O bi moi-moi la kanaga idadadi qangodu manga oho ma rabaka gena, ona ka yapoha. Ma ngale o nyawamoi-nyawamoi gena ona ipiricaya qaputuru de lo ingongano qaputuru. So o sangisara moi-moi gena qangodu ona aku yamoku. 	 در همه‌چیز صبر می‌کند و همه را باور می‌نماید؛ در همه حال امیدوار می‌باشد وهر چیز را متحمل می‌باشد.


Kagena de womabulutu wimomoteka, de wotemo ona imatetengoka, "Igogou, ngini asa nisanangi, sababu ngini gena o kia naga taaaka magena niakeleloka. 	 و در خلوت به شاگردان خود التفات فرموده گفت: «خوشابحال چشمانی که آنچه شما می‌بینید، می‌بینند.


Duma o orasi manena nomomi la notagi nowosa o kotaka, de kagena asa nisingangasu o kia bilasu ngona naaka." 	 لیکن برخاسته، به شهر برو که آنجا به تو گفته می‌شودچه باید کرد.»


Sababu o Gikimoi Awi simaka bai pomasuna de pomasunawa gena, qadoohawa. Duma Una wanako itiai cawali nanga sigogise to Una Awi sulo moi-moi gena kanaga ngoneka. 	 ختنه چیزی نیست و نامختونی هیچ، بلکه نگاه داشتن امرهای خدا.


Duma ma saangeka una wotemo onaka, "Asitagala! Awi dorou o kia. Nakoso maro ngohi to Una Awi sala moi lo tamakewa de ma ngale wisisala sidago bilasu witooma. So ngohi asa tosulo la Una ka wingangapo, qabolo de bilasu Una towipalako." 	 بار سوم به ایشان گفت: «چرا؟ چه بدی کرده است؟ من در او هیچ علت قتل نیافتم. پس او را تادیب کرده رها می‌کنم.»


So o roti waqehe de o Iblis wingosaka so una womajoboka, o orasi magena he qaputuka. 	 پس او لقمه را گرفته، در ساعت بیرون رفت و شب بود.


Komagena so o bi gogobu qangodu o Israel ma tonaka, ena gena o Yudeaka, o Galileaka, de lo o Samariaka, ona gena isangisara kawa so isohika. De o bi gogobu magena foloi yadala, sababu de o Gurumi Qatetebi ma roriwo ona magena foloi yasiputuru, de manga oho ma rabaka gena ka o Jou iwihoromati. 	 آنگاه کلیسا در تمامی یهودیه و جلیل و سامره آرامی یافتند و بنا می‌شدند و در ترس خداوند وبه تسلی روح‌القدس رفتار کرده، همی افزودند.


Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de o Jou Yesus Kristus tanu inidogo nginika o laha ifoloi, la nia sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 فیض و سلامتی از جانب پدر ما خدا وعیسی مسیح خداوند بر شما باد.


O orasi magenaka de asa o bi nyawa yangodu ikelelo Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, tahino o lobi-lobi ma rabaku touti de to Ngohi Ai mulia ma siwa he tomasisaoka de Ai kuasa ma buturu. 	 آنگاه پسر انسان را بینند که با قوت وجلال عظیم بر ابرها می‌آید.


O nyawa moi to ona manga sidongirabano womatai-tai so o bunga moi koloko o kaka waqehe, so o anggur qakokiopiku watonoka, de o gota ma ideka wosisuruka, de watubo la ma ngale o Yesus wapipi, de wotemo, "Mahasi! La hika ngone pakelelo nakoso o Elia igogou wahino de wisiguti o sangahadiku." 	 پس شخصی دویده، اسفنجی را از سرکه پر کرد و برسر نی نهاده، بدو نوشانید و گفت: «بگذارید ببینیم مگر الیاس بیاید تا او را پایین آورد.»


Duma koloko ma ngutu ilukukuwa, so ona yopiricaya itekawa. So de o susa yamake de ma ngale o habari qaloloha so yasisangisara, de gila-gila ona ma Jou wipalako so imakiliho de ikafirika. 	 و لکن ریشه‌ای در خود ندارد، بلکه فانی است و هرگاه سختی یا صدمه‌ای به‌سبب کلام بر او وارد آید، در ساعت لغزش می‌خورد.


asa ngini winisidailako o bi loha moi-moi qangodu wodogo qaasu-asu nginika, la ngini o bi moi-moi maro o kia Una wodudupa magena aku niaaka. Sababu o Yesus Kristus Awi manara nginika, so ngohi togololi tanu o Gikimoi asa o bi moi-moi maro o kia Una wodudupa magena to ngini nia sininga ma rabaka womanara. Tanu Una magena Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. 	 شما را در هر عمل نیکو کامل گرداناد تا اراده او را به‌جا آورید وآنچه منظور نظر او باشد، در شما بعمل آوردبوساطت عیسی مسیح که او را تا ابدالاباد جلال باد. آمین.


Ce! Komagena ma faida ihiwa. Tanu upa nimaaka komagena. Ngaroko o nyawa nisisangisara ilamo de nia piricaya qaputurusi, duma nagala ngini nisihoda waasi, ena gena ka cawali o Gikimoi Awi Gurumi ma buturu. 	 آیااینقدر زحمات را عبث کشیدید اگر فی الحقیقه عبث باشد؟


O loloha magena ma sidongirabaka o uku itatahu la ma dateka imarahu isigilolino, de o Petrus lo kagena wogogeku dede ona. 	 و چون در میان ایوان آتش افروخته گردش نشسته بودند، پطرس در میان ایشان بنشست.


Duma kagena imasidiado de yakelelo o teto ilalamo gena he iloloka. 	 و سنگ را از سر قبر غلطانیده دیدند.


ma orasi ai sangisara ma rabaka de ai siri tamoku. Ai sangisara imatero maro ma orasi ngohi o Antiokhia ma kota, de o Ikonium ma kota, de o Listra ma kotaka, de o nyawa ona magena ilawangi so ngohi isisangisara. Duma ngohi ai sabari ilamo, de ngohi ai sangisara moi-moi qangodu magena ma rabano igogou ngohi asa o Jou woisisalamati. 	 وزحمات و آلام مرا مثل آنهایی که در انطاکیه وایقونیه و لستره بر من واقع شد، چگونه زحمات راتحمل می‌نمودم و خداوند مرا از همه رهایی داد.


Ona manena yadoto o bi nyawaka o adati de o galepu, kiaka ngone o Romaka ma nyawa de o Roma ma bobareta inasimahawa paaka." 	 و رسومی را اعلام می‌نمایند که پذیرفتن و به‌جا آوردن آنهابر ما که رومیان هستیم، جایز نیست.»


Ngaroko o saksi yadala yahino yodedemo to ona manga gulai de manga damato ma ngale Unaka, duma o sala moi lo yamakewa. Ma dodoguka de o saksi yasinoto imaoko de isibicara to ona manga damato, 	 لیکن نیافتند. با آنکه چند شاهد دروغ پیش آمدند، هیچ نیافتند. آخر دو نفر آمده،


O ngihi magena ma rabaka kanaga o ngihi ma sinotoka lo de o baro isipoperesu, gena isironga o Ngihi Foloi Qatetebi. 	 و در پشت پرده دوم بودآن خیمه‌ای که به قدس‌الاقداس مسمی است،


Ma orasi isumbayang qabolo o riho imatotolomuka magena ihiti. De o Gurumi Qatetebi Awi kuasa qaasu-asu iwosa ona yangoduku, so wopareta sidago o habari qaloloha o Gikimoino isihabari de manga modo lo ihiwa. 	 و چون ایشان دعا کرده بودند، مکانی که درآن جمع بودند به حرکت آمد و همه به روح‌القدس پر شده، کلام خدا را به دلیری می‌گفتند.


Idadiwa o bi nyawa itemo, 'Niakelelo, o Gikimoi Awi pareta kagena naga!' eko ma somoa itemo, 'Hiwa, kadoke naga!' Sababu o Gikimoi kanaga o orasi manena to ngini nia sininga ma rabaka wopareta." 	 و نخواهندگفت که در فلان یا فلان جاست. زیرا اینک ملکوت خدا در میان شما است.»


Ngaroko, igogou, o Yahudika ma roriri manga sidongirabaka lo kanaga yadala o Yesuska wipiricaya, duma manga piricaya magena ona asa isipongo de imangakuwa o nyawa manga simaka. Ona gena yamodo sababu manga dodiao o Farisika ma nyawa. Idodooha ma ngale onaka, nakoso Una wipiricayaka so ona gena yasimaha kawa manga puji ma bi tahuka yowosa. 	 لکن با وجود این، بسیاری ازسرداران نیز بدو ایمان آوردند، اما به‌سبب فریسیان اقرار نکردند که مبادا از کنیسه بیرون شوند.


Kagena de Una o anggur ma udo-udo waqehe de Awi sukuru idola o Gikimoiye. De o udo-udo magena wahike Awi muri-murika, de ona magena moi-moi o anggur magena yaudo. 	 وپیاله‌ای گرفته، شکر نمود و به ایشان داد و همه ازآن آشامیدند


Komagena lo nia Baba o sorogaka, Una magena wodupawa nakoso o ngopa ma ceceke moi maro manena dede Una imakitingaka." 	 همچنین اراده پدر شما که در آسمان است این نیست که یکی از این کوچکان هلاک گردد.


Ngohi ngini tinisitiari gena ma ngale o roti qasowo. So, idodooha nianakowa eko niasihoda waasi. Nimasitiari ma ngale o Farisika de o Sadukika manga ragi bai!" 	 پس چرا نفهمیدید که درباره نان شما را نگفتم که از خمیرمایه فریسیان وصدوقیان احتیاط کنید؟»


So ona itemo kali unaka, "So Una magena kiaka de ani lako waaka. Wadodooha so ani lako wosiloha sidago lo ngona aku nomasigelelo." 	 باز بدو گفتند: «با توچه کرد و چگونه چشمهای تو را باز کرد؟»


Komagena iqoqomaka o sidailako ma ngale o Jou Awi suba ma dadaruka. Qangodu isidailako qaboloka, de o wange isigeto-geto o bi imam ona magena o ngihi ma nonomaka yowosa la manga manara yaaka. 	 پس چون این چیزها بدینطور آراسته شد، کهنه بجهت ادای لوازم خدمت، پیوسته به خیمه اول درمی آیند.


O dodoto magena o nyawa o orasi iqoqoma-qomaka o Gikimoi wasimane waasi, duma o orasi manena to Una Awi nyawa masirete wasimane qaboloka. 	 یعنی آن سری که از دهرها وقرنها مخفی داشته شده بود، لیکن الحال به مقدسان او مکشوف گردید،


Mutuwade ngini bilasu de o mahkamah ma nyawa ningodu nigolo o prajurit manga kapitaka la o Paulus iwingaho wisikahino nginino, koloko nia edekati la niwitailako foloi itiai ma ngale to una awi manara magena. La ma ngale nonena waado waasi so ka o ngeko ma soa kasi, de ngomi miwitoomaka." 	 پس الان شما با اهل شورا، مین باشی را اعلام کنید که او را نزد شمابیاورد که گویا اراده دارید در احوال او نیکوترتحقیق نمایید؛ و ما حاضر هستیم که قبل ازرسیدنش او را بکشیم.»


So iteka kawa, Ngohi aku o bi moi-moi ngini tinidoto de tinisingangasu kali. Sababu nako o dunia ma bi nyawa o Gikimoi wihoholu ona gena, ma orasi he yaadoka la kanaga una ona wapopareta, ena gena o Iblis, he womasidiadoka. De una magena waakuwa Ngohi woipareta. 	 بعد ازاین بسیار با شما نخواهم گفت، زیرا که رئیس این جهان می‌آید و در من چیزی ندارد.لیکن تاجهان بداند که پدر را محبت می‌نمایم، چنانکه پدر به من حکم کرد همانطور می‌کنم. برخیزید ازاینجا برویم.


Kagena de ma Kolano Agripa wotemo o Festuska, "Ngohi masirete lo todupa o nyawa una magena awi demo toise." So o Festus wotemo, "Ilangi ma wangeka de asa towingaho la ngona lo noise to una awi demo." 	 اغریپاس به فستوس گفت: «من نیزمی خواهم این شخص را بشنوم.» گفت: «فردا اورا خواهی شنید.»


Ona magena manga soa moi-moino yacala 12 gena manga soa o Yehudano, o Ruben, o Gad, 	 و از سبط یهودا دوازده هزار مهر شدند؛ و ازسبط روبین دوازده هزار؛ و از سبط جاد دوازده هزار؛


Ma orasi asa imasidiado, de ngini manena o nyawa yangodu asa niduhudu sababu ngini Ngohi nimomote. Done asa idadi o bi nyawa manga gianongoru yasidoa o nyawa ma somoaka la yatooma. Komagena idadi de imaaka o baba de o ngopa. De lo o bi ngopa asa yalawangi manga baba de manga awa, so yasidoa o nyawa ma somoaka la yatooma. Duma nagoona manga piricaya Ngohika qaputuru sidago o dunia ma dodogu imasidiado, igogou ona magena done asa manga dorouno isalamati." 	 و تمام خلق بجهت اسم من شما رادشمن خواهند داشت. اما هر‌که تا به آخر صبرکند، همان نجات یابد.


Nako komagena, de o Gikimoi asa Awi laha wonisidumu ngonaka, sababu o nyawa maro ona magena ani manara yaakuwa yafanggali. So ma orasi imasidiado o nyawa manga sininga itotiai done wasioho kali, de ngona ani manara ma sopo magena asa wafanggali." 	 که خجسته خواهی بود زیرا ندارندکه تو را عوض دهند و در قیامت عادلان، به توجزا عطا خواهد شد.»


Cawali ma orasika done Una o sone ma rabano wisioho kali, de asa Awi muri-muri yosininga kiaka iqomaka to Una Awi demo komagena gena wotemo, o Gikimoi Awi Tahu wositero de Awi rohe. Yosiningaka, de asa ona yopiricaya igogou o Gikimoi Awi demo ma ngale o Yesus o sone ma rabano wisioho kali de lo o bi moi-moi qangodu magena Una wasingangasu qabolo onaka. 	 پس وقتی که از مردگان برخاست شاگردانش را به‌خاطر آمد که این را بدیشان گفته بود. آنگاه به کتاب و به کلامی که عیسی گفته بود، ایمان آوردند.


o Simon, gena o Zelot ma nyawa; de o Yudas Iskariot, o nyawa una magena o Yesus wisiiija. 	 شمعون قانوی و یهودای اسخریوطی که او را تسلیم نمود.


Sababu nakoso o nyawa ma somoa aku yongongano done asa manga oho ma kurangi nginino yamake, de foloisi qaloha la ngomi manena lo asa miamake. Ngaroko komagena, ngomi gena mia oho ma kurangi o kia naga moi lo la minigolowa nginika, duma ngomi o sangisara moi-moi ma rabaka qangodu gena ka miamoku masirete. Upa he ngini minisimoku qatubuso maro minifatika, sidago o habari qaloloha ma ngale ma Kristus gena niholu niopiricaya. 	 اگر دیگران در این اختیار بر شما شریکند آیانه ماه بیشتر؟ لیکن این اختیار را استعمال نکردیم، بلکه هرچیز را متحمل می‌شویم، مبادا انجیل مسیح را تعویق اندازیم.


De lo nakoso o doku moika la niwosa, de niqehe qalohawa, de o ngekoka asa nitemo, 	 لیکن در هر شهری که رفتیدو شما را قبول نکردند، به کوچه های آن شهربیرون شده بگویید،


De o Yesus Awi dodagi ma rabaka kanaga o nyawa yadadala wimote. So womakiliho Awi duduka, de wotemo onaka, 	 و هنگامی که جمعی کثیر همراه اومی رفتند، روی گردانیده بدیشان گفت:


Upa ma roka de ma peqeka imakitinga so imasikiidu kawa. Ka cawali ona imakomote qaloha la imatinga upa iteka, ma ngale o orasi yamake la ona yasinoto aku isumbayang. Duma isumbayang magena qaboloka, de ona bilasu iliho imarimoi kali. Sababu ma duuruka upa sidago manga nyafusu gena yapareta yapohawa, de o Iblis aku wabaja so ona o nyafusu ma dorouku yotura. 	 از یکدیگرجدایی مگزینید مگر مدتی به رضای طرفین تابرای روزه و عبادت فارغ باشید؛ و باز با هم پیوندید مبادا شیطان شما را به‌سبب ناپرهیزی شما در تجربه اندازد،


Ngohi tanako o bi moi-moi o kia asa ngini niaakaka. Ma ngale ngini gena de Ngohika de lo Ai dodotoka gena kanaga nimalawa eko lo nisahuwa, duma lebelaha ngini nimala eko nisahu. So ngini manena gena ka Ngohi Ai simano gena he tinisisupu, maro o ake so qamalawa de lo qawakawa, duma qagitipi sahu so ka tosinguna. 	 لهذا چون فاتر هستی یعنی نه گرم و نه سرد، تو را از دهان خود قی خواهم کرد.


