Una Awi ngale gena, ngone podadi to Una Awi nyawa masirete. Ngone gena Awi demo popiricayaka so de o ake inasiosi gena, koloko wonatebi dede o ake so isinonako igogou nanga dorou Una wapikika. 	 تا آن را به غسل آب بوسیله کلام طاهر ساخته، تقدیس نماید،


Ma orasi he qamaqa-maqa, de o nyawa wokakaya moi o Arimateano, awi ronga o Yusuf, wahino. Una magena lo o Yesus wimomote moi. 	 اما چون وقت عصر رسید، شخصی دولتمند از اهل رامه، یوسف نام که او نیز ازشاگردان عیسی بود آمد،


Ona magena done asa o Gikimoi waumo o narakaku ma bati ka sidutu ikakali. Sababu ona magena o Gikimoi Awi dupa gena yaakawa duma ona manga rohe ma nyafusu gena yodupa yaaka. De o bi moi-moi inasimamaqe magena ona yaaka de imacaralamo so manga giliri isimane. De lo ona manga siningaka moi-moi imatero de o nyawa o Gikimoi iwihoholu. 	 که انجام ایشان هلاکت است وخدای ایشان شکم ایشان و فخر ایشان در ننگ ایشان، و چیزهای دنیوی را اندیشه می‌کنند.


So o bi nyawa yatotodamatoko de ikokulai manga dorou asa foloisi yodogo sidago manga ohoka ona asa ka imatekekokulai. 	 لیکن مردمان شریر و دغاباز در بدی ترقی خواهند کرد که فریبنده و فریب خورده می‌باشند.


Sababu ngaroko iqoqomaka gena o ngopeqeka yanauno imisidadika, duma ipasa de kanaga yanau yangodu gena o ngopeqekano asa yasibuo. De yanau de lo o ngopeqeka ona yangodu ka o Gikimoi wasidadi. 	 زیرا چنانکه زن از مرد است، همچنین مرد نیزبوسیله زن، لیکن همه‌چیز از خدا.


Qabolo de kanaga Awi nyawa wimomote ma somoa moili wotemo Unaka, "Baba, tanu noisimaha toliho kasi ma ngale ai baba wosone so towipoosu kasi, de ngohi asa Ngona tonimote." 	 و دیگری از شاگردانش بدو گفت: «خداوندا اول مرارخصت ده تا رفته، پدر خود را دفن کنم.»


So o nyawa yadadala ona magena iwingamo unaka itemo, "He! Nomapopongo!" Duma una lo ka foloisi womatotoore, "O Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Noigalusiri ngohi!" 	 و چندان‌که بسیاری او را نهیب می‌دادند که خاموش شود، زیادتر فریاد برمی آورد که پسر داودا بر من ترحم فرما.


So una wasano ona magenaka, "O dodiao nipipiricaya, ma orasi o Gikimoi Awi habari niopiricaya gena o Gurumi Qatetebi nginiku wowosaka de winiparetaka, eko hiwasi." De ona isango itemo, "Hiwasi. De mianako waasi o Gurumi Qatetebi gena kanaga de maena." 	 بدیشان گفت: «آیا هنگامی که ایمان آوردید، روح‌القدس را یافتید؟» به وی گفتند: «بلکه نشنیدیم که روح‌القدس هست!»


Duma ma ngutu ka ma cunu, so de o wange yodisiwa de o goho magena qamalai so isoneka. 	 وچون آفتاب برآمد، سوخته شد و از آنرو که ریشه نداشت خشکید.


O Yahudika ma nyawa gena kanaga o ngangapo ngai moruwange de siwo ngohika isingapo, magena sidago isipara lo ma motoha. 	 از یهودیان پنج مرتبه از چهل یک کم تازیانه خوردم.


o Yakobus de awi nongoru o Yohanes, ena gena o Zebedeus awi ngopa (eko ona manena wasironga o Boanerges, ma ngale manga demo idala koloko o diwotu); 	 و یعقوب پسر زبدی و یوحنا برادریعقوب؛ این هر دو را بوانرجس یعنی پسران رعد نام گذارد.


O orasi magena Una de ikokoora yasinoto yasidasangahadi ka o wange moi, so moi Una Awi girinaka de moili Awi gubalika. 	 و با وی دو دزد را یکی از دست راست و دیگری از دست چپ مصلوب کردند.


O nyawa igogou de manga dupa so manga sininga itiai o Gikimoi Awi simaka, ona igogou yosanangi, sababu o kia yodudupa gena asa o Gikimoi wahike de ma boloika. 	 خوشابحال گرسنگان و تشنگان عدالت، زیراایشان سیر خواهندشد.


De lo to ona manga ete de manga topora gena o nyawa yalalago, ena gena o Abraham, o Ishak, de lo o Yakub. De ma boboloi lo ma Kristus maro o nyawa moi Awi aheli imaketero de ona. Ngaroko komagena, ona iwipiricayawa. Una gena o bi moi-moi qangodu wakolano, ena gena o Gikimoi, so tanu Una magegena powigiliri de Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. 	 که پدران از آن ایشانند و از ایشان مسیح بحسب جسم شد که فوق از همه است، خدای متبارک تا ابدالاباد، آمین.


Ona imatekekangamo, sababu ona magena manga siningaka o dorou iwedoka so yanako kawa o dodoto itotiai. Ona manga sininga ma rabaka itemo bilasu o bi moi-moi maro o kia o Gikimoi wodudupa gena yaaka, duma manga edekati ma rabaka cawali ka o pipi yamake. 	 و منازعات مردم فاسدالعقل و مرتد از حق که می‌پندارند دینداری سود است. از چنین اشخاص اعراض نما.


Komagena, so nakoso o nyawa o Yahudika yasowo so imasuna waasi la kanaga o bobita o Gikimoino yaaka, de ona magena asa idadi maro Una Awi nyawa so imatero maro o nyawa imasusunaka. 	 پس اگرنامختونی، احکام شریعت را نگاه دارد، آیانامختونی او ختنه شمرده نمی شود؟


So nakoso niise kadoke o dupuru ma ili de kadoka o kudoti ma habari, upa lo nia rohe qatora. O moi-moi magena bilasu idadi iqoma, duma upa nitemo magena o dunia ma dodogu ma orasi imasidiadoka. 	 اما چون جنگها و اخبار جنگها را بشنوید، مضطرب مشوید زیرا که وقوع این حوادث ضروری است لیکن انتها هنوز نیست.


Duma o nyawa yadadala magena iminako o ngopa muna magena mosoneka, so yangodu Una wisiihe. De o nyawa yangodu magena wasulo so isupuka, de Una wangaho o ngopa magena ma awa de ma baba de Awi muri yaruwange, so o ngihi kiaka o ngopa magena ami bake yahado kagena iwosa. 	 ایشان بر وی سخریه کردند لیکن او همه را بیرون کرده، پدر و مادردختر را با رفیقان خویش برداشته، به‌جایی که دختر خوابیده بود، داخل شد.


Kagena de o Saulus womaoko de awi lako wapelenga, duma womasigelelo kawa. So awi nyawa ona magena awi giaka yacoho la wituda wisingosa o Damsyik ma kotaka. 	 پس سولس از زمین برخاسته، چون چشمان خود را گشود، هیچ‌کس را ندید و دستش را گرفته، او را به دمشق بردند،


Duma nakoso o nyawa moi la ka wisewa so o bi duba wojaga, ma orasi o kaso labara yahino, una magena done asa ka woloqa so o bi duba lo wadongosaka. Sababu una gena o bi duba ma duhutu wisowo, una ka wisesewa moi. So o kaso labara yahino de o bi duba ma binuka yagoli de o duba ma binukali iloqa de ipiringaka. 	 اما مزدوری که شبان نیست و گوسفندان از آن او نمی باشند، چون بیند که گرگ می‌آید، گوسفندان را گذاشته، فرار می‌کند و گرگ گوسفندان را می‌گیرد وپراکنده می‌سازد.


sababu nakoso o bi moi-moi wonasusulo la ngone podupa paaka, magena imatero maro ngone o Gikimoi powidodara. De o bi moi-moi wonasusulo la ngone paaka magena qatubusowa. 	 زیرا همین است محبت خدا که احکام او را نگاه داریم و احکام اوگران نیست.


De igogou o nyawa magena womaoko, qabolo de gila-gila awi jongutu watoti de womajobo. Magena de o nyawa yadadala ona magena yohairani de o Gikimoi wisigiliri itemo, "Ma moi waasi pakelelo maro idadi komagenena bai!" 	 او برخاست و بی‌تامل بستر خود را برداشته، پیش روی همه روانه شد بطوری که همه حیران شده، خدا را تمجید نموده، گفتند: «مثل این امرهرگز ندیده بودیم!»


So nakoso o Demetrius de awi nyawa imomanara manga dupa so o nyawa moili ona wikalaki, de o hakim ma riho lo de maena de o bobareta lo de maena, so bilasu ona kagena yangaho la yakalaki. 	 پس هر گاه دیمیتریوس و همکاران وی ادعایی بر کسی دارند، ایام قضا مقرر است وداوران معین هستند. با همدیگر مرافعه باید کرد.


Kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefoka itemo, "Ma ngale ngohi towipiricaya, so tobarani tobicara." Komagena lo ngomi, ngaroko o soneku he mitura, duma kanaga o Gikimoi miwipiricaya so mibarani mibicara nginika. 	 اما چون همان روح ایمان را داریم، بحسب آنچه مکتوب است «ایمان آوردم پس سخن گفتم»، ما نیز چون ایمان داریم، از اینرو سخن می‌گوییم.


Ai dodiao tinidododara, o bi dodoto moi-moi la itemo manena ma sihino o Gikimoino la kanaga niogiise, magena tanu upasi niopiricaya, duma o dodoto moi-moi bilasu niatailako kasi, la ma ngale ma sihino Unano eko qasowo gena aku nianako ma diai. Sababu kanaga o dunia ma dokuka o bi nabi ikokulai gena he yadalaka. 	 ای حبیبان، هر روح را قبول مکنید بلکه روح‌ها را بیازمایید که از خدا هستند یا نه. زیرا که انبیای کذبه بسیار به جهان بیرون رفته‌اند.


Kagena de o Yesus gena o bi prajurit iwingoso so itagi iwingahoka, so yahika o ngeko ma soaka, de o Kirene ma nyawa moi, awi ronga o Simon wimake. O nyawa una magena asa o soano wokahino de wokahika o kotaka, de wigegego o Yesus Awi sangahadi wamoku de o Yesus Awi duduno wototuuru. 	 و چون او را می‌بردند شمعون قیروانی را که از صحرا می‌آمد مجبور ساخته صلیب را بر اوگذاردند تا از عقب عیسی ببرد.


Gila-gila una wotagi o loloha ma ngora ma dateka. Kagena de o ngopeqeka moili una mowikelelo de masingangasu o bi nyawa kagenadahu motemo, "Cedeke! O nyawa una magena lo o Yesus, o Galilea ma nyawa gena, wimomote." 	 و چون به دهلیز بیرون رفت، کنیزی دیگر او را دیده، به حاضرین گفت: «این شخص نیز از رفقای عیسی ناصری است!»


Ma orasi o Gikimoi o dunia wosidadi waasi, de wositatapu iqomaka ma ngale nia dorou ma ija gena, ma Kristus bilasu wosone done asa komagena. Duma manena he yadangade orasi ma dodoguka de Una igogou o duniaka wahinoka ma ngale to ngini nia dagali moi. 	 که پیش از بنیاد عالم معین شد، لکن درزمان آخر برای شما ظاهر گردید،


Hika ngini iqoqomaka niosiningali o Gikimoi wojaji o dunia ma bi doku qangoduka gena o Abraham wihike de lo awi ngopa de awi danoku. Upa sababu o Abraham o Gikimoi Awi bobita o Musa walelefo gena wamote, duma una o Gikimoi wipiricaya so o Gikimoi awi sininga waaka itiai Unaka. 	 زیرا به ابراهیم و ذریت او، وعده‌ای که اووارث جهان خواهد بود، از جهت شریعت داده نشد بلکه از عدالت ایمان.


Ngona o manara itotiai gena nododara de o manara ma dorou noduhudu. Komagena so Ngohi, Ani Gikimoi, asa o gososo toniguse Ngonaku maro o nonako moi Ngona tonitide la nodadi o kolano moi foloisi nihohoromati de Ani dodiao." 	 عدالت را دوست و شرارت رادشمن می‌داری. بنابراین خدا، خدای تو، تو را به روغن شادمانی بیشتر از رفقایت مسح کرده است.»


Magena de o malaikat ma butangaka awi trompet wawuwu kali, de ngohi toise o ili moi. O ili magena yahino o manyanyi yatutupu ma riho ma pupuku ihano, kiaka kagena o Gikimoi Awi simaka. 	 و فرشته ششم بنواخت که ناگاه آوازی از میان چهار شاخ مذبح طلایی که در حضور خداست شنیدم


Komagena so yanau la kanaga o sumbayang ma rabaka eko o Gikimoi Awi demo yosingongangasu gena, nakoso ona yaaka maro manga peqeka yaaka so manga sahe lo yatalakeka, de ona magena manga sahe ma Kristus gena asa wisiceke. 	 هرمردی که سرپوشیده دعا یا نبوت کند، سر خود رارسوا می‌نماید.


O demo magena yoise, so Awi muri-muri imakokasano manga sidongirabano naguuna sidago asa waaka komagena. 	 آنگاه از یکدیگر شروع کردند به پرسیدن که کدام‌یک از ایشان باشد که این کار بکند؟


Komagena Una wotemo, so kanaga o teto o ngoraka magena ona yalolo la o boosu ma ngora ipelenga. De o Yesus Una asa womamataga o dipaye, de wotemo, "Ai Baba, Ngona to Ngohi Ai gogolo noiseka, so Ai sukuru Ngonaka tatide kasi. 	 پس سنگ را از جایی که میت گذاشته شده بود برداشتند. عیسی چشمان خود را بالا انداخته، گفت: «ای پدر، تو را شکرمی کنم که سخن مرا شنیدی.


Komagena so ma ngale Una gena ona imatekesigurubu moi de moika, duma to ona manga bicara magena o Farisika ma nyawa ona yoiseka. So o Farisika ma nyawa magena imatekebicara dede o imamka ma bi sahe. So imatekebicara qaboloka, de ona yangodu magena itagi imakangaho o Gikimoi Awi Tahu yojojajagaka, de itemo onaka, "Nitagi la ngini bilasu o Yesus niwitago." So yojojajaga ona magena yasulo ma ngale o Yesus witago. 	 چون فریسیان شنیدند که خلق درباره اواین همهمه می‌کنند، فریسیان و روسای کهنه خادمان فرستادند تا او را بگیرند.


Ma goginitano, de kanaga o Yesus womaokoye o talaga ma dateka, duma Awi muri-muri Una magena o Yesus gena ona iwinakowa. 	 و چون صبح شد، عیسی بر ساحل ایستاده بود لیکن شاگردان ندانستند که عیسی است.


Duma ma orasi ngini nigolo gena, hika nipiricaya igogou o Gikimoi asa winihike de winidoto nginika, ma ngale nia sininga ma rabaka o Gikimoika upa niwidodato. Sababu o nyawa nakoso o Gikimoika la iwidodato, de ona magena asa manga piricaya o Gikimoika gena itatapuwa, gena maro o deru o moku-moku de o rato qasosihilo yadahe so ikole hika de hino. 	 لکن به ایمان سوال بکند و هرگز شک نکندزیرا هرکه شک کند، مانند موج دریاست که از بادرانده و متلاطم می‌شود.


De wosano, "Ani ronga naguuna." Wikokitoka una magena wosango, "Ai ronga Dala, sababu ngomi manena o toka midadalaka." 	 پس از اوپرسید: «اسم تو چیست؟» «به وی گفت: «نام من لجئون است زیرا که بسیاریم.»


So Una wasango wotemo, "Magena itero, o Elia gena igogou wahino woqomano, ma ngale wosidailako de o bi moi-moi wosidiahi. 	 او در جواب گفت: «البته الیاس می‌آید و تمام چیزها را اصلاح خواهدنمود.


Duma ngini niasidoto o nyawaka: Ngone nanga baba de nanga awa upa he pahoromati de pariwo, hitilahi nanga dodihimoka potemo, 'Ai baba de ai awa, ngaroko o pipi ngohi bilasu tinihike nginika, magena ka to ngohi ai suba moi o Gikimoika.' 	 وبعد از این او را اجازت نمی دهید که پدر یا مادرخود را هیچ خدمت کند.


Ngomi mia sumbayang ka komagenaka, la ma ngale nanga Gikimoi de o Jou Yesus Kristus gena ngini o laha inihikeka, so nanga Jou Yesus to Una Awi ronga aku isilamo de lo ma ngale Una aku ngini nia ronga lo wosilamo. 	 تا نام خداوند ما عیسی مسیح در شما تمجید یابد و شما در وی بحسب فیض خدای ما و عیسی مسیح خداوند.


