Jo̱ lajeeˇ táangˋ i̱ Apolos do fɨˊ Corinto lɨ˜ se̱ˈˊ Acaya, jo̱ i̱ Paaˉ do cangɨ́ɨiñˊ fɨˊ lɨ˜ lɨ́ɨˊ jee˜ móˈˋ, jo̱ caguiéˉtu̱r fɨˊ Éfeso. Jo̱ fɨˊ jo̱b cajíñˈˊ i̱ fɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, 	 Aphiloosi Qoronttoosan de7ishin, PHauloosi qommo baggaara aadhdhidi, Efisoona yiis; yiidi issi issi kaalliyaageeta demmiis.


Co̱ˈ Fidiéeˇ laco̱ˈ catɨ́ɨmˉ jmóorˋ, jo̱baˈ nicuǿˈrˉ iihuɨ́ɨˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ cuøˈˊ iihuɨ́ɨˊ ˈnʉ́ˈˋ. 	 Xoossai tumu pirddaa pirddana. Godai Yesuusi ba wolqqaama kiitanchchatuura tamaa lacuwaa giddon saluwaappe yiyo wode, Xoossai inttena waissiyaageetu bolli waayiyaa ehaana. Qassi waayettiya inttenanne nuna shemppissana.


Jo̱ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, e nɨcalɨseáˋ júuˆ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ e seengˋ jaangˋ ˈnʉ́ˈˋ e jéeiñˋ lafaˈ dseamɨ́ˋ quiáˈrˉ i̱ dseamɨ́ˋ i̱ catɨˊ gángˉ quiáˈˉ tiquiáˈrˆ. Jo̱ dseángˈˉ eáamˊ ˈlɨˈˆ e jo̱, co̱ˈ jɨˋguɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ cuíingˋ Dseaˋ Jmáangˉ jaˋ jmóorˋ lajo̱. 	 Intte giddon shaaramuxai de7iyoogee tumu zigirettees; hegaa mala shaaramuxai harai atto, Xoossaa ammanenna asaa giddooninne baawa. Aissi giikko, ba aawaa machchiyo aissida asi de7ees.


Jo̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ niˈrˊ jaléˈˋ sɨ̱ˈrˆ lacueeˋ guiáˈˆ fɨˊ lɨ˜ cangɨ́ɨngˊ Jesús; jo̱ i̱ lɨɨng˜guɨ dseaˋ tʉˈrˊ guoˈˋ ˈmaˋ e tiiˋ jo̱ guiarˊ fɨˊ guiáˈˆ fɨˊ lɨ˜ ningɨ́ngˉ dseaˋ do cajo̱. 	 He daro asaappe dariya baggai ba maayuwaa ogiyan hiixxiis; qassi harati mittaa tashiyaa kari karidi, ogiyan hiixxidosona.


Jo̱ mɨ˜ catɨguaˇ júuˆ quiáˈrˉ e niguiéiñˈˊ jaléngˈˋ jneaˈˆ fɨˊ Roma lɨ˜ se̱ˈˊ Italia, jo̱baˈ Paaˉ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ sɨjnɨ́ɨngˇ caguiaangˉguɨ do cangolíiñˋ e jéeˊ jaangˋ fii˜ ˈléeˉ i̱ siiˋ Julio; jo̱ i̱ dseaˋ íˋ iuuiñˉ jee˜ co̱o̱ˋ íingˈ˜ ˈléeˉ quiáˈˉ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ guiing˜ fɨˊ Roma. 	 Nuuni markkabiyan Xaaliyaa baanau qachchido wode, PHauloosanne hara amarida qashuwaa asata Augisxxoosa wotaaddarata giyoogeetuppe issi Yuuliyoosa giyo mato halaqaassi aattidi immidosona.


Jo̱ lalab jíngˈˉ Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ: “Jneab˜ i̱ laˈuii˜ do jo̱guɨ jnea˜bɨ i̱ lɨ˜ cadséngˉ do cajo̱, co̱ˈ jneab˜ Fidiéeˇ i̱ ˈgøngˈˊ i̱ quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ jméˉ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ, jo̱guɨ jnea˜bɨ cajo̱ i̱ seengˋ lají̱i̱ˈ˜ latɨˊ mɨ˜ uiing˜ jo̱guɨ latɨˊ lana jo̱guɨ i̱ nijáaˊtu̱ caléˈˋ catú̱ˉ.” 	 Kase de7iyaagee, ha77ikka de7iyaagee, sinttappekka yaana Godai, Ubbaappe Wolqqaama Xoossai, “Alifainne Omeegai tana” yaagees.


Jo̱ jaangˋ dseaˋ i̱ guiúngˉ, jmangˈˉ júuˆ guiʉ́bˉ féˈrˋ, co̱ˈ jmangˈˉ e guiʉ́ˉbaˈ ɨˊ dsíirˊ; jo̱guɨ jaangˋ dseaˋ i̱ sooˋ dsíiˊ, jmangˈˉ júuˆ gabˋ féˈrˋ, co̱ˈ jmangˈˉ e gaˋbaˈ ɨˊ dsíirˊ. 	 Lo77o asi ba lo77o minjjaappe lo77obaa kessees; qassi iita asi ba iita minjjaappe iitabaa kessees.


Jo̱ sɨˈíimˇ dseaˋ do lana, co̱ˈ nɨcatʉ́ˋbre e teáaiñˉ fɨˊ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱ nɨcajméerˋ laco̱ˈ cajméeˋ jaangˋ dseaˋ i̱ sɨˈíˆ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ i̱ calɨsíˋ Balaam, jó̱o̱ˊ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ calɨsíˋ Beor, co̱ˈ i̱ dseaˋ íˋ lɨ́ˈˆ lɨˊ cajméerˋ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ e gaˋ e laco̱ˈ nilíˈrˋ cuubˉ lamɨ˜ lɨ́ɨiñˆ, 	 Sitta ogiyaa aggidi balidosona. Bi7oora na7aa Balaama ogiyaara biidosona; Balaami makkalan miishshaa ekkanau koyiis.


Co̱ˈ song jaangˋ dseaˋ jmóorˋ ɨˈˋ lɨ́ɨiñˉ uii˜ quiéˉe jo̱guɨ uíiˈ˜ quiáˈˉ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe e guiaaˉ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ i̱ jaˋ jáˈˉ lɨ́ɨngˋ e júuˆ jo̱, jo̱baˈ lajo̱b jnea˜ cajo̱, dseaˋ lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ i̱ jáaˊ fɨˊ ñifɨ́ˉ, nijmee˜baa ɨˈˋ lɨ́ɨnˉn quiáˈˉ i̱ dseaˋ íˋ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e nigáaˊtú̱u̱ caléˈˋ catú̱ˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la e gáaˊa jee˜ e niingˉ jɨˈˋ niguoˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ ángeles quiáˈrˉ. 	 Xoossaa ammanenna mala diggiya ha nagaranchcha wodiyan, issi urai tanaaninne ta qaalan yeellatikko, taanikka, Asa Na7ai, qassi ta Aawaa bonchchuwan geeshsha kiitanchchatuura yiyo wode, aani yeellatana” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ jaléngˈˋ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo e cajíngˈˉ Jesús jaléˈˋ e júuˆ na, jo̱baˈ dsifɨˊ lajo̱b canaaiñˋ e lǿøiñˉ dseaˋ do, co̱ˈ eáamˊ lɨ́ˋ dsíiñˈˊ jaléˈˋ cuuˉ quiáˈrˉ. 	 Miishsha dosiya Parisaaweti hegaa ubbaa siyidi, Yesuusa bolli qilliiccidosona.


Jo̱ dsʉˈ jneaˈˆ jaˋ nijmɨjløngˈˆ yee˜naaˈ lɨ́ɨˊguɨ jí̱i̱ˈ˜ laco̱ˈ sɨˈíˆ có̱o̱ˈ˜ e ta˜ e ooˉnaaˈ. Dsʉco̱ˈ Fidiéeˇbingˈ i̱ quiʉˈˊ ta˜ quíˉnaaˈ jie˜ jí̱i̱ˈ˜ lɨ˜ catɨ́ɨˉnaaˈ e nijmóˆnaaˈ ta˜, jo̱ jee˜ jo̱ quíingˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ seengˋnaˈ fɨˊ na fɨˊ Corinto. 	 SHin nuuni Xoossai nuuyyo essido zawaa giddon ceeqettiyoogaappe attin, he zawaappe pinnidi ceeqettokko; he zawai inttekkokka gakkees.


Jo̱guɨ casɨ́ˈˉbɨguɨ Jesús cajo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do: —E labaˈ jmɨtaaˉ óoˊnaˈ e i̱ lɨɨng˜ ˈnʉ́ˈˋ laˈóˈˋ teáangˉnaˈ la jmɨɨ˜ na jaˋ mɨˊ nijúungˉnaˈ cartɨˊ mɨ˜ cangɨ́ˋ cangɨ́ɨngˋnaˈ jial nicá̱ˆ Fidiéeˇ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e laniingˉ ˈgøiñˈˊ do. 	 Yesuusi eta, “Taani intteyyo tumaa gais; amarida asati Xoossaa kawotettai wolqqaara yiyaagaa be7ennan haiqqennaageeti hagan de7oosona” yaagiis.


Jo̱ Jesús cagüɨˈrˊ guooˋ i̱ dseamɨ́ˋ do, jo̱ dsifɨˊ lajo̱b caguáˉ e iʉ˜ guíiñˈˆ do. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, i̱ dseamɨ́ˋ do caró̱o̱rˉ jo̱ cajméerˋ e cagǿbˈˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do. 	 I kushiyaa i bochchin, qoxoinne mishoi o aggi bayiis; aggi bayin, a denddada ayyo oottaasu.


’Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱ e joˋ huǿøˉ táangˋguɨ́ɨ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱baˈ joˋ nimáang˜guɨˈ jnea˜; jo̱ dsʉˈ mɨ˜ ningɨ́ˋguɨjiʉ lajo̱, jo̱baˈ nimáam˜tu̱ˈ jnea˜ caléˈˋ catú̱ˉ. 	 “Guutta wodeppe guyyiyan, intte tana be7ekketa; qassi guutta wodeppe guyyiyan, intte tana be7ana” yaagiis.


Jo̱ cajíngˈˉguɨ Jesús e júuˆ la: —Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ casúungˉ e iihuɨ́ɨˊ jo̱, jo̱baˈ joˋ jɨ˜ ieeˋ nilɨseaˋguɨ o̱ˈguɨ sɨˈˋ cajo̱ faˈ nicuǿˉguɨr jɨr˜, jo̱guɨ jaléngˈˋ nʉ́ʉˊ nijiúiñˈˋ cartɨˊ guóoˈ˜ uǿˉ, jo̱guɨ Fidiéeˇ nijmérˉ e niguiáˈˉ jaléˈˋ e seaˋ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ. 	 “He wode waayiyaappe guyyiyan, sohuwaara awai xumana; aginai poo7iyoogaa aggi bayana; xoolintteti saluwaappe kunddana; qassi saluwan de7iya wolqqatikka qaaxettana.


Jo̱baˈ güɨlíingˉnaˈ fɨˊ jaléˈˋ fɨɨˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ, jo̱ jmeeˉnaˈ e niquɨ́ˈˉ jíngˈˋ yaang˜ dseaˋ e laco̱ˈ niˈuíiñˉ dseaˋ quiéˉe; jo̱guɨ mɨfɨ́ɨngˋ seaangˉnaˈr jmɨɨˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Tiquiéˆe Fidiéeˇ jo̱guɨ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jnea˜, i̱ Jó̱o̱rˊ camɨ́ɨngˈ˜ do, jo̱guɨ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ cajo̱, 	 Hegaa gishshau, intte biidi, asa ubbaa tana kaalliyaageeta oottite; Aawaa sunttan, Na7aa sunttaaninne Geeshsha Ayyaanaa sunttan eta xammaqite.


jo̱guɨ jmóorˋ ta˜ tɨ́ɨngˊ e jaˋ guiéngˉ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ, co̱ˈ jmangˈˉ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆbaˈ ɨˊ dsíirˊ, jo̱guɨ jaˋ cuíirˋ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ seaˋ contøøngˉ e catɨ́ɨngˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ jmáiñˈˋ ta˜ e júuˆ jo̱ e laco̱ˈ nilíˈrˋ cuuˉ. Jo̱ jie˜ mɨˊ jmooˈˋ e niquɨnˈˆ jee˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ. 	 Qassi eta huuphee oottenna. Tumatetti bainna asatuurakka palamaa kaalettees. Eti Xoossaa milatiyoogan duretana giidi qoppoosona. Neeni he asatuppe shaahetta.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ saduceo do jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Cumˈˊ guooˋ jaléngˈˋ dseañʉˈˋ dseamɨ́ˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Yesuusi zaaridi, etassi hagaadan yaagiis; “Ha wodiyaa asai machchiyo ekkees; maccaageeti azinaa geloosona.


Jo̱ dsʉˈ e fɨˊ fɨɨˋ Sardis na seemˋbɨ co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ i̱ laˈóˈˋ røøˋ cuíingˋnaˈ jnea˜, jo̱ i̱ dseaˋ íˋ jaˋ mɨˊ cajmɨˈlɨngˈˆ yaaiñ˜ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ, jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋ catɨ́ɨmˉbre e ningɨ́rˉ có̱o̱ˈ˜ jnea˜, co̱ˈ jaˋ sɨˈlɨiñˈˆ jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ. 	 SHin bantta maayuwaa urqqayibeenna amarida asati Sarddeesan nenaara de7oosona. Eti bootta maayuwaa maayidi tanaara hemettana; aissi giikko, eti bootta maayuwaa maayanau bessiyaageeta.


Jo̱ quie̱bˊ dseaˋ do e jmáiñˈˋ ta˜ quiáˈˉ e nisíñˈˋ mɨcuɨˈieeˋ, jo̱ nisérˉ caˈˊ e quiˊ quiáˈˉ do. Jo̱ dsʉˈ e mɨcuɨˈieeˋ do niˈmeárˉ fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ, jo̱guɨ e quiˊ quiáˈˉ nijɨ̱́ˉbre fɨˊ lɨ˜ cooˋ jɨˋ e jaˋ tó̱o̱ˋ jmɨɨ˜ yʉˈˊ. 	 A kushiyan kattaa suraggiyo laidai de7ees. Kattaa qoxxidi, audiyaappe geeshshidi pittees; gisttiyaa gootaran qolees; shin dalaa to7enna taman xuuggana” yaagiis.


Jo̱ lajeeˇ jo̱ caguilíingˉ quiúungˉ dseañʉˈˋ i̱ dsíingˋ jaangˋguɨ dseañʉˈˋ i̱ caang˜ tɨɨˉ. 	 Oiddu asati bollai silido issi bitaniyaa tookkidi, akko ehiidosona.


Dsʉˈ e fɨˊ ni˜ jiˋ la nɨcateáˉ dsiiˉ e nɨcajméeˈ˜e quíiˉnaˈ tú̱ˉ ˈnɨˊ mɨ́ˈˆ júuˆ e teábˋjiʉ; jo̱ dsʉˈ cajméˉe lajo̱ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nijmiguiénˈˊn áaˊnaˈ jaléˈˋ e jo̱. Jo̱ lajo̱b cajméˉe uíiˈ˜ e ta˜ e nɨcangɨ́ɨnˋn quiáˈˉ Fidiéeˇ, co̱ˈ dseángˈˉ eáamˊ guiúngˉ dseaˋ do có̱o̱ˈ˜ jnea˜ e jí̱i̱ˈ˜ jaˋ catɨ́ɨnˉn lajo̱. 	 SHin taani inttena issibaa issibaa gujja hassayissanau, ha dabddaabbiyaa giddon ainne yayyennan intteyyo xaafaas. Taani Kiristtoos Yesuusa ashkkara gidada, Aihuda gidenna asau oottanaadan, Xoossai taayyo aaro kehatettaa immido gishshau, taani ainne yayyabeikke; Aihuda gidenna asai Geeshsha Ayyaanaa baggaara Xoossau geeshsha gididi, a ufaissiya yarshsho gidanaadan, Xoossaa wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootiyoogan qeesedan oottais.


Jo̱baˈ cajíngˈˉ Jesús casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do lala: —Lajɨɨmˋ ˈnʉ́ˈˋ nitiúum˜baˈ jnea˜ e uǿøˋ na; co̱ˈ lalab tó̱o̱ˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lɨ˜ féˈˋ lala: “Nijngámˈˉ dseaˋ i̱ fii˜ i̱ néeˊ ni˜ joˈseˈˋ, jo̱guɨ jaléngˈˋ joˈseˈˋ quiáˈrˉ lɨ́ˈˆ nisojǿmˉbreˈ.” 	 Yesuusi he wode eta, “Hachchi qammi intte ubbai tana yeggi bayidi baqatana; aissi giikko, Xoossaa maxaafai, 'Xoossai dorssaa heemmiyaagaa worana; worin dorssaa wudee laalettana' yaagees.


’Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e i̱i̱ˋ i̱ jaˋ singˈˊ uii˜ quiéˉe, jo̱baˈ ˈníˈˋ níimˉbre jnea˜ jóng, jo̱guɨ i̱i̱ˋ i̱ jaˋ jmɨcó̱o̱ˈˇ jnea˜ e laco̱ˈ nilɨcuíingˋ dseaˋ jnea˜, jo̱baˈ jaˋ siñˈˊ uii˜ quiéˉe cajo̱. 	 “Ta bagga gidenna urai tabaa ixxees; qassi tanaara issippe shiishshennaagee laalees.


Jo̱guɨ ˈnʉˋ, dseaˋ i̱ dseángˈˉ i̱ jaˋ calɨtúngˉ dsíiˊ e cajmɨcó̱o̱ˈ˜ jnea˜ có̱o̱ˈ˜ ta˜ guiaˊ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ mɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉˋ e nijmɨcó̱o̱ˈ˜ lajɨˋ huáangˉ i̱ dseamɨ́ˋ na i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e laco̱ˈ nisɨ́ngˉtu̱r røøˋ, co̱ˈ lajɨˋ huáamˉbiñˈ na cacuøˈˊ bíˋ yaaiñ˜ e cajmɨcó̱o̱ˈr˜ jnea˜ lajeeˇ e caguiáˋa júuˆ quiáˈˉ jial laangˋ dseaˋ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ cajmɨcó̱o̱ˈ˜ jnea˜ i̱ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Clemente có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋguɨ dseaˋ caguiaangˉ i̱ cajméeˋ ta˜ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jnea˜. Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ na nɨcateáangˋ Fidiéeˇ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ fɨˊ lɨ˜ nɨtaang˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nilɨseengˋ lata˜ có̱o̱ˈr˜. 	 Qassi tanaara oottiya ammanettidaagoo, neeni ha maccaasata maaddanaadan, taani nena woossais; aissi giikko, eti tanaaranne eta sunttai Xoossaa de7o maxaafan xaafettido Qaleminxxoosaara qassi tanaara issippe oottiya haratu ubbaara wonggeliyaa ubbasaa gattanau daafuridosona.


Jo̱ lajɨɨngˋ i̱ dseaˋ do eáamˊ calɨˈiáangˋ dsíirˊ có̱o̱ˈ˜ jneaˈˆ, jo̱guɨ cajmɨcó̱o̱ˈr˜ jneaˈˆ cajo̱ lajeeˇ gaangˋ sɨˈˋ e cataang˜naaˈ fɨˊ Malta do. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, mɨ˜ cangotóoˈ˜tú̱u̱ˈ fɨˊ caléˈˋ catú̱ˉ, cajmɨcó̱o̱ˈ˜bre jneaˈˆ cajo̱ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e ˈnéˉ quíˉnaaˈ guiáˈˆ fɨˊ lajeeˇ e téeˈ˜naaˈ fɨˊ ngóoˊnaaˈ fɨˊ Roma. 	 Paxin nuna daro bonchchuwaa bonchchidosona; nuuni markkabiyan baanau denddido wode, ogiyau nuna koshshiyaabaa nuussi immidosona.


Dsʉˈ fɨng caguilíingˉnaˈ co̱o̱ˋ fɨɨˋ lɨ˜ jaˋ íngˈˋ dseaˋ ˈnʉ́ˈˋ, dsifɨˊ uøøngˋnaˈ e fɨɨˋ do, jo̱ lajeeˇ jo̱ nifɨ́ˈˆnaˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nijíngˈˊnaˈ e jee˜ fɨɨˋ do: 	 shin intte geliyo katama ubbai inttena mokkennan ixxikko, he katamaa ogiyaa kiyidi,


Jo̱ canaaiñˋ sɨ́ˈˋguɨr dseaˋ do có̱o̱ˈ˜guɨ dseaˋ sɨnʉ́ʉˆ quiáiñˈˉ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Eti ayyoonne a son de7iya ubbaassi Godaa qaalaa yootidosona.


co̱ˈ nɨñiˋbaa guiʉ́ˆ e eáamˊ iáangˋ óoˊnaˈ e nijméeˆnaˈ lajo̱. Jo̱baˈ contøøngˉ e iáangˋ dsiiˉ fɨ́ɨˉɨ jaléngˈˋ dseaˋ seengˋ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Macedonia e jí̱i̱ˈ˜ ie˜ caji̱i̱ˋbaˈ e iáangˋ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ seengˋnaˈ fɨˊ na fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Acaya, e nijmɨcó̱o̱ˈ˜naˈ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱ uíiˈ˜ e lajo̱b iáangˋ óoˊnaˈ e jmooˋnaˈ, jo̱baˈ lajo̱b iing˜ nijméˉ cajo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ seengˋ e fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Macedonia do. 	 Intte maaddanau keehi amottiyoogaa taani eriyo gishshau, Maqidooniyan de7iya asaayyo inttebaa sabbaas. Taani etayyo, “Akaayiyan de7iya ishantti zillaittaasappe doommidi, maaddanau giigettidosona” yaagada yootaas; qassi intte gita amoikka etappe dariya baggaa denttettiis.


Jo̱ mɨ˜ niguiéngˈˊnaˈreˈ, dsíngˈˉ nilɨˈiáangˋ óoˊnaˈ jo̱ nitøøˉnaˈreˈ e dsíingˉneˈ yʉ́ˈˆ ˈnáˆnaˈ. 	 He bayida dorssiyo demmido wode ufaittidi, ba hashiyan tookkees.


Co̱ˈ e jmɨɨˋ jmeafɨɨˋ e caˈéeˉ i̱ dseamɨ́ˋ la fɨˊ ngúuˊ táanˋn lɨ́ɨˊ lafaˈ e nɨcasúuiñˉ jnea˜ e jmeafɨɨˋ quiáˈˉ mɨ˜ niˈúˆu fɨˊ dsíiˊ tóˋ é̱e̱ˋ. 	 a ha shittuwaa ta bolli tigiyoogee tana mooganau giigissanaassa.


Jo̱ lana nɨcadséˈˋnaaˈ jaléˈˋ e gaˋ e jmóoˋ i̱ dseañʉˈˋ na fɨˊ latøøngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ e ˈnóorˋ mɨ́ɨˈ˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ Israel e laco̱ˈ niˈnángˋ dseaˋ quiáˈˉ rúiñˈˋ. Jo̱guɨ lɨ́ɨmˊbɨr cajo̱ dseaˋ mogui˜ quiáˈˉ co̱o̱ˋ ˈléˈˋ dseaˋ Israel i̱ siiˋ nazareno. 	 Aissi giikko, ha bitanee xube gididi, sa7a ubban de7iya Aihudatu giddon ooshsha denttiiddi, Naaziraawetu bagga asaa kaalettiyaagaa gididoogaa erida.


