Jo̱ dsʉˈ jaˋ eeˋ jmɨngɨ́ɨˋ Fidiéeˇ eeˋ jaléˈˋ e quieeˇnaaˈ e laco̱ˈ niˈíñˈˋ jneaa˜aaˈ fɨˊ quinirˇ, dsʉco̱ˈ joˋ nilíiˉguɨ́ɨˈ dseaˋ i̱ guiúngˉguɨ dsʉˈ uíiˈ˜ e quieeˇnaaˈ e jo̱, jo̱guɨ o̱ˈguɨ nilíiˉnaaˈ dseaˋ i̱ gaˋguɨ dsʉˈ uíiˈ˜ e jaˋ quieeˇnaaˈ e jo̱. 	 SHin qumai nuna Xoossaara dabboyenna. Nuuni maana xayikkonne nuussi aibinne paccenna; miikkonne nuussi aibinne wodhdhenna.


Jo̱ lají̱i̱ˈ˜ malɨˈˋ Fidiéeˇ nɨcaguíñˈˋ jneaˈˆ, dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ Israel, e laco̱ˈ niˈuíingˉnaaˈ jó̱o̱rˊ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ nɨcaˈɨ́ˋ dsíirˊ jéengˊguɨ e nijmérˉ; jo̱ jalébˈˋ e jmóoˋ Fidiéeˇ do, jmóorˋ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ e lɨ́ɨiñˉ e guiʉ́bˉ. 	 Ubbabai Xoossaa qofaadaaninne i giidoogaadan haniis; Xoossai kasetidi qoppi wottidoogaadan, Kiristtoosa baggaara nuuni aageeta gidanaadan, nuna dooriis.


Jo̱guɨ güɨjángˈˋ yaang˜ dseaˋ fɨˊ quiníˈˆ e laco̱ˈ nicá̱ˈˋ nifɨˊ quiáˈrˉ lajaangˋ lajaaiñˋ. Jo̱guɨ güɨjmitib˜ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ jaléˈˋ e iing˜ ˈnʉˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la, lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ lɨti˜ fɨˊ ñifɨ́ˉ quíiˈˉ. 	 Ne kawotettai yo; ne shenee saluwan hanidoogaadan, sa7ankka hano.


Jo̱ uíiˈ˜ e jo̱baˈ contøømˉ ˈnéˉ jmiféngˈˊnaaˈ Fidiéeˇ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ e lab lɨ́ɨˊ lafaˈ e feáˈˉ e ˈnéˉ e nijí̱i̱ˈ˜naaˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. ¡Jo̱ contøømˉ ˈnéˉ e nijmiféngˈˊnaaˈre có̱o̱ˈ˜ lajaléˈˋ e féˈˋnaaˈ! 	 Simmi Xoossaayyo Yesuusa baggaara ubba wode galataa yarshshuwaa immoos; hegaa giyoogee menttershshai a sunttaayyo immiyo galataa giyoogaa.


Jo̱ dsʉˈ jnea˜ iin˜n e ningámˈˋbaˈ e Dseaˋ Jmáamˉbingˈ lɨ́ɨngˊ dseaˋ mogui˜ quiáˈˉ lajaléngˈˋ dseañʉˈˋ, jo̱guɨ dseañʉˈˋbingˈ lɨ́ɨngˊ dseaˋ mogui˜ quiáˈˉ dseamɨ́ˋ, jo̱guɨ Fidiéebˇ dseaˋ lɨ́ɨiñˊ dseaˋ mogui˜ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 SHin Kiristtoosi attumaasa ubbaayyo huuphe gidiyoogaa, attumaasi maccaasassi huuphe gidiyoogaanne qassi Xoossai Kiristtoosassi huuphe gidiyoogaa intte erana mala koyais.


Jo̱ dsʉˈ laˈeáangˊ e seemˋ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ e cangɨ́ɨngˋnaˈ cacuøˊ Dseaˋ Jmáangˉ do, jo̱baˈ jaˋ ˈneángˉnaˈ e dseaˋ jiéngˈˋ niˈéˈˉ ˈnʉ́ˈˋ laco̱ˈguɨ jí̱i̱ˈ˜ e nɨñíˆnaˈ, co̱ˈ ˈñiabˈˊ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e eˈˊ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ e ˈnéˉ nilɨñíˆnaˈ. Jo̱ jaléˈˋ e erˊ do jmangˈˉ júuˆ jábˈˉ, jo̱ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ faˈ lɨ́ɨˊ júuˆ e o̱ˈ jáˈˉ. Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, jie˜ mɨˊ tʉ́ˋnaˈ e seengˋnaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ laco̱ˈguɨ nɨcaˈeˈˊ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ ˈnʉ́ˈˋ. 	 SHin Kiristtoosi intte bolli ba Geeshsha Ayyaanaa gussiis. Geeshsha Ayyaanai inttenan de7iyo gishshau, ooninne inttena tamaarissana koshshenna; aissi giikko, a Geeshsha Ayyaanai inttena ubbabaa tamaarissees. I tamaarissidoogaadan, Kiristtoosan de7ite.


Jo̱guɨ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jaˋ calɨnʉ́ʉˈ˜ i̱ ángeles na, lajo̱b cajo̱ cajméeˋ jaléngˈˋ dseaˋ seengˋ fɨˊ Sodoma có̱o̱ˈ˜guɨ fɨˊ Gomorra có̱o̱ˈ˜guɨ fɨˊ jaléˈˋ fɨɨˋ e néeˊ lacúngˈˊ lajíingˋ; jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ cajméerˋ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ có̱o̱ˈ˜ dseañʉˈˋ jo̱guɨ có̱o̱ˈ˜ dseamɨ́ˋ i̱ o̱ˈ quiáˈrˉ, jo̱guɨ cajméeˋbre cajo̱ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ e jiéˈˋguɨ e lɨ́ˋ dsíiˊ ngúuˊ táaiñˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la. Jo̱ uíiˈ˜ e lajo̱b cajméeˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ, jo̱baˈ cacá̱rˉ iihuɨ́ɨˊ e cacáaiñˉ fɨˊ ni˜ jɨˋ e jaˋ tó̱o̱ˋ jmɨɨ˜ yʉˈˊ. Jo̱ e jo̱ cajméeˋ Fidiéeˇ e laco̱ˈ nilɨlíˈˆ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jalíingˉ cøøngˋguɨ quiáˈˉ jial laniingˉ ˈnéˉ nijmɨˈgóˋ dseaˋ Fidiéeˇ. 	 Hegaadan Sadoomanne Gamoora giyo katamatuuninne eta heeran de7iya katamatun de7iya asai he kiitanchchatudan shaaramuxidosonanne shaaramuxanau keehi qaaqqatidosona; hegeeti merinaa taman eexxidi, haratuyyo leemiso gididosona.