O Gikimoi gena, o moi-moi qangodu wosidadadika, to Una Awi simaka de o Yesus Kristus to Una Awi simaka, Una magena wobarani wasitemo o Pontius Pilatuska o kia igogou de itero, so ngohi lo tonisulo ngonaka, 	 تو را وصیت می‌کنم به حضور آن خدایی که همه را زندگی می‌بخشد و مسیح عیسی که در‌پیش پنطیوس پیلاطس اعتراف نیکونمود،


O nyawa manga sininga qamuuqu, ona igogou yosanangi, sababu ona magenaka igogou o Gikimoi Awi jaji asa wosiganapu. 	 خوشابحال حلیمان، زیرا ایشان وارث زمین خواهند شد.


De o orasi manena ngohi tongongano de topiricaya gena igogou o Gikimoi asa o nyawa wasioho kali maro o kia wojajika to ngomi mia ete de mia toporaka, sababu magegena so ngohi tomaokoye kanena ani simaka ma ngale ngohi ihakim. 	 والحال به‌سبب امید آن وعده‌ای که خدا به اجداد ما داد، بر من ادعا می‌کنند.


De upa lo nia sininga ma rabaka niatagapi de nitemo, 'Igogou, ngomi manena o Abraham awi ngopa de awi danoku so mia dorou ma fanggali gena miamakewa.' Komagenawa. Ngohi totemo nginika, igogou de o bi teto-teto manena bato o Gikimoi gena aku waaka o Abraham awi ngopa de awi dano so qadoohawa. Nakoso ngini nimatoba de nimatodubawa gena, bilasu Una asa winifanggali de o dorou. 	 و این سخن را به‌خاطر خود راه مدهیدکه پدر ما ابراهیم است، زیرا به شما می‌گویم خداقادر است که از این سنگها فرزندان برای ابراهیم برانگیزاند.


Komagena lo nakoso ani gia ma girinaka idadi sababu sidago o dorouku notura, hika nabitogu ani gia magena la naumoka bai! Lebelaha o dorou naaka kawa de ani gia ma sononga ihiwaka, upa sidago ani rohe qaasu-asu de o narakaku niumo." 	 و اگردست راستت تو را بلغزاند، قطعش کن و از خوددور انداز، زیرا تو را مفیدتر آن است که عضوی ازاعضای تو نابود شود، از آنکه کل جسدت دردوزخ افکنده شود.


So nakoso nginika la kanaga o sangisara ma rabaka de ngini akuwa nianako idodooha bilasu niaaka itotiai, de hika la tanu ngini nigolo o Gikimoika. Sababu Una Awi sininga foloi qaloha so wodupa wahike ilamo o nyawa yangoduka. So komagena o Gikimoi asa winidotoka la ngini lo aku nianako. 	 واگر از شما کسی محتاج به حکمت باشد، سوال بکند از خدایی که هر کس را به سخاوت عطامی کند و ملامت نمی نماید و به او داده خواهدشد.


O Yesus Kristus Una o duniaku wisuloka, so ma orasi Una wahino, Una wiosi de o ake ma ngale womanara. De ma orasi wosone, de Una Awi au gena ikopola ma ngale nanga dorou. Komagena upa ka cawali wiosi de o akeka. Duma Una asa wahino de Awi ngale wiosi de o ake bai, sidago wosone de Awi au lo ikopolaka bai. De lo o Gikimoi Awi Gurumi wosingangasu o bi moi-moi ma ngale ma Kristus gena igogou, sababu o Gurumi gena ka wotero. 	 همین است او که به آب و خون آمد یعنی عیسی مسیح. نه به آب فقط بلکه به آب و خون. وروح است آنکه شهادت می‌دهد، زیرا که روح حق است.


So kagena de o Barnabas de o Paulus yogiise o bi nyawa yadadala manga edekati o rasul yasinoto magenaka, de ona manga manara komagena yaholu so manga baju yaraca-racaka, de imagogora o nyawa yadadala manga sidongirabaka, de imatoore itemo, 	 اما چون آن دو رسول یعنی برنابا و پولس شنیدند، جامه های خود را دریده، در میان مردم افتادند و ندا کرده،


Duma ngona gena, ngaroko o sangisara ma rabaka eko lo o loha ma rabaka, bilasu ani sininga de ani rohe ma nyafusu gena napareta qaloha. Bilasu ngona o sangisara namoku, de o habari ma ngale Yesus Kristus gena notagi nosihabari. So ani manara ma rabaka o kia o Gikimoi wonisitatapuka qangodu magena bilasu namanara. 	 لیکن تو در همه‌چیز هشیار بوده، متحمل زحمات باش و عمل مبشر را بجا آور وخدمت خود را به‌کمال رسان.


Komagena so Ngohi totemo bilasu ngini nimajaga de nia dailakoka, sababu ngini nisidodoguwa muruoka de nia Jou asa wahino." 	 پس بیدار باشید زیرا که نمی دانید در کدام ساعت خداوند شما می‌آید.


Duma ngini upa komagena. So bilasu komanena: nagoona yodupa yolamo to ngini nia sidongirabano, ona magena bilasu yodadi lo yoleleani nginika. 	 لیکن در میان شما چنین نخواهد بود، بلکه هر‌که خواهد در میان شما بزرگ شود، خادم شما باشد.


O Yesus o ade-ade wosijarita kali o Yahudi manga roririka wotemo, 	 و عیسی توجه نموده، باز به مثلها ایشان را خطاب کرده، گفت:


O wange he itumuka, de o nyawa yadala kiaka yabisisiri de o panyake ma bio idala gena yatotota Unaka, de Awi gia wasipaqa ona moi-moiku de asa yalohaka. 	 و چون آفتاب غروب می‌کرد، همه آنانی که اشخاص مبتلا به انواع مرضها داشتند، ایشان را نزد وی آوردند و به هر یکی از ایشان دست گذارده، شفا داد.


Ma dongoho o Yesus wodoto qabolo so ka womatengoka, de Awi muri-muri yamogiowo de sinoto de o nyawa wimomote yamuruo naga imasano Unaka, tanu Awi ade-ade ma ngale gena wasingangasu onaka. 	 و چون به خلوت شد، رفقای او با آن دوازده شرح این مثل را از او پرسیدند.


Kagena de ma doro ma duhutu magena wotemo, 'Dede! Ngohi tinisalawa ngini ai dodiaoka. Igogou, ngini nisimote qabolo nia sewa o wange moi ma manara gena tofangu o pipi o salaka moi. 	 او در جواب یکی از ایشان گفت: "ای رفیق بر تو ظلمی نکردم. مگر به دیناری با من قرار ندادی؟


Duma ma Ngopa magenaka o Gikimoi witemo komanena, "Ngona gena o Gikimoi, de asa nopareta ka sidutu ikakali, de Ngona lo asa Ani nyawa nakolano de Ani sininga itotiai. 	 اما در حق پسر: «ای خدا تخت تو تا ابدالاباد است و عصای ملکوت تو عصای راستی است.


O Yusuf awi gogiolo ma rabaka de womomi, so o putu magena bato o ngopa una magena de ma awa asa wangaho so itagi imatuluru o Mesirka. 	 پس شبانگاه برخاسته، طفل ومادر او را برداشته، بسوی مصر روانه شد


Magena de ngohi takelelo kali o malaikat moi kanaga womaokoye kagena o wangeka. De una magena asa woaso womaili-ilika o bi namo isososo qangoduka wotemo, "He! Niahinosi la nimatolomuno o Gikimoi to Una Awi oqo ma rarame ilalamoka. 	 و دیدم فرشته‌ای را در آفتاب ایستاده که به آواز بلند تمامی مرغانی را که در آسمان پروازمی کنند، ندا کرده، می‌گوید: «بیایید و بجهت ضیافت عظیم خدا فراهم شوید.


Duma o orasi manena Ngohi totemo nginika, yanau moi la kanaga o ngopeqeka moi womikelelo de awi sininga ma rabaka igogou-gogou wominyafusu, de una magena o nyafusu ma dorou waaka qabolo de o ngopeqeka muna magena awi sininga ma rabaka. 	 لیکن من به شما می‌گویم، هر کس به زنی نظر شهوت اندازد، همان دم در دل خود با او زناکرده است.


Kagena ma Imam Wilalamo awi tahuka, o imamka ma bi sahe de o Mahkamah Agama yangodu o Yesus iwitailako de isisari ma ngeko la wisisala, sidago Una bilasu wisosone. 	 پس روسای کهنه و مشایخ و تمامی اهل شورا طلب شهادت دروغ بر عیسی می‌کردند تا او را بقتل رسانند،


Ato toise o suba o haiwani yatotola ma rihono o ili moi itemo, "Igogou-gogou! Jou Nokokuasa, Ngona gena nako o dorou nositagali lo de o dorou gena, itiai de igogou." 	 و شنیدم که مذبح می‌گوید: «ای خداوند، خدای قادرمطلق، داوریهای تو حق و عدل است.»


De o bobita ma sinotoka gena, 'Bilasu nadodara ani dodiao maro ka to ngona ani rohe masirete.' 	 و دوم مثل آن است یعنی همسایه خود را مثل خود محبت نما.


Duma nakoso ngini magegena, kanaga o nyawa kiaka o Gikimoi wahihirika. De ngini magena la kanaga niwileleani kiaka Una wokolano, maro o imamka ona wisuba Unaka. De ngini lo maro o bangsa moi watingaka ma ngale Una masirete, de lo ngini gena nidadi ka to Una Awi nyawa masirete. O Gikimoi waaka komagena, la ma ngale Awi kuasa ma manara qaloloha de foloisi ilalamo gena aku nisihabari o bi nyawa yangoduka. Una magegena ngini winiasoka la niwipiricaya Una, maro o bubutuno winisisupu de winituluruka la to Una Awi nita ma siwa icarawa kagena ma rabaka aku niwosa. 	 لکن شما قبیله برگزیده و کهانت ملوکانه وامت مقدس و قومی که ملک خاص خدا باشدهستید تا فضایل او را که شما را از ظلمت، به نورعجیب خود خوانده است، اعلام نمایید.


So ona o deruka, de Una womaidu so iwikioloka. Imatodoka o paro de o rato qasosihilo de o moku-moku imasidiado so manga deruku o ake yobane sidago manga deru he ikiloro. 	 و چون می‌رفتند، خواب او را در ربود که ناگاه طوفان باد بر دریاچه فرود آمد، بحدی که کشتی از آب پر می‌شد و ایشان در خطر افتادند.


Ai dodiao nipipiricayaka, ngohi tongongano de tinigegego la tanu ngini gena maro ngohi manena. Ma ngale o bi bobita moi-moi o Gikimoino magena maro ngohi ipalako komagena lo ngini inipalako. Sababu, ipapasaka, ngohi masirete lo maro ka ngini o Yahudika ma nyawa nisowo so o bi bobita gena ngohi tamote kawa. So ma orasi magena ngohi kagena nginika, de ngini gena o sala moi lo niaaka waasi ngohika. 	 ای برادران، از شما استدعا دارم که مثل من بشوید، چنانکه من هم مثل شما شده‌ام. به من هیچ ظلم نکردید.


So una awi dateka wahika, de una magena awi nabo-nabo wasou de o gososo de o anggur, qabolo de wapiliku. Kagena de o nyawa magena awi keledaiye iwisidola so iwingaho, de wisidodogu o tahu moika, de kagena wipalihara. 	 پس پیش آمده بر زخمهای او روغن و شراب ریخته آنها را بست واو را بر مرکب خود سوارکرده به‌کاروانسرای رسانید و خدمت او کرد.


Una asa wasangisara so manga bodito foloisi ilamo, kiaka o nyawa la kanaga o dorou yodupa yaaka, gena kanaga o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika yasowo. 	 وعذاب و ضیق بر هر نفس بشری که مرتکب بدی می‌شود، اول بر یهود و پس بر یونانی؛


So de witola qabolo de o sahe magena o pigaku wongado de wotagi wahike o jojaru magenaka. De o jojaru magena mahike kali ma awaka. 	 و او به زندان رفته سر او را از تن جداساخته و بر طبقی آورده، بدان دختر داد و دخترآن را به مادر خود سپرد.


Igogou, nanga ete de nanga topora iqoqomaka Una wagalusiri. so Awi jaji qatebi magena Una wasiganapu. 	 تا رحمت را برپدران ما به‌جا آرد و عهد مقدس خود را تذکرفرماید.


Magena de Una o pareta ma kursika womatatami gena asa wotemo, "He! Ngohi asa taaka so o bi moi-moi qangodu qamuaneka. Hika o demo moi-moi magena nalefo iqoma, sababu o demo-demo qangodu magena igogou so aku popiricaya. 	 و آن تخت‌نشین گفت: «الحال همه‌چیز را نومی سازم.» و گفت: «بنویس، زیرا که این کلام امین و راست است.»


Ona magena imatero maro o ngopa-ngopa la kanaga o ngeko ma dateka imatami de manga dodiao yasigaro, de itemo, 'Ngomi misuling ma ngale nginika, duma ngini niholu niselo. Ngomi minyanyi o sone ma guule nginika, duma ngini niholu niari.' 	 اطفالی را می مانند که در بازارها نشسته، یکدیگر را صدازده می‌گویند، برای شما نواختیم رقص نکردید ونوحه گری کردیم گریه ننمودید.


De o roti o Gikimoino kanaga Una asa winihike nginika, magena ka ka Ngohi masirete, ena gena Ngohi tahino o sorogano la ma ngale o bi nyawa o duniaka Ngohi aku tahike o oho ma duhutu." 	 زیرا که نان خدا آن است که از آسمان نازل شده، به جهان حیات می‌بخشد.»


de Una ona magena wadoto wotemo, 	 آنگاه دهان خود را گشوده، ایشان را تعلیم داد و گفت:


Kagena de o bi Farisika de lo o bi guru agama ona magena igogou yatoosa bai! So ona itagi imatekefakati, la ma ngale o kia bato aku yaaka o Yesuska. 	 اما ایشان ازحماقت پر گشته به یکدیگر می‌گفتند که «باعیسی چه کنیم؟»


Nakoso una magena awi moi-moi waaaka so awi sininga o Gikimoi aku waaka itiai, de una lo waaku awi giliri masirete wosimane wotemo, "Ma ngale ngohi ai manara masirete so ai sininga aku itiai o Gikimoika." Duma waakuwa womasihie komagena o Gikimoi Awi simaka. 	 زیرا اگر ابراهیم به اعمال عادل شمرده شد، جای فخر دارد اما نه درنزد خدا.


Ona yangodu lo kanaga manga ino de manga ake ka imaketero gena, kiaka o Gikimoi de Awi kuasa wahike onaka. Manga ake gena o Gikimoi wosiuhi o tetono, de o teto magena o ade-ade imatero bato ma Kristus Una masirete lo kanaga dede onaka. 	 و همه همان شرب روحانی را نوشیدند، زیرا که می‌آشامیدنداز صخره روحانی که از عقب ایشان می‌آمد و آن صخره مسیح بود.


Duma nakoso ona manga nyafusu yapareta gena yaakuwa, bilasu ona ka ikawi. Sababu de manga nyafusu irama gena, ifoloi qaloha ona ikawi. 	 لکن اگر پرهیزندارند، نکاح بکنند زیرا که نکاح از آتش هوس بهتر است.


Kagena o doku magenaka kanaga lo o ngopeqeka ma dorou moi, ami manara itotiaiwa. Ma orasi muna moise o Yesus kagena o Farisi ma nyawa awi tahuka wooqo, de muna magena mahino de o gososo qabobou de ihahali o rube moi o teto ihahalino maaho. 	 که ناگاه زنی که در آن شهر گناهکاربود، چون شنید که در خانه فریسی به غذا نشسته است شیشه‌ای از عطر آورده،


O kudoti ma bi dahe moi-moi, kekiaka o Gikimoi wosidodailakoka, gena qangodu-ngodu hika ngini niacoho la ma ngale o Iblis awi sihaga moi-moi gena akuwa niamote. 	 اسلحه تمام خدا را بپوشید تا بتوانید با مکرهای ابلیس مقاومت کنید.


Kanagasi o susa de o sangisara kiaka bilasu Ngohi isimoku, de nakoso o sangisara magena idadi waasi, de Ngohi Ai sininga asa irihiwa so isusa. 	 اما مراتعمیدی است که بیابم و چه بسیار در تنگی هستم، تا وقتی که آن بسر‌آید.


De lo nakoso o pipi niasibau la ka cawali o nyawa yaaakuka nia pipi isigiliho nginika, de nia manara magena nakoso o Gikimoi wafanggali gena ma ngale lo ihiwa. Ce! O bi nyawa manga sininga foloisi qatotorou, ona gena yodupa o pipi yasibau manga dodiao manga sininga qatotorouka, sababu done aku yagololi isigiliho onaka. 	 واگر قرض دهید به آنانی که امید بازگرفتن از ایشان دارید، شما را چه فضیلت است؟ زیرا گناهکاران نیز به گناهکاران قرض می‌دهند تا از ایشان عوض گیرند.