Jo̱ dsʉˈ jnea˜ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉˋ, dseaˋ lɨnˈˊ jí̱i̱ˈ˜ dseaˋ jmɨgüíˋ, e jaˋ seaˋ fɨˊ quíiˈˉ faˈ e nifɨ́ˈˆ Fidiéeˇ e˜ uiing˜ seaˋ quiáˈˉ jaléˈˋ e jmóorˋ. Co̱faˈ co̱o̱ˋ tuˈˊ jaˋ fɨˊ seaˋ quiáˈˉ faˈ e nisɨ́ˈˋ i̱ dseaˋ i̱ cajméeˋ do: “¿Jialɨˈˊ cajmeaanˈˉ jnea˜ lala?” 	 SHin ta laggiyau, Xoossaa bolli zaaranau neeni oonee? Urqqaappe merettida miishshai guyye zaaridi bana medhdhidaagaa, “Tana hagaadan aissi medhdhadii?” giidi oichchanau danddayii?


’¡E ngɨ˜ fɨ́ɨbˆ ˈnʉ́ˈˋ, jaléngˈˋ tɨfaˈˊ quiáˈˉ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ dseaˋ Israel có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo, co̱ˈ jmangˈˆ i̱ jmɨcaam˜ ˈnʉ́ˈˋ! Co̱ˈ jmooˋnaˈ ɨ̱ɨ̱ˋ ˈnʉ˜ jaléngˈˋ dseamɨ́ˋ ˈnɨ́ɨˉ i̱ tiñíingˉ, jo̱guɨ jmɨcaangˇnaˈ e jaˋ lɨ́ɨˊ lajo̱, jo̱guɨ jmooˋnaˈ e cueeˋ faˈˊ quíiˉnaˈ mɨ˜ güɨlíingˉnaˈ fɨˊ guáˈˉ. Jo̱ uíiˈ˜ e lajo̱b jmooˋnaˈ, jo̱baˈ ˈnʉ́ˈˋbingˈ i̱ gaˋguɨ eáangˊ niˈíngˈˋ iihuɨ́ɨˊ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ lajo̱. 	 “Lo77o milatiya iitatoo, higgiyaa tamaarissiyaageetoonne Parisaawetoo am77etu keettaa intte bonqqidi, intteyyo lo77o milatanau Xoossaa woosaa adusseeta; hegaa gishshau, intteyyo aayye7ana; ubbaappe aadhdhiya pirddaa intte ekkana.


Jmiˈneáangˋ Fíiˈˋ Fidiéeˇ carˋ ngocángˋ oˈˊ jo̱guɨ có̱o̱ˈ˜ lajɨˋ jmɨguíˋ quíiˈˉ jo̱guɨ có̱o̱ˈ˜ lajɨˋ e ɨˊ aˈˊ jo̱guɨ có̱o̱ˈ˜ lajɨˋ bíˋ seenˈˋ.” Jo̱guɨ e nab e júuˆ laniingˉ do. 	 Intte Godaa intte Xoossaa intte kumetta wozanaappe, intte kumetta shemppuwaappe, intte kumetta qofaappe, intte kumetta wolqqaappe siiqite' yaagees.


Jo̱baˈ cañíiˋ Abraham quiáˈˉ i̱ dseaˋ seaˋ cuuˉ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: “Jó̱o̱ˋo̱, té̱e̱ˊ oˈˊ, eáamˊ juguiʉ́ˉ cateaang˜ ˈnʉˋ fɨˊ jmɨgüíˋ, jo̱guɨ Lázaro eáamˊ cangárˉ iihuɨ́ɨˊ lajeeˇ jo̱. Jo̱ lanaguɨbaˈ nɨníˋ Lázaro juguiʉ́ˉ, dsʉˈ ˈnʉˋ nabɨ nɨcatɨ́ˋ íˈˋ e nimóˈˆ jaléˈˋ iihuɨ́ɨˊ. 	 “SHin Abrahaami yaagiis; 'Ta na7au, neeni ne de7uwaa wodiyan lo77obaa ekkin, Al77aazari iitabaa ekkidoogaa hassaya; shin ha77i i hagan ufaittiyo wode, neeni paxa kaa7ettaasa.


E jábˈˉ, lajo̱b lɨ́ɨˊ, Teaa˜, co̱ˈ lajo̱b nɨcalɨˈiing˜ ˈnʉˋ e calɨ́ˉ. 	 ee ta Aawau, aissi giikko, hagee ne shenedan oosettiis.


Jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ do e niquíˉbre e ˈléeiñˈ˜ do quiáˈˉ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ ta˜. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, casíimˋbreiñˈ do fɨˊ jee˜ ta˜. 	 I he oosanchchatuyyo hachchi hachchi issi shilingge qanxxanau etaara giigidi, ba woiniyaa turaa gidduwaa ootissanau eta yeddiis.


’Jo̱ nɨñiˋbaa guiʉ́ˉ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ Israel, e jaˋ ñíbˆ ˈnʉ́ˈˋ o̱ˈguɨ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quíˉiiˈ ñirˊ jaléˈˋ e cajmeeˉnaˈ mɨ˜ cajngangˈˊnaˈ Jesús. 	 “Ha77ikka ta ishatoo, inttekka inttena kaalettiyaageetuugaadan, erennan oottidoogaa taani erais.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do lala: —¿E lɨ˜ song líˈˆbaa fóˈˋ ˈnʉˋ? ¡Co̱ˈ lajɨbˋ cuǿøngˋ seaˋ líˋ jmee˜ jnea˜ quiáˈˉ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ jáˈˉ lɨ́ɨngˋ júuˆ quiéˉe! 	 Yaagin Yesuusi a, “'Neeni danddayikko' gai? Ammaniya asayyo ubbabai danddayettees” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ caquɨngˈˉtu̱ Jesús fɨˊ lɨ́ˈˉ ˈngóoˈ˜ cataangˋ e guiéeˊ do e iuuiñˉ dsíiˊ móoˊ, jo̱ i̱ ˈleáamˉ dseaˋ i̱ caguilíingˉtu̱ fɨˊ lɨ˜ siñˈˊ, jo̱ dob caje̱ˊ Jesús e fɨˊ ˈnɨˈˋ e guiéeˊ do. 	 Yesuusi simmidi, wolwoluwan gelidi, abbaa pinnidoogaappe guyyiyan, daro asai abbaa lanqqiyan a mati yuuyi aadhdhidi shiiqiis.


Jo̱ dsʉˈ Jesús líˈˆbre jaléˈˋ e ɨˊ dsíiˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do, jo̱ casɨ́ˈrˉ i̱ dseañʉˈˋ i̱ caang˜ guooˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Ráanˈˉ jo̱ ñisíngˈˋ uøˈˊ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ la. Jo̱ dsifɨˊ ladob caró̱o̱ˉ i̱ dseañʉˈˋ i̱ caang˜ guooˋ do, jo̱ cangórˉ fɨˊ lɨ˜ cajíngˈˉ Jesús. 	 SHin i eta qofaa eridi, kushee gunddido bitaniyaa, “Denddada, hagan gidduwan eqqa” yaagin, bitanee denddidi eqqiis.


jo̱ jnea˜bɨ cajo̱ i̱ dseaˋ i̱ seengˋ lana; jo̱guɨ e jáˈˉbaˈ e cajúnˉn cateáˋ, dsʉˈ cají̱bˈˊtú̱u̱ caléˈˋ catú̱ˉ, jo̱ dsʉˈ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜ seenˉ náng; jo̱guɨ jneab˜ dseaˋ quie̱e̱ˉ joñíˆ quiáˈˉ ˈmóˉ jo̱guɨ joñíˆ quiáˈˉ fɨˊ lɨ˜ ˈlɨˈˆ cajo̱. 	 Taani paxa de7iyaagaa. Taani haiqqaas; shin be7a, meri merinaukka paxa de7ais. Haiquwaa qulppeenne Si7ooliyaa qulppee ta kushiyan de7ees.


Jo̱ nañiˊ faˈ fɨ́ɨˊbaaˈ laˈóˈˋ jneaa˜aaˈ dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, dsʉˈ lajɨɨˉbaaˈ quieeˇnaaˈ co̱lɨɨng˜ co̱o̱ˋ iñíˈˆ, jo̱ e jo̱ guǿngˈˋ e lafaˈ jaamˋ jneaa˜aaˈ lɨ́ɨˊnaaˈ lajaléˈˋnaaˈ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Issi oittai de7iyo gishshau, nuuni daro gidikkokka, issi bolla. Aissi giikko, nuuni ubbaikka he issi oittaa shaakkeettees.


Jo̱ laco̱ˈ jaangˋ tiquiáˈˆ jiuung˜ jéeiñˋ dseaˋ ˈléengˈ˜ i̱ jmóoˋ íˋ quiáˈˉ jiuung˜ quiáˈrˉ, jo̱guɨ lajo̱b e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Moi˜ do quie̱ˊ nifɨˊ quíˉiiˈ cartɨˊ mɨ˜ catɨ́ˋ íˈˋ e calɨcuíingˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱guɨ caˈíngˈˋ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ e lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ laˈeáangˊ e cajáangˈ˜ yee˜naaˈ fɨˊ jaguóˋ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Hegaa gishshau, nuuni ammanuwan xillana mala, Kiristtoosi yaana gakkanaassi higgee nuna naagiyaagaa gidiis.


Jo̱ co̱ˈ jaˋ mɨˊ jǿøˉguɨ́ɨˈ lají̱i̱ˈ˜ e nɨsɨjeengˇnaaˈ e niˈíingˈ˜naaˈ quiáˈˉ Fidiéeˇ do, jo̱baˈ ˈnéˉ e dseángˈˉ jaˋ nilɨtúngˉ dsiˋnaaˈ e sɨjeengˇnaaˈ e jo̱. 	 SHin nuuni be7ennaagaa demmana giidi, ufaissan naagikko, hegaa danddayidi naagoos.


Jo̱ i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ Júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ do nɨseemˋbre lají̱i̱ˈ˜ latɨˊ mɨ˜ uiing˜; jo̱ nañiˊ faˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ íˋbre cajméeˋ Fidiéeˇ lajaléˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ, jo̱ dsʉˈ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ jaˋ jáˈˉ calɨ́iñˉ júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do. 	 Qaalai sa7an de7iis; Xoossai Qaalan sa7aa medhdhiis; shin sa7ai a eribeenna.


Jo̱ dsʉˈ lanaguɨ e nɨcagüeangˈˉtu̱ i̱ rúnˈˋn na, dseaˋ nɨcaˈíiñˉ jaléˈˋ cuuˉ quíiˈˉ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ, jo̱ ˈnʉˋ nɨcajngangˈˊ jaangˋ güɨtáˆ jiuung˜ i̱ niguoˈˆguɨ lajeeˇ lajaléngˈˋ i̱ seengˋ quíˉiiˈ.” 	 SHin hagee ne na7ai, ne miishshaa shaaramuxa maccaasan wurssidaagee yin, ayyo modhdho mirgguwaa shukkadasa' yaagiis.


Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ ɨ́ɨˈ˜ do quiáiñˈˉ do lala: —Jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ jaˋ mɨˊ calɨcuíingˋnaaˈ i̱ féˈˋ jloˈˆ laco̱ˈ féˈˋ i̱ dseaˋ do. 	 Oichchin Beeta Maqidasiyaa wotaaddarati etau, “Ha bitanee haasayidoogaadan, mulekka ooninne haasayibeenna!” yaagidi zaaridosona.


Jo̱ Dseaˋ Jmáamˉbingˈ i̱ cuøˈˊ jnea˜ bíˋ quiáˈrˉ e laco̱ˈ lɨ́ˈˋɨ jmóoˋo lajaléˈˋ e ˈnéˉ jmee˜e. 	 Kiristtoosi tau immido wolqqan, ubbabaa oottanau taani danddayais.


Jo̱ cafǿnˈˉn ˈnʉ́ˈˋ lajo̱ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nijáˈˉ líingˋnaˈ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ güeaˈˆ ˈgøngˈˊ quiáˈˉ Fidiéeˇ jo̱ o̱ˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e tɨɨngˋ ngángˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. 	 Hegaa gishshau, intte ammanoi Xoossaa wolqqaanappe attin, asa aadhdhida eratettan zemppibeenna.


Jo̱ lajɨɨˉnaaˈ laˈóˈˋ ngóoˊnaaˈ dsíiˊ e móoˊ do tíiˊbaaˈ tú̱ˉ ciento dsíˋ setenta y seis dseaˋ. 	 Nuuni markkabiyan de7iyaageeti naa77u xeetanne laappun tammanne usuppuna.


Jo̱ mɨ́ɨˈ˜naaˈ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜guɨ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ e niˈɨ́rˉ güeaˈˆ quiáˈrˉ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ jo̱guɨ e nicuǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ e nilɨseengˋnaˈ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ. 	 Xoossaa nu Aawaappenne Godaa Yesuus Kiristtoosappe, aaro kehatettainne sarotettai intteyyo gido.


Jo̱baˈ ˈnéˉ jé̱ˉ dseaˋ jí̱i̱ˈ˜ laco̱ˈ lɨ́ɨiñˊ ie˜ mɨ˜ catǿˈˉ Fidiéeˇ írˋ e nilíiñˉ dseaˋ quiáˈˉ dseaˋ do. 	 Asi huuphiyan huuphiyan Xoossai bana xeesiyo wode de7iyoogaadan de7o.


Jo̱ casɨ́ˈˉ Tée˜ i̱ dseaˋ sɨseángˈˊ do: —¡Jǿøˉnaˈ! Lana móoˋo fɨˊ ñifɨ́ˉ, jo̱ dob máanˊn i̱ dseaˋ i̱ cajáˉ fɨˊ ñifɨ́ˉ e lɨ́ɨiñˊ jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ; jo̱ máanˊnre e siñˈˊ fɨˊ lɨ́ˈˉ lɨˊ dséeˊ laco̱ˈ guiing˜ Fidiéeˇ. 	 Be7idi, “Xeellite, taani saloi dooyettin, Asa Na7ai Xoossaappe ushachcha baggan eqqidaagaa be7ais” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ catǿˈˉ Jesús lajɨɨngˋ i̱ dseaˋ guitúungˋ quiáˈrˉ do, jo̱ cacuøˈˊreiñˈ e óoiñˈˋ do ta˜ e tɨɨiñˋ e niˈuǿiñˈˉ jaléngˈˋ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ teáangˈ˜ dsíiˊ dseaˋ, jo̱guɨ e tɨɨiñˋ nijmiˈleáaiñˉ jaléngˈˋ dseaˋ dséeˈ˜ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ lɨiñˈˊ o̱si lɨ́ˈˆ doñiˊ jiéˈˋ lɨ˜ cuˈˋ quiáiñˈˉ é. 	 Yesuusi ba tammanne naa77u erissiyo ashkkarata xeesidi, eti tuna ayyaanaa kessana mala, qassi hargge ubbaanne saho ubbaa pattana mala, etayyo maataa immiis.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caguiéˉ Jesús fɨˊ co̱o̱ˋ lɨ˜ siˈˊ ˈnʉ́ʉˊ, jo̱ caˈíˉbre fɨˊ dsíiˊ, jo̱ cangotáamˈ˜bɨ i̱ dseaˋ tiuungˉ do fɨˊ jo̱ cajo̱, jo̱ Jesús cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —¿Su jáˈˉ lɨ́ɨngˋ ˈnʉ́ˈˋ e quɨ́ɨˈ˜baa jmɨɨ˜ jmee˜e e nilɨjnéˈˋtu̱ˈ? Jo̱baˈ cañíiñˈˋ do: —Dseángˈˉ jábˈˉ lɨ́ɨˋnaaˈ, Fíiˋiiˈ. 	 Yesuusi soo gelido wode, qooqeti akko yiidosona; yin Yesuusi eta, “Taani hagaa oottanau danddayiyoogaa ammaneetii?” yaagiis. Eti, “Ee Godau” yaagidosona.


Dsʉˈ jaangˋ lajeeˇ laˈóˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Jesús caguirˊ ñisʉ̱ˈˋ quiáˈrˉ, jo̱ caquiʉˈrˊ dseángˈˉ logua˜ jaangˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ quiáˈˉ i̱ jmidseaˋ i̱ laniingˉ. 	 SHin matan eqqidaageetuppe issoi ba bisuwaa shoddinne qeese ubbatu halaqaa ashkkaraa shocidi, a haittaa qanxxi oliis.


Jo̱baˈ cañíiˋtu̱ Tʉ́ˆ Simón quiáˈˉ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Jo̱ song lajo̱b nilɨ́ɨˊ Fíiˋi, jo̱baˈ guiʉ́ˉguɨ e nirú̱u̱ˈ˜baˈ la quie̱ˊ guóoˋo có̱o̱ˈ˜guɨ moguiiˉ cajo̱. 	 Yaagin PHeexiroosi Yesuusa, “Godau, yaatikko, ta tohuwaa xalaalaa meeccoppa; ta kushiyaakka ta huuphiyaakka meecca!” yaagiis.


Jo̱ jee˜ laco̱ˈ neáangˊ i̱ quiúungˉ do canúˉu lafaˈ luu˜ dseaˋ jo̱ guicajíngˈˉ lala: —Dseángˈˉ co̱o̱bˋ kiil˜ mɨcuɨˈieeˋ jí̱i̱ˈ˜ e tɨ́ngˉ dseaˋ quiáˈˉ e ˈléeiñˈ˜ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ ta˜, jo̱guɨ jí̱i̱ˈ˜ ˈnɨˊ kiil˜ mɨcuɨ́ɨˆ cebadabaˈ e ˈléeiñˈ˜ quiáˈˉ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ ta˜ cajo̱; dsʉˈ jaˋ cuǿøngˋ e lɨ́ˈˆ nidsiˈɨ́ɨˊ lajo̱ e aceite o̱ˈguɨ e jmɨ́ˈˆ mɨ́ˈˆ huɨɨngˋ jǿˈˆ cajo̱. 	 Taani paxa de7iya oiddu meretatu giddoppe cenggurssa milatiyaabaa siyaas, He cenggurssai, “Issi gallassa oosuwaayyo damoozai issi guruure gistte; qassi issi gallassa oosuwaayyo damoozai heezzu guruure bangga. SHin zaitiyaanne woine eessaa qohoppa” yaagishin siyaas.


Jo̱ juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ lɨtúngˉ dsíiˊ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe. 	 Tana sirenna urai anjjettidaagaa” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ caguilíiñˉ fɨˊ lɨ˜ singˈˊ Jesús, jo̱baˈ cajíingˉ dseaˋ do i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ iuungˉ dsíiˊ i̱ sɨmingˈˋ do jo̱ lajo̱b cangohuíingˉ i̱ ˈlɨngˈˆ do ladsifɨˊ lana, jo̱ caˈláamˉ i̱ sɨmingˈˋ do. 	 Yesuusi xalahiyaa, “Appe kiya” giidi azazin, xalahee na7aappe kiyi aggiis; sohuwaarakka na7ai paxi bayiis.


Jo̱ mɨ˜ calɨñiˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ seengˋ fɨˊ jo̱ jaléˈˋ e calɨ́ˉ e jmɨɨ˜ jo̱, jo̱ dsifɨˊ ladob cangolíiñˆ fɨˊ lɨ˜ táangˋ Jesús. Jo̱ mɨ˜ caguilíiñˉ fɨˊ lɨ˜ táangˋ dseaˋ do, jo̱ cangárˉ e dob nɨguiing˜ i̱ dseaˋ i̱ lamɨ˜ jéeˊ i̱ ˈlɨngˈˆ quiáˈˉ do co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ Jesús, jo̱ nɨquiˈˊbre sɨ̱ˈrˆ, jo̱ joˋ eeˋ lɨ́ɨiñˊ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ. Jo̱ dsíngˈˉ cafǿngˈˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ caguilíingˉ do. 	 Yootin asai hanidabaa be7anau kiyidi, Yesuusakko biis. Xalahee kiyido bitanee ba wozanai simmin, maayuwaa maayidi, Yesuusa gediyaa matan uttidaagaa asai be7idi yayyiis.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangɨ́ˋ e casɨ́ɨngˉ Jesús có̱o̱ˈ˜ dseaˋ saduceo, jo̱ caseámˈˊ rúngˈˋ dseaˋ fariseo mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ calɨñirˊ e cateáˋ lanab cañíiˋ Jesús lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e cajmɨngɨ́ɨˋ i̱ dseaˋ saduceo do. Jo̱ i̱ dseaˋ íˋ cangolíimˉbre fɨˊ lɨ˜ táangˋ Jesús. 	 SHin Yesuusi Saaduqaaweta co77u oottidoogaa Parisaaweti siyido wode, issisaa shiiqidosona.


Dsʉˈ laˈeáangˊ e caquíiˊ Dseaˋ Jmáangˉ dseeˉ quíˉiiˈ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ, lajo̱baˈ éeˋ Fidiéeˇ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel laco̱ˈguɨ nɨcaˈéerˋ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham lamɨ˜ jéengˊguɨ eáangˊ cajo̱. Jo̱ co̱ˈ Dseaˋ Jmáangˉ caquíiˊ dseeˉ quíˉiiˈ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ, lajo̱baˈ niˈíingˈ˜naaˈ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ laˈeáangˊ e cajáangˈ˜ yee˜naaˈ fɨˊ jaguórˋ, co̱ˈ lajo̱b júuˆ nɨcacuøˈrˊ jneaa˜aaˈ lamɨ˜ jéengˊguɨ. 	 Kiristtoosi hegaa aissi oottidee giikko, Xoossai immana giido Geeshsha Ayyaanaa nuuni ammanuwan ekkanaadaaninne Abrahaama anjjoi ba baggaara Aihuda gidenna asaa gakkana mala giidi oottiis.


Jo̱baˈ cañíiˋtu̱ i̱ sɨmingˈˋ do quiáˈˉ Jesús jo̱ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —Lajɨbˋ e júuˆ e fóˈˋnaˈ nɨcajmitiiˉ; jo̱baˈ ¿e˜ jí̱i̱ˈ˜ e ˈnéˉ nijmitiˋguɨ́ɨ? 	 He yelaga bitanee Yesuusa, “Taani hegaa ubbaakka guutta naatettaasappe doommada naagaas; yaatin, tau pacciyaabi aibee?” yaagiis.


Jo̱guɨ i̱ Jó̱o̱rˊ camɨ́ɨngˈ˜ do, íbˋ i̱ dseángˈˉ jɨngˈˋ güeangˈˆ i̱ ˈgøngˈˊ quiáˈrˉ, jo̱guɨ dseángˈˉ laco̱ˈ lɨ́ɨiñˊ ˈñiaˈˊbre lɨ́ɨngˊ dseaˋ do cajo̱; jo̱ íbˋ i̱ néeˊ ni˜ lajaléˈˋ e seaˋ có̱o̱ˈ˜ lajaléngˈˋ i̱ seengˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ ˈgøngˈˊ quiáˈrˉ. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e nɨcajángˈˋ ˈñiaˈrˊ e laco̱ˈ nɨcaleáaiñˋ jneaa˜aaˈ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉiiˈ, nɨcangámˈˉtu̱r fɨˊ ñifɨ́ˉ, jo̱ lana dob nɨguiiñ˜ lɨ́ˈˆ lɨˊ dséeˊ cáangˋ lɨ˜ lɨ́ɨˊ é̱e̱ˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Na7ai Xoossaa bonchcho poo7uwaa phoolees; qassi muleerakka a meretaa ekkidi, ba wolqqaama qaalan ha sa7aa naagees; yaatidi asaa nagaraappe geeshshidi, Ubbaappe Bolla Xoossaappe ushachcha baggaara saluwan uttiis.