Jo̱ lalab siiˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ apóoˆ i̱ niˈˊ júuˆ quiáˈrˉ do: i̱ singˈˊ nifɨˊ do siirˋ Simón, jo̱guɨ siiˋbɨr Tʉ́ˆ cajo̱, jo̱guɨ jaangˋ rúiñˈˋ do i̱ siiˋ Dɨ́ˆ; jo̱guɨ Tiáa˜ có̱o̱ˈ˜ jaangˋ rúiñˈˋ i̱ siiˋ Juan, jo̱ lajɨˋ huáaiñˈˉ na lɨ́ɨiñˊ jó̱o̱ˊ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Zebedeo; 	 Yesuusi kiittido tammanne naa77atu sunttai, koiroogee PHeexiroosa giyo Simoonanne a ishaa Inddiraasa, Zabddiyoosa naata ishantta, Yaaqoobanne Yohaannisa,


Co̱ˈ ˈnéˉ e niguiaaˉbaa júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ neáangˊ fɨˊ góoˋ dseaˋ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ neáangˊ fɨˊ jee˜ móˈˋ lɨ˜ huí̱i̱ˉ, jo̱guɨ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ tɨɨngˋ jiˋ có̱o̱ˈ˜guɨ jee˜ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ lajo̱; 	 Taani asa ubbau, Giriike asaunne tamaaribeenna asau qassi aadhdhida eranchchatuyyoonne eeyyatuyyo qanxxana acoi de7ees.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ Móˆ e jo̱, jo̱baˈ cañíirˋ quiáˈˉ Jesús jo̱ cajíñˈˉ: —¡Dseángˈˉ e jáˈˉ e ˈnʉbˋ Fíiˋi jo̱guɨ ˈnʉbˋ Fidiéeˇ quiéˉe cajo̱! 	 Toomaasi zaaridi, “Ta Godau, ta Xoossau!” yaagiis.


Jo̱ uíiˈ˜ e eáangˊ guiúngˉ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ jnea˜, jo̱baˈ cacuǿˈrˉ jnea˜ ta˜ e lɨ́ɨnˊn lafaˈ jaangˋ tɨjí̱i̱ˋ i̱ caguiaˊ uiing˜ tɨɨˉ fɨɨˋ, jo̱guɨ dseaˋ jiémˈˋ i̱ nɨcanaangˋ seˈˊ ieˈˋ e fɨˊ ni˜ jo̱. Jo̱ lɨfaˈ lajaangˋ lajaamˋ dseaˋ ˈnéˉ ñiing˜ dsíirˊ jial laco̱ˈ jmoˈrˊ e ˈnʉ́ʉˊ do. 	 Xoossai taassi immido aaro kehatettan daro eranchcha anaaxedan, keettaa baasuwaa baasaas. Hara urai a bolli keexxees. SHin a bolli keexxiya ooninne waatidi keexxiyaakko, ba huuphiyau naagetto.


jo̱ lajo̱b cajméerˋ. Jo̱ laˈeáangˊ Bernabé jo̱guɨ Saulo cangolíˋ jaléˈˋ e do quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ cǿøngˈ˜ i̱ neáangˊ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Judea. 	 Eti hegaadan oottidi, miishshaa Barnnaabaasa bollinne Saa7oola bolli woosa keettaa cimatussi yeddidosona.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ seengˋnaˈ fɨˊ Corazín có̱o̱ˈ˜guɨ fɨˊ Betsaida, ie˜ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e niquidsiˊ Fidiéeˇ íˈˋ quiáˈˉ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, eáangˊguɨ nicuǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ iihuɨ́ɨˊ laco̱ˈguɨ e iihuɨ́ɨˊ e niˈíngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ Tiro có̱o̱ˈ˜guɨ fɨˊ Sidón. 	 pirddaa gallassi Xoossai intteppe Xiiroosa katamaunne Sidoona katamau pirddaa kehissana.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱, caˈíˉtu̱ Jesús fɨˊ co̱o̱ˋ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ, jo̱ dsifɨˊ lajo̱b caseángˈˊtu̱ dseaˋ i̱ ˈleáangˉ e jí̱i̱ˈ˜ o̱ˈ cuøˊ fɨˊ dǿˈˉguɨ dseaˋ do co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ guitúungˋ quiáˈrˉ. 	 Yesuusi soo biis; naa77anttuwaakka qassi daro asai shiiqin, inne erissiyo ashkkarati harai atto, qumaa maanaukka danddayibookkona;


Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ fiir˜ do: “ˈNʉbˋ jaangˋ dseaˋ ˈléengˈ˜ i̱ guiúngˉ cajo̱, co̱ˈ tɨɨmˋbaˈ jméeˈˆ ta˜ røøˋ có̱o̱ˈ˜ capíˈˆ cuuˉ, jo̱baˈ jmiguiʉbˊ jaléˈˋ e seaˋ quiéˉe e nicuǿøˆø ˈnʉˋ e nineˈˉ níˈˆ, jo̱ lana røøbˋ nijmiˈiáangˋ dsiˋnaaˈ náng.” 	 A godai a, 'Hayyanaashsho! Neeni lo77onne ammanettiya ashkkara; neeni guuttaban ammanettadasa. Taani nena darobaayyo alaafe oottana; haa gelada ne godaara ufaitta' yaagiis.


Dsʉˈ mɨ˜ calɨlíˈˆi e jaˋ røøˋ ta˜ éeˋ i̱ dseaˋ do, co̱ˈ jaˋ cǿøngˋ røøˋ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ caˈgaanˉ quiáˈˉ Tʉ́ˆ Simón fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ teáangˉ do ie˜ jo̱, jo̱ cafɨ́ɨˉɨre lala: “ˈNʉˋ calɨsénˈˋ e lɨnˈˊ dseaˋ Israel, jo̱ nɨcajmeeˈˉ e lafaˈ jaˋ lɨnˈˊ dseaˋ Israel, dsʉco̱ˈ joˋ jmitíˈˆ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ laco̱ˈ quɨ́ˈˉ tɨ́ɨngˋ dseaˋ íˋ mɨ˜ caquiéˈˋ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel. Jo̱ ¿jialɨˈˊ lana iinˈ˜ e niquiʉ́ˈˆ ta˜ laguidseaangˆ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel e laco̱ˈ nijmitir˜ jí̱i̱ˈ˜ laco̱ˈ quɨ́ˈˉ tɨ́ɨngˋ dseaˋ Israel jo̱ lajo̱baˈ uíiñˉ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ? Dseángˈˉ jaˋ dseengˋ laco̱ˈ ɨˊ oˈˊ.” 	 SHin eti wonggeliyaa tumatettaadan, suure hemettennaagaa be7ada, PHeexiroosa he ubba asaa sinttan, “Neeni Aihuda gidaidda, Aihudatudan gidennan Aihuda gidennaageetudan de7aasa; shin yaatin, waatada Aihuda gidennaageeta, 'Aihudatudan de7ite' yaagada godatai?” yaagaas.


