasangisara." De lo wotemo, "O Jou Awi nyawa ona magena manga loha de manga dorou ma sopo wahiri." 	 زیرا می‌شناسیم او را که گفته است: «خداوند می‌گوید انتقام از آن من است؛ من مکافات خواهم داد.» و ایض: «خداوند قوم خودرا داوری خواهد نمود.»


"Wewe! Qadoohaso niaaka komagena. Ngomi manena lo ka o nyawa bato koloko ngini! Ngomi miahino kanena gena o habari qaloloha minisingangasu nginika, la nia giki moi-moi isosone magena bilasu niodongosa de nimakiliho la nisuba o Gikimoi wooohoka, o Gikimoi Una magena o dipa de o dunia wosidadi, de o teo de lo o moi-moi qangodu kanaga de ma rabaka. 	 گفتند: «ای مردمان، چرا چنین می‌کنید؟ ما نیزانسان و صاحبان علتها مانند شما هستیم و به شمابشارت می‌دهیم که از این اباطیل رجوع کنید به سوی خدای حی که آسمان و زمین و دریا و آنچه را که در آنها است آفرید،


Komagena so migolo ngona nasulo la ani prajurit-prajurit itagi Awi boosu gena yojaga sidago o wange saangeka, ma ngale upa sidago Awi muri-muri Awi sone ma bake gena yatosi de yotemo o nyawa yadadalaka Una womomi wisioho kali, de asa yadadala yakulaika. So o gulai magena o nyawa yakulai ifoloisi yadala de o gulai ma nonomaka, kiaka Una ka woohosi de wotemo Una o Salamati ma Kolano." 	 پس بفرما قبر را تا سه روزنگاهبانی کنند مبادا شاگردانش در شب آمده، اورا بدزدند و به مردم گویند که از مردگان برخاسته است و گمراهی آخر، از اول بدتر شود.»


La una wosupu de woari wosodu-sodu. 	 پس پطرس بیرون رفته زارزار بگریست.


O habari ma ngale ma Kristus wisangahadika gena ngomi miasihabari o nyawaka, de nakoso o nyawa la done dede o Gikimoi imakitingaka de ona magena yoise, de ona asa itemo, "Cedeke! O habari gena cawali o nyawa ifufumano." Ngaroko komagena, nakoso ngone o nyawa la kanaga nanga dorouno inasisalamati gena, ma orasi o habari magena poise, de ngone asa potemo, "Igogou! O habari ma ngale ma Kristus wisangahadika gena isikelelo o Gikimoi Awi kuasa masirete." 	 زیرا ذکر صلیب برای هالکان حماقت است، لکن نزد ما که ناجیان هستیم قوت خداست.


So komagena Una woise de onaka wotemo, "Ngaroko una wopanyake, duma upa sidago de awi panyake magena una wosone. Hiwa! Komagena idadi ma ngale o Gikimoi Awi mulia wosimane o nyawaka, so de magena asa yanako Ngohi manena to Una Awi Ngopa lo aku de Ai muliaka." 	 چون عیسی این را شنید گفت: «این مرض تا به موت نیست بلکه برای جلال خدا تا پسر خدا از آن جلال یابد.»


Sababu nakoso o nyawa nagoona la kanaga yotemo, "Ngohi manena o Gikimoi towinakoka," duma o orasi magena de o bi moi-moi o kia naga Una wosusulo gena yoholu yaaka, ona magena yatodamatoko. So komagena lo igogou yaholu Una Awi dodoto itotiai gena yopiricaya. 	 کسی‌که گوید او را می‌شناسم و احکام او رانگاه ندارد، دروغگوست و در وی راستی نیست.


O orasi magena de ngini asa niari de lo nisangisara, sababu ngini asa niakelelo o Abraham, o Ishak, de o Yakub, de lo o bi nabi yangodu ona magena kanaga yogoge o Gikimoi Awi pareta ma rabaka, salanta ngini masirete o ngora nisidoperesu so nigoge ka ma duduka. 	 در آنجا گریه و فشار دندان خواهدبود، چون ابراهیم واسحق و یعقوب و جمیع انبیارا در ملکوت خدا بینید و خود را بیرون افکنده یابید


o Salomo ma ngopa yanau gena o Rehabeam, o Rehabeam ma ngopa yanau o Abia, de o Abia ma ngopa yanau o Asa. 	 و سلیمان، رحبعام را آورد و رحبعام، ابیا را آورد و ابیا، آسا راآورد.


