Dsʉˈ co̱o̱bˋ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ calɨ́ˈˉ i̱ dseamɨ́ˋ i̱ siiˋ Herodías do mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ catɨ́ˋ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ e quiáˈˉ cadsíˈˉ dseata˜ Herodes ji̱i̱ˋ, jo̱ cajméerˋ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ féˈˋ jo̱ catǿˈrˉ i̱ fɨ́ɨngˊ dseaˋ laniingˉ i̱ seengˋ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ fii˜ ˈléeˉ. 	 Heeroodisi ba yelettido gallassi, deriyaa haariyaageetuyyo, shaalaqatuyyoonne Galiilan de7iya gita asaayyo imatuwaa giigissido wode, wurssettan Heeroodiyaada injje gallassaa demmaasu.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caquɨmˈˉtu̱r fɨˊ lɨ˜ caseáaiñˊ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do jo̱ lalab casɨ́ˈˉreiñˈ do: —¿Su dseángˈˉ mɨˊ ˈnooˋbɨ tengˈˊ ˈnʉ́ˈˋ e jmiˈíngˈˊnaˈ? Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e lanab catɨ́ˋ íˈˋ e nijángˈˋ dseaˋ jnea˜ fɨˊ jaguóˋ jaléngˈˋ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ, jnea˜ dseaˋ i̱ cajáˉ fɨˊ ñifɨ́ˉ e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. 	 Hegaappe guyyiyan, erissiyo ashkkaratukko yiidi, “Ha77i gakkanaashinkka xiskkeetiinne shemppeetii? Be7ite, tana, Asa Na7aa, nagaranchcha asatuyyo aattidi immiyo wodee gakkiis.


Jo̱ ngɨ́ˋ jo̱, jo̱guɨb canaˊ e guáˈˉ quiáˈˉ Fidiéeˇ e siˈˊ fɨˊ ñifɨ́ˉ, jo̱guɨ fɨˊ dsíiˊ jo̱b siˈˊ e guóoˊ e sɨlɨɨngˇ e lɨ˜ sɨˈmaˇ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ tɨguaˇ quiáˈˉ Fidiéeˇ. Jo̱ lajeeˇ jo̱ dsíngˈˉ lɨjɨ˜ güɨˈñiáˆ, jo̱guɨ dsíngˈˉ niiˋ, jo̱ téeˈ˜ mɨ́ɨˈ˜ eáangˊ cajo̱, jo̱guɨ cajǿˈˋ uǿˉ, jo̱ dseángˈˉ dsíiˊ e cóobˈ˜ cajiʉ́ˈˋ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ cajo̱. 	 Saluwan de7iya Xoossaa Beeta Maqidasee dooyettiis; a Beeta Maqidasiyan Xoossaa Maachchaa Taabootai beettiis. Qassi wolqqanttai wolqqammiis; gunttai siyettiis; dadai xuuqqiis; biittai qaaxxiis; shachchaikka shacciis.


Jo̱ dsʉˈ jaˋ dsigáˋ dsiˋnaaˈ e jmóorˋ lajo̱, dsʉco̱ˈ ˈñiaˈˊ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ siiˋ Satanás cajo̱, jmángˈˋ ˈñiaˈrˊ e lɨ́ɨiñˊ lafaˈ jaangˋ ángel i̱ jɨngˈˋ i̱ casíingˋ Fidiéeˇ. 	 Hegee garamissiyaabaa gidenna; aissi giikko, Seexaanai ba huuphen poo7o kiitanchcha milatanau ba meraa laammees.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ fariseo do lala: —Nɨcaˈíbˋ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lɨ˜ féˈˋ lala: “Jí̱i̱ˈ˜ latɨˊ mɨ˜ uiing˜ cajmeáangˋ Fidiéeˇ dseañʉˈˋ jo̱guɨ dseamɨ́ˋ.” 	 Oichchin Yesuusi zaaridi, hagaadan yaagiis; “Xoossai koiro eta medhdhiiddi, attumaasanne maccaasa oottiis.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ canúuˉ e jo̱ co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo i̱ niteáangˉ có̱o̱ˈ˜ Jesús ie˜ jo̱, jo̱baˈ cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Jo̱, ¿su jneaˈˆ lɨ́ɨˊnaaˈ lafaˈ dseaˋ tiuumˉ jóng? 	 Aara de7iya amarida Parisaaweti hegaa siyidi, “Nuunikka qooqeeyye?” yaagidi oichchidosona.


’Jo̱ fáˈˋguɨ́ɨ lana e dseángˈˉ dsíngˈˉ nɨjáaˊ fɨˈíˆ quiéˉe; jo̱ ¿e˜ nijmee˜e? ¿Su nifáˈˆa: “Teaa˜, leaangˉ jnea˜ jee˜ jaléˈˋ iihuɨ́ɨˊ e nidsingɨ́ɨnˉn do”? U̱˜, o̱ˈ lajo̱, co̱ˈ jnea˜ cagáˉa fɨˊ jmɨgüíˋ la e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nidsingɨ́ɨnˉn jaléˈˋ e jo̱. 	 “Ha77i ta shemppoi daro un77ettiis; yaatin woigoo? Taani, 'Ta Aawau, tana ha saateeppe ashsharkkii' yaagoo? CHii, taani ha saatiyan yiidoogee hagaa gishshassa.


’Jo̱ mɨ˜ güɨlíingˉnaˈ fɨˊ guáˈˉ e lɨɨng˜ eeˋ güɨcuǿøˈ˜naˈ Fidiéeˇ fɨˊ nifeˈˋ, jo̱ lajeeˇ jo̱ niguiéngˈˊ óoˊnaˈ e seengˋ jaangˋ dseaˋ i̱ jmooˋnaˈ mɨ́ɨˈ˜ có̱o̱ˈ˜, 	 Hegaa gishshau, neeni yarshshiyoosan yarshshishin, ne ishaa naaqqidobai neeyyo hegan hassayettikko,


Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉˋ, Timoteo, jmiguiénˈˊ dsíiˊ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jaléˈˋ júuˆ e nifáˈˆa la, jo̱ liúungˈ˜ jaléngˈˋ íˋ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ e jaˋ güɨquíñˈˊ e tɨ́ɨngˊ júuˆ quiáˈrˉ có̱o̱ˈ˜ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ júuˆ. Dsʉco̱ˈ jaléˈˋ e júuˆ jo̱ jaˋ e ta˜ íingˆ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ; jo̱ lɨco̱ˈ ˈléebˊ jo̱guɨ jmóoˋ e dsicamˈˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ núuˋ jaléˈˋ e jo̱. 	 Neeni ne asaa hagaa hassayissa; eti qaalan palamettenna mala, Xoossaa sinttan zora. Hegee siyiya asa mooriyoogaappe attin, ainne go77enna.


Jo̱baˈ camɨˊ Jesús fɨˊ e cajgóorˉ dsíiˊ co̱o̱ˋ e móoˊ do e quiáˈˉ Tʉ́ˆ Simón, jo̱ caguáˋbre fɨˊ dsíiˊ, jo̱ casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ do faˈ e nidsihuíingˉguɨjiʉ e móoˊ do fɨˊ ˈnɨˈˋ uǿˉ quiʉ̱́ˋ. Jo̱ mɨ˜ caje̱ˊ e móoˊ do ni˜ jmɨɨˋ, jo̱ tɨˊ jo̱b caˈeˈˊ Jesús jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ teáangˉ ˈnɨˈˋ jmɨɨˋ do jaléˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Yesuusi he wolwolotuppe issuwan, Simoonaagan gelidi, “Ha wolwoluwaa abbaa lanqqiyaappe guuttiyo giddokko shiishsha” yaagidi Simoona woossiis. He wolwoluwaa giddon uttidi, deriyaa tamaarissiis.


Jo̱ eáangˊguɨ jaˋ huɨ́ɨngˊ e jaangˋ jóˈˋ camello ningɨ́ngˉneˈ fɨˊ dsíiˊ tooˋ jminiˇ mocuuˉ e laco̱ˈguɨ jaangˋ dseaˋ seaˋ cuuˉ nijángˈˋ ˈñiaˈrˊ fɨˊ jaguóˋ Fidiéeˇ e laco̱ˈ dseaˋ do nicá̱ˋ nifɨˊ quiáˈrˉ. 	 Dure asi Xoossaa kawotettaa gelanaagaappe gaameelai marppiyaa xoo7iyaara aadhdhanaagee matattees” yaagiis.


Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ngolíingˉguɨ có̱o̱ˈ˜ Saulo ie˜ jo̱ dsíngˈˉ cafǿiñˈˊ, co̱ˈ canúuˉbre e luu˜ e guicaféˈˋ do, dsʉˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ jaˋ i̱i̱ˋ cangáiñˉ. 	 Saa7oolaara ogiyan biya asati ainne haasayennan eqqi bayidi, qaalaa siyoosona; shin oonanne be7ibookkona.


Jo̱ i̱ jóˈˋ dséeˉ i̱ nɨñinˈˊ i̱ seengˋ lají̱i̱ˈ˜ latɨˊ malɨbˈˋ na, dsʉˈ lana joˋ seengˋneˈ; jo̱ dsʉˈ lɨfaˈ nigüɨˈɨ́ɨˊbreˈ e fɨˊ lɨ˜ ˈlɨˈˆ lɨ˜ lɨ́ɨˊ tooˋ nʉʉˋ sǿˈˋ nʉ́ˈˉguɨ e niˈíingˉneˈ conguiaˊ. Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ jmɨgüíˋ i̱ jaˋ mɨˊ taang˜ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lají̱i̱ˈ˜ mɨ˜ canaangˋ uiing˜ jmɨgüíˋ fɨˊ lɨ˜ nɨtaang˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ i̱ nitǿørˋ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ lajo̱, jo̱ jaléngˈˋ íbˋ i̱ eáangˊ nidsigáˋ dsíiˊ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ niníiñˉ i̱ jóˈˋ dséeˉ i̱ guiéˉ mogui˜ i̱ lamɨ˜ seengˋ do jo̱guɨ lana joˋ seengˋneˈ, dsʉˈ lɨfaˈ nijáabˊtu̱reˈ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ lajo̱. 	 Neeni be7ido do7ai kase de7ees; shin ha77i baawa. He do7ai ciimma ollaappe kiyidi, bashshau baana. Sa7ai merettoosappe doommidi, de7o maxaafan eta sunttai xaafettibeenna sa7an de7iya asai do7aa be7idi garamettana. Aissi giikko, i kase de7ees; ha77i baawa; shin sinttappe yaana.


’Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ, dseata˜ Agripa, cajméˉbaa nʉ́ʉˈ˜ʉ lají̱i̱ˈ˜ e camóˉo jo̱guɨ canúˉu e jáaˊ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ. 	 “Kawuwaa Agriiphphaa, hegaa gishshau, taassi saluwaappe beettida ajjuutaassi taani azazettanaagaa ixxabeikke.


Jo̱baˈ Jesús cañíirˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ do lala: —I̱i̱ˋ dseañʉˈˋ i̱ tiúungˉ dseamɨ́ˋ quiáˈˉ jo̱ cúiñˈˋ guórˋ có̱o̱ˈ˜ dseamɨ́ˋ i̱ jiéngˈˋ, jo̱baˈ éeˋbre dseeˉ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ uii˜ quiáˈˉ i̱ dseamɨ́ˋ laˈuii˜ do; 	 Yesuusi eta yaagiis; “Ba machchiyo yeddidi, haranniyo ekkiya urai ooninne ba machchen shaaramuxees.


Jo̱ cajíngˈˉguɨ Jesús lala: —Dsʉˈ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ ningɨ́ˋ e nijí̱ˈˊtú̱u̱ jee˜ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜, jo̱ jéemˊbaa ninii˜i fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea jo̱ fɨˊ jo̱b nijí̱ˈˊtu̱ rúˈˋnaaˈ caléˈˋ catú̱ˉ. 	 SHin taani haiquwaappe denddidoogaappe guyyiyan, intteppe kasetada Galiilaa baana” yaagiis.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do: —Jaléngˈˋ dseaˋ seengˋ jmɨɨ˜ na dsíngˈˉ nɨrøøiñˋ dseeˉ jo̱guɨ jaˋ jmitir˜ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, co̱ˈ lɨco̱ˈ mɨˈrˊ jnea˜ e nijmee˜e co̱o̱ˋ e li˜ e quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ e dsigáˋ dsíiˊ dseaˋ. Dsʉˈ jaˋ nijmee˜e jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ e jo̱ fɨˊ quinirˇ, co̱ˈ nɨcalɨseábˋ e jo̱ lamɨ˜ jéengˊguɨ e cangongɨ́ɨngˉ Jonás, jaangˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ. 	 SHin i zaaridi, etayyo hagaadan yaagiis; “Ha wodiyaa asai iitai, Xoossau ammanettennaagee, malaata koyees; hananabaa yootiya Yoonaasa malaataappe attin, hara malaati au imettenna.


Jo̱baˈ cajmɨngɨ́ɨˋtu̱ dseata˜ Pilato lala: —Jo̱ ¿e˜ iing˜ ˈnʉ́ˈˋ e nijmee˜e có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ i̱ fɨˈˊ ˈnʉ́ˈˋ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ quiáˈˉ dseaˋ góoˋnaˈ dseaˋ Israel? 	 PHilaaxoosi zaaridi naa77anttuwaa, “Yaatin, ha Aihuda kawo intte giyoogaa waatoo?” yaagiis.


Jo̱baˈ cajíngˈˉ i̱ fiir˜ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: “Gua˜ güɨngɨ˜guɨ laˈúngˉ lacaangˋ lɨ˜ jaˋ mɨˊ caguiéeˈˉ, jo̱ güɨteˈˊguɨ jaléngˈˋ dseaˋ, jo̱ güɨjalíiñˉ lɨɨng˜ güɨrǿøngˋ sɨnʉ́ʉˆ quiéˉe. 	 “Yaagin godai ashkkaraa, 'Dere garssa ogiyaanne loossuwaa baada, ta keettaa kumana mala, asaa ta soo eha.


Jo̱guɨ lana nɨjáarˊ fɨˊ la e nɨquie̱rˊ júuˆ quiáˈˉ jaléngˈˋ fii˜ jmidseaˋ e nisáiñˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ quíiˈˉ jo̱ nidsiteángˈˊneiñˈ fɨˊ dsíiˊ ˈnʉñíˆ. 	 Qassi Damasqqon ne sunttaa xeesiyaageeta ubbaa qachchanau, qeese halaqati au maataa immidosona” yaagiis.


Jo̱guɨ e fɨˊ fɨɨˋ nab cajo̱ lɨ˜ nɨcajnéngˉ jmɨˈøøngˉ jaléngˈˋ yʉ́ʉˈ˜ dseaˋ cǿøngˈ˜ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ, lɨ́ˈˆ lajaléngˈˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ jo̱guɨ lɨ́ˈˆ lajaléngˈˋ dseaˋ i̱ cajúngˉ i̱ cajngaˈˊ dseaˋ quiáˈˉ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ jmɨgüíˋ. 	 Hananabaa yootiyaageetu suuttai, geeshshatu suuttainne sa7an worido ubbatu suuttai iini beettido gishshau, Baabiloona qaxxayettaasu.


Jo̱ mɨ˜ nitɨ́ˉ e íˈˋ jo̱ mɨ˜ niquidsiˊ Fidiéeˇ íˈˋ quiáˈˉ lajaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, fɨ́ɨmˊ dseaˋ nisɨ́ˈrˋ jnea˜ ie˜ jo̱: “Fíiˋi, Fíiˋi, jneaˈˆ caféˈˋnaaˈ júuˆ quíiˈˉ laˈeáangˊ ˈnʉˋ, jo̱guɨ laˈeáangˊ ˈnʉˋ caˈuøøngˉnaaˈ jaléngˈˋ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ jéeˊ quiáˈˉ dseaˋ, jo̱ jmiguiʉbˊ jaléˈˋ e quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ e dsigáˋ dsíiˊ dseaˋ cajmóˆnaaˈ laˈeáangˊ ˈnʉˋ cajo̱.” 	 He gallassi daro asai tana, 'Nu Godau, nu Godau, nuuni ne sunttan hananabaa yootibookkonii? Ne sunttan xalaheta kessibookkonii? Qassi nuuni Xoossai oottiyo malaataa ne sunttan oottibookkonii?' yaagana.


—E labaˈ jmɨtaaˆ oˈˊ, Tʉ́ˆ Simón, e uǿøˋ na, nʉ́ˈˉguɨ e niquíˈˉ tuidséeˆ, ˈnʉˋ nifoˈˆ ˈnɨˊ ya̱ˈˊ e jaˋ cuíinˈˋ jnea˜. 	 Yesuusi PHeexiroosa, “Taani neeyyo tumaa odais; hachchi qammi kuttoi waassanaappe kase, neeni tana heezzutoo kaddana” yaagiis.


Jo̱ co̱ˈ nɨñiˊbɨ Jesús jaléˈˋ e tɨˊ lɨ˜ nidsingɨ́ɨiñˉ do, jo̱baˈ mɨ˜ calɨlíˈrˆ e caguilíingˉ i̱ dseaˋ do fɨˊ jo̱, jo̱baˈ casíngˈˋ ˈñiaˈrˊ tɨˊ quiniˇguɨ laco̱ˈ la teáangˉ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do, jo̱ lalab cajmɨngɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ i̱ caguilíingˉ do jo̱ cajíñˈˉ: —¿I̱˜ ñilíingˉnaˈ ˈnángˈˋnaˈ fɨˊ la? 	 Yesuusi bana gakkana haniya ubbabaa eridi, gaxi kiyidi, “Oona koyeetii?” yaagiis.


Jo̱ féˈˋnaaˈ e juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ cajméeˋ téˈˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e iihuɨ́ɨˊ e caˈíñˈˋ do. Jo̱ nɨcanʉ́ʉbˉ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱ jaléˈˋ júuˆ e caféˈˋ dseaˋ quiáˈˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ calɨsíˋ Job i̱ calɨséngˋ malɨɨ˜guɨ eáangˊ, co̱ˈ ie˜ jo̱ i̱ dseaˋ íˋ eáamˊ calɨféngˈˊ dsíirˊ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ iihuɨ́ɨˊ e cangárˉ. Jo̱guɨ ñíˆbɨ ˈnʉ́ˈˋ guiʉ́ˉ cajo̱ jial cajmɨcó̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ e niˈuíingˉ guiʉ́ˉ quiáˈrˉ mɨ˜ cangɨ́ˋ jaléˈˋ e jo̱; co̱ˈ eáamˊ guiúngˉ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ jo̱guɨ eáamˊ fɨˈˋ lɨ́ɨiñˉ cajo̱. 	 Be7ite, danddayidi genccidaageeta nuuni anjjettidaageeta geettees. Iyyooba genccaa intte siyideta; qassi Godai ayyo wurssettan immidoogaakka be7ideta. Aissi giikko, Godai maarotainne qaretai kumidoogaa.


Jo̱ lajeeˇ jo̱b cangóˉtu̱ Jesús fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ e siiˋ Betania; jo̱ lajeeˇ táaiñˋ fɨˊ jo̱, dob dsitíiñˈ˜ fɨˊ quiáˈˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Simón i̱ nɨnicalɨ́ngˉ jmohuɨ́ɨˊ ˈlɨˈˆ fɨˊ ngúuˊ táangˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ. 	 Yesuusi Biitaaniyaa kataman inchchirichchaa harggiya Simoona son de7ishin,


Jo̱ mɨ˜ catɨsɨ́ɨngˈˇ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do cartɨˊ ni˜ uǿˆ, dsifɨˊ ladob calɨlíˈˆ Jesús e jábˈˉ lɨ́ɨngˋ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ dsíiˊ quiáˈrˉ do e quɨ́ɨbˈ˜ dseaˋ do jmɨɨ˜ e nijmiˈleáaiñˉ jaléngˈˋ dseaˋ dséeˈ˜. Jo̱baˈ casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do jo̱ cajíñˈˉ: —Niˈíim˜baa dseeˉ quíiˈˉ, Ruuˈˇ. 	 Yesuusi eta ammanuwaa be7idi, “Bitaniyau, ne nagarai atto geetettiis” yaagiis.


Jo̱ lajeeˇ jo̱ caquɨmˈˉtu̱ Jesús fɨˊ e fɨɨˋ e siiˋ Caná do e néeˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea e fɨˊ lɨ˜ cajméerˋ e caˈuíingˉ jmɨ́ˈˆ mɨ́ˈˆ huɨɨngˋ jǿˈˆ e jmɨɨˋ do. Jo̱ fɨˊ jo̱b niseengˋ jaangˋ dseaˋ nʉˈluu˜ quiáˈˉ jaangˋ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ, jo̱ dseaˋ íˋ niseengˋ jaangˋ sɨmingˈˋ jiuung˜ quiáˈrˉ i̱ niráangˋ dséeˈ˜ fɨˊ e fɨɨˋ e siiˋ Capernaum. 	 Yesuusi haattaa woine eessa kessido, Galiilan de7iya Qaana katamaa biis. Qifirinaahooman a na7ai sahettiyo kawo keettan oottiya issi halaqai de7ees.


Jo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ ˈñiaˈˊbre dseaˋ cuørˊ e seengˋ dseaˋ, jo̱baˈ lajo̱b cajo̱ dseaˋ íˋbingˈ i̱ nɨcacuøˈˊ jnea˜, dseaˋ lɨ́ɨnˊn Jó̱o̱rˊ, e laco̱ˈ ˈñiáˈˋbaa dseaˋ cuǿøˆø dseaˋ e seeiñˋ. 	 Aissi giikko, Aawai banan de7oi de7iyoogaadan, ba Na7aanikka de7oi de7ana mala oottiis.


Jo̱ jmaquíimˊbɨ lɨ˜ se̱e̱ˉnaaˈ lajaangˋ lajaangˋnaaˈ, co̱ˈ lab néengˊnaaˈ lana dseaˋ góoˋnaaˈ dseaˋ Israel i̱ seengˋ fɨˊ Partia, jo̱guɨ i̱ seengˋ fɨˊ Media, jo̱guɨ dseaˋ Elam, có̱o̱ˈ˜guɨ dseaˋ Mesopotamia, jo̱guɨ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ Judea, jo̱guɨ i̱ seengˋ fɨˊ Capodocia, có̱o̱ˈ˜guɨ dseaˋ seengˋ fɨˊ Ponto, có̱o̱ˈ˜guɨ dseaˋ seengˋ fɨˊ Frigia có̱o̱ˈ˜guɨ fɨˊ Panfilia lɨ˜ se̱ˈˊ Asia, 	 Nuuni PHartte asati, Meedoona asati, Elaameexe asati, naa77u shaafatuppe gidduwan de7iyaageeti, Yihudan, Qaphphadooqiyan, PHanxxoosan Isiyan,


Jo̱ juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lafaˈ ru̱ˈˊ jaléˈˋ sɨ̱ˈˆ e laco̱ˈ nilɨseaˋ fɨˊ quiáˈˉ e nidsitáaiñˈ˜ e fɨˊ lɨ˜ lɨ́ɨˊ oˈnʉ́ˆ quiáˈˉ e jee˜ fɨɨˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ do, co̱ˈ lajo̱baˈ nilɨseaˋ fɨˊ quiáˈrˉ e nidǿˈrˉ e ofɨɨˋ quiáˈˉ e ˈmaˋ e cuøˊ e seengˋ dseaˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ lata˜. 	 Bantta maayuwaa geeshshi meecciyaageeti anjjettidaageeta. De7o mittaa aifiyaa maanaunne katamaa penggiyaara gelanau etayyo maatai imettiis.