De lo nagoona o nabi moi iwiqehe qaloha sababu una magena igogou o Gikimoi Awi nabi, ona magena asa o fanggali yamake maro o kia yafanggali o nabi magenaka. De nagoona lo o nyawa moi la kanaga awi sininga itiai una magena iwiqehe qaloha sababu una magena igogou awi sininga itotiaika, ona magena asa o fanggali yamake maro o kia yafanggali o nyawa de awi sininga itotiai una magenaka. 	 و آنکه نبی‌ای رابه اسم نبی پذیرد، اجرت نبی یابد و هر‌که عادلی را به اسم عادلی پذیرفت، مزد عادل را خواهدیافت.و هر‌که یکی از این صغار را کاسه‌ای ازآب سرد محض نام شاگرد نوشاند، هرآینه به شمامی گویم اجر خودرا ضایع نخواهد ساخت.»


O rarame magena ma rabaka ongo Herodias ami ngopa moselo, so una de o nyawa wakokoro ona magena lo midupa icarawa. So kagena de una wotemo ma jojaru magenaka, "Ngona o kia nodupa. Nagolo bato! Ngohi asa tonihike ngonaka." 	 و دختر هیرودیا به مجلس درآمده، رقص کرد و هیرودیس و اهل مجلس را شادنمود. پادشاه بدان دختر گفت: «آنچه خواهی ازمن بطلب تا به تو دهم.»


De una wogiise o Yesus o Nazaret ma nyawa nogena wakahino, de una womatoore, "Ya, Yesus! O Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Noigalusiri ngohi!" 	 چون شنید که عیسی ناصری است، فریاد کردن گرفت و گفت: «ای عیسی ابن داود بر من ترحم کن.»


De lo nako o trompet gena yawuwu ma ngale o bi prajurit yaaso la itagi ikudoti, duma yawuwu gena kanaga itiaiwa, de igogou o prajurit moi lo yahiwa la imasidailako manga lawangi yakudoti. 	 زیر اگر کرنا نیز صدای نامعلوم دهد که خود رامهیای جنگ می‌سازد؟


De lo ngohi ngaroko o kia naga itotiai gena akuwa taaka, duma totemo igogou o bobita o Gikimoino gena itiai. 	 پس هرگاه کاری را که نمی خواهم به‌جا می‌آورم، شریعت را تصدیق می‌کنم که نیکوست.


Kagena de Una manga lako wapaqa de wotemo, "Ma ngale to ngini nia piricaya Ngohika so nisilohaka." 	 در ساعت چشمان ایشان را لمس کرده، گفت: «بر وفق ایمانتان به شما بشود.»


De ona itemo, "Nitogosa nagala!" Duma ongo Rode mosigegego motemo, "Hiwa! Kadoke naga!" So ona itemo, "Magena ka awi malaikat!" 	 وی را گفتند: «دیوانه‌ای.» وچون تاکید کرد که چنین است، گفتند که فرشته اوباشد.»


Ai dodiao nipipiricaya, ngohi de nanga Jou Yesus Kristus Awi kuasa asa tinibaja de tinigolo nginika, la bilasu ngini ningodu nimatekerimoi. Upa sidago nia rimoi gena ibiau de ka nimatekesikoholu, duma ngini bilasu nimatekesikomote sidago ngini nia sininga ma raba moi-moi imaketero. 	 لکن‌ای برادران از شما استدعا دارم به نام خداوند ما عیسی مسیح که همه یک سخن گوییدو شقاق در میان شما نباشد، بلکه در یک فکر ویک رای کامل شوید.


Qadoohawa, nakoso ngini niaakuwa. Sababu nakoso ngone nanga buturu masirete pamomote gena ka pokaeli pahike de nanga sininga itotiai, de nanga ngongike magena o Gikimoi asa waqehe qaloha. 	 زیراهرگاه دلگرمی باشد، مقبول می‌افتد، بحسب آنچه کسی دارد نه بحسب آنچه ندارد.


De miasikelelo ngomi manena o Gikimoi Awi leleani, sababu ngomi lo kanaga o dodoto itotiai misihabarika. De mia manara ma rabaka gena kanaga Awi kuasa wosikelelo, de ngomi lo ma ngale o moi-moi itotiai miaaakaka so aku miasinako itiai o nyawa yangodu imikokalaki ngomika. 	 در کلام حق، در قوت خدا بااسلحه عدالت بر طرف راست و چپ،


So nakoso ngohi de lo o Apolos ngomi misinoto, ngomi gena cawali o Gikimoi Awi nyawa mileleani de iqomaka ngini miningaho ma ngale ma Kristus niwipiricaya. So ngomi gena cawali o nyawa mileleani la o manara o Jou womisimomoku gena mingodu miaaka. 	 پس کیست پولس و کیست اپلس؟ جزخادمانی که بواسطه ایشان ایمان آوردید و به اندازه‌ای که خداوند به هرکس داد.


Hino la ngone posigila-gila la o dodoto foloisi ilalamo gena pomadoto, hitilahi o Jou wonasimaha la paaka. 	 و این را به‌جا خواهیم آوردهر گاه خدا اجازت دهد.


Ma ngale awi piricaya so o tona kiaka o Gikimoi wijajaji unaka so una asa womasidiadoka, de wogoge maro ka o nyawa ma somoano moi. So awi dadaru ma dodalake lo ka o barono de kagena wogoge, de komagena lo to una awi ngopa de awi danoku o Ishak de o Yakub, ona lo yamake o jaji magena ka imaketero de o Gikimoi wahihike. 	 و به ایمان در زمین وعده مثل زمین بیگانه غربت پذیرفت و درخیمه‌ها با اسحاق و یعقوب که در میراث همین وعده شریک بودند مسکن نمود.


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe nginika! Ngini niadupa o nyawa niadoto, duma ngini masirete nianakowa o ngeko itotiai ikahika o Gikimoika, maro nipipilo la nidupa niatuda o nyawa ipipiloli. Ngini niadoto komanena: Nakoso o nyawa kanaga yojaji de o Gikimoi Awi Tahu ma ronga gena isisasi, ngini nitemo ona magena manga sasi gena yadahewa. Duma nakoso ona isasi de o guraci kiaka o Gikimoi Awi Tahuka, de ona manga sasi gena ka yadahe. 	 وای بر شما‌ای راهنمایان کور که می‌گویید "هر‌که به هیکل قسم خورد باکی نیست لیکن هر‌که به طلای هیکل قسم خورد باید وفاکند."


Ka o tahu moika nimasidodogu, de upa nimatotuluru o tahu ma somoaka, ma bati o doku magenaka o habari qaloloha nisihabari kasi. O ino o kia bato inihike, ka magena niaoqo. Sababu o nyawa imomanara gena bilasu manga oho ma kurangi yafangu. 	 و در آن خانه توقف نمایید و از آنچه دارند بخورید و بیاشامید، زیرا که مزدور مستحق اجرت خود است و از خانه به خانه نقل مکنید.


O Gikimoi ka womatengo de wodadi ngone inangodu nanga Baba. Una gena o bi moi-moi qangodu wakolano de lo qangodu ma rabaka womanara de wodogoge. 	 یک خدا و پدر همه که فوق همه و در میان همه و در همه شما است.


De ngohi tosango totemo, "Baba, ngona noinako ngohi manena gena o kia-kiawa tosihoda, duma o hali moi-moi idadadi magena igogou ngona ka nanako." Kagena de una wotemo, "O nyawa magena ngaroko o sangisara ilalamo yatapaquka, duma manga piricaya o Yesuska gena yodongosawa, so ona manga juba magena isitiodo de o Duba ma Goho Awi au so idadi qaareka. 	 من او را گفتم: «خداوندا تو می‌دانی!» مرا گفت: «ایشان کسانی می‌باشند که از عذاب سخت بیرون می‌آیند و لباس خود را به خون بره شست وشوکرده، سفید نموده‌اند.


De lo maro o uku so ngone nanga laqe lo aku o moi-moi yatupu. Sababu o Iblis una masirete asa nanga laqe gena ma sigaro la pobicara qatorou, so o nyawa la de manga laqe manga sininga ma rabaka gena asa ifoloisi qatorou. So o moi-moi manga sininga ma rabaka sidago lo o moi-moi qangodu yaaaka de yamamake manga oho ma rabaka gena, qangodu lo qatorou. 	 وزبان آتشی است! آن عالم ناراستی در میان اعضای ما زبان است که تمام بدن را می‌آلاید ودایره کائنات را می‌سوزاند و از جهنم سوخته می‌شود!


De ona ingamo sababu o Petrus de o Yohanes yodoto o bi nyawaka itemo o Yesus wisioho kali o nyawa isosone manga sidongirabano, so igogou o nyawa isosoneka done aku ioho kali. 	 چونکه مضطرب بودند از اینکه ایشان قوم را تعلیم می‌دادند و در عیسی به قیامت ازمردگان اعلام می‌نمودند.


Igogou, o kia bato nisumbayang de nimagolo, nakoso niopiricaya, de igogou ngini asa niamake." 	 و هرآنچه با‌ایمان به دعا طلب کنید، خواهید یافت.»


Itekawa, de igogou ma peqeka gena asa moroheka. So ma deka he o ngoosa motoha gena o tahu ma rabano lo mosupuwa, de motemo, 	 و بعد از آن روزها، زن او الیصابات حامله شده، مدت پنج ماه خود را پنهان نمود و گفت:


Ma goginitano, o riho magenaka kanaga o Yohanes de awi dodiao yasinoto, ona magena o nyawa una wimomote manga sidongirabaka. 	 و در روز بعد نیز یحیی با دو نفر از شاگردان خود ایستاده بود.


De ona o gota ma daara de ma sosokaka, kiaka manga doroka yaqeheka, so yaaho de yangodu itagi Una wisibubusu, de asa ona imasagaga de imatoore itemo, "O Gikimoi powigiliri! Igogou! Una wahino de o Jou Awi ronga. Una ngone o Israelka ma nyawa nanga Kolano. So tanu Una magenaka o Gikimoi Awi laha wisidumu." 	 شاخه های نخل را گرفته به استقبال اوبیرون آمدند و ندا می‌کردند هوشیعانا مبارک بادپادشاه اسرائیل که به اسم خداوند می‌آید.


Sababu nakoso de o Yesus Kristus pomarimoika gena, kanaga ma ngeko o Gurumi Qatetebi waaku o oho ka sidutu ikakali wonahike ngoneka, so upa he o dorou ma dupa gena posigise kali so ngone de o Gikimoi pomakitinga kali. Maro o gilalo moi de kanaga ma tuangi awi paretano wisisupuka, so upa he ma tuangi iwisigise kali. 	 زیرا که شریعت روح حیات در مسیح عیسی مرا از شریعت گناه وموت آزاد گردانید.


Kagena de o ade-ade wosijarita onaka wotemo, "Kanaga wokakaya moi, de awi tonaka awi doro ma sopo qaloha. 	 و مثلی برای ایشان آورده، گفت: «شخصی دولتمند را از املاکش محصول وافر پیدا شد.


Una awi arata ma jojaga, awi sininga itotiaiwa gena, o bi moi-moi kiaka waaakaka magena, wokakaya woise de una ka wisigiliri, sababu igogou una magena wocawaro wosidailako ma ngale awi oho o orasi ma simaka. Sababu o bi nyawa o Gikimoi wihoholu de manga oho yaaturu de manga dodiao, ona magena yocawaro ifoloi de o bi nyawa kiaka o Gikimoi Awi nitaka yogogoge, duma yocawarowa, sababu imasidodiahiwa yaaturu ma ngale manga oho o orasi ma simaka kagena o sorogaka. 	 «پس آقایش، ناظر خائن را آفرین گفت، زیراعاقلانه کار کرد. زیرا ابنای این جهان در طبقه خویش از ابنای نور عاقل تر هستند.


De ona yangodu yohairani icarawa, so itemo, "We! O nyawa ibobicara ona yangodu ka o Galileano ma nyawa! 	 و همه مبهوت و متعجب شده به یکدیگر می‌گفتند: «مگر همه اینها که حرف می‌زنند جلیلی نیستند؟


"De nakoso ngini nisumbayang, upa sidago niaaka maro o nyawa de manga sigogise o Gikimoika ikokulai ona magena yaaka. Sababu o nyawa ona magena manga dupa imaoko o puji ma bi tahu ma rabaka eko o ngeko ma bi sagoka, la ma ngale o nyawa asa ona yakelelo. So ngini tinisingangasu igogou, sababu ona manga giliri o nyawano gena yamake qabolo, so o Gikimoi Awi fanggali gena he ihiwa onaka. 	 «و چون عبادت کنی، مانند ریاکاران مباش زیرا خوش دارند که در کنایس و گوشه های کوچه‌ها ایستاده، نماز گذارند تا مردم ایشان راببینند. هرآینه به شما می‌گویم اجر خود راتحصیل نموده‌اند.


Orasi magena una wogiise o nyawa yadadala yakahino, de una wasano, "O kia naga." 	 و چون صدای گروهی را که می‌گذشتند شنید، پرسید چه چیزاست؟


Duma o wange saangeka de Una magena o Gikimoi wisioho kali, de iwisimaneka la powikelelo. 	 همان کس را خدا در روز سوم برخیزانیده، ظاهر ساخت.


Magena de ngohi tosininga o Jou Awi demo itemo, 'Dede o ake o Yohanes winisiosi, duma to ngini nia siningaka asa o Gikimoi wosingosa Awi Gurumi Qatetebi.' 	 آنگاه بخاطرآوردم سخن خداوند را که گفت: "یحیی به آب تعمید داد، لیکن شما به روح‌القدس تعمیدخواهید یافت."


Ma orasi he qaputu de o nyawa yadala yabisisiri de yabikokitoka yatotota Unaka. 	 شامگاه چون آفتاب به مغرب شد، جمیع مریضان و مجانین را پیش او آوردند.


Qabolo de o Yesus Awi muri-muri waaso de wotemo onaka, "Kodo! Ngohi tasayangi o nyawa yadadala ona manena. Kanaga he o wange saange qabolo ona dede Ngohi, de o orasi manena ona manga maru ihiwaka. Ngohi todupawa tosulo ona iliho de manga poko ma raba ihiwa, done ona yalumo-lumo so o ngeko ma soaka de iruba." 	 عیسی شاگردان خود را پیش طلبیده، گفت: «مرا بر این جماعت دل بسوخت زیرا که الحال سه روز است که با من می‌باشند و هیچ‌چیز برای خوراک ندارند و نمی خواهم ایشان را گرسنه برگردانم مبادا در راه ضعف کنند.»


Ai dodiao nipipiricaya, igogou-gogou ngohi ai sininga ma dupa maro Una wodudupa gena, ihiwasi ma ngale ngohi gena o hadiah tamake. Duma ma ngale ngohi ai manara magena taaaka qaboloka, ngohi o orasi manena tosininga kawa, cawali tosininga de tosidailako tokaeli o manara moi-moi kiaka ngohi taaka waasi. Maro o nyawa moi la kanaga o gogitina ma rabaka, de bilasu una womagogora de upa womaginano ma duduka eko upa lo womatogu, duma una womaginano awi simaka la womagogora sidago ma batika waado. 	 ای برادران، گمان نمی برم که من بدست آورده‌ام؛ لیکن یک چیز می‌کنم که آنچه در عقب است فراموش کرده و به سوی آنچه در‌پیش است، خویشتن را کشیده،


"Ngini ningodu nianakoli gena iqoqomaka kanaga nia dodoto manena isingangasu qabolo nia ete de nia toporaka. Ena gena, 'Nia jaji upa niatilaku. O kia naga moi ngini nijaji de nisasika o Jou Awi simaka bilasu niaaka de niaganapu.' 	 «باز شنیده‌اید که به اولین گفته شده است که "قسم دروغ مخور، بلکه قسم های خود را به خداوند وفا کن."


Sababu o nyawa nakoso kanaga yosibicara o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino, de ona magena yobicara o nyawaka qasowo, duma ka o Gikimoika iwibicara. Ka cawali de o Gurumi Qatetebi ma kuasa so o kia naga o nyawa yananako waasi gena, ona aku yosibicara. 	 زیرا کسی‌که به زبانی سخن می‌گوید، نه به مردم بلکه به خدا می‌گوید، زیراهیچ‌کس نمی فهمد لیکن در روح به اسرار تکلم می‌نماید.


Ona gena ma Kristus Awi nyawa wileleleani? (We! Ai demo gena maro o nyawa witotogosa moi.) Ngohi igogou ma Kristus Awi nyawa ileleleani ifoloi qaloha de ona yangodu bai! Ngohi tomanara ifoloi. Ngohi isingosa o bui ma rabaka isidadu-dadu. Ngohi ingangapo foloi de lo mamoi-mamoi he dangade tosone bai! 	 آیا خدام مسیح هستند؟ چون دیوانه حرف می‌زنم، من بیشتر هستم! در محنتهاافزونتر، در تازیانه‌ها زیادتر، در زندانها بیشتر، در مرگها مکرر.


