De komagena lo yanau gena ka imaketeroli de o ngopeqeka, so ona de o ngopeqeka imatekesikiidu kawa maro kiaka o nyawa nanga galepu, so lebelaha ka awi sininga ma dupa qatotorou so womasikiidu de awi dodiao yanau moi, yaaka komagena so maqe imakihike sidago lo bilasu yamake manga dorou ma fanggali, gena manga sininga ma rabaka asa foloisi qatorou. 	 و همچنین مردان هم استعمال طبیعی زنان را ترک کرده، از شهوات خود با یکدیگرسوختند. مرد با مرد مرتکب اعمال زشت شده، عقوبت سزاوار تقصیر خود را در خود یافتند.


So ma dongoho magena de o Efesus ma nyawa yamuruo naga o habari ma ngale o bi nyawa o Yesus wasisalamati gena yoise iholu, so ona asa isigoko o gangamo ilalamo moi. 	 در آن زمان هنگامه‌ای عظیم درباره طریقت بر پا شد.


De lo o Gikimoi wisioho o Yesus o sone ma rabano de nakoso Una magegena Awi Gurumi kanaga wogoge nia sininga ma rabaka, de igogou Una o Gikimoi done ngini o sone ma rabano lo asa aku winisioho kali. 	 و اگر روح او که عیسی را ازمردگان برخیزانید در شما ساکن باشد، او که مسیح را از مردگان برخیزانید، بدنهای فانی شمارا نیز زنده خواهد ساخت به روح خود که در شماساکن است.


Ai dodiao nipipiricaya, ma ngale ngini gena o bobita o Gikimoino magena igogou nianako qaboloka, so tanu niosininga o nyawa la kanaga o bobita gena bilasu yaaka ma deka maro kiaka ona magena ka yoohosi. 	 ای برادران آیا نمی دانید (زیرا که با عارفین شریعت سخن می‌گویم ) که مادامی که انسان زنده است، شریعت بر وی حکمرانی دارد؟


Duma hika o bi moi-moi nakokelelo magena nalefo kasi, bai o bi moi-moi idadadi o orasi manena naga bai lo o bi moi-moi asa idadadi o orasi ma simaka. 	 پس بنویس چیزهایی را که دیدی و چیزهایی که هستند و چیزهایی را که بعد از این خواهند شد،سر هفت ستاره‌ای را که در دست راست من دیدی و هفت چراغدان طلا را. اما هفت ستاره، فرشتگان هفت کلیسا هستند و هفت چراغدان، هفت کلیسا می‌باشند.


La Una womatinga sutu ikuruka, de o tonaku wobukuku de wosumbayang. Awi gogolo ma rabaka tanu witide la iwisitilaku o sone ma ngeko manena. 	 و قدری پیشتر رفته، به روی بر زمین افتاد ودعا کرد تا اگر ممکن باشد آن ساعت از او بگذرد.


De maro o kia o Gikimoi wojajika, o Daud una manena awi ngopa de awi danoku asa o Gikimoi witide kali o Yesus la ma ngale o Israel ma nyawa wasisalamati. 	 و از ذریت او خدابرحسب وعده، برای اسرائیل نجات‌دهنده‌ای یعنی عیسی را آورد،


Duma qangodu magena idadi waasi, de ngini asa nitago, de nisangisara, de lo ningaho o bi puji ma tahuka de o bi buika. De lo ngini asa ningaho o kolanoka eko o bobaretaka ma sababu ngini to Ngohi Ai nyawa nimomote. 	 و قبل از این همه، بر شمادست اندازی خواهند کرد و جفا نموده شما را به کنایس و زندانها خواهند سپرد و در حضورسلاطین و حکام بجهت نام من خواهند برد.


Nakoso manena de ma gubernur woise, de maha ka ngomi asa miwibaja la o susa o kiawa idadi nginika." 	 وهرگاه این سخن گوش زد والی شود، همانا ما او رابرگردانیم و شما را مطمئن سازیم.»


O imamka ma bi sahe manga galaki idala ma ngale Una. 	 و چون روسای کهنه ادعای بسیار بر او می نمودند،


O Gikimoi ma Ngopa Awi siningaka kanaga Awi laha de ma boloika, so o bi loha moi-moi ngone wonagopola itogu-toguwa. 	 و از پری او جمیع ما بهره یافتیم و فیض به عوض فیض،


So kagena de ihike ngohika o gota ma depi moi, imatero de o didiki moi, la idadi maro ka o duduga moi de itemo, "Notagi o Gikimoi Awi Tahu o Yerusalemka de magena natuga, de kagena ma rabaka lo o manyanyi yatutupu ma riho gena natuga, de lo o bi nyawa isusuba manga dala naeto. 	 و نی‌ای مثل عصا به من داده شد و مراگفت: «برخیز و قدس خدا و مذبح وآنانی را که در آن عبادت می‌کنند پیمایش نما.


Duma ngohi totemo onaka idadiwa, sababu ngomi o Kaisar Roma ma bobareta gena mia biasa bilasu o nyawa moi de kiaka o nyawa yokokalaki ona magena imatekerisima kasi la ma ngale manga galaki magena una wasinako itiai, qaboloka de asa aku wifanggali. 	 درجواب ایشان گفتم که رومیان را رسم نیست که احدی را بسپارند قبل از آنکه مدعی علیه مدعیان خود را روبرو شود و او را فرصت دهند که ادعای ایشان را جواب گوید.


Qabolo de o Yesus de Awi muri-muri manga dodagi yadofa kali so ikahie o doku Yerusalemye. Una wotagi woqoqoma, de Awi muri-muri yototuuru de yamalo manga rohe qatora. De o nyawa yadadala imomote gena yamalo yamodo. Kagena de Una de Awi muri-muri imatingaka so womasingangasu onaka done o kia asa idadi Una masireteka. 	 و چون در راه به سوی اورشلیم می‌رفتند وعیسی در جلو ایشان می‌خرامید، در حیرت افتادند و چون از عقب او می‌رفتند، ترس بر ایشان مستولی شد. آنگاه آن دوازده را باز به کنارکشیده، شروع کرد به اطلاع دادن به ایشان از آنچه بر وی وارد می‌شد،


Ngini o gogobu kagena o Korintus ma kotaka gena ningodu maro o Gikimoi Awi nyawa, so idadika la ngini nileleani nikaeli Unaka sababu ngini lo dede o Yesus Kristus nimarimoika. Ngini winisitatapu maro Awi nyawa dede o bi nyawa yangodu kiaka bato, nakoso yodupa igolo o Yesus Kristuska, Una gena to ona manga Jou de lo to ngone nanga Jou. Ngohi, Paulus, o Gikimoi Awi dupa so wositatapu ngohi maro o Yesus Kristus Awi dagali moi la tosihabari o nyawaka, de o Sostenes, to ngone nanga dodiao wopipiricaya moi, ngomi o surati manena minisidingo nginika. 	 به کلیسای خدا که در قرنتس است، ازمقدسین در مسیح عیسی که برای تقدس خوانده شده‌اند، با همه کسانی که در هرجا نام خداوند ماعیسی مسیح را می‌خوانند که (خداوند) ما و(خداوند) ایشان است.


Igogou, nagala kanaga o nyawa itemo, "Idodooha so o nyawa manga sone ma bake gena yasioho kali. Nakoso ona yasioho kali, de to ona manga rohe gena idodooha." 	 اما اگر کسی گوید: «مردگان چگونه برمی خیزند و به کدام بدن می‌آیند؟»،


O pipi manga fangu gena ato yanano, de ona imaridemo o doro ma duhutuka yotemo, 	 اما چون گرفتند، به صاحب‌خانه شکایت نموده،


Kanaga yadadala manga sidongirabaka moi wotemo o Yesuska, "Baba Guru, hika nosulo ai gianongoru moi tanu o warisi mia dodihimono woihike ngohika." 	 و شخصی از آن جماعت به وی گفت: «ای استاد، برادر مرا بفرما تا ارث پدر را با من تقسیم کند.»


Sababu ngone de ma Kristus pomarimoika de o oho qamomuane pamakeka gena, cawali o Gikimoi Awi manara ma sopo masirete la ngone o bi moi-moi qaloloha aku paaka, maro o kia naga ka ma nonomasi ma ngale ngone gena wositatapu qaboloka. 	 زیرا که صنعت او هستیم، آفریده شده در مسیح عیسی برای کارهای نیکوکه خدا قبل مهیا نمود تا در آنها سلوک نماییم.


So o kia kanaga de nia nagi nia bobaretaka gena bilasu onaka niafangu, bai o pajak bai lo o horomati magena qangodu kanaga nia nagi so bilasu niafangu onaka. 	 پس حق هرکس رابه او ادا کنید: باج را به مستحق باج و جزیه را به مستحق جزیه و ترس را به مستحق ترس و عزت را به مستحق عزت.


So kagena de una wojaji o jojaru muna magenaka ma bati wosasi, de wotemo, "O kia bato ngona nagolo ngohi asa tonihike, ngaroko ai arata ma sononga moi ai tahu ma rabaka tonisitodihikeka!" 	 و از برای او قسم خوردکه آنچه از من خواهی حتی نصف ملک مراهرآینه به تو عطا کنم.»


Komagena Una wadedemo Awi nonongoruka, so ka wogogogesi o Galileaka. 	 چون این را بدیشان گفت، در جلیل توقف نمود.


So o orasi manena o nyawa nasulo o Yopeka itagi wiaso la wingaho o nyawa moi awi ronga o Simon wisiaso lo o Simon Petrus. 	 اکنون کسانی به یافا بفرست و شمعون ملقب به پطرس را طلب کن


So kagena de o bi rasul de o roriri imatolomuno la ma ngale o Farisika manga demo magegena yabicara. 	 پس رسولان و کشیشان جمع شدند تا در این امر مصلحت بینند.


Hika pobicara ma ngale o Abraham, una magena nanga ete de nanga topora moi, awi jarita de idodooha o Gikimoi waaka to una awi sininga gena itiai. 	 پس چه چیز را بگوییم که پدر ما ابراهیم بحسب جسم یافت؟


Sababu kanaga yamake gena cawali ai demo moi onaka, ngohi tomatoore de totemo, 'Igogou, sababu ngohi topiricaya o nyawa isosoneka done asa ioho kali, so de ma ngale magegena o wange manena ngohi ingaho o hakimno bai!' " 	 مگر آن یک سخن که در میان ایشان ایستاده، بدان ندا کردم که درباره قیامت مردگان ازمن امروز پیش شما بازپرس می‌شود.»


So kagena de una o sone ma bake magena waqeheka la de o baro qaaare wosisangika, 	 پس یوسف جسد را برداشته، آن را در کتان پاک پیچیده،


De ngo kagena o nyawa moi awi ronga o Ananias. Una awi sigogise qaloha o bobita moi-moi o Musa wosilelefoka, so o Yahudika ma nyawa yangodu o Damsyikka foloi iwihoromati una. 	 آنگاه شخصی متقی بحسب شریعت، حنانیا نام که نزد همه یهودیان ساکن آنجا نیکنام بود،


O Musa una manena qabolo o Israelka ma nyawa wihoholu, de ona wisitemo komanena, 'Nagoona nitide la ngona manena nomipareta de nomisidodapano ngomi manenaka.' Duma ka cawali una o Gikimoi asa wisuloka, so wapareta la wasisupu dede o malaikat ma roriwo, magena imasimane de o ngangaru ma rabano o uku isora. 	 همان موسی را که رد کرده، گفتند: "که تو را حاکم و داورساخت؟" خدا حاکم و نجات‌دهنده مقرر فرموده، به‌دست فرشته‌ای که در بوته بر وی ظاهر شد، فرستاد.


O orasi manena de isikahika, o tahu moi de ma raba nagala yamotoha ona magena asa imateketinga moi de moika, koloko ona yaruwange yalawangi ona yasinoto, eko komagena lo yasinoto yalawangi yaruwange. 	 زیرا بعد ازاین پنج نفر که در یک خانه باشند دو از سه و سه ازدو جدا خواهند شد،


de ka cawali o Gikimoi wigiliri so o Yerusalemka ma nyawa lo yadupa onaka. O wange isigeto-geto o bi nyawa wasisosalamatika o Jou wodogo so o nyawa wipipiricaya magena foloisi yadala. 	 و خدا را حمد می‌گفتندو نزد تمامی خلق عزیز می‌گردیدند و خداوند هرروزه ناجیان را بر کلیسا می‌افزود.


So yapunuka, de Una Awi muri-murika wotemo kali, "Nanga ino ma soohu magena upa paumo, duma niatolomuka." 	 و چون سیر گشتند، به شاگردان خود گفت: «پاره های باقی‌مانده را جمع کنید تاچیزی ضایع نشود.»


Una o bi cocatu ngone wositokuka ma ngale ngone Awi nyawa inangodu wonasidailakoka la Awi manara magena paaka, so ngone ma Kristus powipipiricaya o bolumoi-bolumoi gena asa pomatekesiputuru moi de moika. 	 برای تکمیل مقدسین، برای کار خدمت، برای بنای جسد مسیح،


So maro ngone o gogobu inangodu kanaga ma Kristus powisigise, komagena lo o ngopeqeka moi bilasu ma roka modupa mowisigise. 	 لیکن همچنانکه ک�یسا مطیع مسیح است، همچنین زنان نیز شوهران خود را در هرامری باشند.


So ona isitatapu la o pipi magena isiija o tona moi isironga o Boso Iaaka ma Tona, la idadi o Yahudika ma nyawa yasowo manga boosu ma riho. 	 پس شورا نموده، به آن مبلغ، مزرعه کوزه‌گر را بجهت مقبره غرباءخریدند.


Igogou-gogou, o nyawa de manga manara komagena, ona gena ka yanako o Gikimoi Awi bobita itemo o nyawa nagoona, nakoso kanaga o dorou yaakaka, ona dede o Gikimoi bilasu imakitinga. Ngaroko yanako komagena, duma o dorou moi-moi magena ona yodupa yaakasi de lo ona isimote qaloha nakoso o nyawa ma somoa lo o dorou magena yaaka. 	 زیرا هر‌چند انصاف خدا را می‌دانند که کنندگان چنین کارها مستوجب موت هستند، نه فقط آنها را می‌کنند بلکه کنندگان را نیز خوش می‌دارند.


"O nyawa nagoona la Ngohi imote, duma manga siboso Ngohika gena ifoloiwa de manga siboso manga babaka, eko manga awaka, de manga peqeka, manga ngopa-ngopa, manga gianongoru, manga awabira eko lo manga rohe masireteka ona magena idadiwa to Ngohi Ai nyawa imomote. 	 «اگرکسی نزد من آید و پدر، مادر و زن و اولاد وبرادران و خواهران، حتی جان خود را نیز دشمن ندارد، شاگرد من نمی تواند بود.


Ona manga edekati igogou komagena, sababu ona imasusuna masirete lo o bi bobita o Gikimoino yatilakuka. Duma ona yodupa la ngini nipipiricaya gena nisuna, la ma ngale ngini lo nimode nisuna gena asa aku ona manga giliri masirete isimane o Yahudi ma nyawaka. 	 زیراایشان نیز که مختون می‌شوند، خود شریعت رانگاه نمی دارند بلکه می‌خواهند شما مختون شوید تا در جسم شما فخر کنند.


Ngomi mipipiricaya to ngini nia dodiao, o bi rasul de o roriri, miogiiseka o nyawa ma binuka kanaga to ngomi mia sidongirabano itagi nginika, ngaroko miasulowa, duma ona masirete itagi inidoto nginika, de nisigamamu so niruwahe. 	 چون شنیده شدکه بعضی از میان ما بیرون رفته، شما را به سخنان خود مشوش ساخته، دلهای شما رامنقلب می‌نمایند و می‌گویند که می‌باید مختون شده، شریعت را نگاه بدارید و ما به ایشان هیچ امر نکردیم.


Ena gena, o Nahadi ma Wange isigeto-geto ngini ningodu bilasu o pipi nia tahuka niadiahi, ngini moi-moi nia regu gena imomote o kia ma lamo niamamake. O pipi magena niadiahi sidago ma orasi ngohi done tahino nginika. Upa sidago ngohi kagena tomasidiado, de o orasi magena asa o pipi nitolomu. 	 در روز اول هفته، هر یکی از شما بحسب نعمتی که یافته باشد، نزد خود ذخیره کرده، بگذارد تا در وقت آمدن من زحمت جمع کردن نباشد.


O bangsa moi yasaturu o bangsa ma somoa, o kolano moi asa yakudoti o kolano ma somoa. Kiaka o dunia ma qokuka asa idadi kiaka bato o bare so o ino asa ihiwa, de lo o osu de o diwotu. 	 زیرا قومی با قومی و مملکتی با مملکتی مقاومت خواهند نمود و قحطیها و وباها وزلزله‌ها در جایها پدید آید.