Jo̱ lajeeˇ lab, jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ cuíingˋ jnea˜ joˋ niníingˉguɨr jnea˜; jo̱ dsʉˈ ˈnʉ́ˈˋ nimáam˜tu̱ˈ jnea˜ jo̱guɨ contøømˉ nilɨseengˋnaˈ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ cajo̱, co̱ˈ seemˋ jnea˜ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ lata˜. 	 Guutta wodiyaappe guyyiyan, sa7ai tana naa77antto be7enna; shin intte tana be7ana; taani paxa de7iyo gishshau, inttekka qassi paxa de7ana.


Jo̱ mɨ˜ cahuɨ̱́ˈˋ ta˜ lajo̱, jo̱baˈ cagüɨˈɨ́ɨˊ i̱ Séˆ do fɨˊ lɨ˜ guiiñˇ fɨˊ fɨɨˋ Nazaret lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea, jo̱ cangáiñˈˉ fɨˊ góorˋ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Judea fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ e siiˋ Belén fɨˊ lɨ˜ calɨséngˋ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ siiˋ Davíˈˆ do, jaangˋ dseaˋ sɨju̱ˇ Séˆ i̱ calɨséngˋ malɨˈˋguɨ eáangˊ. 	 Yooseefi qassi Daawitantta keettanne zare gidido gishshau, ayyo giigida Mairaamiira xaafettanau Galiilan de7iya Naazireete katamaappe Yihudaa biittan Beetaliheeme giyo Daawita katamaa issippe biis.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáiñˈˉ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ lala: —Faco̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ aangˉnaˈ joˈseˈˋ jo̱ calɨngɨɨng˜naˈ e catǿngˈˋ jaangˋ fɨˊ dsíiˊ ɨ̱́ɨ̱ˊ ˈñiaˈˊ ie˜ jmɨɨ˜ e jmiˈíngˈˊnaaˈ, jaˋ líˈˆ dsiiˉ faˈ lɨ́ˈˆ niseáang˜naˈreˈ lajo̱, co̱ˈ nigüɨseáamˈ˜baˈreˈ. 	 Oichchin Yesuusi eta, “Intte giddon issi dorssi de7iyo urai, he dorssai Sambbata gallassi aafuwan kunddikko, oiqqidi kessennai oonee?


Jo̱ lalab féˈˋguɨ cajo̱ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ: “Jo̱ song jaangˋ dseaˋ i̱ ˈníˈˋ níingˉ ˈnʉˋ mɨˈrˊ ˈnʉˋ e nidǿˈrˉ o̱si e niˈɨ̱́ˈrˋ é, jo̱baˈ ˈnéˉ cuøˈˆbaˈre lají̱i̱ˈ˜ e mɨˈrˊ ˈnʉˋ do. Jo̱ mɨ˜ nijmeˈˆ lajo̱, lajo̱baˈ nilíˋ ɨˈˋ lɨ́ɨngˉ i̱ ˈníˈˋ níingˉ ˈnʉˋ do có̱o̱ˈ˜ lají̱i̱ˈ˜ e jmóorˋ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉˋ do.” 	 SHin Xoossaa maxaafai, “Ne morkkee namisettikko, miza. Saamettikko, ushsha. Aissi giikko, neeni hegaa oottiyoogan a huuphiyan tamaa bonqquwaa qolana” yaagees.


Dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, dseángˈˉ jaˋ mɨˊ calɨ́ˈˆ jnea˜ faˈ e nɨcafǿnˈˉn ˈnʉ́ˈˋ laco̱ˈguɨ fǿnˈˉn dseaˋ i̱ dseángˈˉ lajangˈˆ seengˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ. Co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ nɨcafǿnˈˉn ˈnʉ́ˈˋ lafaˈ dseaˋ i̱ mɨˊ ˈnooˋbɨ eáangˊ lɨ́ˋ dsíiˊ jaléˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱guɨ cajo̱ lafaˈ dseaˋ i̱ táˋbɨ jáˈˉ calɨ́ngˉ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Ta ishatoo, taani Ayyaanai de7iyo asaassi haasayiyoogaadan, inttessi haasayanau danddayabeikke. SHin ha sa7aa asaassi haasayiyoogaadaaninne ammanuwan Kiristtoosan de7iya guutta naatussi haasayiyoogaadan haasayaas.


—Jo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ e móoˉ ˈnʉ́ˈˋ jmɨɨ˜ na, lana nɨngóoˊnaaˈ fɨˊ Jerusalén, jo̱ fɨˊ jo̱b lɨ˜ nisángˈˊ dseaˋ jnea˜, dseaˋ i̱ cajáˉ fɨˊ ñifɨ́ˉ e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. Jo̱ nijáiñˈˋ jnea˜ fɨˊ jaguóˋ jaléngˈˋ fii˜ jmidseaˋ quiáˈˉ dseaˋ góoˋnaaˈ dseaˋ Israel có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ tɨfaˈˊ i̱ eˊ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quíˉnaaˈ cajo̱. Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íbˋ i̱ nicuǿˉ júuˆ quiáˈˉ e nijúungˉ jnea˜. 	 “Be7ite, nuuni Yerusalaame ha77i kiyeettees. Yaani tana, Asa Na7aa qeese halaqatussinne higgiyaa tamaarissiyaageetussi aattidi immana; eti ta bolli haiqo pirddaa pirddana.


Jo̱ mɨ˜ caguiéˉ Jesús fɨˊ jo̱, dob caguáˋ Yáˆ quiá̱ˈˉ lɨ˜ guiing˜ Jesús e núurˋ jaléˈˋ júuˆ e eˊ dseaˋ do. 	 Marttissi Mairaamo giyo michchiyaa de7iyaara Yesuusa tohuwaa matan uttada, a qaalaa siyausu.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ catóˈˊ e ru̱ˈˊ Jesús tɨɨˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ guitúungˋ do quiáˈrˉ, jo̱baˈ caquɨbˈˉtu̱r e sɨ̱ˈrˆ do, jo̱guɨ caguábˋtu̱r e fɨˊ lɨ˜ guiiñ˜ gøˈrˊ do, jo̱ mɨfɨ́ɨngˋ cajíñˈˉ lala: —¿Su ñíˆ ˈnʉ́ˈˋ e˜ guǿngˈˋ jaléˈˋ e nɨcajméˉe quíiˉnaˈ na? 	 Eta tohuwaa meeccidoogaappe guyyiyan, Yesuusi ba maayuwaa maayidi, ba sohuwaa guyye simmidi biidi uttiis; uttidi eta yaagiis; “Taani intteyyo oottidoogaa akeekeetii?


Co̱ˈ yaam˜bre guiarˊ júuˆ e róoˉ jo̱guɨ júuˆ e jaˋ uiing˜ seaˋ, jo̱ có̱o̱ˈ˜ e gaˋ e sɨtɨ́ɨiñˇ jmóorˋ do jo̱guɨ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e lɨ́ˋ dsíirˊ yaaiñ˜ do cǿøiñˉ dsíiˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nabɨ ˈléˈˋ jáˈˉ lɨ́ɨngˋ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jo̱guɨ e nabɨ nɨcanaaiñˋ e ˈnaaiñˋ yaaiñ˜ jee˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ do. 	 Aissi giikko, eti hadanne otoro haasayaa hasayoosona; balan de7iya asaappe kessi ekkiyaageeta shaaramuxanau qaaqqatiyo amuwan cimmoosona.


Jo̱guɨ e labaˈ jmɨtaaˆ óoˊnaˈ, e doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ niˈíngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ sɨ́ɨnˉn do, jo̱baˈ ímˈˋbre jnea˜ cajo̱; jo̱guɨ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ íngˈˋ jnea˜, jo̱baˈ ímˈˋbre i̱ dseaˋ i̱ casíingˋ jnea˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la cajo̱. 	 Taani intteyyo tumaa odais; taani kiittiyo oonanne mokkiya urai tanakka mokkees; qassi tana mokkiya ooninne tana kiittidaagaa mokkees” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangáˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo i̱ teáangˉ do ie˜ jo̱ jaléˈˋ e calɨ́ˉ do, dsifɨˊ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caˈuøøiñˋ fɨˊ jo̱, jo̱ canaaiñˋ sɨ́ɨiñˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ dseata˜ Herodes e quiáˈˉ jial nijmérˉ e laco̱ˈ nijngáiñˈˉ Jesús. 	 Parisaaweti Aihuda woosa keettaappe kare kiyidi, Yesuusa waati woranaakko maqettanau, Heeroodisa baggatuura sohuwaara issisaa shiiqidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangáˉ dseaˋ guitúungˋ quiáˈˉ Jesús e calɨ́ˉ lado, jo̱ cajmɨngɨˈrˊ Jesús jo̱ cajíñˈˉ: —Fíiˋnaaˈ, ¿su nitɨɨ˜naaˈ có̱o̱ˈ˜ ñisʉ̱ˈˋ? 	 Yesuusaara de7iya erissiyo ashkkarati hegaa be7ido wode a, “Godau, nuuni eta bisuwan shocanee?” yaagidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e caniiˋ e guiéˉ ya̱ˈˊ do, jnea˜ lamɨ˜ sɨˈíˆ nijméeˈ˜baa jaléˈˋ e jo̱ fɨˊ ni˜ jiˋ; dsʉˈ lajeeˇ jo̱b mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ canúˉu co̱o̱ˋ luu˜ e jáaˊ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ jo̱ casɨ́ˈˉ jnea˜ lala: —Juan, lɨco̱ˈ ˈmeengˉ fɨˊ dsíiˊ moguíˈˆ lajaléˈˋ júuˆ e canʉ́ʉˈˉ quiáˈˉ e guiéˉ ya̱ˈˊ e nɨcaniiˋ do, jo̱ jie˜ mɨˊ ɨˊ aˈˊ faˈ e nijméeˈ˜. 	 Eti guummido wode taani xaafanau qoppaas. SHin saluwaappe, “Laappun dadati haasayidobaa asau qaattoppanne xaafoppa” yaagiya cenggurssai tau siyettiis.


Co̱ˈ lalab cajíngˈˉ Fidiéeˇ ie˜ malɨɨ˜guɨ do, ie˜ lamɨ˜ casɨ́ˈrˉ Moi˜ lala: “Guiúmˉbaa nijmee˜e có̱o̱ˈ˜ lajaléngˈˋ dseaˋ i̱ iin˜n nijmee˜e có̱o̱ˈ˜ lajo̱, jo̱guɨ nilíbˋ fɨˈˋ lɨ́ɨnˉn cajo̱ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ i̱ iin˜n i̱ nijmee˜e có̱o̱ˈ˜ lajo̱.” 	 Aissi giikko, Muuseyyo i, “Taani maaranau koyiyoogeeta maarana; qassi qarettanau koyiyoogeetuyyookka qarettana” yaagiis.


Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, e jaˋ ɨ́ˆ áaˊnaˈ laco̱ˈguɨ ɨˊ dsíiˊ jaangˋ jiuung˜, co̱ˈ ˈnéˉ lɨ́ɨngˊnaˈ lafaˈ jaangˋ jiuung˜ có̱o̱ˈ˜ lajaléˈˋ e jaˋ dseengˋ, jo̱ dsʉˈ la ɨˊ dsíiˊ jaangˋ dseaˋ féngˈˊ ˈnéˉ ɨ́ˆ áaˊnaˈ. 	 Ta ishatoo, intte iita yohuwan yiira mala gidanaappe attin, qofan na7a mala gidoppite; intte wozanaa qofan wozannaamata gidite.


Jo̱guɨ casɨ́ˈˉbɨ Fidiéeˇ i̱ Abraham do e jaléngˈˋ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ áangˊ quíˉnaaˈ nidsilíiñˉ e nigüeárˋ e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ fɨɨˋ jiéˈˋ fɨˊ co̱o̱ˋ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ e néeˊ huí̱i̱ˉ. Jo̱ fɨˊ jo̱b nijméiñˈˉ do ta˜ laco̱ˈ dseaˋ sɨˈnɨɨngˇ jo̱guɨ gabˋ nidsingɨ́ɨiñˉ do lajeeˇ quiʉ̱́ˋ ciento ji̱i̱ˋ. 	 Xoossai Abrahaamassi, 'Ne zareti hara biittan de7ana; yaani oiddu xeetu laittau eti ailletananne naaqettana.


Jo̱baˈ caráamˉ i̱ Séˆ do ladsifɨˊ lado, jo̱ uǿøˋ jo̱b cataiñˈˉ fɨˊ e cangojéeiñˋ i̱ jiuung˜ do có̱o̱ˈ˜guɨ niquiáiñˈˆ do fɨˊ Egipto. 	 Yaagin Yooseefi qammi denddidi, na7aanne na7aa aayyiyo ekkidi, Gibxxe biitti biis; Godai hananabaa yootiyaagaa baggaara, “Taani ta na7aa Gibxxe biittaappe xeesaas” giidoogee polettana mala, Heeroodisi haiqqana gakkanaassikka i yan de7iis.


Dsʉˈ i̱ Juan do jaˋ lamɨ˜ iiñ˜ e niseáiñˉ dseaˋ do jmɨɨˋ, jo̱ lalab cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —ˈNʉbˋ dseaˋ catɨ́ɨnˈˉ e niseáanˈ˜ jnea˜ jmɨɨˋ; jo̱ ¿jialɨˈˊ ñiˈˊ e iinˈ˜ e jnea˜ niseáan˜n ˈnʉˋ jmɨɨˋ? 	 SHin Yohaannisi a, “Taani nenan xammaqettanau koyiyo wode neeni taakko yai?” yaagidi, a qofaa laammanau koyiis.


Jo̱ jaléˈˋ e ta˜ huɨ̱́ˈˋ na jí̱i̱ˈ˜ lajeeˇ cateáˋbaˈ e íingˆ ta˜, jo̱ co̱o̱bˋ mɨ˜ joˋ e ta˜ íingˆ, co̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ dseaˋ jmɨgüíˋ jmóorˋ jaléˈˋ e ta˜ huɨ̱́ˈˋ na. 	 Ha ubbabaikka asi medhdhido higgenne timirtte gidiyo gishshau, polettoogaappe guyyiyan xayana.


Jo̱ Fidiéeˇ nɨcacuøˈrˊ jnea˜ co̱o̱ˋ ta˜ uíiˈ˜ e lajo̱ calɨˈiáangˋ dsíirˊ cajméerˋ có̱o̱ˈ˜ jnea˜. Jo̱ co̱ˈ lajo̱b cajméeˋguɨr, jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, e jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ ˈnʉ́ˈˋ ˈnéˉ niˈɨ́ˆ áaˊnaˈ e niingˉguɨ eáangˊ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ e catɨ́ɨngˉ niˈɨ́ˆ áaˊnaˈ cuaiñ˜ quíiˉnaˈ. Co̱ˈ ˈnéˉ e niˈɨ́ˆ áaˊnaˈ jí̱i̱ˈ˜ laco̱ˈ catɨ́ɨmˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ tíiˊ e cangɨ́ɨngˋnaˈ quiáˈˉ Fidiéeˇ e jáˈˉ lɨ́ɨngˋnaˈ júuˆ quiáˈrˉ. 	 Xoossai tau immido aaro kehatettan taani intteyyo yootais. Intte qoppanau bessiyaagaappe aattidi, otoruwan qoppoppite; hegaa aggidi, wozannaama asadan qoppite; Xoossai intteyyo huuphiyan huuphiyan immido ammanuwaa keenan intte bolli pirddite.


Jo̱ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ mɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉ́ˈˋ e ngocángˋ dsiiˉ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, e nisɨɨng˜tu̱ˈ røøˋ, co̱ˈ jaˋ ˈnéˉ e jméeˆnaˈ táˈˉ co̱o̱ˋ ˈléˈˋ lajeeˇ laˈóˈˋ ˈnʉ́ˈˋ. Co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈnéˉ e seengˋnaˈ conrøøbˋ e ɨˊ óoˊnaˈ jo̱guɨ e eeˉnaˈ guiʉ́ˉ lajɨɨngˋnaˈ. 	 SHin ta ishatoo, issi wozanaaninne issi qofan issippe gidanaappe attin, shaahotettai intte giddon de7enna mala, intte ubbai issi haasayaa haasayanaadan, nu Godaa Yesuus Kiristtoosa sunttan taani inttena woossais.


Jo̱ dseángˈˉ nɨta˜ dsiˋnaaˈ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ e dseángˈˉ lajo̱b lɨ́ɨngˊ ˈnʉ́ˈˋ. 	 Nuuyyo Kiristtoosa baggaara Xoossan hagaa mala ammanoi de7ees.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ taang˜ Jesús e féiñˈˊ Fidiéeˇ, jo̱ có̱o̱ˈ˜bre i̱ dseaˋ guitúungˋ quiáˈrˉ do. Jo̱ lajeeˇ jo̱ cajmɨngɨ́ˈˉ Jesús jaléngˈˋ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do jo̱ cajíñˈˉ: —¿I̱˜ jnea˜ féˈˋ jaléngˈˋ dseaˋ? 	 Issitoo Yesuusi barkka woossiyo wode, i erissiyo ashkkarati a matan de7oosona; de7ishin, “Asai tana oona gii?” yaagidi eta oichchiis.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do lala: —Jaˋ cuǿøngˋ nijméˉ ayuno jaléngˈˋ dseaˋ i̱ sɨmɨ́ɨngˇ quiáˈˉ co̱o̱ˋ lɨ˜ cungˈˊ guooˋ dseaˋ lajeeˇ seengˋ i̱ sɨmingˈˋ i̱ cungˈˊ guóˋ do có̱o̱ˈr˜; co̱ˈ lajeeˇ sɨseángˈˊ i̱ sɨmingˈˋ do có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ sɨmɨ́ɨngˇ do, jaˋ cuǿøngˋ faˈ nijméˉ i̱ dseaˋ sɨmɨ́ɨngˇ do ayuno. 	 Yesuusi eta hagaadan yaagiis; “Bullachchaa yiida asati machchiyo ekkiyaagee banttanaara de7ishin, xoomanau danddayiyoonaa? Machchiyo ekkiyaagee etaara de7ishin, xoomanau danddayokkona.


Jo̱ e Jmɨguíˋ do niféˈˋ guiʉ́ˉ uii˜ quiéˉe, co̱ˈ nicuǿˈˉ ˈnʉ́ˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e niˈíngˈˋ quiéˉbaa e laco̱ˈ nilɨñíˆnaˈ jaléˈˋ e jo̱. 	 I tana bonchchana; aissi giikko, i taayyo de7iyaabaappe ekkidi, intteyyo odana.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e tú̱ˉ jmɨɨ˜ do, jo̱baˈ lalab casɨ́ˈˉ Jesús i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do: —Máˉtú̱u̱ˈ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Judea. 	 Hegaappe guyyiyan, Yesuusi ba erissiyo ashkkarata, “Naa77anttuwaa Yihudaa biitti boos” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ ninángˋ e nidsijéeˊ jaléˈˋ e nɨcafáˈˉa na, jo̱baˈ cuǿøˈ˜ bíˋ yaang˜naˈ jóng, jo̱guɨ jǿøˉnaˈ yejí̱ˉ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ, co̱ˈ nɨjaquiéemˊbaˈ e nileángˋnaˈ conguiaˊ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quíiˉnaˈ. 	 Hegee hananau doommiyo wode, intte wozettiyo wodee matiyo gishshau, xoqqu giidi, pude xeellite” yaagiis.


Jo̱ lalab féˈˋ e jiˋ e quie̱ˊ i̱ dseaˋ do mɨ˜ cangolíiñˆ: “Lajaléˈˋ jneaˈˆ, dseaˋ apóoˆ, có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ cǿøngˈ˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ neáangˊ fɨˊ Jerusalén la, guicó̱o̱ˈˇbaaˈ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, dseaˋ jaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ Israel jo̱guɨ seengˋnaˈ fɨˊ Antioquía có̱o̱ˈ˜guɨ laco̱o̱ˋ fɨɨˋ lɨ˜ se̱ˈˊ Siria có̱o̱ˈ˜guɨ lɨ˜ se̱ˈˊ Cilicia. 	 Dooridi hagaadan giya dabddaabbiyaa xaafidi, eta bolli kiittidosona; “Nuuni Yesuusi kiittidoogeetinne cimati intte ishantti, Anxxookiyan, Sooriyaaninne Kilqqiyan de7iya Aihuda bagga gidenna ishanttussi nu sarotaa kiittoos.


Dsʉˈ jaˋ nijmérˉ ta˜ jɨ́ɨngˋ o̱ˈguɨ ta˜ taˈˊ mɨ́ɨˈ˜; jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ jaˋ i̱i̱ˋ ninúˉ júuˆ quiáˈrˉ jee˜ ˈnʉ́ʉˊ e jmiféngˈˊ ˈñiaˈrˊ. 	 I palamettenna; woi wocamenna. Ba qaalaakka ogiyan sissenna.


Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b cangóˉ Lii˜ e cangoˈnéeiñˈˇ jaangˋguɨ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Natanael, jo̱ mɨ˜ cajíngˈˊneiñˈ do, lala casɨ́ˈˉreiñˈ: —Lanab nɨcalɨcuíingˋnaaˈ i̱ dseaˋ i̱ caˈéengˋ Moi˜ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ malɨɨ˜guɨ eáangˊ, jo̱guɨ cajo̱ i̱ caˈéengˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ cajmeˈrˊ fɨˊ ni˜ jiˋ malɨɨ˜guɨ eáangˊ. Jo̱ i̱ dseaˋ íbˋ i̱ siiˋ Jesús i̱ seengˋ fɨˊ Nazaret i̱ lɨ́ɨngˊ jó̱o̱ˊ Séˆ. 	 Piliphphoosi Naatinaa7eelaara gaittidi, “Higgiyaa maxaafan Muusee abaa xaafidogaa, qassi hananabaa yootiyaageetikka abaa xaafido Yooseefa na7aa Yesuusaara, Naazireete kataman de7iyaagaara, nuuni gaittida” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ canúuˉ i̱ dseaˋ Israel do e júuˆ jo̱, jo̱baˈ canaaiñˋ tɨ́ɨngˊ júuˆ quiáˈrˉ lajeeˇ laˈóˈˋ yaaiñ˜ uii˜ quiáˈˉ Jesús, jo̱ jmɨngɨ́ˈˉ rúiñˈˋ lala: —Jo̱ ¿jial cuǿøngˋ e i̱ dseañʉˈˋ na nicuǿrˉ ngúuˊ táaiñˋ e lafaˈ niquiee˜naaˈ? 	 Aihudati, “Ha bitanee ba ashuwaa nuuni maana mala, nuuyyo waatidi immanau danddayii?” yaagidi bantta giddon palamettidosona.