De lo o kia bato nitetemo de niamomanara gena ma rabaka hika ngini niaaka imatero maro o Jou Yesus Awi nyawa so bilasu yaaka. De komagena lo sababu o Yesus Awi manara nginika, so hika ngini lo salalu nia sukuru niatide o Baba Gikimoika. 	 و آنچه کنید درقول و فعل، همه را به نام عیسی خداوند بکنید وخدای پدر را بوسیله او شکر کنید.


So qangodu magena yaakaka maro o kia o bi nabi isilelefo manga buku ma rabaka ma ngale Una, de Awi rohe o sangahadiku isiguti de yapoosu kiaka o boosu magena yaaaka o teto ma rabaka. 	 پس چون آنچه درباره وی نوشته شده بود تمام کردند، او رااز صلیب پایین آورده، به قبر سپردند.


Duma o nyawa ma binukali yatotooma waasi, ona magena itoba de imatoduba iholu. O toka ona magena imatoguwa yasuba. To ona manga giki manga gia masirete isiaaka o guracino, o salakano, o tembagano, o bi tetono de lo o gotano ngaroko inakelelowa eko lo itagiwa, duma ona magena iholu yapalako. 	 و سایرمردم که به این بلایا کشته نگشتند، از اعمال دستهای خود توبه نکردند تا آنکه عبادت دیوها وبتهای طلا و نقره و برنج و سنگ و چوب را که طاقت دیدن و شنیدن و خرامیدن ندارند، ترک کنند؛و از قتل‌ها و جادوگریها و زنا و دزدیهای خود توبه نکردند.


Imatodoka de o osu qapoputuru moi yahino so o bui ma tahu sidago lo o ngihi ilolitimika lo ihiti, de gila-gila o bui ma ngora qangodu ipelengaka, de o bi nyawa yabipopiliku yangodu manga rate lo asa ipalakoka. 	 که ناگاه زلزله‌ای عظیم حادث گشت بحدی که بیناد زندان به جنبش درآمد و دفعه همه درها باز شد و زنجیرها از همه فرو ریخت.


Nako ngini gena, Ngohi tinisulo la tanu ngini asa nitagi o nyawaka kiaka yasihabari qabolo so niadotoka de ona lo aku yopiricaya. Maro nitagi niautu nia doro niamomanarawa de kanaga o nyawa ma somoali imanara iqomaka, sidago ngini lo o fanggali niamake to ona manga manarano." So o Yesus wotemo komagena onaka. 	 من شما رافرستادم تا چیزی را که در آن رنج نبرده‌اید دروکنید. دیگران محنت کشیدند و شما در محنت ایشان داخل شده‌اید.»


Qabolo de Una wokahino de wamake Awi muri yaruwange yakioloka. De Una wotemo, "Petrus, o kiaso nikioloka, orasi moi bato dede Ngohi nomajaga naakuwa." 	 و نزدشاگردان خود آمده، ایشان را در خواب یافت. وبه پطرس گفت: «آیا همچنین نمی توانستید یک ساعت با من بیدار باشید؟


So o Paulus de o Silas isango itemo, "Nowipiricaya o Jou Yesuska la ngona asa nosalamati, bai ngona de to ngona ani tahu ma raba lo." 	 گفتند: «به خداوند عیسی مسیح ایمان آور که تو و اهل خانه ات نجات خواهید یافت.»


O bi Yerusalemka ma nyawa de manga roriri gena yosihodawa, ngaroko o bi nabi manga buku ma demo o Sabat ma wange isigeto yabaca, so iwinakowa o Yesus Una magena o Salamati ma Kolano. Ma sababu magegena ona o Yesus asa iwitoomaka. Duma de manga manara ona iwitooma gena ona yaakaka maro o kia o nabi manga bukuka isilelefo magena asa idadika. 	 زیرا سکنه اورشلیم وروسای ایشان، چونکه نه او را شناختند و نه آوازهای انبیا را که هر سبت خوانده می‌شود، بروی فتوی دادند و آنها را به اتمام رسانیدند.


Ngohi tanako igogou ngini gena nisimote ngohika de lo ngohi ngini tinisininga gena de ai nalika. So ngaroko o sangisara idala ngomi miamake, duma ma ngale ngini gena idadi to ngohi ai sininga ma buturu de lo ai nali gena de ma boloika. 	 مرا برشما اعتماد کلی و درباره شما فخر کامل است. ازتسلی سیر گشته‌ام و در هر زحمتی که بر مامی آید، شادی وافر می‌کنم.