Sababu o Jou waaka komagena, so ngini aku nianako igogou-gogou Una gena ka waaku nakoso o nyawa yodupa yaaka o bi moi-moi maro Una wodudupa gena, o sangisara ma rabaka lo wasisupu, de nakoso o nyawa yodupawa yaaka o bi moi-moi maro Una wodudupa gena, wabui ma ngale yodamaha ma wange yaado done manga dorou ma sopo wafanggali de o dorou. 	 پس خداوند می‌داند که عادلان را از تجربه رهایی دهد و ظالمان را تا به روز جزا در عذاب نگاه دارد.


De ngomi lo kanaga mia dodiao wopipiricaya moili miwisulo la o Titus awi dodagi nginika gena wimote. Mia dodiao una magena igogou o bi doku ma gogobu yangodu iwihoromati, sababu awi manara gena o habari qaloloha wosihohabari. 	 و باوی آن برادری را فرستادیم که مدح او در انجیل در تمامی کلیساها است.


Bilasu nowidodara o Gikimoi, to ngona ani Jou, dede ani sininga ma buturu de ani pade ma buturu qangodu nosikomote.' 	 و خداوندخدای خود را به تمامی دل و تمامی جان وتمامی خاطر و تمامی قوت خود محبت نما، که اول از احکام این است.


Qabolo de o Paulus awi gia de o haiwani ma kahi isipiliku de yatau so imongohoka. Kagena awi dateka womaokoye o prajurit manga sahe moi, de o Paulus wotemo unaka, "Nakoso o nyawa moi ma baba o Romaka ma nyawa maro ngohi manena so nitailako waasi de ningangapoka gena, kanaga nanga bobitaka inasimaha, eko hiwa." 	 و وقتی که او را به ریسمانها می‌بستند، پولس به یوزباشی‌ای که حاضر بود گفت: «آیا بر شما جایز است که مردی رومی را بی‌حجت هم تازیانه زنید؟»


O nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago isangisara iholu, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona ma ngale Ngohi imote gena manga oho o duniaka isidoohawa, la ngaroko isone, duma o oho ka sidutu ikakali done asa yamake. 	 هر‌که خواهد جان خود را برهاند آن را هلاک خواهد کرد و هر‌که آن را هلاک کند آن را زنده نگاه خواهد داشت.


Duma una womanosu de wotemo moleleleanika, "Ngohi tanakowa o kia ngona notetemo gena!" 	 او روبروی همه انکارنموده، گفت: «نمی دانم چه می‌گویی!»


Ngohi totemo igogou, o orasi magena qaputuku done o nyawa yasinoto imaidu o dangi moika, de wimoi asa iwingaho de moili asa iwiqohaka. 	 به شما می‌گویم در آن شب دو نفر بر یک تخت خواهند بود، یکی برداشته و دیگری واگذارده خواهد شد.


Nagoona yodupa o nyawa imomote Ngohi magena yariwo sababu igogou ona Ngohi Ai nyawa imomote, ngaroko ka o ake yasiudo, duma igogou ona magena done asa yamake manga fanggali o Gikimoino." 	 و هر‌که یکی از این صغار را کاسه‌ای ازآب سرد محض نام شاگرد نوشاند، هرآینه به شمامی گویم اجر خودرا ضایع نخواهد ساخت.»


"Jou, o kiaso Ngona notemo ngohi taakuwa Ngona tonimote o orasi manena. Qohaka, ma ngale Ngona toniriwo la ngohi bilasu ai oho tahike de ngohi lo tosanangi tomaaka komagena." 	 پطرس بدو گفت: «ای آقا برای چه الان نتوانم از عقب تو بیایم؟ جان خود را در راه تو خواهم نهاد.»عیسی به او جواب داد: «آیا جان خود رادر راه من می‌نهی؟ آمین آمین به تو می‌گویم تا سه مرتبه مرا انکار نکرده باشی، خروس بانگ نخواهد زد.


Ka cawali o ade-ade maro komanena o Yesus wadoto o nyawa ona magenaka. 	 همه این معانی را عیسی با آن گروه به مثلهاگفت و بدون مثل بدیشان هیچ نگفت،


Ma orasi imasidiado o Yesuska, de ona iwibaja yagogou yotemo, "Baba, mia kapita una magena wotiai so Ngona nowiriwo, 	 ایشان نزدعیسی آمده به الحاح نزد او التماس کرده گفتند: «مستحق است که این احسان را برایش به‌جاآوری.


Gila-gila o Jou Awi malaikat o Herodes awi siri isitubuso, sababu una o Gikimoi iwisigiliriwa. So o orasi magena qabolo o Herodes o kulubati wioqo so wosoneka. 	 که در ساعت فرشته خداوند اورا زد زیرا که خدا را تمجید ننمود و کرم او راخورد که بمرد.


So de ma orasi ona yoise o Paulus wobicara onaka de o bahasa Ibrani, ona foloi imapopongoka. 	 چون شنیدند که به زبان عبرانی با ایشان تکلم می‌کند، بیشتر خاموش شدند. پس گفت:


Kanaga o ade-ade moili Una wosijarita onaka wotemo, "O Gikimoi wopareta gena, posiade-ade koloko o ragi ka ma cunu o ngopeqeka moi mongado mosicapu de o terigu sutu ilamo. So kagena de o ragi magena o terigu qangodu isidola so ifero de idadi foloisi ilamo." 	 و مثلی دیگر برای ایشان گفت که ملکوت آسمان خمیرمایه‌ای را ماند که زنی آن را گرفته، در سه کیل خمیر پنهان کرد تا تمام، مخمر گشت.


Komagena so ngone bilasu panako igogou, nakoso Una wodupa o nyawa moi wigalusiri maro o Yakub, de magena asa ka waaka. De nakoso wodupa o nyawa moika awi sininga idadi qatogoi imatero maro ma Firaun gena, bilasu lo ka waaka. 	 بنابراین هر‌که را می‌خواهد رحم می‌کند و هر‌که را می‌خواهد سنگدل می‌سازد.


Kagena de o malaikat una gena awi gia ma girina watide o sorogaye, 	 و آن فرشته‌ای را که بر دریا و زمین ایستاده دیدم، دست راست خود را به سوی آسمان بلندکرده،


Una wotemo, "Bilasu ngona notamaha la o bi ngopa o ino pahike iqoma, la ioqo de yapunuka. Sababu qalohawa o bi ngopa ma ino de paqehe so o kasoka pongike." 	 در جواب گفت که «نان فرزندان را گرفتن و نزد سگان انداختن جایزنیست.»


Ngaroko komagena, duma to ngohi ai sininga ma rabaka iruwahe, sababu nanga dodiao wopipiricaya o Titus kagena towimake waasi de o habari woaho ma ngale ngini gena toise waasi. Komagena so ngohi o Troaska ma nyawa gena tadongosa de totagi tomajobo kanena o Makedonia ma daeraka. 	 در روح خود آرامی نداشتم، از آن رو که برادرخود تیطس را نیافتم، بلکه ایشان را وداع نموده، به مکادونیه آمدم.


De o Yesus wotemo, "Tosiade-ade kali, kanaga woleleleani moi wococawaro de lo awi tuangi awi manara waaka wokaeli. Woleleleani una magena ma tuangi witideka, la wodadi yoleleleani ma binuka manga sahe moi ma ngale manga ino o wange isigeto-geto wositoku. 	 خداوندگفت: «پس کیست آن ناظر امین و دانا که مولای اووی را بر سایر خدام خود گماشته باشد تا آذوقه را در وقتش به ایشان تقسیم کند.


De o nyawa yamuruo naga wimomote, ena gena o Pirus awi ngopa o Sopater o Berea ma kotaka wogogoge, komagena lo o Aristarkhus de o Sekundus o Tesalonika ma kotaka yogogoge, de o Gayus o Derbe ma kotaka wogogoge, de o Timotius, de lo o Tikhikus de o Trofimus ona yasinoto o Asiaka yogogoge. 	 و سوپاترس از اهل بیریه و ارسترخس وسکندس از اهل تسالونیکی و غایوس از دربه وتیموتاوس و از مردم آسیا تیخیکس و تروفیمس تا به آسیا همراه او رفتند.


O Yesus wotagi o Petrus awi tahuka. Kagena o Petrus ma toroa womimake, muna magena misiri de o sosahu mitubu. 	 و چون عیسی به خانه پطرس آمد، مادر‌زن او را دید که تب کرده، خوابیده است.


Ato toise o ili moi nagala o dodadi ngai iha ma dongirabano wopapaneka gena itemo, "Bilasu natuga o gandum qaoosa o liter moi, ma ija gena ihali imatero de o nyawa moi awi sewa womanara o wange moi. De natuga o gandum ma somoa moili o liter saange, ma ija gena ihali imatero de o nyawa moi awi sewa womanara o wange moi. Ngaroko komagena, duma upa sidago o gososo ma gota o zaitun gena natoqa de lo o anggur ma doro-doro gena upa naredi." 	 و از میان چهار حیوان، آوازی را شنیدم که می‌گوید: «یک هشت یک گندم به یک دینار و سه هشت یک جو به یک دینار و به روغن و شراب ضرر مرسان.»


Qabolo de o bi nyawa yangodu asa yakelelo o Gikimoi Awi nyawa manga dorouno wasisalamati.' " 	 و تمامی بشر نجات خدا را خواهنددید.»


De o nyawa moi o puji ma tahu wapopareta o doku magenaka, awi ronga o Yairus, una magena o Yesus wikelelo de wahino Awi simaka, wosuba wobukuku, 	 که ناگاه یکی از روسای کنیسه، یایرس نام آمد و چون او را بدید بر پایهایش افتاده،


Qabolo de o Mesir ma dokuka o bare imasidiado, so o nyawa manga sangisara qatubuso, sidago nanga ete de nanga topora o Kanaanka lo manga ino ihiwa. 	 پس قحطی و ضیقی شدید بر همه ولایت مصر و کنعان رخ نمود، بحدی که اجداد ما قوتی نیافتند.


Hino de to ngone nanga ngongano la pobarani pasingongangasu o nyawa manga simaka, gena pomasigocoho qaputuru, sababu panako igogou o Gikimoi Awi jaji ngoneka gena asa wosiganapuka. 	 و اعتراف امید را محکم نگاه داریم زیراکه وعده‌دهنده امین است.


Sababu igogou ma orasi magena asa idadi de imaaka o sangisara gena pakokelelo waasi, ka ma solano o dunia isidadi sidago o orasi manena de lo o orasi ma simaka asa idadi-dadi kawa. 	 زیرا که در آن زمان چنان مصیبت عظیمی ظاهر می‌شود که از ابتدا عالم تا کنون نشده ونخواهد شد!


So o Yesus o ade-ade magena wosijarita qabolo de wotemo, "O nyawa yadala o Gikimoi wakoroka, duma kanaga yadalawa wahiri la idadi to Una Awi nyawa." 	 زیرا طلبیدگان بسیارند و برگزیدگان کم.»


De o Yahudika ma nyawa ona magena o tahu ma rabaka la mononongoru ami sininga yasiputuru, ma orasi ona imikelelo muna momacocapati mosupu de momajobo, so ona asa imisiduuru. Sababu ona muna mitahe nagala muna motagi o boosuka la kagena mododora. 	 و یهودیانی که در خانه با او بودندو او را تسلی می‌دادند، چون دیدند که مریم برخاسته، به تعجیل بیرون می‌رود، از عقب اوآمده، گفتند: «به‌سر قبر می‌رود تا در آنجا گریه کند.»


Qaboloka, de ma ngale to Una Awi demo gena o Yahudika ma nyawa magena imatekesikoholu moi de moika itemo, "Ilaha! O nyawa manena wodooha wahino kanena so Una wotemo Awi rohe gena wonahike de ngone bilasu paoqo." 	 پس یهودیان با یکدیگر مخاصمه کرده، می‌گفتند: «چگونه این شخص می‌تواند جسدخود را به ما دهد تا بخوریم؟»


De o orasi magena qabolo wopipilo asa womasigeleloka. Kagena de wotagi o Yesus iwimote-mote, de lo o Gikimoi wisigiliri de wihoromati. De ma orasi o kia naga idadadi magena o nyawa yakelelo, de ona yangodu lo iwisigiliri o Gikimoika. 	 در ساعت بینایی یافته، خدا راتمجید‌کنان از عقب او افتاد و جمیع مردم چون این را دیدند، خدا را تسبیح خواندند.


De Una lo o orasi magena done to ngone nanga rohe o duniaka asa watagali la idadi de imatero maro to Una Awi rohe o sorogaka gena ifoloi qaloloha. Sababu Una de Awi kuasa o bi moi-moi qangodu aku wapareta. 	 که شکل جسد ذلیل ما را تبدیل خواهد نمود تا به صورت جسد مجید او مصورشود، برحسب عمل قوت خود که همه‌چیز رامطیع خود بگرداند.


O nyawa de manga sininga itiai o Gikimoi Awi simaka ona magena Ngohi asa tatolomu Ai girinaka, de o nyawa wihoholu gena asa Ai gubalika. 	 و میشها را بر دست راست و بزها را برچپ خود قرار دهد.


O habari maro komagena o nyawa inikulai nginika, gena upa niomaha-maha. O Jou Yesus Awi hino ma wange gena asa yaadoka, cawali o orasi ma simaka done o nyawa yadala o Gikimoi iwiholu gena asa pakelelo qaboloka, de lo nako o nyawa moi de kanaga o dorou waaka imatero maro to una awi ake de awi ino, una magena o Gikimoi lo wisikelelo iqomaka. O nyawa una magena igogou done o Jou Yesus asa o narakaka wiumo so wisisa. 	 زنهار کسی به هیچ وجه شما را نفریبد، زیرا که تاآن ارتداد، اول واقع نشود و آن مرد شریر یعنی فرزند هلاکت ظاهر نگردد، آن روز نخواهد آمد؛


De nako o nyawa ma binuka ona magenaka, upa o Jou Awi demo, duma to ngohi ai demo masirete gena komanena: Nakoso o nyawa wopipiricaya moi kanaga de ma peqeka gena mopipiricaya misowo, duma muna modupa de ma roka imatekesikogoge o tahu moi, de una magena womitinga gena he idadi kawa. 	 و دیگران را من می‌گویم نه خداوند که اگرکسی از برادران زنی بی‌ایمان داشته باشد و آن زن راضی باشد که با وی بماند، او را جدا نسازد.


So ona gila-gila itagi o Misiaka yakahika de itagi yakahoko o Troas ma kotako o teo ma dateka. 	 و از میسیا گذشته به ترواس رسیدند.


So Una waade-ade onaka, wotemo komanena, 	 پس برای ایشان این مثل را زده، گفت:


Duma kagena de o bi guru agama yamuruo naga igogeku, de manga sininga ma rabaka itemo, 	 لیکن بعضی از کاتبان که در آنجا نشسته بودند، در دل خود تفکر نمودند


Una gena wolamo de Awi sininga foloi qaloha, so wonajajika ma ngale ngone gena Una asa waaka o manara moi-moi foloisi ilamo de lo qaloloha. Waaka komagena, la ma ngale Awi gogoho masirete gena kanaga to ngone nanga sininga ma rabaka la magena asa pamote, sababu ngone gena Una wonapalakoka de ngone podupa kawa pamote o nyafusu ma dorou, gena maro o nyawa ma Kristus wihoholu ona yaaka so yasibodito de magena ngone pamote kawa. 	 که بوساطت آنهاوعده های بینهایت عظیم و گرانبها به ما داده شد تاشما به اینها شریک طبیعت الهی گردید و ازفسادی که از شهوت در جهان است، خلاصی یابید.


Ngone aku panako igogou ngone nanga rimoi de o Gikimoi magena lo Una Awi rimoi de ngone, sababu Una Awi Gurumi Qatetebi wonahike qabolo ngoneka. 	 از این می‌دانیم که در وی ساکنیم و او در مازیرا که از روح خود به ما داده است.


So kagena lo o bi nyawa yadadala lo imasimote so o Paulus de o Silas yangangapo, kagena de o bobareta magena o rasul yasinoto manga baju lo yaracaka de yahoika, de isulo la ona yangangapo. 	 پس خلق بر ایشان هجوم آوردند و والیان جامه های ایشان را کنده، فرمودند ایشان را چوب بزنند.


O Nahadi moi ipasaka, de Awi muri-muri kanaga o tahu magena ma rabaka imatolomu kali de o Tomas lo kagena. Ngaroko ma ngora-ngora yakucika, duma imatodokano de o Yesus asa wahino wowosa so manga dongirabaka womaokoye, de wotemo, "Ai salam nginika! Tanu nia sininga ma rabaka igogou isosanangi." 	 و بعد از هشت روز باز شاگردان با توما درخانه‌ای جمع بودند و درها بسته بود که ناگاه عیسی آمد و در میان ایستاده، گفت: «سلام بر شماباد.»


Ngomi mingodu o deru magena ma rabaka gena mia dala ya-276. 	 و جمله نفوس در کشتی دویست و هفتاد و شش بودیم.