Jo̱ jaˋ e ta˜ calɨˈíingˆ quíiˉnaˈ lají̱i̱ˈ˜ e caˈíingˈ˜naˈ quiáˈˉ Fidiéeˇ lajeeˇ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ song lanaguɨ nɨˈiing˜naˈ nicá̱ˆnaˈ fɨˊ jiébˈˋ. 	 Intte daafura ubbau ainne go77i baawee? Tumaappe go77ai de7ees.


Co̱ˈ faco̱ˈ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ do dseángˈˉ e jáˈˉ quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ e niˈíingˉ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈˉ dseaˋ, jo̱baˈ joˋ ɨ́ˉ dsíiˊ dseaˋ jóng e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ óoˋ dseeˉ, jo̱guɨ nitʉ́ˋbre cajo̱ e nicuǿrˉ jmɨ˜ jóˈˋ núuˆ uíiˈ˜ dseeˉ quiáˈrˉ faco̱ˈ lajo̱. 	 Xoossau goinniya asai ba nagaraappe muleera geeyidobaa gidiyaakko, bana zoriya wozanan naa77anttuwaa nagara qoppenna; qassi yarshshiyoogaakka aggi bayana.


Dsʉˈ i̱ lɨɨng˜ i̱ dseaˋ do jaˋ jíiˈr˜ e júuˆ do o̱ˈguɨ iiñ˜ jáˈˉ nilíiñˋ cajo̱. Jo̱ canaaiñˋ féˈrˋ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ jiéngˈˋ e gabˋ jaléˈˋ e júuˆ do quiáˈˉ jial cuíingˋ dseaˋ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱baˈ Paaˉ cajmihuíimˉ ˈñiaˈrˊ jee˜ i̱ dseaˋ góorˋ do, jo̱guɨ cajéemˋbre jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ caguiaangˉ do, jo̱ cangojéengˋneiñˈ fɨˊ co̱o̱ˋ escueel˜ quiáˈˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Tirano, jo̱ fɨˊ jo̱b féiñˈˊ i̱ dseaˋ do júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ laco̱o̱ˋ jmɨɨ˜ laco̱o̱ˋ jmɨɨ˜. 	 SHin etappe issoi issoi makkalidi, daro asaa sinttan Godaa ogiyaa cayiiddi ammanennan ixxin, PHauloosi etappe shaahettidi, ba kaalliyaageeta banaara efiis; Xiraanoosa giyo tamaare keettan ubba gallassi palamettees.


Co̱ˈ jneaˈˆ ne˜baaˈ røøˋ e Fidiéebˇ dseaˋ casɨ́ɨiñˉ có̱o̱ˈ˜ Moi˜; jo̱ dsʉˈ i̱ Jesús do jí̱i̱ˈ˜ jaˋ ne˜naaˈ jie˜ fɨˊ lɨ˜ jáarˊ. 	 Xoossai Muuseyyo haasayidoogaa nuuni eroos; shin ha bitaniyaa gidikko, i awappe yiidaakkonne nuuni erokko” yaagidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cajíngˈˉguɨ Jesús e júuˆ la: —Nʉ́ʉˉnaˈ, la nifɨ́ɨˆɨ ˈnʉ́ˈˋ co̱o̱ˋguɨ júuˆ jáˈˉ e lafaˈ júuˆ cuento: Co̱o̱ˋ néeˈ˜ jaangˋ dseañʉˈˋ niˈóorˋ co̱o̱ˋ uǿˉ jo̱ nicajmeˈrˊ iáˋ lacúngˈˊ e uǿˉ quiáˈrˉ do, jo̱ cajnírˋ mɨ́ˈˆ huɨɨngˋ jǿˈˆ fɨˊ dsíiˊ. Jo̱ cajmɨlɨɨiñ˜ co̱o̱ˋ lɨ˜ niˈuǿˈrˉ jmɨ́ˈˆ, jo̱guɨ caséerˋ co̱o̱ˋ ˈnʉ́ʉˊ ñíiˊ fɨˊ quiá̱ˈˉ jo̱ e laco̱ˈ cuǿøngˋ tíiˊ nir˜ fɨˊ laˈúngˉ e fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ quiáˈrˉ do lɨ˜ sɨjneaˇ mɨ́ˈˆ huɨɨngˋ jǿˈˆ. ’Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨjiʉ lajo̱, caˈnáaiñˉ co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ i̱ nijméˉ ta˜ uǿˉ quiáˈrˉ. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cagüɨˈɨ́ɨˊbre cangórˉ fɨˊ lɨ˜ huí̱i̱ˆ. 	 Qassikka Yesuusi hagaadan yaagiis; “Hara leemisuwaakka siyite; woiniyaa giyo turaa tokkida issi bitanee de7ees; woiniyaa turaa yuushshi aattidi diriis; qassi he woiniyaa gum77iyo ollaakka bookkiis; hegaa naagiya asaayyo adussa shuchchaa gimbbiis. Hegaappe guyyiyan, kottaa oottiya asau immidi, hara dere biis.


Jo̱ mɨ˜ nɨjaquiéengˊ e niguiéerˊ fɨˊ quiá̱ˈˉ co̱o̱ˋ fɨɨˋ e siiˋ Betania có̱o̱ˈ˜ co̱o̱ˋguɨ fɨɨˋ e siiˋ Betfagé, fɨɨˋ e néeˊ tɨɨˉ móˈˋ e siiˋ Olivos quiá̱ˈˉ fɨɨˋ Jerusalén, jo̱ fɨˊ jo̱b casíiñˋ gángˉ i̱ dseaˋ guitúungˋ quiáˈrˉ do 	 Yesuusi Dabira Zaite giyo deriyaa lanqqiyan de7iya Beetafaaganne Biitaaniyaa giyo katamata matido wode, erissiyo ashkkaratuppe naa77aa kiittidi,


Jo̱ lajeeˇ ngolíiñˉ ni˜ jmɨɨˋ jo̱ caquiamˈˉ Jesús. Jo̱ lajeeˇ güɨɨngˋ dseaˋ do, jo̱ dsíngˈˉ canaangˋ ɨ́ɨˋ guíˋ, jo̱ mɨfɨ́ɨngˋ canaangˋ dsiˈa˜ jmɨɨˋ dsíiˊ e móoˊ do, jo̱ cafǿmˈˊ i̱ dseaˋ guitúungˋ do, co̱ˈ føˈˊ nidsiˈamˈˊ e móoˊ lɨ˜ teáaiñˈ˜ do. 	 Biishin Yesuusi xiskkiis. Wolqqaama gotee abbaa bolli yiis. Wolwoluwan haattai kumi kumi yees. Yiidi haattai eta mittana hanin,


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉˋ e niˈɨ́ɨˆdu oˈˊ jie˜ lɨ˜ nɨcaˈleeˈ˜ quíiˈˉ lana, jo̱ quɨ́ɨˈ˜ jíingˈ˜tu̱ uøˈˊ caléˈˋ catú̱ˉ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ, jo̱guɨ jmeeˉtu̱ˈ lajaléˈˋ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ lamɨ˜ quɨ́ˈˉ tɨ́ɨnˈˋ e jmooˈˋ latɨˊ mɨ˜ uiing˜ do. Jo̱ song jaˋ nijméeˈˆ lajo̱, jo̱baˈ lajmɨnábˉ nigáaˊa fɨˊ na jo̱ nijé̱ˈˆbaa é̱e̱ˆ quiáˈˉ e candeléer˜ do quíiˈˉ, jo̱ dsʉˈ jaˋ nilíˋ lajo̱ song niquɨ́ˈˉ jíngˈˋtu̱ uøˈˊ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. 	 Simmi neeni awappe kunddidaakkonne akeeka. Ne nagaraappe simma; neeni kase oottiyo oosuwaa ootta. Hegee xayikko, taani neekko yaana; yaada neeni ne nagaraappe simmana xayikko, neeni xomppiyaa wottiyo ne ballaa a sohuwaappe ekkarggana.


Jo̱baˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do canaaiñˋ mɨˈrˊ jmɨˈeeˇ Jesús e nijmihuíimˉ ˈñiaˈrˊ e fɨˊ lɨ˜ táaiñˋ do. 	 Hegaa gishshau, asai bantta biittaappe Yesuusi baana mala, woosaa doommiis.


Co̱ˈ jmɨráangˉ yaang˜ i̱ dseaˋ íˋ dsʉˈ uíiˈ˜ e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ hebreo, jo̱ dsʉˈ lajo̱b lɨ́ɨngˊ jnea˜ cajo̱; jo̱guɨ jmɨráangˉ yaaiñ˜ dsʉˈ uíiˈ˜ e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ Israel, jo̱ dsʉˈ lajo̱b lɨ́ɨngˊ jnea˜ cajo̱; jo̱guɨ jmɨráangˉ yaaiñ˜ dsʉˈ uíiˈ˜ e lɨ́ɨiñˊ sɨju̱ˇ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham, jo̱ dsʉˈ lajo̱b lɨ́ɨngˊ jnea˜ cajo̱. 	 Eti Ibraawetee? Taanikka Ibraawe. Eti Israa7eela asee? Taanikka Israa7eela asa. Eti Abrahaama zaree? Taanikka qassi Abrahaama zare.


Jo̱ jaˋ cuǿøngˋ nisíiˈ˜naaˈr e dseaˋ jmɨgüíbˋ casíiˋ quiáˈˉ i̱ Juan do, co̱ˈ fɨng song casíiˈ˜naaˈr lajo̱, dseáamˈ˜ fɨng eeˋ cajmeángˈˋ dseaˋ jneaa˜aaˈ; co̱ˈ lajɨɨmˋ dseaˋ ñirˊ e i̱ Juan do caféˈrˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 SHin nuuni, 'Asappe yiis' yaagikko, asai ubbai Yohaannisi hananabaa yootiyaagaa gididoogaa eriyo gishshau, asau yayyoos” yaagidosona.


Dsʉco̱ˈ jaléˈˋ e jo̱ jaˋ dsitóoˈ˜ fɨˊ dsíiˊ dseaˋ, co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ fɨˊ dsíiˊ tubˈˊ dseaˋ lɨ˜ ngɨ́ɨngˊ e jo̱, jo̱ mɨ˜ ningɨ́ˋ jo̱, jo̱guɨbaˈ e uøøˋ fɨˊ caluuˇ. Jo̱ cajíñˈˉ lajo̱ e laco̱ˈ jmóorˋ júuˆ e guiʉ́bˉ lajalébˈˋ e gøˈˊ dseaˋ, jo̱ jaˋ e sɨˈlɨˈˆ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. 	 Aissi giikko, qumai asa ulo giddo gelidi, gaxi kiyiyoogaappe attin, asa wozana giddo gelenna” yaagiis. Hegaadankka Yesuusi quma ubbai geeshsha gidiyoogaa erissiis.


Dsʉco̱ˈ mɨ˜ cajáˉ i̱ Jonás do e caguiarˊ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ Nínive, lajalémˈˋ i̱ dseaˋ seengˋ e fɨɨˋ jo̱ dsifɨˊ lajo̱b caquɨ́ˈˉ jíngˈˋ yaaiñ˜ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ, jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋbingˈ nijméˉguɨ dseeˉ quíiˉnaˈ mɨ˜ niguiéeˊ jmɨɨ˜ e niquidsiˊ Fidiéeˇ íˈˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. Jo̱ dsʉˈ jnea˜ niingˉguɨ laco̱ˈ i̱ Jonás do. 	 Nanawe asai Yoonaasi yootidoogan bantta nagaraappe simmido gishshau, pirddaa gallassi denddidi, intte bolli pirddana; be7ite; Yoonaasappe aadhdhiyaagee hagan de7ees.


Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ i̱ nʉ́ʉˈ˜ jaléˈˋ júuˆ quiáˈrˉ jo̱guɨ teáaiñˉ teáˋ fɨˊ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ Jesús, jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋbingˈ i̱ ˈnéˉ cuǿˈˉ bíˋ yaang˜ e jaˋ nitʉ́rˋ lají̱i̱ˈ˜ e fɨˊ nɨteáaiñˉ do. 	 Xoossau azazettiyaanne Yesuusayyo ammanettiya geeshshati danddayiyo danddayai hagaana.


Jo̱ nisíingˋnaaˈ fɨˊ na cajo̱ i̱ Judas Barsabás có̱o̱ˈ˜guɨ Silas la, jo̱ íbˋ nijmeáˈˉ ˈnʉ́ˈˋ júuˆ quiáˈˉ jaléˈˋ e la cartɨˊ quiníˆnaˈ na. 	 Hegaa gishshau, nuuni xaafidoogaa eti bantta huuphen bantta doonan inttessi yootana mala, Yihudaanne Sillaasa kiittida.


Jo̱guɨ Jesús casíiñˋ jneaˈˆ e niguiáˆnaaˈ júuˆ quiáˈrˉ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ, jo̱guɨ e nijmóˆnaaˈ júuˆ røøˋ e Fidiéebˇ dseaˋ casíiñˋ dseaˋ do e niquidsirˊ íˈˋ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ i̱ jí̱ˈˋguɨ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ i̱ nɨˈlɨɨng˜ mɨ˜ catɨ́ˋ íˈˋ lajo̱. 	 Xoossai wonggeliyaa mishiraachchuwaa asaassi nuuni yootanaunne, paxa de7iyaageetu bollaaninne haiqqidaageetu bollan pirddanau i sunttidoogee Yesuusa gididoogaa nuuni markkattanau nuna azaziis.


Jo̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ quíˉiiˈ Jacóoˆ caséerˊ e ojmɨ́ˆ la quíˉiiˈ, co̱ˈ fɨˊ lab lɨ˜ cacá̱rˉ jmɨɨˋ e jmáiñˈˋ ta˜ cajo̱, jo̱guɨ lajo̱bɨ jaléngˈˋ jó̱o̱rˊ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ jóˈˋ núuˆ i̱ caˈeáaiñˋ, fɨˊ lab lɨ˜ caˈuøˈrˊ jmɨɨˋ e caˈíngˈˊneiñˈ do. Jo̱ ¿su ˈnʉˋ ɨˊ oˈˊ e niingˉguɨˈ laco̱ˈ i̱ dseaˋ íˋ? 	 Nuuyyo ha haattaa ollaa immida nu aawaa Yaaqoobappe neeni gitatai? I, a naatinne a mehee hagaappe uyidosona” yaagaasu.


Jo̱baˈ cañíiˋtu̱ Jesús quiáiñˈˉ do: —Jaˋ lajɨɨngˋ dseaˋ catɨ́ɨiñˉ e ngáiñˈˋ jaléˈˋ e júuˆ na, co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ dseaˋ i̱ nɨcangɨ́ɨngˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jí̱i̱ˈ˜ íˋbingˈ i̱ ngángˈˋ e jo̱. 	 SHin Yesuusi eta yaagiis; “Hagaa mala timirttee Xoossai immidoogeetussappe attin, asa ubbaassa gidenna;


Co̱ˈ ie˜ jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ nitíñˉ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ rúiñˈˋ, jo̱guɨ co̱o̱ˋ fɨɨˋ nitíngˉ có̱o̱ˈ˜ co̱o̱ˋguɨ fɨɨˋ, jo̱guɨ nilɨseaˋ ooˉ fɨˊ la fɨ˜ na, jo̱guɨ jmiguiʉbˊ lɨ˜ nijǿˈˋ uǿˉ e eáangˊ cajo̱. 	 Aissi giikko, issi biittaa asai hara biittaa asaara olettana; qassi issi kawotettai hara kawotettaara olettana; koshainne biittaa qaattai ubbasan de7ana.


Jo̱guɨ guicó̱o̱bˈˇ Filólogo có̱o̱ˈ˜guɨ Julia có̱o̱ˈ˜guɨ Nereo có̱o̱ˈ˜guɨ i̱ dseamɨ́ˋ rúiñˈˋ do, jo̱guɨ guicó̱o̱ˈˇ Olimpas cajo̱ có̱o̱ˈ˜guɨ lajɨɨngˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ neáangˊ có̱o̱ˈ˜ lajaléngˈˋ dseaˋ na. 	 Pileegoona, Yuulo, Neeriyaa, a michchiyo, Olumppoosanne etaara de7iya geeshshata ubbaa saro giite.


Jo̱ ie˜ jo̱ dseángˈˉ guatɨˈlóˉ jmɨɨ˜ Pascua quiáˈˉ dseaˋ Israel, jo̱ nʉ́ˈˉ guieñíbˈˉ nɨngóoˊ mɨ˜ cajíngˈˉ dseata˜ Pilato e casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ Israel do: —¡Lab singˈˊ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quíiˉnaˈ! 	 He gallassai Paasikaa bonchchiyo gallassau giigissiyo gallassa; sa7ai usuppun saate heera gidana. PHilaaxoosi Aihudata, “Intte kawuwaa hagaa be7ite!” yaagiis.


Jo̱baˈ cangolíiñˆ cartɨˊ lɨ˜ nɨˈaˈˊguɨ quiáˈˉ e guiéeˊ do, jo̱ jo̱b cabírˋ ˈmáaˊ quiáˈrˉ fɨˊ lɨ˜ caˈeˊ Jesús, jo̱ i̱ lɨ́ɨˊ ˈñʉˋ calɨ́ˈrˉ. Jo̱ mɨ˜ canaaiñˋ ǿøiñˊ e ˈmáaˊ do, jo̱ canaangˋ ˈguɨɨˋbaˈ do, co̱ˈ dsíngˈˉ fɨ́ɨngˊ i̱ jóˈˋ do nicangotáangˈ˜neˈ fɨˊ dsíiˊ e ˈmáaˊ do. 	 Yeggidoogaappe guyye baggan, keehi daro moliyaa oiqqin, gitee daahettana haniis.


Jo̱ e jáˈˉ, jaˋ jmóoˋ jnea˜ jí̱i̱ˈ˜ e jmiˈiáangˋ dsíiˊ dseaˋ jmɨgüíˋ, co̱ˈ dseángˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e jmiˈiáangˋ dsíiˊ Fidiéeˇbaˈ jmóoˋo. Dsʉco̱ˈ faco̱ˈ jnea˜ iin˜n e lɨco̱ˈ nilɨseenˉ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ jí̱i̱ˈ˜ dseaˋ jmɨgüíˋ, jo̱baˈ jaˋ lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Dseaˋ Jmáangˉ jóng. 	 Hagee tana asappe saba koyiyaabaa milatissii? Akkai! Taani Xoossai lo77o giyoogaa koyais. Woikko taani asa ufaissanau koyiyaanaa? Taani ha77ikka asa ufaissanau koyiyaabaa gidiyaakko, Kiristtoosa aille gidikke.


Jo̱ eebˋ e jmɨɨ˜ laˈuii˜ quiáˈˉ semaan˜ cangolíiñˆ fɨˊ lɨ˜ caˈángˉ Jesús, jo̱ caguilíiñˉ e lɨco̱ˈ nɨcaguáˈˉ ieeˋ, 	 Woggaa gallassi maallado daro guuran xalqqee kiyishin, he gonggoluwaa biidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cají̱ˈˊtu̱ Jesús, jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ cají̱ˈˊtu̱ do cangolíiñˆ fɨˊ Jerusalén fɨˊ lɨ˜ lɨ́ɨˊ fɨɨˋ güeangˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ i̱ cangángˉ írˋ fɨˊ jo̱. 	 Eti duufuwaappe kiyidi, Yesuusi haiquwaappe denddidoogaappe guyyiyan, geeshsha katamaa biidosona; hegan eta daro asai be7iis.


Jo̱ mɨ˜ cangáˉ tú̱ˉ ˈnɨˊ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo e guiing˜ Jesús gøˈrˊ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ do, jo̱baˈ i̱ dseaˋ fariseo do cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ quiáˈˉ Jesús jo̱ cajíñˈˉ: —¿Jialɨˈˊ gøˈˊ tɨfaˈˊ quíiˉnaˈ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ nodsicuuˉ jo̱guɨ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ i̱ seaˋ júuˆ e dsíngˈˉ røøiñˋ dseeˉ? 	 Issi issi Parisaaweti hegaa be7idi, Yesuusi erissiyo ashkkarata, “Inttena tamaarissiyaagee giiraa ekkiyaageetuuranne nagaranchchatuura qumaa aissi issippe mii?” yaagidosona.


Jo̱ caquiʉˈˊ Jesús ta˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do e jaˋ i̱i̱ˋ nisɨ́iñˈˋ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ. Dsʉˈ faˈ jmiguiʉˊguɨ ya̱ˈˊ e quiʉˈˊ Jesús ta˜ e jaˋ niguiáˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do júuˆ, eáangˊguɨb guiaˊ i̱ dseaˋ do. 	 Yesuusi asa ubbaa, “Hagaa ooyyoonne odoppite” yaagidi odiis; shin i keehi mintti odin, asai qassi oduwaa yaa darissiis.


—Juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ñiˊ e ˈneáiñˉ Fidiéeˇ, co̱ˈ dseaˋ íbˋ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈrˉ. 	 Bantta ayyaanan hiyyeesa gididoogaa eriyaageeti anjjettidaageeta; aissi giikko, saluwaa kawotettai etassa.


Jo̱ lana fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ e mɨ˜ nijáaˊ jmɨɨ˜ e nicá̱ˋ dseaˋ iihuɨ́ɨˊ uii˜ quiáˈˉ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ, eáangˊguɨ iihuɨ́ɨˊ nicá̱ˋ i̱ dseaˋ seengˋ e fɨɨˋ lɨ˜ jaˋ caˈíñˈˋ ˈnʉ́ˈˋ laco̱ˈguɨ iihuɨ́ɨˊ e cacá̱ˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ calɨséngˋ fɨˊ Sodoma malɨˈˋguɨ eáangˊ. 	 He gallassi Sadooma katamai ekkido pirddaappe aadhdhiya pirddai he katamaa gakkanaagaa taani inttessi odais.


Jo̱ dsíngˈˉ cangogáˋ dsíiˊ Yáˆ có̱o̱ˈ˜guɨ Séˆ quiáˈˉ jaléˈˋ e cajíngˈˉ i̱ Simeón do uii˜ quiáˈˉ i̱ yʉ̱ʉ̱ˋ do. 	 Yooseefinne Mairaama Simooni Yesuusabaa odidoogan garamettidosona.


Co̱ˈ ɨ́ɨbˋ jnea˜ ˈgooˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ ˈneáanˋn, jo̱guɨ røøbˋ quidsiiˉ íˈˋ cajo̱ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ jó̱o̱ˋo̱. 	 Aissi giikko, i ba siiqiyo uraa qaxxayees; qassi ba na7adan ekkiyo ubbaakka lissuwan garafees” yaagiis.


Jo̱baˈ caró̱o̱ˉ Jesús jo̱ caquiʉˈrˊ ta˜ e guíˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —¡Catiiˉ! Jo̱guɨ caquiʉˈrˊ ta˜ e jmɨɨˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —¡Jmɨˈuáangˆ uøˈˊ! Jo̱ ladsifɨˊ ladob caˈuáangˉ e íiˊ guíˋ có̱o̱ˈ˜guɨ e ró̱o̱ˉ jmɨɨˋ, jo̱ tiibˉ caˈɨ́ˋ jóng. 	 Yaagin i beegottidi gotiyaa, “Co77u ga” giidi, abbaakka, “Woppu ga” giis; goteekka co77u gin, ubbabaikka woppu giis.


