O Yahudika ma bi imam magena, o wange isigeto-geto o suba ma rihoka imaoko manga manara yaaka, de manga suba-suba ka imakoketero yaaho isisuba o Gikimoika isidadu-dadu duma manga suba magena yaakuwa o dorou yapiki. 	 و هر کاهن هر روزه به خدمت مشغول بوده، می‌ایستد وهمان قربانی‌ها را مکرر می‌گذراند که هرگز رفع گناهان را نمی تواند کرد.


O nyawa la idadi ileleleani, ona igogou yaakuwa itemo, 'Nako ngohi de ai tuangi woipopareta, ngohi foloi ilamo,' magena yaakuwa isibicara. De komagena lo nakoso o nyawa moi de kanaga wisulo awi dodiaoka wotemo, 'Notagi ai demo naaho de nadedemo onaka,' so una wotagi wadedemo gena, waakuwa womasihie wotemo, 'Nakoso ngohi de kanaga woisusulo gena, ngohi masirete foloi tolamo.' 	 آمین آمین به شما می‌گویم غلام بزرگتر از آقای خودنیست و نه رسول از فرستنده خود.


Duma o Gikimoi asa wotemo, "Igogou, upa ka ngona nomatengo, duma kanagasi o nyawa yanau yacala tumudingili gena tatingaka ma ngale Ngohi Ai nyawa masirete. Ona magena o giki ikokulai o Baal gena yasuba waasi." 	 لکن وحی بدو چه می‌گوید؟ اینکه «هفت هزار مرد بجهت خود نگاه داشتم که به نزد بعل زانو نزده‌اند».


Qabolo de o malaikat ma sinotoka awi trompet wawuwu kali, de kanaga o kia naga ilalago koloko o tala ilalamo de ka isora-sora gena yaumo de isipaka o teoku. So o teo lo koloko ibati saangeka, de o bati moi imadadi o au, 	 و فرشته دوم بنواخت که ناگاه مثال کوهی بزرگ، به آتش افروخته شده، به دریا افکنده شد و ثلث دریا خون گردید،


Komagena so o nyawa nakoso manga sininga qatorou so o dorou yodupa yaakasi, qohaka la ona yaaka. De o nyawa nakoso maro o Gikimoi Awi sininga komagena lo to ona manga sininga qatebi so yodupa o loha yaakasi, qohaka la ona magena o loha yaaka o Gikimoi Awi simaka." 	 هر‌که ظالم است، باز ظلم کند و هر‌که خبیث است، بازخبیث بماند و هر‌که عادل است، باز عدالت کند وهر‌که مقدس است، باز مقدس بشود.»


So kagena o bi rasul de o Yerusalem ma gogobu de lo manga roriri manga sininga ka ngai moi isitatapuka, bilasu to ona manga sidongirabano o nyawa yahirika la ona, de o Paulus, de o Barnabas yasulo ma ngale itagi imakangaho o Antiokhiaka manga demo magena isingangasu. So ona o gogobu ma roriri yasinoto yahiri, ena gena o Silas de o Yudas wisironga lo o Barsabas. 	 آنگاه رسولان و کشیشان با تمامی کلیسابدین رضا دادند که چند نفر از میان خود انتخاب نموده، همراه پولس و برنابا به انطاکیه بفرستند، یعنی یهودای ملقب به برسابا و سیلاس که ازپیشوایان برادران بودند.


De ma ngale una magenaka o ngora wojojajaga done asa o ngora wibelenga, de lo una awi ili gena asa o bi duba ka yanako de wisigise. Una awi duba waaso moi-moi de ma rongaka gena wabicara, de ona wisigise so yahino de lo mamoi-mamoi una asa watuda wosisupu ma kurungano. 	 دربان بجهت او می‌گشاید و گوسفندان آواز او رامی شنوند و گوسفندان خود را نام بنام می‌خواند وایشان را بیرون می‌برد.


O Yesus wosumbayang wosibolo de Una de Awi muri-muri gena imajobo yakahika o Kidron ma Selera yatola. De kagena o selera ma sonongano kanaga o doro moi so ona o doro magena ka yowosa. 	 چون عیسی این را گفت، با شاگردان خود به آن طرف وادی قدرون رفت ودر آنجا باغی بود که با شاگردان خود به آن درآمد.


Kagena de ngohi o gogelelo moili tamake kali, kanaga o lobi qaaare de ma qokuka Una womatetengo womatamiye, Una maro o nyawa yanau moi. Una Awi saheku kanaga de Awi mahkota o guracino, de Awi giaka o rarari qadodoto moi wacohono. 	 و دیدم که اینک ابری سفید پدید آمد و برابر، کسی مثل پسر انسان نشسته که تاجی از طلادارد و در دستش داسی تیز است.


Qabolo de wotemoli, 'Ma sababu magegena yanau moi bilasu ma baba de ma awa wadongosa la una de awi peqekaka, so ona asa idadi ka ka moi, 	 و گفت از این جهت مرد، پدر و مادرخود را رها کرده، به زن خویش بپیوندد و هر دویک تن خواهند شد؟


Nakoso ngini igogou ninako Ngohi manena naguuna, de magena imatero maro ngini lo igogou Ai Baba niwinako. So o orasi manena de isikahika, ma ngale Una gena ngini igogou niwinanako de lo niwikokeleloka." 	 اگر مرا می‌شناختید، پدر مرانیز می‌شناختید و بعد از این او را می‌شناسید و اورا دیده‌اید.»


So kagena de o Gurumi Qatetebi wotemo o Filipuska, "Nahika awi padati ma dateka, de notagi nowimote-mote." 	 آنگاه روح به فیلپس گفت: «پیش برو و با آن ارابه همراه باش.»


Una asa wosiholuwa de womatoorewa, eko lo o bi ngekoka Awi ili wosilamo lo yoisewa. 	 نزاع و فغان نخواهد کرد و کسی آواز او را در کوچه هانخواهد شنید.


Magena qangodu ka o Gurumi womatetengo Awi manara de Una o cocatu moi-moi magena wositoku o nyawaka, mote to Una Awi dupa masirete. 	 لکن در جمیع اینها همان یک روح فاعل است که هرکس را فرد بحسب اراده خود تقسیم می‌کند.


Ai dodiao nipipiricaya, ngone de o Yesus Kristus nanga Jou pomarimoika de lo o Gikimoi Awi Gurumi wonasiputuru so pomatekedodara moi de moika, so ngohi tinibaja de togolo nginika, tanu ngini dede ngohi pomakomote pogolo o Gikimoika. Ma ngale ngohi gena hika o Gikimoika nigolo, 	 لکن‌ای برادران، از شما التماس دارم که بخاطر خداوند ما عیسی مسیح و به محبت روح (القدس )، برای من نزد خدا در دعاها جد وجهدکنید،


De Una wotemo, "Niakelelo! Nginika tinisingangasu igogou, mobabalo mosususa magena mongado foloi ilamo, nako positetero de o nyawa yangodu manga suba o boruaku yongangado gena. 	 پس گفت: «هرآینه به شمامی گویم این بیوه فقیر از جمیع آنها بیشترانداخت.


duma kanaga ai sininga ma rabaka lo o ngeko moili igoge gena, o dorou ma dupa iholu o kia kanaga tosininga la tamode, sidago lo ka o dorou ma dupa gena ma pareta tosigise, maro o gilalo moi bilasu awi tuangi wisigise. 	 لکن شریعتی دیگر در اعضای خودمی بینم که با شریعت ذهن من منازعه می‌کند و مرااسیر می‌سازد به آن شریعت گناه که در اعضای من است.


De ma ngale Una wonasisalamati so o mulia magegena ngone asa pongongano. Nakoso o kanaga o kia naga moi pongongongano magena pamake qabolo, de ngone asa upa he pongongano kali. Sababu o kia naga o nyawa yangongongano gena, nakoso yamakeka, de ona asa yangongano kawa. 	 زیراکه به امید نجات یافتیم، لکن چون امید دیده شد، دیگر امید نیست، زیرا آنچه کسی بیند چرا دیگردر امید آن باشد؟


hika la ngini bilasu nianako, de ngone o Israelka ma nyawa inangodu lo bilasu panako, ma ngale o Salamati ma Kolano, o Yesus o Nazaretno ma nyawa, to Una Awi kuasa so o nyawa una manena womaookoye to ngini nia simaka una wilohaka. O Yesus Una magena ngini niwisidasangahadika, duma o Gikimoi wisioho kali o sone ma rabano. 	 جمیع شما و تمام قوم اسرائیل را معلوم باد که به نام عیسی مسیح ناصری که شما مصلوب کردید و خدا او را از مردگان برخیزانید، در او این کس به حضور شما تندرست ایستاده است.


So o nyawa yadadala magena imagoge imarihi-rihi. Kanaga o dolomu ma nuka yararatu moi de lo o dolomu ma nukali yamomoritoha. 	 پس صف صف، صد صد و پنجاه پنجاه نشستند.


Nakoso o nyawa nagoona de o Gikimoi ma Ngopa imarimoika, de ona asa yamake o oho ka sidutu ikakali. Duma nakoso kanaga o nyawa nagoona la yoholu imarimoi de Una, ona magena o oho ka sidutu ikakali gena yamakewa. 	 آنکه پسر را داردحیات را دارد و آنکه پسر خدا را ندارد، حیات رانیافته است.


Una ka wanako Awi muri-muri manga sininga de o kia ona isibicara. So Una wotemo onaka, "Ce! Ngini nia sininga isusa ma ngale to ngini nia roti ihiwa. Qadodooha so ngini niasihoda waasi de niasahe waasi sidago o orasi manena. Kodo! Kiaso nia piricaya ikurangi maro komagena. 	 عیسی فهم کرده، بدیشان گفت: «چرا فکرمی کنید از آنجهت که نان ندارید؟ آیا هنوزنفهمیده و درک نکرده‌اید و تا حال دل شما سخت است؟


O Yesus iwingaho ma Imam Wilalamo awi tahuka. Kagena de o imamka ma bi sahe, de o Yahudika manga roriri, de lo o bi guru agama yangodu imatolomu. 	 و عیسی را نزد رئیس کهنه بردند و جمیع روسای کاهنان و مشایخ و کاتبان بر او جمع گردیدند.


O Filipus una wotagi kagena o Samaria ma doku ilalamoka de wosihabari ma ngale o Salamati ma Kolano. 	 اما فیلپس به بلدی از سامره درآمده، ایشان را به مسیح موعظه می‌نمود.


Duma o wange manena gena nagala ngone asa inakalaki, sababu ngone masirete poruwahe de o gangamo posigoko, de nakoso inasano, ma sababu o kia gena ngone pobicara paakuwa. So nakoso ngini nimode positiai, bilasu niaqohaka la o hakim de o kawasa manga simaka, de kagena asa ma diai pasari igogou eko hiwa." 	 زیرادر خطریم که در خصوص فتنه امروز از مابازخواست شود چونکه هیچ علتی نیست که درباره آن عذری برای این ازدحام توانیم آورد.»این را گفته، جماعت را متفرق ساخت.


Sababu nakoso nitagi o nita ma rabaka gena, kanaga niaaka o manara de ma sopo moi-moi qangodu kiaka qaloloha, itotiai, de lo igogou. 	 زیرا که میوه نور در کمال، نیکویی وعدالت و راستی است.


sidago lo nia sukuru niatide o Baba Gikimoika. Sababu Una waaka la asa idadi, ma orasi ngini o soroga ma nita ma rabaka nigoge, de o moi-moi maro o kia Una wojajajika done asa Awi nyawa yamake o sorogaka, magena lo aku niamakeli. Maro o ngopa moi ma baba awi warisi aku wamake. 	 و پدر راشکر گزارید که ما را لایق بهره میراث مقدسان درنور گردانیده است،


Hika ngini nimasitiari. Upa sidago o dodoto ikokulai gena ngini inisabatolo. O dodoto magena ma sihino ka o nyawano so ma faida ihiwa de ikulai. Sababu magena ma Kristusno qasowo, duma ona inidoto o adati de o galepu nanga ete de nanga toporano, de lo o kuasa ma buturu ma sihino ka o duniano. 	 باخبر باشید که کسی شما را نرباید به فلسفه و مکر باطل، برحسب تقلید مردم وبرحسب اصول دنیوی نه برحسب مسیح،


De ona itemo unaka, "O Yesus o Nazaret ma nyawa nonena wokahino." 	 گفتندش عیسی ناصری در گذر است.


So kagena de ngohi asa to una awi simaka tobukuku la ai suba tatide unaka. Duma una wosibicara wotemo ngohika, "Upa! Ngohi gena ka to ngini nia dodiao moi o Gikimoi Awi sosulo, imatero maro ngona de lo ani dodiao ona o habari ma ngale o Yesus Kristus yosihohabari. So tanu ka o Gikimoi Una magenaka asa ngona nosuba. Sababu o bi nabi ona yangodu lo, bai o orasi manena bai o orasi ipapasaka, ma ngale o Yesus Awi dodoto itotiai gena yosingangasu qaboloka." 	 و نزد پایهایش افتادم تا او را سجده کنم. اوبه من گفت: «زنهار چنین نکنی زیرا که من با توهمخدمت هستم و با برادرانت که شهادت عیسی را دارند. خدا را سجده کن زیرا که شهادت عیسی روح نبوت است.»


Ngomi gena mia sihino o Yahudika ma nyawa de upa mia sihino o nyawa o Yahudika yasowo, ona o Yahudika manga bobita o Gikimoino yamotewa so mitemo ona gena yatotorou. 	 ما که طبع یهود هستیم و نه گناهکاران از امت‌ها،


Duma o Yesus wahino, de lo wapaqa de wotemo onaka, "Nimomi, upa nimodo!" 	 عیسی نزدیک آمده، ایشان را لمس نمود و گفت: «برخیزید و ترسان مباشید!»


De Una wototoro magena kanaga Ngohika, nakoso o anggur ma hutu de ma uma gena isopowa, Una done asa walora o uma magena. De nakoso kanaga ma umaka la igogou de ma sopo, ma uma magena done asa Una wodebi ma ngale ma sopo foloisi idala. 	 هر شاخه‌ای در من که میوه نیاورد، آن را دور می‌سازد و هر‌چه میوه آرد آن راپاک می‌کند تا بیشتر میوه آورد.


De o Elyakim ma baba gena o Melea, o Melea ma baba gena o Mina, o Mina ma baba gena o Matata, o Matata ma baba gena o Natan, de o Natan ma baba gena o Daud. 	 ابن ملیا، بن مینان، بن متاتا بن ناتان، بن داود،


Ma dongoho magena o Yahudika ma nyawa o Gikimoika wisusuba, ona magena o bi doku o dunia ma ngoguno kagena o Yerusalemka imasidodogu. 	 و مردم یهود دین دار از هر طایفه زیر فلک دراورشلیم منزل می‌داشتند.


De lo nako yaaku, nimasikadailako la nia oho ma rabaka gena ka cawali o rimoi de o sohi. 	 اگر ممکن است بقدر قوه خود باجمیع خلق به صلح بکوشید.


De niososininga lo ngone popipiricayaka gena potemo igogou o nyawa nagoona la o sangisara yamoku, ona magena manga sininga lo asa isanangi. Ngini nianakoka o Ayub una magena iqoqomaka la o sangisara ma rabaka de una lo aku wamoku, de lo nianako ma orasi o Ayub awi sangisara itoguka de o Jou asa wofanggali de o loha. Sababu o Jou Una magena Awi galusiri de lo Awi laha gena asa ilamo o nyawaka. 	 اینک صابران را خوشحال می‌گوییم و صبرایوب را شنیده‌اید و انجام کار خداوند رادانسته‌اید، زیرا که خداوند بغایت مهربان و کریم است.


Una lo ngone wonasidadika la ngone o nyawa gena podupa powinako sidago lo powisari la tanu Una powimake. Duma Una dede ngone o nyawamoi-nyawamoi gena ma soa ikuruwa, 	 تا خدا را طلب کنند که شاید او را تفحص کرده، بیابند، با آنکه ازهیچ‌یکی از ما دور نیست.


Duma ngohi tosango totemo, 'Hiwa, Jou! Ngohi taakuwa taoqo o bi moi-moi kiaka ngomi o Yahudika mia adati gena mia galepu misibobosoka.' 	 گفتم: "حاشا خداوندا، زیرا هرگز چیزی حرام یا ناپاک به دهانم نرفته است."


So kagena o wange muruo naga ma Kolano Agripa de ma bira ongo Bernike imasidiado o Kaisareaka, ma ngale o Festus maro o gubernur wimomuane moi so yahika iwisimore. 	 و بعد از مرور ایام چند، اغریپاس پادشاه وبرنیکی برای تحیت فستوس به قیصریه آمدند.


O Israel awi ngopa de awi danoku ona yadadala una asa wadoto so ona imakiliho la manga Jou Gikimoi, kiaka iqomaka manga topora wisusuba, Una magena wipiricaya kali. 	 و بسیاری ازبنی‌اسرائیل را، به سوی خداوند خدای ایشان خواهد برگردانید.


