Nakoso o nyawa ona magena kanaga manga juba yapoka la qatebika, maro o Duba ma Goho Awi auku yapoka so qaare-areka eko Una Awi sone so manga dorou yapikika, done ona magena asa yosanangi. Sababu ona yasimaha o kota ma ngora yapelenga la iwosa, de o oho ma gota ma sopo la o nyawa aku yasioho ka sidutu ikakali gena yaoqo. 	 خوشابحال آنانی که رختهای خود رامی شویند تا بر درخت حیات اقتدار یابند و به دروازه های شهر درآیند،


Hika niasihabari de nitemo onaka, 'Ma orasi he imasidiado ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi.' 	 و چون می‌روید، موعظه کرده، گویید که ملکوت آسمان نزدیک است.


Ngaroko komagena, ngohi gena ngini tiniqoha kawa, duma o moi-moi o surati manena ma rabaka tinidelefo gena maro o sosininga moi nginika. Sababu ngohi manena o Gikimoi Awi laha so woisitatapuka, 	 لیکن‌ای برادران بسیار جسارت ورزیده، من خود نیز به شما جزئی نوشتم تا شما را یادآوری نمایم به‌سبب آن فیضی که خدا به من بخشیده است،


Ai dodiao nipipiricaya, manena ngohi, Paulus, o kia naga moi tinibaja de togolo nginika. Kanaga o nyawa ma binuka kagena itemo, ngohi ai surati ma rabaka tolelefo gena tobarani, duma nakoso ngohi de ngini pomakisimaka de ngohi ka tomahadoku, maro imodo de ai barani ihiwa ma ngale tobicara nginika. So maro ma Kristus Awi sininga qamuuqu, komagena ngohi lo ai sininga qamuuqu, 	 اما من خود، پولس، که چون در میان شما حاضر بودم، فروتن بودم، لیکن وقتی که غایب هستم، با شما جسارت می‌کنم، ازشما به حلم و رافت مسیح استدعا دارم


So wahino o Simon Petruska, de Awi muri una magena wotemo, "Jou, qadoohaso Ngona notemo maro to ngohi ai qohu de Ngona natiodo." 	 پس چون به شمعون پطرس رسید، او به وی گفت: «ای آقا تو پایهای مرا می‌شویی؟»


Awi pareta imasidiadoka, de ifero imatero maro to ngone nanga ete ma Kolano Daud! Hino powigiliri o Gikimoi Wikukuruye!" 	 مبارک باد ملکوت پدر ما داود که می‌آید به اسم خداوند. هوشیعانا در اعلی علیین.»


Ma orasi o Yesus wogiise iqoqomaka una wopipilo kanaga ona iwisimaha kawa o puji ma tahuka wowosa kali, de Una wotagi wopipilo kawa gena wisari. So wimakeka, de Una wotemo, "Idodooha ngona gena nowipiricaya o Nyawa ma Duhutuka." 	 عیسی چون شنید که او را بیرون کرده‌اند، وی را جسته گفت: «آیا تو به پسر خدا ایمان داری؟»


Ma wange Una wositatapuka, de done o bi nyawa yadala asa itemo Ngohika, 'Jou! Jou! Ngona nanako igogou ngomi gena o Gikimoi Awi demo misingangasu de Ani ronga. De yakokitoka manga toka miodusu de Ani rongali. De lo o bi nonako ihahairani gena idala miaaka de Ani rongali.' 	 بسا در آن روز مرا خواهند گفت: "خداوندا، خداوندا، آیا به نام تو نبوت ننمودیم و به اسم تو دیوها را اخراج نکردیم و به نام تو معجزات بسیار ظاهرنساختیم؟"


So upa ngini nia rohe niaaka la ngini o nyafusu ma dorou niamote, maro o nyawa o Gikimoi iwinanakowa gena ona yaaka. 	 و نه در هوس شهوت، مثل امت هایی که خدا را نمی شناسند.


Magena de ona iari de idodora kali, de ma ngale manga sininga ma peleso ifoloi poli gena ona manga saheku o gaapo imasihaja, de lo imatoore kali itemo, 'O bodito! O bodito! Kodo! O Babel o kota ilalamo de qapoputuru. Kagena o deru ma rabaka o nyawa yalalago asa o kaya yamake, sababu manga arata gena idala de ma ija lo ihali. Duma kanaga ma deka cawali o orasi moi de o kota magena lo iturabaka. 	 وخاک بر سر خود ریخته، گریان و ماتم‌کنان فریادبرآورده، می‌گفتند: «وای، وای بر آن شهر عظیم که از آن هر‌که در دریا صاحب کشتی بود، ازنفایس او دولتمند گردید که در یک ساعت ویران گشت.


Qabolo de o Yesus watemo onaka, "Kangano ma orasi Ngohi tinisulo ngini la nitagi o habari qaloloha nisihabari, de Ngohi asa tinisimahawa ngini nimagaho o pipi, eko lo o baro, eko o tarupa o sabi sinoto. Idodooha ngini kanaga niakurangi." Ona yosango, "Hiwa!" 	 و به ایشان گفت: «هنگامی که شما را بی‌کیسه و توشه‌دان و کفش فرستادم به هیچ‌چیز محتاج شدید؟» گفتند هیچ.


So o Filipus womasidailako de womajoboka. Kanaga o Etiopiaka ma nyawa moi, una magena awi manara o Kandake o Etiopia ma kolanoka gena o Etiopiaka ma nyawa manga balastengi qangodu wacocoho. De ma dongoho magena una o Yerusalemka wosuba de wosumbayang o Gikimoika asa qaboloku, 	 پس برخاسته، روانه شد که ناگاه شخصی حبشی که خواجه‌سرا و مقتدر نزدکنداکه، ملکه حبش، و بر تمام خزانه او مختاربود، به اورشلیم بجهت عبادت آمده بود.


Maro ma nabi Yunus kanaga o wange saange de o putu saange wogoge o nao ilalamo moi ma poko ma rabaka, komagena lo Ngohi o Nyawa ma Duhutu done o wange saange de o putu saange asa togoge o boosu ma rabaka. 	 زیرا همچنانکه یونس سه شبانه‌روز در شکم ماهی ماند، پسر انسان نیز سه شبانه‌روز در شکم زمین خواهد بود.


Nako o Gikimoi Awi jaji iqoqomaka magena, kanaga de ma bobita ma ngale o suba ma ngeko de lo o suba ma tahu kiaka o nyawa yaaaka. 	 خلاصه آن عهد اول را نیز فرایض خدمت و قدس دنیوی بود.


Mingodu ngomi mioqo so mipunuka, qabolo de o deru ma nyawa ona magena o gandum o deru ma rabaka isisupu de yatide so o teoku youmoka ma ngale manga deru qaguui la ibao. 	 چون از غذاسیر شدند، گندم را به دریا ریخته، کشتی را سبک کردند.


De lo nakoso ngini nisumbayang gena, upa nia demo nisidadu-dadu, maro o nyawa ona magena o Gikimoi wipipiricayawa. Ona itemo, nakoso manga demo ikuru, de asa manga gogolo gena isiganapu. 	 و چون عبادت کنید، مانند امت‌ها تکرار باطل مکنید زیرا ایشان گمان می‌برند که به‌سبب زیاد گفتن مستجاب می‌شوند.


So itemo kali, "Ngomi minisuba igogou! Ngona o Gikimoi nomatetengo ka Ani ronga misilamo. Nokuasa de nocawaro ngodu ka nanako. Bilasu Ngona minisimulia de minisihoromati, Niputuru de nopareta, bilasu mia sukuru miatide Ngonaka. Ngona minigiliri ka sidutu ikakali." 	 و گفتند: «آمین! برکت و جلال وحکمت و سپاس و اکرام و قوت و توانایی، خدای ما را باد تا ابدالاباد. آمین.»


Ma moiku, de o imam o bolu moi manga topora o Abia gena manga orasi imanara so kagena o Gikimoi Awi Tahuka o Zakharia o imam manga manara waaka, 	 و واقع شد که چون به نوبت فرقه خود درحضور خدا کهانت می‌کرد،


De lo ai dodiao nipipiricaya, nakoso ngini nia sidongirabaka lo de o nyawa la kanaga o dorouku yoturaka, de ngini o Gurumi Qatetebi ma demo niaaaka gena bilasu o nyawa ona magena niangoho la aku o dorou gena yaaka kawa. De ma boboloi niasibicara de nia sininga lo qamuuqu de o moi-moi niaaka ma rabaka gena ngini lo bilasu nimajaga qaloha, upa sidago ngini lo o dorouku nitura. 	 اما‌ای برادران، اگر کسی به خطایی گرفتارشود، شما که روحانی هستید چنین شخص را به روح تواضع اصلاح کنید. و خود راملاحظه کن که مبادا تو نیز در تجربه افتی.


Ngini moi-moi bilasu ka nimatailako to ngini nia manara masirete gena qaloha, eko qatorou. Nako qaloha, de ma ngale nia manara masirete magegena aku niamalo nia sininga ma rabaka maro nilamoka. Upa sidago nia manara gena he nisitero de nia dodiao manga manara. 	 اما هرکس عمل خودرا امتحان بکند، آنگاه فخر در خود به تنهایی خواهد داشت نه در دیگری،


Una lo wodupawa o orasi ma cunu de o dorou ma sanangi gena ma rabaka wooho, duma una ka wodupa wamote o Gikimoi Awi nyawa to ona manga sangisara de manga beleso. 	 و ذلیل بودن با قوم خدا را پسندیده تر داشت از آنکه لذت اندک زمانی گناه را ببرد؛


Qabolo de woleleleani la kanaga o cala moi wamake, una magena lo wahino de wotemo, 'Tuangi, ngohi tanakoka ngona gena o nyawa moi nitobangamo. Komagena o sopo kiaka nadadatowa aku ka nautu, de lo o kia naga namomanarawa aku ka namake. 	 پس آنکه یک قنطار گرفته بود، پیش آمده، گفت: ای آقا چون تو رامی شناختم که مرد درشت خویی می‌باشی، ازجایی که نکاشته‌ای می‌دروی و از جایی که نیفشانده‌ای جمع می‌کنی،


So o gura magenaka ngomi migoge he o ngoosa saange sidago ma orasi o alo de o rato itoguka, qabolo de mimasidailako so mimajoboli mikahika o Romaka. So ngomi mipane o deru moili nodoka o Aleksandria ma kotano, kagena imatapuku ma orasi o alo de o rato itagisi de o deru magena isironga o Dioskuri, ma ngale o giki ma duhutu isasago. 	 و بعد از سه ماه به کشتی اسکندریه که علامت جوزا داشت و زمستان را در جزیره بسربرده بود، سوار شدیم.


De kanagali o bi demo ma dorou idala wisiceke Unaka. 	 و بسیارکفر دیگر به وی گفتند.


Qabolo de ona itemo Unaka, "Suba, Jou! O Yahudika manga kolano!" 	 و او را سلام کردن گرفتند که «سلام‌ای پادشاه یهود!»


Kagena de ona Awi juba yahoi de o juba qauungu maro o bi kolano manga juba wisitibaku, 	 واو را عریان ساخته، لباس قرمزی بدو پوشانیدند،


De o surati manena o gogobu manga simaka niabaca qabolo, de tanu nisidailako la o surati manena niasidingoli o gogobu o Laodikiaka ma ngale ona manga simaka lo aku yabaca kali. De komagena lo o surati moi tosidingo onaka, magena lo tanu ngini niamake de niabaca. 	 و چون این رساله برای شما خوانده شد، مقرر دارید که در کلیسای لاودکیان نیز خوانده شود و رساله از لاودکیه را هم شما بخوانید.و به ارخپس گویید: «باخبر باش تا آن خدمتی را که در خداوند یافته‌ای به‌کمال رسانی.»


So kagena de una ka o boosu ma ngoraka, de wowosa waasi so womarukuku so ma rabaka womaginano. Eh? Kagena ka o baro qaaare ihadoku. 	 و خم شده، کفن راگذاشته دید، لیکن داخل نشد.


Ngini bilasu niosininga ma ngale o Abraham una magena kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka isilelefo itemo, "O Abraham una magena o Jou wipiricayaka, so o Jou wotemo o Abraham gena awi sininga itiai Unaka." 	 چنانکه ابراهیم به خدا ایمان آورد و برای اوعدالت محسوب شد.


Una wosango wotemo, 'Magena ai saturu awi manara.' Kagena de ona itemoli, 'Nako nomode, de o nguusu gena ngomi mitagi miarapuka.' 	 ایشان را فرمود: "این کار دشمن است." عرض کردند: "آیامی خواهی برویم آنها را جمع کنیم؟"


So kanaga o nyawa moi o tona ibobeleuka womatotoore, 'He! Ma ngale nanga Jou Awi hino gena ngini nimasidailako. La o ngeko gena bilasu nisibolowo de nisitiai.' " 	 صدای ندا کننده‌ای در بیابان که راه خداوند را مهیا سازید و طرق او راراست نمایید.»


Duma o nyawa isosoneka la o Gikimoi wahiri itiaika bilasu o orasi ma simaka o dunia qamomuaneka de ioho kali, ona magena he ikawi kawa. 	 لیکن آنانی که مستحق رسیدن به آن عالم و به قیامت از مردگان شوند، نه نکاح می‌کنند و نه نکاح کرده می‌شوند.


De o Salmon ma baba gena o Kenan, o Kenan ma baba gena o Arpakhsad, o Arpakhsad ma baba gena o Sem, o Sem ma baba gena o Nuh, de o Nuh ma baba gena o Lamekh, 	 ابن قینان، بن ارفکشاد، بن سام، بن نوح، بن لامک،


Sababu ngona ka nogohiduurusi, upa sidago o nyawa nisiceke. So ngona bilasu nomaaka qaloha la nibicara lo qaloha, de ani dodara o nyawaka, de ani piricaya ma Kristuska qaputuru de lo ani sininga ibolowo. Ngona naaka komagena, la o nyawa ma Kristus wipipiricayaka manga sininga ma rabaka yanako itiai la o moi-moi maro komagena bilasu ona yaaka. 	 هیچ‌کس جوانی تو را حقیر نشمارد، بلکه مومنین را درکلام و سیرت و محبت و ایمان و عصمت، نمونه باش.


So komagena qabolo de o Yesus wobicara kali de to Una Awi ade-ade, o Yahudi manga roririka wotemo, "Kanaga o nyawa moi awi anggur raki wosidato de ma batino o pagari wosigilolika. Qabolo de una o busune wopuawe waaka o anggur ma dedeho. Kagena lo o falagaku ikukuruye moi wosigoko idadi o doro ma jojaga ma riho. Qabolo qangoduka, de o anggur ma raki magena wosisewaka o nyawa yamuruo naga yamomanaraka, kagena de una womajoboka o doku ma somoaka. 	 پس به مثل‌ها به ایشان آغاز سخن نمودکه «شخصی تاکستانی غرس نموده، حصاری گردش کشید و چرخشتی بساخت وبرجی بنا کرده، آن را به دهقانان سپرد و سفر کرد.


Komagena lo o nyawa la kanaga yodupa o Gikimoi Awi demo yosingangasu, ka qaloha la cawali yasinoto eko yaruwange ibicara, de manga demo gena hika ona ma binuka yatailako idodooha, magena o Gikimoino, eko hiwa. 	 و از انبیا دو یا سه سخن بگویند و دیگران تمیز دهند.


So ma orasi o Daud wotemo, 'Una wiqoha kawa wogoge isosone manga boosuka, de Awi rohe upa lo iwaro de ibaka o boosuka,' o Daud lo wotemo ma ngale una masirete gena wisowo, de lo wanako done o kia o Gikimoi asa waaka, so igogou wotemo ma ngale o Salamati ma Kolano done asa wooho kali. 	 درباره قیامت مسیح پیش دیده، گفت که نفس او در عالم اموات گذاشته نشود و جسد او فساد را نبیند.


De kanaga o sulo ma demo qamomuane moi tinihike nginika, ena gena ngini bilasu nimatekedodara moi de moika. La imatero maro Ngohi tinidodara nginika, komagena lo ngini bilasu nimatekedodara moi de moika. 	 به شما حکمی تازه می‌دهم که یکدیگر را محبت نمایید، چنانکه من شما را محبت نمودم تا شمانیز یکدیگر را محبت نمایید.


De ma sonongali itura o tona qatototopoku. La o gisisi magena ioho imatekekangaho de o totopo so o totopo magena yalalo so isoneka de isopowa. 	 و قدری در میان خارها ریخته شد و خارها نمو کرده، آن را خفه نمود که ثمری نیاورد.