Magena qabolo de kanaga lo o malaikat yatumudingi o trompet o ngai tumudingi yacocoho, ona magena imasidailakoka ma ngale yawuwu. 	 و هفت فرشته‌ای که هفت کرنا را داشتندخود را مستعد نواختن نمودند


Duma Una wapoma, la ona upa lo isihabari o hali magegena bai nagoonaka bato. De wosulo onaka, la muna o ino imihike la mooqo. 	 پس ایشان را به تاکید بسیار فرمود: «کسی از این امر مطلع نشود.» و گفت تا خوراکی بدو دهند.


De ona itemo, "Ilaha! Kanaga ma deka o taungu moruha de butanga o nyawa imanara asa o Gikimoi Awi Tahu manena isigoko. De Ngona gena nobicara de notemo, ngaroko o tahu magena yabiauka, duma ma deka ka cawali o wange saange de Ngona aku nosigoko kali." 	 آنگاه یهودیان گفتند: «در عرصه چهل و شش سال این قدس را بنا نموده‌اند؛ آیا تو درسه روز آن را برپا می‌کنی؟»


Duma Una wosango wotemo, "Bolo bato niaqohaka, la ngone pogila-gila potagi kadoke o doku ma somoaka, de tosihabari de lo tadoto o Gikimoi Awi habari qaloloha. Sababu ma ngale magegena so Ngohi manena tahino o dunia ma qokuka." 	 بدیشان گفت: «به دهات مجاورهم برویم تا در آنها نیز موعظه کنم، زیرا که بجهت این کار بیرون آمدم.»


So Ngohi asa towisiloha la asa ninako Ngohi, o Nyawa ma Duhutu manena, o duniaka tahino de Ai kuasaka la nia dorou tasiapongu." So wotemo woluluguka, "Nomaoko, de ani dangi naaho la noliho." 	 لیکن تا بدانید که پسرانسان را قدرت آمرزیدن گناهان بر روی زمین هست...» آنگاه مفلوج را گفت: «برخیز و بسترخود را برداشته، به خانه خود روانه شو!»


Ato o imamka ma bi sahe de manga nyawa yojojajaga iwikelelo, de ona yangodu ka moiye imatoore itemo, "Powisidasangahadi! Powisidasangahadi!" Duma ma gubernur wotemo, "Asitagala! Nako komagena, de ngini Awi nyawa masirete gena niwingaho la niwisidasangahadi. Nakoso maro ngohi to Una Awi sala moi lo tamakewa." 	 و چون روسای کهنه و خدام او را دیدند، فریاد برآورده، گفتند: «صلیبش کن! صلیبش کن!» پیلاطس بدیشان گفت: «شما او را گرفته، مصلوبش سازید زیرا که من در او عیبی نیافتم.»


Kagena de o Yesus Awi muri-muri yotemo Unaka, "Nako komagena, o kawi ma adati isusa poli, so ifoloi qaloha, ngaroko, ngone upa pokawi." 	 شاگردانش بدو گفتند: «اگر حکم شوهر بازن چنین باشد، نکاح نکردن بهتر است!»


O wange moiku o puji ma tahu wapopareta moi womasano o Yesuska, "Baba Guru, Ani sininga qaloloha, ngohi bilasu o kia taaka la tamake o oho ikokakali." 	 و یکی از روسا از وی سوال نموده، گفت: «ای استاد نیکو چه کنم تا حیات جاودانی راوارث گردم؟»


Ma langino o Mahkamah Agama ma nyawa ona yangodu o Yahudika imatolomuno, ena gena o Yahudika manga roriri de lo o bi guru agama. 	 بامدادان روسا و مشایخ و کاتبان ایشان دراورشلیم فراهم آمدند،


Qabolo de o Yesus wotemo unaka, "Ce! Samaloha so Ngohi tonisingangasu, so ngona asa Ngohi noipiricayaka, sababu tonikeleloka ma orasi ngona kagena o ara ma hutu ma golaka. Ngaroko komagena, ngona done asa nakelelo o bi moi-moi ma somoali idadi so done ngona foloisi nohairani. 	 عیسی در جواب اوگفت: «آیا از اینکه به تو گفتم که تو را زیر درخت انجیر دیدم، ایمان آوردی؟ بعد از این چیزهای بزرگتر از این خواهی دید.»پس بدو گفت: «آمین آمین به شما می‌گویم که از کنون آسمان را گشاده، و فرشتگان خدا را که بر پسر انسان صعودو نزول می‌کنند خواهید دید.»


Sababu o Gikimoi wotemo o Musaka, "Nakoso todupa o nyawa tagalusiri, de igogou-gogou magena asa ka taaka." 	 زیرا به موسی می‌گوید: «رحم خواهم فرمود بر هر‌که رحم کنم و رافت خواهم نمود بر هر‌که رافت نمایم.»


ngone nanga saturu de lo o nyawa ngone inadoduhudu manga gia ma sohano aku Una wonapalako. 	 رهایی از دشمنان ما و از دست آنانی که از ما نفرت دارند،


Bilasu ngini niaaka komagena la ma ngale ona o Yesus wipipiricaya waasi asa ngini inihoromati, de lo ma ngale ngini nia oho ma kurangi upa he o nyawa nagoonaka bato lo nimagolo. 	 تا نزد آنانی که خارج‌اند بطورشایسته رفتار کنید و به هیچ‌چیز محتاج نباشید.


De ma ngale lo to ngini nia gogoho so o nyawa aku yakelelo igogou ngini nipiricayaka. De nia piricaya gena maro to ngomi mia manara, ena gena ma Kristus Awi demo miaaaho nginika so magena ma sopo. So ngini gena aku positero maro to ngomi mia giliri ma surati ma Kristus masirete walelefoka. O surati magena walefo de o tinta qasowo, duma de o Gikimoi woooho to Una Awi Gurumi. De lo o surati magena wagarade o teto ma qokuka qasowo, duma to ngini nia sininga ma rabaka. 	 چونکه ظاهرشده‌اید که رساله مسیح می‌باشید، خدمت کرده شده از ما و نوشته شده نه به مرکب بلکه به روح خدای حی، نه بر الواح سنگ، بلکه بر الواح گوشتی دل.


Magena imatero maro o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka itemo, "Ngohi tonijaji igogou ngona gena asa nodadi o bi bangsa yadadala manga ete de manga topora." Magena o Gikimoi Awi jaji masirete de o Abraham asa Una wipiricayaka. Una wanako o Gikimoi waaku o nyawa isosone wasioho kali de lo nako ka cawali wosulo de o bi moi-moi o kia naga ihihiwa lo aku wosidadi. 	 (چنانکه مکتوب است که تو را پدر امت های بسیار ساخته‌ام )، در حضورآن خدایی که به او ایمان آورد که مردگان را زنده می‌کند و ناموجودات را به وجود می‌خواند؛


Igogou! Idadiwa ngini nimasihie ifoloi de o nyawa ma somoa. De nakoso igogou idadi ngini inisihieka gena, cawali maro o kia naga moi o Gikimoi masirete winihikeka, sababu to ngini nia moi-moi qangodu gena cawali o kia naga Una winihihike. So nakoso o kia naga moi magena igogou to ngini nia manara qasowo, duma winihikeka, de ngini gena upa he nimasihie. 	 زیرا کیست که تو را برتری داد وچه چیز داری که نیافتی؟ پس چون یافتی، چرافخر می‌کنی که گویا نیافتی.


de iqomaka o Yahudika manga roriri wasisitiari gena, lebelaha o nyawa moi wosone la tanu o Yahudika ma nyawa yangodu gena upa he yasisa. 	 و قیافا همان بود که به یهود اشاره کرده بود که «بهتر است یک شخص در راه قوم بمیرد.»


Sababu o nyawa manga rabano, ena gena, manga siningano asa o bi dorou moi-moi ibao so manga manara itotooma, isusundali, o nyafusu ma dorou yaaaka, itotosi, yatotodamato de o ronga ma dorou iaaka. 	 زیرا که از دل برمی آید، خیالات بد و قتلها و زناها و فسقها ودزدیها و شهادات دروغ و کفرها.


De lo nianako ngohi tokaeli tosihabari nginika ma ngale de magena aku tiniriwo, de ngohi lo tinidotoka nia dodolomu ma rabaka de lo nia tahu moi-moika. 	 وچگونه چیزی را از آنچه برای شما مفید باشد، دریغ نداشتم بلکه آشکارا و خانه به خانه شما رااخبار و تعلیم می‌نمودم.


duma Ngohi taaka la ma ngale o nyawa yangodu asa Ngohi ihoromati, imatero de wihoromati Ai Babaka. So o nyawa nagoona la kanaga Ngohi ihoromatiwa, magena imatero de ona lo manga horomati ihiwa Ai Babaka, kiaka Una woisuloka la Ngohi tahino. 	 آمین آمین به شمامی گویم هر‌که کلام مرا بشنود و به فرستنده من ایمان آورد، حیات جاودانی دارد و در داوری نمی آید، بلکه از موت تا به حیات منتقل گشته است.


Ka itiai o Yesus gena foloisi wihoromati de o Musa, maro o nyawa moi la kanaga o tahu wosigokoka, una magena foloisi wihoromati de o tahu kiaka wosigokosi. 	 زیرا که این شخص لایق اکرامی بیشتر از موسی شمرده شد به آن اندازه‌ای که سازنده خانه را حرمت بیشتر از خانه است.


O moi-moi qangodu magena ngohi tinisingangasuka la ma ngale o dodoto ikokulai, ngaroko poise qaloha, duma magena upa ngini inibaja de lo nikulai. 	 امااین را می‌گویم تا هیچ‌کس شما را به سخنان دلاویز اغوا نکند،


O nyawa nakoso de manga sala o Jou woholu wafanggali de Awi buku ma rabaka wapiki, ona igogou isanangi." 	 خوشابحال کسی‌که خداوند گناه را به وی محسوب نفرماید.»


O Musa una magena lo wotemo o Israel ma nyawaka, 'Done o Gikimoi asa wihiri to ngini nia sidongirabano de winihike nginika o nabi moi, imatero de ngohi.' 	 این همان موسی است که به بنی‌اسرائیل گفت: "خدا نبی‌ای را مثل من از میان برادران شما برای شما مبعوث خواهد کرد. سخن او را بشنوید."


De o Yesus wotemo, "O Jou Awi Bobita ma buku ma rabaka gena o kia isilelefo." 	 به وی گفت: «در تورات چه نوشته شده است و چگونه می‌خوانی؟»


Ai dodiao tinidododara, upa niohairani ma ngale o sangisara de o susa gena asa niamake, sababu magena ka o biasa moi la ma ngale ngini initailako igogou nia piricaya o Gikimoika qaputuru, eko hiwa. 	 ای حبیبان، تعجب منمایید از این آتشی که در میان شماست و بجهت امتحان شما می‌آید که گویا چیزی غریب بر شما واقع شده باشد.


Kagena de o Yesus wadoto onaka o bi moi-moi o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka ma ngale Awi oho ma singangasu, ma solano o Musa awi lefoka de sidago o bi nabi manga lefo qangodu. 	 پس از موسی و سایرانبیا شروع کرده، اخبار خود را در تمام کتب برای ایشان شرح فرمود.


Kanaga o nyawa moi lo waasi o Gikimoi gena iwikelelo. Ngaroko komagena, duma nakoso ngone la pomatekedodara moi de moika, de o Gikimoi Awi rimoi dede ngone lo qaputuru sidago Awi dodara ngoneka komagena, so aku ngone lo padodara o nyawaka. 	 کسی هرگزخدا را ندید؛ اگر یکدیگر را محبت نماییم، خدادر ما ساکن است و محبت او در ما کامل شده است.


So bilasu ngini gena upa niasimaha o nyawa kanaga nisisala so bilasu ngini inifanggali de o dorou, nakoso nisidoohawa o bobita o kia naga ngini niaoqo de niaudo, eko o rarame o kia bato koloko o taungu isigeto ma rarame, eko ma orasi o ngoosa ma nisa ma rarame eko lo o Yahudika manga Sabat ma wange. 	 پس کسی درباره خوردن و نوشیدن ودرباره عید و هلال و سبت بر شما حکم نکند،


De o Yahudika manga roriri magena asa ka isigegego itemo, "Nako to ngomi mia bobita miacocoho gena pamote, igogou Una magena bilasu ka wosone, sababu Una lo wotemo qaboloka Una o Gikimoi ma Ngopa." 	 یهودیان بدو جواب دادند که «ما شریعتی داریم و موافق شریعت ماواجب است که بمیرد زیرا خود را پسر خداساخته است.»


O Yahudika ma nyawa nisowo ngini magegenaka ngohi totemo, ma ngale ngini gena ngohi o sosulo moi isitatapuka, so o manara magena tosilamo. 	 زیرا به شما‌ای امت هاسخن می‌گویم پس از این‌روی که رسول امت هامی باشم خدمت خود را تمجید می‌نمایم،


Ma rohe gena imatero maro o harimau. Ma qohu ilamo koloko o beruang ma qohu. De ma uru koloko o singa ma uru. O haiwani magenaka yahike o naga ma buturu masirete de lo ma kuasa ilamo-lamo, gena ma ngale o nyawa yangodu bilasu ona yasinotoka yasigise. 	 و آن وحش را که دیدم، مانند پلنگ بود و پایهایش مثل پای خرس و دهانش مثل دهان شیر. و اژدها قوت خویش وتخت خود و قوت عظیمی به وی داد.


Ai dodiao nipipiricaya, to ngohi ai ngale gena komanena: ngone nanga orasi ma deka gena he ikuru kawa. So o orasi manena de isikahika gena o nyawa ikakawika, ona magena bilasu upa yosininga cawali manga peqekaka eko manga rokaka. 	 اما‌ای برادران، این را می‌گویم وقت تنگ است تا بعد از این آنانی که زن دارند مثل بی‌زن باشند


Iqoqoma sidago lo o orasi manena o bi haiwani ilalago, de o bi namo isososo, de o bi haiwani itatase o dududuka de lo o bi moi-moi o teoka iooho gena moi-moi qangodu o nyawa aku yapalihara. 	 زیرا که هر طبیعتی از وحوش و طیور وحشرات و حیوانات بحری از طبیعت انسان رام می‌شود و رام شده است.


So ona o keledai magena de ma ngopa yaahoka, de manga juba yahoi so isinaho o keledai ma duduku. Kagena de Una wodola so womatamiye ma qokuka. 	 و الاغ را با کره آورده، رخت خود را بر آنها انداختند واو بر آنها سوار شد.


"Ma orasi o susa de o sangisara magena ipasaka, de o wange de o ngoosa isiwa kawa so qapuputuka. So o dipa lo ihiti so o moi-moi qangodu o dipaka ma dodagi he yamote kawa, de o bi ngoma lo asa o dipaku itura. 	 و فور بعد از مصیبت آن ایام، آفتاب تاریک گردد و ماه نور خود را ندهد و ستارگان ازآسمان فرو ریزند و قوتهای افلاک متزلزل گردد.


Ngohi, Paulus, tinisingangasu nginika de ngini o Galatiaka ma nyawa hika nimasosininga kasi, nakoso kanaga ngini de nimasimaha la nisuna, de o bi moi-moi ma ngale ngini gena ma Kristus waaka qabolo de magena qangodu ma faida lo ihiwa. 	 اینک من پولس به شما می‌گویم که اگر مختون شوید، مسیح برای شما هیچ نفع ندارد.


Duma Una wotemo, "Ngaroko he upa! La ngini bato niasioqo." De ona itemo, "Nakoso o nyawa manga dala manena de miasioqo gena, ma pipi o kiaka poqehe de o roti miija la miasioqo!" 	 درجواب ایشان گفت: «شما ایشان را غذا دهید!» وی را گفتند: «مگر رفته، دویست دینار نان بخریم تا اینها را طعام دهیم!»


So kagena de o Yesus asa womatoore wotemo, "O nyawa nagoona la kanaga Ngohi gena ipiricayaka, upa nitemo ipiricaya cawali Ngohi, duma nakoso ipiricayaka magena Una woisusuloka so Ngohi tahino, Una magena lo asa wipiricaya. 	 آنگاه عیسی ندا کرده، گفت: «آنکه به من ایمان آورد، نه به من بلکه به آنکه مرا فرستاده است، ایمان آورده است.


Ma dodoguka, o Yesus womatoore de wosoneka. 	 پس عیسی آوازی بلند برآورده، جان بداد.


Komagena imaaka sababu ona iminako itiai waasi, bai Ai Baba bai lo Ngohi. 	 و این کارهارا با شما خواهند کرد، بجهت آنکه نه پدر راشناخته‌اند و نه مرا.


O raki ma duhutu una magena wisidingo kali o nyawa wogogilalo ma saangeka, duma una wogogilalo magena iwingangapoli de lo iwiumo o raki ma nokika. 	 و بازسومی فرستاد. او را نیز مجروح ساخته بیرون افکندند.


