Jo̱ dsʉˈ jaléˈˋ júuˆ e uøøˋ fɨˊ moˈooˉ dseaˋ, fɨˊ dsíibˊ dseaˋ lɨ˜ jalíˋ jaléˈˋ e jo̱, jo̱ e jo̱baˈ jmóoˋ e jmɨrǿngˋ dseeˉ yaang˜ dseaˋ. 	 SHin doonappe kiyiyaabai wozanappe kiyees; asa tunissiyaabai hegaa malaa.


Jo̱ lajeeˇ jo̱ caguilíingˉ tú̱ˉ ˈnɨˊ mɨ́ɨngˈ˜ dseañʉˈˋ fɨˊ lɨ˜ táangˋ Jesús e dsíiñˋ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ caang˜ tɨɨˉ, co̱ˈ iiñ˜ nidsijéeiñˋ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do fɨˊ quiniˇ Jesús. 	 Amarida asati bollai silido issi bitaniyaa halan tookkidi, Yesuusakko ehiidosona; ehiidi, soo gelissanaunne Yesuusa sinttan a wottanau koyidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ caˈíbˉtu̱ Jesús fɨˊ co̱o̱ˋ dsíiˊ guáˈˉ quiáˈˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel, jo̱ fɨˊ jo̱b niˈiuungˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ caang˜ co̱o̱ˋ guooˋ. 	 Yesuusi Aihuda woosa keettaa naa77anttuwaa geliis; hegan kushee silido issi bitanee de7ees.


Jo̱ uíiˈ˜ e jáˈˉ calɨ́iñˈˉ do e júuˆ jo̱, jo̱baˈ caˈíngˈˋ Fidiéeˇ írˋ e lɨiñˈˊ do jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ. 	 Hegaa gishshau, Xoossai qassi a ammanuwaa xillotettan qoodiis.


’Jo̱ fɨ́ɨˉtú̱u̱ ˈnʉ́ˈˋ e jneab˜ lɨ́ɨnˊn e huɨɨngˋ jǿˈˆ do, jo̱guɨ ˈnʉ́ˈˋ lɨ́ɨngˊnaˈ guángˈˊ quiáˈˉ e huɨɨngˋ do. Jo̱ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ seengˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ jnea˜, jo̱baˈ jnea˜ seemˉbaa cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ írˋ cajo̱, jo̱baˈ eáamˊ íingˆ ta˜ jaléˈˋ e jmóorˋ; co̱faˈ jaˋ seeiñˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ jnea˜, jo̱baˈ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ e guiʉ́ˉ jaˋ eeˋ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ jmérˆ jóng. 	 “Taani woine turaayyo ano; intte he turaa marata. Ta giddon de7iya urai, taanikka a giddon de7iyo urai, daro aife aifana; aissi giikko, taani bainnan intterkka ainne oottanau danddayekketa.


Jo̱ Fidiéeˇ, lají̱i̱ˈ˜ latɨˊ mɨ˜ uiim˜, caguíñˈˋ jaléngˈˋ dseaˋ Israel e laco̱ˈ niˈuíiñˈˉ do dseaˋ quiáˈrˉ, jo̱guɨ cartɨˊ lana jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ ya̱ˈˊ jaˋ mɨˊ catiúungˉneiñˈ do cajo̱. Co̱ˈ líˈˆ dsiiˉ e guiʉ́bˉ ñíˆ ˈnʉ́ˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e cajíngˈˉ Líiˆ, jaangˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ ie˜ malɨɨ˜guɨ do, ie˜ lamɨ˜ caféiñˈˊ Fidiéeˇ e caˈnɨ́ɨiñˋ jaléngˈˋ dseaˋ Israel lala: 	 Xoossai koiro doorido ba asata ixxenna; Xoossaa maxaafai, Eelaasa taarikiyaa giddon, Eelaasi Israa7eelata Xoossaa sinttan waati mootiyaakko, intte ereeta.


’Jo̱ fǿnˈˋn ˈnʉ́ˈˋ lana e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nilɨˈiáangˋ áaˊnaˈ laco̱ˈguɨ e iáangˋ dsiˋ jnea˜, jo̱guɨ e dseángˈˉ la iébˈˋ nilɨˈiáangˋ óoˊnaˈ cajo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ e lɨ́ɨngˊ dseaˋ quiéˉe. 	 “Ta ufaissai inttenaara de7ana malanne, inttekka daro ufaittana mala, taani hagaa intteyyo yootaas.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, jo̱ calɨñiˊ Jesús e ˈnʉñíbˆ nɨˈiuungˉ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ, jo̱baˈ caquɨmˈˉtu̱r fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea. 	 Yohaannisi qashettidoogaa Yesuusi siyido wode, Galiila giyo biitti biis.


Dsʉˈ mɨ˜ calɨlíˈˆ i̱ dseaˋ fɨ́ɨngˊ do e i̱ Jaangˉ do lɨ́ɨiñˊ dseaˋ Israel, dsíngˈˉ calɨguíiñˉ jo̱ canaaiñˋ óorˋ teáˋ lajeeˇ tú̱ˉ oor˜ jo̱ féˈrˋ: —¡Eáangˊ ˈgøngˈˊ diée˜ Artemisa quíˉiiˈ i̱ jmiféngˈˊ jneaˈˆ, dseaˋ Éfeso! 	 SHin Iskkinddiri Aihuda asa gididoogaa asai erido wode, naa77u saate gidiyaagaa keenaa ubbai issi qaalan, “Efisoona Arxxemiisa gita” yaagidi wocamiis.


Jo̱ song jaˋ jmooˋnaˈ e guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e seaˋ quíiˉnaˈ fɨˊ jmɨgüíˋ lɨ˜ seengˋ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ, jo̱baˈ lajo̱b jaˋ nicuǿˈˉ Fidiéeˇ ˈnʉ́ˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e catɨ́ɨngˉnaˈ, dseaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈrˉ. 	 Yaatin intte ha sa7aa miishshan ammanettennabaa gidikko, tumu miishshaa inttessi asi waatidi hadara yaagidi immanee?


Jo̱ Fidiéeˇ eáamˊ ˈneáaiñˋ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱guɨ nɨcaguíñˈˋ ˈnʉ́ˈˋ e laco̱ˈ nilíingˉnaˈ dseaˋ quiáˈrˉ. Jo̱baˈ güɨlɨseemˋbaˈ e jmooˋbaˈ fɨˈˋ lɨ́ɨngˉ rúngˈˋnaˈ, jo̱guɨ e guiúngˉnaˈ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ rúngˈˋnaˈ, jo̱guɨ e jaˋ jmɨcǿøngˈˇ yaang˜naˈ jee˜ dseaˋ rúngˈˋnaˈ, jo̱guɨ e eeˉbaˈ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ, jo̱guɨ e jméeˆnaˈ féngˈˊ áaˊnaˈ uii˜ quiáˈˉ rúngˈˋnaˈ cajo̱. 	 Hegaa gishshau, Xoossai dooridoogeetudan, geeshshanne siiqidoogeeta gididi, maarotettaa, qaretaa, kehatettaa, intte huuphiyaa kaushshiyoogaa, ashkketettaanne danddayaa maayite.


Jo̱ lajɨɨmˋ i̱ dseaˋ do seaˋbaˈ e ˈnérˉ, co̱ˈ jaléngˈˋ i̱ óoˋ uǿˉ o̱si ˈnʉr˜ é, jo̱baˈ ˈnɨ́ɨˋbre e jo̱, jo̱ e cuuˉ e lɨˈrˋ do fɨˊ jaguóˋ i̱ dseaˋ apóoˆ dob ngɨ́ɨiñˋ. 	 Ammaniyaageetu giddon metootanchchi issoinne baawa; aissi giikko, biittai woi keettai de7iyoogeeti ubbati baizzi baizzidi, ekkido miishshaa ehiidi,


Jo̱ mɨ́ɨˈ˜bɨ́ɨr cajo̱ e ningángˈˋ ˈnʉ́ˈˋ røøˋ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋguɨ jneaˈˆ, dseaˋ lɨ́ɨˊɨɨˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jial tíiˊ laniingˉ e ˈneáangˋ Dseaˋ Jmáangˉ jneaa˜aaˈ. 	 Qassi geeshshatu ubbaara Kiristtoosa siiqoi ai keena aahokko, adussakko, xoqqakkonne ciimmakko eriyo wolqqaa intte demmanaadan, taani Xoossaa woossais.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e casɨ́ɨngˉ Jesús có̱o̱ˈ˜ i̱ Tʉ́ˆ Simón do, jo̱baˈ lalab casɨ́ˈˉguɨr i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do: —Jaˋ jmáangˈ˜ yaang˜naˈ fɨˈíˆ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ jáˈˉ nɨcalɨ́ngˉnaˈ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱guɨ jaˋ jmitúngˆ óoˊnaˈ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiéˉe, co̱ˈ ˈnéˉ e jábˈˉ nilíingˋnaˈ cajo̱. 	 Yesuusi erissiyo ashkkarata, “Intte wozanai hirggoppo; Xoossaa ammanite; tanakka ammanite.


Jo̱ mɨ˜ li˜ e nɨcarooˋ e ofɨɨˋ do, jo̱baˈ nidsicu̱˜bre, co̱ˈ líˈrˆ e nɨcatɨ́ˋ íˈˋ e nisɨtɨ́ɨmˊbaˈ do. 	 SHin kattai gakkiyo wode, kattaa shiishshiyo wodee gakkido gishshau, bitanee sohuwaarakka baacaara geli aggees” yaagiis.


Jo̱ jméeˆnaˈ lajaléˈˋ e jmooˋnaˈ e jaˋ séeˈ˜naˈ dseeˉ jo̱guɨ e jaˋ jɨɨng˜naˈ, 	 Geellanne nagaranchcha asaa giddon borettennaageeta, ashkketanne Xoossaa naatudankka pokkoi bainnaageeta gidite; qassi zuuzummennan woikko iitabaa qoppennan ubbabaa oottite. He asaa giddonkka saluwan poo7iya xoolinttedan poo7iiddi,


Jo̱ mɨˈmɨ́ɨngˉguɨjiʉ lajo̱ cangóbˉtu̱ Jesús e fɨˊ jo̱ e catɨˊ tú̱ˉ ya̱ˈˊ e féiñˈˊ Fidiéeˇ jo̱ cajíñˈˉ lala: —Teaa˜, song jaˋ niquɨ́ˈˉ jmɨɨ˜ faˈ e nileánˋn jee˜ jaléˈˋ iihuɨ́ɨˊ e nɨjaquiéengˊ quiéˉe, jo̱baˈ lɨ́ˈˆ güɨlíbˋ laco̱ˈ iing˜ ˈnʉˋ e nilíˋ. 	 Yesuusi qassi naa77anttuwaa biidi, “Ta Aawau, taani ha burccukkuwaappe uyennan de7ishin burccukkuwaa denttanaagee danddayettennabaa gidikko, neeni koyiyoobai hano” yaagidi Xoossaa woossiis.


Jo̱ mɨ˜ cangángˉ Jesús i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do, dsifɨˊ lajo̱b cajmɨngɨˈrˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ neáangˊ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —¿Su cuǿøngˋ e nijmiˈleáanˆn jaangˋ dseaˋ dséeˈ˜ lajeeˇ jmɨɨ˜ e jmiˈíngˈˊnaaˈ o̱faˈ jaˋ cuǿøngˋ é? 	 Yesuusi higgiyaa tamaarissiyaageetanne Parisaaweta, “Nu higgee Sambbatan asa pattanau azaziiyye azazennee?” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e jo̱, cajíngˈˉguɨ Jesús e júuˆ la: —Lalab lɨ́ɨˊ quiáˈˉ jaangˋ dseaˋ ˈléengˈ˜ i̱ nʉ́ʉˈ˜ jaléˈˋ ta˜ quiʉˈˊ fiir˜ jo̱guɨ i̱ guiúngˉ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ ˈléengˈ˜ rúiñˈˋ i̱ caguiaangˉguɨ. Co̱ˈ mɨ˜ cagüɨˈɨ́ɨˊ i̱ fiir˜ do e nidsérˉ fɨˊ lɨ˜ jiéˈˋ, caguiarˊ ni˜ i̱ dseaˋ ˈléengˈ˜ i̱ nʉ́ʉˈ˜ do lajaléngˈˋ i̱ seengˋ quiáˈrˉ e laco̱ˈ nicuǿˈˉreiñˈ do e nidǿiñˈˉ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ lajo̱. 	 “Yaatin, ba so asau qumaa koshshiyo wodiyan immana mala, a godai sunttido ammanettida wozannaama ashkkari oonee?


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caquɨngˈˉ Jesús có̱o̱ˈ˜ Tʉ́ˆ Simón jo̱guɨ Tiáa˜ có̱o̱ˈ˜guɨ Juan fɨˊ lɨ˜ táangˋ jaléngˈˋ dseaˋ guitúungˋ quiáˈrˉ i̱ caguiaangˉguɨ do, jo̱ cadséiñˈˋ dseaˋ do jee˜ cabøø˜ jaléngˈˋ dseaˋ jiéngˈˋ, jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜ tɨfaˈˊ quiáˈˉ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ dseaˋ Israel teáaiñˉ sɨ́ɨiñˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do. 	 Yesuusi, PHeexiroosi, Yaaqoobinne Yohaannisi hinkko erissiyo ashkkaratukko simmidi yiyo wode, daro asai eta yuuyi aadhdhi eqqidaagaanne higgiyaa tamaarissiya amarida asati etaara palamettiyaageeta be7idosona.


Co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ dseángˈˉ mɨˊ ˈnooˋbɨ seengˋnaˈ e lɨ́ˋ óoˊnaˈ jaléˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la. Co̱ˈ mɨ˜ jmooˋnaˈ ta˜ dsihuɨ́ɨngˊ quiáˈˉ rúngˈˋnaˈ jo̱guɨ mɨ˜ jmooˋnaˈ ta˜ jɨ́ɨngˋ, jo̱baˈ cuøˊ li˜ jóng e dseángˈˉ mɨˊ ˈnooˋbɨ jmitíˆnaˈ lají̱i̱ˈ˜ e lɨ́ˋ óoˊnaˈ yaang˜naˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la jmóoˋ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. 	 Aissi giikko, intte ha77inne ha sa7aa asaadan de7eeta. Intte ha sa7aa asa gidiyoogaa intte giddon de7iya qanaateenne palamai erissennee? Qassi ha sa7aa asadan simerettekketiiyye?


Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ íbˋ dseaˋ laniingˉ tɨɨiñˋ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ e cuøˈrˊ dseaˋ e tɨɨiñˋ ngáiñˈˋ lajɨˋ e jloˈˆ e niguoˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Geeman Xoossai minjjido erainne aadhdhida eratettai ubbai aani de7ees.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caˈeˊguɨ Jesús e júuˆ la jo̱ cajíñˈˉ: —Nɨcanʉ́ʉbˉ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱ e júuˆ la malɨɨ˜guɨ eáangˊ: “Jmiˈneáangˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ røøˋ có̱o̱ˈ˜ jo̱ jmeeˉ e ˈníˈˋ manˈˊ jaléngˈˋ i̱ ˈníˈˋ níingˉ ˈnʉˋ.” 	 “'Ne shooruwaa siiqa; ne morkkiyaa morkka' giidoogaa siyideta.


Jo̱ cajíngˈˉ i̱ dseaˋ do lana e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ ˈnóˈrˊ jial niguiéˈrˊ e nicuǿˈrˉ Jesús dseeˉ fɨˊ quiniˇ dseata˜. Jo̱ dsʉˈ Jesús dsifɨˊ mɨ˜ canúurˉ e jo̱ lɨco̱ˈ catúumˊbre, jo̱ mɨfɨ́ɨngˋ canaaiñˋ jmoˈrˊ fɨˊ jee˜ ˈleeˋ có̱o̱ˈ˜ niguóorˋ. 	 Eti hegaa giidoogee Yesuusa mootiyoobaa demmidi a paaccanaassa; shin Yesuusi hokkidi, ba biradhdhiyan biittaa bolli xaafiis.


Co̱ˈ jnea˜ cuǿøˉbaa jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ e seeiñˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ lata˜, jo̱ jaˋ tó̱o̱ˋ jmɨɨ˜ faˈ niˈnáiñˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ o̱ˈguɨ faˈ quɨ́ˈˉ jmɨɨ˜ e i̱i̱ˋ nijéngˈˉtu̱ˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ fɨˊ jaguóoˋo. 	 Taani etayyo merinaa de7uwaa immais; qassi eti mulekka haiqqokkona. Ooninne ta kushiyaappe eta wotti ekkanau danddayenna.


Jo̱ i̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ i̱ seengˋ e fɨɨˋ Sicar do jábˈˉ calɨ́iñˉ júuˆ quiáˈˉ Jesús laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ júuˆ e cajméeˋ i̱ dseamɨ́ˋ do ie˜ mɨ˜ cajíñˈˉ lala: “I̱ dseañʉˈˋ do nɨcajmeaˈˊbre jnea˜ júuˆ quiáˈˉ jaléˈˋbaˈ e nɨcajméˉe jéengˊguɨ.” 	 Maccaasiyaa, “I taani oottido ubbabaa yootiis” gaada markkattido gishshau, he kataman de7iya Samaariyaa asaappe daroi Yesuusa ammaniis.


Jo̱ calɨ́ˉ lajo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ la féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lɨ˜ féˈˋ lala: “Jo̱ Fidiéeˇ cajméerˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ Israel e ueˈˋ moguiñˈ˜ e laco̱ˈ jaˋ ningáiñˈˋ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ, jo̱guɨ cajméeˋbre jminiñˈ˜ cajo̱ e lafaˈ jaˋ cuǿøngˋ nijǿøiñˉ jo̱guɨ loguaiñˈ˜ cajo̱ e lafaˈ jaˋ cuǿøngˋ ninúiñˈˉ.” Jo̱ lanab lɨ́ɨngˊ i̱ dseaˋ íˋ cartɨˊ lana. 	 Hegaadankka, Xoossaa maxaafai, “Xoossai eti bantta aifiyan be7ennaadaaninne bantta haittan siyennaadan, hanno gakkanaassi etau azalla ayyaanaa immiis” yaagees.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ Leví e tǿˋ Jesús, jo̱ dsifɨˊ ladob catʉ́rˋ ta˜ jmóorˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e seaˋ quiáˈrˉ jo̱ cangóˉbre có̱o̱ˈ˜ Jesús. 	 Yaagin Leewi ubbabaa aggi bayidi, denddi eqqidi, a kaalliis.


Dsʉˈ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caguilíingˉ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ lacúngˈˊ lɨ˜ ráangˋ i̱ Paaˉ do fɨˊ caluuˇ e fɨɨˋ do, jo̱ dsifɨˊ lajo̱b caró̱o̱ˉtu̱iñˈ do, jo̱ caˈíbˉtu̱r e fɨˊ jee˜ fɨɨˋ do. Jo̱ mɨ˜ cajneáˉ e jmɨɨ˜ jo̱, caˈuøømˋ i̱ Paaˉ do có̱o̱ˈ˜guɨ Bernabé e fɨˊ jo̱, jo̱ cangolíiñˆ fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ lɨ˜ siiˋ Derbe. 	 SHin kaalliyaageeti a lanqqiyan yuuyi aadhdhidi eqqidaashin, i denddidi, katamaa geliis. Wonttetta gallassi Barnnaabaasaara issippe Daribe biis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, lalab casɨ́ˈˉreiñˈ do jo̱ cajíñˈˉ: —Gua˜ jo̱ güɨrú̱u̱ˈ˜ jminíˈˆ fɨˊ dsíiˊ guiéeˊ sɨlɨ́ɨngˇ e siiˋ Siloé —jo̱ e Siloé do guǿngˈˋ Jaangˋ i̱ Casíingˋ Dseaˋ. Jo̱baˈ lajo̱b cajméeˋ i̱ dseaˋ tiuungˉ do, cangóˉbre e cangorú̱u̱ˈrˇ jminirˇ, jo̱ nɨjnéˈˋbre mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caquɨiñˈˉ fɨˊ jo̱. 	 Tiyidi, “Baada Saliihooma giyo dagattida haattan ne aifiyaa meecca” yaagiis. “Saliihooma” giyoogee “Kiitettidaagaa” giyoogaa. Hegaa gishshau, bitanee biidi, ba aifiyaa meecettidi, xeelliiddi simmiis.


Jo̱ dseángˈˉ jloˈˆ jɨngˈˋ i̱ ángel do lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la jnéengˉ jɨˋ mɨ˜ jmijneáˋ güɨˈñiáˆ jɨ˜reˈ, jo̱guɨ jloˈˆ teeˋ sɨ̱ˈrˆ cajo̱ dseángˈˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ la teeˋ joobˋ dseángˈˉ. 	 A merai wolqqantta milatees; a maayoikka shachchaadan bootta.


jo̱ lalab cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —¿I̱˜ i̱ quiʉˈˊ ta˜ quíiˈˉ e jmooˈˋ jaléˈˋ e na? ¿I̱˜ i̱ cacuøˈˊ ˈnʉˋ fɨˊ e cuǿøngˋ jmeˈˆ jaléˈˋ e na? 	 Yiidi a, “Neeni hagaa oottanau neeyyo ai alaafetetti de7ii? Woi neeyyo ha alaafetettaa immidai oonee?” yaagidosona.


Jo̱guɨ jie˜ mɨˊ síngˈˋ yaang˜naˈ e fɨˊ jaˋ dseengˋ lɨ˜ ngɨˊ dseaˋ jmɨgüíˋ i̱ seengˋ jmɨɨ˜ na, co̱ˈ jaˋ ˈnéˉ jméeˉnaˈ lajo̱. Co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈnéˉ e nicuǿˈˉ fɨˊ yaang˜naˈ e nilɨsɨ́ɨngˉ jialco̱ˈ ɨˊ óoˊnaˈ, jo̱ lajo̱baˈ nilɨsɨ́ɨngˉ jialco̱ˈ eeˉnaˈ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱guɨ cajo̱ e quɨ́ɨˈ˜naˈ jmɨɨ˜ e nilɨñíˆnaˈ e˜ e iing˜ Fidiéeˇ e nijméeˆnaˈ lɨ́ˈˆ lajaléˈˋ e guiʉ́ˉ jo̱guɨ e jloˈˆ e tɨˊ dsíiˊ dseaˋ do jo̱guɨ cajo̱ e røøˋ e jaˋ cǿøngˋ có̱o̱ˈ˜. 	 Xoossai intte qofaa muumeera dummayidi, inttena laammoppe attin, ha sa7aa asaa milatoppite. He wode intte Xoossai koyiyoobi, lo77obi, a ufaissiyaabinne qassi kumettabi aibakko erana.


Dsʉco̱ˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ jmiguiʉˊbaˈ nɨcaˈíingˈ˜naˈ quiáˈˉ Fidiéeˇ, co̱ˈ nɨcangɨ́ɨngˋnaˈ e eáangˊ tɨɨngˋnaˈ guiáˆnaˈ júuˆ quiáˈrˉ jo̱guɨ e eáangˊ ngángˈˋnaˈ e júuˆ jo̱ cajo̱. 	 Taani Kiristtoosassi markkattiyoogee inttenan minnido gishshau, intte ubbaban, haasaya ubban eratetta ubban, aani duretideta.


