Mutuwade ona magena he yasapi kawa de manga kiri lo qadudu kawa, de lo o wange ma sahu eko o sahu maro o uku ma sahu lo he yadahe kawa. 	 و دیگر هرگز گرسنه و تشنه نخواهند شد و آفتاب و هیچ گرما بر ایشان نخواهد رسید.زیرا بره‌ای که در میان تخت است، شبان ایشان خواهد بود و به چشمه های آب حیات، ایشان را راهنمایی خواهد نمود؛ وخدا هر اشکی را از چشمان ایشان پاک خواهدکرد.»


Duma o nyawa lo yaakuwa manga laqe yapareta. Ngone nanga laqe gena o dorou isibicara imatoguwa, komagena lo iholu ngone papareta. De lo o bicara qatotorou gena iwedoka so o nyawa pasisangisara, maro o raci so o nyawa pasisone. 	 لکن زبان را کسی ازمردمان نمی تواند رام کند. شرارتی سرکش و پر اززهر قاتل است!


Ngaroko iqoqoma o Gikimoi Awi dodara gena o nyawa yanakowa, duma qangodu magena Una waeli kawa. So ma orasi yaadoka Una wasulo bilasu o bi nyawa yangodu o dunia ma rabaka imatogu isuba o bi seri ma duhutuka, de bilasu isuba cawali o Gikimoika. 	 پس خدا اززمانهای جهالت چشم پوشیده، الان تمام خلق رادر هر جا حکم می‌فرماید که توبه کنند.


Magena de o dodadi ngai iha magena itemo, "Komagena itero de igogou!" De o roriri ona magena imabukuku de manga suba yatide o Gikimoi de lo o Duba ma Gohoka. 	 وچهار حیوان گفتند: «آمین!» و آن پیران به روی درافتادند و سجده نمودند.


De lo kanaga o Gikimoi iqomaka wotemo, "Ona gena tasimahawa yowosa la yogoge dede Ngohi." 	 و بازدر این مقام که «به آرامی من داخل نخواهند شد.»


De komagena lo nakoso ngini o bi gilalo, bilasu de nia horomati ilamo de niasigise qaloha nia tuangi. De upa ka to ngini nia tuangi manga sininga qamomuuqu de qaloloha gena niasigise, duma ngini lo bilasu niasigise qaloha nia tuangi, qadoohawa nakoso ona manga sininga qatorou so nisidipito. 	 ای نوکران، مطیع آقایان خود باشید با کمال ترس؛ و نه فقط صالحان و مهربانان را بلکه کج خلقان را نیز.


Sababu o nyawa yadadala asa yahino de itemo, 'Ngohi manena qabolo o Salamati ma Kolano,' so asa o nyawa yadadala yasihaga de yasisa. 	 زآنرو که بسا به نام من آمده خواهند گفت که من مسیح هستم و بسیاری را گمراه خواهند کرد.


Qabolo de toise kali o bi dodadi yangodu bai ona o sorogaka, bai ona o duniaka, bai ona o sone ma rihoka de bai lo ona o ngolotoka, ona o dunia ma sigilolika gena yangodu-ngodu inyanyi itemo, "Hino la ngone Una womatetengo o pareta ma kursika de lo Una o Duba ma Goho gena Manga ronga de lo Manga kuasa posilamo, de Onaka pasihoromati, de lo nanga sukuru patide ka sidutu ikakali." 	 و هر مخلوقی که در آسمان و بر زمین وزیرزمین و در دریاست و آنچه در آنها می‌باشد، شنیدم که می‌گویند: «تخت‌نشین و بره را برکت وتکریم و جلال و توانایی باد تا ابدالاباد.»وچهار حیوان گفتند: «آمین!» و آن پیران به روی درافتادند و سجده نمودند.


Ma orasi ma gubernur o surati magena wabacaka, de o Paulus iwisano wotemo unaka, "Ngona manena o daera kiano ma nyawa." De o Paulus wosango wotemo, "Ngohi manena o Kilikiano ma nyawa." Magena asa ma gubernur winako una o Kilikia ma nyawa, 	 پس والی نامه را ملاحظه فرموده، پرسید که از کدام ولایت است. چون دانست که از قیلیقیه است،گفت: «چون مدعیان تو حاضر شوند، سخن تو را خواهم شنید.» و فرمود تا او را در سرای هیرودیس نگاه دارند.


Mia gogolo komagena la ngini lo asa o moi-moi niaaka maro o kia o Jou wodudupa, ma ngale o orasi isigeto-geto aku Una niwisisanangi. Magegena maro to ngini nia sopo, so o moi-moi qaloloha qangodu aku niaaka de lo o Gikimoi Una niwinako foloisi itiai. 	 تا شما به طریق شایسته خداوند به‌کمال رضامندی رفتارنمایید و در هر عمل نیکو بار آورید و به معرفت کامل خدا نمو کنید،


Nakoso posiade-ade o dunia manena kiaka done qamomuane o orasi ma simaka, ma ngale yapopareta gena o Gikimoi Awi kuasa wahike o bi malaikat gena yasowo. 	 زیرا عالم آینده‌ای را که ذکر آن را می‌کنیم مطیع فرشتگان نساخت.


De ma boboloi, nako o demo magena itiai, de ma ngale gena ngomi asa mitodamato, sababu ngomi mitemoka o Gikimoi ma Kristus o soneno iwisioho kali. Duma nako posiade-ade, igogou o nyawa isosone yaakuwa ioho kali, gena de ma ngale o Gikimoi ma Kristus iwisioho kali gena qasowo. 	 و شهود کذبه نیز برای خدا شدیم، زیرا درباره خدا شهادت دادیم که مسیح را برخیزانید، و حال آنکه او رابرنخیزانید در صورتی که مردگان برنمی خیزند.


Ngohi tasimahawa o ngopeqeka moi de modoto o nyawa ipipiricayaka eko lo yanau mapareta, duma bilasu momarihi-rihi de mosigise bato. 	 و زن را اجازت نمی دهم که تعلیم دهد یابر شوهر مسلط شود بلکه در سکوت بماند.


Kagena de una wasulo kali awi nyawa wileleleani ma somoaka wotemo, 'Niasingangasu yokokoroka, o rarame ma ino de lo ma sihode gena qangodu isidailakoka. Ai sapi qasasaki de lo ai sapi ma ngopa-ngopa magena yatolaka, so qangodu isidailako qaboloka. Hino la potagi o kawi ma rarameka!' 	 باز غلامان دیگر روانه نموده، فرمود: "دعوت‌شدگان را بگویید که اینک خوان خود را حاضر ساخته‌ام و گاوان و پرواریهای من کشته شده و همه‌چیز آماده است، به عروسی بیایید."


O orasi magegena o Yahudika manga Paskah ma Wange ma Rarame gena he iteka kawa. 	 و فصح که عید یهود باشد، نزدیک بود.


Sababu iqoqoma idadika o Teudas womasihie de awi nonau wosidumu, sidago o nyawa yaratu iha kanaga iwimote-mote una. Duma ma duuru una witoomaka, so awi nonau magena lo isisaka sidago lo awi nyawa wimomote iloqa ipiringaka. 	 زیرا قبل ازاین ایام، تیودا نامی برخاسته، خود را شخصی می‌پنداشت و گروهی قریب به چهار صد نفر بدوپیوستند. او کشته شد و متابعانش نیز پراکنده ونیست گردیدند.


O Gikimoi wotemo ngini gena to Una Awi ngopa-ngopa masirete, komagena so bilasu ngini niwisigise qaloha. Upa sidago o dorou gena niodupa niaaka, maro iqomaka o habari qaloloha ma ngale o Yesus Kristus gena nionako waasi so o dorou niodupa niaaka. 	 و چون ابنای اطاعت هستید، مشابه مشوید بدان شهواتی که در ایام جهالت می‌داشتید.


O Gurumi Qatetebi de o jojaru muna o Duba ma Goho womijajaji done wokawi, ona magena asa itemo, "Niahinosi!" De o nyawa la kanaga o demo moi-moi gena yoiseka, bilasu ona magena lo itemo, "Niahinosi!" De o nyawa nagoona la kanaga manga kiri qadududu, hika ona magena yahinosi. So o nyawa nagoona bato la nakoso ponyafusu, hika o oho ma ake ma jobubu gena o nyawa yaudo la yasioho ka sidutu ikakali, de magena pofangu lo waali. 	 و روح و عروس می‌گویند: «بیا!» و هر‌که می‌شنود بگوید: «بیا!» و هر‌که تشنه باشد، بیاید وهر‌که خواهش دارد، از آب حیات بی‌قیمت بگیرد.


O nyawa ma nonoma gena o tonano wosidadi la ioho o dunia manenaka. Duma ma Kristus, Una maro o Adam ma sinotoka, Una magena Awi sihino ka o sorogano. 	 انسان اول از زمین است خاکی؛ انسان دوم خداوند است از آسمان.


o Asyer, o Naftali, o Manasye, 	 و از سبط اشیر دوازده هزار؛ و از سبطنفتالیم دوازده هزار؛ و از سبط منسی دوازده هزار؛


Duma iqoqomaka to ngomi mia ete de mia topora bilasu o tala manenaka itagi de kagena asa manga suba o Gikimoika yatide. Ngaroko komagena, ngini o Yahudika nitemo, ngone bilasu o Gikimoi powisuba ka o Yerusalemka." 	 پدران ما در این کوه پرستش می‌کردند و شما می‌گویید که در اورشلیم جایی است که در آن عبادت باید نمود.»


Ibabalo imatengoka de manga gianongoru lo ihiwa so igogou manga susa ilamo, ona magena bilasu ngone o Jou Yesus powipipiricaya pahoromati de padupa pariwo. 	 بیوه‌زنان را اگرفی الحقیقت بیوه باشند، محترم دار.


O Abraham una magena, ngaroko o Gikimoi Awi jaji ma ganapu gena wakelelo waasi, duma una asa wongongano igogou o Gikimoi Awi jaji magena done asa wosiganapu. Komagena so una magena asa wodadi o bi bangsa yadadala manga ete de manga topora, ka imatero de iqomaka o Gikimoi wojaji wotemo, "Done to ngona ani ngopa de ani danoku gena yadala icarawa imatero maro o bi ngoma o dipaka." 	 که او در ناامیدی به امید ایمان آورد تا پدرامت های بسیار شود، برحسب آنچه گفته شد که «ذریت تو چنین خواهند بود.»


Kagena de o bi guru agama yamuruo naga, ona magena o Farisika, Una wikelelo womatamiye wooqo de o bi nyawa ma dorou magena, so ona asa imaridemo de Una Awi muri-murika yotemo, "Aistagala! Qadoohaso Una wooqo de o balastengi itotolomu de o bi nyawa ma dorou ona magena." 	 اما کاتبان ایشان و فریسیان همهمه نموده، به شاگردان او گفتند: «برای چه با باجگیران وگناهکاران اکل و شرب می‌کنید؟»


De o Petrus waaka komagena, so o Yahudika ma nyawa ma binuka o Antiokhiaka, ona magena lo asa yaaka, sidago o Barnabas una magena wisabatolo so o sala magegena lo asa una waaka. 	 و سایر یهودیان هم با وی نفاق کردند، بحدی که برنابا نیز در نفاق ایشان گرفتارشد.


O Yesus wotagi to Una Awi soa de Awi doku o Nazaretka. Kagena de, maro ma biasa to Una Awi manara ma rabaka, so o Sabat ma wangeka Una wotagi wowosa o puji ma tahuka. Kagena de Una womaokoye la o Gikimoi Awi Jaji ma Buku wabaca, 	 و به ناصره جایی که پرورش یافته بود، رسید و بحسب دستور خود در روز سبت به کنیسه درآمده، برای تلاوت برخاست.


O nyawa moi lo yahiwa o kia naga wihike o Gikimoika sidago Una gena bilasu wafanggali onaka." 	 یا که سبقت جسته چیزی بدو داده تا به او باز داده شود؟زیرا که از او و به او و تا او همه‌چیز است؛ و او را تا ابدالاباد جلال باد، آمین.


So kagena o Yesus wogoge wodamaha sidago o Paskah ma Wange ma Rarame ma orasi he idumuka, de Una wotagi wokahie o Yerusalemye. 	 و چون عید فصح نزدیک بود، عیسی به اورشلیم رفت،


Ma langino ona yaruwange itagi so manga dodagi ma rabaka gena o Yope ma doku he yadumuka, de o wange itiaika so o Petrus o tahu ma nguteye wodola la ma qokuka wosumbayang. 	 روز دیگر چون از سفر نزدیک به شهرمی رسیدند، قریب به ساعت ششم، پطرس به بام خانه برآمد تا دعا کند.


Komagena so ngomi minisingangasu maro o Jou to Una Awi dodoto gena itemo ma orasi o Jou wahino kali, upa ngomi ka miohosi ma ngale o Jou powimake kasi, duma iqomaka o nyawa nagoona isosoneka gena asa yasioho kali, de qabolo asa ona dede ngone ka pooohosi tanu ngone inangodu de o Jou pomakamake. 	 زیرا این را به شما از کلام خدامی گوییم که ما که زنده و تا آمدن خداوند باقی باشیم برخوابیدگان سبقت نخواهیم جست.


Sababu ngone lo o habari qaloloha gena poiseka, ka imatero de nanga ete de nanga topora ona magena iqomaka. Duma o habari kiaka yoiiseka gena ona magena asa yopiricayawa, so ma faida ihiwa onaka. 	 زیرا که به ما نیز به مثال ایشان بشارت داده شد، لکن کلامی که شنیدند بدیشان نفع نبخشید، از اینرو که باشنوندگان به ایمان متحد نشدند.


Ngaroko o bi bodito maro komagena igogou inagaka ngoneka, duma ma ngale ma Kristus Awi dodara ngoneka gena upa itogu, so aku ifoloisi inasiputuru la upa inatura, so kanaga ngoneka maro o prajurit moi de awi buturu ilamo so imakudubu, sidago lo igogou una gena aku waturaka. 	 بلکه در همه این امور از حد زیاده نصرت یافتیم، بوسیله او که ما را محبت نمود.


De ma orasi nanga rohe gena igogou yatagalika, de magena asa isiganapu o demo o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka gena komanena, "O Gikimoi kanaga o sone wasisa, so o sone gena imahiwaka!" 	 اما چون این فاسد بی‌فسادی را پوشید و این فانی به بقا آراسته شد، آنگاه این کلامی که مکتوب است به انجام خواهد رسید که «مرگ در ظفر بلعیده شده است.


So ngini gena ngohi tinigolo, ma ngale o habari qaloloha tinisihabari nginika so ngohi ibuika, gena tanu upa ngini nia sininga qaceke. Sababu ngohi isangisara gena igogou ma ngale ngini lo done aku inisimulia. 	 لهذا استدعادارم که از زحمات من به جهت شما خسته خاطرمشوید که آنها فخر شما است.


Nakoso ngini o loha niaaka nikaeli, de nagala o nyawa moi lo yahiwa o dorou inigaka nginika. 	 و اگر برای نیکویی غیور هستید، کیست که به شما ضرری برساند؟


Ngaroko komagena, duma to ona manga manara qatotorou magena yaakuwa isigila-gila, sababu o bi nyawa he yangodu yanakoka igogou o nyawa qatotorou maro ona magena igogou ifuma. Maro kanaga o nyawa yanako iqomaka igogou o Yanes de o Yambres ona magena o nyawa ifufuma. 	 لیکن بیشتر ترقی نخواهندکرد زیرا که حماقت ایشان بر جمیع مردم واضح خواهد شد، چنانکه حماقت آنها نیز شد.


Igogou, ngini nia dorou ma fanggali gena o Gikimoi winipalakoka, so bilasu o dorou niaaka kawa. Sababu ngini winipalakoka gena ma ngale nidadi maro to Una Awi gilalo masirete winipopareta, so upa lo ma ngale o dorou gena nia sininga ma rabaka nitemo aku magena niaaka. 	 مثل آزادگان، اما نه مثل آنانی که آزادی خود را پوشش شرارت می‌سازند بلکه چون بندگان خدا.


ma ngale onaka nadoto sidago manga sininga ma rabaka yanako igogou de itiai, so o Iblis he yapareta kawa la o Gikimoi manga sininga wapareta, imatero maro o nyawa o bubutu ma rabano isupu de iwosa o nita ma rabaka. De ma ngale manga piricaya Ngohika so manga dorou lo asa Una wosiapongu so ona yatebika, de asa wasingosa o bi nyawa wahihiri manga sidongirabaka.' 	 تا چشمان ایشان را باز کنی تا از ظلمت به سوی نور و ازقدرت شیطان به‌جانب خدا برگردند تا آمرزش گناهان و میراثی در میان مقدسین بوسیله ایمانی که بر من است بیابند."