Jo̱ i̱ dseañʉˈˋ i̱ lamɨ˜ jéeˊ i̱ ˈlɨngˈˆ quiáˈˉ do camɨˈrˊ Jesús jmɨˈeeˇ e nidsérˉ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do, dsʉˈ jaˋ cacuøˊ Jesús fɨˊ lajo̱. Jo̱ caquiʉˈrˊ ta˜ i̱ dseañʉˈˋ do e cangáiñˈˉ do fɨˊ quiáˈrˉ, jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ jo̱ cajíñˈˉ: 	 Xalaheti kiyido bitanee Yesuusaara de7ana mala, Yesuusa woossiis; shin i, “Ne soo simmada, Xoossai neessi waanida gitabaa oottidaakko yoota” yaagidi a yeddiis. Yeddin, bitanee baassi Yesuusi waanida gitabaa oottidaakko, kataman de7iya asa ubbau yootiiddi biis.


Jo̱ jaˋ cá̱ˆnaˈ júuˆ ˈléˈˋ, co̱ˈ dseángˈˉ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e guiʉ́ˉ jo̱guɨ e íingˆ ta˜baˈ ˈnéˉ cá̱ˆnaˈ e laco̱ˈ nijmɨcó̱o̱ˈ˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ninúˉ e júuˆ jo̱ jial nidsicuángˋguɨ quiáˈrˉ e cuíiñˋ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Intte haasayai siyiyaageeta go77ana mala, koshshiyoogaadan minttettiya lo77o qaalai intte doonaappe kiyoppe attin, iita qaalai mulekka kiyoppo.


Jo̱ mɨ˜ calɨlíˈrˆ e jaˋ tɨ́iñˉ faˈ niníiñˉ Jesús, jo̱ cangojéemˊbre quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do, jo̱ cajgóorˉ fɨˊ co̱o̱ˋ yʉ́ˈˆ ˈmaˋ e siiˋ sicómoro, co̱ˈ calɨlíˈrˆ e fɨˊ jo̱b cuǿøngˋ niníiñˉ dseaˋ do. 	 Yesuusi hegaara aadhdhiyo gishshau, asaappe sinttau woxxidi, Yesuusa be7anau issi ettaa xeeraa kiyiis.


Jo̱ catɨ́bˋ e íˈˋ jo̱, jo̱ dseángˈˉ lanab lɨy, e jaléngˈˋ dseaˋ i̱ dseángˈˉ lajangˈˉ júuˆ i̱ jmiféngˈˊ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ ˈnéˉ nijmérˉ dseángˈˉ laco̱ˈ sɨˈíˆ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ dseaˋ do, dsʉco̱ˈ dseángˈˉ lajo̱b iing˜ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ e nijméˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jmiféngˈˊ írˋ. 	 SHin Aawau tumaappe goinniyaageeti ayyaanaaninne tumatettan goinniyo wodee matattiis; ha77ikka gakkiichchiis. Aissi giikko, asi baayyo goinnana mala, Aawai koyiyoogeeti hageetu malaa.


co̱ˈ i̱ Joˈseˈˋ Jiuung˜ i̱ guiing˜ dseángˈˉ fɨˊ quiniˇ e lɨ˜ guiing˜ i̱ dseaˋ niingˉ quiʉˈˊ ta˜ do, íbˋ i̱ nilíingˉ dseaˋ i̱ jmóoˋ íˆ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ lafaˈ jaangˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ íˆ joˈseˈˋ quiáˈrˉ, jo̱ íbˋ i̱ nijé̱ˉ quiáˈrˉ cajo̱ fɨˊ lɨ˜ seaˋ lafaˈ jmɨɨˋ jloˈˆ e jmóoˋ e seengˋ dseaˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ lata˜; jo̱ Fidiéeˇ nijmérˉ e joˋ niquíˈˉlɨ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ. 	 Aissi giikko, kawotaa araataayyo gidduwan uttida Dorssai eta heemmana. De7o haattaa pulttuwaakkokka eta kaalettana. Xoossaikka eta aifiyaappe afutta ubbaa quccirggana” yaagiis.


Jo̱ lalab casɨ́ˈˉ Tʉ́ˆ Simón i̱ dseaˋ do: —Nɨñíbˆ ˈnʉ́ˈˋ e jneaˈˆ, dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ Israel, jaˋ cuǿøngˋ e dsitóoˈ˜naaˈ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈˉ dseaˋ la ˈnʉ́ˈˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel, o̱ˈguɨ cuǿøngˋ sɨɨng˜naaˈ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ la ˈnʉ́ˈˋ cajo̱. Dsʉˈ lana Fidiéeˇ nɨcaˈeˈrˊ jnea˜ e joˋ cuǿøngˋ e nifáˈˆa e dseaˋ la ˈnʉ́ˈˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel faˈ e uǿngˉnaˈ. 	 asaa, “Aihuda asi hara zariyaara issippetettan de7anau, woi gaittanau woga gidennaagaa intte huuphen ereeta; shin taani oonanne tuna woi sheneyiyaabaa geenna mala, Xoossai tana bessiis.


Jo̱guɨ dsʉˈ song jmóoˋbɨ́ɨ e quɨ́ɨˈ˜ɨ jmɨɨ˜ do e nañiˊ faˈ jaˋ jáˈˉ lɨ́ɨngˋnaˈ jnea˜, jo̱baˈ lɨ́ˈˆ jáˈˉ güɨlíingˋnaˈ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ do e laco̱ˈ nilɨñíˆnaˈ e jaamˋ dseaˋ lɨ́ɨngˊ jnea˜ có̱o̱ˈ˜ Tiquiéˆe, jo̱guɨ lajo̱bɨ írˋ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ cajo̱. 	 SHin taani oottiyaabaa gidikko, harai atto intte tana ammanana xayikkokka, ta Aawai tanan de7iyoogaanne taanikka ta Aawan de7iyoogaa eranaadaaninne akeekanaadan, ta oosuwaa ammanite” yaagiis.


Jo̱baˈ casɨ́ˈˉtu̱reiñˈ lala: —¿Su jaˋ mɨˊ ngámˈˋbɨˈ latɨˊ lana jóng? 	 I qassi, “Ha77inne akeekibeekketii?” yaagiis.


Jo̱ dsʉˈ latøøngˉ jmɨgüíˋ có̱o̱ˈ˜guɨ guóoˈ˜ uǿˉ e seaˋ lana nɨsɨséeˆ e quiáˈˉ e nicóbˋ, co̱ˈ lajo̱b ta˜ e caquiʉˈˊ Fidiéeˇ e nilíˋ. Jo̱ có̱o̱ˈ˜ e jɨˋ jo̱b nicángˋ dseaˋ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e niquidsiˊ Fidiéeˇ íˈˋ quiáˈˉ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, jo̱ ie˜ jo̱b mɨ˜ niˈíingˆ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ calɨnʉ́ʉˈ˜ jaléˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 SHin ha77i de7iya saloinne sa7ai, Xoossau goinnenna asati pirddettiyo gallassainne xayiyo gallassai gakkanaassi takkidi, he qaalan tamaa naagoosona.