Jo̱ mɨ˜ ninírˋ e dsíngˈˉ jloˈˆ dsíiˊ e lɨ˜ niguieiñˈˊ do, jo̱baˈ nidsérˉ nidsitéerˋ guiángˉ i̱ ˈlɨngˈˆguɨ laco̱ˈ írˋ e nidsitáaiñˈ˜ fɨˊ dsíiˊ i̱ dseaˋ do, jo̱baˈ gaˋguɨ nilíingˉ i̱ dseaˋ do laco̱ˈguɨ lamɨ˜ iuungˉ jaangˋ i̱ ˈlɨngˈˆ do fɨˊ dsíirˊ. Jo̱ lajo̱b nidsingɨ́ɨngˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ røøngˋ dseeˉ i̱ seengˋ jmɨɨ˜ na. 	 Hegaappe guyyiyan, biidi baappe iitiya laappun hara ayyaanata ehees; he ayyaanati gelidi, hegan de7oosona. He bitaniyaa de7oi kaseegaappe guyyeegee keehi iitees. Ha wodiyaa iita asaukka qassi hegaadan hanana” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ jaquiéengˊ e niˈíˋ nʉ́ʉˆ e jmɨɨ˜ do, i̱ dseaˋ quiáˈˉ Jesús do catɨsɨ́ɨmˈˇbre fɨˊ lɨ˜ néeˊ e guiéeˊ do. 	 Sa7ai omarido wode, Yesuusi erissiyo ashkkarati abbaakko biidosona;


Jo̱ huǿøbˉjiʉ caje̱rˊ có̱o̱iñˈ˜ do fɨˊ Cesarea. Jo̱baˈ lajeeˇ jo̱, i̱ dseata˜ Festo do casɨ́ˈrˉ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ Agripa do lají̱i̱ˈ˜ e lɨ́ɨˊ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ siiˋ Paaˉ do, jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Lana lab iuungˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ sɨjnɨ́ɨngˇ i̱ caseáangˊ dseata˜ Félix mɨ˜ cagüɨˈɨ́ɨrˊ. 	 Yaani eti daro gallassaa uttidaashin, Pisxxoosi kawuwaassi PHauloosabaa hagaadan yaagidi yootiis; “Hagan Pilikisi qachchidi aggi bayido issi bitanee de7ees.


Jo̱guɨ íingˊ dseeˉ uii˜ quíˆnaaˈ quiáˈˉ jaléˈˋ e jaˋ dseengˋ e nɨcajmóˆnaaˈ, lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ jneaˈˆ íingˊnaaˈ dseeˉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ jmɨgüíˋ mɨ˜ eeˋgo̱ nɨcaˈléerˊ quíˉnaaˈ. Jo̱guɨ jmeeˉ íˆ jneaˈˆ lacaangˋ lɨ˜ ngɨˋnaaˈ e laco̱ˈ jaˋ nijiʉ́ˈˋnaaˈ fɨˊ ni˜ dseeˉ, jo̱guɨ jmeeˉ íˆ jneaˈˆ cajo̱ e laco̱ˈ jaˋ nijmeángˈˋ jaléngˈˋ i̱ ˈlɨngˈˆ jneaˈˆ. Jo̱ lanab caˈeˊ Jesús ie˜ jo̱ jial féengˈ˜naaˈ Fidiéeˇ. 	 Nuuni nuna naaqqidaageetuyyo ubbaa atto giido gishshau, neenikka nu naaquwaa atto ga. Nuna iitabaappe ashshanaappe attin, paacen gelissoppa' yaagite” yaagiis.


’Jo̱ güɨlɨne˜baaˈ guiʉ́ˉ jaléngˈˋ jneaa˜aaˈ, dseaˋ lɨ́ɨˊɨɨˈ dseaˋ Israel, e i̱ Jesús i̱ cateáangˊ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ do, íˋbingˈ cacuǿøngˋ Fidiéeˇ e lɨ́ɨiñˊ Fii˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, jo̱guɨ caleáaiñˋ jneaa˜aaˈ jee˜ dseeˉ quíˉiiˈ cajo̱. 	 “Hegaa gishshau, Xoossai masqqaliyaa bolli misimaariyan ha intte xishidi kaqqido Yesuusa Godanne Kiristtoosa oottidoogaa Israa7eela zare ubbai tumaappe ero” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, lajalémˈˋ i̱ dseaˋ do cangojéeiñˋ Jesús fɨˊ quiniˇ jaangˋ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ siiˋ Pilato. 	 Eti ubbai issippe denddidi, Yesuusa PHilaaxoosakko efiidosona.


Dsʉˈ ii˜naaˈ nʉ́ˆnaaˈ júuˆ quíiˈˉ lana quiáˈˉ jaléˈˋ e ɨˊ oˈˊ, co̱ˈ ne˜baaˈ guiʉ́ˉ doñiˊ jiébˈˋ féˈˋ dseaˋ gaˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ cuíingˋnaˈ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 SHin he asaa sunttaa ubbasan asai mooridi haasayiyoogaa nuuni eriyo gishshau, ne qofaa siyanau koyoos” yaagidosona.


Jo̱ tɨˊ dsíirˊ e guárˋ fɨˊ lɨ˜ jloˈˆguɨ fɨng dsilíiñˉ lacaangˋ lɨ˜ tɨˊ jmɨɨ˜ o̱si lɨ˜ niingˉguɨ é fɨng dsilíiñˉ fɨˊ sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ quiáˈˉ dseaˋ góoˋnaaˈ. 	 Asi banttana imattiyoosan bonchcho sohuwaa dosoosona; qassi Aihuda woosa keettatunkka daro lo77iya oidiyaa dosoosona.


Jo̱ jee˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jí̱i̱ˈ˜ jaaiñˋ teáˋ dsíirˊ niféˈrˋ uii˜ quiáˈˉ Jesús, co̱ˈ ˈgóˈˋbre fɨng eeˋ cajméeˋ i̱ dseaˋ Israel i̱ quie̱ˊ nifɨˊ do quiáˈrˉ song canúurˉ jaléˈˋ e sɨ́ɨiñˈˋ do. 	 SHin Aihudatuyyo yayyido gishshau, ooninne abaa qoncciyan haasayenna.


Jo̱ majmifémˈˊbaaˈ Fidiéeˇ, Tiquiáˈˆ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ, dsʉco̱ˈ laˈeáangˊ e eáamˊ guiúiñˉ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ, jo̱baˈ nɨcajméerˋ e lafaˈ nɨcangáangˈ˜naaˈ caléˈˋ catú̱ˉ laˈeáangˊ e cají̱ˈˊtu̱ Dseaˋ Jmáangˉ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cajúiñˉ. Jo̱ e jo̱ nɨcuøˊ júuˆ ta˜ dsíibˊ quíˉnaaˈ e se̱e̱ˉnaaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ 	 Nuuni Xoossaa, nu Godaa Yesuus Kiristtoosa Aawaa, ba maarotettaa daruwaadankka nuna naa77anttuwaa yelidaagaa, Yesuus Kiristtoosa haiquwaappe denttidoogan nuuyyo de7uwaa immana giidaagaa galatoos.


Jo̱ lana fɨ́ɨmˊ dseaˋ nɨjmóorˋ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ, jo̱ jí̱i̱ˈ˜ Fidiéebˇ dseaˋ cuøˈrˊ jneaa˜aaˈ e ngángˈˋnaaˈ jialɨˈˊ jmóoˋ dseaˋ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ do. Jo̱ lɨco̱ˈ ˈnéˉguɨ e jaˋ i̱i̱ˋ nijníngˉ quiáˈˉ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ do e laco̱ˈ nidsijéeˊ jaléˈˋ e nɨcafáˈˉa na. 	 Aissi giikko, asau qonccibeenna makkalaa wolqqai ha77i oottees; shin he teqqiyaagee ogiyaappe kichchana gakkanaassi, i qonccenna.


Jo̱ Jesús caquiʉˈrˊ ta˜ lahuɨ́ɨngˊ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do e jaˋ i̱i̱ˋ nisɨ́iñˈˋ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caquiʉˈrˊ ta˜ e cangɨ́ɨngˋ i̱ jiuung˜ sɨmɨ́ˆ do e cagǿˈrˋ. Jo̱ i̱ jiuung˜ sɨmɨ́ˆ do nɨningóorˊ guitu̱ˊ ji̱i̱ˋ. 	 Yesuusi hegaa eti ooyyoonne odenna mala, eta mintti azazidi, “Iyyo miyoobaa immite” yaagiis.


Jo̱ co̱o̱ˋ néeˈ˜ cajméeˋ ayuno jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ ngɨˊ có̱o̱ˈ˜ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo. Jo̱ lajeeˇ jo̱, caguilíingˉ i̱ lɨɨng˜ dseaˋ fɨˊ lɨ˜ táangˋ Jesús jo̱ cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do lala: —Jaléngˈˋ i̱ dseaˋ quiáˈˉ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ fariseo jmóoˋbre ayuno, jo̱ ¿jialɨˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ quíiˉ ˈnʉˋ jaˋ jmóorˋ lajo̱? 	 Xammaqiya Yohaannisi erissiyo ashkkaratinne Parisaaweti xoomoosona; amarida asati Yesuusakko yiidi, “Yohaannisi erissiyo ashkkaratinne Parisaaweti erissiyo ashkkarati xoomoosona; shin neeni erissiyo ashkkarati aissi xoomokkonaa?” yaagidosona.


—Güɨlíingˉtu̱ˈ fɨˊ dsíiˊ guáˈˉ féˈˋ do quíiˉnaˈ, jo̱ güɨsíiˈ˜tu̱ˈ jaléngˈˋ dseaˋ fɨˊ jo̱ jial laco̱ˈ nilɨseeiñˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ lata˜. 	 “Intte biidi, Beeta Maqidasiyan eqqidi, ha ooratta de7uwaa qaalaa ubba asau yootite” yaagiis.


Jo̱ dsʉˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ fɨɨˋ do canaaiñˋ óorˋ teáˋ jo̱ féˈrˋ e éeiñˋ Jesús: —¡Jaˋ laanˈˉ i̱ dseañʉˈˋ ná! ¡Leaangˉ Barrabás! 	 SHin eti ubbai issippe, “Ha bitaniyaa worada nuussi Barbbaana birshsha” yaagiiddi wocamidosona.


Jo̱ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e júuˆ na lana e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nɨñíˆbaˈ jéengˊ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nidsijéeˊ jaléˈˋ e jo̱. Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nilíˋ lajo̱, jo̱baˈ jábˈˉ nilíingˋnaˈ jóng e jneab˜ dseángˈˉ lɨ́ɨnˊn jí̱i̱ˈ˜ laco̱ˈ fáˈˋa e lɨ́ɨnˊn. 	 Hegee haniyo wode taani tana gidiyoogaa intte ammanana mala, hegee hananaappe kasetada intteyyo haara odais.


Jo̱ có̱o̱ˈ˜ nicú̱u̱bˊ i̱ jóˈˋ ˈlɨngˈˆ do caˈíingˉneˈ jie˜ jaˋ condseáˈˉ tøøngˉ lajaléngˈˋ nʉ́ʉˊ i̱ sɨtǿngˈˉ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ jo̱ cabíingˉneˈ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ. Jo̱ i̱ jóˈˋ ˈlɨngˈˆ do casíngˈˋ ˈñiaˈˊreˈ fɨˊ quiniˇ i̱ dseamɨ́ˋ i̱ tɨˊ lɨ˜ nilɨseengˋ yʉ̱ʉ̱ˋ quiáˈˉ do; jo̱ i̱ jóˈˋ do nɨsɨjeengˇneˈ e nijngámˈˉbreˈ i̱ yʉ̱ʉ̱ˋ quiáˈˉ i̱ dseamɨ́ˋ do e nicúngˈˊneˈ ladsifɨˊ mɨ˜ nilɨseeiñˈˋ do. 	 He miimminttee ba goinan heezzantto kushe xoolinttiyaa saluwaappe dafidi, sa7an oliis. He miimminttee yeletti wodhdhosaarakka na7aa mi bayanau yelana haniya maccaasee sinttan eqqiis.


Jo̱ lalab canaaiñˋ do áiñˈˋ Jesús: —Jaˋ jmiguínˈˆ jneaˈˆ, Jesús, co̱ˈ ne˜baaˈ guiʉ́ˉ e ˈnʉbˋ dseángˈˉ lɨnˈˊ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ. Jo̱ ¿su cañíˈˉ e ñicuǿøˈ˜ jneaˈˆ iihuɨ́ɨˊ e jí̱i̱ˈ˜ jaˋ mɨˊ catɨ́ˋ íˈˋ lajo̱? 	 Eti bantta qaalaa xoqqu oottidi, “Xoossaa Na7au, nunanne nenanne aibee gattiyai? Wodee gakkennan nuna qaxxayanau yaadii?” yaagidosona.


Jo̱ dsʉˈ fɨng caguiéˉ jaangˋguɨ dseaˋ i̱ ˈgøngˈˊguɨ eáangˊ, jo̱ nilíˈˋbre tíñˉ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ jaangˋguɨ do, jo̱baˈ niˈuǿˈˉbre jaléˈˋ e seaˋ quiáiñˈˉ do. 	 SHin appe minniyaagee yiidi, a xoonidi i ammani uttido tooraanne gonddalliyaa appe wotti ekkidi, a mehiyaa shaakkees.


Dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, dsʉˈ o̱faˈ fáˈˉa e dseángˈˉ nɨcalɨ́ˈˉɨ ˈñiáˈˋa jaléˈˋ e na; dsʉˈ e jábˈˉ dseángˈˉ joˋ eeˋ ɨˊguɨ dsiiˉ cuaiñ˜ quiáˈˉ jaléˈˋ e nɨcajméˉe lamɨ˜ jéengˊguɨ do, co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ jmɨˈúungˋguɨ́ɨ e nilíˈˋi jaléˈˋ e sɨjé̱e̱ˇguɨ quiéˉe 	 Ta ishatoo, taani hegaa demmarggaas gaada qoppikke; shin taani issibaa oottais; taappe guyyeera de7iyaagaa doga aggada, sinttan de7iyaagaa oiqqanau warettais.


Jo̱ mɨ́ɨˈ˜ɨ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ jo̱guɨ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ e niˈɨ́rˉ güeaˈˆ quiáˈrˉ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ jo̱guɨ e nicuǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ e nilɨseengˋnaˈ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ. 	 Xoossai, nu Aawainne nu Godai Yesuus Kiristtoosi inttessi aaro kehatettaanne sarotettaa immo.


Jo̱guɨ jaˋ caˈíingˈ˜ jnea˜ o̱ˈguɨ calɨtɨ́nˋn quiáˈˉ lɨ́ˈˆ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ jmɨgüíˋ cajo̱, co̱ˈ dseángˈˉ lají̱i̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáamˉbingˈ cacuøˈˊ jnea˜ e calɨcuíiˋi e júuˆ jo̱. 	 Aissi giikko, taassi Yesuus Kiristtoosi qonccissiisippe attin, taani wonggeliyaa asappe ekkabeikke; asinne tana tamaarissibeenna.


Jo̱ catǿˉbreiñˈ do fɨˊ lɨ˜ sɨseángˈˊ i̱ dseata˜ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ Israel. Jo̱ mɨ˜ caguilíiñˋ fɨˊ jo̱, lalab casɨ́ˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ mogui˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ fii˜ jmidseaˋ do írˋ: 	 Eti Yesuusi kiittidoogeeta ehiidi, yaa7aa sinttan essin, qeese ubbatu halaqai eta,


Jo̱ nañiˊ faˈ e lajo̱b cajmérˉ, dsʉˈ co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ i̱ niseengˋ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Chipre có̱o̱ˈ˜guɨ fɨˊ Cirene i̱ nɨcaˈíngˈˋ Dseaˋ Jmáangˉ ie˜ do caguilíiñˉ fɨˊ Antioquía, jo̱ caguiaˊbre júuˆ quiáˈˉ Fíiˋnaaˈ Jesús jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel. 	 SHin Qophphiroosappenne Qareenappe yiida issi issi ammaniya asati Anxxookiyaa biidi, Godaa Yesuusa wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootiiddi, Giriike asaassikka yootidosona.


Dsʉˈ lamɨ˜ jéengˊguɨ, lajeeˇ nʉ́ˈˉguɨ e calɨcuíingˋ ˈnʉ́ˈˋ Fidiéeˇ, lɨ́ɨngˊnaˈ lafaˈ dseaˋ sɨˈnɨɨngˇ uíiˈ˜ e jmitíˆnaˈ jaléˈˋ e quɨ́ˈˉ tɨ́ɨngˋnaˈ jmooˋnaˈ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ diée˜ i̱ o̱ˈ jáˈˉ. 	 SHin intte hagaappe kasiyan Xoossaa erennan de7iiddi, Xoossa gidennaageetuyyo aille gididi haarettideta.


Jo̱baˈ catǿˈrˉ i̱ dseaˋ laˈóˈˋ jmóoˋ ta˜ có̱o̱ˈr˜ i̱ teáangˈ˜ dsíiˊ e móoˊ e co̱o̱ˋguɨ do, jo̱ íbˋ cangolíingˆ e cangojmɨcó̱o̱ˈˇ quiáˈrˉ e quiáˈˉ e caguáˉ e ˈmáaˊ do. Jo̱ mɨ˜ caguirˊ e ˈmáaˊ do, jo̱ canaaiñˋ uǿøiñˋ i̱ ˈñʉˋ do, jo̱ catángˈˋneiñˈ do fɨˊ dsíiˊ e móoˊ do carˋ carǿngˉ lajɨˋ tú̱ˉ. Jo̱ jiʉ˜ jaˋ cangoˈangˈˊ e móoˊ do, co̱ˈ dsíngˈˉ fɨ́ɨngˊ i̱ ˈñʉˋ do calɨ́ˈrˉ. 	 Etaara issippe oottiya hara wolwoluwan de7iyaageeti yiidi banttana maaddana mala, eta wuttin, yiidi naa77u wolwoluwaakka haattai mittana gakkanaashin, moliyaa kunttidosona.


Faco̱ˈ jaléˈˋ e cuøˈˊ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ do íingˈ˜naaˈ laˈeáangˊ e jmitíˆnaaˈ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Moi˜ do, jo̱baˈ jaˋ cacuøˊ Fidiéeˇ e iáangˋ dsíirˊ e jo̱ faco̱ˈ lajo̱. Dsʉˈ Fidiéeˇ cajmiti˜bre e júuˆ e cajmɨrǿrˋ có̱o̱ˈ˜ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham e iáangˋ dsíirˊ, co̱ˈ lajo̱b júuˆ nɨcacuøˈrˊ dseaˋ do lamɨ˜ jéengˊguɨ. 	 Aissi giikko, Xoossai immiyo laatai higgiyan beettiyaagaa gidikko, yaatin Xoossai sinttappe immana giidi, haasayidoogaana gidenna giyoogaa; shin Xoossai immana giidi haasayidoogan laataa Abrahaamayyo immiis.


Jo̱baˈ fáˈˋ jnea˜: ¿I̱˜ i̱ dseaˋ adseaangˋ do? Co̱ˈ íbˋ i̱ dseaˋ i̱ féˈˋ e o̱ˈ jáˈˉ e Jesús lɨ́ɨiñˊ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱ íbˋ i̱ dseaˋ i̱ ˈníˈˋ níiˉ quiáˈˉ dseaˋ do, dsʉco̱ˈ mɨ˜ ˈníˈˋ níiñˉ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ jo̱baˈ ˈníˈˋ níimˉbre la quie̱ˊ Tiquiáˈˆ dseaˋ do cajo̱. 	 Yesuusa giyoogee Kiristtoosa gidin erikke giya urappe attin, worddanchchi oonee? Hegee Aawaanne Na7aa erikke giyaagee Kiristtoosa morkkiyaa.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e caˈeˈˊ Jesús jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do e júuˆ na, jo̱baˈ caˈíbˉtu̱r fɨˊ iuuiñˉ e ngóorˊ fɨˊ Jerusalén. 	 Yesuusi hagaadan yaagidi haasayidoogaappe guyyiyan, etappe sinttatidi, Yerusalaame biis.


Jo̱ mɨ˜ niguiéerˊ laco̱o̱ˋ fɨɨˋ lɨ˜ dséerˊ, dsifɨˊ ladob írˋ fɨˊ dsíiˊ guáˈˉ quiáˈˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel, jo̱ fɨˊ jo̱b eˈrˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ dsilíingˉ fɨˊ guáˈˉ do jaléˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ núuˋ júuˆ quiáˈrˉ eáamˊ jmiféiñˈˊ dseaˋ do. 	 I bantta Aihuda woosa keettatun tamaarissiiddi, ubban galatettiis. Yesuusi ba diccido Naazireete katamaa yiis.


Jo̱guɨ ˈnébˉ ñíˆ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱ e jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáamˉbingˈ i̱ niˈɨ́ˉ íˈˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ mɨ˜ nitɨ́ˉ e íˈˋ jo̱; jo̱ co̱ˈ lajo̱b nijméeˆnaˈ, jo̱baˈ ˈnéˉ ñíˆbaˈ jial niˈɨ́ɨˆnaˈ íˈˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e jaˋ ˈgaˈˊ lɨ˜ niingˉ e dsijéeˊ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ. 	 Geeshshati sa7aa pirddanaagaa erekketii? Yaatin, sa7aa intte pirddanaageeta gidikko, ubbabaappe guuxxiyaabaa pirddanau danddayekketii?


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e joˋ nimáang˜guɨˈ jnea˜ cartɨˊmɨ˜ nifoˈˆnaˈ lala: “¡Juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ casíingˋ Fidiéeˇ fɨˊ jmɨgüíˋ la cuaiñ˜ quiáˈrˉ!” 	 Aissi giikko, taani intteyyo odais; intte, 'Godaa sunttan yiyaagee anjjettidaagaa' gaana gakkanaashin, naa77anttuwaa tana be7ekketa” yaagiis.


Lalab calɨ́ˉ mɨ˜ calɨséngˋ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱ ie˜ jo̱ seengˋ jaangˋ sɨmɨ́ˆ i̱ siiˋ Yáˆ i̱ nɨninéeˊ júuˆ quiáˈˉ có̱o̱ˈ˜ jaangˋ sɨmingˈˋ i̱ siiˋ Séˆ, dsʉˈ nʉ́ˈˉguɨ e nigüeárˋ co̱lɨɨng˜ cangoquieeng˜ i̱ Yáˆ do yʉ̱ʉ̱ˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Yesuus Kiristtoosa yeletai hagaa mala; a aayyiyaa Mairaama Yooseefayyo giigaasu; a he wode Yooseefaara gaittennan de7aidda, Geeshsha Ayyaanau shahaaraasu.