Ngohi asa tonihike ngonaka o Gikimoi Awi pareta ma kukuci, ena gena o kuasa la o Gikimoi Awi nyawa napareta. La o kia ngona o dunia ma qokuka nositatapuka, imatero de o sorogaka lo o Gikimoi wositatapu iqomaka. De lo o kia o dunia ma qokuka notemo nosimahaka, imatero de lo o sorogaka o Gikimoi wotemo wosimaha iqomaka." 	 وکلیدهای ملکوت آسمان را به تو می‌سپارم؛ وآنچه بر زمین ببندی در آسمان بسته گردد و آنچه در زمین گشایی در آسمان گشاده شود.


Ngohi manena o nahadi moi o wange sinoto tooqowa de toudowa, de lo ai moi-moi kanaga ngohika magena taregu mogiowoka so o regu moi gena tosisuba Ngonaka.' 	 هر هفته دو مرتبه روزه می‌دارم و ازآنچه پیدا می‌کنم ده‌یک می‌دهم.


De o Yesus wotemo yadadalaka, "Qadoohaso ngini niaka maro Ngohi o nyawa ma dorou, sidago niahino o gogipongo de o sumarangi nigaho la Ngohi nitago. O wange isigeto-geto Ngohi todoto o Gikimoi Awi Tahuka, de qadoohaso Ngohi nitagowa. 	 در آن ساعت، به آن گروه گفت: گویا بر دزد بجهت گرفتن من با تیغها وچوبها بیرون آمدید! هر روز با شما در هیکل نشسته، تعلیم می‌دادم و مرا نگرفتید.


Duma ngohi tosango totemo o kia bato paaaka, ngaroko pooqo eko poudo gena, o bi moi-moi qangodu ma rabaka hika paaka la aku o Gikimoi wihoromati de wigiliri. 	 پس خواه بخورید، خواه بنوشید، خواه هرچه کنید، همه را برای جلال خدا بکنید.


Hika niosininga o bi namo wogo gena. Maena gena idatowa, iutuwa, de lo ma pola eko ma tahu lo ihiwa. Ngaroko komagena, o Gikimoi gena kanaga so o ino lo wahike onaka. Duma ngini nia oho to Una Awi simaka gena ifoloi niqoku de o bi namo ma oho, de Una lo asa ngini winipalihara ifoloi qaloha de o bi namo wapalihara. 	 کلاغان را ملاحظه کنید که نه زراعت می‌کنندو نه حصاد و نه گنجی و نه انباری دارند و خدا آنهارا می‌پروراند. آیا شما به چند مرتبه از مرغان بهترنیستید؟


Ngaroko igogou ngohi gena o nyawa manga simaka tobicara tocawarowa, duma ngohi lo tofumawa. Ce! Ngohi igogou o dodoto itotiai tanakoka. De komagena iqomaka to ngomi mia manara moi-moi gena qangodu ma rabaka ngini masirete niise de lo niakeleloka. 	 اما هرچند در کلام نیز امی باشم، لیکن در معرفت نی. بلکه در هر امری نزدهمه کس به شما آشکار گردیدیم.


Ngohi tanakoka idodooha nakoso ngohi tokurangi de tosusa, eko de ai boloika eko de maena, kanaga ma rabaka qangodu ka tosanangi. 	 و ذلت رامی دانم و دولتمندی را هم می‌دانم، در هرصورت و در همه‌چیز، سیری و گرسنگی ودولتنمدی و افلاس را یاد گرفته‌ام.


Duma nakoso o nyawa la imadagi o bubutu ma rabaka, ona gena o bubutu yafatika, sababu manga rabaka gena o nita ihiwa. 	 ولیکن اگر کسی در شب راه رود لغزش خورد زیراکه نور در او نیست.»


O Gikimoi wosidailako la o bi nyawa yangodu wafanggali. O nyawa de manga sininga itotiai ona magena wangaho o sorogaka, duma o nyawa ma dorou ona magena wasisangisara ka sidutu ikakali. Maro wotototoro moi awi giaka kanaga de awi tatapaka. Wosidailako ma ngale o tamo qangodu wataqo sidago qatebi. O tamo qalalake gena asa watolomu de o polaka wadiahi, duma ma soora gena asa watupu so waumo o uku isosora-soraku de lo itatatu-tatu kawa." 	 او غربال خود را دردست دارد و خرمن خود را نیکو پاک کرده، گندم خویش را در انبار ذخیره خواهد نمود، ولی کاه رادر آتشی که خاموشی نمی پذیرد خواهدسوزانید.»


Ma orasi o Herodes wopareta maro ka o kolano moi o Yudea ma daeraka, de kanaga o imam moi awi ronga o Zakharia. Una magena o imam moi o bi imam o bolu moi manga topora o Abia gena manga sidongirabano. Una awi peqeka ami ronga ongo Elisabet, de muna ami topora lo gena manga sihino o imam moili. 	 در ایام هیرودیس پادشاه یهودیه، کاهنی زکریا نام از فرقه ابیا بود که زن او از دختران هارون بود و الیصابات نام داشت.


So kagena de o Paulus wobicara qabolo, de una dede ona yangodu ibukuku so wosumbayang kasi. 	 این بگفت و زانو زده، با همگی ایشان دعاکرد.


"Duma ngini la Ai demo niiiseka orasi manena gena Ngohi totemo nginika, o nyawa nidodoosa de nidoduhudu, ona magena lo bilasu niadodara de lo niaaka qaloha. 	 «لیکن‌ای شنوندگان شما را می‌گویم دشمنان خود را دوست دارید و با کسانی که ازشما نفرت کنند، احسان کنید.


Aku niaaka komagena, sababu o Gikimoi Una masirete asa ngini nia sininga ma rabaka womanara so o bi moi-moi maro o kia Una wodudupa magena lo ngini niodupa. 	 زیرا خداست که در شمابرحسب رضامندی خود، هم اراده و هم فعل رابعمل ایجاد می‌کند.


Duma orasi manena Ngohi totemo nginika, o nyawa nagoona la o nyawa ma somoa moi de yangamo, ona magena lo bilasu yasisala maro yotooma moi. De o nyawa la kanaga manga dodiao manga ronga yogaka qatorou, o nyawa ona magena bilasu yangaho la yasisala o Mahkamah Agama manga simaka. De lo o nyawa la kanaga manga dodiaoka yatemo, 'Nofufuma de o nyawa ma dorou!' o nyawa ona magena bilasu o naraka ma ukuku yaumo. 	 لیکن من به شما می‌گویم، هر‌که به برادر خود بی‌سبب خشم گیرد، مستوجب حکم باشد و هر‌که برادرخود را راقا گوید، مستوجب قصاص باشد و هرکه احمق گوید، مستحق آتش جهنم بود.


Qabolo de Una witemo o nyawa moili, "Noimote Ngohi." Duma una magena wotemo, "Baba, tanu noisimaha toliho kasi ma ngale ai baba wosone so towipoosu kasi, de ngohi asa Ngona tonimote." 	 و به دیگری گفت: «از عقب من بیا.» گفت: «خداوندااول مرا رخصت ده تا بروم پدر خود را دفن کنم.»


Kagena o nyawa idala icarawa yahino de binuka iliho, duma yadadala yahinoli sidago Una de Awi sosulo ioqo lo imadodoohawa. So Una wotemo onaka, "Niahino potagi la pomatinga o riho moika, la ngini nimasiwoma kasi." 	 بدیشان گفت شما به خلوت، به‌جای ویران بیایید و اندکی استراحت نمایید زیرا آمد و رفت چنان بود که فرصت نان خوردن نیز نکردند.


Waaka komagena la ma orasi ngone wonangoso to Una Awi simaka, de Awi nita ma rabaka ngone gena inatebika de nanga sala eko nanga dorou moi lo ihiwa, so o nyawa moi lo yaakuwa ngone inakalaki. 	 تاکلیسای مجید را به نزد خود حاضر سازد که لکه وچین یا هیچ‌چیز مثل آن نداشته باشد، بلکه تامقدس و بی‌عیب باشد.


Qaboloka de o Abraham awi arata wakokoora o kudotika gena o regu mogiowoka kanaga o regu moi wahike o Melkisedekka. Awi ronga o Melkisedek magena ma ngale "o kolano la kanaga o moi-moi o kia itotiai gena waaka" de lo, sababu una lo o Salem ma doku ma kolano de o Salem gena ma ngale o dame, so awi ronga moili gena "o Dame ma Kolano." 	 و ابراهیم نیز ازهمه‌چیزها ده‌یک بدو داد؛ که او اول ترجمه شده «پادشاه عدالت» است و بعد ملک سالیم نیز یعنی «پادشاه سلامتی».


"Kanaga wototoro moi wotagi awi gisisi wosihaja. So de una wosihaja gena ma sononga itura o ngekoku. So ma binuka o nyawa isidodipitoka de ma binuka o namo yaoqoka. 	 که «برزگری بجهت تخم کاشتن بیرون رفت. و وقتی که تخم می‌کاشت بعضی بر کناره راه ریخته شد وپایمال شده، مرغان هوا آن را خوردند.


La komagena, nako ngomi o Yahudika ma nyawa gena o Gikimoi Awi simaka, ngomi lo de mia dorou so bilasu wafanggali de o dorou, imatero maro o Yahudika ma nyawa yasowo. Sababu ngohi tasinako qabolo igogou, bai o Yahudi bai lo o Yahudi yasowo, o nyawa yangodu-ngodu gena manga sininga qatotorou yapareta. 	 پس چه گوییم؟ آیا برتری داریم؟ نه به هیچ وجه! زیرا پیش ادعا وارد آوردیم که یهود ویونانیان هر دو به گناه گرفتارند.


Mutuwade o nyawa moi lo akuwa wosango moi-moi qangodu magena itiaiwa, so bilasu upa niaaka o kia naga moi nia siningaka yadadahewa, so hika nimarihika de nimapopongoka bato. 	 پس چون این امور را نتوان انکار کرد، شما می‌باید آرام باشید و هیچ کاری به تعجیل نکنید.


Ngini o Korintuska he ningodu una gena niwifanggali qabolo de o dorou. So o orasi manena de ngohi totemo nginika nia fanggali unaka gena iadoka. 	 کافی است آن کس را این سیاستی که از اکثر شما بدو رسیده است.


"O bi guru agama de lo o bi Farisika ma nyawa ona magena kanaga o Musa awi kursika imatamiye, sababu ona gena asa o bobita o Musa walelefo magena inidoto. 	 گفت: «کاتبان وفریسیان بر کرسی موسی نشسته‌اند.


O dunia ma nyawa bilasu isone, sababu ona de manga dorou. De ma ngale manga dorou so ona bilasu yasangisara, sababu ona o Gikimoi Awi bobita yatilakuka. 	 نیش موت گناه است و قوت گناه، شریعت.


So kagena imasidiadoka, de Una wotemo onaka, "Nisumbayang la nigolo upa sidago o babajaku nitura." 	 و چون به آن موضع رسید، به ایشان گفت: «دعا کنید تا درامتحان نیفتید.»


Igogou, o bi guru ikokulai manena gena ngaroko o bi moi-moi kanaga ona yanako waasi, duma magena yasibicara qatorou. Ona magena o Gikimoi asa wasisa maro o haiwani, so yanakowa kanaga isibuo ma ngale asa yatago de yaoqo. 	 لکن اینها چون حیوانات غیرناطق که برای صید و هلاکت طبع متولد شده‌اند، ملامت می‌کنند بر آنچه نمی دانندو در فساد خود هلاک خواهند شد.


So tinidedemo nginika, o kia bato nisumbayang de nimagolo bilasu niopiricaya igogou o Gikimoi winihike qaboloka, de asa niamake maro o kia nigolo Unaka. 	 بنابراین به شما می‌گویم آنچه در عبادت سوال می‌کنید، یقین بدانید که آن را یافته‌اید و به شماعطا خواهد شد.


De o bodito magena idadi o nyawa o duniaka koloko ibati saangeka, de o bati moi gena isoneka. 	 از این سه بلا یعنی آتش و دود وکبریت که از دهانشان برمی آید، ثلث مردم هلاک شدند.


Qabolo de o Yesus de o Gurumi Qatetebi magena ma kuasa wipareta so woliho wahika o Galilea ma tonaka. O Galilea ma sigilolino o habari ma ngale Una gena o bi nyawa yogiise de yanako. 	 و عیسی به قوت روح، به جلیل برگشت وخبر او در تمامی آن نواحی شهرت یافت.


De magena Ngohi ngini tinisidapano, upa ma sababu o nyawa manga demo so bilasu ngini aku Ngohi nipiricaya, duma ma ngale o Yohanes awi demo gena tinisidapano nginika la ngini gena o Gikimoi aku winisisalamati. 	 او چراغ افروخته و درخشنده‌ای بود و شما خواستید که ساعتی به نور او شادی کنید.


So kagena de o Petrus de o muri moili magena imajobo yotagi o boosuka. 	 آنگاه پطرس و آن شاگرد دیگربیرون شده، به‌جانب قبر رفتند.


Upa sidago o kia naga moi lo niaaka la o nyawa o dorouku niasitura, ngaroko ona o Yahudika ma nyawa, eko o Yahudika ma nyawa yasowo, eko o Gikimoi Awi gogobu. 	 یهودیان و یونانیان و کلیسای خدا را لغزش مدهید.چنانکه من نیز در هرکاری همه را خوش می‌سازم و نفع خود را طالب نیستم، بلکه نفع بسیاری را تا نجات یابند.


Nakoso ona manga piricaya yodongosaka, ngaroko o bi moi-moi qangodu gena yanakoka, ka idadiwa ona magena yariwo la imakiliho manga dorou gena imatoba de imatoduba kali. Ce! Sababu maro komagena ona o Gikimoi ma Ngopa gena iwisidasangahadi kali, de lo o nyawa manga simaka iwisimaqe. 	 اگر بیفتند، محال است که ایشان را بار دیگر برای توبه تازه سازند، در حالتی که پسر خدا را برای خود باز مصلوب می‌کنند واو را بی‌حرمت می‌سازند.


De kagena naga o bi nyawa yadadala igogoge ona o siri ma rabaka, ena gena moi-moi de manga panyake so ma binuka ipipilo, ma binuka ilulugu, de ma binukali manga rohe isosone. ((De ona yodamaha o ake magena iluaki. 	 و درآنجا جمعی کثیر از مریضان و کوران و لنگان وشلان خوابیده، منتظر حرکت آب می‌بودند.


Mutuwade lebelaha o dodoto ifofoloi gena pomadoto, so upa ka o dodoto ma nonoma ma ngale ma Kristus gena pososininga so posidadu-dadu, ena gena o dodoto maro gogoho qatotorou de ma faida lo ihihiwa gena pomatoba de pomatoduba, de lo o dodoto kiaka ma ngale o Gikimoi powipipiricaya. 	 بنابراین، از کلام ابتدای مسیح درگذشته، به سوی کمال سبقت بجوییم و بار دیگر بنیادتوبه از اعمال مرده و ایمان به خدا ننهیم،


Komagena lo nakoso ngomi o nyawa manga ino miafangu waasi, gena upasi ngomi miaoqo. Duma ngomi gena mia manara foloi ilamo de qatubuso, sababu mimanara gena o putu de o wange ma ngale upa lo nginika eko nagoona nagaka de o pipi migolo. 	 و نان هیچ‌کس را مفت نخوردیم بلکه به محنت ومشقت شبانه‌روز به‌کار مشغول می‌بودیم تا براحدی از شما بار ننهیم.


Igogou, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa tosone maro o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka. Duma naguuna woisiiija Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena, kodo, o nyawa una magena awi bodito qatubuso! Lebelaha o nyawa una magena upa lo wisibuo." 	 هرآینه پسر انسان به همانطور که درباره او مکتوب است رحلت می‌کند. لیکن وای بر آنکسی‌که پسر انسان بدست او تسلیم شود! آن شخص را بهتر بودی که تولد نیافتی!»


Komagena de awi sininga qamuuqu bilasu o bi nyawa wilalawangi gena manga sala wosidiahi. La ma ngale tanu o Gikimoi wariwo so done ona magena manga sininga ma rabaka imakiliho o dodoto itotiai yamote. 	 و با حلم مخالفین را تادیب نماید که شاید خدا ایشان راتوبه بخشد تا راستی را بشناسند.تا از دام ابلیس باز به هوش آیند که به حسب اراده او صیداو شده‌اند.


Hika ngini niosininga kali igogou-gogou o nyawa moi la kanaga wododomote de o ngopeqeka mosusundali moi de o nyafusu ma dorou waaka, una magena dede muna idadi ka o rohe moika. Komagena ngone panakoka, sababu nakoso yanau de o ngopeqeka imasikiidu gena, o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "ona asa idadi ka ka moi." 	 آیا نمی دانید که هرکه با فاحشه پیوندد، با وی یکتن باشد؟ زیرا می‌گوید «هردویک تن خواهند بود».