So komagena o bi nyawa foloisi yadala yodupa isigise o Gikimoi Awi habari qaloloha so yopiricayaka. 	 اما کلام خدا نمو کرده، ترقی یافت.و برنابا و سولس چون آن خدمت را به انجام رسانیدند، از اورشلیم مراجعت کردند و یوحنای ملقب به مرقس را همراه خود بردند.


Ngini asa nianako ona manga gulai, hitilahi to ona manga manara ma sopo gena nianano. Idadiwa o ngangaru qatotopoka ma sopo o anggur, eko pamake ma sopo o ara. 	 ایشان را از میوه های ایشان خواهید شناخت. آیا انگور را از خار و انجیر را ازخس می‌چینند؟


Magena de o Yesus foloi wigalusiri so Awi gia watoa de una magena, ngaroko wipapado, duma awi roheka wapaqa de wotemo, "Ngohi tomode. So nilohaka bato." 	 عیسی ترحم نموده، دست خودرا دراز کرد و او را لمس نموده، گفت: «می‌خواهم. طاهر شو!»


Ma wange magegenaka de ma simaka, ona lo asa imatekefakati ma ngeko idodooha la o Yesus gena aku iwitooma. 	 و از همان روز شورا کردند که او را بکشند.


Wotemo komagena, de ona magena asa yatodoka de yomadosu o tonaku imarubaka. 	 پس چون بدیشان گفت: «من هستم، » برگشته، بر زمین افتادند.


So o Pilatus wisano kali Unaka, "Idodooha Ngona noise o galaki ma dala magena inisitemo Ngonaka. Qadoohaso nosango noholu." 	 پس پیلاطس وی را گفت: «نمی شنوی چقدر بر تو شهادت می‌دهند؟»


O bi prajurit lo Una wisimaqe. Ona iwidateka de iwihike Unaka o anggur qakokiopi, 	 و سپاهیان نیز او را استهزا می‌کردند و آمده او را سرکه می‌دادند،


La Una wotemoli onaka, "Igogou, ngini o Gikimoi Awi bobita nitilaku ma ngale nisilaku to ngini nia adati de nia galepu masirete. 	 او در جواب ایشان گفت: «شمانیز به تقلید خویش، از حکم خدا چرا تجاوزمی کنید؟


Ma orasi magena o puji ma tahu ma rabaka o nyawa wikokitoka moi de una womatoore wotemo o Yesuska, 	 و در کنیسه ایشان شخصی بود که روح پلیدداشت. ناگاه صیحه زده،


Kagena de o bui ma jojaga manga sahe womomi, de wakelelo o bui ma ngora ipelenga qangoduka, so awi sininga ma rabaka wotemo nagala o bi nyawa yapopilikuka gena iloqa yangoduka, so awi sumarangi walia la tanu womatooma. 	 اما داروغه بیدار شده، چون درهای زندان را گشوده دید، شمشیر خود راکشیده، خواست خود را بکشد زیرا گمان برد که زندانیان فرار کرده‌اند.


Sababu ma peqeka ami rohe gena upa ka muna mapareta, duma kanaga ma roka lo wapareta. De komagena lo ma roka awi rohe gena upa ka una wapareta, duma kanaga ma peqeka lo mapareta. 	 زن بر بدن خود مختار نیست بلکه شوهرش، و همچنین مرد نیز اختیار بدن خود ندارد بلکه زنش،


Qabolo de Una womasimane o Petruska, de lo Awi nyawa wimomote yamogiowo de sinoto yangoduka. 	 و اینکه به کیفا ظاهر شد و بعد از آن به آن دوازده،


Nakoso niwosa o doku moika, de hika o nyawa la kanaga yodupa iniqeqehe qaloha gena ngini niasari. La kagena nimasidodogu, ma bati o doku magena niodongosa. 	 و در هر شهری یا قریه‌ای که داخل شوید، بپرسید که در آنجا که لیاقت دارد؛ پس درآنجا بمانید تا بیرون روید.


Ato o Yesus wakelelo o nyawa yadadala ona magena iwimoteno, de Una wodola o qoku moiye. So qabolo de kagena wogogeku, de o nyawa iwimomote gena yahino so kagena iwisigilolino, 	 خوشابحالها و گروهی بسیار دیده، بر فراز کوه آمد و وقتی که او بنشست شاگردانش نزد اوحاضر شدند.


De nia salam de nia siboso lo tanu nimatekesidiado nia dodiao o Yesus wipipiricaya ona yangoduka. 	 جمیع برادران را به بوسه مقدسانه تحیت نمایید.شمارا به خداوند قسم می‌دهم که این رساله برای جمیع برادران مقدس خوانده شود.


de o Jou womabulutu de winano o Petruska. De o Petrus gena womasininga igogou ma nonomasi o Jou asa wisitemo qabolo unaka, "O toko isore waasi, de ngona he nomanosu nosipara ma saange." 	 آنگاه خداوندروگردانیده به پطرس نظر افکند پس پطرس آن کلامی را که خداوند به وی گفته بود به‌خاطرآورد که قبل از بانگ زدن خروس سه مرتبه مراانکار خواهی کرد.


Ngini tinisingangasu igogou, kanaga iqoqomaka o bi nabi yadala de lo o nyawa de manga sininga itotiai la yodupa yokelelo o kia o orasi manena ngini niakokelelo, duma ona yakelelowa. Ona lo yodupa yoise o kia o orasi manena ngini nioiise, duma ona yoisewa." 	 زیرا هرآینه به شما می‌گویم بسا انبیا وعادلان خواستند که آنچه شما می‌بینید، ببینندو ندیدند و آنچه می‌شنوید، بشنوند ونشنیدند.


O orasi manenaka ngaroko ngohi dede ngini gena ma soa ikuruka, duma ngohi foloi tinisininga nginika. De ngohi de ai kuasa so aku ngini tinisulo gena, ka imatero de ngohi lo kanaga nia sidongirabaka. So de nanga Jou Yesus Awi kuasa gena ngohi Awi sosulo moi manena tositatapuka, la o nyawa o dorou waaaka una magena bilasu awi dorou ma dagali wamake. So bilasu ngini nimatolomuno, de ai sininga asa kanaga nginika, so ngohi nginika tinisulo la ngini de lo nanga Jou Yesus Awi kuasa gena, 	 به نام خداوند ما عیسی مسیح، هنگامی که شما با روح من با قوت خداوند ماعیسی مسیح جمع شوید،


O Yusuf de ongo Maria ona magena manga manara o Jou Awi bobita moi-moi isilelefo gena qangodu yaaka qaboloka, de ona iliho o Nazaret ma dokuka o Galilea ma tonaka. 	 و چون تمامی رسوم شریعت خداوند را به پایان برده بودند، به شهر خود ناصره جلیل مراجعت کردند.


De Una womitemo, "Awa, o kia nodupa." O awa muna magena motemo, "Ngohi ai dupa nakoso done ma orasi Ani pareta ma rabaka, tanu ai ngopa yasinoto manena moi womatami Ani girinaka de moi Ani gubalika la Ani horomati yamake." 	 بدو گفت: «چه خواهش داری؟» گفت: «بفرما تا این دو پسر من در ملکوت تو، یکی بر دست راست و دیگری بر دست چپ تو بنشینند.»


Duma bilasu ngone asa potemo unaka komanena, 'O baju qatetebi nomasitibaku, la ai ino nosidailako. De notamahasi la ngohi tooqo de toudo toqoma kasi, qabolo de asa ngona nooqoli.' 	 بلکه آیا بدونمی گوید چیزی درست کن تا شام بخورم و کمرخود را بسته مرا خدمت کن تا بخورم و بنوشم وبعد از آن تو بخور و بیاشام؟


De o nyawa nagoona nakoso to Una Awi Ngopa magena iwipiricayaka, de ona magena asa upa yasisala. Duma nakoso o nyawa la kanaga iwipiricayawa, ona magena yasisala so igogou bilasu o Gikimoi wafanggali de o dorou, sababu ona wipiricayawa Una magena o Gikimoi Awi Ngopa yanau womatetengo, so ona manga dorou ma rabano Una upa wasisalamati. 	 آنکه به او ایمان آرد، بر او حکم نشود؛ اما هر‌که ایمان نیاورد الان بر او حکم شده است، بجهت آنکه به اسم پسر یگانه خدا ایمان نیاورده.


De lo kiaka o ayati moi kali wotemo, "Ngona gena o Imam moi ka sidutu ikakali, ka imatero maro iqoqomaka o Melkisedek awi manara." 	 چنانکه در مقام دیگر نیز می‌گوید: «تو تا به ابدکاهن هستی بر رتبه ملکیصدق.»


De lo ngini tinisingangasu igogouli, nako ngini nia sidongirabaka nisinoto bato o kia o dunia manenaka nimafakati de nigolo o Gikimoika, Ai Baba o sorogaka, gena ma ngale nia gogolo igogou Una asa womanara. 	 باز به شما می‌گویم هر گاه دو نفر از شما در زمین درباره هر‌چه که بخواهند متفق شوند، هرآینه ازجانب پدر من که در آسمان است برای ایشان کرده خواهد شد.


Bilasu nia sininga ma meta qaputuru o bi moi-moi kagena o sorogaka, de upa nia sininga ma dupa niaaka maro o bi moi-moi qatotorou o nyawa kanena o duniaka yaaaka. 	 درآنچه بالا است تفکر کنید، نه در آنچه بر زمین است.


Duma o nyawa la kanaga yomomote de ma Jou, de ona imadadi ka ka o sininga moi dede Una. 	 لکن کسی‌که با خداوندپیوندد یکروح است.


So nakoso ngini nia sidongirabaka, nagala kanaga nimuruo naga nitemo bilasu mia manara magena ma sopo niatailako de niahiri. Duma nako ngohi gena kanaga ngini eko nagoona bato ngohi nituga, magena qadoohawa. Ai manara ma sopo gena he tahiriwa. 	 امابجهت من کمتر چیزی است که از شما یا از یوم بشر حکم کرده شوم، بلکه برخود نیز حکم نمی کنم.


Komagena lo ma ngale o nyawa manga sininga gena upa he o nyawa asa iwisingangasu, sababu igogou Una wanako qaboloka. 	 و از آنجا که احتیاج نداشت که کسی درباره انسان شهادت دهد، زیراخود آنچه در انسان بود می‌دانست.


Nakoso o nyawa niadodara, de ngini asa upa o dorou niaaka onaka. So o nyawa la kanaga o nyawa yadodara, de ona magena asa o bobita o Gikimoino gena qangodu yaaka qaboloka. 	 محبت به همسایه خودبدی نمی کند پس محبت تکمیل شریعت است.


Qabolo de Awi muri yasinoto magena ilihoka. 	 پس آن دو شاگرد به مکان خود برگشتند.


'We! Ona ituuruno yowosa de ona magena yomanara cawali ka o orasi moi. Duma ngomi manena o wange moi miapasiku mimanara, o wange ma sahu miatamaha. De qadooha sidago nafangu manga sewa o pipi ka imaketero de ngomi.' 	 گفتند که "این آخرین، یک ساعت کار کردند و ایشان را با ما که متحمل سختی و حرارت روز گردیده‌ایم مساوی ساخته‌ای؟"


O ngopeqeka nomikokelelo muna magena maro o kota ilalamo moi so yapareta o bi kolano yangodu o duniaka." 	 و زنی که دیدی، آن شهر عظیم است که بر پادشاهان جهان سلطنت می‌کند.»


so o toka idadala gena isupu o nyawano de widongosaka, de yowosa o titika. O titi ma duduo magena iloqa de kugena o dirasuku itura, so qangodu o talagaku qalutu de isoneka. 	 ناگاه دیوها از آن آدم بیرون شده، داخل گرازان گشتند که آن گله ازبلندی به دریاچه جسته، خفه شدند.


"Ai dodiao nipipiricaya ningodu! O kia isilelefo iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, ena gena kiaka o Gurumi Qatetebi wosingangasu o Daudka, ma ngale o Yudas gena womadadika o bi nyawa o Yesus witatago manga roriri la wangaho, magena bilasu idadi. 	 «ای برادران، می‌بایست آن نوشته تمام شود که روح‌القدس از زبان داودپیش گفت درباره یهودا که راهنما شد برای آنانی که عیسی را گرفتند.


So o nyawa una magena asa wasidumu kadaku ma qokuka o ngihi moi ilalamo. Nako ma ngihi magena isidiahi de isidailako qaboloka, ma meja de ma bako lo isifatoka. Kagena o ino nisidailako ma ngale ngone inangodu." 	 او بالاخانه‌ای بزرگ ومفروش به شما نشان خواهد داد در آنجا مهیاسازید.»


De magena igogou de itero maro o kia o orasi isigeto-geto o nyawa itemo, 'Ma binuka yodato de ma binukali youtu.' 	 زیرا این کلام در اینجا راست است که یکی می‌کارد و دیگری درو می‌کند.


Igogou, ngohi ai ngale gena, o kia bato la kanaga o bi serika isusuba, magena isisuba o Gikimoi kawa, duma igogou isisuba ka o bi tokaka. So nakoso ngini gena niamote o nyawa o bi toka yasusuba gena, ngohi tadupawa. 	 نی! بلکه آنچه امت هاقربانی می‌کنند، برای دیوها می‌گذرانند نه برای خدا؛ و نمی خواهم شما شریک دیوها باشید.


Kagena de ma goginitano una wamake o Israelka ma nyawa yasinoto imakudubu, de una wotagi wangoho ona magena, de wotemo, 'Ai baba, ngini manena o bolu moi, qadoohaso ngini nimakudubu.' 	 و در فردای آن روز خود را به دو نفراز ایشان که منازعه می‌نمودند، ظاهر کرد وخواست مابین ایشان مصالحه دهد. پس گفت: "ای مردان، شما برادر می‌باشید. به یکدیگر چرا ظلم می‌کنید؟"


We! De nia demo komagena nifuma bai! Nako o kia naga moi o tonaku niodadato gena, asa ioho waasi, ka cawali o gisisi magena o tonaku isone iqoma. 	 ای احمق آنچه تو می‌کاری زنده نمی گردد جز آنکه بمیرد.


De o dipa asa iholo de imasisa koloko o jongutu yalolo, de o bi tala de o bi gura moi-moi lo ma rihono ituluruka. 	 و آسمان چون طوماری پیچیده شده، از جا برده شد و هرکوه و جزیره از مکان خود منتقل گشت.


done o baka ma rabano asa o moi-moi magena wosisupu so ibaka kawa, la dede Awi ngopa-ngopa gena wasimulia. 	 در امید که خود خلقت نیز از قیدفساد خلاصی خواهد یافت تا در آزادی جلال فرزندان خدا شریک شود.


Kagena de asa ngohi takelelo he kanaga o soroga qamomuane moi de lo o dunia qamomuane moi. Sababu o soroga de o dunia iqoqoma gena ihiwaka, komagena lo o ngoloto. 	 و دیدم آسمانی جدید و زمینی جدید، چونکه آسمان اول و زمین اول درگذشت و دریا دیگر نمی باشد.


Ma ngale o Yahudika ma bi nyawa manga piricaya iqoqomaka, so o Laut Merah gena asa itola so itagi yakahika, ka imatero maro o tona qaduduka yamote. Duma o Mesirka ma nyawa, ma orasi ona kanaga itolasi, de yangodu yalutu o teo ma rabaku. 	 به ایمان، از بحر قلزم به خشکی عبورنمودند واهل مصر قصد آن کرده، غرق شدند.


La nimatekesidiahi nigoge o rimoi ma rabaka. O Gikimoi Awi Gurumi nia sininga waaka so aku nimarimoi, so magena bilasu niojaga qaloha. 	 و سعی کنید که یگانگی روح را در رشته سلامتی نگاه دارید.


Bilasu niaaka komagena, nakoso de nia ngongano ilalamo la niodamaha ma wange Una wositatapuka o Jou Yesus Kristus wahino kali, gena ma orasi yaado. Sababu o wange magegenaka o dipa asa yatupu so o bi moi-moi kagena yosibodito, de komagena lo o bi moi-moi o kia bato gena qangodu-ngodu asa yatupu sidago lo iuhi. 	 و آمدن روز خدارا انتظار بکشید و آن را بشتابانید که در آن آسمانها سوخته شده، از هم متفرق خواهند شد وعناصر از حرارت گداخته خواهد گردید.


Ma sababu magena, so Ngohi tinisingangasu nginika totemo, ngini asa nisone to ngini nia dorou ma rabaka, sababu nakoso ngini niopiricayawa o kia naga itototiai Ngohi tinidodedemo nginika, gena Ngohi manena o Salamati ma Kolano, nakoso magena ngini niopiricayawa, de igogou ngini done asa nisone de nia dorouka." 	 از این جهت به شما گفتم که در گناهان خود خواهید مرد، زیرا اگر باور نکنیدکه من هستم در گناهان خود خواهید مرد.»