De Ngona nokolano o duniaka, so o nyawa o duniaka yangodu Ani dupa gena yaaka, imatero maro de o sorogaka. 	 ملکوت تو بیاید. اراده تو چنانکه در آسمان است، بر زمین نیز کرده شود.


So o ngopeqeka magena ami ake ma ember he matotota kawa, de ka modongosaka de moliho mokahika o dokuka, de o bi nyawa kagena masigaro 	 آنگاه زن سبوی خود را گذارده، به شهر رفت و مردم را گفت:


O haiwani magena ibicara ma ngale o Gikimoi Awi ronga ma dorou yogaka, Awi goge, de ona lo igogoge o sorogaka gena yasiceke. 	 پس دهان خود را به کفرهای برخدا گشود تا بر اسم او و خیمه او و سکنه آسمان کفر گوید.


Idadi komagena, so ona wimomote yadadala asa Una widongosaka so iliho de Una he wimote kawa. 	 در همان وقت بسیاری از شاگردان اوبرگشته، دیگر با او همراهی نکردند.


De ma orasi moili Ngohi o roti ngai tumudingi tatepi-tepi de tasioqoka o nyawa yacala iha. De kanaga ma soohu o karaja tumudingi, magena lo ngini masirete niatolomu. 	 و نه آن هفت نان و چهار هزار نفر و چند زنبیلی را که برداشتید؟»


Manga piricaya magena ona isipongo, sababu ona magena ngaroko manga giliri o Gikimoino yodupa yamake, duma ona ifoloisi yodupa manga giliri gena aku yamake o nyawano. 	 زیرا که جلال خلق را بیشتر از جلال خدا دوست می‌داشتند.


"Kanagali o dodoto maro komanena, 'Yanau moi aku awi peqeka waholu, hitilahi ma peqeka gena o surati ngongolu womihike.' 	 «و گفته شده است هر‌که از زن خودمفارقت جوید، طلاق نامه‌ای بدو بدهد.


Kagena de manga sininga ma edekati o Yesus wanako so wotemo, "Tosiade, nakoso o kolano moi de awi doku-doku, eko lo o tahu ma raba moi eko o doku moi la ona magena kanaga imakitinga, cawali o putu de o wange imatekekokangamo, de ma ngale ona manga rimoi gena asa ibiau so isisa. 	 عیسی خیالات ایشان را درک نموده، بدیشان گفت: «هر مملکتی که بر خود منقسم گردد، ویران شود و هر شهری یا خانه‌ای که برخود منقسم گردد، برقرار نماند.


Sababu to Ngohi Ai rohe gena o ino ma duhutu de Ai au lo o ake ma duhutu. 	 زیرا که جسد من، خوردنی حقیقی و خون من، آشامیدنی حقیقی است.


O manara ilalamo moi o ngopeqeka muna magena aku maaka, o gososo qabobou magena mosiqahu Ai saheku, so muna asa Ai rohe mosidailako qabolo ma ngale Ngohi done bilasu tosone de ipoosu. 	 آنچه در قوه اوبود کرد، زیرا که جسد مرا بجهت دفن، پیش تدهین کرد.


De lo ngini inidotoka la o orasi manena kanaga nia sininga magena idadi qamuane, 	 و به روح ذهن خود تازه شوید.


Ngaroko, ka qaloha o rohe ma bobolo moi-moi gena o Gikimoi wositatapu ma riho itotiaika kiaka maro to Una Awi dupa masirete. 	 لکن الحال خدا هریک از اعضا را دربدن نهاد برحسب اراده خود.


"Kodo! Ngohi tasayangi o nyawa yadadala ona manena. Kanaga he o wange saange qabolo ona dede Ngohi, de o orasi manena ona manga maru ihiwaka. 	 «بر این گروه دلم بسوخت زیرا الان سه روز است که با من می‌باشندو هیچ خوراک ندارند.


Kagena de o raki ma duhutu magena nagoonali asa wasidingo kali awi rakika itagi. Cawali womatengo kasi, ena gena awi ngopa masirete widododara. So ma dodoguka de una wisidingo awi ngopa masirete magena wotagi kadoka yomomanara ona magenaka. De awi sininga ma rabaka itemo, 'Igogou, done ai ngopa masirete so iwihoromati.' 	 و بالاخره یک پسر حبیب خود راباقی داشت. او را نزد ایشان فرستاده، گفت: پسرمرا حرمت خواهند داشت.


La komagena o Mahkamah Agama o Stefanus awi bicara magena yoise, de ona foloi yatoosa. 	 چون این را شنیدند دلریش شده، بر وی دندانهای خود را فشردند.