Asitagala! Igogou, ngona bilasu ani dodiao wogogilalo una magena nowigalusiri la imatero de ngohi tonigalusiri ngonaka.' 	 پس آیاتو را نیز لازم نبود که بر همقطار خود رحم کنی چنانکه من بر تو رحم کردم؟"


Duma o prajuritka manga sahe magena womaha-mahawa o Paulus awi demo magena, duma o deru wapopareta de o deru woaahoka to ona manga demo foloi womote. 	 ولی یوزباشی ناخدا وصاحب کشتی را بیشتر از قول پولس اعتنا نمود.


wotemo, "Ngomi gena he minisimaha kawa de minisulo qaboloka, upa lo ngini o bi nyawa niadoto kali de o nyawa Una magena Awi dodoto. Duma o orasi manena ngini masirete niaaka kali. Ce! So ngini o dodoto magena nisihabari o Yerusalem ma sigilolika, de ngini o ronga ma dorou nimigaka sidago nitemo o nyawaka, igogou de o sababu ngomi miaka sidago o nyawa Una magena wosone." 	 «مگر شما را قدغن بلیغ نفرمودیم که بدین اسم تعلیم مدهید؟ همانا اورشلیم را به تعلیم خود پرساخته‌اید و می‌خواهید خون این مرد را به گردن ما فرود آرید.»


Kagena de o Natanael wotemo, "Wewe! Baba Guru, so Ngona ka noinako bai! Igogou-gogou, Ngona gena o Gikimoi ma Ngopa. Ngona manena o Israelka ma nyawa manga Kolano." 	 نتنائیل درجواب او گفت: «ای استاد تو پسر خدایی! توپادشاه اسرائیل هستی!»


Komagena so hika niakelelo o Gikimoi Awi manara gena kanaga qaloloha de kanaga lo qatotorou. Ena gena, Una kanaga wasangisara qatubuso o Yahudika ma nyawa Una wihoholuka, duma kanaga Awi manara qaloloha ngaroko ngini o Yahudika ma nyawa nisowo, hitilahi Awi laha nginika gena niacoho qaputuru. Duma nakoso Una niwipiricayawa, de ngini lo asa ka winiholu, maro o gota ma uma wabitogu. 	 پس مهربانی و سختی خدا را ملاحظه نما؛ اماسختی بر آنانی که افتادند، اما مهربانی برتو اگر درمهربانی ثابت باشی والا تو نیز بریده خواهی شد.


Sababu hika nimasininga o kia naga ma Kristus waakaka, magena ma ngale ngone o Yahudika ma nyawa asa wonaleleani la o dodoto itotiai ma ngale o Gikimoi gena wonasikelelo. Ena gena, wosiganapu o Gikimoi Awi jaji ma ngale o Salamati ma Kolano nanga ete de nanga toporaka. 	 زیرا می‌گویم عیسی مسیح خادم ختنه گردید بجهت راستی خدا تا وعده های اجداد را ثابت گرداند،


De o nyawa yangodu asa iise gena yohairani ma ngale Una Awi sosango de Awi cawaro magena. 	 و هر‌که سخن او رامی شنید، از فهم و جوابهای او متحیرمی گشت.


Komagena so ngini bilasu nimasidodiahi bai! Nako ngini o nyawa moi kanaga de ani dodiao wopipiricaya moi o dorou waaka ngonaka, de nowisidapano bato unaka. De nakoso womatoba de womatodubaka, de ka nowisiapongu. 	 احتراز کنید و اگر برادرت به تو خطا ورزد او راتنبیه کن و اگر توبه کند او را ببخش.


So nakoso o habari ma ngale ma Kristus o soneno wisioho kali gena ngomi minisihabari nginika, de igogou idadiwa ngini magena nitemo o nyawa la kanaga isoneka, ona magena yaakuwa ioho kali. 	 لیکن اگر به مسیح وعظ می‌شود که ازمردگان برخاست، چون است که بعضی از شمامی گویند که قیامت مردگان نیست؟


Komagena so ma ngale o Yahudika ma nyawa gena nagala kanaga o nyawa itemo, "Nakoso ona ma Kristus iwipiricaya waasi, de yaakuwa ona lo igolo Unaka tanu ona wasisalamati. Nakoso ma ngale Una de ona magena yoise waasi, de idodooha ona Una iwipiricaya. De nakoso onaka o nyawa moi lo ma ngale Una gena wisihabari waasi, de idodooha ma ngale Una gena kiano ona yoise. 	 پس چگونه بخوانند کسی را که به او ایمان نیاورده‌اند؟ و چگونه ایمان آورند به کسی‌که خبراو را نشنیده‌اند؟ و چگونه بشنوند بدون واعظ؟


O Gikimoi Una masirete wosidailakoka ma ngale o rohe qamomuane gena aku pamake, de lo Awi Gurumi magena ngone wonahike maro o nonako moi la panako igogou done o orasi ma simaka, ena gena o sorogaka, done asa o rohe qamomuane wonahike ngoneka. 	 اما او که ما را برای این درست ساخت خدا است که بیعانه روح را به ما می‌دهد.


Nako o sangisara o kia bato o orasi manena naga inadahe ngoneka, ngohi tanako magena pasidoohawa, sababu o mulia done o Gikimoi asa wonasimane ngoneka magena qaloha icarawa. 	 زیرا یقین می‌دانم که دردهای زمان حاضرنسبت به آن جلالی که در ما ظاهر خواهد شد هیچ است.


O gogelelo magena sidago isipara lo ma saange, qabolo de asa o baro magena itide o sorogaye. 	 این سه کرت واقع شد که همه باز به سوی آسمان بالا برده شد.


Upa nitagapi de nitemo Ngohi tahino gena ma ngale o bi nyawa tasikadame moi de moika. Komagenawa! Ngohi tahino la ma ngale o bi nyawa tasikitinga moi de moika. 	 آیا گمان می‌برید که من آمده‌ام تا سلامتی بر زمین بخشم؟ نی بلکه به شما می‌گویم تفریق را.


Duma ona magena itemo, "Upa lo paaka ma orasi o rarame ma rabaka, sababu done o gangamo posigoko." 	 لیکن می‌گفتند: «نه در عید مبادا در قوم اغتشاشی پدید آید.»


Komagena una gena ngomi miwisulo la o Titus wimote ma ngale ngomi mimasirese o sababu moi sidago o nyawa itemo, o dodara ma ngongike de cawali o pipi ma lamo manena gena ngomi miaaturu de mia sininga qatorou. 	 چونکه اجتناب می‌کنیم که مبادا کسی ما را ملامت کند درباره این سخاوتی که خادمان آن هستیم.


Qabolo de o Yesus wosupu o puji ma tahuno, de wotagi o Simon awi tahuka. Kagena o Simon ma toroa womimake, muna magena misiri qatubuso de o sosahu mitubu. So o Yesus iwigolo la tanu womiriwo munaka. 	 و از کنیسه برخاسته، به خانه شمعون درآمد. و مادر‌زن شمعون را تب شدیدی عارض شده بود، برای او از وی التماس کردند.


Nako to ngohi ai manara ma ngale o Gikimoika gena, sababu ngohi de o Yesus Kristus mimarimoika, so ngohi asa tamalo tolamo. 	 پس به مسیح عیسی در کارهای خدا فخر دارم.


Komagena so niatagapi nia siningaka de nimadiahi o kia ngini niiiseka. Sababu nagoona o Gikimoi Awi demo yoise la imadiahi manga siningaka, done Awi demo magena asa wasidogo manga siningaka la yosihoda itiai. Duma nagoona Awi demo gena yoholu, ngaroko Awi demo kanaga manga siningaka la ka ma cunu, done asa ka waqehe kali." 	 پس احتیاطنمایید که به چه طور می‌شنوید، زیرا هر‌که داردبدو داده خواهد شد و از آنکه ندارد آنچه گمان هم می‌برد که دارد، از او گرفته خواهد شد.»


De lo upa sidago ngone o Jou gena powidahake, imatero maro iqomaka ona ma binuka lo yaaka, de kanaga o bi ngihia ona yagolika. 	 و نه مسیح راتجربه کنیم، چنانکه بعضی از ایشان کردند و ازمارها هلاک گردیدند.


Ma ngale o Gikimoi o nyawa manga dorouno wasisalamati la o oho ka sidutu ikakali yamake gena, idodooha asa wosiganapu, magena o bi nabi isingongangasu iqomaka gena ona yanakowa so asa yatailakosi. 	 که درباره این نجات، انبیایی که از فیضی که برای شما مقرر بود، اخبار نمودند، تفتیش وتفحص می‌کردند


De o Paulus asa o Silas wihiri la iwingaho, so o bi dodiao ipipiricaya o Antiokhiaka ona yasinoto yasisaraha o Gikimoi Awi dodara ma rabaka la ona wariwo, qabolo de ona yasinoto imajoboka. 	 اما پولس سیلاس را اختیار کرد و از برادران به فیض خداوند سپرده شده، رو به سفر نهاد.و ازسوریه و قیلیقیه عبور کرده، کلیساها را استوارمی نمود.


so ngaroko ngohi o bui ma rabaka isangisara, duma ngohi imaqewa. Sababu igogou ngohi o Yesus Kristus towipiricaya de towingaku igogou Una aku wadiahi o habari qaloloha kiaka Una woihihike ngohika la tosihabari sidago ma orasi Una wahino kali. 	 و از این جهت این زحمات را می‌کشم بلکه عار ندارم چون می‌دانم به که ایمان آوردم ومرا یقین است که او قادر است که امانت مرا تا به آن روز حفظ کند.


Ya Gikimoi, maro o Daud wotetemoka so ona imatolomu o kota manenaka, ena gena ma Kolano Herodes, de o Pontius Pilatus, de o Yahudika ma nyawa yasowo de lo o Israelka ma bi nyawa imatekefakati la iwidanggutu o Yesus Ani Leleani witetebi, de nowitideka wodadi o Salamati ma Kolano. 	 زیرا که فی الواقع بر بنده قدوس تو عیسی که او را مسح کردی، هیرودیس و پنطیوس پیلاطس با امت‌ها و قومهای اسرائیل با هم جمع شدند،


Magena de asa o Petrus womanako o kia idadi unaka, so wotemo, "O orasi manena asa ngohi tanako igogou o Jou Awi malaikat wasulo la ngohi woisiraro o Herodes awi pareta ma rabano de o Yahudika manga roriri manga edekati qatotorou ma ngale ngohi tanu itooma." 	 آنگاه پطرس به خودآمده گفت: «اکنون به تحقیق دانستم که خداوندفرشته خود را فرستاده، مرا از دست هیرودیس واز تمامی انتظار قوم یهود رهانید.»


So kagena de o Yesus asa wotemo una magenaka, "Ce! Nomiqohaka, la muna maaka komagenena. Sababu o gososo madodiahi magena Ai rohe mosidailakoka, ma meta done ma orasika Ngohi asa ipoosu. 	 عیسی گفت: «او را واگذارزیرا که بجهت روز تکفین من این را نگاه داشته است.


Ona o prajurit o jaraku ipapane itagi yakahika so kagena o Kaisareaka imasidiado, de gila-gila o surati magena yahike ma gubernurka de o Paulus lo iwisidoa unaka. 	 و چون ایشان وارد قیصریه شدند، نامه را به والی سپردند و پولس را نیز نزد اوحاضر ساختند.


Ena gena, o Gikimoi wiriwo sidago o tuwala moi eko o manara ma baju moi la o Paulus wapapakeka magena ona yaaho o bi nyawa yasisirika, so manga siri lo itoguka de manga toka lo isupuka. 	 بطوری که از بدن او دستمالها و فوطه‌ها برده، بر مریضان می‌گذاردند و امراض از ایشان زایل می شد و ارواح پلید از ایشان اخراج می‌شدند.


De o Yesus wosango de wiaso, "Nahino!" De o Petrus o deruku wouti, so o ake ma qokuko wotagi wakahika o Yesuska. 	 گفت: «بیا!» در ساعت پطرس از کشتی فرود شده، برروی آب روانه شد تا نزد عیسی آید.


De lo nakoso o nyawa la ma ngale Awi habari Una wasulo waasi isihabari, de idodooha o nyawa itagi isihabari. Kanaga Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, 'Igogou, o nyawa la kanaga yahino o habari qaloloha yosihabari gena, o manara moi magena qaloha icarawa.' Ngaroko o Gikimoi wojaji komagena, duma Awi jaji magena wosiganapu waasi." 	 و چگونه وعظ کنند جز اینکه فرستاده شوند؟ چنانکه مکتوب است که «چه زیبا است پایهای آنانی که به سلامتی بشارت می‌دهند و به چیزهای نیکو مژده می‌دهند.»


sababu ngini gena niaakasi nia sininga ma dupa qatotorou, maro o dunia ma bi nyawa o Gikimoi wihoholu ona magena. Kanaga ngini nimatekedoosa de nimatekekangamo moi de moika, so komagena isikelelo igogou ngini o orasi manena kanagasi nia sininga ma dupa qatotorou gena niaaka. 	 زیرا که تا به حال جسمانی هستید، چون در میان شما حسد و نزاع و جدایی‌ها است. آیا جسمانی نیستید و به طریق انسان رفتار نمی نمایید؟


Sababu o Gikimoi Una gena ka o Gurumi, so nakoso o nyawa la iwisuba Unaka, to ona manga suba ma rabaka bilasu Awi Gurumi ona magenaka wariwo sidago kanaga manga sininga ma rabaka aku igogou winako." 	 خدا روح است و هر‌که او را پرستش کند می‌باید به روح و راستی بپرستد.»


Sababu ngomi miadupa miaaka o kia naga itotiai o Jou Awi simaka, de upa ka Unaka, duma de o nyawa lo manga simaka. 	 زیرا که نه درحضور خداوند فقط، بلکه در نظر مردم نیزچیزهای نیکو را تدارک می‌بینیم.


O Yesus womasidiado o Kana ma dokuka o Galilea ma tonaka, de ma goginitano kanaga o kawi ma rarame moi yaaka, so Una ma awa lo kagena naga. 	 و در روز سوم، در قانای جلیل عروسی بودو مادر عیسی در آنجا بود.


Ma ngale o roti ka ngai moi gena ngone pomomote la de magena paoqo, so ngone, ngaroko inadala, duma inangodu-ngodu gena kanaga podadi imatero maro ngone ka o rohe moika. 	 زیرا ما که بسیاریم، یک نان و یکتن می‌باشیم چونکه همه از یک نان قسمت می‌یابیم.


Yofufuma gena manga silo yaaho duma o gososo ma dogo imagahowa. 	 اما نادانان مشعلهای خود را برداشته، هیچ روغن با خودنبردند.


Igogou, done o nyawa yadala o orasi manena iqoqoma gena done asa ka itotuuru, so o orasi manena o nyawa yadala ibitototuuru gena done asa iqoqoma kali." 	 اما بسا اولین که آخرین می‌گردندو آخرین اولین.»


Duma Una wotemo onaka, "Ce! O ngopa muna manena mosonewa duma mikioloka. So nisupu kasi!" Duma o nyawa yadadala magena yanako o ngopa muna magena mosoneka, so yangodu Una wisiihe. 	 بدیشان گفت: «راه دهید، زیرا دختر نمرده بلکه در خواب است.» ایشان بر وی سخریه کردند.


Kagena de Una wosango, "O Musa o bobita winihike nginika gena idodooha." 	 در جواب ایشان گفت: «موسی شما را چه فرموده است؟»


So kagena de o wange ma moiku, nagala o cako saange, awi gogelelo moi o Gikimoino gena, igogou una wakelelo o Gikimoi Awi malaikat moi yahino de una wiaso, "Kornelius!" 	 روزی نزدیک ساعت نهم، فرشته خدا را در عالم رویا آشکارا دید که نزد اوآمده، گفت: «ای کرنیلیوس!»


Duma womatodoka o Yesus womakiliho de o Petruska wisidapano wotemo, "He! Iblis, noloqa! Ngona gena asa Ngohi noisifafati. Ani sininga magena imaterowa de o Gikimoi Awi sininga, duma ani sininga gena ka o nyawa ma sininga." 	 اما اوبرگشته، پطرس را گفت: «دور شو از من‌ای شیطان زیرا که باعث لغزش من می‌باشی، زیرا نه امورالهی را بلکه امور انسانی را تفکر می‌کنی!»


maro o Jou Awi bobita isilelefoka itemo, "O ngopa yanau ma domo gena bilasu yasidoa o Jouka la yodadi to Una Awi ngopa." 	 چنانکه در شریعت خداوند مکتوب است که هر ذکوری که رحم را گشاید، مقدس خداوندخوانده شود.


So o Yesus Una magegenaka bai ona o sorogaka de o duniaka de lo o sone ma rihoka gena ona yangodu ibukuku de manga suba yatide Unaka, 	 تا به نام عیسی هر زانویی از آنچه در آسمان و بر زمین وزیر زمین است خم شود،


Sidago o orasi manena gena ngini nigolo waasi de to Ngohi Ai ronga. Duma o orasi ka ma cunu kasi manena, de ngini bilasu nigolo komagena la asa niamake, so aku to ngini nia more de nia nali lo foloi ilamo. 	 تا کنون به اسم من چیزی طلب نکردید، بطلبید تا بیابید و خوشی شما کامل گردد.