Ma orasi Ngohi kanaga dede onasi gena, de Ani kuasa noihihike Ngohika aku ona tajaga. Ona yangodu gena igogou tajaga qaloha, so upa sidago ona magena yasisa. Ka cawali una moi kanaga o dorou ma sopo wamamake, la ma ngale o kia iqomaka isilelefo Ani Jaji ma Bukuka gena isiganapuka. 	 مادامی که با ایشان در جهان بودم، من ایشان را به اسم تو نگاه داشتم، و هر کس را که به من داده‌ای حفظ نمودم که یکی از ایشان هلاک نشد، مگر پسر هلاکت تا کتاب تمام شود.


Kagena de ona yotagi de kadoka ona yamake maro o kia Una wotetemo. So ona asa isidailako o Paskah ma ino magena. 	 پس رفته چنانکه به ایشان گفته بودیافتند و فصح را آماده کردند.


Ngaroko o Gikimoika ani manara komagena, duma nomomi, sababu Ngohi todupa tomasimane ngonaka ma ngale tonisitatapu ngona asa Ai manara naaka de lo asa nosihabari o nyawa yangoduka, maro o kia ngohi tomasimane ngonaka o orasi manena de lo maro o kia o orasi ma simaka Ngohi asa tonisingangasu ngonaka. 	 و لیکن برخاسته، بر پابایست زیرا که بر تو ظاهر شدم تا تو را خادم وشاهد مقرر گردانم بر آن چیزهایی که مرا در آنهادیده‌ای و بر آنچه به تو در آن ظاهر خواهم شد.


Magena de o Yesus Awi gia watoa de una magena, ngaroko wipapado, duma awi roheka wapaqa de wotemo, "Ngohi tomode, so nilohaka bato." So o orasi magena qabolo de una wilohaka so he wipado kawa. 	 عیسی دست آورده، او را لمس نمود و گفت: «می‌خواهم؛ طاهر شو!» که فور برص او طاهرگشت.


Kagena de Una wotemo onaka, "Hino la o orasi manena ngini aku nimote Ngohi la asa nianako." So ona yasinoto magena Una wimote de imasidiado to Una Awi riho kiaka kagena wogogogeka. Ma orasi kagena imasidiado he o cako iha qamaqa-maqa. De o wange magena ona kagena igoge dede Una. 	 «چه می‌خواهید؟» بدو گفتند: «ربی (یعنی‌ای معلم )در کجا منزل می‌نمایی؟»


De o kia naga moili kanaga ifoloisi qatorou gena, ona ma Kristus Awi ronga qaloha de lo o ronga o kia nisiaso ma orasi niwipiricaya, kiaka to Una Awi ronga ma dorou ona masirete asa yogaka. 	 آیا ایشان به آن نام نیکو که بر شما نهاده شده است کفر نمی گویند؟


Hika ma ngale ngohi gena tomasiade-ade maro o nyawa moi la kanaga o gisisi wodato, de lo o Apolos towisiade-ade maro o nyawa moi la kanaga o ake wosiguguse. Duma o Gikimoi Una masirete asa o gisisi wosioho. 	 من کاشتم واپلس آبیاری کرد لکن خدا نمو می‌بخشید.


O bi nyawa ona magena inigegego la ngini bilasu nisuna, ona magena kanaga de manga edekati gena igogou yodupa ma ngale o nyawaka manga giliri isimane. Ona iholu yadoto ma Kristus o sangahadika wosone so aku o nyawa manga sininga itotiai gena o Gikimoi waaka. Sababu upa ma ngale o dodoto itotiai de ona yasangisara. 	 آنانی که می‌خواهند صورتی نیکو در جسم نمایان سازند، ایشان شمارا مجبور می‌سازند که مختون شوید، محض اینکه برای صلیب مسیح جفا نبینند.


So de ona imasikagaro itagi so yahika kagena de yamake o Yusuf de ongo Maria, de o ngopa Una magena iwiidusa o haiwani ma ino ma rihoka. 	 پس به شتاب رفته، مریم و یوسف و آن طفل رادر آخور خوابیده یافتند.


"So Ngona gena naguuna." So Una wasango onaka wotemo, "Ngohi tatagapi, igogou ma nonomasi de ma ngale Ngohi gena tinisingangasu nginika de sidago o orasi manena lo Ngohi ka tinisingangasusi tosidadu-dadu. 	 بدوگفتند: «تو کیستی؟» عیسی بدیشان گفت: «همانم که از اول نیز به شما گفتم.


Una o sorogaka de wouti, Una magena foloisi wolamo de o bi nyawa yangodu o duniaka. Duma nakoso o nyawa la ka o duniaka yasibuo, ona magena manga sininga ma kanako ka o dunia ma kanako. So ka magena aku ona isibicara. Duma Una foloi wolamo gena Una asa o sorogaka de wouti. 	 او که از بالا می‌آید، بالای همه است وآنکه از زمین است زمینی است و از زمین تکلم می‌کند؛ اما او که از آسمان می‌آید، بالای همه است.


De ona lo iholu yadongosa o manara qatotorou yaaka, ena gena itotooma, imagogomahate, o nyafusu ma dorou yaaka de lo itotosi. 	 و از قتل‌ها و جادوگریها و زنا و دزدیهای خود توبه نکردند.


Duma hika tosiade-ade, nakoso o nyawa moili la kanaga o dolomu magena ma rabaka womatami de imatodoka una magena o demo o Gikimoino wamake, de ona yobicara iqoqoma gena bilasu imatogu, ma ngale manga dodiao una magena wihike o orasi la aku wobicara. 	 و اگر چیزی به دیگری از اهل مجلس مکشوف شود، آن اول ساکت شود.


Ngohi tosiningaka ani piricaya o Yesus Kristuska gena igogou, so imatero de ani eqe ongo Lois de ani awa ongo Eunike gena ona iwipiricaya iqomaka. So ngohi tonakoka igogou ngona lo o Yesus Kristus nowipiricayaka. Sababu magena ngohi tosumbayang o Gikimoika, "Ya Jou! Ani laha ka ilamo poli." 	 زیرا که یاد می‌دارم ایمان بی‌ریای تو را که نخست درجده ات لوئیس و مادرت افنیکی ساکن می‌بود ومرا یقین است که در تو نیز هست.


Duma isusali nako potemo de o haku o nyawano, upa sidago o nyawa yadadala de o bi teto gena ngone inasipapaka, sababu ona itemo o Yohanes una magena o nabi moi." 	 و اگر گوییم از انسان، تمامی قوم ما را سنگسار کنند زیرا یقین می‌دارند که یحیی نبی است.»


Upa lo nitemo ngomi manena midalu, maro o kia ngini nimitahe ngomika. Sababu o orasi manena o goginita nosi de asa o cako siwo. 	 زیرا که اینها مست نیستند چنانکه شما گمان می‌برید، زیرا که ساعت سوم از روزاست.


Komagena lo o nyawa asa yobusengi ma wange Ngohi o Nyawa ma Duhutu tahino kali kanena o duniaka la Ai kuasa tasikelelo. 	 بر همین منوال خواهدبود در روزی که پسر انسان ظاهر شود.


Sababu mia sumbayang nanga Baba Gikimoika gena, ma rabaka minisosininga idodooha ma ngale ngini nia gogoho, ena gena ngini igogou niwipiricayaka so nimanara nikaeli o nyawa niariwo maro niadodara onaka, de lo o sangisara niamoku sababu niongongano nanga Jou Yesus Kristus done asa wahino kali. 	 چون اعمال ایمان شما و محنت محبت و صبر امید شما را در خداوند ما عیسی مسیح در حضور خدا و پدر خود یاد می‌کنیم.


To ngomi mia sayangi nginika gena ilamo, duma igogou to ngini nia sayangi ngomika gena sutu ikurangi. 	 در ما تنگ نیستید لیکن در احشای خود تنگ هستید.


Yahika o daera magenaka, de o habari qaloloha magena ona isihabari kali. 	 و در آنجا بشارت می‌دادند.


De ngone panako igogou o nyawa la kanaga yogolo o Gikimoi Awi laha wosidumu komagena, ona magena foloisi yolamo de o bi nyawa la kanaga yamamakeka. 	 و بدون هر شبهه، کوچک از بزرگ برکت داده می‌شود.


o Neri ma baba gena o Malkhi, o Malkhi ma baba gena o Adi, o Adi ma baba gena o Kosam, o Kosam ma baba gena o Elmadam, de o Elmadam ma baba gena o Er. 	 ابن ملکی، بن ادی، بن قوسام، بن ایلمودام، بن عیر،


So o malaikat ma motohaka awi udo-udo ma raba magena o haiwani ilalago ma pareta ma rihoku gena wakopola kali. De tomatodoka o haiwani ma bi nyawa yapopareta o duniaka manga goge qangodu gena idadi qapuputuka. So o bi nyawa magena lo asa yasiri ifoloi sidago manga laqe lo yagoli. 	 و پنجمین، پیاله خود را بر تخت وحش ریخت و مملکت او تاریک گشت و زبانهای خودرا از درد می‌گزیدند،


"Qadoohaso ngini Ngohi niaso 'Jou! Jou!' duma niaakawa o bi moi-moi o kia tinisusulo nginika. 	 «و چون است که مرا خداوندا خداوندامی گویید و آنچه می‌گویم بعمل نمی آورید.


Qabolo de o Yesus womajoboka, de o orasi magena de isikahika o bi Farisi ma nyawa de lo o bi guru agama asa foloi iwilawangi de lo iwisano-sano Unaka, 	 و چون او این سخنان را بدیشان می‌گفت، کاتبان و فریسیان با او بشدت درآویختند و درمطالب بسیار سوالها از او می‌کردند.و در کمین او می‌بودند تا نکته‌ای از زبان او گرفته مدعی اوبشوند.


So, ai dodiao nipipiricaya, ngini gena moi de moika bilasu upa nimatekesibicara qatorou. Sababu nakoso ngini nia dodiaoka niasibicara qatorou de lo niasisala gena, igogou ngini lo asa o Gikimoi Awi bobita nisibicara qatorou de lo nisisala. De nakoso Awi bobita nisisala gena, ngini lo asa Awi demo magena niaakawa so niahiri Awi bobita kiaka gena isala. 	 ای برادران، یکدیگررا ناسزا مگویید زیرا هرکه برادر خود را ناسزاگوید و بر او حکم کند، شریعت را ناسزا گفته و برشریعت حکم کرده باشد. لکن اگر بر شریعت حکم کنی، عامل شریعت نیستی بلکه داورهستی.


Imaaka komagena, de o titi yasosowohi gena yoloqa de itagi o dokuka, kanaga o bi moi-moi idadadi o bi titika de lo o nyawa yasinoto yakokitoka qangodu magena isihabari. 	 اما شبانان گریخته، به شهر رفتند و تمام آن حادثه و ماجرای دیوانگان را شهرت دادند.واینک تمام شهر برای ملاقات عیسی بیرون آمد. چون او را دیدند، التماس نمودند که از حدودایشان بیرون رود.


Done o orasi magena lo de o bi Yahudika ma nyawa yasowo, ona magena lo yadala asa yodadika o Gikimoi Awi nyawa gena yogoge Awi pareta ma rabaka. Ona gena manga sihino o wange ma siwano, de lo o wange ma dumuno, de lo o dunia ma sigilolino, de kagena ona asa imatamiye irarame. 	 و از مشرق و مغرب و شمال و جنوب آمده در ملکوت خدا خواهند نشست.


De Una wotemo onaka, "Nitagi o doku magenaka. La kagena o dokuka niwosa, de ngini asa niakelelo o keledai ma goho moi yapilikuka. De o nyawa moi lo waasi o keledai magena yobane. Ma bobiliku niasose de niaahono kanena. 	 بدیشان گفت: «بدین قریه‌ای که پیش روی شما است بروید وچون وارد آن شدید، درساعت کره الاغی را بسته خواهید یافت که تا به حال هیچ‌کس بر آن سوارنشده؛ آن را باز کرده، بیاورید.


Kagena de Una wotemo, "Ngaroko komagena, o orasi manena la nagoona kanaga de nia pipi, eko lo o baro de o maru bilasu nimagaho. De lo nagoona la kanaga nia sumarangi ihiwa, hika nia baju nisiija la o sumarangi moi nimaija. 	 پس به ایشان گفت: «لیکن الان هر‌که کیسه دارد، آن را بردارد و همچنین توشه‌دان را و کسی‌که شمشیر ندارد جامه خود را فروخته آن رابخرد.


Koloko ngohi masirete o moi-moi taaaka gena, qangodu ma rabaka maro o kia naga o nyawa yananano qaloha. O loha taaaka gena cawali ma ngale ngohi masirete gena hiwa, duma ai edekati ma ngale gena o nyawa yadadala ona lo o Gikimoi aku wasisalamati. 	 چنانکه من نیز در هرکاری همه را خوش می‌سازم و نفع خود را طالب نیستم، بلکه نفع بسیاری را تا نجات یابند.


Niosininga o demo manena: O nyawa la kanaga yodato ma cunu, done ma sopo lo asa ka ma cunu. De o nyawa la kanaga yodato ilamo, done asa ma sopo lo ka ilamo. 	 اما خلاصه این است، هرکه با بخیلی کارد، بابخیلی هم درو کند و هرکه با برکت کارد، با برکت نیز درو کند.


So Una asa wahino to Una Awi doku masireteka, duma Awi doku ma bi nyawa, ena gena o Yahudika ma nyawa, ona iwiholu. 	 به نزد خاصان خود آمد و خاصانش او را نپذیرفتند؛


De ngaroko ngohi ma moi waasi iaka la todadi o nyawa manga gilalo, duma kanaga ngohi tomaaka maro o gilalo moi o nyawa yangoduka, ma ngale o bi nyawa foloisi yadala aku tangaho la o Jou Yesus iwipiricaya. 	 زیرا با اینکه از همه کسی آزاد بودم، خودرا غلام همه گردانیدم تا بسیاری را سود برم.


De o pareta ma kursi moi ma nonomaka magenano toise o kuguru de o diwotu, de lo takelelo o tatawi. De kagena ma simaka o obor ngai tumudingi isora-sora, ena gena o gurumi ngai tumudingi qaloloha o Gikimoi Awi leleleani. 	 و از تخت، برقها وصداها و رعدها برمی آید؛ و هفت چراغ آتشین پیش تخت افروخته که هفت روح خدا می‌باشند.


Qabolo de o sapi ma ngopa qasasaki moi niatago de niatola. Hino la pooqo porarame de nanga nali ilamo. 	 و گوساله پرواری را آورده ذبح کنید تا بخوریم و شادی نماییم.


So, igogou, kanaga nia ngongano ilamo komagena, so bilasu ngini gena nia sininga ma rabaka nisidailako qaboloka de lo nia sininga de nia rohe ma nyafusu gena niapareta qaloha. La ngini asa niongongano igogou-gogou o Gikimoi Awi laha asa winisidudumu nginika, ma orasika o Yesus Kristus womasimane o duniaka gena wahino kali. 	 لهذا کمر دلهای خود را ببندید و هشیارشده، امید کامل آن فیضی را که در مکاشفه عیسی مسیح به شما عطا خواهد شد، بدارید.


Duma o Yohanes asa woholu so wotemo, "Idadiwa, Baba! Bilasu Ngona de asa aku ngohi noiosi. De qadoohaso Ngona nahino ngohino. Komagenawa, bilasu ngohi tahika Ngonaka." 	 اما یحیی او را منع نموده، گفت: «من احتیاج دارم که از تو تعمید یابم و تونزد من می‌آیی؟»


Una magegena o bi dodadi moi-moi, kiaka kanaga o duniaka de lo o sorogaka gena, qangodu-ngodu manga baba. 	 که از او هر خانواده‌ای در آسمان و بر زمین مسمی می‌شود؛


De o roti ngai tumudingi magena de lo o bi nao magena waqehe so Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de watepi-tepi de to Una Awi gia, so wahike Awi muri-murika la ona isitoku o nyawa yadadala magenaka. So Awi muri-muri ona yaaka maro o kia Una wasulo. 	 و آن هفت نان و ماهیان را گرفته، شکر نمود و پاره کرده، به شاگردان خود داد وشاگردان به آن جماعت.


O nyawa nakoso yodupa o nyawa yadadala ona yanako gena, ona manga manara gena upa yosipopongoka. So bilasu naaka komagena, nako igogou nodupa Ani manara nosigila-gila gena, ma ngale Ngona bilasu nomasikelelo o nyawa yangodu o duniaka." 	 زیرا هر‌که می‌خواهد آشکار شود در پنهانی کارنمی کند. پس اگر این کارها را می‌کنی خود را به جهان بنما.»


Ngohi ai manara o habari qaloloha tosihohabari gena o cocatu moi foloi ilamo, sababu o Gikimoi Awi laha so asa ngohi woitide la todadi to Una Awi nyawa womomanara moi. So Una de Awi kuasa lo asa ngohi woisiputuru la magena aku taaka. 	 که خادم آن شدم بحسب عطای فیض خدا که برحسب عمل قوت او به من داده شده است.