Jo̱ dsʉˈ jangámˉ niˈɨ́ˆ oˈˊ jo̱ nifoˈˆ lala: “Cahuɨ̱́bˈˋ e guoˈˋ quiáˈˉ e ˈmaˋ do e laco̱ˈ nija̱ˋ jnea˜ é̱e̱ˆ quiáˈˉ e lɨ˜ cahuɨ̱́ˈˋ do.” 	 Hegaa gishshau neeni, “Ee; shin tasheti taani eta sohuwan gelanaadan karettidosona” yaagana.


Jo̱ guiʉ́bˉ nɨne˜naaˈ e lajalébˈˋ e dsingɨ́ɨˉnaaˈ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jmóoˋ Fidiéeˇ lajo̱ e laco̱ˈ niˈuíingˉ guiʉ́ˉ quíˉnaaˈ, dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ quiáˈrˉ i̱ ˈneáangˋ írˋ.Co̱ˈ dseaˋ do nɨcaguíñˈˋ jaléngˈˋ jneaa˜aaˈ e laco̱ˈ nijmóˉnaaˈ jialco̱ˈ iiñ˜ ˈñiaˈrˊ e niˈuíingˉ. 	 Xoossai bana siiqiyaageetuyyo, ba qoppidoogaa oottanau xeesidoogeetuyyo, yoho ubbaa lo77obau oottiyoogaa nuuni eroos.


Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ ˈnʉ́ˈˋ cuǿøngˋ líˋ foˈˆnaˈ e jnea˜ lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ røøngˋ dseeˉ, co̱ˈ jaangˋ dseaˋ i̱ quie̱ˊ jmangˈˉ júuˆ jábˈˉ lɨ́ɨngˊ jnea˜, jo̱baˈ ¿jialɨˈˊ jaˋ jáˈˉ lɨ́ɨmˋbɨˈ júuˆ quiéˉe? 	 Intteppe tana nagara oottishin be7aas gaanau danddayiyai oonee? Taani tumaa haasayiyaabaa gidikko, tana aissi ammanekketii?


Jo̱ mɨ˜ calɨta˜ dsíiˊ i̱ dseamɨ́ˋ do jie˜ lɨ˜ caˈángˉ Jesús, jo̱baˈ cangolíimˋbre jóng fɨˊ lɨ˜ neáaiñˊ fɨˊ Jerusalén, jo̱ cangoguiar˜ guiʉ́ˉ jaléˈˋ jmɨɨˋ jmeafɨɨˋ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléˈˋ noo˜ jmeafɨɨˋ e nidsisuuiñ˜ dseaˋ do mɨ˜ ningɨ́ˋ jmɨɨ˜ e jmiˈíngˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ Israel, co̱ˈ lajo̱b quɨ́ˈˉ tɨ́ɨngˋ jaléngˈˋ dseaˋ ie˜ jo̱ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜ quiáˈrˉ. Jo̱ cajmiˈímˈˊ i̱ dseamɨ́ˋ do mɨ˜ catɨ́ˋ íˈˋ lajo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ ta˜ quiʉˈˊ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Be7idi soo simmidi, shittuwaanne tiyettiyoobaa giigissidosona. Higgee azaziyoogaadan, Sambbatan shemppidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cajíngˈˉguɨ Jesús e júuˆ la: —Jo̱ ¿jialɨˈˊ jaˋ líˈˋnaˈ guíiˈ˜naˈ jnang˜ e guiʉ́ˉ jo̱guɨ jnang˜ e jaˋ dseengˋ e dsijéeˊ quíiˉnaˈ? 	 “Yaatin aissi intte intte huuphiyan xilluwaa pirddekketii?


dsʉco̱ˈ ie˜ jo̱ gabˋ eáangˊ nilɨseaˋ iihuɨ́ɨˊ e jaˋ mɨˊ cangaˊ dseaˋ lají̱i̱ˈ˜ mɨ˜ catɨro̱o̱ˇ jmɨgüíˋ o̱ˈguɨ faˈ niníˋguɨr caléˈˋ catú̱ˉ cajo̱. 	 aissi giikko, sa7ai merettoosappe hachchi gakkanaashin de7ibeennabainne qassi hagaappe sinttaukka mule de7enna iita waayee he wode de7ana.


’Jo̱ dsíngˈˉ fɨ́ɨˉ lɨ́ɨnˉn jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ seengˋnaˈ fɨˊ Jerusalén, co̱ˈ ˈnʉ́bˈˋ dseaˋ nɨcajngangˈˊnaˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ jo̱guɨ nɨcasɨˈlóoˈˇnaˈ cu̱u̱˜ jaléngˈˋ i̱ cajmɨcó̱o̱ˈ˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ cajo̱. Jo̱ jnea˜, jaˋ ñiiˉ jóˈˋguɨ néeˈ˜ calɨˈiin˜n e nito̱ˈˋ fɨ́ɨnˋn ˈnʉ́ˈˋ laco̱ˈ to̱ˈˋ fɨ́ɨngˋ jaangˋ tuiˈieeˇ jaléngˈˋ tuyʉ̱ʉ̱ˋ quiáaˉreˈ fɨˊ nʉ́ˈˉ cuéeˊreˈ, jo̱ dsʉˈ jaˋ calɨˈiing˜naˈ lajo̱. 	 “Yerusalaame katamaa asau, Yerusalaame katamaa asau, hananabaa yootiyaageeta intte woreeta; Xoossai inttekko kiittidoogeetakka shuchchan caddeeta; kuttiyaa ba marata ba qefiyan haphphiyoogaadan, taani intte naata issi diri shiishshanau aapputoo koyidanaa! SHin tana diggideta.


Jo̱ dsʉˈ jaléngˈˋ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo i̱ sɨseángˈˊ do ie˜ jo̱ féˈrˋ lala: —Laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ bíˋ quiáˈˉ fii˜ i̱ ˈlɨmˈˆbaˈ tɨɨngˋ i̱ dseañʉˈˋ na e jmihuíiñˉ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ teáangˈ˜ dsíiˊ dseaˋ. 	 SHin Parisaaweti, “I xalahetu halaqaa wolqqan xalaheta kessees” yaagidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cajíngˈˉ Paaˉ jaléˈˋ e júuˆ na, jo̱ casíˈrˋ uǿˉ jnir˜, jo̱ caféiñˈˊ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ caguiaangˉ do. 	 PHauloosi hegaa haasayi wurssidi, eta ubbaara issippe gulbbatidi, Xoossaa woossiis.


Jo̱guɨ lana, laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáamˉbaˈ, røøbˋ nɨˈɨˊ dsiˋnaaˈ lajɨɨˉnaaˈ, jo̱guɨ joˋ ˈníˈˋ néengˊ rúˈˋnaaˈ. Co̱ˈ lamɨ˜ jéengˊguɨ lɨ́ɨˊ lafaˈ siˈˊ iábˋ e sɨjnɨˊ quíˉiiˈ lacaˈíingˈ˜naaˈ, co̱ˈ ˈníˈˋ néemˊ rúˈˋnaaˈ. Jo̱ lɨ́ɨˊ lafaˈ Dseaˋ Jmáangˉ cajgiéeiñˉ e iáˋ do mɨ˜ cajúiñˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ. 	 Aissi giikko, Kiristtoosi Aihuda asaanne Aihuda gidenna asaa timidi, nuuyyo sarotettaa ehiis. Eta naa77aa shaakkidi, morkke ootti wottida morkketettaa godaa ba asatettan qoqqofi yeggiis.


Jo̱ co̱ˈ nɨtab˜ dsiiˉ e seemˉbɨ́ɨ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱baˈ nija̱ˋbɨ́ɨ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ na e laco̱ˈ nijmɨcó̱o̱ˈ˜bɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ e nidsicuángˋguɨ quíiˉnaˈ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱guɨ e laco̱ˈ eáangˊguɨ nilɨˈiáangˋ óoˊnaˈ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ e jáˈˉ nɨcalɨ́ngˉnaˈ do. 	 Hagee tuma gidiyoogaa taani geeshshada erais; qassi ammanuwan intte diccanaadaaninne ufaittanaadan, taani inttenaara ubbaara paxa de7ana.


Jo̱ ie˜ jo̱ cagüɨˈɨ́ɨˊ Jesús fɨˊ Nazaret e néeˊ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea, jo̱ cangórˉ e fɨˊ guaˋ Jordán e néeˊ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Judea; jo̱ fɨˊ dsíiˊ guaˋ jo̱b caseáangˋ i̱ Juan do jmɨɨˋ írˋ. 	 Yesuusi he wode Galiila biittan de7iya Naazireete katamaappe yin, Yohaannisi Yorddaanoosa SHaafan a xammaqiis.


Jo̱ guiʉ́bˉ nɨñíˆ ˈnʉ́ˈˋ e song nijáangˈ˜ yaang˜naˈ e nijméeˆnaˈ ta˜ quiáˈˉ jaangˋ dseaˋ, jo̱baˈ ˈnéˉ jmitíˆbaˈ jóng jaléˈˋ ta˜ e niquiʉ́ˈˉ i̱ dseaˋ do, co̱ˈ lafaˈ dseaˋ sɨˈnɨɨmˇ nilíingˉnaˈ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ fíiˋnaˈ do. Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ e la, song ˈnʉ́ˈˋ jmitíˆnaˈ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ quiʉˈˊ dseeˉ quíiˉnaˈ, jo̱baˈ lafaˈ dseaˋ i̱ nɨsɨjúumˉ lɨ́ɨngˊnaˈ jóng, co̱ˈ nɨsɨˈnaamˋbaˈ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ. Jo̱ dsʉˈ song ˈnʉ́ˈˋguɨ jmooˋnaˈ nʉ́ʉˈ˜naˈ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ niˈímˈˋbre ˈnʉ́ˈˋ jóng e lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ. 	 intte inttena issi urau azazettanau, ailledan oottidi immiyo wode, he inttena azaziyaagau ailleta gidiyoogaa ereeta; woikko intte intteyyo haiquwaa ehiya nagarau haaretteeta; woikko intte inttena xillo oottiya azazuwau haaretteeta.


Jo̱ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ jmooˋnaˈ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ, tɨɨmˋbaˈ cuǿˈˆnaˈ jaléngˈˋ jó̱o̱ˋnaˈ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ, jo̱ dsʉˈ eáangˊguɨb jloˈˆ jaléˈˋ e nicuǿˉ Tiquíiˆnaˈ Fidiéeˇ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ mɨ˜ nimɨ́ɨˈ˜naaˈr. 	 Intte iita gidiiddi, intte naatussi lo77obaa immiyoogaa erikko, yaatin, saluwan de7iya intte Aawai bana woossiyaageetussi lo77obaa waati darissidi immanddeeshsha!


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caˈuøøˉnaaˈ fɨˊ ooˉ jmɨɨˋ e siiˋ Sidón do e quíingˈ˜naaˈ guíˋ, jo̱baˈ cangɨɨng˜naaˈ fɨˊ lɨ́ˈˆ lɨˊ caˈˊ fɨˊ co̱o̱ˋ guóoˈ˜ uǿˉ e néeˊ ni˜ jmɨñíˈˆ e siiˋ Chipre fɨˊ lɨ˜ jaˋ ˈgaˈˊ lɨˊ báˋ e guíˋ do, dsʉco̱ˈ eáangˊ jnaˈˊ laco̱ˈ ngóoˊnaaˈ. 	 Hegaappe denddidi, sinttaara nu bolli carkkiyo gishshau, Qophphiroosa haruuruwan carkkenna baggi biida.


Jo̱guɨ iin˜n e jmiguiéngˈˊ áaˊnaˈ jaléˈˋ e júuˆ e caséeˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ, jo̱guɨ cajo̱ iin˜n e nitó̱ˆ óoˊnaˈ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ láangˋ jneaa˜aaˈ jee˜ dseeˉ quíˉiiˈ; jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ apóoˆbingˈ i̱ caˈeˈˊ jneaa˜aaˈ jaléˈˋ e júuˆ jo̱. 	 Hananabaa yootiya geeshshati beni yootido qaalaa intte hassayana malanne Godai inttena ashshiyaagee, ba kiittidoogeetu baggaara inttena azazido azazuwaa intte hassayana mala koyais.


’Jo̱ dsʉˈ e fáˈˋa na jaˋ catɨ́ɨngˉ ˈnʉ́ˈˋ lajɨɨngˋnaˈ; co̱ˈ ñiˋbaa guiʉ́ˉ i̱˜ jaléngˈˋ i̱ nɨcaguíinˈ˜n. Dsʉˈ dseángˈˉ ˈnéˉ lɨtib˜ jí̱i̱ˈ˜ laco̱ˈ féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e cajmeˈˊ dseaˋ malɨɨ˜guɨ eáangˊ lɨ˜ féˈˋ lala: “Jaangˋ lajeeˇ dseaˋ i̱ gǿˈˋ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜baa lana, nɨˈníˈˋ níimˉbre jnea˜.” 	 “Taani intte ubbaabaa haasayikke. Taani dooridoogeeta erais; shin Xoossaa maxaafai, 'Taani barssidoogee ta kushiyaa saxxiis' giidoogee tuma gidanau bessees.


jo̱ canaangˋ Jesús sɨ́ˈˋreiñˈ do lala: —¡Dsíngˈˉ calɨˈiin˜n e nijmee˜e e jmɨɨ˜ Pascua la có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ nʉ́ˈˉguɨ e nijúunˉn! 	 Uttidi yaagiis; “Taani waayettanaappe kasetada, inttenaara ha Paasikaa Baalaa bonchchiyo gallassan miyo qumaa maanau daro amottaas.


Jo̱ dsʉˈ jneaa˜guɨ́ɨˈ, dseaˋ nɨjáˈˉ lɨ́ɨˋɨɨˈ júuˆ quiáˈrˉ, niñíimˋbaaˈ e nijmiˈíngˈˊnaaˈ e se̱e̱ˉnaaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ, jo̱ o̱ˈ laco̱ˈ i̱ dseaˋ i̱ éengˋ Fidiéeˇ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ mɨ˜ féˈrˋ lala: Jo̱ co̱ˈ eáamˊ sɨguíinˆn quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ saangˋ dsíiˊ do, jo̱baˈ cacuǿˋø júuˆ quiéˉe quiáˈˉ i̱ dseaˋ do lala, e dseángˈˉ jaˋ niñíiñˋ e nijmiˈíñˈˊ e seeiñˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ laco̱ˈ ngóoˊ jmɨɨ˜. Jo̱ cajíngˈˉ Fidiéeˇ lajo̱ nañiˊ faˈ cartɨˊ mɨ˜ canaangˋ uiiñ˜ jmɨgüíˋbaˈ catáiñˈˊ jaléˈˋ ta˜ quiáˈrˉ e cajméerˋ latøøngˉ jmɨgüíˋ. 	 Gidikkokka, Xoossaa oosoi sa7ai merettoosappe doommin polettidaagaa gidikkokka, Xoossai, “Taani hanqqetta caaqqada, 'Eti taani shemppiyoosaa mulekka gelokkona' yaagaas” giidoogaadan, nuuni ammanidaageeti i shemppiyoosaa gelana.


Co̱ˈ e jo̱baˈ guiʉ́ˉ, jo̱guɨ cajo̱ lajo̱baˈ e iáangˋ dsíiˊ Fidiéeˇ i̱ caleáangˋ jneaa˜aaˈ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉiiˈ, 	 Asai ubbai attanaadaaninne tumatettaa eranaadan koyiya nuna ashshiya Xoossaa sinttan hagee lo77iyaabaanne ufaissiyaabaa.


Jo̱ quie̱ˋnaˈ cuente røøˋ quiáˈˉ jaléˈˋ júuˆ e nɨcafáˈˉa na lana quiáˈˉ jaléˈˋ e nidsijéeˊ cøøngˋguɨ. 	 Be7ite, taani intteyyo hegaa kasetada yootaas.


Jo̱ i̱ Moi˜ dobingˈ caˈuǿøngˋ jaléngˈˋ dseaˋ áangˊ quíˉiiˈ dseaˋ Israel fɨˊ Egipto, jo̱ íˋbingˈ lajeeˇ tu̱lóˉ ji̱i̱ˋ cajméerˋ jaléˈˋ e li˜ jo̱guɨ jaléˈˋ e quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ güeaˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ lajeeˇ jéeiñˋ dseaˋ áangˊ quíˉiiˈ mɨ˜ cacuoˈrˊ fɨˊ mar Rojo jo̱guɨ mɨ˜ cangɨrˊ fɨˊ jee˜ uǿˆ quiʉ̱́ˋ. 	 He Muusee Israa7eelata Gibxxe biittan Zo7o Abbaaninne bazzuwan, oitamu laittau oorattabaanne Xoossai oottiyo malaataa oottiiddi, Gibxxeppe kaalettiis.


Jo̱ fɨˊ jo̱b caˈuøøˉnaaˈ dsíiˊ móoˊ cangóˉnaaˈ fɨˊ Filipos, co̱o̱ˋ fɨɨˋ lɨ˜ quiʉˈˊ dseaˋ Roma ta˜, jo̱guɨ lɨ́ɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ e laniingˉ quiáˈˉ lɨ˜ se̱ˈˊ Macedonia cajo̱. Jo̱ fɨˊ jo̱b cajá̱ˆnaaˈ tú̱ˉ ˈnɨˊ jmɨɨ˜. 	 Hegaappe Piliphphisiyuusa biida; Piliphphisiyuusi Maqidooniyaa biittau waanna katama; qassi Roome asai de7iyo katama; nuuni he kataman amarida gallassaa uttida.


Co̱ˈ laco̱o̱ˋ jmɨɨb˜ nɨcangɨ́ˋ jnea˜ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ e éeˉe ˈnʉ́ˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ féˈˋ quíˉiiˈ, dsʉˈ jaˋ caˈíˋ óoˊnaˈ faˈ lají̱i̱ˈ˜ ie˜ jo̱ caséngˈˊnaˈ jnea˜. Dsʉˈ lanaguɨ nɨlɨtib˜ náng laco̱ˈguɨ la féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Taani Beeta Maqidasiyan tamaarissaidda, gallassi gallassi inttenaara de7iyo wode tana oiqqibeekketa; shin Xoossaa maxaafati giidoogee polettanau bessees” yaagiis.


jo̱guɨ dseaˋ íˋbɨ cajo̱ i̱ nileángˉ jnea˜ jee˜ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ, jo̱guɨ dseaˋ íˋbɨ cajo̱ i̱ nito̱ˈˋ fɨ́ɨngˋ jnea˜ cartɨˊ mɨ˜ nitǿørˋ jnea˜ fɨˊ lɨ˜ quiʉˈrˊ ta˜ fɨˊ ñifɨ́ˉ quiáˈrˉ. ¡Jo̱guɨ majmifémˈˊbaaˈ dseaˋ do carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜! Jo̱ lajo̱b ˈnéˉ líˋ. 	 Godai tana iitabaa ubbaappe ashshidi, ba saluwaa kawotettaa sarotettan efaana; ayyo meri merinau bonchchoi gido. Amin77i.


jo̱ dsʉˈ i̱ sɨmɨ́ˆ ˈñíingˉ i̱ ñiing˜ dsíiˊ do caˈuøømˋbre cajo̱ e quie̱rˊ jɨˋ candíiˆ quiáˈrˉ jo̱ lɨfaˈ quie̱ˊbɨr co̱o̱ˋ sɨ́ɨˊguɨ e co̱ˈ quie̱rˊ e a˜ jmɨcooˋ. 	 SHin cinccati bantta kuraaziyaanne xaaramusiyan lambbaa oiqqidosona.


Jo̱ lajeeˇ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ teáangˈ˜ núuˋ júuˆ quiáˈˉ Jesús do, fɨ́ɨmˊ i̱ dseaˋ íˋ jáˈˉ calɨ́iñˉ júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do ie˜ jo̱, jo̱ lalab sɨ́ɨiñˋ: —Mɨ˜ nigüéengˉ i̱ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ sɨjeengˇnaaˈ i̱ nicá̱ˋ nifɨˊ quíˉiiˈ, jaˋ líˈˆ dsiˋnaaˈ e nijmérˉ jmiguiʉˊguɨ jaléˈˋ e li˜ e quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ laco̱ˈguɨ la jmóoˋ i̱ dseañʉˈˋ la lana. 	 SHin daro asai Yesuusa ammanidi, “Kiristtoosi yiyo wode, ha bitanee oottido malaataappe xoqqiyaagaa oottaneeyye?” yaagidosona.


Jo̱guɨ jneab˜ dseaˋ nilíinˉn Tiquíiˆnaˈ, jo̱guɨ ˈnʉ́bˈˋ dseaˋ nilíingˉnaˈ jó̱o̱ˋo̱. Jo̱ lanab féˈˋ Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ i̱ quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ jméˆ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ. 	 Qassi taani intteyyo aawa gidana; inttekka taayyo attuma naatanne macca naata gidana. Taani Ubbaappe Wolqqaama Godai hagaa odais” yaagiis.


Jo̱guɨ e Jmɨguíˋ do nijmɨta˜ dsíiˊ dseaˋ e lɨ́ɨngˊ dseaˋ i̱ røøngˋ dseeˉ uíiˈ˜ e jaˋ jáˈˉ lɨ́ɨiñˋ júuˆ quiéˉe; 	 Nagaraabai asai tana ammanenna gishshassa.


Dsʉˈ eáangˊguɨ taˈˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do mɨ́ɨˈ˜ laco̱o̱ˋ ya̱ˈˊ. Jo̱ i̱ fii˜ ˈléeˉ do cafǿmˈˊbre fɨng cajméeˋ i̱ dseaˋ do cuiˈˆ Paaˉ. Jo̱baˈ catǿˈrˉ tú̱ˉ ˈnɨˊ mɨ́ɨngˈ˜ ˈléeˉ quiáˈrˉ e laco̱ˈ niguíngˉneiñˈ lɨ˜ iuuiñˉ, jo̱ nidsijeáangˉneiñˈ fɨˊ ˈnʉ˜ jaléngˈˋ i̱ ˈléeˉ do caléˈˋ catú̱ˉ. 	 Ooshshai darin, shaalaqai PHauloosa eti mentterettanaakkonne giidi yayyidi, ba wotaaddarati wodhdhidi, eta giddoppe a eesuwan kessidi, bantta de7iyoosaa efaana mala azaziis.


jo̱ dsʉˈ nicuǿøˆbaar iihuɨ́ɨˊ, jo̱ lɨ́ˉ jo̱ nilaamˉtu̱r caléˈˋ catú̱ˉ. 	 Hegaa gishshau, taani a lissuwan garafada, birshsha yeddana” yaagiis.


Jo̱ jaˋ jmooˋnaˈ quɨˈˊ táaˊ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ rúngˈˋnaˈ song eeˋgo̱ caˈléerˊ quíiˉnaˈ, co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ ˈnéˉ nijmɨˈúungˋnaˈ e nijméeˆnaˈ dseángˈˉ jmangˈˉ e guiʉ́bˉ có̱o̱ˈ˜ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ. 	 Ooninne intteyyo iitabaa oottikko, he urau iitabaa ootti zaaroppite; asa ubbau lo77obaa oottanau qoppite.


Jo̱ lalab guǿngˈˋ e júuˆ la: I̱ dseaˋ i̱ jniˊ e mɨjú̱ˋ do lɨ́ɨiñˊ lafaˈ jaangˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ guiaˊ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ cuaiñ˜ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Zeriyaagee Xoossaa qaalaa zerees.