Duma ka o Gikimoi Una magena niwimodo, sababu Una kanaga de Awi kuasa nia rohe watooma, de lo nia jiwa o narakaka waumo. Tagogou nginika, Una magena bato bilasu niwimodo. 	 بلکه به شما نشان می‌دهم که از که باید ترسید، از او بترسید که بعد از کشتن، قدرت دارد که به جهنم بیفکند. بلی به شما می‌گویم از او بترسید.


Kagena de ona ma nyawa yaaso de imasano, "Igogou, kanena naga nia tahuka gena, o nyawa moi awi ronga o Simon Petrus womasidodoguno?" 	 و ندا کرده، می‌پرسیدند که «شمعون معروف به پطرس در اینجا منزل دارد؟»


Una magegena o bi cocatu ngone o nyawa wonasitokuka. O cocatu kanaga wonahike ngone ma binuka la podadi o bi sosulo, de ma binukali kanaga o cocatu wonahike la Awi demo gena posingangasu, de ma binukali kanaga o cocatu wonahike la o habari qaloloha posihabari, de lo ma binukali kanaga o cocatu wonahike la o gogobu padoto de lo pajaga. 	 و او بخشید بعضی رسولان و بعضی انبیا وبعضی مبشرین و بعضی شبانان و معلمان را،


O bi nyawa isususa, o wange isigeto-geto nako niadupa de ngini aku niariwo isususa ona magena, sababu ona salalu kanaga igoge to ngini nia sidongirabaka. Duma Ngohi de ngini asa pomakangaho iteka kawa. 	 زیرا که فقرا را همیشه با خود دارید وهرگاه بخواهید می‌توانید با ایشان احسان کنید، لیکن مرا با خود دائم ندارید.


Nako komagena, de o tahu ma duhutu asa wahino de wotemo nginika, 'Upa ani sininga ikurangi, o riho manena isidailakoka ma ngale pahike yakokoro ona magena.' So de nia maqeka asa ngini nituluru ma duduka. 	 پس آن کسی‌که تو و او را وعده خواسته بودبیاید و تو را گوید این کس را جای بده و تو باخجالت روی به صف نعال خواهی نهاد.


Duma ngone kanena panakoka, ma ngale o nyawa ma dorou gena ngaroko ona isumbayang, duma manga gogolo o Gikimoi wosigisewa. Mutuwade ona nagoona la kanaga yodupa o Gikimoika isumbayang de Awi dupa yamomote, ona magena asa Una wasigise. So ngohi totemo Una gena Awi sihino gena o Gikimoino. 	 و می‌دانیم که خدا دعای گناهکاران را نمی شنود؛ و لیکن اگرکسی خداپرست باشد و اراده او را به‌جا آرد، او رامی شنود.


De ona yadadala magena imanere itemo, "To ngone nanga Gikimoi o pareta ma kursika wotatamiye kanaga lo o Duba ma Goho magena ngone ona inasisalamati." 	 و به آواز بلند نداکرده، می‌گویند: «نجات، خدای ما را که بر تخت نشسته است و بره را است.»


To Ngohi Ai malaikat tasulo la itagi yatolomu to Ngohi Ai nyawa yangodu o Gikimoi wahihirika, o dunia ma pupuku ihaka sidago o dunia de o dipa ma batika." 	 در آن وقت، فرشتگان خود را از جهات اربعه از انتهای زمین تابه اقصای فلک فراهم خواهد آورد.


De lo ngini nitemo, 'Ngomi mikaya so mia oho ma kurangi moi lo ihiwa.' Duma ngini gena nianakowa idodooha ngini nisangisara so ifoloisi nipeleso, komagena lo maro nisusa, eko nia lako ipiloka, de lo ka nimawatoka. 	 زیرامی گویی دولتمند هستم و دولت اندوخته‌ام و به هیچ‌چیز محتاج نیستم و نمی دانی که تو مستمندو مسکین هستی و فقیر و کور و عریان.


Ma goginitano eko he qaginita, de Una asa wotagi kali o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, de kagena o nyawa yadadala kanaga Una widolomuno. So Una womatamiye de ona iwisidodolomuno gena asa wadoto. 	 و بامدادان باز به هیکل آمد و چون جمیع قوم نزد اوآمدند نشسته، ایشان را تعلیم می‌داد.


Nagoona o sababu moi yaaka so o nyawa ma ceceke to ngini nia sidongirabaka Ngohi he ipiricaya kawa, ona magena o Gikimoi asa wafanggali de o dorou foloi ilamo. Lebelaha o teto ilalamo-lamo moi manga toloka isidopilikuka de o teoku yolutuka. 	 و هر‌که یکی ازاین صغار را که به من ایمان دارند، لغزش دهد او رابهتر می‌بود که سنگ آسیایی بر گردنش آویخته، در قعر دریا غرق می‌شد!


De gila-gila o Gikimoi Awi Gurumi ngohi ai sininga wapareta so tamote kali. De kagena o sorogaka takelelo o pareta ma kursi moi ma qokuka Una womatengo womatamiye. 	 فی الفور در روح شدم و دیدم که تختی درآسمان قائم است و بر آن تخت‌نشیننده‌ای.


So nakoso o nyawa la kanaga de yadodara manga dodiao ipipiricayaka, de ona magena o moi-moi o kia itotiai gena yodupa yaaka, so maro ka o nita ma rabaka yogoge. De lo manga sininga ma rabaka o dorou moi lo asa ihiwa, so yomasitiari qaloha la o nyawa ma somoa lo upa o dorouku yasitura. So ngini gena bilasu nia dodiao ipipiricaya niadodara. 	 وکسی‌که برادر خود را محبت نماید، در نور ساکن است و لغزش در وی نیست.


Ena gena, nakoso ngini la kanaga o kia naga Ngohi tinisusulo gena niodupa niaaka, de ngini magegena igogou Ngohi nidodara. De Ai Baba lo asa ngini winidodara, de Ngohi lo tinidodara de asa tomasimane nginika." Komagena Una wadedemo onaka. 	 هر‌که احکام مرا دارد و آنها راحفظ کند، آن است که مرا محبت می‌نماید؛ وآنکه مرا محبت می‌نماید، پدر من او را محبت خواهد نمود و من او را محبت خواهم نمود وخود را به او ظاهر خواهم ساخت.»


De nakoso o loha niaaka la ka cawali o nyawa o loha yaaaka nginika, de nia manara magena nakoso o Gikimoi wafanggali gena ma ngale lo ihiwa. Ce! O bi nyawa manga sininga foloisi qatotorou lo aku yaaka maro komagena. 	 و اگر احسان کنید با هر‌که به شما احسان کند، چه فضیلت دارید؟ چونکه گناهکاران نیز چنین می‌کنند.


Nagoona o sababu moi yaaka so o nyawa ma ceceke to ngini nia sidongirabaka Ngohi he ipiricaya kawa, ona magena o Gikimoi asa wafanggali de o dorou foloi ilamo. Lebelaha o teto ilalamo-lamo moi manga toloka isidopilikuka de o teoku yolutuka. 	 او را بهتر می‌بود که سنگ آسیایی بر گردنش آویخته شود و در دریا افکنده شود از اینکه یکی از این کودکان را لغزش دهد.


Mutuwade Una de Awi muri-muri lo yakoro so yotagi o rarame magenaka. 	 و عیسی وشاگردانش را نیز به عروسی دعوت کردند.


Qaboloka, de kanaga o Yahudika manga roriri ona magena yahino Unaka, de itemo, "Ce! Idodooha so Ngona naaka komagena. Ngomi mitemo Ngonaka bilasu o nonako moi nomisimane ngomika. La ma ngale ngomi aku mininako, igogou Ngona gena Ani kuasa ma sihino o Gikimoino." 	 پس یهودیان روی به او آورده، گفتند: «به ما چه علامت می‌نمایی که این کارها را می‌کنی؟»


O Gikimoi, o bi moi-moi o duniaka wosidadadi, Una magena wodupa la ngohi lo o nyawa yangodu tasingangasu ma ngale idodooha to Una Awi ngale wosiganapu, kekiaka ma nonomaka de wosikelelo waasi. 	 و همه را روشن سازم که چیست انتظام آن سری که از بنای عالمهامستور بود، در خدایی که همه‌چیز را بوسیله عیسی مسیح آفرید.


Duma ma ngale ngona gena maro o Gikimoi Awi sosulo moi, so o dodoto de o nyafusu maro komagena bilasu nomasirese. Ani sininga ma meta gena hika la ani sininga asa itiai Awi simaka, de ani manara moi-moi naaka maro Una wodudupa, de ani piricaya qaputuru Unaka, de ani dodara ilamo o nyawaka, de o sangisara namoku de ani sininga lo qamuuqu o bi nyawaka. 	 ولی تو‌ای مرد خدا، از اینها بگریز وعدالت و دینداری و ایمان و محبت و صبر وتواضع را پیروی نما.


De lo o nyawa nakoso ona o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru maro o prajurit moi imakudubu sidago lo watura, de ona magena asa Ngohi o bi moi-moi qangodu tahike onaka. De lo Ngohi asa todadi to ona manga Gikimoi, de ona asa yodadi to Ngohi Ai ngopaka. 	 و هر‌که غالب آید، وارث همه‌چیز خواهد شد، و او را خدا خواهم بود و او مرا پسر خواهد بود.


De ma kapita o surati moi wolefo ma gubernurka, ma demo gena komanena: 	 و نامه‌ای بدین مضمون نوشت:


O Listra de o Ikoniumka ma bi nyawa ipipiricaya ona iwinako o Timotius una magena o nyawa moi awi sininga qaloloha. 	 که برادران در لستره و ایقونیه بر او شهادت می‌دادند.


Ona isingangasuka, duma manga demo gena Awi muri-muri ona magena asa yopiricayawa, itemo manga demo gena cawali manga ade-ade masirete so itiaiwa. 	 لیکن سخنان زنان را هذیان پنداشته باورنکردند.


De ma langino o paro de o rato qasosihilo itagi kali sidago mia deru isipapaka poli, so lebelaha mia deru ma gina magena o teoku yaumoka. 	 وچون طوفان بر ما غلبه می‌نمود، روز دیگر، بارکشتی را بیرون انداختند.


De ngini lo nimarimoika dede ma Kristus, Una magena o dodadi ikokuasa qangodu wapareta so to Una Awi Gurumi masirete gena kanaga nia siningaka de ma boloika. 	 و شما در وی تکمیل شده‌اید که سرتمامی ریاست و قدرت است.


de ma gubernur wotemo unaka, "Ka idadi, so notamahasi la nakoso o nyawa inikokalaki imasidiadoka, de ngohi asa tonisulo to ngona ani demo moi-moi nosibicara la aku ngohi toise." Qabolo de o prajuritka wasulo o Paulus iwisidodogu de wijaga ma Kolano Herodes awi kadatoka. 	 گفت: «چون مدعیان تو حاضر شوند، سخن تو را خواهم شنید.» و فرمود تا او را در سرای هیرودیس نگاه دارند.


O nyawa nagoona la kanaga to Ngohi Ai dodiao yasowo, gena itiai ona magena Ngohi ilawangi. De lo nagoona la kanaga Ai dodiao imomanara yasowo, gena itiai ona magena Ai manara ma sopo gena yabiau." 	 کسی‌که با من نیست، برخلاف من است و آنکه با من جمع نمی کند، پراکنده می‌سازد.


"Qadoohaso ngona notemo Ngohi Ai sininga qaloha. Kanena moiwa manga sininga qaloloha, cawali o Gikimoi masirete. 	 عیسی بدو گفت: «چرا مرا نیکو گفتی و حال آنکه کسی نیکو نیست جز خدا فقط؟


O wange magena o Yesus wimomote yasinoto o Yerusalemno isupu yotagi yakahika o Emaus ma dokuka, ma gaku gena nagala o kilo mogiowo de moi. 	 و اینک در همان روز دو نفر از ایشان می‌رفتند به سوی قریه‌ای که از اورشلیم به مسافت، شصت تیر پرتاب دور بود و عمواس نام داشت.


So nakoso ngone la kanaga nanga sininga ma rabaka o Gikimoi powinakowa so o dorou podupa paakasi, upa sidago ngone lo potemo, "Ngohi dede o Gikimoi gena mimarimoika." Nako komagena, de ngone ka powisihaga de lo paakawa Una Awi dodoto itotiai. Gena imatero bato o bubutu ma rabaka pogogesi. 	 اگر گوییم که با وی شراکت داریم، در حالیکه در ظلمت سلوک می‌نماییم، دروغ می‌گوییم و براستی عمل نمی کنیم.


De bilasu nia sininga ma edekati nisirimoi, so upa nimasihie, duma nimatekedodiao qaloha de o bi nyawa manga gamake sutu ikurangi koloko itotoro. De upa nitemo nako ngini de o nyawa ma somoa gena, ngini ifoloi nicawaro. 	 برای یکدیگر همان فکر داشته باشید و در چیزهای بلند فکر مکنید بلکه با ذلیلان مدارا نمایید و خودرا دانا مشمارید.


Manena gena o habari qaloloha o Yesus Kristus, o Gikimoi Awi Ngopa. 	 ابتدا انجیل عیسی مسیح پسر خدا.


Kagena de o Yesus wodogore o toka magenaka wotemo, "Nomapopongo de nosupu o nyawa una manenano!" Kagena de o toka magena qatoosa so o nyawa magena iwisipaka yadadala manga sidongirabaku, de o nyawa una magenano isupu duma iwidoohawa. 	 پس عیسی او را نهیب داده، فرمود: «خاموش باش و ازوی بیرون آی.» در ساعت دیو او را در میان انداخته، از او بیرون شد و هیچ آسیبی بدونرسانید.


O wange magenaka nagoona la kanaga nia tahu ma ngihi iqoqokuka lo upa niwosa la nia kia naga moi niaqehe, duma ka niuti de nidoloqa. De komagena lo nagoona kanaga nia doroka upa niliho la nia kia naga moi niaqehe, duma ka niodoloqa. 	 در آن روز هر‌که بر پشت بام باشد و اسباب او در خانه نزول نکند تا آنها را بردارد و کسی‌که در صحراباشد همچنین برنگردد.


Ngaroko komagena, duma ngone gena aku panakoka imatero de o kia naga isilelefo Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O nyawa la kanaga o Gikimoi iwidodaraka, ma ngale ona magena Una wosidailakoka o loha moi-moi foloisi ilamo, gena o kia naga moi-moi o dunia ma nyawa yakelelo waasi eko yoise waasi, de manga sininga ma rabaka lo kagena ibao waasi." 	 بلکه چنانکه مکتوب است: «چیزهایی را که چشمی ندید و گوشی نشنید و به‌خاطر انسانی خطور نکرد، یعنی آنچه خدا برای دوستداران خود مهیا کرده است.»


O Petrus wikelelo una magenaka, de wotemo o Yesuska, "Jou, nakoso una magena idodooha, o kia asa idadi unaka." 	 پس چون پطرس او را دید، به عیسی گفت: «ای خداوند و او چه شود؟»


So nia sewa o pipi manena hino niaqehe de niliho. Igogou, ngohi ai dupa o nyawa ibitototuuruno yowosa imanara ona magena manga sewa tafangu ka imaketero de ngini. 	 حق خود را گرفته برو. می‌خواهم بدین آخری مثل تو دهم.


Duma kagena o Miletuska, o Paulus o nyawa wasulo o Efesus ma gogobuka itagi la yaaso manga roriri, ma ngale yahino la bilasu imatekekamake kasi de una. 	 پس از میلیتس به افسس فرستاده، کشیشان کلیسا را طلبید.


O nyawa la o kia naga ka ma cunu gena aku yaaturu yokaeli so yosidailako ma ngale manga oho o orasi ma simaka, ona magena lo asa o kia naga ilalamo lo yaaturu ka yokaeli. De ma ngale o nyawa o kia naga ka ma cunu lo ka yasihaga, ona magena lo asa o kia naga ilalamo lo ka yasihaga. 	 آنکه در اندک امین باشد درامر بزرگ نیز امین بود و آنکه در قلیل خائن بود در کثیر هم خائن باشد.


Komagena lo o nyawa ipipiricaya duma imagogomahatesi, ona magena manga gomahate ma buku yatolomu de yatupu o kawasa manga simaka. O bi buku yatotolomu magena nakoso isiija la ma ija yaeto gena, o pipi salaka ihahali o cala moritoha. 	 و جمعی از شعبده بازان کتب خویش را آورده، در حضور خلق سوزانیدند وچون قیمت آنها را حساب کردند، پنجاه هزاردرهم بود


maro itemoka, 'Sababu de o Gikimoi so kanena o duniaka ngone aku pooho de pomanara.' Imatero lo de to ngini nia nyawa ikokabata manga kabata ma demo itemo, 'Ngone gena igogou to Una Awi ngopa-ngopa.' 	 زیرا که در او زندگی و حرکت و وجود داریم چنانکه بعضی از شعرای شما نیز گفته‌اند که از نسل او می‌باشیم.