So kagena de o bi nyawa yangodu ona o bi bangsa moi-moino, o bi soa moi-moino, de lo o bi bahasa moi-moino gena yahino manga sone magena yanano ma deka o wange saange de ma sononga. Qabolo de asa ona manga sone magegena tanu yapoosu duma yasimahawa. 	 و گروهی از اقوام و قبایل و زبانها و امت‌ها، بدنهای ایشان را سه روز و نیم نظاره می‌کنند واجازت نمی دهند که بدنهای ایشان را به قبرسپارند.


Komagena so o kia naga moi ngohi tahiri gena asa tanako waasi. Sababu nako ngohi tonyafusu so o duniano tosupu de tokahika ma Kristuska togoge, magena ifoloisi qaloha. 	 زیرادر میان این دو سخت گرفتار هستم، چونکه خواهش دارم که رحلت کنم و با مسیح باشم، زیرااین بسیار بهتر است.


O Yesus wanako o nyawa yadadala manga sininga ma raba, ena gena ona magena yodupa yahino, manga edekati gena wigegego la Una wodadi to ona manga kolano. So wanako komagena, de Una womasirese o tala moika, so womatingaka de ka womatengoka. 	 و اما عیسی چون دانست که می‌خواهند بیایند و او را به زور برده پادشاه سازند، باز تنها به کوه برآمد.


Maro komagena lo kanaga dede ngini. Nakoso ngini kanaga nisibobicara o bi bahasa irupa-rupa o nyawa yananakowa, de igogou ma ngale gena ngini nia dodiao asa yanakowa. Sababu ngini niodupa ifoloi o bi cocatu o Gurumi Qatetebino niamake, so hika niodupa la aku niaaka o bi cocatu kiaka o gogobu manga piricaya foloisi nisiputuru. 	 همچنن شما نیز چونکه غیورعطایای روحانی هستید بطلبید اینکه برای بنای کلیسا افزوده شوید.


De Ngohi igogou tanako Ai Baba woisulo Ngohi la nakoso magena yopiricaya, de o nyawa aku ioho ka sidutu ikakali. So o bi moi-moi qangodu kanaga Ngohi totetemo gena, ka imatero de o kia naga Ai Baba woidodedemoka." 	 و می‌دانم که فرمان او حیات جاودانی است. پس آنچه من می‌گویم چنانکه پدربمن گفته است، تکلم می‌کنم.»


So o toka magena itagi o bi kolano yangodu yatolomu o riho moika isigronga o Harmagedon, gena o Ibrani manga demo. 	 و ایشان را به موضعی که آن را در عبرانی حارمجدون می‌خوانند، فراهم آوردند.


O Yesus de Awi muri-muri o Galilea ma talaga ma dongirabaka de yakahisa o talaga ma sonongaka, so imasidiado o Gerasa ma daeraka. 	 پس به آن کناره دریا تا به‌سرزمین جدریان آمدند.


O nyawa yadadala done asa manga piricaya Ngohika gena yodongosa. Ma binuka asa manga dodiao yasidoa manga saturuka, de yadadala asa imatekeduhudu moi de moika. 	 و در آن زمان، بسیاری لغزش خورده، یکدیگر را تسلیم کنند واز یکدیگر نفرت گیرند.


Ma gubernur wotemo, "Ilaha! Ngohi manena o Yahudika ma nyawa isowo. Ona inisidodoa ngohika magena to Ngona masirete Ani nyawa de lo Ani imam ma bi sahe. So Ngona gena o kia naakaka sidago ona gena Ngona iniholu." 	 پیلاطس جواب داد: «مگر من یهودهستم؟ امت تو و روسای کهنه تو را به من تسلیم کردند. چه کرده‌ای؟»


De lo sababu ona gena ngaroko imasunawa duma o bobita gena yaaka qaputuru, so Una bilasu ngini magegena winisisala de winisifanggali de o dorou. Sababu ngaroko ngini de o bobita yalelefo de lo nimasunaka, duma o bobita magegena niaakawa bai! 	 ونامختونی طبیعی هرگاه شریعت را به‌جا آرد، حکم خواهد کرد بر تو که با وجود کتب و ختنه ازشریعت تجاوز می‌کنی.


Igogou, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa tosone maro o kia o Gikimoi wositatapuka. Duma naguuna woisiiija Ngohi, kodo, o nyawa una magena awi bodito qatubuso!" 	 زیرا که پسر انسان برحسب آنچه مقدراست، می‌رود لیکن وای بر آن کسی‌که او را تسلیم کند.»


So kagena ona imatekesikoholu de imasidailako, so tanu imajobo iliho, de o Paulus wasitemo o Yahudi manga roririka magena de o demo moi, gena komanena, "Igogou de itemo ma ngale ngini manenaka, kiaka o Gurumi Qatetebi ma nabi Yesaya iwisingangasu ma ngale nia ete de nia topora iqoqomaka, gena komanena, 	 و چون با یکدیگر معارضه می‌کردند، از او جدا شدند بعداز آنکه پولس این یک سخن را گفته بود که «روح‌القدس به وساطت اشعیای نبی به اجداد مانیکو خطاب کرده،


De ona itemo, "Asitagala! Ngomi gena o Abraham awi ngopa de awi danoku. O nyawa moi lo waasi ngomi imiaka maro to ona manga gilalo yapopareta. So ma sababu o kia, so Ngona notemo, ngaroko, idodooha naga done asa ngomi imipalako." 	 بدو جواب دادند که «اولاد ابراهیم می‌باشیم وهرگز هیچ‌کس را غلام نبوده‌ایم. پس چگونه تومی گویی که آزاد خواهید شد؟»


Kanaga manga duduno o bi nyawa yadadala gena itotuuru, de komagena lo manga sidongirabaka o bi ngopeqeka yamuruo naga. O ngopeqeka ona magena iari de lo idodora ma ngale Una. 	 و گروهی بسیاراز قوم و زنانی که سینه می‌زدند و برای او ماتم می‌گرفتند، در عقب او افتادند.


Ai sininga imore de qanali o Gikimoika, sababu Una ai dorouno woisisalamati. 	 و روح من به رهاننده من خدابوجد آمد،


sababu manga sininga ipeleso poli ma ngale wasitemo onaka done ona he wikelelo kawa. Qabolo de ona yangodu o Paulus iwisitota sidago lo o deruko wisibane. 	 و بسیار متالم شدندخصوص بجهت آن سخنی که گفت: «بعد از این‌روی مرا نخواهید دید.» پس او را تا به کشتی مشایعت نمودند.


Ce! Upa he Ngohi nipiricaya, nako igogou Ai Baba Awi manara gena woisulo taaka, de magena Ngohi taakawa. 	 اگر اعمال پدرخود را به‌جا نمی آورم، به من ایمان میاورید.


Ma ngale Ngohi o bi toka todusu de o Gikimoi Awi kuasa so isinako itiai nginika, la o orasi manena qabolo ma orasi o Gikimoi wodadi kolano to ngini nia sidongirabaka. 	 لیکن هرگاه به انگشت خدا دیوها را بیرون می‌کنم، هرآینه ملکوت خدا ناگهان بر شما آمده است.


Kagena de o Zakharia wotemo o malaikat magenaka, "Pei! Idodooha sidago ngohi topiricaya ani demo magena igogou de itiai. Sababu ngohi iperekika, de ai peqeka lo miperekika." 	 زکریا به فرشته گفت: «این را چگونه بدانم وحال آنکه من پیر هستم و زوجه‌ام دیرینه سال است؟»


De lo ona de manga nyafusu ma dorou de yanau de yanau imasikiidu, de ona o nyawa yatosi la yasiija maro o gilalo, de ona yatotodamatoko, de lo ona manga sasi isigoguule. O demo magena o Gikimoi waaka ma ngale ona magena yaaaka o moi-moi o kia bato imaterowa de o dodoto itotiai. 	 و زانیان و لواطان ومردم دزدان و دروغ‌گویان و قسم دروغ خوران وبرای هر عمل دیگری که برخلاف تعلیم صحیح باشد،


Kagena lo to ona de manga nao ibiuuqu ngai muruo naga. O Yesus waqehe o bi nao magena de Awi sukuru idola o Gikimoika, de wasulo Awi muri-murika so yasitoku kali o bi nao magena. 	 و چند ماهی کوچک نیز داشتند. آنها را نیز برکت داده، فرمود تا پیش ایشان نهند.


De o guru ikokulai yadala asa yahino la o nyawa yadadala yakulai. 	 و بسا انبیای کذبه ظاهر شده، بسیاری را گمراه کنند.


So o uku ma qopo magena yasisangisara gena, ma dodogu lo ihiwa, komagena o qopo idola o wange de o putu so manga sangisara ifoloi de itogu-toguwa. Komagena ma ngale o nyawa nagoona, nakoso o haiwani ilalago de o giki yatotulada magena yasuba de lo isimaha la manga bioka eko manga giaka o nonako yagakaka." 	 ودود عذاب ایشان تا ابدالاباد بالا می‌رود. پس آنانی که وحش و صورت او را پرستش می‌کنند وهر‌که نشان اسم او را پذیرد، شبانه‌روز آرامی ندارند.»


De o Gikimoi asa wanako o nyawa yangodu manga sininga moi-moi, de Awi Gurumi Qatetebi wahike o nyawa o Yahudika yasowo imatero maro wonahike ngone o Yahudika, de komagena wonasingangasu ngoneka ona lo wadupa. 	 و خدای عارف‌القلوب بر ایشان شهادت داد بدین که روح‌القدس رابدیشان داد، چنانکه به ما نیز.


Ena gena, sababu ngone o nyawa kanaga nanga siningaka o dorou podupa, so o bobita o Gikimoino posigise paakuwa. Duma o Gikimoi gena igogou waaku bai! To Una Awi Ngopa masirete wisulo la wahino womadadi maro ka o nyawa moi de Awi siningaka o dorou ma dupa lo wosigisewa, so ma ngale ngone nanga dorou gena qangodu watupu sidago Una masirete iwitooma. 	 زیرا آنچه از شریعت محال بود، چونکه به‌سبب جسم ضعیف بود، خدا پسرخود را در شبیه جسم گناه و برای گناه فرستاده، برگناه در جسم فتوا داد،


la ma ngale o Yesus Kristus Awi manara taaka o Yahudika ma nyawa yasowo manga sidongirabaka. De kanaga Una magena ngohi woisitatapuka, la o Gikimoi Awi habari qaloloha asa tosihabari onaka ma ngale ona aku iwipiricaya ma Kristuska, sidago o Gikimoi Awi Gurumi asa manga dorou wasisa de ona gena waqehe qaloha. Maro iqoqomaka o bi nyawa manga suba gena aku o Gikimoi waqehe qaloha. 	 تا خادم عیسی مسیح شوم برای امت هاو کهانت انجیل خدا را به‌جا آورم تا هدیه امت هامقبول افتد، مقدس شده به روح‌القدس.


So nakoso o Jou Awi nita kanaga nia sininga yosidisiwaka sidago lo nia sininga qapuputu kawa, de ka o nita ma rabaka aku nigoge, maro o nita kanaga yasidisiwa o tahu moika." 	 بنابراین هرگاه تمامی جسم تو روشن باشد وذره‌ای ظلمت نداشته باشد همه‌اش روشن خواهد بود، مثل وقتی که چراغ به تابش خود، تورا روشنایی می‌دهد.»


Qadodooha so ngini niasihoda waasi de niosininga waasi sidago o orasi manena. Ma orasi o roti ngai motoha tatepi-tepi, de o nyawa yacala motoha tahike so yaoqoka. Sababu ngini masirete niatolomu so ma soohu o karaja muruo. 	 آیا هنوزنفهمیده و یاد نیاورده‌اید آن پنج نان و پنج هزارنفر و چند سبدی را که برداشتید؟


O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo itemo, "Komagena so, ipasaka, de o nyawa yanau bilasu ma baba de ma awa wadongosa, la una de awi peqeka gena ona asa idadi ka ka moi." 	 از اینجاست که مرد پدر و مادر را رها کرده، با زوجه خویش خواهد پیوست و آن دو یکتن خواهند بود.


Taaka komagena la ma ngale ngini gena nia piricaya ma sihino, upa o dunia ma nyawa manga cawaro, duma ma sihino gena asa o Gikimoi Awi kuasano. 	 تا ایمان شما در حکمت انسان نباشد بلکه در قوت خدا.


Duma ngini manena nakoso o roriwo o pipi niahike o nyawa isususaka, bilasu o roriwo niahike gena nisipongoka, upa he niasingangasu o nyawaka. 	 بلکه تو چون صدقه دهی، دست چپ تو از آنچه دست راستت می‌کند مطلع نشود،


O nyawa moi kanaga o bi moi-moi magegena igogou wakeleloka, so una wosingangasu qaboloka, de ma ngale o Yesus Kristus gena winisingangasu nginika, la ngini lo aku niwipiricaya o Yesuska. O kia naga wosingongangasu magena ka itero, de una masirete ka wanako awi demo magena itotiai de itetero. 	 و آن کسی‌که دید شهادت داد و شهادت او راست است و اومی داند که راست می‌گوید تا شما نیز ایمان آورید.


Iqoqomaka, o Sinai ma Talaka o Gikimoi Awi ili walamo-lamo, so o dunia manena lo asa yahiti. Duma o orasi manena de kanaga Awi jaji moi itemo, "Ma moili done Ngohi asa o dunia tahiti sidago maena lo isisa. De upa ka o dunia gena tahiti, duma komagena lo o dipa." 	 که آواز او در آن وقت زمین را جنبایند، لکن الان وعده داده است که «یک مرتبه دیگر نه فقط زمین بلکه آسمان را نیزخواهم جنبانید.»


So kagena de o Petrus wolulugu awi gia ma girinaka wacoho de wiriwo so iwisioko. O orasi magena qabolo de awi qohu ma bobolo de awi pupuku qaputuruka, 	 و دست راستش راگرفته او را برخیزانید که در ساعت پایها و ساقهای او قوت گرفت


Duma nagoona manga piricaya Ngohika qaputuru sidago o dunia ma dodogu imasidiado, igogou ona magena done asa manga dorouno isalamati. 	 لیکن هر‌که تا به انتها صبر کند، نجات یابد.


La de o Yesus woise, de ka wotemo o Yairuska, "Upa ani sininga itura, de nopiricaya bato." 	 عیسی چون سخنی را که گفته بودند شنید، درساعت به رئیس کنیسه گفت: «مترس ایمان آور وبس!»


Nia manara gena, hika niaaka de nia sininga igogou de qanali, nimanara upa maro ka o nyawa nialeleani, duma nimanara maro ka o Jou niwileleani. 	 و به نیت خالص خداوند رابندگی می‌کنند نه انسان را،


Kagena de Awi muri-muri yotagi Una iwisimomi de imasigaso, "Guru! Guru! Done ngone inasigiloro!" So Una womomi de o paro qasosihilo de o moku-moku magenaka wotemo, "Hika niogo kasi!" De gila-gila o paro magena iogoka de o talaga magena lo irihika. 	 پس نزد او آمده او را بیدار کرده، گفتند: «استادا، استادا، هلاک می‌شویم.» پس برخاسته باد وتلاطم آب را نهیب داد تا ساکن گشت و آرامی پدید آمد.


Sababu nako ngini gena Una Awi Gurumi niwimamake gena, ma edekati upa o modo ma rabaka nigoge kali, maro nigilalo so nia tuangi niwimodo. Komagenawa! Duma Awi Gurumi magena niwimake de ma edekati, la waaka so ngini asa nidadi maro Awi ngopa masirete sidago lo niaaku nisitoore nitemo Unaka, "Awalele! Ngona gena to ngohi ai Baba masirete." 	 از آنرو که روح بندگی را نیافته‌اید تا باز ترسان شوید بلکه روح پسر‌خواندگی را یافته‌اید که به آن ابا یعنی‌ای پدر ندا می‌کنیم.


O nyawa ipipiricaya manga bobareta moi la kanaga o nyawa wikalaki, manga galaki gena upasi niaqehe qaloha. Ka cawali nakoso kanaga o saksi yasinoto eko yaruwange aku ikalaki igogou una magena de awi salaka. 	 ادعایی بر یکی ازکشیشان جز به زبان دو یا سه شاهد مپذیر.


De lo ngini bilasu o moi-moi qangodu niaaaka gena upa nimote o dorou moi-moi igoge nia sininga ma rabaka, ma ngale o dorou moi lo upa niaaka. Duma nimote la niaaaka gena maro o kia o Gikimoi wodudupa, la ngini lo imatero de asa ka o sone ma rabano nisioho kali. De o moi-moi nia sininga ma rabaka la niaaaka gena, qangodu nisimaha de nisidailako ma ngale o moi-moi itotiai magena niaaka. 	 واعضای خود را به گناه مسپارید تا آلات ناراستی شوند، بلکه خود را از مردگان زنده شده به خداتسلیم کنید و اعضای خود را تا آلات عدالت برای خدا باشند.