Jo̱ lajeeˇ jo̱b caguiéˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Jairo i̱ néeˊ ni˜ e guáˈˉ quiáˈˉ dseaˋ Israel. Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangáiñˉ Jesús, catúuiñˊ cartɨˊ uii˜ tɨɨˉ dseaˋ do, 	 Yaa7iroosa giyoogee, Aihuda woosa keettaa halaqatuppe issoi, Yesuusa be7ido wode akko yiidi, a tohuwan kunddiis;


Co̱ˈ dseángˈˉ jáˈˉbaˈ fáˈˋa e dseángˈˉ ˈnéˉ e nidsijéebˊ jaléˈˋ e jo̱ nʉ́ˈˉguɨ e nijúungˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ lajeeˇ lana. 	 Taani intteyyo tumaa odais; ha ubbabai hanana gakkanaassi, ha wodiyaa asai haiqqiichchenna.


Jo̱ laˈeáangˊ e eáangˊ tɨɨngˋ ngángˈˋ Fidiéeˇ, jo̱baˈ caguiarˊ uiing˜ e jaˋ nilɨcuíingˋ dseaˋ írˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e ɨˊ dsíiˊ dseaˋ e tɨɨiñˋ ngáiñˈˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la. Co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ calɨˈiiñ˜ e nileáiñˉ dseaˋ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáiñˈˉ laˈeáangˊ e jáˈˉ lɨ́ɨngˋ dseaˋ e júuˆ cuaiñ˜ quiáˈˉ e cajúngˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ, nañiˊ faˈ e júuˆ jo̱ lɨ́ɨˊ lafaˈ júuˆ í̱i̱bˊ. 	 Aissi giikko, asai ba huuphe aadhdhida eratettan bana Xoossaa erenna mala, Xoossai ba aadhdhida eratettan diggidi, nuuni yootiyo eeyya qaalan ammaniyaageeta ashshanau qoppiis.


Jo̱ ˈnʉ́ˈˋ, mɨ˜ eeˋgo̱ jǿøˉnaˈ, lɨco̱ˈ jǿøˉnaˈ jí̱i̱ˈ˜ laco̱ˈ jnéengˉ, dsʉˈ jaˋ ca̱ˋnaˈ cuente jial dseángˈˆ lɨ́ɨˊ. Jo̱ song i̱ lɨɨng˜ ˈnʉ́ˈˋ ta˜ óoˊnaˈ e lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ ˈnéˉ ñiˊbaˈ e dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáamˉ lɨ́ɨngˊ jneaˈˆ cajo̱. 	 Intte sinttan de7iyaabaa xeellite; ooninne bana Kiristtoosabaa giidi qoppikko, hegaa gujji qoppo; Kiristtoosabaa i gididoogaadan, nuunikka qassi abaa.


Dsʉˈ Jesús caleábˋtu̱ jaˋ eeˋ cañíirˋ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ; jo̱baˈ eáamˊ dsigáˋ dsíiˊ dseata˜ Pilato. 	 SHin Yesuusi harabaa zaarennan ixxin, PHilaaxoosi garamettiis.


Jo̱baˈ song i̱ lɨɨng˜ lajeeˇ laˈóˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jmooˋnaˈ ta˜ jɨ́ɨngˋ, jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e jaˋ dseengˋ e nigüɨlíingˉnaˈ fɨˊ quiniˇ dseata˜ i̱ jaˋ cuíingˋ Fidiéeˇ e laco̱ˈ niˈɨ́rˉ íˈˋ quíiˉnaˈ, co̱ˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ jaˋ catɨ́ɨngˉ e quíiñˈ˜ jee˜ laˈóˈˋ ˈnʉ́ˈˋ. 	 Yaatin, inttena ha de7uwaabaassi pirdda keetta koshshikko, woosa keettan asi karido asatun pirddissanau efeetii?


Jo̱guɨ i̱ Paaˉ do catǿˈrˉ i̱ Silas do i̱ cangóˉ có̱o̱ˈr˜; jo̱ mɨ˜ cangoyúungˈ˜ jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ caguiarˊ fɨˊ jaguóˋ Fidiéeˇ lají̱i̱ˈ˜ e ta˜ e nidsilíiñˈˉ do, jo̱ dsifɨˊ lajo̱b cataiñˈˉ fɨˊ. 	 SHin PHauloosi Sillaasa doorin, ishantti a hadaraa Xoossaa aaro kehatettau immidoogaappe guyyiyan biis.


Jo̱ lajɨɨngˋ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ dseeˉ quiáˈˉ Paaˉ do casaiñˈˉ jaangˋguɨ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Sóstenes i̱ lɨ́ɨngˊ fii˜ quiáˈˉ guáˈˉjiʉ quiáˈˉ dseaˋ Israel e siˈˊ fɨˊ do, jo̱ jo̱b cabǿøiñˉ i̱ dseaˋ do fɨˊ quiniˇ lɨ˜ neáangˊ i̱ dseata˜ dseaˋ quidsiˊ íˈˋ do, dsʉˈ jaˋ e jíngˈˉ dseata˜ Galión jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ quiáˈˉ jaléˈˋ e jmóoˋ i̱ dseaˋ do. 	 Hegaappe guyyiyan, Giriike asai ubbai Aihuda woosa keettaa halaqaa Sostteniisa oiqqidi, pirdda keettaa sinttan wadhdhidosona; shin Gaaliyoosa hegee ainne metibeenna.


Jo̱ o̱faˈ jmɨˈɨɨng˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ e nijmitir˜ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e nɨcacuørˊ lamɨ˜ jéengˊguɨ laco̱ˈguɨ ɨˊ dsíiˊ i̱ lɨɨng˜ dseaˋ, dsʉˈ o̱ˈ lajo̱, co̱ˈ e eáangˊ féngˈˊ dsíibˊ dseaˋ do, co̱ˈ jaˋ iiñ˜ faˈ lɨ́ˈˆ e nidsilíingˋ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ lajo̱ fɨˊ lɨ˜ ˈlɨˈˆ, dsʉˈ iing˜ dseaˋ do e lajɨɨmˋ dseaˋ niquɨ́ˈˉ nijíngˈˋ yaaiñ˜ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ, jo̱ lajo̱baˈ niˈnángˋ dseaˋ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ. 	 Issooti issooti qoppiyoogaadan, Godai ba oottana giidoogaa oottanau takkenna; shin ooninne ba nagaraappe simmanaadan koyeesippe attin, ooninne xayana mala koyenna gishshau, inttebaa genccees.


Jo̱ e júuˆ tɨguaˇ e ˈmɨ́ɨˉ e nicuǿøˆø i̱ dseaˋ íˋ e jiébˈˋ lɨ́ɨˊ laco̱ˈ e júuˆ tɨguaˇ laˈuii˜ do e cacuǿøˉø jaléngˈˋ dseaˋ áangˊ quiáˈrˉ mɨ˜ cacá̱ˋa̱ nifɨˊ quiáˈrˉ e caˈuøønˉre fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ quiáˈˉ dseaˋ Egipto; jo̱ dsʉco̱ˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ áangˊ quiáˈrˉ do jaˋ calɨnʉ́ʉˈr˜ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ tɨguaˇ e cacuǿøˉøre do, jo̱baˈ caˈnáamˉ ˈñiáˈˋa quiáˈrˉ jóng. 	 He maachchai taani Gibxxe biittaappe eta aawatu kushiyaa oiqqada, goochcha kessido wode, etaara maacettido maachchaa mala gidenna. Eti ta maachchan ammanettibeenna gishshau, taanikka eta yegga bayaas. Taani, Godai, hagaa odais.


Jo̱ jnea˜ eáamˊ ˈneáanˋn ˈnʉ́ˈˋ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la ˈneáangˋ Tiquíˆiiˈ jnea˜; jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e güɨlɨseemˋbɨˈ e ñíˆnaˈ jial tíiˊ e ˈneáanˋn ˈnʉ́ˈˋ. 	 Aawai tana siiqidoogaadan, taanikka inttena siiqaas; ta siiquwan de7ite.


Jo̱guɨ e mɨjú̱ˋ e cajiʉ́ˈˋ fɨˊ jee˜ mɨjú̱ˋ ˈmató̱o̱ˊ do guǿngˈˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ núuˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱ dsʉˈ eáangˊguɨ guiing˜ dsíirˊ jaléˈˋ ta˜ lɨˈˋ cuuˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱guɨ eáamˊ jmɨgóoˋ e cuuˉ do quiáˈrˉ. Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨiñˊ, jo̱baˈ íimˉ dsíirˊ lají̱i̱ˈ˜ e júuˆ do; jo̱ lajo̱baˈ íimˉ quiáˈrˉ, co̱ˈ jaˋ cuørˊ fɨˊ faˈ e nidsicuángˋ e júuˆ do quiáˈrˉ e laco̱ˈ teáˋguɨ nisíñˈˉ fɨˊ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ. 	 Qassi aguntta giddon wodhdhidaagee qaalaa siyiyaagaa milatees; shin ha sa7aa de7uwau hirggiyoogeenne duretetta siiqiyoogee qaalaa cuullees; cuullin he zerettai aifennan atti aggees.


Jo̱ ie˜ jo̱ niseengˋ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Cornelio fɨˊ co̱o̱ˋ fɨˊ lɨ˜ siiˋ Cesarea i̱ nilɨ́ɨngˊ fii˜ quiáˈˉ co̱o̱ˋ ˈléˈˋ e siiˋ italiano. 	 Qiisaariyan 'Xaaletu Olaasata' geetettiya olanchchatuyyo issi mato halaqai Qornneliyoosa giyoogee de7ees.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, song móoˉ ˈnʉ́ˈˋ e jaangˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ nɨcatǿngˈˋ fɨˊ ni˜ dseeˉ, jo̱baˈ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ seengˋnaˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ, ˈnéˉ nijmɨcó̱o̱ˈ˜baˈ i̱ dseaˋ íˋ e laco̱ˈ nilɨseeiñˋ laco̱ˈ la seengˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱ jmeeˉbaˈ e guiúngˉnaˈ có̱o̱ˈr˜, jo̱guɨ ñiim˜ áaˊnaˈ e laco̱ˈ jaˋ güɨlíˋ e la quie̱ˊ ˈnʉ́bˈˋ cajo̱ nijiúngˈˋnaˈ fɨˊ ni˜ dseeˉ. 	 Ta ishanttoo, intte Ayyaanan de7iyaageeti issi urai ai mooro oottidi, beettikkonne, ashkketetta ayyaanan a suurissite; qassi intte paacettenna mala, intte huuphiyaa naagite.


Jo̱ lana, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, lɨ́nˉn e joˋ ngɨɨ˜ lɨ˜ faˈ ˈnéˉ e nisíingˆguɨ́ɨ jiˋ quíiˉnaˈ cuaiñ˜ quiáˈˉ jaléˈˋ e ˈnéˉ seángˈˊ e quiáˈˉ nilɨcó̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ rúˈˋnaaˈ caguiaangˉ do i̱ neáangˊ fɨˊ Jerusalén, 	 Yihudan de7iya geeshsha asata maaddanau yeddiyoobau taani intteyyo xaafanau koshshenna.


Jo̱ co̱ˈ eáamˊ guiúngˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ cacuøˈrˊ jneaˈˆ e jmooˉnaaˈ e ta˜ la. Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊguɨ, jo̱baˈ dseángˈˉ jaˋ lɨtúngˉ dsiˋnaaˈ. 	 Simmi Xoossai nuuyyo ha oosuwaa ba maarotettan immido gishshau, nuuni salettokko.


Jo̱ lajeeˇ e guiing˜ Jesús e eˈrˊ i̱ dseaˋ do, caguilíingˉ co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ tɨfaˈˊ quiáˈˉ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ dseaˋ Israel, jo̱ jéeiñˋ jaangˋ dseamɨ́ˋ i̱ nɨnicatǿøiñˈ˜ i̱ iuungˉ ta˜ ˈléeˊ có̱o̱ˈ˜ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ o̱ˈ quiáˈrˉ. Jo̱ mɨ˜ caguilíiñˉ fɨˊ jo̱, dob casíñˈˋ i̱ dseamɨ́ˋ do jee˜ i̱ dseaˋ i̱ teáangˉ do ie˜ jo̱, 	 Higgiyaa tamaarissiyaageetinne Parisaaweti shaaramuxishin oiqqido issi mishiriyo akko ekki ehiidosona. Eti asa ubbaa sinttan o essidi Yesuusa,


Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ i̱ Jesús dob dseaˋ cuǿøngˋ nileáiñˉ jneaa˜aaˈ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉnaaˈ, co̱ˈ joˋ i̱ seengˋ i̱ jiéngˈˋguɨ fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ faˈ e nɨcacuǿøngˋ Fidiéeˇ i̱ nileángˉ jneaa˜aaˈ jee˜ dseeˉ quíˉiiˈ. 	 Asi atotettaa Yesuusa baggaara demmanaappe attin, hara o baggaaranne demmenna; nuuni a sunttan attanau bessees; aissi giikko, Xoossai saluwaappe garssan asassi immido hara suntti baawa” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, i̱ ángel i̱ catɨ́ˋ gaangˋ do cangojiimˆbre e cóoˆ quiáˈrˉ do fɨˊ lacaangˋ guaˋ jo̱guɨ lacaangˋ lɨ˜ níingˈ˜ jmɨɨˋ, jo̱ ladsifɨˊ lanab caˈuíingˉ jmɨˊ e jmɨɨˋ do. 	 Heezzantto kiitanchchai ba keriyan de7iyaagaa shaafatuuninne pulttotun gussiis; gussin eti suutta gididosona.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ Jesús jaléˈˋ e cajíngˈˉ i̱ dseaˋ do, jo̱ cangóˉbre có̱o̱iñˈ˜ do. Dsʉˈ nʉ́ˈˉguɨ e niguiéeˊ Jesús fɨˊ quiáˈˉ i̱ dseaˋ do, cajíñˈˊ tú̱ˉ ˈnɨˊ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ i̱ casíingˋ i̱ fii˜ ˈléeˉ do i̱ quie̱ˊ júuˆ quiáˈrˉ, jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈrˉ Jesús lala: —Lalab jíngˈˉ fíiˋnaaˈ: 	 Biidi mato halaqaa keettaa gakkanau matido wode, mato halaqai ba laggeta akko kiittidi, “Ta Godau, daafuroppa; aissi giikko, nena ta soo gelissanau tau bessenna.


Jo̱guɨ íimˈ˜baˈ e iáangˋ óoˊnaˈ jaléngˈˋ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ júuˆ røøˋ mɨ˜ i̱i̱ˋ guilíingˉ fɨˊ quíiˉnaˈ. 	 Zuuzummennan issoi issuwaa imattatettan mokkite.


Dsʉco̱ˈ joˋ jmiféiñˈˊ Fidiéeˇ i̱ ˈgøngˈˊ i̱ seengˋ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜, jo̱ nɨcanaaiñˋ cajmeáaiñˋ diée˜ quiáˈrˉ có̱o̱ˈ˜ guóorˋ i̱ lɨɨng˜ la lɨ́ɨngˊ dseaˋ jmɨgüíˋ o̱si i̱ lɨɨng˜ la lɨ́ɨngˊ ta̱ˊ é, o̱si i̱ lɨɨng˜ la lɨ́ɨngˊ jóˈˋ quiʉ̱́ˋ tɨɨˉ é, o̱si i̱ lɨɨng˜ la lɨ́ɨngˊ jaléngˈˋ jóˈˋ i̱ dsijñúungˋ uǿˉ é; jo̱ lajaléngˈˋ íbˋ i̱ cajmiféiñˈˊ e lafaˈ e nijmiféiñˈˊ Fidiéeˇ. 	 Eti haiqqenna Xoossaassi goinniyoogaa ixxidi, haiqqiya asaa meraa, kafotu meraa, do7atu meraanne tiran gooshettiyaageetu meran medhdhido misiletussi goinnidosona.


Jo̱baˈ ie˜ jo̱ joˋ ˈnéˉguɨ faˈ e nijmeáˈˉguɨ dseaˋ júuˆ rúiñˈˋ jial laco̱ˈ nijmicuíiñˋ jnea˜, co̱ˈ lajɨɨmˋ dseaˋ nilɨcuíiñˋ jnea˜ ie˜ jo̱, nañiˊ faˈ lɨ́ɨiñˊ dseaˋ niingˉ o̱si jaˋ lɨ́ɨiñˊ lajo̱ é. 	 Etappe ooninne ba shooruwaa woi ba ishaa, 'Godaa era' yaagidi tamaarissenna. Aissi giikko, eti guuttaappe gitaa gakkanaassi ubbai tana eroosona.


Jo̱ nɨtab˜ dsiˋnaaˈ e nilɨseemˉbaaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ lata˜, co̱ˈ lajo̱b júuˆ e cacuøˊ Fidiéeˇ lamɨ˜ jéengˊguɨ lají̱i̱ˈ˜ mɨ˜ nʉ́ˈˉguɨ e nitɨro̱o̱ˇ jmɨgüíˋ, jo̱ dseaˋ do dseángˈˉ jaˋ féˈˋbre júuˆ ta˜ júuˆ. 	 Worddotenna Xoossai nuuyyo ha merinaa de7uwaa daro wodiyaappe kase immana giis.


Jo̱ tɨˊ lɨ˜ nitɨ́bˉ íˈˋ e nijngángˈˉ dseaˋ jnea˜, co̱ˈ nɨjaquiéemˊ oor˜ quiéˉe e tɨˊ lɨ˜ nijúunˉn. 	 Tana gidikko, taani yarshshettiyo wodeenne qassi ha de7uwaa aggada biyo wodee gakkiis.


Jo̱ malɨɨ˜guɨjiʉ lajo̱, mɨ˜ caguilíiñˉ quiá̱ˈˉ Jerusalén fɨˊ lɨ˜ nɨjnéengˉ e fɨɨˋ jo̱, jo̱ canaangˋ Jesús quɨˈˊbre uii˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ neáangˊ fɨˊ jo̱ 	 Katamaa gakkanau i matidi, katamaa be7ido wode qarettidi yeekkiiddi,


jo̱ uíiˈ˜ e lajo̱b nɨcajmeeˉnaˈ, jo̱baˈ nicuǿøˆø ˈnʉ́ˈˋ e niquiʉ́ˈˆnaˈ ta˜ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ fɨˊ ñifɨ́ˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la nɨcangɨ́ɨngˋ jnea˜ quiáˈˉ Tiquiéˆe Fidiéeˇ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ e niquiʉ́ˈˆʉ ta˜ cajo̱. 	 Ta kawotettan taani qumaa miyo sohuwan intte maana malanne, uyana mala, qassi tammanne naa77u Israa7eela zaretu bolli pirddiiddi, araatatun uttana mala, ta Aawai tana sunttidoogaadan, taani inttena sunttais” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ caguilíiñˉ fɨˊ quiáˈˉ i̱ Jairo do, jo̱ canúurˆ e nɨnéeˊ mɨ́ɨˈ˜ e teáangˈ˜ dseaˋ ta˜ quɨˈˊ óoˋ dsʉˈ e nɨnicajúngˉ i̱ jiuung˜ sɨmɨ́ˆ do. 	 Eti Aihuda woosa keettaa halaqaa soo gakkido wode, Yesuusi asai wozanaa bayidi yeekkiyoogaanne zilaaliyoogaa be7iis.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ Israel do júuˆ quiáˈˉ Jesús, jo̱baˈ lamɨ˜ iiñ˜ nisámˈˊbre dseaˋ do, jo̱ dsʉˈ jaˋ calɨ́ˈrˉ faˈ cajméerˋ lajo̱, co̱ˈ jaˋ mɨˊ catɨ́ˋ íˈˋ quiáˈˉ dseaˋ do faˈ e nidsingɨ́ɨiñˉ lajo̱. 	 Hegaa gishshau, eti a oiqqanau koyidosona; shin a wodee birooni gakkibeenna gishshau, ooninne a bolli kushe wottibeenna.


Jo̱ lajeeˇ e iuunˉ fɨˊ e ngóoˊo fɨˊ na, dseángˈˉ ˈnéˉbaˈ e ningɨɨn˜n fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Macedonia; jo̱ mɨ˜ ningɨ́ˋ e ningɨɨn˜n fɨˊ jo̱, jo̱guɨbaˈ niguiéeˊe fɨˊ na fɨˊ Corinto. 	 Taani Maqidooniyaara aadhdhaidda, inttekko baana; aissi giikko, taani Maqidooniyaara aadhdhais.


Dsʉco̱ˈ e jábˈˉ, lajo̱b lɨ́ɨˊ, jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ lɨ́ɨiñˊ dseángˈˉ dseaˋ Israel dsʉˈ uíiˈ˜ e jmóorˋ jí̱i̱ˈ˜ e quɨ́ˈˉ tɨ́ɨngˋ dseaˋ áangˊ quiáˈrˉ faˈ e tó̱o̱rˊ li˜ fɨˊ ngúuˊ táaiñˋ. 	 Aissi giikko, Aihuda asa milatiya ubbai tumu aihuda asa gidenna; qassi asi ba bollaa qaxxarettido gishshau, tumu Aihuda asa gidenna.


Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ mɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉ́ˈˋ jmɨˈeeˇ e jméeˆbaˈ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ e jmóoˋ jnea˜. 	 Simmi tanadan hanite yaagada inttena woossais.


Jo̱guɨ laˈeáangˊ e jábˈˉ calɨ́iñˉ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ ie˜ jo̱, jo̱baˈ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ nʉ́ˈˉguɨ e niˈuǿiñˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ góorˋ e fɨˊ Egipto do, cajméeˋbre nʉ́ʉˈr˜ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ mɨ˜ caquiʉˈˊ dseaˋ do ta˜ quiáˈˉ lajaléngˈˋ dseaˋ Israel e nisúuiñˈˉ capíˈˆ jmɨ˜ jóˈˋ núuˆ fɨˊ dseˈˋ jnɨ́ˆ quiáˈrˉ lajaangˋ lajaaiñˋ, jo̱ lajo̱baˈ jaˋ nijúungˉ i̱ jiuung˜ sɨñʉʉˆ laˈuii˜ quiáˈrˉ do mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ ningɨ́ngˉ i̱ dseaˋ mojɨ́ɨˋ i̱ nijngángˈˉ jaléngˈˋ i̱ jiuung˜ sɨñʉʉˆ laˈuii˜ quiáˈˉ dseaˋ Egipto lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la ta˜ caquiʉˈˊ Fidiéeˇ lamɨ˜ jéengˊguɨ. 	 Haiquwaa kiitanchchai Israa7eela asaayyo baira naata bochchennaadan, Muusee Paasikaa bonchchidoogeenne qosilettan suuttaa caccafissidoogee ammanuwaana.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangáˉ dseata˜ Pilato e nɨtéeˋ dseaˋ Jesús, jo̱baˈ cagüɨˈɨ́ɨrˊ jo̱ casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do lala: —¿E˜ dseeˉ e cuøˈˊnaˈ i̱ dseañʉˈˋ na? 	 Hegaa gishshau, PHilaaxoosi etakko kare kiyidi, “Ha bitaniyaa intte aibin mooteetii?” yaagiis.