Eh! Ngohi ai akali kanaga ibaoka! Ngohi he dangade idusu so bilasu tasari kasi ai dodiao yadala-dala tamake, la tomanara kawa de ona ngohi iqehe qaloha manga tahuka.' 	 دانستم چکنم تا وقتی که از نظارت معزول شوم، مرا به خانه خود بپذیرند.


Una Awi Gurumi Qatetebi pamamake magena lo maro o jaji ma nonako moi isigogou, la o orasi ma simaka ngone asa pamake kali o bi moi-moi o Gikimoi Awi nyawa wajajajika, sidago ngone Awi nyawa gena nanga dorou lo wapalako qabolo. De magena waaka itiaika, la ma ngale o Gikimoi Awi laha ngoneka so Una bilasu powigiliri. 	 که بیعانه میراث ما است برای فدای آن ملک خاص او تا جلال او ستوده شود.


Una wotemo onaka, "O nyawa yadadala la yodupa o habari qaloloha yoise, ona magena imatero maro o tamo qaoosaka gena bilasu yautu, duma kanaga youutu ma nyawa yadalawa. Komagena so ngini bilasu nimasigaso o doro ma duhutuka, de nigolo la ma ngale yobiuutu una wasulo la ona itagi awi doroka youtu. 	 پس بدیشان گفت: «حصاد بسیار است و عمله کم. پس ازصاحب حصاد درخواست کنید تا عمله ها برای حصاد خود بیرون نماید.


Ngohi ai demo komagena, sababu o nyawa moi-moi maro to ona manga manara yaaaka komagena o Gikimoi asa wafanggali onaka. 	 که به هر کس برحسب اعمالش جزاخواهد داد:


So ma moiku o Yesus wotagi-tagi o Galilea ma Talaga ma dateka, de Una wamake o nyawa yasinoto o nao isasari, ona magena o Simon (iwisiaso lo o Petrus) de ma nongoru moi awi ronga o Andreas. Ona yasinoto o talaga ma dateno o nao yosoma. 	 و چون عیسی به کناره دریای جلیل می‌خرامید، دو برادر یعنی شمعون مسمی به پطرس و برادرش اندریاس را دید که دامی دردریا می‌اندازند، زیرا صیاد بودند.


Nakoso o doku moika niwosa de ka o tahu moika nimasidodogu, de upa nimatotuluru ma bati o doku magena niodongosa. 	 و بدیشان گفت: «در هر جاداخل خانه‌ای شوید، در آن بمانید تا از آنجا کوچ کنید.


Komagena so ngohi tomasidiado waasi nginika, de o surati manena ngohi asa talefo, la ma orasi done kagena tomasidiado, de upa he de o kuasa o Jouno ngini nia gogoho ma dorou magena tositiai de lo ngohi he tiningamo kawa. Sababu o Jou Awi kuasa woihike ngohika la ngini nia piricaya magena, upa tasisa, duma ka tosiputuru. 	 ازاینجهت این را در غیاب می‌نویسم تا هنگامی که حاضر شوم، سختی نکنم بحسب آن قدرتی که خداوند بجهت بنا نه برای خرابی به من داده است.


Sababu ani sininga itiaiwa o Gikimoi Awi simaka, so ngohi toholu tosimote ani sininga ma dorou magena so tonihikewa. 	 تو را دراین امر، قسمت و بهره‌ای نیست زیرا که دلت درحضور خدا راست نمی باشد.


O bi nyawa o Yesus witatago ona magena iwisiihe de iwingangapo, 	 و کسانی که عیسی را گرفته بودند، او راتازیانه زده استهزا نمودند.


Kagena de wotemo, "Upa nimodo! Nitagi bato, niasingangasu Ai dodiao imomote ona magenaka la ona yotagi o Galileaka, de kadoka asa ona Ngohi ikelelo." 	 آنگاه عیسی بدیشان گفت: «مترسید! رفته، برادرانم رابگویید که به جلیل بروند که در آنجا مرا خواهنددید.»


O bi nyawa manga sigogise qaloha o Gikimoika yamuruo naga itagi so o Stefanus wipoosu de idodora yaili-ilika. 	 و مردان صالح استیفان را دفن کرده، برای وی ماتم عظیمی برپا داشتند.


So kagena de Una wotagi wogila-gila, de wamake kali o nyawa yasinotoli ma ria de ma nongoru, ena o Yakobus de o Yohanes. Ona magena de manga baba o Zebedeus manga soma isidiahi o deru ma rabaka. De ona lo o Yesus waaso, 	 و چون از آنجا گذشت دو برادردیگر یعنی یعقوب، پسر زبدی و برادرش یوحنارا دید که در کشتی با پدر خویش زبدی، دامهای خود را اصلاح می‌کنند؛ ایشان را نیز دعوت نمود.


So ma orasi o Farisika ma nyawa iwisano unaka, de una lo wotemo kali onaka, "Una gena o tona waqehe so wosipalasa ai lakoka. So qaboloka, de ngohi ai bio de o ake tosimasauka, de asa aku tomasigeleloka. Komagena Awi manara ngohika." 	 آنگاه فریسیان نیز از او سوال کردند که «چگونه بیناشدی؟» بدیشان گفت: «گل به چشمهای من گذارد. پس شستم و بینا شدم.»


Sababu Awi laha ilamo o nyawaka, so wahirika. Upa potemo o moi-moi qaloloha yaaka so wahiri. Magena iterowa. Nakoso wahiri de ma ngeko komagena gena, to Una Awi laha onaka asa idadi kawa. 	 و اگر از راه فیض است دیگر از اعمال نیست وگرنه فیض دیگر فیض نیست. اما اگر از اعمال است دیگر از فیض نیست والا عمل دیگر عمل نیست.


Sababu ka o dupa qatotorou gena o nyawa manga sininga ma rabaka ibao, de ona asa yabaja ma ngale o dorou yamote, maro o titi yabaja la o sabatolo yapiliku. 	 لکن هرکس در تجربه می‌افتد وقتی که شهوت وی او را می‌کشد و فریفته می‌سازد.


De ona isango itemo, "Kanaga ma binuka itemo o Yohanes Wooosi, de ma binukali itemo ma nabi Elia, de o nyawa ma somoali itemo Ngona ma nabi Yeremia eko lo o nabi moili." 	 گفتند: «بعضی یحیی تعمید‌دهنده و بعضی الیاس و بعضی ارمیا یا یکی از انبیا.»


Nanga siningaka gena ngaroko ngone inasisala, duma o Gikimoi Awi galusiri de to ngone nanga galusiri gena, to Una foloisi ilamo. So nanga dupa o nyawa padodara igogou nanga sininga ma rabaka, qangodu gena ka wanako so he wonasisala kawa. 	 یعنی درهرچه دل ما، ما را مذمت می‌کند، زیرا خدا از دل ما بزرگتر است و هرچیز را می‌داند.


So ngini gena tanu una niwingaho qaloha dede nia nalika, maro nia dodiao o Jou Yesus wipipiricayaka. De o nyawa yangodu maro una magegena tanu ngini asa niahoromati. 	 پس او را در خداوند با کمال خوشی بپذیرید و چنین کسان را محترم بدارید،زیرا در کار مسیح مشرف بر موت شد و جان خود را به خطر انداخت تا نقص خدمت شما را برای من به‌کمال رساند.


De o Saulus wosanoli, "Ya, Jou! So Ngona naguuna." So kagena de o ili magena itemo, "Ngohi manena o Yesus, kiaka ngona noisasangisara gena. 	 گفت: «خداوندا تو کیستی؟» خداوند گفت: «من آن عیسی هستم که تو بدو جفا می‌کنی.


"Wewe, Baba! Nagala Ngona manena o nabi moi, sababu ma ngale to ngohi ai moi-moi gena qangodu aku nanako itiai. 	 زن بدو گفت: «ای آقا می‌بینم که تو نبی هستی!


de ma ngale nanga Jou gena itemo, "Ce! Ngaroko Una wojaji done asa wahino kali, duma Una gena he wahino kawa, so magena miopiricayawa. Sababu nanga baba de nanga ete isone qaboloka sidago o orasi manena de o bi moi-moi qangodu o dunia ma qokuka itagali waasi. Igogou, ma orasi o dunia wosidadika sidago lo o orasi manena gena o bi moi-moi qangodu ka imatero." 	 خواهند گفت: «کجاست وعده آمدن او؟ زیرا از زمانی که پدران به خواب رفتند، هرچیز به همینطوری که ازابتدای آفرینش بود، باقی است.»


O saksi yadala yahino yodedemo to ona manga gulai de manga damato, so moi-moi manga bicara imaketerowa. 	 زیراکه هرچند بسیاری بر وی شهادت دروغ می‌دادند، اما شهادت های ایشان موافق نشد.


Ai dodiao tinidododara, ngone popipiricaya gena o nyawa ipipiricayawa manga sidongirabaka pogogesi de lo o dunia manenaka maro o nyawa itatagino. So ngohi tinibaja de togolo nginika bilasu nia sininga ma dupa qatotorou moi lo upa niaaka, sababu magena isiholu o kia naga nia sininga ma dupa asa niamake o Gikimoika. 	 ای محبوبان، استدعا دارم که چون غریبان و بیگانگان از شهوات جسمی که با نفس در نزاع هستند، اجتناب نمایید؛


So mia dodiao nipipiricaya, igogou done asa nanga Jou Yesus Kristus wahino kali, de ngone inangodu asa o Gikimoi wonatolomu la pogoge dede Una. 	 اما‌ای برادران، از شما استدعا می‌کنیم درباره آمدن خداوند ما عیسی مسیح وجمع شدن ما به نزد او،


Ngaroko Awi sabari komagena, duma igogou wahino gena maro o nyawa moi wototosi o putu itotongirabaka so ka inasitodokano, komagena lo ma wange wositotatapuka o Jou Yesus Kristus wahino kali gena ma orasi yaado, ma ngale o nyawa manga dorou wafanggali de o dorou. De o wange magenaka o dipaka done asa o kuguru ilalamo poise, de o bi moi-moi o dipaka asa isisa, de o bi moi-moi o kia bato gena qangodu-ngodu asa yatupu de yabodito, de lo o dunia manena de ma raba moi-moi yaaakaka lo qangodu asa de o uku isitupu la isisa. 	 لکن روز خداوند چون دزد خواهدآمد که در آن آسمانها به صدای عظیم زایل خواهند شد و عناصر سوخته شده، از هم خواهدپاشید و زمین و کارهایی که در آن است سوخته خواهد شد.


Imatodoka de o nyawa ona magena dede ngone ka pooohosi asa o Gikimoi wonangoso de wonatide o lobi-lobi ma rabaka, la kagena o dipaka asa o Jou pomakamake. So komagena de o Jouka asa ngone inangodu pogoge de pooho ka sidutu ikakali. 	 آنگاه ما که زنده و باقی باشیم، با ایشان در ابرهاربوده خواهیم شد تا خداوند را در هوا استقبال کنیم و همچنین همیشه با خداوند خواهیم بود.پس بدین سخنان همدیگر را تسلی دهید.


Duma o Yesus wanako to ona manga sihaga so wotemo ona magenaka, 	 او چون مکر ایشان را درک کرد، بدیشان گفت: «مرا برای چه امتحان می‌کنید؟


Nakoso Ngohi tosulo ona iliho de manga poko ma raba ihiwa, done ona yalumo-lumo so o ngeko ma soaka de iruba. Foloisi o nyawa ma binuka manena ma soa ikukuruno." 	 و هرگاه ایشان را گرسنه به خانه های خود برگردانم، هرآینه در راه ضعف کنند، زیرا که بعضی از ایشان از راه دور آمده‌اند.»


Sababu nakoso o dorou ma dupa gena ngini nisigise, de igogou ngini o oho ka sidutu ikakali asa niamakewa. Duma nakoso ngini de Awi Gurumi so nia manara ma dorou gena niaholu so niaaka kawa, maro o kia naga moi patooma so isoneka, de ngini magegena asa nioho ka sidutu ikakali. 	 زیرا اگربرحسب جسم زیست کنید، هرآینه خواهید مرد. لکن اگر افعال بدن را بوسیله روح بکشید، همانا خواهید زیست.


Qabolo de o Yesus o ade-ade moili wadoto so wosijarita kiaka o nyawa kanaga yadoduhudu o nyawaka de itemo ka ona masirete gena manga sininga itiai. 	 و این مثل را آورد برای بعضی که بر خوداعتماد می‌داشتند که عادل بودند و دیگران راحقیر می‌شمردند.


Una wanakoka manga gamamu magena tanu yodupa Una iwisano kali, so wotemo onaka, "Kangano manena totemo, 'Ma cunusi de Ngohi manena asa ngini he nikelelo kawa, qabolo de iteka lo waali de ngini asa Ngohi nikelelo kali.' Ai demo ma ngale gena komagena de qadoohaso nimatekekasano. 	 عیسی چون دانست که می‌خواهند از او سوال کنند، بدیشان گفت: «آیا در میان خود از این سوال می‌کنید که گفتم اندکی دیگر مرا نخواهید دید پس بعد از اندکی بازمرا خواهید دید.


So de una wosihaja gena ma sononga itura o ngekoku, so o namo yahino de yaoqoka. 	 و چون تخم می‌پاشید، قدری در راه افتاد ومرغان آمده، آن را خوردند.


Sababu o Gikimoi womisulo ngomi gena komanena, 'Ngohi tonisitatapu ngona la nodadi maro o nita moi o bi nyawa ma somoaka ngaroko ona magena o Yahudika yasowo, la ma ngale ngona o nyawa yangodu o dunia ma qokuka aku isisalamati.' " 	 زیرا خداوند به ما چنین امرفرمود که "تو را نور امت‌ها ساختم تا الی اقصای زمین منشا نجات باشی."»


O gianongoru nipipiricaya, ngohi tositatapuka ma ngale o Yahudika ma nyawa yasowo lo manga sininga isisaraha o Gikimoika, so upa lo pasulo o bi bobita moi-moi qangodu magena yamote, duma bilasu paqohaka. 	 پس رای من این است: کسانی را که ازامت‌ها به سوی خدا بازگشت می‌کنند زحمت نرسانیم،


Sababu nako o nyawa manga sininga ma dupa de o Gikimoi Awi Gurumi ma dupa gena imatekekalawangi, so ngini gena yaakuwa nia sininga niamote. Igogou! Magena maro o orasi moiku bai o nyawa bai lo to una awi lawangi gena yaakuwa pamote. 	 زیرا خواهش جسم به خلاف روح است و خواهش روح به خلاف جسم و این دو با یکدیگر منازعه می‌کنندبطوری که آنچه می‌خواهید نمی کنید.


Sidago o bi kolano o dunia ma rabaka de o bi roriri imatolomu de imatekefakati la yakudoti o Jou de lo Una wisitatapu maro o Salamati ma Kolano gena.' 	 سلاطین زمین برخاستند وحکام با هم مشورت کردند، برخلاف خداوند وبرخلاف مسیحش."


Kagena de o ngopeqeka muna magena asa o tona imiriwo. So o ake o naga ma uruno iuuhi magena o tona ma uru ipelenga so yasoduka. 	 وزمین زن را حمایت کرد و زمین دهان خود راگشاده، آن رود را که اژدها از دهان خود ریخت فرو برد.و اژدها بر زن غضب نموده، رفت تا باباقی ماندگان ذریت او که احکام خدا را حفظمی کنند و شهادت عیسی را نگاه می‌دارند، جنگ کند.


Ai dodiao tinidododara, ngone ngaroko o orasi manena maro o Gikimoi Awi ngopa-ngopa, duma o orasi ma simaka de ngone manena gena podadi imatero maro o kia naga moi de inasikelelo waasi so posidodogu waasi. Ngaroko komagena, duma ngone lo panako de pongongano ma orasi ma Kristus wahino kali, de ngone asa inasitero maro Una, sababu Una magena maro o kia naga moi gena done ngone aku powikelelo de powinako igogou. 	 ای حبیبان، الان فرزندان خدا هستیم و هنوز ظاهر نشده است آنچه خواهیم بود؛ لکن می‌دانیم که چون او ظاهر شود، مانند او خواهیم بود زیرا او را چنانکه هست خواهیم دید.


Komagena o Yesus Kristus winiaka so to ngini nia sininga gena aku itiai de o moi-moi o kia itotiai gena aku niaaka la nia oho ifero, maro o bi gota ma goho so ma sopo ifoloi qaloha. Ngohi tosumbayang la ma ngale o bi nyawa tanu iwisihoromati o Gikimoika de lo Awi ronga isilamo. 	 و پر شوید از میوه عدالت که بوسیله عیسی مسیح برای تمجید و حمدخداست.


O sangisara ngone inasinoto gena, igogou kanaga inadahe de to ngone nanga manara. Duma Una gena Awi sala lo ihiwa." 	 و اما ما به انصاف، چونکه جزای اعمال خود را یافته‌ایم، لیکن این شخص هیچ کار بی‌جا نکرده است.»