Jo̱guɨ jaˋ nijmiˈneáaiñˋ o̱ˈguɨ nilíˋ fɨ́ɨˉ lɨ́ɨiñˉ jaléngˈˋ dseaˋ, jo̱guɨ niféˈrˋ júuˆ adseeˋ e ˈnɨ́ɨiñˋ jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ, jo̱guɨ jaˋ téengˉ yaaiñ˜ e iiñ˜ nijmérˉ lají̱i̱ˈ˜ e ˈlɨˈˆ e lɨ́ˋ dsíirˊ, jo̱guɨ eáamˊ nijmérˉ saangˋ dsíirˊ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ, jo̱guɨ nijmérˉ e ˈníˈˋ níimˉbre lajaléˈˋ e guiʉ́ˉ e jmóoˋ dseaˋ. 	 siiqoi bainnaageeta, sigettennaageeta, zigirssanchchata, banttana naagennaageeta, kehennaageeta, lo77obaa dosennaageeta,


Jo̱ seemˋ i̱ féˈˋ e eáamˊ iiˋ jo̱guɨ huɨ́ɨˊ jaléˈˋ júuˆ e tó̱o̱ˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiéˉe, jo̱ dsʉˈ mɨ˜ táanˋn jee˜ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ na, jaˋ eeˋ tíiˊi jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ, jo̱guɨ jaˋ ˈgaˈˊ lɨˊ jmɨˈgóˋ dseaˋ jnea˜ mɨ˜ fáˈˉa. 	 Aissi giikko, issi issi asai, “PHauloosa dabddaabbee deexonne wolqqaama; shin xeelliyo wode i daafuranchcha; a haasayaikka pattenna” yaagees.


jo̱ caleáamˋbreiñˈ do jee˜ jaléˈˋ iihuɨ́ɨˊ e sɨˈíˆ e nidsingɨ́ɨiñˈˉ do, jo̱guɨ cacuøˈˊreiñˈ do e tɨɨmˋbiñˈ eáangˊ, jo̱guɨ cajméerˋ e guiʉ́bˉ caˈéeˋ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ quiáˈˉ Egipto có̱o̱ˈr˜, jo̱guɨ cacuøˈˊreiñˈ co̱o̱ˋ ta˜ e lɨ́ɨiñˈˊ do dseaˋ nʉˈluu˜ quiáˈˉ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ e fɨˊ Egipto do, jo̱guɨ e néeˊ niñˈ˜ do fɨˊ ˈnʉ˜ i̱ dseata˜ féngˈˊ do có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ fɨˊ jo̱. 	 A waaye ubbaappekka a kessiis; qassi Gibxxe kawuwaa sinttankka nashuwaanne aadhdhida eratettaa ayyo immiis; Gibxxe kawoi Yooseefassi Gibxxe biittaanne ba keetta ubbaa haaranaadan, sunttatettaa immiis.


Jo̱ co̱ˈ jaléngˈˋ dseaˋ Israel dseángˈˉ jaˋ røøˋ seemˋbre có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Samaria, jo̱baˈ i̱ dseamɨ́ˋ do cañíirˋ quiáˈˉ Jesús lala: —¿Jial cuǿøngˋ foˈˆ lajo̱? Co̱ˈ jaangˋ dseaˋ Israel lɨ́ɨngˊ ˈnʉˋ, jo̱ jaˋ lɨtɨ́ɨngˋ ˈnʉ́ˈˋ faˈ lɨɨng˜ eeˋ mɨ́ɨˈ˜naˈ jneaˈˆ, dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ Samaria. 	 He maccaasiyaa zaarada, “Neeni Aihuda asa gidaidda, Samaariyaa maccaasa gidiya tana, waata haattaa ushsha gai?” yaagaasu; aissi giikko, Aihudati Samaaretuura giigettokkona.


Jo̱ lajo̱b ˈnʉ́ˈˋ cajo̱, dseaˋ nɨlɨ́ɨngˊnaˈ lafaˈ jɨˋ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, jmɨˈúungˋnaˈ e nijmeeˉnaˈ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ fɨˊ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ, co̱ˈ mɨ˜ niníˋ dseaˋ e jmooˋnaˈ jaléˈˋ e jo̱, jo̱baˈ lajɨɨmˋbre nijmiféiñˈˊ Tiquíˆiiˈ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ jóng. 	 Hegaadankka, asi intte oottiyo lo77o oosuwaa be7idi, saluwan de7iya intte Aawaa galatana mala, intte poo7oi asa sinttan poo7o.


Jo̱ nɨngóobˊjiʉ jmɨɨ˜ e taang˜naaˈ fɨˊ do mɨ˜ caguiéˉ jaangˋ dseaˋ Israel i̱ jáaˊ fɨˊ Judea i̱ nisiiˋ Agabo; jo̱ i̱ dseañʉˈˋ íˋ niˈóorˋ ta˜ e féˈrˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Nuuni unddenna gallassaa uttidaashin, hananabaa yootiya issi Agaaboosa giyo bitanee Yihudaappe Qiisaariyaa yiis.


Jo̱ lajaléngˈˋ dseaˋ i̱ sɨˈneaangˇ e teáaiñˉ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jaˋ cajíñˈˉ faˈ e jnea˜ nijmɨsɨ́ɨnˆn lají̱i̱ˈ˜ e júuˆ e guiaaˉ do. Dsʉˈ jaˋ e lɨ́ɨˊ quiéˉ jnea˜ i̱i̱ˋ i̱ dseaˋ íˋ, co̱ˈ røøbˋ lɨ́ɨˊnaaˈ lajaléˈˋnaaˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. 	 SHin halaqa milatiyaageeti taayyo ainne ooratta qofa immibookkona; hagaa aissi giyaanaa giikko, hagaappe kase eti oona gidinkka tana metiyaabaa gidenna; Xoossai asa som77o xeellidi pirddenna.


Jo̱ jiʉb˜ cøøngˋ lajo̱ caguiéˉ Tʉ́ˆ Simón, jo̱ condséebˊ caˈírˉ e fɨˊ dsíiˊ tóˋ é̱e̱ˋ do mɨ˜ caguiérˉ, jo̱baˈ cangáˉbre e ˈmɨˈˊ e cabeangˈˉ dseaˋ do cajo̱ e laco̱ˈ mɨlɨ́ɨbˊ néeˊ; 	 Simoon PHeexiroosi a kaallidi yiidi, gonggoluwaa giddo geliis. Gelidi liinuwaa giyo afalai hegan de7iyaagaa be7iis;


Jo̱guɨ có̱o̱ˈ˜ i̱ nab cajo̱ nijangˈˊ Onésimo, jaangˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ ta˜ dsiˋnaaˈ có̱o̱ˈ˜ jo̱guɨ i̱ ii˜naaˈ eáangˊ jo̱guɨ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ góoˋnaˈ cajo̱. Jo̱ i̱ dseaˋ gángˉ la nijmeáˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ júuˆ jaléˈˋ e dsingɨ́ɨˉnaaˈ fɨˊ la. 	 Anaasimoosi, ammanettiya siiqo ishai, intte biittaagee, aara issippe inttekko bees; eti hagan haniya ubbabaa inttena erissana.


Jo̱ eáamˊ fɨ́ɨngˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nɨngɨˊ có̱o̱ˈ˜ Jesús; jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ seeiñˈˋ do i̱ seengˋ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea jo̱guɨ seemˋbɨ i̱ jalíingˉ fɨˊ jaléˈˋ fɨɨˋ e téeˈ˜ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Decápolis jo̱guɨ seemˋbɨ i̱ jalíingˉ fɨˊ Jerusalén jo̱guɨ seemˋbɨ cajo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jalíingˉ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Judea có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jalíingˉ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈngóoˈ˜ laco̱ˈ iʉ˜ guaˋ Jordán. 	 Daro asai Galiilappe, tammu katamatuppe, Yerusalaameppe, Yihudaappenne Yorddaanoosappe hefinttan de7iya biittaappe Yesuusa kaalliis.


Jo̱guɨ i̱ dseaˋ íˋ jmɨráangˉ yaaiñ˜ e jmóorˋ ta˜ e nɨcangɨ́ɨiñˉ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ dsʉˈ jnea˜guɨ eáangˊguɨ jmóoˋo e ta˜ e nɨcangɨ́ɨnˋn quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ laco̱ˈguɨ i̱ dseaˋ íˋ; jo̱ dsʉˈ fáˈˉa lana lafaˈ féˈˋ jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøˋ líˈˆ. Dsʉco̱ˈ jnea˜ eáangˊguɨ nɨcajméˉe e ta˜ jo̱ laco̱ˈguɨ i̱ dseaˋ íˋ, jo̱guɨ jmiguiʉˊguɨ ya̱ˈˊ nɨcajníingˊ dseaˋ jnea˜ fɨˊ dsíiˊ ˈnʉñíˆ laco̱ˈguɨ i̱ dseaˋ íˋ, jo̱guɨ eáangˊguɨ nɨcabǿøngˉ dseaˋ jnea˜ laco̱ˈguɨ i̱ dseaˋ íˋ, jo̱guɨ cajo̱ jmiguiʉˊguɨ ya̱ˈˊ jiʉ˜ jaˋ mɨˊ cajúnˉn. 	 Eti Kiristtoosa ashkkaratee? Taanikka etappe aadhdhiya ashkkara; taani gooyyiya asadan haasayais; taani daro ootta daafuraas; daro wodiyaa qashettaasinne lissuwan garafettaas; qassi daro wodiyaa haiqqaichchada attaas.


Co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ jo̱guɨ jneaˈˆ cajo̱ e nimɨ́ɨˈ˜naaˈ ˈnʉ́ˈˋ e joˋ nijméeˆguɨˈ lají̱i̱ˈ˜ e ta˜ huɨ̱́ˈˋ e jiéˈˋ do: 	 “Aissi giikko, eeqassi yarshshidobaa mooppite; suutta uyoppite; sulettida mehe asho mooppite; shaaramuxoppite. Ha koshshiyaageetuppe attin, hara tooho inttena toossenna mala, nuuninne Geeshsha Ayyaanai yohuwaa maayida; ha ubbabaappe intte huuphiyaa naagikko, intte lo77obaa ootteeta. Simmi saro de7ite” yaagidosona.


jo̱ dsʉˈ i̱ dseaˋ íˋ cajɨ́ɨmˉbre uíiˈ˜ e dseeˉ e caˈéerˋ do, co̱ˈ cajíimˉ búˈˆ quiáˈrˉ írˋ, co̱ˈ i̱ búˈˆ do caféˈˋreˈ laco̱ˈ féˈˋ dseabˋ, jo̱ jo̱b mɨ˜ cajníingˊneˈ lají̱i̱ˈ˜ e lɨ́ˋ dsíiˊ i̱ dseaˋ do. 	 I hananabaa yootiyaagaa; shin a nagaraa gishshau, a haree asadan haasayan seeridi, a gooshsha mala hanuwaappe a teqqiis.


Dsʉˈ i̱ Tʉ́ˆ Simón do có̱o̱ˈ˜guɨ Juan cañíirˋ quiáˈˉ i̱ dseata˜ quiáˈrˉ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Íiˋ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ yaang˜naˈ jial e guiʉ́ˉguɨ, ¿su guiʉ́ˉguɨ e nijmitíˆnaaˈ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ quiʉ́ˈˋ ˈnʉ́ˈˋ laco̱ˈguɨ e nijmitíˆnaaˈ laˈuii˜ ta˜ quiʉˈˊ Fidiéeˇ? 	 SHin PHeexiroosinne Yohaannisi zaaridi, “Xoossau azazettiyoogaa aggidi, intteyyo azazettiyoogee Xoossaa sinttan lo77okkonne ane intte pirddite.


Co̱ˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e féˈˋ dseaˋ mɨ˜ féiñˈˊ dseaˋ do, lɨgüeamˈˆ jaléˈˋ e jo̱. 	 Aissi giikko, he ubbabai Xoossaa qaalaaninne woosan anjjettidaagaa.


Jo̱ lajɨɨmˋ i̱ dseaˋ do ngolíiñˉ tɨˈleáaiñˊ laco̱ˈ ngangˈˊ i̱ Paaˉ do e jéeˊ i̱ ˈléeˉ do, jo̱ taˈrˊ mɨ́ɨˈ˜ jo̱ féˈrˋ: —¡Jngangˈˊnaˈ i̱ dseañʉˈˋ ná! 	 Aissi giikko, daro asai, “A wora!” yaagiiddinne wocamiiddi kaallees.


Jo̱ laˈeáangˊ íbˋ nijáˈˉ líingˋ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. Jo̱ lanab cajíngˈˉ Saíiˆ ie˜ malɨɨ˜guɨ do. 	 Aihuda gidenna asai ubbai an ammanana” yaagiis.


Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ seengˋ jmɨɨ˜ na dsíngˈˉ nɨrøøiñˋ dseeˉ jo̱guɨ jaˋ jmitir˜ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱guɨ mɨˈrˊ jnea˜ e nijmee˜e jaléˈˋ e li˜ e quɨ́ɨˈ˜ɨ jmɨɨ˜; dsʉˈ jaˋ nijmee˜e jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ e jo̱ fɨˊ quinirˇ, co̱ˈ nɨcalɨseábˋ e jo̱ lamɨ˜ jéengˊguɨ e cangongɨ́ɨngˉ Jonás, jaangˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ. Jo̱ dob caseáaiñˊ i̱ dseaˋ do, jo̱ fɨˊ lɨ˜ jiébˈˋ cangórˉ. 	 Ha wodiyaa asai iitai, Xoossau ammanettennaagee, malaata koyees; hananabaa yootiya Yoonaasa malaataappe attin, hara malaati au imettenna” yaagiis. Yaagidi, eta yeggi bayidi biis.


Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ mɨ˜ fǿnˈˉn Fidiéeˇ, ˈnéˉ jméeˋe lajo̱ có̱o̱ˈ˜ jmɨguíˋ quiéˉbaa, jo̱guɨ dsʉˈ ˈnéˉ ngámˈˋbaa cajo̱ lají̱i̱ˈ˜ e fáˈˉa do. Jo̱guɨ mɨ˜ øøˉ e jmifénˈˊn Fidiéeˇ, ˈnéˉ øøˉ có̱o̱ˈ˜ jmɨguíˋ quiéˉbaa, jo̱guɨ dsʉˈ ˈnéˉ ngámˈˋbaa lají̱i̱ˈ˜ e øøˉ do cajo̱. 	 Yaatin, taani waatoo? Taani ta ayyaanan Xoossaa woossana; qassi ta qofankka Xoossaa woossana. Ta ayyaanan yexxana; qassi ta qofankka yexxana.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱, i̱ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ Israel casíiñˋ fɨˊ lɨ˜ táangˋ Jesús co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ fariseo có̱o̱ˈ˜guɨ co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ quiáˈˉ Herodes e laco̱ˈ niˈnóiñˈˊ do jial nisɨ́ˈrˋ Jesús e laco̱ˈ niguiéˈrˊ jial niˈnɨ́iñˉ dseaˋ do fɨˊ quiniˇ dseata˜. 	 Qassi a haasayaappe bala demmidi, a oiqqana mala, Parisaawetuppenne Heeroodisa baggatuppe amaridaageeta akko kiittidosona.


Jo̱ lalab fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ; i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ jaˋ jmiféngˈˊ ˈñiaˈˊ jo̱guɨ niˈuíingˉtu̱r laco̱ˈguɨ la lɨ́ɨngˊ i̱ jiuung˜ i̱ singˈˊ la, jo̱baˈ íˋbingˈ i̱ niingˉguɨ mɨ˜ Fidiéeˇ quie̱rˊ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ. 	 Simmi ha guutta na7aadan, bana kaushshiya ooninne saluwaa kawotettan ubbaappe aadhdhiyaagaa.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ íˋ, i̱ dseaˋ fii˜ uǿˉ do casíiñˋ jiéngˈˋguɨ jaangˋ dseaˋ ˈléengˈ˜ quiáˈrˉ. Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caguiéˉ íˋ, cajúmˉbre, co̱ˈ cajngabˈˊ i̱ dseaˋ jmángˈˋ ta˜ uǿˆ do quiáˈrˉ. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱, i̱ dseaˋ fii˜ uǿˉ do i̱ fɨ́ɨmˊbɨ dseaˋ ˈléengˈ˜ quiáˈrˉ casíiñˋ; jo̱ i̱ lɨɨng˜ lɨ́ˈˆ calɨhuɨ́ɨmˋbre, jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜ dseángˈˉ cajngabˈˊ i̱ dseaˋ do quiáˈrˉ. 	 Woiniyaa turaa godai qassikka hara ashkkaraa kiittiis; he ashkkaraa woridosona; qassi hara darotakka hegaadan oottidosona; issuwaa issuwaa wadhdhidi, harata woridosona.


Jo̱guɨ lajo̱bɨ cajo̱ i̱ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ caguiaangˉguɨ i̱ seengˋ fɨˊ la i̱ nɨcajmɨcó̱o̱ˈ˜ jnea˜ jee˜ ta˜ e guiaˊ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ guiéiñˈˊ júuˆ guicó̱o̱ˈˇ quíiˉnaˈ cajo̱; jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ la siirˋ Marcos jo̱guɨ Aristarco jo̱guɨ Demas có̱o̱ˈ˜guɨ Lucas. 	 Qassi tanaara issippe oottiya Marqqoosi, Arisxxirokoosi, Deemaasinne Luqaasi nena saro saro goosona.


Jo̱guɨ ˈnʉ́ˈˋ, lamɨ˜ jéengˊguɨ, dseaˋ sɨˈnaangˋ quiáˈˉ Fidiéebˇ lɨ́ɨngˊnaˈ, jo̱guɨ ˈníˈˋ máamˊbɨˈ dseaˋ do cajo̱, co̱ˈ jmangˈˉ e ˈlɨˈˆ ɨˊ óoˊnaˈ jo̱guɨ jmangˈˉ e ˈlɨˈˆ jmooˋnaˈ cajo̱. 	 Hagaappe kase, intte iitabaa oottido gishshaunne qoppido gishshau, Xoossaappe shaahettidi, aara morkkettideta.


ˈNéˉ nijmiliingˇ yaang˜naˈ e laco̱ˈ nilɨlíˈˆ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ e dseángˈˉ e jáˈˉbaˈ nɨcaquɨ́ˈˉ jíingˈˇ yaang˜naˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. Jo̱ jaˋ jmɨgǿøngˋ yaang˜naˈ e nileángˋnaˈ jee˜ dseeˉ quíiˆnaˈ dsʉˈ uíiˈ˜ e Abraham lɨ́ɨiñˊ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ quíiˆnaˈ, co̱ˈ e jáˈˉ e fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e cuǿømˋ jméˉ Fidiéeˇ sɨju̱ˇ Abraham jaléˈˋ cu̱u̱˜ e néeˊ la faco̱ˈ iiñ˜ lajo̱. 	 Intte nagaraappe simmidoogaa erissiyaabaa oottite. Abrahaami nu aawaa giidi, intte giddon haasayanau doommoppite. Aissi giikko, 'Xoossai ha shuchchata Abrahaamassi na7a kessanaukka danddayees' yaagada, taani inttessi odais.


Jo̱guɨ i̱ dseaˋ i̱ jaˋ nʉ́ʉˈ˜ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe o̱ˈguɨ jmitir˜ jaléˈˋ e fáˈˋa, i̱ dseaˋ íˋ lɨ́ɨiñˊ la lɨ́ɨngˊ jaangˋ dseaˋ i̱ cajmeˈˊ co̱o̱ˋ ˈnʉ́ʉˊ, jo̱ jaˋ catá̱ˈrˉ tɨɨˉ fɨɨˋ. Jo̱ mɨ˜ cajáˉ jmɨ́ɨˊ dsiing˜, eáangˊ caˈíˉ jmɨɨˋ tɨɨˉ e ˈnʉ́ʉˊ do, jo̱ caˈímˉbaˈ do co̱ˈ caquɨ́bˈˉ. Jo̱ jaléˈˋ e júuˆ na caˈeˈˊ Jesús jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do e fɨˊ e míiˆ røøˋ do ie˜ jo̱. 	 SHin ta qaalaa siyidi oottenna urai, aaho shuchcha hiixxennaaninne gimbbennan biittan keetta keexxida asa mala. Di7oi sugin, keettai sohuwaara kunddi aggiis; he keettai wolqqaama kunddetta kunddiis” yaagiis.


Jo̱ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ quíˉiiˈ, dseaˋ Samaria, quɨ́ˈˉ tɨ́ɨiñˋ e jmiféiñˈˊ Fidiéeˇ fɨˊ ni˜ e móˈˋ la, jo̱ dsʉˈ jaléngˈˋguɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ Israel, fóˈˋnaˈ e jí̱i̱ˈ˜ fɨˊ Jerusalén lɨ˜ ˈnéˉ e nijmiféngˈˊnaaˈ Fidiéeˇ. 	 nu aawati ha deriyan goinnidosona; shin Aihudati intte asi Xoossau goinnanau bessiya sohoi Yerusalaameena yaageeta” yaagaasu.


Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ laamˋbre cajméerˋ ie˜ malɨɨ˜guɨ do, ie˜ lamɨ˜ seengˋguɨ Noé, ie˜ lamɨ˜ cajéengˋ Fidiéeˇ e féngˈˊ dsíirˊ có̱o̱ˈ˜ írˋ do lajeeˇ e lɨ́ˋ e móoˊ dséeˉ do e fɨˊ lɨ˜ caláangˉ jñíngˉ dseaˋ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈˉ Noé laˈeáangˊ fɨˊ dsíiˊ e móoˊ do mɨ˜ caˈáˋ jmɨɨˋ fɨˊ jmɨguíˋ la. 	 He ayyaanati amarida hosppun asati haattan attido markkabiyaa Nohee keexxishin, Xoossai danddayidi gam77ido wode, Xoossaayyo azazettibeenna asaa ayyaanata.


Jo̱ lajɨɨmˋ i̱ dseaˋ do cangotáaiñˉ e cagǿˈˋbre cajo̱. 	 Doommin ubbai minettidi, banttaukka qassi qumaa miidosona.


Jo̱ lajeeˇ e se̱e̱ˉnaaˈ fɨˊ jmɨgüíˋ la, dseaˋ guóobˈ˜ lɨ́ɨˊnaaˈ. Jo̱ dsʉˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ nilíˋ ngúuˊ táangˋnaaˈ mɨ˜ nɨse̱e̱ˉnaaˈ fɨˊ jmɨgüíˋ co̱o̱ˋ. 	 SHin mereta asi koiro yin, geedoppe ayyaana asi yiisippe attin, ayyaanaagee koiro yibeenna.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cangóˉo fɨˊ Antioquía, jo̱ lajeeˇ jo̱b caguiéˉ Tʉ́ˆ Simón fɨˊ jo̱, jo̱ cajíimˉbaare dseángˈˉ fɨˊ quinirˇ lana, co̱ˈ jaˋ dseengˋ jaléˈˋ e cajméerˋ do. 	 SHin PHeexiroosi Anxxookiyaa giyo katamaa yiido wode, i moorido gishshau, qoncciyan taani a, “Neeni mooranchcha” yaagaas.