¿Jáˆ tó̱o̱ˋ áaˊ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, e cafɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ e la ie˜ lamɨ˜ cataang˜naaˈ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ na fɨˊ Tesalónica? 	 Intte hassayekketii? Taani hegaa intteyyo inttenaara de7aidda odaas.


Jo̱ dsʉˈ Jesús i̱ lɨ́ɨngˊ jmidseaˋ dseaˋ féngˈˊ i̱ laniingˉguɨ quíˉiiˈ do, íbˋ dseaˋ i̱ nɨcaˈíngˈˋ e ta˜ e ˈgøngˈˊguɨ eáangˊ laco̱ˈguɨ e ta˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ jmidseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la; co̱ˈ dseaˋ íbˋ i̱ caneáaˊ fɨˊ e laco̱ˈ cuǿøngˋ e dseángˈˉ nilɨseengˋ dseaˋ jmɨgüíˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ lata˜. Jo̱ cajméerˋ lajo̱ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ e cajmɨrǿˋ Fidiéeˇ cøøngˋguɨ do, co̱ˈ e jo̱ ˈgøngˈˊguɨ laco̱ˈguɨ e júuˆ tɨguaˇ e cacuøˈrˊ Moi˜ lamɨ˜ jéengˊguɨ do. Jo̱ e júuˆ e cajmɨrǿrˋ cøøngˋguɨ do lɨ́ɨˊ co̱o̱ˋ júuˆ tɨɨˉ fɨɨˋ e guiʉ́ˉguɨ, co̱ˈ eáangˊguɨ cuøˊ e ta˜ dsíiˊ dseaˋ. 	 SHin Yesuusi gaannatiyo maachchai kaseegaappe aadhdhiyoogaadankka, ayyo imettida oosoikka etaagaappe aadhdhees; aissi giikko, he maachchai Xoossai immana giido ubbaappe aadhdhiya oosuwan oosettiis.


Jo̱ lajeeˇ jo̱ iuungˉ Marta e jaˋ dsiñíiñˋ e guiarˊ guiʉ́ˉ jaléˈˋ e nidǿˈˉ Jesús có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ. Jo̱baˈ cangoquiéeiñˊ lɨ˜ guiing˜ Jesús, jo̱ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Tɨfaˈˊ, ¿su jaˋ cuøˈˊ fɨˈíˆ uøˈˊ e nijngángˈˆ ˈñiáˈˋa e ni˜ ta˜ la? Co̱ˈ nab guiing˜ i̱ rúnˈˋn na jaˋ eeˋ jmijíirˉ faˈ e nijmɨcó̱o̱ˈr˜ jnea˜ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e jmóoˋo la. Jiéeˋ oˈˊ síiˈ˜go̱r güɨjmɨcó̱o̱ˈr˜ jnea˜ lana. 	 SHin Martta baassi oosoi darido gishshau, ba wozana giddon daro metootaasu. Yesuusakko shiiqada, “Godau, taani ha ubba oosuwaa oottishin, ta michchiyaa utta bayidoogaa qoppikkii? Yaatikko o tana maadda ga” yaagaasu.


Jo̱baˈ lajo̱b cajméerˋ: caseáamˊbre i̱ fɨ́ɨngˊ dseaˋ jo̱ cangóˉbre có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do, jo̱ cangotáaiñˈ˜ fɨˊ dsíiˊ co̱o̱ˋ móoˊ e nɨsiˈˊ do, jo̱guɨ cangotáamˈ˜bɨguɨ dseaˋ jiéngˈˋ fɨˊ dsíiˊ tú̱ˉ ˈnɨˊ móoˊ e jiéˈˋguɨ, jo̱ cangolíimˆbiñˈ do có̱o̱ˈr˜ cajo̱. 	 Erissiyo ashkkarati daro asaa yeggi bayidi, Yesuusi kase geli uttido wolwoluwan gelidi, Yesuusa banttanaara efiidosona; hara wolwolotikka hegan de7oosona.


Jo̱ co̱o̱ˋ ya̱ˈˊbaˈ cajúngˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ uíiˈ˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉiiˈ, jo̱ lajo̱baˈ caˈíiñˉ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜ e bíˋ quiáˈˉ jaléˈˋ e dseeˉ jo̱. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cají̱ˈˊtu̱r caléˈˋ catú̱ˉ e laco̱ˈ lana nɨseeiñˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜. 	 I issitookka haiqqiis; nagarau a bolli wolqqi baawa; shin i ha de7iyo de7uwaa Xoossaayyo de7ees.


Jo̱guɨ guicó̱o̱bˈˇ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quíiˉnaˈ fɨˊ na, lɨ́ˈˆ lajaléngˈˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ caguiaangˉguɨ i̱ seengˋ fɨˊ na. Jo̱guɨ guicó̱o̱ˈˇbaaˈ jíngˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ neáangˊ fɨˊ la fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Italia. 	 Inttena kaalettiya ubbatanne geeshshata ubbaa saro saro giite. Xaaliyaappe yiida ammaniyaageeti inttena saro saro goosona.


Co̱ˈ ie˜ jo̱ cajméeˋ dseaˋ e joˋ e guiing˜ dsíirˊ e jiéˈˋ, co̱ˈ lɨco̱ˈ guiing˜ dsíirˊ quiáˈˉ jí̱i̱ˈ˜ e niˈɨ̱́ˈˋ nidǿˈˉbre jo̱guɨ quiáˈˉ e nicúngˈˉ guóˋ jó̱o̱rˊ; jo̱ lajo̱b cajméerˋ cartɨˊ mɨ˜ caquiʉˈˊ Fidiéeˇ ta˜ quiáˈˉ Noé e niˈírˋ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈrˉ fɨˊ dsíiˊ e móoˊ e nɨcajmeˈrˊ do. Jo̱ lajeeˇ jo̱ catɨ́ˋ íˈˋ e tu̱u̱ˋ jmɨ́ɨˊ jo̱ caˈáˋ jmɨɨˋ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ, jo̱ jalémˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ cajúiñˉ ie˜ jo̱. Jo̱ dseángˈˉ jí̱i̱ˈ˜ Noé có̱o̱ˈ˜ dseaˋ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈˉbre caláaiñˉ ie˜ jo̱. 	 Nohee markkabiyan gelido gallassai gakkanaashin, asai meesinne uyees, qassi attumaasai machcheesinne maccaasai azinaa gelees; bashshiya haattai yiidi, asa ubbaa woriis.


Jo̱guɨ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ i̱ jmɨtɨ́ɨngˋ, tɨɨngˋguɨr laco̱ˈ tɨfaˈˊ quiáˈrˉ lajeeˇ e jmɨtɨ́ɨiñˋ. Dsʉˈ mɨ˜ caˈeˊ i̱ tɨfaˈˊ do lajaléˈˋ e tɨɨiñˋ, jo̱guɨbaˈ røøbˋ nilɨtɨɨiñˋ jóng. 	 Tamaariyaagee bana tamaarissiyaagaappe aadhdhenna; shin tamaaridi wurssida ubbai tamaarissiyaagaa mala gidees.


Jo̱ doñiˊ i̱i̱ˋ i̱ féˈˋ e jaˋ jáˈˉ e Jesús cagüéiñˉ lajo̱, jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋ jaˋ féˈrˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ, dsʉco̱ˈ féˈrˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jmɨguíˋ quiáˈˉ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ ˈníˈˋ níiˉ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. Co̱ˈ nɨnʉ́ʉbˉ ˈnʉ́ˈˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ e dseángˈˉ nɨsɨˈíˆ quijgeáamˋ bíˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ ˈlɨngˈˆ do jee˜ dseaˋ jmɨgüíˋ, jo̱ latɨˊ lana, lab nɨquijgeáaiñˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Qassi Kiristtoosi asa gididi yiidoogaa ammanais geenna ayyaana ubbai Xoossaappe yibeenna; hegee Kiristtoosa morkkiya ayyaana. Intte he ayyaanai yaanaagaa kase siyideta; i harai atto ha77ikka ha sa7an de7ees.


Jo̱ dsifɨˊ mɨ˜ calɨlíˈˆ jaangˋ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do e caˈláaiñˉ, dsifɨˊ lajo̱b caquɨngˈˉtu̱r fɨˊ lɨ˜ singˈˊ Jesús jo̱ canaaiñˋ jmiféiñˈˊ Fidiéeˇ e ngocángˋ dsíirˊ. 	 Etappe issoi bau paxidoogaa be7idi, ba qaalaa xoqqu oottidi, Xoossaa galatiiddi simmiis.


Jo̱ uiing˜ e jo̱baˈ e fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ e la e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e nidsijéeˊ jaléˈˋ e jo̱, jo̱ lajo̱guɨbaˈ e jáˈˉ nilíingˋnaˈ jaléˈˋ e júuˆ quiéˉe do. 	 Hegee haniyo wode intte ammanana mala, hegee hanennan de7ishin, haara kasetada taani intteyyo odarggaas.


Jo̱baˈ cajíngˈˉ Jesús casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ guitúungˋ do: —Quiáˈˉ Fidiéeˇ nɨcangɨ́ɨngˋ ˈnʉ́ˈˋ e ngángˈˋnaˈ jaléˈˋ e jaˋ mɨˊ ñiˊ dseaˋ jéengˊguɨ, e dseaˋ íˋ iiñ˜ cá̱rˋ nifɨˊ quiáˈˉ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. Dsʉˈ jnea˜ éeˉe jaléngˈˋ i̱ dseaˋ na có̱o̱ˈ˜ júuˆ jáˈˉ e lafaˈ júuˆ cuento e laco̱ˈ mɨ˜ ninírˋ, nijé̱rˉ lafaˈ jaˋ eeˋ cangáˉbre, jo̱guɨ mɨ˜ ninúrˉ, nijé̱rˉ lafaˈ jaˋ eeˋ canúuˉbre cajo̱. 	 Oichchin, i hagaadan yaagiis; “Inttessi Xoossaa kawotettaa xuuraa erai imettiis, shin harati xeellidi be7enna mala, siyidikka akeekenna mala, taani leemisuwan haasayais.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱, cajmijnéemˋ ˈñiaˈˊ Jesús caléˈˋ catú̱ˉ fɨˊ quiniˇ guiángˉ i̱ dseaˋ i̱ laˈóˈˋ quíingˈ˜ jee˜ dseaˋ guitúungˋ quiáˈrˉ e fɨˊ ˈnɨˈˋ co̱o̱ˋ guiéeˊ lɨ˜ siiˋ Tiberias e néeˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea. 	 Hegaappe guyyiyan, Yesuusi Xibiriyaadoosa giyo abbaa lanqqiyan ba erissiyo ashkkaratuyyo naa77anttuwaa beettiis. I etau hagaadan beettiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, camóˉguɨ́ɨ é̱e̱ˆ lɨ˜ guaˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nɨcangɨ́ɨngˋ fɨˊ e quidsirˊ íˈˋ quiáˈˉ dseaˋ jmɨgüíˋ. Jo̱ dob camóˉo cajo̱ ni˜ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜ i̱ nɨcajúngˉ e caquiʉˈˊ dseaˋ moguir˜ uíiˈ˜ e teáaiñˉ teáˋ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ e caséeˊ Jesús jo̱guɨ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e féˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ jaˋ cajmiféiñˈˊ i̱ jóˈˋ dséeˉ laˈuii˜ do o̱ˈguɨ cajmɨˈgórˋ i̱ diée˜ guóoˈ˜ quiáiñˈˉ do cajo̱ o̱ˈguɨ cacuǿøngˋ yaaiñ˜ faˈ e catáiñˉ lají̱i̱ˈ˜ e li˜ quiáˈˉ i̱ ˈlɨngˈˆ do fɨˊ guiaquíirˊ o̱si fɨˊ guóorˋ é. Jo̱ camóˉo e cají̱bˈˊtu̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ caléˈˋ catú̱ˉ, jo̱ røøbˋ caquiʉˈrˊ ta˜ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ lajeeˇ co̱o̱ˋ mil ji̱i̱ˋ. 	 Hegaappe guyyiyan, taani araatatanne araatatun uttidaageeta be7aas; etayyo pirddiyo maatai imettiis. Yesuusi qonccissido tumaanne Xoossaa qaalaa awaajjido gishshau, bantta qooriyaa goora7ettida asatu shemppuwaakka taani be7aas. Eti do7aayyo woi do7aa misiliyaayyo goinnibookkona. Eti do7aa malaataa bantta som77uwan woi bantta kushiyan wottibookkona. Eti haiquwaappe denddidi, Kiristtoosaara issippe kawotudan sha7u laittau haaridosona.


dsʉˈ i̱ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Demas do eáangˊguɨ catɨˊ dsíirˊ e nijmérˉ jaléˈˋ e jmóoˋ dseaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱ uiing˜ e jo̱baˈ nɨcatiúuiñˉ jnea˜, jo̱guɨ lana nɨcangórˉ fɨˊ Tesalónica fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Macedonia. Jo̱ i̱ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Crescente nɨcangórˉ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galacia, jo̱guɨ i̱ siiˋ Tito nɨcangórˉ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Dalmacia. 	 Aissi giikko, Deemaasi ha wodiyaa sa7aa dosidi, tana aggidi, Tasalonqqe giyo katamaa biis. Qerqqiisi Galaatiyaa giyo biittaa bin, qassi Tiitu Dilmmaaxiyaa giyo biittaa biis.


Jo̱ cajmeeˈˉ có̱o̱ˈ˜ lajaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ e ˈnʉbˋ dseaˋ quié̱ˈˋ nifɨˊ quiáˈrˉ lajaangˋ lajaaiñˋ. Jo̱guɨ cajmeeˈˉ cajo̱ e jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ lɨ́ɨiñˊ lají̱i̱ˈ˜ jmidseaˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ. Jo̱guɨ co̱o̱bˋ mɨ˜ niguiéeˊ jmɨɨ˜ e niquiʉ́ˈrˆ ta˜ fɨˊ latøøngˉ jmɨgüíˋ. 	 Nu Xoossaayyo oottana mala, eta neeni kawotettanne qeeseta oottadasa. Qassi eti sa7an haarana” yaagidi ooratta mazamuriyaa yexxoosona.


Co̱ˈ ie˜ jo̱ cangɨ́ɨiñˊ cartɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ, jo̱ cagǿˈrˋ iñíˈˆ e güeangˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e jí̱i̱ˈ˜ jmidseaˋbingˈ sɨˈíˆ cuǿøngˋ dǿˈˉ, dsʉˈ cagǿˈˋbre co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do. 	 Daawiti Xoossaa keettaa gelidi, qeesetu xalaalai maanaappe attin, inne aara de7iyaageeti maanau higge gidennaagaa Xoossaassi yarshshido oittaa miidi, banaara de7iyaageetussikka immiis.


Jo̱guɨ guiéenˈ˜n júuˆ guicó̱o̱ˈˇ quiáˈˉ dseaˋ góoˊo i̱ siiˋ Andrónico có̱o̱ˈ˜guɨ Junias, dsʉco̱ˈ conrøøbˋ cajnɨ́ngˉnaaˈ fɨˊ dsíiˊ ˈnʉñíˆ có̱o̱ˈr˜. Jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ apóoˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ eáamˊ guiʉ́ˉ féˈrˋ uii˜ quiáˈˉ lajɨˋ gángˉ i̱ dseaˋ góoˊo na, jo̱ i̱ dseaˋ na jéengˊguɨb calɨcuíirˋ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ laco̱ˈguɨ jnea˜. 	 Tanaara qasho keettan de7ida ta dabbo Aihudata, Anddironiqoosanne Yuniyaasa saro giite. Yesuusi kiittidoogeetu giddon eti daro erettidaageeta. Qassi eti Kiristtoosa taappe kase ammanidosona.


Jo̱ dsʉˈ uíiˈ˜ e lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ nɨcaguiaˊ dseaˋ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jee˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ nɨcajúngˉ do e laco̱ˈ e calɨséiñˋ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ e cajmɨcó̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ quiáˈrˉ, nañiˊ faˈ nɨcatɨdsibˋ íˈˋ quiáˈrˉ lajeeˇ e seeiñˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Haiqqida asai ba asatettan asai pirddettiyoogaadan pirddettanaunne qassi ayyaanan Xoossai de7iyoogaadan de7anau, wonggeliyaa mishiraachchoi etayyo hegau odettiis.


Jo̱ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ dseeˉbaˈ e seaˋ bíˋ quiáˈˉ ˈmóˉ, jo̱guɨ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ e cajmeˈˊ Moi˜, có̱o̱ˈ˜ e jo̱baˈ e lɨlíˈˆ dseaˋ e røøiñˋ dseeˉ. 	 Haiqoi dukkiyo wolqqaa nagaraappe demmees; qassi nagarai wolqqaa higgiyaappe demmees.


Jo̱ uíiˈ˜ jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ jmɨɨ˜ na e nigüeábˋ lají̱i̱ˈ˜ e sɨˈíˆ nɨñíingˋnaˈ e Fidiéeˇ nicá̱rˋ nifɨˊ quíiˉnaˈ jo̱ dseaˋ jiémˈˋ niñíingˋ e jo̱, co̱ˈ íˋbingˈ jáˈˉ nilíingˋ jo̱guɨ niˈérˉ røøˋ fɨˊ quiniˇ dseaˋ do. 	 “Hegaa gishshau, taani intteyyo odais; Xoossaa kawotettai intteppe ekettidi, lo77o aifiyaa immiya asau imettana.


Jo̱ dsʉˈ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ íˆ e uǿˆ do cajíñˈˉ casɨ́ˈrˉ fiir˜: “Fíiˋi, güɨgui˜guɨ cateáˋ lajeeˇ ji̱i̱ˋ lana, jo̱ lajeeˇ jo̱ nijlénˈˆn iˈˊ jo̱ nitáˈˆa oˈˆ. 	 SHin woiniyaa turaa oottiyaagee zaaridi, 'Godau, taani o bul77ada i xaphuwan oshaa yegganaashin, ha laittikka agga baya.


jo̱ lalab cajíngˈˉ i̱ dseaˋ do: —Nɨcanʉ́ˆnaaˈ e féˈˋ i̱ Tée˜ do cuaiñ˜ quiáˈˉ Jesús i̱ seengˋ fɨˊ Nazaret e niˈíimˉbre guáˈˉ féˈˋ quíˉnaaˈ e siˈˊ fɨˊ Jerusalén, jo̱guɨ e nijmɨsɨ́ɨiñˉ jaléˈˋ e quɨ́ˈˉ tɨ́ɨˋnaaˈ jmooˉnaaˈ e caséeˊ Moi˜ do e ˈnéˉ jmitíˆnaaˈ. 	 Aissi giikko i, 'Hagee Naazireeta Yesuusi ha Beeta Maqidasiyaa qolana; Muusee nuussi immido higgiyaakka laammana' yaagishin, nuuni siyida” yaagidosona.


Jo̱baˈ cajíngˈˉ Jesús casɨ́ˈrˉ i̱ dseamɨ́ˋ do lala: —Janúˈˋ, dseamɨ́ˋ, ¿jialɨˈˊ sinˈˊ quɨˈˋ? ¿I̱˜ sinˈˊ ˈnánˈˋ lana? Dsʉˈ i̱ dseamɨ́ˋ do ɨˊ dsíirˊ e i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ íˆ e dsíiˊ iáˋ dob i̱ singˈˊ sɨ́ɨngˋ có̱o̱ˈr˜ do, jo̱baˈ lalab casɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —Janúˈˋ, é̱e̱ˊ, song ˈnʉbˋ nɨcaguiinˈ˜ i̱ Fíiˋi do, jo̱baˈ iin˜n jméeˈ˜ jnea˜ júuˆ jie˜ fɨˊ lɨ˜ nɨcaguijéenˈˋre, jo̱baˈ fɨˊ jo̱b niˈnénˈˆnre. 	 Yesuusi o, “Mishiree, aissi yeekkai? Oona koyai?” yaagidi oichchiis. Mairaama wogaraa naagiyaagaa gaada, “Godau, neeni ekkidabaa gidikko, a awan wottidaakko, tau yootarkkii; taani a ekka efaana” yaagaasu.


Jo̱ mɨ˜ calɨñiˊ i̱ dseata˜ do lají̱i̱ˈ˜ e júuˆ e féˈˋ i̱ Juan do uíiˈ˜ quiáˈrˉ, jo̱baˈ dsíngˈˉ calɨguíiñˉ jo̱guɨ cajméerˋ co̱o̱ˋguɨ e gaˋ, co̱ˈ caquiʉˈrˊ ta˜ e catamˈˆ i̱ Juan do, jo̱ ˈnʉñíbˆ catangˈˉneiñˈ do. 	 Hegaa ubbaa bolli hara iitabaa gujjidi, Heeroodisi Yohaannisa qasho keettaa gelissiis.


Jo̱baˈ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nijí̱ˈˊtu̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do caléˈˋ catú̱ˉ fɨˊ fɨɨˋ co̱o̱ˋ, ¿i̱˜ lajeeˇ lajɨˋ guiángˉ i̱ dseañʉˈˋ do niˈuíingˉ dseángˈˉ dseañʉˈˋ quiáˈˉ i̱ dseamɨ́ˋ do? 	 Yaatin, haiqqida asai haiquwaappe denddiyo gallassi, a etappe augaayyo machcho gidanee? Aissi giikko, laappunatikka o ekkidosona” yaagidosona.


jo̱ i̱ fɨ́ɨmˊbɨ i̱ dseaˋ íˋ cajángˈˋ yaaiñ˜ fɨˊ jaguóˋ Jesús mɨ˜ canúurˉ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e féˈˋ dseaˋ do. 	 I yootiyo qaalaa gishshau, kaseegaappe daro asai ammaniis;


Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ i̱ eˊ júuˆ e o̱ˈ jáˈˉ do lɨ́ɨiñˊ laco̱ˈ dseaˋ i̱ jaˋ ta˜ íingˆ, co̱ˈ lɨ́ɨiñˊ lafaˈ co̱o̱ˋ ojmɨ́ˆ lɨ˜ jaˋ a˜ jmɨɨˋ, o̱si lafaˈ jníiˊ e dsiguíingˉ có̱o̱ˈ˜ guíˋ e jaˋ quie̱ˊ jmɨ́ɨˊ é; jo̱ Fidiéeˇbingˈ cacuøˊ e nɨsɨˈíingˆ i̱ dseaˋ do dseángˈˉ e nidsilíiñˋ fɨˊ lɨ˜ nʉʉˋ sǿˈˋ lata˜. 	 He asati meliichchida pulttuwaa mala; qassi gotee tookkidi efiyo shaaraa mala; Xoossai etau sakkana xumaa giigissi uttiis.


Jo̱ e júuˆ niguoˈˆ do røøbˋ cǿøngˋ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ jloˈˆ quiáˈˉ jial laangˋ dseaˋ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ. Jo̱ i̱ Fidiéeˇ dseaˋ güeangˈˆ nɨcacuøˈrˊ jnea˜ ta˜ e niníiˈ˜guɨ́ɨ e júuˆ jo̱. 	 Qassi anjjettida Xoossai taani awaajjana mala, tau hadaraa immido bonchcho wonggeliyaa giddon he timirttee de7iyoogaakka nuuni eroos.