So ma nonomaka o nyafusu ma dorou manga siningaka ibao, qabolo de yacoho komagena so ona asa o dorou yaaka. Komagena so nako ona la yodupa o dorou yamotesi, done ma dodoguka ona asa isone de o narakaku yaumo. Gena maro o ngopa moi awi oho ma sihino gena, kanaga ma awa ami poko ma raba kasi bolo de asa wisibuo, de o ngopa magena done asa wilamo de lo ma dodoguka done asa una wosone. 	 پس شهوت آبستن شده، گناه را می‌زاید و گناه به انجام رسیده، موت را تولید می‌کند.


De awi dodiao gena to una awi simaka wobukuku, wibaja de wotemo, 'Ya ai dodiao, kodo! Noisisabarisi. Igogou, ngohi asa ai nagi tafangu.' 	 پس آن همقطار بر پایهای او افتاده، التماس نموده، گفت: "مرا مهلت ده تا همه را به تو رد کنم."


Duma kanaga o Mahkamah Agama ma nyawa moi o Farisika awi ronga o Gamaliel, una magena o Yahudika manga guru agama moi de o nyawa yangodu iwihoromati. Una magena womaoko de wosulo la o bi rasul magena yasisupu kasi ma duduka o orasi ma cunu. 	 اما شخصی فریسی، غمالائیل نام که مفتی و نزد تمامی خلق محترم بود، در مجلس برخاسته، فرمود تارسولان را ساعتی بیرون برند.


So cawali isango itemo, "Ngomi mianakowa o haku magena kiano una wamake." So kagena de Una wotemo onaka, "Nako komagena, Ngohi lo toholu todedemo nginika de naguuna awi haku so Ngohi taaka o moi-moi qangodu manena." 	 پس در جواب عیسی گفتند: «نمی دانیم.» عیسی بدیشان جواب داد: «من هم شما را نمی گویم که به کدام قدرت این کارها را به‌جا می‌آورم.»


la miwisulo o Timotius wotagi wakahika nginika. Una magena mia dodiao o Yesus wipipiricaya de o Gikimoi wileleleani so o habari ma ngale ma Kristus wosihabari. De una miwisulo la wakahika nginika ma ngale nia sininga wosiputuru. So ngini ma Kristus niwipiricaya foloisi qaputuru, 	 و تیموتاوس را که برادر ما و خادم خدا درانجیل مسیح است، فرستادیم تا شما را استوارسازد و در خصوص ایمانتان شما را نصیحت کند.


Manga lako yatawi, so ato imatodoka so yanano o nyawa yasinoto magena lo yahiwaka, ka cawali o Yesus womatengoka. 	 در ساعت گرداگرد خود نگریسته، جزعیسی تنها با خود هیچ‌کس را ندیدند.


Komagena ngone gena to Una Awi gogobu sababu de ma Kristus lo pomarimoika, so hika la o Gikimoi Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. 	 مر او را درکلیسا و در مسیح عیسی تا جمیع قرنها تا ابدالابادجلال باد. آمین.


O Bereaka ma nyawa gena manga sininga foloi qaloha so imaketerowa de o Tesalonika ma bi nyawa. De ona manga sininga ma rabaka yodupa isigise o habari ma ngale o Yesus. De o wange isigeto ona o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma raba yatailako ma ngale isiketero de o Paulus awi dodoto igogou, eko hiwa. 	 و اینهااز اهل تسالونیکی نجیب‌تر بودند، چونکه درکمال رضامندی کلام را پذیرفتند و هر روز کتب را تفتیش می‌نمودند که آیا این همچنین است.


He! Ngini o alamu nimasiiijaka gena, upa ngini nitemo, "O wange manena eko ilangi ngomi mimajobo la mitagi o kota moika, de kagena ngomi migoge o taungu moi la asa mimasiija ma ngale o pipi miamake ilamo." 	 هان، ای کسانی که می‌گویید: «امروز و فردابه فلان شهر خواهیم رفت و در آنجا یک سال بسرخواهیم برد و تجارت خواهیم کرد و نفع خواهیم برد»،


Posiade-ade, nakoso o nyawa moi la ngona woningaho awi edekati wonikalaki o hakimka, de ma orasi ngini niado waasi, de hika ngona de o nyawa una magena nimakadame kasi. Upa sidago o nyawa una magena asa wonitota o hakimka, de o hakim lo nitota o polisika, de lo o polisi done asa nitota o bui ma tahuka. 	 با مدعی خود مادامی که با وی در راه هستی صلح کن، مبادا مدعی، تو را به قاضی سپارد و قاضی، تو را به داروغه تسلیم کند و در زندان افکنده شوی.


Ma sababu magegena yanau moi bilasu ma baba de ma awa wadongosa la una de awi peqekaka, so ona asa idadi ka ka moi, 	 از آن جهت باید مرد پدر و مادر خود را ترک کرده، با زن خویش بپیوندد،


Ma orasi ngomi de o Paulus kadoka o Yerusalemka mimasidiado, de o dodiao ipipiricaya kagena mimakamake de minali de mimatekesikomore. 	 و چون وارد اورشلیم گشتیم، برادران ما رابه خشنودی پذیرفتند.


Duma ngohi ai sukuru tatide o Gikimoika, sababu ngaroko ngini iqomaka imatero de o dorou ma gilalo so ka o dorou niosigise, duma ngini o orasi manena de nia sininga igogou nisigise o dodoto o Gikimoino la magena inidoto nginika. 	 اما شکرخدا را که هرچند غلامان گناه می‌بودید، لیکن الان از دل، مطیع آن صورت تعلیم گردیده‌اید که به آن سپرده شده‌اید.


Ngohi togolo tanu nanga Jou Yesus asa Awi laha foloi wodogo ngini ningoduka. 	 فیض عیسی مسیح خداوند با شما باد.


De lo takelelo o malaikat wipoputuru moi de una kanaga wosingangasu womaili-ilika wotemo, "O buku o lolo moi ma segel manena o nyawa nagoona yamalo manga sininga itiai la o segel manena yaraca de o buku manena yapelenga." 	 و فرشته‌ای قوی را دیدم که به آواز بلند ندا می‌کند که «کیست مستحق اینکه کتاب را بگشاید و مهرهایش را بردارد؟»


Ma sababu o bi moi-moi qangodu magena igogou done isisa, so ngohi tongongano ngini bilasu nileleani nikaeli o Gikimoika de niodupa niaaka o bi moi-moi Una wodudupa bai! 	 پس چون جمیع اینها متفرق خواهندگردید، شما چطور مردمان باید باشید، در هرسیرت مقدس و دینداری؟


De o nyawa una magena wosango wotemo, "Baba Guru, o bobita qangodu magena tamoteka. So o kiasi bilasu taaka." 	 جوان وی را گفت: «همه اینها را از طفولیت نگاه داشته‌ام. دیگر مرا چه ناقص است؟»


Kagena de o Farisika ma nyawa itemo, "Awadede! Ngini lo asa Una winikulaika. 	 آنگاه فریسیان در جواب ایشان گفتند: «آیاشما نیز گمراه شده‌اید؟


O namo gereja ngai motoha isiija ma ragani ka ma cunu. Duma ngaroko komagena, kanaga moiwa o Gikimoi wawosa. 	 آیا پنج گنجشک به دو فلس فروخته نمی شود وحال آنکه یکی از آنها نزد خدا فراموش نمی شود؟


La komagena de Una wapoma onaka, "Ma ngale Ngohi o Salamati ma Kolano gena upa lo nisingangasu o bi nyawaka." 	 پس ایشان را قدغن بلیغ فرمود که هیچ‌کس را از این اطلاع مدهید.


Duma kagena de o Farisika ma nyawa yamuruo naga Awi demo yoiseka, de itemo, "So o demo magena ma ngale o kia. De kiaso notemo ngomi lo koloko mipipilo." 	 بعضی از فریسیان که با او بودند، چون این کلام را شنیدند گفتند: «آیا ما نیز کورهستیم؟»عیسی بدیشان گفت: «اگر کورمی بودید گناهی نمی داشتید و لکن الان می‌گوییدبینا هستیم. پس گناه شما می‌ماند.


Nakoso ngomi miwipiricayaka de kanaga o Yahudika mia bobita o Gikimoino gena miamote kawa, de ngomi lo asa imisitero igogou maro o nyawa yatotorou. Komagena ngomi gena ka mimatero de o nyawa o Yahudika yasowo, ona lo o Yahudika mia bobita o Gikimoino yamotewa so aku mitemo ona yatotorou. Duma nako mitemo komagena, de nagala o nyawa asa itemo ma ngale ma Kristus womisulo ngomika, so ngomi he o dorou miaakaka. We! Komagenawa. 	 اما اگر چون عدالت در مسیح را می‌طلبم، خود هم گناهکار یافت شویم، آیا مسیح خادم گناه است؟ حاشا!


O bi moi-moi yalelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka gena Una Awi kuasa so aku o nyawa yalefo. So magena qaloha ma ngale o bi moi-moi itotiai gena inadoto ngoneka, la ngone aku nanga sala panako de aku nanga oho isidiahi, de lo inadoto ngoneka idodooha nanga sininga qaloha de itiai maro o Gikimoi wodudupa. 	 تمامی کتب از الهام خداست و بجهت تعلیم و تنبیه و اصلاح و تربیت در عدالت مفیداست،تا مرد خدا کامل و بجهت هر عمل نیکوآراسته بشود.


Mutuwade o Gikimoi asa wotemo o Abraham awi sininga gena itiai Unaka. 	 و از این جهت برای او عدالت محسوب شد.


So o Natanael wosano wotemo o Yesuska, "Baba, iqomaka kiaka pomakamake so Ngona aku notemo ngohi noinakoka." So o Yesus wotemo unaka, "Baba, iqomaka o Filipus ngona woniaso waasi, de Ngohi tonikelelo ngona nomataru o ara ma hutu ma litimika nomatamiku." 	 نتنائیل بدو گفت: «مرا از کجامی شناسی؟» عیسی در جواب وی گفت: «قبل ازآنکه فیلپس تو را دعوت کند، در حینی که زیردرخت انجیر بودی تو را دیدم.»


So nia sininga ma rabaka bilasu imatero maro de o Yesus Kristus Awi sininga. 	 پس همین فکر در شما باشد که در مسیح عیسی نیز بود


O Iblis gena aku positero maro wipoputuru moi. De paakuwa o nyawa moi wipoputuru awi tahu ma rabaka powosa de awi arata pakoora, nakoso o tahu ma duhutu magena wipiliku waasi. So bilasu una o tahu ma duhutu wipoputuru magena powipiliku kasi, de asa potagi la awi arata pakoora. Komagena lo Ngohi, nakoso o bi toka todusu gena, ma ngale ngaroko o Iblis wipoputuru, duma Ngohi masirete wisitura qaboloka. 	 و هیچ‌کس نمی تواند به خانه مردزورآور درآمده، اسباب او را غارت نماید، جزآنکه اول آن زورآور را ببندد و بعد از آن خانه اورا تاراج می‌کند.


So Una Awi demo wosidofa wotemo, "Maro Ngohi tinisingangasu qabolo nginika, totemo o nyawa moi lo yaakuwa yahino Ngohika, ka cawali Ai Baba ona magena asa wasiputuru." 	 پس گفت: «از این سبب به شما گفتم که کسی نزد من نمی تواند آمد مگر آنکه پدر من، آن را بدو عطاکند.»


De ngini nidadi o ngopa ma baba gena nako nia ngopa, hika upa niaaka so ona yatoosa, duma de o Jou Awi dodoto de Awi sitiari gena hika ona niasipalihara. 	 و‌ای پدران، فرزندان خود را به خشم میاورید بلکه ایشان را به تادیب و نصیحت خداوند تربیت نمایید.


Kagena de o Jou Yesus ma awa womikelelo so Awi galusiri ibao mobabaloka, de wotemo, "Kodo! Ai awa, upa noari bai!" 	 چون خداوند او را دید، دلش بر اوبسوخت و به وی گفت: «گریان مباش.»


Qabolo de wosulo awi padati magena imatogu, de ona yasinoto iuti itagi, la o Filipus o nyawa una magena iwiosi o ake magenaka. 	 پس حکم کرد تا ارابه را نگاه دارندو فیلپس با خواجه‌سرا هر دو به آب فرود شدند. پس او را تعمید داد.


Maro o kia naga isilelefo iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O nyawa manga rohe done isone, maro o dumule asa qamalai, so maena ioho itekawa de isone. De o nyawa manga giliri masirete done isisa, maro ma doori ipago so ituraka. 	 زیرا که «هر بشری مانندگیاه است و تمام جلال او چون گل گیاه. گیاه پژمرده شد و گلش ریخت.لکن کلمه خدا تاابدالاباد باقی است.» و این است آن کلامی که به شما بشارت داده شده است.


Mia dodiao nipipiricaya, ngohi ai demo ma binukali talefo de tinigolo tanu ma ngale ngomi gena ngini asa nia sumbayang niatide o Gikimoika, la itekawa de o nyawa foloisi yadala o habari ma ngale o Jou Yesus asa yoise de lo yopiricaya, maro ngini lo niopiricaya iqomaka. 	 خلاصه‌ای برادران، برای ما دعا کنید تاکلام خداوند جاری شود و جلال یابدچنانکه در میان شما نیز؛


Bilasu niaaka komagena, sababu o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka kanaga isilefoka itemo, "Nakoso o nyawa la kanaga yodupa manga sininga de ma nalika ma deka maro yooho kanena o duniaka de lo o loha yamake, ona magena bilasu manga bicara yapareta qaloha la upa sidago o demo qatotorou eko ikokulai manga uruno isupu. 	 زیرا «هرکه می‌خواهد حیات را دوست دارد و ایام نیکو بیند، زبان خود را از بدی و لبهای خود را از فریب گفتن باز بدارد؛


So ngohi manena gena ngini o nyawa tiniosi de o ake la idadi maro o nonako moi gena, igogou ngini nimatoba de nimatodubaka, duma ma orasika kanaga wimoi asa wahino wotuuruno, gena Una Awi manara foloi ilamo, so ngohi manena to Una Awi simaka gena o kia lo waali idahe, ka Awi capato taaho maro o nyawa wileleleani moi lo idadiwa. De ngini la kanaga nimatoba de nimatodubaka, Una magena asa wosingosa o Gurumi Qatetebi ma kuasa de o uku la nia sininga ma rabaka wopareta. 	 من شمارا به آب به جهت توبه تعمید می‌دهم. لکن او که بعد از من می‌آید از من تواناتر است که لایق برداشتن نعلین او نیستم؛ او شما را به روح‌القدس و آتش تعمید خواهد داد.


Hino o Atena ma nyawa, sababu ngone o Gikimoi Awi ngopa-ngopa, upa nanga sininga ma rabaka itemo Una gena powisitero dede o seri ma duhutu o guraci, eko o salaka, eko o teto de o nyawa manga gia ma cawaro isitotulada. 	 پس چون از نسل خدا می‌باشیم، نشاید گمان برد که الوهیت شباهت دارد به طلا یا نقره یا سنگ منقوش به صنعت یا مهارت انسان.


Komagena ona asa yoise iholu o dodoto itotiai de cawali yodupa isigise ka o dodoto ma jarita ifufuma. 	 و گوشهای خود رااز راستی برگردانیده، به سوی افسانه‌ها خواهندگرایید.


Bilasu ngona nanako done ma orasi o dunia ma dodoguka o nyawa o bi dorou moi-moi yaaaka gena foloisi yadala so magena yasisusa o bi nyawa ma somoa o manara itotiai yaaka. 	 اما این را بدان که در ایام آخر زمانهای سخت پدید خواهد آمد،


Ma orasi magena o Galilea ma kolano gena o Herodes Antipas de una magena woise ma ngale o Yesus Awi manara qangodu de asa wogamamu, sababu kanaga o nyawa itemo, "O Yesus gena o Yohanes Wooosi de Una asa wooho kali!" 	 اما هیرودیس تیترارک، چون خبر تمام این وقایع را شنید مضطرب شد، زیرا بعضی می‌گفتندکه یحیی از مردگان برخاسته است،


Ngini gena nifumaka. Nakoso o nyawa la ona o Jou Yesus wipiricayaka, duma ona la o loha moi-moi yaakawa, manga piricaya gena asa ma faida ihiwa. Maro o nyawa moi la awi rohe isone so awi buturu ihiwaka de o manara kia naga moi lo waaku kawa waaka. Maro komagena hika ngohi tinisikelelo nginika. 	 و لیکن‌ای مرد باطل، آیا می‌خواهی دانست که ایمان بدون اعمال، باطل است؟


Sababu ma ngale o nyawa moi awi dorou so o dunia ma nyawa yangodu bilasu isone. So komagena lo ma ngale o nyawa moi awi manara so o dunia ma nyawa aku o soneno yasioho kali. 	 زیرا چنانکه به انسان موت آمد، به انسان نیز قیامت مردگان شد.