Jo̱ lajeeˇ nɨteáaiñˉ fɨˊ jo̱, lalab casɨ́ˈrˉ Jesús jo̱ cajíñˈˉ: —Song jáˈˉ e lɨnˈˊ i̱ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ camɨ́ɨngˈ˜ do, bíingˊ uøˈˊ cartɨˊ uii˜ quiáˈˉ e guáˈˉ la; dsʉco̱ˈ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ féˈˋ lala: Fidiéeˇ niquiʉ́ˈrˉ ta˜ jaléngˈˋ ángeles i̱ lɨ́ɨngˊ guotɨɨrˉ e nijmérˉ íˆ ˈnʉˋ, jo̱ nisáiñˈˊ ˈnʉˋ có̱o̱ˈ˜ guoorˋ lajeeˇ guiáangˈ˜ guoˈˊ guiáˈˆ güíˋ e laco̱ˈ jaˋ nitɨtaanˈ˜ cartɨˊ ni˜ uǿˆ. 	 “Neeni Xoossaa Na7aa gidikko, ane duge guppa. Aissi giikko, Xoossaa maxaafai, 'Xoossai ba kiitanchchata neeyyo azazana' qassi 'Eti ne tohoi shuchchan xubettenna mala, bantta kushiyan nena denttana' yaagees” yaagiis.


Jo̱baˈ caquiʉˈˊ Jesús ta˜ i̱ dseaˋ fɨ́ɨngˊ do e nigüeáiñˋ táˈˉ có̱ˋ nibøø˜ fɨˊ jee˜ ñiiˋ. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, catɨ́ɨngˉ Jesús lajɨˋ ˈñiáˋ e iñíˈˆ do có̱o̱ˈ˜guɨ lajɨˋ huáangˉ i̱ ˈñʉˋ do jo̱ cajǿørˉ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ, jo̱ lajo̱b cacuǿˈrˉ guiˈmáangˈˇ Fidiéeˇ quiáˈˉ jaléˈˋ e do. Jo̱ ngɨ́ˋ jo̱, cafíimˋbre e iñíˈˆ do jo̱ cacuøˈrˊ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do, jo̱ íˋguɨb cajméeˋ guiéeˆ jee˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ fɨ́ɨngˊ do. 	 Asai maatan uttana mala, Yesuusi azaziis; ichchashu oittaanne naa77u moliyaa oiqqidi, saluwaa pude xeellidi, Xoossaa galatiis; he oittaa menttidi, ba erissiyo ashkkaratussi immin, eti daro asaayyo gishidosona.


Jo̱guɨ cañíiˋ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ Agripa do quiáˈˉ dseata˜ Festo jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Cuǿømˋ nileángˋ i̱ dseañʉˈˋ la lana faco̱ˈ mɨ˜ jaˋ mɨˊ camɨrˊ ˈñiaˈrˊ jéengˊguɨ e niquidsiˊ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ guiing˜ fɨˊ Roma do íˈˋ quiáˈrˉ lají̱i̱ˈ˜ e lɨ́ɨˊ quiáˈrˉ. 	 Agriiphphi Pisxxoosa, “Ha bitanee, 'Qeesaari tabaa pirddo' gibeennaakko, birshshettana danddayees shin” yaagiis.


Jo̱ dsʉˈ mɨ˜ canúuˉ dseaˋ e cajíngˈˉ Jesús lajo̱, lɨco̱ˈ cangɨ́ɨmˉbre dseaˋ do, co̱ˈ ñiˊbre guiʉ́ˉ e nɨcajúmˉbiñˈ do. Jo̱baˈ Jesús lɨco̱ˈ cajéeiñˋ jí̱i̱ˈ˜ tiquiábˈˆ i̱ jiuung˜ sɨmɨ́ˆ do có̱o̱ˈ˜guɨ niquiáiñˈˆ có̱o̱ˈ˜guɨ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ i̱ có̱o̱ˈr˜ do, jo̱ cangotáamˈ˜bre e fɨˊ dsíiˊ lɨ˜ ráangˋ i̱ jiuung˜ sɨmɨ́ˆ i̱ ˈlɨɨ˜ do. 	 Yaagin asai a bolli miicciis; shin asa ubbaa kare kessidi, na7ee aawaanne aayyiyo he banaara de7iya erissiyo ashkkaratanne ekkidi, na7iyaa de7iyoosaa geliis.


Jo̱ huǿøbˉ nɨcacuǿøˉøre fɨˊ faˈ e niquɨ́ˈˉ jíngˈˋ ˈñiaˈrˊ fɨˊ quiniiˉ e laco̱ˈ joˋ nijmérˉ e gaˋ lajo̱, jo̱ dsʉˈ jaˋ mɨˊ calɨˈiiñ˜ faˈ e nɨcajméerˋ lajo̱ e joˋ nibeángˈˊguɨ ˈñiaˈrˊ dseeˉ, co̱ˈ jaˋ iiñ˜ faˈ nɨcatʉ́rˋ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ e jmóorˋ do. 	 A ba nagaraappe simmana mala, taani o xeella be7aas; shin shaaramuxanau qaaqqatiyoogaappe a simmanau koyabeikku.


Jo̱guɨ song i̱ lɨɨng˜ dseaˋ iiñ˜ e nijé̱ˈˉguɨr faˈ camɨ́ˈˆ e júuˆ e féˈˋ e fɨˊ ni˜ jiˋ la, jo̱baˈ Fidiéeˇ nijé̱ˈˉbre cajo̱ quiáˈˉ i̱ dseaˋ íˋ lají̱i̱ˈ˜ e ˈmaˋ e jmóoˋ e seengˋ dseaˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ lata˜, jo̱guɨ cajo̱ jaˋ nitɨ́iñˉ e nigüeárˋ e fɨˊ fɨɨˋ güeangˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e féˈˋ e fɨˊ ni˜ jiˋ la. 	 Ooninne maxaafan de7iya hanana giido qaalaappe aibanne pacissikko, ha maxaafaa giddon qonccissido de7o mittaa aifiyaappenne geeshsha katamaappe a gakkiya shaahuwaa Xoossai pacissana.


Jo̱ lajo̱b lajɨˋ guiámˉ i̱ dseañʉˈˋ do cacúngˈˉ guóorˋ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseamɨ́ˋ do, dsʉˈ jí̱i̱ˈ˜ jaaiñˈˋ do faˈ calɨséngˋ jiuung˜ quiáˈrˉ. Jo̱ mɨ˜ lɨˊ cǿngˋguɨjiʉ lajo̱, cajúmˉ i̱ dseamɨ́ˋ do ˈñiaˈrˊ cajo̱. 	 Laappunatikka o ekkidi, na7a yelennan haiqqidosona; ubbaappe guyyiyan, qassi he maccaasiyaa haiqqaasu.


Jo̱ lajo̱baˈ catǿmˈˋ i̱ jóˈˋ guiéˉ mogui˜ do, jo̱ íˋbingˈ lɨ́ɨngˊ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ, jo̱ siiˋbɨreˈ Satanás cajo̱, jo̱ íbˋ i̱ jmóoˋ ta˜ jmɨgǿøngˋ jaléngˈˋ dseaˋ seengˋ fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ. Jo̱ tɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ cabiing˜neˈ cartɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ ángeles i̱ ˈlɨngˈˆ quiáaˉreˈ. 	 Gita miimminttee, xalahe halaqaa woikko Seexaanaa giyoogee, beni shooshshai, sa7a ubbaa balettiyaagee olettiis; i ba kiitanchchatuura issippe duge sa7au olettiis.