Jo̱ song ˈnʉ́ˈˋ jaˋ jáˈˉ lɨ́ɨngˋnaˈ mɨ˜ fáˈˋa júuˆ cuaiñ˜ quiáˈˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱baˈ ¿jial jáˈˉ nilíingˋnaˈ jóng mɨ˜ fáˈˋa cuaiñ˜ quiáˈˉ fɨˊ ñifɨ́ˉ? 	 Taani intteyyo sa7aabaa yootin, intte ammanennaageeta gidikko, saluwaabaa yootin waani ammanuuteetii?


Jo̱ laco̱o̱ˋ ya̱ˈˊ mɨ˜ féngˈˊnaaˈ Fidiéeˇ, cuǿøˉbaaˈr guiˈmáangˈˇ uii˜ quíiˉ ˈnʉ́ˈˋ lajɨɨngˋnaˈ, jo̱guɨ laco̱o̱ˋ ya̱ˈˊ mɨ˜ mɨ́ɨˈ˜naaˈ Fidiéeˇ, mɨ́ɨˈ˜baaˈr la quie̱ˊ tɨˊ uii˜ quíiˉ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱. 	 Nuuni Xoossaa woossiyo wode inttena hassayidi, intteyyo ubbaayyo ubba wode Xoossaa galatoos.


’Jo̱ lana joˋ ˈgaˈˊ lɨ˜ sɨɨng˜guɨ́ɨ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ, co̱ˈ nɨjaquiéemˊ i̱ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ quiʉˈˊ ta˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱ dsʉˈ nañiˊ faˈ jaˋ bíˋ óoˋ i̱ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ do e niquiʉ́ˈrˉ jnea˜ ta˜, 	 “Ha sa7aa haariyaagee yiyo gishshau, taani hagaappe sinttan inttenaara keehi haasayikke. Tana i ainne oottanau danddayenna.


Jo̱ song seabˋ uiing˜ e nijmɨráangˉ ˈñiáˈˋa, jo̱baˈ lajo̱b nijmee˜e có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e cuøˊ li˜ e jaˋ quɨ́ɨˈ˜ɨ jmɨɨ˜ jmóoˋo. 	 Taani ceeqettanau koshshiyaabaa gidikko, taani daafuranchcha gidiyoogaa erissiyaaban ceeqettana.


Jo̱ dsíngˈˉ cangogáˋ dsíiˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ cangáˉ e jo̱ ie˜ jo̱, co̱ˈ dsíngˈˉ ˈgøngˈˊ Jesús laco̱ˈ ˈgøngˈˊ Tiquiáˈrˆ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ. Jo̱ lajeeˇ teáangˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do e dsigáˋ dsíirˊ quiáˈˉ jaléˈˋ e cajméeˋ Jesús có̱o̱ˈ˜ i̱ sɨmingˈˋ do, jo̱ lajeeˇ jo̱ cajíngˈˉ Jesús casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ: 	 Asa ubbai Xoossaa gita wolqqan garamettiis. Eti ubbai Yesuusi oottido ubbaban garamettishin, i ba erissiyo ashkkaratussi yootiiddi,


Jo̱ co̱ˈ lana Dseaˋ Jmáamˉbingˈ nɨcalǿngˉ ˈnʉ́ˈˋ có̱o̱ˈ˜ co̱o̱ˋ ˈmóoˈ˜ e ñíiˊ, jo̱baˈ lana joˋ cuǿˈˆ fɨˊ yaang˜naˈ faˈ e nijmeángˈˋtu̱ dseaˋ ˈnʉ́ˈˋ lafaˈ dseaˋ sɨˈnɨɨngˇ. 	 Xoossai inttena waagan shammiis. Asa aille gidoppite.


Jo̱guɨ ˈnʉ́ˈˋ, guiʉ́bˉ lamɨ˜ seengˋnaˈ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ; dsʉˈ lanaguɨ lɨɨm˜ i̱i̱ˋ nɨcatángˈˋ ˈnʉ́ˈˋ júuˆ e nɨcatʉ́ʉˊnaˈ e joˋ nʉ́ʉˈ˜naˈ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Kase lo77o ootteeta; shin tumatettaayyo intte azazettenna mala, oonee inttena diggidai?


Jo̱ dsifɨbˊ calɨlíˈˆ Jesús e i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do lɨɨm˜ eeˋ iiñ˜ nijmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do, jo̱baˈ lalab cañíirˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do jo̱ cajíñˈˉ: —Jnea˜ nɨcafɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e joˋ huǿøˉ dséˉ e máangˊguɨˈ jnea˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱ dsʉˈ mɨ˜ ningɨ́ˋguɨjiʉ lajo̱, nimáam˜tu̱ˈ jnea˜ caléˈˋ catú̱ˉ. Jo̱ ¿su e nab e iing˜naˈ e ñíˆnaˈ do e˜ guǿngˈˋ? 	 Eti bana oichchanau koyiyoogaa Yesuusi eridi, eta yaagiis; “Taani, 'Guutta wodeppe guyyiyan, intte tana be7ekketa; qassi guutta wodeppe guyyiyan, intte tana be7ana' giidoogau intte issoi issuwaa oichcheetii?


Jo̱ mɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉˋ e jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ nilɨseeiñˋ dseángˈˉ cøøngˋ lajeeˇ laˈóˈˋ rúiñˈˋ e laco̱ˈ niˈuíiñˉ lafaˈ jaangˋ dseaˋ laˈeáangˊ e seeiñˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ, Teaa˜, lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ seengˋ ˈnʉˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ jo̱guɨ jnea˜ seenˉ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉˋ. Jo̱ mɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉˋ e güɨlɨseemˋbre cøøngˋ lajo̱ laˈóˈˋ írˋ lɨ́ˈˆ dseángˈˉ laco̱ˈ sɨˈíˆ, jo̱ lajo̱baˈ nilɨjáˈˉ lɨ́ɨngˋ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ e ˈnʉbˋ dseaˋ casíinˈˋ jnea˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Eti ubbai issuwaa gidana mala, taani woossais. Aawau, neeni ta giddon de7iyoogaadan, qassi taanikka ne giddon de7iyoogaadan, eti nu giddon de7ona. Qassi neeni tana kiittidoogaa sa7ai ammanana mala, eti issuwaa gidona.


Jo̱ ˈnɨˊ e jnɨ́ˆ do jǿøˉ lɨ́ˈˆ lɨˊ guoˈˋ ieeˋ, jo̱guɨ ˈnɨˊ jǿøˉ lɨ́ˈˆ lɨˊ ñíiˈˉ, jo̱guɨ ˈnɨˊguɨ jǿøˉ lɨ́ˈˆ lɨˊ uǿøˉ, jo̱guɨ ˈnɨˊ lɨ́ˈˆ lɨˊ dseaˈˋ ieeˋ. 	 Arshsho baggaara heezzu penggeti de7oosona. Qassi tohossa baggaara heezzu penggetinne huuphessa baggaara heezzu penggeti de7oosona. Arggo baggaarakka heezzu penggeti de7oosona.


Jo̱ có̱o̱ˈ˜ jí̱i̱ˈ˜ e ta˜ jɨ́ɨngˋ e jmooˋnaˈ do, có̱o̱ˈ˜ jí̱i̱ˈ˜ e jo̱bɨ eáamˊ nɨˈléeˊ quíiˉnaˈ, dsʉco̱ˈ guiʉ́ˉguɨ e nijméeˆnaˈ téˈˋbaˈ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e gaˋ e dsingɨ́ɨngˉnaˈ, jo̱guɨ guiʉ́ˉguɨ cajo̱ e nijméeˆbaˈ téˈˋnaˈ mɨ˜ jmóoˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ ɨ̱ɨ̱ˋ quíiˉnaˈ. 	 Simmi issoi issuwaa mootiyoogee intte giddon de7ikko, hegee intte kunddidoogaa bessees. Hegaappe intte naaqettiyoogeenne cimettiyoogee kehennee?


Jo̱ cacuøbˊ i̱ fii˜ ˈléeˉ do fɨˊ e niféˈˋ i̱ Paaˉ do. Jo̱guɨ dob nɨsiñˈˊ cartɨˊ yʉ́ˈˆ jó̱o̱˜ lɨ˜ teáangˉ dseaˋ fɨ́ɨngˊ do, jo̱ có̱o̱ˈ˜ guóoˋbre cajméerˋ li˜ e caquiungˈˊ i̱ dseaˋ do e taˈrˊ mɨ́ɨˈ˜. Jo̱ mɨ˜ caˈɨ́ɨˉ tiiˉ, jo̱guɨbaˈ canaangˋ Paaˉ e féiñˈˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do có̱o̱ˈ˜ jmíiˊ hebreo jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: 	 SHaalaqai a, “Haasaya” yaagin, PHauloosi yedhdhidi kiyiyoosan eqqidi, asai co77u gaana mala, ba kushiyan asaakko malaatiis. Asai co77u gin, Ibraisxxe qaalan haasayiiddi, hagaadan yaagiis.


Jo̱ dsʉˈ Fidiéeˇbingˈ i̱ caguíngˈˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ɨˊ dsíiˊ dseaˋ jmɨgüíˋ i̱ í̱i̱ˊ. Jo̱ cajméerˋ lajo̱ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nicuǿˈrˉ fɨˈɨˈˋ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ i̱ ɨˊ dsíiˊ i̱ tɨɨngˋ ngángˈˋ eáangˊ. Jo̱guɨ caguíñˈˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ɨˊ dsíiˊ dseaˋ jmɨgüíˋ i̱ jaˋ ˈgaˈˊ lɨˊ ta˜ íingˆ. Jo̱ cajméerˋ lajo̱ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nicuǿˈrˉ fɨˈɨˈˋ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ i̱ ɨˊ dsíiˊ e dsíngˈˉ íiñˆ ta˜. 	 SHin Xoossai aadhdhida eranchchata yeellayanau, sa7an de7iya eeyyata dooriis; qassi minota yeellayanau, sa7an de7iya laafata dooriis.


Jo̱ jaˋ eeˋ lɨ́ɨˊ e nisɨˈíingˆ e niˈíingˉ ngúuˊ táangˋnaˈ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e nijúungˉnaˈ uíiˈ˜ e lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ, dsʉco̱ˈ seemˋ Dseaˋ Jmáangˉ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱guɨ seemˋ jmɨguíˋ quíiˉnaˈ cajo̱. Jo̱ lɨ́ɨˊ lajo̱ uíiˈ˜ e nɨcaˈímˈˋ Fidiéeˇ ˈnʉ́ˈˋ e nɨlɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ. 	 SHin Kiristtoosi inttenan de7ikko, intte asatettai nagaraa gaasuwan haiqqidaagaa; shin intte ayyaanai xillotettaa gaasuwan inttenan paxa de7ees.


Jo̱ doñiˊ i̱i̱ˋ i̱ ˈníˈˋ níingˉ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ, lajo̱b ˈníˈˋ níiñˉ Tiquiáˈˆ dseaˋ do cajo̱; dsʉˈ i̱ dseaˋguɨ i̱ féˈˋ e jábˈˉ e Dseaˋ Jmáangˉ cagüéiñˉ e lɨ́ɨiñˊ jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, jo̱baˈ dseaˋ do e jáˈˉbaˈ cuíiñˋ Dseaˋ Jmáangˉ jóng, jo̱guɨ nɨcuíimˋbre la quie̱ˊ Tiquiáˈˆ dseaˋ do cajo̱. 	 Na7aa erikke giya oonaaninne Aawai de7enna; Na7aa erais giya oonaanikka qassi Aawai de7ees.


Jo̱baˈ mɨ˜ cajíngˈˊ i̱ Marta do Jesús, lalab casɨ́ˈrˉ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Faˈ jiʉ˜guɨ mɨ˜ cagüénˈˉ jéengˊguɨjiʉ fɨˊ la, jo̱baˈ jaˋ cajúngˉ i̱ rúnˈˋn do jóng faco̱ˈ lajo̱. 	 Martta Yesuusa, “Godau, neeni hagan de7idabaa gidiyaakko, ta ishai haiqqenna.


Jo̱ mɨ˜ niguiéngˈˉtú̱u̱ fɨˊ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ, nilɨˈiáangˋguɨ óoˊnaˈ uíiˈ˜ quiáˈˉ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ e nɨcajméeˋ Dseaˋ Jmáangˉ có̱o̱ˈ˜ jnea˜. 	 Hegaa gishshau, taani inttenaara naa77anttuwaa de7iyo wode, Kiristtoos Yesuusaara intte de7iyo de7uwan, taban ceeqettiyoobai intteyyo darana.


Dsʉˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ jmangˈˉ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ, ˈñiabˈˊ Fidiéebˇ nicuǿˈrˉ jaléngˈˋ íˋ jaléˈˋ e jloˈˆ e catɨ́ɨiñˉ, jo̱guɨ niféˈrˋ guiʉ́ˉ uii˜ quiáiñˈˉ, jo̱guɨ nicuǿrˉ e nilɨseeiñˋ juguiʉ́ˉ contøøngˉ cajo̱. Jo̱ jee˜ jo̱ quiéengˋ jaléngˈˋ dseaˋ Israel, jo̱guɨ dsʉˈ lajo̱bɨ cajo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel. 	 SHin Xoossai lo77o ooso oottiya ubbatuyyo galataa, bonchchuwaanne sarotettaa immana. Kasetidi Aihudatuyyo immana; kaallidi qassi Aihuda gidennaageetuyyo immana.


Dsʉˈ téˈˋ jí̱i̱ˈ˜ lana e jmooˋnaˈ laco̱ˈguɨ la jmóoˋ dseaˋ i̱ jaˋ cuíingˋ Fidiéeˇ; co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ, ie˜ nʉ́ˈˉguɨ e calɨcuíingˋnaˈ dseaˋ do, cajmeeˉnaˈ jaléˈˋ e gaˋ e jaˋ dseengˋ, faˈ mɨ˜ suungˋnaˈ jaléˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ, jo̱guɨ jmooˋnaˈ ta˜ güɨɨngˋ có̱o̱ˈ˜ dseañʉˈˋ o̱si dseamɨ́ˋ i̱ o̱ˈ quíiˉnaˈ, jo̱guɨ jmooˋnaˈ ta˜ ɨ̱́ˈˋ, jo̱guɨ jmooˋnaˈ ta˜ gøˈˊ cúngˆ, jo̱guɨ eáangˊ taˈˊnaˈ mɨ́ɨˈ˜ fɨˊ lɨ˜ néeˊ júuˆ, jo̱guɨ jmiféngˈˊnaˈ jaléngˈˋ diée˜ i̱ o̱ˈ jáˈˉ. 	 Aissi giikko, Aihuda gidenna asai oottanau dosiyoogaa intte oottiiddi, shaaramuxanau qaaqqatiyoogan, amuwan, mattuwan, yettan, ushshan, pokkiya eeqau goinniyoogan, de7ido kase aadhdhida wodee intteyyo gidana.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caˈíˉ i̱ dseaˋ i̱ jaangˋguɨ do i̱ caguiéˉ laˈuii˜ e fɨˊ tooˋ é̱e̱ˋ do, jo̱baˈ cangáˉbre jaléˈˋ e calɨ́ˉ e fɨˊ dsíiˊ tóˋ é̱e̱ˋ do, jo̱ dseángˈˉ jábˈˉ calɨ́iñˉ. 	 He wode, kasetidi gonggoluwaakko gakkida hinkko erissiyo ashkkarai geliis. Geli be7idi ammaniis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, casɨ́ˈˉtu̱ Jesús jaléngˈˋ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do lala: —Song i̱i̱ˋ dseaˋ iing˜ niˈuíingˉ dseaˋ quiéˉe, jo̱baˈ güɨtʉ́rˋ jaléˈˋ e lɨ́ˋ dsíirˊ ˈñiaˈrˊ jo̱ güɨseaiñˈˊ lafaˈ crúuˆ quiáˈrˉ e laco̱ˈ cuøˊ li˜ e guiaˊ dsíirˊ e nidsingɨ́ɨiñˉ jaléˈˋ e huɨ́ɨngˊ uíiˈ˜ e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ quiéˉe, jo̱ lajo̱guɨbaˈ ningɨ́rˉ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ jóng. 	 Hegaappe guyyiyan, Yesuusi ba erissiyo ashkkarata hagaadan yaagiis; “Tana kaallanau koyiya urai de7ikko, bana yeggi bayo; yaatidi ba masqqaliyaa tookkidi, tana kaallo.


jo̱ dsʉˈ jaˋ ngɨɨ˜ lɨ˜ ˈnéˉ jméˉ dseaˋ lajo̱ có̱o̱ˈ˜ e guotɨɨrˉ e guiʉ́ˉguɨ jnéengˉ. Jo̱ dsʉˈ Fidiéeˇ cajméerˋ e laco̱ˈ e guotɨɨˉ dseaˋ e eáangˊguɨ jaˋ jíiˈr˜, e jo̱baˈ e eáangˊguɨ nijmeáiñˈˋ guiʉ́ˉ. 	 Nu bollaappe lo77iya baggaa bonchchoi koshshenna; shin bonchchoi pacciyo bollaa qommotussi aadhdhiya bonchchuwaa immanau, Xoossai bollaa issippe gattiis.


Co̱ˈ lajɨˋ gámˉ i̱ dseaˋ na jiʉ˜ jaˋ mɨˊ cajúumˉbre dsʉˈ uíiˈ˜ e nɨcajmɨcó̱o̱ˈr˜ jnea˜. Jo̱ co̱ˈ lajo̱b nɨcajméerˋ có̱o̱ˈ˜ jnea˜, jo̱baˈ cuǿøˉøre guiˈmáangˈˇ; jo̱ dsʉˈ o̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ jnea˜ jmóoˋo lajo̱, co̱ˈ lajo̱b jmóoˋ cajo̱ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel. 	 Eti ta shemppuwaa gishshau, bantta shemppuwaa aatti immidosona. Eta ta xalaala gidennan, Aihuda gidenna asaa woosa keetta ubbaikka galatees.


Jo̱ i̱ dseaˋ i̱ guiing˜ cáangˋ Jesús do cangoquiéeiñˊ quiá̱ˈˉguɨ laco̱ˈ guiing˜ dseaˋ do, jo̱ lalab cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —Fíiˋi, ¿i̱˜ i̱ dseaˋ i̱ julɨ́ˋ na? 	 Hegaa gishshau, he erissiyo ashkkarai Yesuusa haittaakko shiiqidi, “Godau, i oonee?” yaagiis.


Jo̱ dsʉco̱ˈ eáamˊ ˈneáangˋ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ, jo̱ uiing˜ e jo̱baˈ e joˋ ii˜naaˈ e nijmóˆguɨ́ɨˈ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléˈˋ e gaˋ e jmóoˋ dseaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la, co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ ii˜naaˈ e se̱e̱ˉnaaˈ fɨˊ jmɨgüíˋ la e jangˈˉ niˈɨ́ɨˉ dsiˋnaaˈ røøˋ mɨ˜ eeˋgo̱ nijmóˆooˈ, jo̱guɨ e se̱e̱ˉnaaˈ e eeˉnaaˈ lají̱i̱ˈ˜ e guiʉ́ˉ, jo̱guɨ e jmóˆnaaˈ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Fidiéeˇ. 	 He aaro kehatettai nagara oosuwaanne ha sa7aa amuwaa nuuni agganaadaaninne nu huuphiyaa naagidi, ha sa7an Xoossaa milatidi, xillotettan de7anaadan, nuna tamaarissees.


Jo̱ cangárˉ e canaˊ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ, jo̱ jnéengˉ cajgóˉ co̱o̱ˋ e lɨ́ɨˊ laco̱ˈ co̱o̱ˋ ˈmɨˈˊ e feˈˋ, jo̱ jnéengˉ ˈñʉ́ʉˈ˜ lajɨˋ quiʉ̱́ˋ quiúungˈ˜. 	 Saloi dooyettin, gita afala milatiyaabai oiddu baggaara ohettidi, sa7an wodhdhishin, PHeexiroosi be7iis.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ Israel e júuˆ quiáˈˉ Tée˜ do, dsíngˈˉ calɨguíiñˉ quiáˈˉ dseaˋ do carjɨˋ tʉrˊ maja̱r˜. 	 Eti hegaa siyido wode, bantta wozanan Isxxifaanoosassi daro yiillotidi, bantta menttershshaa sa77idi manddidosona.


Jo̱ jaˋ e lɨngɨɨˉ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ su lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ Israel o̱si jaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ lajo̱ é, o̱si tó̱o̱ˋ e li˜ fɨˊ ngúuˊ táangˋnaˈ o̱si jaˋ tó̱o̱ˋ é, o̱si lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ i̱ jalíingˉ tɨˊ lɨ˜ huí̱i̱ˉ o̱si i̱ neáangˊ tɨˊ lɨ˜ huí̱i̱ˉ lɨ˜ jiéˈˋguɨ é, o̱si lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ sɨˈnɨɨngˇ o̱si fii˜ i̱ quiʉˈˊ ta˜ é. Co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáamˉbingˈ niingˉguɨ jee˜ lajaléˈˋ có̱o̱ˈ˜ jee˜ lajaléngˈˋ, jo̱guɨ íˋbre seeiñˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ cajo̱. 	 Ha ooratta meretan, Giriike asa woi Aihuda asa, qaxxarettidaagaa woi qaxxarettibeennaagaa, ammanoi bainnaageetanne ainne tamaaribeennaagaa, aille woi goqa giidi shaakkiyoobi baawa; Kiristtoosi ubbabaa; i ubbankka de7ees.


Dsʉco̱ˈ i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ sɨˈnɨɨngˇ i̱ jmóoˋ ta˜ quiáˈˉ dseaˋ ie˜ lamɨ˜ catǿˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ írˋ e caˈuíiñˈˉ do dseaˋ quiáˈrˉ, jo̱baˈ lana nɨlɨ́ɨiñˈˊ do jaangˋ dseaˋ i̱ nɨsɨlaangˇ i̱ nɨjmóoˋ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Dseaˋ Jmáangˉ; jo̱guɨ lajo̱b lɨ́ɨˊ cajo̱ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ i̱ sɨlaangˇ ie˜ lamɨ˜ catǿˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ írˋ, co̱ˈ lana nɨlɨ́ɨiñˊ lafaˈ dseaˋ sɨˈnɨɨngˇ i̱ jmóoˋ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Aissi giikko, aille gidi uttida asa Godai xeesikko, i Godai ailletettaappe kessido asa. Hegaadankka, aille gidenna asa Kiristtoosi xeesikko, i Kiristtoosa aille.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, i̱ dseaˋ quiáˈˉ Jesús do casɨ́ɨiñˉ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do lajeeˇ laˈóˈˋ yaaiñ˜ jo̱ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do lala: —¿E˜ uiing˜ quiáˈˉ e jaˋ calɨ́ˈˉ jneaˈˆ faˈ e cajmihuíingˉnaaˈ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ lamɨ˜ iuungˉ dsíiˊ i̱ sɨmingˈˋ do? 	 Hegaappe guyyiyan, erissiyo ashkkarati banttarkka Yesuusakko yiidi, “Nuuni xalahiyaa kessanau aissi danddayibookkonii?” yaagidosona.