Jo̱baˈ cajíngˈˉ Jesús casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do dseángˈˉ lajangˈˉ jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Lana nɨráangˋ Lázaro ˈlɨɨm˜bre. 	 Hegaa gishshau, Yesuusi geeshshidi eta, “Al77aazari haiqqiis.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caˈlóoˉ e jmɨɨ˜ jo̱ cangoquiéengˊ i̱ dseaˋ guitúungˋ do fɨˊ lɨ˜ singˈˊ Jesús jo̱ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do lala: —Fíiˋnaaˈ, nɨcaˈlóobˉ la, jo̱ e fɨˊ lɨ˜ taang˜naaˈ la jaˋ i̱i̱ˋ dseaˋ seengˋ. 	 Sa7ai omariyo wode, Yesuusi erissiyo ashkkarati akko yiidi, “Hagee sohoi asi bainna soho; ha77i sa7aikka qammiichchiis;


Jo̱ dsʉˈ lanaguɨ jaˋ ne˜naaˈ røøˋ jial lɨ́ɨˊ lajaléˈˋ, co̱ˈ lɨ́ɨˊ lafaˈ mɨ˜ jøøng˜ yee˜naaˈ fɨˊ ni˜ espejo e jaˋ ˈgooˋ jnéengˉ. Jo̱ dsʉˈ niguiéebˊ jmɨɨ˜ mɨ˜ nilɨne˜naaˈ jial dseángˈˉ lɨ́ɨˊ lajaléˈˋ. Co̱ˈ lana jaléˈˋ e tɨɨnˉ ngánˈˋn jaˋ mɨˊ ñiiˉ dseángˈˉ laˈiéˈˋ jial lɨ́ɨˊ, jo̱ dsʉˈ niguiéebˊ jmɨɨ˜ mɨ˜ nilɨñiiˉ jial dseángˈˉ lɨ́ɨˊ lajaléˈˋ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ la cuíingˋ Fidiéeˇ jnea˜. 	 Nuuni ha77i be7iyoogee heregan be7iyo lem77i lem77iya mera mala; shin he wode nuuni nu aifiyan qoncciyan be7ana. Ha77i taani eratettaappe baggaa erais; shin Xoossai tana wurssidi eriyoogaadan, he wode taanikka wurssa erana.


Jo̱ dsʉˈ mɨ˜ caguiéˉe fɨˊ jo̱, jaˋ iáangˋ dsiiˉ dsʉˈ uíiˈ˜ e jaˋ cadsénˈˋn i̱ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ siiˋ Tito. Jo̱ uíiˈ˜ jo̱baˈ, ladsifɨˊ lajo̱b caˈɨ́ˈˉɨ júuˆ i̱ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ jo̱, jo̱ cangóˉo fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Macedonia. 	 Taani ta ishaa Tiita yaani demmabeenna gishshau, taayyo sheefai gagettiis. Hegaa gishshau, yaani de7iya asaa, “Saro de7ite” gaada Maqidooniyaa baas.


Jo̱baˈ i̱ dseaˋ jmóoˋ ta˜ quiáˈˉ e cuɨˈieeˋ do caguijméeˈˇbre júuˆ i̱ dseaˋ fii˜ do cuaiñ˜ quiáˈˉ e onuuˋ guíiˉ e nɨcaˈiáangˋ do, jo̱ lalab casɨ́ˈˉreiñˈ do: “Fíiˋiiˈ, jmangˈˉ mɨjú̱ˋ jlobˈˆ e caguijníˋ ˈnʉˋ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ quíiˈˉ do. Jo̱baˈ ¿jie˜ lɨ˜ cajáˉ jú̱ˋ quiáˈˉ e onuuˋ guíiˉ e nɨcaˈiáangˋ do?” 	 “A ashkkarati akko yiidi, 'Godau, neeni ne goshshan lo77o zerettaa zerabeikkii? Yaatin, zarddoi auppe yiidee?' yaagidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caguilíingˉ jaléngˈˋ dseaˋ e jéeiñˋ jiuung˜ quiáˈrˉ fɨˊ lɨ˜ singˈˊ Jesús e laco̱ˈ niquidsiˊ dseaˋ do guóorˋ fɨˊ yʉ́ˈˆ mogui˜ lajaangˋ lajaangˋ i̱ jiuung˜ do jo̱guɨ e niféiñˈˊ Fidiéeˇ uii˜ quiáiñˈˉ do, jo̱ lajo̱baˈ nilɨgüeaiñˈˆ do. Jo̱ dsʉˈ i̱ dseaˋ quiáˈˉ Jesús do cajníimˊbre quiáˈˉ jaléngˈˋ sejmiiˋ i̱ jiuung˜ do jo̱guɨ cajíimˉbreiñˈ do cajo̱. 	 Yesuusi he wode ba kushiyaa guutta naatu bolli wottidi, Xoossaa woossana mala, issi issi asai naata akko ehiis; shin erissiyo ashkkarati he asaa hanqqettidosona.


Jo̱baˈ cañíiˋ dseata˜ Pilato quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do lala: —¿Su iing˜ ˈnʉ́ˈˋ e nilaanˉ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ quiáˈˉ dseaˋ góoˋnaˈ dseaˋ Israel? 	 PHilaaxoosi asaa zaaridi, “Taani intteyyo Aihudatu kawuwaa birshshiyoogaa koyeetii?” yaagidi oichchiis.


Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ lomɨɨˋ e ǿˈˋbre ˈnéˉ cá̱rˋ, co̱ˈ jaˋ ˈnéˉ faˈ e nicá̱ˋguɨr e jiéˈˋ o̱ˈguɨ sɨ̱ˈrˆ e co̱ˈˋ quie̱ˊguɨr. 	 Intte tohuwan caammaa wottite; shin naa77u qole maayoppite” yaagiis.


Co̱faˈ i̱ dseaˋ i̱ eáangˊguɨ guiing˜ dsíiˊ jaléˈˋ e dsijéeˊ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱baˈ niˈíimˉ quiáˈˉ i̱ dseaˋ íˋ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ jo̱; jo̱ dsʉˈ i̱ dseaˋ i̱ jaˋ guiing˜ dsíiˊ jaléˈˋ e dsijéeˊ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋ guiʉ́bˉ niˈuíingˉ quiáˈrˉ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ jo̱, co̱ˈ cøømˋ nilɨseeiñˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ lata˜. 	 Ba shemppuwaa siiqiya ooninne bashshees; qassi ba shemppuwaa ha sa7an ixxiya ooninne merinaa de7uwau ashshees.


Jo̱ nijáangˈ˜ ˈñiáˈˋa e nijmee˜e lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ ˈnʉˋ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ i̱ dseaˋ quiéˉe na nijángˈˋ yaaiñ˜ e nijmérˉ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ ˈnʉˋ. Jo̱ nilíˈˋ lajo̱ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e jáˈˉ lɨ́ɨngˋ i̱ dseaˋ quiéˉe la jaléˈˋ júuˆ quíiˈˉ. 	 qassi eti tumatettan nebaa gidana mala, eta gishshau, taani ta huuphiyaa neeyyo immais.


Jo̱ i̱ dseaˋ i̱ jmɨta˜ dsíiˊ jaléˈˋ e júuˆ la jíñˈˉ lala: —Dseángˈˉ e jábˈˉ, lajeeˇ lajmɨnáˉ nigáaˊa. Jo̱ lalab jíngˈˉ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ: —Lajo̱b nilíˋ. ¡Neaˊ fɨˊ la, Fíiˋnaaˈ Jesús! 	 Ha ubbabau markkattiyaagee, “Tuma! Taani matan yaana” yaagees. Amin77i. Godaa Yesuusaa, neeni haaya.


Jo̱ nɨtab˜ dsiˋnaaˈ e dseángˈˉ jmiˈneáamˋbaaˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ mɨ˜ jmiˈneáamˋbɨ́ɨˈ Fidiéeˇ ˈñiaˈrˊ jo̱guɨ nʉ́ʉˈ˜bɨ́ɨˈ dseángˈˉ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ jaléˈˋ júuˆ ˈnéˉ lɨti˜ quiáˈrˉ. 	 Nuuni Xoossaa siiqiyoogaaninne a azazuwaa naagiyoogan, Xoossaa naata siiqiyoogaa eroos.


Jo̱ Abraham calɨsíˋ tiquiáˈˆ Isáaˊ jo̱ Isáaˊ calɨsíˋ tiquiáˈˆ Jacóoˆ jo̱ Jacóoˆ calɨsíˋ tiquiáˈˆ Judá có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ rúiñˈˋ. 	 Abrahaami Yisaaqa yeliis; Yisaaqi Yaaqooba yeliis; Yaaqoobi Yihudaanne a ishantta yeliis.


Co̱ˈ i̱ Judas do jéemˊ nɨcajmeaˈrˊ júuˆ i̱ dseaˋ ngolíingˉ có̱o̱ˈr˜ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ lala: —I̱i̱ˋ nimáang˜ ˈnʉ́ˈˋ i̱ nichʉ́ˈˆʉ ni˜, íbˋ Jesús; jo̱ séngˈˊnaˈre ladsifɨˊ. 	 Yesuusa aattidi immiyaagee he daro asaa, “Taani yeriyoogee a; a oiqqite” yaagidi malaataa yooti wottiis.


Jo̱guɨ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ sejmiiˋ, jaˋ jmooˋnaˈ e nilɨguíingˉ jiuung˜ quíiˉnaˈ, jo̱ lajo̱baˈ jaˋ nilɨtúngˉ dsíirˊ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e ˈnéˉ jmérˉ. 	 Aawatoo, intte naati wozanaa bayenna mala, eta yiilloyoppite.


Jo̱baˈ ladsifɨˊ lanab canaangˋ quieˈˋ güɨˈñiáˆ e teáˋ eáangˊ, jo̱guɨ lɨjɨ˜reˈ cajo̱, jo̱guɨ eáangˊ téeˈ˜ mɨ́ɨˈ˜, jo̱guɨ cajǿˈˋ uǿˉ dseángˈˉ e teáˋ eáangˊ e jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ néeˈ˜ jaˋ mɨˊ cajǿˈˋ lajo̱ lají̱i̱ˈ˜ tɨˊ mɨ˜ calɨséngˋ dseaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ. 	 Hegaappe guyyiyan, wolqqanttai wolqqammiis; gunttai siyettiis; dadaikka xuuqqiis. Qassi biittai pala qaattaa qaaxxiis. Asi sa7an merettoosappekka biittai hegaa mala qaattaa qaaxxi erenna; hegee ubbaappe aadhdhida qaatta.


Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ júuˆ e o̱ˈ jáˈˉ caˈuøøˋ fɨˊ moˈoorˉ, jo̱baˈ dseángˈˉ jaˋ e sɨˈlɨiñˈˆ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. 	 Eti mulekka worddoti erokkona; etan mooroi baawa.


Jo̱ caguíingˋneiñˈ do fɨˊ caluuˇ e fɨɨˋ jo̱, jo̱ canaaiñˋ táangˊneiñˈ cu̱u̱˜; jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ ˈníˈˋ níiˉ quiáˈrˉ do caséerˊ sɨ̱ˈrˆ có̱o̱ˈ˜ jaangˋ sɨmingˈˋ i̱ siiˋ Saulo lajeeˇ e táangˊneiñˈ do cu̱u̱˜. 	 Katamaappe gaxaa a kessidi, shuchchan caddidosona. Markkati bantta maayuwaa issi Saa7oola giyo wodallaa matan wottidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cagüɨˈɨ́ɨˊ Jesús fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ jo̱ mɨfɨ́ɨngˋ nɨˈiuuiñˉ fɨˊ ngamˈˊbre, mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangoquiéengˊ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do fɨˊ lɨ˜ ngóorˊ jo̱ canaaiñˋ do jǿørˉ laˈúungˋ e guáˈˉ féˈˋ do. 	 Yesuusi Beeta Maqidasiyaappe kiyidi biishin, Beeta Maqidasiyaa dirssa giddon de7iya keettata bessanau erissiyo ashkkarati akko yiidosona.


Güɨˈíibˋ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ güeaˈˆ quiáˈrˉ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱ lanab jí̱i̱ˈ˜ féˈˋ jiˋ laˈuii˜ quiáˈˉ Paaˉ e catɨ́ɨngˉ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ seengˋ fɨˊ Tesalónica. 	 Nu Godaa Yesuus Kiristtoosa aaro kehatettai inttenaara issippe gido. Amin77i.


’Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ to̱ˈrˊ co̱o̱ˋ ˈmɨˈˊ e yʉ́ʉˈ˜ có̱o̱ˈ˜ caˈnáˈˆ ˈmɨˈˊ e ˈmɨ́ɨˉ, dsʉco̱ˈ song cajméerˋ lajo̱, jo̱baˈ nijǿmˈˋ e ˈmɨˈˊ e ˈmɨ́ɨˉ do jo̱guɨ niˈguíˋbɨ e ˈmɨˈˊ e yʉ́ʉˈ˜ do cajo̱, jo̱baˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ jmiguiʉˊguɨ niˈguíbˋ jóng. 	 “Ceega maayo bolli ooratta woto wotti sikkiya asi baawa; wotti sikkikko, ooratta wotoi ceega maayuwaa peererettana; peerettaikka kaseegaappe darana.


jo̱guɨ i̱ dseaˋ i̱ casíingˋ i̱ dseata˜ dseaˋ mogui˜ do e laco̱ˈ dseaˋ do niquidsirˊ íˈˋ quíiˉnaˈ jo̱guɨ e nicuǿˈrˉ iihuɨ́ɨˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ ˈléeˊ jo̱guɨ e nijmɨˈgórˋ cajo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ. 	 Qassi deriyaa haariyaageetuyyookka haarettite. Aissi giikko, eti iitabaa oottiyaageeta qaxxayanaunne lo77obaa oottiyaageeta galatanau kawoppe kiitettidosona.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, jial tíiˊ laniingˉguɨ quíingˊ jaangˋ dseaˋ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ laco̱ˈguɨ jaangˋ joˈseˈˋ. Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ, seabˋ fɨˊ e jméˆnaaˈ co̱o̱ˋ e guiʉ́ˉ ˈñiaˈˊ mɨ˜ jmɨɨ˜ e jmiˈíngˈˊnaaˈ. 	 Yaatin, asi dorssappe waani keehi darennee! Hegaa gishshau, Sambbata gallassi lo77obaa oottiyoogee higge” yaagiis.


jo̱ røøbˋ niˈíngˈˋ i̱ dseaˋ laˈíˋ iihuɨ́ɨˊ laco̱ˈguɨ nɨcajmeáiñˈˋ jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ i̱ jiéngˈˋguɨ. Jo̱ dseángˈˉ jaˋ ɨˈˋ lɨ́ɨngˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ e jmóorˋ lajo̱ mɨ˜ jmɨɨ˜, co̱ˈ lɨco̱ˈ ɨˊ dsíirˊ e eáamˊ juguiʉ́ˉ seeiñˋ e lɨ́ˋ dsíirˊ jaléˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la; dsʉˈ dseángˈˉ gabˋ lɨ́ɨˊ e seengˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ laˈíˋ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ i̱ táˈˉ mɨ́ɨˈ˜ lajeeˇ eeˋgo̱ jmɨɨ˜ jmooˋnaˈ, jo̱ i̱ dseaˋ laˈíˋ lɨco̱ˈ jmiˈiáangˋ dsíirˊ lají̱i̱ˈ˜ e lɨ́ˋ dsíirˊ yaam˜bre fɨˊ jmɨgüíˋ la mɨ˜ eeˋgo̱ jmɨgǿøiñˋ dseaˋ. 	 Eti bantta medhdhido metuwan metootana; gallassi yexxidi duriyoogaa ufaissiyaabaa giidi qoppoosona; eti kaushshatanne tunata gidi uttidi, inttenaara miyo qumaa meettan ufaittoosona.


Jo̱guɨ jaléˈˋ e oˈnʉ́ˆ quiáˈˉ e fɨɨˋ do joˋ nijnɨ́ɨˉguɨ lajeeˇ jmɨ́ɨˋ, jo̱guɨ cajo̱ joˋ nilɨseaˋguɨ uǿøˋ e fɨˊ jo̱. 	 Katamee penggeti ubba gallassikka dooya de7ana; mulekka gorddettokkona. Aissi giikko, hegan qammai de7enna.


Jo̱guɨ dseángˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e ɨˊ dsiˋbaa, e jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱guɨ eáamˊ iáangˋ dsiiˉ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱guɨ jee˜ jaléˈˋ iihuɨ́ɨˊ e dsingɨ́ɨnˉn fɨˊ la, eáamˊ jmiˈiáangˋ dsiiˉ jo̱guɨ cuǿøˉ bíˋ ˈñiáˈˋa. 	 Taani inttena keehi ammanais; taani inttenan gitatais; nu waayee ubban taani keehi minettaisinne wogi bainna ufaissaa ufaittais.


Jo̱ mɨ˜ cají̱ˈˉ rúˈˋnaaˈ có̱o̱ˈr˜ fɨˊ Aso, jo̱ caˈíˉbre dsíiˊ móoˊ lɨ˜ téeˈ˜naaˈ, jo̱ cangóˉbaaˈ fɨˊ fɨɨˋ lɨ˜ siiˋ Mitilene. 	 I nunaara Asoosan gaittin, markkabiyan a ekkidi mixiliine yiida.


Jo̱guɨ fɨˊ ni˜ jaléˈˋ jiˋ e nɨcasiing˜naaˈ quíiˉnaˈ, jaˋ mɨˊ cajméeˈ˜naaˈ júuˆ e jiéˈˋ e laco̱ˈ huɨ́ɨngˊ ngángˈˋnaˈ o̱si e niˈɨ́ˆnaˈ. Jo̱ sɨjeenˇ e dseángˈˉ ningámˈˋbaˈ røøˋ 	 Aissi giikko, intte nabbabanaunne akeekanau danddayiyoogaa xalaalaa intteyyo xaafiyoogaappe attin, nuuni harabaa intteyyo xaafokko. Nu Godaa Yesuusa gallassi nuuni inttenan ceeqettanaagaadan, inttekka nunan ceeqettana mala, intte ha77i wurssi akeekenna yohuwaa digin wurssi akeekana gaada qoppais.


Jo̱ lajeeˇ e seengˉteáaˈ fɨˊ jmɨgüíˋ la, ɨ́ɨbˋ tiquíˆiiˈ ˈgooˋ cajo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ e ɨˊ dsíirˊ e guiʉ́ˉguɨ quíˉiiˈ. Dsʉˈ Fidiéeˇguɨ ɨ́ɨˋbre ˈgooˋ quíˉiiˈ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nilɨˈíingˆ ta˜ quíˉiiˈ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜, jo̱ lajo̱baˈ niˈuíingˉnaaˈ dseángˈˉ dseaˋ guiúngˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ lɨ́ɨiñˊ ˈñiaˈrˊ. 	 Aissi giikko, nuna yelida nu aawati banttana ufaissiyaadan, amarida wodiyaa nuna qaxxayidosona; shin Xoossai nuuni a geeshshatettaa ekkana mala, nuna maaddanau qaxxayees.


Jo̱ lajeeˇ jo̱ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do cangolíiñˆ e cangoleáarˇ jaléˈˋ e nidǿˈrˉ e fɨˊ fɨɨˋ Sicar do. Jo̱ e fɨˊ ojmɨ́ˆ dob caje̱ˊ Jesús ˈñiaˈrˊ lajeeˇ jo̱, jo̱ co̱ˈnáˈˆ lajo̱b caguiéˉ jaangˋ dseamɨ́ˋ i̱ seengˋ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Samaria e fɨˊ ojmɨ́ˆ do, jo̱baˈ lalab casɨ́ˈˉ Jesús i̱ dseamɨ́ˋ do: —¿Jáˆ cuǿˈˆjiʉˈ jnea˜ jmɨɨˋ dúuˈ˜u? 	 Samaariyaa katamaa maccaasa issinniyaa haattaa duuqqanau yaasu; Yesuusi he maccaasiyo, “Tana haattaa ushsharkkii!” yaagiis.


Jo̱ lajeeˇ teáaiñˉ fɨˊ jo̱, i̱ dseaˋ do cangárˉ jial calɨsɨ́ɨngˉ jial jnéengˉ Jesús. Jo̱ cangárˉ e jíingˋ jɨˈˋ ni˜ dseaˋ do lafaˈ jɨ˜ ieeˋ, jo̱guɨ sɨ̱ˈrˆ dseángˈˉ calɨtéˋ lafaˈ jɨˋ e teeˋ jloˈˆ. 	 Qassi eti xeellishin, eta sinttan laamettiis; a som77oi awa aifiyaadan poo7iis; a maayoikka poo7uwaadan booxxiis.


Jo̱ jo̱b mɨ˜ casɨ́ɨiñˉ røøˋ e nilárˉ co̱o̱ˋ uǿˉ có̱o̱ˈ˜ e cuuˉ do; jo̱ e uǿˆ jo̱ siiˋ Uǿˉ lɨ˜ uøˈˊ Dseaˋ Guóoˈ˜ quiáˈˉ e Jmóorˋ Tuˈˊ. Jo̱ jo̱b lɨ˜ cajmeˈrˊ co̱o̱ˋ codsiiˇ lɨ˜ niˈáaiñˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jalíingˉ fɨˊ caluuˇ i̱ lɨngɨɨng˜ júungˉ fɨˊ fɨɨˋ do. 	 Yaagidi issippe zorettidi, asa biitta asayyo moogo gade oottanau urqqa miishsha medhdhiyaageetu gadiyaa shammidosona.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caguilíingˋ i̱ dseaˋ fɨ́ɨngˊ do fɨˊ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈngóoˈ˜ cataangˋ e guiéeˊ do, jo̱baˈ fɨˊ jo̱b cajíñˈˊ Jesús jo̱ lalab cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —Tɨfaˈˊ, ¿lɨ˜ cañingˈˉ ˈnʉˋ fɨˊ la? 	 Asai Yesuusa abbaappe hefinttan demmido wode, “Tamaarissiyaagoo, hagaa aude yaadii?” yaagiis.


Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ lana cajo̱, co̱ˈ seemˋbɨ tú̱ˉ ˈnɨˊ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ Israel i̱ nɨcaguíngˈˋ Fidiéeˇ e laco̱ˈ nilíiñˈˉ do dseaˋ quiáˈrˉ. Jo̱ nɨcalɨ́ˉ lajo̱ uíiˈ˜ e eáangˊ ˈneáangˋ Fidiéeˇ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ. 	 Hegaadankka qassi ha wodiyan, Xoossai ba aaro kehatettan doorido amarida asati de7oosona.


Jo̱guɨ ˈnéˉ jmɨˈgooˈˋ jaléngˈˋ dseamɨ́ˋ i̱ nɨdseáangˉ lafaˈ niquíiˆbaˈ, jo̱guɨ cajo̱ ˈnéˉ jmɨˈgooˈˋ jaléngˈˋ sɨmɨ́ˆ e lafaˈ rúmˈˋbaˈ jo̱ jaˋ cuǿøngˋ e ɨ́ˆ aˈˊ e gaˋ có̱o̱ˈr˜. 	 qassi cima maccaasa ne aayeedan, yelaga maccaasa ne michcheedan, kumetta geeshshatettan bonchcha.


Jo̱ lajeeˇ e nɨngolíiñˉ jéeiñˋ dseaˋ do, cajíñˈˊ jaangˋ dseañʉˈˋ guiáˈˆ fɨˊ i̱ siiˋ Simón i̱ niseengˋ fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ e siiˋ Cirene; jo̱ caquiʉˈˊ i̱ dseaˋ i̱ jéengˋ Jesús do ta˜ i̱ dseañʉˈˋ íˋ e cajéeiñˈˋ do crúuˆ quiáˈˉ Jesús. 	 Eti kare kiyiiddi, issi Simoona giyo Qareena biitta asa demmidi, Yesuusa masqqaliyaa wolqqan toossidosona.


Jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ɨˊ dsíiˊ e Fidiéebˇ niˈíngˈˋ írˋ e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ laˈeáangˊ e jmitir˜ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Moi˜, jo̱baˈ nibíibˉ Fidiéeˇ quiáˈˉ i̱ dseaˋ íˋ, co̱ˈ lalab féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ: “Dseángˈˉ nibíibˉ Fidiéeˇ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ jmiti˜ dseángˈˉ røøˋ contøøngˉ jaléˈˋ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈrˉ e caˈíngˈˋ Moi˜”. Jo dsʉˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ nijmérˉ lajo̱. 	 Higgiyaa oosuwan ammanettidi de7iyaageeti ubbai qanggettaa giddon de7oosona; aissi giikko, Xoossaa maxaafai, “Higgiyaa maxaafan xaafettida ubbaban de7ennaageenne polennaagee ooninne qanggettidaagaa” yaagees.