Mutuwade o Gurumi Qatetebi wosulo ngohika bilasu totagi dede o nyawa ona magena, de upa lo taroraka. So ngohi de ai dodiao ipipiricaya yabutanga ona magena lo mitagi mimakangaho mikahika o Kaisarea ma kotaka, sidago miwosa o Kornelius awi tahu ma rabaka. 	 و روح مرا گفت که «با ایشان بدون شک برو.» و این شش برادر نیز همراه من آمدند تابه خانه آن شخص داخل شدیم.


Kagena de Una wasulo o nyawa yadadala magena, yangodu o tonaka imagogeku. 	 پس مردم را فرمود تا برزمین بنشینند.


O bi nabi de komagena lo o Yohanes ona yangodu manga dodoto de lo o bi bobita o Gikimoino o Musa walelefo, qangodu gena isingangasu iqomaka o kia done bilasu idadi. 	 زیرا جمیع انبیا و تورات تا یحیی اخبار می‌نمودند.


"Tosiade-ade, kanaga o nyawa moi de awi duba o ratu moi. Nakoso o duba ma sidongirabano moi isisa, done o kia asa waaka. Ngini nia sininga ma dakolo o kia. Igogou, una asa o duba morisiwo de siwo o talaka gena waqohaka, de wotagi o duba isisisa moi wasari. 	 شما چه گمان می‌برید، اگرکسی را صد گوسفند باشد و یکی از آنها گم شود، آیا آن نود و نه را به کوهسار نمی گذارد و به جستجوی آن گم شده نمی رود؟


Duma o ngoosa muruo naga o Paulus wotemo o Barnabaska, "Hino la ngone potagi kali palega nanga dodiao o Yesus wipipiricayaka, kiaka o bi doku magena o Jou Yesus Awi habari posihohabarika, la patailako idodooha moi-moi to ona manga piricaya ka qaputurusi." 	 و بعد از ایام چند پولس به برنابا گفت: «برگردیم و برادران را در هر شهری که در آنها به کلام خداوند اعلام نمودیم، دیدن کنیم که چگونه می‌باشند.»


Niahino niaoqo isosone ona yangodu manga lake, komagena lo o bi kolano isosone manga lake de lo o bi kapita, o bi nyawa ikudoti yapoputuru, o bi jara de ma nyawa ipapane, bai ikokuasa bai lo ikokuasawa, bai igogilalo bai lo igogilalowa ona magena yangodu." 	 تا بخورید گوشت پادشاهان و گوشت سپه سالاران و گوشت جباران و گوشت اسبها و سواران آنها و گوشت همگان را، چه آزاد و چه غلام، چه صغیر و چه کبیر.»


So kagena de ma kapita wotagi o Pauluska, de wisano, "Hika noisingangasu nositotiai, ngona manena igogou o Romano ma nyawa?" De o Paulus wotemo, "Tagogou, ngohi manena o Romano ma nyawa." 	 پس مین باشی آمده، به وی گفت: «مرا بگو که تو رومی هستی؟» گفت: «بلی!»


Una awi gaeli de awi dupa ilamo ma ngale ngini aku winiriwo, gena nisidofa o roriwo o pipi nitolomu, so ma orasi ngomi miwibaja de migolo unaka la una wotagi nginika, de magena una waqehe qaloha. De o kia moili una wosigogou la bilasu wotagi nginika. 	 زیرا او خواهش ما رااجابت نمود، بلکه بیشتر با اجتهاد بوده، به رضامندی تمام به سوی شما روانه شد.


Ma dongoho ipapasaka gena o Gikimoi ka waqohaka, ngaroko o bi bangsa ma nyawa yangodu o gikika yasuba yamote to ona manga dupa moi-moi. 	 که در طبقات سلف همه امت‌ها را واگذاشت که در طرق خود رفتارکنند،


So o orasi magena qabolo ipipilo asa yomasigeleloka. Kagena de Una wapoma wotemo, "Upa niodedemo o nyawaka." 	 درحال چشمانشان باز شد و عیسی ایشان را به تاکیدفرمود که «زنهار کسی اطلاع نیابد.»