Jo̱ co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ sɨˈlɨngˈˆnaˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ, tɨɨmˋbaˈ cuǿˈˆnaˈ jaléngˈˋ jó̱o̱ˋnaˈ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ, jo̱ dsʉˈ eáangˊguɨ jloˈˆ nicuǿˉ Tiquíˆiiˈ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ mɨ˜ nimɨ́ɨˈ˜naˈr, co̱ˈ nicuǿˈˉbre ˈnʉ́ˈˋ Jmɨguíˋ quiáˈrˉ. 	 Intte iita gidiiddi, intte naatussi lo77obaa immiyoogaa erikko, yaatin saluwan de7iya Aawai bana woossiyaageetussi Geeshsha Ayyaanaa waati darissidi immanddeeshsha?” yaagiis.


Jo̱guɨ caˈuǿømˋbɨr jaléngˈˋ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ teáangˈ˜ dsíiˊ dseaˋ lacaangˋ lɨ˜ guilíiñˉ, jo̱guɨ cajmiˈleáamˉbɨr i̱ fɨ́ɨngˊ dseaˋ dséeˈ˜ e lɨco̱ˈ éerˉ capíˈˆ aceite fɨˊ moguiñˈ˜ do. 	 Eti asaappe daro xalaheta kessidi, harggiya asaa daruwaa zaitiyaa tiyidi pattidosona.


Jo̱ e jnɨ́ɨngˈ˜ e catɨ́ˋ tú̱ˉ quiáˈˉ e ˈnʉ́ʉˊ do lɨ́ɨˊ có̱o̱ˈ˜ co̱o̱ˋ ˈmɨˈˊ féˈˋ e niguoˈˆ e íiˊ e fɨˊ dsíiˊ ˈnʉ́ʉˊ do, jo̱ e fɨˊ dsíiˊ jo̱b lɨ˜ siiˋ É̱e̱ˆ e Laniingˉ Güeangˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Naa77antto magalashuwaappe guyye baggaara Ubbaappe Aadhdhiya Geeshsha Soho geetettiya Dunkkaanee de7ees.


’Jo̱ e jáˈˉ e fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e jaléˈˋ e na ˈnéˉ nilɨtib˜ nʉ́ˈˉguɨ e nijúungˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ jmɨɨ˜ na. 	 “Taani intteyyo tumaa odais; ha ubbabai hanana gakkanaashin, ha wodiyaa asai haiqqiichchenna.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, jo̱ caˈeˈˊguɨ Jesús jaléngˈˋ dseaˋ i̱ núuˋ jaléˈˋ júuˆ quiáˈrˉ co̱o̱ˋguɨ júuˆ jáˈˉ e lafaˈ júuˆ cuento jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Co̱o̱ˋ néeˈ˜ calɨséngˋ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ seaˋ cuuˉ, jo̱ seengˋ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ jmóoˋ ta˜ contøøngˉ quiáˈrˉ i̱ néeˊ ni˜ jaléˈˋ e seaˋ quiáˈrˉ. Jo̱ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ caguilíiˋ dseeˉ quiáˈˉ i̱ dseaˋ ˈléengˈ˜ do e lɨ́ˈˆ nɨcadseáˈrˉ nɨcaˈíiñˉ lajo̱ jaléˈˋ e seaˋ quiáˈˉ fiir˜. 	 Yesuusi ba erissiyo ashkkaratussi yootiiddi, “Issi dure bitanee de7ees; baappe garssaara i sunttido bitanee de7iyaagee a miishshaa mooriis giyo zigirssai a gakkiis.


Dsʉco̱ˈ lana tɨˊ nilɨti˜ jaléˈˋ e féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lɨ˜ féˈˋ lala uii˜ quiéˉe: “Jo̱ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ sooˋ dsíiˊ calɨˈíiñˆ”. Dsʉco̱ˈ lajaléˈˋ e féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ uii˜ quiéˉe, dseángˈˉ ˈnéˉ nilɨtib˜ e jo̱. 	 Aissi giikko, taani inttessi odais; Xoossaa maxaafan xaafettida tabai polettiyo gishshau, 'Hagee mooranchchatuura paidettiis' geetettidi xaafettidaagee tanan polettanau bessees” yaagiis.


Jo̱ ñiing˜ áaˊnaˈ jo̱ jaˋ güɨlɨgøøngˋnaˈ quiáˈˉ i̱ jmɨgóoˋ do, co̱ˈ song lajo̱, jo̱baˈ jaˋ uiing˜ nilɨseaˋ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ quíiˉnaˈ. Jo̱ ñiing˜ áaˊnaˈ cajo̱ jie˜ mɨˊ tʉ́ˋnaˈ lají̱i̱ˈ˜ guiéeˆ quíiˉnaˈ e nɨsɨˈíˈˋ Fidiéeˇ e nicuǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈrˉ. 	 Intte oottidoogau kumetta woituwaa ekkanaappe attin, intte oottidoogaa bashshenna mala, inttena naagite.


Jo̱baˈ lalab cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseañʉˈˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Quɨ́ɨngˈ˜tu̱ fɨˊ quíiˈˉ, co̱ˈ nɨcaˈláamˉ jó̱o̱ˈˋ. Jo̱baˈ lajo̱b cajméeˋ i̱ dseañʉˈˋ do, caquɨmˈˉtu̱r fɨˊ quiáˈrˉ, co̱ˈ jábˈˉ calɨ́iñˉ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e casɨ́ˈˉ Jesús írˋ. 	 Yaagin Yesuusi, “Ba; ne na7ai paxana!” yaagiis. He halaqai Yesuusi giidoogaa ammanidi, aggidi biis.


Jo̱ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ, quɨ́ɨˈ˜naˈ jmɨɨ˜ jméeˆnaˈ doñiˊ eeˋ uii˜ e jáˈˉ lɨ́ɨngˋnaˈ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱guɨ eáangˊ tɨɨngˋnaˈ foˈˆnaˈ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱guɨ eáangˊ tɨɨngˋ ngángˈˋnaˈ e júuˆ jo̱, jo̱guɨ eáangˊ guiaˊ áaˊnaˈ e jmɨcó̱o̱ˈ˜naˈ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ, jo̱guɨ eáangˊ ˈneáangˋnaˈ jneaˈˆ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ e calɨtɨ́ngˋnaˈ quíˉnaaˈ, jo̱ lajo̱baˈ ˈnéˉ e eáangˊguɨ nisángˈˊnaˈ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e seáangˈ˜naˈ do. 	 SHin intte ubbaban, ammanuwan, haasayan, eratettan, gita amuwan, nuna siiqiyoogan ubbabankka duretidoogaadan, ha lo77o oosuwankka intte keha gidanaagaa nuuni koyoos.


Jo̱ dseángˈˉ latøøngˉ fɨɨbˋ caseángˈˊ e oˈnʉ́ˆ lɨ˜ iuungˉ Jesús ie˜ jo̱. 	 Kataman de7iya asai ubbai he kare shiiqiis.


Jo̱ jmiguiʉˊbɨ jaléˈˋ e ii˜naaˈ e nisíiˈ˜guɨ́ɨˈ ˈnʉ́ˈˋ uii˜ quiáˈˉ jaléˈˋ júuˆ e nɨcasɨɨ˜naaˈ na, lɨfaˈ huɨ́ɨmˊjiʉ quíˉnaaˈ e niˈéeˆnaaˈ ˈnʉ́ˈˋ e júuˆ jo̱, co̱ˈ eáamˊ táˈˉjiʉ ngángˈˋ ˈnʉ́ˈˋ e júuˆ jo̱. 	 Nuuni ha yohuwan haasayanabai darobai de7ees; shin intte akeekanau azalla gidiyo gishshau, intteyyo yooti gelissanau waissees.


Jo̱ lalab casɨ́ˈˉguɨ Jesús i̱ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —E labaˈ jmɨtaaˆ óoˊnaˈ: Jnea˜ lɨ́ɨnˊn e jnɨ́ˆ quiáˈˉ e iáˋ e lɨ˜ dsitáangˈ˜ i̱ joˈseˈˋ do. 	 Yesuusi qassikka etau, “Taani intteyyo tumaa odais; taani dorssatuyyo pengge.


Jo̱baˈ cañíiˋ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ quiáˈˉ Ananías jo̱ cajíñˈˉ: —Gua˜, jo̱ güɨjmitiˇ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ quiʉ́ˈˋʉ, co̱ˈ jnea˜ nɨcaˈnáanˉn i̱ dseañʉˈˋ do e niguiárˉ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseata˜ dseaˋ cǿøngˈ˜ quiáˈrˉ jo̱guɨ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ Israel cajo̱. 	 SHin Godai a, “Saa7ooli Aihuda gidenna asaa sinttan, kawotu sinttaaninne Israa7eela asaa sinttan, ta sunttaa erissanaunne taassi oottanau doorettida miishsha gidiyo gishshau, neeni ba.


Jo̱ lajeeˇ guiˈnáˈˆ féˈˋbɨ Tʉ́ˆ Simón lado, mɨ˜ cajgóˉ cabøø˜ jníiˊ e jɨˈˋ jloˈˆ fɨˊ lɨ˜ teáangˉ dseaˋ do, jo̱ fɨˊ jee˜ e jníiˊ do guicanʉ́ˈˋ e lɨɨng˜ i̱i̱ˋ guicaféˈˋ jo̱ guicajíñˈˉ: —I̱ lab Jó̱o̱ˋo̱ i̱ ˈneáanˋn eáangˊ jo̱ eáamˊ iáangˋ dsiiˉ có̱o̱ˈr˜. Jmeeˉnaˈ nʉ́ʉˉnaˈ júuˆ quiáˈrˉ. 	 I haasayishin, poo7iya shaarai yinne eta gentti aggiis; genttin shaaraappe, “Hagee taani siiqiyo tana ufaissiya ta Na7aa; i giyoogaa siyite” giya qaalai yiis.


Jo̱ Tíquico, jaangˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ ˈneáangˋnaaˈ eáangˊ i̱ contøøngˉ nɨcajmɨcó̱o̱ˈ˜ jnea˜ jo̱guɨ co̱lɨɨm˜ nɨcajmóˆnaaˈ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ íˋbingˈ nicá̱ˋ júuˆ quiéˉe fɨˊ na. 	 Nu siiqo ishai Tikiqoosi, tanaara issippe Godaa oosuwan ashkkara gidida ammanettiya oosanchchai, ta de7uwaabaa inttena erissana.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caguiéˉ jaangˋ sɨmingˈˋ fɨˊ lɨ˜ singˈˊ Jesús jo̱ cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —Tɨfaˈˊ i̱ guiʉ́ˉ dsíiˊ, ¿e˜ e guiʉ́ˉ ˈnéˉ jmee˜ jnea˜ e laco̱ˈ nilíˈˋi e nilɨseenˉ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜? 	 Issi bitanee Yesuusakko yiidi, “Tamaarissiyaagoo, taani merinaa de7uwaa demmanau lo77obaa ai oottoo?” yaagiis.


Co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ jmooˋbaˈ téˈˋnaˈ e iáangˋ óoˊnaˈ có̱o̱ˈ˜ lɨ́ˈˆ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ guiéeˊ féˈˋ júuˆ quiáˈˉ i̱ jiéngˈˋguɨ laco̱ˈ Jesús lɨ́ˈˆ laco̱ˈ e júuˆ e nɨcaguiáˆ jneaˈˆ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ; jo̱guɨ e guiʉ́ˉ óoˊbaˈ íingˈ˜naˈ jmɨguíˋ e jiéˈˋ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ e Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e nɨcaˈíingˈ˜naˈ do; jo̱guɨ íingˈ˜naˈ cajo̱ júuˆ e jiéˈˋguɨ quiáˈˉ jial laangˋ dseaˋ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ e nɨcaˈíingˈ˜naˈ do. 	 Aissi giikko, issi urai yiidi, nuuni intteyyo yootido Yesuusappe hara Yesuusa intteyyo yootikko, woi intte ekkido Ayyaanaappenne wonggeliyaappe dumma ayyaanaanne wonggeliyaa intte ekkikko, loittidi gencceeta.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jneaa˜aaˈ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ i̱ jó̱o̱ˊ Abraham i̱ siiˋ Isáaˊ do lɨ́ɨˊnaaˈ jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ e laco̱ˈ nilɨti˜ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiáˈrˉ e nɨcacuøˈrˊ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham lamɨ˜ jéengˊguɨ. 	 Ta ishanttoo, nuunikka Yisaaqadan, Xoossai sinttappe immana giido naata.


Jo̱ mɨ́ɨˈ˜ɨ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ e nilíˋ fɨˈˋ lɨ́ɨiñˉ jaléngˈˋ dseaˋ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈˉ i̱ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Onesíforo, dsʉco̱ˈ jmiguiʉbˊ ya̱ˈˊ cajmɨcó̱o̱ˈr˜ jnea˜, co̱ˈ cajárˉ e jajmitíiˈr˜ dsiiˉ, jo̱guɨ jaˋ cajméerˋ ɨˈˋ lɨ́ɨiñˉ uíiˈ˜ quiéˉe dsʉˈ uíiˈ˜ e sɨjnɨ́ɨnˇn. 	 Henesifooru tana daro wode minttettido gishshau, Godai a so asaayyo maarotettaa immo. Qassi taani qasho keettan de7iyoogan i yeellatibeenna.


Jo̱ dseángˈˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ féˈˋ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ jaquiéengˊ e niˈíingˉ jmɨgüíˋ, jo̱ ie˜ jo̱ nilɨseengˋ i̱ lɨɨng˜ dseaˋ i̱ nitʉ́ˋ e teáaiñˉ fɨˊ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ, co̱ˈ nijmérˉ nʉ́ʉˈr˜ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e niˈéˉ jaléˈˋ guíˋ ˈlɨˈˆ e jmɨgóoˋ; jo̱ jaléˈˋ e nijmɨgóoˋ do jáaˊ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ ˈlɨmˈˆ. 	 Issi issi asai wurssetta wodiyan ammanuwaa agganaagaa Geeshsha Ayyaanai qoncciyan yootiis. Eti worddo ayyaanatuyyo azazettana; qassi xalahetu timirttiyaa kaallana.


Co̱ˈ fɨ́ɨmˊbingˈ i̱ nijalíingˉ i̱ nijmɨgóoˋ jo̱ nijíñˈˉ: “Jneab˜ i̱ dseaˋ i̱ sɨjeengˇnaˈ do i̱ nicá̱ˋ nifɨˊ quíiˉnaˈ”; jo̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ nilíˈrˋ i̱ nilɨgøøngˋ. 	 Aissi giikko, daro asati ta sunttan, 'Taani Kiristtoosa' yaagiiddi yaana; yiidi daro asaa balettana.


Jo̱baˈ canaangˋ i̱ dseaˋ seaˋ cuuˉ do áiñˈˋ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: “Teaa˜ Abraham, fɨ́ɨˉ güɨlíinˈˋ jnea˜ jo̱ síingˋgo̱ Lázaro faˈ nicuǿˈrˉ jnea˜ capíˈˆ jmɨɨˋ, co̱ˈ nilɨˈleaˋ nisɨ́ˈˋɨ, co̱ˈ dsíngˈˉ quie̱e̱ˉ iihuɨ́ɨˊ e fɨˊ ni˜ jɨˋ la.” 	 “Ba qaalaa xoqqu oottidi, 'Ta aawau Abrahaamaa, tana maara. Taani ha tamaa lacuwan paxa kaa7ettiyo gishshau, ba kushiyaa biradhdhiyaa xeeraa haattan yeddidi, yiidi ta inxxarssaa irxxissanau Al77aazara taakko yeddarkkii' yaagiis.


Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ dseaˋ i̱ teáangˉ do quiáˈˉ Paaˉ jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —¿Su lanab fɨˈˊ dseaˋ mogui˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ fii˜ jmidseaˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ? 	 PHauloosa matan eqqidaageeti a, “Neeni Xoossaa qeese ubbatu halaqaa cayai?” yaagidosona.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ catóˈˊ e cacuøˈˊ Jesús ta˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ guitúungˋ do quiáˈrˉ, jo̱baˈ cangóˉbre e cangoˈerˊ jo̱guɨ e cangoguiarˇ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ jaléˈˋ fɨɨˋ e téeˈ˜ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea. 	 Yesuusi ba tammanne naa77u erissiyo ashkkarata azaziyoogaa polido wode, hegaappe denddidi, katamatun tamaarissanaunne yootanau biis.


Jo̱ dsʉˈ Jesús jaˋ cajmɨˈgórˋ lají̱i̱ˈ˜ e cajíngˈˉ i̱ dseaˋ do, jo̱ lalab casɨ́ˈrˉ i̱ fii˜ i̱ néeˊ ni˜ e guáˈˉ do: —Jaˋ fǿønˈ˜, Jairo, lɨco̱ˈ jáˈˉ güɨlíinˈˋ júuˆ quiéˉe. 	 SHin Yesuusi eti giyoogaa siyidi, Aihuda woosa keettaa halaqaa, “Ammano xalaalaa ammanappe attin, yayyoppa” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caˈeˊguɨ Jesús e júuˆ la jo̱ cajíñˈˉ: —Güɨtáangˈ˜naˈ fɨˊ oˈnʉ́ˆ e dsʉʉˋ. Dsʉco̱ˈ e fɨˊ oˈnʉ́ˆ e úˋ có̱o̱ˈ˜guɨ fɨˊ guiáˈˆ fɨˊ e úˋ, fɨˊ jo̱b lɨ˜ dsitáangˈ˜ fɨ́ɨngˊguɨ dseaˋ i̱ nɨteáangˈ˜ fɨˊ e ngolíingˋ fɨˊ lɨ˜ ˈlɨˈˆ; 	 “Un77o penggiyaara gelite. Aissi giikko, bashshau efiya penggee aaho; ogeekka woggaa. Hegaara geliya asaikka daro.


’Jo̱ uíiˈ˜ jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e jaˋ jmeeˉnaˈ fɨˈíˆ uii˜ quiáˈˉ jaléˈˋ e uˈˆ cøˈˆnaˈ e laco̱ˈ cuøˊ e seengˋnaˈ, o̱ˈguɨ quiáˈˉ jaléˈˋ sɨ̱́ˈˋnaˈ cajo̱. Co̱ˈ eáangˊguɨ laniingˉ e seengˋ dseaˋ laco̱ˈguɨ jaléˈˋ e gøˈrˊ do, jo̱guɨ eáangˊguɨ laniingˉ ngúuˊ táaiñˋ cajo̱ laco̱ˈguɨ jaléˈˋ sɨ̱ˈrˆ e quiˈrˊ. 	 “Hegaa gishshau, taani intteyyo odais; intte paxa de7anau maanabaassinne uyanabaassi, woi intte bollau maayanabaassi hirggoppite; shemppoi qumappe aadhdhennee? Qassi bollai maayoppe aadhdhennee?


Jo̱baˈ majméˆnaaˈ lajo̱, co̱ˈ Fidiéeˇ quíˉiiˈ lɨ́ɨiñˊ lafaˈ co̱o̱ˋ jɨˋ e íingˉ conguiaˊ lajaléˈˋ. 	 Aissi giikko, nu Xoossai tumu bashshiya tama.


Jo̱baˈ cañíiˋ Saulo quiáˈˉ i̱ guicaféˈˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —¿I̱˜ ˈnʉˋ, Fíiˋi? Jo̱ cañíiˋtu̱ i̱ guicaféˈˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Jneab˜ Jesús i̱ ngɨˋ ˈnʉˋ jmáanˈ˜ gaˋ lana, jo̱ jaˋ ta˜ íingˆ quíiˈˉ e jmooˈˋ lajo̱, co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ eáangˊguɨ jmáangˈ˜ uǿøˊbaˈ e jmooˈˋ lajo̱. 	 Saa7ooli, “Ta Godau, neeni oonee?” yaagidi oichchiis. Oichchin, “Taani neeni waissiyo Yesuusa. Boorai bana caddiya xam77aa qakkiyoogaadan, neeni qakkikko, nena qohaasa” yaagiis.


Jo̱ Fidiéebˇ nicuǿˉ jial niˈɨ́ˉ dsíiˊ jaléngˈˋ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ do e laco̱ˈ nijmitir˜ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Fidiéeˇ e nijméiñˈˉ do, jo̱ røøbˋ nisɨ́ngˉ jaléngˈˋ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ do e laco̱ˈ nija̱ˈrˊ i̱ jóˈˋ dséeˉ do lají̱i̱ˈ˜ ta˜ óorˋ cartɨˊ nilɨti˜ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e nɨcajíngˈˉ Fidiéeˇ. 	 Aissi giikko, Xoossaa qaalai tumattana gakkanaashin, eta qofai issuwaa gidanaadan, eti bantta haariyo wolqqaa do7aayyo immanaadaaninne Xoossai qoppidoogaa eti oottanaadan, eta wozanan Xoossai amuwaa wottiis.


Co̱ˈ mɨ˜ cataang˜ jneaˈˆ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ, cacuǿøˆbaaˈ ˈnʉ́ˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e júuˆ la e féˈˋ lala: Doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ jaˋ iing˜ jméˉ ta˜, jaˋ cuǿˈˆnaˈr e nidǿˈrˉ. 	 Aissi giikko, nuuni harai atto inttenaara de7iiddikka, “Oottanau koyenna urai ooninne mooppo” yaagidi inttena azazida.


Dseaˋ rúˈˋnaaˈ, ˈneáamˋ Fidiéeˇ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱guɨ nɨne˜bɨ́ɨˈ e íˋbre dseaˋ caguíñˈˋ ˈnʉ́ˈˋ e nɨlɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈrˉ. 	 Nu ishatoo, Xoossai inttena siiqiyoogaanne inttena babaa oottanau dooridoogaa nuuni eroos.


Jo̱ jmɨˈǿngˈˋ yaang˜naˈ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e cangɨ́ɨngˋnaˈ e cacuøˈˊ Fidiéeˇ ˈnʉ́ˈˋ e laco̱ˈ jaˋ nicá̱ˆnaˈ fɨˊ gaˋ mɨ˜ iing˜ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ jmɨgǿøiñˋ ˈnʉ́ˈˋ, lafaˈ jaangˋ ˈléeˉ quie̱ˊbre có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e jmɨˈǿngˈˋ ˈñiaˈrˊ mɨ˜ dséerˊ jee˜ ˈniiˋ. 	 Xalahee halaqaa iita cimuwaa teqqanau intte danddayana mala, Xoossai intteyyo immiyo ollaa maayo ubbaa maayite.


Jo̱ caˈuøømˋ i̱ dseaˋ guitúungˋ do mɨ˜ cangoyúungˈ˜ e caˈíñˈˋ jaléˈˋ ta˜ nijmérˉ, jo̱ cangolíimˆbre fɨˊ jaléˈˋ fɨɨˋ e guiarˊ jaléˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ quiáˈˉ jial laangˋ dseaˋ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ, jo̱guɨ jmiˈleáamˉbɨr cajo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ. 	 Erissiyo ashkkarati biidi, qeeri katama ubban Xoossaa qaalaa yootiiddinne harggiya asaa ubbasan pattiiddi yuuyoosona.