Iqoqoma-qomaka, kanaga he ma para ma dalaka de o bi ngeko lo ma bio idala o Gikimoi Awi demo asa wosingangasu gena o bi nabika, so ona magena lo aku yasingangasuli to ngone nanga ete de nanga topora iqoqomaka. 	 خدا که در زمان سلف به اقسام متعدد و طریق های مختلف بوساطت انبیا به پدران ما تکلم نمود،


So komagena ma ngale ma Kristus gena isingangasu, kanaga o hali ngai saange. 	 زیرا سه هستند که شهادت می‌دهند،


Duma nakoso ngini la kanaga o nyawa manga dorou nginika, de ona magena niholu niasiapongu, de ngini lo o Baba asa woholu winisiapongu to ngini nia dorou." 	 اما اگر تقصیرهای مردم را نیامرزید، پدر شما هم تقصیرهای شما را نخواهد آمرزید.


Ngini ai dodiao o Yahudika ma nyawa, upa lo nia siningaka nitemo o nyawa ma dorou maro ona magegena bilasu yasisala de manga dorou ma fanggali yamake. Nako komagena, de ngini nitemoli bilasu ngini masirete lo nisisala de nia dorou lo o Gikimoi wafanggali de o dorou. Sababu maro to ona lo de manga sala komagena lo ngini, so akuwa niasitemo, "Ngohi ai dorou moi lo ihiwa." Maro komagena upa bai! 	 لهذا‌ای آدمی که حکم می‌کنی، هر‌که باشی عذری نداری زیرا که به آنچه بردیگری حکم می‌کنی، فتوا بر خود می‌دهی، زیراتو که حکم می‌کنی، همان کارها را به عمل می‌آوری.


Itekawa, de o Yesus wanako o bi moi-moi qangodu isiboloka, so womasigaso ma ngale idadi de imaaka imatero maro o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka. Una wotemo, "Kodo! Ai kiri qaduduka." 	 و بعد چون عیسی دید که همه‌چیز به انجام رسیده است تا کتاب تمام شود، گفت: «تشنه‌ام.»


So mimasiloloa qabolo, de ngomi ma binuka de o Paulus mimajobo mitagi o Yerusalemka. So ngomi miside miakahika de mimasidiado o Kos ma guraka. So ma langino misideli miakahika o Rodos ma guraka, kagena de miside kali so mimasidiado o Patara ma bobaneka. 	 و چون از ایشان هجرت نمودیم، سفردریا کردیم و به راه راست به کوس آمدیم و روز دیگر به رودس و از آنجا به پاترا.


Manena maro o goguule moika de nomagogora sidago ma bati naado la o hadiah namake. So ngona bilasu de ani sininga igogou nomasigocoho qaamo-amo o dodoto nopipiricayaka, la ani siningaka nositatapu igogou ngona asa o oho ka sidutu ikakali gena namake. Sababu ma ngale o oho magegena, so ngona o Gikimoi wonihirika de lo nomasingangasu o nyawa yadadala manga simaka igogou ngona o Yesus nowipiricayaka. 	 و جنگ نیکوی ایمان رابکن و بدست آور آن حیات جاودانی را که برای آن دعوت شدی و اعتراف نیکو کردی در حضورگواهان بسیار.


Sababu ngomi manena iqomaka ngini minidoto qaboloka nanga Jou Yesus Kristus wokokuasa gena done asa wahino kali o duniaka. Mia dodoto magegena upa lo nitemo o jarita ifufuma. Komagenawa! Ngomi mianako o dodoto magena igogou, sababu ma orasi ipapasaka, ngomi de Una o talaka, de ngomi masirete miwikeleloka Una Awi kuasa foloisi ilamo. 	 زیرا که در‌پی افسانه های جعلی نرفتیم، چون از قوت و آمدن خداوند ما عیسی مسیح شما را اعلام دادیم، بلکه کبریایی او رادیده بودیم.


De ngini lo niarisima o dolomu moi kali o bi nyawa o Gikimoi wipipiricaya ona gena maro Awi ngopa ma domo de manga ronga kanaga isilefo o sorogaka to Una Awi buku ma rabaka. Ngini lo niwirisima o Gikimoika, Una o nyawa yangodu manga manara ma sopo wahihiri. Ngini niarisima lo o bi nyawa de manga sininga itotiai to ona manga gurumi, ona gena kanaga isone iqomaka de manga siningaka o dorou yasisa. 	 و کلیسای نخستزادگانی که در آسمان مکتوبندو به خدای داور جمیع و به ارواح عادلان مکمل


Awi demo komagena so gila-gila ona yadahake Una iwitago, duma o nyawa moi lo yaakuwa Una witago, sababu Awi orasi Una wosone gena yaado waasi. 	 آنگاه خواستند او را گرفتار کنند ولیکن کسی بر او دست نینداخت زیرا که ساعت او هنوزنرسیده بود.


So awi baba de awi awa isango qaboloka, de ona wopipilo iwiaso kali so una warisima onaka. So ona ma sinotoka una wisano kali itemo, "Ngona bilasu o Gikimoi Awi simaka nosingangasu itotiai, de upa naihu, sababu ngomi Una miwinakoka. Una ani lako wosilohaka, Una magena o nyawa ma dorou moi." 	 پس آن شخص را که کور بود، باز خوانده، بدو گفتند: «خدا را تمجید کن. ما می‌دانیم که این شخص گناهکار است.»


So kagena ona imatamiye ioqo, de Una wotemo onaka, "Ngini tinisingangasu igogou, o orasi manena o nyawa moi to ngini nia sidongirabano asa Ngohi woisiija." 	 و وقتی که ایشان غذا می‌خوردند، اوگفت: «هرآینه به شما می‌گویم که یکی از شما مراتسلیم می‌کند!»


So una o sone ma bake magena waqeheka la de o baro qaaare wosisangika, qabolo de wapoosu o boosu moika, kiaka qamomuanesi yaaka o teto ma rabaka de o sone ma bake moi lo waasi yapoosu. 	 پس آن را پایین آورده در کتان پیچید و در قبری که ازسنگ تراشیده بود و هیچ‌کس ابد در آن دفن نشده بود سپرد.


Ona lo yomagogora yaputuru ma ngale ma batika yaado la o hadiah yamake. Komagena lo ngohi tomanara tokaeli ma ngale ai sininga ma dupa maro o Gikimoi wodudupa, so kadaku o sorogaka o hadiah asa woihike ngohika, sababu o Yesus Kristus wosone ma ngale ngohi. 	 در‌پی مقصدمی کوشم بجهت انعام دعوت بلند خدا که درمسیح عیسی است.


La o Yesus waaso kali o nyawa yadadala magena, de wotemo onaka, "Hika niise, la ngini asa niasahe de nianako. 	 و آن جماعت را خوانده، بدیشان گفت: «گوش داده، بفهمید؛


Kagena o bi nyawa manga simaka de ona Awi saturu magena ka Awi demo moi lo yaakuwa iwisabatolo. Awi demo magena yoise qabolo de ona yangodu yosawangi, so ona ka imapopongoka. 	 پس چون نتوانستند او را به سخنی در نظر مردم ملزم سازند، از جواب او در عجب شده ساکت ماندند.


Orasi magena he qamaqa-maqa, so ilangi o Sabat ma wange, o nyawa moi awi ronga o Yusuf o Arimateama ma dokuno wahino. Una magena o Mahkamah Agama moi wihohoromati, una lo wododamaha o Gikimoi Awi orasi wopareta maro o kolano moi. O Sabat ma wange idumuka, so ma ngale magegena o Yusuf womabarani wahika o Pilatuska, de wagolo o Yesus Awi sone ma bake. 	 یوسف نامی ازاهل رامه که مرد شریف از اعضای شورا و نیزمنتظر ملکوت خدا بود آمد و جرات کرده نزدپیلاطس رفت و جسد عیسی را طلب نمود.


Kagena de manga toka imatoore de itemo, "He! O Gikimoi ma Ngopa, nomidooha ngomika! Migolo, kodo, upa nomisangisara! Ma orasi gena yaado waasi." 	 در ساعت فریادکرده، گفتند: «یا عیسی ابن‌الله، ما را با تو جه کار است؟ مگر در اینجا آمده‌ای تا ما را قبل از وقت عذاب کنی؟"


O Yesus wasibicarasi, o nyawa yadadalaka wotemo kali, "Upa lo ngini nitemo, Ngohi tahino o duniaka ma ngale o Gikimoi Awi bobita o Musa de o nabi-nabi yalelefoka gena tasisa duma ma ngale tinidoto eko tinisingangasu ma meta itotiai nginika. 	 «گمان مبرید که آمده‌ام تا تورات یا صحف انبیا را باطل سازم. نیامده‌ام تا باطل نمایم بلکه تاتمام کنم.


De Una wotemo, "O kia taaaka kanaga de ma ngale, de ngaroko magena ngona nanako waasi, duma done ma duuruka ngona asa nanako." 	 عیسی در جواب وی گفت: «آنچه من می‌کنم الان تونمی دانی، لکن بعد خواهی فهمید.»


Komagena so ona yasigaro o bi Yahudika ma nyawa, de manga roriri, de lo o bi guru agama la yahika o Stefanus iwitago de wingaho o Mahkamah Agamaka. 	 پس قوم و مشایخ و کاتبان راشورانیده، بر سر وی تاختند و او را گرفتار کرده، به مجلس حاضر ساختند.


Nakoso awi jarita gena pabaca, de ma baba eko ma awa, eko lo awi ete de awi topora gena yodedemowa, de o kia naga moi lo ihiwa la yodedemo awi oho ma solano eko awi oho ma dodogu. Ngone aku potemo o Melkisedek manena imatero de o Gikimoi ma Ngopa, sababu una wodadi o imam ka sidutu ikakali. 	 بی‌پدر و بی‌مادر وبی نسب نامه و بدون ابتدای ایام و انتهای حیات بلکه به شبیه پسر خدا شده، کاهن دایمی می‌ماند.


Ma ngale o habari magegena so ngohi isitatapu todadi o sosulo moi la totagi tosihabari, la o kia ngohi totetemo gena itero de tinikulaiwa. Komagena ngohi bilasu tasihabari o habari itotiai o Yahudika ma nyawa yasowo, la ona magena lo bilasu yopiricaya. 	 و برای این، من واعظ و رسول ومعلم امتها در ایمان و راستی مقرر شدم. در مسیح راست می‌گویم و دروغ نی.


Magena de ma ngale la inisinako igogou o Gikimoi niwipiricaya qaputuru. Ma orasi o sangisara de o susa niamake, de magena asa ngini nia piricaya gena yatailako, maro de o uku aku o guraci yatailako la panako magena o guraci ma duhutu, eko hiwa. De nako nia piricaya, magena ifoloisi ihali de o guraci, sababu o guraci gena done asa isisaka. So nakoso ngini nia piricaya magena igogou qaputuru, de done ma orasika o Yesus Kristus womasimane o duniaku wouti de wahino kali, so ngini magegena asa o Gikimoi winigiliri de winisimulia. 	 تا آزمایش ایمان شما که از طلای فانی باآزموده شدن در آتش، گرانبهاتر است، برای تسبیح و جلال و اکرام یافت شود در حین ظهورعیسی مسیح.


O nyawa la kanaga yahino Ngohika, Ai demo manena yoise de lo yaaka, o nyawa ona magena pasitero maro o ade-ade manena: 	 هر‌که نزد من آید و سخنان مرا شنود و آنها را به‌جا آورد، شما را نشان می‌دهم که به چه کس مشابهت دارد.


So bilasu nimasitiari qaloha! Sababu o moi-moi qangodu manena Ngohi tinisingangasu iqomaka la ngini nianakoka ngaroko idadi waasi." 	 لیکن شما برحذر باشید!


Sababu igogou, nakoso komagena o dorou pomaha-maha kawa gena, ngone dede Una asa pomarimoika ma orasi Una wosone. So igogou maro Una so wisioho kali, de komagena lo waaka so ngone o ngeko qamomuane ma rabaka pamote. 	 زیرا اگر بر مثال موت او متحد گشتیم، هرآینه در قیامت وی نیز چنین خواهیم شد.


O bi moi-moi magena imadadi ma ngale asa isiganapu o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Awi kobo moi lo asa upa yatepi." 	 زیرا که این واقع شد تا کتاب تمام شودکه می‌گوید: «استخوانی از او شکسته نخواهدشد.»


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu nianako o habari qaloloha ma ngale o Gikimoi o bi nyawa wasisalamati gena Una wosuloka, so o Yahudika ma nyawa yasowo lo yasihabari qaboloka, de ona lo asa yamote de isigise qaloha bai!"(( 	 پس بر شما معلوم باد که نجات خدا نزد امت‌ها فرستاده می‌شود و ایشان خواهندشنید.»


Sababu ma ngale iqomaka ngohi o Gikimoi Awi gogobu tasangisaraka, so nakoso ngohi de ai dodiao o bi rasul ona magena, ngohi manena bilasu ihoromati ikurangi de lo itiaiwa ngohi manena isironga o rasul moi. 	 زیرا من کهترین رسولان هستم و لایق نیستم که به رسول خوانده شوم، چونکه برکلیسای خدا جفا می‌رسانیدم.


Komagena lo nakoso o kolano moi kanaga de awi prajurit yacala mogiowo yotagi yokudoti de o kolano moili, kiaka de awi prajurit yacala monahalo, de una magena bilasu wiprajurit waeto kasi, la aku wanako awi saturu walawangi manga dala igogou yaado, eko hiwa. 	 یا کدام پادشاه است که برای مقاتله باپادشاه دیگر برود، جز اینکه اول نشسته تامل نماید که آیا با ده هزار سپاه، قدرت مقاومت کسی را دارد که با بیست هزار لشکر بر وی می‌آید؟


So kagena de Una wotemo onaka, "Idodooha ngini o bi nyawa o orasi manena! Igogou-gogou ngini manena o nyawa o Gikimoi Awi dupa niaholu de lo nia piricaya ihihiwa. Sidago o orasi muruosi Ngohi togoge dede ngini la tinisisabari nginika. Ce! Nako komagena o ngopa magena niwingahono kanena." So ona o ngopa magena iwingaho Unaka. 	 عیسی در جواب گفت: «ای فرقه بی‌ایمان کج روش، تا کی با شما باشم و متحمل شما گردم. پسر خود را اینجا بیاور.»


So ona gena Una wisigisewa, so wasimahawa la yowosa de yogogewa dede Una. Ngaroko komagena, duma to Una Awi ngale de maenasi, ena gena bilasu o nyawa lo kanaga ma binuka aku yogoge dede Una. 	 پس چون باقی است که بعضی داخل آن بشوند و آنانی که پیش بشارت یافتند، به‌سبب نافرمانی داخل نشدند،


So kagena de o bobareta isulo o Yason de awi dodiao ipipiricaya ona bilasu manga sala magena ifangu kasi de o pipi, qabolo de asa ona yapalako. 	 و ازیاسون و دیگران کفالت گرفته، ایشان را رهاکردند.


Ngaroko komagena, to ona manga edekati gena ma moi waasi miamote de ngomi gena miholu, maro o prajurit bilasu manga lawangi ma edekati gena yamote iholu. Ka ma ngale ngini gena ngomi bilasu o habari qaloloha ma diai magena miojaga, upa sidago ona magena yatagali. 	 که ایشان را یک ساعت هم به اطاعت در این امر تابع نشدیم تا راستی انجیل در شماثابت ماند.


O bi moi-moi qangodu iqomaka ngohi talefoka gena, ngona bilasu nadoto nanga dodiao o Yesus wipipiricayaka. La ma ngale o dodoto itotiai, maro ngone papipiricayaka de ngona namomoteka gena, ngona ani sininga ma rabaka asa foloisi qaputuru, so ngona maro o Yesus Kristus Awi roriwo moi asa ona magena aku naleleani qaloha. 	 اگر این امور را به برادران بسپاری، خادم نیکوی مسیح عیسی خواهی بود، تربیت یافته درکلام ایمان و تعلیم خوب که پیروی آن راکرده‌ای.


Komagena lo iqomaka o bi nabi yasangisaraka. So hika ninali de sininga ifoloi isanangi. Sababu nia fanggali qaloha icarawa gena o Gikimoi wosidailako qabolo kadaku o sorogaka." 	 خوش باشید و شادی عظیم نمایید، زیرا اجر شما در آسمان عظیم است زیرا که به همینطور بر انبیای قبل از شما جفامی رسانیدند.


Sababu o nyawamoi-nyawamoi gena bilasu nanga manara magegena pamoku masirete. 	 زیرا هرکس حامل بار خود خواهد شد.


Duma o Petrus wisimahawa, so ka wotamaha o ngora ma duduka. Wotamaha de o muri moili una magegena wosupuli, de kagena o ngoraka o ngopeqeka moleleleani moi womibicarasi so o Petrus lo asa wisimahaka so wisingosa ma rabaka. 	 اما پطرس بیرون در ایستاده بود. پس آن شاگرد دیگر که آشنای رئیس کهنه بود، بیرون آمده، با دربان گفتگو کرد و پطرس را به اندرون برد.


Duma o Yesus wotemo, "Upa niwisimahawa una magena, sababu o nyawa moi lo yahiwa o nonako ihahairani waaka de to Ngohi Ai ronga, gila-gila womabulutu de Ai ronga ma dorou wogaka. 	 عیسی گفت: «او را منع مکنید، زیرا هیچ‌کس نیست که معجزه‌ای به نام من بنماید و بتواند به زودی درحق من بد گوید.