Ma kapita moi dede awi prajurit-prajurit o Yesus wijojajaga gena o osu de lo o kia naga idadadi magena yakelelo, de ona yamodo imasidotirineku, de yotemo, "We! O nyawa Una manena igogou o Gikimoi ma Ngopa!" 	 اما یوزباشی و رفقایش که عیسی رانگاهبانی می‌کردند، چون زلزله و این وقایع رادیدند، بینهایت ترسان شده، گفتند: «فی الواقع این شخص پسر خدا بود.»


Sababu una done asa wodadi o nyawa wilalamo moi o Jou Awi simaka. Una womasimahawa o anggur eko o dalu woudo, de ka wisibuo kusi una gena o Gurumi Qatetebi ma kuasa qaasu-asu wiparetaka. 	 زیرا که در حضورخداوند بزرگ خواهد بود و شراب و مسکری نخواهد نوشید و از شکم مادر خود، پر ازروح‌القدس خواهد بود.


So Ngohi asa tosango totemo onaka, 'Ngini gena Ngohi tinidodoohawa. Nitagi kasi, ngini de nia gogoho ma dorou imatero maro o ngosoku ma deda.' " 	 آنگاه به ایشان صریح خواهم گفت که "هرگز شما را نشناختم! ای بدکاران از من دور شوید!"


Ngomi kanaga lo miasitura o nyawa kiaka imacacaralamo so o dodoto itotiai yahoholu sidago lo o nyawa ma somoa yafati so ona yaakuwa o Gikimoi winako. Ona ihoholu manga sininga gena ngomi de o Gikimoi Awi kuasa miatagali la aku ona miangaho, so ona magena asa ma Kristus wisigiseka. 	 که خیالات و هر بلندی را که خود را به خلاف معرفت خدا می‌افرازد، به زیر می‌افکنیم وهر فکری را به اطاعت مسیح اسیر می‌سازیم.


Ato momakiliho, de asa o Yesus mowikelelo kagena womaokoye duma, kodo, mowisidodogu waasi Una gena igogou o Yesus. 	 چون این را گفت، به عقب ملتفت شده، عیسی را ایستاده دید لیکن نشناخت که عیسی است.


So kagena de Una waaso o bi nyawa yadadala magena, la wadedemo o ade-ade ngai muruo naga, la wasango to ona manga demo magena itemo o Iblis wihike o buturu. De o Yesus wotemo, "O Iblis o toka wodusu waakuwa sababu o bolu moi. 	 پس ایشان را پیش طلبیده، مثلها زده، بدیشان گفت: «چطور می‌تواندشیطان، شیطان را بیرون کند؟


Nako Ngohi manena Ai ronga de o nyawa isigiliri, eko hiwa gena, qadoohawa. 	 ولکن شما را می‌شناسم که در نفس خود محبت خدا را ندارید.


O Yesus o talaka de wouti de o nyawa yadala icarawa Una iwisiduuruno. 	 و چون او از کوه به زیر آمد، گروهی بسیاراز عقب او روانه شدند.


De ma orasi ngomi o habari qaloloha minisihabarika, o Gikimoi ngini winiaso la komagena lo nanga Jou Yesus Kristus Awi mulia gena dede nginika. 	 و برای آن شمارا دعوت کرد بوسیله بشارت ما برای تحصیل جلال خداوند ما عیسی مسیح.


Komagena so Una wotemo onaka, "Ma ngale Ngohi manena tomasikelelo gena, ma orasi yaado waasi. Nako ngini gena, o orasi isigeto-geto ka qaloha de aku nitagi o Yerusalemka, 	 آنگاه عیسی بدیشان گفت: «وقت من هنوز نرسیده، اما وقت شما همیشه حاضراست.


So o malaikat ma tumudingika wotagi awi udo-udo ma raba gena o ngawa-ngawaku wakopola kali. De tomatodoka o Gikimoi Awi Suba ma Dadaru ma rabaka kagena Awi pareta ma kursino toise o ili ilalamo moi itemo, "O Gikimoi o nyawa wihoholu wasisangisara gena he qaboloka." 	 و هفتمین، پیاله خود را بر هوا ریخت وآوازی بلند از میان قدس آسمان از تخت بدرآمده، گفت که «تمام شد.»


Sababu o Paulus woholu womimote ngomi, so ngomi ka mitemo, "Hika powiqohaka, la o Jou Yesus Awi dupa ma ngale unaka asa idadi de imaaka." 	 چون او نشنید خاموش شده، گفتیم: «آنچه اراده خداوند است بشود.»


Duma o Yesus o Gikimoi wisiooho kali o sone ma rabano gena, to Una Awi rohe ibakawa de iwarowa. 	 لیکن آن کس که خدا او رابرانگیخت، فساد را ندید.


Ngini gena o nyawa nicocawaro, so hika ngini masirete to ngohi ai demo manena niatuga idodooha itiai, eko hiwa. 	 به خردمندان سخن می‌گویم: خود حکم کنیدبرآنچه می‌گویم.


So bilasu ngini gena upa he niasimaha o nyawa ona magena inibaja kali de inikulai so ma Kristus niwipiricaya kawa de nia hadiah Unano niamake kawa. Sababu o nyawa ona magena yahino imatero de youule so imahadoku, ena momongo ona imasihie, de lo o bi malaikat yasuba. Ona itemo manga kuasa ma sihino gena o moi-moi o kia naga yakokelelo manga doguruga masirete ma rabaka, de ngaroko ma sababu ihiwa, duma imasihie de cawali yamote manga dupa qatotorou manga sininga ma rabaka. 	 و کسی انعام شما رانرباید از رغبت به فروتنی و عبادت فرشتگان ومداخلت در اموری که دیده است که از ذهن جسمانی خود بی‌جا مغرور شده است؛


De Una magena o Gikimoi asa wisitatapuka la wodadi o Imam Wilalamo ka imatero de o Melkisedek iqoqomaka. 	 و خدا او را به رئیس کهنه مخاطب ساخت به رتبه ملکیصدق.


O bi moi-moi idadadi magena o ade-ade moi inadodoto ngoneka. O ngopeqeka yasinoto gena imatero de iqomaka o Gikimoi de o nyawa imatekekajajika, gena o jaji ngai sinoto. O jaji ma nonoma gena, o Yahudika manga bobita o Gikimoino o Sinai ma Talaka yamamake de sababu o bobita magena bilasu o nyawa yosigise, so o bobita magena yaaka so ona yogogilaloka, maro muna mogogilalo gena mopuo de ma ngopa gena lo done iwipareta. So o jaji magena imatero de muna mogilalo, 	 واین امور بطور مثل گفته شد زیرا که این دو زن، دوعهد می‌باشند، یکی از کوه سینا برای بندگی می‌زاید و آن هاجر است.


So o Sabat ma wangeka ngomi o kotaka de misupu mitagi o selera ma dateka, kiaka mitemo nagala o Yahudika isosumbayang ma riho kagena naga. Kagena de ngomi migogeku de o bi ngopeqeka imatolomu o riho magegenaka so mimatekebobicara. 	 و در روز سبت از شهربیرون شده و به کنار رودخانه جایی که نماز می گذاردند، نشسته با زنانی که در آنجا جمع می‌شدند سخن راندیم.


Nakoso o dodiao o Jou Yesus wipiricayaka de ona yosusa, sababu manga alamu ikurangi so o nyawa yahoromatiwa, ona magena bilasu yanali. Sababu igogou o Gikimoi Awi simaka o nyawa ona magena ka yolamo. 	 لکن برادر مسکین به‌سرافرازی خود فخربنماید،


Nakoso ona magena o dorou ma dupa manga siningaka yososininga, ma ngale ona gena de o Gikimoi imakitingaka, duma o nyawa ona magena o kia Awi Gurumi ma dupa gena yososininga, ma ngale ona magena o oho ka sidutu ikakali yamake de lo manga sininga ma rabaka isanangi. 	 از آن جهت که تفکر جسم موت است، لکن تفکر روح حیات و سلامتی است.


O ngopeqeka moi momasirokaka de ma roka gena ka woohosi, de muna magena momapiliku unaka. Duma nakoso ma roka wosone, de muna gena mipalakoka so aku momasiroka yanau moili naguuna mowidudupa, hitilahi una magena o Jou wipipiricaya moi. 	 زن مادامی که شوهرش زنده است، بسته است. اما هرگاه شوهرش مرد آزاد گردید تا به هرکه بخواهد منکوحه شود، لیکن در خداوندفقط.اما بحسب رای من خوشحال تر است، اگر چنین بماند و من نیز گمان می‌برم که روح خدارا دارم.


So kagena o Troaska de mimajobo o deruku mipane so miside miakahika kadoke o Samotrake ma guraka, de ma langino miakahika kali o Neapolis ma bobaneka, 	 پس از ترواس به کشتی نشسته، به راه مستقیم به ساموتراکی رفتیم و روز دیگر به نیاپولیس.


Upa nosimaha la o dorou imibaja ngomika, duma nomisirese o dorou ma kuasano. ((Sababu Ngona nokolano nokuasa de lo nomulia ka sidutu ikakali. Amin.))' 	 و ما را در آزمایش میاور، بلکه از شریر ما رارهایی ده.


Igogou, ngomi gena ka o nyawa o duniaka bato. Duma nakoso o nyawa ihoholu o Gikimoi iwipiricaya, ona magena ngomi asa miasiholu gena upa de o nyawa manga buturu. 	 زیرا هرچند در جسم رفتار می‌کنیم، ولی به قانون جسمی جنگ نمی نماییم.


Ngini de nia sabari ilamo ngaroko o nyawa nisisangisara, duma ngini nia piricaya Ngohika gena niaqohawa de nia sininga lo qaputurusi so nimatoguwa. 	 و صبرداری و بخاطر اسم من تحمل کردی و خسته نگشتی.


So nakoso ngohi ai buturu ikurangi, de ngohi gena asa tosanangi. Ngohi tosanangi nakoso ai ronga ma dorou yogaka eko ngohi de ai kurangi, de lo nakoso ngohi o sangisara de o susa ma rabaka ma ngale ma Kristus gena towipiricaya qaputuru. Sababu nakoso ngohi kanaga de ai buturu sutu ikurangi, de ma Kristus Awi kuasa asa ngohi isiputuruka. 	 بنابراین، از ضعفها ورسوایی‌ها و احتیاجات و زحمات و تنگیهابخاطر مسیح شادمانم، زیرا که چون ناتوانم، آنگاه توانا هستم.


De lo kanagali o Yesus, wisiaso o Yustus, una asa awi salam wosidingo nginika tanu nimakamake kali. So ma ngale o nyawa la manga dupa o Gikimoi wapareta gena, kanaga to ngohi ai dodiao mimomanara de nakoso mia sidongirabaka gena cawali ka yaruwange ona magena o Yahudika ma nyawa. De ona magena kanaga ngohi ai sininga ifoloi isiputuru. 	 و یسوع، ملقب به یسطس که ایشان تنها از اهل ختنه برای ملکوت خدا همخدمت شده، باعث تسلی من گردیدند.


Magena de o Yesus wosango wotemo onaka, "Nilihoka de niododedemo unaka o kia niakokelelo de lo o kia niiise: 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «بروید ویحیی را از آنچه شنیده و دیده‌اید، اطلاع دهید


Ato imatodoka o baro isifafati o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka iraca de ileta sinotoka kadaku ma bati kudahu. 	 آنگاه پرده هیکل از سر تا پا دوپاره شد.


So o orasi manena bato ngohi asa qangodu magena tonihike Ngonaka, hitilahi nobukuku de nosuba ngohika." 	 پس اگر تو پیش من سجده کنی، همه از آن تو خواهد شد.»


O Salamati Una magena maro o nita moi yadisiwa o nyawa manga siningaka kiaka o Israel awi ngopa de awi danoka yasowo. De Una lo womisihoromati ngomi Ani nyawa o Israel to una magena awi ngopa de awi danoku." 	 نوری که کشف حجاب برای امت‌ها کند و قوم تواسرائیل را جلال بود.»


So kagena de ona o surati magena yabaca so iise, de o surati ma demo magena yasiputuru to ona manga sininga ipopeleso ma ngale o bobita qangodu upa he yaaka, komagena so ona yangodu yanali de imore. 	 چون مطالعه کردند، از این تسلی شادخاطرگشتند.


So wopipilo wotemo onaka, "Ngohi tanakowa nakoso Una o nyawa ma dorou moi, eko hiwa. Duma o orasi manena igogou ngohi tanakoka, ngaroko ma nonomasi ngohi topipilo moi, duma o orasi manena tomasigeleloka." 	 او جواب داد اگرگناهکار است نمی دانم. یک چیز می‌دانم که کوربودم و الان بینا شده‌ام.»


Ngini bilasu niososininga ma orasi ipapasaka nanga ete moi o Abraham awi manara gena, kanaga ma ngale awi ngopa Ishak gena o suba ma rihoka wihadoku. De ngaroko awi sininga isusa, duma una asa o kia o Gikimoi wotetemo gena wimote so wodupa awi ngopa witooma, la idadi awi suba moi o Gikimoika. De o Gikimoi asa wotemo, 'Igogou! O Abraham una magena to Ngohi Ai dupa gena asa wamote de waaka, so una awi sininga itotiai Ngohika.' 	 آیا پدر ما ابراهیم به اعمال، عادل شمرده نشد وقتی که پسر خود اسحاق را به قربانگاه گذرانید؟


ona magena imacaralamo de yotemo qangodu ka yanako, duma ma ngale o kia gena yosihodawa. Ona dede manga nyafusu ma dorou yodupa imatekesikoholu de o moi-moi to ona manga demo sidago lo o nyawa manga bi moi-moi yonyafusu poli so imakangamo, o ronga ma dorou imatekekagaka, de imatekekokalaki ngaroko ma tero moi lo ihiwa. 	 از غرورمست شده، هیچ نمی داند بلکه در مباحثات ومجادلات دیوانه گشته است که از آنها پدیدمی آید حسد و نزاع و کفر و ظنون شر


O Yohanes una magena o nita wisowo, duma una wahino ka ma ngale o nita magena wosingangasu o bi nyawaka wotemo, 	 اوآن نور نبود بلکه آمد تا بر نور شهادت دهد.


Womajoboka, de Una asa woliho o Yordan ma Selera ma sonongano wokahino kali o riho kiaka iqoma o Yohanes wogogogeka so o nyawa waosi. So womasidiado o riho magenaka, de kagena Una wogogeli. 	 و باز به آن طرف اردن، جایی که اول یحیی تعمید می‌داد، رفت و در آنجا توقف نمود.


O doro gena positero de o dunia manena. O gisisi qaloloha gena, positero de o bi nyawa la idadi o Gikimoi Awi pareta ma rabaka. De o nguusu gena positero de o bi nyawa la kanaga o Iblis wimomote. 	 و مزرعه، این جهان است و تخم نیکو ابنای ملکوت و کرکاسها، پسران شریرند.


Duma o nyawa wododoto moi la ma ngale o Yesus womasitero maro o nyawa moi gena yoholu yopiricaya, de igogou ona magena manga dodoto gena qasowo ma sihino o Gikimoino. O nyawa yododoto maro ona magegena igogou kanaga ma Kristus iwihoholu manga bi nyawa. O nyawa maro ona magegena ngini lo niogiiseka done asa yahino de o orasi manena naga o dunia ma sigilolika he yomanaraka. 	 و هر روحی که عیسی مسیح مجسم شده راانکار کند، از خدا نیست. و این است روح دجال که شنیده‌اید که او می‌آید و الان هم در جهان است.


Duma done asa idadi maro o kia Ngohi tinidodedemoka, ena gena igogou ngaroko ngini Ngohi nikeleloka, duma ngini asa Ngohi nipiricayawa. 	 لیکن به شماگفتم که مرا هم دیدید و ایمان نیاوردید.


Done nagala o orasi moi ipasaka, de o nyawa moili wotemo, "Igogou, una manena to Yesus Awi dodiao moi, sababu una lo o Galilea ma nyawa." 	 و چون تخمین یک ساعت گذشت یکی دیگر با تاکیدگفت: «بلاشک این شخص از رفقای او است زیراکه جلیلی هم هست.»


Magena qabolo, de to ona manga doguruga ma rabaka o Jou wasingangasu ma ngale ona upa he itagi kali o Herodeska. Komagena imaaka so o Herodeska ona he itagi kawa, de iliho gena o ngeko ma somoa yamote sidago imasidiado kali manga dokuka. 	 و چون در خواب وحی بدیشان در‌رسید که به نزد هیرودیس بازگشت نکنند، پس از راه دیگر به وطن خویش مراجعت کردند.