So nakoso ka cawali ani lako ma girinaka de ngona o dorouku notura, hika la ani lako ma sononga magena napeleu la naumoka. Lebelaha ngona o dorou naaka kawa de ani lako ma sononga ihiwaka, upa sidago ani rohe qaasu-asu de o narakaku niumo. 	 پس اگر چشم راستت تو رابلغزاند، قلعش کن و از خود دور انداز زیرا تو رابهتر آن است که عضوی از اعضایت تباه گردد، ازآنکه تمام بدنت در جهنم افکنده شود.


De kagena lo koloko o ngoloto moi idodo, imatero de ka o kaca. De kagena o pareta ma kursi ma gilolika kanaga o dodadi iooho ngai iha, gena kanaga ma simaka de lo ma duduka qangodu de ma lakoka so o lako gena idala. 	 و در‌پیش تخت، دریایی از شیشه مانند بلور ودر میان تخت و گرداگرد تخت چهار حیوان که ازپیش و پس به چشمان پر هستند.


De o Yesus wobicara, "Duma kanaga o nyawa moi Ngohi itigi. Ngohi tanako, sababu Ai buturu isupu to Ngohi Ai roheno." 	 عیسی گفت: «البته کسی مرا لمس نموده است، زیرا که من درک کردم که قوتی از من بیرون شد.»


O Gikimoi Una magena towileleani de ai sininga ibolowo, imatero maro iqoqoma ai ete de ai topora lo iwileleanika. De Una magenaka ma ngale ngona ani piricaya o Yesuska gena ngohi tosumbayang, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." O putu de o wange ma ngale o nyawa o Yesus wipipiricaya ngohi togolo o Gikimoika, tanu o orasi isigeto-geto gena tonisininga so ai sumbayang ma rabaka ngona toniwosawa. 	 شکر می‌کنم آن خدایی را که از اجداد خودبه ضمیر خالص بندگی او را می‌کنم، چونکه دائم در دعاهای خود تو را شبانه‌روز یاد می‌کنم،


koloko o sasawi ma sopo ngai moi o tonaku podato. Ngaroko o sasawi ma sopo magena ifoloi qaceke de o sopo ma somoa o dunia manena ma qokuka, 	 مثل دانه خردلی است که وقتی که آن را بر زمین کارند، کوچکترین تخمهای زمینی باشد.


"Hie! O giliri o Gikimoi kadaku o sorogaka, de lo o duniaka o nyawa o Gikimoi wasosanangi gena o sanangi yamake." 	 «خدا را در اعلی علیین جلال و بر زمین سلامتی و در میان مردم رضامندی باد.»


Kagena de o bi Farisika o puji ma tahuno isupu de itagi gila-gila, so de o Herodes awi nyawa yamuruo naga de imatekesikagaro de imatekefakati, la ma ngale o Yesus witooma. 	 در ساعت فریسیان بیرون رفته، با هیرودیان درباره او شورا نمودند که چطور او را هلاک کنند.


So Ngohi tinisingangasu ma ngale ngini aku nianako gena, done o orasi ma simaka o Gikimoi asa wodadi wokolano, de yadala o bi Yahudika ma nyawa yasowo ona magena asa yodadi Awi nyawa to Una Awi pareta ma rabaka. Ona magena manga sihino o wange ma siwano de lo o wange ma dumuno, de ona asa imatamiye irarame dede o Abraham, o Ishak, de lo o Yakub, ona gena o Yahudika manga ete de manga topora iqoqomaka. 	 و به شما می‌گویم که بسا از مشرق و مغرب آمده، درملکوت آسمان با ابراهیم و اسحاق و یعقوب خواهند نشست؛


Kagena de iteka lo waali o Samariaka ma nyawa moi awi dodagi ma rabaka nogena wakahinoli. Ma orasi o nyawa winanabo magena wimake, de una awi galusiri ibao. 	 «لیکن شخصی سامری که مسافر بود نزدوی آمده چون او را بدید، دلش بر وی بسوخت.


De ngohi ai jaraka de totura o tonaku de o ili moi toise itemo ngohika, 'Saulus, Saulus! Qadoohaso Ngohi noisangisara.' 	 پس بر زمین افتاده، هاتفی را شنیدم که به من می‌گوید: "ای شاول، ای شاول، چرا بر من جفا می‌کنی؟"


Duma Una wotemo, "Ngaroko ona upa he yotagi, la ngini bato niasioqo." 	 عیسی ایشان را گفت: «احتیاج به رفتن ندارند. شما ایشان را غذا دهید.»


Duma o ngora de o ngeko ikokahika o oho ikokakalika magena qaceke de isusa niakahika, de kanaga yadalawa o ngeko magena yamake." 	 زیرا تنگ است آن در و دشوار است آن طریقی که مودی به حیات‌است و یابندگان آن کمند.


So kagena de o Paulus kudahu wouti de o gohiduuru magena awi rohe ma qokusa widomotuku so iwikololono, de wotemo onaka, "Una ka wooho kali, so upa he nihawateri bai!" 	 آنگاه پولس به زیر آمده، بر او افتاد و وی را در آغوش کشیده، گفت: «مضطرب مباشید زیرا که جان اودر اوست.»


de wotemo, 'Abram, hika la notagi kasi. Ani tona de lo ani ria de ani gianongoru yangodu nadongosa de nokahika o tona ma somoa moika, kanaga Ngohi asa tonisidumu ngonaka.' 	 و بدوگفت: "از وطن خود و خویشانت بیرون شده، به زمینی که تو را نشان دهم برو."


So komagena to ngone nanga laqe gena itimisi duma aku ipareta qaputuru, maro o bobiliku ma ceceke moi duma o sapi ma ngunuka posipiliku la to ngone nanga dupa gena yamote, so o sapi ma rohe ilalamo gena aku lo papareta qaloha. 	 و اینک لگام رابر دهان اسبان می‌زنیم تا مطیع ما شوند و تمام بدن آنها را برمی گردانیم.


So komagena qabolo, de Una wotagili so womasidiado de wowosa o puji ma tahu wapopareta gena awi tahuka. Kagena wowosa de wadaheno o suling yawuwu, o sone ma guule, de lo o nyawa yadadala yahika yahino so ikalala. 	 و چون عیسی به خانه رئیس در‌آمد، نوحه‌گران و گروهی از شورش کنندگان را دیده،


De o Simon wihiwa so o Yesus wikurumi qabolo, de o Andreas una cai-cai awi ria wisari. So wimakeka, de gila-gila awi ria o Simonka wotemo, "He! To ngone nanga Salamati ma Kolano gena ngomi miwikeleloka." (Gena o bahasa Ibrani itemo o Mesias, imatero de o bahasa Yunani itemo o Kristus, gena ma ngale Una o Gikimoi wijajajika so asa wonasisalamati.) 	 و یکی از آن دو که سخن یحیی را شنیده، پیروی او نمودند، اندریاس برادر شمعون پطرس بود.


Ngona gena, o orasi ma cunu naaka so manga kuasa gena sutu ikurangi de o malaikat. Ngona gena nasihoromati de nahike o kuasa de o mulia. 	 او را ازفرشتگان اندکی پست‌تر قرار دادی و تاج جلال واکرام را بر سر او نهادی و او را بر اعمال دستهای خود گماشتی.


Ai baba-baba o Atena ma nyawa, o Gikimoi o dunia de ma raba moi-moi wosidadadika de o dipa de o dunia wapopareta gena, Una o bi puji ma tahu de o bi nyawa manga gia isiaaka gena ma rabaka wogogewa. 	 خدایی که جهان و آنچه در آن است آفرید، چونکه او مالک آسمان و زمین است، درهیکلهای ساخته شده به‌دستها ساکن نمی باشد


De o Petrus awi gogelelo ma gamamu ka watohosi, de o Gurumi Qatetebi wotemo, "He, Petrus! Kagenadahu o nyawa yaruwange gena ngona nisari. 	 وچون پطرس در رویا تفکر می‌کرد، روح وی راگفت: «اینک سه مرد تو را می‌طلبند.


Nimasosininga qaloha, done Ngohi asa tosulo la o Gurumi Qatetebi wouti kanena nginiku, maro Ai Baba wojajajika. Duma ngini bilasu niodamaha iqoma o kota manenaka, sidago o Gikimoi winihike o kuasa nginika la ngini aku niputuru." 	 و اینک، من موعود پدر خود را برشما می‌فرستم. پس شما در شهر اورشلیم بمانیدتا وقتی که به قوت از اعلی آراسته شوید.»


de wotemo, "Nihike ngohika o buturu magena, la ngohi lo aku ai gia tahado nagoonaka bato, so o nyawa ona magenaku o Gurumi Qatetebi wowosa." 	 گفت: «مرا نیز این قدرت دهید که به هرکس دست گذارم، روح‌القدس را بیابد.»


De to Ngohi Ai demo qangodu manena tinisingangasu nginika ma orasi Ngohi dede ngini kanenasi. 	 این سخنان را به شما گفتم وقتی که باشما بودم.


Bolo, de o ili moi ilalamo toise o sorogaku itemo, "Hika nalefo o demo manena: O nyawa nagoona nakoso yasisangisara de lo yosone, duma o Jou Yesus Kristus wipiricayasi, de ona magena o orasi kangano manena de isikahika asa ka yososanangi." O Gurumi Qatetebi wotemo, "Igogou de itiai! De lo asa Awi laha ilamo wasidumu onaka, sababu to Una Awi manara yaaka ikaeli, so ona asa imawomaka de o manara qatubuso he yaaka kawa." 	 و آوازی را از آسمان شنیدم که می‌گوید: «بنویس که از کنون خوشحالند مردگانی که درخداوند می‌میرند.و روح می‌گوید: «بلی، تا از زحمات خودآرامی یابند و اعمال ایشان از عقب ایشان می‌رسد.»


Una womatengo gena Awi jamani ma siru maro paramata o teto qabobole ma soka gena o yaspis de o paramata qasosawala, maro o dowora ma silo gena o delima. De kanaga lo o pareta ma kursi ma gilolika o ngawate moi ileto-leto, maro o teto paramata qabobole ma soka moili gena o zamrud. 	 وآن نشیننده، در صورت، مانند سنگ یشم و عقیق است و قوس قزحی در گرد تخت که به منظرشباهت به زمرد دارد


O nyawa la kanaga itemo komagena, ona magena isinako igogou o tona moi ona yasarisi, kiaka aku idadi to ona manga tona ma duhutu. 	 زیرا کسانی که همچنین می‌گویند، ظاهر می‌سازند که در جستجوی وطنی هستند.


De o oho ka sidutu ikakali magena ma ngale ona gena aku ininako igogou Ngona o Gikimoi nomatetengo, de lo inako Ngohi gena o Yesus Kristus Ngona noisusuloka so tahino. 	 و حیات جاودانی‌این است که تو را خدای واحد حقیقی و عیسی مسیح را که فرستادی بشناسند.


Duma imomanara ona magena wikelelo de itemo moi de moika, 'Una magena bai! Una o warisi ma jojoho. Hino la ngone una powitoomaka, ma ngale ngone pamake to una awi warisi.' 	 اما دهقانان چون پسررا دیدند با خود گفتند: "این وارث است. بیایید اورا بکشیم و میراثش را ببریم."


Nakoso manga gaji yafanguwa gena, imatero de o kia o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Nakoso o sapi ma nau moi imanara so kanaga o gandum ma dodopusa itagi de yapito-pito la yarudu, upa sidago ma uru papilikuka so ioqo lo yaakuwa." De lo itemo, "O nyawa imomanara gena bilasu manga gaji pafangu." 	 زیرا کتاب می‌گوید: «گاو را وقتی که خرمن را خرد می‌کند، دهن مبند» و «مزدورمستحق اجرت خود است».


De Una wasitemo onaka, "Bilasu niabacaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, ma solano ma orasi Una o nyawa waaka gena itemo, 'O Gikimoi o nyawa waaka yanau de o ngopeqeka.' 	 او در جواب ایشان گفت: «مگرنخوانده‌اید که خالق در ابتدا ایشان را مرد و زن آفرید،


De ngaroko ma wange una wosone gena Ngohi kagena ihiwa, duma Ngohi asa inali. Komagena imadadi ma ngale ngini gena aku Ngohi nipiricaya. So hino la ngone potagi unaka." 	 و برای شما خشنود هستم که درآنجا نبودم تا ایمان آرید ولکن نزد او برویم.»


Ma sababu Ngohi ngaroko to ngini nia Guru de nia Jou, duma nia qohu gena tatiodoka, so ngini lo bilasu nia qohu nimateketiodo so nimahadoku bai! 	 پس اگر من که آقا و معلم هستم، پایهای شما را شستم، بر شما نیز واجب است که پایهای یکدیگر را بشویید.


De ngohi towipiricaya o Jouka la Una asa waaka so itekawa de ngohi lo aku tahika tinikurumi nginika. 	 اما در خداونداعتماد دارم که خود هم به زودی بیایم.


Nako tosiade-ade gena o musik ma pake koloko o suling eko o kecapi, nakoso o lugo kanaga isiwuwu eko isilui itiaiwa, de o nyawa asa yoise duma yanakowa. 	 و همچنین چیزهای بیجان که صدا می‌دهد چون نی یا بربط اگر در صداها فرق نکند، چگونه آواز نی یا بربط فهمیده می‌شود؟


Ma orasi o deruku wouti, Una wamake o nyawa yadala icarawa. De Una wasayangi onaka, so ipopanyake gena Una wasilohaka. 	 پس عیسی بیرون آمده، گروهی بسیار دیده، بر ایشان رحم فرمود وبیماران ایشان را شفا داد.


Komagena so o Yesus o Kapernaum ma dokuka de Awi dodoto ma ngale magegena Una wadoto o Yahudi ma nyawa manga puji ma tahuka. 	 این سخن را وقتی که در کفرناحوم تعلیم می‌داد، در کنیسه گفت.


De o riho kiaka Una wisisasangahadika kanaga o doro moi, de kagena lo o boosu moi o teto ma rabaka, de magena ka qamomuanesi, so ma rabaka o sone ma bake moi lo waasi yapoosu. 	 و در موضعی که مصلوب شد باغی بود و درباغ، قبر تازه‌ای که هرگز هیچ‌کس در آن دفن نشده بود.پس به‌سبب تهیه یهود، عیسی را در آنجاگذاردند، چونکه آن قبر نزدیک بود.


Imaaka komagena, de o titi yasosowohi gena yoloqa de itagi o doku de o soaka isihabari. So o nyawa yokokisupu yahino la o kia idadadika gena yatailako. 	 و خوک با نان فرار کرده، در شهر ومزرعه‌ها خبر می‌دادند و مردم بجهت دیدن آن ماجرا بیرون شتافتند.


To Una Awi qohu gena ileto-leto lo imatero maro o tembaga kanaga o uku ma rabaka so qatebi, de Awi ili ma lamo maro ake o denetaku itutura. 	 و پایهایش مانند برنج صیقلی که در کوره تابیده شود، و آواز او مثل صدای آبهای بسیار؛


Hika tosiade-ade kali, nako o bobita gena o ngopeqeka moi bilasu de ami rokaka mogoge, de upa mowiholu ma deka una ka woohosi. Duma nakoso wosoneka gena, muna o bobita magena he mipalakoka, so upa de mamote. 	 زیرا زن منکوحه برحسب شریعت به شوهرزنده بسته است، اما هرگاه شوهرش بمیرد، ازشریعت شوهرش آزاد شود.


Ngohi aku taaka komagena, sababu imatero maro o oho ma hutu gena ma sihino Ai Babano, komagena so Una lo waaka so asa o oho ma hutu magena lo ma sihino Ngohika. 	 و بدو قدرت بخشیده است که داوری هم بکند زیرا که پسر انسان است.


Komagena lo o doku ma nyawa yadadala yahino imatolomu manga tahu ma lolohaka. 	 و تمام شهر بر در خانه ازدحام نمودند.


So qabolo o Petrus de lo o Yohanes manga gia yahado ona magenaku, de o Gurumi Qatetebi wowosa to ona manga siningaku. 	 پس دستها بر ایشان گذارده، روح‌القدس را یافتند.


Kagena de Una wotemo onaka, "Igogou! Ngini nianakowa o kia naga nigolo. Sababu nako nimode komagena, bilasu nimode lo niaudo o sangisara de o sone ma udo-udo maro Ngohi tauudo gena. So tinisano nginika, ka niaaku?" De ona yosango itemo, "Ngomi ka miaaku." 	 عیسی در جواب گفت: «نمی دانید چه می‌خواهید. آیا می‌توانید از آن کاسه‌ای که من می‌نوشم، بنوشید و تعمیدی را که من می‌یابم، بیابید؟» بدو گفتند: «می‌توانیم.»


Ai dodiao nipipiricaya, ngaroko o sangisara eko o susa kia bato niamake, hika ngini ka ninali. 	 ای برادران من، وقتی که در تجربه های گوناگون مبتلا شوید، کمال خوشی دانید.


Kagena de manga soma yaumoka, de ato yanano, pei, o nao gena ka idala poli iwosa sidago manga soma yaliaye gena he iracaka. 	 و چون چنین کردند، مقداری کثیر ازماهی صید کردند، چنانکه نزدیک بود دام ایشان گسسته شود.