So una magena wahino ai dateka womaokoye de wotemo, 'Ai dodiao Saulus nopipiricaya, tanu nomasigelelo kali!' Orasi magena qabolo de ngohi aku tomasigelelo kali. 	 به نزد من آمده و ایستاده، به من گفت: "ای برادر شاول، بینا شو" که در همان ساعت بر وی نگریستم.


Nakoso o nyawa niadoosaka, upa sidago nia doosa gena o dorouku inisitura. Nia doosa gena upa niadiahi ma bati o wange itumu, 	 خشم گیرید و گناه مورزید؛ خورشید بر غیظشما غروب نکند.


so wotagi to Una Awi soa de Awi dokuka. Kagena de Una wotagi wodoto o puji ma tahuka, de o Nazaret ma nyawa magena yohairani so itemo, "Nagoona widoto so to Una Awi pade de Awi cawaro maro komagena. De to Una Awi kuasa kiano wamake, so aku waaka o nonako ihahairani. 	 و چون به وطن خویش آمد، ایشان را در کنیسه ایشان تعلیم داد، بقسمی که متعجب شده، گفتند: «از کجا این شخص چنین حکمت و معجزات را بهم رسانید؟


Midirika de o Paskah ma Wange ma Rarame imasidiado komagena lo o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame gena isitodaaka. O imamka ma bi sahe de o bi guru agama manga edekati ma ngeko gena isipongoka, ma ngale o Yesus witago de witooma. 	 و بعد از دو روز، عید فصح و فطیر بودکه روسای کهنه و کاتبان مترصد بودندکه به چه حیله او را دستگیر کرده، به قتل رسانند.


Kagena de o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka una o pipi magena woumo so wosihajaka, de wotagi wokahika womaliko so wosoneka. 	 پس آن نقره را درهیکل انداخته، روانه شد و رفته خود را خفه نمود.


De o nyawa magena wosango wotemo, " 'Bilasu nowidodara o Gikimoi, to ngona ani Jou, dede ani sininga ma buturu de ani pade ma buturu qangodu nosikomote.' De lo 'Nadodara ani dodiao maro ka to ngona ani rohe masirete.' " 	 جواب داده، گفت: «اینکه خداوند خدای خود را به تمام دل و تمام نفس و تمام توانایی و تمام فکر خودمحبت نما و همسایه خود را مثل نفس خود.»


So upa sidago ngona gena nohairani nakoso Ngohi totemo bilasu ngona nisibuo kali. 	 عجب مدار که به توگفتم باید شما از سر نو مولود گردید.


O bi nyawa yadadala Una iwimote, de kagena ibipopanyake gena Una wasiloha. 	 و گروهی بسیار ازعقب او آمدند و ایشان را در آنجا شفا بخشید.


Sababu kanaga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ngona gena o Imam ka sidutu ikakali, ka imatero maro iqoqomaka o Melkisedek awi manara." 	 زیرا شهادت داده شد که «تو تا به ابد کاهن هستی بر رتبه ملکیصدق.»


De lo o ngeko ibobolowo gena hika niaaka de niomote. La nakoso to ngini nia dodiao kanaga manga piricaya qaputuru waasi, de ona magena asa upa itura, duma tanu manga piricaya ma buturu gena aku idogo-dogo. 	 و برای پایهای خود راههای راست بسازید تاکسی‌که لنگ باشد، از طریق منحرف نشود، بلکه شفا یابد.


Duma nakoso ma ngale ngone la nanga dorou magena igogou de pomamangaku Unaka, de Una asa wonasiapongu de nanga dorou ma rabano wonasisupu so ngone nanga sala lo ihiwaka. Sababu o Gikimoi Una o moi-moi o kia itotiai gena igogou waaka, so Awi jaji ngoneka lo bilasu waaka. 	 اگر به گناهان خود اعتراف کنیم، او امین و عادل است تا گناهان ما را بیامرزد و ما را از هر ناراستی پاک سازد.اگر گوییم که گناه نکرده‌ایم، او را دروغگو می شماریم و کلام او در ما نیست.


Ma orasi o Yesus womasidiado o Yerikhoka, de Una wotagi gila-gila o doku magena wakiloli. 	 پس وارد اریحا شده، از آنجا می گذشت.


Kagena de muna mahino de Awi simaka mobukuku de ami suba matide, de motemo, "Jou, kodo, noiriwo." 	 پس آن زن آمده، او را پرستش کرده، گفت: «خداوندا مرا یاری کن.»


Kagena de o malaikat magena o manyanyi ma ngihi o guracino magena waqehe de kugena ma rabaku o uku ma ngabo wangadoka. Qabolo de o manyanyi ma ngihi de ma raba gena wosipaka o duniaku. Ato toise o kuguru ilalamo de o diwotu ma dupuru, de lo takelelo o tatawi, de o osu lo idadi. 	 پس آن فرشته مجمررا گرفته، از آتش مذبح آن را پر کرد و به سوی زمین انداخت و صداها و رعدها و برقها و زلزله حادث گردید.


So ngohi togolo Ani muri-murika la yodusu o toka magena, duma ona yaakuwa." 	 و از شاگردانت درخواست کردم که او را بیرون کنند نتوانستند.»


De o Paulus wotemoli unaka, "Ma Kaisar Roma wonisitatapu gena ngona nodadi hakim de o orasi manena ngohi ani simaka, so o riho manenaka bilasu ngona noitailako. De ngona masirete lo foloi nanako ma ngale o Yahudi manga roririka gena igogou ngohi ai sala ihiwa. 	 پولس گفت: «در محکمه قیصر ایستاده‌ام که درآنجا می‌باید محاکمه من بشود. به یهود هیچ ظلمی نکرده‌ام، چنانکه تو نیز نیکو می‌دانی.


"Ma orasi Ngohi tahino kali ma ngale todadi maro ma Kolanoka, de ma dodagi gena imatero maro o ade-ade manena: Kanaga o jojaru yamogiowo imatekefakati yotagi de yomote, la wokakawi moi iwibubusu de o nyawamoi-nyawamoi manga silo yaaho. 	 «در آن زمان ملکوت آسمان مثل ده باکره خواهد بود که مشعلهای خود رابرداشته، به استقبال داماد بیرون رفتند.


So ma orasi o Petrus ka wogamamusi, de awi gogelelo magena so ka womasosiningasi o kia o Gikimoi Awi dupa o unaka la bilasu una waaka, de o nyawa yaruwange o Kornelius wasusulo ona magena o Simon awi tahu yasari so yamake de ma ngoraka imaokoye. 	 و چون پطرس در خود بسیار متحیر بود که این‌رویایی که دید چه باشد، ناگاه فرستادگان کرنیلیوس خانه شمعون را تفحص کرده، بر درگاه رسیدند،


Duma ngini masirete nianakoka cawali de to ngohi ai galasahu masirete so ngohi de ai dodiao imomote gena asa mia oho de mia ino moi-moi aku tosimake. 	 بلکه خودمی دانید که همین دستها در رفع احتیاج خود ورفقایم خدمت می‌کرد.


He! Niisesi. Ngaroko, ngini upa he nimodoli. Sababu igogou-gogou sutusi de o Iblis asa yaaka so ngini nimuruo naga o bui ma rabaka nisingosa la inibaja ma ngale Ngohi upa he nipiricaya. Komagena de asa nisangisara, duma ma deka cawali o wange mogiowo. La ngaroko kagena de ona yodupa nitooma, tanu ngini asa niapiricaya qaputuru Ngohika. Nako niaaka komagena, de ma fanggali asa taaka nginika so ngini dede Ngohi asa nioho ka sidutu ikakali. Komagena so ngaroko kanaga ngini nisangisara ifoloi, tanu upa he nimodoli. 	 از آن زحماتی که خواهی کشید مترس. اینک ابلیس بعضی از شما را در زندان خواهد انداخت تا تجربه کرده شوید و مدت ده روز زحمت خواهید کشید. لکن تا به مرگ امین باش تا تاج حیات را به تو دهم.


So magena ipasaka, de o Yahudika manga rarame moi ma orasi yaadoka, de o Yesus wotagi kali o Yerusalemka o rarame magena wamote. 	 و بعد از آن یهود را عیدی بود و عیسی به اورشلیم آمد.


De kanaga ona yautu manga manara magena ma fanggali yamake qabolo, sababu to ona manga dato ma sopo gena yamake o oho ka sidutu ikakali. So bai ona o doroka yodadato lo bai ona o doroka youutu, ona yangodu manga nali gena ka imaketero. 	 و دروگر اجرت می‌گیردو ثمری بجهت حیات جاودانی جمع می‌کند تاکارنده و درو‌کننده هر دو با هم خشنود گردند.


Ma ngale o Jou Yesus de lo o Melkisedek o bi moi-moi gena de maenasi la ngohi todupa tinisingangasu nginika, duma ka isusa, sababu ngini gena qataiwa nisihoda maro ka nimehe poli. 	 که درباره او ما را سخنان بسیار است که شرح آنها مشکل می‌باشد چونکه گوشهای شماسنگین شده است.


Ma goginitano, o Yahudika ma nyawa nagala yamoruha imatekefakati ma ngale o Paulus gena, ona yangodu isasika bilasu o Paulus witago ma bati witooma kasi, de asa ona yooqo de youdo kali. 	 و آنانی که درباره این، همقسم شدند، زیاده از چهل نفر بودند.


Ngomi mia dupa komagena nginika, sababu ma orasi ngone nanga Jou Yesus wahino kali, de to Una Awi simaka de ngini gena lo kanaga dede ngomi, sababu ngini o Jou Yesus niwipiricayaka ma orasi o Gikimoi Awi demo minisihabari nginika. So ngomi asa mia ronga isilamo de lo asa o hadiah miamake. Komagena so ma ngale o Jou Awi hino ma orasika gena ngomi de mia ngongano de mia nalika. 	 زیرا که چیست امید و سرور و تاج فخر ما؟ مگر شما نیستید در حضور خداوند ما عیسی درهنگام ظهور او؟زیرا که شما جلال و خوشی ما هستید.


Qabolo de Una o ngopa wiceceke moi wingahono de wisigokono to ona manga simaka. Gila-gila o ngopa magena witide de witoti, de wotemo onaka, 	 پس طفلی را برداشته، در میان ایشان بر پا نمودو او را در آغوش کشیده، به ایشان گفت:


So o nyawa yadadala ona magena yangamo de itemo, "He! Nimapopongo!" Duma ona lo ka foloisi imatotoore, "Suba, Jou! O Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Nomigalusiri ngomi!" 	 و هر‌چند خلق ایشان را نهیب می‌دادند که خاموش شوند، بیشتر فریادکنان می‌گفتند: «خداوندا، پسر داودا، بر ما ترحم فرما!»


Duma o nyawa nagoona nakoso manga dodiao moi ipipiricayaka yaduhudu, ona magena o nyawa ma dorou de ka yodupasi o bubutu ma rabaka yogoge. Komagena so o dorou yodupa yaaka de lo igogou o Gikimoi iwinakowa, imatero maro yooho o bubutu ma rabaka so yomasigelelo kawa. So yomanakowa ma duuru de o narakaku yaumo. 	 اما کسی‌که ازبرادر خود نفرت دارد، در تاریکی است و درتاریکی راه می‌رود و نمی داند کجا می‌رود زیرا که تاریکی چشمانش را کور کرده است.


Sababu Ngohi taaka komagena, ma ngale aku ngini tinisikelelo, maro idodooha Ngohi tiniaka nginika, komagena ngini lo bilasu nimahadoku nimatekeleleani moi de moika. 	 زیرا به شما نمونه‌ای دادم تا چنانکه من با شما کردم، شما نیز بکنید.


Bilasu upa o lake o bi gomaka isisusuba gena niaoqo, upa lo o bi haiwani ma au niaudo, upa lo o bi haiwani yagogohore la isoneka de niaoqo de lo upa o bi nyafusu ma dorou niaaka. Nakoso ngini nimasitiari la o dorou ma manara magena niaaka niholu, magena asa niamanara itiai de qaloha. Sidago kagena. De o Yesus Kristus Awi ronga Ngomi o gogobu, de o bi rasul, de o roriri o Yerusalemka 	 که از قربانی های بتها و خون و حیوانات خفه شده و زنا بپرهیزید که هرگاه از این امور خود را محفوظ دارید به نیکویی خواهید پرداخت والسلام.»


So de o nyawa yadadala yakelelo imatuluru o riho moika, de yanako ona magena nagoona. So o nyawa o bi doku ma sigilolino magena itagi itowongi so iqomaka o riho kiaka Una de Awi sosulo yamemetaka gena. 	 و مردم ایشان را روانه دیده، بسیاری اورا شناختند و از جمیع شهرها بر خشکی بدان سوشتافتند و از ایشان سبقت جسته، نزد وی جمع شدند.


so de o Neapoliska miutika, de mimajobo kali mitatagi kagena mimasidiado o Filipi ma kotaka. O kota magena o kota ilalamo o daera moi o Makedonia ma kuasa ma rabaka, de lo ma nyawa o kota magenaka manga sihino o Romano. De o wange muruo naga ngomi kagena migoge. 	 و از آنجا به فیلپی رفتیم که شهر اول ازسرحد مکادونیه و کلونیه است و در آن شهر‌چندروز توقف نمودیم.


Ai manara magena, nitemo nagala qatotorou moi gena, upa ma sababu o kia naga niakokokeleloka, duma bilasu ngini niatailako nisidodiahi la nianako itiai." 	 بحسب ظاهرداوری مکنید بلکه به راستی داوری نمایید.»


Komagena o Yohanes una magena o habari qaloloha gena wasihabari o nyawaka, de wabaja de wogolo onaka de o demo ma para idala la ona isigise. 	 وبه نصایح بسیار دیگر، قوم را بشارت می‌داد.


Ma orasi awi pipi qamata-mataka, de o bare ilalamo idadi so o ino ihiwa o doku magenaka, sidago awi oho foloi isusa. 	 و چون تمام راصرف نموده بود، قحطی سخت در آن دیارحادث گشت و او به محتاج شدن شروع کرد.


De ona itemo, "O Yesus, Una magena o Nazaretka ma nyawa." So Una wotemo, "Nako o Yesus, Una magena ka ka Ngohi qabolo." O Yudas womumukili gena una lo kanaga manga sidongirabaka. 	 به او جواب دادند: «عیسی ناصری را!» عیسی بدیشان گفت: «من هستم!» و یهودا که تسلیم‌کننده او بود نیز با ایشان ایستاده بود.


Ngomi mianako komagena, sababu ma orasi o habari qaloloha ngomi minisingangasu nginika de iniado nia sidongirabaka, upa cawali de ka o demo so ngini asa o habari magena niaqehe. Duma ngini niaqeheka, sababu ma orasi o Gikimoi Awi nonako ihahairani de Awi kuasa winisikelelo nginika, de lo o Gurumi Qatetebi asa winisiputuru sidago niopiricaya o habari magegena igogou de itiai. Komagena lo ma orasi ngomi kagena ngini kasi, de ngini nianako idodooha maro to ngomi mia oho de lo mia bicara nginika ma ngale ngomi miniriwo qaloha. 	 زیرا که انجیل ما بر شما محض سخن وارد نشده، بلکه با قوت وروح‌القدس و یقین کامل، چنانکه می‌دانید که درمیان شما بخاطر شما چگونه مردمان شدیم.


Komagena so tanu Ani simaka asa Ngohi noisimulia kali, maro ma nonomaka, ma orasi o bi moi-moi iooho o duniaka magena idadi waasi gena Ngohi dede Ngona kanaga nanga mulia ma rabaka." 	 و الان تو‌ای پدر مرا نزدخود جلال ده، به همان جلالی که قبل از آفرینش جهان نزد تو داشتم.


O Gikimoi wosidailako la o bi nyawa yangodu wafanggali. O nyawa de manga sininga itotiai ona magena wangaho o sorogaka, duma o nyawa ma dorou ona magena wasisangisara ka sidutu ikakali. Maro wotototoro moi awi giaka kanaga de awi tatapaka. Wosidailako ma ngale o tamo qangodu wataqo sidago qatebi. O tamo qalalake gena asa watolomu de o polaka wadiahi, duma ma soora gena asa watupu so waumo o uku isosora-soraku de lo itatatu-tatu kawa." 	 او غربال خود را به‌دست خود دارد وخرمن خویش را پاک کرده، گندم را در انبارخود ذخیره خواهد نمود و کاه را در آتشی که خاموشی نمی پذیرد خواهد سوزانید.»


Ma orasi done asa imasidiado, de nia saturu asa ngini inilawangi, de nifati inisigilolika kiano bato, sidago o ngeko moi lo ihiwa la ngini aku niloqa. 	 زیرا ایامی بر تو می‌آید که دشمنانت گرد تو سنگرها سازند و تو را احاطه کرده از هرجانب محاصره خواهند نمود.


Ma orasi wisidasangahadi gena o goginitano o cako siwo. 	 و ساعت سوم بود که اورا مصلوب کردند.