So nakoso ngone kanaga o Gurumi Qatetebi podupa powimote, de o dodoto qangodu magena lo aku patuga itiai. Duma to ngone nanga sininga ma tagapi gena, o dunia ma nyawa ona magena he yaakuwa yatuga. 	 لکن شخص روحانی در همه‌چیز حکم می‌کند و کسی را در او حکم نیست.«زیرا کیست که فکر خداوند را دانسته باشد تااو را تعلیم دهد؟» لکن ما فکر مسیح را داریم.


Ngini tinisingangasu igogou, ngini done asa Ngohi nikelelo kawa, sidago ma orasi yaadoka de ngini nitemo, 'Una wahino de o Jou Awi ronga, so tanu o Gikimoi Awi laha wisidumu Una magenaka.' " 	 زیرا به شما می‌گویم از این پس مرا نخواهید دید تا بگویید مبارک است او که به نام خداوند می‌آید.»


Ngaroko komagena, duma kanaga o loha moili nginika, gena maro Ngohi, komagena lo ngini so o nyawa o Nikolaus iwimomote manga manara gena ngini nioduhuduka. 	 لکن این راداری که اعمال نقولاویان را دشمن داری، چنانکه من نیز از آنها نفرت دارم.


Duma o kia naga idadadi ngomika gena, iqomaka ma nabi Yoel wosingangasu qaboloka, gena wotemo: 	 بلکه این همان است که یوئیل نبی گفت


Duma imomanara ona magena wikelelo de itemo moi de moika, 'Una magena bai! Una o warisi ma jojoho. Hino la ngone una powitoomaka, ma ngale ngone pamake to una awi warisi.' 	 اما چون باغبانان او رادیدند، با خود تفکرکنان گفتند، این وارث می‌باشد، بیایید او را بکشیم تا میراث از آن ماگردد.


Ngone de nanga manara masirete la pomasisalamati gena idadiwa. So o nyawa yaakuwa imasihie itemo, "Ngohi de ai manara masirete so tosalamatika." 	 و نه از اعمال تا هیچ کس فخر نکند.


de o nyawa moi lo akuwa ani demo ma sala yamake. Naaka komagena la to ngona ani lawangi gena o kia naga moi lo upa ona yamake ma ngale ngona nisisala, so ona masirete asa imasimaqe. 	 و کلام صحیح بی‌عیب را تا دشمن چونکه فرصت بد‌گفتن در حق ما نیابد، خجل شود.


So kagena de o bi gohiduuru yahino, so una awi rohe magena yasao, de yatide isisupu la itagi yapoosu. 	 آنگاه جوانان برخاسته، او را کفن کردند و بیرون برده، دفن نمودند.


Ngini tinisingangasu igogou, yamuruo naga to ngini nia sidongirabano done isone waasi, nakoso yanako waasi o Gikimoi Awi pareta igogou imasidiadoka." 	 لیکن هرآینه به شما می‌گویم که بعضی از حاضرین دراینجا هستند که تا ملکوت خدا را نبینند ذائقه موت را نخواهند چشید.»


So maro o pusaka ma surati moi, komagena lo o jaji iqoqomaka gena idadi waasi, nakoso o au o haiwani yatotola gena ikopola waasi. 	 و از اینرو، آن اول نیز بدون خون برقرارنشد.


sidago Ani saturu taaka la yahino de nisigise ka ka Ngona.' 	 تا دشمنانت را پای انداز توسازم."


Maro iqoqoma o Yanes de o Yambres o Musa iwilawangi, so o orasi manena naga o nyawa ma dorou ona magegena o dodoto itotiai lo yalawangi. Ona magena manga sininga ma rabaka gena cawali o dorou de o dodoto itotiaika gena yopiricayawa, so o Gikimoi waholu o nyawa ona magena. 	 و همچنان‌که ینیس و یمبریس با موسی مقاومت کردند، ایشان نیز با راستی مقاومت می‌کنند که مردم فاسدالعقل و مردود از ایمانند.


O nyawa la kanaga o Jou Yesus widodarawa, ona magena o Gikimoi bilasu wakutuku. Maranata, mia Jou, nahino! 	 اگر کسی عیسی مسیح خداوند را دوست ندارد، اناتیما باد. ماران اتا.فیض عیسی مسیح خداوند با شما باد.


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri o Yerusalem yadumuka so ona imasidiado o doku Betfage o Tala Zaitunka, kagena de o muri yasinoto wasulo itagi iqoma. 	 و چون نزدیک به اورشلیم رسیده، واردبیت‌فاجی نزد کوه زیتون شدند. آنگاه عیسی دو نفر از شاگردان خود را فرستاده،


De o Yesus wanano ona wimomoteka de wotemo, "Ngaroko nisususa, ngini igogou nisanangi, sababu ngini manena igogou o Gikimoi Awi nyawa-nyawa Awi pareta ma rabaka. 	 پس نظر خود را به شاگردان خویش افکنده، گفت: «خوشابحال شما‌ای مساکین زیراملکوت خدا از آن شما است.


O Petrus wotemo unaka, "Eneas, o Yesus Kristus ngona wonisilohaka. Nomomi de nouti la ani jongutu nalolo." Orasi magena qabolo o Eneas woutika. 	 پطرس وی را گفت: «ای اینیاس، عیسی مسیح تو را شفامی دهد. برخیز و بستر خود را برچین که او درساعت برخاست.»


Magena de o malaikat ma motohaka awi trompet wawuwu kali, de kanaga ngohi takelelo o ngoma moi o sorogaka gena itura o duniaku. De o busune iluluku-luku o dunia ma litimiku ma ngora ma boberesu ma kukuci o ngoma magenaka yahike. 	 و چون فرشته پنجم نواخت، ستاره‌ای رادیدم که بر زمین افتاده بود و کلید چاه هاویه بدو داده شد.


Ai salam tosidingo ongo Priskila de ma roka o Akwilaka, ai dodiao ma ngale o Yesus Kristuska mimomanara. 	 سلام برسانید به پرسکلا و اکیلا، همکاران من در مسیح عیسی


Hika o nyawa yasinoto manga manara ma sopo gena positetero. Nako o Adam gena, una o dorou waaka so ma ngale magena igogou o bi nyawa yangodu isone. De nako o Yesus Kristus gena, Una waaka so o Gikimoi Awi laha gena aku wonahike ifoloi ngoneka, so magena lo ma ngale ifoloisi ilamo de qaloha o bi nyawa yangoduka. So o Adam awi manara ma sopo o nyawaka gena imaketerowa de ma Kristus Awi manara ma sopo o nyawaka. 	 و نه‌چنانکه خطا بود، همچنان نعمت نیز باشد. زیرااگر به خطای یک شخص بسیاری مردند، چقدرزیاده فیض خدا و آن بخششی که به فیض یک انسان، یعنی عیسی مسیح است، برای بسیاری افزون گردید.


De ngaroko lo Ngohi tomiqohaka ma dekano totemo nagala muna asa ami dorouno momatoba de momatoduba, duma sidago o orasi manena muna gena moholu ami nyafusu ma dorou modongosa. 	 و به او مهلت دادم تاتوبه کند، اما نمی خواهد از زنای خود توبه کند.


So nakoso ka o dumule, kiaka kanaga o wange manenaka ioho de ilangika asa yatupu so qaukuka, gena o Gikimoi ma loha wogaka de ngini manena lo kanaga de nia boloika. Una ngini winipalihara ifoloi qaloha bai! De qadoohaso ngini Awi palihara gena niopiricayawa. 	 پس هرگاه خدا علفی را که امروز درصحرا است و فردا در تنور افکنده می‌شود چنین می‌پوشاند، چقدر بیشتر شما را‌ای سست‌ایمانان.


Duma bilasu niatuga nia loha ma duhutu la kanaga nia sininga ma rabaka, ena gena nia sininga qamuuqu de isohi gena itotagaliwa. Magena o Gikimoi watuga de wakelelo igogou ma faida gena foloisi ilamo. 	 بلکه انسانیت باطنی قلبی در لباس غیر فاسد روح حلیم و آرام که نزدخدا گرانبهاست.


So ma goginitano, de Una asa o bi nyawa wimomote waaso de manga sidongirabano wahiri yamogiowo de sinoto, ma ngale idadi to Una Awi sosulo, eko ona magena lo isironga to Una Awi rasul. 	 و چون روز شد، شاگردان خود را پیش طلبیده دوازده نفر از ایشان را انتخاب کرده، ایشان را نیزرسول خواند.


De o Yesus watemo onaka, "Nako nisumbayang, nitemo komanena, 'Mia Baba, migolo tanu to Ngona Ani ronga o nyawa yangodu isihoromati, de Ngona nokolano o duniaka, 	 بدیشان گفت: «هرگاه دعا کنید گویید‌ای پدرما که در آسمانی، نام تو مقدس باد. ملکوت توبیاید. اراده تو چنانکه در آسمان است در زمین نیزکرده شود.


Komagena so ma edekati kanaga bai ngini o Yahudika ma nyawa eko bai o Yahudika ma nyawa nisowo de ngaroko nimatekeketerowa gena, qadoohawa. Eko o bi nyawa nimasusuna eko nimasusunawa de ngaroko nimatekeketerowa gena, qadoohawa. Eko o nyawa ma somoano eko o nyawa o adati niananakowa de ngaroko nimatekeketerowa gena, qadoohawa. De lo o bi gilalo eko nigogilalowa de ngaroko nimatekeketerowa gena, qadoohawa. Sababu ma lamo gena ka cawali ma Kristus de Una lo kanaga imatekerimoika dede ngini, so ngini ningodu gena ka nimaketero. 	 که در آن نه یونانی است، نه یهود، نه ختنه، نه نامختونی، نه بربری، نه سکیتی، نه غلام و نه آزاد، بلکه مسیح همه و در همه است.


Kanaga manga sidongirabaka moi momisigigise, muna magena o Yahudika misowo o Tiatira ma nyawa moi ami ronga ongo Lidia, o baro qauungu de ma ija ihali gena momasiiija, de lo modupa mosusuba o Gikimoika. Ma orasi magena o Jou ami sininga wapelenga sidago o Paulus awi demo moi-moi muna masahe de modupa mosigise. 	 و زنی لیدیه نام، ارغوان فروش، که از شهر طیاتیرا و خداپرست بود، می‌شنید که خداوند دل او را گشود تا سخنان پولس را بشنود.


De maro ai surati moi-moi qangodu gena ngohi, Paulus, de ai gia masirete tosilefo: ai salam tosidingo nginika. La komagena ngini aku nianako o surati ma demo manena igogou ngohi masirete, ngaroko de ai gia masirete tosilefowa, duma ngohi asa tosidingoka. 	 تحیت به‌دست من پولس که علامت در هر رساله است بدینطور می‌نویسم:


Qabolo de Una Awi muri yasinoto magena itagi, de ona asa yamake maro o kia Una wotetemo onaka. 	 پس فرستادگان رفته آن چنانکه بدیشان گفته بود یافتند.


De o wange muruo naga qabolo o paro, de o rato, de lo o moku-moku mia deru isipapaka ka komagenaka, so o ngoma de o wange ma lako lo he miakelelo kawa. Ma dodoguka, mia ngongano ma ngale ngomi mia rohe aku misalamati gena ihiwaka. 	 و چون روزهای بسیار آفتاب و ستارگان راندیدند و طوفانی شدید بر ما می‌افتاد، دیگر هیچ امید نجات برای ما نماند.


So, ai dodiao nipipiricaya de tinidododara, upa sidago ngini lo inikulai. O Gikimoi de o nyawa o dorou wasibaja gena pamakewa. 	 ای برادران عزیز من، گمراه مشوید!


So kagena o moi-moi una wasisupuka, de asa una watuda so wotagi woqoqoma, de awi duba qangodu gena asa awi duduno itotuuru, sababu awi ili gena o duba magena ka yanako. 	 و وقتی که گوسفندان خود را بیرون برد، پیش روی ایشان می‌خرامد وگوسفندان از عقب او می‌روند، زیرا که آواز او رامی شناسند.


Ngaroko, o demo manena yadahe o bi roka yangoduka. O bi roka bilasu ma peqeka womidodara imatero maro de awi rohe masirete wododara, de lo ma peqeka bilasu ma roka gena mowihoromati. 	 خلاصه هریکی از شما نیز زن خود را مثل نفس خود محبت بنماید و زن شوهر خود را باید احترام نمود.


Ma orasi magena ipasaka, o Lewi o rarame waaka awi tahuka, de o Yesus womatamiye wooqo. De o balastengi itotolomu yadala de o bi nyawa yadala manga sininga qatotorou o bi kawasa yahoholu, ona magena lo imatamiye yooqo de o Yesus. 	 و لاوی ضیافتی بزرگ در خانه خود برای او کرد و جمعی بسیار از باجگیران و دیگران با ایشان نشستند.


Nakoso kanaga nagoona inidoto o dodoto itotiaiwa, so imaketerowa de o dodoto ma ngale nanga Jou Yesus Kristus eko o dodoto ma ngale idodooha o bi moi-moi maro o Gikimoi wodudupa gena bilasu paaka, 	 و اگرکسی بطور دیگر تعلیم دهد و کلام صحیح خداوند ما عیسی مسیح و آن تعلیمی را که به طریق دینداری است قبول ننماید،


Duma to ngohi ai dodiao gena o karajaku ingado la o kota ma boberesu ma duduka kugena ma busuneku isiha de isiguti, so aku toloqaka. 	 و مرا از دریچه‌ای در زنبیلی از باره قلعه پایین کردند و از دستهای وی رستم.


(Igogou! Mana asa tosiningali o Stefanus lo de awi tahu moi gena kanaga ngohi taosika. Ka ona yamuruo naga magena tosininga, so ma binukali ihiwa.) 	 وخاندان استیفان را نیز تعمید دادم و دیگر یادندارم که کسی را تعمید داده باشم.


Kagena de o ngoma magena ma ngora ma boberesu yapelenga, de ma rabano o qopo isupu koloko o kalero ilalamo moi ma qopo. Ma qopo ilamo sidago lo o wange de o ngawa-ngawa qangodu lo qapuputuka. 	 و چاه هاویه را گشاد ودودی چون دود تنوری عظیم از چاه بالا آمد وآفتاب و هوا از دود چاه تاریک گشت.


So kanaga ngini nimuruo naga nitemo kali, "O ino gena ma ngale ngone paoqo, de nanga poko gena ma ngale qapunu de o ino." Duma qangodu magena o orasi ma simaka o Gikimoi asa wasisa. So ngini de nia ngale gena nitemo o kia bato de nanga rohe la paaka magena, qadoohawa. De ngohi tosango, hiwa, komagenawa bai! To ngone nanga rohe gena yaaka, upa ma ngale nanga nyafusu ma dorou paaka sidago lo posundali, duma ma ngale gena o Jou powileleani. Una magena bato nanga rohe ma Jou. 	 خوراک برای شکم است و شکم برای خوراک، لکن خدااین و آن را فانی خواهد ساخت. اما جسم برای زنانیست، بلکه برای خداوند است و خداوند برای جسم.


de itemo, "O moi-moi qangodu manena asa tonihike Ngonaka, hitilahi nobukuku de nosuba ngohika." 	 به وی گفت: «اگر افتاده مرا سجده کنی، همانا این همه را به تو بخشم.»


De o Gikimoi Awi kuasa onaka komagena, so o habari qaloloha ma ngale o Jou Yesus foloi isihabari de o nyawa nagoona asa iise ona magena yangodu foloisi yongaku. 	 بدینطور کلام خداوند ترقی کرده قوت می‌گرفت.


De lo idadiwa ma Kristus de o Iblis imatekefakati. So idodooha ka qaloha nakoso o nyawa ipipiricaya kanaga imarimoi dede o nyawa ipipiricayawa. 	 و مسیح را با بلیعال چه مناسبت و مومن را با کافر چه نصیب است؟


So ngini o rarame magenaka nitagi niqoma. Ngohi totagi waasi, sababu ma ngale Ngohi tomasikelelo gena ma orasi yaado waasi." 	 شما برای این عیدبروید. من حال به این عید نمی آیم زیرا که وقت من هنوز تمام نشده است.»


So kagena de ma kapita waaso o prajuritka manga sahe yasinoto, de wotemo onaka, "Hika nisidailako o prajurit manga dala yaratu sinoto, de o prajurit o jaraku ipapane manga dala yamoritumudingi, de lo o prajurit de manga tubaka manga dala yaratu sinoto, la o putu manena o cako siwo de ngini nimajobo nitagi o Kaisareaka. 	 پس دو نفر از یوزباشیان را طلبیده، فرمودکه «دویست سپاهی و هفتاد سوار و دویست نیزه‌دار در ساعت سوم از شب حاضر سازید تا به قیصریه بروند؛


Itekawa, de o Yesus wotagi o doku o Nainka, de lo Awi muri-muri de o nyawa yadadala ipolu-polu itagi imakangaho dede Una. 	 و دو روز بعد به شهری مسمی به نائین می‌رفت و بسیاری از شاگردان او و گروهی عظیم، همراهش می‌رفتند.