O guru agama una magena wosango, "O nyawa una magena iwiririwoka." O Yesus wotemo, "Notagi bato, de naaka maro komagena!" 	 گفت: «آنکه بر او رحمت کرد.» عیسی وی را گفت: «برو و تو نیز همچنان کن.»


De lo ma Kristus Una magena wipoosuka, de o wange saangeka de o soneno iwisioho kali, maro o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka. 	 و اینکه مدفون شد ودر روز سوم برحسب کتب برخاست؛


O wange moiku o Yesus de Awi muri-muri o deruku yopane, de wotemo onaka, "Hino la ngone pomasisihito kadoka o talaga ma sonongaka." So ona o deruku so yoside de imajoboka. 	 روزی از روزها او با شاگردان خود به کشتی سوار شده، به ایشان گفت: «به سوی آن کناردریاچه عبور بکنیم.» پس کشتی را حرکت دادند.


So komagena ona manga dodotoka itemo o nyawa upa he ikawi, de ona yasulo o ino ma binuka upa yaoqo. Duma o bi dodoto magena isala, sababu o bi ino qangodu gena o Gikimoi wosidadi ma ngale o nyawa nagoona ma Kristus iwipipiricaya de o dodoto itotiai yamomote. La bilasu o ino magena yaoqo de manga sukuru yatide ka o Gikimoika. 	 که از مزاوجت منع می‌کنند و حکم می‌نمایند به احتراز از خوراک هایی که خدا آفریدبرای مومنین و عارفین حق تا آنها را به شکرگزاری بخورند.


Komagena ona yosumbayangka de o Gikimoi lo wotemo qaboloka, so o bi ino qangodu gena qaloha so aku yaoqo. 	 زیرا که از کلام خدا و دعا تقدیس می‌شود.


So motemo, "Wewe, Baba! Tanu Ngona o ake magegena ngohi lo noihike taudo, la ai kiri upa he qadudu kali de ngohi lo upa he tahino kali kanena o ake tomasiui." 	 زن بدو گفت: «ای آقا آن آب را به من بده تا دیگر تشنه نگردم و به اینجابجهت آب کشیدن نیایم.»


So qabolo de o Yesus o dokuka womahoika, de maro Awi biasa moi so wotagi kali o Zaitun ma Talaka, de lo Awi muri-muri wimote. 	 و برحسب عادت بیرون شده به کوه زیتون رفت و شاگردانش از عقب او رفتند.


De o Paulus una wanako ona o mahkamah ma nyawa lo ma binuka o Sadukika de o Farisika ma nyawa, so una womatoore de awi ili walamo-lamo wotemoli onaka, "Ai baba-baba, ngohi manena ai baba o Farisika ma nyawa so ngohi lo o Farisika. Sababu ngomi o Farisika gena miopiricaya o nyawa isosoneka done asa ioho kali, so ma ngale magegena ngohi ingaho o hakimno!" 	 چون پولس فهمید که بعضی از صدوقیان وبعضی از فریسیانند، در مجلس ندا در‌داد که «ای برادران، من فریسی، پسر فریسی هستم و برای امید و قیامت مردگان از من بازپرس می‌شود.»


So ngohi manena foloisi inali, sababu o moi-moi qangodu ma rabaka ngini gena aku tinipiricaya. 	 شادمانم که درهرچیز بر شما اعتماد دارم.


Ngaroko komagena, duma ma ngale ngone manena inasieto o soroga ma kawasa. De ngone lo powidamaha de pongongano o riho magegenaka de o Jou Yesus Kristus asa wahino kali. Una magena asa wonasisalamati to ngone nanga dorou moi-moi ma rabano. 	 اما وطن ما در آسمان است که از آنجا نیزنجات‌دهنده یعنی عیسی مسیح خداوند را انتظارمی کشیم،که شکل جسد ذلیل ما را تبدیل خواهد نمود تا به صورت جسد مجید او مصورشود، برحسب عمل قوت خود که همه‌چیز رامطیع خود بگرداند.


O Farisi una magena asa wohairani wikelelo o Yesus wooqo gena Awi gia watiodo waasi, maro o agama ma galepu. 	 امافریسی چون دید که پیش از چاشت دست نشست، تعجب نمود.


So manena o jaji kiaka done o orasi ma simaka de Ngohi asa taaka o Israel ma nyawaka: Ngohi Ai bobita gena asa to ona manga sininga ma rabaka tahado so ona aku yosihoda de igogou yanako. Ngohi asa todadi to ona manga Gikimoi masirete de ona asa yodadi to Ngohi Ai nyawa. 	 وخداوند می‌گوید این است آن عهدی که بعد از آن ایام با خاندان اسرائیل استوار خواهم داشت که احکام خود را در خاطر ایشان خواهم نهاد و بردل ایشان مرقوم خواهم داشت و ایشان را خداخواهم بود و ایشان مرا قوم خواهند بود.


Duma nakoso ona manga dorou yodongosa de imatoba so o Jou iwipiricaya, de ona manga sininga magena asa maro o baro yahoika so yatalake kawa. 	 لیکن هرگاه به سوی خداوند رجوع کند، نقاب برداشته می‌شود.


O talaga Galilea ma dateka o Yesus o nyawa yadadala wadoto kali. Sababu o nyawa yahino yadala poli de o deru moi kagena o akeka, so Una wopane de womatamiye. De o nyawa yadadala magena imaooko o talaga ma dateka. 	 و باز به کناره دریا به تعلیم دادن شروع کردو جمعی کثیر نزد او جمع شدند بطوری که به کشتی سوار شده، بر دریا قرار گرفت و تمامی آن جماعت بر ساحل دریا حاضر بودند.


de kanaga o bi nao-nao lo isoneka, de o bi deru eko o deru ilalamo lo qalutuka. 	 و ثلث مخلوقات دریایی که جان داشتند، بمردند و ثلث کشتیها تباه گردید.


Imatodokali o malaikat magena dede kanaga o malaikat ma somoali o sorogano idala icarawa imasimane, de ona o Gikimoi wigiliri itemo, 	 در همان حال فوجی از لشکر آسمانی با فرشته حاضر شده، خدا راتسبیح‌کنان می‌گفتند:


So Una wipopilikuka, de gila-gila wingaho de witota ma Gubernur Pilatuska. 	 پس او را بند نهاده، بردند و به پنطیوس پیلاطس والی تسلیم نمودند.


Manga sidongirabano o guru agama moi wahino o Yesuska, de ma ngale Una iwisabatolo de o sosano moili, de wotemo, 	 و یکی از ایشان که فقیه بود، از وی به طریق امتحان سوال کرده، گفت:


sababu to Una Awi muri-muri wadotosi. De una wotemo gena komanena, "Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena done asa isidoa Ai saturu manga gia ma sohaka, so Ngohi asa itooma, duma o wange saangeka de asa Ngohi tooho kali." 	 زیرا که شاگردان خود را اعلام فرموده، می‌گفت: «پسرانسان به‌دست مردم تسلیم می‌شود و او راخواهند کشت و بعد از مقتول شدن، روز سوم خواهد برخاست.»


Sababu ma ngale ma Kristus gena o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka wotemo, "O nyawa la kanaga Una magegena wipiricayaka, ona magena manga sininga asa iturawa." 	 و کتاب می‌گوید «هر‌که به او ایمان آورد خجل نخواهدشد.»


Komagena lo ngini bilasu de nia sabari ilamo. Hika ngini upa nimatogu ngaroko nia sangisara ma rabaka, duma nia sininga ma rabaka gena o Jou niwipiricaya qaputuru. Sababu Una done asa wahino kali gena ma orasi he idumuka. 	 شما نیز صبر نمایید و دلهای خود را قوی سازید زیرا که آمدن خداوند نزدیک است.


So kagena de una womagogora o nyawa manga sima watola de woqomaka, de o gota o hutu moiye wadola, la ma orasi o Yesus done nogena wakahino, de idadi Una magena iwikelelo. 	 پس پیش دویده بردرخت افراغی برآمد تا او را ببیند. چونکه اومی خواست از آن راه عبور کند.


Nakoso o nyawa moi witide wodadi o imam wilalamoka, una magena bilasu o nyawa to ona manga gaso o haiwani de lo manga suba ma somoa gena wosisuba o Gikimoika. So o Yesus lo, nanga Imam Wilalamo, bilasu o gaso moi kanaga la Una magena wosisuba o Gikimoika, ena gena to Una Awi rohe masirete. 	 زیرا که هررئیس کهنه مقرر می‌شود تا هدایا و قربانی هابگذراند؛ و از این جهت واجب است که او را نیزچیزی باشد که بگذراند.


So kagena de o Yesus wosulo o Petruska wotemo, "Ce! Ani sumarangi magena nadiahi kasi. O sone ma ngeko bilasu upa Ngohi tatilaku. Upa sidago Ai Baba o manara woihihike gena Ngohi taaka toholu." 	 عیسی به پطرس گفت: «شمشیر خود را غلاف کن. آیا جامی را که پدر به من داده است ننوشم؟»


Ngini nia ete de nia topora iqoqoma kanaga o bi nyawa itotiai yadadala gena yatoomaka, ma nonoma magena o Habel, una o nyawa moi iqoqomaka gena o moi-moi o kia itotiai gena waaaka, sidago ma duduuru o Zakharia, o Berekhya awi ngopa, una gena niwitooma o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, kiaka o tahu o gaso yatutupu ma riho gena ma soaka. So ngini o bi nyawa o orasi manena o bi nabi gena Ngohi lo asa tasulo bilasu itagi nginika, ona magena icocawaro de Ai dodoto gena aku inidoto. Ma binuka ngini asa niatooma, ma binukali asa niasangahadi, de lo ma binuka asa nia puji ma bi tahuka niangangapo de ma binukali asa niaginihi so o bi doku nisigeto kiaka ona iloqaka. Ma dodoguka ngini o bi nyawa o orasi manena nia ete de nia topora, kiaka iqoqoma o nyawa itotiai yatotoomaka, to ona manga sala asa niamoku. 	 تا همه خونهای صادقان که بر زمین ریخته شد بر شما وارد آید، از خون هابیل صدیق تا خون زکریا ابن برخیا که او را در میان هیکل ومذبح کشتید.


Yamuruo naga ona yodupa Una witago, duma o nyawa moi lo yaakuwa Una witago. 	 و بعضی از ایشان خواستند او رابگیرند و لکن هیچ‌کس بر او دست نینداخت.


Kagena de wotemo, "Asitagala! Niwingaho la ngini masirete Una niwitailako, niamote nia bobita niacocoho masirete." Duma o bi Yahudi manga roriri magena yotemo, "Kodo! Ngomi imisimahawa o nyawa miasisala sidago lo miatooma." 	 پیلاطس بدیشان گفت: «شما اورا بگیرید و موافق شریعت خود بر او حکم نمایید.» یهودیان به وی گفتند: «بر ما جایز نیست که کسی را بکشیم.»


De o Yerusalem ma kota ma sigilolino ma bi nyawa itutuo yahino, manga nyawa yasisiri de yakokitoka yangaho, de ona yangodu yasilohaka. 	 و گروهی از بلدان اطراف اورشلیم، بیماران و رنج دیدگان ارواح پلیده را آورده، جمع شدند و جمیع ایشان شفایافتند.


O Yesus Awi demo sidago kagena, de Awi muri-muri gena yosano Unaka, "Jou, kekiaka done asa idadi." Una wasango wosiade-ade onaka, "Nakoso kanaga o sone ma bake, gena yanakoka sababu o bi namo idala asa imatolomu ioqo. Komagena lo Ai hinoli o duniaka, upa tahino tomasipongoka, duma asa ka nianako." 	 در جواب وی گفتند: «کجا‌ای خداوند.» گفت: «در هر جایی که لاش باشد درآنجا کرکسان جمع خواهند شد.»


O bi moi-moi qangodu magena maro ma nonomaka de kiaka ma ngale nanga Jou Yesus Kristus womanara so to Gikimoi Awi ngale wositotatapuka lo waaka, kagena de isikahino, la o Gikimoi Awi jaji magena aku isiganapu. 	 برحسب تقدیر ازلی که در خداوند ما مسیح عیسی نمود،


O demo magegena o Petrus ka wosibicarasi, de o Gurumi Qatetebi wowosa o bi Yahudika ma nyawa yasowo o habari qaloloha isigogigise to ona yangodu manga siningaku. 	 این سخنان هنوز بر زبان پطرس بود که روح‌القدس بر همه آنانی که کلام را شنیدند، نازل شد.


Duma o Saulus una magena awi edekati waaka ma ngale o gogobu wasisa, so wotagi o tahu wageto, o nyawa ipipiricaya yanau eko lo o ngopeqeka walilia la o bui ma tahuka wasingosa. 	 اما سولس کلیسا رامعذب می‌ساخت و خانه به خانه گشته، مردان وزنان را برکشیده، به زندان می‌افکند.


Duma o Petrus wisioko de wotemo, "Nomaokoye! Ngohi masirete lo ka o nyawa." 	 اما پطرس او را برخیزانیده، گفت: «برخیز، من خود نیز انسان هستم.»


Qadoohaso sidago ka una womatengo gena womakiliho awi sukuru watide o Gikimoika. Pei! Una manena o Yahudika ma nyawa wisowo bai!" 	 آیا هیچ‌کس یافت نمی شود که برگشته خدا راتمجید کند جز این غریب؟»


O orasi o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame imasidiadoka, de o wange ma nonomaka magena o Paskah ma duba-duba ma goho yatola. 	 اما چون روز فطیر که در آن می‌بایست فصح را ذبح کنند رسید،


De lo ngini nia giliri nisimane nitemo, "Ngohi manena o Gikimoi Awi bobita tamake." Duma o bobita magegena ngini nisigisewa nakoso komagena niholu Una niwihoromati. 	 و به شریعت فخر می‌کنی، آیا به تجاوز از شریعت خدا را اهانت نمی کنی؟


Magena o Simon Petrus wakelelo, de gila-gila una wobukuku o Yesus Awi simaka de wotemo, "Jou, noidongosa ngohi! Sababu ngohi o nyawa ma dorou!" 	 شمعون پطرس چون این را بدید، بر پایهای عیسی افتاده، گفت: «ای خداوند از من دور شو زیرا مردی گناهکارم.»


De kanaga lo awi edekati ma dorou moi tanu waaka o Gikimoi Awi Tahuka. Duma una waaka waasi, de ngomi miwitagoka. ((To ngomi mia dupa miamote to ngomi mia bobita masirete la una asa miwihakim. 	 و چون او خواست هیکل را ملوث سازد، او را گرفته، اراده داشتیم که به قانون شریعت خود بر او داوری نماییم.


Nanga dodiao yomomanarawa de o Jou Yesus Kristus iwipiricayaka, ona magenaka ngomi misulo de miagegego la ona bilasu manga edekati gena imakadame de o nyawa yangodu de lo yomanara ma ngale manga oho masirete isidailako. 	 اما چنین اشخاص را در خداوند ما عیسی مسیح حکم ونصیحت می‌کنیم که به آرامی کار کرده، نان خود را بخورند.


De ma gubernur wotemo, "Kanaga itotiai gena o kia." Qabolo de wosupu so wahika kali o bi Yahudi manga roririka, de wotemo onaka, "Igogou de itero, ma ngale Una magena Awi sala moi lo ngohi tamakewa. 	 پیلاطس به او گفت: «راستی چیست؟» و چون این را بگفت، باز به نزد یهودیان بیرون شده، به ایشان گفت: «من در این شخص هیچ عیبی نیافتم.


O Yehuda de ma peqeka ongo Tamar manga ngopa yanau ena gena o Peres de o Zerah, o Peres ma ngopa yanau o Hezron, o Hezron ma ngopa yanau o Ram, 	 و یهودا، فارص و زارح را از تامار آورد وفارص، حصرون را آورد و حصرون، ارام را آورد.


So nakoso o nyawa nagoona la kanaga o bi moi-moi o kia itotiai yodupawa yaaka, de ona magena o Gikimoi Awi ngopa qasowo. Eko nakoso o nyawa nagoona la kanaga manga dodiao yopipiricaya la yadodarawa, de ona magena lo o Gikimoi Awi ngopa qasowo. Komagena so ngone aku panako igogou nagoona Awi ngopa-ngopa de nagoona o Iblis ma bi ngopa-ngopa. 	 فرزندان خدا و فرزندان ابلیس ازاین ظاهر می‌گردند. هر‌که عدالت را به‌جانمی آورد از خدا نیست و همچنین هر‌که برادرخود را محبت نمی نماید.