Jo̱ i̱ ángel do caquiʉˈˊbre e huɨɨngˋ jǿˈˆ do có̱o̱ˈ˜ e ñíˆ hoz e ˈméˉ do, jo̱ catóˈrˋ co̱o̱ˋ lɨ˜ catóˈrˋ, jo̱ fɨˊ jo̱b lɨ˜ niyé̱e̱ˈˉ do, jo̱ e la guǿngˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e iihuɨ́ɨˊ sóongˆ e nicuǿˈˉ Fidiéeˇ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. 	 He kiitanchchai ba baacaa sa7aa yeddidi, sa7an de7iya woiniyaappe mor77iyaa qanxxiis; qanxxidi Xoossaa gita hanqquwaa he woiniyaa gum77iyoosan yeggiis.


Jo̱ eáamˊ ˈnéˉ eeˉnaˈ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈr˜, jo̱guɨ ˈnéˉ jmiˈneáangˋnaˈre quiáˈˉ jaléˈˋ e ta˜ e jmóorˋ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱ güɨlɨseemˋbaˈ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ. 	 Eti oottiyo oosuwaa gishshau, eta keehi bonchchitenne siiqite. Issoi issuwaara sarotettan de7ite.


Jo̱ casɨ́ˈˉ Jesús i̱ Tʉ́ˆ Simón do lana e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jmóorˋ júuˆ jial nijúungˉ dseaˋ do mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ lajo̱, jo̱guɨ nidsingɨ́ɨiñˈˉ do lajo̱ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nijmɨˈgóˋ dseaˋ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ e ˈmóˉ quiáˈrˉ do. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cajíngˈˉguɨ Jesús casɨ́ˈrˉ Tʉ́ˆ Simón: —¡Jaˋ güɨhuíinˈˉ có̱o̱ˈ˜ jnea˜! 	 Yesuusi hegaa PHeexiroosi ai mala haiquwaa haiqqidi, Xoossaa bonchchissanaakkonne erissanau giis; qassi hegaa giidoogaappe guyyiyan, Yesuusi PHeexiroosa, “Tana kaalla” yaagiis.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, e dseángˈˉ lajamˈˆ nɨta˜ dsiiˉ e jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ e nijmɨˈnángˋ jneaa˜aaˈ e eáangˊ ˈneáangˋ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ; co̱ˈ jaˋ quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ jméˉ lajo̱ ˈmóˉ, o̱ˈguɨ jaléˈˋ e dsingɨ́ɨngˉnaaˈ lajeeˇ se̱e̱ˉnaaˈ, o̱ˈguɨ jaléngˈˋ ángeles quiáˈˉ Fidiéeˇ, o̱ˈguɨ jaléˈˋ guíˋ e íiˊ fɨˊ guiáˈˆ güíˋ, o̱ˈguɨ jaléˈˋ e dsingɨ́ɨˉnaaˈ lajeeˇ lana o̱si lɨ˜ dséˆguɨ é, o̱ˈguɨ jaléˈˋ e seaˋ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ, o̱ˈguɨ jaléˈˋ e seaˋ fɨˊ nʉ́ˈˉ uǿˉ, o̱ˈguɨ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ e cajméeˋ Fidiéeˇ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ. Co̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ jaˋ cuǿøngˋ faˈ e nijméˉ e niˈnángˋnaaˈ e eáangˊ ˈneáangˋ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ. Jo̱ e jo̱ nɨcajmɨtar˜ dsiˋnaaˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Aissi giikko, haiqo gidin, de7o gidin, kiitanchchata gidin, haariyaageeta gidin, ha77i de7iyaagaa gidin, sinttappe yaanaagaa gidin, wolqqaamata gidin, bolla saluwaa gidin, garssa sa7aa gidin, ai mereta gidinkka, Kiristtoos Yesuusan de7iya Xoossaa siiquwaappe nuna shaakkanau danddayennaagaa taani eraas.


Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ jo̱, cajíngˈˉguɨ Jesús casɨ́ˈrˉ Tʉ́ˆ Simón: —Simón, Simón, lana nɨcamɨ́ɨngˋ Satanás ˈnʉ́ˈˋ e niguiaˋ jiˈrˊ ˈnʉ́ˈˋ lafaˈ mɨ˜ jɨˈˊ dseaˋ quiˊ cuɨˈieeˋ. 	 Godai, “Simoonaa, Simoonaa, akeeka; asai gisttiyaa harqqiyoogaadan, Seexaanai inttena harqqanau Xoossaa woossin, Xoossai ero giis.


Jo̱baˈ lana dseángˈˉ nɨtab˜ dsiˋnaaˈ e jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ o̱ˈguɨ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ cuǿøngˋ líˋ jníngˉ quíˉiiˈ e ˈneáangˋ Dseaˋ Jmáangˉ jneaa˜aaˈ nañiˊ faˈ e íingˈ˜naaˈ iihuɨ́ɨˊ o̱si e huɨ́ɨngˊ dsijéeˊ quíˉiiˈ é, o̱si e jmángˈˋ dseaˋ jneaa˜aaˈ gaˋ dsʉˈ uíiˈ˜ e lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ é, o̱si e jaˋ ˈgaˈˊ lɨˊ seaˋ e quieeˇnaaˈ é, o̱si e nijngámˈˉbɨ dseaˋ jneaa˜aaˈ é. Jo̱ lajaléˈˋ e na jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ cuǿøngˋ líˋ jníngˉ e ˈneáangˋ Dseaˋ Jmáangˉ jneaa˜aaˈ. 	 Simmi nuna Kiristtoosa siiquwaappe shaakkanai oonee? Waayee woi tuggai woi yedetai woi koshai woi kalloi woi yashshai woi olai nuna shaakkanee?


Jo̱baˈ i̱ dseañʉˈˋ i̱ catɨ́ˋ tú̱ˉ do cacúmˈˋ guóorˋ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseamɨ́ˋ ˈnɨ́ɨˉ do, jo̱ lajo̱b cajo̱ cajúmˉbre jo̱ jí̱i̱ˈ˜ camɨ́ɨngˈ˜ jó̱o̱rˊ jaˋ mɨˊ lɨˊ sémˋbɨ; jo̱ lajo̱b calɨ́ˉ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseañʉˈˋ i̱ catɨ́ˋ ˈnɨˊ do cajo̱. 	 Haiqqin naa77anttoi o aissiis; ikka na7a yelennan haiqqiis; heezzanttoikka hegaadan haniis.


Jo̱ mɨ˜ cadséngˉ e jmɨɨ˜ do, jo̱ cangolíimˋtu̱r lajaléiñˈˋ do fɨˊ Nazaret, 	 Paasikaa gallassaa bonchchiyo wodee wurin, eti guyye bantta soo simuwaa doommidosona; shin Yesuusi so asai erennan Yerusalaamen attiis.


Co̱ˈ song Fidiéeˇ jaˋ ɨ́ɨrˋ ˈgooˋ quíiˉnaˈ mɨ˜ ˈnéˉ lajo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jmóorˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ jó̱o̱rˊ, jo̱baˈ cuǿøngˋ feˇeeˈ jóng e jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ jaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseángˈˉ jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ jóng. 	 Naata ubbaa qaxxayiyoogaadan, inttena qaxxayennan yeggi bayikko, karen yelettidaageeta gideetappe attin, tumu naata gidekketa.


Jo̱baˈ cajíngˈˉ i̱ dseata˜ do cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ fɨɨˋ: —¿I̱˜ dseaˋ iing˜ ˈnʉ́ˈˋ e nilaanˉ? ¿Su Jesús Barrabás o̱faˈ Jesús i̱ siiˋ Dseaˋ Jmáangˉ dob é? 	 Hegaa gishshau, daro asai issisaa shiiqidaashin PHilaaxoosi, “Taani intteyyo Barbbaana birshshooyye, woi Kiristtoosa giyo Yesuusa birshshoo?” yaagidi asaa oichchiis.


Dseaˋ rúˈˋnaaˈ i̱ lafaˈ jó̱o̱ˋo̱, ˈnʉ́ˈˋ seengˋnaˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ jaˋ mɨˊ calɨˈˊ i̱ dseaˋ i̱ ngɨˊ ta˜ jmɨgóoˋ do faˈ nɨcajmɨgǿøiñˋ ˈnʉ́ˈˋ; dsʉco̱ˈ ˈgøngˈˊguɨ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e seengˋ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ laco̱ˈguɨ bíˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ quijgeáangˋ jee˜ dseaˋ i̱ jaˋ cuíingˋ Fidiéeˇ. 	 Ta naatoo, intte Xoossaageeta; intte giddon de7iya Geeshsha Ayyaanai ha sa7an de7iya ayyaanaappe daro wolqqaamiyo gishshau, hananabaa yootiya worddota intte xoonideta.


Jo̱ jnea˜ ɨˊ dsiiˉ e jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ e quíingˊ e niingˉguɨ eáangˊ laco̱ˈ e quíingˊ e lɨcuíingˋguɨ́ɨ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱ jaléˈˋ e lamɨ˜ ɨˊ dsiiˉ e eáamˊ quíingˊ quiéˉe do, dseángˈˉ joˋ e ta˜ íingˆ quiéˉe lana, co̱ˈ lafaˈ quibˊ calɨ́ˉ; dsʉco̱ˈ niingˉguɨ eáangˊ quiéˉe e nilɨcuíingˋguɨ́ɨ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ 	 Tumakka, hegeetu xalaala gidenna; taani ta Godaa Kiristtoos Yesuusa eriyoogee ubbabaappe keehi aadhdhiyo gishshau, ubbabaa tana mulekka go77ennabaadan qoodaas; taani a gishshau ubbabaa yegga bayaas. Kiristtoosa demmanaunne aara de7anau ubbabaa wora olidobaadan qoodais; taani higgiyaayyo azazettada demmiyo ta huuphe xillotetti taayyo baawa. Kiristtoosa ammanin, Xoossai immiyo xillotettai, ammanuwan Xoossaa matappe yiya xillotettai tau ha77i de7ees.


Jo̱ e labaˈ ˈnéˉ cajo̱ e contøøngˉ ˈnéˉ jméeˆnaˈ e niˈeeˉnaˈ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ jo̱guɨ e nijmɨcó̱o̱ˈˇnaˈr có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e seaˋ quíiˉnaˈ; dsʉˈ jaléˈˋ e nabaˈ lɨ́ɨˊ lafaˈ e feáˈˉ e nijí̱i̱ˈ˜naˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ e laco̱ˈ cuøˊ e iáangˋ dsíirˊ. 	 Lo77obaa oottiyoogaanne issoi issuwaa maaddiyoogaa dogoppite. Aissi giikko, Xoossaa ufaissiyaagee hegaa mala yarshshuwaa.


Jo̱guɨ cajo̱ seengˋ jaangˋ dseañʉˈˋ dseaˋ dséeˈ˜ i̱ siiˋ Lázaro i̱ tiñíingˉ eáangˊ i̱ lɨ́ɨngˊ ˈmiˈˊ latøøngˉ. Jo̱ laco̱o̱ˋ jmɨɨ˜ guaˋ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do fɨˊ oˈnʉ́ˆ quiáˈˉ i̱ dseaˋ seaˋ cuuˉ do 	 Al77aazara giyo masunxxida issi hiyyeesai, dure bitanee miyo masoofiyaappe sa7an wodhdhiya suuppa qumaa maanau amottidi, duriyaa penggen zin77ees. Harai atto kanatikka yiidi, a masunttaa laaccoosona.


¡Jo̱ dseángˈˉ eáamˊ gaˋ niˈíˋ føˈˊ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ røøngˋ dseeˉ mɨ˜ nɨˈɨ́ˉ Fidiéeˇ i̱ seengˋ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜ íˈˋ quiáˈrˉ! 	 De7o Xoossaa kushiyan kunddanaagee daro yashshiyaabaa.


jo̱guɨ jaˋ iiñ˜ e ningáiñˈˋ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ e guiʉ́ˉ, o̱ˈguɨ jmitir˜ jaléˈˋ júuˆ e féˈrˋ, jo̱guɨ jaˋ ˈneáaiñˋ jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ, jo̱guɨ jaˋ tɨɨiñˋ íiñˉ dseeˉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ o̱ˈguɨ fɨˈˋ lɨ́ɨiñˉ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ rúiñˈˋ cajo̱. 	 kaushshata, caaquwaa polennaageeta, siiqoi bainnaageetanne haratussi qarettennaageeta.


Dsʉˈ jnea˜guɨ lɨ́nˉn e jaˋ e mɨˊ ˈléerˊ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ faˈ e dsi˜ íˈˋ e nijúuiñˉ. Jo̱ ˈñiaˈˊguɨr nɨcamɨrˊ e i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ dseaˋ guiing˜ fɨˊ Romabingˈ i̱ niquidsiˊ íˈˋ quiáˈrˉ, jo̱baˈ nɨcaˈɨ́ˋ dsiiˉ e fɨˊ jo̱b niguiéenˈ˜nre. 	 SHin i ainne haiqossi bessiyaabaa oottidobaa taani demmabeikke; i ba huuphen, 'Augisxxoosi Qeesaari tabaa pirddo yaagada oichchais' giido gishshau, Qeesaarakko a yeddanau ta qofaa qachchaas.


Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b casaiñˈˉ Jesús, jo̱ catǿrˉ dseaˋ do fɨˊ quiáˈˉ i̱ jmidseaˋ laniingˉ quiáˈˉ dseaˋ Israel. Jo̱ huíimˉ ngangˈˊ Tʉ́ˆ Simón e tɨˈleáaiñˊ laco̱ˈ ngolíingˋ i̱ dseaˋ do e téerˋ Jesús. 	 Yesuusa qachchidi, qeese ubbatu halaqaa soo ekki efiidosona. Qassi PHeexiroosi haahuwan kaalliis.


Jo̱ cajíngˈˉguɨ i̱ Juan do lala cajo̱: —Co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ camóˉ jnea˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e cajgóˉ fɨˊ ñifɨ́ˉ jo̱ caje̱ˊ fɨˊ yʉ́ˈˆ gui˜ Jesús e lɨɨng˜ jaangˋ mee˜. 	 Yohaannisi hagaadan yaagidi markkattiis; “Geeshsha Ayyaanai saluwaappe haraphphedan wodhdhishiininne a bolli uttishin, taani be7aas.


Jo̱ nifɨbˊ casíiñˋ dseaˋ quiáˈrˉ i̱ cangojméeˆ quijí̱ˉ lɨ˜ nijé̱rˉ lajeeˇ uǿøˋ. Jo̱ cangolíingˆ i̱ dseaˋ do fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ píˈˆ e néeˊ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Samaria. 	 Qassi ba kiittiyoogeeta baappe sinttau kiittiis; kiittin eti ayyo ubbabaa giigissanau, Samaariyaa biittan de7iya issi qeeri katamaa biidosona.


Jo̱ nɨñíbˆ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱guɨ nɨñiˊbɨ Fidiéeˇ cajo̱, e eáamˊ guiʉ́ˉ nɨcaˈeeˉnaaˈ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ jaˋ jmooˉnaaˈ gaˋ có̱o̱ˈ˜ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱guɨ lajaléˈˋbaˈ e nɨcajmóˆnaaˈ dseángˈˉ nɨcajmóˆnaaˈ røøˋ laco̱ˈ sɨˈíbˆ, jo̱guɨ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ dseeˉ jaˋ cuǿøngˋ cuǿˈˉ dseaˋ jneaˈˆ. 	 Nu de7oi intte matan, ammaniyaageetu matan, geeshsha, xillonne borettennaagaa gidiyoogau intte markka; qassi Xoossaikka markka.


Jo̱ caféˈˋguɨ Jesús co̱o̱ˋguɨ júuˆ jáˈˉ e lafaˈ júuˆ cuento jo̱ cajíñˈˉ lala: —Jo̱ mɨ˜ Fidiéeˇ quie̱rˊ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ, lɨ́ɨˊ laco̱ˈ mɨ˜ jaangˋ dseaˋ fii˜ co̱o̱ˋ uǿˉ lɨ˜ sɨjneaˇ mɨ́ˈˆ huɨɨngˋ jǿˈˆ, jo̱ i̱ dseaˋ íˋ cagüɨˈɨ́ɨrˊ co̱o̱ˋ ya̱ˈˊ e laˈeeˋ e cangoˈnéeiñˆ dseaˋ ˈléengˈ˜ i̱ nijméˉ ta˜ quiáˈˉ e mɨ́ˈˆ huɨɨngˋ jǿˈˆ do. 	 “Saluwaa kawotettai woiniyaa giyo turaa gidduwaa oosanchchata keraa ootissanau, maallado guuraara kiyida woiniyaa turaa godaa milatees.


Jo̱guɨ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ cuøˈˊ ˈnʉ́ˈˋ faˈ lab co̱o̱ˋ vas jmɨɨˋ uíiˈ˜ e ˈnʉ́ˈˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiéˉe, jo̱baˈ jnea˜ jmɨtaaˉ óoˊnaˈ e seabˋ guiéeˆ quiáˈrˉ mɨ˜ nitɨ́ˉ fɨˊ jmɨgüíˋ co̱o̱ˋ. 	 Taani intteyyo tumaa odais; intte taageeta Kiristtoosaageeta gidiyo gishshau, ooninne intteyyo ta sunttan bule haatta uyanau immikkokka, ba woituwaa ekkana.


Jo̱ guicanʉ́ˈˋ co̱o̱ˋ luu˜ e jáaˊ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ e guicajíngˈˉ lala: —ˈNʉbˋ Jó̱o̱ˋo̱ i̱ ˈneáanˋn eáangˊ; jo̱ eáamˊ iáangˋ dsiiˉ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉˋ. 	 Qassi saluwaappe, “Taani siiqiyo ta Na7ai nena; tana nebai ufaissees” yaagiya qaalai yiis.


Co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ dseeˉ e jmóorˋ quiáiñˈˉ e quiáˈˉ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e jáˈˉ lɨ́ɨiñˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ quiáˈrˉ, jo̱guɨ quiáˈˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Jesús i̱ nɨcajúngˉ do jo̱guɨ féˈrˋ e jí̱ˈˋbiñˈ do. 	 SHin eti bantta ammanobaanne PHauloosi, 'Paxa de7ees' giyo haiqqida issi Yesuusa geetettiya bitaniyaabaa aara palamettoosona.


Co̱ˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ cuøˈˊ bíˋ yaang˜ e seeiñˋ røøˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ jo̱guɨ e jmɨcó̱o̱ˈ˜bɨguɨr jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ cajo̱ e laco̱ˈ lajɨɨmˋbre nilɨseeiñˋ lajo̱, jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋ nilíˈrˆ e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ guiúngˉ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. 	 Xillotettaa aifee sarotettaa oottiyaageeti sarotettan zerido zerettaappe beettiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, lajeeˇ e nʉ́ˈˉguɨ niˈíˋ Jesús fɨˊ e nidsérˉ fɨˊ iuuiñˉ, ladsifɨˊ ladob caguiéˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ cuí̱i̱ˋ, jo̱ casíˈrˋ uǿˉ jnir˜ fɨˊ quiniˇ dseaˋ do jo̱ cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do lala: —Tɨfaˈˊ i̱ guiʉ́ˉ dsíiˊ, ¿e˜ ˈnéˉ nijmee˜ jnea˜ e laco̱ˈ nilíˈˋi e nilɨseenˉ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜? 	 Yesuusi baanau kiyido wode, issi bitanee woxxiiddi yiidi, a sinttan gulbbatidi, “Lo77o tamaarissiyaagoo, merinaa de7uwaa laattanau taani ai oottoo?” yaagidi a oichchiis.


Jo̱ dsʉˈ uíiˈ˜ e ˈnʉ́ˈˋ iing˜naˈ ñíˆnaˈ røøˋ e su jáˈˆ e féˈˋ Dseaˋ Jmáangˉ laˈeáangˊ jnea˜, jo̱baˈ dseángˈˉ niˈéeˆbaa ˈnʉ́ˈˋ e lajo̱b lɨ́ɨˊ. Jo̱ Dseaˋ Jmáamˉ jaˋ ua˜ lɨ́ɨiñˊ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e jmóorˋ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ, co̱ˈ jmijnéemˋbre jial tíiˊ ˈgøiñˈˊ. 	 Aissi giikko, Kiristtoosi ta baggaara haasayiyoogaa erissiyaabaa intte koyeeta. I inttenaara haasayiyo wode wolqqaama gidiyoogaappe attin, intte giddon daafuranchcha gidenna;


¡Co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ ɨˊ óoˊnaˈ e dseángˈˉ ˈnéˉ e sɨtáangˆnaˈ táˈˉ co̱o̱ˋ ˈléˈˋ, jo̱ lajo̱baˈ nilɨñiˊ dseaˋ i̱˜ dseángˈˉ lajangˈˆ lɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ! 	 Aissi giikko, intte matan ammanettidaageeti beettana mala, intte giddonkka qassi shaahoi de7anau bessees.


Dsʉˈ o̱ˈ lajo̱, co̱ˈ lalab féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ lɨ˜ féˈˋ jaangˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ dseaˋ jmɨgüíˋ: Fidiéeˇ, ¿e˜ lɨ́ɨngˊ dseaˋ jmɨgüíˋ e laco̱ˈ eáangˊ iinˈ˜ e nijmɨcó̱o̱ˈˇre?, jo̱guɨ ¿e˜ lɨ́ɨngˊ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ e laco̱ˈ ninéˉ níˈˆre? 	 SHin Xoossaa maxaafai issisan hagaadan yaagees; “Xoossau, neeni asabaa qoppanau asi aibee? Woi neeni ayyo hirgganau i aibee?


Jo̱ lajeeˇ jo̱, sɨjeengˇnaaˈ e nitɨ́ˉ e jmɨɨ˜ iáangˋ dsíiˊ mɨ˜ nijáaˊtu̱ fɨˊ jmɨgüíˋ la Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ lɨ́ɨngˊ Fidiéeˇ i̱ láangˋ jneaa˜aaˈ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉiiˈ. Jo̱ mɨ˜ nijáarˊ, jo̱guɨbaˈ nijnéngˉ jial dseángˈˉ jloˈˆ e jaˋ cǿøngˋ có̱o̱ˈ˜ lɨ́ɨiñˊ. 	 Nuuni nu gita Xoossai, nuna ashshiya Yesuus Kiristtoosi beettana giido anjjettida bonchcho gallassaa naagoos.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ Tʉ́ˆ Simón jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Jaˋ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉˋ, Tʉ́ˆ Simón, e jí̱i̱ˈ˜ guiéˉ néeˈ˜, co̱ˈ cartɨˊ setenta ya̱ˈˊ siete néeˈ˜ ˈnéˉ íinˈ˜ dseeˉ quiáˈˉ i̱ dseaˋ rúnˈˋ do song li˜ ˈnéˉ lajo̱. 	 Yesuusi zaaridi a, “CHii, taani nena laappun tammutoo laappuntto gaisippe attin, laappuntto giikke.


mɨ˜ cangɨ́ˋ e cacuǿøiñˋ dseaˋ do e cajúiñˈˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ uíiˈ˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉiiˈ. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cajmijí̱ˈˊtu̱r Dseaˋ Jmáangˉ e laco̱ˈ laˈeáangˊ íˋ cajméerˋ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ e nɨlɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ. 	 Xoossai a nu nagaraa gishshau, haiquwau aattidi immin, i nuna xillissanau haiquwaappe denddiis.