To ngini nia gogoho imatero de o gasi, sababu de ma faida. So nakoso o gasi magena qamiri kawa so qahaoka, de niaaka niadodoohasi la aku qamiri kali. Komagena lo ngini Ngohi nimomote gena upa nimatekesikokoholu, duma nidadi maro o gasi qaloloha la nia oho ma rabaka gena ka cawali o rimoi de o sohi." 	 نمک نیکو است، لیکن هر گاه نمک فاسد گردد به چه چیز آن را اصلاح می‌کنید؟ پس در خود نمک بدارید و با یکدیگرصلح نمایید.»


Ona imasidiado waasi, kagena o sumuka so Awi muri-muri iwigolo de wigegego Unaka itemo, "Baba Guru, nooqo kasi." 	 و در اثنا آن شاگردان او خواهش نموده، گفتند: «ای استاد بخور.»


O Yesus Awi muri-muri imatekesikokoholu ma ngale nagoona foloi ilamo to ona manga sidongirabaka. 	 و در میان ایشان مباحثه شد که کدام‌یک ازما بزرگتر است.


Duma ngini gena qadoohaso o nyawa isususaka de niasiceke. Ce! Nianakoka o nyawa ikakaya gena manga dupa ngini lo inisidipito, so asa ona nisangisara, sidago lo ningaho la nisirisima o bobareta manga hakimka. 	 لکن شما فقیر را حقیر شمرده‌اید. آیا دولتمندان برشما ستم نمی کنند و شما را در محکمه هانمی کشند؟


"Ona o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika ma nyawa yasowo la kanaga igogoge o Galilea ma tonaka o talaga ma dateka, kagena o Yordan ma Selera ma sonongaka, kiaka o Zebulon ma nyawa de lo o Naftali ma nyawa to ona manga tonaka. 	 که «زمین زبولون و زمین نفتالیم، راه دریا آن طرف اردن، جلیل امت‌ها؛


O Zakharia awi ngopa una magena foloika wilamo, awi sininga de awi rohe ma buturu lo asa idogoli. Wilamoka, de una wogoge o tona ibobeleuka, sidago ma orasi yaado done asa una o Jou Awi demo gena wotagi wosihabari o Israel awi ngopa de awi danoka. 	 پس طفل نمو کرده، در روح قوی می‌گشت. و تا روز ظهور خود برای اسرائیل، دربیابان بسر می‌برد.


Sababu ngini bilasu niosininga ma ngale o Abraham una magena kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka isilelefo itemo, "O Abraham una magena o Gikimoi wipiricayaka, so o Gikimoi wotemo o Abraham gena awi sininga itiai Unaka." 	 زیرا کتاب چه می‌گوید؟ «ابراهیم به خدا ایمان آورد و آن برای او عدالت محسوب شد.»


De o nyawa nagoona la kanaga Ngohi ipiricaya de o oho ka sidutu ikakali yamake, de ona magegena asa upa dede o Gikimoi imakitinga. So ngona o orasi manena, idodooha Ai demo gena ngona nopiricaya." 	 و هر‌که زنده بود و به من ایمان آورد، تا به ابد نخواهد مرد. آیااین را باور می‌کنی؟»


Ngohi togolo nanga Baba Gikimoi de o Jou Yesus Kristus tanu inidogo nginika o laha ifoloi, la nia sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 فیض و سلامتی ازجانب پدر ما خدا و عیسی مسیح خداوند بر شماباد.


So una awi rohe asa isupuno. Duma awi gia de awi qohu qangodu lo o baro qaaare isisasao ka yasangisi, de awi bio lo ka yatalakesi de o baro. So o Yesus wasulo onaka wotemo, "Hika to una awi sasangi magena niasose la awi baro niapalako." So komagena ona iwibalakoka. 	 در حال آن مرده دست و پای به کفن بسته بیرون آمد وروی او به‌دستمالی پیچیده بود. عیسی بدیشان گفت: «او را باز کنید و بگذارید برود.»


Hika ngini niosininga igogou-gogou done o Gikimoi Awi nyawa asa o dunia ma bi nyawa yangodu manga loha de manga dorou ma sopo gena yahiri bai! So nako komagena done ngini gena niahiri, de bilasu ngini lo nianako igogou o orasi manena de o gangamo nia sidongirabaka gena maro o galaki qatotubusowa de ma ngale ihiwa, so aku niatailako de niahiri. 	 یا نمی دانید که مقدسان، دنیا را داوری خواهند کرد؛ و اگر دنیا از شما حکم یابد، آیا قابل مقدمات کمتر نیستید؟


Nimasosininga o kia idadadi o Lot ma peqekaka, ma orasi muna momakiliho. 	 زن لوط را بیاد آورید.


Ngini nitemo, Ngohi o bi toka todusu de o Beelzebul ma kuasa. Duma kanaga lo nia dodiao masirete ona lo o bi toka yadusu. So idodooha, ona gena de o kuasa kiano so asa aku o bi toka yodusu. Igogou, de o kuasa o Gikimoino. So de nia dodiao manga manara gena isinako itiai to ngini nia galaki ikokulai magena de ma sala. 	 و اگر من به وساطت بعلزبول دیوها را بیرون می‌کنم، پسران شما آنها را به یاری که بیرون می‌کنند؟ از این جهت ایشان بر شما داوری خواهند کرد.


Idodooha so ngini nitemo nia dodiaoka, 'Nahino la ngohi o gaapo ani lakono tosisupu,' duma kanaga lo maro o ifa moi yodebesu to ngini nia lako masireteka. He! Ngini manena nikokulai! Ma nonomaka ngini bilasu o ifa moi yodebesu to ngini nia lako masireteka nisisupu kasi. Qabolo la nia lako asa qatebika, de asa idadi so o gaapo nia dodiao manga lakoka gena aku niakelelo so nisisupu kali." 	 و چگونه بتوانی برادر خود را گویی‌ای برادر اجازت ده تا خس را از چشم تو برآورم و چوبی را که در چشم خود داری نمی بینی. ای ریاکار اول چوب را از چشم خود بیرون کن، آنگاه نیکو خواهی دید تا خس را از چشم برادر خودبرآوری.


Ma orasi ngone ka poohosi gena, imatero maro o wange itumu waasi. So Una Ngohi woisusuloka la tahino, to Una Awi manara magena bilasu paaka. Sababu done posone gena, imatero maro o bubutu ma orasi yahino ituuruno, so o nyawa nagoona bato yaaku kawa yomanara. 	 مادامی که روز است، مرا بایدبه‌کارهای فرستنده خود مشغول باشم. شب می‌آید که در آن هیچ‌کس نمی تواند کاری کند.


Gena ma ngale o Gikimoi o Petrus wiaso, so o Petrus gena maro Awi sosulo moi ma ngale wotagi Awi habari wosihabari o Yahudi ma nyawaka. Komagena lo o Gikimoi woiaso ngohi maro to Una Awi sosulo moi ma ngale totagi Awi habari tosihabari ona magena o nyawa o Yahudika yasowo. 	 زیرا او که برای رسالت مختونان در پطرس عمل کرد، در من هم برای امت‌ها عمل کرد.


Nia Baba kadaku o sorogaka gena wagalusiri o bi nyawa yangoduka, so ngini lo bilasu niagalusiri o bi nyawa yangoduka." 	 پس رحیم باشید چنانکه پدر شما نیز رحیم است.


De ma bi toka imagolo Unaka, "Nako Ngona nodupa nomisisupu, de o titika nomidusulo la asa miwosa o titika." 	 دیوها از وی استدعا نموده، گفتند: "هرگاه ما را بیرون کنی، در گلۀ گرازان ما را بفرست."


So nakoso o nyawa la kanaga o Gikimoi ma Ngopa iwipiricayaka, ona magena asa yamake o oho ka sidutu ikakali. Duma kanaga o nyawa nakoso Una wihoholu, ona magena asa o oho ka sidutu ikakali gena yamakewa. Sababu ona wihoholu o Gikimoi asa wafanggali so dede o Gikimoi imakitinga ka sidutu ikakali." 	 آنکه به پسر ایمان آورده باشد، حیات جاودانی دارد و آنکه به پسر ایمان نیاوردحیات را نخواهد دید، بلکه غضب خدا بر اومی ماند.»


So Una wotemo, "Nakoso o nyawa la kanaga idodara Ngohi, de ona magena asa o kia naga Ngohi tasusulo gena yodupa yaaka. So ona magena Ai Baba lo asa igogou wadodara, so Una dede Ngohi asa miahino onaka de migoge manga sininga ma rabaka. 	 عیسی در جواب او گفت: «اگر کسی مرا محبت نماید، کلام مرا نگاه خواهد داشت و پدرم او رامحبت خواهد نمود و به سوی او آمده، نزد وی مسکن خواهیم گرفت.


de o surati kuasa womagolo ma meta o bi puji ma tahu ma bi sahe o Damsyik ma kotaka, la tanu wisimaha kagena wahika de wamake o bi nyawa ona magena o Jou Yesus iwipipiricaya, bai yanau de lo o ngopeqeka, gena aku watago de wangaho o Yerusalemka. 	 و از او نامه‌ها خواست به سوی کنایسی که دردمشق بود تا اگر کسی را از اهل طریقت خواه مردو خواه زن بیابد، ایشان را بند برنهاده، به اورشلیم بیاورد.


Sababu nakoso o Yahudika ma nyawa ona o Gikimoi Awi nyawa masirete gena aku waholu gena, igogou aku ngini lo, nakoso ma duuruka de nia piricaya niodongosa, de Una lo done winiholu kali maro ona. Maro o gota nakoso ma uma ma duhutu aku wabitogu gena, igogou komagena lo aku wabitogu o uma ma somoali. 	 زیرا اگر خدا بر شاخه های طبیعی شفقت نفرمود، بر تو نیز شفقت نخواهد کرد.


To Una Awi demo ma ngale gena o Gurumi Qatetebi done asa o nyawa o Yesus wipipiricaya manga sininga ma rabaka wogoge. Duma o orasi magena o Gikimoi Awi Gurumi gena ona yamake waasi, sababu o Yesus wodola waasi so ma Baba Awi simaka wisimulia waasi. 	 اما این را گفت درباره روح که هر‌که به او ایمان آرد او را خواهدیافت زیرا که روح‌القدس هنوز عطا نشده بود، چونکه عیسی تا به حال جلال نیافته بود.


So magena isiganapuka o Gikimoi Awi demo o kia iqomaka ma nabi Yeremia wosilefo qaboloka, ena gena, "O pipi o salaka moruwange, nako yamote o Israelka ma nyawa manga bobita gena, o gilalo moi awi ija, so magena yaqehe, 	 آنگاه سخنی که به زبان ارمیای نبی گفته شده بود تمام گشت که «سی پاره نقره را برداشتند، بهای آن قیمت کرده شده‌ای که بعضی از بنی‌اسرائیل بر او قیمت گذاردند.


Duma o Yesus Awi dodoto yoiseka, de o nyawa Una wimomote yadadala imatekebicaraka itemo, "Icala! Awi dodoto manena ma ngale gena foloisi qatubuso. Nagoona moi o dodoto qatotubuso maro komagena yaaku yosigise. Igogou, o nyawa nagoona bato yaakuwa yosigise bai!" 	 آنگاه بسیاری از شاگردان او چون این راشنیدند گفتند: «این کلام سخت است! که می‌تواندآن را بشنود؟»


De ngone gena o Gikimoi Awi ngopa-ngopaka de inangodu aku o dorou o duniaka magena palawangi, sababu ma Kristus Una magena ngone powipiricayaka. 	 زیرا آنچه از خدا مولود شده است، بر دنیا غلبه می‌یابد؛ و غلبه‌ای که دنیا را مغلوب ساخته است، ایمان ماست.


Mia manara ma rabaka o bi moi-moi miaaaka gena kanaga itotiai de qaloloha, la minisikelelo igogou ngomi manena o Gikimoi Awi nyawa wileleleani. Komagena so ngomi o susa de o sangisara ma rupa idala moi-moi qangodu magena asa miamokuka. 	 بلکه در هر امری خود را ثابت می‌کنیم که خدام خدا هستیم: درصبر بسیار، در زحمات، در حاجات در تنگیها،


Magena tolefo nginika, upa de ma ngale ngini bilasu niholu nikawi maro tinipilikuka, duma ka ma ngale ngini gena ngohi tinisitiari. Upa sidago o kia naga moi lo inifati so ngini niaakuwa o Jou niwileleani itiai de qaputuru. 	 اما این را برای نفع شمامی گویم نه آنکه دامی بر شما بنهم بلکه نظر به شایستگی و ملازمت خداوند، بی‌تشویش.


Ai dodiao tinidododara, to ngohi ai lefo manena upa nitemo ngini tinisimaqe, duma ma ngale tinisitiari de tinidoto ngini maro ai ngopa-ngopa masirete. 	 و این را نمی نویسم تا شما را شرمنده سازم بلکه چون فرزندان محبوب خود تنبیه می‌کنم.


Komagena lo nakoso o nyawa o Jou wipipiricayawa ona magena asa itemo, "Igogou ngone posanangi poli." Qabolo de maro o ngopeqeka moi mitotilibu la ma orasi o siri qatubuso imidahe gena, ma ngale ami siri ma rabano akuwa misisupu sidago lo mopuo, komagena lo ma wangeka o Jou asa ona magena wasangisara foloi qatubuso gena, ma ngale manga sangisara ma rabano akuwa yasisupu. 	 زیرا هنگامی که می‌گویندسلامتی و امان است، آنگاه هلاکت ایشان راناگهان فرو خواهد گرفت، چون درد زه زن حامله را و هرگز رستگار نخواهند شد.


O Yesus de Awi muri-muri ikahika imasidiado o Kapernaum ma dokuka. Kagena de o Sabat ma wangeka de Una wowosa o Yahudi manga puji ma tahuka de wodoto. 	 و چون وارد کفرناحوم شدند، بی‌تامل درروز سبت به کنیسه درآمده، به تعلیم دادن شروع کرد،


So o dodara igogou gena komanena: Upa lo o nyawa ngone nanga dodara o Gikimoika, duma ma ngale Una masirete wonadodara ngoneka so wisulo ma Ngopa yanau sidago wodupa wosone la nanga dorou qangodu o Gikimoi asa wonasimoku kawa. 	 ومحبت در همین است، نه آنکه ما خدا را محبت نمودیم، بلکه اینکه او ما را محبت نمود و پسرخود را فرستاد تاکفاره گناهان ما شود.


Qabolo de ona yangodu yonyanyi wigiliri o Gikimoika. So qabolo de ona isupu de itagi o Zaitun ma Talaka. 	 و بعد از خواندن تسبیح، به سوی کوه زیتون بیرون رفتند.


Nakoso ma ngale ngini gena tinisosininga de salalu o Gikimoika tosumbayang totemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." 	 در تمامی یادگاری شما خدای خود را شکرمی گذارم،


De ma boboloili gena tanu ngini ningodu magena nimatekedodara moi de moika, sababu nakoso ngini niaaka komagena de ngini asa nimatekerimoi gena ka igogou de itiai. 	 و بر این همه محبت را که کمربند کمال است بپوشید.


Igogou, ma Kristus iqomaka wisangisara ifoloika de ma ngale ngomi miwimote so ngomi lo he imisangisara ifoloi, duma ma ngale ngomi de ma Kristus mimarimoika so ngomi mia sininga lo o Gikimoi wosiputuru ifoloi. 	 زیرا به اندازه‌ای که دردهای مسیح در ما زیاده شود، به همین قسم تسلی ما نیز بوسیله مسیح می‌افزاید.


So gila-gila o Paulus womasinako itiai de wotemo onaka, "Ngohi manena lo o Yahudika ma nyawa moi. Ngohi o Tarsus ma kotano o Kilikia ma daeraka, duma ngohi manena isilamo gena o Yerusalemka. O Gamaliel una magena ngohi ai guru so igogou ngohi lo tomadoto tamote o Yahudika nanga bobita, kiaka to ngone nanga ete de nanga topora yacocoho so inahike ngoneka. De ngohi ai edekati ai manara moi-moi ma rabaka gena o Gikimoi towisihoromati, so imatero de o wange manena ngini kanena ningodu. 	 «من مرد یهودی هستم، متولد طرسوس قیلیقیه، اما تربیت یافته بودم در این شهر درخدمت غمالائیل و در دقایق شریعت اجدادمتعلم شده، درباره خدا غیور می‌بودم، چنانکه همگی شما امروز می‌باشید.


De lo ngini nako o gilalo gena, hika nia tuangika gena nia sininga itotiai de igogou niahoromati de lo niasigise, imatero maro ngini gena ma Kristus niwisigise. 	 ای غلامان، آقایان بشری خود را چون مسیح با ترس و لرز با ساده دلی اطاعت کنید.


Ai salam tosidingo ongo Trifena de lo ongo Trifosa, ona gena kanaga o Jouka yomanara yokaeli. Ai salam tosidingo ongo Persiska, muna pomidododara gena, muna ma ngale o Jouka momanara lo mokaeli. 	 طریفینا و طریفوسا را که در خداوند زحمت کشیده‌اند سلام گویید؛ وپرسیس محبوبه را که در خداوند زحمت بسیارکشید سلام دهید.