So, ai dodiao nipipiricaya, nako o pipi la nimatolomu ma ngale nanga dodiao o Gikimoi Awi nyawa isususa o Yerusalemka gena, ngini bilasu niaaka imatero maro o kia naga ngohi tasulo o bi gogobu o Galatia ona magenaka. 	 اما درباره جمع کردن زکات برای مقدسین، چنانکه به کلیساهای غلاطیه فرمودم، شما نیز همچنین کنید.


Sababu o nyawa isosoneka la ioho kali, maro o malaikat o soroga ma rabaka gena ikakawiwa, komagena lo ona magena asa ikawi kawa. 	 زیرا که در قیامت، نه نکاح می‌کنند و نه نکاح کرده می‌شوند بلکه مثل ملائکه خدا در آسمان می‌باشند.


Sababu ngini masirete nianako itiai maro o nyawa wototosi moi so o putu itongirabaka de wahino, komagena lo ma wange yaado o Jou wahino kali gena asa isitodokano. 	 زیراخود شما به تحقیق آگاهید که روز خداوند چون دزد در شب می‌آید.


De lo o Paulus awi gia wahado onaku la o Gurumi Qatetebi wowosa onaku de waparetaka, sidago ona aku o Gikimoi Awi habari isibicara de o bi bahasa irupa-rupa Awi Gurumino. 	 و جمله آن مردمان تخمین دوازده نفربودند.


O orasi magena de o nyawa kagena iwidedemo o Yesuska, kanaga o Galileaka ma nyawa yamuruo naga ma orasi manga suba yatide o Gikimoika, de o Pilatus wasulo so ona magena yatoomaka. 	 در آن وقت بعضی آمده او را از جلیلیانی خبر دادند که پیلاطس خون ایشان را با قربانی های ایشان آمیخته بود.


De lo ma ngale ona manga manara gena ngomi minigolo tanu ngini asa niadodara onaka de qaloha ilaku ona magena manga ronga foloi niasilamo. So komagena ngini nia oho ma rabaka gena asa ka cawali o rimoi de o sohi. 	 و ایشان را در نهایت محبت، به‌سبب عملشان محترم دارید و بایکدیگر صلح کنید.


Ai dodiao nipipiricaya, ngohi tinidedemo nginika o habari ma ngale ma Kristus tinisingongangasuka gena, upa nitemo ma sihino gena o nyawa manga siningano. 	 اما‌ای برادران شما را اعلام می‌کنم ازانجیلی که من بدان بشارت دادم که به طریق انسان نیست.


So nakoso ngini nimasigocohosi la o Jouka niwipiricayasi, de o orasi manena ngomi de mia sininga ma rabaka aku isanangi de qanali so foloisi qaputuruli. 	 چونکه الان زیست می‌کنیم، اگر شما درخداوند استوار هستید.


Duma ma ngeko idodooha o Gikimoi waaka to ngone nanga sininga itiai gena upa ngone o nyawa nanga manara o bobita Unano paaaka so magena ma fanggali bilasu pamake. Sababu ngone o nyawa de nanga manara o kia Una wodudupawa, so o bobita Unano gena akuwa paaka itiai. So ka cawali o Jou Yesus powipiricayaka, de o Gikimoi aku wotemo ngone nanga sininga itiai Unaka, de ma ngeko komagena maro o ngongike moi so aku pamake. 	 واما کسی‌که عمل نکند، بلکه ایمان آورد به او که بی‌دینان را عادل می‌شمارد، ایمان او عدالت محسوب می‌شود.


Nakoso ngohi gena bilasu ai giliri tosimane, de ngohi asa ka tosimane ai buturu sutu ikurangi. 	 اگر فخر می‌باید کرد از آنچه به ضعف من تعلق دارد، فخر می‌کنم.


So komagena lo de ma Kristus. Una magena wisowo womatide la wodadi o Imam Wilalamo moi la wihohoromati. Duma ma ngale Una gena o Gikimoi masirete asa wiaso de witide, so ma Ngopa Una magenaka witemo, "Ngona gena Ai Ngopa. O wange manena Ngohi tadedemo yangoduka, igogou Ngohi gena to Ngona Ani Baba." 	 و همچنین مسیح نیز خود را جلال نداد که رئیس کهنه بشود، بلکه او که به وی گفت: «تو پسر من هستی؛ من امروز تو را تولید نمودم.»


Ma ngale o Ishak awi piricaya so awi ngopa o Yakub de o Esau wasigolo o Gikimoika, la to Una Awi laha o orasi ma simaka done asa idogo. 	 به ایمان اسحاق نیز یعقوب و عیسو را درامور آینده برکت داد.


So nako ngone kiaka o Gikimoi wonaeto maro Awi ngopa-ngopa gena, imatero maro ka o nyawali so nanga rohe done isone o duniaka. Komagena lo o Jou Yesus, Una masirete lo, imaketero maro dede ona, so ipapasaka gena Una wosoneka la ma ngale o Iblis awi kuasa kiaka o sone wapopereta gena aku wasisa. 	 پس چون فرزندان در خون و جسم شراکت دارند، او نیز همچنان در این هر دو شریک شد تابوساطت موت، صاحب قدرت موت یعنی ابلیس را تباه سازد،


Nakoso o nyawa la kanaga yomanosu o Baba ma Ngopaka gena, ona dede o Baba lo imarimoiwa. Duma nakoso o nyawa la kanaga o Baba ma Ngopa lo iwiqehe qaloha gena, ona dede o Baba lo imarimoika. 	 کسی‌که پسر را انکار کند، پدر را هم ندارد و کسی‌که اعتراف به پسر نماید، پدر را نیزدارد.


Kagena de o Yesus wotemo, "Notagi noliho bato, ani ngopa asa wilohaka." O nyawa una magena wopiricaya o kia o Yesus wotetemo gena, so wotagi woliho. 	 عیسی بدو گفت: «برو که پسرت زنده است.» آن شخص به سخنی که عیسی بدو گفت، ایمان آورده، روانه شد.


O wange moika, de o Yohanes wooosi awi nyawa wimomote yamuruo naga de lo o Yahudika ma nyawa moi imatekesikoholu ma ngale o Yahudika ma nyawa manga adati de manga galepu, gena idodooha bilasu yatiodo kasi de asa manga sininga qatebi o Gikimoi Awi simaka. 	 آنگاه در خصوص تطهیر، در میان شاگردان یحیی ویهودیان مباحثه شد.


Qabolo de o Jou Yesus wimomote manga sidongirabano wahiri yamoritumudingi, de wasulo la ona yasosinoto asa itagi yoqoqoma o doku yageto, kiaka done Una lo wototuuru de asa watulu. 	 و بعد از این امور، خداوند هفتاد نفر دیگر را نیز تعیین فرموده، ایشان را جفت جفت پیش روی خود به هر شهری و موضعی که خود عزیمت آن داشت، فرستاد.


Duma Una wasibobita de wapoma, upa isingangasu Una gena naguuna. 	 و ایشان را به تاکید بسیار فرمود که او را شهرت ندهند.


Komagena lo kiaka bato Una wotagi, o bi soaka eko o bi dokuka, ona o nyawa yasisiri o pasar ma dateka yahahadoku de igolo Unaka, "Baba, nako nomisimaha, hitilahi Ani juba ma ngoguka sutu miacoho!" La o nyawa nagoona yacocoho gena yangodu manga siri itoguka. 	 و هر جایی که به دهات یا شهرها یا اراضی می‌رفت، مریضان را بر راهها می‌گذاردندو از او خواهش می‌نمودند که محض دامن ردای او را لمس کنند و هر‌که آن را لمس می‌کرد شفامی یافت.


De o orasi magena o nyawa yangodu o Mahkamah Agama ma rabaka iwidekeri o Stefanuska, de asa iwikelelo to una awi jamani koloko ka o malaikat. 	 و همه کسانی که در مجلس حاضر بودند، بر او چشم دوخته، صورت وی را مثل صورت فرشته دیدند.


Sababu ngini nianako igogou ma Kristus gena o Jou niwileleani, so Una magegena done asa ngini winifanggali itiai de o kia naga o Gikimoi winijajajika, maro o baba moi ma ngopa awi pusaka wihike. 	 چون می‌دانید که از خداوندمکافات میراث را خواهید یافت، چونکه مسیح خداوند را بندگی می‌کنید.زیرا هرکه ظلم کند، آن ظلمی را که کرد، خواهد یافت وظاهربینی نیست.


Ona yamogiowo de sinoto gena o Yesus wasulo so itagi de o siminiko wadedemo kasi wotemo komanena, "Nia dodagi ma rabaka upa lo o bi Yahudika ma nyawa yasowo to ona manga daeraka nitagi. De lo upa nitagi o Samaria ma nyawa manga bi dokuka. 	 این دوازده را عیسی فرستاده، بدیشان وصیت کرده، گفت: «از راه امت‌ها مروید و دربلدی از سامریان داخل مشوید،


So o Pilatus wodupa o Yesus wipalako so wasano kali yadadala ona magenaka. 	 باز پیلاطس نداکرده خواست که عیسی را رها کند.


Mutuwade ngini magena bilasu niapiricaya qaputuru, sababu nianako igogou ngaroko o sangisara bilasu niamoku, duma ma orasi gena ikuru kawa. Qabolo de o Gikimoi masirete asa nia kurangi moi-moi watiai ma ngale ngini gena niloha kali, de nia sininga wosiputuru ifoloisi, de nia piricaya wositatapu, de wodogo ifofoloi nginika so upa nitura. O Gikimoi asa nia sininga wosiputuru gena igogou, sababu Una Awi sininga magena ifoloisi qaloha de Una magegena winiasoka la ma ngale ngini dede ma Kristus nimarimoika, so maro Una komagena lo asa ngini nigoge o horomati yakokoorawa ma rabaka. 	 و خدای همه فیضها که ما را به جلال ابدی خود در عیسی مسیح خوانده، است، شما را بعداز کشیدن زحمتی قلیل کامل و استوار و تواناخواهد ساخت.


Woiseka komagena, de wolulugu una magenaka wotemo, "Nomaoko, de ani jongutu nalolo la natoti de notagi." 	 که در حال آن، مرد شفایافت و بستر خود را برداشته، روانه گردید. و آن روز سبت بود.


Upa sidago o nyawa la kanaga manga manara ma sopo qatotorou gena ngini niamote, maro o bubutu ma rabaka itagi. Duma manga manara qatotorou magena ngini bilasu nisikelelo de to ngini nia manara qaloloha, maro o nita moi kagena o bubutu ma rabaka isiwa. 	 و در اعمال بی‌ثمرظلمت شریک مباشید بلکه آنها را مذمت کنید،


So ngona bilasu nomajaga qaloha ma ngale una upa o dorou wonigaka ngonaka, sababu una magena to ngone nanga dodoto itotiai walawangi qaputuru. 	 و تو هم از او باحذر باش زیرا که باسخنان ما بشدت مقاومت نمود.


Hika ngini niosininga ma ngale ma orasi o Gikimoi wotemo o Abraham awi sininga gena itiaika. Magena idadi upa ma orasi o Abraham womasuna qaboloka, duma ma orasi una womasuna waasi de o Gikimoi wipiricayaka. 	 پس در چه حالت محسوب شد، وقتی که او در ختنه بود یادر نامختونی؟ در ختنه نی، بلکه در نامختونی؛


Ma orasi o goginita nosi, o Mahkamah Agama ena gena o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama, de lo o Yahudika manga roriri ma binukasi, ona yangodu imatolomuno de o Yesus iwingaho kagena ona manga simaka. 	 و چون روز شد اهل شورای قوم یعنی روسای کهنه و کاتبان فراهم آمده در مجلس خوداو را آورده،


Ngohi todupa o ngopeqeka moi ami giliri tinisinako nginika, muna magena nanga dodiao mopipiricaya moi ami ronga ongo Febe. Muna gena o gogobu o Kengkrea ma kotaka manga leleani moi. 	 و خواهر ما فیبی را که خادمه کلیسای در کنخریا است، به شما می‌سپارم


Duma una bilasu wodupa o nyawa ma somoa wasigaro la imasidodogu awi tahuka, awi sininga de awi rohe ma nyafusu gena wapareta qaloha, de awi dupa o orasi isigeto-geto cawali o kia naga qaloloha, awi sininga watuga itotiai, so o dorou moi lo upa waaka duma o moi-moi o kia itotiai wodupa waaka. 	 بلکه مهمان دوست و خیردوست و خرداندیش و عادل ومقدس و پرهیزکار؛


Sababu o bobita magena ma ngale o ino paooqo eko o moi-moi o duniaka papapake gena igogou isisa gila-gilaka, de ma sihino ka cawali o nyawa manga sulo de manga dodoto. 	 (که همه اینها محض استعمال فاسد می‌شود)برحسب تقالید و تعالیم مردم،که چنین چیزهاهرچند در عبادت نافله و فروتنی و آزار بدن صورت حکمت دارد، ولی فایده‌ای برای رفع تن پروری ندارد.


Sababu o nyawa yadadala asa yahino de itemo, 'Ngohi manena qabolo o Salamati ma Kolano,' so asa o nyawa yadadala yasihaga de yasisa. 	 زیرا که بسیاری به نام من آمده، خواهند گفت که من هستم و بسیاری را گمراه خواهند نمود.


La ma ngale ngone, o bobita o Gikimoino inapoparetaka gena, Una aku wonapalako de lo ngone podadi maro o Gikimoi Awi ngopa masirete. 	 تا آنانی را که زیرشریعت باشند فدیه کند تا آنکه پسرخواندگی رابیابیم.


So iqomaka gena ngomi o bodito foloi qatotubuso ma rabaka sidago he misone, de Una ngomi womisalamatika so misone kawa. De komagena lo miopiricaya igogou o sangisara idadadi o orasi manena de lo o orasi ma simaka, qangodu magena ma rabano asa womisalamati. 	 که ما را از چنین موت رهانید و می‌رهاند و به او امیدواریم که بعداز این هم خواهد رهانید.


So o Yesus wasitemo qaboloka, de Una Awi sininga asa foloisi ipeleso, de asa wotemo wosingangasu kali onaka, "Igogou-gogou o nyawa moi kanaga to ngini nia sidongirabano asa Ngohi woisiija Ai lawangika." 	 چون عیسی این را گفت، در روح مضطرب گشت و شهادت داده، گفت: «آمین آمین به شمامی گویم که یکی از شما مرا تسلیم خواهد کرد.»


O orasi magena de o titi idadala kadoke naga itagi o ino imasari. 	 و گلۀگراز بسیاری دور از ایشان می‌چرید.


O Gikimoi wotemo, 'O dunia ma dodogu ma orasi he yaadoka, de Ngohi asa o bi nyawa yangoduku Ai Gurumi tahike la wowosa de wopareta. Mutuwade to ngini nia ngopa-ngopa yanau de o ngopeqeka asa to Ngohi Ai demo yoise de isingangasu, de nia gohiduuru asa yakelelo o gogelelo Ngohino, de nia dodihimo asa yamake o doguruga Ngohino. 	 که "خدا می‌گوید در ایام آخر چنین خواهدبود که از روح خود بر تمام بشر خواهم ریخت وپسران و دختران شما نبوت کنند و جوانان شما رویاها و پیران شما خوابها خواهند دید؛


So kanaga ma ngale foloi ilamo gena o roti o sorogano yahihino. La komagena, ngaroko o ino manna magena iqoqomaka nia ete de nia topora yaoqoka lo ona bilasu ka isone, duma nakoso ona o roti manena yaoqo, ona magena asa ioho ka sidutu ikakali. Igogou, magena Ai demo ma ngale." 	 این است نانی که از آسمان نازل شد، نه همچنان‌که پدران شما من را خوردند و مردند؛ بلکه هر‌که این نان را بخورد تا به ابد زنده ماند.»


Ngini lo ma orasi ngohi kanaga o Tesalonika ma dokuka o Makedonia ma daera kasi, de nisidadu ma para ma muruo naga ma ngale to ngohi ai oho ma kurangi so o pipi nitolomu kali de nisidingo ngohika. 	 زیرا که در تسالونیکی هم یک دودفعه برای احتیاج من فرستادید.


De kanaga o ili moi woise itemo unaka, "Petrus, notagi! La natola de naoqo." 	 و خطابی به وی رسید که «ای پطرس برخاسته، ذبح کن و بخور.»


Kanaga o Kaisarea ma kotaka o nyawa moi awi ronga o Kornelius, una o Yahudika ma nyawa wisowo de o Roma o Italiaka manga prajurit o bolu moino gena yaratu butanga ma kapita. 	 و در قیصریه مردی کرنیلیوس نام بود، یوزباشی فوجی که به ایطالیانی مشهوراست.