So nako komagena, de ngini bilasu upa nimajai-jai o nyawa manga manara ma sopo niatailako. Bilasu niwidamaha o Jou Yesus wahino kali. Sababu Una magena done asa o nyawa manga sininga ma raba de lo ma edekati gena moi-moi wasikelelo. De o orasi magenaka o Gikimoi masirete asa wosimane o nyawamoi-nyawamoi manga giliri itotiai. 	 لهذا پیش از وقت به چیزی حکم مکنید تا خداوند بیاید که خفایای ظلمت راروشن خواهد کرد و نیتهای دلها را به ظهورخواهد آورد؛ آنگاه هرکس را مدح از خدا خواهدبود.


De nakoso o bobita gena ka waakasi gena, una dede ma Kristus done imarimoi kawa, sababu una gena wotemo nakoso o Yahudika manga bobita o Gikimoino tamote, de nagala o Gikimoi ai sininga itotiai gena aku waaka. So una magena o Gikimoi Awi laha waholuka, so o Gikimoi waaku kawa to Una Awi laha wosidumu unaka de awi sininga itotiai gena waaka. 	 همه شما که از شریعت عادل می‌شوید، از مسیح باطل و از فیض ساقطگشته‌اید.


Qabolo de isulo ngohika, "Ngona gena bilasu nasingangasu kali o Gikimoi Awi demo manena ma ngale o bi bangsa moi-moika, de o bi soa moi-moika, o bi bahasa moi-moika de lo manga kolano yangoduka." 	 و مرا گفت که «می‌باید تو اقوام وامت‌ها و زبانها و پادشاهان بسیار را نبوت کنی.»


So ngini o oho ka sidutu ikakali niamamakeka. Komagena so bilasu nia dorou moi-moi gena qangodu niapalako. Ena gena, bilasu ngini upa de nia edekati qatotorou o nyawaka, de upa nitodamato, de upa nia laqe isago de nitemo nia sala ihiwa, komagena lo upa o nyawa niaduhudu de upa niogaka o nyawa manga ronga ma dorou. 	 لهذا هر نوع کینه و هر مکر و ریا و حسد وهرقسم بدگویی را ترک کرده،


Una asa wokolano o Yakub awi ngopa de awi danoku wapareta ka ikakali, de Awi pareta gena ma bati lo ihiwa." 	 واو بر خاندان یعقوب تا به ابد پادشاهی خواهد کردو سلطنت او را نهایت نخواهد بود.»


So igogou, o Iblis asa wodadi to ngini nia baba. Komagena so ngini niodupa nisigise de niaaka una awi nyafusu ma dorou. O Iblis ma sininga gena komanena. Ma nonomaka, kanaga una magena wototooma moi. Kanaga awi rabaka o diai moi lo ihiwa, so una woholu o kia naga itototiai wamote. O Iblis gena o damato wodupa so una gena o damato ma baba. So una awi damato gena itoguwa, sababu o damato ma demo gena ka o Iblis ma demo. 	 شما از پدر خود ابلیس می‌باشید وخواهشهای پدر خود را می‌خواهید به عمل آرید. او از اول قاتل بود و در راستی ثابت نمی باشد، از آنجهت که در او راستی نیست. هرگاه به دروغ سخن می‌گوید، از ذات خودمی گوید زیرا دروغگو و پدر دروغگویان است.


De ngaroko o bi cocatu ngone moi-moi pamamake gena imaketerowa, duma ngone ma Kristus powipiricaya so inangodu gena he pomarimoika. Sababu ngone gena aku inasitero maro o rohe moi de ma bobolo ka idala. 	 زیرا چنانکه بدن یک است و اعضای متعدددارد و تمامی اعضای بدن اگرچه بسیار است یکتن می‌باشد، همچنین مسیح نیز می‌باشد.


Ilangi-langi qaginitano, de o Yesus o doku magenaka de wosupu so wahika o riho moi imatitingano. O nyawa yadala iwisari sidago Una iwimakeka. Ona iwigolo la Una upa ona wadongosa. 	 و چون روز شد، روانه شده به مکانی ویران رفت و گروهی کثیر در جستجوی او آمده، نزدش رسیدند و او را باز می‌داشتند که از نزد ایشان نرود.


Duma nakoso o nyawa kanaga itemo nginika, "O ino manena o serika isisubaka," upa o ino magena ngini niaoqo. Upa sidago ma ngale ona manga siningaka itemo o ino magena qatorou de ngini niaoqo so to ona manga sininga asa niasirika. 	 اما اگر کسی به شماگوید «این قربانی بت است»، مخورید به‌خاطر آن کس که خبر داد و بجهت ضمیر، زیرا که جهان وپری آن از آن خداوند است.


O babaja moi-moi inidahe nginika gena, qangodu ka imaketero de o kia naga yadadahe o dunia ma nyawa yangoduka. Duma o Gikimoi Una gena aku ngini igogou niwipiricaya, sababu Una asa wosimahawa la ngini inibaja ifoloi de nia piricaya ma buturu, so aku niamoku. So ma orasi kanaga o bi babaja ngini inidahe, de Una magena asa o ngeko moi waaka la o babaja magena aku niamoku qaputuru de lo ma rabano aku nisupu. 	 هیچ تجربه جز آنکه مناسب بشر باشد، شما را فرو نگرفت. اما خداامین است که نمی گذارد شما فوق طاقت خودآزموده شوید، بلکه باتجربه مفری نیز می‌سازد تایارای تحمل آن را داشته باشید.


Ngaroko komagena, duma lebelaha ngone pofangu, la ma ngale o balastengi itotolomu ona magena manga sininga upa ikurangi ngoneka. So notagi o talagaka, la nototobe kasi. De o nao ma nonoma la naliaka gena naqehe. Kagena naga ma uru ma rabaka, kiaka to ngone nasinoto nanga balastengi ma fangu yaaadoka. O pipi magena naqehe la notagi de nosifangu o Gikimoi Awi Tahu ma balastengi." 	 لیکن مبادا که ایشان را برنجانیم، به کناره دریا رفته، قلابی بینداز و اول ماهی که بیرون می‌آید، گرفته و دهانش راباز کرده، مبلغ چهار درهم خواهی یافت. آن رابرداشته، برای من و خود بدیشان بده!»


Una wanako igogou o Gikimoi waaku o bi nyawa isosoneka wasioho kali, so aku potemo, una awi ngopa gena o sone ma rabano asa wiqehe kali. 	 چونکه یقین دانست که خدا قادر بربرانگیزانیدن از اموات است و همچنین او را درمثلی از اموات نیز باز‌یافت.


Sababu nako komagena, de igogou ma solanoka o Gikimoi o dunia wasidadiku de kanaga he ma para ma dalaka Una bilasu wisangisara sidago lo wosone. Duma igogou o orasi manena he yadangade o dunia ma dodoguka de bilasu ka ma moi Una wahino womasimaneka, so Awi rohe wahike wosone la ma ngale ngone o nyawa nanga dorou gena wapiki. 	 زیرا در این صورت می‌بایست که او از بنیاد عالم بارها زحمت کشیده باشد. لکن الان یک مرتبه در اواخر عالم ظاهر شد تا به قربانی خود، گناه را محو سازد.


Kagena de o Yesus womatogu de wosulo wotemo, "Wopipilo una magena niwingaho nonena Ngohika!" So iwingahoka, de kagena womasidiado de o Yesus wisano una wopipiloka, 	 آنگاه عیسی ایستاده فرمود تا او رانزد وی بیاورند. و چون نزدیک شد از وی پرسیده،


O wange isigeto-geto de wikokitoka magena awi goge o diaruka. Ma para idala nako o bobiliku de o rate wisipiliku de ka watola. Iwipiliku yaaku kawa de wirateka lo idadiwa. Iwisirihi lo yaakuwa, sababu una foloi wiputuru. 	 زیرا که بارها او را به کنده‌ها وزنجیرها بسته بودند و زنجیرها را گسیخته وکنده‌ها را شکسته بود و احدی نمی توانست او رارام نماید،


De Una wosango wotemo, "Qadoohaso niaakuwa, sababu ngini nia piricaya ikurangi. Nginika tinisingangasu igogou, nakoso ngini de nia piricaya hitilahi ma cunu, koloko o sasawi ma sopo ngai moi, de o kia bato bilasu idadi. Ngini aku lo nitemo, 'He, tala! Nomatide de nomatuluru kadoke!' Igogou, done asa imatuluru.(( 	 عیسی ایشان را گفت: «به‌سبب بی‌ایمانی شما. زیرا هرآینه به شما می‌گویم، اگر ایمان به قدر دانه خردلی می‌داشتید، بدین کوه می‌گفتید از اینجابدانجا منتقل شو، البته منتقل می‌شد و هیچ امری بر شما محال نمی بود.


So o orasi magegena nako o bi nyawa itemo nginika, 'Niakelelo, o Salamati ma Kolano kanena naga!' de ma somoa itemo 'Hiwa, kadoke naga!' upa lo niapiricaya o nyawa ona magena. 	 آنگاه اگر کسی به شما گوید: "اینک مسیح در اینجا یا در آنجا است " باور مکنید،


De lo ngomi mianakoka de miopiricayaka igogou o Gikimoi womidodara ngomika. Una magena Awi sininga ma rabaka ka cawali o dodara. So nakoso o nyawa nagoona la yodupa o nyawa yadodara, de ona magena imarimoi dede Una de Una lo imarimoika dede ona. 	 و ما دانسته و باور کرده‌ایم آن محبتی را که خدا با ما نموده است. خدا محبت است و هرکه در محبت ساکن است در خدا ساکن است و خدا در وی.


"Baba Guru, o bobita kiaka foloi ilamo de o Gikimoi Awi bobita qangodu manena." 	 «ای استاد، کدام حکم در شریعت بزرگتر است؟»


Ma boboloi yosumbayang ma ngale o bi kolano de o bi nyawa ma binuka ipopareta. La nakoso ngone de nanga sininga igogou paaka itotiai maro kia o Gikimoi wodudupa de o nyawa aku yahoromati, de ngone nanga oho ma rabaka isanangi de isohi. 	 بجهت پادشاهان و جمیع صاحبان منصب تا به آرامی و استراحت و با کمال دینداری و وقار، عمر خود را بسر بریم.


O putu moiku o nyawa yangodu imaiduka, de una awi saturu gena wahino de o doro ma dongirabaka o nguusu ma gisisi wosihaja de womajoboka. 	 و چون مردم در خواب بودند دشمنش آمده، در میان گندم، کرکاس ریخته، برفت.


O nyawa itemo ka idadi gena, ona o Gikimoi Awi nyawa so wileleani, upa nitemo maro ngini nia nyawa, so itiaiwa nakoso ona magena ngini niasisala. Sababu o Gikimoi Una magena wahiri o nyawa manga loha de manga dorou, maro o tuangi moi wahiri awi gilalo manga manara itotiai de manga manara isasala. De o nyawa itemo ka idadi gena o Jou asa waqehe qaloha, sababu aku ona wasiputuru so manga piricaya asa foloi qaputuru. 	 تو کیستی که بر بنده کسی دیگرحکم می‌کنی؟ او نزد آقای خود ثابت یا ساقطمی شود. لیکن استوار خواهد شد زیرا خدا قادراست که او را ثابت نماید.


O wange moiku de o balastengi itotolomu yadala de o bi nyawa yadala manga sininga qatotorou o bi kawasa yahoholu, ona magena lo yahino la o Yesus Awi dodoto gena yoise. 	 و چون همه باجگیران و گناهکاران به نزدش می‌آمدند تا کلام او را بشنوند،


Qabolo de o Yesus wotagili o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, de wasitodadaheno o nyawa yadala kagenadahu imasiiija, so Una wadusu, 	 و چون داخل هیکل شد، کسانی را که درآنجا خرید و فروش می‌کردند، به بیرون نمودن آغاز کرد.


Yodadi ma Imam Wilalamo o orasi magena, gena o Hanas dede o Kayafas. O taungu magena ma rabaka o Gikimoi kanaga Awi demo wosidingo o Zakharia awi ngopa o Yohaneska, una gena o tona ibobeleuka. 	 و حنا و قیافا روسای کهنه بودند، کلام خدا به یحیی ابن زکریا در بیابان نازل شده،


Nako Ngohi totemo, 'Ani dorou tosiapongu,' de nakoso imahoi, eko hiwa, ngini niakelelowa so nianakowa. Duma nako totemo, 'Nomaoko la notagi,' de ngini aku niakelelo de nianakoka Ai buturu iwisilohaka. 	 کدام سهلتر است، گفتن اینکه گناهان تو آمرزیده شد، یا گفتن اینکه برخیز و بخرام؟


Salalu imasidailako o nyawa yatooma. 	 پایهای ایشان برای خون ریختن شتابان است.


Qabolo de Una wotemo o ngopeqeka muna magenaka, "To ngona ani dorou tosiaponguka." 	 پس به آن زن گفت: «گناهان تو آمرزیده شد.»


De lo ngone ma binuka gena o Yahudika ma nyawa, de ma binukali yasowo. Ngone ma binuka gena pogogilalo, de ma binukali yasowo. Duma ngone moi-moi gena inangodu o Gikimoi Awi Gurumi magena wonasirimoika, la ma ngale ngone podadi maro ka o rohe moi. Ngone inangoduka gena o Gikimoi Awi Gurumi ka ka moi magena wonahikeka, la ma ngale ngone o Gurumi Una magena wonangaho. 	 زیرا که جمیع ما به یک روح در یک بدن تعمیدیافتم، خواه یهود، خواه یونانی، خواه غلام، خواه آزاد و همه از یک روح نوشانیده شدیم.


O bi sosulo ona magena o sosulo ikokulai. Ona nia sidongirabaka imanara, imasitero maro ona igogou ma Kristus Awi sosulo, ena momongo ona ka yokokulai. 	 زیرا که چنین اشخاص رسولان کذبه و عمله مکار هستند که خویشتن را به رسولان مسیح مشابه می‌سازند.


"Ai muri-muri, nakoso o bi nyawa o duniaka o Gikimoi wihoholu gena kanaga nginika iniduhudu, magena upa he niohairani, sababu ona magena Ngohi iduhudu iqomaka. 	 «اگر جهان شما رادشمن دارد، بدانید که پیشتر از شما مرا دشمن داشته است.


So komagena ngone nanga laqe lo, ngaroko itimisi, duma ka o demo moi lo ma kuasa ilamo so ipareta qaputuru. Maro idodooha lo o uku, ngaroko ma nonomaka qaceke, duma kanaga o ponga ilalamo lo aku yatupu. 	 همچنان زبان نیز عضوی کوچک است و سخنان کبرآمیز می‌گوید. اینک آتش کمی چه جنگل عظیمی را می‌سوزاند.


Qadodooha so ngini nianako waasi, nakoso Ngohi togolo Ai Babaka, de igogou Una magena asa jai-jai bato wasulo o malaikat kanaga yadala icarawa la yahino Ngohi iriwo. 	 آیا گمان می‌بری که نمی توانم الحال از پدرخود درخواست کنم که زیاده از دوازده فوج ازملائکه برای من حاضر سازد؟


So ma moisi totemo nginika, igogou Ngohi, o Nyawa ma Duhutu manena, tapareta o Sabat ma wange so magena lo Ai kuasa ma rabaka." 	 پس بدیشان گفت: «پسر انسان مالک روز سبت نیز هست.»


Upa ngini nia piricaya gena niapalako. Sababu nakoso ngone o dodoto itotiai gena poise de panako qabolo, duma ka podupasi o dorou paaka, de ma ngale nanga dorou magena o suba moi lo asa yapikiwa. 	 زیرا که بعد از پذیرفتن معرفت راستی اگرعمد گناهکار شویم، دیگر قربانی گناهان باقی نیست،


O Petrus wosango de wotemo, "Hiwa, Baba! Ngaroko ngohi tosone dede Ngona, duma igogou ngohi tomanosuwa." De Awi muri-muri ma binuka lo manga demo komagena. 	 پطرس به وی گفت: «هرگاه مردنم با تو لازم شود، هرگز تو را انکار نکنم!» و سایرشاگردان نیز همچنان گفتند.


"Awa kodo! O Yerusalemka ma bi nyawa, kodo! Ngini gena o nabi-nabi niatoomaka de lo o bi nyawa o Gikimoi wasusulo nginika gena de o teto niapapakaka. Ma para idala de Ngohi Ai gia tatoa la ngini tinikololo, maro o toko ma awa de ma ngopa kanaga ma golupupu ma litimika yatolomu, duma ngini ka niholu. 	 «ای اورشلیم، اورشلیم، قاتل انبیا وسنگسار کننده مرسلان خود! چند مرتبه‌خواستم فرزندان تو را جمع کنم، مثل مرغی که جوجه های خود را زیر بال خود جمع می‌کند ونخواستید!