O wange butanga ipasaka, de o Yesus wangaho Awi muri yaruwange, ena gena o Petrus, de o Yakobus, de o Yohanes itagi imatinga o tala ikukuruye moika. To ona manga goginano ma rabaka Una Awi jamani ingali. 	 و بعد از شش روز، عیسی پطرس و یعقوب و یوحنا را برداشته، ایشان را تنها بر فراز کوهی به خلوت برد و هیاتش در نظر ایشان متغیر گشت.


O bi nyawa la kanaga Ngohi iholuka, ona magena imatero maro o rube moi kanaga o tetoku itura so ipoloteka, eko lo o rube moiku kanaga o teto moi yodutura so o rube gena imeremoka.))" 	 و هر‌که بر آن سنگ افتد، منکسرشود و اگر آن بر کسی افتد، نرمش سازد.»


Ngohi tonisihabari ngonaka o nyawa moi towisidingo ngonaka. Baba, una manena o Yahudika ma nyawa witagoka de tanu witooma. Duma ngohi de ai prajurit miahino miwiqeheka, de ngohi towinako igogou una manena o Romano ma nyawa so una towisisalamati o Yahudika manga gia ma sohano. 	 یهودیان این شخص را گرفته، قصد قتل او داشتند. پس با سپاه رفته، او را ازایشان گرفتم، چون دریافت کرده بودم که رومی است.


Nako to Ngohi Ai demo nginika gena niopiricaya, magena ngini nitebika maro o uma magena, kiaka Una wototoro gena wodebika. 	 الحال شما به‌سبب کلامی که به شما گفته‌ام پاک هستید.


So ona magena yahino de itemo Unaka, "Baba Guru, ngomi mininako Ngona o nyawa nototiai moi, de Ngona namodowa nagoona bato. Ngaroko ona magena o nyawa yalalago, Ngona de Ani sininga igogou nasidoto maro o kia o Gikimoi Awi dupa bilasu paaka. Komagena so hika nomisingangasu, ka qaloha o balastengi pofangu ma Kolano Wilalamo ma Kaisarka, eko upa. Bilasu ngomi mifangu eko upa." 	 ایشان آمده، بدو گفتند: «ای استاد، ما را یقین است که تو راستگو هستی و از کسی باک نداری، چون که به ظاهر مردم نمی نگری بلکه طریق خدارا به راستی تعلیم می‌نمایی. جزیه دادن به قیصرجایز است یا نه؟ بدهیم یا ندهیم؟


So cawali isango itemo, "Ngomi mianakowa o haku magena kiano una wamake." 	 پس جواب دادند که «نمی دانیم از کجا بود.»


Qabolo de una wotemo, 'O Gikimoi to ngone nanga ete de nanga topora wisusuba, Una magena asa wonihirika ma ngale Awi leleani moi Awi sininga itotiai gena ngona wonisikelelo de noise Awi ili ma orasi Una wonibicara, la ma ngeko komagena to Una Awi dupa bilasu wonisinako ngonaka ma ngale naaka. 	 او گفت: "خدای پدران ما تو را برگزید تا اراده او را بدانی و آن عادل را ببینی و از زبانش سخنی بشنوی.


So de o nyawa yadadala magena ilihoka, de Una womatengoka o pido moika wakahika la wosumbayang. So qapuputuka gena, Una ka kagenasi. 	 وچون مردم را روانه نمود، به خلوت برای عبادت بر فراز کوهی برآمد. و وقت شام در آنجا تنها بود.


De ona yosano Unaka, "Baba, kiaka nodupa ngomi misidailako." 	 به وی گفتند: «در کجا می‌خواهی مهیا کنیم؟»


Ngini bilasu niahike o nyawa ma somoaka, la ma ngale ngini masirete lo done o Gikimoi asa winihike kali. Una magena winihike o ngongike qaloloha gena de ma boloika de iwedo-wedo wosituga nginika, sababu o duduga kiaka ngini o nyawa niasituga, maro komagena lo asa o Gikimoi winituga ngini kali." 	 بدهید تا به شما داده شود. زیرا پیمانه نیکوی افشرده و جنبانیده و لبریز شده را در دامن شما خواهند گذارد. زیرا که به همان پیمانه‌ای که می‌پیمایید برای شما پیموده خواهدشد.»


Ona gena yatodoka de lo yamodo, sababu ona itemo nagala o toka yakelelo. 	 اما ایشان لرزان وترسان شده گمان بردند که روحی می‌بینند.


Duma una wotagi o nyawa yadadalaka wosihabari so o nyawa yadadala yogiise. So o Yesus o bi dokuka wowosa waakuwa. Ngaroko Una asa ka wahika ma soaka, duma o nyawa o kiano bato yadala icarawa asa yakahika Unaka. 	 لیکن اوبیرون رفته، به موعظه نمودن و شهرت دادن این امر شروع کرد، بقسمی که بعد از آن او نتوانست آشکارا به شهر درآید بلکه در ویرانه های بیرون بسر می‌برد و مردم از همه اطراف نزد وی می‌آمدند.


Ngohi manena o Yohanes to ngini nia dodiao moi o Yesus wipipiricayaka. So maro ngini komagena lo ngohi o Gikimoi Awi pareta todamaha so ngaroko ngohi isisangisara, duma o sangisara gena ngohi tamoku. Komagena so o Gikimoi Awi demo de lo ma ngale Una gena o Yesus wosingangasu itotiai, de magena ngohi lo tosihabarika so asa iumo o Patmos ma guraka. 	 من یوحنا که برادر شما و شریک در مصیبت و ملکوت و صبر در عیسی مسیح هستم، بجهت کلام خدا و شهادت عیسی مسیح در جزیره‌ای مسمی به پطمس شدم.


Ma Kristus Una masirete gena ngone wonasirimoi de wonasikomote. Ma orasi Una o sangahadika wosone, de Una o Yahudika manga adati de manga galepu, ena gena manga bobita de manga sulo, magena qangodu watupuka. Waaka komagena so o Yahudika ma nyawa de o Yahudika ma nyawa yasowo asa imarimoika. Ngaroko iqomaka ona imatekekalawangi, maro o boberesu moi kanaga inasikitingaka, duma magena Una wasisaka. Komagena ma ngale ngone inangodu aku wonasirimoi la podadi maro o nyawa qamomuane o bolu moi, so ngone de Una pomarimoika. So komagena Una ngone wonasirimoi de wonasikomote. 	 و عداوت یعنی شریعت احکام را که در فرایض بود، به جسم خود نابود ساخت تا که مصالحه کرده، از هر دو یک انسان جدید در خود بیافریند.


So, ai dodiao nipipiricaya, to ngohi ai ngale gena ma orasi ngini nimatolomu nisumbayang la nisuba o Gikimoika, ngini moi-moi kanaga de nia manara. Ngini ma binuka ninyanyi, ma binukali nidoto, de ma binukali o kia naga moi o Gikimoino nisingangasu. De kanaga ma binuka o bi bahasa irupa-rupa nisibicara de ma binukali o bahasa ma ngale gena niodedemo. Nia manara moi-moi magena qangodu-ngodu bilasu niaaka ma ngale o nyawa manga piricaya nisiputuru. 	 پس‌ای برادران مقصود این است که وقتی که جمع شوید، هریکی از شما سرودی دارد، تعلیمی دارد، زبانی دارد، مکاشفه‌ای دارد، ترجمه‌ای دارد، باید همه بجهت بنا بشود.


So o malaikat ma sinotoka magena awi udo-udo ma raba magena o ngolotoku wakopola kali. De tomatodoka o ngoloto qangodu magena imadadi o auka, maro o nyawa isosone manga au, sidago lo o bi moi-moi iooho o ngolotoka qangodu gena isoneka. 	 و دومین پیاله خود را به دریا ریخت که آن به خون مثل خون مرده مبدل گشت و هر نفس زنده از چیزهایی که در دریا بود بمرد.


de manga suba yatide o bi giki ikokulaika de imagogomahate, de yolawangi de imakangamo, de o doosa de yatodoosa poli sidago imatoore, de imatekesikoholu la yaaka so manga siningaka ma dupa gena ma ngale ka ona masirete imasihie de foloisi imasilamo de o nyawa ma binuka sidago lo o ritinga idadi he o bolu sinotoka de imatekesikoholu, 	 و بت‌پرستی وجادوگری و دشمنی و نزاع و کینه و خشم وتعصب و شقاق و بدعتها،


Sababu o nyawa moi lo yaakuwa o bi bobita moi-moi qangodu gena yaaka itiai, so komagena akuwa manga sininga idadi itiai o Gikimoika. Duma o Gikimoi Awi bobita ma ngale gena, nako pomadoto, magena ngone lo aku panako igogou ngone masirete lo de nanga dorouka. 	 ازآنجا که به اعمال شریعت هیچ بشری در حضوراو عادل شمرده نخواهد شد، چونکه از شریعت دانستن گناه است.


Iteka kawa, de Ngohi asa tahino, so tanu ngini gena asa Ngohika nipiricaya qaputuru. La o hadiah asa Ngohi tinihike nginika ma ngale nioho dede Ngohi ka sidutu ikakali, gena o nyawa moi lo yaakuwa yakoora. 	 بزودی می‌آیم، پس آنچه داری حفظ کن مبادا کسی تاج تو را بگیرد.


"Ngini ningodu nianako gena iqoqomaka kanaga nia dodotoka asa itemo maro komanena, 'Nia dodiao gena niadodara, duma o nyawa nia saturu gena niaduhudu.' 	 «شنیده‌اید که گفته شده است "همسایه خورا محبت نما و با دشمن خود عداوت کن."


Ma dongoho o Yesus wodoto qabolo de Awi muri-muri imasano Unaka, tanu Awi ade-ade ma ngale gena wasingangasu onaka. 	 پس شاگردانش از او سوال نموده، گفتند که «معنی‌این مثل چیست؟»


De lo mia sumbayang ma rabaka qangodu kanaga lo mitemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Sababu ma orasi o Gikimoi Awi demo minisihabari so niise gena, ngini niaqehe qaloha, sababu nianako o demo magena to nyawa manga demowa, duma ngini nianako igogou-gogou magena to Gikimoi Awi demo, de Awi demo magena imanara to ngini nipipiricaya nia sininga ma rabaka. 	 و ازاینجهت ما نیز دائم خدا را شکر می‌کنیم که چون کلام خدا را که از ما شنیده بودید یافتید، آن راکلام انسانی نپذیرفتید، بلکه چنانکه فی الحقیقه است، کلام خدا که در شما که ایماندار هستیدعمل می‌کند.


So o bi Samariaka ma nyawa ona magena imore de yanali. 	 و شادی عظیم در آن شهر روی نمود.


Komagena ngohi tinidedemo, upa de ma sababu ngohi tasari ma ngale o pipi ngohi nihike, duma sababu ngohi asa tasari la tanu ngini nihike ngohika gena, kanaga ma ngale maro o nagi ma bobangu moi magena o Gikimoi Awi laha ifoloisi idala winisidumu nginika. 	 نه آنکه طالب بخشش باشم، بلکه طالب ثمری هستم که به حساب شما بیفزاید.


"Ngini nianakoka midirika de o Paskah ma Wange ma Rarame imasidiado. O orasi magena de Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa isidoa la isangahadi." 	 «می‌دانید که بعد از دو روز عید فصح است که پسر انسان تسلیم کرده می‌شود تا مصلوب گردد.»


Ma orasi o Yakub wogiise o Mesir ma dokuka o gandum de maena, so ma nonomaka wasulo awi ngopa-ngopa, ena gena nanga ete de nanga topora, itagi imaija. 	 اما چون یعقوب شنید که در مصر غله یافت می‌شود، بار اول اجداد ما را فرستاد.


De o demo moi-moi magenena ngini nimatekesiduduga la ningodu asa nia sininga qaputuru. 	 پس بدین سخنان همدیگر را تسلی دهید.


Kagena de o malaikat ma somoa moili gena ma saangeka wahino wotuuru noli, de awi ili walamo-lamo wotemo, "He! O nyawa nagoona nakoso o haiwani ilalago de o giki yatotulada magenaka la yosuba de lo imasimaha la manga bioka eko manga giaka o nonako yogakaka, 	 و فرشته سوم از عقب این دو آمده، به آوازبلند می‌گوید: «اگر کسی وحش و صورت او راپرستش کند و نشان او را بر پیشانی یا دست خودپذیرد،


Duma nakoso magena ma sihino o Gikimoino, done asa niatogu niaakuwa. So done ma duuru asa niakelelo igogou o Gikimoi niwilawangi." O Gamaliel awi sitiari magena o Mahkamah Agama ma nyawa ona magena isigise de yaqehe qaloha, so imatekefakati upa ona yatooma. 	 ولی اگر از خدا باشد، نمی توانید آن رابرطرف نمود مبادا معلوم شود که با خدا منازعه می‌کنید.»


Duma o dunia ma dodogu yaado waasi, de o habari qaloloha o Gikimoino gena bilasu isihabari kasi sidago o dunia ma pupuku ihaka. 	 و لازم است که انجیل اول بر تمامی امتها موعظه شود.


Qabolo de Una wotemo onaka, "Manena o kia naga tinisingangasu nginika, ma orasi iqomaka de Ngohi kanaga dede nginisi. O bi moi-moi ma ngale Ngohi, kiaka o Jou Awi bobita o Musa de lo o bi nabi ma somoa isilelefo ma Buku ma rabaka de lo o Mazmur ma Bukuka gena, qangodu bilasu isiganapu." 	 و به ایشان گفت: «همین است سخنانی که وقتی با شما بودم گفتم ضروری است که آنچه درتورات موسی و صحف انبیا و زبور درباره من مکتوب است به انجام رسد.»


Ma orasi o Yahudika ma nyawa o Tesalonikaka yogiise o Berea ma dokuka o Paulus wosihabarili o Gikimoi Awi habari, de ona yahino nogena de o kawasa yasigaro ma ngale iwingamo. 	 لیکن چون یهودیان تسالونیکی فهمیدند که پولس در بیریه نیز به کلام خدا موعظه می‌کند، درآنجا هم رفته، خلق را شورانیدند.


Duma o imamka ma bi sahe magena ma gubernurka itemo, "Kiaso naqohaka so ona isilefo de o demo 'O Yahudika manga kolano,' duma bilasu isilefo, 'O nyawa Una manena wotemo masirete: Ngohi manena o Yahudika manga kolano.' " 	 پس روسای کهنه یهود به پیلاطس گفتند: «منویس پادشاه یهود، بلکه که او گفت منم پادشاه یهود.»


'He! Ngini o Betlehemka ma nyawa, ngini nigoge gena o Yehuda ma daera ma rabaka gena, o Yehudaka manga roriri manga goginano ma rabaka upa lo itemo to ngini nia doku qaceke de o kota qangodu o daera magena ma sigilolika. Sababu nogena nginino done asa o roriri moi wisibuo la aku watuda de wapalihara to Ngohi Ai nyawa gena o Israelka ma bi nyawa.' " 	 و تو‌ای بیت لحم، در زمین یهودا از سایر سرداران یهودا هرگز کوچکترنیستی، زیرا که از تو پیشوایی به ظهور خواهدآمد که قوم من اسرائیل را رعایت خواهد نمود.»


Duma o orasi manena Ngohi totemo nginika, ma Kolano o Salomo iqomaka una lo de awi kaya idala, de to una awi baju imaterowa de o dumule ma leru magena ma loha. 	 لیکن به شما می‌گویم سلیمان هم باهمه جلال خود چون یکی از آنها آراسته نشد.


Mutuwade, ngone gena hika potemo, "Ya Jou! Ani laha ka ilamo poli." Sababu Una Awi pareta, kiaka yaaakuwa yahiti, magena ngone wonahike la aku podadi Awi pareta ma nyawa. So hino la ngone o Gikimoi powisuba, pamote o ngeko Una masirete wodudupa, ena gena Una powisigise de powihoromati. 	 پس چون ملکوتی را که نمی توان جنبانیدمی یابیم، شکر به‌جا بیاوریم تا به خشوع و تقواخدا را عبادت پسندیده نماییم.زیرا خدای ماآتش فروبرنده است.


Duma nakoso o nyawa ipipiricayawa kanaga de manga edekati la manga peqeka eko manga roka ipipiricayaka magena yadongosa gena, bilasu ka niaqohaka. Nako komagena, de ma roka eko ma peqeka ipipiricaya manga kawi magena he yapalakoka. O Gikimoi wodupa la ma ngale ngone pogoge ka o dame ma rabaka. 	 اما اگر بی‌ایمان جدایی نماید، بگذارش که بشود زیرا برادر یا خواهر در این صورت مقید نیست و خدا ما را به سلامتی خوانده است.


O gisisi ma binuka itutura o ngekoka o namo yaoqo, gena imatero bato o nyawa yoiseka o Gikimoi Awi demo, duma gila-gila o Iblis yahino de wakoora to ona manga sininga ma rabano so isisaka. 	 و اینانند به کناره راه، جایی که کلام کاشته می‌شود؛ و چون شنیدند فور شیطان آمده کلام کاشته شده درقلوب ایشان را می‌رباید.