Jo̱ lajo̱b mɨ˜ caje̱ˊ Saulo fɨˊ Jerusalén, jo̱ co̱lɨɨm˜ canaaiñˋ ngɨrˊ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ neáangˊ fɨˊ jo̱. 	 Saa7ooli Yerusalaamen yuuyiiddinne Godaa Yesuusa sunttan yayyennan qaalaa yootiiddi, Yesuusi kiittidoogeetuura issippe de7iis.


jo̱baˈ lalab cajíngˈˉ jaléngˈˋ i̱ rúngˈˋ Jesús do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Jaˋ guiingˇ já̱ˈˆ fɨˊ la, jo̱ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Judeab guóˈˆ, jo̱ lajo̱baˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ tɨˊ dsíiˊ núuˋ júuˆ quíiˈˉ i̱ seengˋ fɨˊ jo̱ nijǿørˉ jaléˈˋ e quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ jmooˈˋ. 	 Hegaa gishshau, Yesuusa ishantti a, “Ne erissiyo ashkkarati neeni oottiyoogaa be7ana mala, hagaappe denddada Yihudaa biitti ba.


Jo̱guɨ cajgiáamˉbre uǿˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ óoˋ ta˜ ñíiˊ, jo̱guɨ yʉ́bˈˆ caseáiñˈˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ jmɨcǿøngˈˇ yaang˜. 	 Kawota kawotettaappe duge wottidi, ziqqan de7iyaageeta xoqqu oottiis.


Jo̱ dsʉˈ ˈnʉ́ˈˋguɨ, mɨ˜ jmooˋnaˈ ayuno, rú̱u̱ˈ˜naˈ níˆnaˈ jo̱guɨ jmeáangˈ˜naˈ guiʉ́ˉ yaang˜naˈ, 	 “SHin intte xoomiyo wode, intte Aawai intte xoomiyoogaa eranaappe attin, asi erenna mala, intte som77uwaa meeccite; intte huuphiyaakka tiyettite; yaatikko, geeman de7iya intte Aawai intte oottiyoogaa geeman be7idi, intteyyo qoncciyan immana.


Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ lado, jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ Gadara do camɨˈrˊ jmɨˈeeˇ Jesús e nigüɨˈɨ́ɨbˊ dseaˋ do e fɨˊ lɨ˜ táaiñˈˋ do, co̱ˈ dsíngˈˉ ˈgóˈˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do. Jo̱ mɨ˜ cajíngˈˉ i̱ dseaˋ do lado, jo̱ dsifɨˊ ladob caˈíˉtu̱ Jesús dsíiˊ e móoˊ do, jo̱ caˈírˉ fɨˊ e nidsémˈˉtu̱r fɨˊ Galilea. 	 Gerggesenoona biittan de7iya asai ubbai daro yayyido gishshau, bantta matappe baana mala, Yesuusa woossidosona. Yesuusi wolwoluwan gelidi simmiis.


Jo̱guɨ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ íˆ jnɨ́ˆ e lɨ˜ teáangˈ˜ i̱ joˈseˈˋ do, náaˊbre oˈiáˋ e laco̱ˈ ningɨ́ngˉ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ íˆ guiʉ́ˉ i̱ joˈseˈˋ do. Jo̱ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ íˆ guiʉ́ˉ i̱ joˈseˈˋ do nitǿˈrˋ lajaangˋ lajaangˋ i̱ joˈseˈˋ do quiáˈrˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ la siiñˈˋ do, jo̱ jaléngˈˋ i̱ joˈseˈˋ do nɨcuíiˋbreˈ luu˜ i̱ fii˜reˈ do. Jo̱ i̱ fii˜reˈ do uǿømˋbre i̱ joˈseˈˋ do e laco̱ˈ dsijéengˊneiñˈ fɨˊ jee˜ móˈˋ. 	 Penggiyaa naagiyaagee au penggiyaa dooyees; dorssatikka a qaalaa siyana; i ba dorssata eta sunttan sunttan xeesidi, kare kaalettana.


Co̱ˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ cuíingˋ Dseaˋ Jmáangˉ lɨ́ɨiñˊ la lɨ́ɨngˊ dseaˋ i̱ sɨjlɨ́ɨˆ jminiˇ mɨ˜ uǿøˋ, jo̱guɨ jmóorˋ ta˜ ɨ̱́ˈˋ mɨ˜ uǿøˋ cajo̱. 	 Aissi giikko, xiskkiyaageeti qammi xiskkoosona; mattottiyaageetikka qammi mattottoosona.


Jo̱baˈ nɨcamɨ́ɨˈ˜naaˈ Tito jmɨˈeeˇ e nisɨtɨ́ɨiñˊ lají̱i̱ˈ˜ e nɨcaseáangˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ e iáangˋ óoˊnaˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ e nɨcanaaiñˋ sɨtɨ́ɨiñˊ ie˜ lamɨ˜ jéengˊguɨ do. 	 Hegaa gishshau, nuuni ha lo77o oosuwaa doommida Tiitu gujji oottanaadaaninne inttena maaddidi, he oosuwaa polissanaadan a woossida.


Jo̱baˈ caquiʉˈˊ Jesús ta˜ i̱ dseañʉˈˋ do e jaˋ i̱i̱ˋ nisɨ́ˈrˋ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ lají̱i̱ˈ˜ e calɨ́ˉ do, jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ do jo̱ cajíñˈˉ lala: —Gua˜ jo̱ güɨjáangˈ˜ uøˈˊ fɨˊ quiniˇ jmidseaˋ quíˉiiˈ, jo̱guɨ ˈnéˉ lɨɨng˜ eeˋ co̱o̱ˋ nigüɨcá̱ˈˆ e quiáˈˉ e nicuǿˈˆ guiˈmáangˈˇ Fidiéeˇ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ ta˜ caquiʉˈˊ Moi˜. Jo̱baˈ i̱ jmidseaˋ do nijíñˈˉ e nɨcaˈláamˉbaˈ lají̱i̱ˈ˜ jmohuɨ́ɨˊ e lɨnˈˊ, jo̱ lajo̱b jaléngˈˋ dseaˋ ninírˋ e joˋ lɨnˈˊ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ. 	 Yesuusi a, “Hagaa oossinne yootoppa; shin qeesiyaakko baada ne bollaa a bessa; neeni geeshsha gididoogaa asaa erissanau Muusee azazidoogaadankka yarshshuwaa yarshsha” yaagiis.


Dsʉˈ Silas có̱o̱ˈ˜ Paaˉ có̱o̱ˈ˜ Bernabé dobɨ caje̱rˊ fɨˊ Antioquía; jo̱ fɨ́ɨmˊbɨ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ jiéngˈˋ caje̱ˊ có̱o̱ˈr˜ e guiaˊguɨr júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ jo̱. 	 SHin Sillaasee yaani attanau ba qofaa qachchiis.


Jo̱ mɨ˜ calɨñiˊ i̱ dseaˋ rúngˈˋ Jesús e jo̱, jo̱baˈ cangolíiñˆ e cangotéerˋ dseaˋ do ladsifɨˊ lado, co̱ˈ féˈrˋ e nɨngaamˋbiñˈ. 	 asai a, “Gooyees” giyo gishshau, a dabboti hegaa siyidi, a ekkanau biidosona.


Jo̱ dsʉˈ i̱ dseaˋ i̱ cangɨ́ɨngˋ e tɨɨiñˋ féˈrˋ jaléˈˋ e júuˆ e íñˈˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ jmóorˋ lajo̱ e laco̱ˈ jmɨcó̱o̱ˈr˜ e teáˋguɨ nisíngˈˉ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱guɨ e laco̱ˈ nicuǿˈˉreiñˈ bíˋ, jo̱guɨ cajo̱ e laco̱ˈ nijmitíiˈr˜ dsíiñˈˊ. 	 SHin hananabaa yootiyaagee asa maaddanau, zoranaunne minttettanau asassi haasayees.


Jo̱ e fɨˊ jo̱ seaˋ co̱o̱ˋ nifeˈˋ e lɨ́ɨˊ có̱o̱ˈ˜ layaang˜ cunéeˇ, jo̱ fɨˊ jo̱b lɨ˜ jɨ̱rˊ sʉ̱ˋ; jo̱ fɨˊ quiá̱ˈˉ jo̱b cajo̱ siˈˊ e guóoˊ e fɨˊ lɨ˜ téeˈ˜ júuˆ tɨguaˇ quiáˈˉ Fidiéeˇ e caráaiñˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ do, jo̱ e guóoˊ jo̱ sɨbéˈˋ dseˈˋ có̱o̱ˈ˜ layaang˜ cunéeˇ. Jo̱ e fɨˊ dsíiˊ guóoˊ do iʉ˜ co̱o̱ˋ dsʉʉˉ e lɨ́ɨˊ có̱o̱ˈ˜ layaang˜ cunéeˇ; jo̱ e fɨˊ dsíiˊ jo̱b lɨ˜ sɨˈmaˇ capíˈˆ e maná e cacuøˈˊ Fidiéeˇ jaléngˈˋ dseaˋ Israel mɨ˜ cangɨiñˈˊ do fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ quiʉ̱́ˋ. Jo̱ fɨˊ dsíiˊ guóoˊ jo̱b cajo̱ fɨˊ lɨ˜ sɨˈmaˇ e ˈmaˈuˇ quiáˈˉ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Aarón e caˈiéeˋtu̱ máˈˆ quiáˈˉ caléˈˋ catú̱ˉ; jo̱guɨ e fɨˊ dsíiˊ guóoˊ jo̱b cajo̱ lɨ˜ iʉ˜ e cu̱u̱˜ e lɨ˜ to̱o̱˜ júuˆ tɨguaˇ quiáˈˉ Fidiéeˇ e cacuørˊ malɨɨ˜guɨ do. 	 A giddon ixaanaa cuwayanau worqqappe oottido saaxineenne ubbasaara worqqan sheeshshido Maachchaa Taabootai de7ees. He Maachchaa Taabootan mannai de7iyo worqqa xaaroi, Aaroona xam77ai aacidaageenne qassi Muuse higgee xaafettido naa77u masettida shuchchati de7oosona.


Jo̱ dsʉˈ ˈnʉ́ˈˋguɨ, dseaˋ nɨlɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, joˋ seengˋnaˈ faˈ e jmitíˆguɨˈ lají̱i̱ˈ˜ e lɨ́ˋ óoˊnaˈ yaang˜naˈ, co̱ˈ lana nɨseengˋnaˈ e nɨjmooˋnaˈ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e nijméeˆnaˈ. Jo̱ lɨ́ɨˊ lajo̱, co̱ˈ seengˋ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱ i̱ dseaˋ i̱ seengˋ e jaˋ seengˋ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ có̱o̱ˈr˜, jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋ jaˋ lɨ́ɨiñˊ dseaˋ quiáˈˉ dseaˋ do jóng. 	 SHin Xoossaa Ayyaanai inttenan de7ikko, Geeshsha Ayyaanai giyoogaadan de7eetappe attin, intte asatettai koyiyoogaadan de7ekketa. SHin ooninne Kiristtoosa Ayyaanai bainnaagaa gidikko, he urai Kiristtoosabaa gidenna.


Co̱ˈ jnea˜, i̱ dseaˋ i̱ cajáˉ fɨˊ ñifɨ́ˉ e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, cagáˉa e laco̱ˈ nilaanˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ sɨˈíingˆ uíiˈ˜ dseeˉ quiáˈrˉ. 	 Aissi giikko, taani, Asa Na7ai, bayidaagaa ashshanau yaas.


Jo̱ malɨɨ˜guɨ lajo̱, mɨ˜ caguilíingˉ i̱ dseaˋ gángˉ do e fɨɨˋ lɨ˜ ngolíiñˉ do, jo̱ cajméeˋ Jesús e lafaˈ e ngóoˊbɨr tɨˊ lɨ˜ huí̱i̱ˆguɨ, 	 Eti bantta biyo qeeri katamaakko matishin, Yesuusi etassi haaho sohuwaa baanabaa milatiis;


Jo̱guɨ i̱ dseaˋ caguiaangˉguɨ do cajúmˉbre có̱o̱ˈ˜ e ñisʉ̱ˈˋ e iʉ˜ fɨˊ moˈooˉ i̱ dseaˋ i̱ guiing˜ fɨˊ mocóoˈ˜ i̱ cuea˜ teaangˋ do, jo̱ lajɨɨmˋ tusɨ̱́ɨ̱ˈ˜ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ tujlɨ́ɨˋ cajmɨˈóoˈ˜reˈ dseángˈˉ la guiúmˉ jaléˈˋ ngúuˊ táaiñˈˋ do. 	 Eta wotaaddarati paraa toggidaagaa doonaappe kiyiya bisuwan haiqqidosona. Kafo ubbati eta ashuwaappe banttau danddayido keenaa miidosona.


Jo̱ lajeeˇ jo̱b canaangˋ Saulo guiarˊ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ laco̱o̱ˋ guáˈˉ quiáˈˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel e té̱e̱ˉ fɨˊ Damasco, jo̱ sɨ́ˈrˋ jaléngˈˋ dseaˋ e i̱ dseaˋ góorˋ Jesús do lɨ́ɨngˊ i̱ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ camɨ́ɨngˈ˜ do. 	 Sohuwaara, “Yesuus Kiristtoosi Xoossaa Na7a” yaagidi, Aihuda woosa keettatun qaalaa yootiis.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ i̱ dseaˋ tiuungˉ do e dsíngˈˉ fɨ́ɨngˊ dseaˋ guijalíingˉ fɨˊ lɨ˜ guiiñ˜, jo̱ cajmɨngɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ i̱ ngɨ́ɨngˊ quiá̱ˈˉ do e˜guɨˈ calɨ́ˉ e jalíingˉ fɨ́ɨngˊ dseaˋ. 	 Uttidaagee daro asai aadhdhiyoogaa siyidi, “Hegee aibee?” yaagidi oichchiis.


Jo̱baˈ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangángˉ Jesús jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ, dsifɨˊ lalab casá̱ˈrˉ co̱o̱ˋ tú̱ˉ ˈnii˜ jo̱ catáiñˈˋ ˈmáangˈ˜ jo̱ có̱o̱ˈ˜ e jo̱b caˈuǿøiñˋ i̱ dseaˋ do co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ i̱ jóˈˋ núuˆ i̱ jéeiñˈˋ do e ˈnɨ́ɨiñˋ. Jo̱guɨ cajíimˋ Jesús jaléˈˋ mes˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ neáangˊ ta˜ jmɨsɨ́ɨngˉ cuuˉ do, jo̱ caguiábˈˉ e cuuˉ do fɨˊ ni˜ uǿˆ. 	 I golaa xurqqayyiyaa dooqqidi, eta ubbaa dorssaaranne miizzaara Beeta Maqidasiyaappe kare kessidi yedettiis. Miishshaa laammiyaageetu xaraphpheezaakka aatti yeggidi, eta miishshaa laaliis.


Jo̱baˈ lanaguɨ, røøbˋ nɨˈɨˊ dsiˋnaaˈ lajɨˋ tú̱ˉ íingˈ˜naaˈ do, co̱ˈ dseaˋ quiáˈˉ Fidiéebˇ nɨlɨ́ɨˊɨɨˈ; jo̱guɨ lana lafaˈ co̱o̱bˋ fɨɨˋ nɨlɨ́ɨˊɨɨˈ lajɨˋ tú̱ˉ íingˈ˜naaˈ. Co̱ˈ lanaguɨ laco̱ˈ co̱o̱bˋ fɨɨˋ nɨse̱e̱ˉnaaˈ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do, jo̱ laco̱ˈ dseaˋ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈˉ Fidiéebˇ nɨlɨ́ɨˊnaaˈ lana. 	 Simmi intte Aihuda gidenna asati hagaappe sinttau allaga woi imatta gidekketa; ha77i inttenne geeshshati issi biittaa asa; qassi Xoossaayyo intte so asa.


O̱si ¿jial tíiˊ cuǿøngˋ seaˋ líˋ quíˉ jaangˋ dseaˋ e laco̱ˈ nilíˈrˋ nitíiñˈ˜ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ é? 	 Issi urai ba shemppuwaa wozanau ai immana danddayii?


—Mɨ˜ jaangˋ dseaˋ i̱ cungˈˊ guóˋ tǿˈrˋ ˈnʉˋ fɨˊ quiáˈrˉ, jo̱ mɨ˜ niguieˈˊ quiáˈˉ i̱ dseaˋ íˋ, jaˋ jmeeˈˉ faˈ ningɨɨnˈ˜ e niníˈˆ lɨ˜ niingˉguɨ, co̱ˈ jialfaˈ caguiéˉ jaangˋ dseaˋ mɨ́ɨng˜ i̱ niingˉguɨ laco̱ˈ ˈnʉˋ fɨˊ quiáˈˉ i̱ dseaˋ do. 	 “Nena asi bullachchaa xeesikko, bonchcho sohuwan uttoppa. Neeppe bonchchettiya asi xeesettidaakkonne ooni erii?


Jo̱ lajɨɨngˋ i̱ dseaˋ seengˋ fɨˊ Atenas do có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jalíingˉ fɨˊ lɨ˜ jiéˈˋ i̱ neáangˊ fɨˊ do, contøømˉ tɨˊ dsíirˊ núurˋ jo̱guɨ sɨ́ɨiñˋ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ ˈmɨ́ɨˉ e quie̱ˊ lɨ́ˈˉ doñiˊ i̱i̱ˋ. 	 Ateena asai ubbainne hegan de7iya imattati oorattabaa haasayiiddinne siyiiddi pe7iyoogaappe attin, haraban pe7okkona.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseañʉˈˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —¿Jialɨˈˊ fɨˈˊ jnea˜ e guiʉ́ˉ dsiiˉ? Co̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ Fidiéebˇ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉbingˈ i̱ lɨ́ɨngˊ lajo̱. 	 Yesuusi zaaridi, “Tana aissi lo77o gai? Xoossaa xalaalaappe attin, hara lo77oi ooninne baawa;


Jo̱ casamˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do Jesús ladsifɨˊ lado jo̱ e ˈñúungˈ˜biñˈ do catǿrˉ. 	 He daro asai Yesuusa mintti oiqqiis.


Jo̱ malɨɨ˜guɨ eáangˊ calɨséngˋ jaangˋ dseaˋ i̱ calɨsíˋ Saíiˆ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱ íbˋ i̱ caféˈˋ uii˜ quiáˈˉ i̱ Juan do mɨ˜ cajíñˈˉ lala: Ngɨˊ jaangˋ dseaˋ i̱ féˈˋ teáˋ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ quiʉ̱́ˋ jo̱ féˈrˋ lala: “Jmeáangˈ˜naˈ guiʉ́ˉ fɨˊ jo̱guɨ nea˜naˈ condséeˊ, co̱ˈ lana tɨˊ lɨ˜ nijáabˊ Fíiˋnaaˈ.” Jo̱ jaléˈˋ e na cajíngˈˉ Saíiˆ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ do. 	 Aissi giikko, hananabaa yootiya Isiyaasi, Yohaannisabaa yootiiddi, “Issoi bazzon ba qaalaa xoqqu oottidi, 'Godaa ogiyaa giigissite. I hemettana loossuwaakka ayyo sitti oottite' giis” yaagiis.


Co̱ˈ mɨ˜ eeˋgo̱ iing˜naˈ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ, jo̱ mɨ˜ líˈˆnaˈ e jaˋ cuǿøngˋ nilíˈˋnaˈ e jo̱, jo̱baˈ jie˜ jaˋ nijngámˈˆbaˈ dseaˋ rúngˈˋnaˈ jóng. Jo̱guɨ eáamˊ dsihuɨ́ɨngˊnaˈ mɨ˜ eeˋgo̱ seaˋ quiáˈˉ dseaˋ rúngˈˋnaˈ, jo̱ dsʉco̱ˈ jaˋ líˈˋguɨˈ e jo̱, jo̱baˈ eáamˊ jmooˋnaˈ ˈniiˋ có̱o̱ˈr˜, ¿jáˆ jáˈˉ? Dsʉˈ jaˋ mɨˊ calɨˈˊnaˈ jaléˈˋ e iing˜naˈ do co̱ˈ jaˋ mɨˊ camɨ́ɨˈ˜naˈ Fidiéeˇ e nicuøˈrˊ ˈnʉ́ˈˋ e jo̱. 	 Intte amotteeta; shin demmekketa; hegaa gishshau woreeta. Mintti koyeeta; shin demmanau danddayekketa; hegaa gishshau, ooyetteetanne oletteeta. SHin Xoossaa woossenna gishshau, intte koyiyoobaa demmekketa.


’Jo̱ song ie˜ jo̱ nijmɨgǿøngˋ dseaˋ ˈnʉ́ˈˋ jo̱ nijíñˈˉ: “Jǿøˉ, i̱ lab i̱ dseaˋ i̱ sɨjeengˇnaˈ do i̱ nicá̱ˋ nifɨˊ quíiˉnaˈ”, o̱si “Jǿøˉ, dob nɨsiñˈˊ é”, jo̱ dsʉˈ jaˋ jáˈˉ güɨlíingˋnaˈ jóng. 	 “He wode ooninne inttena, 'Be7ite. Kiristtoosi hagan de7ees' woi, 'Hegan de7ees' yaagikko abaa ammanoppite.


Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ cangɨ́ɨngˋ e féˈrˋ jmíiˊ e jaˋ ñirˊ jéengˊguɨ, jo̱baˈ ˈnéˉ mɨ́ˈrˉ Fidiéeˇ e nijmɨcó̱o̱ˈ˜ dseaˋ do quiáˈrˉ e laco̱ˈ nisɨ́ˈrˋ dseaˋ rúiñˈˋ e˜ guǿngˈˋ e júuˆ e féˈrˋ do. 	 Hegaa gishshau, dumma dumma qaalan haasayiyaagee ba haasayidobaa birshshanau danddayana mala, Xoossaa woosso.


Jo̱baˈ Jesús cangoquiéeiñˊ fɨˊ quiá̱ˈˉ lɨ˜ ráangˋ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do, jo̱ catɨ́ɨiñˉ guóoiñˈˋ do jo̱ caseáangˋneiñˈ; jo̱ mɨfɨ́ɨngˋ caráamˉbiñˈ do, jo̱ ladsifɨˊ lanab caguáˉ e iʉ˜ guíiñˆ jo̱ canaaiñˈˋ do guiarˊ guiʉ́ˉ e quiáˈˉ nihéiñˈˊ Jesús có̱o̱ˈ˜guɨ i̱ dseaˋ i̱ ngɨˊ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do. 	 I ikko shiiqidi, i kushiyaa oiqqidi, o dentti essiis; qoxoinne mishoi o aggin, a etayyo oottaasu.


’Jo̱ ¿jialɨˈˊ ca̱ˈˋ cuente lají̱i̱ˈ˜ quiˊ iʉ˜ jminiˇ jaangˋ dseaˋ rúnˈˋ, jo̱ dsʉˈ jaˋ ca̱ˈˋ cuente uøˈˊ e jie˜ jaˋ latøøngˉ co̱o̱ˋ ˈmabˋ iʉ˜ jminíˈˆ? 	 “Ne aifiyan de7iya tuussaa be7akka; shin ne ishaa aifiyan de7iya suullaa aissi xeellai?