Jo̱ güɨlɨcuíingˋ lajaléngˈˋ dseaˋ ˈnʉ́ˈˋ e lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ guiʉ́ˉ dsíiˊ. Jo̱ nɨjaquiéemˊ e nigüéengˉtu̱ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la caléˈˋ catú̱ˉ. 	 Asai ubbai intte ashkketettaa ero; Godai matan yaana.


Jo̱ ie˜ lamɨ˜ jmooˉnaaˈ jaléˈˋ e jaˋ dseengˋ do, lajeeˇ jo̱b mɨ˜ cajmijnéengˋ Fidiéeˇ i̱ láangˋ jneaa˜aaˈ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉiiˈ jial tíiˊ e guiúiñˉ jo̱guɨ jial tíiˊ e ˈneáaiñˋ jaléngˈˋ dseaˋ. 	 SHin nuna ashshiya Xoossaa kehatettainne asa i siiqiyoogeenne beettido wode,


Dsʉˈ lanaguɨ Fidiéeˇ nɨcajméerˋ e nilɨseengˋtu̱ dseaˋ juguiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ iihuɨ́ɨˊ e cangáˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ ngúuˊ táaiñˋ mɨ˜ cajúiñˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ. Jo̱ cajméerˋ lajo̱ e laco̱ˈ nijáiñˈˋ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ quinirˇ, dseaˋ nilíingˉnaˈ dseángˈˉ dseaˋ quiáˈrˉ i̱ jaˋ sɨˈlɨngˈˆ jo̱guɨ i̱ jaˋ dseeˉ táangˋ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ. 	 SHin Xoossai ha77i inttena pokkoinne boree bainnaageetanne qassi geeshshata oottidi, ba sintti shiishshanau, ba Na7aa haiqqidaagaa asatettan banaara inttena sigettiis.


Jo̱ i̱ dseaˋ do eáamˊ iáangˋ dsíirˊ dsʉˈ e níiñˉ i̱ nʉ́ʉˊ do. 	 Eti he xoolinttiyaa be7ido wode, zawai bainna daro ufaissaa ufaittidosona.


Cuǿøˈ˜baˈ guicá̱ˈˆ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ neáangˊ fɨˊ jo̱ mɨ˜ nigüɨtáangˈ˜naˈ fɨˊ sɨnʉ́ʉˆ. 	 Qassi soo geliiddi sarotite.


Jo̱ mɨ˜ nɨcangɨ́ˋ e nɨcají̱ˈˊ Jesús, mɨ˜ cajneáˉ e jmɨɨ˜ laˈuii˜ quiáˈˉ semaan˜ do, jo̱ laˈuii˜ cajmijnéengˋ ˈñiaˈrˊ fɨˊ quiniˇ i̱ Yáˆ i̱ seengˋ fɨˊ Magdala, i̱ dseamɨ́ˋ i̱ caˈuøøngˋ guiángˉ i̱ ˈlɨngˈˆ fɨˊ dsíiˊ lamɨ˜ jéengˊguɨ. 	 Yesuusi haiquwaappe denddidoogaappe guyyiyan, Woggaa gallassi maallado, laappun xalaheta kessido Magddala katamaappe yiida Mairaamiyyo kasetidi beettiis.


co̱ˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ nɨcajngaiñˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ quíiˈˉ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ áangˊ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quíiˈˉ malɨɨ˜guɨ eáangˊ, jo̱baˈ ˈnʉˋ lana nɨcacuǿøˈ˜baˈre e nɨˈɨ̱́ˈrˋ jmɨˈøøngˉ e laco̱ˈ niˈíñˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e catɨ́ɨiñˉ. 	 Eti geeshshatu suuttaanne hananabaa yootiyaageetu suuttaa gussido gishshau, neeni eta ushshanau suuttaa etau immadasa. Eti banttau bessiyaabaa ekkidosona” yaagiis.


Jo̱ cangoquiéeiñˊ fɨˊ lɨ˜ ráaiñˈˋ do. Jo̱ mɨ˜ cangárˉ e sɨhuɨ́ɨmˋ i̱ dseaˋ do, jo̱ dsifɨˊ lajo̱b cajméerˋ mɨ́ɨˊ quiáiñˈˉ, jo̱ caˈñʉ́ˈrˋ lacaangˋ lɨ˜ sɨhuɨ́ɨngˋ quiáiñˈˉ do. Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ e cajméerˋ mɨ́ɨˊ quiáˈˉ i̱ dseaˋ do, jo̱ caseáangˋneiñˈ fɨˊ mocóoˈ˜ búˈˆ quiáˈrˉ, jo̱ catǿˉreiñˈ fɨˊ lɨ˜ seengˋ dseaˋ fɨˊ lɨ˜ cajméerˋ íˆ i̱ dseaˋ do, jo̱ jo̱b caje̱rˊ có̱o̱iñˈ˜ do ie˜ canʉʉˋ e jmɨɨ˜ jo̱. 	 Akko shiiqidi, zaitiyaanne woiniyaa eessaa a masunttaa bolli tigidi, qachchiis. Ba hariyaa togissidi, imattai aqiyo sohuwaa efiis; efiidi a maaddiiddi aqiis.


Jo̱ lana lab nifɨ́ɨˉduu ˈnʉ́ˈˋ co̱o̱ˋ júuˆ e jaˋ mɨˊ ñíˆnaˈ jéengˊguɨ, jo̱ e lab e júuˆ jo̱: Jaˋ lajɨɨˉnaaˈ nijú̱u̱ˉnaaˈ, jo̱ dsʉˈ lajɨɨˉbaaˈ niˈuíingˉnaaˈ dseaˋ i̱ ˈmɨ́ɨngˉ mɨ˜ nitɨ́ˉ e íˈˋ jo̱. 	 Siyite! Taani intteyyo issibaa xuurana. Nuuni ubbai haiqqokko. SHin wurssetta malkkatai punettiyo wode, liphida aifee xeellanaassi hassayennan laamettana. Aissi giikko, malkkatai punettiyo wode, haiqqida asai musenna asa gididi denddana; nuunikka laamettana.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e caˈíngˈˋ Fidiéeˇ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ do, jo̱guɨbaˈ cató̱ˉ li˜ fɨˊ ngúuˊ táaiñˋ do e laco̱ˈ cuøˊ li˜ e nɨcaˈímˈˋ Fidiéeˇ írˋ e lɨ́ɨiñˊ jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ dsʉˈ uíiˈ˜ e jáˈˉ calɨ́iñˈˉ do júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. Jo̱ uíiˈ˜ e jo̱baˈ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham do caˈuíiñˉ lafaˈ tiquiáˈˆ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jáˈˉ lɨ́ɨngˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. Co̱ˈ Fidiéeˇbingˈ i̱ íngˈˋ dseaˋ i̱ jáˈˉ lɨ́ɨngˋ júuˆ quiáˈrˉ e laco̱ˈ nilíiñˈˉ do dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ, jo̱ jaˋ eeˋ lɨ́ɨˊ faˈ jaˋ mɨˊ cató̱ˉ li˜ fɨˊ ngúuˊ táaiñˈˋ do. 	 Guyyeppe i qaxxarettiis; Xoossai a ammanuwaa gishshau, i qaxxarettanaappe kase a xillo oottidi qoodidoogaa erissanau, a qaxxarai malaata gidiis. Hegeekka qassi qaxxarettennan Xoossaa ammaniya ubbata Xoossai xillo oottidi qoodanaadan, etau Abrahaami aawaa gidanaassa.


Jo̱ mɨ˜ cajneáˉ co̱o̱ˋguɨ jmɨɨ˜ lajo̱, i̱ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ do táaiñˋ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ gángˉ dseañʉˈˋ i̱ nɨlɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈrˉ. 	 Qassi wonttetta gallassi Yohaannisi ba erissiyo ashkkaratuppe naa77atuura issippe eqqiis;


Jo̱ cajíngˈˉguɨ Jesús e júuˆ la: —Jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ ˈléengˈ˜ jaˋ quɨ́ˈˉ jmɨɨ˜ faˈ nijmérˉ ta˜ fɨˊ quiniˇ gángˉ fiir˜ co̱lɨɨng˜, dsʉco̱ˈ song cajméerˋ lajo̱, jo̱baˈ nilíˋ ˈníˈˋ níimˉbre jaangˋ jo̱guɨ nijmiti˜bre ta˜ e niquiʉ́ˈˉ i̱ jaangˋguɨ do. Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ jaˋ quɨ́ˈˉ jmɨɨ˜ faˈ e nijmitíˆnaˈ jaléˈˋ ta˜ quiʉˈˊ Fidiéeˇ jo̱guɨ e nijmitíˆnaˈ cajo̱ jaléˈˋ ta˜ seángˈˋ jmiguiʉˊ cuuˉ fɨˊ jmɨgüíˋ. 	 “Naa77u godatuyyo haarettanau danddayiya ashkkari baawa; aissi giikko, woi issuwaa ixxidi, hinkkuwaa siiqana; woi issuwaa bonchchidi, hinkkuwaa karana; Xoossaassinne miishshaassi haarettanau danddayekketa” yaagiis.


Jo̱ lajeeˇ neáaiñˊ e canʉʉˋ e jmɨɨ˜ jo̱, co̱o̱ˋ cajnémˉ jaangˋ ángel i̱ casíingˋ Fidiéeˇ fɨˊ lɨ˜ neáaiñˊ, jo̱ dsíngˈˉ jloˈˆ cajneáˉ e güeaˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ do lacúngˈˊ lajíingˋ lɨ˜ neáangˊ i̱ dseaˋ do, jo̱ dsíngˈˉ cafǿiñˈˊ. 	 Godaa kiitanchchai etakko yiis; Godaa bonchchoi eta yuuyi aadhdhidi poo7iis. Eti daro yayyin,


Jo̱guɨ lajo̱bɨ iing˜ jnea˜ cajo̱ e jaléngˈˋ dseamɨ́ˋ güɨquíˈˊbre sɨ̱ˈrˆ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ, jo̱guɨ e jaˋ ˈnéˉ faˈ e cá̱rˋ ˈmɨˈˊ e ˈgooˋ e to̱o̱˜ jaléˈˋ e ˈmoˈˆ, o̱ˈguɨ ˈnéˉ faˈ e nijmɨˈɨɨng˜ ˈñiaˈrˊ e nijmérˉ e jloˈˆguɨ jñʉguir˜ o̱ˈguɨ ˈnéˉ e cá̱rˋ jaléˈˋ ñíˆ e ˈmoˈˆ eáangˊ lafaˈ cunéeˇ o̱si cu̱u̱˜ e ˈmoˈˆ eáangˊ o̱ˈguɨ sɨ̱ˈrˆ e ˈmoˈˆ eáangˊ cajo̱. 	 Hegaadan qassi maccaasaikka bessiya maayuwaa kiphataaninne banttana shiishshi ekkiyoogan maayona. Xoossau yayyais giya maccaasau bessiyoogaadan, lo77obaa oottiyoogaanappe attin, huuphiyaa shurubbaa daddiyoogan, worqqan woikko inqquwan, woikko daro al77o afalan banttana alleeqissoppona.


Jo̱baˈ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nɨcateáaiñˋ Jesús fɨˊ dseˈˋ crúuˆ, i̱ ˈléeˉ do canaaiñˋ cóorˋ e laco̱ˈ nigüeángˈˋ i̱˜ nilíˈˋ i̱ nicó̱o̱ˋ e sɨ̱ˈˆ dseaˋ do. 	 Eti masqqaliyaa bolli misimaariyan xishidi a kaqqidoogaappe guyyiyan, a afalaa shaakkidi, saamaa yeggidi ekkidosona.


’Jo̱ lajo̱b cajméeˋ Jacóoˆ, cangogüeáˋbre fɨˊ Egipto có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈrˉ. Jo̱ fɨˊ jo̱b cajúiñˉ, jo̱ fɨˊ jo̱bɨ cajo̱ cajúngˉ jaléngˈˋ dseaˋ áangˊ quíˉnaaˈ. 	 Yaaqoobi Gibxxe biittaa wodhdhidi haiqqiis; nu aawatikka yaani haiqqidosona.


Jo̱ lana tɨˊ lɨ˜ niˈnámˋbaa jee˜ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱ joˋ nimáang˜guɨˈ jnea˜ cartɨˊ niguiéeˊ oor˜ e nifoˈˆnaˈ lala: “¡Juguiʉ́ˉ oˊ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ casíingˋ Fidiéeˇ fɨˊ jmɨgüíˋ la cuaiñ˜ quiáˈrˉ!” 	 Be7ite, Xoossai intte keettaa muleera yeggi bayana; taani intteyyo odais; intte, 'Godaa sunttan yiyaagee anjjettidaagaa' gaana gakkanaashin, tana be7ekketa” yaagiis.


Jo̱guɨ mɨ˜ iing˜ jaangˋ dseaˋ e nijmérˉ e jaˋ dseengˋ, jo̱ jaˋ güɨˈíˋ dsíirˊ e Fidiéeˇbingˈ i̱ jmóoˋ e iiñ˜ e nijmérˉ lajo̱, co̱ˈ Fidiéeˇ jaˋ catɨ́ɨiñˉ jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ faˈ e nijmérˉ e jaˋ dseengˋ, o̱ˈguɨ jmóorˋ faˈ e lajo̱b nijméˉ dseaˋ jiéngˈˋ cajo̱. 	 Ooninne paacettido wode, “Tana Xoossai paaccees” gooppo. Aissi giikko, Xoossai iitan paacettanau danddayenna; qassi i ba huuphen oonanne paaccenna.


Jo̱guɨ ˈnéˉ ñíbˆ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱ e ngúuˊ táangˋnaˈ lɨ́ɨˊ lafaˈ guáˈˉ quiáˈˉ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e nɨcacuøˈrˊ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱guɨ e Jmɨguíˋ dobaˈ seengˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ joˋ lɨ́ɨˊ quíiˉnaˈ yaang˜naˈ e ngúuˊ táangˋnaˈ do, 	 Woi intte bollai Xoossai inttessi immido inttenan de7iya Geeshsha Ayyaanaa beeta maqidase gidiyoogaa erekketii? Qassi intte intte huuphessa gidekketa.


Jo̱baˈ liúungˈ˜guɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ i̱ lafaˈ jó̱o̱ˋo̱, jmeeˉ íˆ yaang˜naˈ, jo̱ jaˋ güɨlɨgøøngˋnaˈ e nijmiféngˈˊnaˈ diée˜ i̱ o̱ˈ jáˈˉ. Jo̱ lajo̱b nilíˋ. Jo̱ lanab jí̱i̱ˈ˜ féˈˋ jiˋ laˈuii˜ quiáˈˉ Juan. 	 Ta naatoo, eeqatuppe intte huuphiyaa naagite.


Jo̱ lajeeˇ teáangˉ i̱ dseaˋ do jǿørˉ fɨˊ lɨ˜ cangángˈˉ Jesús, co̱o̱ˋ cajnémˉ gángˉ dseañʉˈˋ i̱ quiˈˊ ˈmɨˈˊ téˋ fɨˊ lɨ˜ teáangˉ i̱ dseaˋ do 	 Yesuusi biyo wode, eti saluwaa tishshi oottidi xeellishin, issi bootta maayuwaa maayida naa77u asati sohuwaara eta matan eqqidi,


Jo̱ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ, e ɨ́ˆnaˈ e jiˋ la fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ seengˋ fɨˊ na. 	 Intte ha kiitaa geeshsha ishanttu ubbaayyo nabbabanaadan, Godaa sunttan inttena woossais.


Jo̱ eáamˊ cangogáangˋ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e júuˆ jo̱, jo̱guɨ canaangˋ catáˈrˋ mɨ́ɨˈ˜ latøøngˉ e fɨɨˋ jo̱. Jo̱ lajeeˇ jo̱, lajɨɨmˋbre casamˈˉ i̱ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Gayo có̱o̱ˈ˜ Aristarco, gángˉ dseañʉˈˋ i̱ seengˋ fɨˊ Macedonia i̱ nicó̱o̱ˈ˜ Paaˉ. Jo̱ cajñúungˋneiñˈ do cartɨˊ caguilíiñˉ fɨˊ lɨ˜ tɨ́ɨngˋ dseaˋ e seáiñˈˊ co̱lɨɨng˜ mɨ˜ eeˋgo̱ jmóorˋ. 	 Katama ubban wocamai denddiis; PHauloosaara hemettiya Maqidooniyaa asata Gaayoosanne Arisxxirokoosa banttanaara oiqqi ekkidi, issippe kaassaa sohuwaa woxxidosona.


Jnea˜ Tʉ́ˆ Simón, jaangˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ jo̱guɨ i̱ sɨ́ɨiñˋ cuaiñ˜ quiáˈrˉ, jmoˈˊo e jiˋ la e catɨ́ɨngˉ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ i̱ røøˋ nɨcangɨ́ɨngˋnaˈ e jáˈˉ lɨ́ɨngˋnaˈ júuˆ quiáˈˉ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ laco̱ˈguɨ nɨcangɨ́ɨngˋ jneaˈˆ e jáˈˉ lɨ́ɨˋnaaˈ júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do cajo̱, co̱ˈ eáangˊ guiúngˉ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ e nɨcaleáaiñˋ jneaa˜aaˈ jee˜ dseeˉ quíˆiiˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Taani Simoon PHeexiroosi, Yesuus Kiristtoosi kiittidoogeenne a ashkkarai, nu Xoossaanne nuna ashshiya Yesuus Kiristtoosa xillotettaa baggaara nuugaa mala al77o ammanuwaa ekkidaageetuyyo ha dabddaabbiyaa xaafais.


Jo̱ jee˜ i̱ dseaˋ i̱ ningolíingˉ do, niquiéengˋ jaangˋ dseamɨ́ˋ i̱ nidséeˈ˜ nɨngóoˊ mɨˊ guitu̱ˊ ji̱i̱ˋ e nilɨ́ɨiñˊ jmohuɨ́ɨˊ e tuuiñˋ jmɨˊ. 	 Tammanne naa77u laittaasappe doommidi, i bollaappe suuttai goggiyo issi maccaasiyaa de7ausu.


Jo̱ malɨɨ˜guɨjiʉ lajo̱ cajíngˈˉ Jesús e sɨ́ˈrˋ jaangˋguɨ dseaˋ lala: —Nea˜ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ lana. Jo̱ dsʉˈ i̱ dseaˋ do cañíirˋ quiáˈˉ Jesús jo̱ cajíñˈˉ lala: —Fíiˋi, cuǿøˈ˜ jnea˜ fɨˊ e jangˈˉ niˈáanˇn tiquiéˆe, jo̱ mɨ˜ ningɨ́ˋ jo̱, jo̱guɨbaˈ ninii˜i có̱o̱ˈ˜ ˈnʉˋ. 	 Yesuusi haraa, “Tana kaalla” yaagiis. SHin, bitanee “Godau, taani kaseta baada ta aawaa moogoo?” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ canúuˉ i̱ dseamɨ́ˋ do e cajíngˈˉ Jesús e júuˆ jo̱, jo̱baˈ cañíirˋ quiáˈˉ dseaˋ do lala: —Fíiˋi, lanab calɨlíˈˆi e ˈnʉˋ lɨnˈˊ jaangˋ dseaˋ i̱ féˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Maccaasiyaa zaarada, “Godau, neeni hananabaa yootiyaagaa gidennan aggakka;


Jo̱ lajeeˇ nʉ́ˈˉguɨ e nigüéengˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la e laco̱ˈ jáˈˉ nilíiˋnaaˈ júuˆ quiáˈrˉ, jo̱baˈ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Moi˜ do jéengˋ jneaˈˆ lafaˈ ˈñúumˈ˜baaˈ laˈóˈˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ Israel cartɨˊ mɨ˜ jáˈˉ calɨ́ˉnaaˈ e cagüéngˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ caleáangˋ jneaˈˆ jee˜ dseeˉ quíˉiiˈ. 	 SHin ammanoi yaanaappe kase, sinttappe qonccana ammanuwaayyo higgee nuna qashettida asaadan gorddi wottiis.


Jo̱ gángˉ dseañʉˈˋ taaiñ˜ co̱lɨɨng˜ e jmóorˋ ta˜ quiáˈrˉ; jaaiñˈˋ do nijé̱rˉ, jo̱guɨ i̱ jaangˋguɨ do nidséiñˈˉ có̱o̱ˈ˜ jnea˜. 	 Naa77u asati gaden oottiyaageetuppe issuwaa efaana; issoi attana” yaagiis.


Co̱ˈ e la lɨ́ɨˊ laco̱ˈguɨ mɨ˜ jaangˋ dseamɨ́ˋ íñˈˋ iihuɨ́ɨˊ lajeeˇ dseaˋ jmohuɨ́ɨˊ quiáˈrˉ e lɨseengˋ jiuung˜ quiáˈrˉ; jo̱ dsʉˈ dsifɨˊ mɨ˜ calɨséngˋ i̱ yʉ̱ʉ̱ˋ do quiáˈrˉ, jo̱baˈ íimˉ dsíirˊ lají̱i̱ˈ˜ e iihuɨ́ɨˊ e caˈíñˈˋ do, co̱ˈ eáamˊ jmiˈiáangˋ dsíirˊ dsʉˈ uíiˈ˜ e nɨcalɨséngˋ i̱ yʉ̱ʉ̱ˋ do quiáˈrˉ. 	 Issi maccaasiyaa na7a yelana haniyo wode, ba maaretaa wodee gakkido gishshau, he maaretaabaa hirggausu; shin na7a yelidoogaappe guyyiyan, na7i ha sa7an yelettido ufaissaa gishshau, ba maaretaa hassayukku.


Jo̱ guiʉ́bˉ ñíˆ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ neáangˊ fɨˊ na fɨˊ Filipos, e jí̱i̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋbingˈ i̱ cajmɨcó̱o̱ˈ˜ jnea˜ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e ˈnéˉe ie˜ lamɨ˜ canaanˉ e caguiáˋa júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ. Co̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ jiéngˈˋ i̱ cuíingˋ Dseaˋ Jmáangˉ cajmɨcó̱o̱ˈr˜ jnea˜ ie˜ jo̱ ie˜ mɨ˜ cajúˉu fɨˊ Macedonia. 	 Piliphphisiyuusa asau, wonggeliyaa mishiraachchoi koiro intte giddon odettiis; shin taani maqidooniyaappe kiyido wode, tana intte woosa keettappe attin, harai maaddibeennaagaa intte intte huuphen ereeta; qassi immiyoobankka ekkiyoobankka intteppe attin, harai tana maaddibeenna.


Co̱ˈ dseángˈˉ ˈnéˉ e néebˊ ni˜ Dseaˋ Jmáangˉ lajaléˈˋ cartɨˊ mɨ˜ niguiéngˉ Fidiéeˇ fɨˊ uii˜ tɨɨˉ dseaˋ do lajaléngˈˋ i̱ ˈníˈˋ níiˉ quiáˈrˉ. 	 Aissi giikko, Xoossai a morkketa ubbaa a tohuwaappe garssaara wottana gakkanaassi, Kiristtoosi haaranau bessees.