Komagena so ngini de o Gikimoi lo nianako igogou ma orasi ngomi kadokasi nginika, de ngomi asa ngini o Jou Yesus niwipipiricayaka gena minileleani, de maro o Gikimoi Awi sininga komagena lo ngomi mia sininga qatetebi de itotiai, de ngomi mia dorou moi lo ihiwa so o nyawa moi lo yaakuwa imisisala. 	 شما شاهد هستید و خدا نیز که به چه نوع باقدوسیت و عدالت و بی‌عیبی نزد شما که ایماندارهستید رفتار نمودیم.


Ngohi tanako o bi moi-moi o kia ngini asa niaaka. Komagena ngini Ngohi nidodara, de nimatoguwa Ngohi nisigise, de ma ngale Ngohi gena o nyawaka nisihabari, so ngaroko o sangisara niamake, ngini gena ka niamoku. Igogou, ngini iqomaka Ai manara niaaka de sidago o orasi manena gena ifoloika. 	 اعمال و محبت و خدمت و ایمان و صبر تو رامی دانم و اینکه اعمال آخر تو بیشتر از اول است.


Kagena de ngohi toise o Gikimoi Awi Suba ma Dadaru ma rabano o ili ilalamo moi itemo o malaikat yatumudingika, "He! Hika nitagi la kiaka o Gikimoi Awi doosa o udo-udo tumudingi ma rabaka magena niakopola kugena o duniaku." 	 و آوازی بلند شنیدم که از میان قدس به آن هفت فرشته می‌گوید که «بروید، هفت پیاله غضب خدا را بر زمین بریزید.»


de ingangapo de lo itooma. Duma o wange saangeka de Ngohi asa tooho kali." 	 و تازیانه زده او را خواهند کشت ودر روز سوم خواهد برخاست.»


So o bi cocatu gena qangodu done asa isisa, duma o kia naga de ma bati ihihiwa gena kanaga ngai saange la bilasu paaka: ena gena, o piricaya o Gikimoika, o ngongano Awi jajika, de o dodara o nyawaka. So kagena ngai saange ma rabaka o kia naga foloisi ilalamo de qaloha icarawa gena o dodara o nyawaka. 	 و الحال این سه چیز باقی است: یعنی‌ایمان و امید ومحبت. اما بزرگتر از اینها محبت است.


So Una wotemo onaka, "O kia ngini niananakowa sidago o orasi manena, o Gikimoi winihiri la winihike o ade-ade ma ngale, so qangodu aku nianako ma ngale idodooha Una wokolano de wopareta. Duma nakoso o nyawa Ngohi imomote waasi la tadoto bilasu de Ai ade-ade. 	 به ایشان گفت: «به شما دانستن سر ملکوت خدا عطاشده، اما به آنانی که بیرونند، همه‌چیز به مثلهامی شود،


Duma nakoso moi ifoloi wipoputuru wahino de o tahu ma duhutu magena witura, de o tahu ma duhutu awi dahe qangodu kiaka wapipiricaya gena wakoora, de o nyawa ifoloi wipoputuru magena o tahu ma alamu moi-moi gena qangodu wasitoku-tokuka. Komagena lo Ngohi nakoso o bi toka todusu, gena ma ngale ngaroko o Iblis wiputuru, duma Ngohi towisitura qaboloka. 	 اما چون شخصی زورآورتر از او آید بر او غلبه یافته همه اسلحه او را که بدان اعتماد می‌داشت، از او می‌گیرد و اموال او را تقسیم می‌کند.


De o nyawa lo yaakuwa o Gikimoi Awi simaka ngone inakalaki, nakoso o Gikimoi wonahihirika maro to Una Awi nyawa masirete. Magena asa inadahewa, sababu Una masirete waaka nanga sininga itiaika. 	 کیست که بر برگزیدگان خدا مدعی شود؟ آیا خدا که عادل کننده است؟


Sababu ngohi dede ngini gena, ngaroko ma soa ikuruka, duma ngohi ifoloi tinisininga nginika. De ngohi lo inali, sababu tanako ngini kanaga de ma Kristus gena nimarimoika de lo niwipiricaya qaputuruka. 	 زیرا که هرچند در جسم غایبم لیکن در روح با شما بوده، شادی می‌کنم ونظم و استقامت ایمانتان را در مسیح نظاره می‌کنم.


So ngomi gena de o dunia ma nyawa manga duduga magena miapake kawa. Maro komagena ipapasaka, ma moiku de ma Kristus gena ngomi miwituga de o dunia ma nyawa manga duduga, duma o orasi manena miapake kawa. 	 بنابراین، ما بعد از این هیچ‌کس را بحسب جسم نمی شناسیم، بلکه هرگاه مسیح را هم بحسب جسم شناخته بودیم، الان دیگر او رانمی شناسیم.


So ma orasi o Yesus Awi umuru o taungu mogiowo de sinoto yaadoka, ona imajobo itagi o rarame magena yamote, maro manga adati de manga galepu. 	 و چون دوازده ساله شد، موافق رسم عید، به اورشلیم آمدند.


O bi malaikat lo nisingangasu qaboloka o Gikimoi Awi bobita nginika, duma igogou ngini manena nisigisewa." 	 شما که به توسط فرشتگان شریعت رایافته، آن را حفظ نکردید!»


De ma orasi Ngohi o Nyawa ma Duhutu tahinoka, de asa ka tooqo de toudo. Ona magena lo Ngohi iholu, so itemo, 'Hika Una niwinano bai! Cedeke! Una witesere, witobadalu, de imatekedodiao de o balastengi itotolomu de lo o bi nyawa ma dorou o bi kawasa yahoholu.' Ngaroko komagena, duma nakoso nianano o Gikimoi Awi nyawa wimomote manga manara, de ngini asa nianako Awi ngale gena itiai de wocawaro." 	 پسر انسان آمد که می‌خورد و می‌نوشد، می‌گویند اینک مردی پرخور و میگسار و دوست باجگیران و گناهکاران است. لیکن حکمت ازفرزندان خود تصدیق کرده شده است."» وعده آرامش درون


Ngaroko komagena, duma kanaga ngini nimuruo naga niholu niopiricaya." Komagena o Yesus wobicara, sababu ma nonomasi Una womanara de wanako, igogou done nagoona Awi demo iholu yopiricaya de lo kanaga wimoi done Una Awi lawangika wisiija. 	 ولیکن بعضی از شما هستند که ایمان نمی آورند.» زیرا که عیسی از ابتدا می‌دانست کیانند که ایمان نمی آورند وکیست که او را تسلیم خواهد کرد.


Qabolo de o Yesus wokahika o Kapernaum ma dokuka o Galilea ma tonaka. Kagena womasidiado gena o Sabat ma wangeka Una o puji ma tahuka wodoto. 	 و به کفرناحوم شهری از جلیل فرود شده، در روزهای سبت، ایشان را تعلیم می‌داد.


Ma orasi o ngopa magena wotagi wimeta o Yesuska, de una wikokitoka magena awi rohe wosipapaka o tonaku, so awi rohe lo iira-iraka. De Una wodusu o toka magena de o ngopa magena wisilohaka. Qabolo de wotemo awi babaka, "Ani ngopa manena nowiqehe. Una wilohaka." 	 و چون او می‌آمددیو او را دریده مصروع نمود. اما عیسی آن روح خبیث را نهیب داده طفل را شفا بخشید وبه پدرش سپرد.


O Yesus de Awi muri-muri o deru ma rabaka de o talaga yatola so imasidiado o Gerasa ma daeraka, gena imarisima de o Galilea ma tona. 	 و به زمین جدریان که مقابل جلیل است، رسیدند.


Nimasidodiahi, sababu kanaga o nyawa yadadala gena itemo o Jou Yesus wipiricayaka, duma ona magena ka yokulai de lo manga nyafusu qatotorou yamote. Komagena so ona iholu imadoto ma ngale ngone o nyawa nanga dorou aku podongosa, so ma ngale ma Kristus wisidasangahadi sidago lo wosone magena ona isiholu. So o nyawa maro ona komagena iqomaka ngohi he ma para ma dalaka tinisingangasu nginika, so o orasi manena ngohi ai sininga ipeleso sidago lo ai kongo iuhi de tinisingangasu kali nginika. 	 زیرا که بسیاری رفتارمی نمایند که ذکر ایشان را بارها برای شما کرده‌ام و حال نیز با گریه می‌کنم که دشمنان صلیب مسیح می‌باشند،


Una aku o bi kolano ona magena manga kuasa wasisa. Una aku o bi nyawa imahadoku ona magena watide. 	 جباران را از تختها به زیر افکند. وفروتنان را سرافراز گردانید.


O Epafras lo, una gena o nyawa moi nginino, una lo o Yesus Kristus Awi leleleani moi asa awi salam wosidingo nginika tanu nimakamake kali. Ma orasi ngini winisisumbayang gena, qangodu ma rabaka kanaga una awi sininga de ma buturuka wogolo o Gikimoika, tanu ngini asa o moi-moi o Gikimoi wodudupa gena qangodu aku nianako igogou, de o kia naga maro Una wodudupa komagena lo asa to ngini nia sininga ma dupa sidago lo niaaka itiai. 	 اپفراس به شما سلام می‌رساند که یکی از شماو غلام مسیح است و پیوسته برای شما دردعاهای خود جد و جهد می‌کند تا در تمامی اراده خدا کامل و متیقن شوید.


Done woleleleani magena awi tuangi asa wingangapo wisangisara de wiumo ma duduka, wiaka maro wokokulai moi. Kagena una asa woari de lo wosangisara." 	 و او را دو پاره کرده، نصیبش را با ریاکاران قرار دهد در مکانی که گریه و فشار دندان خواهد بود.


Komagena lo o Gikimoi ka aku waaka ma ngale o Israelka ma nyawa ona magena o kia bato wodudupa. Ma ngale manga dorou gena Una wodupa wasikelelo igogou Una wadoosa, so itekawa de Awi kuasa so bilasu wafanggali de o sangisara. Duma Una Awi sabari asa foloisi ilamo onaka. 	 و اگر خدا چون اراده نمود که غضب خود را ظاهر سازد و قدرت خویش را بشناساند، ظروف غضب را که برای هلاکت آماده‌شده بود، به حلم بسیار متحمل گردید،


O Sadukika ma nyawa yamuruo naga yahino o Yesuska, ma ngale manga edekati Una wisabatolo. Ona magena yopiricayawa o dodoto maro o nyawa isoneka de asa ioho kali, so wisano Unaka, de itemo komanena, 	 و بعضی از صدوقیان که منکر قیامت هستند، پیش آمده از وی سوال کرده،


Ma Kristus Una gena o dorou moi lo waakawa, duma maro to ngone nanga dagali Una magena o Gikimoi asa wisieto koloko o nyawa ma dorou moi. O Gikimoi waaka komagena, la ma ngale ngone, nakoso ngone de ma Kristus pomarimoika, de o Gikimoi aku wonaeto maro to Una Awi nyawa la manga sininga itiai Awi simaka. 	 زیرا او را که گناه نشناخت در راه ما گناه ساخت تا ما در وی عدالت خدا شویم.


De ma dodoguku o ngopeqeka muna magena lo mosoneka. 	 و آخر ازهمه آن زن نیز مرد.


Ngomi mia giliri misimane, sababu mia sininga masireteno kanaga ibao de itemo igogou to ngomi mia gogoho gena ka qaloha. Upa de o dunia ma nyawa manga cawaro, duma de ka o Gikimoi Awi laha so ngomi aku miaaka de mia sininga igogou de ibolowo o nyawa yangoduka, de ma boboloi miaaka nginika. 	 زیرا که فخر ما این است یعنی شهادت ضمیر ما که به قدوسیت و اخلاص خدایی، نه به حکمت جسمانی، بلکه به فیض الهی در جهان رفتار نمودیم و خصوص نسبت به شما.


De kagena manga sidongirabaka lo o Farisika ma nyawa yamuruo naga lo yasusulo o Yohaneska. 	 و فرستادگان از فریسیان بودند.


Ma orasi ipapasaka o dodoto itotiai, ena gena o habari qaloloha niiseka sidago o kia naga ma ngale ngini o Gikimoi wosidadailako o sorogaka, magena ngini lo niongongano de niodamaha. Ma gola komagena so ngini lo kanaga nia piricaya ma Kristuska de lo niadodara o Gikimoi Awi nyawa yangoduka. 	 به‌سبب امیدی که بجهت شما در آسمان گذاشته شده است که خبر آن را در کلام راستی انجیل سابق شنیدید،


Duma igogou ma orasi o Sodomka de o Lot una magena wosupuka, de o wange magena asa o uku de lo o walira o dipaku itura de yangodu ibodito. 	 تا روزی که چون لوط ازسدوم بیرون آمد، آتش و گوگرد از آسمان باریدو همه را هلاک ساخت.


De Awi au gena, ngone nanga sininga isitiai la aku panako kanaga ngone gena nanga sala ihiwaka. De o ake qaloloha nanga rohe wosiosi maro o nonako moi ngone wonatebika. Komagena so hino la ngone de nanga sininga igogou de lo nanga piricaya itotatapu gena powisidate o Gikimoika. 	 پس به دل راست، در یقین ایمان، دلهای خود را از ضمیر بد پاشیده و بدنهای خود را به آب پاک غسل داده، نزدیک بیاییم؛


O Yesus wosoneka ma ngale o orasi ma simaka Una wahino kali, de bai ngone pooohosi bai ngone pososoneka, ngone inangodu asa pooho dede Una. 	 که برای مامرد تا خواه بیدار باشیم و خواه خوابیده، همراه وی زیست کنیم.


Ngohi manena o nita o dunia ma bi nyawaka, la ma ngale ona magena nakoso Ngohi ipiricayaka, de upa he o bubutu ma rabaka igoge. 	 من نوری در جهان آمدم تا هر‌که به من ایمان آورد در ظلمت نماند.


Duma ngaroko o Gikimoi Awi laha ona wasidumu komagena, ona nanga ete de nanga topora yadala ma ngale to ona manga gogoho gena o Gikimoi wosanangiwa. Mutuwade ona magena asa isone kagena o tona ibobeleuka manga ngeko ikilolika. 	 لیکن از اکثر ایشان خداراضی نبود، زیرا که در بیابان انداخته شدند.


Duma ngona masirete nanakoka idodooha to ngohi ai dodoto, de o moi-moi taaaka, de ai sininga ma edekati ai manara ma rabaka, de ai piricaya o Gikimoika, de lo ai sabari de ai dodara o nyawaka, de lo idodooha to ngohi ai sabari ma lamo 	 لیکن تو تعلیم و سیرت و قصد و ایمان وحلم و محبت و صبر مرا پیروی نمودی،


Qangodu magena o Yesus wodoto qaboloka, de o Galilea ma tonaka de Una wotagi wakahika o Yudea ma daeraka o Yordan ma Selera ma sonongaka. 	 و چون عیسی این سخنان را به اتمام رسانید، از جلیل روانه شده، به حدودیهودیه از آن طرف اردن آمد.


So o bi rasul ona magena o Mahkamah Agamano isupu de manga nali de manga more, sababu o Gikimoi wasitatapu so ma ngale o Yesus bilasu o sangisara de o totadi yamake. 	 و ایشان از حضور اهل شوراشادخاطر رفتند از آنرو که شایسته آن شمرده شدند که بجهت اسم او رسوایی کشندو هرروزه در هیکل و خانه‌ها از تعلیم و مژده دادن که عیسی مسیح است دست نکشیدند.


Sidago ngomi mia jaraka de mitura o tonaku, de o ili moi toise de mia bahasa Ibrani itemo ngohika, 'Saulus, Saulus! Qadoohaso Ngohi noisangisara. Ma ngale ngona Ngohi noiholu de noisangisara, so ngona masirete nisiri bato, so koloko o sapi ma nau moi ma duhutu wosipasi iholu de ma gorobaka yapito so qasiri.' 	 و چون همه بر زمین افتادیم، هاتفی راشنیدم که مرا به زبان عبرانی مخاطب ساخته، گفت: "ای شاول، شاول، چرا بر من جفا می‌کنی؟ تو را بر میخها لگد زدن دشوار است."


la nanga rohe ma bobolo gena asa imakitinga kawa. O bi bobolo qangodu gena bilasu ka imatekesidiahi moi de moika. 	 تا که جدایی در بدن نیفتد، بلکه اعضا به برابری در فکریکدیگر باشند.


Duma ma orasi ona wikelelo una magena o Yahudika ma nyawa moi, so nagala o orasi sinotoka de ona yangodu ka ma moiye imanere isidadu-dadu, "Artemis foloisi milamo, o Efesuska nanga giki!" 	 لیکن چون دانستند که یهودی است همه به یک آواز قریب به دو ساعت ندا می‌کردندکه «بزرگ است ارطامیس افسسیان.»