Jo̱ jnea˜guɨ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e doñiˊ i̱i̱ˋ i̱ tiúungˉ dseamɨ́ˋ quiáˈˉ e jí̱i̱ˈ˜ jaˋ caˈléeˊ i̱ dseamɨ́ˋ quiáˈrˉ do e güɨɨiñˋ có̱o̱ˈ˜ dseañʉˈˋ jiéngˈˋ, jo̱guɨ e nicúngˈˋtu̱r guóorˋ có̱o̱ˈ˜ jaangˋguɨ dseamɨ́ˋ jiéngˈˋ, jo̱baˈ dseebˉ éerˋ jóng fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. 	 Taani intteyyo odais; ba machchiyo shaaramuxennan de7ishin yeddidi, haranno ekkiya ooninne shaaramuxees; harai yeddidooro ekkiyaageekka shaaramuxees” yaagiis.


Dsʉˈ e jábˈˉ, dseángˈˉ ˈnʉ́ˈˋbingˈ i̱ cuøˈˊ jneaˈˆ e guiʉ́bˉ féˈˋnaaˈ uii˜ quíiˉnaˈ jo̱guɨ e nijmiˈiáangˋ dsiˋnaaˈ uii˜ quíiˉnaˈ cajo̱. 	 Aissi giikko, intte nu bonchchonne nu ufaissa.


Jnea˜ siiˋ Juan, jo̱ lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ féngˈˊ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ jee˜ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ jmoˈˊo e jiˋ la e catɨ́ɨngˉ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ i̱ nɨcaguíngˈˋ Fidiéeˇ e caˈuíingˉnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱ dseángˈˉ lajamˈˉbaˈ e ˈneáangˋ jnea˜ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱ o̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ jnea˜ cajo̱, co̱ˈ lajo̱b jaléngˈˋguɨ dseaˋ i̱ nɨcaˈíngˈˋ júuˆ quiáˈˉ i̱ Fidiéeˇ i̱ jáˈˉ do. 	 Taani cimai, intteyyo doorettida godatteeyyoonne ne naatuyyo ha dabddaabbiyaa xaafais; nu giddon de7iya qassi nunaara merinau de7ana tumatettaa gishshau, taani inttena tumu siiqais. Qassi ta xalaala gidennan, tumatettaa eriya ubbati inttena siiqoosona.


Jo̱ song nʉ́ʉˈ˜baˈ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe e nɨcafɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e ˈnéˉ jmeeˉnaˈ, jo̱baˈ dseaˋ seengˋ røøˋ có̱o̱ˈ˜ jneab˜ lɨ́ɨngˊnaˈ jóng. 	 Taani inttena azazidobaa ubbaa oottikko, intte ta laggeta.


Jo̱ fɨˊ jo̱b i̱ fii˜ ˈléeˉ i̱ siiˋ Julio do cangárˉ co̱o̱ˋ móoˊ quiáˈˉ fɨɨˋ e siiˋ Alejandría, jo̱ iʉ˜ fɨˊ ngóoˊ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Italia. Jo̱ fɨˊ dsíiˊ móoˊ jo̱b cangotóoˈ˜naaˈ e quiáˈˉ cangóˉnaaˈ fɨˊ lɨ˜ sɨˈíˆ ngóoˊnaaˈ. 	 Hegan mato halaqai Xaaliyaa biya Iskkinddiriyaa markkabiyaa demmidi, aani nuna gelissiis.


Jo̱ jo̱b mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ ningɨ́rˉ e nijmɨgǿøiñˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ, jo̱ jaléngˈˋ íbˋ i̱ siiˋ Gog có̱o̱ˈ˜guɨ Magog, jo̱ lajɨɨmˋ íˋ niseáiñˈˊ ie˜ jo̱ e quiáˈˉ nisérˉ ˈniiˋ. Jo̱ dseaˋ ˈleáamˉbingˈ niseángˈˊ e jmɨɨ˜ jo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ tíiˊ tóoˈ˜ e néeˊ ˈnɨˈˋ jmɨñíˈˆ. 	 I Sa7an ubbasan de7iya asa zareta balettanau kiyana; hegee Googanne Maagooga geetettiyaagaa. Seexaanai abba shafe keena zareta olaayyo shiishshana.


Jo̱guɨ i̱ dseamɨ́ˋ i̱ cañinˈˊ do, íˋbingˈ lɨ́ɨngˊ lafaˈ e fɨɨˋ féˈˋ e laniingˉ e quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ quiʉˈˊ ta˜ jaléngˈˋ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ quiʉˈˊ ta˜ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ jmɨgüíˋ. 	 “He neeni be7ido mishiriyaa sa7aa kawota haariya gita katamiyo” yaagiis.


o̱ˈguɨ cuǿøngˋ nijíngˈˉ dseaˋ: “Lab canaangˋ”, o̱si “Dob canaangˋ é”; co̱ˈ latɨˊ lanab nɨnaangˋ e quie̱ˊ Fidiéeˇ nifɨˊ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ. 	 Qassi Xoossaa kawotettai intte giddon de7iyo gishshau, ooninne a hageeho, hagan de7ees; woi hegan de7ees geenna” yaagiis.


Jo̱guɨ doñiˊ i̱i̱ˋ i̱ jábˈˉ lɨ́ɨngˋ jo̱guɨ féˈrˋ e jáˈˉbaˈ e Jesús lɨ́ɨiñˊ i̱ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ camɨ́ɨngˈ˜ i̱ cagüéngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋ cøømˋ seeiñˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ, jo̱guɨ Fidiéeˇ cøømˋ seeiñˋ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do cajo̱. 	 Yesuusi Xoossaa Na7aa gidiyoogaa markkattiya o giddooninne Xoossai de7ees; ikka Xoossaa giddon de7ees.


Jo̱ laco̱ˈ caˈíˉ Jonás ˈnɨˊ jmɨɨ˜ jo̱guɨ ˈnɨˊ uǿøˋ fɨˊ dsíiˊ tuˈˊ jaangˋ ˈñʉˋ dséeˉ, lajo̱b jnea˜ cajo̱, dseaˋ cagáˉa fɨˊ ñifɨ́ˉ e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, niˈúˆu ˈnɨˊ jmɨɨ˜ jo̱guɨ ˈnɨˊ uǿøˋ fɨˊ nʉ́ˈˉ uǿˉ. 	 Yoonaasi gita moliyaa uluwan heezzu gallassaanne heezzu qammaa de7idoogaadan, taani, Asa Na7aikka, biitta giddon heezzu gallassaanne heezzu qammaa de7ana.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cangolíingˆ i̱ rúngˈˋ Jesús do fɨˊ lɨ˜ catɨ́ˋ jmɨɨ˜, jo̱guɨbaˈ cangóˉ Jesús fɨˊ jo̱, jo̱ jaˋ fɨ́ɨngˊ dseaˋ i̱ ngolíingˉ có̱o̱ˈr˜, co̱ˈ jaˋ iiñ˜ dsérˉ fɨˊ jo̱ jee˜ dseaˋ fɨ́ɨngˊ. 	 SHin a ishantti baala gallassaa bonchchiyoosaa biidoogaappe guyyiyan, ikka asi be7ennan geeman he sohuwaa biis.


Jo̱ dsʉˈ i̱ lɨɨng˜guɨ i̱ dseaˋ Israel i̱ cangáˉ e cajméeˋ Jesús do cangocó̱o̱rˋ júuˆ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ góorˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo jaléˈˋ e cangárˉ do. 	 SHin etappe issooti issooti Parisaawetukko biidi, Yesuusi oottidoogaa etau odidosona.


Jo̱ nihuí̱bˈˋ jaléˈˋ ˈmaˋ ofɨɨˋ e jaˋ cuøˊ ofɨɨˋ e guiʉ́ˉ jo̱ fɨˊ ni˜ jɨbˋ nidsitóoˈ˜. 	 Lo77o aife aifenna mitta ubbai qanxxettidi, taman yegettana.


Co̱ˈ mɨ˜ cuøˊ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ júuˆ quiáˈrˉ e lɨɨng˜ e nijmitir˜, jo̱baˈ e jo̱ jmóorˋ fɨˊ quiniˇ jaangˋguɨ dseaˋ i̱ niingˉguɨ laco̱ˈ írˋ. Jo̱ mɨ˜ cuøˊ dseaˋ júuˆ quiáˈrˉ fɨˊ quiniˇ jaangˋ dseaˋ i̱ niingˉguɨ, jo̱baˈ la guíimˋ ˈnéˉ nijmitir˜ e júuˆ quiáˈrˉ do. 	 Aissi giikko, asai baappe gitatiya uran caaqqees; qassi he caaqoi palama ubbaakka teqqees.


Jo̱ lana fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, e contøømˉ ˈnéˉ e nijmɨˈúungˋnaaˈ e nijmóˆooˈ jaléˈˋ e laco̱ˈ nilɨse̱e̱ˉnaaˈ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ, jo̱guɨ cajo̱ e nijmɨcó̱o̱ˈ˜ rúˈˋnaaˈ e laco̱ˈ nilíˈˋnaaˈ e teáˋguɨ nisíngˈˉnaaˈ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Yaatikko, ane nuuni sarotetta ehiyaabaanne nuna issuwaa issuwaara minttettiyaabaa ubbaa koyoos.


Jo̱ dsifɨˊ mɨ˜ catóˈˊ féˈˋ i̱ Paaˉ do có̱o̱ˈ˜guɨ Bernabé jaléˈˋ júuˆ quiáˈrˉ, dsifɨˊ lajo̱b caró̱o̱ˉ Tiáa˜, jo̱ caféˈrˋ júuˆ quiáˈrˉ cajo̱ jo̱ cajíñˈˉ: —Nʉ́ʉˉnaˈ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe, jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Eti haasayaa wurssidoogaappe guyyiyan, Yaaqoobi hagaadan yaagidi zaariis; “Ishatoo, taani giyoogaa siyite.


Jo̱ lalab cajíngˈˉguɨ Jesús ie˜ jo̱: —Teaa˜, lana jmifénˈˊn ˈnʉˋ, dseaˋ Fii˜ ñifɨ́ˉ có̱o̱ˈ˜ jmɨgüíˋ la, dsʉco̱ˈ lana nɨcajmeeˈˉ e ngámˈˋ jaléngˈˋ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ jaléˈˋ júuˆ quíiˈˉ, jo̱guɨ cajmeeˉbaˈ e jaˋ cangángˈˋ júuˆ quíiˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ tɨɨngˋ eáangˊ i̱ jmɨcǿøngˈ˜ yaang˜ fɨˊ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋ. 	 Yesuusi he wode zaaridi, hagaadan yaagiis; “Ta Aawau, saluwaa sa7aa Godau, neeni hagaa aadhdhida eranchchatuppenne akeekanchchatuppe genttada, erenna naatussi qonccissido gishshau, nena galatais;


Jo̱guɨ lalab féˈˋguɨ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ cajo̱: “Ñibˊ Fidiéeˇ e jmangˈˆ júuˆ í̱i̱bˊ lɨ́ɨˊ jaléˈˋ e ɨˊ dsíiˊ dseaˋ e eáangˊ tɨɨiñˋ ngáiñˈˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la.” 	 Qassi, “Aadhdhida eranchchatu qofaikka go77i bainnaagaa gidiyoogaa Godai erees” yaagees.


Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ, faˈ mɨ˜ cangoˈˉ jmɨguíˋ quiáˈˉ jaangˋ dseaˋ jo̱ júumˉbre, jo̱baˈ joˋ eeˋ ta˜ íingˆ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ e ngúuˊ táaiñˋ do jóng. Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ cajo̱, jaˋ eeˋ ta˜ íingˆ mɨ˜ féˈˋ dseaˋ e jáˈˉ lɨ́ɨiñˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ song jaˋguɨ nʉ́ʉˈr˜ faˈ e nijmitir˜ e júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do. 	 Aissi giikko, shemppoi shaahettido bollai haiqqidaagaa gidiyoogaadan, hegaadankka qassi oosoi shaahettido ammanoi haiqqidaagaa.


Co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ e quiáˈˉ Fidiéeˇ e jaˋ mɨˊ calɨñiˊ dseaˋ jéengˊguɨ do, lanaguɨ nɨcacuøˈˊ Fidiéeˇ jneaˈˆ, dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ apóoˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, e ngángˈˋnaaˈ co̱lɨɨng˜guɨ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ i̱ jmóoˋ ta˜ féˈˋ cuaiñ˜ quiáˈrˉ cajo̱. Jo̱ cajméerˋ lajo̱ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉbre. 	 Beni wode asai he xuura yohuwaa siyibeenna; shin Xoossai hegaa Yesuusi kiittido geeshshatuyyoonne hananabaa yootiyaageetuyyo, Geeshsha Ayyaanan ha77i qonccissiis.


Jo̱ jaléˈˋ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ e caˈíngˈˋ Moi˜ do dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊbingˈ guíngˈˋ i̱˜ i̱ niˈuíingˉ jmidseaˋ laniingˉ; jo̱ e júuˆ e cacuøˊ Fidiéeˇ ˈñiaˈrˊ do e caféˈrˋ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cacuøˈrˊ Moi˜ jaléˈˋ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do lamɨ˜ jéengˊguɨ, jo̱ dsʉˈ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ e caféˈˋ Fidiéeˇ dobaˈ caˈnáaiñˉ i̱ Jó̱o̱rˊ camɨ́ɨngˈ˜ do e laco̱ˈ niˈuíiñˉ jmidseaˋ dseaˋ féngˈˊ i̱ dseángˈˉ laniingˉguɨ i̱ dseángˈˉ lata˜ éeˋ ta˜ røøˋ có̱o̱ˈ˜ lajaléˈˋ e cangɨ́ɨiñˋ quiáˈˉ Tiquiáˈrˆ Fidiéeˇ. 	 Aissi giikko, Muuse higgee daafuranchcha asaa qeese ubbatu halaqa oottidi sunttees; shin Xoossai immana giidi caaqqido higgiyaappe guyye yiida qaalai merinau bali bainnaagaa, Xoossaa Na7aa sunttees.


Jo̱ mɨ˜ calɨñiˊ i̱ fii˜ ˈléeˉ do e caguiéngˈˉ Jesús fɨˊ Capernaum, jo̱ dsifɨˊ ladob casíiñˋ tú̱ˉ ˈnɨˊ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ cǿøngˈ˜ quiáˈˉ dseaˋ Israel e cangoféeiñˈˇ Jesús faˈ e nidsérˉ e nidsijmiˈleáaiñˆ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do. 	 He mato halaqai Yesuusabaa siyido wode, Yesuusi yiidi, ba ashkkaraa pattanau woossana mala, Yihudaa cimata Yesuusakko kiittiis.


¡Jǿøˉnaˈ jo̱guɨ quie̱ˋnaˈ cuente! Dob nijáaˊ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ jee˜ cabøø˜ jníiˊ, jo̱ lajɨɨmˋ dseaˋ niníiñˉ dseaˋ do, jo̱ jɨˋguɨ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ lɨɨng˜ eeˋ caˈiéeiñˉ dseaˋ do niníingˉneiñˈ; jo̱ ie˜ jo̱b mɨ˜ niquíˈˉ jo̱guɨ nilɨjiʉ˜ dsíiˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ latøøngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ uíiˈ˜ dseaˋ do, jo̱ e jábˈˉ e jo̱. Jo̱ lajo̱b nilíˋ. 	 Be7ite, Yesuusi shaaraara yees. Asai ubbai, harai atto, a caddidaageetikka a be7ana; sa7an de7iya asai ubbai appe zilaalana. Hegee tuma. Amin77i.


jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ caˈíngˈˋ jaléˈˋ e na, jo̱ dsʉˈ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, catʉ́ˋtu̱r lají̱i̱ˈ˜ e nɨcaˈíñˈˋ do, jo̱baˈ joˋ quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ jóng e niquɨ́ˈˉ jíngˈˋtu̱ yaaiñ˜ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ, co̱ˈ fɨng song jmóorˋ lajo̱, jo̱baˈ lɨ́ɨˊ lafaˈ e íˋbre niteángˉtu̱r i̱ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ camɨ́ɨngˈ˜ do fɨˊ dseˈˋ crúuˆ caléˈˋ catú̱ˉ, co̱ˈ fɨng song jmóorˋ lajo̱, jo̱baˈ nilǿøngˉtu̱r dseaˋ do jóng. 	 hegaappe guyye simmidi kaddidaageeta nagaraappe naa77anttuwaa zaaranaagee danddayettennabaa. Aissi giikko, hegeeti Xoossaa Na7aa masqqaliyaa bolli misimaariyan xishidi kaqqoosonanne asa sinttan kaushshoosona.


Co̱ˈ e labaˈ lɨ́ɨˊ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ calɨli˜ e dseángˈˉ lajamˈˆbaˈ lɨ́ɨˊ dseeˉ jaléˈˋ dseeˉ quiéˉe. Jo̱ e dseeˉ quiéˉe do cajmeángˈˋ ta˜ e júuˆ ta˜ huɨ̱́ˈˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ do e laco̱ˈ casíngˈˋ jnea˜ fɨˊ ˈmóˉ. Jo̱ lajo̱baˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ ta˜ huɨ̱́ˈˋ do caja̱ˈˊ júuˆ e dseángˈˉ lajamˈˆbaˈ ˈlɨˈˆ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈˉ dseaˋ. 	 Yaatin, lo77obai tau haiqo ehiidee? Mulekka gidenna; shin tau hegaa nagarai ehiis; asai nagari aibakko shaakkidi erana mala, nagarai lo77oban go7ettidi, tau haiqo ehiis. Qassi azazoi, “Ooninne nagara oottanau bessenna” yaagiyo gishshau, nagarai kaseegaappe aadhdhi iitiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, laco̱o̱ˋ jmɨɨb˜ dséeˊ Jesús e dsiˈéeˈr˜ jaléngˈˋ dseaˋ jaléˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e fɨˊ guáˈˉ do. Jo̱ lajeeˇ jo̱ jaléngˈˋ fii˜ jmidseaˋ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ tɨfaˈˊ quiáˈˉ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ dseaˋ Israel có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseata˜ i̱ seengˋ fɨˊ Jerusalén jmóorˋ quijí̱ˉ quiáˈˉ jial nijngáiñˈˉ dseaˋ do, 	 Yesuusi ubba gallassi Beeta Maqidasiyan tamaarissees. Qeese halaqati, higgiyaa tamaarissiyaageetinne gita asai a xaissanau koyoosona.


Dsʉco̱ˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jmɨcǿøngˈ˜ yaangˇ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋ, íˋbingˈ i̱ nicá̱ˋ fɨˈɨˈˋ, jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ jmɨcǿøngˈ˜ yaang˜ jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ, íˋbingˈ i̱ niingˉguɨ lajeeˇ lajaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. 	 Aissi giikko, bana xoqqu oottiya urai ziqqi gaana; bana ziqqi oottiya urai xoqqu gaana” yaagiis.


Jo̱guɨ lajo̱bɨ Chúˈˆ, i̱ siiˋbɨ cajo̱ Justo, guiémˈˊbre júuˆ guicó̱o̱ˈˇ quíiˉnaˈ cajo̱. Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ i̱ gaangˋ lab dseaˋ Israel dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ nɨcajméeˋ ta˜ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ ta˜ guiaˊ júuˆ quiáˈˉ jial quie̱ˊ Fidiéeˇ nifɨˊ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, jo̱guɨ nɨcajmɨcó̱o̱ˈ˜bre jnea˜ e catíiˈ˜guɨ dsiiˉ cajo̱. 	 Yosxxoosa giyo Yesuusikka inttena saro saro gees; Aihuda asatuppe tanaara Xoossaa kawotettaayyo oottiyai, ha heezzu asatuppe harai baawa; hageeti tana daro maaddidosona.


Jo̱ té̱e̱ˊ óoˊnaˈ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, e mɨ˜ cangóˉo fɨˊ na fɨˊ Corinto e cangofɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ quiáˈˉ e˜ uiing˜ jaléˈˋ e cangojéeˊ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ dsʉˈ jaˋ cafǿnˈˉn ˈnʉ́ˈˋ có̱o̱ˈ˜ júuˆ e ñíiˊ o̱ˈguɨ có̱o̱ˈ˜ júuˆ e ˈgooˋ cajo̱. 	 Ta ishatoo, taani Xoossaa qaalaa inttessi yootanau inttekko yiido wode, xoqqa qaalaaninne aadhdhida eratettan yootanau yabeikke.


Jo̱ nɨcaˈéeˉbaa ˈnʉ́ˈˋ lajaléˈˋ júuˆ e nɨcaˈíinˈ˜n, jo̱ e lab e júuˆ jo̱ e niingˉguɨ: Dseaˋ Jmáamˉbingˈ i̱ cajúngˉ uíiˈ˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉnaaˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ la féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Aissi giikko, taani qassi ekkidoogaa ubbabaappe aadhdhidi koshshiyaagaa kasetada inttessi immaas. Hegee aibee giikko, Xoossaa maxaafai giyoogaadan, Kiristtoosi nu nagaraa gishshau haiqqiis.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ Jesús e cajíngˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do lado, jo̱ lɨ́ˈˆ cajǿømˉbreiñˈ do, jo̱ lɨ́ˉ jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ do lala jo̱ cajíñˈˉ: —¿E˜ e lɨ́ɨngˉnaˈ e guǿngˈˋ e tó̱o̱ˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lɨ˜ féˈˋ lala?: E cu̱u̱˜ e jaˋ calɨjíiˈ˜ i̱ dseaˋ i̱ jmoˈˊ ˈnʉ́ʉˊ, lana nɨlɨ́ɨˊ co̱o̱ˋ cu̱u̱˜ e niingˉguɨ quiáˈˉ tɨɨˉ fɨɨˋ. 	 Yesuusi etakko xeellidi, “Yaatin, 'Gimbbiyaageeti karidi ixxido shuchchai godaa xaphuwaa minttiya, ubbaappe aadhdhiya shuchcha gidiis' geetettidi maxaafan xaafettidaagee hegee aibee?


Jo̱ jaléngˈˋ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ laniingˉ i̱ quiʉˈˊ ta˜ fɨˊ jmɨgüíˋ na, jo̱guɨ jaléngˈˋ ˈléeˉ laniingˉ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ, có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ seaˋ cuuˉ, jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ laniingˉ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ sɨlaangˇ, có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ sɨˈnɨɨngˇ i̱ jmóoˋ ta˜, jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ íbˋ i̱ canaangˋ ˈméengˋ fɨˊ dsíiˊ tóˋ jo̱guɨ lacaangˋ jee˜ jiáaˊ fɨˊ jee˜ móˈˋ cajo̱, 	 Hegaappe guyyiyan, sa7aa kawoti, deriyaa haariyaageeti, shaalaqati, dureti, wolqqaamati, qassi hara asai ubbai, ailleti, goqati deriyaa kiyidi, gonggolo giddooninne shuchchaa kooppuwan qosettidosona.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, jmeeˉbaˈ nʉ́ʉˈ˜naˈ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiáˈrˉ jo̱guɨ jmitíˆbaˈ lají̱i̱ˈ˜ e sɨ́ˈrˋ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱ dsʉˈ jie˜ mɨˊ jmooˋnaˈ laco̱ˈguɨ la jmóorˋ, dsʉco̱ˈ i̱ dseaˋ íˋ jaˋ jmitir˜ lají̱i̱ˈ˜ e júuˆ quiáˈrˉ do. 	 Hegaa gishshau, intte oottana mala, eti inttena azaziyo ubbabaa oottitenne qassi naagite; shin eti oottiyoogaadan oottoppite; aissi giikko, eti bantta yootiyoogaa oottokkona.


Jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋ caˈnáaiñˉ dseaˋ ˈléengˈ˜ i̱ nijméˉ dseeˉ uii˜ quiáiñˈˉ do e laco̱ˈ nicuǿˈrˉ dseeˉ i̱ Tée˜ do e féiñˈˋ do jmangˈˉ júuˆ gaˋ uii˜ quiáˈˉ Moi˜ jo̱guɨ uii˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ cajo̱. 	 He wode eti, “Muusanne Xoossaa i cayishin siyida” giya worddo asata shammidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cangáiñˉ i̱ yʉ̱ʉ̱ˋ do, jo̱ canaamˋbre niˈrˊ júuˆ lají̱i̱ˈ˜ e cajíngˈˉ i̱ ángel do cuaiñ˜ quiáiñˈˉ do. 	 Eti be7ido kiitanchchai ha guutta na7aabaa etassi odidoogaa erissidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e sɨ́ɨngˋ Marta có̱o̱ˈ˜ Jesús, caquɨmˈˉbre e cangotéerˋ i̱ rúiñˈˋ i̱ siiˋ Yáˆ do. Jo̱ mɨ˜ caguiéiñˈˉ fɨˊ quiáˈrˉ, lalab casɨ́ˈrˉ i̱ rúiñˈˋ do lɨ˜ jaˋ núuˋ dseaˋ jo̱ cajíñˈˉ: —Dob guiing˜ i̱ tɨfaˈˊ do, jo̱ ˈnʉbˋ tǿˈrˋ lana. 	 Martta hegaa giidoogaappe guyyiyan, baada ba michcheeyyo geeman xeesada, “Tamaarissiyaagee yiidi, nena koyees” yaagaasu.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cangóbˉtu̱ Jesús co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ fɨˊ ˈnɨˈˋ guiéeˊ Galilea, jo̱guɨ i̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ seengˋ lacaangˋ fɨɨˋ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea ngolíiñˉ laco̱ˈ ngóoˊ dseaˋ do. 	 Yesuusi ba erissiyo ashkkaratuura Galiila Abbaa biis; Galiilappenne Yihudaappe yiida daro asai a kaalliis.


Jo̱baˈ lalab cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do: —Jneab˜ dseaˋ nɨcaguíinˈ˜n ˈnʉ́ˈˋ e nɨlɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ guitúungˋ quiéˉe, jo̱ dsʉˈ jee˜ ˈnʉ́bˈˋ quijgeáangˋ jaangˋ i̱ nɨlɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ. 	 Yaagin Yesuusi eta, “Taani inttena tammanne naa77ata doorabeikkinaa? Qassi intteppe issoi xalahe” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ lajeeˇ e jmiˈíngˈˊ dseaˋ Israel, caˈeˈˊ Jesús jaléngˈˋ dseaˋ do júuˆ quiáˈrˉ fɨˊ dsíiˊ co̱o̱ˋ guáˈˉ quiáˈˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel. 	 Issi Sambbatan Yesuusi Aihuda woosa keettatuppe issuwan tamaarissees.


Jo̱guɨ jnea˜, laˈeáangˊ e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ i̱ jmóoˋo lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ eáamˊ nɨta˜ dsiiˉ e lajalébˈˋ e quieeˇnaaˈ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la jmangˈˉ e guiʉ́bˉ lɨ́ɨˊ. Jo̱ dsʉˈ seemˋ dseaˋ i̱ ɨˊ dsíiˊ e seabˋ e jaˋ dseengˋ, jo̱baˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ dsʉˈ lají̱i̱ˈ˜ quiáˈˉ i̱ dseaˋ íbˋ. 	 Taani Godaa Yesuus Kiristtoosaara de7iyoogan, ba huuphen tuna gididabi bainnaagaa eraisinne akeekais. SHin issi urai issibaa tuna giidi qoppikko, hegee au tuna gidees.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, jaangˋguɨ ángel cajíñˈˉ có̱o̱ˈ˜ júuˆ teáˋ lala: —¡Lanáb catɨ́ˋ íˈˋ! ¡Lanáb catɨ́ˋ íˈˋ e dseángˈˉ niˈíingˉ e fɨɨˋ féˈˋ e siiˋ Babilonia, co̱ˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ jo̱ nɨcajmɨˈlɨiñˈˆ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ e jmóorˋ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ e lɨ́ˋ dsíiˊ ngúuˊ táaiñˋ! 	 Hara naa77antto kiitanchchai, “Bana ziittiyo woine eessaa asa zare ubbaa ushshida gita Baabiloona kunddaichchaasu; kunddaichchaasu!” yaagiiddi, koiro kiitanchchaa kaalliis.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangáˉ i̱ dseaˋ fɨ́ɨngˊ do e li˜ e quɨ́ɨˈ˜ Jesús jmɨɨ˜ e cajméerˋ do, jo̱baˈ canaaiñˋ sɨ́ɨiñˋ lajeeˇ yaaiñ˜ jo̱ féˈrˋ: —I̱ nab dseángˈˉ dseaˋ i̱ cajíngˈˉ Fidiéeˇ i̱ nisíñˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la i̱ niféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈrˉ. 	 Asai Yesuusi oottido wolqqaama malaataa be7ido wode, “Hagee tumaappe ha sa7aa yaana giido hananabaa yootiyaagaa” yaagidosona.


Jo̱ i̱ dseamɨ́ˋ i̱ catɨ́ɨngˉ sɨ̱ˈrˆ do ñiˊbre guiʉ́ˉ jaléˈˋ e calɨ́ˉ do, jo̱baˈ dseángˈˉ e jléeiñˋ eáamˊ e ˈgóˈrˋ, jo̱ cangosíˈrˋ uǿˉ jnir˜ fɨˊ quiniˇ dseaˋ do, jo̱ jo̱b casɨ́ˈˉreiñˈ e˜ dseángˈˉ e calɨ́ˉ có̱o̱ˈr˜. 	 shin mishiriyaa baayyo hanidabaa erada, yashshaa kokkoraidda yaada Yesuusa sinttan gufannaasu; qassi tumu hanidabaa ubbaa ayyo yootaasu.


Jo̱ Tiáa˜ có̱o̱ˈ˜guɨ Tʉ́ˆ Simón jo̱guɨ Juan i̱ sɨˈneaangˇ e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ teáangˉ nifɨˊ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, íˋbingˈ i̱ calɨlíˈˆ e Fidiéeˇbingˈ i̱ cacuøˈˊ jnea˜ e ta˜ jo̱ e iáangˋ dsíirˊ. Jo̱ laco̱ˈ calɨta˜ dsíiˊ i̱ dseaˋ íˋ e røøbˋ ta˜ jmooˉnaaˈ có̱o̱ˈr˜, co̱ˈ røøbˋ júuˆ e guiaˋnaaˈ do, jo̱baˈ casá̱ˈˉbre guóoˋnaaˈ, jnea˜ có̱o̱ˈ˜ Bernabé, jo̱ catɨguaˇ júuˆ quíˉnaaˈ e jneaˈˆ nidsijmóˆnaaˈ ta˜ guiaˊ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel, jo̱guɨ i̱ dseaˋ íˋ nidsijméerˉ ta˜ lajo̱b cajo̱ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel. 	 Qassi kaalettiyaageeta milati beettiyaageeti, Yaaqoobi, PHeexiroosinne Yohaannisi, taayyo imettida aaro kehatettaa eridi, tananne Barnnaabaasa nu kushiyaa oiqqidi sarotidosona. Taaninne Barnnaabaasi Aihuda gidenna asaa giddon oottanaadan, qassi eti Aihudatu giddon oottanaadan qachchidi denddida.


Jo̱ i̱ dseaˋ i̱ guiing˜ e fɨˊ lɨ˜ lɨ́ɨˊ é̱e̱ˆ e fɨˊ lɨ˜ niingˉ quiʉˈrˊ ta˜ do cajíñˈˉ lala: —Jnea˜ jmóoˋo e ˈmɨ́ɨˉ lajaléˈˋ e seaˋ fɨˊ latøøngˉ jmɨgüíˋ. Jo̱guɨ cajímˈˉbɨguɨr cajo̱: —Juan, jméeˈ˜ lajalébˈˋ e júuˆ la, co̱ˈ lajaléˈˋbaˈ la lɨ́ɨˊ júuˆ dseángˈˉ e laniingˉ e jáˈˉ, jo̱guɨ dseángˈˉ catɨ́ɨmˉ e nilɨˈgooˋ cajo̱. 	 Araatan uttidaagee, “Taani ubbabaa ooraxissais” yaagiis. Qassikka zaarettidi tana, “Taani haasayiyoogee ammanettiyaagaanne tuma gidiyo gishshau xaafa” yaagiis.


Jo̱ fɨˊ jee˜ uǿˆ quiʉ̱́ˋ do guicanʉ́ˈˋ co̱o̱ˋ luu˜ dseaˋ e féˈˋ teáˋ lala: “Jmeáangˈ˜naˈ guiʉ́ˉ fɨˊ, co̱ˈ tɨˊ lɨ˜ nijáabˊ Fíiˋnaaˈ; jo̱guɨ nea˜naˈ condséeˊ, co̱ˈ ˈnéˉ e nilɨrøøbˋ fɨˊ.” Jo̱ jaléˈˋ e jo̱ cajíngˈˉ Saíiˆ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Issoi bazzon ba qaalaa xoqqu oottidi, 'Godaa ogiyaa giigissite. I hemettana loossuwaakka ayyo sitti oottite' giis” yaagees.


Co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ tiúumˊbaˈ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ jo̱ lɨ́ˈˆ jmitíˆnaˈ dseángˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e quɨ́ˈˉ tɨ́ɨngˋ laˈóˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. 	 “Xoossaa azazuwaa intte aggi bayidi, asa wogaa minttidi naageeta” yaagiis.


Jo̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ nilɨˈiáangˋ dsíirˊ jo̱guɨ dsíngˈˉ nilɨˈiáangˋ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ e nilɨseengˋ i̱ yʉ̱ʉ̱ˋ quíiˉnaˈ do cajo̱, 	 I yelettin, neeni daro ufaittana; haratikka ufaittana.


Jo̱ lajeeˇ e cataan˜n jee˜ ˈnʉ́ˈˋ lɨɨm˜ eeˋ calɨˈnéˉe, jo̱ dsʉˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ ˈnʉ́ˈˋ lɨɨng˜ eeˋ camɨ́ɨˈ˜ɨ, co̱ˈ mɨ˜ cagüɨlíingˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ seengˋ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Macedonia, íˋbingˈ i̱ cacuøˈˊ jnea˜ jaléˈˋ e ˈnéˉe. Dsʉco̱ˈ jnea˜ cajméˉe úungˋ e jaˋ eeˋ camɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉ́ˈˋ e ˈnéˉe, jo̱guɨ dseángˈˉ lajo̱b nijmee˜guɨ́ɨ cajo̱ e jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ jaˋ eeˋ nimɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉ́ˈˋ. 	 Qassi taani inttenaara de7ishin, tana metin, intteppe issi uraakka waissabeikke. Aissi giikko, Maqidooniyaappe yiida ishantti tana koshshida ubbabaa taayyo immidosona; taani inttena waissenna mala, kase ta huuphen naagettidoogaadankka sinttaukka naagettana.


Dsʉˈ lanaguɨ nɨcatóbˈˊ ta˜ jmóoˋo e fɨˊ guóoˈ˜ uǿˉ la; jo̱ co̱ˈ nɨngóobˊjiʉ eáangˊ e ɨˊ dsiiˉ e niˈeeˇe ˈnʉ́ˈˋ, 	 SHin taani ha77i ha biittan ta oosuwaa wurssido gishshaunne daro laittaappe doommada inttena baada be7anau laamotido gishshau


Jo̱ i̱ lɨɨng˜ i̱ dseaˋ Israel cajo̱, íbˋ i̱ cajngangˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ e jo̱, i̱ lɨɨng˜guɨ i̱ dseaˋ íˋ cajngaiñˈˊ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ góorˋ cajo̱. Jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜guɨiñˈ do cajmeáiñˈˋ gaˋ jneaˈˆ cajo̱, dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱ jaˋ jmóorˋ laco̱ˈ tɨˊ dsíiˊ Fidiéeˇ, jo̱guɨ ˈníˈˋ níimˉbre lajaléngˈˋguɨ dseaˋ jmɨgüíˋ cajo̱. 	 He Aihudati Godaa Yesuusanne hananabaa yootiyaageeta woridosona; qassi nuna yedettidosona. Eti Xoossaa ufaissokkona; asa ubbaakka ixxoosona.


Dsʉco̱ˈ joˋ nidúuˈ˜u e jmɨ́ˈˆ mɨ́ˈˆ huɨɨngˋ jǿˈˆ la cartɨˊ nijí̱ˈˋtu̱ rúˈˋnaaˈ fɨˊ ñifɨ́ˉ quiéˉe. 	 Aissi giikko, taani inttessi odais; Xoossaa kawotettai yaana gakkanaashin, hachchippe doommada woiniyaa eessaa uyikke” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ dseángˈˉ nɨne˜baaˈ røøˋ e jábˈˉ núuˋ Fidiéeˇ jaléˈˋ júuˆ quíˉiiˈ, lajo̱baˈ nɨta˜ dsiˋnaaˈ e dseángˈˉ nɨcangɨ́ɨmˋbaaˈ lají̱i̱ˈ˜ e nɨcamɨ́ɨˈ˜naaˈre do. 	 Nuuni woossiyo ubban i siyiyoogaa erikko, nuuni a woossidoogaa i immanaagaa eroos.


ˈNʉˋ Gayo lɨ́ɨnˈˊ jaangˋ dseaˋ rúnˈˋn i̱ ˈneáanˋn eáangˊ, jo̱ mɨ́ɨˈ˜ɨ Fidiéeˇ e guiʉ́ˉbɨ nidsijéeˊ quíiˈˉ lɨ́ˈˆ lají̱i̱ˈ˜ fɨˊ nɨsinˈˊ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱guɨ e guiúmˉbaˈ contøøngˉ cajo̱. 	 Ta siiquwau, neeni ayyaanan lo77o gidiyoogaa taani eriyoogaadan, nena aibinne waissenna malanne qassi neeni payya de7ana mala, Xoossaa woossais.


Jo̱ cajíngˈˉ i̱ ángel do caléˈˋ catú̱ˉ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —Quíˈˊ sɨ̱́ˈˋ lajmɨnáˉ jo̱guɨ ǿøˈ˜ lomɨɨˈ˜. Jo̱baˈ lajo̱b cajméeˋ Tʉ́ˆ Simón ladsifɨˊ lado. Jo̱ cajíngˈˉguɨ i̱ ángel do casɨ́ˈrˉ dseaˋ do lala: —Te̱ˈˋ ˈmɨjñʉ́ˋ iʉ˜ lúuˈˇ jo̱ máˉaaˈ có̱o̱ˈ˜ jnea˜. 	 Kiitanchchai a, “Ne suriyaa gixxa; ne caammaakka wotta” yaagin, PHeexiroosi hegaadan oottiis; oottin kiitanchchai, “Ne afalaa maayada tana kaalla” yaagiis.


Jo̱guɨ e mɨjú̱ˋ e cajiʉ́ˈˋ fɨˊ ni˜ cu̱u̱˜ do lɨ́ɨˊ lafaˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ iáangˋ dsíiˊ íngˈˋ jaléˈˋ e júuˆ jo̱, jo̱ dsʉˈ jaˋ huǿøˉ ee˜ e jáˈˉ lɨ́ɨiñˋ, co̱ˈ mɨ˜ huɨ́ɨngˊ dsijéeˊ quiáˈrˉ uíiˈ˜ e jáˈˉ lɨ́ɨiñˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ dsifɨˊ lajo̱b tʉ́ˋtu̱r e júuˆ jo̱, jo̱ i̱ dseaˋ íˋbingˈ i̱ lɨ́ɨngˊ la lɨ́ɨˊ e mɨjú̱ˋ e jaˋ ˈleáangˉ jmóˆ seaˋ do. 	 SHuchchaa bollan de7iyaageeti siyiiddi, a qaalaa ufaissan ekkiyaageeta milatoosona; etassi xaphoi baawa. Eti ha77issau ammaniyoogaappe attin, paacee yiyo wode xubettiyaageeta.


dsʉco̱ˈ song cacøøngˉguɨ́ɨ e jaˋ mɨˊ guiéeˊe fɨˊ na, jo̱baˈ nɨñíˆbaˈ jial ˈnéˉ éeˋ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ lɨ́ɨngˊ laco̱ˈ dseaˋ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ i̱ jí̱ˈˋ jo̱guɨ i̱ seengˋ contøøngˉ do. Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋbingˈ i̱ se̱ˈˊ teáˋ jo̱guɨ e jmɨˈǿˈrˋ lají̱i̱ˈ˜ e júuˆ jáˈˉ e cajméeˋ Fidiéeˇ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 SHin taani beennan gam77ikko, Xoossaa keettan neeni waana de7anau bessiyaakko erana mala xaafais. He keettai tumatettau tuussanne tuuqe gidiya de7o Xoossaa woosa keettaa.


Jo̱ dseángˈˉ ngocángˋ dsíiˊbre guiarˊ jo̱guɨ sɨ́ɨiñˋ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ Israel i̱ féˈˋ jmíiˊ griego. Jo̱ dsʉˈ lajaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ jmóorˋ úungˋ e nijngámˈˉbre Saulo. 	 Qassi Saa7ooli Giriike qaalaa haasayiya Aihudatuura haasayeesinne palamettees; shin eti a woranau koyidosona.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ i̱ dseaˋ guitúungˋ do lajo̱ cafǿmˈˊbre, co̱ˈ jaˋ ñirˊ jialɨˈˊ cajíngˈˉ dseaˋ do lado, jo̱ canaaiñˋ jmɨngɨ́ˈˉ rúiñˈˋ lajeeˇ yaaiñ˜ jo̱ féˈrˋ: —¿I̱˜ i̱ dseañʉˈˋ la e la quie̱ˊguɨ tɨˊ guíˋ có̱o̱ˈ˜ jmɨɨˋ nʉ́ʉˈ˜ júuˆ quiáˈrˉ? 	 Eti daro yayyidi bantta giddon, “Hagee laa harai atto, goteenne abbai azazettiyoogee oonee?” yaagidosona.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ Tʉ́ˆ Simón do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —E jáˈˉ e fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, doñiˊ i̱i̱ˋ ˈnʉ́ˈˋ catʉ́ʉˊnaˈ ˈnʉ́ˆnaˈ, o̱si caˈnaangˋnaˈ quiáˈˉ tiquíiˆnaˈ o̱si niquíiˆnaˈ o̱si jaléngˈˋ rúngˈˋnaˈ o̱si dseamɨ́ˋ quíiˉnaˈ o̱si jaléngˈˋ jó̱o̱ˋnaˈ é dsʉˈ uíiˈ˜ e nɨcajáangˈ˜ yaang˜naˈ fɨˊ jaguóˋ Fidiéeˇ e laco̱ˈ quie̱rˊ nifɨˊ quíiˉnaˈ, jo̱ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ nijméˉ lajo̱, 	 Yesuusi, “Taani inttessi tumaa gais; Xoossaa kawotettaa gishshau giiddi, keettaa woi aawaanne aayyiyo, woi ishantta, woi machchiyo, woi naata aggida asi ooninne ha77i baassi de7iyaagaappe daruwaa ekkana; qassi sinttappe yaana wodiyankka merinaa de7uwaa ekkana” yaagiis.


Jo̱ cajmeáangˋ Fidiéeˇ lajɨɨngˋ jneaa˜aaˈ e laco̱ˈ niˈnéengˈ˜naaˈ dseaˋ do, jo̱ niguiémˈˊbaaˈre song niˈnéngˈˆnaˈre. Dsʉco̱ˈ e jábˈˉ e jaˋ huí̱i̱ˉ seengˋ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ lajaangˋ lajaangˋ jneaa˜aaˈ. 	 “I hegaa oottidoogee eti oiqqi oiqqi xeellidi, bana koyiiddi, geelladan demmanddonaashsha giyoogaana; gidikkonne, Xoossai nuuppe ooyyoonne haaho gidenna.


Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ jo̱, jo̱ cajíngˈˉguɨ Jesús casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do: —Jaˋ seaˋ ˈmaˋ ofɨɨˋ e guiʉ́ˉ e cuøˊ ofɨɨˋ e jaˋ dseengˋ, o̱ˈguɨ seaˋ ˈmaˋ ofɨɨˋ e jaˋ dseengˋ faˈ e cuøˊ ofɨɨˋ e guiʉ́ˉ. 	 “Lo77o mitti iita aife aifenna; hegaadankka, iita mitti lo77o aife aifenna.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ Zaqueo lajo̱, guiʉ́bˉ jmóorˋ, jo̱ dsifɨˊ ladob cajgáiñˉ e cangoˈíiñˈˇ Jesús, jo̱ co̱lɨɨm˜ cangáiñˈˉ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do fɨˊ quiáˈrˉ. 	 Zakkiyoosi eesuwan ettaappe wodhdhidi, ufaissan Yesuusa mokkiis.


Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ, faˈ jaangˋ dseaˋ jmóorˋ ta˜, jo̱baˈ e ˈléeiñˈ˜ do jaˋ ngɨ́ɨiñˋ lɨ́ˈˆ ta˜ ngɨ́ɨiñˋ, co̱ˈ quiáˈˉ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ e jmóoˋbre quiáˈˉ e jo̱baˈ ngɨ́ɨiñˋ. 	 Oottiya urai ekkiyo miishshaa bau bessin ekkeesippe attin, au imodan qoodettenna.


Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, e ˈnéˉ cabˈˊ séeˆnaˈ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ e ˈléeˊ quíiˉnaˈ e lɨ́ɨˊ lafaˈ quie̱ˈˆ e nɨsɨngɨ́ngˈˊ, jo̱ lajo̱baˈ nilíingˉnaˈ lafaˈ e iñíˈˆ e lɨ́ɨˊ có̱o̱ˈ˜ ca̱˜ e jaˋ quiéengˋ quie̱ˈˆ e gøˈˊ dseaˋ Israel mɨ˜ tɨˊ jmɨɨ˜ Pascua. Jo̱ dseángˈˉ lafaˈ e iñíˈˆ dob lɨ́ɨngˊ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ lɨ́ɨngˊ i̱ Joˈseˈˋ Jiuung˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ, íˋbingˈ i̱ cacó̱ˉ jaléˈˋ dseeˉ quíˉiiˈ mɨ˜ cajángˈˋ ˈñiaˈrˊ e cajúiñˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ, 	 Intte ooratta gidana mala, nagaraa irshshoi caalidaagaa kessite. Intte irshshoi bainna munaqa mala. Aissi giikko, nuuni Paasikaa gallassaa bonchchiyo dorssai, Kiristtoosi yarshshettiis.