Jo̱guɨ fɨ́ɨmˊbɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jáˈˉ calɨ́ngˉ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ ie˜ jo̱ caguilíiñˉ e rǿøiñˊ dseeˉ quiáˈrˉ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ jaléˈˋ e gaˋ e nɨcajméerˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ. 	 Ammaniyaageetuppe daro asati bantta oottidobaa paaxiiddinne qoncciyan yootiiddi yoosona.


Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ teáangˉ do ie˜ jo̱, eáangˊ cangogáˋ dsíirˊ jo̱ canaaiñˋ sɨ́ˈˋ rúiñˈˋ lajeeˇ yaaiñ˜ jo̱ féˈrˋ lala: —Jangámˉ song Jó̱o̱ˊ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ Davíˈˆ i̱ na. 	 Asai ubbai garamettidi, “Laa hagee Daawita na7a gidanddeeshsha?” yaagiis.


Jo̱ o̱ˈ quiáˈˉ Davíˈˆ féˈˋ e júuˆ la, co̱ˈ mɨ˜ cajmiti˜ i̱ Davíˈˆ do lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Fidiéeˇ e nijmérˉ, jo̱guɨbaˈ cajúiñˉ, jo̱ fɨˊ dob caˈáiñˉ fɨˊ cáangˋ lɨ˜ sɨˈaangˇ ˈlɨɨ˜ tiquiáˈrˆ, jo̱ ngúuˊ táaiñˋ cajgobˈˋ fɨˊ nʉ́ˈˉ uǿˉ. 	 Aissi giikko, Daawiti ba wodiyan Xoossaa qofaa oottidoogaappe guyyiyan haiqqidi, ba aawatuura moogettidi musiis.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ i̱ dseaˋ do e júuˆ jo̱, jo̱baˈ dsifɨˊ lajo̱b casɨtɨ́ɨiñˊ cu̱u̱˜ có̱o̱ˈ˜ e sɨˈíˆ nijngáiñˈˉ Jesús; jo̱ dsʉˈ dseaˋ do ladsifɨbˊ caˈméeiñˋ, jo̱ cagüɨˈɨ́ɨˊbre e fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ féˈˋ do e siˈˊ fɨˊ Jerusalén. 	 Hegaa gishshau, eti Yesuusa caddanau shuchchaa ekkidosona; shin Yesuusi etappe geemettidi, Beeta Maqidasiyaappe kiyidi biis.


Jo̱guɨ guicó̱o̱ˈˇbɨ cajo̱ i̱ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Apeles i̱ nɨcagüɨˈɨ́ɨˊ guiʉ́ˉ jee˜ jaléˈˋ e huɨ́ɨngˊ e nɨcangongɨ́ɨiñˉ uíiˈ˜ e teáˋ siñˈˊ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ; jo̱guɨ guicó̱o̱bˈˇ cajo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈˉ Aristóbulo. 	 Kiristtoosaara i de7iyoogee erettin galatettida Apheliisayyo ta sarotaa yootite; Arisxxobiloosa so asaukka ta sarotaa yootite.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cagüɨˈɨ́ɨˊ Jesús e fɨˊ dsíiˊ móoˊ do, dob nɨteáangˉ i̱ dseaˋ ˈleáangˉ do, jo̱ calɨ́ˉ fɨ́ɨˉ lɨ́ɨmˉbre jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jo̱ cajmiˈleáamˉbre lajaléngˈˋ dseaˋ dséeˈ˜ i̱ jéeiñˈˋ do. 	 Yesuusi wolwoluwaappe kiyido wode, daro asaa be7idi, he asau qarettiis; yaatidi etaara de7iya hargganchchata pattiis.


Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ e cajíngˈˉ Jesús jaléˈˋ e júuˆ na, jo̱ casɨ́ˈˉguɨr jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Jnea˜ cagáˉa lafaˈ e cagaˈuunˉ jɨˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la; jo̱ ¡dsíngˈˉ lɨ́ˋ dsiiˉ faˈ jiʉ˜ nɨcooˋ lana! 	 “Taani taman sa7aa oittanau yaas; ha77ikka xuugettappe harabaa ainne koyikke.


Jo̱ mɨ˜ caguilíingˉ i̱ dseaˋ quiáˈˉ i̱ Juan do fɨˊ lɨ˜ táangˋ Jesús, jo̱ guiˈnangˈˇ jmóoˋ dseaˋ do mɨ́ɨˊ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ dséeˈ˜ i̱ lɨ́ɨngˊ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ: seengˋ dseaˋ tiuungˉ jo̱guɨ seengˋ dseaˋ i̱ jéeˊ i̱ ˈlɨngˈˆ quiáˈˉ. Jo̱baˈ cangábˉ i̱ dseaˋ gángˉ do mɨ˜ cajmiˈleáangˉ Jesús jaléngˈˋ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do. Jo̱ cangoquiéengˊ i̱ dseaˋ quiáˈˉ i̱ Juan do fɨˊ lɨ˜ singˈˊ Jesús jo̱ cajmɨngɨˈrˊ dseaˋ do: —I̱ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ do casíiñˋ jneaˈˆ e cajajmɨngɨ́ɨˈˇnaaˈ ˈnʉˋ, ¿su ˈnʉbˋ dseaˋ i̱ cajíngˈˉ Fidiéeˇ i̱ nigüéengˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la, o̱si ˈnéˉ e nijeemˉbaaˈ jaangˋ i̱ jiéngˈˋguɨ é? 	 Kiittin eti akko yiidi, “'Yaanaagee neneeyye? Woikko nuuni haraa naaganee?' yaagidi oichchana mala, Xammaqiya Yohaannisi nuna neekko kiittiis” yaagidosona.


Jo̱ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ nitéˈˋ líˈˋ e jáˈˉ lɨ́ɨiñˋ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe, jo̱baˈ nicuǿøˆbaare fɨˊ lɨ˜ nigüeárˋ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ fɨˊ ñifɨ́ˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nɨcalɨ́ˈˉ jnea˜ e guiin˜n có̱o̱ˈ˜ Tiquiéˆe fɨˊ ñifɨ́ˉ quiáˈrˉ fɨˊ lɨ˜ quiʉˈrˊ ta˜. 	 Qassi taani xoonada ta Aawaara a kawotaa araatan uttidoogaadan, xoonida urau tanaara ta kawotaa araatan uttiyo alaafetettaa immana.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, Tʉ́ˆ Simónguɨ canaaiñˋ sɨ́ˈrˋ dseaˋ do lala: —Fíiˋnaaˈ, jneaˈˆ nɨcatʉ́ˆbaaˈ lajalébˈˋ e seaˋ quíˉnaaˈ, jo̱ jo̱guɨbaˈ cangɨ́ˆnaaˈ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉˋ. 	 PHeexiroosi Yesuusa, “Be7a; nuuni nubaa ubbaa aggi bayidi, nena kaallida” yaagiis.


Co̱ˈ i̱ dseaˋ i̱ jaˋ féˈˋ gaˋ uii˜ quíˉiiˈ, jo̱baˈ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ sɨtáaiñˆ. 	 aissi giikko, nubaa ixxenna urai nu bagga.


’Jo̱ dseángˈˉ jneab˜ lɨ́ɨnˊn e iñíˈˆ e cuøˊ e seengˋ dseaˋ lata˜. 	 Taani de7o oitta.


Jo̱guɨ fɨ́ɨˉtú̱u̱ ˈnʉ́ˈˋ e júuˆ quiéˉe e ˈnéˉ lɨti˜ do, jo̱ e lab e júuˆ jo̱: ˈnéˉ nijmiˈneáamˋbaˈ dseaˋ rúngˈˋnaˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ jnea˜ jmiˈneáanˋn ˈnʉ́ˈˋ lajaangˋ lajaangˋnaˈ. 	 Ta azazoi hagaa; taani inttena siiqiyoogaadan, inttekka issoi issuwaara siiqettite.


Jo̱ lajeeˇ tɨˊ e jmɨɨ˜ do, jaléngˈˋ dseaˋ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ Israel ngɨrˊ ta˜ ˈnángˈˊ Jesús, jo̱ sɨ́ɨiñˋ lajeeˇ laˈóˈˋ yaaiñ˜ jo̱ féˈrˋ lala: —¿Jie˜ fɨˊ iuungˉ i̱ dseañʉˈˋ do? 	 Aihudati baala gallassaa bonchchiyoosan a koyoosonanne, “I awan de7ii?” yaagiiddi, a lal77oosona.


Jo̱guɨ joˋ nilɨjneáˋguɨ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ jɨˋ fɨˊ quíiˈˉ, o̱ˈguɨ ninʉ́ˈˋguɨ cajo̱ jaléˈˋ juguiʉ́ˉ júuˆ jloˈˆ quiáˈˉ jial mɨ˜ cúngˈˋ dseaˋ guóorˋ fɨˊ quiníˈˆ. Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ calɨséngˋ fɨˊ na i̱ cajméeˋ ta˜ láaˊ jo̱guɨ ta˜ ˈnɨ́ɨˋ, íbˋ dseaˋ i̱ lamɨ˜ lɨ́ɨngˊ i̱ laniingˉ eáangˊ fɨˊ jmɨgüíˋ. Jo̱ ˈnʉbˋ dseaˋ i̱ cajméeˋ ta˜ jmɨgǿøngˋ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ e cajmɨgǿøngˋre có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ ta˜ dseaˋ láangˋ quíiˈˉ. 	 Xomppiyaa poo7oikka naa77anttuwaa ne giddon poo7enna. Machchiyaagaa cenggurssainne bullashettiyaari cenggurssai sinttanau ne giddon siyettenna. Ne zal77anchchati sa7a ubban erettida wolqqaamata. Ne bitiyoogan asa zare ubbai cimettiis” yaagiis.


Jo̱ uíiˈ˜ e lajo̱b lɨ́ɨˊ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ i̱ ˈneáanˋn eáangˊ, jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ e jmɨˈnángˋ yaang˜naˈ e jaˋ jmiféngˈˊnaˈ jaléngˈˋ diée˜ i̱ o̱ˈ jáˈˉ. 	 Hegaa gishshau, ta siiqotoo, eeqassi goinniyoogaappe baqatite.


Jo̱ jaangˋ dseaˋ i̱ guiúngˉ féˈrˋ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ, co̱ˈ jmangˈˉ e guiʉ́bˉ ɨˊ dsíirˊ. Jo̱guɨ jaangˋ dseaˋ i̱ sooˋ dsíiˊ jmangˈˉ e gabˋ féˈrˋ, co̱ˈ jmangˈˉ e gabˋ ɨˊ dsíirˊ. Co̱ˈ dseángˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e ɨˊ dsíibˊ dseaˋ e féˈrˋ. 	 Lo77o asi ba wozana giddon de7iya lo77o minjjaappe lo77obaa kessees; qassi iita asi ba iita minjjaappe iitabaa kessees; aissi giikko, asa dooni a wozanan kumidabaappe haasayees.


Jo̱ lajo̱b fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ: Mɨ́ɨˈ˜naˈ Fidiéeˇ jaléˈˋ e ˈnéˉnaˈ jo̱ nicuǿˉbre; jo̱guɨ mɨ˜ ˈnóˈˋnaˈ e ˈnéˉnaˈ, niguiéˈˊbaˈ jaléˈˋ e ˈnóˈˋnaˈ do; jo̱guɨ mɨ˜ tøˊnaˈ fɨˊ oˈnʉ́ˆ, jo̱baˈ nineabˊ e ˈnʉ́ʉˊ do. 	 “Taani inttessi odais; woossite, intte ekkana; koyite, intte demmana; kare yiidi xeesite; karee intteyyo dooyettana.


Jo̱ lajeeˇ jo̱, dsíngˈˉguɨ caguilíingˉ dseaˋ fɨˊ lɨ˜ táangˋ Jesús, jo̱baˈ canaangˋtu̱ dseaˋ do e eˈˊguɨreiñˈ jo̱ cajíñˈˉ: —Jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ jmɨɨ˜ na dsíngˈˉ nɨrøøiñˋ dseeˉ, jo̱baˈ mɨˈrˊ jnea˜ e nijmee˜e li˜ e jáˈˉbaˈ e tɨɨnˉ, dsʉˈ nɨcalɨseábˋ jaléˈˋ e lajo̱ lamɨ˜ jéengˊguɨ. Té̱e̱ˊ óoˊnaˈ mɨ˜ cajáˉ Jonás, jaangˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨˈˋguɨ eáangˊ. 	 Daro asai shiiqido wode, Yesuusi hagaadan yaaganau doommiis; “Malaataa koyiya ha wodiyaa asai iita; hananabaa yootiya Yoonaasa malaataappe harai ayyo imettenna.


’Jo̱ lalab fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉˋ, Juan, e nijméeˈ˜ co̱o̱ˋ jiˋ e catɨ́ɨngˉ i̱ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ quiéˉe i̱ neáangˊ fɨˊ fɨɨˋ Filadelfia, jo̱ lalab jméeˈ˜: “Lalab jíngˈˉ i̱ dseaˋ güeangˈˆ jo̱guɨ i̱ féˈˋ jmangˈˆ júuˆ jáˈˉ contøøngˉ jo̱guɨ i̱ quie̱ˊ joñíˆ quiáˈˉ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ Davíˈˆ; jo̱ mɨ˜ náaˊ i̱ dseaˋ i̱ quie̱ˊ e joñíˆ do, jo̱baˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ joˋ i̱i̱ˋ nilíˈˋ faˈ e nijnírˉ; jo̱guɨ mɨ˜ jnɨ́ɨrˊ, jo̱baˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ jaˋ i̱i̱ˋ nilíˈˋ faˈ e nineárˉ. 	 “Pilaadelifiyan de7iya woosa keettaa kiitanchchaayyo hagaadan yaagada xaafa; 'Daawita qulppiyaa oiqqidaagee, ooninne gorddanau danddayennaadan dooyiyaagee, qassi ooninne dooyanau danddayennaadan gorddiyaagee geeshshai, tumanchchai hagaadan yaagees.


Jo̱ lajɨɨmˋ ángeles teáaiñˉ lacúngˈˊ lajíingˋ e lɨ˜ guiing˜ i̱ dseaˋ laniingˉ quiʉˈˊ ta˜ do jo̱guɨ lacúngˈˊ lajíingˋ e lɨ˜ neáangˊ jaléngˈˋ dseaˋ cǿøngˈ˜ jo̱guɨ e lɨ˜ neáangˊ i̱ quiúungˉ do; jo̱ lajɨɨngˋ i̱ ángeles do catúuiñˊ cartɨˊ cajnúuˉ dsequíirˊ e fɨˊ quiniˇ e lɨ˜ guiing˜ i̱ dseaˋ niingˉ do e jmiféngˈˊneiñˈ lala: 	 Kiitanchchati ubbai kawotaa araataa, cimatanne paxa de7iya oiddu meretata yuuyi aadhdhidi eqqidosona. Eti kawotaa araataa sinttan bantta som77uwan gufannidi Xoossaayyo goinniiddi,


Jo̱ tó̱o̱bˋ jmɨɨ˜ niˈíingˉ laˈúngˉ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ có̱o̱ˈ˜guɨ laˈúngˉ guóoˈ˜ uǿˉ, lɨfaˈ júuˆ quiéˉe jaˋ tó̱o̱ˋ jmɨɨ˜ faˈ e jaˋ nilɨti˜. 	 Saloinne sa7ai aadhdhana; shin ta qaalai mulekka aadhdhenna.


Jo̱ e lab júuˆ e cacuøˈˊ Fidiéeˇ ˈlɨɨ˜ dseaˋ áangˊ quíˉiiˈ do, jo̱ lajɨˋ guitu̱ˊ ˈléˈˋ dseaˋ góoˊooˈ dseaˋ Israel sɨjeemˇbre i̱ dseaˋ i̱ cajíngˈˉ Fidiéeˇ i̱ nisíñˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la. Jo̱baˈ uǿøˋ jmɨɨ˜ jaˋ tʉ́ˋ dseaˋ góoˊooˈ e jmiféiñˈˊ Fidiéeˇ jo̱guɨ e jmóorˋ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ dseaˋ do. Jo̱ uíiˈ˜ e jáˈˉ lɨ́ɨnˋn e nɨcagüéngˉ i̱ dseaˋ i̱ sɨjeengˇnaaˈ do, jo̱baˈ cuøˈˊ dseaˋ góoˊooˈ dseaˋ Israel jnea˜ dseeˉ lana, dseata˜ quíˉiiˈ Agripa. 	 Qassi tammanne naa77u nu aawatu zareti Xoossau qamminne gallassi ubbatoo minttidi goinniiddi, Xoossai immana giidoogaa ekkanau ufaissan naagoosona; Kawuwaa Agriiphphaa, Aihudati tana mootiyoogee taani hegaa ufaissan naagiyo gishshassa.


¿I̱˜ i̱ caquiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Juan i̱ caseáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ do? ¿Su Fidiéeˇ o̱si dseaˋ jmɨgüíbˋ é? Jo̱ song nilíˈˋnaˈ ningɨɨˉnaˈ quiéˉe lana, jo̱baˈ jnea˜ nifɨ́ɨˆɨ ˈnʉ́ˈˋ i̱˜ i̱ quiʉˈˊ ta˜ quiéˉe e jmóoˋo jaléˈˋ e na. 	 Yohaannisi xammaqiyo alaafetettaa ekkidoi Xoossaappeeyye woi asappee? Tau odite” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ nɨngóoˊ nijneáˋ e uǿøˋ jo̱, jo̱ cajmijnéengˋ ˈñiaˈˊ Jesús fɨˊ quiá̱ˈˉ e guiéeˊ do, jo̱ dsʉˈ mɨ˜ cangángˉ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do írˋ, jí̱i̱ˈ˜ jaˋ calɨcuíiñˋ dseaˋ do lajmɨnáˉ. 	 Maallado wonttaara awai kiyanaappe kase, Yesuusi abbaa gaxan eqqiis; shin erissiyo ashkkarati Yesuusa gididoogaa eribookkona.


Jo̱ cangɨ́ɨmˊbre lɨ˜ teáangˆ i̱ ˈléeˉ do laˈuii˜, jo̱ lɨ́ˉ jo̱, cangɨ́ɨiñˊ lɨ˜ teáangˉ co̱o̱ˋ ˈléˈˋguɨ. Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nɨngóoˊ uǿiñˋ fɨˊ co̱o̱ˋ oˈnʉ́ˆ lɨ˜ lɨ́ɨˊ layaang˜ ñíˆ e mɨfɨ́ɨngˋ niˈuǿiñˋ cartɨˊ caluuˇ, ˈñiabˈˊ e jnɨ́ˆ do canaˊ, jo̱ caˈuøømˋbre. Jo̱ cueebˋjiʉ capíˈˆ lɨ˜ cangolíiñˋ e ngɨrˊ co̱lɨɨng˜ lado. Jo̱ mɨ˜ cangoyúungˈ˜ jo̱, catʉ́ʉbˉ i̱ ángel do quiáˈˉ i̱ Tʉ́ˆ Simón do, jo̱ ˈñiaˈˊbiñˈ do cangángˈˉguɨr. 	 Kiitanchchainne PHeexiroosi koiro wotaaddaraappenne naa77antto wotaaddaraappe aadhdhidi, katamaa efiya birata penggiyaakko gakkidosona; gakkin penggee etassi barkka dooyetti aggiis; eti kiyidi issi ogiyaara biishin, kiitanchchai sohuwaara PHeexiroosappe shaahetti bayiis.


Jo̱ dsʉˈ Jesús cañíirˋ quiáˈˉ i̱ dseamɨ́ˋ do jo̱guɨ casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —¡Jo̱ dsʉˈ juguiʉ́ˉguɨ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ núuˋ jaléˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ jo̱guɨ jmitir˜ jaléˈˋ e jo̱ cajo̱! 	 SHin Yesuusi, “Anjjettidaageeti Xoossaa qaalaa siyidi, he qaalai azaziyoogaadan oottiyaageeta” yaagiis.


Jo̱ Tʉ́ˆ Simón cañíirˋ jo̱ cajíñˈˉ: —U̱˜, Fíiˋi, jí̱i̱ˈ˜ có̱o̱ˈ˜ néeˈ˜ jaˋ mɨˊ cacúnˈˉn jaléngˈˋ i̱ jóˈˋ na, co̱ˈ lajo̱ ta˜ huɨ̱́ˈˋ fɨˊ ni˜ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quíˆnaaˈ, jneaˈˆ dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ Israel. 	 SHin PHeexiroosi, “Ta Godau, chii! Taani aibakko tunabaanne sheneyiyaabaa mulekka ma erikke” yaagiis.


Jo̱ lajo̱b jaléˈˋ ˈmaˋ ofɨɨˋ e guiʉ́ˉ, jaˋ cuǿøngˋ faˈ e nicuǿˉ ofɨɨˋ e jaˋ dseengˋ; jo̱guɨ jaléˈˋ ˈmaˋ ofɨɨˋ e jaˋ dseengˋ, jaˋ cuǿøngˋ faˈ e nicuǿˉ ofɨɨˋ e guiʉ́ˉ. 	 Lo77o mitti iita aife aifanau danddayenna; qassi iita mittikka lo77o aife aifanau danddayenna.


Jo̱ e jmɨɨ˜ e mɨ˜ nijmeángˈˋ dseaˋ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ e gaˋ lajo̱, güɨlɨˈiáangˋ óoˊnaˈ dsʉco̱ˈ nilɨseabˋ guiéeˆ quíiˉnaˈ mɨ˜ nitɨ́ˉ fɨˊ ñifɨ́ˉ. Dsʉco̱ˈ lajo̱b cajméeˋ jaléngˈˋ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ ˈníˈˋ níingˉ ˈnʉ́ˈˋ do ie˜ lamɨ˜ cajmeáiñˈˋ gaˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ. Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ e caˈeˊ Jesús jaléˈˋ e júuˆ na, jo̱ lalab cajíngˈˉguɨr: 	 “Intteyyo saluwan gita woitoi de7iyo gishshau, he wode ufaissan guppite; aissi giikko, eta aawati hananabaa yootiyaageeta hegaadan oottidosona.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangáiñˉ Jesús, jo̱ cangoquiéeiñˊ fɨˊ quiniˇ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈrˉ lala: —¡Tɨfaˈˊ! Jo̱ mɨfɨ́ɨngˋ cachʉˈrˊ ni˜ dseaˋ do. 	 Yihudai gakkosaarakka Yesuusakko shiiqidi, “Tamaarissiyaagoo” yaagidi Yesuusa yeri ekkiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jéeˊ quiáˈˉ Jesús canaaiñˋ lǿøiñˉ dseaˋ do jo̱guɨ bǿøngˉneiñˈ, 	 Yesuusa oiqqida asati shocoosonanne a bolli qilliiccoosona.


Jo̱ dsʉˈ cañíiˋ i̱ sɨmɨ́ˆ i̱ ñiing˜ dsíiˊ do: “U̱˜, jaˋ nijmɨˈǿøngˋnaaˈ ˈnʉ́ˈˋ co̱ˈ jaˋ nilíingˋ quíˉnaaˈ o̱ˈguɨ quíiˉnaˈ cajo̱. Co̱ˈ guiʉ́ˉguɨ quíiˉnaˈ e nigüɨlíingˉnaˈ fɨˊ tieen˜ e nigüɨleáaˊnaˈ e jmɨcooˋ e ˈnéˉnaˈ do.” 	 “SHin cinccati zaaridi eta, 'CHii, nuuyyoonne intteyyo gidenna; hegaa gishshaa intteyyo baizziyaageetukko biidi shammi ekkite' yaagidosona.