Ena gena, o bi bobita magena ka ma ngale o oqo, o udo, de lo o nyawa manga adati de manga galepu ma bio idala gena yatebi. O bi bobita la ma ngale cawali nanga rohe, magena de ma faida sidago ma orasi yaado o Gikimoi Awi jaji qamomuane gena waaka. 	 چونکه اینها با چیزهای خوردنی و آشامیدنی و طهارات مختلفه، فقط فرایض جسدی است که تا زمان اصلاح مقرر شده است.


O orasi manena qabolo Una o Gikimoi wisidola de wisitami o Gikimoi Awi girinaka la Awi horomati wamake, de lo ma Baba Gikimoi Awi jaji wosiganapu so o Yesus wahike o Gurumi Qatetebi la wouti wowosa ngomiku, de mia sininga wapareta, de to ngini nia bahasa moi-moi lo misibicara. 	 پس چون به‌دست راست خدا بالابرده شد، روح‌القدس موعود را از پدر یافته، این را که شما حال می‌بینید و می‌شنوید ریخته است.


Ma orasi Ngohi isioho kali gena, done ngini asa nianako, Ngohi Ai Baba Awi rabaka, de komagena ngini to Ngohi Ai rabaka, de Ngohi lo to ngini nia rabaka. 	 و در آن روز شماخواهید دانست که من در پدر هستم و شما در من و من در شما.


Duma nakoso kanaga o nyawa moili wobobaika de una wotemo, "Upa he ngohi tomasipeqeka," gena upa lo o nyawa ma somoa manga demo duma ka to una awi demo masirete de lo ka waaku awi nyafusu wapareta qaloha, de ka qaloha la una asa upa wokawi. 	 اما کسی‌که در دل خود پایدار است و احتیاج ندارد بلکه در اراده خود مختار است و در دل خود جازم است که باکره خود را نگاه دارد، نیکو می‌کند.


Sababu ngini lo nianako o Gikimoi o orasi isigeto-geto o moi-moi itotiai gena wodupa waaka, so igogou nakoso o nyawa la kanaga o bi moi-moi itotiai gena yodupa yaaka, de igogou ona magegena to Una Awi ngopa-ngopaka. 	 اگر فهمیده ایدکه او عادل است، پس می‌دانید که هر‌که عدالت رابه‌جا آورد، از وی تولد یافته است.


Nakoso moi-moi to Ngohi Ai duba masirete, ona magena igogou Ngohi tanako de ona lo Ai ili isigise so Ngohi imote. 	 گوسفندان من آواز مرا می‌شنوندو من آنها را می‌شناسم و مرا متابعت می‌کنند.


Duma Ngohi asa tafanggali qasiri o bangsa nagoona yasidodipito ona magenaka, qabolo de ona asa o doku magena yodongosa so yakahino o riho manenano de isuba Ngohika.' 	 و خدا گفت: "من بر آن طایفه‌ای که ایشان را مملوک سازند داوری خواهم نمود و بعداز آن بیرون آمده، در این مکان مرا عبادت خواهند نمود."


O galaki de kutuku manga uruno isupu. 	 ودهان ایشان پر از لعنت و تلخی است.


Una wahino la o bubutu ma rabaka wodisiwa, gena o nyawa manga siningaka, la o sone gena ona foloi yomodo. Una wonasidumu ngoneka o ngeko, kiaka isikahika o oho isosanangika. Sidago kagena." 	 تا ساکنان در ظلمت و ظل موت را نوردهد. و پایهای ما را به طریق سلامتی هدایت نماید.»پس طفل نمو کرده، در روح قوی می‌گشت. و تا روز ظهور خود برای اسرائیل، دربیابان بسر می‌برد.


Ma goginitano de o Yesus wingaho o Kayafaska, so witailako qabolo de Una wisisala so lebelaha wingaho kali o Romaka manga gubernur moi, awi ronga o Pilatus, awi kadatoka. Duma awi kadato gena imatero de o Yahudika yasowo manga tahu, so o Yahudika manga roriri magena yoholu o kadato ma rabaka yowosa. Upa sidago manga adati de manga galepu gena yatilaku de yatebi kawa, so o Paskah ma rarameka gena aku kawa yamote de yooqo. 	 بعد عیسی را از نزد قیافا به دیوانخانه آوردند و صبح بود و ایشان داخل دیوانخانه نشدند مبادا نجس بشوند بلکه تا فصح را بخورند.


O nyawa moi lo asa pamakewa, nakoso o anggur iqoqoma yaudo kasi de yodupa o anggur qamomuane yaudo. Komagenawa, sababu itemo, 'O anggur iqoqoma gena ifoloi qamonge.' " 	 و کسی نیست که چون شراب کهنه را نوشیده فی الفور نو را طلب کند، زیرا می‌گوید کهنه بهتراست.»


Sababu kiaka bato ngini nia kaya niadiahi, done kagena lo to ngini nia sininga yogapala." 	 زیرا جایی که خزانه شما است، دل شما نیز در آنجا می‌باشد.


O demo ma duuruka manena, gena o nyawa inangodu bilasu paqehe qaloha: "Nakoso o nyawa la yodupa yoleleani maro o nyawa ipipiricaya manga bobareta moi, o manara yodudupa gena kanaga o manara moi ma faida foloisi ilamo." 	 این سخن امین است که اگر کسی منصب اسقفی را بخواهد، کار نیکو می‌طلبد.


Mutuwade o Abraham awi doku Kasdim wodongosa so womatuluru wokahika o Haranka. So kagena de awi baba wosoneka, de magena o Abraham una o Gikimoi wituluru kali o tona magenenano, kekiaka ngini lo niododogogeka o orasi manena. 	 پس از دیارکلدانیان روانه شده، در حران درنگ نمود؛ و بعداز وفات پدرش، او را کوچ داد به سوی این زمین که شما الان در آن ساکن می‌باشید.


"Ngini bilasu o simodoto nimagese, ena gena o ara ma hutuka. Nakoso o ara ma hutu ma umaka la niakelelo itoori de lo iboboko, magena inisinonako o ogo ilalamo idumuka. 	 «الحال از درخت انجیر مثلش را فراگیریدکه چون شاخه‌اش نازک شده، برگ می‌آوردمی دانید که تابستان نزدیک است.


De Una wasigaro ona yaruwange o Petrus, o Yakobus, de o Yohanes so ona itagi dede Una. O orasi magena de wamalo Awi raba itonga. 	 و پطرس و یعقوب ویوحنا را همراه برداشته، مضطرب و دلتنگ گردید


So una awi dodihimo yosango yotemo, "Ngaroko, igogou, una manena to ngomi mia ngopa, de igogou ka wisibuo kusi de una wopipilo moi. 	 پدر و مادر او در جواب ایشان گفتند: «می‌دانیم که این پسر ما است و کور متولد شده.


Asa ka yanako Una o sitiari wahike ma ngale o roti ma ragi qasowo, duma o Farisika de lo o Sadukika manga dodotoka. 	 آنگاه دریافتند که نه از خمیرمایه نان بلکه از تعلیم فریسیان وصدوقیان حکم به احتیاط فرموده است.


Mutuwade kanaga o bi moi-moi qangodu idadadika, ma gola kiano gena, ngohi tatailako tosidodiahika, qabolo de ngohi ai sininga ma rabaka asa tositatapu bilasu o jarita magena, ma fato de ma fara itotiai magena, talefo de tonihike ngonaka. 	 من نیز مصلحت چنان دیدم که همه را من البدایه به تدقیق در‌پی رفته، به ترتیب به تو بنویسم‌ای تیوفلس عزیز،


So ma orasi o nyawa la kanaga o nyawa yalalagoka yaholu de yatoosa, de lo manga ngale gena ka ona masirete imasihie de foloisi imasilamo de o nyawa ma binuka, de kanaga lo asa imarimoi kawa so imatekesikoholu de lo ka yaaka maro o moi-moi qangodu qatotorou. 	 زیرا هرجایی که حسد و تعصب است، درآنجا فتنه و هر امر زشت موجود می‌باشد.


De kanaga moili, ena gena o bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku gena yadala, sababu ona lo ka o nyawa so ipasa de ona yangodu isoneka de moi-moi manga manara gena he yaaka kawa. 	 و ایشان کاهنان بسیار می‌شوند، ازجهت آنکه موت از باقی بودن ایشان مانع است.


So o ngopeqeka muna magena mobicara kali motemo, "Ngohi tanako o Salamati ma Kolano, Una magena wisiaso ma Kristus, done asa wahino, la ma orasi womasidiado, de Una masirete o bi moi-moi qangodu magena asa womidoto ngomika." 	 زن بدو گفت: «می‌دانم که مسیح یعنی کرستس می‌آید. پس هنگامی که او آید از هر چیزبه ما خبر‌خواهد داد.»


De muna magena mosango motemo, "Kodo, Baba! O bi kaso o meja ma litimika lo yodamaha o ino ma reremo, la nako itura, de o kaso magena lo aku yaoqo." 	 عرض کرد: «بلی خداوندا، زیرا سگان نیز از پاره های افتاده سفره آقایان خویش می‌خورند.»


Ngone ma Kristus powipiricayaka de lo ngone dede Una pomarimoika, so ngone asa pobarani o Gikimoi Awi simaka pahika de asa panako igogou Una ngone wonaqehe qalohaka. 	 که در وی جسارت و دخول بااعتماد داریم به‌سبب ایمان وی.


O orasi manena sidago ngohi tomasidiado gena, ngona o nyawa ipipiricaya manga simaka bilasu o Gikimoi Awi Jaji ma Buku nabaca, so ma ngale nasinako de nadoto onaka. 	 تا مادامی که نه آیم، خود را به قرائت ونصیحت و تعلیم بسپار.


Sababu komagena o Gikimoi womifanggali ongo Safira, so o bi gogobu yangodu kagenadahu de o bi nyawa ma somoa o hali magena yogogiise, ona yangodu lo foloisi yamodo. 	 وخوفی شدید تمامی کلیسا و همه آنانی را که این را شنیدند، فرو گرفت.


Duma wotemo kali, "Ngini gena o dunia ma bi nyawa, duma Ngohi o sorogano. Ena gena, ngini nia sihino gena o bi moi-moi o dunia manena ma rabaka o Gikimoi wahoholu, duma Ngohi Ai sihino gena o paramoi. 	 ایشان را گفت: «شما از پایین می‌باشیداما من از بالا. شما از این جهان هستید، لیکن من ازاین جهان نیستم.


So o nyawa yangodu yakelelo de yohairani o Gikimoi Awi kuasa ilalamo magena. Ma orasi o nyawa ka yohairanisi o moi-moi qangodu waaaka gena yakelelo de o Gikimoi Awi kuasa, de Una watemo Awi muri-murika, 	 و همه از بزرگی خدامتحیر شدند و وقتی که همه از تمام اعمال عیسی متعجب شدند به شاگردان خودگفت:


De kagena ma Imam Wilalamo awi gilalo moi, una awi ngau o Petrus waooto awi gianongoru moi gena, witemo, "Qadoohaso kangano ngohi tonikelelo o doroka nagala ngona bai gena dede Una." 	 پس یکی از غلامان رئیس کهنه که از خویشان آن کس بود که پطرس گوشش را بریده بود، گفت: «مگرمن تو را با او در باغ ندیدم؟»


So kagena de o Berea ma nyawa ipipiricaya yasulo la imatai-tai itagi o Paulus iwitota o teo ma dateko, duma o Silas de o Timotius igogogesi o doku magenaka. 	 در ساعت برادران پولس را به سوی دریا روانه کردند ولی سیلاس با تیموتاوس در آنجا توقف نمودند.


Duma ma ngale o kia Una wotetemo gena, qangodu igogou Awi muri-muri asa yanakowa, sababu Awi demo ma ngale gena kanaga isingangasu waasi, so idadiwa ona yanako. 	 اما ایشان چیزی از این امور نفهمیدند و این سخن از ایشان مخفی داشته شد و آنچه می‌گفت، درک نکردند.


Una wotemo, "Nako komagena, de o kiaso o Daud masirete lo de o Gurumi Qatetebi ma kuasa sidago wipeto Unaka 'Ai Jou'. Sababu o Daud wotemo, 	 ایشان را گفت: «پس چطور داود در روح، او راخداوند می‌خواند؟ چنانکه می‌گوید:


De lo to ngini nia doro ma tamo o nyawa yautu de yakobuka, de kanaga to ona manga sewa gena niholu niahike. Hika niisesi. Ona asa imatoore de manga ridemo o Jou Wilalamo lo Una magena woiseka. 	 اینک مزد عمله هایی که کشته های شما را درویده‌اند و شما آن را به فریب نگاه داشته‌اید، فریاد برمی آورد و ناله های دروگران، به گوشهای رب الجنود رسیده است.


So nia sininga ma rabaka ma siri moi-moi bilasu niasisa, ena gena o duhudu, o doosa, de o gangamo. Upa lo nimatekedotoore moi de moika de o ronga ma dorou nimatekekagaka. De lo upa o dorou o kia bato o nyawa niagaka. 	 و هرقسم تلخی وغیظ و خشم و فریاد و بدگویی و خباثت را ازخود دور کنید،و با یگدیگر مهربان باشید ورحیم و همدیگر را عفو نمایید چنانکه خدا درمسیح شما را هم آمرزیده است.


So kagena de Una wotemo onaka, "O dodoto kekiaka Ngohi tinidodoto nginika, manena upa nitemo Ngohi masirete tositatapu so tinidoto, duma Una Ngohi woisusuloka la Ngohi tahino gena Ai dodoto qangodu manena ma sihino gena Una woidoto. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «تعلیم من از من نیست، بلکه ازفرستنده من.


Nianano kasi to Ngohi Ai gia de lo Ai qohu, sababu manena Ngohi masirete bai! Nisipaqa de nisitailako, sababu o toka ma lake de ma kobo gena ihiwa maro kanaga niakelelo Ngohika." 	 دستها وپایهایم را ملاحظه کنید که من خود هستم و دست بر من گذارده ببینید، زیرا که روح گوشت واستخوان ندارد، چنانکه می‌نگرید که در من است.»


Nakoso o manara qaloloha yaakuwa yaaka de o Gikimoi iwisigisewa so manga manara qangodu qatorou, de o Gikimoi ona waleki de wadupawa. So ngaroko ona itemo o Gikimoi iwinakoka, duma ngone panako magena ikulai de igogou ona o Gikimoi iwinakowa. So bilasu nasidapano onaka ma ngale yanako igogou ona isala. 	 مدعی معرفت خدا می‌باشند، اما به افعال خود او را انکار می‌کنند، چونکه مکروه ومتمرد هستند و بجهت هر عمل نیکو مردود.


"O nyawa nagoona la o ngopa manenaka iwiqehe qaloha sababu ona imote Ngohi, magena imatero de ona lo Ngohi iqehe qaloha. So o nyawa nagoona la Ngohi iqehe qaloha, ona manga manara magena lo ma meta Ai Babaka, sababu Ngohi Una woisulo so tahino." 	 «هرکه یکی از این کودکان را به اسم من قبول کند، مراقبول کرده است و هر‌که مرا پذیرفت نه مرا بلکه فرستنده مرا پذیرفته باشد.


So ona de manga sininga imore iwiqehe so Una wopane manga deru ma rabaku, de imatodoka gena manga deru he imasidiado to ona manga riho yamemetaka. 	 و چون می‌خواستند او را در کشتی بیاورند، در ساعت کشتی به آن زمینی که عازم آن بودند رسید.


Kagena o tona ma somoaka o Abraham wogoge, sababu wodamahasi done wogoge o doku moi o sorogaka de ma sosoqe qapoputuru, kiaka o Gikimoi masirete asa wosidailako de wosigoko. 	 زانرو که مترقب شهری بابنیاد بود که معمار و سازنده آن خداست.


Nagoona ngini inibaja sidago niapiricaya he itiai kawa. Upa nitemo o Gikimoi winibaja, sababu Una ngini winiasoka la ngini maro to Una Awi nyawa. 	 این ترغیب از او که شما را خوانده است نیست.


O ake ma orasi o taufani o Nuh wisisalamati magena aku positero de o orasi manena ngone o salamati pamake, so o ake inasiosi gena, upa ma ngale nanga rohe ma faja yatebi, duma isinonako igogou o Yesus powipiricayaka. So upa isinonako ma ngale nanga rohe, duma ma ngale nanga sininga igogou so powimote o Gikimoika, sababu o Yesus Kristus wisioho kali so igogou nanga dorou isisaka. 	 که نمونه آن یعنی تعمید اکنون ما را نجات می‌بخشد (نه دور کردن کثافت جسم بلکه امتحان ضمیر صالح به سوی خدا) بواسطه برخاستن عیسی مسیح،که به آسمان رفت و بدست راست خدا است وفرشتگان و قدرتها و قوات مطیع او شده‌اند.