Komagena lo kanaga o nyawa moili wotemo o Yesuska, "Baba, ngohi todupa tonimote, duma tanu noisimaha toliho kasi la ai tahu ma raba moika tomasingangasu kasi." 	 و کسی دیگر گفت: «خداوندا تورا پیروی می‌کنم لیکن اول رخصت ده تا اهل خانه خود را وداع نمایم.»عیسی وی را گفت: «کسی‌که دست را به شخم زدن دراز کرده از پشت سر نظر کند، شایسته ملکوت خدا نمی باشد.»


de qadoohaso sidago ngona lo ai pipi gena he nadiahiwa o bankka, la ma ngale ipuo la ngohi tolihono de ma dogo gena aku tamakeli.' 	 از همین جهت تو را می‌بایست نقد مرابه صرافان بدهی تا وقتی که بیایم مال خود را باسود بیابم.


Ma nonomaka, sababu ma ngale ngone o bi moi-moi o Yesus Kristus waaka qaboloka, so ma ngale ngini nipipiricaya o Romaka ningodu gena ngohi ai sukuru lo aku tatide o Gikimoika. Ai sukuru tatideka, sababu ma ngale ngini igogou o Jou Yesus niwipiricayaka gena o dunia ma bi doku qangodu lo yogiiseka. 	 اول شکر می‌کنم خدای خود را به وساطت عیسی مسیح درباره همگی شما که ایمان شما درتمام عالم شهرت یافته است؛


Iqoqomaka, de ngini maro o nyawa o bubutu ma rabaka de itagi, duma o orasi manenaka de ngini de o Jou nimarimoika so ngini lo kanaga nitagi o nita ma rabaka. So ngini bilasu nitagi de nia gogoho kiaka itotiai, maro o nyawa la kanaga o nita ma rabaka itagi. 	 زیرا که پیشتر ظلمت بودید، لیکن الحال درخداوند نور می‌باشید. پس چون فرزندان نوررفتار کنید.


Duma ona magena isihawateri ma ngale manga oho, de lo yodupa yokaya, de lo o bi moi-moi qangodu yonyafusu. Komagena o Gikimoi Awi demo yosingou kawa, de o manara qaloloha lo yodupa kawa. 	 اندیشه های دنیوی و غرور دولت وهوس چیزهای دیگر داخل شده، کلام را خفه می‌کند و بی‌ثمر می‌گردد.


Ngohi tanakoka, sababu kaputuka asa o Gikimoi towisusubaka de Awi manara taaakaka, gena wasulo o malaikat moi so yahino ai dateka imaokoye de isingangasu ngohika itemo, 	 زیرا که دوش، فرشته آن خدایی که از آن او هستم و خدمت او را می‌کنم، به من ظاهر شده،


Ma riho kekiaka de totemo ngini Ai nyawa nisowo, o riho magena kali done totemo ngini o Gikimoi woooho Awi ngopa-ngopa so Ai ngopa qabolo." 	 و جایی که به ایشان گفته شد که شما قوم من نیستید، در آنجا پسران خدای حی خوانده خواهند شد.»


Una magegena ngomi womisiputuru la midadi maro to Una Awi sosulo so mitagi misihabari Awi jaji qamomuane o nyawaka. Awi jaji qamomuane gena qasowo de o bi bobita isilelefoka, duma Awi Gurumi ma manara o nyawaka. Sababu nako o bobita isilelefo gena, itemo o nyawa ma dorou bilasu de o Gikimoi imakitinga, duma o Gikimoi Awi Gurumi magena wahike o oho ka sidutu ikakali. 	 که او ما را هم کفایت داد تا عهدجدید را خادم شویم، نه حرف را بلکه روح رازیرا که حرف می‌کشد لیکن روح زنده می‌کند.


Duma o kia imaaka igogou gena o Gikimoi wotemo unaka, 'He, nofufuma! O putu manena bato asa nosone. So o bi moi-moi qangodu natolomuka gena, idadi to nagoona.' 	 خدا وی را گفت‌ای احمق در همین شب جان تو را از تو خواهندگرفت، آنگاه آنچه اندوخته‌ای، از آن که خواهدبود؟


O nyawa wototoro o gisisi wosihahaja, ena gena o nyawa o Gikimoi Awi demo wosihohabari. 	 برزگر کلام را می‌کارد.


To ngomi mia dodagi ma rabaka gena kekiaka bato, ngomi manena o orasi isigeto-geto kanaga miamalo maro o soneku he mitura, imatero de o Jou Yesus. Magena idadi la o Yesus Awi oho gena ma kuasa ngomika asa isikelelo o nyawaka, so yanako igogou kanaga Una wooho kali. 	 پیوسته قتل عیسی خداوند را در جسد خودحمل می‌کنیم تا حیات عیسی هم در بدن ما ظاهرشود.


Duma ma orasi o Yesus witideka la wodadi ma Imam Wilalamoka, o Gikimoi kanaga wosasi wotemo Unaka, "Ngohi, o Jou Gikimoi, manena tosasi, de lo o kia naga tositatapuka gena igogou de idadiwa tatagali, Ngona gena o imam moi ka sidutu ikakali." 	 زیرا ایشان بی‌قسم کاهن شده‌اند ولیکن این با قسم از او که به وی می‌گوید: «خداوند قسم خورد و تغییر اراده نخواهد داد که تو کاهن ابدی هستی بر رتبه ملکیصدق.»


Una Awi woma walia so wosango, "Ce! Qadoohaso ngini o bi nyawa o orasi manena de nigolo Ngohi taaka o nonako nginika. Toholu! Ngini tinisingangasu igogou, ngaroko nigolo lo Ngohi taakawa o nonako maro komagena ma meta o nyawa ngini manenaka." 	 او از دل آهی کشیده، گفت: «از برای چه این فرقه آیتی می‌خواهند؟ هرآینه به شما می‌گویم آیتی بدین فرقه عطا نخواهد شد.»


Ka idadi o bi sihode moi-moi o pasarka isiiija gena qangodu ka paoqo. Upasi patuga poqoma de pahiri nagala o serika isisubaka eko hiwa. 	 هرآنچه را در قصابخانه می‌فروشند، بخوریدو هیچ مپرسید به‌خاطر ضمیر.


Iqomaka, ngomi ma ngale o Yesus minidoto qabolo nginika, de ngini lo o Gurumi Qatetebi niwimakeka, de lo o habari qaloloha ngini niopiricayaka. Duma o orasi manena naga de ngohi tanakoka ngini kanaga ma ngale o Yesus ma somoali, o nyawa inidodoto gena, nisanangi so niaqehe qaloha. De ngini lo nimasidailako niaqehe qaloha o kuasa ma somoali de lo niopiricaya o habari ma somoano. 	 زیرا هرگاه آنکه آمد، وعظ می‌کرد به عیسای دیگر، غیر از آنکه ما بدو موعظه کردیم، یا شما روحی دیگر را جز آنکه یافته بودید، یاانجیلی دیگر را سوای آنچه قبول کرده بودیدمی پذیرفتید، نیکو می‌کردید که متحمل می‌شدید.


De lo ngohi tanako igogou-gogou to ngini nia sininga ma rabaka o moi-moi qaloloha o Gikimoi waaka iqomaka, so asa waaka wosigila-gila sidago lo ma orasi o Yesus Kristus wahino kali de Awi manara nginika gena wosiboloka. 	 چونکه به این اعتماد دارم که او که عمل نیکو رادر شما شروع کرد، آن را تا روز عیسی مسیح به‌کمال خواهد رسانید.


Idodooha, nakoso ma moi de ngini nikelelo Ngohi o Nyawa ma Duhutu done asa idaku toliho la togoge o sorogaka. Nako komagena, done ngini gena idodooha. 	 پس اگرپسر انسان را بینید که به‌جایی که اول بود صعودمی کند چه؟


Hika niosininga o bi namo gena kanaga isoso hika de hino. Maena gena idatowa, iutuwa, de lo ma pola ihiwa. Ngaroko komagena, nia Baba o sorogaka gena kanaga so o ino lo wahike onaka. Duma ngini nia oho to Una Awi simaka gena ifoloi niqoku de o bi namo ma oho, de Una lo asa ngini winipalihara ifoloi qaloha de o bi namo wapalihara. 	 مرغان هوا را نظرکنید که نه می‌کارند و نه می‌دروند و نه در انبارهاذخیره می‌کنند و پدر آسمانی شما آنها رامی پروراند. آیا شما از آنها بمراتب بهتر نیستید؟


So yasinoto magena itemo munaka, "Awa, o kiaso ngona noari." De muna mosango motemo, "Kodo! Ai Jou Awi rohe ma bake gena asa o nyawa isiloqaka bai! De ngohi tanakowa kekiaka iwisiloqa." 	 ایشان بدوگفتند: «ای زن برای چه گریانی؟» بدیشان گفت: «خداوند مرا برده‌اند و نمی دانم او را کجاگذارده‌اند.»


Ma orasi ka wotagi-tagisi so o Damsyik he wadumu, de o nita moi iwisitodoka o dipaku widisiwa de ma siwa wigilolino. 	 و در اثنای راه، چون نزدیک به دمشق رسید، ناگاه نوری از آسمان دور او درخشید


So o susa de o sangisara o dunia manenaka la kanaga ngomi miakokelelo, magena ngomi ngaroko upa he miososininga, duma ngomi miososininga ka cawali o loha kekiaka miakokelelo waasi gena isidailako qabolo ngomika. Sababu o kia naga o dunia manenaka aku miakokelelo magena ma deka ikuruwa, duma o loha kekiaka miakokelelo waasi magena asa ka sidutu ikakali. 	 در حالی که ما نظر نمی کنیم به چیزهای دیدنی، بلکه به چیزهای نادیدنی، زیرا که آنچه دیدنی است، زمانی است و نادیدنی جاودانی.


So, ipasaka, de Una asa wositatapuka la bilasu ngohika isimane to Una Awi Ngopa gena naguuna, la ma ngale ngohi totagi Awi Ngopa magena towisihabari o Yahudika ma nyawa yasowo. So ma orasi magegena ngohi asa o nyawa moika lo tomasano kawa eko totemo, "Tadodooha la o Gikimoi Awi Ngopa gena towisihabari." 	 که پسر خود را در من آشکار سازد تا در میان امت‌ها بدو بشارت دهم، در آنوقت با جسم و خون مشورت نکردم،


Magena yoise, de o nyawa kagena yogogeku yooqo dede Una imatekebicara itemo, "Wobarani bolo! Wotemo aku o dorou wahoi." 	 و اهل مجلس در خاطر خود تفکر آغاز کردندکه این کیست که گناهان را هم می‌آمرزد.پس به آن زن گفت: «ایمانت تو را نجات داده است به سلامتی روانه شو.»


O jojaru muna magena momatai-tai mokahika ma Kolano Herodeska, de motemo, "Ngohi tomagolo o Yohanes Wooosi awi sahe, so o orasi manena qabolo o pigaku nongado la noihike ngohika!" 	 در ساعت به حضور پادشاه درآمده، خواهش نموده، گفت: «می‌خواهم که الان سر یحیی تعمید‌دهنده را در طبقی به من عنایت فرمایی.»


Igogou, ngini nianako o bi nyawa la kanaga o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka yomomanara, ona magena manga oho ma kurangi gena yamake manga gimina ma orasi o nyawa manga suba yaaaho o Gikimoika. De lo o bi imamka ma nyawa la kanaga o suba ma rihoka yoleleleani, ona magena o gaso ma ino isusuba gena ma sononga yamake. 	 آیا نمی دانید که هرکه در امور مقدس مشغول باشد، از هیکل می‌خورد و هرکه خدمت مذبح کند، از مذبح نصیبی می‌دارد.


Ka cawali o ade-ade maro komanena o Yesus wadoto o nyawa ona magenaka, duma o ade-ade ma ngale magena to Una Awi muri-murika wasingangasu wasitotiaika. 	 و بدون مثل بدیشان سخن نگفت. لیکن در خلوت، تمام معانی را برای شاگردان خود شرح می‌نمود.


So ona o deru magenaku ipaneka de iside so imasidiado o Kapernaumka o talaga ma sonongaka, de kagena o Yesus iwimake de itemo Unaka, "Baba Guru, nodoohaso sidago nahino kanena." 	 و چون او را در آن طرف دریا یافتند، بدوگفتند: «ای استاد کی به اینجا آمدی؟»


So o Paulus una masirete ona wasango de wotemo, "Nakoso ma ngale o Yahudika manga bobita eko lo ma Kaisar Roma awi bobita gena, ma moi waasi ngohi tatilaku eko o dorou moi lo taaka waasi o Gikimoi Awi Tahuka." 	 او جواب داد که «نه به شریعت یهود و نه به هیکل و نه به قیصر هیچ گناه کرده‌ام.»


Ma orasi o Yudas, una o Yesus wisiiijaka magena, wanako ona yahirika bilasu o Yesus wisangisara, de una asa womatoduba. Gila-gila una wotagi o imamka ma bi sahe de o Yahudika manga roriri, de o pipi o salaka ngai moruwange magena wosigiliho onaka. 	 در آن هنگام، چون یهودا تسلیم‌کننده او دید که بر او فتوا دادند، پشیمان شده، سی پاره نقره را به روسای کهنه و مشایخ رد کرده،


Kagena de muna una mowikelelo de mosingangasu o bi nyawa kagenadahu motemoli, "Cedeke! O nyawa una magena lo to ona manga sidongirabano." 	 و بار دیگر آن کنیزک اورا دیده، به حاضرین گفتن گرفت که «این شخص از آنها است!»


O Gikimoi Awi Gurumi gena o oho qamomuane o Gikimoino magena ngone wonahikeka, so ngone manena maro o kia naga Awi Gurumi wonasulo la komagena bilasu paaka posidodiahi. 	 اگر به روح زیست کنیم، به روح هم رفتار بکنیم.لاف‌زن مشویم تا یکدیگر را به خشم آوریم و بر یکدیگر حسد بریم.


O Yesus Awi muri-muri watolomu so imatingaka, de wotemo onaka, "Niise la nianako. Ngone manena pokahie nanga meta o Yerusalem ma dokuka. So kagena o bi moi-moi ma ngale o Nyawa ma Duhutu Ngohi manena iqomaka o bi nabi isilelefo gena, qangodu bilasu idadi. 	 پس آن دوازده را برداشته، به ایشان گفت: «اینک به اورشلیم می‌رویم و آنچه به زبان انبیادرباره پسر انسان نوشته شده است، به انجام خواهد رسید.


Komagena so nakoso o nyawa yanau moi eko ngopeqeka moi la o Jou Yesus iwipiricayaka de kanaga manga baju eko manga ino asa ikurangi, 	 پس اگربرادری یا خواهری برهنه و محتاج خوراک روزینه باشد،


Sababu nakoso o nyawa la o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru maro o prajurit moi imakudubu sidago lo watura, de ona magena asa Ngohi tasitatapu, maro idadi o Gikimoi Awi Tahu ma didiki. De ona magena asa o riho magena yadongosa kawa. De ona magenaka lo asa Ngohi talefo o Gikimoi Awi ronga de Awi kota ma ronga, gena o Yerusalem qamomuane o Gikimoi Awi pareta ma rabaka gena o sorogaku asa iuti. De asa lo to Ngohi Ai ronga qamomuane moi manga bioka talefo. 	 هر‌که غالب آید، او را در هیکل خدای خود ستونی خواهم ساخت و دیگر هرگزبیرون نخواهد رفت و نام خدای خود را و نام شهرخدای خود یعنی اورشلیم جدید را که از آسمان از جانب خدای من نازل می‌شود و نام جدید خودرا بر وی خواهم نوشت.


O orasi magena o nyawa ipipiricaya yangodu imatekerimoi so to ona manga sininga ka ka moi. So o nyawa moi lo yahiwa to una awi arata masirete de womadengoka, duma o nyawa moi la kanaga awi arata moi-moi qangodu de maena unaka, magena imatero ka to ona yangodu. 	 و جمله مومنین را یک دل و یک جان بود، بحدی که هیچ‌کس چیزی از اموال خودرا از آن خود نمی دانست، بلکه همه‌چیز رامشترک می‌داشتند.


Ma orasi Una dede ona imatekesikogogesi, de Una wobeseso onaka komanena, "Ngini nitagi o Yerusalem ma kotaka, de o riho magena upa lo niodongosa, duma niodamaha ai Baba Awi jaji maro o kia iqoqoma winisijajika de Ngohi lo tinisingangasu qaboloka. 	 و چون با ایشان جمع شد، ایشان راقدغن فرمود که «از اورشلیم جدا مشوید، بلکه منتظر آن وعده پدر باشید که از من شنیده‌اید.


De Awi muri moili una o boosuka womasidiado woqomaka gena, una magena lo wotuuru wowosa ma rabaka. Ato wakelelo o sone ma bake magena ihiwaka, de asa una ka wopiricaya igogou o Yesus wisioho kali. 	 پس آن شاگرد دیگر که اول به‌سر قبر‌آمده بود نیزداخل شده، دید و ایمان آورد.