Mutuwade o Gikimoi ona wadoloqaka de waqohaka la ona o bi ngoma o dipaka yasuba. Magena imatero de o kia isilelefo o bi nabi manga buku ma rabaka: O Gikimoi wotemo, 'He, o Israelka ma nyawa! O tona ibobeleuka nia deka o taungu moruha ngini nia haiwani niatola la nia gaso niaaka magena nisimeta Ngohi kawa. 	 از این جهت خدا رو گردانیده، ایشان را واگذاشت تا جنود آسمان را پرستش نمایند، چنانکه در صحف انبیا نوشته شده است که "ای خاندان اسرائیل، آیا مدت چهل سال دربیابان برای من قربانی‌ها و هدایا گذرانیدید؟


Ai dodiao nipipiricaya, ngohi todupa tanu ngini gena asa nisihoda, ngaroko kanena o Romaka ngohi o sangisara tamake, duma idadi de imaaka komagena so o bi nyawa gena foloi yadala o habari qaloloha yoise. 	 اما‌ای برادران، می‌خواهم شما بدانید که آنچه بر من واقع گشت، برعکس به ترقی انجیل انجامید،


Duma Una Awi demo gena yoiseka, de ona moi-moi isolano itagi de ka imajobo. Ona yapopereki yoqoma de ona ma binukali yotuuru, sidago ona yangodu he yahiwa-hiwaka. Sosoohu ka o Yesus womatengo de o ngopeqeka muna magena kasi. 	 پس چون شنیدند، از ضمیرخود ملزم شده، از مشایخ شروع کرده تا به آخر، یک یک بیرون رفتند و عیسی تنها باقی ماند با آن زن که در میان ایستاده بود.


Ma ngale o moi-moi iqomaka talefoka gena nagala o nyawa kanaga itemo, "Igogou, ngaroko o nyawa ngone manena o dorou paaka, duma o Gikimoi Awi laha gena wonasitodihikeka. So nagala ka qaloha nakoso ngone lo o dorou paakasi la ma ngale Awi laha magena lo ifoloisi wonasitodihike." 	 پس چه گوییم؟ آیا در گناه بمانیم تا فیض افزون گردد؟


Ma Kolano Herodes wosulo o buika o Yohanes iwijaga iwisidodiahi, sababu iwinako o Yohanes una magena awi sininga iloa de ibanari, de lo una magena o Gikimoi Awi sosulo so wisubaka. De o Herodes lo o Yohanes awi bicara gena wodupa woise, ngaroko wisigamamuka. 	 زیرا که هیرودیس از یحیی می‌ترسید چونکه او را مرد عادل و مقدس می‌دانست و رعایتش می‌نمود و هرگاه از اومی شنید بسیار به عمل می‌آورد و به خوشی سخن او را اصغا می‌نمود.


O Gikimoi done ngone nanga manara wahiri, so hika ngone pomatekesikasala kawa. Duma ngini gena bilasu nimasidailako la o kia naga moi lo upa niaaka, nakoso magena idadi o sababu moi sidago nia dodiao ipipiricaya gena o dorouku itura. 	 بنابراین بر یکدیگر حکم نکنیم بلکه حکم کنید به اینکه کسی سنگی مصادم یا لغزشی در راه برادر خود ننهد.


Ngohi todupa o Makedonia ma daeraka takiloli kagena takurumi. Qaboloka, de ngohi asa tahino nginika. 	 و چون از مکادونیه عبور کنم، به نزد شماخواهم آمد، زیرا که از مکادنیه عبور می‌کنم،


So o nyawa yangodu nakoso to ona manga ngongano ma Kristuska qaputuru, de kanaga lo ona yojaga qaloha so manga sininga ma rabaka o dorou moi lo ihiwa. De magena imatero maro to Una Awi sininga ma rabaka gena o dorou ihiwa. 	 و هرکس که این امید را بر وی دارد، خود را پاک می‌سازد چنانکه او پاک است.


O orasi magena o nyawa yasinoto o doro ma rabaka imatekemanara moi, de wimoi asa iwingaho de moili asa iwiqohaka. 	 آنگاه دو نفری که در مزرعه‌ای می‌باشند، یکی گرفته و دیگری واگذارده شود.


So ma ngale ngomi mianakoka ma Kristus Awi simaka ngone inangodu nanga manara done wahiri, so ngomi gena miwihoromati de bilasu Una magena miwisisanangi. Komagena so ngomi kanaga o nyawa miabaja ma ngale ona o Jou Yesus bilasu iwipiricaya. O Gikimoi masirete kanaga lo wanako to ngomi mia edekati qatorou gena ihiwa bai! De komagena tanu ngini lo igogou nianakoka. 	 پس چون ترس خدا را دانسته‌ایم، مردم رادعوت می‌کنیم. اما به خدا ظاهر شده‌ایم و امیدوارم به ضمایر شما هم ظاهر خواهیم شد.


Ona magena wisano Unaka, "Nomisingangasu ngomika, igogou Ngona manena o Salamati ma Kolano?" Una wosango, "Ngaroko lo Ngohi tinisingangasu nginika, duma ngini asa nipiricayawa. 	 گفتند: «اگر تو مسیح هستی به مابگو: «او به ایشان گفت: «اگر به شما گویم مراتصدیق نخواهید کرد.


Qabolo de Una Awi gia de Awi alu ma ngunu ma bi nabo wosikelelo onaka. De ona asa yanali ifoloi poli, sababu igogou Una ma Jou gena ona asa iwikeleloka. 	 و چون این را گفت، دستها و پهلوی خود را به ایشان نشان داد و شاگردان چون خداوند رادیدند، شاد گشتند.


So Una Awi nyawa wimomote yamuruo naga wasulo la ona itagi iqoma, de Una wotuuru. So iqoqoma ona magena o doku moi o Samaria ma daeraka iwosa la Awi sidailako yaaka kasi. 	 پس رسولان پیش از خود فرستاده، ایشان رفته به بلدی از بلاد سامریان وارد گشتند تا برای اوتدارک بینند.


Kanaga o malaikat ma tumudingika done ma orasika awi trompet magena wawuwu, de o Gikimoi Awi edekati waiihu gena asa waaka ma ngale Awi dupa wosiboloka. Awi edekati magena imatero de o kia wasingangasu Awi sosulo-sosuloka, ena gena o bi nabi-nabika." 	 بلکه درایام صدای فرشته هفتم، چون کرنا را می‌بایدبنوازد، سر خدا به اتمام خواهد رسید، چنانکه بندگان خود انبیا را بشارت داد.»


Nagala o taungu ma simaka pongongano done asa isopo. Nako isopo iholu, de asa patoqa.' " 	 پس اگر ثمر آورد والا بعد از آن، آن راببر.»


Ngohi Ai sulo moi-moi gena qatubusowa de lo o gina la tinisimomoku gena ka qaguui." 	 زیرا یوغ من خفیف است و بار من سبک.»


O kia ngohi tonidedemo ngonaka, igogou magena asa idadi de imaaka ma orasi kiaka isitatapu qaboloka. Duma nako ngona gena, ma ngale ai demo magena ngona nopiricayawa, so maha la o orasi manena qabolo de ngona he naaku kawa nobicara, sidago o kia tonidedemoka magena igogou idadi kasi." 	 و الحال تا این امور واقع نگردد، گنگ شده یارای حرف زدن نخواهی داشت، زیراسخن های مرا که در وقت خود به وقوع خواهدپیوست، باور نکردی.»


Komagena imaaka sidago o Yesus womasidiado o Yerusalemka, de o kota ma nyawa yadadala foloi lo ikalala gena, ona imatekekasano itemo, "Una magena naguuna." 	 وچون وارد اورشلیم شد، تمام شهر به آشوب آمده، می‌گفتند: «این کیست؟»


So o Pilatus ka wogoge kusi kagena o hakim ma kursika, de ma peqeka ami sosulo imasidiado la mowidedemo unaka, "O nyawa Una Awi sala ihiwa, so upa nowisangisara bai! Sababu ma ngale Una magena so ka putuka o gogiolo ma rabaka de togoruga de ngohi ai sininga foloi isangisara." 	 چون بر مسند نشسته بود، زنش نزد اوفرستاده، گفت: «با این مرد عادل تو را کاری نباشد، زیرا که امروز در خواب درباره او زحمت بسیار بردم.»


De o Petrus wotemo, "Hiwa, Baba! Ngaroko ai dodiao ona Ngona nidoloqaka, duma ma bati tosone ngohi tonidongosawa, Baba." 	 پطرس درجواب وی گفت: «هر گاه همه درباره تو لغزش خورند، من هرگز نخورم.»


Nagala kanaga ngini nia sidongirabaka o nyawa moi wotemo, "O Gikimoi o Yahudika ma nyawa ona magena waholuka, ma ngale ngomi o Yahudika ma nyawa misowo aku Una womiqehe qaloha, maro o gota ma uma wabitogu ma ngale o uma ma somoano aku kagena isigapala de isidopiliku la ioho." 	 پس می‌گویی که «شاخه‌ها بریده شدند تا من پیوند شوم؟»


So kagena o Areopagus ma nyawa manga simaka o Paulus womaokoye, de onaka wotemo, "He, o Atena ma nyawa! Ngohi tininano nia oho ma rabaka gena igogou ngini o bi nyawa o agama ma dodagi de ma dodoto niacoho qaloha. 	 پس پولس در وسط کوه مریخ ایستاده، گفت: «ای مردان اطینا، شما را از هر جهت بسیاردیندار یافته‌ام،


Ma ngale moili gena wasinako igogou, Una asa wafanggali de o loha eko de o dorou, sababu o dunia ma bi nyawa o Gikimoi wihoholu gena una wopopareta, o Iblis gena, igogou wisisalaka. 	 و اما بر داوری، از آنرو که بررئیس این جهان حکم شده است.


Ngaroko igogou o nyawa ipipiricaya gena yangodu yanako ngini gena o habari qaloloha nisigiseka so ma ngale ngini ngohi lo inalika, duma ngohi todupa tanu ngini gena nicawaro so o moi-moi qaloloha gena niaaka de lo o moi-moi qatotorouno nimasirese. 	 زیرا که اطاعت شما در جمیع مردم شهرت یافته است. پس درباره شما مسرور شدم. اماآرزوی این دارم که در نیکویی دانا و در بدی ساده دل باشید.


Ma orasi o nyawa yasinoto magena imasidailako imajobo, de o Petrus wotemo o Yesuska, "Baba Guru, qaloha bai nakoso ngone lo ngo kanena, so o dadaru ngai saange miaaka, ngai moi to Ngona, ngai moi to Musa, de ngai moi lo to Elia." (Patotiai gena o Petrus wanakowa o kia bilasu una wosibicara.) 	 و چون آن دو نفر از او جدامی شدند، پطرس به عیسی گفت که «ای استاد، بودن ما در اینجا خوب است. پس سه سایبان بسازیم یکی برای تو و یکی برای موسی ودیگری برای الیاس.» زیرا که نمی دانست چه می‌گفت.


So kagena de Una wabicara o ara ma hutu magenaka wotemo, "O orasi manena bato done o nyawa moi lo yaoqo kawa to ngona ani sopo!" De Awi muri-muri lo yoise o kia wotetemo gena. 	 پس عیسی توجه نموده، بدان فرمود: «از این پس تا به ابد، هیچ‌کس از تو میوه نخواهد خورد.» وشاگردانش شنیدند.


Igogou, o kia naga yaiihu, magena qangodu o nyawa manga simaka done asa ka isikelelo, de lo o kia naga itotalake, magena qangodu done asa ka ipelenga la o nyawa yanako. 	 زیرا چیزی نهفته نیست که آشکار نشود و نه مستوری که معلوم نگردد.


so maena itemo, 'Lebelaha ngohi ka toliho totagi o nyawa kiaka towititingaka.' So ilihoka, ce, o tahu magena ma rabaka o nyawa moi lo yahiwa. O nyawa magena maro o tahu moi la kanaga ma rabaka igogoge o kia naga moi lo ihiwa, isesaka, de ma raba isidiahika so qatebi bai! 	 پس چون آید، آن را جاروب کرده شده و آراسته می‌بیند.


de yotemo, "Ce! Notemo Ngona gena o Salamati ma Kolano! Hika, nomisingangasu naguuna woningapo!" 	 می‌گفتند: «ای مسیح، به ما نبوت کن! کیست که تو را زده است؟»


Kagena o uku itatatuwa, de o gai lo asa isonewa.)) 	 جایی که کرم ایشان نمیرد وآتش، خاموشی نپذیرد.


So nakoso o nyawa manga manara gena ma Kristus watailako so wanano qaloha, de Una asa manga loha ma sopo magena wafanggali de o loha. 	 اگر کاری که کسی بر آن گذارده باشد بماند، اجر خواهد یافت.


Kagena de o muri moili awi ronga o Yudas, duma o Yudas Iskariot wisowo, una magena wobicara wotemo, "Jou, ngohi tosihodawa. O kiaso Ngona nomasimane de ka ngomika, de nomasimane noholu o bi nyawa yangodu ipipiricaya waasi o duniaka." 	 یهودا، نه آن اسخریوطی، به وی گفت: «ای آقا چگونه می‌خواهی خود را بما بنمایی و نه بر جهان؟»


Nakoso kanaga o nyawa yasasapi, foloisi qaloha la ona magena manga tahu masireteka yooqo iqomaka. Upa sidago ngini nimatolomuka, de o Jou winifanggali de o dorou. De nakoso o sitiari ma binuka gena, ngohi done tahino nginika de asa tosidailako de tosiaturu. 	 و اگرکسی گرسنه باشد، در خانه بخورد، مبادا بجهت عقوبت جمع شوید. و چون بیایم، مابقی را منتظم خواهم نمود.


Una wotemo onaka, "Nimasitiari, ma ngale o Farisika manga ragi de o Herodes awi ragi bai!" 	 آنگاه ایشان را قدغن فرمود که «باخبر باشید و از خمیر مایه فریسیان و خمیرمایه هیرودیس احتیاط کنید!»


O Yesaya wotemo komagena, sababu ma orasi iqoqoma gena una awi gogelelo ma rabaka wakelelo done o Yesus asa wisimulia, de magena wosingangasu. 	 این کلام رااشعیا گفت وقتی که جلال او را دید و درباره اوتکلم کرد.


Ma ngale magegena o Paulus de o Barnabas ona de o nyawa magena imatekeributu de imatekesikoholu, sidago o gogobu o Antiokhiaka isitatapu bilasu yasulo o Paulus, de o Barnabas, de lo o nyawa ipipiricaya yamuruo naga itagi o Yerusalemka, la ma ngale o sikoholu magena isibicara kagena o bi rasul de o bi roririka. 	 چون پولس و برنابا را منازعه و مباحثه بسیار با ایشان واقع شد، قرار بر این شد که پولس و برنابا و چند نفر دیگر از ایشان نزد رسولان وکشیشان در اورشلیم برای این مساله بروند.


O nyawa moika kanaga o Gurumi gena o cawaro wasicatu, la una eko muna magena aku yodedemo de o cawaro. O nyawa moi kali kanaga o Gurumi magena lo wasicatu de wahike o sininga ma kanako, la una eko muna magena aku ma ngale o Gikimoi Awi demo gena yodedemo itiai. 	 زیرا یکی را بوساطت روح، کلام حکمت داده می‌شود و دیگری را کلام علم، بحسب همان روح.


So kagena de ngohi tosano kali totemo, 'Ya, Jou, o kia bilasu ngohi taaka.' De o Jou Yesus wosango ngohika wotemo, 'Nomomi! De notagi o Damsyik ma kotaka nowosa. Kagena asa isingangasu o moi-moi qangodu o Gikimoi wositatapuka bilasu ngona naaka.' 	 گفتم: "خداوندا چه کنم؟" خداوندمرا گفت: "برخاسته، به دمشق برو که در آنجا تو رامطلع خواهند ساخت از آنچه برایت مقرر است که بکنی."


Duma o rohe ma nonomaka, o Gikimoi wosidadadi gena, upa o rohe itotiai o sorogaka. Una wosidadi iqomaka o rohe itotiai o duniaka. Qabolo de Una done asa o rohe itotiai o sorogaka magena wosidadi. 	 لیکن روحانی مقدم نبود بلکه نفسانی و بعد از آن روحانی.


Ngohi kanaga totemo nanga Jou Yesus Kristus ma Baba gena o Gikimoika, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Sababu ma ngale ngone dede ma Kristus pomarimoika, so Una Awi laha moi-moi kanaga o sorogaka gena qangodu wonahike qaboloka. 	 متبارک باد خدا و پدر خداوند ما عیسی مسیح که ما را مبارک ساخت به هر برکت روحانی در جایهای آسمانی در مسیح.


De o muri yasinoto yasango, maro o kia Una wotetemo onaka. La o nyawa ona magena yaqohaka, so o keledai magena yaahoka. 	 آن دو نفر چنانکه عیسی فرموده بود، بدیشان گفتند. پس ایشان را اجازت دادند.


Ma biasa ma orasi nia doro niodato qaboloka, de ngini nitemo, 'O ngoosa iha ma simaka gena ma orasi poutu.' Duma Ngohi tinidedemo nginika, hika ngini nia lako niapelenga de nia doro nianano kasi. Sababu o sopo magena qaomuka so aku niautu, ena gena o nyawa la kanaga Ai demo yodupa yosigise. 	 آیاشما نمی گویید که چهار ماه دیگر موسم درواست؟ اینک به شما می‌گویم چشمان خود را بالاافکنید و مزرعه‌ها را ببینید زیرا که الان بجهت درو سفید شده است.