Dseángˈˉ bó̱ˉjiʉ lɨ́ɨngˊnaˈ, co̱ˈ laˈuii˜ caˈuíingˉnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéebˇ, jo̱guɨ lana lɨ́ɨngˉnaˈ e quɨ́ɨˈ˜baˈ jmɨɨ˜ e seemˋbɨˈ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jí̱i̱ˈ˜ bíˋ quíiˉnaˈ yaang˜naˈ. 	 Intte hegaa keena eeyyee? Xoossaa Ayyaanan doommidi, ha77i intte wolqqan poleetii?


Dsʉˈ huɨ́ɨmˊ eáangˊ nicuǿngˉ ˈñiaˈˊ jaangˋ dseaˋ e nijúuiñˉ uii˜ quiáˈˉ jaangˋ dseaˋ i̱ éeˋ røøˋ, jo̱ dsʉˈ co̱o̱ˋ jangámˉ seengˋ jaangˋ dseaˋ i̱ nicuǿngˉ ˈñiaˈˊ e nijúuiñˉ cuaiñ˜ quiáˈˉ jaangˋguɨ dseaˋ i̱ dseángˈˉ lajangˈˉ guiúngˉ. 	 Xillo uraa gishshau, issi urai haiqqanaagee daro metobaa; shin keha asa gishshau haiqqanau, “Eeno” giya uri ooni erii beettennan aggenna.


Co̱ˈ e jábˈˉ, contøømˉ féˈˋ Fidiéeˇ júuˆ jáˈˉ, nañiˊ faˈ dseaˋ jmɨgüíˋ contøømˉ quie̱rˊ júuˆ ta˜ júuˆ. Co̱ˈ lalab féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lɨ˜ féˈˋ cuaiñ˜ quiáˈrˉ: Jo̱ mɨ˜ núuˋ dseaˋ júuˆ quíiˈˉ conguiabˊ lɨñirˊ e jmangˈˉ júuˆ jáˈˉbaˈ fóˈˋ ˈnʉˋ, jo̱ contøømˉ lɨˈˋ mɨ˜ cuøˈˊ dseaˋ ˈnʉˋ dseeˉ. Jo̱ lanab féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Mulekka hegaa gidenna; asai ubbai worddanchcha gidikkokka, Xoossai giyoogee tuma gidanau bessees. Xoossaa maxaafai, “Neeni haasayiyo wode, neeni xillo gidiyoogaa erissanau koshshees; neeni mootettiyo wode, shatimmanau bessees” yaagees.


Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ quíingˈ˜ guitu̱ˊ mil dseaˋ i̱ teáangˈ˜ jee˜ ˈléˈˋ quiáˈˉ dseaˋ sɨju̱ˇ Judá, jo̱guɨ guitu̱ˊ mil dseaˋ i̱ teáangˈ˜ jee˜ ˈléˈˋ quiáˈˉ dseaˋ sɨju̱ˇ Rubén, jo̱guɨ guitu̱ˊ mil dseaˋ i̱ teáangˈ˜ jee˜ ˈléˈˋ quiáˈˉ dseaˋ sɨju̱ˇ Gad, 	 Yihudaa zariyaappe tammanne naa77u sha7aa som77uwan maatafai wodhdhiis. Roobeela zariyaappe tammanne naa77u sha7aa, Gaada zariyaappe tammanne naa77u sha7aa,


Jo̱ dsʉˈ e jáˈˉ e jaˋ seengˋ jnea˜ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ na lajeeˇ lana, jo̱ dsʉˈ lafaˈ seemˉbaa có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ na, jo̱baˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ nɨcaˈɨ́ˉbaa íˈˋ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ e ˈlɨˈˆ lajo̱. 	 Ai gidinkka taani ta asatettan inttenaara de7ennabaa gidikkonne, ayyaanan inttenaara de7ais. Ha77i inttenaara de7iyaabaadan hanada, hegaa mala oosuwaa oottida bitaniyaa bolli nu Godaa Yesuus Kiristtoosa sunttan pirddarggaas. Inttenne ta ayyaanai nu Godaa Yesuus Kiristtoosa wolqqaara issippe shiiqidi,


Jo̱baˈ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do cañíimˋbre dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Fíiˋiiˈ, leaangˉ jneaa˜aaˈ, co̱ˈ nɨngóoˊ dsiˈamˈˊbaaˈ. 	 Erissiyo ashkkarati akko biidi, xiskkuwaappe denttidosona; denttidi a, “Godau, nuuni xayoos; nuna ashsharkkii” yaagidosona.


Jo̱ dsʉˈ lalab fáˈˋa uii˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ ˈléeˊ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseamɨ́ˋ íˋ, e song jaˋ niliúngˉ yaaiñ˜ e jmóorˋ jaléˈˋ e jo̱, jo̱baˈ nijmee˜e e nilɨdséeˈ˜bre lajaléiñˈˋ do, co̱ˈ eáamˊ nicá̱rˋ iihuɨ́ɨˊ, jo̱guɨ huɨ́ɨmˊ nidsijéeˊ quiáˈrˉ. Jo̱ jaléˈˋ e iihuɨ́ɨˊ nab nidsingɨ́ɨiñˉ song jaˋ niquɨ́ˈˉ jíngˈˋ yaaiñ˜ uii˜ quiáˈˉ jaléˈˋ e dseeˉ e nɨcaˈéerˋ do. 	 Be7ite, taani o hiixan onggin, sahuwan a waayettana. Iira shaaramuxiyaageeti he iira oottiyo nagaraappe simmana xayikko, etakka hanttaara waayiyan yeggana.


Jo̱baˈ caguíimˋbre dseaˋ do sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ, jo̱ caˈǿøngˋneiñˈ catɨˊ guiéeˈ˜ fɨɨˋ, jo̱guɨ cangojéengˋneiñˈ cartɨˊ co̱o̱ˋ yʉ́ˈˆ jiáaˊ. Jo̱ fɨˊ jo̱b lɨ˜ lamɨ˜ iiñ˜ nibíiñˉ dseaˋ do, co̱ˈ ɨˊ dsíirˊ e nijngámˈˉbreiñˈ. 	 Eti denddidi, katamaappe Yesuusa gaxaa efiidosona. Efiidi kakaara duge olanau katamai keexettido deriyaa huuphiyaa a kessidosona.