De to ngini nia kaya lo asa isisa, maro o besi lo aku qakeho so ibaka. De lo ma orasika o Gikimoi done asa o nyawa manga laha de manga dorou ma sopo wafanggali, de ngini nia kaya maro o besi qakekehoka gena asa isikelelo ngini gena kanaga de nia salaka. Sababu ngaroko de nia kayaka, duma o bi nyawa isususaka gena niholu niariwo. So de to ngini nia dorou gena nia sininga ma sanangi lo yasisaka, maro o keho asa o besi yabaka sidago lo qamata. Gena maro o uku la o kia naga moi patupu so magena lo asa qamata. Ngini asa nia kaya niadiahi, ngaroko o Gikimoi asa o nyawa manga sopo wafanggali gena ma orasi he idumuka. 	 طلا و نقره شما را زنگ می‌خورد وزنگ آنها بر شما شهادت خواهد داد و مثل آتش، گوشت شما را خواهد خورد. شما در زمان آخرخزانه اندوخته‌اید.


Qabolo de Ngohi asa isidoa kali o nyawa ona magena o Yahudika ma nyawa yasowo, la ona magena igagaka isiihe, de ingangapo, de lo isangahadi. Duma o wange saangeka de Ngohi asa tooho kali." 	 و او را به امت‌ها خواهند سپرد تا او رااستهزا کنند و تازیانه زنند و مصلوب نمایند و درروز سوم خواهد برخاست.»


Ma orasi o Yesus de Awi muri yaruwange ikahino kali, de yakelelo o nyawa yadadala yasigilolino, Awi muri-muri ma somoali de o guru agama yamuruo naga imatekeributu. 	 پس چون نزد شاگردان خود رسید، جمعی کثیر گرد ایشان دید و بعضی از کاتبان را که باایشان مباحثه می‌کردند.


So kagena de ma orasi o Silas de o Timotius o Makedoniaka so yakahino o Korintuska, de o Paulus awi manara iqoqoma magena waqoha so awi orasi qangodu o habari ma ngale o Yesus wosihabari o Yahudi ma nyawaka, ena gena wosihabari igogou o Yesus Una magena o Salamati ma Kolano. 	 اما چون سیلاس و تیموتاوس از مکادونیه آمدند، پولس در روح مجبور شده، برای یهودیان شهادت می‌داد که عیسی، مسیح است.


De komagena lo o bi gohiduuru nadoto bilasu ona manga sininga yatuga itotiai. 	 و به همین نسق جوانان را نصیحت فرما تا خرداندیش باشند.


Duma Una ka o demo moi lo wosangowa, sidago o Pilatus foloi wohairani. 	 اما در جواب وی، یک سخن هم نگفت، بقسمی که والی بسیار متعجب شد.


Kagena de o Yesus wodongosa o riho magena. So de o Yesus wotagi o doku Tirus de lo o doku Sidon ma sigilolika. 	 پس عیسی از آنجا بیرون شده، به دیارصور و صیدون رفت.


Qabolo de Ngohi asa tatemo o bi nyawa Ai gubalika, 'Nitagi kasi, ngini gena Ai Baba winikukutuku. Niahika bato nia riho o uku ma sora ikokakali kagena ma rabaka, kiaka wosidodailako qabolo ma ngale o Ibliska de lo awi malaikat-malaikat wimomote. 	 «پس اصحاب طرف چپ را گوید: ای ملعونان، از من دور شوید در آتش جاودانی که برای ابلیس و فرشتگان او مهیا شده است.


Ma nongoru wotemo awi babaka, 'Baba, to ngona ani pusaka gena togolo, o orasi manena bato ai gimina magena noihike ngohika.' So ma baba awi pusaka magena wositoku awi ngopa yasinotoka. 	 روزی پسر کوچک به پدر خود گفت: ای پدر، رصداموالی که باید به من رسد، به من بده. پس اومایملک خود را بر این دو تقسیم کرد.


"Tosiade-ade, kanaga ngini nia gilalo moi wopopajeko eko o duba wososowohi. Ma orasi una womanara qaboloka so wolihono, de potemo unaka idodooha. Akuwa nitemo, 'Nahino, nooqo kasi.' 	 «اما کیست از شماکه غلامش به شخم کردن یا شبانی مشغول شود و وقتی که از صحرا آید به وی گوید، بزودی بیا و بنشین.


De lo ma ngale o nyawa isosoneka yasioho kali, o Musa awi lefo ma rabaka wosikelelo itiai o nyawa asa ioho kali. Ena gena, o jarita ma ngale o ngangaru de o uku ma sora duma o ngangaru magena qaukuwa. Ma orasi magegena o Jou Gikimoi Una magena wipeto 'o Abraham awi Gikimoi, o Ishak awi Gikimoi, de lo o Yakub awi Gikimoi.' 	 و امااینکه مردگان برمی خیزند، موسی نیز در ذکر بوته نشان داد، چنانکه خداوند را خدای ابراهیم وخدای اسحاق و خدای یعقوب خواند.


o Nahason ma baba gena o Aminadab, o Aminadab ma baba gena o Admin, o Admin ma baba gena o Arni, o Arni ma baba gena o Hezron, o Hezron ma baba gena o Peres, de o Peres ma baba gena o Yehuda. 	 ابن عمیناداب، بن ارام، بن حصرون، بن فارص، بن یهودا،


Ma orasi moi o gogobu yooqowa de youdowa so isumbayang o Jouka, de o Gurumi Qatetebi asa wosingangasu o gogobu magenaka, "Hika ngini o Barnabas de o Saulus niahiri la ma ngale itagi yaaka o manara kiaka tositotatapu qabolo onaka." 	 چون ایشان در عبادت خدا و روزه مشغول می‌بودند، روح‌القدس گفت: «برنابا و سولس را برای من جداسازید از بهر آن عمل که ایشان را برای آن خوانده‌ام.»


Ai dodiao nipipiricaya, komagena lo ma ngale o Gikimoi waaka to ngini nia sininga itiai Unaka. Ngini magegena lo o bobita o Gikimoino gena bilasu niaaka kawa, sababu ngini maro dede ma Kristus nimatekesikosoneka. Gena maro o ngopeqeka moi ami roka kanaga wosoneka, so muna magena o kawi ma bobita gena bilasu mamote kawa, de aku yanau moili mowikawi de to una awi ngopa mosibuo. Komagena lo ngini maro nipalakoka, so aku nidadi ma Kristus Awi nyawa. Una gena o soneno wisioho kali ma ngale o manara itotiai niaaka so o Gikimoi niwisihoromati. 	 بنابراین، ای برادران من، شما نیز بوساطت جسد مسیح برای شریعت مرده شدید تا خود رابه دیگری پیوندید، یعنی با او که از مردگان برخاست، تا بجهت خدا ثمر آوریم.


Kanaga onaka o malaikat ma dorou moi una wapopareta o busune iluluku-lukuku o dunia ma litimika. Awi ronga de o Ibranika manga demo gena o Abadon, de o Yunanika manga demo gena o Apolion (ma ngale gena "Wototooma"). 	 و بر خود، پادشاهی داشتند که ملک الهاویه است که در عبرانی به ابدون مسمی است و در یونانی او را اپلیون خوانند.


Ma orasi o Yusuf de ongo Maria imasidiado o Gikimoi Awi Tahuka, de kanaga lo ma nabi o ngopeqeka moi miperekika, ami ronga ongo Hana. Muna magena o Fanuel awi ngopa o Asyer manga soano. O orasi magenaka, de ami umuru o taungu moritupaange de iha. Muna iqomaka mokawi cawali o taungu tumudingi, kagena de mobaloka so mokawi kawa. Muna magena asa ma moi waasi o Gikimoi Awi Tahu matinga, o putu de o wange mosumbayang de lo mooqowa de moudowa mosisuba o Gikimoika. 	 و قریب به هشتاد و چهار سال بود که او بیوه گشته ازهیکل جدا نمی شد، بلکه شبانه‌روز به روزه ومناجات در عبادت مشغول می‌بود.


O Jou Yesus asa o nyawa ma dorou magena wosulo witooma, sababu o nyawa una magena wahino de o Iblis ma kuasa ilalamo wisiputuru. De una aku waaka o nonako ihahairani la awi kuasa o bi nyawaka wasikelelo, de lo wokulai de wotemo magena o Gikimoi iwisulo so una aku waaka. 	 که ظهور او بعمل شیطان است با هر نوع قوت و آیات و عجایب دروغ


De gila-gila Una Awi saheko o didiki isingangapo, de lo Awi bioko yahohobi de yobukuku isuba Unaka. 	 و نی بر سراو زدند و آب دهان بر وی انداخته و زانو زده، بدو تعظیم می‌نمودند.


Qabolo de wasulo Awi muri-murika, "Hika o nyawa yadadala magena niasigogeku o dumule ma qokuka imatotolomu." 	 آنگاه ایشان رافرمود که «همه را دسته دسته بر سبزه بنشانید.»


Nagala o nyawa kanaga itemo, "Nako ani demo magena de ma ngale o bobita o Gikimoino gena nanga dupa inasikelelo sidago o dupa qatotorou isigaro la o dorou paaka, so o bobita gena asa qatorouka." De ngohi tosango, komagenawa bai! Duma nako ngohi gena tanakowa igogou asa o dorou taakaka, ka cawali o bobita o Gikimoino ngohi idotoka. Ena gena, ngohi asa tanako igogou nakoso todesere de magena o dorou taaka, ka cawali o bobita o Gikimoino o Musa walelefo itemo, "Upa ngini nitesere." 	 پس چه گوییم؟ آیا شریعت گناه است؟ حاشا! بلکه گناه را جز به شریعت ندانستیم. زیراکه شهوت را نمی دانستم، اگر شریعت نمی گفت که طمع مورز.


De awi dodiao awi tahu ma rabaka gena wosango, 'Ce! Upa noisisusa ngohi. O ngora ikucika de lo ngohi de ai ngopa-ngopa mimaiduka. Ngohi taakuwa tomomi la o kia naga tonihike ngonaka.' 	 پس او از اندرون در جواب گوید مرا زحمت مده، زیرا که الان دربسته است و بچه های من در رختخواب با من خفته‌اند نمی توانم برخاست تا به تو دهم.


Ai edekati gena komanena: Ma ngale ngini o Yahudika ma nyawa o Gikimoi Awi nyawa masirete so ngini gena nimasunaka. De magena ma faida ilamo nakoso Una Awi bobita gena niaaka. Ngaroko komagena, duma nakoso ngini o bobita gena niaakawa, de ngini gena asa nidadi maro Una Awi nyawa qasowo so imatero maro o nyawa imasuna waasi. 	 زیرا ختنه سودمند است هرگاه به شریعت عمل نمایی. اما اگر از شریعت تجاوزنمایی، ختنه تو نامختونی گشته است.


De nako o rohe ma ngau itemo, "Ngohi o lako isowo, so ngohi o rohe magena ma bobolo moi lo qasowo." Komagenawa bai! O ngau magena kanaga lo igogou nanga rohe ma bobolo moi. 	 و اگر گوش گویدچونکه چشم نیم از بدن نیستم، آیا بدین سبب ازبدن نیست؟


O Gikimoi wanako gena igogou ngohi todupa tinisayangi nginika imatero maro o Yesus Kristus lo wodupa winisayangi. 	 زیرا خدا مرا شاهد است که چقدر در احشای عیسی مسیح، مشتاق همه شماهستم.


Kagena de Una wotemo, "Nakoso igogou ngini nitemo nia baba gena o Gikimoi, de igogou ngini asa Ngohi nidodara, sababu Ngohi Ai sihino o Gikimoino sidago o orasi manena lo Ngohi kanena nagasi. Sababu Ngohi tahino, gena to Ngohi Ai edekati masirete qasowo, duma o Baba Gikimoi Una wositatapu de woisulo so Ngohi tahino kanena. 	 عیسی به ایشان گفت: «اگر خدا پدر شما می‌بود، مرا دوست می داشتید، زیرا که من از جانب خدا صادر شده وآمده‌ام، زیرا که من از پیش خود نیامده‌ام بلکه اومرا فرستاده است.


Duma ngone kanaga o dunia manenaka de poohosi, de ngone gena o sangisara ma rabaka pogogesi sidago pomaridemo, "Ayoo!" De ngone de nanga ngongano foloi ilamo asa podamaha ma orasi o sorogaka, de o rohe qamomuane done asa pamake. 	 زیرا که در این هم آه می‌کشیم، چونکه مشتاق هستیم که خانه خود را که ازآسمان است بپوشیم،


O hali magena o Yohanes Wooosi awi muri-muri yogiise de yanako, gila-gila ona itagi o Yohanes Wooosi awi sone ma bake yaqehe so yapoosuka. Qabolo de ona yotagi isihabari o Yesuska. 	 پس شاگردانش آمده، جسد او را برداشته، به خاک سپردند و رفته، عیسی را اطلاع دادند.


De lo o Asiaka ma bobareta, o Paulus awi dodiao yamuruo naga, ona lo yosulo o Pauluska iwisingangasu de wigegego ma ngale upa lo o riho ma dolomuka magena wowosa de womasimane. So he wotagiwa. 	 وبعضی از روسای آسیا که او را دوست می‌داشتند، نزد او فرستاده، خواهش نمودند که خود را به تماشاخانه نسپارد.


Ma Kristus Awi dodara gena ngone dede Awi nyawa yangodu aku panako, duma nanga sininga ma kanako gena de ma batika, so paakuwa Awi dodara gena ngone patuga idodooha ma ngoha, eko ma gaku, eko ma guruye eko lo ma luku. Ngaroko komagena, ngohi togolo kali tanu ngini aku ma Kristus Awi dodara gena niamalo de nianako qaputuru, la o Gikimoi Una masirete de Awi boloi qangodu gena imasitauho nginika, so wogoge to ngini nia siningaka gena iwedo-wedo. 	 و عارف شوید به محبت مسیح که فوق از معرفت است تا پر شویدتا تمامی پری خدا.


De Una wosango wotemo, "Nakoso ngini o Gikimoi Awi Tahu manena niaruba, de ma deka ka o wange saangeka de Ngohi asa tosigoko kali." 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «این قدس راخراب کنید که در سه روز آن را برپا خواهم نمود.»


Komagena lo idadi o Yesuska. Una lo o doku ma ngoraka wingaho de kagena o doku ma duduka asa witoomaka, la ma ngale de Awi au masirete gena aku wosiaka ngone Awi nyawa nanga sininga qatebika, imatero maro Una Awi sininga lo qatebi. 	 بنابراین، عیسی نیزتا قوم را به خون خود تقدیس نماید، بیرون دروازه عذاب کشید.


so itemo, "Qadoohaso ngona o nyawa imasusunawa manga tahuka notagi, de foloili kagena nooqo dede ona." 	 گفتند که «بامردم نامختون برآمده، با ایشان غذا خوردی!»


So bilasu o demo magena niasahe o Abraham, o Ishak, de lo o Yakub ngaroko iqoqomaka yosoneka, duma ona ka yooho. Sababu upa o nyawa isosone la o Gikimoi wisuba, duma o nyawa iooho gena ka wisuba-subasi. To Una Awi simaka o bi nyawa yangodu ka yoooho." 	 و حال آنکه خدای مردگان نیست بلکه خدای زندگان است. زیرا همه نزد او زنده هستند.»


"Nimasidodiahi, sababu o bi nabi ikokulai. Ona magena imatero maro kanaga o nyawa o Gikimoi iwipipiricaya duma ona ikokulai, so manga edekati qatorou la o nyawa manga piricaya gena yasisa. 	 «اما از انبیای کذبه احتراز کنید، که به لباس میشها نزد شما می‌آیند ولی در باطن، گرگان درنده می‌باشند.


O kia bato niaaaka gena hika niaaka de o dodara. 	 جمیع کارهای شما با محبت باشد.


de lo ma orasi ngona ka o ngopasi ngona nanakoka o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka. Kagena o cawaro namake la ngona nowipiricaya o Yesus Kristus so o Gikimoi asa wonisisalamati. 	 و اینکه از طفولیت کتب مقدسه را دانسته‌ای که می‌تواند تو را حکمت آموزدبرای نجات بوسیله ایمانی که بر مسیح عیسی است.


Magena imatero maro o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka itemo, "O Gikimoi waaka sidago orasi manena manga sininga iperesuka so yaakuwa isihoda, de manga lako imasigelelowa, de manga ngau lo imasigisewa." 	 چنانکه مکتوب است که «خدا بدیشان روح خواب‌آلود دادچشمانی که نبیند و گوشهایی که نشنود تا امروز.»


Qabolo de o malaikat magena itemo unaka, "Ani baju nomasitiba de ani capato ma gumi napiliku." Gila-gila o Petrus waaka, so qabolo de o malaikat magena itemo kali, "Ani juba nomasitiba la nahino ngohi noimote." 	 و فرشته وی راگفت: «کمر خود را ببند و نعلین برپا کن.» پس چنین کرد و به وی گفت: «ردای خود را بپوش و ازعقب من بیا.»


de o Yudas Iskariot, o nyawa una magena o Yesus wisiiija. 	 و یهودای اسخریوطی که او راتسلیم کرد.


So ngohi de o Jou Awi kuasa tinigolo de tinibaja, la ngini niaaka kawa maro o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa bai! Sababu o bi moi-moi qangodu manga sininga ma rabaka kanaga ma faida ihiwa. 	 پس این را می‌گویم و در خداوند شهادت می‌دهم که شما دیگر رفتار منمایید، چنانکه امت‌ها در بطالت ذهن خود رفتار می‌نمایند.