Nakoso wanako igogou done yaadowa, de ma orasi awi saturu magena yahino waasi, de una asa awi nyawa wasulo la itagi yogolo imakadame. 	 والا چون او هنوز دور است ایلچی‌ای فرستاده شروط صلح را ازاو درخواست کند.


Sababu o Duba ma Goho Una kanaga o pareta ma kursi ma dateka, Una magena asa ona wajaga de watuda, de lo o ake ma jobubuka wangaho so yaudo la ona asa o Gikimoi Awi dateka ioho ka sidutu ikakali. Gena imatero maro o sowohi moi so awi duba-duba wajaga de lo watuda o ake ma jobubuka la wosiudo lo qamatawa. De o Gikimoi Una magena to ona manga kongo manga lakoka qangodu gena asa wapiki." 	 زیرا بره‌ای که در میان تخت است، شبان ایشان خواهد بود و به چشمه های آب حیات، ایشان را راهنمایی خواهد نمود؛ وخدا هر اشکی را از چشمان ایشان پاک خواهدکرد.»


De o saksi yamuruo naga imaoko de isibicara to ona manga damato ma ngale Unaka, 	 وبعضی برخاسته شهادت دروغ داده، گفتند:


Kagena de o ngopeqeka muna magenaka imihike ka o koqoba ilalamo ma golupupu ngai sinoto, la ma ngale muna aku mososo o tona ibobeleuka kiaka o riho moi imisidailakoka. Kagena muna asa imipalihara ma deka o ngoosa moruha de sinoto gena o taungu saange de ma sononga. La o naga magena muna upa imimake. 	 ودو بال عقاب بزرگ به زن داده شد تا به بیابان به مکان خود پرواز کند، جایی که او را از نظر آن مار، زمانی و دو زمان و نصف زمان پرورش می‌کنند.


De kanaga o roriri yamonahalo de yaruha gena Una woooho ka sidutu ikakali Awi simaka imabukuku de manga suba yatide Unaka. De kagena Awi pareta ma kursi ma simaka manga mahkota isipakaka la yatagali to ona manga giliri masirete gena qangodu iwihike Unaka, de itemo, 	 آنگاه آن بیست و چهار پیر می‌افتند در حضور آن تخت‌نشین و او را که تاابدالاباد زنده است عبادت می‌کنند و تاجهای خود را پیش تخت انداخته، می‌گویند:«ای خداوند، مستحقی که جلال و اکرام و قوت رابیابی، زیرا که تو همه موجودات را آفریده‌ای ومحض اراده تو بودند و آفریده شدند.»


Duma ifoloi qaloha nakoso yanau moi-moi de ma peqeka masirete de lo o ngopeqeka moi-moi de ma roka masirete, la upa yabaja o nyafusu ma dorou yaaka. 	 لکن بسبب زنا، هر مرد زوجه خود را بدارد و هر زن شوهر خود را بدارد.


So kagena de o Petrus o malaikat magena wamote so isupuka o bui ma tahuno. Duma una womanakowa o kia o malaikat yaaaka gena igogou qangodu idadika, de wotemo awi sininga ma rabaka, "Nagala manena ka o gogelelo o Gikimoino takelelo." 	 پس بیرون شده، از عقب او روانه گردید و ندانست که آنچه از فرشته روی نمودحقیقی است بلکه گمان برد که خواب می‌بیند.


So kagena yahika, de ona wihike Unaka o anggur de o sou o gososo qabobou isicapuka la Awi siri isikurangi, duma Una woholu waudo. 	 و شراب مخلوط به مر به وی دادند تا بنوشد لیکن قبول نکرد.


Sababu nagoona o Gikimoi Awi demo yoise la manga siningaka imadiahi, done Awi demo magena de ma boloika ifoloi asa wasidogo manga siningaka la yosihoda itiai. Duma nagoona Awi demo gena yoholu, ngaroko Awi demo kanaga manga siningaka la ka ma cunu, done asa ka waqehe kali. 	 زیرا هر‌که دارد بدو داده شود و افزونی یابد. اما کسی‌که ندارد آنچه دارد هم از او گرفته خواهد شد.


Mutuwade o nyawa nakoso o Gikimoi wadupa la kanaga yasangisara, ona magena hika o loha yaaka ikaeli, de ma rabaka magena bilasu iwipiricaya igogou la Una asa ona wapalihara, sababu Una gena ona wasidadika de Awi jaji lo gena salalu wosiganapu. 	 پس کسانی نیز که برحسب اراده خدا زحمت کشند، جانهای خود را در نیکوکاری به خالق امین بسپارند.


So o Petrus awi bicara komagena qaboloka, de o nyawa yangodu imatotolomuno magena ona asa imapopongoka. Kagena de ona isigiise kali o Barnabas de o Paulus isibicara, ma ngale de o Gikimoi Awi buturu wahike onaka, so Awi kuasa wasimane sidago idala yaaka o nonako ihahairani o bi nyawa o Yahudi yasowo manga simaka. 	 پس تمام جماعت ساکت شده، به برنابا وپولس گوش گرفتند چون آیات و معجزات رابیان می‌کردند که خدا در میان امت‌ها به وساطت ایشان ظاهر ساخته بود.


Nakoso o nyawa la kanaga manga dorou nginika, de ona magena ngini niasiapongu, de ngini lo asa nia Baba o sorogaka winisiapongu. 	 «زیرا هرگاه تقصیرات مردم را بدیشان بیامرزید، پدر آسمانی شما، شما را نیز خواهدآمرزید.


So, ai gianongoru, ka cawali ngini manena gena igogou nia sahe qatogoi de nia ngau qatopongo, de nia sininga ma rabaka o Gikimoi niwiholu bai! Ngini manena koloko to ngini nia ete de nia topora o orasi isigeto-geto o Gurumi Qatetebi iwisigise iholu, komagena lo ngini. 	 ای گردنکشان که به دل و گوش نامختونید، شما پیوسته با روح‌القدس مقاومت می‌کنید، چنانکه پدران شما همچنین شما.


Kagena o uku itatatuwa, de o gai lo asa isonewa.)) 	 آنجایی که کرم ایشان نمیرد و آتش، خاموش نشود.


Kagena de o Jou Awi malaikat moi yahino de imaokoye o suba o manyanyi yatutupu ma riho ma girinaka. 	 ناگاه فرشته خداوند به طرف راست مذبح بخور ایستاده، بر وی ظاهر گشت.


Komagena so tanu winiriwo la nia sininga asa wosiputuru kali so ma orasi o Jou Yesus wahino kali dede to Una Awi malaikat yatetebi, de nanga Baba o Gikimoi Awi simaka asa ngini nia sininga lo qatebi de o nyawa moi lo akuwa nia sala yamake. 	 تا دلهای شما را استوار سازد، بی‌عیب در قدوسیت، به حضور خدا و پدر ما درهنگام ظهور خداوند ما عیسی مسیح، با جمیع مقدسین خود.


Imabobicara de imakokasano moi de moika, de imatodoka o Yesus masirete wahino manga dateka de wotagi imakokomote dede ona. 	 و چون ایشان در مکالمه و مباحثه می‌بودند، ناگاه خود عیسی نزدیک شده، با ایشان همراه شد.


Kagena de Awi muri yaruwange iwimomote gena yakelelo kanaga o nabi yasinoto imatekebobicara de Una. O nabi yasinoto gena o Elia de o Musa. 	 و الیاس با موسی بر ایشان ظاهر شده، با عیسی گفتگو می‌کردند.


O nyawa yadadala imatolomuno de imagolo o Pilatuska, wamote awi biasa ma ngale o nyawa moi wipalako o bui ma tahuno. 	 آنگاه مردم صدازده، شروع کردند به‌خواستن که برحسب عادت با ایشان عمل نماید.


So o Farisika ma nyawa magena ona yoise, de ona de o imamka ma bi sahe imakaaso la imatolomu o Mahkamah Agama yaaka. So ona yangodu imatolomuno de imatekekaaturu itemo, "Powidodooha. O nyawa Una magena o nonako ihahairani he idala waakaka. 	 پس روسای کهنه و فریسیان شورا نموده، گفتند: «چه کنیم زیرا که این مرد، معجزات بسیارمی نماید؟


So o kia naga Ngohi tosingangasuka, de ngini la nimatengo niiseka, magena ngini lo o bi nyawa moi de moika niasingangasu. De lo o kia naga Ngohi ka tinigogurubu nginika, magena ngini asa niasihabari o bi nyawa yangoduka. 	 آنچه درتاریکی به شما می‌گویم، در روشنایی بگویید، وآنچه در گوش شنوید بر بامها موعظه کنید.


O surati manena tolefo ngonaka maro ai ngopa masirete tonisiboboso, sababu ngona nopiricayaka o Gikimoi Awi dodoto imatero maro de ngohi. Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de o Yesus Kristus to ngone nanga Salamati tanu inidogo ngonaka o laha de o galusiri ifoloi, la ani sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 تیطس را که فرزند حقیقی من برحسب ایمان عام است، فیض و رحمت و سلامتی از جانب خدای پدرو نجات‌دهنده ما عیسی مسیح خداوند باد.


So nakoso Ngohi kanena nagasi gena maro o nita nginika, so bilasu ngini nipiricaya Ngohika la ma ngale ngini asa nidadi maro Ngohi, ena gena aku nianako ma ngale o bi moi-moi itotiai gena o Gikimoika." Una wobicara qabolo de wotagi womajobo de womamingihuka, so Una ona he wikelelo kawa. 	 مادامی که نوربا شماست به نور ایمان آورید تا پسران نورگردید.» عیسی چون این را بگفت، رفته خود را ازایشان مخفی ساخت.


O kia naga Ngohi tinidedemo nginika gena nia sininga ma dorou yatiodoka, kanaga tinisidumu duma ningoduwa. Kanaga moi una o nyawa ma dorou, una towisidumuwa, sababu o nyawa nagoona Ngohi tahihirika, ona magena igogou Ngohi tanako. Duma Ngohi tinidedemo komagena, la ma ngale isiganapu maro o kia isilelefo iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, 'Kanaga o nyawa moi wooqo dede Ngohi, una magena done asa womadadi to Ngohi Ai lawangi.' 	 درباره جمیع شما نمی گویم؛ من آنانی راکه برگزیده‌ام می‌شناسم، لیکن تا کتاب تمام شود"آنکه با من نان می‌خورد، پاشنه خود را بر من بلندکرده است."


So o nyawa yangodu magegena bilasu to ona manga soa de manga doku masireteka yakahika, la yasilefo de yaeto. 	 پس همه مردم هر یک به شهر خود برای اسم نویسی می‌رفتند.


So ma orasi ngone inaosi, de komagena maro ngone dede Una pomatekesikosone sidago lo inapoosuka. La ma ngale ngone o dorou pomaha-maha kawa, de maro ma Kristus de ma Baba Awi kuasa ilalamo so o sone ma rabano wisioho kali, komagena lo o ngeko qamomuane ma rabaka pooho. 	 پس چونکه در موت او تعمید یافتیم، با او دفن شدیم تا آنکه به همین قسمی که مسیح به جلال پدر از مردگان برخاست، ما نیز در تازگی حیات رفتار نماییم.


De lo upa nitodamatoko moi de moika. Sababu to ngini nia sininga ma dupa qatotorou de o manara iqoqoma niaaakaka, magena niaaka kawa de niaumoka. 	 به یکدیگردروغ مگویید، چونکه انسانیت کهنه را با اعمالش از خود بیرون کرده‌اید،


O bi moi-moi magena imadadi o Betania ma dokuka o Yordan ma Selera ma sonongaka, kiaka kagena o Yohanes o nyawa waosi. 	 و این دربیت عبره که آن طرف اردن است، در جایی که یحیی تعمید می‌داد واقع گشت.


Ngone nakoso o anggur poudo eko o roti pooqo ma ngale ma Jou Awi sone gena pososininga, de lo pooqo eko poudo dede o nyawa la kanaga o bi toka yasusuba, gena ka ma moi paaka lo idadiwa. So komagena lo igogou idadiwa ngone o seri ma bi tahuka powosa de pooqo dede ona o serika isusuba. 	 محال است که هم از پیاله خداوند و هم از پیاله دیوها بنوشید؛ و هم از مایده خداوند و هم ازمایده دیوها نمی توانید قسمت برد.


O Daud una magenaka o Gikimoi Awi laha wosidumu so una wogolo o Gikimoika, la tanu iwisimaha o tahu moi wosigoko ma meta o Yakub awi Gikimoi. 	 که او در حضور خدا مستفیض گشت و درخواست نمود که خود مسکنی برای خدای یعقوب پیدانماید.


De lo o bi moi-moi o dipaka, maro o wange, o ngoosa, de o ngoma-ngoma magena imaterowa de o kia naga o tonaka. O kia naga o dipaka gena de ma loha paramoi, de o kia naga o tonaka gena de ma loha paramoili. 	 و جسمهای آسمانی هست و جسمهای زمینی نیز، لیکن‌شان آسمانی‌ها، دیگر و‌شان زمینی‌ها، دیگر است،


Mutuwade done ma orasi o Gikimoi wosulo so o Yesus Kristus o nyawa yangodu manga dorou de manga loha, bai manga siningaka bai lo yaaakaka, ngaroko imamingihuka, duma qangodu gena asa wafanggali itotiai. De ai demo magegena imatero de ma orasi o habari qaloloha ngohi tosihabari. 	 در روزی که خدا رازهای مردم را داوری خواهد نمود به وساطت عیسی مسیح برحسب بشارت من.


Ai dodiao nipipiricaya, nako o Gikimoi Awi Gurumi ma kuasa gena o bi cocatu moi-moi, magena ngohi todupa la igogou ngini nianako itiai. 	 اما درباره عطایای روحانی، ای برادران نمی خواهم شما بی‌خبر باشید.


Una o arata o Mesir ma tonaka gena woholu wamake de waetoka ifoloi qaloha wosangisara, sababu imatero de o Salamati ma Kolano, kiaka o orasi ma simaka asa Una womasidiado. Sababu una o Musa gena womasosininga awi piricaya ma fanggali o sorogaka done o orasi ma duuruka de wamake. 	 و عار مسیح رادولتی بزرگتر از خزائن مصر پنداشت زیرا که به سوی مجازات نظر می‌داشت.


Kagena de ona yasinoto lo isihabari itotolomuka, kangano o ngeko ma soaka de o kia naga idadadi, ma orasi o roti watepi-tepi de ona yanako Una gena o Yesus. 	 و آن دو نفر نیز ازسرگذشت راه و کیفیت شناختن او هنگام پاره کردن نان خبر دادند.


Ma ngale ongo Sara ami piricaya, so ngaroko miperekika, duma ka maakusi o ngopa mamake. Komagena idadi, sababu manakoka o Gikimoi Awi jaji asa wosiganapu so igogou Una gena aku mowipiricaya. 	 به ایمان خود ساره نیز قوت قبول نسل یافت و بعد از انقضای وقت زایید، چونکه وعده‌دهنده را امین دانست.


Ma ngale manga sininga qatogoi gena Una Awi sininga isusa. So kagena de Una womaginano ona de Awi doosaka, de wotemo o nyawa awi gia ma sononga isosoneka gena, "Ani gia natoano." De una awi gia watoa, de o orasi magena qabolo awi gia gena qalohaka. 	 پس چشمان خود را بر ایشان باغضب گردانیده، زیرا که از سنگدلی ایشان محزون بود، به آن مرد گفت: «دست خود رادراز کن!» پس دراز کرده، دستش صحیح گشت.


komagena lo ona yanakowa o manara o kia itotiai sidago lo manga jaji masirete isiganapuwa, so o dame de o siboso gena ihiwa manga gianongoruka eko manga dodiaoka, sidago o nyawaka manga galusiri ka ihiwa-hiwa. 	 بی‌فهم و بی‌وفا و بی‌الفت و بی‌رحم.زیرا هر‌چند انصاف خدا را می‌دانند که کنندگان چنین کارها مستوجب موت هستند، نه فقط آنها را می‌کنند بلکه کنندگان را نیز خوش می‌دارند.


Ai gianongoru o Israelka ma nyawa de o bi nyawa ma somoasi nidupa niwisusuba o Gikimoika, sababu o Gikimoi Awi sininga ma dupa o Daud waaka qaboloka, o Daud wosone de to una awi ete de awi topora manga dateka wisipoosuka, de to una awi rohe lo asa ibaka de iwaro so ihiwaka. 	 زیرا که داود چونکه در زمان خود اراده خدا راخدمت کرده بود، به خفت و به پدران خود ملحق شده، فساد را دید.


Nako ngini o roka gena, bilasu nia peqeka nimidodara, imatero maro ma Kristus ngone o gogobu gena wonadodaraka sidago Awi rohe lo wahike la witooma ma ngale ngone posalamati. 	 ای شوهران زنان خود را محبت نمایید، چنانکه مسیح هم کلیسا را محبت نمود وخویشتن را برای آن داد.