Qabolo de o Yesus lo wotemo o tahu ma duhutu una magenaka, "Ma orasi ngona o nyawa nakoro ani oqo ma rarameka, ngaroko o wangeka ma oqo eko o putuka ma oqo, upa sidago nakoro ani dodiao, ani gianongoru, eko ani awabira eko lo ikakaya o kotano. Sababu igogou ona magena done asa ngona inikoroli, so komagena ngona inifanggalika. 	 پس به آن کسی‌که از او وعده خواسته بود نیز گفت: «وقتی که چاشت یا شام دهی دوستان یا برادران یا خویشان یا همسایگان دولتمند خود را دعوت مکن مبادا ایشان نیز تو رابخوانند و تو را عوض داده شود.


Ngini aku foloisi nianako igogou hitilahi ngini nimarimoika de ma Kristus gena, maro o arata qaloloha-loha moi kanaga ngini niamakeka. 	 یعنی سر مسیح که در وی تمامی خزاین حکمت و علم مخفی است.


So kagena de o bi Farisika de lo o bi guru agama iwinanano nakoso o Sabat ma wange de Una asa o nyawa magena wisiloha, eko hiwa. Manga edekati Una iwitailako de Awi sala yasari la iwikalaki. 	 و کاتبان و فریسیان چشم بر اومی داشتند که شاید در سبت شفا دهد تا شکایتی بر او یابند.


Ngopeqeka magegena o Yesus mowidalate de Awi duduno mototuuru de momasimaho Awi juba ma pigika. De orasi magena qabolo de o au mosidagi kawa. 	 از پشت سر وی آمده، دامن ردای او را لمس نمود که در ساعت جریان خونش ایستاد.


So ma wangeka done o bi nyawa manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali de o dorou, de ngini gena asa inifanggali de o dorou ifoloi ilamo de o dorou o Tirus de o Sidon ma bi nyawa yasifafanggali. 	 لیکن حالت صور و صیدون در روز جزا، از حال شماآسانتر خواهد بود.


La o nyawa yopipiricaya ona magena tahike Ai kuasa la o nonako ihahairani aku yaaka. Komagena lo de to Ngohi Ai ronga aku o toka yodusu, de ona lo asa isibicara o bi bahasa ma somoa, 	 و این آیات همراه ایمانداران خواهد بود که به نام من دیوها را بیرون کنند و به زبانهای تازه حرف زنند


Ma orasi o Yakobus de o Yohanes yoise o doku magena ka iwiholu, so ona yotemo o Yesuska, "Jou, nako qaloha de ngomi migolo o dipaka de o uku iuti la o doku magena yatupu bai!" 	 و چون شاگردان او، یعقوب و یوحنا این را دیدند گفتند: «ای خداوند آیا می‌خواهی بگوییم که آتش از آسمان باریده اینها را فرو‌گیرد چنانکه الیاس نیز کرد؟


Duma o bi nyawa ma somoa itemo, "Una magena iqoqoma ma nabi Elia de wooho kali." De ma binukali itemo, "Una manena o nabi wimomuane moili koloko o nabi o orasi iqoqomaka." 	 اما بعضی گفتند که الیاس است و بعضی گفتند که نبی‌ای است یا چون یکی از انبیا.


Una Awi galusiri gena kanaga o nyawa yangodu hitilahi ona wisusuba, gena sidago manga ngopa de manga danoka. 	 ورحمت او نسلا بعد نسل است. بر آنانی که از او می ترسند.


O manara moi-moi qangodu bilasu ngona naaka nokaeli, la o nyawa yangodu nikelelo gena igogou ngona ani manara moi-moi magena aku naaka foloisi ilamo de qaloha. 	 در این امور تامل نما و در اینها راسخ باش تا ترقی تو برهمه ظاهر شود.خویشتن را و تعلیم را احتیاطکن و در این امور قائم باش که هرگاه چنین کنی، خویشتن را و شنوندگان خویش را نیز نجات خواهی داد.


De o Yesus wotemo, "We! Magena Ai manarawa, sababu itide la o warisi tosiaturu ngonaka gena, Ngohi isowo." 	 به وی گفت: «ای مرد که مرا بر شما داوریا مقسم قرار داده است؟»


To ngohi ai demo magenena o sulo ma demo qasowo, duma koloko o hakasonyinga moi so o simaha ma demo gena, qadoohawa, nakoso ma roka de ma peqeka imakomote la imatinga, hitilahi o orasi ma cunu. 	 لکن این را می‌گویم به طریق اجازه نه به طریق حکم.


Duma nakoso ngini gena o Musa niwipiricaya, igogou ngini lo bilasu nipiricaya Ngohi, sababu o bi moi-moi o Musa walelefoka ma ngale Ngohi gena komagena. 	 اما چون نوشته های او را تصدیق نمی کنید، پس چگونه سخنهای مرا قبول خواهید کرد.»


So o orasi manena gena ngohi ai sininga asa itura, sababu nagala ngini gena niosininga kawa iqoqoma ngini nitemo, sababu ngohi o habari qaloloha tinisihabarika, so asa ngini nisanangika. Nisanangika, sidago lo ngohi tanako igogou to ngini nia kia naga qangodu sidago lo nia lako masirete aku niapeleu de ngohi nihikeka, nakoso o hali magena ngini aku niaaka. 	 پس کجا است آن مبارک بادی شما؟ زیرا به شما شاهدم که اگرممکن بودی، چشمان خود را بیرون آورده، به من می‌دادید.


De lo Una wahirika o nyawa nagoona la kanaga o dunia ma bi nyawa yasidoohawa, de yasiceke, de lo yanano manga faida ihiwa, ma ngale isikelelo igogou o bi moi-moi o kia naga o dunia ma bi nyawa yatuga de itemo qaloha gena, qangodu ma faida ka ihiwa. 	 و خسیسان دنیا و محقران را خدابرگزید، بلکه نیستیها را تا هستیها را باطل گرداند.


Ma orasi o goginita nosi, ona o Mahkamah Agama yangodu de o imamka ma bi sahe, de o Yahudika manga roriri, de lo o bi guru agama imatolomu de jai-jai imatekefakati. So o Yesus wipipilikuka, de gila-gila wingaho de witota ma Gubernur Pilatuska. 	 بامدادان، بی‌درنگ روسای کهنه بامشایخ و کاتبان و تمام اهل شورامشورت نمودند و عیسی را بند نهاده، بردند و به پیلاطس تسلیم کردند.


Bilasu paaka komagena, sababu ngone podamaha de pongongano done asa ifoloi posanangi, ma orasi nanga Gikimoi Wilalamo Una magena to ngone nanga Salamati o Yesus Kristus asa wouti kali o duniaku, maro o kolano moi de Awi kuasaka. 	 و آن امید مبارک و تجلی جلال خدای عظیم و نجات‌دهنده خود ما عیسی مسیح را انتظار کشیم،


So o bi prajurit yasulo la itagi so yahino de ma nonoma gena yasisasangahadi yasinoto o Yesus Awi dateka, ona magena manga qohu yatepi. 	 آنگاه لشکریان آمدند و ساقهای آن اول ودیگری را که با او صلیب شده بودند، شکستند.


Imaaka komagena, la ma ngale idadi de ka imatero maro o kia iqomaka o Yesus gena wosingangasu qaboloka, done asa idodooha Awi sone ma ngeko. 	 تا قول عیسی تمام گرددکه گفته بود، اشاره به آن قسم موت که باید بمیرد.


Sababu Ngohi o sorogano tahino gena upa lo totemo ma sababu todupa to Ngohi Ai dupa masirete taaka, duma Ngohi tahino la ma ngale o Gikimoi Awi dupa taaka sababu Una magegena woisulo so Ngohi tahino. 	 زیرا از آسمان نزول کردم نه تا به اراده خودعمل کنم، بلکه به اراده فرستنده خود.


Ngaroko komagena, duma Una magena asa ma Ngopa wisulo so wahino womadadi maro o nyawa moi de wosone, so Una o Gikimoi dede ngini gena aku nimakadameka. La ma orasi ngini winingoso to Una Awi simaka gena nitebika de o nyawa moi lo yaakuwa ngini inikalaki. 	 در بدن بشری خود بوسیله موت تا شما را در حضورخود مقدس و بی‌عیب و بی‌ملامت حاضر سازد،


Kagena de ngohi takelelo kali o ngoloto moi imatero de o kaca imaricapu de o uku. De kagena ma dateka o nyawa imaokoye o kecapi-kecapi yacohono, ona magenena o haiwani ilalago yakudoti de yaturaka, ma buturu yasisaka, de ma giki yatotulada de lo ma ronga ma gegeto gena ona yoholu yosinonako. 	 و دیدم مثال دریایی از شیشه مخلوط به آتش و کسانی راکه بر وحش و صورت او و عدد اسم او غلبه می یابند، بر دریای شیشه ایستاده و بربطهای خدارا بدست گرفته،


Mutuwade o habari ma ngale o Yesus gena o bi nyawa yogiise de yanako sidago o bi doku o Siria ma daera ma sigilolino, so o nyawa yadadala yahino Unano. O nyawa ona magena yangaho o nyawa yasisiri yadala moi-moi de manga panyake imaketerowa. O nyawa ona magena kanaga manga siri isangisara poli, yakokitoka, yamumusu de lo manga rohe isosone yangodu ona magena Una wasilohaka. 	 و اسم او در تمام سوریه شهرت یافت، و جمیع مریضانی که به انواع امراض ودردها مبتلا بودند و دیوانگان و مصروعان ومفلوجان را نزد او آوردند، و ایشان را شفا بخشید.و گروهی بسیار از جلیل و دیکاپولس واورشلیم و یهودیه و آن طرف اردن در عقب اوروانه شدند.


Nakoso de nanga manara komagena so nanga dodiao manga piricaya qaceceke gena manga sininga paaka so qasirika, de ngone lo o dorou paaka ma Kristuska. 	 و همچنین چون به برادران گناه ورزیدید و ضمایر ضعیفشان را صدمه رسانیدید، همانا به مسیح خطا نمودید.بنابراین، اگرخوراک باعث لغزش برادر من باشد، تا به ابدگوشت نخواهم خورد تا برادر خود را لغزش ندهم.


So kagena de Una womaginano ona yangoduka, de wotemo o nyawa awi gia ma sononga isosoneka gena, "Ani gia natoano." De una awi gia watoa, de o orasi magena qabolo awi gia gena qalohaka. 	 پس چشم خود را بر جمیع ایشان گردانیده، بدو گفت: «دست خود را دراز کن.» او چنان کرد و فور دستش مثل دست دیگر صحیح گشت.


De bilasu ngini gena o nyawa yangodu niahoromati itiai. De nanga dodiao ma Kristus wipipiricaya ona magena bilasu niadodara. De lo bilasu nia kolano wilalamo niwihoromati, de bilasu ifoloisi niwisihoromati qaloha o Gikimoika. 	 همه مردمان را احترام کنید. برادران را محبت نمایید. از خدا بترسید. پادشاه رااحترام نمایید.


So ka o nyawa nagoona lo yahiwa la kanaga manga sininga ma rabaka de o dorou, eko manga manara maro o Gikimoi waleleki, eko lo yatodamatoko. Duma kanaga ona magena ka cawali manga ronga isilefo kugena o buku ma rabaku, kiaka o nyawa ona magena yooho ka sidutu ikakali. 	 و چیزی ناپاک یا کسی‌که مرتکب عمل زشت یا دروغ شود، هرگز داخل آن نخواهدشد، مگر آنانی که در دفتر حیات بره مکتوبند.


De wotemo, "Ilaha! Kangano manena ngohi tinisingangasu qaboloka. Duma ngini ngohi nipiricayawa, de kiaso ngini nisano kali ngohika, nakoso ngini niise niholu ngohi ai singangasu. Eko nagala ngini lo nimode la Una niwimote?" 	 ایشان را جواب داد که «الان به شما گفتم. نشنیدید؟ و برای چه باز می‌خواهید بشنوید؟ آیاشما نیز اراده دارید شاگرد او بشوید؟»


Magena yoiseka, de ma moili ona gila-gila widahake iwitago Una, duma imatodoka gena wihiwaka, manga sidongirabano Una womasisa de womajoboka. 	 پس دیگرباره خواستند او را بگیرند، اما از دستهای ایشان بیرون رفت.


Magena wakeleloka, de Una asa o ngangapo moi waaka o iwino la idadi maro o cambuk moi. De Awi cambuk magena, Una gila-gila o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka o nyawa ona magena wadusu de wasisupu. Wadusu ona maro o bolumoi-bolumoi, ona de manga sapi de lo manga duba. De lo ma binuka o pipi imatekesitagali ona manga meja waeha sidago lo manga pipi gena ihaja imakokitingaka. 	 پس تازیانه‌ای از ریسمان ساخته، همه را از هیکل بیرون نمود، هم گوسفندان و گاوان را، و نقودصرافان را ریخت و تختهای ایشان را واژگون ساخت،


Una Awi edekati gena iqoqomaka wosimane waasi, duma o orasi manena de asa wonasimane qabolo ngoneka. Iqoqomaka, maro to Una Awi dupa masirete, Una Awi edekati magena wositatapu la ma Kristus asa wosiganapu. 	 چونکه سر اراده خود را به ما شناسانید، برحسب خشنودی خود که در خود عزم نموده بود،


Kagena de ma baba gena wotagi awi ngopa wononongoruka, de witemo, 'Ai ngopa, notagi o anggur ma doroka nomanara.' Ma ngopa wononongoru wosango, 'Ka qaloha asa totagi.' Duma una he wotagiwa. 	 و به دومین نیز همچنین گفت. اودر جواب گفت: "ای آقا من می‌روم." ولی نرفت.


So de ma Kolano Herodes wogiise o habari magena, de una wimodo de awi sininga isusa, de lo ma ngale manga kolano gena nagala done wadoosa so o Yerusalemka ma bi nyawa lo yadala yamodo de manga sininga isusa. 	 اما هیرودیس پادشاه چون این راشنید، مضطرب شد و تمام اورشلیم با وی.


Duma o roti o sorogaka de yahino gena o paramoili, sababu o roti manena nakoso o nyawa yaoqo gena ona he isone kawa. 	 این نانی است که از آسمان نازل شد تاهر‌که از آن بخورد نمیرد.


Komagena lo o dunia ma dodoguka o bi malaikat asa yotagi, la o bi nyawa kiaka kanaga o moi-moi itotiai yodupa yaaka de lo o bi nyawa ma dorou gena asa ona yahiri. 	 بدینطور در آخر این عالم خواهد شد. فرشتگان بیرون آمده، طالحین را از میان صالحین جدا کرده،


Duma o toka maro komagena, maena niodusu niaakuwa ka cawali nisumbayang o Gikimoika de lo nioqowa de niudowa. O ngeko ma somoali gena ihiwa.))" 	 لیکن این جنس جز به دعا و روزه بیرون نمی رود.»


De ma ngale o habari qaloloha tosihabari o bi nyawaka gena ngohi tomaaka maro o goguule moi ma rabaka tamote so tomagogora sidago lo ma bati taado. Maro o goguule magena tosiboloka, so ngohi lo o dodoto itotiai gena topiricaya qaputuruka de tadiahi qaloha. Upa sidago magena itagali. 	 به جنگ نیکو جنگ کرده‌ام و دوره خود را به‌کمال رسانیده، ایمان رامحفوظ داشته‌ام.


Nako o muri moi magena ka ka ngohi qabolo, de ngohi masirete o bi moi-moi idadadika qangodu manena tosingangasu tagogou de lo tosilefoka. Ngone panako to ngohi ai demo magenena igogou de itetero. 	 و این شاگردی است که به این چیزها شهادت داد و اینهارا نوشت و می‌دانیم که شهادت او راست است.


Ma orasi ipapasaka, o nyawa ipipiricaya manga bobareta lo manga gia yahado qabolo ngonaku la inisikelelo ngonaka ma ngale o Gikimoi Awi manara naaka, maro o bi nabi lo isingangasu qabolo ngonaka. So magena upa nomarihika, duma o Gikimoi Awi Gurumi ma buturu wonihike qabolo ngonaka, so ngona bilasu Awi manara naaka nokaeli. 	 زنهار از آن کرامتی که در تو است که بوسیله نبوت با نهادن دستهای کشیشان به تو داده شد، بی‌اعتنایی منما.


Komagena lo o Gikimoi Awi Tahuka womomanara o Lewi ma nyawa moi wahinoli nogena, de ma orasi o nyawa winanabo magena wimake, de una lo ka wisirese o ngeko ma sonongaka de ka wogila-gila. 	 همچنین شخصی لاوی نیز از آنجا عبورکرده نزدیک آمد و بر او نگریسته از کناره دیگربرفت.


So o prajurit manga sahe magena woise, de una wotagi de ma kapitaka wodedemo, "Baba, o nyawa una magena o Romano ma nyawa. De qadoohaso ngona nosulo so ona wiaka komagena." 	 چون یوزباشی این را شنید، نزد مین باشی رفته، او راخبر داده، گفت: «چه می‌خواهی بکنی زیرا این شخص رومی است؟»


De sababu ngone nanga ngongano komagena, so ngone lo asa upa he nanga sininga itura, ma sababu o Gikimoi Awi Gurumi Qatetebi wonahikeka so nanga sininga ma rabaka igogou panako Awi dodara gena wonahike ifoloi ngoneka. 	 و امید باعث شرمساری نمی شود زیرا که محبت خدا دردلهای ما به روح‌القدس که به ما عطا شد ریخته شده است.