Kagena de Awi muri-murika wotemo, "Hino la ngone gena potagi kali o Yudeaka." 	 و بعد از آن به شاگردان خود گفت: «باز به یهودیه برویم.»


Duma nakoso o nyawa la kanaga o dorou yodupa yaakasi, de ona magena o Iblis ma dupa gena yamoteka. Sababu o orasi ma nonoma kasi sidago o orasi manena de o Iblis o dorou gena wodupa waaka. O Gikimoi ma Ngopa wahinoka ma ngale o Iblis ma manara wasisa. 	 و کسی‌که گناه می‌کند از ابلیس است زیرا که ابلیس از ابتدا گناهکار بوده است. واز این جهت پسر خدا ظاهر شد تا اعمال ابلیس راباطل سازد.


Nakoso nanga sumbayang ma ngale o nyawa yangodu gena, qaloha de iwisisanangi o Gikimoi, gena to ngone nanga Salamati, 	 زیرا که این نیکو و پسندیده است، در حضورنجات‌دهنده ما خدا


Duma o orasi manena de ngohi totemo nginika, ma ngale una niwifanggali de o dorou gena bilasu ngini niaaka kawa. Nakoso ngini gena una niwisiapongu, de ngohi lo asa towisiapongu. De lo nakoso igogou una kanaga de awi sala ngohika, de ngohi asa towisiapongu. Ma Kristus gena wanakoka to ngohi ai sininga ma edekati la ngini aku nimarimoi kali. 	 اما هرکه را چیزی عفو نمایید، من نیز می‌کنم زیرا که آنچه من عفو کرده‌ام، هرگاه چیزی را عفوکرده باشم، به‌خاطر شما به حضور مسیح کرده‌ام،


Bolo, de ma nongoruku womikawi kali ma ria ma balo magena, duma o ngopa yamake waasi, de ma nongoruku magena wosone kali. Komagena idadi de imaaka imakoketero sidago ma nongoru yaruwange, 	 پس ثانی او را گرفته، هم بی‌اولاد فوت شد و همچنین سومی.


Wopipilo kawa gena wotemo, "Baba, o Nyawa ma Duhutu Una magena naguuna. Igogou qaloha, nakoso noisingangasu ngohika ma ngale ngohi aku Una towipiricaya." 	 او در جواب گفت: «ای آقا کیست تا به او ایمان آورم؟»


De yakokitoka yadala manga toka wodusu so imahoika. De manga toka wodudusu gena imatoore itemo, "We! Ngona manena o Gikimoi ma Ngopa!" Duma Una wasimaha kawa manga toka ibicara, sababu o toka lo iwinako Una magena o Salamati ma Kolano. 	 و دیوها نیز از بسیاری بیرون می‌رفتند و صیحه زنان می‌گفتند که «تو مسیح پسرخدا هستی.» ولی ایشان را قدغن کرده، نگذاشت که حرف زنند، زیرا که دانستند او مسیح است.


Kanaga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo o Jou wotemo komanena, "O nyawa ma somoa o Yahudika yasowo ona magena asa tangaho o Yahudi ma nyawaka, so ona asa yosibicara de o bi bahasa kiaka o Yahudi ma nyawa yananakowa. Komagena Ngohi tosibicara o Yahudi ma nyawaka, duma ngaroko komagena ona Ai demo magena isidoohawa." 	 درتورات مکتوب است که «خداوند می‌گوید به زبانهای بیگانه و لبهای غیر به این قوم سخن خواهم گفت و با این همه مرا نخواهند شنید.»


Ma orasi magena o Galilea ma kolano gena o Herodes Antipas de una magena woise ma ngale o Yesus de Awi nonako ihahairani. 	 در آن هنگام هیرودیس تیترارخ چون شهرت عیسی را شنید،


De lo bilasu nimasidodiahi. Upa sidago nginino kanaga o nyawa moi nimakiliho so o Gikimoi Awi laha gena niaholu. Upa sidago lo niadoosa o nyawaka, sababu o doosa gena asa foloi idogo so nia rimoi yabiau de nidadala o dorou niaakaka, maro o gisisi moi ioho sidago ilamo kanaga idadi ka o raci moi so o nyawa yadala yasibodito. 	 و مترصد باشید مبادا کسی از فیض خدامحروم شود و ریشه مرارت نمو کرده، اضطراب بار آورد و جمعی از آن آلوده گردند.


To Una Awi demo ma meta gena ma Baba Gikimoi, duma ma ngale gena ona yanakowa. 	 ایشان نفهمیدند که بدیشان درباره پدر سخن می‌گوید.


De lo o dunia manena nanga baba ngone inadoto, de ngone ona gena pahoromati de pasigise. Nako komagena, igogou ngone bilasu powisigise o Gikimoi de ma boloika, Una gena nanga Baba o sorogaka, la ngone aku pooho ka sidutu ikakali. 	 و دیگر پدران جسم خود را وقتی داشتیم که ما را تادیب می‌نمودند وایشان را احترام می‌نمودیم، آیا از طریق اولی پدرروحها را اطاعت نکنیم تا زنده شویم؟


So de qamaqa-maqaka, de Awi muri-muri yahino itemo Unaka, "Baba! Upa sidago qaputu sababu o riho manena imatingano. Nakoso qaloha, lebelaha o nyawa yadadala manena nasulo itagi la ona o ino imaija kadoke o bi dokuka." 	 و در وقت عصر، شاگردانش نزد وی آمده، گفتند: «این موضع ویرانه است و وقت الان گذشته. پس این گروه رامرخص فرما تا به دهات رفته بجهت خود غذابخرند.»


O Sabat ma wange moiku o Yesus wodoto o puji ma tahu moika, 	 و روز سبت در یکی از کنایس تعلیم می‌داد.


Ngaroko o nyawa moi o dunia de ma raba manena he qangodu ka to una, duma qangodu magena ma faida ihiwa, nakoso ma duuru una wisisa sababu wamakewa o oho ka sidutu ikakali. 	 زیراانسان را چه فایده دارد که تمام جهان را ببرد ونفس خود را بر باد دهد یا آن را زیان رساند.


So kagena de o Yesus wotemo, "Petrus, Ngohi tonisingangasu ngonaka, sutusi qaputuka o toko isore waasi, de igogou ngona asa o nyawa manga simaka nomanosu notemo Ngohi noinakowa sidago lo ma para ma saange." 	 گفت: «تو را می‌گویم‌ای پطرس امروزخروس بانگ نزده باشد که سه مرتبه انکار خواهی کرد که مرا نمی شناسی.»


Duma o Yesus wosangoli de ka woade-ade wotemo, "Noimote Ngohi bai! Qohaka, la o nyawa isosoneka ona masirete manga dodiao isosone gena asa yapoosu." 	 عیسی وی را گفت: «مرا متابعت کن و بگذار که مردگان، مردگان خود را دفن کنند.»


Ma sababu magegena, so manga rasul yamogiowo de sinoto o bi nyawa ipipiricaya yangodu yatolomuno, de itemo onaka, "Qalohawa, nakoso ngomi mimatogu o habari qaloloha misihabari la ka o oqo de o udo misidailako. 	 پس آن دوازده، جماعت شاگردان راطلبیده، گفتند: «شایسته نیست که ما کلام خدا راترک کرده، مائده‌ها را خدمت کنیم.


Hino la ngone gena nanga siningaka cawali o nali de o more ka ka Una magena powisigiliri de powisihoromati. Sababu o Duba ma Goho Awi kawi ma wange he yaadoka de lo ma peqeka momasidailako qaboloka. 	 شادی و وجدنماییم و او را تمجید کنیم زیرا که نکاح بره رسیده است و عروس او خود را حاضر ساخته است.


Sababu ngini nia oho ma ngale ilamo gena upa o ino de o baju. 	 جان از خوراک و بدن از پوشاک بهتر است.


Komagena lo ngini bilasu nimajaga nisidodiahi la Ngohi nidamaha, sababu ngini nianakowa ma orasi muruoka de Ngohi o Nyawa ma Duhutu asa tomasidiado." 	 لهذا شما نیز حاضر باشید، زیرا در ساعتی که گمان نبرید، پسر انسان می‌آید.


De komagena lo ngone inanali, nakoso ma ngale o Jou Yesus powipiricayaka, so kanaga ngone inasisangisara. Sababu ngone panako nakoso inasangisara, so nanga piricaya asa foloisi idadi qaputuru so o sangisara gena pamoku. 	 ونه این تنها بلکه در مصیبتها هم فخر می‌کنیم، چونکه می‌دانیم که مصیبت صبر را پیدا می‌کند،


Manga sininga ma raba lo ihiwa o Gikimoi iwihoromati." 	 خدا ترسی درچشمانشان نیست.»


Ma ngale magegena nomasirese o dorou moi-moino, upa naaka koloko o bi gohiduuru ma somoa ona o nyafusu ma dorou gena yodupa yaaka o nyawaka. Duma ngona bilasu ani sininga nosimeta la ani sininga asa itiai o Jou Awi simaka, de ani piricaya qaputuru Unaka, de ani dodara qaputuru o bi nyawaka, de ngona bilasu nimakadame de o nyawa nagoona gena igogou manga sumbayang yatide o Jouka de manga sininga ibolowo. 	 اما از شهوات جوانی بگریز و با آنانی که ازقلب خالص نام خداوند را می‌خوانند، عدالت وایمان و محبت و سلامتی را تعاقب نما.


Ai dodiao tinidododara, nakoso o nyawa o dorou inigaka nginika, upa niafanggali de o dorou onaka, duma niaqohaka la o Gikimoi asa ona wasangisara. Sababu iqomaka Una wotemo de isilefo Awi Jaji ma Bukuka itemo, "Ka cawali Ngohi manena o nyawa manga dorou tafanggali de o dorou." 	 ای محبوبان انتقام خود را مکشید بلکه خشم را مهلت دهید، زیرا مکتوب است «خداوند می‌گوید که انتقام ازآن من است من جزا خواهم داد.»


Imatodoka o kuguru qaiili-ili moi maro o rato qapoputuru iuti o sorogaku ikahuku. De o bi nyawa o tahu ma rabaka, kiaka ona imatatamiye, kagena lo yoise o kuguru ma ili magena. 	 که ناگاه آوازی چون صدای وزیدن باد شدید از آسمان آمد و تمام آن خانه را که در آنجا نشسته بودند پر ساخت.


Qabolo de o Yohanes Wooosi awi nyawa wimomote yahino o Yesuska, yosano itemo, "Baba, ngomi de o Farisika ma nyawa mioqowa de miudowa, duma qadoohaso to Ngona Ani muri-muri gena ka ioqo de lo iudosi." 	 آنگاه شاگردان یحیی نزد وی آمده، گفتند: «چون است که ما و فریسیان روزه بسیارمی داریم، لکن شاگردان تو روزه نمی دارند؟»


Una wosango, "Ngini tinisingangasu igogou, nakoso niododatowa de niopiricaya, igogou o kia nitetemo asa idadi. Ngini asa aku niaaka imatero maro Ngohi taaka o ara ma hutuka, de lo ngini aku nitemo, 'He, tala! Nomatide de nomatuluru la o teoku nilutuka!' Igogou, done asa o Gikimoi watuluru. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «هرآینه به شما می‌گویم اگر ایمان می‌داشتید و شک نمی نمودید، نه همین را که به درخت انجیر شدمی کردید، بلکه هر گاه بدین کوه می‌گفتید "منتقل شده به دریا افکنده شو" چنین می‌شد.


Ngini ningodu o kia naga ikokulai de o kia naga itetero gena aku nianako, sababu ngini ma Kristus niwipiricayaka so o Gurumi Qatetebi ma kuasa gena niamake qaboloka. 	 و اما شما از آن قدوس، مسح را یافته‌اید وهرچیز را می‌دانید.


Ngohi ai gaeli gena ifoloi qaputuru sidago lo o bi nyawa ma Kristus wipipiricaya tasangisaraka. Nako o bobita pamote so nanga sininga itiai o Gikimoika, o bobita magena qangodu ngohi taakaka de ma moi waasi ikalaki. 	 از جهت غیرت جفا کننده برکلیسا، از جهت عدالت شریعتی، بی‌عیب.


Magena imatero de o kia iqomaka o Gikimoi wotemo ma nabi Yesaya awi Buku ma rabaka wosilefo itemo, "He! Kagena o Sionka Una towisulo wokahuku, duma ona iwiholu. Maro kugena o ngekoka o teto ilalamo moi tahadoku, so o nyawa isepele de iruba itagi lo yaaku kawa. Ngaroko komagena, o nyawa nagoona nakoso iwipiricaya Unaka, igogou ma moi lo ihiwa manga sininga isitura." 	 چنانکه مکتوب است که «اینک در صهیون سنگی مصادم و صخره لغزش می‌نهم و هر‌که براو ایمان آورد، خجل نخواهد گردید.»


So Ngohi asa towisiloha la asa ninako, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena o duniaka tahino de Ai kuasaka la nia dorou tosiapongu." So wotemo woluluguka, "Nomaoko! De ani dangi naaho la noliho." 	 لیکن تا بدانید که پسر انسان را استطاعت آمرزیدن گناهان بر روی زمین هست، مفلوج راگفت، تو را می‌گویم برخیز و بستر خود رابرداشته، به خانه خود برو.»


De moili wotemo, 'Ngohi kangano manena asa tokawi, so idadiwa tahika.' 	 سومی گفت: زنی گرفته‌ام و از این سبب نمی توانم بیایم.


wotemo, "O dududuka, o teoka, de lo o gota-gotaka gena upasi niabodito. Bilasu ngomi miqoma o Gikimoi Awi nyawa wasusuloka to ona manga bioko miacap kasi." 	 می گوید: «هیچ ضرری به زمین و دریا و درختان مرسانید تا بندگان خدای خود را بر پیشانی‌ایشان مهر زنیم.


Kanaga ma deka o taungu sinoto ipasaka, de ma Gubernur Feliks asa wihoi so o Perkius Festus witagali wodadi gubernur, duma o Feliks ka wodupasi o Yahudika manga roriri manga sininga waqehe la ona widupa unaka, so o Paulus gena ka wiqohaka o bui ma rabaka. 	 اما بعد از انقضای دو سال، پورکیوس فستوس، خلیفه ولایت فیلکس شد و فیلکس چون خواست بر یهود منت نهد، پولس را در زندان گذاشت.


La o orasi manenaka de ma ngale o gogobu manga manara, so to Una Awi cawaro gena o moi-moi qangodu wosiaaturu magena asa isikelelo o bi malaikat de lo o bi dodadi o kia bato o sorogaka ipopareta. 	 تا آنکه الحال بر ارباب ریاستها و قدرتها در جایهای آسمانی، حکمت گوناگون خدا بوسیله کلیسا معلوم شود،


Ai dodiao tinidododara, komagena tinisitiari qaboloka. So ngohi tongongano bilasu ngini gena nimajaga nimasidodiahi. Upa sidago o guru ikokulai manga dodoto gena niopiricaya de o ngeko isasala niamote sidago lo nitura so o dodoto itotiai gena niopiricaya qaputuru kawa. 	 پس شما‌ای حبیبان، چون این امور را ازپیش می‌دانید، باحذر باشید که مبادا به گمراهی بی‌دینان ربوده شده، از پایداری خود بیفتید.


De lo kanaga pakelelo kawa o silo ma sora, eko lo poise kawa o kawi ma rarame. Maro komagena imadadi sababu o kotaka imasiiija o dunia ma rabaka ona gena ifoloisi yolamo, de ona magena kanaga de manga alamu moi-moi qaloloha ona yasihaga o nyawa yangodu o dunia ma bi dokuka so ona lo o Gikimoi he iwidupa kawa, duma ka o arata yodupa. 	 و نور چراغ در تو دیگر نخواهد تابید وآواز عروس و داماد باز در تو شنیده نخواهدگشت زیرا که تجار تو اکابر جهان بودند و از جادوگری تو جمیع امت‌ها گمراه شدند.و درآن، خون انبیا و مقدسین و تمام مقتولان روی زمین یافت شد.»


Kagena de o roriri moi wotemo ngohika, "Upa noari. Hika nanano de nakelelo. Una o Yehuda ma soano ma Kolano Daud awi ngopa de awi dano moiku, Una magena wolamo de wokuasa maro ka o singa ma nau moi so Awi lawangi wasitura qaboloka. So Una magena asa waaku o buku o lolo moi ma segel ngai tumudingika magena waraca de lo wapelenga." 	 و یکی از آن پیران به من می‌گوید: «گریان مباش! اینک آن شیری که ازسبط یهودا و ریشه داود است، غالب آمده است تاکتاب و هفت مهرش را بگشاید.»


De ma orasi Ngohi nia dokuka maro totatagino, de nia tahuka ngini Ngohi niqehewa so tomasidodoguwa. Komagena lo Ngohi, nakoso Ai baju ihiwa, de o baju ngini Ngohi nihikewa. Ma orasi Ngohi topanyake de lo isibuika, de ngini Ngohi nikurumiwa de lo niriwowa.' 	 غریب بودم مرا جا ندادید، عریان بودم مرا نپوشانیدید، مریض و محبوس بودم عیادتم ننمودید.