’Jo̱ nɨcafɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ júuˆ e huɨ́ɨngˊjiʉ ngángˈˋnaˈ, jo̱ dsʉˈ tɨˊ lɨ˜ nitɨ́bˉ íˈˋ e joˋ nifǿngˈˆguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e júuˆ jo̱, co̱ˈ ie˜ jo̱ dseángˈˉ condséebˊ nifɨ́ɨˆɨ ˈnʉ́ˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Tiquíˆiiˈ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ. 	 “Hagaa taani intteyyo leemisuwan yootaas; shin taani leemisuwan yootenna wodee yaana; shin Aawaabaa taani intteyyo qoncciyan odana.


Jo̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ ˈnɨ́ɨiñˋ Jesús có̱o̱ˈ˜ júuˆ e o̱ˈ jáˈˉ, dsʉˈ jmaquíimˊ júuˆ féˈrˋ lajaangˋ lajaaiñˋ jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jaaiñˋ jaˋ cuǿˈˉ júuˆ rúiñˈˋ. 	 Aissi giikko, daro asati a bolli wordduwaa markkattidosona; shin eta markkatettai issi mala gidenna.


Jo̱ jaléngˈˋ i̱ ˈléeˉ i̱ teáangˈ˜ dsíiˊ e móoˊ do calɨˈiiñ˜ e nijngámˈˉbre jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ téerˋ ˈñúungˈ˜ do e laco̱ˈ jaˋ nileángˉ yaaiñˈ˜ do e nicuí̱rˉ fɨˊ ˈnɨˈˋ jmɨɨˋ mɨ˜ nináiñˋ e nité̱rˉ jmɨɨˋ. 	 Wotaaddarati qashuwaa asaappe issoinne haattaa wodhdhidi kessi ekkenna mala, eta woranau zorettidosona.


Dsʉco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ ˈléeˉ, e lajeeˇ e jmóorˋ ta˜, catɨ́ɨngˉ e nijmérˉ nʉ́ʉˈr˜ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ quiʉˈˊ jaangˋ dseaˋ jiéngˈˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ fiir˜, co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ fii˜bre ˈnéˉ e nijmiˈiáaiñˋ dsíiñˈˊ. 	 Olaa biya wotaaddarai ba halaqaa ufaissanau, wotaaddara gidenna asai oottiyo oosuwan walahettenna.


Co̱ˈ jaléngˈˋ íˋ lɨ́ɨiñˊ la lɨ́ɨngˊ jiuung˜ i̱ taang˜ tacóoˋ fɨˊ ˈmóoˈ˜, jo̱ mɨ˜ nitɨˈángˈˋ rúiñˈˋ jo̱ féˈrˋ lala: “Jneaˈˆ cajiʉ́ʉˆnaaˈ lúuˊ, dsʉˈ jaˋ cadseeng˜naˈ; jo̱ caˈǿˆnaaˈ jaléˈˋ e øˊ dseaˋ lɨ˜ ráangˋ ˈlɨɨ˜, dsʉˈ jaˋ caquíiˈ˜naˈ.” 	 Eti qocan uttiya naata milatoosona; bantta giddon issoi issuwaa xeesidi, 'Nuuni intteyyo cachcha zayiyaa punnida; shin duribeekketa. Yeeho yettaakka kessida; shin yeekkibeekketa' yaagoosona.


Jo̱baˈ caquidsiˊ Ananías guóorˋ fɨˊ yʉ́ˈˆ mogui˜ Saulo, jo̱ dsifɨˊ lajo̱b casojiʉ́ˈˋ e lɨ́ɨˊ la lɨ́ɨˊ huiˈˆ ˈñʉˋ jminiˇ dseaˋ do, jo̱ dsifɨˊ ladob calɨjnéˈrˋ. Lɨ́ˉ jo̱ caró̱o̱rˉ jo̱ mɨfɨ́ɨngˋ cajgáaiñˉ jmɨɨˋ e laco̱ˈ cuøˊ li˜ e caˈuíiñˉ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Sohuwaara, aibakko poqo malai Saa7oola aifiyaappe wodhdhin, Saa7ooli naa77anttuwaa xeelliis; qassi denddidi xammaqettiis.


Dsʉˈ Jesús cañíirˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ lala: —Máˉaaˈ fɨˊ jaléˈˋ fɨɨˋ e néeˊ fɨˊ quiá̱ˈˉguɨ la, jo̱ fɨˊ jo̱b nidsiguiáˆnaaˈ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, dsʉco̱ˈ ta˜ jo̱baˈ e cagáˉ jnea˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Yaagin Yesuusi qassi eta, “Hegaa heeran de7iya hara katamata hinddite; taani hegankka qaalaa yootanau bessees; aissi giikko, taani yiidoogee hegaassa” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱guɨbaˈ dseaˋ góoˋooˈ camɨiñˈˊ Fidiéeˇ jaangˋ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ niquiʉ́ˈˉ ta˜ quiáˈrˉ jee˜ laˈóˈˋ dseaˋ góoˋooˈ do. Jo̱baˈ Fidiéeˇ cacuǿøiñˋ jaangˋ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ calɨsíˋ Saúl, jó̱o̱ˊ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ calɨsíˋ Cis, sɨju̱ˇ Míing˜, jaangˋ lajeeˇ guitúungˋ ˈléˈˋ dseaˋ áangˊ quíˉiiˈ do; jo̱ i̱ Saúl dob caquiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ dseaˋ áangˊ quíˉiiˈ lajeeˇ tu̱lóˉ ji̱i̱ˋ. 	 Hegaappe guyyiyan, eti banttassi kawo immana mala woossin, Xoossai Biniyaama zariyaappe Qiisa na7aa Saa7oola oitamu laittau kawotana mala, etassi immiis.


Jo̱ co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ dseamɨ́ˋ i̱ quíingˈ˜ jee˜ jneaˈˆ nɨcaguilíiñˋ ˈmaˈeeˋ e fǿiñˈˋ jneaˈˆ, co̱ˈ nicangolíiñˆ e jaˋ mɨˊ jneáˋ røøˋ fɨˊ lɨ˜ caˈángˉ dseaˋ do, 	 Qassi nunaara de7iya issi issi maccaasati garamiyaabaa nuuyyo odidosona. Yesuusa moogido gonggoluwaa wonttimaattan biidi,


Jo̱guɨ nɨne˜baaˈ e lalab cajíngˈˉ Fíiˋnaaˈ: “Jneab˜ dseaˋ catɨ́ɨnˉn e niˈɨɨ˜ɨ íˈˋ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ jo̱guɨ e niquɨ́ɨˈ˜ táaˊ lɨ́ˈˆ jialco̱ˈ éeˋ dseaˋ.” Jo̱guɨ cajímˈˉbɨguɨr cajo̱: “ˈÑiáˈˋbaa dseaˋ niquidsiiˉ íˈˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ.” 	 Aissi giikko, “Taani haluwaa kessananne kushiyaa zaarana” giidaagaa nuuni eroos; qassikka, “Godai ba asaa pirddana” yaagiis.


Jo̱ doñiˊ i̱i̱ˋ i̱ seengˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ i̱ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ do, jo̱baˈ seemˋbre cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ lata˜; jo̱guɨ i̱i̱ˋ i̱ jaˋ seengˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ i̱ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ do, jo̱baˈ jaˋ seeiñˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do lata˜ cajo̱. 	 Xoossaa Na7ai de7iyo ooyyoonne de7oi de7ees; Xoossaa Na7ai bainna ooyyoonne de7oi baawa.


Jo̱guɨ song jaangˋ dseamɨ́ˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ sɨcúngˈˆ guórˋ có̱o̱ˈ˜ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ lajo̱, jo̱ dsʉˈ iáamˋ dsíiñˈˊ do e seeiñˋ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseamɨ́ˋ do, jo̱baˈ jaˋ cuǿøngˋ e i̱ dseamɨ́ˋ do nitiúuiñˉ i̱ dseañʉˈˋ do. 	 Qassi ammanenna azinai de7iyo ammaniya machchiyaa de7ikko, i azinai iira issippe de7iyoogaa a dosikko, appe shaahettuppu.


¿I̱˜ i̱ caquiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ i̱ Juan e caseáaiñˋ dseaˋ jmɨɨˋ? ¿Su Fidiéeˇ o̱faˈ dseaˋ jmɨgüíbˋ é? 	 Yohaannisi xammaqiyo alaafetettaa ekkidoi Xoossaappeeyye woi asappee?” yaagiis.


Jo̱ e labaˈ iin˜n e ñíˆnaˈ, faco̱ˈ jaangˋ dseaˋ nɨñirˊ e˜ íˈˋ niguiéeˊ jaangˋ ɨ̱ɨ̱ˋ fɨˊ quiáˈrˉ, jo̱baˈ nigüeáˋbre e jmóorˋ íˆ ˈnʉr˜, jo̱ jaˋ nilíˈˋ i̱ ɨ̱ɨ̱ˋ do faˈ niˈuǿˈrˉ jaléˈˋ e seaˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ do. 	 SHin kaisoi qammaappe woqqa wodiyan yaanaakko keettaawai eridaakko, ba keettai bookettenna mala, beegottidi naagi uttanaagaa erite.


Jo̱ lajo̱bɨ cajo̱ lajɨɨngˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ la i̱ nɨlɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ guiéemˈ˜bre júuˆ guicó̱o̱ˈˇ quíiˉnaˈ, jo̱ dsʉˈ laniingˉguɨ eáangˊ guiéngˈˊ júuˆ guicó̱o̱ˈˇ quíiˉnaˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ quiáˈˉ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ quiʉˈˊ ta˜ fɨˊ la fɨˊ Roma. 	 Hagan de7iya geeshsha ubbati, ubbaappekka aattidi Kawuwaa Qeesaara keettan de7iyaageeti inttena saro goosona.


Jo̱ i̱ jóˈˋ dséeˉ do i̱ cagüɨˈɨ́ɨˊ fɨˊ guóoˈ˜ uǿˉ quɨ́ɨˈ˜breˈ jmɨɨ˜ e jmóoˋreˈ jaléˈˋ e li˜ e dsigáˋ dsíiˊ dseaˋ, co̱ˈ líˈˋbreˈ e nijméˉreˈ e nijiʉ́ˈˋ jɨˋ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ jo̱ nisojiʉ́ˈˋ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ dseángˈˉ laco̱ˈ la níˋ dseaˋ lana. 	 He naa77antto do7ai gita malaatata oottiis; harai atto tamaa saluwaappe asa ubbaa sintti sa7aa wottana gakkanaassi malaatata oottiis.


Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e jmɨˈúungˋnaˈ e niñíingˋnaˈ e nifoˈˆnaˈ jaléˈˋ júuˆ e íingˈ˜naˈ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱guɨ cajo̱ jaˋ jnɨɨng˜naˈ quiáˈˉ dseaˋ rúngˈˋnaˈ e niféˈrˋ jmíiˊ e jaˋ ñirˊ jéengˊguɨ. 	 Hegaa gishshau, ta ishatoo, hananabaa yootanau minttidi amottite. Qassi dumma dumma qaalan haasayiyoogaakka diggoppite.


Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ Simón do jo̱ cajíñˈˉ: —Jnea˜ lɨ́nˆn e i̱ dseaˋ i̱ carøøngˋ jmiguiʉˊguɨ do. Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáiñˈˉ do jo̱ cajíñˈˉ: —E uii˜, jábˈˉ quíiˈˉ, lajo̱b lɨ́ɨˊ. 	 Simooni zaaridi, “Dariya biraa aggido bitaniyaa gidennan aggenna” yaagiis. Yaagin Yesuusi Simoona, “Tumu pirddadasa” yaagiis.


Jo̱ lana nɨsɨjeengˇ jnea˜ e niˈíinˈ˜n lají̱i̱ˈ˜ e catɨ́ɨnˉn.Jo̱ Fidiéeˇ, i̱ dseaˋ i̱ quidsiˊ íˈˋ røøˋ, íbˋ i̱ nicuǿˈˉ jnea˜ e jo̱ uíiˈ˜ e nɨcaˈíñˈˋ jnea˜ e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ. Jo̱ o̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ jnea˜ niˈíinˈ˜n e jo̱, co̱ˈ lajo̱b niˈíngˈˋ cajo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nigüɨjeengˇ e iáangˋ dsíirˊ e nijáaˊtu̱ Dseaˋ Jmáangˉ caléˈˋ catú̱ˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ lajo̱. 	 Sinttappe taayyo xillotettaa akiliilee giigi uttiis. Hegaa xillo pirddaa pirddiya Godai he gallassi taayyo sheedhdhana. Qassi Kiristtoosi qonccanaagaa dosiya ubbaassappe attin, ta xalaalaassa gidenna.


Jo̱guɨ jmɨcó̱o̱ˈˇ jneaˈˆ có̱o̱ˈ˜ güeaˈˆ quíiˈˉ cajo̱ e quɨ́ɨˈ˜naaˈ jmɨɨ˜ nijmiˈleáangˆnaaˈ jaléngˈˋ dseaˋ dséeˈ˜ jo̱guɨ e nijmóˆnaaˈ jaléˈˋ e li˜ jo̱guɨ jaléˈˋ e quɨ́ɨˈ˜naaˈ jmɨɨ˜ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jó̱o̱ˈˋ Jesús i̱ güeangˈˆ do. Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ lanab lɨ́ɨˊ júuˆ quiáˈˉ i̱ dseaˋ apóoˆ do e caféiñˈˋ Fidiéeˇ ie˜ jo̱. 	 Pattanau ne wolqqaa bessa; qassi ne geeshsha Na7aa Yesuusa sunttan oorattabaanne malaataa ootissa” giidi woossidosona.


Jo̱guɨ jaˋ jmijíiˈˇ cajo̱ fɨng song jmóoˋ dseaˋ dseeˉ quiáˈˉ jaangˋ lajeeˇ i̱ dseaˋ cǿøngˈ˜ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ song jaˋ mɨˊ caguilíingˉ gángˉ gaangˋ dseaˋ jiéngˈˋ i̱ tíiˊ ni˜ i̱ nija̱ˈˉ júuˆ røøˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ jaléˈˋ e jo̱. 	 Naa77u woi heezzu markki bainnan, woosa keettaa cimaa mootiyoobaa siyoppa.


Jo̱ tab˜ dsiiˉ e Fidiéeˇbingˈ i̱ canaangˋ jmóoˋ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ jee˜ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱guɨ íˋbɨ cajo̱ i̱ nijméˉguɨ lajo̱ cartɨˊ niteáiñˈˊ e ta˜ jo̱ ie˜ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e nigüéengˉtu̱ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Qassi intte giddon lo77o oosuwaa doommida Xoossai, Kiristtoos Yesuusi simmiyo gallassai gakkanaassi polanaagaa erais.


Jo̱ dsʉˈ jaˋ ˈnéˉ e lɨco̱ˈ nijméˆnaaˈ jmangˈˆ e guiʉ́ˉ e quíˉnaaˈ yee˜naaˈ, co̱ˈ lajo̱b ˈnéˉ jméˉeeˈ guiʉ́ˉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ cajo̱. 	 Ooninne hara asa go77iyaabaa qoppoppe attin, harai atto issoinne bana go77iyaabaa qoppoppo.


Jo̱ eáamˊ nɨta˜ dsiiˉ e mɨ˜ niguiéeˊe e niˈeeˇe ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ na, eáamˊ guiʉ́ˉ nijméˉ Dseaˋ Jmáangˉ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ. 	 Taani inttekko biyo wode, Kiristtoosa anjjoi tanan kumin baanaagaa erais.


Jo̱ laco̱ˈ calɨ́ˉ mɨ˜ cateáangˋ Noé fɨˊ jmɨgüíˋ la malɨɨ˜guɨ eáangˊ, lajo̱b nijméˉ dseaˋ jmɨgüíˋ cajo̱ lajeeˇ nʉ́ˈˉguɨ e nigáaˊ jnea˜ caléˈˋ catú̱ˉ fɨˊ jmɨgüíˋ, jnea˜ dseaˋ lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ i̱ jáaˊ fɨˊ ñifɨ́ˉ. 	 “Ta yuussai, Asa Na7aa yuussai, Nohe wodiyan hanidoogaadan, hegaadankka hanana.


Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b i̱ Dɨ́ˆ do cangojéeiñˋ i̱ rúiñˈˋ i̱ siiˋ Simón do fɨˊ lɨ˜ guiing˜ Jesús; jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangáˉ dseaˋ do quiáˈˉ Simón lalab cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Jo̱ ˈnʉbˋ i̱ siiˋ Simón, jo̱ lɨnˈˊ jó̱o̱ˊ jaangˋguɨ i̱ siiˋ Juan, jo̱ dsʉˈ latɨˊ lana nilɨsiiˈˋ Cefas o̱si Tʉ́ˆ có̱o̱ˈ˜ jmíiˊ griego é. 	 Inddiraasi Simoona Yesuusakko ekki ehiis. Ehin Yesuusi Simoona be7idi, “Neeni Yoona na7aa Simoona; ne sunttai Keefa gidana” yaagiis. “Keefa” giyoogaa birshshettainne “PHeexiroosa” giyoogaa birshshettai issuwaa; hegaa giyoogee “SHuchchaa” giyoogaa.


Jo̱ dsʉˈ Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ eáamˊ calɨguiúiñˉ có̱o̱ˈ˜ jnea˜, jo̱ cajméerˋ e nɨcajáangˈ˜ ˈñiáˈˋa fɨˊ jaguórˋ jo̱guɨ e nijmiˈneáanˋnre cajo̱ e ngocángˋ dsiiˉ uíiˈ˜ e cøøngˋ se̱e̱ˉnaaˈ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Qassi nu Godai zawai bainna ba aaro kehatettaa ta bollan gussidi, Kiristtoos Yesuusa baggaara nubaa gidiya ammanuwaanne siiquwaa taayyo immiis.


Jo̱guɨ jneaˈˆ guiaˋnaaˈ júuˆ cuaiñ˜ quiáˈˉ e cají̱ˈˊtu̱ Dseaˋ Jmáangˉ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cajúiñˉ. Jo̱baˈ ¿jialɨˈˊ seengˋ i̱ lɨɨng˜ ˈnʉ́ˈˋ i̱ féˈˋ e o̱ˈ jáˈˉ e nijí̱ˈˊtu̱ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜? 	 Kiristtoosi haiquwaappe denddidoogaa yootiyoobaa gidikko, intteppe issi issi asati yaatin woigidi, “Haiqqidabai haiquwaappe denddenna” yaagiyoonaa?


Jo̱ jaléngˈˋ dseañʉˈˋ jaˋ ˈnéˉ iʉ˜ loguirˇ lajeeˇ e féiñˈˊ Fidiéeˇ, dsʉco̱ˈ laˈeáangˊ dseañʉˈˋbaˈ jmili˜ Fidiéeˇ jial lɨ́ɨiñˊ, jo̱guɨ jmijnéeiñˋ cajo̱ jial tíiˊ niingˉ ˈgøiñˈˊ. Jo̱ dsʉˈ jaléngˈˋ dseamɨ́ˋ jmilir˜ jial tíiˊ niingˉguɨ dseañʉˈˋ. 	 Attumaasai Xoossaa leemisonne bonchcho gidiyo gishshau, ba huuphiyaa qachchanau bessenna; shin maccaara attumaagaassi bonchcho.


Jo̱ mɨ˜ cajáˉ jmɨ́ɨˊ dsiing˜ jo̱ cacuángˉ jaléˈˋ guaˋ jo̱ dsíngˈˉ caquiʉˈˊ guíˋ fɨˊ lɨ˜ siˈˊ e ˈnʉ́ʉˊ do, dsʉˈ e ˈnʉ́ʉˊ do jaˋ caquɨ́ˈˉ, co̱ˈ abˈˊ iʉ˜ tɨɨˉ fɨɨˋ quiáˈˉ. 	 Irai bukkiis; di7oi di77iis; carkkoikka carkkidi, he keettaa sugiis. SHin keettai shuchchan keexettido gishshau kunddibeenna.


Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ núuˋ e júuˆ quiáˈrˉ do, sóongˆ dsigáˋ dsíirˊ jo̱ féˈrˋ: —¿Su o̱ˈ i̱ nabɨ i̱ dseañʉˈˋ i̱ ngɨˊ jmángˈˋ gaˋ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ neáangˊ fɨˊ Jerusalén? Jo̱ ¿su o̱ˈ i̱ nabɨ cajo̱ i̱ cagüéngˉ fɨˊ Damasco la e nitǿørˋ e ˈñúungˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ fii˜ jmidseaˋ quiáˈˉ dseaˋ Israel fɨˊ Jerusalén? 	 Hegaa siyida ubbai garamettidi, “Hagee Yerusalaamen Yesuusa sunttaa xeesiyaageeta xaissiyaagaa gidenneeyye? Qassi eta qachchidi, qeese halaqatu sintti efaanaassi yibeenneeyye?” yaagidosona.


Jo̱ ˈnaangˉ yaang˜naˈ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ. 	 Iita ooso ubbaappe haakkite.


jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˈíˆ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈnéˉ seeiñˋ e lafaˈ teáaiñˈ˜ jmɨɨ˜; jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lafaˈ teáangˈ˜ jmɨɨ˜ ˈnéˉ e jmeángˈˋ yaaiñ˜ e lafaˈ seeiñˋ fɨˈíˆ; jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ láaˊ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ, jo̱baˈ ˈnéˉ seeiñˋ e lafaˈ o̱ˈ quiáˈˉbre e jo̱; 	 Yeekkiyaageeti yeekkennabaadan, ufaittiyaageeti ufaittennabaadan, shammiyaageetikka shammidikka aibinne bainnabaadan,


Jo̱ cagüɨˈɨ́ɨbˊ Paaˉ có̱o̱ˈ˜ Silas fɨˊ Antioquía, jo̱ caguilíiñˉ laˈuii˜ fɨˊ Derbe. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caguilíiñˉ fɨˊ co̱o̱ˋguɨ fɨɨˋ e siiˋ Listra; jo̱ fɨˊ jo̱b calɨcuíiñˋ jaangˋ dseaˋ i̱ nilɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ siiˋ Timoteo, jó̱o̱ˊ jaangˋ dseamɨ́ˋ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáamˉ cajo̱, jo̱guɨ tiquiáiñˈˆ do dseaˋ griegob nilɨ́ɨiñˊ. 	 PHauloosi qassi Daribenne Lisxxira biis; hegan Ximootiyoosa giyo kaalliyaagee, issi ammaniya Aihuda maccaasee na7ai de7ees; a aawai Giriike asa.


Jo̱ Fidiéeˇ cacuǿøiñˋ Dseaˋ Jmáangˉ e laco̱ˈ cajúngˉ dseaˋ do fɨˊ dseˈˋ crúuˆ. Jo̱ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e jmɨˈøøngˉ Dseaˋ Jmáangˉ e catu̱u̱ˋ fɨˊ jo̱, caˈíiñˉ dseeˉ quiáˈˉ dseaˋ. Jo̱ Fidiéeˇ cacuǿøiñˋ dseaˋ do e laco̱ˈ cuøˊ li˜ e contøømˉ jmóorˋ jmangˈˉ e guiʉ́ˉ jo̱guɨ e eáamˊ féngˈˊ dsíirˊ cajo̱, dsʉco̱ˈ jaˋ iʉ˜ dsíirˊ jaléˈˋ dseeˉ e caˈéeˋ dseaˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ. 	 Yesuusa suuttan asai a ammanidi, ba nagaraa maarotettaa demmanau, Xoossai a immiis; Xoossai hegaa ba xillotettaa bessanau oottiis; i beni wodiyan asaa nagaraa danddayidi, karidi aggiigiis; shin


“Jo̱ uíiˈ˜ e jo̱baˈ e cúngˈˋ dseañʉˈˋ guóorˋ jo̱ ˈnaaiñˋ quiáˈˉ sejmiirˋ e laco̱ˈ nilɨseeiñˋ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ dseamɨ́ˋ quiáˈrˉ. 	 Hegaa gishshau, issi asi ba aawaanne ba aayyiyo aggi bayidi, ba machcheera issippe de7ees;


Jo̱ lajo̱b cajméeˋreˈ; caféˈˋbreˈ júuˆ gaˋ uii˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜guɨ fɨˊ lɨ˜ guiing˜ dseaˋ do, jo̱ caféˈˋbɨreˈ júuˆ gaˋ cajo̱ uii˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ neáangˊ fɨˊ ñifɨ́ˉ. 	 He do7ai Xoossaa, a sunttaa, i de7iyoosaanne saluwan de7iya ubbata qanggettaa doommiis.