O Yesus wotemo komagena sababu ona magena iwitemo Una o toka wingosaka, de magena imatero de o Gurumi Qatetebi patemo qatorou. 	 زیرا که می‌گفتند روحی پلید دارد.


Ai dodiao tinidododara, ngohi tongongano ngone o bi nyawa yangodu padodara. Sababu o Gikimoi Awi dodara wonahike la ma ngale ngone aku pomatekedodara moi de moika. De lo o nyawa la nakoso kanaga de manga dodara o nyawaka, de ona magena igogou iqomaka idadi to Una Awi ngopaka de lo Una iwinakoka. 	 ای حبیبان، یکدیگر را محبت بنماییم زیراکه محبت از خداست و هرکه محبت می‌نماید ازخدا مولود شده است و خدا را می‌شناسد،


Ma ngale Una magena so o Yohanes igogou wasingangasu o bi nyawaka, de wotemo womaili-ilika, "Ma ngale Una magena ngohi totemo iqomaka, 'Done wimoi asa wahino wotuuruno, gena Awi manara foloi ilamo, sababu ngohi isibuo waasi de Una he kanaga woohoka.' " 	 و یحیی بر او شهادت داد و ندا کرده، می‌گفت: «این است آنکه درباره اوگفتم آنکه بعد از من می‌آید، پیش از من شده است زیرا که بر من مقدم بود.»


So kagena de o Yesus wosano onaka, "Duma nako ngini masirete, Ngohi manena naguuna." 	 ایشان راگفت: «شما مرا که می‌دانید؟»


So kagena de Una wasango onaka wotemo, "Ngaroko Ngohi de ka Ai demo masirete o nyawa tasingangasu de Ngohi tomasinako, duma magena igogou de itiai, sababu Ngohi gena ka tanako Ngohi kiano tokahino de kiaka tokahika. De magena ngini gena nianakowa. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «هرچند من برخود شهادت می‌دهم، شهادت من راست است زیرا که می‌دانم از کجا آمده‌ام و به کجا خواهم رفت، لیکن شما نمی دانید از کجا آمده‌ام و به کجامی روم.


O adati ma debi yaaka so itagi ma deka he yadangade o wange tumudingi so isibolo waasi, de kanaga o Yahudika ma nyawa yamuruo naga o Asiano imasidiado de o Paulus wikelelo gena o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka. Kagena de ona itagi o nyawa yadadala yasigaro so yahino o Paulus iwitago, 	 و چون هفت روز نزدیک به انجام رسید، یهودی‌ای چند از آسیا او را در هیکل دیده، تمامی قوم را به شورش آوردند و دست بر اوانداخته،


Bilasu ngini niaaka komagena, sababu nakoso nisumbayang o Gikimoika de ngini asa nitemo Una magena to ngini nia Baba. De Una lo wahihiri itiai o nyawa yangodu manga loha de manga dorou. So ma deka idodooha ngini o dunia manenaka nigoge maro o nyawa itatagino, de bilasu nimasitiari so o Gikimoi gena niwisihoromati foloisi qaloha. 	 و چون او را پدر می‌خوانید که بدون ظاهربینی برحسب اعمال هرکس داوری می‌نماید، پس هنگام غربت خود را با ترس صرف نمایید.


De Una wotemo kali onaka, "Ai salam nginika! Tanu nia sininga ma rabaka igogou isosanangi. Maro Ai Baba woisulo Ngohika so tahino, komagena so ngini lo Ngohi asa tinisulo la nitagi o bi nyawa o dunia ma rabaka." 	 باز عیسی به ایشان گفت: «سلام بر شما باد. چنانکه پدر مرا فرستاد، من نیزشما را می‌فرستم.»


O bi nyawa yadadala iqoqoma de ma binukali itotuuru Una wimote-mote gena, yangodu imasagaga itemo, "Gikimoi powigiliri! Igogou! Una wahino de o Jou Awi ronga. So tanu Una magenaka o Gikimoi Awi laha wisicatu. 	 و آنانی که پیش و پس می‌رفتند، فریادکنان می‌گفتند: «هوشیعانا، مبارک باد کسی‌که به نام خداوندمی آید.


Sababu o nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago iholu isangisara, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona ma ngale Ngohi imote gena manga oho o duniaka isidoohawa, la ngaroko isone, duma o oho ka sidutu ikakali done asa yamake. 	 هر‌که جان خود را دریابد، آن راهلاک سازد و هر‌که جان خود را بخاطر من هلاک کرد، آن را خواهد دریافت.


De lo Awi muri moili, una o Simon Petrus ma nongoru awi ronga o Andreas, una magena wotemo, 	 یکی از شاگردانش که اندریاس برادر شمعون پطرس باشد، وی را گفت:


Ngini nia lako gena aku isitero de o poci. Nakoso ngini nia lako qaloloha, de nia ginano gena asa qatebi. Duma nakoso ngini nia lako qatorou, de ngini nia ginano lo qafaja de qatorou. 	 چراغ بدن چشم است، پس مادامی که چشم تو بسیط است تمامی جسدت نیز روشن است و لیکن اگر فاسدباشد، جسد تو نیز تاریک بود.


Ngaroko wanakoka o kia asa waaka, duma Una wobicara de wasano komagena ma ngale o Filipus gena witailako. 	 و این را از روی امتحان به او گفت، زیرا خود می‌دانست چه باید کرد.


O Yesus wisano una wopipiloka, "O kia nodupa Ngohi taaka ngonaka." De una wopipilo gena wosango wotemo, "Baba Guru, ngohi todupa tomasigelelo." 	 عیسی به وی التفات نموده، گفت: «چه می‌خواهی از بهر تو نمایم؟» کور بدوگفت: «یا سیدی آنکه بینایی یابم.»عیسی بدوگفت: «برو که ایمانت تو را شفا داده است.» درساعت بینا گشته، از عقب عیسی در راه روانه شد.


Ai dodiao tinidododara, o bi jaji moi-moi gena qangodu kanaga inadahe ngoneka. So ngone bilasu o bi moi-moi qatotorou kanaga nanga siningaka de lo nanga gogoho qatotorou gena qangodu pomasirese. Sababu o Gikimoi gena ngone powihoromati, so ngone bilasu pomasirese komagena la, maro Una witebi, komagena ngone lo done asa inatebi. 	 پس‌ای عزیزان، چون این وعده‌ها راداریم، خویشتن را از هر نجاست جسم وروح طاهر بسازیم و قدوسیت را در خدا ترسی به‌کمال رسانیم.


Duma o Yesus wanako to ona manga edekati ma dorou so wotemo ona magenaka, "Awadede, ngini nikokulai! Qadoohaso Ngohi nisabatolo. 	 عیسی شرارت ایشان را درک کرده، گفت: «ای ریاکاران، چرا مرا تجربه می‌کنید؟


Kagena de o Babel o kota ilalamo magena asa ileta o regu saangeka, de lo o bangsa o Gikimoi wihoholu manga bi kota qangodu asa irubaka. Sababu o Gikimoi wososininga o kota ilalamo magena manga dorou moi-moi ilamo, so ona bilasu Una Awi doosa foloisi ilalamo yamake, gena maro o dalu qacucuka de qamamali yasiudo. 	 و شهر بزرگ به سه قسم منقسم گشت و بلدان امت‌ها خراب شدو بابل بزرگ در حضور خدا بیاد آمد تا پیاله خمرغضب آلود خشم خود را بدو دهد.


Mutuwade o Ananias wotagi de wowosa o tahu magenaka. So kagena de awi gia wahado o Saulusku, de wotemo, "Ai nongoru Saulus, o Jou Yesus nowikokelelo o ngeko ma soaka ma orasi ngona nokahino nonena gena, Una masirete woisulo ngohi tahino ngonaka la nomasigelelo kali de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa iuti ngonaku." 	 پس حنانیا رفته، بدان خانه درآمد و دستهابر وی گذارده، گفت: «ای برادر شاول، خداوندیعنی عیسی که در راهی که می‌آمدی بر تو ظاهرگشت، مرا فرستاد تا بینایی بیابی و از روح‌القدس پر شوی.»


Duma o Paulus womatoore womaili-ilika, "Upa nomatola! Ngomi mingodu kanena nagasi!" 	 اما پولس به آواز بلندصدا زده، گفت: «خود را ضرری مرسان زیرا که ماهمه در اینجا هستیم.»


Ai dodiao tinidododara, sababu komagena ma lamo o Gikimoi wonadodara ngoneka, so hika ngone inangodu lo bilasu pomatekedodara moi de moika. 	 ای حبیبان، اگر خدا با ما چنین محبت نمود، ما نیزمی باید یکدیگر را محبت نماییم.


Gila-gila o nyawa icocawaro ona magena iwosa o tahu ma rabaka, de wikelelo o ngopa Una magena ma awa mowitotino. Kagena de ona ibukuku de manga suba yatide Unaka. Qabolo de manga borua yapelenga so o guraci, o manyanyi, de o bi gososo qabobou gena iwihike maro idadi manga suba ma nonako moi Unaka. 	 و به خانه درآمده، طفل را با مادرش مریم یافتند و به روی در‌افتاده، او را پرستش کردند و ذخایر خود را گشوده، هدایای طلا وکندر و مر به وی گذرانیدند.


De o Nahor ma baba gena o Serug, o Serug ma baba gena o Rehu, o Rehu ma baba gena o Peleg, o Peleg ma baba gena o Eber, de o Eber ma baba gena o Salmon. 	 ابن سروج، بن رعور، بن فالج، بن عابر، بن صالح،


Duma ngone manena gena inasowo o nyawa la kanaga imakokiliho de ipiricaya kawa, gena done ona yasangisara. Duma ngone o nyawa la kanaga o Gikimoi powipiricaya, gena asa pooho ka sidutu ikakali. 	 لکن ما از مرتدان نیستیم تا هلاک شویم، بلکه از ایمانداران تا جان خود را دریابیم.


Woleleleani una magena wotemo, 'Tuangi, ani nongoru wolihoka! Ani baba wasulo o sapi ma ngopa qasasaki moi miatola, sababu awi ngopa wisisisa magena asa wimake kali de wososanangi.' 	 به وی عرض کرد برادرت آمده و پدرت گوساله پرواری را ذبح کرده است زیرا که او را صحیح باز‌یافت.


Ai dodiao nipipiricaya, maro o ngopa moi de kanaga awi baba de awi awa ngaroko iwidongosaka duma ka wasosiningasi, komagena lo ngomi minidongosaka so ngini he minikelelo kawa. So ngaroko o orasi ma cunu ngini de ngomi nanga rohe asa imakitingaka, duma o orasi isigeto-getoka minisosininga de ngomi mia dupa foloi qaputuru. De mia edekati foloi ilamo la aku miahikali la pomatekekamakeli. 	 لیکن ما‌ای برادران، چون بقدر ساعتی درظاهر نه در دل از شما مهجور شدیم، به اشتیاق بسیار زیادتر کوشیدیم تا روی شما را ببینیم.


Ngohi asa isidoa o nyawa ona magena o Yahudika ma nyawa yasowo, la ona magena igagaka isiihe, isimaqe, ihobi, 	 زیرا که او را به امت‌ها تسلیم می‌کنند و استهزا و بی‌حرمتی کرده آب دهان بروی انداخته


Ngone nanga Jou Yesus Una magena Awi au ikopola gena,isiputuruka o Gikimoi Awi jaji kiaka ikokakali ngoneka. Una gena o Gikimoi asa o sone ma rabano wisioho kali de Una wodadi o Sowohi Wilalamo, de ngone gena Awi duba-duba wajojajaga. Komagena so ngohi togolo o Gikimoika, Una o sanangi ma gola, tanu Una masirete 	 پس خدای سلامتی که شبان اعظم گوسفندان یعنی خداوند ما عیسی را به خون عهدابدی از مردگان برخیزانید،


O Yesus wotemo, "Nakoso ngini nidadi o Gikimoi Awi nyawa Awi pareta ma rabaka, magena foloisi qaloha. Magena idadi de imatero maro o ade-ade manena: O nyawa moi kanaga wamake o guraci o tona ma rabaka, maena gena foloi ihali, de gila-gila watalake kali. Kagena de una awi sininga ma nali, so una asa wotagi awi tahuka, de awi arata qangodu wosiija de womakiliho so o tona, kiaka o guraci wamamake gena, waija. 	 «و ملکوت آسمان گنجی را ماند، مخفی شده در زمین که شخصی آن را یافته، پنهان نمودو از خوشی آن رفته، آنچه داشت فروخت و آن زمین را خرید.


Igogou! Una manena cawali o tahu woaaka moi awi ngopa, ma awa gena ongo Maria, de Awi nongoru o Yakobus, o Yusuf, o Simon de o Yudas. 	 آیا این پسر نجار نمی باشد؟ و آیا مادرش مریم نامی نیست؟ و برادرانش یعقوب و یوسف و شمعون ویهودا؟


O Yesus wotagi kali o Betania ma dokuka, gena o Lazarus awi doku kiaka iqomaka una o Yesus wisiohoka. De kagena womasidiadoka gena o Paskah ma Wange ma Rarame he idumuka, so asa o wange butangasi de yaado. 	 پس شش روز قبل از عید فصح، عیسی به بیت عنیا آمد، جایی که ایلعازر مرده را از مردگان برخیزانیده بود.


So o orasi magena de o Festus wotemo, "Ai baba ma Kolano Agripa de o roriri ningodu mia simaka! O nyawa una manena gena o Yahudika ma nyawa he yangodu, bai o Yerusalemka de lo kanena o Kaisareaka, ona iwikalaki de igolo imatoore ngohika la una bilasu witooma. 	 آنگاه فستوس گفت: «ای اغریپاس پادشاه، و‌ای همه مردمانی که نزد ما حضور دارید، این شخص رامی بینید که درباره او تمامی جماعت یهود چه دراورشلیم و چه در اینجا فریاد کرده، از من خواهش نمودند که دیگر نباید زیست کند.


So o Petrus waado wotuuruno, de o boosu ma rabaka wowosa de o baro magena, o orasi ipapasaka isisasangi o Yesus Awi sone ma bakeka, de lo Awi sahe isisasaoka wakelelo kagena ka ihadoku. Awi sahe ma baro masirete gena itupuko so yatingaka. 	 و دستمالی را که بر سر او بود، نه با کفن نهاده، بلکه در جای علیحده پیچیده.


So hika nia lawangi niorisima qaputuru bai! De o Gikimoi Awi kudoti ma bi dahe moi-moi gena bilasu nimasidailako la nikudoti. So ngini bilasu o dodoto itotiai gena niacoho qaputuru, magena maro nia doi ma bobiliku. Ngini bilasu o moi-moi o kia itotiai gena niaaka, magena maro nia baju besi la nimasijaga ma ngale upa nitura. 	 پس کمر خود را به راستی بسته و جوشن عدالت رادربر کرده، بایستید.


So kagena de una wotemo awi nyawa ileleleani o tahu ma rabaka, "O Yesus gena o Yohanes Wooosi de Una asa wooho kali! Ma sababu magegena Una wamake o buturu la waaka o nonako ihahairani." 	 به خادمان خود گفت: «این است یحیی تعمید‌دهنده که ازمردگان برخاسته است، و از این جهت معجزات از او صادر می‌گردد.»


So ngohi iqoma o surati tolefo komagena nginika la ma orasi ngohi done tahika nginika, de ngini gena upa he ai sininga nisipeleso. Sababu igogou ngini bilasu niaaka so ngohi ai sininga aku qanali. Ngohi tanako igogou nakoso ngohi la kanaga de ai nalika, de ngini lo aku de nia nali kali. 	 و همین را نوشتم که مباداوقتی که بیایم محزون شوم از آنانی که می‌بایست سبب خوشی من بشوند، چونکه بر همه شمااعتماد می‌دارم که شادی من، شادی جمیع شمااست.


Nakoso igogou o nyawa de manga moi-moi yaaka maro o Gikimoi wodudupa, gena manga sininga isanangi so ona yamake ma faida ilamo. 	 لیکن دینداری با قناعت سود عظیمی است.


Ngohi tanako done ngohi totagi la ihiwaka, de o bi nyawa manga sininga qatotorou de manga galusiri ihihiwa done asa yahino nia sidongirabaka gena, maro o bi duba o boulamo ifofufuruka so kagena yoduumo la idadi ma goli. 	 زیرا من می‌دانم که بعد از رحلت من، گرگان درنده به میان شما درخواهند آمد که بر گله ترحم نخواهند نمود،


Qabolo de Una wasulo so o nyawa yadadala magena moi-moi iliho manga dokuka. So Una de Awi muri-muri gila-gila o deruku ipane so imajobo itagi o Magadan ma tonaka. 	 پس آن گروه را رخصت داد و به کشتی سوار شده، به حدود مجدل آمد.


He! Ma moi lo waasi kanaga o nyawa yoise o jarita komanena, gena o nyawa wisibuo kusi de wopiloka maro ngohi, so de o nyawa moi awi manara sidago aku una womasigeleloka. 	 از ابتدای عالم شنیده نشده است که کسی چشمان کور مادرزاد را باز کرده باشد.