Una witide ma ngale ngoneka gena o Salamati wokokuasa moi, Awi gilalo ma Kolano Daud to una awi ngopa de awi danoku moi. 	 و شاخ نجاتی برای مابرافراشت، در خانه بنده خود داود.


Ngaroko ngohi ai dorou ilamo dede o bi nyawa ma somoa, duma o Yesus Kristus Awi sabari woisidumu ngohika, so aku Una Awi galusiri tamake de woisisalamatika. De Una Awi sabari woisidumu ngohika, la igogou Awi sabari ilamo o nyawaka gena wasikelelo ma ngale o nyawa nagoona done asa wipiricaya o Yesus Kristuska, gena yamake o oho ka sidutu ikakali. 	 بلکه از این جهت بر من رحم شد تا اول درمن، مسیح عیسی کمال حلم را ظاهر سازد تا آنانی را که بجهت حیات جاودانی به وی ایمان خواهند‌آورد، نمونه باشم.


So ngone panako itiai ona yasimahawa yowosa la yogoge dede Una, sababu ona magena iholu iwipiricaya Unaka. 	 پس دانستیم که به‌سبب بی‌ایمانی نتوانستندداخل شوند.


Ngomi migolo tanu o Jou Yesuska, o sanangi wonahihike, Una masirete asa winiriwo ngini, so ngini lo o orasi isigeto-geto asa nia sininga foloi isanangi. De lo migolo tanu o Jou kanaga wogogesi dede ngini ningoduka. 	 اما خود خداوند سلامتی شما را پیوسته درهر صورت، سلامتی عطا کناد و خداوند با همگی شما باد.تحیت به‌دست من پولس که علامت در هر رساله است بدینطور می‌نویسم:


De magena o dodoto manena ngini kanaga nianako itiaika, so ngini asa igogou nisanangi, nakoso ngini nimahadoku de nimatekeleleani moi de moika. 	 هرگاه این را دانستید، خوشابحال شما اگر آن را به عمل آرید.


de ma deka o wange muruo naga Una womasimane wosidadu-dadu kiaka o bi nyawa iqoqoma Una wimomoteka o Galilea ma daeraka de yakahika o Yerusalemka, de ona o orasi manena naga idadi to Una Awi saksi o Israel ma nyawaka. 	 و او روزهای بسیار ظاهر شد بر آنانی که همراه او از جلیل به اورشلیم آمده بودند که الحال نزد قوم شهود او می‌باشند.


De o rarame o Yerusalemka o nyawa yadadala yahino la ma ngale o Gikimoi wisuba, de to ona manga sidongirabaka gena kanaga yamuruo naga lo o Yunanika ma nyawa. 	 و از آن کسانی که در عید بجهت عبادت آمده بودند، بعضی یونانی بودند.


Duma tosiade-ade, maro kanaga yanau moi imabobaika, de una wotemo ma ngale muna magena waakuwa awi nyafusu wapareta, sidago wamalo ona bilasu ikawi. Nako komagena, de igogou awi dupa gena bilasu wamote la ona ikawi kasi, de magena o dorou qasowo. 	 لکن هرگاه کسی گمان برد که با باکره خودناشایستگی می‌کند، اگر به حد بلوغ رسید و ناچاراست از چنین شدن، آنچه خواهد بکند؛ گناهی نیست؛ بگذار که نکاح کنند.


Qaputuku de una wahino o Yesuska, de wobicara wotemo, "Baba Guru, ngomi mininako igogou Ngona o guru moi o Gikimoi masirete wonisulo nahino ngomino, sababu Ngona de to Ngona Ani nonako ihahairani. O nyawa moi lo o nonako ihahairani yaaka yaakuwa, ka cawali manga buturu ma sihino o Gikimoino." 	 او در شب نزد عیسی آمده، به وی گفت: «ای استاد می‌دانیم که تو معلم هستی که از جانب خدا آمده‌ای زیرا هیچ‌کس نمی تواند معجزاتی را که تو می‌نمایی بنماید، جزاینکه خدا با وی باشد.»


La komagena de Una wapoma onaka, "Ma ngale Ngohi gena upa lo nisingangasu o bi nyawaka." 	 پس ایشان را فرمود که «هیچ‌کس را از او خبر ندهند.»


Ona iholu so itemo, "Ilaha! So ngona gena o Galileaka ma nyawa? Ngaroko ngona masirete lo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku natailakoka, duma ma rabaka ngona namakewa ma ngale Awi nabi gena o Galileano." 	 ایشان در جواب وی گفتند: «مگر تو نیزجلیلی هستی؟ تفحص کن و ببین زیرا که هیچ نبی از جلیل برنخاسته است.» پس هر یک به خانه خود رفتند.


De lo waaka nanga oho qamomuane nakoso ngone maro o Gikimoi Awi ngopa-ngopa, so Awi moi-moi qangodu maro Awi warisi wosidadailako o sorogaka magena aku pongongano ngone asa pamakeli, de Awi warisi gena maro o kia naga moi so isisawa eko lo ibakawa. 	 بجهت میراث بی‌فساد و بی‌آلایش و ناپژمرده که نگاه داشته شده است در آسمان برای شما؛


Igogou, o nyawa la kanaga de manga cocatu o Gikimoino so aku Awi demo isingangasu, ona magena ibicara eko isibobicara imatogu gena yaaku yapareta, mote to ona manga dupa masirete. 	 و ارواح انبیا مطیع انبیا می‌باشند.


De ona o dorou yaaka imatero maro to ona manga ake de manga nao. Ona nakoso kanaga o ngopeqeka ma somoa bato imikelelo de imakajai-jai iminyafusu qatorou, de nako o nyawa kanaga manga piricaya qaputuru waasi gena yasihaga. De kanaga lo nakoso o pipi gena ona ifoloisi yodesere. Ilaha! Ona magena igogou yakutuku de asa yabodito. 	 چشمهای پر از زنا دارند که از گناه بازداشته نمی شود، و کسان ناپایدار را به دام می‌کشند؛ ابنای لعنت که قلب خود را برای طمع ریاضت داده‌اند،


Ngomi kanaga de mia nalika, nakoso ngomi mia buturu sutu ikurangi, hitilahi ngini gena niputuruka. Ngomi migolo o Gikimoika tanu ngini winiriwo la o loha niaaka qaputuru. 	 وشادمانیم وقتی که ما ناتوانیم و شما توانایید. و نیزبرای این دعا می‌کنیم که شما کامل شوید.


La qaputuku o tahu magenaka o Yesus de Awi muri yamogiowo de sinoto yogogeku yooqo. 	 و چون وقت رسید با دوازده رسول بنشست.


So Una asa to ona manga sininga ma susa eko to ona manga o kongo gena, qangodu wapiki so wasisaka. De ona nagoona lo asa yosone kawa, yododora kawa, yoari kawa eko lo yasangisara kawa. Sababu o bi moi-moi iqoqoma qangodu asa isisaka." 	 و خدا هر اشکی ازچشمان ایشان پاک خواهد کرد. و بعد از آن موت نخواهد بود و ماتم و ناله و درد دیگر رو نخواهدنمود زیرا که چیزهای اول درگذشت.»


To Una Awi ngale lo ngone gena wonasirorimoi, de komagena lo asa pomarimoi la pomakadame dede o Gikimoi. Ma orasi ma Kristus o sangahadika wosone, de nanga sikoholu dede o Gikimoi gena asa yasisaka. 	 و تا هر دو را در یک جسد با خدا مصالحه دهد، بوساطت صلیب خود که بر آن عداوت را کشت،


Sababu o dodoto foloisi ilalamo gena ngohi tamake iqomaka, magena tatota tinisidiado nginika. Ena gena, ma ngale to ngone nanga dorou gena ma Kristus kanaga wosoneka, maro o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka. 	 زیرا که اول به شما سپردم، آنچه نیز یافتم که مسیح برحسب کتب در راه گناهان ما مرد،


Ngohi totemo komagena, sababu ma orasi o Gikimoi wositatapuka ma Kristus asa kanaga wosone ma ngale ngone, ma orasi kiaka ngone paakuwa nanga dorouno pomapalako de nanga manara o kia o Gikimoi wodudupawa. 	 زیرا هنگامی که ما هنوز ضعیف بودیم، در زمان معین، مسیح برای بیدینان وفات یافت.


De upa ka o bi moi-moi magegena ngohi he tacoho kawa, duma o orasi manena o bi moi-moi ma somoasi la nakoso isimahawa ngohi ma Kristus towipiricaya, qangodu magena tamalo maro o rugi ilalamo moi ngohika. Ka ma ngale Yesus Kristus to ngohi ai Jou igogou ngohi towinakoka, de komagena la ngohi asa o kia naga moi tamake foloisi ilamo Unaka. Ma ngale Una magegena so o bi moi-moi qangodu magena ai rugi moi de imatero maro ka o remo moi ai simaka, la ma ngale ngohi aku Una magena igogou towimake 	 بلکه همه‌چیز را نیز به‌سبب فضیلت معرفت خداوند خود مسیح عیسی زیان می‌دانم که بخاطر او همه‌چیز را زیان کردم وفضله شمردم تا مسیح را دریابم.


Duma o Paulus wosingangasu o Barnabaska awi sininga ma rabaka itemo qalohawa nakoso o Markus iwingaho. Sababu una woholu imakangaho dede ona ma bati manga manara isibolo, sababu iqomaka o Pamfilia ma daeraka de ona yasinoto wadongosaka. 	 لیکن پولس چنین صلاح دانست که شخصی راکه از پمفلیه از ایشان جدا شده بود و با ایشان درکار همراهی نکرده بود، با خود نبرد.


So to Una Awi jubaka de lo Awi uguka kanaga yalefoka o ronga moi, ena gena, O Jou Wilalamo de o Kolano Wokokuasa. 	 و بر لباس وران او نامی مرقوم است یعنی «پادشاه پادشاهان ورب‌الارباب».


Kagena de Una wotemo, "Ce! Upa nimaridemo bai! 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «با یکدیگرهمهمه مکنید.


de iwihike ma nabi Yesaya awi buku. O buku magena waqehe de wapelenga sidago wamake o demo manena, 	 آنگاه صحیفه اشعیا نبی را بدو دادند و چون کتاب راگشود، موضعی را یافت که مکتوب است


Nako Una gena, o Baba Gikimoi asa womisimane ngomika so ngomi Una miwikeleloka. De komagena so ngomi asa miwinakoka sidago ngomi lo minisingangasu nginika. Minisingangasu Una miwikokeleloka gena, igogou Una magena asa wooho ka sidutu ikakali. Komagena Una magena kanaga de o Baba de o Baba masirete womisimane ngomika. 	 وحیات ظاهر شد و آن را دیده‌ایم و شهادت می‌دهیم و به شما خبر می‌دهیم از حیات جاودانی که نزد پدر بود و برما ظاهر شد.


So komagena o Jou Awi bobita o Musa wosilelefo gena, itemo ma ngale manga dorou gena bilasu o gaso o haiwani de o suba yahihike magena yosisuba. Ngaroko komagena yaaka, duma ma Kristus wotemo o Gikimoi wodupawa de Una wosanangiwa. 	 چون پیش می‌گوید: «هدایا و قربانی‌ها وقربانی های سوختنی و قربانی های گناه رانخواستی و به آنها رغبت نداشتی، » که آنها رابحسب شریعت می‌گذرانند،


O orasi muruo naga ipasa qabolo, de o Yahudika ma nyawa imatotolomu de imatekefakati ma ngale o Saulus witooma. 	 اما بعد از مرور ایام چند یهودیان شورا نمودند تا او را بکشند.


ma ngale ma orasika done o nyawa inisisangisara, de ngini o nyawa moi lo upa he o habari qaloloha niodongosa. O Gikimoi Awi dupa ma ngale ngoneka la o nyawa done inasisangisara gena, ngini masirete nianako qabolo. 	 تا هیچ‌کس از این مصائب متزلزل نشود، زیراخود می‌دانید که برای همین مقرر شده‌ایم.


Qabolo de ma Kolano Herodes awi sibuo ma wangeka, so una waaka o rarame de wakoro o bobareta yangodu, de awi kapita-kapita, de o bi kawasa ma roriri to una awi pareta ma rabaka o Galilea ma dokuka. 	 اما چون هنگام فرصت رسید که هیرودیس در روز میلاد خودامرای خود و سرتیبان و روسای جلیل را ضیافت نمود؛


So nitagi bato o bi ngeko ilalamoka, de o nyawa niamamake kiano bato de nagoona bato niakoro ona yahino o kawi ma rarame manenaka.' 	 الان به شوارع عامه بروید و هر‌که را بیابید به عروسی بطلبید."


De upa kamagena, duma ma boboloi ma ngale o Gikimoi gena ngone inanali kali, sababu o Yesus Kristus nanga Jou waaka so ngone gena igogou dede o Gikimoi aku pomarimoi de pomakadame kali. 	 و نه همین فقط بلکه در خدا هم فخر می‌کنیم بوسیله خداوند ما عیسی مسیح که بوساطت او الان صلح یافته‌ایم.


Magena de o nyawa yadadala manga sidongirabano o nyawa moi wahino wosango, "Baba Guru, ngohi ai ngopa towingaho Ngonaka. Una manena wimumusu de awi ili ihiwa, sababu o toka wingosaka. 	 یکی ازآن میان در جواب گفت: «ای استاد، پسر خود رانزد تو آوردم که روحی گنگ دارد،


Ma orasi una wobicara komagena, de ma Imam Wilalamo o Ananias wosulo o nyawa moi o Paulus awi dateka so awi uruko wosidopoka. 	 آنگاه حنانیا، رئیس کهنه، حاضران را فرمودتا به دهانش زنند.


Nitagi bato, duma nimasidodiahi, sababu Ngohi tinisulo nginika la nitagi niakahika o bi nyawa ma dorou manga sidongirabaka. Ngini nimatero maro de o bi duba so kanaga o bi kaso labara ma dongirabaka. 	 بروید، اینک من شما را چون بره‌ها در میان گرگان می‌فرستم.


Ma kolano gena foloi wingamo. So o gilalo ma dorou gena iwisingosa o buika, sidago una wofangu awi nagi qangodu-ngodu. Sidago kagena." 	 پس مولای او درغضب شده، او را به جلادان سپرد تا تمام قرض رابدهد.به همینطور پدر آسمانی من نیز با شماعمل خواهد نمود، اگر هر یکی از شما برادر خودرا از دل نبخشد.»


koloko o ragi ka ma cunu o ngopeqeka moi mongado mosicapu o terigu sutu ilamo. So kagena de o ragi magena o terigu qangodu isidola so ifero de idadi foloisi ilamo." 	 خمیرمایه‌ای را می‌ماند که زنی گرفته در سه پیمانه آرد پنهان ساخت تا همه مخمرشد.»


De lo igogou nakoso ngone nanga manara ma fanggali pamake gena, bilasu o Gikimoi Awi doosa pamake, sababu ngone inangodu Awi bobita gena patilakuka. (Nakoso Awi bobita ihiwa gena, ngone lo patilakuwa. Duma kanaga de Awi bobita so magena patilaku bai!) 	 زیرا که شریعت باعث غضب است، زیرا جایی که شریعت نیست تجاوز هم نیست.


So ona magena itemo unaka, "Una magena naguuna so wonisulo ngona hika ani jongutu natoti de notagi." 	 لیکن آن شفا یافته نمی دانست که بود، زیرا که عیسی ناپدید شد چون در آنجا ازدحامی بود.


O nyawa yadadala gena asa yohairani de itemo, "Wokuasa bai! Nagala Una o Daud awi ngopa de awi dano moiku." 	 و تمام آن گروه در حیرت افتاده، گفتند: «آیا این شخص پسر داود نیست؟»


O ngopeqeka yasinoto o tamo yotutu ma rabaka, de mimoi asa imingaho de moili asa imiqohaka. 	 و دو زن که دستاس می‌کنند، یکی گرفته ودیگری رها شود.


So o Efesuska ma nyawa imakangamo qaboloka, de o Paulus o nyawa ipipiricaya kagena watolomuno, de awi siduduga ma demo wahikeka de womasiloloa onaka, so qabolo de una wotagi womajoboli o Makedoniaka. 	 و بعد از تمام شدن این هنگامه، پولس شاگردان را طلبیده، ایشان را وداع نمودو به سمت مکادونیه روانه شد.