Jo̱guɨ song nijmɨcó̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ seaˋ cuuˉ do jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e seaˋ quiáˈrˉ, jo̱baˈ seaˋ uiing˜ quiáˈrˉ e nitíiñˈ˜ fɨˊ lɨ˜ guiʉ́ˉ mɨ˜ nijúuiñˉ e nilɨseeiñˋ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ lata˜. 	 Hegaa yaatiyoogan eti sinttanau banttau mino baaso gidiya miishshaa banttau shiishshoosona. Hegaappe guyyiyan, eti tumu de7uwaa ekkana.


Jo̱ jie˜ jaˋ mɨˊ cajúmˉbre dsʉˈ uíiˈ˜ e jmóorˋ ta˜ e nɨcangɨ́ɨiñˉ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. Co̱ˈ caguiaˊ dsíirˊ doñiˊ eeˋ calɨ́mˉbre e laco̱ˈ cajméerˋ ta˜ jmɨcó̱o̱ˈ˜ jnea˜ uíiˈ˜ e ˈnʉ́ˈˋ jaˋ dsitíingˈ˜ quíiˉnaˈ jméeˆnaˈ lajo̱. 	 Aissi giikko, intte intte huuphen tana maaddana danddayenna maaduwaa maaddanau, Kiristtoosa oosuwaa gishshau, ba shemppuwaa shenehoo giidi, haiqqiichchidi attiis.


Jo̱ jee˜ i̱ dseaˋ íˋ quiéengˋ jaangˋ i̱ siiˋ Lii˜, jo̱ íˋ cangórˉ fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ laniingˉ lɨ˜ se̱ˈˊ Samaria, jo̱ fɨˊ jo̱b canaaiñˋ eˈrˊ jaléngˈˋ dseaˋ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Piliphphoosi Samaariyaa katamaa wodhdhidi, Kiristtoosabaa asaassi yootiis.


Jo̱guɨ tʉ́ʉˊnaˈ jaléˈˋ e ˈníˈˋ áaˊnaˈ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléˈˋ e guíingˉnaˈ quiáˈˉ rúngˈˋnaˈ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléˈˋ e jɨɨng˜naˈ, jo̱guɨ jaˋ foˈˆnaˈ júuˆ ˈléˈˋ quiáˈˉ rúngˈˋnaˈ, lɨ́ˈˆ lajaléˈˋ e ˈlɨˈˆ e jiéˈˋguɨ é. 	 Ixo hanotettaa, yiilluwaa, hanqquwaa, waasuwaanne cashshaa ubbaa iitatetta ubbaara intteppe xaissite.


Jo̱ dsʉˈ lajeeˇ e caˈuíiñˉ lajo̱, cajmɨˈuǿngˉ ˈñiaˈrˊ e jaˋ cajméerˋ ta˜ quiʉˈrˊ ˈñiaˈrˊ, co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ quiʉˈˊ Fidiéeˇbaˈ cajméerˋ carˋ cartɨˊ íˈˋ e catáiñˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ, jo̱ fɨˊ jo̱b cajúiñˉ. 	 I bana kaushshiis; haiquwau, ubba harai atto, masqqaliyaa bolla haiquwaukka azazettiis.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Faco̱ˈ jáˈˉ e Fidiéeˇ lɨ́ɨngˊ Tiquíiˆnaˈ, jo̱baˈ ˈneáamˋ ˈnʉ́ˈˋ jnea˜ faco̱ˈ lajo̱, co̱ˈ íbˋ dseaˋ i̱ casíingˋ jnea˜ e cagáˉa fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱guɨ lab sínˈˋn lana. Co̱ˈ jnea˜ jaˋ cagáˉa la ñiiˉ ˈñiáˈˋa, dsʉco̱ˈ dseaˋ íˋbingˈ i̱ casíingˋ jnea˜ fɨˊ la. 	 Yaagin Yesuusi eta, “Intte Xoossaa naata tumu gididaakko, tana siiqana; aissi giikko, taani Xoossaa matappe yaada hagan de7ais. Tana i kiittidoogaappe attin, taani ta shenen yabeikke.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ i̱ lafaˈ jó̱o̱ˋo̱, jaˋ cá̱ˆnaˈ júuˆ ta˜ júuˆ e fóˈˋnaˈ e jmiˈneáangˋnaˈ dseaˋ rúngˈˋnaˈ; co̱ˈ la tíiˊ la lɨ́ɨbˊ júuˆ ˈnéˉ cá̱ˆnaˈ, jo̱ lajo̱baˈ nilɨli˜ e dseángˈˉ jmiˈneáamˋ rúngˈˋnaˈ. 	 Ta naatoo, nuuni oosuwaaninne tumatettan siiqettanaappe attin, coo haasayan woikko bolla doonan siiqettanau bessenna.


—Jo̱guɨ ˈnʉ́ˈˋ, ¿i̱˜ fóˈˋnaˈ e lɨ́ɨnˊn? 	 Yaagin Yesuusi eta, “Yaanin intte tana oona geetii?” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ caguiérˉ fɨˊ jo̱, dsifɨˊ lajo̱b jaléngˈˋ fii˜ jmidseaˋ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ Israel i̱ laniingˉ i̱ neáangˊ fɨˊ Jerusalén ie˜ jo̱ caguilíiñˉ e jmóorˋ dseeˉ quiáˈˉ Paaˉ fɨˊ quiniˇ i̱ dseata˜ Festo do. 	 Yaani qeese halaqatinne Aihudata kaalettiyaageeti PHauloosa mootidosona.


Jo̱ có̱o̱ˈ˜ jí̱i̱ˈ˜ e júuˆ nab cuøˋnaˈ li˜ e dseaˋ sɨjú̱ˆbaˈ lɨ́ɨngˊ i̱ dseaˋ i̱ cajngangˈˊ i̱ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ do. 	 Hegaa gidikko, hananabaa yootiyaageeta woridaageetu naata intte gididoogaa intte huuphen markkatteeta.


Jo̱ jmóoˋo lajo̱ e laco̱ˈ jaˋ dseáangˈ˜ e nijmɨˈóoˈ˜ jneaa˜aaˈ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ siiˋ Satanás, co̱ˈ nɨne˜baaˈ guiʉ́ˉ jial lɨ́ɨˊ ta˜ quiáˈrˉ. 	 Seexaanai nuukko yiidi, nuna cimmenna mala, taani atto gaas; aissi giikko, nuuni a qofaa ereettees.


Jo̱ casɨ́ˈˉ Jesús i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do lala: —Ñiing˜ óoˊnaˈ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e eˊ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo có̱o̱ˈ˜guɨ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ saduceo, co̱ˈ jaléˈˋ e eˊ i̱ dseaˋ íˋ lɨ́ɨˊ lafaˈ quie̱ˈˆ iñíˈˆ. 	 Yesuusi eta, “Parisaawetu irshshuwaappenne Saaduqaawetu irshshuwaappe inttena eridi naagettite” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, lalab cajíngˈˉguɨ Jesús: —Mɨ́ɨˈ˜naˈ Fidiéeˇ jaléˈˋ e ˈnéˉnaˈ, jo̱ nicuǿˉbre; jo̱guɨ mɨ˜ ˈnóˈˋnaˈ, niguiéˈˊbaˈ jaléˈˋ e ˈnóˈˋnaˈ do; jo̱guɨ mɨ˜ tøˈˊnaˈ fɨˊ oˈnʉ́ˆ, jo̱baˈ nineabˊ e ˈnʉ́ʉˊ do. 	 “Woossite; intte ekkana. Koyite; intte demmana. Kare yiidi xeesite; intteyyo karee dooyettana.


Jo̱ mɨ˜ cangoyúungˈ˜ e cangángˈˉ i̱ ángel i̱ caféˈˋ quiáˈrˉ do, dsifɨˊ lanab catǿˈˉ i̱ Cornelio do gángˉ dseaˋ ˈléengˈ˜ quiáˈrˉ có̱o̱ˈ˜guɨ jaangˋ ˈléeˉ i̱ nicuíiñˋ guiʉ́ˉ jo̱guɨ i̱ eáamˊ jmɨˈgóˋ Fidiéeˇ cajo̱. 	 Qornneliyoosi baassi yootida kiitanchchai bin, ba ashkkaratuppe naa77atanne Xoossaassi goinniya baappe shaahettenna wotaaddaratuppe issuwaa xeesidi,


Jo̱ song jaˋ eeˉnaˈ røøˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e seaˋ quiáˈˉ dseaˋ jiéngˈˋ, jo̱baˈ ¿i̱˜ i̱ nicuǿˈˉ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ e catɨ́ɨngˉnaˈ do jóng? 	 Intte hara asa miishshaa bashshiyaabaa gidikko, intteegaa oonee intteyyo immanai?


Jo̱ dseángˈˉ eáamˊ cafǿngˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ áangˊ quíˉnaaˈ mɨ˜ cangárˉ jaléˈˋ e jo̱, co̱ˈ jɨˋguɨ cartɨˊ Moi˜ cajíñˈˉ ie˜ jo̱ e ˈgóˈrˋ cartɨˊ jléeiñˋ. 	 Aifiyan beettiyaagee daro daganttiyaagaa gidiyo gishshau Muusee, “Taani yashshan kokkorais” yaagiis.


Jo̱ lajo̱baˈ nicuǿˈˉ Fidiéeˇ ˈnʉ́ˈˋ e seengˋnaˈ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ e jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ e ningáiñˈˋ; jo̱ có̱o̱ˈ˜ e juguiʉ́ˉ do Fidiéeˇ nijmérˉ íˆ ˈnʉ́ˈˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e ɨˊ óoˊnaˈ uíiˈ˜ e nɨlɨ́ɨngˊnaˈ lafaˈ jaamˋ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Qassi asa eratettaa ubbaappe aadhdhiya Xoossaa sarotettai intte wozanaanne intte qofaa Godaa Yesuus Kiristtoosa baggaara naagana.


Jo̱ dsʉˈ jaléngˈˋ i̱ joˈseˈˋ do jaˋ dsiqui̱ˈˊreˈ dseaˋ i̱ jaˋ cuíingˋneˈ, co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ cuí̱i̱ˋbreˈ mɨ˜ níingˉneˈ i̱ dseaˋ laˈíˋ, co̱ˈ jaˋ cuíiˋreˈ luu˜ i̱ dseaˋ laˈíˋ. 	 Hara uraa qaalaa eti erenna gishshau, appe baqatanaappe attin, a geeduwaa kaallokkona” yaagiis.


jo̱guɨ eáamˊ calɨguiing˜ dsiiˉ jaléˈˋ e ˈnéˉ jmitiiˆ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ góoˋo dseaˋ Israel, co̱ˈ jɨˋguɨ cajmeáanˈ˜n gaˋ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ; jo̱guɨ cajméˉbaa nʉ́ʉˈ˜ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Moi˜, jo̱baˈ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ dseeˉ cuǿøngˋ líˋ cuǿˈˉ dseaˋ jnea˜. 	 Aihuda ammanuwau mishettiyoogaa gidikko, taani woosa keettaa waissaas; issi urai higgiyau azazettidi xilliyoogaa baggaa gidikko, tanan boree beettibeenna.


Jo̱ mɨ˜ calɨlíˈˆ i̱ Simón do e ímˈˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e lɨco̱ˈ quidsiˊ i̱ dseaˋ apóoˆ do guóorˋ fɨˊ moguiñˈ˜, jo̱baˈ dsifɨˊ lajo̱b casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: 	 Yesuusi kiittidoogeeti bantta kushiyaa eta bolli wottin, etassi Geeshsha Ayyaanai imettidoogaa Simooni be7ido wode, PHeexiroosassinne Yohaannisassi miishshaa ehiidi,


Co̱ˈ nɨcuíimˋ ˈñiáˈˋa e dseaˋ dseeˉ dseaˋ quibˊ lɨ́ɨnˊn, jo̱baˈ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ e guiʉ́ˉ líˈˆi jmeeˉ nañiˊ faˈ eáamˊ iin˜n e nijmee˜e jaléˈˋ e guiʉ́ˉ, lɨfaˈ dseángˈˉ jaˋ líˈˋi e nijmee˜e jaléˈˋ e jo̱. 	 Tanan, hegeenne ta asatettan lo77obai de7ennaagaa taani erais; aissi giikko, lo77obaa oottiyo amoi tanan de7ikkokka, taani he lo77obaa oottanau danddayikke.


o̱si mɨ˜ jmiféngˈˊ dseaˋ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ, jo̱guɨ mɨ˜ jmóorˋ ta˜ dseaˋ láangˋ, o̱si mɨ˜ ˈníˈˋ níiˉ dseaˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ, o̱si mɨ˜ jmóorˋ ta˜ jɨ́ɨngˋ, o̱si mɨ˜ suuiñˋ laco̱ˈguɨ la lɨ́ɨngˊ jaangˋguɨ dseaˋ, o̱si mɨ˜ jmɨnábˉ lɨguíiñˉ, o̱si mɨ˜ iiñ˜ e íˋbre sɨlɨ́ɨˈrˇ jaléˈˋ e seaˋ, o̱si mɨ˜ ˈnaamˋbre quiáˈˉ rúiñˈˋ co̱ˈ jaˋ røøˋ sɨ́ɨiñˋ, o̱si mɨ˜ jí̱i̱ˈ˜ laˈóˈˋ íˋbre tɨˊ dsíirˊ sɨ́ɨiñˋ, 	 Eeqau goinniyoogaa, bitiyoogaa, morkketettaa, palamaa, qanaatiyoogaa, hanqquwaa, bana xoqqissiyoogaa, ooyettiyoogaa, issoi issuwaappe shaahettiyoogaa,


Jo̱baˈ cangoñiiñˆ Jesús jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —¡Tɨfaˈˊ! ¡Tɨfaˈˊ, nɨcanaangˋ dsiˈamˈˊbaaˈ! Jo̱ caró̱o̱ˉ Jesús, jo̱ caquiʉˈrˊ ta˜ e guíˋ do có̱o̱ˈ˜ e jmɨɨˋ do. Jo̱ dsifɨˊ ladob cahuɨ́ngˈˋ e íiˊ guíˋ jo̱ cahuɨ́mˈˋ e ró̱o̱ˉ jmɨɨˋ cajo̱, jo̱ tiibˉ caˈɨ́ˋ. 	 erissiyo ashkkarati Yesuusakko biidi, “Godau, Godau, nuuni xayoos” yaagidi, xiskkuwaappe a denttidosona. Yesuusi denddidi, gotiyaanne beetaa aggite gin, goteenne beetai woppu giidosona.


Jo̱guɨ cajángˈˋ dseaˋ Jesús fɨˊ jaguóoˋnaˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nɨsɨˈíˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ lamɨ˜ jéengˊguɨ, co̱ˈ lajo̱b nɨsɨˈíiñˆ quiáˈˉ dseaˋ do. Jo̱guɨ ˈnʉ́ˈˋ caséngˈˊnaˈre cartɨˊ cajngangˈˊnaˈre e cateáangˊnaˈr fɨˊ dseˈˋ crúuˆ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ sooˋ dsíiˊ rúngˈˋnaˈ. 	 Yesuusi inttessi imettana mala, Xoossai kase ba sheniyaaninne ba eran ba qofaa qachchi wottiis; yaatin, a intte nagaranchchatu kushiyan masqqaliyaa bolli misimaariyan xishissidi, kaqissi worideta.


Jo̱ ngɨ́ˋ jo̱, jo̱ dob caséeˊ i̱ dseamɨ́ˋ do e dsʉʉˉ quiáˈrˉ do e lɨ˜ sɨˈíˆ niguiéˈrˋ jmɨɨˋ do, jo̱ caquɨmˈˉtu̱r fɨˊ jee˜ fɨɨˋ; jo̱ mɨ˜ caguiéiñˈˉ fɨˊ jo̱, canaaiñˋ guiarˊ júuˆ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ góorˋ jo̱ sɨ́ˈˋreiñˈ lala: 	 Hegaappe guyyiyan, maccaasiyaa ba haatta otuwaa agga bayada, guyye katamaa baasu; baada asau,


’Dsʉˈ e jáˈˉ e jmóoˋo lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Fidiéeˇ i̱ jmiféngˈˊ ˈlɨɨ˜ dseaˋ cǿøngˈ˜ quiéˉe, dseaˋ Israel, laco̱ˈ cǿøngˋ røøˋ có̱o̱ˈ˜ fɨˊ guiʉ́ˉ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱ féˈˋ i̱ dseaˋ góoˋo na e jnea˜ jaˋ jmitiiˉ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ e cajmeˈˊ Moi˜; dsʉˈ o̱ˈ jáˈˉ e lajo̱, co̱ˈ jnea˜guɨ jábˈˉ lɨ́ɨnˋn jaléˈˋ e júuˆ jo̱ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléˈˋ e júuˆ e cajmeˈˊ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ. 	 “SHin taani hagaa neessi yootais; taani higgiyan de7iyaabaanne hananabaa yootiyaageeti xaafido ubbabaa ammanada, nu aawatu Xoossaassi eti worddo giyo ogiyan goinnais.


Jo̱ lajeeˇ jo̱b catǿˈrˉ i̱ dseaˋ guitúungˋ quiáˈrˉ do jo̱ canaaiñˋ sɨ́ɨngˋneiñˈ do táˈˉ la gáiñˈˉ e nidsiˈéeiñˈ˜ do dseaˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱guɨ cacuøˈˊbɨreiñˈ e quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ cajo̱ e quiʉˈrˊ ta˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ ˈlɨngˈˆ. 	 Yesuusi tammanne naa77u erissiyo ashkkarata baakko xeesidi, naa77aa naa77aa kiittiis; qassi etayyo iita ayyaanata kessiyo wolqqaa immiis.


Jo̱ lajeeˇ e jaˋ mɨˊ guiéeˊe fɨˊ na, cuǿøˈ˜ bíˋ uøˈˊ e niˈɨ́ˈˆ jaléˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ lɨ˜ seángˈˊ dseaˋ, jo̱guɨ cuǿøˈ˜guɨˈ bíˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ jo̱, jo̱guɨ éeˈ˜guɨr cajo̱. 	 Taani yaana gakkanaassi asassi Xoossaa maxaafaa nabbabiyoogan, Xoossaa qaalaa yootiyoogaaninne tamaarissiyoogan minna.


Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉˋ, Timoteo, jie˜ mɨˊ jmooˈˋ e jíinˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ cǿøngˈ˜, co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈnéˉ e cuǿˈˆre bíˋ có̱o̱ˈ˜ júuˆ røøˋ lafaˈ mɨ˜ sɨɨnˈ˜ có̱o̱ˈ˜ tiquíiˆbaˈ. Jo̱guɨ ˈnéˉ sɨɨnˈ˜ røøˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ sɨmingˈˋ e lafaˈ sɨɨnˈ˜ có̱o̱ˈ˜ rúnˈˋ dseaˋ ngáangˈ˜ có̱o̱ˈ˜baˈ. 	 Cima asa ne aawaa bonchchiyoogaadan bonchchappe attin, toochchoppa. Yelagata ne ishadan,


Güɨlíingˋnaˈ jo̱ güɨjmɨtɨ́ɨngˋnaˈ e júuˆ la e féˈˋ Fidiéeˇ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ: “Jnea˜ Fidiéeˇ iin˜n e ˈnʉ́ˈˋ nifɨ́ɨˉ líingˋnaˈ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ, jo̱ o̱ˈ lɨco̱ˈ cuøˋnaˈ feáˈˉ fɨˊ quiniiˉ.” Jo̱ jnea˜ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e jaˋ cagáˉa fɨˊ jmɨgüíˋ la faˈ e cagaˈnénˈˋn jaléngˈˋ dseaˋ i̱ éeˋ guiʉ́ˉ, dsʉco̱ˈ jnea˜ cagaˈnénˈˋn jaléngˈˋ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quibˊ. 	 SHin intte biidi, Xoossaa maxaafai, 'Taani maarotettaa koyaisippe attin, yarshshuwaa koyikke' giyoogee woigiyoogaakkonne erite; aissi giikko, taani nagaranchchata xeesanau yiidoogaappe attin, xillota xeesanau yabeikke” yaagiis.


Dsʉˈ nileámˋ jaléngˈˋ dseamɨ́ˋ jee˜ dseeˉ quiáˈrˉ song nijmitir˜ lají̱i̱ˈ˜ e jmóoˋ jaangˋ niquiáˈˆ dseaˋ, jo̱guɨ song e ngocángˋ dsíirˊ nijángˈˋ yaaiñ˜ fɨˊ jaguóˋ Dseaˋ Jmáangˉ e jaˋ lɨtúngˉ dsíirˊ jo̱guɨ song nijmiˈneáaiñˋ jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ, jo̱guɨ cajo̱ song seeiñˋ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ e jmóoˋ dseaˋ i̱ cuíingˋ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 SHin maccaasai ammanuwan, siiquwan, geeshshatettaaninne banttana kiphatiyoogan de7ikko, naata yeliyoogan attana.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —U̱˜, jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ i̱ ˈlɨngˈˆ jaˋ i̱ iuungˉ dsiiˉ la, co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ e jmóoˋo e lɨco̱ˈ jmɨˈgooˉ Tiquiéˆe Fidiéebˇ; jo̱ dsʉˈ ˈnʉ́ˈˋguɨ jaˋ e jmɨˈgooˋnaˈ jnea˜ jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ. 	 Yesuusi eta hagaadan yaagiis; “Ta bolli xalahee baawa. Taani ta Aawaa bonchchais; shin intte tana kaushsheeta.


jo̱ nilǿømˉbre jnea˜, jo̱guɨ niˈñíñˉ jnea˜, jo̱guɨ nijmɨhuɨ́ɨiñˋ jnea˜ cartɨˊ nijngámˈˉbre jnea˜; dsʉˈ mɨ˜ nisúungˉ ˈnɨˊ jmɨɨ˜ lajo̱, nijí̱bˈˊtú̱u̱ caléˈˋ catú̱ˉ. 	 He Aihuda gidenna asai ta bolli qilliiccananne cuchchana; tana lissuwan garafananne worana; taani qassi heezzu gallassappe guyyiyan, haiquwaappe denddana” yaagiis.


Jo̱baˈ jaˋ quɨ́ngˈˋnaˈ jee˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ lajo̱. 	 Simmi hegaa mala asaara zuppetoppite.