Dsʉˈ i̱ lɨɨng˜guɨ dseaˋ núurˋ e júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ do, jo̱ jábˈˉ lɨ́ɨiñˋ e júuˆ jo̱, jo̱ guiʉ́bˉ uíingˉ quiáˈrˉ, jo̱ i̱ dseaˋ laˈíˋbingˈ lɨ́ɨngˊ laco̱ˈ lɨ́ɨˊ e mɨjú̱ˋ e cajiʉ́ˈˋ fɨˊ lɨ˜ jloˈˆ uǿˉ do. Jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜guɨ i̱ dseaˋ laˈíˋ lɨ́ɨiñˊ laco̱ˈ e mɨjú̱ˋ e cacuøˊ treinta lacamɨ́ˈˆ do, jo̱ i̱ lɨɨng˜guɨ lɨ́ɨngˊ laco̱ˈ e mɨjú̱ˋ e cacuøˊ lɨ́ɨˊguɨ sesenta lacamɨ́ˈˆ, jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜guɨ lɨ́ɨngˊ laco̱ˈ e mɨjú̱ˋ e cacuøˊ lajɨˋ cien lacamɨ́ˈˆ do. 	 SHin aradda biittan zerettidaageeti qaalaa siyidi ekkiyaageeta; issoi hasttamaa, issoi usuppun tammaa aifin, issoi xeetaa aifiis” yaagiis.


Jo̱ seemˋ dseaˋ i̱ féˈˋ e có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ júuˆ e o̱ˈ jáˈˉ e féˈrˋ, eáangˊguɨ nilɨlíˈˆ dseaˋ jial féˈˋ Fidiéeˇ jmangˈˉ júuˆ jáˈˉ, jo̱ lajo̱baˈ nijmɨˈgóˋ dseaˋ írˋ. Jo̱ song lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ ¿jialɨˈˊ ngɨ́ɨngˋ i̱ dseaˋ íˋ dseeˉ e lɨ́ɨiñˊ jaangˋ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ? 	 SHin ta wordduwan Xoossaa tumatettai a bonchchuwau doorikko, yaatin, hanno gakkanaassi aissi ta bolli nagaranchchadan pirddii?


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ i̱ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo e júuˆ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ caˈláangˉ do, jo̱baˈ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ lala: —ˈNʉˋ, dseaˋ cangáanˈ˜ e eáangˊ sɨlɨ́ɨˈˇ dseeˉ ˈnʉˋ, jo̱guɨ lana, ¿jialɨˈˊ ˈnʉˋ nɨˈiinˈ˜ e niˈéˈˆ jneaˈˆ jial ˈnéˉ jmóˆooˈ? Jo̱baˈ i̱ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo do caguíiñˋ i̱ dseaˋ i̱ lamɨ˜ tiuungˉ do conguiaˊ e fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ quiáˈrˉ do. 	 Eti zaaridi ayyo, “Neeni nagaran yelettada diccidaagee nuna tamaarissanau koyai?” yaagidosona; Aihuda woosa keettaappe a kare kessidosona.


Dsʉˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉˋ e seabˋ co̱o̱ˋ tú̱ˉ íingˈ˜ e ˈléeˊ quíiˈˉ, jo̱ e lab e jo̱: jaˋ mɨˊ cajniinˈ˜ quiáˈˉ co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ na i̱ jaˋ mɨˊ catʉ́ˋ e jmɨtɨ́ɨiñˋ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ ˈlɨˈˆ e caguiaˊ Balaam, co̱ˈ i̱ dseaˋ na caˈeˈrˊ jaangˋguɨ dseaˋ i̱ siiˋ Balac, jo̱ i̱ dseaˋ íˋguɨb i̱ cajmɨgǿøngˋ jaléngˈˋ dseaˋ Israel e laco̱ˈ éeiñˋ dseeˉ e gøˈrˊ ngu˜ jóˈˋ i̱ nɨcacuøiñˈˊ diée˜ i̱ o̱ˈ jáˈˉ jo̱guɨ e ˈléerˊ e güɨɨiñˋ có̱o̱ˈ˜ dseañʉˈˋ o̱si dseamɨ́ˋ i̱ o̱ˈ quiáˈrˉ. 	 SHin taani nena boriyo guuttabai de7ees; Israa7eela asai eeqau yarshshido qumaa maanaadaaninne ziittanaadan eta nagara ootissida Baalaaqa tamaarissida Balaama timirttiyaa tamaariya amarida asati nenaara de7oosona.


Jo̱ jaˋ jmooˋnaˈ e nilíingˉ fɨˈíˆ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ, co̱ˈ íˋbingˈ seengˋ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ e laco̱ˈ cuøˊ li˜ quíiˉnaˈ e nilíingˉnaˈ dseaˋ sɨlaangˇ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e nileángˉ Fidiéeˇ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ laco̱ˈ sɨˈíˆ. 	 Xoossai inttena woziyo gallassau intte parametti uttido Xoossaa Geeshsha Ayyaanaa azzanissoppite.


Jo̱ nañiˊ faˈ nijáangˈ˜ ˈñiáˈˋa e nijúunˉn e laco̱ˈ niˈiéˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e cuøˈˊ ˈnʉ́ˈˋ Fidiéeˇ uíiˈ˜ e jáˈˉ lɨ́ɨngˋnaˈ júuˆ quiáˈrˉ, jo̱baˈ eáamˊ nilɨˈiáangˋ dsiiˉ fɨng song calɨ́ˉ lajo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nilɨˈiáangˋ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱. 	 Harai atto intte ammanoi Xoossaayyo yarshshiyo yarshshuwaa bolli ta suuttai ushshaa yarshshodan gukkikkokka, taani ufaittais; inttenaara ubbaara issippe ufaittais.


Jo̱guɨ jmiguiʉbˊ íingˈ˜ ta˜ seaˋ e cuǿøngˋ líˋ jméˉ dseaˋ, dsʉˈ lɨfaˈ jí̱i̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáamˉbiñˈ i̱ cuøˊ jaléˈˋ e jo̱. 	 Qassi oottiyo oosoi dumma dumma; shin Godai issuwaa.


Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ dseaˋ do jo̱ cajmɨngɨ́ˈrˉ Jesús lala: —Jo̱, ¿i̱˜ dseángˈˉ lɨ́ɨngˊ ˈnʉˋ jóng? Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ nɨcafɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ, íbˋ jnea˜. 	 Yaagin eti, “Neeni oonee?” yaagidi oichchidosona. Yesuusi zaaridi, “Taani intteyyo kaseesappe yootido tana.


Jo̱ nijalíingˋ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ e nigüeárˋ e nidǿˈrˉ ir˜ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ fɨˊ ñifɨ́ˉ. 	 Asai arshshoppenne arggoppe, qassi huuphessa baggappenne tohossa baggappe yiidi, Xoossaa kawotettan qumaa maanau uttana.


o̱ˈguɨ catɨ́ɨngˉnaˈ faˈ e nisɨ́ˈˋ dseaˋ ˈnʉ́ˈˋ fii˜, co̱ˈ jaamˋ Fii˜naˈ seengˋ, jo̱ íbˋ i̱ dseaˋ i̱ sɨjeengˇnaˈ do i̱ nicá̱ˋ nifɨˊ quíiˉnaˈ. 	 Issoi issuwaa, 'Godau' giidikka xeesoppite; aissi giikko, intteyyo issi Godai, Kiristtoosa xalaalai de7ees.


jo̱baˈ sɨjeenˇ e lajo̱b nilíˋ lajeeˇ e iuunˉ fɨˊ e ngóoˊo fɨˊ guóoˈ˜ uǿˉ lɨ˜ siiˋ España. Jo̱ mɨ˜ ningɨ́ˋ e nineeng˜ rúˈˋnaaˈ fɨˊ na, jo̱baˈ iin˜n e jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ nijmɨcó̱o̱ˈˇnaˈ jnea˜ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e ˈnéˉe lajeeˇ e ngóoˊo fɨˊ España. 	 ha77ikka inttekko baana yaagada qoppais; taani Isppeene giyo biittaa baidda inttena be7anau koyais; qassi amarida wodiyaa inttena be7ada ufaittoogaappe guyyiyan, Isppeene biishin, intte tana maaddana mala koyais.