Kagena de Una womatogu de waaso wotemo, "O kia niodupa Ngohi taaka nginika." 	 پس عیسی ایستاده، به آواز بلند گفت: «چه می‌خواهید برای شما کنم؟»


De o Yohanes wotemo o Yesuska, "Baba Guru, ngomi miwikelelo o nyawa moi o toka wodusu de to Ngona Ani ronga bai! So ngomi miwisimahawa, sababu una gena to ngomi mia dodiaowa." 	 یوحنا جواب داده گفت: «ای استادشخصی را دیدیم که به نام تو دیوها را اخراج می‌کند و او را منع نمودیم، از آن رو که پیروی مانمی کند.»


Duma kanena o Efesus ma kotaka ngohi bilasu togogesi sidago o Pentakosta ma Wange ilalamo imasidiado kasi, 	 لیکن من تاپنطیکاست در افسس خواهم ماند،


Ai dodiao nipipiricaya, ngone manena nakoso de o Yesus Kristus pomarimoika, de o Gikimoi asa upa wonafanggali de o dorou, duma wotemo nanga sininga itiai Unaka. 	 پس هیچ قصاص نیست بر آنانی که درمسیح عیسی هستند.


Qaboloka, de o bi guru agama de lo o bi Farisika ma nyawa ona yamuruo naga itemo o Yesuska, "Baba Guru, ngomi miadupa la o nonako moi o dipaka naaka la miakelelo igogou Ngona Ani sihino o Gikimoino." 	 آنگاه بعضی از کاتبان و فریسیان در جواب گفتند: «ای استاد می‌خواهیم از تو آیتی ببینیم.»


De una wisidapano de wingamo ma Kolano Herodeska, una magena o Galilea ma tona wapopareta, sababu o Herodes iqomaka de una womasipeqeka ongo Herodias, muna magena awi nongoru masirete ma peqeka. Ma ngale awi manara magena so o Yohanes wisidapano unaka, de lo ma ngale awi manara qatotorou ma binukasi. 	 اما هیرودیس تیترارک چون به‌سبب هیرودیا، زن برادر او فیلپس و سایر بدیهایی که هیرودیس کرده بود از وی توبیخ یافت،


De kanaga o Samariaka ma nyawa o doku magegenaka igogoge gena, ona yadala asa Unaka wipiricaya, sababu to muna ami demo ma orasi mosingangasu motemo, "Una aku wanako de ngohi woisingangasu idodooha to ngohi ai manara moi-moi iqoqoma taaakaka." 	 پس در آن شهر بسیاری از سامریان بواسطه سخن آن زن که شهادت داد که هر‌آنچه کرده بودم به من باز‌گفت بدو ایمان آوردند.


Una Awi lako gena isora-sora maro o uku ma sora. Awi saheka o mahkota idala, de Una Awi roheka yalefo o ronga moi, duma Awi ronga magena o nyawa nagoona lo yanakowa, ka cawali Una masirete. 	 و چشمانش چون شعله آتش و بر سرش افسرهای بسیار و اسمی مرقوم داردکه جز خودش هیچ‌کس آن را نمی داند.


(Bilasu tonisingangasu kasi ngonaka ma ngale ani poko gena kanaga masoa-masoa de asa qasiri, so upa ka o ake naudo, duma o anggur lo sutu naudo la aku nisiloha kali.) 	 دیگر آشامنده آب فقط مباش، بلکه بجهت شکمت و ضعفهای بسیار خود شرابی کم میل فرما.


Ngini ningodu o Gikimoi niwipipiricaya so nimarimoika de o Yesus Kristus kagena o Filipi ma kotaka, de ngini o gogobu ma bobareta, de lo ma leleani. Ngomi misinoto, ena gena o Paulus de o Timotius, o Yesus Kristus womisitatapuka midadi to Una Awi sosulo. 	 پولس و تیموتاوس، غلامان عیسی مسیح، به همه مقدسین در مسیح عیسی که درفیلپی می‌باشند با اسقفان و شماسان.


Hika ngini nimasininga o Israel awi ngopa de awi danoku, ona magegena o Gikimoi wotemo maro to Una Awi ngopa masirete, de onaka lo Awi mulia masirete wosimaneka o tona ibobeleuka. Ona de Una lo imatekekajajika, de kagena o Sinai ma Talaka de Awi bobita onaka wahikeka. De ona wadotoka ma ngeko idodooha ona wisuba Unaka, de wajaji Awi laha lo done asa wasidumu onaka. 	 که ایشان اسرائیلی‌اند و پسرخواندگی وجلال و عهدها و امانت شریعت و عبادت ووعده‌ها از آن ایشان است؛


Upa niawosa la niodupa o nyawa ma somoa niaaso imasidodogu nia tahuka, sababu kanaga o nyawa yamuruo naga gena o Jou Awi malaikat yaaso imasidodogu manga tahuka, duma igogou o malaikat magena ona yanakowa. 	 و ازغریب‌نوازی غافل مشوید زیرا که به آن بعضی نادانسته فرشتگان را ضیافت کردند.


Nako ngini ai dodiao nipipiricaya gena, o Gikimoi ngini winiasoka la ngini Awi nyawa masirete, ma ngale aku ngini winipalako la o bobita o Gikimoino gena upa he niamote. So ngaroko winipalakoka, duma kanaga de ma batika. Upa sidago lo winipalako ma ngale o dorou nia sininga ma rabaka gena niaaka. Duma ngini winipalakoka ma ngale niadodara o nyawaka, de komagena bilasu nimatekeleleani moi de moika. 	 زیرا که شما‌ای برادران به آزادی خوانده شده‌اید؛ اما زنهار آزادی خود را فرصت جسم مگردانید، بلکه به محبت، یکدیگر را خدمت کنید.


O Gikimoi Awi Tahu ma rabaka o Yesus watailako o nyawa ikakaya manga suba yongado o boruaku. 	 و نظر کرده دولتمندانی را دید که هدایای خود را در بیت‌المال می‌اندازند.


Ma orasi o Yakub awi ngopa yamogiowo de moi manga nongoru o Yusuf widoosa, de wisiija so wodadi o gilalo moi o Mesir ma tonaka. Ngaroko komagena, o Gikimoi kanaga dede o Yusuf, 	 «و پطریارخان به یوسف حسد برده، او را به مصر فروختند. اما خدا با وی می‌بود


Nakoso ngone nanga ngongano ma Kristuska gena de ma faida ka cawali ma orasi o dunia manenaka de ka poohosi, de o nyawa o duniaka yangodu gena kanaga ngone popiricaya manena foloisi pobodito. 	 اگر فقط در این جهان در مسیح امیدواریم، از جمیع مردم بدبخت تریم.


De lo o bi nyawa o Jou Yesus wipipiricaya kanena, ona lo yangodu he yamodo kawa de manga barani foloi idogo la o habari qaloloha isihabari, sababu ona o Jou Awi buturu yopiricaya ifoloi koloko o Jou woiriwo ma orasi ngohi o bui ma rabaka. 	 و اکثر از برادران در خداوند از زنجیرهای من اعتماد به هم رسانیده، بیشتر جرات می‌کنند که کلام خدا را بی‌ترس بگویند.


Igogou-gogou, o Gikimoi Una Awi cawaro de Awi kanako gena foloisi ilamo. De Una o moi-moi wositatapu de lo wamomanara idodooha ma ngeko gena paakuwa posihoda. 	 زهی عمق دولتمندی و حکمت و علم خدا! چقدر بعید از غوررسی است احکام او وفوق از کاوش است طریقهای وی!


Duma ngini gena upa nimode inihoromati de iniaso 'Baba Guru', sababu nia Guru kagena naga ka womatengo, de ngini ningodu gena nimatekedodiao de Ngohi imomote. 	 لیکن شماآقا خوانده مشوید، زیرا استاد شما یکی است یعنی مسیح و جمیع شما برادرانید.


"Nimasosininga to Ngohi Ai ade-ade komanena: Nakoso o tahu ma duhutu yanakoka o putu itongirabaka de manga tahu ma rabaka itotosi iwosa, de igogou ona asa yojaga isidodiahi ma ngale itotosi gena upa iwosa. 	 لیکن این را بدانید که اگر صاحب‌خانه می‌دانست در چه پاس از شب دزد می‌آید، بیدارمی ماند و نمی گذاشت که به خانه‌اش نقب زند.


So o nyawa ona imakokadateku yangodu asa yohairani, de o habari magena yosihabari o Yudea ma daera ma bi talaka de ma sigilolino. 	 پس بر تمامی همسایگان ایشان، خوف مستولی گشت و جمیع این وقایع در همه کوهستان یهودیه شهرت یافت.


De ona unaka itemo, "O Betlehem ma kotaka kanena o Yudea ma daeraka, sababu o kia iqomaka o Jou wotemo maro ma nabi Mikha wosilelefo qaboloka, ena gena, 	 بدو گفتند: «در بیت لحم یهودیه زیرا که از نبی چنین مکتوب است:


O Yesus wokahino kali o talaga ma sonongano. Kagena de o nyawa yadadala yahino imatolomu Una o talaga ma dateka wisigiloli. 	 و چون عیسی باز به آنطرف، در کشتی عبور نمود، مردم بسیار بر وی جمع گشتند و برکناره دریا بود.


O Yesus wodoto komagena so o nahadi moi ipasaka, de wangaho Awi muri yaruwange, ena gena o Petrus, de o Yohanes, de o Yakobus itagi imatinga o tala moi ikukuruye, la kagena wosumbayang. 	 و از این کلام قریب به هشت روز گذشته بود که پطرس و یوحنا و یعقوب را برداشته برفراز کوهی برآمد تا دعا کند.


O nyawa yasusuba gena kanaga o bi moi-moi ka idala, gena itemo bai o bi giki de lo o bi gurumi, kiaka o dipaka eko lo o tonaka. 	 زیرا هرچند هستند که به خدایان خوانده می‌شوند، چه در آسمان و چه درزمین، چنانکه خدایان بسیار و خداوندان بسیارمی باشند،


duma ona asa iwisimahawa, de yotemo Unaka, "Hino la kanena Ngona nomasidodogu kasi dede ngomi. Imaqa-maqaka, so he qaputu so." So Una igogou womasidodogu kagena onaka. 	 و ایشان الحاح کرده، گفتند که «با ما باش. چونکه شب نزدیک است و روز به آخر رسیده.» پس داخل گشته با ایشان توقف نمود.


O bi malaikat ma dorou lo iqomaka o Gikimoi wasisa, ena gena waumo de wabui kagena o naraka gena o busune iluluku-luku de qapopuputuka, ma ngale gena itamaha sidago ma wange yaado done asa manga dorou ma sopo wafanggali de o dorou. 	 زیرا هرگاه خدا بر فرشتگانی که گناه کردند، شفقت ننمود بلکه ایشان را به جهنم انداخته، به زنجیرهای ظلمت سپرد تا برای داوری نگاه داشته شوند؛


Komagena so manga tapu ma gumi yaoguka, de yapalako de o teoka yaqohaka. De o deru ma sari lo yapalakoka, de o side isidola ma ngale o paro asa mia deru isidagi. 	 و بند لنگرها را بریده، آنها را دردریا گذاشتند و بندهای سکان را باز کرده، وبادبان را برای باد گشاده، راه ساحل را پیش گرفتند.


De komagena ngini aku nianako o Gikimoi Awi dodoto itototiai. De nakoso o dodoto magena nianakoka, de ngini lo asa o nyawa moi lo niparetawa." 	 و حق راخواهید شناخت و حق شما را آزاد خواهد کرد.»


Ma sababu magegena so o bi cocatu kiaka ma ngale isingongangasu gena kanaga isilefo iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ma orasi Una Awi lawangi yadadala waturaka, so wodola o riho ikukuruye moika, de Awi ngongike moi-moi wositoku Awi nyawaka." 	 بنابراین می‌گوید: «چون او به اعلی علیین صعود نمود، اسیری را به اسیری برد و بخششها به مردم داد.»


Iqomaka, de o Gikimoi Awi habari ma ngale ma Kristus itotiai gena ngini niopipiricayaka, maro o nyawa moi womagogora qaloha. Ngaroko komagena, duma qadoohaso o nyawa ngini nia sininga yaqeheka, maro o nyawa moi womagogora de iwifatika so womagogora kawa. Ma ngale komagena o orasi manena de o Gikimoi Awi habari itotiai gena ngini he niopiricaya kawa. 	 خوب می‌دویدید. پس کیست که شما را ازاطاعت راستی منحرف ساخته است؟


Sababu ma orasi ngomi kagenasi nginika de o nyawa inasisangisara waasi, so ngomi minisingangasu iqoma nginika gena done asa igogou imaaka ngoneka. So ngini nianako qaboloka de komagena igogou so asa ngone lo inasisangisara qaboloka. 	 زیراهنگامی که نزد شما بودیم، شما را پیش خبردادیم که می‌باید زحمت بکشیم، چنانکه واقع شدو می‌دانید.


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu nianako kanaga he ma para ma dalaka ai sininga ma dupa totagi tinikurumi nginika, duma ma fafati lo ka idala so idadiwa. Ai dupa komagena la ma ngale tomanara, so o bi bangsa ma binuka manga sidongirabaka lo kanaga o bi nyawa foloi yadala aku o Jou Yesus wipiricayaka, komagena lo tanu kagena to ngini nia sidongirabaka. 	 لکن‌ای برادران، نمی خواهم که شمابی خبر باشید از اینکه مکرر اراده آمدن نزد شماکردم و تا به حال ممنوع شدم تا ثمری حاصل کنم در میان شما نیز چنانکه در سایر امت‌ها.


De nakoso yaakuwa ma Kristus o soneno wisioho kali, de o habari qaloloha misihohabari gena ma faida ihiwa, de komagena lo nia piricaya lo ma faida ihiwa. 	 و اگر مسیح برنخاست، باطل است وعظما و باطل است نیز ایمان شما.


De o ngeko moi-moi idala o Gikimoi asa ngini winihike de ma boloili la ngini aku de nia sininga foloisi qaloloha niahike o nyawaka. So done ma orasi to ngini nia roriwo o pipi gena ngomi miatota o nyawa isususa o Yerusalemka, de o nyawa yadala asa manga sukuru yatide o Gikimoika. 	 تا آنکه در هرچیز دولتمند شده، کمال سخاوت را بنمایید که آن منشا شکر خدابوسیله ما می‌باشد.


De Una wosango, "Hiwa bai! Upa nitemo Ngohi manena ikokitoka. Ai demo magena towisihoromati Ai Baba, duma ngini nia demo gena Ngohi nisiceke. 	 عیسی جواب داد که «من دیو ندارم، لکن پدرخود را حرمت می‌دارم و شما مرا بی‌حرمت می‌سازید.


Una magegena ngomi mia sangisara de mia susa moi-moi qangodu ma rabaka kanaga to ngomi mia sininga wosiputuruka, so maro Una ngomi mia sininga wosiputuruka, komagena lo o nyawa la kanaga o sangisara de lo o susa ma rabaka ona magena manga sininga lo ngomi aku misiputuru. 	 که ما را در هر تنگی ما تسلی می‌دهد تا مابتوانیم دیگران را در هر مصیبتی که باشد تسلی نماییم، به آن تسلی که خود از خدا یافته‌ایم.


O Yahudika ma nyawa manga bobareta, ona magena itagi itooma bai o Jou Yesus bai lo o bi nabi iqoqomaka. De ona lo imisangisara ngomi so misisupu de miloqa. Komagena ona o Gikimoi iwilawangi de lo o nyawa ma somoa yangodu yaholu. 	 که عیسی خداوند و انبیای خود را کشتند و برما جفا کردند؛ و ایشان ناپسند خدا هستند ومخالف جمیع مردم،


De bilasu niangongano o Gikimoika gena de nia nali de nia moreka. De nakoso o sangisara nidahe, de magena bilasu niamoku. De nia sumbayang Unaka bilasu upa itogu. 	 در امید مسرور و در مصیبت صابر و در دعامواظب باشید.


O Yesus de Awi muri-muri manga dodagi yadofa kali so ikahie o doku Yerusalemye. Kagena de ona imatingaka so wotemo onaka, 	 و چون عیسی به اورشلیم می‌رفت، دوازده شاگرد خود را در اثنای راه به خلوت طلبیده بدیشان گفت:


Duma de Awi demo magegena asa Una Awi ngale gena o Lazarus wosoneka, de Awi muri-muri ka yatagapi yotemo una wikioloka. 	 اما عیسی درباره موت او سخن گفت وایشان گمان بردند که از آرامی خواب می‌گوید.


So kagena de ona yasulo o Petrus de o Yohanes isupu o Mahkamah Agama ma rihono, la ma ngale ona imatekefakati. 	 پس حکم کردند که ایشان ازمجلس بیرون روند و با یکدیگر مشورت کرده، گفتند


So ma gubernur o Pilatus una magena o kadato ma duduka wosupu de ona magenaka wotemo, "So ngini nitemo o nyawa Una manena gena Awi sala o kia." 	 پس پیلاطس به نزد ایشان بیرون آمده، گفت: «چه دعوی بر این شخص دارید؟»


Ma tuangi gena wotemoli, 'Ngona asa nodadi o kota motoha manga bobareta.' 	 او را نیزفرمود بر پنج شهر حکمرانی کن.