Jo̱ lajeeˇ e tɨˊ e jmɨɨ˜ jo̱, nitɨ́ɨngˋ dseata˜ Pilato e láaiñˋ jaangˋ dseaˋ i̱ sɨjnɨ́ɨngˇ lɨ́ˈˆ doñiˊ i̱i̱ˋ i̱ mɨ́ɨngˋ dseaˋ fɨɨˋ. 	 PHilaaxoosayyo Paasikaa Baalaa bonchchiyo gallassan asai koyiyo issi uraa qashuwaappe birshshiyo meezee de7ees.


Jo̱ ie˜ jmɨɨ˜ jo̱ nɨlɨ́ɨˊ e guatɨˈlóˉ jmɨɨ˜ e jmiˈíngˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ Israel. 	 Hegee Sambbataassi giigettiyo gallassa; Sambbatai doommana hanees.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e ˈnéˉ tʉ́ˆbaˈ jaléˈˋ e jaˋ dseengˋ e jmooˋnaˈ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱guɨ caˈˊ ˈnaangˋnaˈ cajo̱ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱ íingˈ˜naˈ e ngocángˋ óoˊnaˈ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e nɨcanʉ́ʉˉnaˈ, dsʉco̱ˈ e júuˆ jo̱baˈ e quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ e nileángˋnaˈ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quíiˆnaˈ. 	 Hegaa gishshau, tuna hanota ubbaanne iitatetta ubbaa intteppe xaissidi, Xoossai intte wozanan tookkido intte shemppuwaa ashshanau danddayiya qaalaa ashkketettan ekkite.


Jo̱guɨ lajo̱b cajo̱ caˈíimˉ Fidiéeˇ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ fɨɨˋ Sodoma có̱o̱ˈ˜guɨ fɨˊ fɨɨˋ Gomorra e cacóoˉ eáangˊ fɨˊ jo̱ cartɨˊ caje̱ˊ yaang˜ faˋ e laco̱ˈ nilɨñiˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nilɨseengˋ cøøngˋguɨ e lajo̱b iihuɨ́ɨˊ niˈíngˈˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ gaˋ i̱ ˈníˈˋ níingˉ Fidiéeˇ. 	 Xoossai Sadoomanne Gamoora giyo katamata biitta bidintta oottidi, xuuggi xaissidi, nagaranchcha gidiyaageeta gakkanabau leemiso oottiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e caguilíingˉtu̱r fɨˊ Jerusalén, jo̱b mɨ˜ caˈíˉtu̱ Jesús fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ féˈˋ quiáˈˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel, jo̱ canaaiñˋ uǿømˋbre jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nɨteáangˈ˜ ta˜ ˈnɨ́ɨˋ jo̱guɨ ta˜ láaˊ e fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ do, jo̱guɨ canaaiñˋ jíimˋbre jaléˈˋ mes˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ neáangˊ ta˜ jmɨfɨɨng˜ cuuˉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ jo̱guɨ mes˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ neáangˊ ta˜ ˈnɨ́ɨngˋ mee˜ cajo̱. 	 Eti Yerusalaame biidosona; Yesuusi Beeta Maqidasiyaa gelidi, hegan baizziyaageetanne shammiyaageeta kare yedetaa doommiis; qassi miishshaa laammiyaageetu xaraphpheezaanne haraphphiyaa baizziyaageetu oidiyaa aatti yeggidi,


Jo̱baˈ lajɨɨmˋ i̱ dseaˋ i̱ seengˋ e fɨɨˋ do cangolíiñˉ fɨˊ lɨ˜ táangˋ Jesús. Jo̱ mɨ˜ cangáiñˉ dseaˋ do, jo̱ camɨˈˊreiñˈ jmɨˈeeˇ faˈ e nigüɨˈɨ́ɨbˊ dseaˋ do e fɨˊ guóoˈ˜ uǿˉ lɨ˜ táaiñˋ do. 	 Yootin kataman de7iya asai ubbai Yesuusaara gaittanau kiyiis; a be7ido wode, ba biittaappe baana mala woossiis.


Jo̱ caˈɨ́ˋ dsiˋnaaˈ e dseángˈˉ nijngámˈˉ dseaˋ jneaˈˆ. Jo̱ dsʉˈ cangojéeˊ e jo̱ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ calɨlíˈˆnaaˈ e jaˋ quɨ́ˈˉ jmɨɨ˜ jmóˆnaaˈ yee˜naaˈ, dsʉco̱ˈ ˈnéˉ e nɨseáang˜ yee˜naaˈ fɨˊ jaguóˋ Fidiéeˇ i̱ jɨˋguɨ jmijí̱ˈˊtu̱ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜. 	 Nuuni nu bolli haiquwaa pirddai pirddettiis yaagidi qoppida; shin hegee hanidoogee haiqqida asaa haiquwaappe denttiya Xoossan nuuni ammanettanaappe attin, nu huuphen ammanettennan agganaassa.


Jo̱baˈ lalab cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do: —Jaˋ jnɨ́ɨngˈ˜naˈ quiáˈˉ i̱ dseaˋ do, co̱ˈ jaˋ seengˋ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ i̱ nijméˉ co̱o̱ˋ e li˜ e dsigáˋ dsíiˊ dseaˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jnea˜, jo̱ mɨ˜ nilɨcøøngˋguɨ lajo̱, niféˈrˋ gaˋ uii˜ quiéˉe. Co̱ˈ i̱ dseaˋ i̱ jaˋ féˈˋ gaˋ uii˜ quíˉiiˈ, jo̱baˈ uii˜ quíˆbaaˈ siñˈˊ. 	 SHin Yesuusi a, “Intte giyoobaa phalqqenna urai intte bagga gidiyo gishshau, a diggoppite” yaagiis.


Jo̱guɨ jnea˜ jmɨtaaˆ óoˊnaˈ e faˈ camɨ́ˈˆ mɨcuɨˈieeˋ e jaˋ mɨˊ catóˈˋ fɨˊ ni˜ uǿˆ jo̱ o̱ˈguɨ níiˈ˜ cajo̱, jo̱baˈ lamɨ˜ lɨ́ɨbˊ lɨ́ɨˊ e camɨ́bˈˆ e mɨjú̱ˋ do; jo̱ dsʉˈ song camɨ́ˈˆguɨ e mɨcuɨˈieeˋ do catóbˈˋ fɨˊ ni˜ uǿˆ jo̱guɨ caníibˈ˜, jo̱baˈ jmiguiʉbˊ niˈuíingˈˉ do mɨ˜ niróˋ. 	 Taani intteyyo tumaa odais; issi gistte aifiyaa biittan wodhdhada wooqqana xayikko, barkka attausu. SHin he gisttee aifiyaa wooqqikko, daro aifiyaa aifausu.


Jo̱baˈ, ¿jialɨˈˊ jnea˜ jmɨngɨ́ɨˈˇ e jo̱? Co̱ˈ cuǿømˋ güɨjmɨngɨ́ɨˈˇ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ nɨcanúuˉ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe e nɨcaguiáˋa do, jo̱baˈ íˋbingˈ i̱ nijmeáˈˉ ˈnʉ́ˈˋ júuˆ e˜ jaléˈˋ e nɨcafɨ́ɨˉɨre do. Co̱ˈ nɨñibˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ jaléˈˋ e júuˆ e nɨcafáˈˉa do. 	 Yaatin, neeni tana aissi oichchai? Taani odidoogaa siyida asaa oichcha; he asai taani odidoogaa erees” yaagiis.


Jo̱ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ quíiˉnaˈ Abraham do, eáamˊ calɨˈiáangˋ dsíirˊ mɨ˜ calɨñirˊ jaléˈˋ e nidsingɨ́ɨngˉ jnea˜, jo̱ co̱ˈ dseángˈˉ cangáˉbre e jo̱, jo̱baˈ eáamˊ calɨˈiáangˋ dsíirˊ. 	 Intte aawai Abrahaami, ta gallassaa be7anau laamotiis; be7idikka ufaittiis” yaagiis.


Co̱ˈ dseángˈˉ ˈnéˉbaˈ e cangongɨ́ɨngˉ Dseaˋ Jmáangˉ jaléˈˋ e jo̱ nʉ́ˈˉguɨ e nidséngˈˉtu̱r caléˈˋ catú̱ˉ fɨˊ ñifɨ́ˉ quiáˈrˉ. 	 I ha waayiyaa ekkanaunne ba bonchchuwaa bonchchettanau bessennee?” yaagiis.


Jo̱ fɨˊ jo̱b, co̱o̱ˋ uǿøˋ i̱ Paaˉ do cangáiñˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ seengˋ lɨ˜ se̱ˈˊ Macedonia e lafaˈ mɨ˜ quɨrˊ, jo̱ i̱ dseañʉˈˋ do siñˈˊ fɨˊ quiniˇ Paaˉ e mɨrˊ jmɨˈeeˇ jo̱ jíñˈˉ: “Ngɨɨng˜ fɨˊ Macedonia la, jo̱ jmɨcó̱o̱ˈˇ jneaˈˆ.” 	 PHauloosi qammi ajjuutan issi Maqidooniyaa asi bana, “Maqidooniyaa pinnada nuna maaddarkkii” yaagiiddi eqqidi woossishin be7iis.


Jo̱baˈ lajo̱b cajméeˋ i̱ dseaˋ guijángˋ quiáˈˉ Jesús do, cangolíimˆbre fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea jo̱ cangolíiñˆ fɨˊ co̱o̱ˋ yʉ́ˈˆ móˈˋ fɨˊ lɨ˜ caquiʉˈˊ Jesús ta˜. 	 SHin tammanne isiini erissiyo ashkkarati Yesuusi banttana biite giido Galiila Deriyaa biidosona.


Jo̱ malɨɨ˜guɨ eáangˊ cajo̱ calɨséngˋ jaangˋ dseamɨ́ˋ i̱ caˈéeˋ co̱o̱ˋ ta˜ féˈˋ fɨˊ lɨˊ huí̱i̱ˆ eáangˊ. Jo̱ ie˜ jo̱ seengˋ jaangˋ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ fɨˊ Israel i̱ calɨsíˋ Salomón i̱ tɨɨngˋ eáangˊ. Jo̱ i̱ dseamɨ́ˋ do cangórˉ cangonʉ́ʉrˆ e júuˆ quiáˈˉ i̱ dseata˜ Salomón do. Jo̱ dsʉˈ mɨ˜ niguiéeˊ jmɨɨ˜ e niquidsiˊ Fidiéeˇ íˈˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ uíiˈ˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ, jo̱baˈ i̱ dseamɨ́ˋ do nicuǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ dseeˉ, co̱ˈ jaˋ nʉ́ʉˈ˜naˈ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe. 	 Tohossa bagga biittaa kawiyaa Solomona aadhdhida eratettaa siyanau sa7aa gaxaappe yiido gishshau, pirddaa gallassi denddada, ha wodiyaa asaa mootana; be7ite; Solomonappekka aadhdhiyaagee hagan de7ees.


Jo̱ mɨ˜ cajneáˉ co̱o̱ˋguɨ jmɨɨ˜, mɨ˜ cangáˉ jaléngˈˋ i̱ ˈléeˉ do e joˋ Tʉ́ˆ Simón seengˋ fɨˊ dsíiˊ ˈnʉñíˆ, sóongˉ cangogáˋ dsíirˊ lajaléiñˈˋ do, co̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ jaˋ ñirˊ e˜ calɨ́ˉ có̱o̱iñˈ˜ do. 	 Sa7ai wonttido wode, PHeexiroosi au biichchidaakko gin wotaaddaratu giddon daro wocamai kiyiis.


Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, e mɨ˜ cangohuíingˉnaaˈ quíiˉ ˈnʉ́ˈˋ e huǿømˉjiʉ, nañiˊ faˈ jaˋ neeng˜ rúˈˋnaaˈ dseángˈˉ lana, dsʉˈ contøømˉ guiing˜ dsiˋnaaˈ uii˜ quíiˉnaˈ, jo̱ dseángˈˉ ii˜naaˈ faˈ e dsiˈeebˇtú̱u̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ na caléˈˋ catú̱ˉ. 	 SHin ta ishatoo, nuuni nu qofan gidennan, asatettaa xalaalan intteppe guutta wodiyau shaahettido wode, inttena daro laamotidi, be7anau keehi koyida.


Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b catǿˉ i̱ dseaˋ seaˋ cuuˉ do catǿˈrˉ i̱ dseaˋ ˈléengˈ˜ quiáˈrˉ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: “¿Su jábˈˆ jaléˈˋ dseeˉ e nɨcajméeˋ jaléngˈˋ dseaˋ uii˜ quíiˈˉ? Lana nijá̱a̱ˈ˜ jnea˜ cuente quiáˈˉ jaléˈˋ e seaˋ quiéˉe, co̱ˈ latɨˊ lanab joˋ nijméeˈˆ ta˜ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ co̱ˈ joˋ ˈneánˉn ˈnʉˋ.” 	 Ba sunttido bitaniyaa xeesidi, 'Ha nena asai giyoogee aibee? Hagaappe sinttan neeni taappe garssaara suntta gidanau danddayenna gishshau, ne kushiyan de7iya ta miishsha ubbaa hamma' yaagiis.


’Jo̱ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ jaˋ singˈˊ uii˜ quiéˉe, jo̱baˈ ˈníˈˋ níimˉbre jnea˜; jo̱guɨ i̱i̱ˋ i̱ jaˋ jmɨcó̱o̱ˈ˜ jnea˜ e laco̱ˈ nilɨcuíingˋ dseaˋ jnea˜, jo̱baˈ jaˋ siñˈˊ uii˜ quiéˉe cajo̱. 	 “Ta bagga gidenna urai tabaa ixxees; qassi tanaara issippe shiishshennaagee laalees.


Jo̱guɨ jmiguiéngˈˊ áaˊnaˈ cajo̱ e ie˜ mɨ˜ táˋ jáˈˉ calɨ́ngˉnaˈ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jmiguiʉˊ íingˈ˜ iihuɨ́ɨˊ caˈíingˈ˜naˈ, lɨfaˈ cajmeeˉbaˈ téˈˋnaˈ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e jo̱, jo̱ jaˋ calɨtúngˉ óoˊnaˈ lají̱i̱ˈ˜ fɨˊ lɨ˜ nɨteáangˉnaˈ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Intteyyo Xoossaa poo7oi poo7idoogaappe guyyiyan, intte daroban waayettidi, gita waretan genccido beni wodiyaa hassayite.


Dseaˋ rúˈˋnaaˈ i̱ iin˜n eáangˊ, caléˈˋ catú̱ˉ ca̱a̱ˉ iihuɨ́ɨˊ uii˜ quíiˆ ˈnʉ́ˈˋ laco̱ˈguɨ iihuɨ́ɨˊ íngˈˋ jaangˋ dseamɨ́ˋ mɨ˜ lɨseengˋ jiuung˜ quiáˈrˉ; jo̱guɨ ca̱a̱ˉ e iihuɨ́ɨˊ do cartɨˊ Dseaˋ Jmáangˉ nicuǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ e niˈuíingˉnaˈ dseángˈˉ dseaˋ quiáˈrˉ. 	 Ta siiqo naatoo, Kiristtoosa meretai inttenan beettana gakkanaashin, maccaasiyo maaretai tuggayiyoogaa keenaa, taani intte gishshau sahettais.


Jo̱ mɨ́ɨˈ˜naaˈ Fidiéeˇ i̱ lɨ́ɨngˊ Tiquíˆiiˈ do có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Jesús, e nijmɨcó̱o̱ˈr˜ jneaˈˆ e laco̱ˈ nilíˈˋnaaˈ nineeng˜tu̱ rúˈˋnaaˈ caléˈˋ catú̱ˉ fɨˊ na fɨˊ Tesalónica. 	 Nu Aawai, nu Xoossai ba huuphen, qassi nu Godai Yesuus Kiristtoosi nuuni inttekko biyo ogiyaa nuuyyo giigisso.


Jo̱baˈ cañíiˋ Tʉ́ˆ Simón quiáˈˉ Jesús: —Fíiˋi, nañiˊ faˈ nijngángˈˉ dseaˋ jnea˜ uii˜ ˈnʉˋ, dsʉˈ jaˋ nijmee˜e lajo̱. Jo̱ lajo̱b féˈˋ i̱ dseaˋ quiáˈˉ Jesús i̱ caguiaangˉguɨ do cajo̱. 	 Yaagin PHeexiroosi zaaridi, “Taani harai atto, nenaara issippe haiqqiyaakkokka, nena mulekka kaddikke” yaagiis. Qassi erissiyo ashkkarati ubbatikka hegaadan giidosona.


Jo̱baˈ jneaˈˆ eáangˊ iáangˋ dsiˋnaaˈ mɨ˜ jaˋ ˈgaˈˊ lɨˊ quɨ́ɨˈ˜naaˈ jmɨɨ˜ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e jmooˉnaaˈ, jo̱ dsʉˈ lajeeˇ jo̱ teábˋ teáangˉ ˈnʉ́ˈˋ lají̱i̱ˈ˜ fɨˊ guiʉ́ˉ lɨ˜ nɨteáangˉnaˈ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱guɨ cajo̱ dseángˈˉ mɨˊ ˈnooˋbɨ nimɨ́ɨˈ˜naaˈ Fidiéeˇ e laco̱ˈ nisíngˈˉtu̱ˈ teáˋ fɨˊ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do. 	 nuuni daafuriyo wode ufaittoos; shin intte wolqqaama; intte bali bainnaageeta gidana mala, nuuni qassi Xoossaa woossoos.


Jo̱ huǿøbˉjiʉ cangoca̱ˊ jaˋ eeˋ jmijíiˉ i̱ dseaˋ i̱ quidsiˊ íˈˋ do lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ i̱ dseamɨ́ˋ do, jo̱ dsʉˈ co̱o̱bˋ mɨ˜ caˈɨ́ˋ dsíirˊ: “Jaˋ iing˜ jnea˜ jmifénˈˊn Fidiéeˇ o̱ˈguɨ jmɨˈgooˉ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, 	 “Daannai daro wodiyaasappe iyyo pirddennan ixxiis; shin ba wozanan qoppiiddi, 'Taani Xoossaassi yayyennan woi asassi yeellatennan ixxikkonne,


Jo̱baˈ ie˜ jo̱, jaˋ güɨlɨgøøngˋnaˈ mɨ˜ nisɨ́ˈˋ dseaˋ ˈnʉ́ˈˋ lala: “Jǿøˉnaˈ, e dob táangˋ i̱ dseaˋ i̱ sɨjeengˇnaˈ do fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ quiʉ̱́ˋ”, jo̱ dsʉˈ jaˋ güɨlíingˉnaˈ faˈ e nigüɨˈnéngˈˊnaˈr; o̱si nisɨ́ˈˋbɨ dseaˋ ˈnʉ́ˈˋ lala é: “E lab sɨˈmaangˇ i̱ dseaˋ íˋ”, jo̱ dsʉˈ jaˋ jáˈˉ güɨlíingˋnaˈ e jo̱. 	 “Hegaa gishshau, asai inttena, 'Be7ite, Kiristtoosi bazzon de7ees' giikko, hegaa booppite; woi inttena, 'Be7ite, qol77on de7ees' giikkokka, etabaa ammanoppite.


Jo̱baˈ cajmɨngɨ́ˈˉ i̱ dseaˋ gángˉ do Jesús jo̱ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —¿Jie˜ fɨˊ lɨ˜ iing˜ ˈnʉˋ e nidsiguiáˆnaaˈ guiʉ́ˉ jaléˈˋ e jo̱? 	 Kiittin, “Nuuni awan giigissanee?” yaagidi a oichchidosona.


Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b caráangˉ i̱ dseañʉˈˋ do jo̱ cangámˈˉbre fɨˊ quiáˈrˉ. 	 Yaagin silida bitanee denddi eqqidi, ba soo biis.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e jaˋ nijúuˈ˜naˈ e fɨˊ dsíiˊ ˈnʉñíˆ do cartɨˊ niquɨ́ˈˆnaˈ jaléˈˋ cuuˉ e nimɨ́rˉ, co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ fɨng catɨ́ˋ fɨˊ quiniˇ dseata˜. 	 Taani neeyyo odais; neeni issi santtimee attennan, ne maqqaccuwaa wurssada qanxxana gakkanaassi, mulekka qasho keettaappe kiyakka” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱, co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ e calɨˈíingˆ dseaˋ, caró̱o̱ˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Judas i̱ seengˋ fɨˊ Galilea i̱ cajíngˈˉ e lɨ́ɨiñˊ jaangˋ dseaˋ laniingˉ; jo̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ calɨ́ˈrˉ i̱ calɨgǿngˋ ie˜ jo̱. Dsʉˈ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱, dseabˋ cajngaˈˊ quiáˈrˉ cajo̱, jo̱guɨ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do casojǿmˉbiñˈ do cajo̱. 	 Hegaappe guyyiyan, asai qoodettiyo wode, Galiila Yihudai denddidi, daro asaa panggayidi kaalettiis; shin akka worin, a kaallida asai ubbaikka laalettiis.


Jo̱guɨ i̱ dseaˋ do nimɨ́ˈˉbɨguɨr Fidiéeˇ uii˜ quíiˉnaˈ carˋ ngocángˋ dsíirˊ uíiˈ˜ jaléˈˋ e eáangˊ guiʉ́ˉ e nɨcajméeˋ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ. 	 Eti intteyyo Xoossaa woossiiddi, inttenan de7iya Xoossaa aaro kehatettaa zawai bainnaagaa gishshau, inttena laamotoosona.


Jo̱guɨ laco̱o̱ˋ ya̱ˈˊ mɨ˜ féngˈˊnaaˈ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ, jmiguiéngˈˊ dsiˋnaaˈ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ quíiˉnaˈ e jmooˋnaˈ laˈeáangˊ e nɨcajáangˈ˜ yaang˜naˈ fɨˊ jaguóˋ Dseaˋ Jmáangˉ; jo̱guɨ jmiguiéngˈˊ dsiˋnaaˈ uíiˈ˜ e ta˜ e nɨcajmeeˇnaˈ e iáangˋ óoˊnaˈ laˈeáangˊ e ˈneáangˋnaˈ Dseaˋ Jmáangˉ; jo̱guɨ jmiguiéngˈˊ dsiˋnaaˈ cajo̱ jial nɨcateáˈˉnaˈ lají̱i̱ˈ˜ fɨˊ teáangˉnaˈ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ e sɨjeengˇnaˈ mɨ˜ nijáaˊtu̱ dseaˋ do. 	 Nuuni nu Xoossaa, nu Aawaa sinttan ammanuwan intte oottido oosuwaanne, siiquwan intte daafurido daafuraa, qassi Xoossai intteyyo nu Godaa Yesuus Kiristtoosa baggaara immana giidoogaa ekkanau gencciyo genccaa ubba wode hassayoos.


Jo̱ fɨˊ jo̱, lají̱i̱ˈ˜ Tiáa˜ i̱ rúngˈˋ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáamˉbingˈ camánˉn, jo̱ jaˋ camánˉn dseaˋ apóoˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ jiéngˈˋguɨ. 	 SHin Yesuusi kiittidoogeetuppe Godaa ishaa Yaaqoobappe attin, haratuura gaittabeikke.