So kagena de ona isupu o boosuno, gila-gila iloqa imagogora sababu imasidotirineku de yosawangi icarawa. Sababu yamodo poli so o nyawa moika lo ona isingangasuwa. 	 پس بزودی بیرون شده از قبر گریختندزیرا لرزه و حیرت ایشان را فرو گرفته بود و به کسی هیچ نگفتند زیرا می‌ترسیدند.


O tadu mogiowo eko o kolano yamogiowo de o haiwani ifofufuru ona magena asa yaaka so o ngopeqeka mosusundali gena imidanggutu. So ona asa muna mikoora de lo imiwatoka, sidago ami lake yaoqo de o uku misitupu so mihiwaka. 	 و اما ده شاخ که دیدی و وحش، اینها فاحشه را دشمن خواهند داشت واو را بینوا و عریان خواهند نمود و گوشتش راخواهند خورد و او را به آتش خواهند سوزانید،


La qaputuku Una de Awi muri yamogiowo de sinoto yahino. 	 شامگاهان با آن دوازده آمد.


Duma o bi nyawa o Petrus de o Yohanes manga dodoto yoiiseka gena, yadadala o Yesus iwipiricayaka. So o orasi magena o nyawa ipipiricaya manga dala yodogo kali so yangodu he yacala motoha. 	 اما بسیاری از آنانی که کلام را شنیدند ایمان آوردند و عدد ایشان قریب به پنج هزاررسید.


Maro o bobita o Musa wosilelefoka itemo, o Yahudika ma bi nyawa yangodu bilasu o kia bato yamamakeka gena yaregu la ma gimina ma mogiowoka magena yahike o bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku. Ngaroko o Yahudika ona yangodu o Abraham awi ngopa de awi danoku, duma ma imam gena bilasu manga dodiao magena o Yahudino asa o gimina gena yamake. 	 و اما از اولاد لاوی کسانی که کهانت را می‌یابند، حکم دارند که از قوم بحسب شریعت ده‌یک بگیرند، یعنی از برادران خود، باآنکه ایشان نیز از صلب ابراهیم پدید آمدند.


De ai dodiao yamuruo naga kanaga dede ngohi, ona magena manga salam yosidingo nginika. Ena gena, o Timotius, to ngohi ai dodiao womomanara, una magena awi salam wosidingo nginika, komagena lo o Lukius, o Yason, de lo o Sosipater ona magena o Yahudika ma nyawa. 	 تیموتاوس همکار من و لوقا و یاسون وسوسیپاطرس که خویشان منند شما را سلام می‌فرستند.


o Ram ma ngopa yanau o Abinadab, o Abinadab ma ngopa yanau o Nahason, de o Nahason ma ngopa yanau o Salmon. 	 و ارام، عمیناداب را آورد و عمیناداب، نحشون را آورد و نحشون، شلمون را آورد.


Wingaho de o Petrus kagena nagasi womaokoye womarahu o uku ma dateka, de o nyawa ma binuka itemo unaka, "He! Nagala ngona manena lo Una nowimomote, eko?" Duma una womanosu de wotemo onaka, "Hiwa!" 	 و شمعون پطرس ایستاده، خود را گرم می‌کرد. بعضی بدو گفتند: «آیا تو نیز از شاگردان او نیستی؟» او انکار کرده، گفت: «نیستم!»


Ai manara gena de o Gurumi Qatetebi ma kuasa so taaku taaka o nonako ihahairani gena lo de ma kuasa. So o Yerusalemka de tokahika sidago o Ilirikumka, de o habari qaloloha ma ngale ma Kristus gena ngohi tosihabari qabolo o nyawa yangoduka. 	 به قوت آیات ومعجزات و به قوت روح خدا. بحدی که ازاورشلیم دور زده تا به الیرکون بشارت مسیح راتکمیل نمودم.


De kagena de Una woaso onaka wotemo, "Dodiao, nidooha kagena. O nao niamake, eko hiwa." Gila-gila ona wisango, "Hiwa!" 	 عیسی بدیشان گفت: «ای بچه‌ها نزد شماخوراکی هست؟» به او جواب دادند که «نی.»


De Una wotemo onaka, "O susa de o sangisara tamake waasi de Ngohi foloi todupa tooqo o Paskah ma ino manena dede ngini. 	 و به ایشان گفت: «اشتیاق بی‌نهایت داشتم که پیش از زحمت دیدنم، این فصح را باشما بخورم.


Ma orasi o Paulus wotemo komagena, de o Sadukika de o Farisika ma nyawa imakangamo so o mahkamah ma nyawa kagena imakitinga idadi o bolu sinotoka. 	 چون این را گفت، در میان فریسیان و صدوقیان منازعه برپا شد و جماعت دو فرقه شدند،


O dodara foloisi ilalamo gena, nakoso ma ngale ngini nia dodiao de ngini nimaaka to ngini nia dagali sidago nisone, magena nia dodara igogou. 	 کسی محبت بزرگتر از این ندارد که جان خودرا بجهت دوستان خود بدهد.


So ngohi jai-jai o nyawa tasulo itagi la niaso ngona, de igogou ngona ani sininga qaloha sidago ngona nonena nahinoka. O orasi manena ngomi mingodu mimatolomuka o Gikimoi Awi simaka, la miise o kia o Jou wonisulo ngona nodedemo ngomika." 	 پس بی‌تامل نزدتو فرستادم و تو نیکو کردی که آمدی. الحال همه در حضور خدا حاضریم تا آنچه خدا به توفرموده است بشنویم.»


Kagena de ona iliho gila-gila isihabari o hali magena manga dodiaoka, duma ona yopiricayawa. 	 ایشان رفته، دیگران را خبر دادند، لیکن ایشان را نیز تصدیق ننمودند.


So igogou ngini bilasu nia gogoho ma manara iqoqomaka gena niaaka kawa de niaumoka, so nitodamato kawa. Lebelaha o kia naga itotiai gena niadedemo o nyawaka, sababu ngone inangodu maro ma Kristus Awi rohe gena kanaga pomarimoika, so bilasu pomatekekokiriwo. 	 لهذا دروغ را ترک کرده، هرکس با همسایه خود راست بگوید، زیرا که ما اعضای یکدیگریم.


Kanaga manga galaki ma rabaka gena cawali imatekesikoholu ma ngale ma ngeko idodooha bilasu to ona manga nyawa masirete o Gikimoika wisuba de lo ma ngale o nyawa moi wosoneka, de o Paulus wotemo igogou Una wooho kali, Una magena Awi ronga o Yesus. 	 بلکه مساله‌ای چند بر او ایراد کردند درباره مذهب خود و در حق عیسی نامی که مرده است و پولس می‌گوید که او زنده است.


O Yesus de Awi muri-muri o Galilea ma talaga ma dongirabaka de yakahisa o talaga ma sonongaka so imasidiado o Garada ma daeraka. Kagena de Una o deruku wouti de imakamake o nyawa yakokitoka yasinoto yotagi yokahoko o sone ma diaruno yosupu. Ona manga dogosa foloi sidago moiwa yobarani nogena yakahino. 	 و چون به آن کناره در زمین جرجسیان رسید، دو شخص دیوانه از قبرها بیرون شده، بدوبرخوردند و بحدی تندخوی بودند که هیچ‌کس از آن راه نتوانستی عبور کند.


Igogou, ngone kanaga de nanga Imam Wilalamo moi la o sorogaka wowosa sidago waado o Gikimoi Awi simaka, la ma ngale ngone gena Una wogolo, ena gena o Yesus o Gikimoi ma Ngopa. Ma ngale komagena so ngone nanga piricaya Unaka gena bilasu pomasigocoho qaputuru. 	 پس چون رئیس کهنه عظیمی داریم که ازآسمانها درگذشته است یعنی عیسی، پسر خدا، اعتراف خود را محکم بداریم.


O orasi magena una o buika wisingosa waasi. 	 چونکه یحیی هنوز در زندان حبس نشده بود.


Ato yoise Awi demo magegena, de Awi muri-muri imatatamiye gena yogamamu icarawa. So kanaga manga sininga ma rabaka itemo, "Ma ngale o nyawa naguuna sidago Awi demo komagena." 	 پس شاگردان به یکدیگر نگاه می‌کردند وحیران می‌بودند که این را درباره که می‌گوید.


"Ngohi totemo, nagoona kanaga o nyawaka isingangasu igogou ona Ngohi imomoteka, de Ngohi o Nyawa ma Duhutu lo asa tasingangasu ona o Gikimoi Awi malaikat-malaikat manga simaka totemo, 'O nyawa ona manena to Ngohi Ai nyawa imomoteka.' 	 «لیکن به شما می‌گویم هر‌که نزد مردم به من اقرار کند، پسر انسان نیز پیش فرشتگان خدا او رااقرار خواهد کرد.


Kagena o talaga ma dateka de Una wakelelo o deru ngai sinoto. O orasi magena o nao isasari ona magena youtika, de manga soma yatiodo. 	 و دو زورق رادر کنار دریاچه ایستاده دید که صیادان از آنهابیرون آمده، دامهای خود را شست و شومی نمودند.


Eh? Kanaga o malaikat yasinoto o baju qaaare imasitibaku de imatamiye o riho, kiaka kanaga ipapasaka o Yesus Awi sone ma bake yahahadoka, so moi kanaga Awi sahe ma rihoka de moili kanaga Awi qohu ma rihoka. 	 دوفرشته را که لباس سفید در بر داشتند، یکی به طرف سر و دیگری به‌جانب قدم، در جایی که بدن عیسی گذارده بود، نشسته دید.


Magena de o malaikat de lo awi dodiao magena itagi o Gikimoi Awi sosulo-sosuloka ona yangodu yabicap kasi. Yacapka, de ngohi toise kanaga yaeto manga dala gena yacala 144, gena manga sihino o Israelka manga ngopa de manga danoku yamote manga soa de manga doku qangodu. 	 و عدد مهرشدگان را شنیدم که ازجمیع اسباط بنی‌اسرائیل، صد و چهل و چهارهزار مهر شدند.


De lo nimasidodiahi la upa sidago nginino kanaga o nyawa moi lo o nyafusu ma dorou nidupa niaaka. De upa sidago lo niaaka maro o Esau iqoqomaka, sababu o Gikimoi Awi laha unaka he wafaduliwa, so awi ria ma haku o Gikimoi Awi laha wamake gena wositagali de ma nongoru awi ino o kupuo. 	 مباداشخصی زانی یا بی‌مبالات پیدا شود، مانند عیسوکه برای طعامی نخستزادگی خود را بفروخت.


Nakoso ma ngale Awi malaikat gena, o Gikimoi wotemo komanena, "O Gikimoi Awi malaikat ona wileleleani gena waaka la ona yodadi maro o paro, de lo maro o uku ma sora." 	 و در حق فرشتگان می‌گوید که «فرشتگان خود را بادها می‌گرداند و خادمان خودرا شعله آتش.»


O Jou Yesus wodadi maro o nyawa moi o duniaka, sababu Una wososininga ona magena o bi malaikat yasowo, duma ka o Abraham awi ngopa de awi danoku. 	 زیرا که در حقیقت فرشتگان را دستگیری نمی نماید بلکه نسل ابراهیم را دستگیری می‌نماید.


So nakoso ngini kanaga o kaya o dunia manenaka ka nisigoguule so ngini nipiricayawa, o Gikimoi done asa o kaya ma duhutu o sorogaka magena winihikewa. 	 و هرگاه در مال بی‌انصافی امین نبودید، کیست که مال حقیقی را به شمابسپارد؟


Kagena de ona manga sidongirabaka imatekebicara moi de moika itemo, "Nakoso ngone potemo o haku o Gikimoino, done Una wonasitemo, 'Nako komagena, de qadoohaso o Yohanes Wooosi niwipiricayawa.' 	 ایشان با خود اندیشیده، گفتند که اگر گوییم از آسمان، هرآینه گوید چرا به او ایمان نیاوردید؟


Ngaroko o Daud gena o Gikimoi witidewa o sorogaye, duma ma ngale o Yesuska gena o Daud wotemo, 'O Gikimoi wotemo ai Jouka: Nomatamiye to Ngohi Ai girinaka la Ai horomati namake 	 زیرا که داود به آسمان صعود نکرد لیکن خودمی گوید "خداوند به خداوند من گفت بر دست راست من بنشین


De ma dodoguku o ngopeqeka muna magena lo mosoneka. 	 و بعد از همه، آن زن نیز وفات یافت.


So komagena lo done ma wangeka o nyawa yangodu o Gikimoi wafanggali itotiai, de muna o Koresarano ma kolano done misioho kali dede ngini o bi nyawa o orasi manena, de muna magena lo asa ngini minisisala. Sababu iqomaka muna gena modupa ma Kolano Salomo wococawaro awi dodoto moise, so muna ami dokuka de asa motagi momakuru-kuruka. Duma kanena naga nia sidongirabaka o orasi manena, ngaroko kanaga wimoi foloi wolamo de o Salomo, ce, Awi demo gena igogou ngini ka niopiricaya waasi." 	 ملکه جنوب در روز داوری با این فرقه برخاسته، برایشان حکم خواهد کرد زیرا که از اقصای زمین آمد تا حکمت سلیمان را بشنود، و اینک شخصی بزرگتر از سلیمان در اینجا است.


Sababu o nyawa la kanaga Una wadododara de waqeqehe maro Awi ngopa, ona yangodu wadoto de lo wasangisara gena foloi icarawa." 	 زیرا هر‌که را خداوند دوست می‌دارد، توبیخ می‌فرماید و هر فرزند مقبول خود را به تازیانه می‌زند.»


Mutuwade ngomi gena upa mia sininga qaceke. Ngaroko mia rohe manena kanaga ma buturu gena sutu ikurangi, duma o wange isigeto-geto ka mia sininga ma buturu magena asa foloisi ifero de idogo kali. 	 از این جهت خسته خاطرنمی شویم، بلکه هرچند انسانیت ظاهری ما فانی می‌شود، لیکن باطن روز بروز تازه می‌گردد.


Kanaga ma deka o taungu muruo naga ipasaka, de ngohi toliho kali o Yerusalemka ma ngale o roriwo o pipi ma cunu tatota o nyawa isususaka de lo ai gaso o haiwani tatota tosisuba o Gikimoika. 	 و بعداز سالهای بسیار آمدم تا صدقات و هدایا برای قوم خود بیاورم.


Duma Ngohi Ai demo gena itotiai. De komagena so igogou, Ai demo gena ngini asa niaholu so Ngohi lo niholu nipiricaya. 	 و اما من از این سبب که راست می‌گویم، مراباور نمی کنید.


De ona inyanyi imaili-ilika itemo, "Ka o Duba ma Goho nitotooma cawali Ngona gena notiai. Nokuasa, nokaya, de nocawaro foloisi nolamo, Ngonaka bilasu nisihoromati de ka nisimulia. So Ngonaka bato nanga sukuru lo bilasu patide." 	 که به آواز بلند می‌گویند: «مستحق است بره ذبح شده که قوت و دولت و حکمت و توانایی و اکرام وجلال و برکت را بیابد.»


Duma o orasi manena gena kanaga o orasi ma dodoguka, to Una Awi demo gena Awi Ngopa masirete Una magena asa wonasingangasu ngoneka. Una Awi Ngopa gena wisitatapuka la o bi moi-moi o kia naga qangodu gena to Una, o bi moi-moi kiaka sababu ka Una magena so o dunia de o dipa lo qangodu idadika. 	 در این ایام آخر به ما بوساطت پسر خود متکلم شد که او را وارث جمیع موجودات قرار داد و بوسیله او عالمها راآفرید؛


Sababu o Paskah ma Rarame imasidiado so bilasu o nyawa moi wipalako o bui ma tahuno, so o Pilatus wotemo asa o Yesus wipalako gena komagena.)) 	 زیرا او را لازم بود که هر عیدی کسی را برای ایشان آزاد کند.


So Una de Awi gia o bi ngopa magena wasipaqa manga sabiku, so wogolo tanu o Gikimoi Awi laha wasicatu onaka. Qabolo de Una kagena de wotagi so womajoboka. 	 و دستهای خود را بر ایشان گذارده از آن جا روانه شد.


So o Simeon wogolo o Gikimoi Awi laha foloi wodogo onaka. Qabolo de wotemo ma awa ongo Mariaka, "De ngona ani ngopa manena o Gikimoi Awi edekati gena o Israel awi ngopa de awi danoku yadala done asa yotura de yobodito, duma yadalali asa yatide la o loha yamake. Una magena o Gikimoi wihirika de wisulo la Una wahino nonena, duma o nyawa yadala asa Una wiholu, 	 پس شمعون ایشان را برکت داده، به مادرش مریم گفت: «اینک این طفل قرار داده شد، برای افتادن وبرخاستن بسیاری از آل اسرائیل و برای آیتی که به خلاف آن خواهند گفت.