Iqoqomaka, de o Yosua una magena nanga ete de nanga topora gena wangaho la yowosa o Kanaan ma tonaka, kiaka o Gikimoi wajajajika. Duma posidodoguwa maro igogou ona gena yowosa de kagena yogoge dede o Gikimoi, sababu ipasaka de Una done wotemo kanaga o dongoho moili kiaka aku yogoge dede Una. 	 زیرا اگر یوشع ایشان را آرامی داده بود، بعد از آن دیگر را ذکر نمی کرد.


Ngone lo panakoka ena gena ngone inatagalika, so o dorou ngone iqoqoma paaakaka gena padongosaka de igogou o oho ma duhutu inahikeka, ena gena o oho ka sidutu ikakali. Ngone panako komagena, sababu ngone padodara nanga dodiao ma Kristus wipipiricayaka. Duma nakoso o nyawa la kanaga manga dodiao ma Kristus wipipiricaya de yadodarawa, ona magena imatero de o dorou iqoqoma yaaakaka gena, yoholu yodongosa so o oho ma duhutu yamake waasi. 	 ما می‌دانیم که از موت گذشته، داخل حیات گشته‌ایم از اینکه برادران را محبت می نماییم. هرکه برادر خود را محبت نمی نمایددر موت ساکن است.


Ma orasi ka ma cunu done Ngohi isioho kali de totagi toliho Ai Babaka so ihiwaka, de ngini he idadi kawa o kia naga nigolo Ngohika. So nakoso nigolo Ai Babaka, de o kia bato nigolo de Ngohi Ai ronga, igogou magena asa Ai Baba waaka. 	 و در آن روزچیزی از من سوال نخواهید کرد. آمین آمین به شما می‌گویم که هر‌آنچه از پدر به اسم من طلب کنید به شما عطا خواهد کرد.


De ngini kanaga o nyawa qaloloha de asa nitemo ona magena o nyawa ma dorou, sidago ona magena o hakimka niasirisima de niagulai qaputuru sidago lo ona magena asa yatoomaka. De ngaroko ona magena ngini nialawangi komagena, duma ona magena asa iniholuwa. 	 بر مردعادل فتوی دادید و او را به قتل رسانیدید و با شمامقاومت نمی کند.


O orasi moi de kanaga o Yahudika manga roriri o Yerusalem ma kotaka gena, o imam de lo manga sidongirabaka o Lewi awi ngopa de awi danoku ona magena yamuruo naga yasulo la itagi o Yohanes wikurumi. O bolu moi magena asa yahino manga sosano yaaho so unaka itemo, "Baba, ngona gena naguuna sidago o moi-moi manena naaka." 	 و این است شهادت یحیی در وقتی که یهودیان از اورشلیم کاهنان و لاویان را فرستادندتا از او سوال کنند که تو کیستی،


La ma kapita wodedemo o Pilatuska, "Igogou," de o Pilatus o Yusuf wisimaha o Yesus Awi sone ma bake magena waaho. 	 چون ازیوزباشی دریافت کرد، بدن را به یوسف ارزانی داشت.


Komagenali woleleleani moi kanaga o cala sinoto wamake, una magena lo waaka so o pipi ma dogo wamakeli o cala sinoto. 	 و همچنین صاحب دوقنطار نیز دو قنطار دیگر سود گرفت.


So o Yesus witota ma Gubernur Pilatuska, de o Pilatus wisano Unaka, "So igogou Ngona manena o Yahudika manga kolano?" De Una wotemo, "Iteroka, maro o kia ngona notetemoka." 	 اما عیسی در حضور والی ایستاده بود. پس والی از او پرسیده، گفت: «آیا تو پادشاه یهودهستی؟» عیسی بدو گفت: «تو می‌گویی!»


Qaboloka, de o nyawa moi kanaga wikokitoka gena wopilo de lo womou una magena witota o Yesuska. So o Yesus wikokitoka una magena awi toka wodusu so imahoika, so o orasi magena qabolo de o nyawa una magena waaku wobicara de womasigeleloka. 	 آنگاه دیوانه‌ای کور و گنگ را نزد او آوردندو او را شفا داد چنانکه آن کور و گنگ، گویا و بیناشد.


Kagena ona dede ongo Maria, o Yesus ma awa, de o Yesus Awi nonongoru, de lo o bi ngopeqeka yangodu imatolomuno de manga sininga ka ka moi la o wange isigeto-geto isumbayang. 	 و جمیع اینها با زنان و مریم مادر عیسی و برادران او به یکدل درعبادت و دعا مواظب می‌بودند.


O Yesus iwitailako o nyawa una magena, de wigalusiri so wotemo, "Cawali o ngai moisi naaka waasi. Notagi kasi la ani kia bato nosiija de ma pipi o nyawa isususaka nasitoku, la ngona asa namake o arata ma duhutu o sorogaka. Qaboloka, de nahino la noimote Ngohi." 	 عیسی به وی نگریسته، او را محبت نمود وگفت: «تو را یک چیز ناقص است: برو و آنچه داری بفروش و به فقرا بده که در آسمان گنجی خواهی یافت و بیا صلیب را برداشته، مرا پیروی کن.»


De o Yesus he wadumu o Yerikhoka, de kagena o nyawa moi wopipilo o ngeko ma dateka wogogeku de wogogolo. 	 و چون نزدیک اریحا رسید، کوری بجهت گدایی بر سر راه نشسته بود.


So imaaka komagena, so ma dodoguka de una, ma gubernur o Pilatus gena, o Yesus ka wisidoa la bilasu awi prajurit iwisidasangahadi. So o Yesus gena o bi prajurit iwingoso so itagi iwingahoka. 	 آنگاه او را بدیشان تسلیم کرد تا مصلوب شود. پس عیسی را گرفته بردند


Qabolo de Una ona magena wadongosa de o deruku wopane kali, so womajobo kadoke o talaga ma sonongaka. 	 پس ایشان را گذارد و باز به کشتی سوارشده، به کناره دیگر عبور نمود.


Duma o Farisika ma nyawa o Yesus Awi kuasa gena yopiricayawa, de yotemo, "Icala! O Iblis, una magena o bi toka wakokolano, Unaka wihike o buturu la ma ngale o toka wodusu." 	 لیکن فریسیان گفتند: «به واسطه رئیس دیوها، دیوها را بیرون می‌کند.»


So o Yesus o ade-ade magena wosijarita qabolo de wotemo, "Komagena so bilasu ngini nimajaga de nimasidailakoka, sababu ngini nisidodoguwa muruoka de Ngohi asa tahino." 	 پس بیدار باشیدزیرا که آن روز و ساعت را نمی دانید.


So ma orasi woiosi qabolo, so toliho o Yerusalemka de o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka tosumbayang, de o gogelelo moi o Gikimoino tamakeli. 	 و چون به اورشلیم برگشته، در هیکل دعا می‌کردم، بیخودشدم.


De ona isango itemo unaka, "Ma ngale ngona gena o surati moi lo isidingo waasi o Yudeano, komagena lo o bi nyawa nikokalaki o Yudea ma daeraka o nyawa moi lo yahino waasi imisingangasu ma ngale to ngona ani ronga ma dorou. 	 وی راگفتند: «ما هیچ نوشته در حق تو از یهودیه نیافته‌ایم و نه کسی از برادرانی که از آنجا آمدند، خبری یا سخن بدی درباره تو گفته است.


Ma orasi he imasidiado, de ngini manena o nyawa yangodu asa niduhudu sababu ngini to Ngohi Ai muri-muri. Done asa idadi o bi nyawa manga gianongoru yasidoa o nyawa ma somoaka la yatooma. Komagena idadi de imaaka o baba de o ngopa. De lo o bi ngopa asa yalawangi manga baba de manga awa, so yasidoa o nyawa ma somoaka la yatooma. Duma nagoona manga piricaya Ngohika qaputuru sidago o dunia ma dodogu imasidiado, ona magena done asa isalamati. 	 و به جهت اسم من، جمیع مردم از شما نفرت خواهندکرد. لیکن هر‌که تا به آخر صبر کند، نجات یابد.


Ona la kanaga o Yesus Kristus wipiricayaka so idadika maro o Gikimoi Awi nyawa masirete gena, ona yangoduka ai salam tosidingo. Ngohi de ai dodiao mimomanara mingodu kanena misidingo o salam tanu asa pomakamake de ngini. 	 هر مقدس را در مسیح عیسی سلام برسانید. و برادرانی که با من می‌باشند به شماسلام می‌فرستند.جمیع مقدسان به شما سلام می‌رسانند، علی الخصوص آنانی که از اهل خانه قیصر هستند.


Igogou, nakoso ngohi kanena ai giliri masirete tosimane gena, o Jou ngohi woisulowa la tobicara komagena, duma ngohi ai bicara kiaka ai giliri tosimamane magena maro ka o nyawa tofufuma moi. 	 آنچه می‌گویم از جانب خداوندنمی گویم، بلکه از راه بی‌فهمی در این اعتمادی که فخر ما است.


Duma o malaikat magena iwitemo, "Zakharia, upa nimodo! Sababu ani gogolo gena o Jou woiseka. Ani peqeka ongo Elisabet magena done asa o ngopa yanau moi mowisibuo. Ngona bilasu o ngopa magena nowisironga o Yohanes. 	 فرشته بدو گفت: «ای زکریا ترسان مباش، زیرا که دعای تو مستجاب گردیده است وزوجه ات الیصابات برای تو پسری خواهد زاییدو او را یحیی خواهی نامید.


Nako o bi gota qaloloha gena ma sopo lo qaloha. De lo nako o bi gota qatotorou gena ma sopo lo qatorou. Ngini asa nianako o gota qaloloha de o gota qatorou nako ma sopo gena ninano. Komagena lo ngini asa nianako Ngohi manena qaloha eko qatorou, nakoso to Ngohi Ai manara ma sopo gena nianano. 	 یا درخت را نیکو گردانید و میوه‌اش رانیکو، یا درخت را فاسد سازید و میوه‌اش رافاسد، زیرا که درخت از میوه‌اش شناخته می‌شود.


Kagena de Una ona magena wagalusiri de manga lako wapaqa. De o orasi magena qabolo ipipilo asa imasigeleloka, de ona lo Una iwimoteka. 	 پس عیسی ترحم نموده، چشمان ایشان را لمس نمودکه در ساعت بینا گشته، از عقب او روانه شدند.


O orasi magenaka o nyawa asa o tala de o tetoka igolo de itemo, 'Hika nitura la nimitalake ngomiku!' 	 و در آن هنگام به کوهها خواهند گفت که بر ما بیفتید و به تلها که ما را پنهان کنید.


To ona manga sidongirabano o nyawa moi awi ronga o Agabus womaokoye, dede o Gurumi Qatetebi Awi kuasa una wosingangasu wotemo, ma orasi he idumuka done o dunia ma qokuka o bare asa imasidiado so o ino ihiwa. (O bare magena lo idadi ma orasi o Kladius wokolano.) 	 که یکی از ایشان اغابوس نام برخاسته، به روح اشاره کرد که قحطی شدید درتمامی ربع مسکون خواهد شد و آن در ایام کلودیوس قیصر پدید آمد.


Qabolo de ngohi he tomanara kawa, sababu tadodiahika magena asa foloisi idala, de o taungu muruo naga ma simaka gena ngohi ka tooqosi. So ngohi manena aku tobusengi, de ka tooqo de toudo, de lo ka torarame bai!' 	 و نفس خود راخواهم گفت که‌ای جان اموال فراوان اندوخته شده بجهت چندین سال داری. الحال بیارام و به اکل و شرب و شادی بپرداز.


Duma yakokoro ona magena yangodu yosidoohawa. Ona yotagi moi-moi manga manaraka. Kanaga ma binuka yotagi manga doroka, de ma binukali yotagi manga manara ma somoaka. 	 ولی ایشان بی‌اعتنایی نموده، راه خود را گرفتند، یکی به مزرعه خود و دیگری به تجارت خویش رفت.


Ma orasi magena de asa o bi nyawa yangodu Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, ikelelo tahino touti o lobi-lobi ma rabaku de to Ngohi Ai mulia ma siwa tomasisaoka de Ai kuasa ma buturu. 	 و آنگاه پسر انسان را خواهند دید که بر ابری سوار شده با قوت و جلال عظیم می‌آید.


Komagena so kanaga ngini bilasu de nia cawaro la ma ngale aku niaeto o haiwani magena ma gegeto ngai muruo. O gegeto magena kanaga o nyawa womatengo awi ronga ena gena 666. 	 در اینجا حکمت است. پس هر‌که فهم دارد، عدد وحش را بشمارد، زیرا که عددانسان است و عددش ششصد و شصت و شش است.


De lo o Iblis wakokulai una magena asa wiumoku o uku ma talaga ma rabaka, so wisidutupu de o walira. Kugena lo o haiwani ilalago de o nabi wokokulai ona lo yaumo qabolo. Komagena so ona magena o putu de o wange asa yasangisara sidago ka sidutu ikakali. 	 و ابلیس که ایشان را گمراه می‌کند، به دریاچه آتش و کبریت انداخته شد، جایی که وحش و نبی کاذب هستند؛ و ایشان تا ابدالابادشبانه‌روز عذاب خواهند کشید.


De kagena de Una asa wasiwuwu onaka, de wotemo, "O Gurumi Qatetebi manena hika ngini niaqehe qaloha to ngini nia sininga ma rabaka. 	 و چون این را گفت، دمید وبه ایشان گفت: «روح‌القدس را بیابید.


Duma ma orasi Ngohi manena tooho kali isosone manga sidongirabano, de Ngohi asa totagi toqoma o Galilea ma tonaka." 	 اما بعد از برخاستنم، پیش از شمابه جلیل خواهم رفت.


Ngohi totemo komagena, sababu ngohi ai edekati ma ngale upa o nyawa manga dupa gena tamote. Hiwa! To ngohi ai edekati ma ngale o Gikimoi masirete Awi dupa gena tamote. Upa sidago o bi moi-moi ngohi taaaka gena, kanaga ai edekatika ma ngale o nyawa gena ka ngohi idupa. Nakoso to ngohi ai edekati la komagena, de ngohi ma Kristus Awi leleani moi isowo. 	 آیا الحال مردم را در رای خود می‌آورم؟ یا خدا را یا رضامندی مردم را می طلبم؟ اگر تابحال رضامندی مردم رامی خواستم، غلام مسیح نمی بودم.


Manga sidongirabaka kanaga ongo Maria Magdalena, ongo Maria o Yakobus de o Yoses manga awa, de lo o Zebedeus ma peqeka. 	 که از آن جمله، مریم مجدلیه بود و مریم مادر یعقوب ویوشاء و مادر پسران زبدی.


De ma orasi ona o kolano moi imagolo o Gikimoika, so witide o Saul o Kis ma ngopa, o Benyamin awi nyawano, so wokolano ma deka o taungu moruha. 	 و از آن وقت پادشاهی خواستند و خدا شاول بن قیس را ازسبط بنیامین تا چهل سال به ایشان داد.


Ngone o nyawa nakoso kanaga pomanara so o gaji pamake, de nanga siningaka akuwa potemo, "Ai gaji manena o ngongike moi." Duma potemo, "Manena upa ka o ngongike moi, duma ai manara ma gaji so bilasu tamake." 	 لکن برای کسی‌که عمل می‌کند، مزدش نه ازراه فیض بلکه از راه طلب محسوب می‌شود.


Kagena de o Petrus wotemo, "Ngohi tanakowa o kia ngona notetemo gena!" O orasi magena qabolo una ka wobicarasi, de o toko isore, 	 پطرس گفت: «ای مردنمی دانم چه می‌گویی؟» در همان ساعت که این رامی گفت خروس بانگ زد.


Kagena de o Yesus o ngopa-ngopa magena waaso de wotemo Awi muri-murika, "Niaqohaka, la o bi ngopa ona magena yahino Ngohino. Upa lo niafati de lo niasimahawa. Sababu o bi nyawa imatero maro o ngopa ona manena asa yaaku iwosa o Gikimoi Awi paretaka. 	 ولی عیسی ایشان را خوانده، گفت: «بچه‌ها را واگذارید تا نزد من آیند و ایشان را ممانعت مکنید، زیرا ملکوت خدا برای مثل اینها است.


So nako komagena, ona manga sala ilamo, sababu ona ma Kristus he iwipiricaya kawa. 	 و ملزم می‌شوند ازاینکه ایمان نخست را برطرف کرده‌اند؛


Sababu ma ngale ma Kristus Awi manara gena, bai o Yahudika de lo o Yahudika yasowo, ngone inangodu gena de o Gurumi Qatetebi ma kuasa aku pobicara o Baba Gikimoi Awi simaka. 	 زیرا که بوسیله او هر دو نزد پدر در یک روح دخول داریم.