Ai dodiao, ma sababu komagena bilasu o nyawa moi wonamote dede ngone maro o Yudas awi dagali moi, la wodadi o saksi so una lo wosingangasu igogou o Jou Yesus wooho kali o sone ma rabano. O nyawa una magena bilasu o nyawa wonamomote moi, una dede ngone pomakokangaho, o wange isigeto-geto ma orasi o Yesus ka woohosi to ngone nanga sidongirabaka, wonamote-mote ma solano o osi ma habari o Yohanes wosihabari de sidago lo ma bati o Yesus witide o sorogaye to ngone nanga sidongirabano." 	 از زمان تعمید یحیی، تا روزی که ازنزد ما بالا برده شد، یکی از ایشان با ما شاهدبرخاستن او بشود.»


Ma Kolano Herodes woise ami gogolo magena de to una awi sininga ipeleso. Ngaroko komagena, sababu wosasika awi nyawa wakokoro manga simaka, so wosulo bilasu ami gogolo gena isimote. 	 آنگاه پادشاه برنجید، لیکن بجهت پاس قسم و خاطر همنشینان خود، فرمود که بدهند.


So done ma orasi itotiai gena imasidiadoka, de o Gikimoi asa Awi edekati qangodu gena waaka. Ena gena, o bi moi-moi o kia naga o sorogaka de lo o duniaka gena qangodu-ngodu asa isirimoi la ma Kristus wapareta. 	 برای انتظام کمال زمانها تا همه‌چیز را خواه آنچه در آسمان و خواه آنچه بر زمین است، درمسیح جمع کند، یعنی در او.


Kagena de Una wotemo o ngopeqeka muna magenaka, "He, Ai ngopa! Sababu ngona noipiricaya, so ngona nilohaka. Notagi de upa nohawateri, sababu to ngona ani dubuso de ani siri lo ihiwaka." 	 او وی را گفت: «ای دختر، ایمانت تو را شفا داده است. به سلامتی بروو از بلای خویش رستگار باش.»


So ngomi de mia sininga ka ka moi misitatapuka, bilasu o Paulus de o Barnabas ona, ma ngale o Jou Yesus Kristus widodara so ngaroko yatooma asa Awi manara yaaka, ona magena de o sosulo yasinotoli miasulo la itagi nginika. 	 اشخاصی که جانهای خود را در راه نام خداوند ما عیسی مسیح تسلیم کرده‌اند.


So, ka qaloha nakoso ngini gena nikaeli nidupa la o bi cocatu foloisi ilalamo magena niamake. Duma, ma duuruka, o orasi manena nagaka o ngeko moili ngohi asa tinisikelelo nginika, de magena igogou qaloha icarawa. 	 لکن نعمتهای بهتر را به غیرت بطلبید و طریق افضلتر نیز به شمانشان می‌دهم.


De lo ma ngale ongo Rahab ami piricaya so muna upa mosone dede o Yerikhoka ma bi nyawa o Gikimoi wisigogiisewa. Sababu o ngopeqeka muna magena, ngaroko mosusundali de ami rohe momasiiija moi, duma o Yahudika ma nyawa kanaga yamuruo naga yasidadase la o doku magena yatailako de ona magena muna maqehe qaloha ami tahuka mamingihuka. 	 به ایمان، راحاب فاحشه با عاصیان هلاک نشد زیرا که جاسوسان را به سلامتی پذیرفته بود.


De o Petrus wosango wotemo, "Bilasu nitoba de niodongosa moi-moi to ngini nia manara qatotorou, de nimabolutu o Yesuska, de ngini moi-moi bilasu nisiosi dede o Yesus Kristus Awi ronga de niwipiricaya, la o Gikimoi asa to ngini nia dorou de nia sala wosiapongu, de winihike to Una Awi Gurumi Qatetebi la wowosa to ngini nia siningaku. 	 پطرس بدیشان گفت: «توبه کنید و هر یک ازشما به اسم عیسی مسیح بجهت آمرزش گناهان تعمید گیرید و عطای روح‌القدس را خواهیدیافت.


Komagena ngini lo o Gikimoi winihirika ma ngale nidadi o Yesus Kristus Awi nyawa masirete. 	 که درمیان ایشان شما نیز خوانده شده عیسی مسیح هستید


So ka imabobicarasi, de o Petrus o tahu ma rabaka wowosa de kagena wamake o nyawa yadala imatolomuka. 	 و با اوگفتگوکنان به خانه درآمده، جمعی کثیر یافت.


Mutuwade o bi nyawa ipipiricaya yododobiauka o orasi magena ona itagi o habari qaloloha isihabari kiaka bato. 	 پس آنانی که متفرق شدند، به هر جایی که می‌رسیدند به کلام بشارت می‌دادند.