We! Ngohi manena nagoona sidago ngona gena, ai Jou ma awa, de nahino kanena ngohi noikurumi. 	 و ازکجا این به من رسید که مادر خداوند من، به نزد من آید؟


Ngini gena iqoqomaka ma Kristus niwipiricayawa, duma o orasi manena ngini Una niwipiricayaka la Una aku ngini winijaga. Imatero maro o duba-duba o ngeko yamake kawa, duma done isigiliho kali la ma sowohi gena aku wajaga de wapalihara kali. 	 از آنروکه مانند گوسفندان گمشده بودید، لکن الحال به سوی شبان و اسقف جانهای خود برگشته‌اید.


Kagena de o Yesus o kia bilasu idadi Unaka gena qangodu he wanakoka, so Una asa wotagi wasibubusu ona magena de wotemo, "He! So ngini manena niahino kanena gena naguuna niwisari." 	 آنگاه عیسی با اینکه آگاه بود از آنچه می‌بایست بر اوواقع شود، بیرون آمده، به ایشان گفت: «که رامی طلبید؟»


Ngaroko komagena, ngohi bilasu totagi o Yerusalemka, sababu ngohi tamaloka bai tooho bai tosone qadoohawa, hitilahi ngohi ai manara bilasu taaka ma bati tosibolo, de nakoso maro o gogitina moi so tomagogora sidago lo ma bati taado. Ena gena, aku o Jou Yesus Awi manara taaka so tosingangasu o habari ma ngale Una, la de o Gikimoi Awi dodara so o bi nyawa aku wasisalamati, so o manara magena asa tosibolo, maro o kia bato woisulo bilasu ngohi taaka. 	 لیکن این چیزها را به هیچ می‌شمارم، بلکه جان خود را عزیز نمی دارم تادور خود را به خوشی به انجام رسانم و آن خدمتی را که از خداوند عیسی یافته‌ام که به بشارت فیض خدا شهادت دهم.


De Una Awi muri-muri itemo, "We! Baba, ngona nakelelo masirete. O nyawa ma dala magena imatekesidehelo, de Ngona he nosano nagoona Ani jubaka yatigi." 	 شاگردانش بدو گفتند: «می‌بینی که مردم بر توازدحام می‌نمایند! و می‌گویی کیست که مرا لمس نمود؟ !»


Ngona asa nasingangasu o nyawaka la o Gikimoi asa wasisalamati de manga dorou wosiapongu. 	 تا قوم او را معرفت نجات دهی، درآمرزش گناهان ایشان.


O wange moiku o nyawa moi wahino o Yesusno, de womasano wotemo, "Baba Guru, ngohi bilasu o loha o kia taaka la tamake o oho ikokakali." 	 ناگاه شخصی آمده، وی را گفت: «ای استادنیکو، چه عمل نیکو کنم تا حیات جاودانی یابم؟»


Ma solano o Yohanes Wooosi awi manara sidago o orasi manena, o nyawa asa o dodoto ma ngale o Gikimoi Awi pareta gena yalawangi qaputuru de lo yodupa yakuasa. 	 و از ایام یحیی تعمید‌دهنده تا الان، ملکوت آسمان محبور می‌شود و جباران آن را به زورمی ربایند.


So idadi komagena, qabolo de ngomi mimasidailako so mimajobo mitagi miakahika kadoka o Yerusalemka. 	 و بعد از آن ایام تدارک سفر دیده، متوجه اورشلیم شدیم.


Qabolo de Una Awi muri yasinoto magena itagi, de ona asa yaaka maro o kia Una wobeseso onaka. 	 پس شاگردان رفته، آنچه عیسی بدیشان امر فرمود، بعمل آوردند


"Bilasu nasingangasu o Yerusalemka yangodu, 'Niwinano, nia kolano he womasidiado. Una womahadoku de o keledai ma ngopaku wopane, gena o keledai ma gohoku.' " 	 که «دختر صهیون را گوییداینک پادشاه تو نزد تو می‌آید با فروتنی و سواره بر حمار و بر کره الاغ.»


Upa he nanga dupa qatotorou posigise kali, sababu magena yaaku kawa ngone inapareta, maro o sone ma bake so yaaku kawa o sulo moi isigise. 	 زیرا هر‌که مرد، از گناه مبرا شده است.


de wasulo la ona itagi o Jou Yesuska, la kagena de iwisano Unaka, "Baba, idodooha Ngona gena igogou o Salamati ma Kolano ngomi miwidodamaha, kiaka o Gikimoi womijajajika, eko ngomi bilasu o nyawa ma somoa moili miwidamaha." 	 پس یحیی دو نفر از شاگردان خود را طلبیده، نزد عیسی فرستاده، عرض نمودکه «آیا تو آن آینده هستی یا منتظر دیگری باشیم؟»


La o Yesus wotemoli onaka, "Ngohi totemo, igogou nako o nyawa yangodu isibubuo o dunia manenaka gena, o nyawa moiwa kanaga ifoloi yolamo de o Yohanes Wooosi. Ngaroko komagena, o orasi manena de isikahika, o nyawa la kanaga yodadi o Gikimoi Awi nyawa Awi pareta ma rabaka, ona magena igogou asa yosanangi. Komagena lo ona nagoona imahadoku o Gikimoi Awi simaka, ona magena lo ifoloi yosanangi de o Yohanes." 	 زیراکه شما را می‌گویم از اولاد زنان نبی‌ای بزرگتر ازیحیی تعمید‌دهنده نیست، لیکن آنکه در ملکوت خدا کوچکتر است از وی بزرگتر است.»


De nakoso ngini nitemo ka qaloha de ngohi lo tomote, la ngomi asa mitagi mimakangaho. 	 و اگرمصلحت باشد که من نیز بروم، همراه من خواهندآمد.


So kagena de o Petrus wosulo o nyawa yangodu isupu kasi, de wobukuku so wosumbayang o Gikimoika. Qabolo de una womabulutu ami rohe worisima, de wotemo, "Tabita, nomomi!" Ato ami lako mapelenga o Petrus mowikelelo, de momomi so momatamiye. 	 اما پطرس همه رابیرون کرده، زانو زد و دعا کرده، به سوی بدن توجه کرد و گفت: «ای طابیتا، برخیز!» که درساعت چشمان خود را باز کرد و پطرس را دیده، بنشست.


La bilasu nianako, ngini nia suba ma tahu manena done o Gikimoi asa wodongosa. 	 اینک خانه شما برای شما ویران گذارده می‌شود.زیرا به شما می‌گویم از این پس مرا نخواهید دید تا بگویید مبارک است او که به نام خداوند می‌آید.»


O Yesus de Awi muri-muri ikahino kali o Galilea ma talagaka. O nyawa yadadala yahino Unaka, so Una wadoto ona magena. 	 و باز به کناره دریا رفت و تمام آن گروه نزداو آمدند و ایشان را تعلیم می‌داد.


Ngohi manena gena o ngora, so o nyawa nakoso Ngohika yahino la aku yowosa, ona magena asa yosalamati. So ona aku iwosa de lo isupu la o ino yamake. 	 من درهستم هر‌که از من داخل گردد نجات یابد و بیرون و درون خرامد و علوفه یابد.


So Ngohi todupa tanu ngini Ngohika o guraci ma duhutu nimaija, la ma ngale ngini igogou nikaya. Bilasu Ngohika lo o baju qaaare nimaija ma ngale nimasitiba, la upa sidago nimawatoka de aku nisimaqe. De hika la o sou nimaija Ngohika ma ngale nia lako ipipilo nisisou, la aku ngini igogou nimasigelelo kali. 	 تو رانصیحت می‌کنم که زر مصفای به آتش را از من بخری تا دولتمند شوی، و رخت سفید را تاپوشانیده شوی و ننگ عریانی تو ظاهر نشود وسرمه را تا به چشمان خود کشیده بینایی یابی.


O ade-ade gena de ma ngale nanga oho o wange isigeto-geto. Duma magena kanaga imaketero lo de o Gikimoi Awi bobita moi. 	 آیا این را بطور انسان می‌گویم یاشریعت نیز این را نمی گوید؟


De lo iqomaka ma nabi Yesaya wobarani walelefo ma Gikimoi Awi demo gena itemo, "O Yahudika yasowo ngaroko idupawa Ngohi isininga, duma Ngohi aku iqehe qaloha. De ngaroko idupawa Ngohi isigolo, duma tomasimane onaka." 	 واشعیا نیز جرات کرده، می‌گوید: آنانی که طالب من نبودند مرا یافتند و به کسانی که مرا نطلبیدندظاهر گردیدم.»اما در حق اسرائیل می‌گوید: «تمام روز دستهای خود را دراز کردم به سوی قومی نامطیع و مخالف.»


Komagena lo upa nisasi de nitemo o duniaka, sababu o dunia gena to Una Awi qohu ma nanaho, eko lo nisasi de nitemo o Yerusalemka, sababu magena o Gikimoi Una o Kolano Wilalamo to Una Awi kota. 	 و نه به زمین زیرا که پای انداز اواست، و نه به ارشلیم زیرا که شهر پادشاه عظیم است،


Komagena lo ma orasi Una o sangahadika witooma, de to ngone nanga dorou qangodu wositagalika de to Una Awi rohe masirete. La ma ngale nanga sininga ma dupa qatotorou gena he pomaha-maha kawa, maro o sone ma bake so o beseso moi lo yaakuwa isigise, de lo o bi moi-moi itotiai gena ka paaka, maro o ngeko qamomuane ma rabaka pooho. Gena o kiali maro kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "Sababu Una wiqabo de wosone la ma ngale ngini gena nia dorou he nisangisara kawa, maro nia nabo qalohaka so niqabo kawa." 	 که خود گناهان ما را در بدن خویش بردارمتحمل شد تا از گناه مرده شده، به عدالت زیست نماییم که به ضربهای او شفا یافته‌اید.از آنروکه مانند گوسفندان گمشده بودید، لکن الحال به سوی شبان و اسقف جانهای خود برگشته‌اید.


O wange moiku o bi nyawa manga ngopa yacecekesi o Yesuska yaaho la wapaqa de wogolo tanu o Gikimoi Awi laha wasicatu onaka, duma Awi muri-muri yakelelo, de yatoosa so yadogore ona magenaka, "Upa niahika!" 	 پس اطفال را نیز نزد وی آوردند تا دست برایشان گذارد. اما شاگردانش چون دیدند، ایشان رانهیب دادند.


O malaikat moi kali o Gikimoi Awi Tahuno wosupuli de una o rarari qadodoto moili wacohono. 	 و فرشته‌ای دیگر از قدسی که در آسمان است، بیرون آمد و او نیز داسی تیز داشت.


O bi nyawa o Saulus wimomote ona magena isawangi itogo-togoka de manga ili lo ihiwa, sababu ona iise o ili magena duma ma nyawa lo yakelelowa. 	 اما آنانی که همسفر او بودند، خاموش ایستادند چونکه آن صدا را شنیدند، لیکن هیچ‌کس را ندیدند.


So o puji ma tahu ma sahe moi, awi ronga o Krispus, una magena de awi tahu ma raba yangodu o Jou Yesus iwipiricayaka, de lo o Korintuska ma nyawa yadadala o Yahudika yasowo ona o Paulus wisigise so o Jou Yesus iwipiricaya de yaosika. 	 اما کرسپس، رئیس کنیسه با تمامی اهل بیتش به خداوند ایمان آوردند و بسیاری ازاهل قرنتس چون شنیدند، ایمان آورده، تعمیدیافتند.


O Gikimoi Awi nyawa manga sala wakeleloka, de Una wotemo, "Niososininga! Ma orasi he idumuka, Ngohi asa o jaji qamomuane moi taaka o bi Yahudika ma nyawa yangoduka, bai o Israelka de lo o Yehudaka. 	 چنانکه ایشان را ملامت کرده، می‌گوید: «خداوند می‌گوید اینک ایامی می‌آید که با خاندان اسرائیل و خاندان یهوداعهدی تازه استوار خواهم نمود.


De o arata magena ma ija ma sononga una dede ma peqeka imakanako so wadiahika, awi ngale to una awi gimina masirete, de ka cawali ma sononga una wotagi so o bi rasulka wasicoho de wosingangasu ma ija ma lamo gena kamagena. 	 قدری از قیمت آن را به اطلاع زن خود نگاه داشت و قدری از آن راآورده، نزد قدمهای رسولان نهاد.


La o Yesus wotemoli onaka, "Ngini tinisingangasu igogou, nako o nyawa yangodu isibubuo o dunia manenaka gena, o nyawa moiwa kanaga ifoloi yolamo de o Yohanes Wooosi. Ngaroko komagena, o orasi manena de isikahika, o nyawa la kanaga yodadi o Gikimoi Awi nyawa Awi pareta ma rabaka, ona magena igogou asa yosanangi. Komagena lo ona nagoona imahadoku o Gikimoi Awi simaka, ona magena lo ifoloi yosanangi de o Yohanes. 	 هرآینه به شما می‌گویم که از اولاد زنان، بزرگتری از یحیی تعمید‌دهنده برنخاست، لیکن کوچکتر در ملکوت آسمان از وی بزرگ تر است.


Ngomi gena ma orasi misumbayang ma ngale ngini ningodu, de mia sumbayang ma rabaka kanaga o Gikimoi, ena gena o Jou Yesus Kristus ma Babaka mitemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." 	 خدا و پدر خداوند خود عیسی مسیح راشکر می‌کنیم و پیوسته برای شما دعا می‌نماییم،


De lo to ngohi ai dodiao ipipiricaya kanena ma binukasi lo manga salam yosidingo tanu asa nimakamake kali de ngini, ma boboloi ona kanaga ma Kaisar awi kadatoka yomomanara. 	 جمیع مقدسان به شما سلام می‌رسانند، علی الخصوص آنانی که از اهل خانه قیصر هستند.


Powigiliri o Gikimoi, Una nanga Jou Yesus Kristus ma Baba. Sababu to Una Awi galusiri gena foloisi ilamo, so nanga oho waaka qamomuane koloko asa inasibuo kali. Waaka komagena sidago lo o Yesus Kristus o sone ma rabano wisioho kali, so ngone nanga ngongano gena asa igogou foloisi qaputuruli. 	 متبارک باد خدا و پدر خداوند ما عیسی مسیح که بحسب رحمت عظیم خود ما رابوساطت برخاستن عیسی مسیح از مردگان از نوتولید نمود برای امید زنده،


So muna momatoore, ami ili mapoputuru, motemo ongo Mariaka, "Igogou, o ngopeqeka manga sidongirabaka cawali ngona manena o Gikimoi Awi laha wonisicatu ifoloi, de ani pokoka o ngopa Una magena lo Awi laha wisicatuka bai! 	 به آواز بلند صدا زده گفت: «تو در میان زنان مبارک هستی و مبارک است ثمره رحم تو.


Ato Awi laha wosidumuka asa Una witide de imakitinga so wakahika o sorogaye. 	 و چنین شد که در حین برکت دادن ایشان، ازایشان جدا گشته، به سوی آسمان بالا برده شد.پس او را پرستش کرده، با خوشی عظیم به سوی اورشلیم برگشتند.


Ngini maro ai ngopa-ngopa tososininga, sababu igogou ma Kristus wosoneka de o Gikimoi asa nia dorou wosiaponguka, so ngohi o orasi manena nginika asa tinidelefo kali. 	 ای فرزندان، به شما می‌نویسم زیرا که گناهان شما بخاطر اسم او آمرزیده شده است.


De ma dodoguka, Una lo womasimane ngohi masireteka, ngaroko ngohi gena imatero maro o ngopa moi awi orasi yaado waasi de wisibuoka. 	 و آخر همه بر من مثل طفل سقطشده ظاهر گردید.


Ngini magegena o Gikimoi winihihirika so nidadi to Una Awi nyawa masirete wadododara, so de nia sininga qamomuane gena tanu ngini nimatekegalusiri moi de moika, de niadupa o loha nimatekekagaka, de nia sininga qamuuqu moi de moika de nia sabari lo ilamo. 	 پس مانند برگزیدگان مقدس و محبوب خدا احشای رحمت و مهربانی و تواضع و تحمل و حلم را بپوشید؛


De nakoso maena wamakeli, ngini tinisingangasu igogou, una asa ifoloi winali de o duba ngai moi isisisa magena, ifoloi de o duba ngai morisiwo de siwo kiaka isisisawa. 	 و اگر اتفاق آن را دریابد، هرآینه به شما می‌گویم بر آن یکی بیشتر شادی می‌کند از آن نود و نه که گم نشده‌اند.


Ato iwitago, de kagena o nyawa moi wisioto ma Imam Wilalamo awi gilalo moika, so awi ngau ma girinaka lo waturaka. 	 و یکی از ایشان، غلام رئیس کهنه را زده، گوش راست او را از تن جدا کرد.


Kagena de ma ngale o Yesus o Sabat ma wange de asa o nyawa wasiloha, so o puji ma tahu wapopareta una magena witoosa de wotemo o nyawa o puji ma tahuka, "Kanaga o wange butanga ngone pomanara. So o wange ma somoa moika de ngini niahino la nigolo winisiloha, upa o Sabat ma wangeka bai!" 	 آنگاه رئیس کنیسه غضب نمود، از آنروکه عیسی او را در سبت شفا داد. پس به مردم توجه نموده، گفت: «شش روز است که باید کاربکنید در آنها آمده شفا یابید، نه در روزسبت.»