Kagena de Una wotagi so o habari qaloloha wosihabari o bi puji ma tahu ma rabaka o Yudea ma daera ma sigilolika. 	 پس در کنایس جلیل موعظه می‌نمود.


Ngohi tongongano tanu de ai manara magegena so ai bangsa masirete to ona manga sininga ma rabaka asa o Yahudika ma nyawa yasowo gena yadoosa, la ma ngale ona o Yahudika manga sidongirabano o bolu moi lo aku o Gikimoi wasisalamati. 	 تاشاید ابنای جنس خود را به غیرت آورم و بعضی از ایشان را برهانم.


So ma orasi o Yesus kagena de wokahika de wikelelo una o balastengi wototolomu awi ronga o Matius (iwisiaso lo o Lewi) o kantorka wogogeku. Kagena de o Yesus wotemo unaka, "Nahino noimote Ngohi." Gila-gila o Matius womaoko de wotagi o Yesus iwimoteka. 	 چون عیسی از آنجا می‌گذشت، مردی رامسمی به متی به باج گاه نشسته دید. بدو گفت: «مرا متابعت کن.» در حال برخاسته، از عقب وی روانه شد.


La ngini niaaka komagena so o nyawa o Jou Yesus wipipiricaya o Makedonia ma daera de o Akhaya ma daeraka, ona yangodu manga siningaka gena yanako itiai la o sangisara ma rabaka, de ona lo bilasu de manga nalika. 	 به حدی که شما جمیع ایمانداران مکادونیه واخائیه را نمونه شدید،


Ona magena kanaga manga sangisara foloisi qatubuso de ona masirete foloi isususa. Ngaroko komagena, kanaga ona lo manga nali foloisi idogo-dogo sidago ona asa o nyawaka yahike lo de manga sininga foloisi qaloha. 	 زیرا در امتحان شدید زحمت، فراوانی خوشی ایشان ظاهر گردید و از زیادتی فقر ایشان، دولت سخاوت ایشان افزوده شد.


Igogou, o nyawa moi lo yaakuwa yomanara o tuangi yasinotoka. Sababu ona asa o tuangi moi iwisininga eko iwisigise ifoloi, de o tuangi moili iwisikurangi eko iwisidoohawa. Komagena lo ngini. Idadiwa bai o Gikimoi Awi dupa niaaka de lo o duniaka ma kaya de ma arata gena salalu nimadolomu." 	 «هیچ‌کس دو آقا را خدمت نمی تواند کرد، زیرا یا از یکی نفرت دارد و با دیگری محبت، و یابه یکی می‌چسبد و دیگر را حقیر می‌شمارد. محال است که خدا و ممونا را خدمت کنید.


O Jou Awi kuasa igoge dede onaka, sidago o bi nyawa yadala yopiricaya de manga sininga yahike la o Jou wapareta. 	 و دست خداوند باایشان می‌بود و جمعی کثیر ایمان آورده، به سوی خداوند بازگشت کردند.


Nako o imam yalalamo moi gena, o nyawa manga sidongirabano kanaga wihiri de witideka la wodadi to ona manga dagali moi o Gikimoi Awi simaka. To una awi manara magena, ona manga gaso o haiwani de lo manga suba ma somoa gena watide o Gikimoika la idadi manga dorou ma ija. 	 زیرا که هر رئیس کهنه از میان آدمیان گرفته شده، برای آدمیان مقرر می‌شود در امورالهی تا هدایا و قربانی‌ها برای گناهان بگذراند؛


Duma Una wotemo onaka, "Ngohi manena ma dalaka o nonako ihahairani Ai Babano tinisikelelo. Ma ngale o nonako ihahairani o kia, sidago ngini asa Ngohi nipaka." 	 عیسی بدیشان جواب داد: «ازجانب پدر خود بسیار کارهای نیک به شما نمودم. به‌سبب کدام‌یک از آنها مرا سنگسار می‌کنید؟»


So kagena de Una o roti ngai motoha de o nao ngai sinoto waqehe de womamataga o dipaye, de Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de Una o roti magena watepi-tepi de Awi muri-murika wahike la ona yasitoku o nyawa yadadala ona magenaka. Komagena lo o nao ngai sinoto waaka so yasitoku o nyawa yadadalaka magena. 	 و آن پنج نان و دو ماهی را گرفته، به سوی آسمان نگریسته، برکت داد و نان را پاره نموده، به شاگردان خود بسپرد تا پیش آنهابگذارند و آن دو ماهی را بر همه آنها تقسیم نمود.


Kanaga o Listra ma kotaka o nyawa wolulugu moi ka wisibuo kusi sidago o orasi manena wotagi lo waakuwa. 	 و در لستره مردی نشسته بود که پایهایش بی‌حرکت بود و از شکم مادر، لنگ متولد شده، هرگز راه نرفته بود.


Awadede! Igogou, qaloha la ngini gena nimatekekitingaka komagena, nia edekati ma ngale nisinako ngini nagoona o Jou Yesus niwipiricaya qaputuruka. 	 از آن جهت که لازم است در میان شما بدعتها نیز باشد تا که مقبولان از شما ظاهر گردند.


Nako komagena, de igogou ngone asa pomodo podamaha ma orasi done o Gikimoi nanga loha de nanga dorou ma sopo wahiri gena, pomodo Awi sangisara ngoneka gena imatero maro o uku isora-sora sababu Awi sangisara ilalamo asa wabodito o nyawa ona magena o Gikimoi wihoholu. 	 بلکه انتظار هولناک عذاب و غیرت آتشی که مخالفان را فرو خواهد برد.


De ma ngale lo igogou o nyawa isosoneka yasioho kali, ce, nagala magena ngini niawosaka o buku ma rabaka o Musa wosilelefoka o kia ngini niabaca de nimadotoka. Ena gena, o jarita ma ngale o ngangaru de o uku ma sora duma o ngangaru magena qaukuwa. Ma orasi magegena o Gikimoi wotemo o Musaka, 'Ngohi manena qabolo o Abraham awi Gikimoi, o Ishak awi Gikimoi, de o Yakub awi Gikimoi.' So bilasu o demo magena niasahe o Abraham, o Ishak, de lo o Yakub ngaroko iqoqomaka yosoneka, duma ona ka yooho. 	 اما در باب مردگان که برمی خیزند، در کتاب موسی در ذکربوته نخوانده‌اید چگونه خدا او را خطاب کرده، گفت که منم خدای ابراهیم و خدای اسحاق وخدای یعقوب.


Igogou, o kia naga asa idadadi o orasi manena, gena imatero de o kia naga idadadika ma orasi iqoqoma ma nabi Eliaka. O orasi magenaka, de idadi imuurawa ma deka o taungu saange de o ngoosa butanga, sidago o bare imasidiado o bi doku qangoduka so o ino ihiwa. O orasi magena o Israel ma tonaka kanaga ibabalo yadala manga oho isusa. 	 و به تحقیق شما را می‌گویم که بسا بیوه‌زنان در اسرائیل بودند، در ایام الیاس، وقتی که آسمان مدت سه سال و شش ماه بسته ماند، چنانکه قحطی عظیم در تمامی زمین پدید آمد،


Ai dodiao nipipiricaya, o wange magena asa upa ngini inisitodokano de yahino maro o nyawa wototosi moi, sababu ngini magegena o Gikimoi niwinakoka de ngini nimaketerowa de o nyawa o bubutu ma rabaka, so o kia naga moi lo yakelelo kawa de akuwa yanako. 	 لیکن شما‌ای برادران در ظلمت نیستید تا آن روز چون دزد برشما آید،


So kagena de o Yesus wotemo kali munaka, "Awa, tanu ngona gena bilasu nopiricaya Ai demo manena, de ma orasi lo he idumuka ngini done asa Ai Babaka nisuba gena, upa o talaka de lo upa o Yerusalemka, duma o riho kiaka bato lo aku o Gikimoi ka powisuba. 	 عیسی بدوگفت: «ای زن مرا تصدیق کن که ساعتی می‌آید که نه در این کوه و نه در اورشلیم پدر را پرستش خواهید کرد.


Komagena so, ai ngopa-ngopa tinisosininga, ngohi tongongano to ngini nia rimoi dede ma Kristus foloi qaputuru. Nakoso paaka komagena, done ma orasi Una wahino kali o duniaka, de ngone asa powimake de nanga baranika de nanga maqe lo ihiwa. 	 الان‌ای فرزندان در او ثابت بمانید تا چون ظاهر شود، اعتماد داشته باشیم و در هنگام ظهورش از وی خجل نشویم.اگر فهمیده ایدکه او عادل است، پس می‌دانید که هر‌که عدالت رابه‌جا آورد، از وی تولد یافته است.


De o imamka ma bi sahe ona magena de o Yahudika ma roriri imatekefakati. Ona isitatapuka, lebelaha o pipi idala yasibaja o bi prajurit magenaka la ona upa yodedemo o nyawaka, 	 ایشان با مشایخ جمع شده، شورا نمودند و نقره بسیار به سپاهیان داده،


de upa lo yamote o bi guru ikokulai to ona manga boboso masirete de o Yahudika manga dodoto ma jarita. 	 و گوش نگیرند به افسانه های یهود و احکام مردمانی که ازراستی انحراف می‌جویند.


Sababu o beseso moi-moi, kiaka o Jou Yesus womisiputuru la aku minidotoka gena, ngini nianako qaboloka. 	 زیرا می‌دانید چه احکام از جانب عیسی خداوند به شما دادیم.


De ona igolo o Pauluska la tanu una wogoge o wange muruo nagasi, duma una woholu. 	 و چون ایشان خواهش نمودندکه مدتی با ایشان بماند، قبول نکرد


Una wotemo, "Kanaga o nyawa yasinoto yotagi o Gikimoi Awi Tahuka la kagena yosumbayang. Wimoi o Farisi ma nyawa de wimoi o balastengi wototolomu. 	 که «دو نفر یکی فریسی ودیگری باجگیر به هیکل رفتند تا عبادت کنند.


Kagena de Una wakeri-keri de wotemo, "Nakoso maha de o nyawa manga manara o duniaka, gena idadiwa. Duma nakoso maha de o Gikimoi Awi manara, de qangodu magena aku Una waaka." 	 عیسی به ایشان نظر کرده، گفت: «نزد انسان محال است لیکن نزد خدا نیست زیراکه همه‌چیز نزد خدا ممکن است.»


So ma orasi ngohi tosolano tobicara, we, o Gurumi Qatetebi manga siningaku wowosa imatero iqoqoma idadadi ma nonoma ngoneka. 	 و چون شروع به سخن‌گفتن می‌کردم، روح‌القدس بر ایشان نازل شد، همچنانکه نخست بر ما.


Ngomi gena ma orasi mia sumbayang miatide ma ngale ngini ningodu, de mia sumbayang qangodu ma rabaka kanaga mitemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." 	 پیوسته درباره جمیع شما خدا را شکرمی کنیم و دائم در دعاهای خود شما را ذکرمی نماییم،


So ona yasinoto manga sone ma bake magena o ngeko o kota ilalamo ma rabaka kagena ka irubasa. O kota magena imatero de o kota kiaka nanga Jou wisasangahadika, so isiade-ade maro o Sodom ma kota eko lo o Mesir ma kota kiaka ona magena o nyawa ma dorou. 	 وبدنهای ایشان در شارع عام شهر عظیم که به‌معنی روحانی، به سدوم و مصر مسمی است، جایی که خداوند ایشان نیز مصلوب گشت، خواهد ماند.


Nibodito ngini o ino nimamake de ma boloi so nipunuka o orasi manena, sababu orasi ma simaka ngini asa nisapi. Nibodito ngini de nia nali de nia moreka o orasi manena, sababu orasi ma simaka ngini asa niari de nia sininga ipeleso. 	 وای بر شما‌ای سیرشدگان، زیرا گرسنه خواهید شد. وای بر شماکه الان خندانید زیرا که ماتم و گریه خواهید کرد.


Sababu Una wodoto de o Gikimoi Awi kuasa, de imaketerowa de o Yahudika ma bi guru agama manga dodoto. 	 زیرا که ایشان را چون صاحب قدرت تعلیم می‌داد و نه مثل کاتبان.


So moriria Una mowimakeka, de asa motemo Unaka, "Jou, nakoso Ngona la kanena, igogou nagala ai hira gena wosonewa. 	 پس مرتابه عیسی گفت: «ای آقا اگر در اینجا می‌بودی، برادر من نمی مرد.


O Nahadi ma wangeka so ka o goginita nosi o wange asa ibao, de o bi ngopeqeka ona magena itagi o boosuka, o bi rapa isidadailakoka gena yaaho. 	 پس در روز اول هفته هنگام سپیده صبح، حنوطی را که درست کرده بودندبا خود برداشته به‌سر قبر‌آمدند و بعضی دیگران همراه ایشان.


La o Yesus winano una awi sininga ipeleso, so wotemo, "Igogou! Isusa icarawa o nyawa ikakaya o Gikimoi iwisigise la iwosa Awi pareta ma rabaka. 	 اما عیسی چون او را محزون دید گفت: «چه دشوار است که دولتمندان داخل ملکوت خداشوند.


O Yesus watemo, "He! Niisesi! Itekawa de Ngohi manena asa tahino. So o nyawa nakoso o buku manena ma rabaka o Gikimoi Awi demo yosingongangasu gena yodupa yacoho de yaaka, de ona magena asa ka yososanangi." 	 «و اینک به زودی می‌آیم. خوشابحال کسی‌که کلام نبوت این کتاب را نگاه دارد.»


Ngaroko o orasi manena nisapi, ngini igogou nisanangi, sababu ngini manena asa o Gikimoi o ino winihike la nipunu. Ngaroko o orasi manena niari, ngini igogou nisanangi, sababu ngini manena asa igogou de nia nali de nia moreka. 	 خوشابحال شماکه اکنون گرسنه‌اید، زیرا که سیر خواهید شد. خوشابحال شما که الحال گریانید، زیرا خواهیدخندید.


Ona ifuma sidago o Gikimoi wokokakali gena wisuba iholu, duma kanaga yasuba to ona manga giki manga gia masirete isitotulada, ena gena maro o moi-moi ikokakaliwa gena o nyawa, o namo, o ngihia de lo o haiwani ma somoasi. 	 و جلال خدای غیرفانی را به شبیه صورت انسان فانی و طیور و بهایم وحشرات تبدیل نمودند.


Awi sininga ma rabaka o Gikimoika widodatowa, duma o Gikimoi wipiricaya foloi qaputuru ma ngale Una Awi jaji gena igogou done wasiganapu de magegena una o Gikimoi Awi ronga wosilamo, 	 و در وعده خدا از بی‌ایمانی شک ننمود، بلکه قوی الایمان گشته، خدا را تمجیدنمود،


Baba Gubernur minihohoromati, Salamati pomakamake. 	 «کلودیوس لیسیاس، به والی گرامی فیلکس سلام می‌رساند.


Ona magena o ngopeqeka ibabalo yasihaga de o damato yasiosi so ma duuru de manga tahu lo yakooraka. Ma ngale manga sala de manga dorou yodidu, so ona isumbayang de ma demo yakuru-kuru la o nyawa yasigiliri. Igogou, done to ona manga manara magena o Gikimoi wafanggali qatubuso icarawa." 	 اینان که خانه های بیوه‌زنان را می‌بلعند و نماز را به ریاطول می‌دهند، عقوبت شدیدتر خواهند یافت.»


komanena yotemo, "Ngomi miiseka o nyawa Una magena wotemo, 'Ngohi done o Gikimoi Awi Tahu manena de o nyawa manga gia isiaaka asa taruba de tabiau, de o wange saangeka Ngohi asa tosigoko kali qamomuane, duma o nyawa manga gia isiaakawa.' " 	 «ماشنیدیم که او می‌گفت: من این هیکل ساخته شده به‌دست را خراب می‌کنم و در سه روز، دیگری راناساخته شده به‌دست، بنا می‌کنم.»


La maro o nyawa o dorou yaaka sidago lo bilasu isone, komagena lo Una Awi laha wasitodihike so wotemo bilasu waaka o nyawa yangodu manga sininga itiai sidago lo yaaku yooho ka sidutu ikakali, sababu o Yesus Kristus nanga Jou Awi manara ma ngale onaka. 	 تا آنکه چنانکه گناه در موت سلطنت کرد، همچنین فیض نیزسلطنت نماید به عدالت برای حیات جاودانی بوساطت خداوند ما عیسی مسیح.


Nako komagena, de kanaga Ai Baba lo wisimulia, sababu ngini nia sopo idala de komagena lo o nyawaka niasikelelo igogou ngini gena to Ngohi Ai nyawa nimomote. 	 جلال پدر من آشکارا می‌شود به اینکه میوه بسیار بیاورید وشاگرد من بشوید.