Jo̱ song guiʉ́bˉ niˈíngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ i̱ dseaˋ lɨ˜ niguilíingˉnaˈ do, jo̱baˈ juguiʉ́ˉ nilɨseeiñˋ; dsʉˈ song jaˋ niˈíñˈˋ ˈnʉ́ˈˋ có̱o̱ˈ˜ e guiʉ́ˉ, jo̱baˈ lajo̱b jaˋ juguiʉ́ˉ nilɨseeiñˋ yaaiñ˜ cajo̱. 	 He keettan de7iya asai inttena mokkikko, intte sarotido sarotai eta gakko. SHin eti inttena mokkennan ixxikko, intte sarotido sarotai intteyyo guyye simmo.


Jo̱ mɨ˜ catóˈˊ e caguíngˈˋ Jesús jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —E jáˈˉ e dsíngˈˉ fɨ́ɨngˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ iing˜ nijmicuíingˋ jnea˜, dsʉˈ jaˋ i̱i̱ˋ ˈgaˈˊ lɨˊ dseaˋ seengˋ i̱ niguiáˉ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe. Jo̱baˈ ˈnéˉ nimɨ́ɨˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ Fidiéeˇ e nicuǿngˉguɨr dseaˋ i̱ niguiáˉ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe. Co̱ˈ lɨ́ɨˊ la lɨ́ɨˊ faˈ mɨ˜ carooˋ jaléˈˋ e cajníˋ jaangˋ dseaˋ, jo̱ joˋ i̱i̱ˋ ˈgaˈˊ lɨˊ dseaˋ seengˋ i̱ nijmɨcó̱o̱ˈ˜ e nisɨtɨ́ɨngˊ, jo̱baˈ ˈnéˉ nimɨ́iñˉ i̱ fɨ́ɨngˊguɨ dseaˋ i̱ nijmɨcó̱o̱ˈ˜ quiáˈrˉ e ni˜ ta˜ do. 	 I eta hagaadan yaagiis; “Kattai daro; shin cakkiyaageeti guutta; hegaa gishshau, kattaa Godai kattaa cakkiyaageeta yeddana mala, a woossite.


Jo̱guɨ uǿøˋ jmɨ́ɨbˋ dseángˈˉ mɨ́ɨˈ˜naaˈ Fidiéeˇ e nijmɨcó̱o̱ˈr˜ jneaˈˆ e nineeng˜tu̱ rúˈˋnaaˈ fɨˊ na caléˈˋ catú̱ˉ, jo̱guɨ e nijmɨcó̱o̱ˈˇguɨ́ɨˈ ˈnʉ́ˈˋ jial laco̱ˈ nisíngˈˉguɨˈ teáˋ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ cartɨˊ niˈiéˈˋ quíiˉnaˈ laco̱ˈ sɨˈíˆ. 	 Nuuni inttena be7anaunne intte ammanuwau paccidabaa kunttanau, qamminne gallassi nu kumetta wozanaappe Xoossaa woossoos.


Jo̱ lajeeˇ iuungˉ Jesús fɨˊ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ quiáˈrˉ e ngóorˊ fɨˊ Jerusalén, jaangˋ dseañʉˈˋ cangoquiéeiñˊ fɨˊ lɨ˜ ngóoˊ dseaˋ do, jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ lala jo̱ cajíñˈˉ: —Tɨfaˈˊ, iim˜ jnea˜ nii˜i có̱o̱ˈ˜ ˈnʉˋ doñiˊ jiéˈˋ fɨˊ lɨ˜ guóˈˆ. 	 Eti ogiyaara biishin, issi bitanee a, “Godau, neeni biyoosaa ubbaa taani nena kaallana” yaagiis.


Jo̱ cajéemˋbre Jesús fɨˊ co̱o̱ˋ lɨ˜ siiˋ Gólgota e guǿngˈˋ Cuo̱ˈˋ Mogui˜ ˈLɨɨ˜. 	 Yaatidi Golggottaa giyoosaa Yesuusa efiidosona. “Golggottaa” giyoogee “Guuggiyaa Sohuwaa” giyoogaa.


Jo̱ cangolíimˉbɨ có̱o̱ˈ˜ jneaˈˆ co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ neáangˊ fɨˊ Cesarea. Jo̱ mɨ˜ caguiéˉnaaˈ fɨˊ Jerusalén, jo̱ cangojé̱ˆnaaˈ fɨˊ quiáˈˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ nɨlɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ lají̱i̱ˈ˜ lɨɨ˜, jo̱ siirˋ Mnasón, jaangˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Chipre. 	 Qiisaariyan de7iya kaalliyaageetuppe amaridaageeti qassi nunaara biidosona; eti nuuni aqanasaa Minaasoona giyo Qophphiroosa bitaniyaa soo nuna efiidosona; Minaasooni daro wodiyaappe doommidi kaalliyaagaa.


Jo̱ ladsifɨˊ lanab jaangˋ lajeeˇ i̱ dseaˋ do cangórˉ güɨˈíiˊ jo̱ cangoquie̱rˋ co̱o̱ˋ jooˋ jo̱ cajmiˈlearˊ có̱o̱ˈ˜ jmɨ́ˈˆ mɨ́ˈˆ huɨɨngˋ jǿˈˆ e tí̱ˈˋ jo̱ caquidsirˊ fɨˊ co̱o̱ˋ yʉ́ˈˆ sɨɨˉ jo̱ caˈúuiñˋ fɨˊ moˈooˉ dseaˋ do e laco̱ˈ niyʉ́iñˈˉ. 	 Sohuwaara etappe issoi woxxidi, gombbilla mala ispponjjiyaa ekkidi, caala woine eessaa kunttiis; hegaa shombboqo gatimaa xeeran wottidi, ushshanau a doonaakko shiishshiis.


’Jo̱ uíiˈ˜ jo̱baˈ caˈnáamˉ ˈñiaˈˊ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ dseaˋ Israel dseaˋ áangˊ quíˉiiˈ, jo̱ jaˋ cajnirˊ fɨˊ quiáiñˈˉ do e nijmiféiñˈˊ jaléngˈˋ nʉ́ʉˊ i̱ sɨtǿngˈˉ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ; co̱ˈ lajo̱b to̱o̱˜ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e cajmeˈˊ i̱ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈrˉ malɨɨ˜guɨ eáangˊ mɨ˜ cajíñˈˉ lala: Dseaˋ Israel: ˈNʉ́ˈˋ, lajeeˇ tu̱lóˉ ji̱i̱ˋ e cangɨ́ˆnaˈ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ quiʉ̱́ˋ, jaˋ cajmɨˈgooˋnaˈ jnea˜ faˈ cajngangˈˊnaˈ jóˈˋ i̱ cacuǿøngˈ˜naˈ jnea˜. 	 SHin Xoossai etau zokkuwaa zaariis; eti saluwaa xoolinttiyaassi goinnanaadan, eta yeggi bayiis; hananabaa yootiyaageetu maxaafan, 'Israa7eela asatoo, oitamu laittaa bazzon shukkido mehiyaanne yarshshuwaa taassi yarshshidetii?


Jo̱ jmɨtaaˆ óoˊnaˈ e lajeeˇ ró̱o̱ˋbɨ guóoˈ˜ uǿˉ jmɨgüíˋ, jaˋ quɨ́ˈˉ jmɨɨ˜ faˈ e nijé̱ˈˉ jí̱i̱ˈ˜ camɨ́ˈˆ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do cartɨˊ mɨ˜ nidsijéeˊ jaléˈˋ e nɨsɨˈíˆ e nidsijéeˊ do. 	 Aissi giikko, taani intteyyo tumaa odais; saloinne sa7ai aadhdhana gakkanaassi, qassi ubbabaikka polettana gakkanaassi, higgiyaappe issi qaalaikka woi issi pitaleekka xayenna.


E lɨɨng˜ uiimˇbaˈ e taang˜ jneaˈˆ la, co̱ˈ laguɨb quiˋnaaˈ quiáˈˉ jaléˈˋ e nɨcaˈlee˜naaˈ, dsʉˈ i̱ dseañʉˈˋ la jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ jaˋ eeˋ mɨˊ caˈléerˊ. 	 Nuuni nu oosuwaa malaa ekkiyo gishshau, nuussi imettida pirddai bessiyaagaa; shin hagee ainne iitabaa oottibeenna” yaagidi a hanqqettiis.


Jo̱ mɨ˜ catóˈˊ e caféˈˋ Jesús jaléˈˋ e júuˆ na, jo̱ cangoquiéengˊ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do fɨˊ lɨ˜ guiiñ˜ jo̱ cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do lala: —¿Jialɨˈˊ fɨˈˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ caseángˈˊ na có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ júuˆ jáˈˉ e lafaˈ júuˆ cuento? 	 Erissiyo ashkkarati Yesuusakko shiiqidi, “Neeni aissi etassi leemisuwan odai?” yaagidosona.


Jo̱ lajeeˇ jo̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ cangojéeiñˋ jiuung˜ quiáˈrˉ fɨˊ lɨ˜ táangˋ Jesús e laco̱ˈ niquidsiˊ dseaˋ do guóorˋ fɨˊ moguiñˈ˜ e laco̱ˈ nilɨgüeaiñˈˆ do, dsʉˈ i̱ dseaˋ guitúungˋ quiáˈˉ Jesús do canaaiñˋ jíimˉbre jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ dsijéengˋ jiuung˜ quiáˈrˉ fɨˊ do. 	 Yesuusi guutta naata bochchana mala, issi issi asai naata akko ehees; shin erissiyo ashkkarati he asaa hanqqettidosona.


Jo̱baˈ mɨ˜ canaangˋ calɨ́ˉ lado, huǿøˉbɨ caje̱ˊ i̱ Paaˉ do có̱o̱ˈ˜guɨ Bernabé fɨˊ jo̱ e guiarˊ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e jaˋ ˈgóˈrˋ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ, co̱ˈ ta˜ dsíirˊ e eáamˊ jmɨcó̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ quiáˈrˉ. Jo̱ i̱ Paaˉ do có̱o̱ˈ˜guɨ Bernabé cangɨ́ɨiñˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e nijmérˉ jaléˈˋ e li˜ e quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜. Jo̱ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e jo̱ jmili˜ Fidiéeˇ e jáˈˉ e júuˆ e guiaˊ i̱ dseaˋ do quiáˈˉ jial ˈneáangˋ Fidiéeˇ dseaˋ jmɨgüíˋ. 	 Yesuusi kiittidoogeeti hegan daro wodiyaa gam77idosona; eti Godaabaa yayyennan yootidosona; yootin Godai malaataanne oorattabaa eti oottana mala, etau wolqqaa immidoogan ba aaro kehatettaa qaalaabai tuma gididoogaa markkattiis.


Iˈˊ júuˆ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ na, jo̱ güɨdsilíiñˉ lacaangˋ fɨɨˋjiʉ e néeˊ có̱ˉ quiá̱ˈˉ na e laco̱ˈ nidsileáaˊjiʉr e nidǿˈrˉ. 	 asai dere giddonne qeeri katamatu giddo biidi, bau miyoobaa shammana mala, asaa yedda” yaagidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, jo̱ cagüeáˉ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ quiáˈˉ dseaˋ Israel e siiˋ Pentecostés quiáˈˉ mɨ˜ catɨ́ˋ cincuenta jmɨɨ˜ e canaangˋ rooˋ jaléˈˋ e jnirˊ. Jo̱ ie˜ jo̱, dob nɨsɨseángˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e fɨˊ lɨ˜ tɨ́ɨiñˋ e seáiñˈˊ do. 	 PHenxxaqosxxe giyo gallassai gakkido wode, ammaniyaageeti ubbati issippe gididi, issisaa shiiqidaashin,


jo̱baˈ casíngˈˋtu̱ ˈñiaˈrˊ, jo̱ mɨfɨ́ɨngˋ cajmɨngɨ́ˈrˉ i̱ dseamɨ́ˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —¿Jie˜ fɨˊ nɨngotáangˈ˜ i̱ dseaˋ i̱ lamɨ˜ ˈnɨ́ɨngˋ ˈnʉˋ do? Jo̱ ¿su jí̱i̱ˈ˜ jaaiñˋ jaˋ eeˋ cajmeáiñˈˋ ˈnʉˋ? 	 I pude xoqqu giidi mishiriyo, “Mishiree, asati awan de7iyoonaa? Ooninne ne bolli pirddibeennee?” yaagiis.


Jo̱ guiʉ́bˉ nɨñíˆ ˈnʉ́ˈˋ e Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ, uíiˈ˜ e eáangˊ guiúiñˉ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ, jo̱baˈ mɨ˜ cagüéiñˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la caˈuíiñˉ jaangˋ dseaˋ tiñíingˉ uíiˈ˜ jneaa˜aaˈ, nañiˊ faˈ jaangˋ dseaˋ i̱ niingˉ eáamˊbre lɨ́ɨiñˊ fɨˊ ñifɨ́ˉ. Jo̱ cajméerˋ lajo̱ e laco̱ˈ laˈeáangˊ e caˈuíiñˉ jaangˋ dseaˋ tiñíingˉ, jo̱baˈ jneaa˜aaˈ niˈíingˈ˜naaˈ jaléˈˋ e jloˈˆ e catɨ́ɨˉnaaˈ. 	 Aissi giikko, intte nu Godaa Yesuus Kiristtoosa aaro kehatettaa ereeta; Kiristtoosi dure gidi uttidi, intte a hiyyeesatettan duretanaadan, intte gishshau hiyyeesiis.


’Juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ dsíngˈˉ iing˜ jméˉ jaléˈˋ e iing˜ Fidiéeˇ, co̱ˈ dseaˋ íˋbingˈ i̱ nijmɨcó̱o̱ˈ˜ quiáˈrˉ e nilíˈˋbre jmérˉ jaléˈˋ e jo̱. 	 Namisettiyaageetinne saamettiyaageeti kattaa haattaa koyiyoogaadan, xillobaa oottanau laamotiyaageeti anjjettidaageeta; aissi giikko, Xoossai eta kalissana.


Jo̱guɨ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ ngɨˊ ta˜ jmɨgǿøngˋ ˈnʉ́ˈˋ do e quiáˈˉ e tó̱ˉ li˜ fɨˊ ngúuˊ táangˋnaˈ, ¡guiʉ́ˉguɨ faˈ nidsiˈíimˊbre conguiaˊ jo̱ lajo̱baˈ nitiúuiñˉ ˈnʉ́ˈˋ! 	 Inttena waissiyaageeti banttana banttarkka mureessorkkonaashsha!


Jo̱ e cuøˈˊ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ e iáangˋ dsíirˊ jmaquíimˊ nɨcangɨ́ɨngˋnaaˈ lajaangˋ lajaangˋnaaˈ. Jo̱baˈ song nɨcacuøˈrˊ jneaa˜aaˈ e tɨɨˉnaaˈ guiaˋnaaˈ júuˆ quiáˈrˉ fɨˊ quiniˇ dseaˋ jiéngˈˋ, jo̱baˈ lajo̱b ˈnéˉ jmóˆooˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ tíiˊ e nɨcangɨ́ɨngˋnaˈ e jáˈˉ lɨ́ɨˋnaaˈ júuˆ quiáˈrˉ. 	 Xoossai nuuyyo immido aaro kehatettan dumma dumma imoi de7ees. Nu imoi Xoossaa qaalaa yootiyoobaa gidikko, nuuyyo de7iya ammanuwaa keenaa yotanau bessees.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáiñˈˉ do: —ˈNʉbˋ nɨcaféeˈ˜guɨˈ. Jo̱ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ lana e nimáam˜baˈ jnea˜, i̱ lɨ́ɨngˊ i̱ dseaˋ i̱ jáaˊ fɨˊ ñifɨ́ˉ e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, e guiin˜n lɨ́ˈˉ lɨˊ dséeˊ laco̱ˈ guiing˜ Fidiéeˇ dseaˋ féngˈˊ dseaˋ ñíingˊ i̱ ˈgøngˈˊ eáangˊ, jo̱guɨ nimáam˜baˈ jnea˜ cajo̱ mɨ˜ nigáaˊtú̱u̱ fɨˊ jmɨgüíˋ e quíinˈ˜n jee˜ cabøø˜ jníiˊ. 	 Yaagin Yesuusi zaaridi, “Neeni ne huuphenkka gaadasa; shin taani intteyyo odais; hagaappe sinttan, intte tana, Asa Na7aa, wolqqaama Xoossaappe ushachcha baggaara uttidaashiininne saluwaa shaaraara yiishin be7ana” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ catɨ́ˋ ˈnɨˊ jmɨɨ˜ lajo̱, canaaiñˋ uøˈˊbre có̱o̱ˈ˜ layaang˜ guóorˋ jaléˈˋ ˈnii˜ e guiquíngˈˆ ˈmɨˈˊ quiáˈˉ e móoˊ do. 	 Heezzantto gallassikka markkabiyan de7iya miishshaa eti bantta kushiyan olidosona.


Jo̱ dsʉˈ lacaangˋ jee˜ lɨ˜ seángˈˊ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, eáangˊguɨ iin˜n fǿnˈˆnre có̱o̱ˈ˜ tú̱ˉ ˈnɨˊ mɨ́ˈˆ júuˆ e laco̱ˈ ngáiñˈˋ e lafaˈ e nifǿnˈˆnre có̱o̱ˈ˜ jmiguiʉˊ júuˆ có̱o̱ˈ˜ jmíiˊ e dseángˈˉ jaˋ ngáiñˈˋ. 	 SHin taani woosa keettan harata tamaarissanau dumma dumma qaalan tammu sha7u qaalata haasayiyoogaappe ichchashu qaalata ta wozanaa qofan haasayanau dosais.


Jo̱ dsifɨˊ ladob canaangˋ Jesús e sɨ́ˈrˋ i̱ dseaˋ gángˉ do jaléˈˋ júuˆ e féˈˋ uii˜ quiáˈrˉ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱ canaaiñˋ catɨˊ júuˆ quiáˈˉ Moi˜ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléˈˋ júuˆ caguieeˉguɨ e cajmeˈˊ i̱ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Yaagidi Muuse maxaafaappenne hananabaa yootiyaageetu maxaafaappe doommidi, Xoossaa maxaafatu ubban babai xaafettidaagaa etassi birshshiis.


Jo̱baˈ ie˜ jo̱ lamɨ˜ iiñ˜ nisámˈˊbre Jesús, dsʉˈ jaˋ cateáˋ dsíirˊ faˈ cajméerˋ lajo̱, co̱ˈ fɨ́ɨmˊ dseaˋ teáangˉ i̱ jáˈˉ lɨ́ɨngˋ e dseaˋ do lɨ́ɨiñˊ jaangˋ i̱ féˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Eti Yesuusa oiqqanau koyidosona; shin Yesuusa daro asai hananabaa yootiyaagaa giidi qoppi uttido gishshau, he asau yayyidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caˈeˊguɨ Jesús e júuˆ la jo̱ cajíñˈˉ: —Jaléˈˋ jminiˇ dseaˋ lɨ́ɨˊ la lɨ́ɨˊ co̱o̱ˋ jɨˋ có̱o̱ˈ˜ e cuøˊ e jnéˈrˋ lacaangˋ fɨˊ lɨ˜ ngɨrˊ; jo̱baˈ song jloˈˆ jminíˆnaˈ, jo̱baˈ guiʉ́bˉ jnéˈˋnaˈ lacaangˋ fɨˊ lɨ˜ ngɨˋnaˈ jóng; 	 “Bollaa xomppee aifiyaa; hegaa gishshau, ne aifee payya gidikko, ne bolla ubbai poo7o gidana.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ i̱ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo do lado, jo̱baˈ canaaiñˋ sɨ́ˈrˋ i̱ dseaˋ i̱ caˈláangˉ do júuˆ ˈníˈˋ jo̱ sɨ́ˈˋreiñˈ: —ˈNʉˋ lɨnˈˊ jaangˋ dseaˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ íˋ, jo̱ dsʉˈ jneaˈˆguɨ dseaˋ quiáˈˉ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Moi˜ lɨ́ɨˊnaaˈ. 	 Eti a cayidi, “Neeni he bitaniyaa kaalliyaagaa; nuuni Muusa kaalliyaageeta.


Jo̱ dsʉˈ jneaa˜aaˈ jaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ i̱ jmɨˈnángˋ yaang˜ e fɨˊ guiʉ́ˉ lɨ˜ nɨté̱e̱ˉnaaˈ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ e laco̱ˈ nibíingˉ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ fɨˊ lɨ˜ ˈlɨˈˆ; dsʉco̱ˈ jneaa˜aaˈ nɨlɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ i̱ nɨta˜ dsíiˊ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ, jo̱baˈ dseaˋ do nileáiñˉ jneaa˜aaˈ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉiiˈ laˈeáangˊ e jáˈˉ lɨ́ɨˋnaaˈ júuˆ quiáˈrˉ. 	 Nuuni ammanidi attidaageetu bagga gidiyoogaappe attin, guyye simmidi xayidaageetu bagga gidokko.


’Jo̱guɨ lana mɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉˋ uii˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ; jo̱ dsʉˈ jaˋ mɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉˋ uii˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ quíiˈˉ, dsʉˈ jí̱i̱ˈ˜ dseaˋ i̱ cacuǿønˈ˜ jnea˜ dobingˈ i̱ mɨɨˉ uii˜ quiáˈˉ, co̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ íˋbingˈ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ quíiˈˉ. 	 “Taani etau woossais; sa7au nena woossikke. SHin neeni tau immido asau woossais; aissi giikko, eti neegeeta.


Co̱ˈ i̱ dseamɨ́ˋ quiáˈˉ i̱ dseañʉˈˋ do joˋ seengˋguɨr faˈ e quiʉˈˊguɨr ta˜ ˈñiaˈrˊ có̱o̱ˈ˜ ngúuˊ táaiñˋ, co̱ˈ quiáˈˉ dseañʉˈˋ quiáˈˉbre nɨlɨ́ɨˊ. Jo̱guɨ lajo̱bɨ cajo̱ i̱ dseañʉˈˋ quiáˈrˉ do, joˋ seengˋguɨr faˈ e quiʉˈˊguɨr ta˜ ˈñiaˈrˊ có̱o̱ˈ˜ ngúuˊ táaiñˋ, co̱ˈ quiáˈˉ dseamɨ́ˋ quiáˈˉbre nɨlɨ́ɨˊ. 	 Machchiyaa ba bollaassi goda gidukku; shin i azinai goda. Hegaadankka, qassi azinai ba bollaassi goda gidenna; shin a machchiyaa goda.


Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ˈníˈˋ níingˉ jnea˜, jo̱baˈ la quie̱ˊ Tiquiéˆe dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ ˈníˈˋ níiñˉ cajo̱. 	 Tana ixxiyaagee ta Aawaakka ixxees. Ooninne oottibeenna oosuwaa eta giddon taani oottabeennabaa gidiyaakko, etau nagara gidennan attana; shin ha77i eti taani oottido oosuwaa be7idi, tanakka ta Aawaakka ixxidosona.


Jo̱ síiˈ˜guɨ́ɨˈ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ, e jaˋ quɨngˈˆ yaang˜naˈ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ jaˋ iing˜ jméˉ ta˜, co̱ˈ i̱ dseaˋ íˋ jaˋ seeiñˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ júuˆ e casíiˈ˜naaˈ ˈnʉ́ˈˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ. 	 Nu ishatoo, intte nuuppe ekkido wogaa kaallennan azalla de7uwaa de7iya isha ubbaappe intte shaahettanaadan, Godaa Yesuus Kiristtoosa sunttan inttena azazoos.