O orasi magena de o Yesus Awi muri-muri yahino Unaka, de yotemo, "Jou, nakoso o Gikimoi Awi pareta ma rabaka, de nagoona foloi ilamo." 	 در همان ساعت، شاگردان نزد عیسی آمده، گفتند: «چه کس در ملکوت آسمان بزرگتر است؟»


Nimasidodiahi! Ngohi asa ngini tinisingangasu o kia naga moi o nyawa yananako waasi de o orasi manena o Gikimoi kanaga wonasimane ngoneka. Done ma orasi o Jou Yesus wahino kali gena, ngone posone inangodu waasi, de ngaroko poohosi eko posoneka, duma inangoduka asa o rohe qamomuane pamake. 	 همانا به شماسری می‌گویم که همه نخواهیم خوابید، لیکن همه متبدل خواهیم شد.


De kagena o nyawa yadadala o ili magena yoise, de ona yamuruo naga itemo, "Wewe! O ili magena nagala o diwotu." De ma binukali itemo, "Hiwa! Magena nagala o malaikat ibicara Unaka." 	 پس گروهی که حاضر بودند این را شنیده، گفتند: «رعد شد!» ودیگران گفتند: «فرشته‌ای با او تکلم کرد!»


Sababu o Herodes wanako o dooma gena o Yahudika manga roriri yodupa, so ma orasi o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame de una wasulo kali la o Petrus iwitago. 	 و چون دید که یهود را پسند افتاد، بر آن افزوده، پطرس رانیز گرفتار کرد و ایام فطیر بود.


Una magena nowisidailako o bi nyawa yangoduka. 	 که آن راپیش روی جمیع امت‌ها مهیا ساختی.


una magena niwisisupu de niwisidoa kasi o Iblis awi kuasa ma rabaka. Hika niaaka komagena, la ma ngale una awi rohe asa isangisara la tongongano una womatoba de womatoduba, so done ma orasi o Jou Yesus Awi wange imasidiado de awi jiwa gena aku isalamati. 	 که چنین شخص به شیطان سپرده شود بجهت هلاکت جسم تا روح در روز خداوند عیسی نجات یابد.


Ma deka o ngoosa motoha o nyawa ona magena o ngeko imasisari ma ngale isone, duma ngaroko komagena ona magena isonewa. 	 و در آن ایام، مردم طلب موت خواهند کرد و آن را نخواهند یافت و تمنای موت خواهند داشت، اما موت از ایشان خواهدگریخت.


O Yesus witemo unaka, "Nakoso nomode la o Gikimoi Awi dodara ma manara gena naaka itiai, de ngona gena notagi kasi la ani kia bato nosiija de ma pipi o nyawa isususaka nasitoku, la ngona asa namake o arata ma duhutu o sorogaka. Qaboloka, de nahino la noimote Ngohi." 	 عیسی بدو گفت: «اگر بخواهی کامل شوی، رفته مایملک خود رابفروش و به فقراء بده که در آسمان گنجی خواهی داشت؛ و آمده مرا متابعت نما.»


De upa sidago ma ngale komagena so ka ngohi masirete lo ai giliri tosimane. Hiwa! Duma ngohi ai giliri gena, tobaranika tosihabari qaputuru o Jou Yesus Kristus gena wisimaqe de witooma o sangahadika ma ngale o Gikimoi aku ngohi manena woisisalamati. So nako to ngohi ai sininga ma dupa gena, imaterowa de o nyawa o Gikimoi wihoholu to ona manga dupa, de komagena lo to ona manga sininga ma dupa imaterowa de to ngohi. 	 لیکن حاشا ازمن که فخر کنم جز از صلیب خداوند ما عیسی مسیح که بوسیله او دنیا برای من مصلوب شد و من برای دنیا.


Iqoma gena o bobita o Gikimoino tanako waasi, so ngohi masirete ai oho ma rabaka imatero maro ai dorou ihiwa. Ngaroko komagena, duma ma orasi ngohi asa o bobita gena tanako, de ai dupa qatotorou aku isikelelo sidago ai sininga ma rabaka itemo, "Ce! Ngohi gena o Gikimoi Awi simaka igogou kanaga de ai dorouka bai! So igogou Una ngohi woihike woholu o oho ka sidutu ikakali." 	 و من از قبل بدون شریعت زنده می‌بودم؛ لکن چون حکم آمد، گناه زنده گشت و من مردم.


Duma ma kapita Lisias mia gia ma sohano wikooraka. 	 ولی لیسیاس مین باشی آمده، او را به زور بسیار ازدستهای ما بیرون آورد،


Ma nonomasi una gena o nonako moi wahikeka, wotemo komanena, "O nyawa naguuna ngohi towihahame gena, Una magena qabolo. Una niwitago de niwingaho, de lo niwijaga nisidodiahi." 	 و تسلیم‌کننده او بدیشان نشانی داده، گفته بود: «هر‌که را ببوسم، همان است. او را بگیرید و با حفظ تمام ببرید.»


O gisisi ma binuka itutura o tona qatetetoka ioho duma qamalaika, gena imatero bato o nyawa yoise o habari qaloloha de gila-gila yaqehe de manga sininga isosanangi. 	 و آنکه بر سنگلاخ ریخته شده، اوست که کلام را شنیده، فی الفور به خشنودی قبول می‌کند،


Kagena de o Sabat ma wange ma simaka o kota ma nyawa magena he yangodu yahino imatolomu o puji ma tahuka la isigise o Jou Awi demo. 	 اما در سبت دیگر قریب به تمامی شهر فراهم شدند تا کلام خدا را بشنوند.


Una magegena o Gikimoi asa wisulo la wosone de Awi au ikopola, ma ngale ngone nanga dorou aku yapiki. Nakoso o Jou Yesus nanga dagali powipiricaya, de o Gikimoi aku ngone wonasiapongu. Komagena Una waaka la ma ngale ngone wonasikelelo igogou Una womanara itiai, ma orasi iqomaka ma Kristus wahino wosone waasi, de o Gikimoi wosabari so ma ngale o nyawa manga dorou gena wafanggali waasi. 	 که خدا او را از قبل معین کرد تا کفاره باشد به واسطه ایمان به وسیله خون او تا آنکه عدالت خود را ظاهر سازد، به‌سبب فرو گذاشتن خطایای سابق در حین تحمل خدا،


So ngini de nia manara masirete nimangaku igogou kiaka to ngini nia ete de nia topora manga gogoho gena niamote. Ona gena o bi nabi iqoqomaka yatooma, de ngini manena asa niaaka so manga boosu magena qaloha. 	 پس به‌کارهای پدران خود شهادت می‌دهید و از آنها راضی هستید، زیرا آنها ایشان را کشتند و شما قبرهای ایشان را می‌سازید.


Done ma wangeka o nyawa yangodu manga loha de manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali itotiai, de o Niniweka ma bi nyawa yasioho kali dede ngini o bi nyawa o orasi manena, de ona magena lo asa ngini inisisala. Sababu iqomaka, ma orasi ma nabi Yunus awi demo yoise, de ona magena manga dorouno imatoba de imatodubaka. Duma kanaga nia sidongirabaka o orasi manena wimoi foloi wolamo de ma nabi Yunus. 	 مردمان نینوا درروز داوری با این طایفه برخاسته، بر ایشان حکم خواهند کرد زیرا که به موعظه یونس توبه کردند واینک بزرگتری از یونس در اینجا است.


Ona yabui ma ngale yafanggali de o dorou ma boboloi ona magena ka cawali yosininga manga rohe ma dupa masirete, ena gena manga nyafusu ma dorou yamote so manga sininga qafaja de lo o nyawa yangodu ipopareta gena yasiceke. O guru ikokulai ona magena imacaralamo ifoloi de ibarani so ipopareta o sorogaka gena yasibicara qatorou. 	 خصوص آنانی که در شهوات نجاست در‌پی جسم می‌روند وخداوندی را حقیر می‌دانند.


So kagena de una wopipilo asa wasango kali, wotemo onaka, "Icala! Ngohi ai hairani ifoloika sidago kangano igogou tobicara, duma tohairani ifoloi so taakuwa tobicara. Una waaka so ngohi taaku tomasigeleloka duma, ce, ngini nitemo Una magena Awi sihino nianakowa. 	 آن مرد جواب داده، بدیشان گفت: «این عجب است که شما نمی دانید از کجا است وحال آنکه چشمهای مرا باز کرد.


So o deruku youti waasi, de wikokitoka una wakelelo ona magena so womagogora wahoko o Yesusko, de wosuba wobukuku. 	 چون عیسی را از دور دید، دوان دوان آمده، او را سجده کرد،


De kagena asa ngohi tanako una iwikalaki gena sababu yodupa iwisano ma ngale o Yahudika manga bobita, duma ona iwikalakiwa ma ngale o dorou moi waaka so bilasu o buika wisingosa eko witooma. 	 پس یافتم که در مسائل شریعت خود از او شکایت می‌دارند، ولی هیچ شکوه‌ای مستوجب قتل یا بند نمی دارند.


Nakoso ma ngale ngini gena ngomi lo miangongano qaputuru. Sababu o sangisara kiaka imatero de ngomi miamamakeka, magena ngini lo niamake, so ngomi mianako imatero maro de ngomi komagena igogou o Gikimoi lo asa to ngini nia sininga wosiputuru. 	 و امید ما برای شما استوار می‌شودزیرا می‌دانیم که چنانکه شما شریک دردهاهستید، همچنین شریک تسلی نیز خواهید بود.


La o raki ma duhutu una magena wisidingo kali o nyawa wogogilalo moili. Duma una magena lo yomomanara ona magena wingangapo kali, gila-gila witotadi de widodoa so wisulo una lo woliho ka womamuruoye. 	 پس غلامی دیگر روانه نمود. او را نیز تازیانه زده بی‌حرمت کرده، تهی‌دست بازگردانیدند.


De tosango kali, igogou komagenawa bai! Ngaroko o nyawa yangodu-ngodu yatodamato, duma o Gikimoi gena salalu Awi jaji wosiganapu. Kanaga Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "Jou, Ani demo moi-moi gena o nyawa itemo qangodu itiai. Nako Ngona inikalaki, salalu nasinako Ngona notiai." 	 حاشا! بلکه خدا راستگو باشد و هر انسان دروغگو، چنانکه مکتوب است: «تا اینکه درسخنان خود مصدق شوی و در داوری خودغالب آیی.»


Ona yabuika, sababu iqoqoma-qomaka ona iholu iwisigise o Gikimoi ma orasi o Nuh ka woohosi. O orasi magenaka, de ma deka idodooha una o deru ilalamo gena waakasi, de o Gikimoi Awi sabari foloisi wosikuru wodamaha la o nyawa ma binuka gena aku imatoba de imatoduba. Duma iholu so o taufani imasidiado, de o ake idola foloi ilamo so yangodu yalutuka, so ka cawali o nyawa yatupaange ipane o deru ma rabaku so ka ona magena isalamati. 	 که سابق نافرمانبردار بودندهنگامی که حلم خدا در ایام نوح انتظار می‌کشید، وقتی که کشتی بنا می‌شد، که در آن جماعتی قلیل یعنی هشت نفر به آب نجات یافتند،


So wanako qangoduka magena, de o Petrus wotagi ongo Mariaka o Yohanes, iwisiaso lo o Markus, ma awa ami tahuka. Kagena o nyawa yadala imatolomuno so isumbayang. 	 چون این را دریافت، به خانه مریم مادریوحنای ملقب به مرقس آمد و در آنجا بسیاری جمع شده، دعا می‌کردند.


Qabolo de ona yogila-gila yakahika o doku ma somoaka. 	 زیرا که پسر انسان نیامده است تا جان مردم را هلاک سازد بلکه تانجات دهد.» پس به قریه‌ای دیگر رفتند.


Ngini ningodu nipipiricayaka maro ka ngomi. Sababu ma Yesus Kristus gena nanga Gikimoi de Una lo nanga dorouno wonasisosalamati, Una magena Awi sininga itotiai, so maro ngomi komagena lo ngini winitide la o loha foloisi ilamo winihike, la ma ngale Una magegena ngini aku niwipiricaya. Ngohi, Simon Petrus, o surati tolelefo gena o leleani moi de o rasul moi o Yesus Kristus woisitatapuka. 	 شمعون پطرس، غلام و رسول عیسی مسیح، به آنانی که ایمان گرانبها را به مساوی مایافته‌اند، در عدالت خدای ما و عیسی مسیح نجات‌دهنده.


Ngohi manena o Gikimoi waaka ai sininga itiaika, so o Yahudika manga bobita o Gikimoino todongosaka de tamote kawa, komagena so upa ngohi tamote kali ma ngale ai sininga itotiai taaka. Imatero maro o tahu moi tarubaka so ioko kawa, duma done ngohi tosigoko kali. Nakoso ngohi taaka komagena de igogou ngohi maro o sala moi asa taakaka. 	 زیرا اگر باز بنا کنم آنچه راکه خراب ساختم، هرآینه ثابت می‌کنم که خود متعدی هستم.


Kagena de o Yesus woade-ade ma ngale o poci imatero de o Gikimoi Awi habari qaloloha, de wotemo onaka, "Ngini o poci niatupuka de niaaho gena, upa o kula nisitalakeka, eko upa o dangi ma litimika niahado, duma bilasu niahado o poci ma dadamika la ma nita yakelelo. 	 پس بدیشان گفت: «آیا چراغ را می‌آورند تازیر پیمانه‌ای یا تختی و نه بر چراغدان گذارند؟


Qaboloka de o Yesus watemo Awi muri-murika, "Done ma orasi asa imasidiado, de ngaroko ka o wange moi lo ngini foloi niodupa Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, nikelelo kali, duma ngini asa Ngohi nikelelo kawa. 	 و به شاگردان خود گفت: «ایامی می‌آید که آرزو خواهید داشت که روزی از روزهای پسر انسان را بینید ونخواهید دید.


So Una wotemo, "Idodooha magena ani sano masirete, eko kanaga o nyawa ma somoa ma ngale Ngohi gena inisingangasu ngonaka." 	 عیسی به او جواب داد: «آیا تو این رااز خود می‌گویی یا دیگران درباره من به توگفتند؟»


O wange isigeto mia oho ma kurangi nomihike. 	 نان کفاف ما را روز به روز به ما بده.


Iwosa de o nyawa yangodu magena yododora manga ili yapoputuruka sababu mosoneka. Duma Una wobicara, "O ngopa manena mosonewa, duma mikioloka, so upa niari." 	 و چون همه برای او گریه وزاری می‌کردند او گفت: «گریان مباشید نمرده بلکه خفته است.»


O Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame he idumu, gena isironga lo o Paskah ma Wange ma Rarame. 	 و چون عید فطیر که به فصح معروف است نزدیک شد،


De lo womikelelo kagena o ngopeqeka mobabalo moi de mosususa lo mahino. Muna lo ami suba matota, kodo, cawali o pipi o tembaga o sengi sinoto. 	 و بیوه‌زنی فقیر را دید که دو فلس در آنجا انداخت.


Ma dodagi komagena so ona manga sininga asa qaputuru kali de ona lo yooqoka. 	 پس همه قوی‌دل گشته نیز غذا خوردند.


O Salmon de ma peqeka ongo Rahab manga ngopa yanau o Boas, o Boas de ma peqeka ongo Rut manga ngopa yanau o Obed, o Obed ma ngopa yanau o Isai, 	 وشلمون، بوعز را از راحاب آورد و بوعز، عوبیدرا از راعوت آورد و عوبید، یسا را آورد.


Wobicara komagena qaboloka, de womapuguku so wolelefo kali o tonaku. 	 و باز سر به زیر افکنده، برزمین می‌نوشت.


La ona yasinoto o deruku yopane de o paro magena lo itogu de iogoka. 	 و چون به کشتی سوار شدند، بادساکن گردید.


So ngaroko ngohi masirete o habari qaloloha ngini tinisihabari eko o rasul ma somoa lo inisihabarika gena, qadoohawa. Duma ma lamo gena o habari qaloloha magegena kanaga ngini niopiricayaka. 	 پس خواه من و خواه ایشان بدین طریق وعظمی کنیم و به اینطور ایمان آوردید.


Wingangapo qaboloka, de awi prajurit ona magena wisimaqe Unaka gena, o bi gota ma daara qatototopo gena yaaka koloko to Una Awi mahkota moi so Awi saheku isitalakeka. De lo o juba qauungu maro o bi kolanoka manga juba iwisitibaku. 	 و لشکریان تاجی از خار بافته برسرش گذاردند و جامه ارغوانی بدو پوشانیدند


Nagala o orasi saange ipasa de ma peqeka mowosa, duma muna magena manakowa o kia idadadika. 	 و تخمین سه ساعت گذشت که زوجه‌اش ازماجرا مطلع نشده درآمد.


Wasinako igogou, nakoso ona Ngohi ipiricayawa gena, ma ngale manga dorou. 	 اما بر گناه، زیرا که به من ایمان نمی آورند.