Una de awi ili ilamo-lamo wotemo, "He! O Gikimoi gena wolamo so ngini o nyawa ningodu bilasu ka Una magenaka niwihoromati de niwisigiliri. Sababu o Gikimoi o nyawa yangodu gena asa wafanggali manga loha eko manga dorou gena ma orasi he yaadoka. So ngini lo bilasu ka o Gikimoi niwisuba, sababu Una magegena o soroga, o dunia, o teo de lo o bi ake ma jobubu qangodu gena wosidadika." 	 و به آواز بلند می‌گوید: «از خدا بترسید واو را تمجید نمایید، زیرا که زمان داوری اورسیده است. پس او را که آسمان و زمین و دریا وچشمه های آب را آفرید، پرستش کنید.»


Ma dongoho magena o Feliks awi sininga ma rabaka wongongano done asa o Paulus o pipi wisibaja de wihike la una wisisupu o bui ma rabano, so o Feliks o Paulus iwiaso wisidadu-dadu la wahino awi simaka so imabobicara. 	 و نیز امید می‌داشت که پولس او را نقدی بدهد تا او را آزاد سازد و از این جهت مکرر وی را خواسته، با او گفتگو می‌کرد.اما بعد از انقضای دو سال، پورکیوس فستوس، خلیفه ولایت فیلکس شد و فیلکس چون خواست بر یهود منت نهد، پولس را در زندان گذاشت.


Kagena de o Yesus wodogore o toka magenaka wotemo, "Nomapopongo de nosupu o nyawa una manenano!" 	 عیسی به وی نهیب داده، گفت: «خاموش شو و از او درآی!»


Sababu o Yohanes Wooosi una magena o ngeko ibobolowo gena winidoto nginika, duma ngini una niwipiricayawa. Ngaroko komagena, o balastengi itotolomu de lo isusundali de manga rohe imasiiija, ona magena una iwipiricaya. De ngaroko ma ngale ona manga piricaya gena ngini nianako qaboloka, duma ngini gena kanaga niholu nia sininga niatagali de lo niholu una niwipiricaya." 	 زانرو که یحیی از راه عدالت نزد شما آمد وبدو ایمان نیاوردید، اما باجگیران و فاحشه‌ها بدوایمان آوردند و شما چون دیدید آخر هم پشیمان نشدید تا بدو ایمان آورید.


Qabolo de una lo awi nyawa wileleleanika wotemo, 'O kawi ma rarame isidailakoka qabolo duma itiaiwa o nyawa takokoroka ona magena iholu so yahino. 	 آنگاه غلامان خود را فرمود: "عروسی حاضر است؛ لیکن دعوت‌شدگان لیاقت نداشتند.


o Gikimoi wotemo komanena, 'O bi nyawa ona magena ihoromati Ngohi, duma ka cawali manga uru ma kahika, so manga siningaka gena ihiwa. 	 این قوم به زبانهای خود به من تقرب می‌جویند و به لبهای خویش مرا تمجیدمی نمایند، لیکن دلشان از من دور است.


Komagena so ngini bilasu manga dodoto moi-moi gena qangodu niamote. Duma ona manga gogoho gena upa ngini nimadoto, sababu manga dodoto nginika gena ona yamotewa. 	 پس آنچه به شما گویند، نگاه دارید و به‌جا آورید، لیکن مثل اعمال ایشان مکنید زیرا می‌گویند ونمی کنند.


Komagena so bilasu nimajaga de nia dailakoka, sababu ngini nisidodoguwa muruoka de o tahu ma duhutu magena wakahino kali awi tahuno, so nagala qamaqa-maqa, nagala o putu itongiraba, nagala he qaginita eko nagala o goginitano. 	 پس بیدار باشید زیرا نمی دانید که در چه وقت صاحب‌خانه می‌آید، در شام یا نصف شب یا بانگ خروس یا صبح.


Sababu o nyawa nakoso kekiaka bato ma ngale Ngohi so imatolomu, ngaroko ka yasinoto eko yaruwange gena, Ngohi kanaga dede onaka." 	 زیرا جایی که دو یا سه نفر به اسم من جمع شوند، آنجا درمیان ایشان حاضرم.»


O Yesus iwitailako ma guru agama magena awi sango qaloha icarawa, so wotemo unaka, "Ngona manena lo he nadumu o Gikimoi Awi paretaka." So qabolo de o nyawa moi lo yobarani kawa o kia naga de wisano Unaka. 	 چون عیسی بدید که عاقلانه جواب داد، به وی گفت: «از ملکوت خدادور نیستی.» و بعد از آن، هیچ‌کس جرات نکردکه از او سوالی کند.


Manga dala kanaga ka yanau gena yacala motoha (o ngopeqeka de o ngopa gena yaeto waasi). So Una wosulo Awi muri-murika, "Hika o nyawa yadadala magena niatotolomuno de niasigogeku, so kanaga o dolomu moi-moi gena yamomoritoha." 	 زیرا قریب به پنجهزار مرد بودند. پس به شاگردان خود گفت که ایشان را پنجاه پنجاه، دسته دسته، بنشانند.»


De lo nanga dodiao o Yesus iwipipiricayaka upa sidago ona manga oho magena ma faida ihiwa, so bilasu imadoto la o manara qaloloha yodupa yaaka igogou, ma boboloi o nyawa isususa yariwo. 	 و کسان ما نیز تعلیم بگیرند که در کارهای نیکومشغول باشند برای رفع احتیاجات ضروری، تابی ثمر نباشند.


Kagena de manga sininga ma takasiri o Yesus wosihoda, so wotemo, "Upa niafikiri koloko to ngini nia sininga ma rabaka. 	 عیسی افکار ایشان را درک نموده، در جواب ایشان گفت: «چرا در خاطر خود تفکرمی کنید؟


Ma ngale o Jou niwisihoromati, so ngini bilasu niasigise nia bobareta yangodu. Ena gena, bilasu niwisigise nia kolano wilalamo, sababu una wapareta nia bobareta yangodu. 	 لهذا هر منصب بشری را بخاطر خداونداطاعت کنید، خواه پادشاه را که فوق همه است،


"Baba-baba, ngone nanga bobita kiaka pacocoho gena ngone inasimahawa o nyawa pasisala so bilasu yosone, nakoso ona patailako lo waasi. Ena gena, Una o kia waaka, o loha waaka eko sidago o dorou waaka, de magena niatailako waasi. Magena itiaiwa." 	 «آیاشریعت ما بر کسی فتوی می‌دهد، جز آنکه اول سخن او را بشنوند و کار او را دریافت کنند؟»ایشان در جواب وی گفتند: «مگر تو نیزجلیلی هستی؟ تفحص کن و ببین زیرا که هیچ نبی از جلیل برنخاسته است.» پس هر یک به خانه خود رفتند.


O bi moi-moi o Gikimoi waaaka ma rabaka gena, qangodu wamote ka to Una Awi ngale de Awi dupa masirete. Ma nonomaka, de o kia naga ma Kristus wamomanara ma ngale ngoneka, so Una ngone wonahirika la podadi to Una Awi nyawa masirete. 	 که ما نیز در وی میراث او شده‌ایم، چنانکه پیش معین گشتیم برحسب قصد او. که همه‌چیزها را موافق رای اراده خود می‌کند.


Ona yamotoha kanaga yofufuma de lo yamotohali kanaga yococawaro. 	 و ازایشان پنج دانا و پنج نادان بودند.


Duma ma baba ileleleani waaso de wotemo onaka, 'Taika! O baju foloi qaloloha niaqehe, qabolo de niwisitiba unaka. Awi raragako o ali-ali nisitiba, de komagena lo awi qohu lo niacapatoka. 	 لیکن پدر به غلامان خود گفت، جامه بهترین را از خانه آورده بدو بپوشانید و انگشتری بر دستش کنید ونعلین بر پایهایش،


Ngohi ma noma-noma tabaja de tabeseso o nyawa o Jou Yesus iwipipiricayaka, ma ngale o nyawa yangodu bilasu manga sumbayang de manga sukuru yatide o Gikimoika de lo ona manga gogolo isibicara Unaka. 	 پس از همه‌چیز اول، سفارش می‌کنم که صلوات و دعاها و مناجات و شکرها رابرای جمیع مردم به‌جا آورند؛


Ai salam tosidingo o Urbanuska, una nanga dodiao ma ngale ma Kristus so pomomanara, komagena lo o Stakhis una towidododara. 	 و اوربانس که با ما در کار مسیح رفیق است و استاخیس حبیب مرا سلام نمایید.


Gila-gila ona manga soma yodongosaka, so asa itagi Una iwimoteka. 	 بی‌تامل دامهای خود را گذارده، از پی او روانه شدند.


So o Stefanus wotemo, "He! Nianano! Ngohi takelelo o soroga ipelengaka, de o Nyawa ma Duhutu wopopareta womaokoye o Gikimoi Awi girinaka." 	 «اینک آسمان را گشاده، و پسر انسان رابه‌دست راست خدا ایستاده می‌بینم.»


Qabolo de Una wacoho o ngopa magena ami giaka, de wotemo munaka, "Talita kumi!" O Yahudika manga demo magena ma ngale, "He, Ai ngopa! Nomomi!" 	 پس دست دختر را گرفته، به وی گفت: «طلیتا قومی.» که معنی آن این است: «ای دختر، تو را می‌گویم برخیز.»


Sababu o nyawa la kanaga iqoqomaka o bobita o Musa wosilelefo gena yaholu, de asa ona magena yatoomaka, de lo o galusiri he ihiwaka, hitilahi o saksi yasinoto eko yaruwange kanaga ma ngale ona gena manga demo magena imaketero. 	 هر‌که شریعت موسی را خوار شمرد، بدون رحم به دویا سه شاهد کشته می‌شود.


Ma ngale ngini gena ngohi manena asa ifoloisi tohawateri. Upa sidago o bi moi-moi ngohi taaka tokangela ma ngale ngini tiniriwo, duma qangodu magena ma faida lo ihiwa. 	 درباره شما ترس دارم که مبادا برای شما عبث زحمت کشیده باشم.


De o gisisi itutura o tona qalolohaku ioho qaloha, gena imatero bato o nyawa o Gikimoi Awi demo magena yoiseka, de imagese de manga sininga ma rabaka imadiahi, so igogou o manara qaloloha yaaka. Kanaga manga manara qaloha sidago ma sopo ma para moruwange, kanaga manga manara qaloloha sidago ma sopo ma para moributanga, de kanaga lo manga manara qaloloha sidago ma sopo ma para ratu moi. Sidago kanena." 	 و کاشته شده درزمین نیکو آنانند که چون کلام را شنوند آن رامی پذیرند و ثمر می‌آورند، بعضی سی و بعضی شصت و بعضی صد.»


Ngohi tongangano ngini nianako qaboloka, igogou ngomi gena ma Kristus Awi sosulo. 	 اما امیدوارم که خواهید دانست که ما مردودنیستیم.


Kagena de o Petrus wotemo o Yesuska, "Jou, qaloha bai nakoso ngone lo ngo kanena. So nako nodupa, de ngohi asa o dadaru ngai saange taaka, ngai moi to Ngona, ngai moi to Musa, de ngai moili to Elia." 	 اما پطرس به عیسی متوجه شده، گفت که «خداوندا، بودن ما در اینجانیکو است! اگر بخواهی، سه سایبان در اینجابسازیم، یکی برای تو و یکی بجهت موسی ودیگری برای الیاس.»


So o bi rasul ona magena yatagoka de buika yasingosaka. 	 و بر رسولان دست انداخته، ایشان را در زندان عام انداختند.


sababu kagena o nyawa ngini niduhuduwa. Duma Ngohi gena igogou iduhudu, sababu Ngohi manena Ai ngale gena igogou o nyawa manga manara qatotorou gena tasitobio. 	 جهان نمی تواند شما را دشمن دارد ولیکن مرا دشمن می‌دارد زیرا که من بر آن شهادت می‌دهم که اعمالش بد است.


So ngohi ai edekati gena asa tahika tinikurumi nginika ma orasi ngohi totagi o Spanyol ma daeraka. O dodagi manena ma rabaka done to ngini nia daeraka tokahika de sidago lo tatiho, de ngaroko ka jai-jai bato, duma ngohi tongongano aku totulu nginika la pomakamake kali de nanga nalika. Qabolo de aku lo niriwo ma ngale to ngohi ai dodagi tadofa o Spanyolka. 	 هرگاه به اسپانیا سفرکنم، به نزد شما خواهم آمد زیرا امیدوار هستم که شما را در عبور ملاقات کنم و شما مرا به آن سوی مشایعت نمایید، بعد از آنکه از ملاقات شما اندکی سیر شوم.


Duma o nyawa ma dorou moili una magena awi dodiao gena wisidapano, wotemo unaka, "Awadede! Bilasu ngona nowimodo o Gikimoika. Ngona lo nisisala so nitooma maro Una. 	 اما آن دیگری جواب داده، او را نهیب کرد و گفت: «مگر تو از خدا نمی ترسی؟ چونکه تو نیز زیر همین حکمی.


So awi kadato ma rabaka wowosa kali, de wosulo la o Yesus lo wisingosa kali, so wotemo o Yesuska, "So Ngona igogou o kiano." Duma o Yesus ka o demo moi lo wosangowa. 	 باز داخل دیوانخانه شده، به عیسی گفت: «تو از کجایی؟» اما عیسی بدوهیچ جواب نداد.


Ma orasi iqomaka o Yesus o Galilea ma bi dokuka de o bi ngopeqeka ona manena Una wimomote de wiriwoka. De kanagasi o ngopeqeka ma somoa o Yerusalemno yahihino imakangaho de o Yesus. 	 که هنگام بودن او در جلیل پیروی و خدمت او می‌کردند. و دیگرزنان بسیاری که به اورشلیم آمده بودند.


La o orasi magena ona yogiise ongo Maria motemo mowikeleloka o Yesus wooho kali, duma ona yopiricayawa. 	 و ایشان چون شنیدند که زنده گشته و بدو ظاهر شده بود، باور نکردند.


O surati manena tolefo ngonaka maro ai ngopa masirete tonisiboboso. Sababu maro o ngopa moi awi rohe ma sihino ma babano, so to ngona ani piricaya lo ma sihino ngohino, ma orasi o habari qaloloha tonisingangasu ngonaka. Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de o Yesus Kristus to ngone nanga Jou tanu inidogo ngonaka o laha de o galusiri ifoloi, la ani sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 به فرزند حقیقی خود در ایمان، تیموتاوس.فیض و رحم و سلامتی از جانب خدای پدر وخداوند ما مسیح عیسی بر تو باد.


Kanaga ngini nianakowa o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefo o Salamati ma Kolano gena ma kolano Daud awi ngopa de awi danoku moi. De lo he niawosaka o Daud awi doku gena o Betlehemno. Mutuwade o Salamati ma Kolano gena bilasu o Betlehemka ma nyawa." 	 آیا کتاب نگفته است که از نسل داود و ازبیت لحم، دهی که داود در آن بود، مسیح ظاهر خواهد شد؟»


Magena de ma awa momigegego ami ngopaka la magolo o Yohanes Wooosi awi sahe, so o jojaru muna magena motemo ma Kolano Herodeska, "Ngohi tomagolo o Yohanes Wooosi awi sahe so o orasi manena qabolo o pigaku nongado la noihike ngohika!" 	 و او از ترغیب مادر خود گفت که «سریحیی تعمید‌دهنده را الان در طبقی به من عنایت فرما.»


De ma orasi magena ona isumbayang itemo, "Ya Jou, igogou Ngona nanako o bi nyawa yangodu manga sininga, so migolo nomisidumu ngomika o nyawa yasinoto, ona manena naguuna Ngona masirete nowihiri qaboloka, 	 و دعا کرده، گفتند: «تو‌ای خداوند که عارف قلوب همه هستی، بنما کدام‌یک از این دو رابرگزیده‌ای


Ma orasi o Yesus o bi nyawa yadadala wadoto qaboloka, de Una wotagi so womasidiado o Kapernaum ma dokuka. 	 و چون همه سخنان خود را به سمع خلق به اتمام رسانید، وارد کفرناحوم شد.


Duma o Yahudika manga bi roriri o Farisika ma nyawa, ona magena nakoso iqoqomaka una magena wopipilo gena yopiricayawa, ona imafikiri ma nonomasi una gena wopilowa. So ona yaaso to una awi baba de awi awa la yasirisima onaka. 	 لیکن یهودیان سرگذشت او را باور نکردندکه کور بوده و بینا شده است، تا آنکه پدر و مادرآن بینا شده را طلبیدند.


Duma una wotemo, 'Igogou, ma deka manena ka ma ngale ngona, baba, ngohi tomanara tokaeli. De ma moiwa kanaga ani pareta taholu. Ngaroko komagena, ngona o kabi lo noihikewa, la ngohi aku o rarame taaka de ai dodiao. 	 اما او در جواب پدرخود گفت، اینک سالها است که من خدمت توکرده‌ام و هرگز از حکم تو تجاوز نورزیده و هرگزبزغاله‌ای به من ندادی تا با دوستان خود شادی کنم.