Jo̱ lalab féˈˋ e fɨˊ ni˜ jiˋ lɨ˜ guiˈnáˈˆ ɨrˊ do: Cangojéengˋ dseaˋ írˋ fɨˊ lɨ˜ nijúuiñˉ laco̱ˈguɨ la jéengˋ dseaˋ jaangˋ joˈseˈˋ i̱ dsijngáaiñˈ˜; jo̱ jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ jaˋ eeˋ caˈóorˋ laco̱ˈguɨ jaˋ óoˋ jaangˋ joˈseˈˋ mɨ˜ sɨtɨ́ɨngˊ dseaˋ jñʉ́ˆreˈ. 	 Mureessai nabbabiyo maxaafaa sohoi hagaadan yaagees; “Dorssadan i shuhettanau laagettiis. Dorssa marai ba ikisiyaa meediyaagaa sinttan co77u giyoogaadan, ikka ba doonaa pogibeenna.


Dsʉco̱ˈ Fidiéeˇ lɨ́ɨiñˊ Fidiéeˇ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ jí̱ˈˋ, jo̱ jaˋ lɨ́ɨiñˊ Fidiéeˇ quiáˈˉ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜, co̱ˈ jmangˈˆ dseaˋ jí̱ˈˋbingˈ i̱ seengˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ. 	 Ubbai ayyo merinau de7iyaageeta gidido gishshau, Xoossai merinau de7iyaageetu Xoossaa gidiyoogaappe attin, haiqqidaageetu Xoossaa gidenna” yaagiis.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Jaˋ cuǿøngˋ nijméˉ ayuno jaléngˈˋ dseaˋ i̱ sɨmɨ́ɨngˇ quiáˈˉ co̱o̱ˋ lɨ˜ cungˈˊ guooˋ dseaˋ lajeeˇ seengˋ i̱ sɨmingˈˋ i̱ cungˈˊ guóˋ do có̱o̱ˈr˜. Jo̱ dsʉˈ niguiéebˊ jmɨɨ˜ mɨ˜ nisángˈˊ dseaˋ i̱ sɨmingˈˋ do, jo̱guɨbaˈ nijméˉ ayuno jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do. 	 Yesuusi eta hagaadan yaagiis; “Bullachchaa yiida asati machchiyo ekkiyaagee banttanaara de7ishin, kayyottanau danddayiyoonaa? Danddayokkona; shin machchiyo ekkiyaagaa eta matappe efaana wodee yaana; eti he wode xoomana.


’Jo̱ dsʉˈ o̱faˈ fáˈˋa e seengˋ dseaˋ i̱ nɨcangángˉ Tiquíˆiiˈ, co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ jnea˜bingˈ i̱ nɨcangángˉ dseaˋ do, jo̱ íbˋ dseaˋ i̱ casíingˋ jnea˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Xoossaa matappe yiidaagaappe attin, Xoossaa be7ida asi baawa; a xalaalai Xoossaa be7iis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ ˈnɨˊ ji̱i̱ˋ e calɨcuíinˋn Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱guɨbaˈ cangóˉo fɨˊ Jerusalén e cangojmicuíinˋn Tʉ́ˆ Simón, jo̱ có̱o̱ˈ˜ íbˋ cataan˜n jí̱i̱ˈ˜ guiˈñiáˋ jmɨɨ˜. 	 Heezzu laittappe guyyiyan, PHeexiroosaara gaittanau Yerusalaame baada, aara tammanne ichchashu gallassaa uttaas.


Jo̱ lajeeˇ e teáamˉbɨ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ fariseo fɨˊ do, 	 Parisaaweti issisaa shiiqidaashin Yesuusi eta, “Kiristtoosabaa woigi qoppeetii? I o na7ee?” yaagidi oichchiis. Oichchin eti, “Kiristtoosi Daawita na7aa” yaagidosona.


jo̱baˈ jaangˋ i̱ dseaˋ do cajmeaˈrˊ Jesús júuˆ jo̱ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ lala: —Na nɨcagüéngˉ niquíiˈˆ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ rúnˈˋ e ˈnáiñˈˊ ˈnʉˋ, jo̱ nab teáaiñˆ caluuˇ lana. 	 Asai Yesuusa, “Ne aayyiyaanne ne ishantti nenaara gaittana koyidi, karen eqqidosona” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, jaangˋ dseaˋ fariseo i̱ siiˋ Simón catǿˈrˉ Jesús fɨˊ quiáˈrˉ e cagǿˈrˋ íiˊ e jmɨɨ˜ jo̱. Jo̱ e fɨˊ góoˋ i̱ Simón do niseengˋ jaangˋ dseamɨ́ˋ i̱ nijmóoˋ ta˜ ˈnɨ́ɨngˋ ˈñiaˈˊ. Jo̱ mɨ˜ nicalɨñiˊ i̱ dseamɨ́ˋ do e nidséˉ Jesús fɨˊ quiáˈˉ i̱ dseaˋ fariseo do, jo̱ cangóˉbre cajo̱. Jo̱ lajeeˇ guiingˇ Jesús e gøˈrˊ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do, caˈíˉ i̱ dseamɨ́ˋ do fɨˊ lɨ˜ guiing˜ Jesús jo̱ quie̱rˊ co̱o̱ˋ sɨ́ɨˊ e a˜ jmɨɨˋ jmeafɨɨˋ e ˈmoˈˆ eáangˊ. 	 Parisaawetuppe issoi banaara laaxaa maanau Yesuusa woossin, Yesuusi a soo yiidi, laaxaa maanau uttiis.


jo̱guɨ labɨ neáangˊ i̱ rúiñˈˋ dseamɨ́ˋ do jee˜ jneaa˜aaˈ cajo̱. Jo̱ i̱ dseañʉˈˋ na jaˋ ñíˆ jial jmóorˋ e táˈˉ tɨɨngˋlɨr. 	 A michchentti ubbai nunaara de7okkonaayye? Yaatin, i hagaa ubbaa awappe demmidee?” yaagiis.