Duma ona gena o Farisika de o bi guru agama kanaga manga sininga ma rabaka itemo, "Wobarani bolo! Wotemo woluluguka, 'Ani dorou tahoi.' Ngone panako ka cawali o Gikimoi aku o dorou wahohoi, so Awi demo magenena ma meta o Gikimoi wisiceke." 	 آنگاه کاتبان و فریسیان در خاطر خود تفکرنموده، گفتن گرفتند: «این کیست که کفر می‌گوید. جز خدا و بس کیست که بتواند گناهان رابیامرزد؟»


De o bi nyawa ileleleani ona magena bilasu manga peqeka ka imatengo de upa o ngopeqeka ma somoa yadupali, de lo bilasu manga ngopa-ngopa de manga tahu ma raba yaaturu qaloha. 	 و شماسان صاحب یک زن باشند و فرزندان و اهل خانه خویش را نیکو تدبیرنمایند،


Ngomi manena de mia lako masirete misikeleloka o bi moi-moi o Yesus waaaka o Yerusalem ma kotaka de ma binukali o Yahudi ma nyawa manga dokuka. Igogou, ona magena iwisidasangahadi de witoomaka. 	 و ماشاهد هستیم بر جمیع کارهایی که او در مرزوبوم یهود و در اورشلیم کرد که او را نیز بر صلیب کشیده، کشتند.


Magena de o Paulus de o Barnabas o puji ma tahu magenaka yodongosa waasi, de o bi nyawa kagenadahu yagolo kali la tanu o Sabat ma simaka, de ona yasinoto yahino la o habari maro komagena yasingangasu kali. 	 پس چون از کنیسه بیرون می‌رفتند، خواهش نمودند که در سبت آینده هم این سخنان را بدیشان بازگویند.


Awi sangahadi ma qokuka yalefo o galaki ma demo itemo: UNA MANENA O YAHUDIKA MANGA KOLANO. 	 و تقصیر نامه وی این نوشته شد: «پادشاه یهود.»


Mutuwade Una wotemo kali onaka, "Igogou! Ngini lo done asa niaudo o sangisara de o sone ma udo-udo, maro o kia Ngohi asa tauudo gena. Duma ma ngale nagoona asa imatami Ai girinaka eko Ai gubalika, magena Ngohi Ai hakuwa so tositatapuwa. Magena maha de Ai Baba, sababu Una ka wanako de wositatapuka nagoona asa imatami o riho magegenaka." 	 ایشان را گفت: «البته از کاسه من خواهیدنوشید و تعمیدی را که من می‌یابم، خواهید یافت. لیکن نشستن به‌دست راست و چپ من، از آن من نیست که بدهم، مگر به کسانی که از جانب پدرم برای ایشان مهیا شده است.»


De nagala kanaga o nyawa lo itemo kali, "Idodooha, o Yahudika ma nyawa ona magena o habari ma ngale ma Kristus gena yosihodaka, eko hiwa." De ngohi asa tosango igogou yosihodaka, duma ona lo yoholu isigise. Sababu ma ngale o Yahudika ma nyawa yasowo ona lo o habari qaloloha gena yosihodaka, magena o Musa woqoma wosingangasu, ma orasi o Gikimoi Awi demo o Israelka ma nyawa gena walefo kanaga itemo, "Ngohi asa taaka niasihomu de niadoosa o Yahudika yasowo, ona magenaka lo nitemo o nyawa yofufuma o bangsa lo yasowo." 	 و می‌گویم آیا اسرائیل ندانسته‌اند؟ اول موسی می‌گوید: «من شما را به غیرت می‌آورم به آن که امتی نیست و بر قوم بی‌فهم شما را خشمگین خواهم ساخت.»


O tonaka maena ioho masirete so isisupu ma noma-noma ma uma, bolo de ileru, de lo isopo. 	 زیرا که زمین به ذات خودثمر می‌آورد، اول علف، بعد خوشه، پس از آن دانه کامل در خوشه.


de o Yason awi tahuka ona wasidodogu. De ona yangodu ma Kaisar Roma awi bobita yotilaku de ona itemo kanaga o kolano wilalamo moisi, Una magena Awi ronga o Yesus." 	 و یاسون ایشان را پذیرفته است وهمه اینها برخلاف احکام قیصر عمل می‌کنند وقایل بر این هستند که پادشاهی دیگر هست یعنی عیسی.»


Ngini masirete nianakoka, ma moi waasi ma ngale ngohi ai oho ma kurangi gena ngini tinisimoku. Duma kanaga o nyawa itemo, ngohi gena tinisihahaga maro o nyawa icocawaro moi. Ona lo itemo ngohi ngini tinikulaika la o pipi tomamake. 	 اما باشد، من بر شما بار ننهادم بلکه چون حیله گر بودم، شما را به مکر به چنگ آوردم.


Manena nginika o surati moi ngohi tolefo. Igogou, ngini gena o Gikimoi winidododaraka de lo winihihirika ma ngale nidadi to Una Awi nyawa masirete. Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de nanga Jou Yesus Kristus tanu inidogo nginika o laha ifoloi, la nia sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 به همه که در روم محبوب خدا و خوانده شده و مقدسید، فیض و سلامتی از جانب پدر ما خدا و عیسی مسیح خداوند بر شما باد.


Mutuwade mia dodiao nipipiricaya, ngini bilasu niopiricaya de nimasigocoho qaputuru o dodoto itotiai kiaka ngomi minidotoka, bai o dodoto misibobicaraka bai lo o dodoto mialelefoka. 	 پس‌ای برادران، استوار باشید و آن روایات را که خواه ازکلام و خواه از رساله ما آموخته‌اید، نگاه دارید.


Duma o Yahudika manga rarame moi isironga o Dadaru ma Rarame magena he idumuka. 	 و عید یهود که عید خیمه‌ها باشد نزدیک بود.


O nyawa nagoona la kanaga yosigise to Ngohi Ai demo de lo Ai Baba iwipiricaya kekiaka Una woisulo so Ngohi tahino, ona magena kanaga o oho ka sidutu ikakali gena yamake de yasisala kawa. Ena gena, ona dede o Gikimoi imakitinga kawa de yamake o oho ka sidutu ikakali bai! 	 آمین آمین به شما می‌گویم که ساعتی می‌آید بلکه اکنون است که مردگان آواز پسر خدارا می‌شنوند و هر‌که بشنود زنده گردد.


So nakoso igogou o Daud wiaso Una awi Jou, done imaaka idodooha so ona itemo, o Salamati ma Kolano Awi aheli ma sihino o Daudno." 	 پس هرگاه داود او را خداوند می‌خواند، چگونه پسرش می‌باشد؟»و هیچ‌کس قدرت جواب وی هرگز نداشت و نه کسی از آن روز دیگرجرات سوال کردن از او نمود.


De komagena hika ngohi lo nisisumbayang Unaka, la tanu Una asa o demo woihike, ma ngale ngohi aku tobarani tasingangasu o nyawaka o habari qaloloha, kiaka ma orasi iqoqomaka o Gikimoi wosimane waasi. 	 و برای من نیز تا کلام به من عطا شود تا باگشادگی زبان سر انجیل را به دلیری اعلام نمایم،


Magena de wileleleani ona magena yotagi o bi ngekoka, la o nyawa yamamake yangodu yatolomu, ngaroko o nyawa ma loha eko o nyawa ma dorou gena, qadoohawa. So ma duduuruka de ma rarame ma tahu magena asa iwedoka de o nyawa yakokoro. 	 پس آن غلامان به‌سر راهها رفته، نیک و بد هرکه را یافتند جمع کردند، چنانکه خانه عروسی ازمجلسیان مملو گشت.


Ngohi tanakoka o riho kiaka ngini nigoge gena o riho o Iblis wopoparetaka. De ngaroko ma orasi to ngini nia sidongirabaka gena kiaka o Iblis wogogeka de o Antipas una Ai dodoto wosihabari womatoguwa so witoomaka, duma to Ngohi Ai dodoto gena niawosawa de ngini niapiricaya qaputurusi Ngohika. 	 اعمال و مسکن تو را می‌دانم که تخت شیطان در آنجاست و اسم مرا محکم داری و ایمان مراانکار ننمودی، نه هم در ایامی که انطیپاس شهیدامین من در میان شما در جایی که شیطان ساکن است کشته شد.


La ma baba de ma awa wikelelo Una, de ona yohairani, de ma awa motemo Unaka, "Ce! Ai ngopa, qadoohaso nomiaka komanena! O wange saange qabolo ngomi mia sininga isusa minisari Ngona." 	 چون ایشان او را دیدند، مضطرب شدند. پس مادرش به وی گفت: «ای فرزند چرا با ماچنین کردی؟ اینک پدرت و من غمناک گشته تو را جستجو می‌کردیم.»


Magena de o Yesus wotagi o Yairus wimote. De o nyawa yadadala lo imote de o Yesus iwisidehelo. 	 پس با او روانه شده، خلق بسیاری نیز از پی او افتاده، بر وی ازدحام می‌نمودند.


Ngohi tongongano o Baba Gikimoi de o Jou Yesus Kristus ngini ai dodiao nipipiricaya nia sininga yaaka so foloisi isanangi, de lo nia dodara de nia piricaya gena qangodu yosiputuru kali. 	 برادران را سلام و محبت باایمان از جانب خدای پدر و عیسی مسیح خداوند باد.


Ma orasi o Mahkamah Agama ma nyawa iise to ona manga demo magena, de ona ifoloi yatoosa so imatekefakati la tanu o bi rasulka magena yatooma. 	 چون شنیدند دلریش گشته، مشورت کردند که ایشان را به قتل رسانند.


Ngone panako komagena, sababu ma ngale ona magena iqomaka o Gikimoi wanakoka de lo to Una Awi dupa so wositatapu qaboloka, bilasu ona idadi imatero maro Awi Ngopa masirete, so ona magena maro ma Ngopa Awi nonongoru, de nako ona de ma Ngopa gena, Una magena foloisi wolamo. 	 زیرا آنانی را که از قبل شناخت، ایشان را نیز پیش معین فرمود تا به صورت پسرش متشکل شوند تا او نخست زاده ازبرادران بسیار باشد.


Ma faida ihiwa ona isuba Ngohika, sababu ka to nyawa manga adati de manga galepu gena yadoto, itemo magena koloko to Ngohi Ai bobita!' " 	 پس عبادت مرا عبث می‌کنند زیرا که احکام مردم رابمنزله فرایض تعلیم می‌دهند.»


Ma gola komagena so ngohi togolo hika ngini nia sininga nisirimoi, de ngini gena nimatekedodara moi de moika, de lo to ngini nia sininga ma meta gena ka ka moi. De tanu magena niaaka la ai sininga ifoloi qanali. 	 پس خوشی مرا کامل گردانید تابا هم یک فکر کنید و همان محبت نموده، یک دل بشوید و یک فکر داشته باشید.


so bilasu o Yudas witagali la waaka o rasul ma manara magena. Sababu o manara magena o Yudas wodongosaka, so ma ngale magegena asa ma fanggali wamake, ena gena o sangisara ikokakali ma rihoka." 	 تا قسمت این خدمت و رسالت رابیابد که یهودا از آن باز افتاده، به مکان خودپیوست.»پس قرعه به نام ایشان افکندند وقرعه به نام متیاس برآمد و او با یازده رسول محسوب گشت.


Duma o Paulus woholu de wogolo wotemo, 'Nakoso yaaku, de ngohi kanena o bui ma raba kasi sidago lo ai hali manena bilasu ma Kaisar Roma asa watailako la wahakim.' Ma sababu magena so ngohi tapareta la wijajaga kasi, sidago o orasi qaloloha moi tamake de asa una magena towisidingo kadoka ma Kaisar Romaka." 	 ولی چون پولس رفع دعوی کرد که برای محاکمه اوغسطس محفوظ ماند، فرمان دادم که او را نگاه بدارند تا او را به حضورقیصر روانه نمایم.»


Upa sidago ngini gena inikulaika. Hika nisosininga! Nakoso ngone pomadodiao dede o nyawa ma dorouka, igogou ngone done to ona manga gogoho asa pamote. Ma ngale gena, nakoso ngini niamote o nyawa la kanaga itemo isosone done yasioho kawa, de ngini gena asa inikulaika. 	 فریفته مشوید معاشرات بد، اخلاق حسنه را فاسد می‌سازد.


Ngonaka tonisingangasu igogou, ngona gena o bui ma tahu ma rabano akuwa nosupu, nakoso nibobangu gena nofangu qamata waasi." 	 هرآینه به تو می‌گویم، که تا فلس آخر را ادا نکنی، هرگز از آنجا بیرون نخواهی آمد.


Kagena o wange isigeto-geto o Gikimoi Awi Tahuka Una wodoto. O imamka ma bi sahe, de o bi guru agama, de lo o Yahudika manga roriri magena o ngeko isisari la o Yesus witago de witooma, 	 و هر روز در هیکل تعلیم می‌داد، اما روسای کهنه و کاتبان و اکابر قوم قصدهلاک نمودن او می‌کردند.و نیافتند چه کنندزیرا که تمامی مردم بر او آویخته بودند که از اوبشنوند.


sababu ngone gena maro to Una Awi rohe masirete. 	 زانرو که اعضای بدن وی می‌باشیم، از جسم و از استخوانهای او.


Duma o Yudea ma daeraka gena o Herodes ma ngopa moi awi ronga o Arkhelaus gena wokolanoka ma baba witagali. Magena igogou so o Yusuf gena wogiise de wanakoka, so wimodo upa sidago o Arkhelaus o ngopa magena witooma. Ma sababu magegena so o Jou Awi malaikat moili yahino o Yusuf awi doguruga ma rabaka wisingangasu la ona o tahu ma raba moi imasirese kali, so itagi yakahika o Galilea ma tonaka, 	 و آمده در بلده‌ای مسمی به ناصره ساکن شد، تا آنچه به زبان انبیا گفته شده بود تمام شود که «به ناصری خوانده خواهد شد.»


De ona itagi so o Yesus he widumuka, de Una asa wotemo o Natanaelka, "Kanaga o nyawa moi una o Israelka ma nyawa, una magena ka wotiai de lo awi siningaka o gulai moi lo ihiwa." 	 و عیسی چون دید که نتنائیل به سوی او می‌آید، درباره اوگفت: «اینک اسرائیلی حقیقی که در او مکری نیست.»


So ona yowosa o boosu ma rabaka, we, yamakewa o Jou Yesus Awi sone ma bake. 	 چون داخل شدند، جسد خداوند عیسی را نیافتند


Komagena so ma ngale to ngone moi-moi nanga manara gena bilasu poqohaka, la done asa o Gikimoi wahiri. 	 پس هریکی از ما حساب خود را به خدا خواهد داد.


Magena de Una Awi demo de Awi simodoto ma ngale gena kanaga isingangasu waasi so ona yanakowa, duma ona yamodo so yododato imasano Unaka. 	 ولی این سخن را درک نکردند و از ایشان مخفی داشته شد که آن را نفهمند و ترسیدند که آن را از وی بپرسند.


Sababu ngohi tanako qaboloka, kanaga to ngini nia gaeli gena foloisi qaputuru la ona niariwo, de nia giliri tosimane qabolo o Makedonia ma nyawaka. Ngohi totemo onaka, "Nanga dodiao ipipiricaya o Akhayaka ona magena o taungu ipapasaka isidailako qabolo so manga roriwo o pipi gena yahikeka." De ngini nia sininga ma loha la nihike gena ona yoiseka, de ona o Makedoniaka yasigaro la yadadala lo yomode o roriwo o pipi yohike. 	 چونکه دلگرمی شما را می‌دانم که درباره آن بجهت شما به اهل مکادونیه فخر می‌کنم که ازسال گدشته اهل اخائیه مستعد شده‌اند و غیرت شما اکثر ایشان را تحریض نموده است.


Kagena de o nyawa wopipilo magena awi baju wosipaka de tai-tai womaoko so wotagi o Yesuska. 	 درساعت ردای خود را دور انداخته، بر پا جست ونزد عیسی آمد.


Komagena so Ngohi totemo nginika, o kaya o dunia manenaka ngini bilasu niapake la o nyawa niariwo, ma ngale ma orasi done o kaya magena isisaka, de ngini manena asa niqehe qaloha o riho ikokakalika kagena o sorogaka. 	 و من شمارا می‌گویم دوستان از مال بی‌انصافی برای خودپیدا کنید تا چون فانی گردید شما را به خیمه های جاودانی بپذیرند.


Upa nojai-jai la o nyawa nasitatapu ona yodadi o nyawa ipipiricaya manga bobareta. Sababu o nyawa kanaga de manga dorou pakokelelo, so ngaroko patailako waasi de manga dorou magena aku pakelelo. Duma kanaga lo o nyawa de manga dorou pakokelelo waasi, so bilasu patailako iqoma de manga dorou magena asa pakelelo. 	 گناهان بعضی آشکار است و پیش روی ایشان به داوری می‌خرامد، اما بعضی را تعاقب می‌کند.و همچنین اعمال نیکو واضح است وآنهایی که دیگرگون باشد، نتوان مخفی داشت.