Duma ngini ma binuka o Tiatiraka Ngohi nipipiricaya o dodoto magena niamotewa eko niacohowa, kiaka itemo o Iblis ma dodoto icocawaro. Ngini gena Ngohi tinisingangasu ningoduka maro o babati moi ma ngale upa Ngohi tinisitubuso nginika, upa sidago nia momoku qatubuso. 	 لکن باقی ماندگان شما را که در طیاتیرا هستیدو این تعلیم را نپذیرفته‌اید و عمقهای شیطان راچنانکه می‌گویند نفهمیده‌اید، بار دیگری بر شمانمی گذارم،


O Petrus manga ngora ma duduno waaso de watote, de o ngopeqeka moleleleani moi ami ronga ongo Rode mosupu la o ngora mapelenga. 	 چون او در خانه راکوبید، کنیزی رودا نام آمد تا بفهمد.


Magena imatero maro o kia Una wotemo de o nabi isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Una wononongoru o Yakub gena Ai laha towidumu, duma nako woriria o Esau gena, Ai laha unaka foloi ikurangi." 	 چنانکه مکتوب است: «یعقوب را دوست داشتم اما عیسو را دشمن.»


O bi kolano de o Babel ma kota ma nyawa, ena gena o nyafusu ma dorou ilalamo yaaaka de lo manga sininga ma nyafusu ilamo so o kaya yododesere, ona magena asa manga kota yogari de yododora. Yoari sababu yakelelo manga kota yatupu de iqopo de qasisaka. 	 آنگاه پادشاهان دنیا که با او زنا و عیاشی نمودند، چون دود سوختن او را بینند، گریه و ماتم خواهند کرد،


Ngaroko komagena, duma o nyawa nagoona la kanaga o dunia ma bi nyawa itemo ona ifufuma, ona magena o Gikimoi asa wahirika la ma ngale o nyawa icocawaro gena aku wasimaqe. Komagena lo asa wahiri o nyawa la kanaga manga kuasa ihiwa, ma ngale o nyawa ikokuasa gena aku wasimaqe kali. 	 بلکه خدا جهال جهان را برگزید تا حکما را رسوا سازدو خدا ناتوانان عالم را برگزید تا توانایان را رسواسازد،


Nakoso o toka iwingosa de awi rohe wosipapaka o tonaku, de awi uruno lo o geko isupu, awi ingi irita, de awi rohe lo iiraka. So ngohi togolo Ani muri-murika la yodusu o toka magena, duma ona yaakuwa." 	 و هر جا که او را بگیرد می‌اندازدش، چنانچه کف برآورده، دندانهایم بهم می‌ساید و خشک می‌گردد. پس شاگردان تو را گفتم که او را بیرون کنند، نتوانستند.»


Kagena naga o ake ma rube ngai butanga. O rube ilalamo so ma raba gena nagala o ake o liter ratu moiku de iwedo, de magena isidailako ma ngale o Yahudika ma nyawa bilasu imatiodo, mote to ona manga adati de manga galepu. 	 و در آنجا شش قدح سنگی برحسب تطهیریهود نهاده بودند که هر یک گنجایش دو یا سه کیل داشت.


Sababu ngaroko komagena, ngone inangodu o Jou Awi nyawa, so ngohi manena asa ngini tinidodato toholu la ngini de ngohi aku pomatekekomote kali. Gena ma ngale ngini lo asa nia sininga ma rabaka nitemo o dodoto la o bobita o Gikimoino pamote so o Gikimoi aku nanga sininga itotiai waaka, magena ka ikulai de qasowo. De nakoso o nyawa la kanaga ngini inisigamamu, ona magena ngaroko yolamo, duma o Gikimoi done asa wasangisara. 	 من در خداوند بر شما اعتماد دارم که هیچ رای دیگر نخواهید داشت، لیکن آنکه شما رامضطرب سازد هرکه باشد قصاص خود راخواهد یافت.


De ona magena manga boosuno yosupu de done o Yesus o sone ma rabano wisioho kali qabolo, de yotagi yowosa o Yerusalem ma dokuka, eko o kota qatetebika. De kagena asa o nyawa yadala ona yamake. 	 و بعد از برخاستن وی، از قبوربرآمده، به شهر مقدس رفتند و بر بسیاری ظاهرشدند.


De ona kagena yangodu inyanyi gena o nyanyi qamomuane moi itemo, "Ngona notiai o buku o lolo moi naqehe ma segel-segel gena aku naraca. Sababu Ngona gena nitoomaka Ani au ikopola sidago nosone. Ma ngale lo o Gikimoi yangodu Ngona naija o nyawa ona manga sihino o bi bangsa o dunia ma gilolino o bi soa moi-moi lo de lo o bi bahasa moi-moino. 	 وسرودی جدید می‌سرایند و می‌گویند: «مستحق گرفتن کتاب و گشودن مهرهایش هستی زیرا که ذبح شدی و مردمان را برای خدا به خون خود ازهر قبیله و زبان و قوم و امت خریدی


Sababu to ngini nia gogoho de nia manara iqoqomaka, kiaka nia ete de nia topora inidoto nginika, magena ma ngale lo ihiwa, de nia dorou magena ma rabano kanaga o Gikimoi winipalakoka de ma ija lo wafangu qabolo. De ngini nianako nia dorou ma ija so aku winipalakoka gena, upa maro o salaka de o guraci so done iwaro de isisaka. 	 زیرا می‌دانید که خریده شده‌اید از سیرت باطلی که از پدران خود یافته‌اید نه به چیزهای فانی مثل نقره و طلا،


So igogou ngone nanga sininga gena foloisi qaputuru. Ngone done foloisi posanangi ma orasi nanga rohe manena podongosa, de asa pokahika pogoge dede o Jou Yesus o sorogaka. 	 پس خاطرجمع هستیم و این را بیشترمی پسندیم که از بدن غربت کنیم و به نزد خداوندمتوطن شویم.


Ngini o bi nyawa o orasi manena, ngini nia ete de nia topora iqoqoma kanaga o bi nyawa itotiai yadadala gena yatoomaka, ma nonoma magena o Habel sidago ma doduuru o Zakharia, una gena niwitotooma o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, kiaka o tahu o gaso yatutupu ma riho gena ma soaka. Ma dodoguka, ngini o bi nyawa o orasi manena nia ete de nia topora, kiaka iqoqoma o dunia isidadi kusi de o nabi yatotoomaka, to ona manga sala asa niamoku. 	 از خون هابیل تا خون زکریاکه در میان مذبح و هیکل کشته شد. بلی به شمامی گویم که از این فرقه بازخواست خواهد شد.


Nakoso ibabalo yapereki waasi, o gegeto ma bukuku upasi manga ronga isingosa. Sababu ma orasi manga nyafusu qapoputuru ibao, ona he widupa kawa ma Kristus wileleani de ka yodupa ikawi kali. 	 اما بیوه های جوانتراز این را قبول مکن، زیرا که چون از مسیح سرکش شوند، خواهش نکاح دارند


So kagena ona imatamiye ioqo, de Una wotemo onaka, "Ngini tinisingangasu igogou, o orasi manena o nyawa moi to ngini nia sidongirabano, Ai dateka de wooqo dede Ngohi, done asa Ngohi woisiija." 	 و چون نشسته غذا می‌خوردند، عیسی گفت: «هرآینه به شما می‌گویم که، یکی از شما که با من غذامی خورد، مرا تسلیم خواهد کرد.»


Ma ngale ona gena ngohi tanako igogou manga manara moi-moi ma rabaka gena o Gikimoi iwisihoromati, duma manga manara iwisihoromati ma ngeko itotiai gena yanako waasi. 	 زیرا بجهت ایشان شهادت می‌دهم که برای خدا غیرت دارند لکن نه از روی معرفت.


Duma ongo Marta muna magena mokahika mokahino, ma ngale o moi-moi manga tahuka gena bilasu mosidailako. De muna mahino Unaka, de motemo, "Jou, idodooha Ngona nodupa ai nongoru muna magena moiqohaka la ngohi tomanara ka tomatengoka. Nomisulo la muna lo moiriwo." 	 امامرتاه بجهت زیادتی خدمت مضطرب می‌بود. پس نزدیک آمده، گفت: «ای خداوند آیا تو راباکی نیست که خواهرم مرا واگذارد که تنهاخدمت کنم، او را بفرما تا مرا یاری کند.»


Ma orasi o nyawa yangodu yakelelo igogou o Yesus wotagi o Zakheus awi tahuka, de ona magena imaridemo yotemo, "Awadede! Una wotagi wikurumi o nyawa ma dorou moi awi tahuka." 	 و همه چون این را دیدند، همهمه‌کنان می‌گفتند که در خانه شخصی گناهکار به میهمانی رفته است.


Ma duuruka, de ma ngale o kia naga nianakoka so asa to una awi piricaya yasisaka, sababu o kia naga wamalo qatorou la ngini niaaaka magena una wamote, duma una magenaka lo ma Kristus wosoneka. 	 و از علم تو آن برادر ضعیف که مسیح برای او مرد هلاک خواهد شد.


Ai dodiao nipipiricaya de tinidododara, hika ngini niososininga o nyawa ona magena la kanaga o nyawa o Jou Yesus wipipiricaya waasi asa yasiceke sababu manga alamu idalawa. Ona magena o Gikimoi wahiri qaboloka. To ona manga piricaya o Jou Yesuska magena idadi to ona manga kaya moi, imatero o nyawa moi la awi alamu idala magena idadi to una awi kaya. De ona maro o Gikimoi Awi ngopa so ona done asa yowosa de yogoge to Una Awi pareta ma rabaka. Magena maro Awi jaji moi o nyawa ona magenaka, nakoso igogou widodara Unaka. 	 ای برادران عزیز، گوش دهید. آیا خدا فقیران این جهان را برنگزیده است تا دولتمند در ایمان و وارث آن ملکوتی که به محبان خود وعده فرموده است بشوند؟


Ma orasi magena de o Yesus wogiise o Yohanes gena wibuika, so Una o Yudea ma daeraka de womasirese wokahika o Galilea ma tonaka. 	 و چون عیسی شنید که یحیی گرفتار شده است، به جلیل روانه شد،


Nimajaga igogou, sababu ngini done nitago de ningaho o bi agama ma bobita yacocohoka. De ngini asa ningapo o puji ma bi tahu ma rabaka. 	 اما از مردم برحذر باشید، زیرا که شما را به مجلسها تسلیم خواهند کرد ودر کنایس خود شما را تازیانه خواهند زد،


Komagena so iqoqomaka wopipilo awi dodihimo magena manga sango itemo, "Una wilamoka, so ngini bilasu una ka niwisano." 	 و از اینجهت والدین اوگفتند: «او بالغ است از خودش بپرسید.»


Komagena ma deka una wasihaga onaka de to una awi gomahate, so o nyawa ona magena wisigise unaka. 	 و بدو گوش دادنداز آنرو که مدت مدیدی بود از جادوگری اومتحیر می‌شدند.


Bilasu nimasidailako la ma ngale o Gikimoi Awi dupa niamote so o sangisara niamoku. Sababu maro o nyawa ma somoa ipipiricayawa o bi moi-moi yodupa yaaaka, komagena lo iqoqomaka ngini lo ma dekano o dorou niaaka. Iqoqomaka gena ngini o moi-moi o nyafusu ma dorou nidupa, sidago lo nia rohe maro ka o haiwani so o maqe gena niodupa niaaka, so initobadalu sidago lo nirarame poli, de lo nia suba niatide o bi giki ikokulaika gena foloisi qatorou. 	 زیرا که عمر گذشته کافی است برای عمل نمودن به خواهش امت‌ها ودر فجور و شهوات و می‌گساری و عیاشی و بزمهاو بت‌پرستیهای حرام رفتار نمودن.


Komagena so hino la ngone paaka ifoloisi pokaeli de powosa la pogoge dede Una. Upa sidago ngone nanga sidongirabaka o nyawa moi potura so powipiricaya kawa, maro nanga ete de nanga topora iqoqomaka. 	 پس جد و جهد بکنیم تا به آن آرامی داخل شویم، مبادا کسی در آن نافرمانی عبرت آمیز بیفتد.


So muna gila-gila moloqa momagogora o Simon Petruska de o muri moili o Yesus wisibobosoka, de onaka motemo, "Awadede! Nanga Jou Awi sone ma bake nagala o nyawa yatosi de isiloqaka bai! So ngomi lo mianakowa iwisiloqa gena kiaka yakahika." 	 پس دوان دوان نزد شمعون پطرس و آن شاگرد دیگرکه عیسی او را دوست می‌داشت آمده، به ایشان گفت: «خداوند را از قبر برده‌اند و نمی دانیم او راکجا گذارده‌اند.»


Sababu nakoso o Yahudika ma nyawa de o Yahudika ma nyawa yasowo gena, yangodu ka imaketero. O nyawa ipipiricaya yangodu manga Jou ka womatengo, so nakoso o nyawa asa igolo Unaka gena, Awi laha moi-moi qangodu wahike de ma boloika. 	 زیرا که در یهود و یونانی تفاوتی نیست که همان خداوند، خداوند همه است و دولتمنداست برای همه که نام او را می‌خوانند.


Kagena o Yerusalemka de ngohi asa tomajobo totagi o Siria ma daeraka de lo o Kilikia ma daeraka. 	 بعد از آن به نواحی سوریه و قیلیقیه آمدم.


O wange magegena isidailako ma ngale ma langino o Sabat ma wange de ma boboloi o wange magena o Paskah ma Wange ma rarame ilalamo moi. Ma ngale magegena so o Yahudika manga roriri yodupawa, nakoso o Sabat ma wangeka, de o bi sone ma bake o sangahadika gena kanagasi, so ma gubernur o Pilatuska iwigolo la ibisisangahadika manga qohu gena yatepi, ma ngale ona isiguti o sangahadiku de gila-gila yapoosu. 	 پس یهودیان تا بدنها در روز سبت برصلیب نماند، چونکه روز تهیه بود و آن سبت، روز بزرگ بود، از پیلاطس درخواست کردند که ساق پایهای ایشان را بشکنند و پایین بیاورند.


So kagena de o Jou Yesus manga dorou ma sopo wafanggalika de o sangisara o nyawa nagoona la o Gikimoi iwihoromatiwa de lo o habari qaloloha ma ngale o Jou Yesus gena yosigisewa. 	 در آتش مشتعل و انتقام خواهد کشید از آنانی که خدا را نمی شناسند وانجیل خداوند ما عیسی مسیح را اطاعت نمی کنند،


Ma taungu mogiowo de motohaka ma Kaisar Tiberius awi pareta o Roma ma kotaka, de o Pontius Pilatus wodadi gubernur o Yudea ma daeraka, de lo o Herodes wopareta o Galilea ma tonaka. O Filipus o Herodes awi nongoru gena wopareta o Iturea ma daeraka de lo o Trakhonitis ma daeraka, o Lisanias wopareta o Abilene ma daeraka. 	 و در سال پانزدهم از سلطنت طیباریوس قیصر، در وقتی که پنطیوس پیلاطس، والی یهودیه بود و هیرودیس، تیترارک جلیل وبرادرش فیلپس تیترارک ایطوریه تراخونیتس ولیسانیوس تیترارک آبلیه


O wange ma moiku de wosususa una magena wosone de o bi malaikat iwingaho o Abraham awi dateka, ena gena o riho qaloloha moika. De wokakaya una magena lo wosone de wipoosuka. 	 باری آن فقیر بمرد و فرشتگان، او را به آغوش ابراهیم بردند و آن دولتمند نیز مرد و او را دفن کردند.


Ngone pobarani powimake, sababu o Yesus Una magena kagena wowosa woqomaka, de o ngora wapelengaka ma ngale ngone aku potuuru. Una gena witide wodadi nanga Imam Wilalamo ka sidutu ikakali, ka imatero de o Melkisedek iqoqomaka. 	 جایی که آن پیشرو برای ما داخل شد یعنی عیسی که بر رتبه ملکیصدق، رئیس کهنه گردید تاابدالاباد.


De kanaga ma para saangeka Una wotemo kali, "Simon, o Yohanes ma ngopa, ngona gena igogou Ngohi noisiningasi?" De kanaga ma para saangeka to Una Awi sano komagenali, so o Petrus awi sininga ipeleso so wagogou-gogou wotemo, "Iya, Jou, komagena. Ngona masirete lo o bi moi-moi qangodu kanaga ka nanako, so ka nanako igogou ngohi manena tonisosiningasi Ngonaka." So o Yesus asa wotemo kali, "Nako komagena, de ngona bilasu najaga de nasiputuru qaloha o nyawa to Ngohi Ai duba-duba ona magena. 	 مرتبه سوم بدوگفت: «ای شمعون، پسر یونا، مرا دوست می‌داری؟» پطرس محزون گشت، زیرا مرتبه سوم بدو گفت «مرا دوست می‌داری؟» پس به اوگفت: «خداوندا، تو بر همه‌چیز واقف هستی. تومی دانی که تو را دوست می‌دارم.» عیسی بدوگفت: «گوسفندان مرا خوراک ده.