To ngohi ai edekati kanena o Nikopolis ma kotaka togogesi sidago o alo de o rato ma orasi ipasa, so ma orasi o Artemas eko o Tikhikus la kagena imasidiado ngonaka, de ngohi tonisulo ngona tanu nomasidailako qaloha la nakahino ngohino o Nikopoliska. 	 وقتی که ارتیماس یا تیخیکس را نزد توفرستم، سعی کن که در نیکوپولیس نزد من آیی زیرا که عزیمت دارم زمستان را در آنجا بسر برم.


De o orasi magena o nyawa yadala wikelelo o kia o Paulus waaaka, de ona imanere de o Likaoniaka manga demo itemo, "Wewe! Nagala nanga giki o Zeus de o Hermes iuti o duniaku so imasirohe maro o nyawa." 	 اما خلق چون این عمل پولس را دیدند، صدای خود را به زبان لیکاونیه بلند کرده، گفتند: «خدایان به صورت انسان نزد مانازل شده‌اند.»


Duma ngini ningodu manena asa niboditowa de nia kia naga moi lo waali asa isisa, so ma ngale nia rohe ma buturu iliho ngohi togolo de tinigegego nginika la, ngaroko ka ma cunu lo, hitilahi nioqo kasi." 	 پس استدعای من این است که غذا بخورید که عافیت برای شما خواهد بود، زیرا که مویی از سر هیچ‌یک از شما نخواهد افتاد.»


So kagena de o deru ma nyawa o gumi de o teto iqehe so o teo ma luku yatuga de yamake o meter moruhaku. Qabolo de mia deru magena yaqohaka qaqasi sutu ikuruka, de ona yatuga kali so yamake ma luku o meter moruwangeku. 	 پس پیمایش کرده، بیست قامت یافتند. وقدری پیشتر رفته، باز پیمایش کرده، پانزده قامت یافتند.


Ma ngale o Yesus niwihoholu gena o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma gimina moika asa itemo komanena, 'O teto o tukang yahoholu de yapapakewa magena done asa isiaka de idadi o tahu ma sosoqe ma teto ma nonoma.' 	 این است آن سنگی که شما معماران آن را رد کردید والحال سر زاویه شده است.


So nakoso to ngohi ai rohe manena gena, ma nyafusu asa tapareta qaputuru. Upa sidago o nyawa ma somoa tasihabari qaboloka, de ma dodoguka ngohi masirete o hadiah o Gikimoi wosijajajika magena he tamakewa. 	 بلکه تن خودرا زبون می‌سازم و آن را در بندگی می‌دارم، مباداچون دیگران را وعظ نمودم، خود محروم شوم.


Upa sidago to Una Awi jaji magena ka cawali o nyawa ona magena Awi bobita yaaaka aku yamake. Nakoso komagena, kanaga ona manga piricaya Unaka de Awi jaji onaka magena ma faida asa ihiwa. 	 زیرا اگر اهل شریعت وارث باشند، ایمان عاطل شد و وعده باطل.


Ngini gena niise qaboloka, ngohi tinisingangasuka totemo ngohi manena o Salamati ma Kolano isowo, duma o Gikimoi woisulo ngohi la ngohi asa toqomano. 	 شما خود بر من شاهد هستید که گفتم من مسیح نیستم بلکه پیش روی او فرستاده شدم.


Nakoso o toka wingosa iwisitodokano imatoore imaili-ilika, de iwisiwawako yapoputuruka, sidago awi uruno lo o geko isupu. O toka magena kanaga iwisangisara de lo iholu isupu unano. 	 که ناگاه روحی او رامی گیرد و دفعه صیحه می‌زند و کف کرده مصروع می‌شود و او را فشرده به دشواری رها می‌کند.


De lo o bole ma hutuno yaakuwa ma sopo o igo lo ioho, de lo o igo ma hutuno yaakuwa ma sopo o bole lo ioho. Komagena lo o sumu qatotorou yaakuwa isupu o ake qaloloha. Magena maro o goginano moi ngoneka, so ma orasi ngone posumbayang de o Gikimoi Awi ronga posilamo qaboloka, de upa ngone gena asa o nyawa lo manga ronga paaka qatorou. 	 یا می‌شودای برادران من که درخت انجیر، زیتون یا درخت مو، انجیر بار آورد؟ و چشمه شور نمی تواند آب شیرین را موجود سازد.


Komagena so wotemo kali onaka, "So ngini niahino kanena gena niwisari naguuna." "O Yesus, Una o Nazaretka ma nyawa." 	 او باز از ایشان سوال کرد: «که را می طلبید؟» گفتند: «عیسی ناصری را!»


Ngaroko, ngomi lo mimaketerowa de o nyawa ma somoa la o Gikimoi Awi demo yosihohabari de kanaga manga edekati o pipi yamake. Salanta ngomi mia edekati gena ka ibolowo o Gikimoi Awi simaka, sababu ngomi gena Una womisulo la Awi demo misihabari de ma Kristus Awi kuasa. 	 زیرا مثل بسیاری نیستیم که کلام خدا را مغشوش سازیم، بلکه از ساده دلی و از جانب خدا در حضور خدا در مسیح سخن می‌گوییم.


Nako komagena, de ona manga sininga gena asa itiai kali de o Iblis ma sabatolo yapopilikuka gena aku ona imasose, o sabatolo yapilikuka gena ma ngale o Iblis wasihagaka so to una awi dupa yamote. 	 تا از دام ابلیس باز به هوش آیند که به حسب اراده او صیداو شده‌اند.


O ngopeqeka muna magena momasitibaku o baju qauungu de qasosawala, de lo misijojora o guraci, o paramata, de lo o mutiara. Ami giaka mocohono o udo-udo o guraci, de ma rabaka iwedo gena maro ami manara o bi nyafusu ma dorou de o bi moi-moi o maqe ma manara maakaka. 	 و آن زن، به ارغوانی و قرمز ملبس بود وبه طلا و جواهر و مروارید مزین و پیاله‌ای زرین به‌دست خود پر از خبائث و نجاسات زنای خودداشت.


Ma ngale yangodu manga manara wahiri komagena, so o nyawa iqomaka isosone ona magena lo o habari qaloloha yasihabarika la yoiseka. Sababu ma ngale ona magena lo ngaroko maro o Gikimoi Awi fanggali o nyawa yangoduka so isoneka, duma o nyawa ona magena de Awi Gurumi ma kuasa lo aku ioho ka sidutu ikakali, maro Una wodupa. 	 زیرا که از اینجهت نیز به مردگان بشارت داده شد تا بر ایشان موافق مردم بحسب جسم حکم شود و موافق خدا بحسب روح زیست نمایند.


Ma moiku de o Yesus ma awa de Awi gianongoru yahino manga dupa Una wimake, duma yaakuwa iwiado Unaka, sababu o nyawa yadala poli. 	 و مادر وبرادران او نزد وی آمده به‌سبب ازدحام خلق نتوانستند او را ملاقات کنند.


Ngomi miholu mimatogu, sababu misibicara maro o kia ngomi masirete miakeleloka Una waaaka de miiseka Una wotetemo gena." 	 زیرا که ما را امکان آن نیست که آنچه دیده و شنیده‌ایم، نگوییم.»


So nakoso ngini kanaga nigoge o rimoi ma rabaka dede Ngohi de to Ngohi Ai demo lo igoge nia siningaka gena, o kia bato ngini o Gikimoika nigolo, magena asa winihike nginika. 	 اگر در من بمانید و کلام من در شما بماند، آنچه خواهیدبطلبید که برای شما خواهد شد.


De ma binukali de o teto yasisosariwi sidago yosone, de ma binukali yagaragaji so yatola sinotoka, de lo ma binuka kali de o sumarangi yasitoomaka. Ma binukali isususa gena manga baju ka o duba eko o kabi ma kahi. Ona igogou de manga oho ma kurangi ilamo, de yasisusa de yasisangisara. 	 سنگسارگردیدند و با اره دوپاره گشتند. تجربه کرده شدندو به شمشیر مقتول گشتند. در پوستهای گوسفندان و بزها محتاج و مظلوم و ذلیل و آواره شدند.


De ngini ningodu moi de moika tanu o nyawa ma somoa to ona magena manga dupa lo niosininga, upa ka cawali to ngini nia dupa masirete. 	 و هریک از شما ملاحظه کارهای خود را نکند، بلکه هرکدام کارهای دیگران را نیز.


So de o ngopa Una magena wikelelo, de ona isihabari maro kia yododedemo o ngopa Una magena igogou o malaikat yasingangasuka. 	 چون این را دیدند، آن سخنی را که درباره طفل بدیشان گفته شده بود، شهرت دادند.


De o ngopeqeka la kanaga o sumbayang ma rabaka eko o Gikimoi Awi demo yosingongangasu gena, nakoso manga sahe lo yatalake yoholuka, de ona magena manga sahe gena ma roka asa wisiceke. Sababu nanga adati de nanga galepu gena itemo o ngopeqeka la kanaga manga sahe yatalake iholu, gena itiaiwa, koloko maro o ngopeqeka moi ami sahe ma hutu gena yakuluka. 	 اما هر زنی که سر برهنه دعا یانبوت کند، سر خود را رسوا می‌سازد، زیرا این چنان است که تراشیده شود.


De kanaga lo isilefo kali itemo, "O nyawa yacocawaro manga siningaka gena o moi-moi o kia bato ibao, qangodu magena o Jou wanako igogou ma faida lo ihiwa." 	 و ایض: «خداوند افکار حکما را می‌داند که باطل است.»


Qabolo de o Yesus Awi muri-muri wasano wotemo, "Idodooha Ai ade-ade qangodu magena ngini nisihodaka." Ona itemo, "Miosihodaka bolo." 	 عیسی ایشان را گفت: «آیا همه این امور رافهمیده‌اید؟» گفتندش: «بلی خداوندا.»


Qabolo de Una asa o segel ma ihaka waraca kali. Waracaka, de ngohi toise o dodadi ngai iha gena ma ihaka itemo, "Hino nosupusi!" 	 و چون مهر‌چهارم را گشود، حیوان چهارم را شنیدم که می‌گوید: «بیا (و ببین )!»


De ngaroko o Yesus Una Awi nonako ihahairani waaka kagena o nyawa manga simaka, duma ona asa iholu iwipiricaya Unaka. 	 و با اینکه پیش روی ایشان چنین معجزات بسیار نموده بود، بدو ایمان نیاوردند.


So nakoso o Yahudika ma nyawa o habari qaloloha magena ona asa yaholu, sidago o habari gena aku inisidiado nginika de ona idadi maro o Gikimoi Awi lawangi. Ngaroko komagena, duma ma ngale manga ete de manga topora gena Una wajajika de ona wahirika, so kanaga asa ona wadodara. 	 نظر به انجیل بجهت شما دشمنان‌اند، لکن نظر به اختیاربه‌خاطر اجداد محبوبند.


So ma moiku o Yesus kanaga womaokoye o Genesaret ma talaga ma dateka, de o nyawa yadadala iwisidehelo Unaka, yodupa o Gikimoi Awi demo yoise. 	 و هنگامی که گروهی بر وی ازدحام می نمودند تا کلام خدا را بشنوند، او به کناردریاچه جنیسارت ایستاده بود.


Ma duuruka, de o Yesus womasimane kali Awi muri-murika kagena o Tiberias ma Talaga ma dateka. Ma jarita gena komanena. 	 بعد از آن عیسی باز خود را در کناره دریای طبریه، به شاگردان ظاهر ساخت و بر اینطور نمودار گشت:


De ngohi takelelo o malaikat yatumudingi o Gikimoi Awi simaka imaookoye, de asa yahike onaka o trompet ngai tumudingi. 	 و دیدم هفت فرشته را که در حضور خد ایستاده‌اند که به ایشان هفت کرنا داده شد.


Duma Una Awi ngale gena Awi rohe masirete wositero maro o Gikimoi Awi Tahu. 	 لیکن او درباره قدس جسد خود سخن می‌گفت.


Kagena de o ili magena itemo kali o sorogaku, 'O kia o Gikimoi wotemo magena aku ka paoqo, upa ani sininga ma rabaka itemo yaakuwa.' 	 بار دیگر خطاب از آسمان در‌رسید که "آنچه خدا پاک نموده، توحرام مخوان."


O Demo gena Una o oho ma hutu so o moi-moi qangodu wosioho. Komagena lo o nita ma duhutu so aku yaado o bi nyawaka. 	 در او حیات بود و حیات نور انسان بود.


De o Petrus wotemo, "Jou, ngaroko ngohi bilasu ibui eko lo itooma, duma ngohi igogou ka tonimote Ngona bai!" 	 به وی گفت: «ای خداوند حاضرم که با تو بروم حتی در زندان و درموت.»


Ngohi ai edekati qalohawa nako ka jai-jai bato totulu nginika. Nako o Jou woisimaha, de ngohi todupa dede ngini togoge ma orasi gena sutu iteka. 	 زیرا که الان اراده ندارم در بین راه شما راملاقات کنم، چونکه امیدوارم مدتی با شما توقف نمایم، اگر خداوند اجازت دهد.


So o Yesus Awi muri-muri wasigaro imasisihito o talaga ma sonongaka, kagena de ona yopane o deruku de imajobo yoside kadoka o talaga ma sonongaka. 	 چون به کشتی سوار شد، شاگردانش ازعقب او آمدند.


Duma ma orasi o Gikimoi Awi jaji wihike o Abrahamka, awi dagali wasulowa, duma Una masirete asa wisibicara o Abrahamka. Komagena o Gikimoi masirete Awi jaji gena wihike o Abrahamka, de o jaji magena asa wosiganapuka. 	 اما متوسط از یک نیست، اماخدا یک است.


De ona itemo, "Pei! Baba, nakoso Una Awi sala ihiwa, de upa lo miwingaho ngonaka." 	 در جواب او گفتند: «اگر او بدکار نمی بود، به تو تسلیم نمی کردیم.»


Ma orasi he idumuka de igogou yaadoka, de ngini asa nimodo so nipiringaka moi-moi to ngini nia tahuka. Ngini asa niloqa so Ngohi nidongosaka. Qadoohawa, Ngohi tomatengo kawa, sababu Ai Baba Una asa dede Ngohi. 	 اینک ساعتی می‌آید بلکه الان آمده است که متفرق خواهید شد هریکی به نزدخاصان خود و مرا تنها خواهید گذارد. لیکن تنهانیستم زیرا که پدر با من است.بدین چیزها به شما تکلم کردم تا در من سلامتی داشته باشید. در جهان برای شما زحمت خواهد شد. و لکن خاطرجمع دارید زیرا که من بر جهان غالب شده‌ام.»


De nia manara ma rabaka bilasu niakaeli upa nibusengi, duma ngini de o Gurumi Qatetebi ma buturu o Jou niwileleani. 	 در اجتهاد کاهلی نورزید و درروح سرگرم شده، خداوند را خدمت نمایید.


Ma orasi magena o puji ma tahu ma rabaka o nyawa wikokitoka moi de una womatoore wotemo o Yesuska, 	 و در کنیسه مردی بود، که روح دیو خبیث داشت و به آواز بلند فریادکنان می‌گفت:


De ma ngale to Una Awi sigogise, so Una gena wodadi wososalamati moi la kanaga Awi kurangi moi lo ihiwa, de lo wodadi o oho ka sidutu ikakali ma gola ma ngale o nyawa Una wisigogigise ona magena yangodu. 	 و کامل شده، جمیع مطیعان خود را سبب نجات جاودانی گشت.


Hika nia sopo nisimane kasi, imatero de nia dorou qangodu niapalako, la aku tinipiricaya igogou ngini gena nimatoba de nimatodubaka. De upa lo nia sininga ma rabaka niatagapi de nitemo, 'Igogou, ngomi manena o Abraham awi ngopa de awi danoku so mia dorou ma fanggali gena miamakewa.' Komagenawa. Ngohi totemo nginika, igogou de o bi teto-teto manena bato o Gikimoi gena aku waaka o Abraham awi ngopa de awi dano so qadoohawa. Nakoso ngini nimatoba de nimatodubawa gena, bilasu Una asa winifanggali de o dorou. 	 پس ثمرات مناسب توبه بیاورید و در خاطر خود این سخن را راه مدهید که ابراهیم پدر ماست، زیرا به شما می‌گویم خدا قادر است که از این سنگها، فرزندان برای ابراهیم برانگیزاند.


Kagena de o nyawa wikokitoka magena womasitudu onaka, de wangangapo sidago manga baju lo waraca-racaka de manga rohe lo waqabo-qaboka, qabolo de ona yatumudingi iloqaka o tahu magena ma rabano. 	 و آن مرد که روح پلید داشت برایشان جست و بر ایشان زورآور شده، غلبه یافت بحدی که از آن خانه عریان و مجروح فرار کردند.