De kanaga o ngopeqeka moi muna magena o Kanaan ma daerano, so ngaroko o Yahudika ma nyawa misowo. Muna magena mahika Unaka, de momatoore, "Ya Jou, o Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Noigalusiri ngohi. To ngohi ai ngopa moi o toka mingosa so mitogosaka." 	 ناگاه زن کنعانیه‌ای از آن حدود بیرون آمده، فریاد‌کنان وی را گفت: «خداوندا، پسر داودا، بر من رحم کن زیرا دختر من سخت دیوانه است.»


Duma o demo ilamo magegena ngini asa inisisala, sababu ngini asa o nyawa moi niwisiguui de o nyawa moili niwitubuso, de komagena o Gikimoi Awi bobita gena niamotewa. 	 لکن اگرظاهربینی کنید، گناه می‌کنید و شریعت شما را به خطاکاری ملزم می‌سازد.


Sababu o bobita itemo komagena, so ngohi ai dupa qatotorou aku isikelelo sidago ai sininga ma rabaka asa qatesere. Duma nako o bobita komagena ihiwa, de ngone nanga dupa qatotorou akuwa inasikelelo. 	 لکن گناه از حکم فرصت جسته، هر قسم طمع را در من پدید آورد، زیرا بدون شریعت گناه مرده است.


Duma una womanosu de wotemo moleleleanika, "Ngohi tanakowa de tasahewa o kia ngona notetemo gena!" Gila-gila una wotagi o loloha ma ngora ma dateka. 	 اوانکار نموده، گفت: «نمی دانم و نمی فهمم که توچه می‌گویی!» و چون بیرون به دهلیز خانه رفت، ناگاه خروس بانگ زد.


de lo nia dodiao o Yesus wipipiricaya o Makedonia ma daera ma sigilolino ona yangodu ngini niadodara qaboloka. Ngaroko upa he milefo komagena, duma, mia dodiao nipipiricaya, ngomi minibaja de migolo nginika la ngini bilasu niadodara foloisi ilamo o nyawaka. 	 و چنین هم می‌کنید با همه برادرانی که در تمام مکادونیه می‌باشند. لیکن‌ای برادران از شما التماس داریم که زیادتر ترقی کنید.


Igogou, o prajurit moi lo wihiwa, la ma orasi una o kudoti ma rabaka, de bilasu awi oho gena wosisari. Awi oho gena ma kapita kanaga wojaga. De nakoso yototoro gena, ka qaloha manga manara ma sopo gena yaoqo. De o sowohi gena, ka qaloha nakoso o duba de o kabi ma susu magena yaudo. 	 کیست که هرگز از خرجی خود جنگ کند؟ یا کیست که تاکستانی غرس نموده، از میوه‌اش نخورد؟ یا کیست که گله‌ای بچراند و از شیر گله ننوشد؟


So ongo Lidia de ami tahu ma raba moi ona lo yaosi qaboloka, de muna asa momikoro de momiaso motemo, "O dodiao, ngini ninako igogou ngohi o Jou Yesus towipiricayaka, nako qaloha de tanu niahino la ai tahuka nimasidodogu." So komagena muna momigegego sidago ngomi to muna ami tahuka mimasidodogu. 	 و چون او و اهل خانه‌اش تعمید یافتند، خواهش نموده، گفت: «اگر شما رایقین است که به خداوند ایمان آوردم، به خانه من درآمده، بمانید.» و ما را الحاح نمود.


Kagena de ma kapita wogiise gena o Yesus asa womasidiadoka, de una wasulo la o Yahudika manga roriri yamuruo naga yotagi yogolo o Yesuska, tanu Una wahino cai-cai la awi leleani una magena iwisiloha. 	 چون خبر عیسی را شنید، مشایخ یهود را نزد وی فرستاده از او خواهش کرد که آمده غلام او را شفا بخشد.


De kanaga lo mia dodiao wopipiricaya moili ngomi miwisuloli la wotagi o Titus de o dodiao moi magena wamote la yaruwange ikahika nginika. De una magena he ma para ma dala wasikelelo igogou una de awi gaelika o nyawa wariwo. De o orasi manena una de awi gaeli ifoloi so ngomi miaaturu o roriwo o pipi magena yatotolomu, sababu una igogou wongongano ngini gena asa o nyawa isususa niariwo. 	 و با ایشان برادر خود را نیز فرستادیم که مکرر در اموربسیار او را با اجتهاد یافتیم و الحال به‌سبب اعتماد کلی که بر شما می‌دارد، بیشتر با اجتهاداست.