Jo̱guɨ i̱ nɨɨˈˋ i̱ siiˋ Elisabet, jaangˋ dseamɨ́ˋ i̱ nɨyúngˈˊ eáangˊ, jñúungˉ sɨˈˋ nɨngóoˊ e quiéeiñˋ jaangˋ yʉ̱ʉ̱ˋ sɨñʉʉˆ. Jo̱ i̱ dseamɨ́ˋ do i̱ nɨcaˈéengˋ dseaˋ eáangˊ e jaˋ jiuung˜ nicǿøiñˉ, yʉ̱ʉ̱bˋ nɨquiéeiñˋ lana, 	 Be7a; ne dabbiyaa Elssaabeexa ceeggikkonne attuma na7a shahaaraasu; asai beni o maine gees; shin a ha77i usuppun agina shahaara.


Jo̱guɨ laˈeáangˊ e jábˈˉ calɨ́ngˉ i̱ dseamɨ́ˋ i̱ calɨsíˋ Rahab do júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ jaˋ cajúiñˉ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ góorˋ i̱ seengˋ fɨˊ Jericó do mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caˈíngˉ e fɨɨˋ jo̱; co̱ˈ i̱ dseamɨ́ˋ do guiʉ́bˉ caˈíñˈˋ co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ dseaˋ Israel i̱ caguilíingˉ fɨˊ quiáˈrˉ lamɨ˜ jéengˊguɨ i̱ cangoquie̱ˋ cuente jial lɨ́ɨˊ e fɨˊ jo̱. Jo̱ i̱ Rahab do lamɨ˜ jmóorˋ ta˜ ˈnɨ́ɨngˋ ˈñiaˈˊ. 	 SHaaramuxiyaa Ra7aaba yohuwaa qoriyaageeta loitta mokkido gishshau, Xoossau azazettennan ixxida asaara haiqqennan attidoogee ammanuwaana.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e caˈɨ́ˋ dsíirˊ lado, dsifɨˊ lajo̱b cangángˈˉtu̱r fɨˊ góorˋ, jo̱ cangoˈnéengˈˇtu̱r tiquiáˈrˆ. ’Jo̱ jaquiéemˊ niguieiñˈˊ quiáˈrˉ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangáˉ tiquiáˈrˆ e nɨngaiñˈˊ. Jo̱ dsíngˈˉ calɨ́ˉ fɨ́ɨˉ lɨ́ɨngˉ i̱ dseañʉˈˋ do i̱ jó̱o̱rˊ do, jo̱ e cuí̱i̱ˋbre cangojmijíngˈˊneiñˈ jo̱ carǿøngˋ rúiñˈˋ. 	 yaagidi denddidi, ba aawaakko yiis. “I biron haahuwan de7ishin, a aawai a be7idi, ayyo mishettiis; woxxi qoommidi, a yeriis.


Dsʉco̱ˈ jaléngˈˋ jneaˈˆ dseaˋ Israel i̱ seengˋ fɨˊ Jerusalén có̱o̱ˈ˜ lajaléngˈˋ dseaˋ quie̱ˊ nifɨˊ quíˉiiˈ jaˋ calɨlíˈrˆ i̱˜ dseángˈˉ Jesús i̱ cajíngˈˉ Fidiéeˇ i̱ nisíñˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la e laco̱ˈ nileáiñˉ jneaa˜aaˈ jee˜ dseeˉ quíˉiiˈ, o̱ˈguɨ cangáiñˈˋ jaléˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e cajmeˈˊ i̱ dseaˋ i̱ féˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ dseaˋ do e ɨˊ dseaˋ fɨˊ laco̱o̱ˋ fɨˊ dsíiˊ guáˈˉ quíˉiiˈ mɨ˜ jmɨɨ˜ e jmiˈíngˈˊnaaˈ. Dsʉˈ mɨ˜ cateáaiñˋ i̱ Jesús do fɨˊ dseˈˋ crúuˆ, e jí̱i̱ˈ˜ yaaiñ˜ jaˋ calɨlíˈrˆ e jo̱guɨb calɨti˜ jaléˈˋ e cajmeˈˊ i̱ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ malɨɨ˜guɨ eáangˊ. 	 Aissi giikko, Yerusalaamen de7iya asainne eta halaqati Yesuusanne Sambbata gallassa ubban nabbabettiya hananabaa yootiyaageetu qaalaa akeekibeenna gishshau, a bolli pirddidi, hananabaa yootiyaageetu qaalaa polidosona.


—Jo̱guɨ mɨ˜ cafiingˉ jnea˜ e guiéˉ iñíˈˆ do e cagǿˈˋ lajɨˋ quiʉ̱́ˋ mil dseaˋ, ¿jóoˈ˜guɨ ˈmatáˆ e røøngˋ téeˈ˜ ˈnáˈˆ casɨtɨ́ɨˇnaˈ? Jo̱ cañíiˋtu̱ i̱ dseaˋ do: —Tíibˊ guiéˉ. 	 “Taani qassikka laappun oittaa oiddu sha7u asau battido wode, aappun samppaa kumida xarzzaa denttidetii?” yaagiis. Yaagin eti, “Laappun samppaa kumida xarzzaa denttida” yaagidosona.


Jo̱ co̱o̱ˋ caguiébˉ jaangˋ dseamɨ́ˋ i̱ ˈnɨ́ɨˉ i̱ tiñíingˉ eáangˊ, jo̱ catá̱ˈrˉ e fɨˊ dsíiˊ guóoˊ do tú̱ˉ cuuˉ e jaˋ eeˋ ˈgaˈˊ lɨˊ quíingˊ. 	 Issi hiyyeesa am77iyaa yaada, issi santtimiyan laamettiya naa77u bakkannata he saaxiniyan yeggaasu.


Dsʉco̱ˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ na nɨcacuøˈˊbre jnea˜ bíˋ e laco̱ˈ nilɨˈiáangˋguɨ dsiiˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ la nɨcajméerˋ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱baˈ catɨ́ɨmˉbaˈ e nijmɨˈgooˋnaˈ i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ laco̱ˈ i̱ na. 	 Eti inttena ayyaanan minttettidoogaadan, tanakka ayyaanan minttettido gishshau, hegeeta mala asata dogoppite.


Jo̱ i̱ jí̱ˈˋ i̱ laˈuii˜ do jnéeiñˉ lafaˈ jaangˋ ieˈˋ, jo̱guɨ i̱ jí̱ˈˋ i̱ catɨ́ˋ tú̱ˉ do jnéeiñˉ lafaˈ jaangˋ güɨtáˆ, jo̱guɨ i̱ jí̱ˈˋ i̱ catɨ́ˋ ˈnɨˊ do, íˋbingˈ lɨɨng˜ laco̱ˈ jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ la jneaa˜aaˈ, jo̱guɨ i̱ jí̱ˈˋ i̱ lɨ˜ catɨ́ˋ quiʉ̱́ˋ do jnéeiñˉ lafaˈ jaangˋ mɨɨˋ i̱ íingˊ guiáˈˆ güíˋ. 	 Koiro paxa de7iya meretai gaammo milatees; naa77anttoi miiza mara milatees; heezzanttuwaa som77oi asa som77o milatees; qassi oiddanttoi paalliya arggantta milatees.


Dsʉˈ e jáˈˉ, jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ jaˋ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ níiñˉ Fidiéeˇ dseángˈˉ lana, jo̱ dsʉˈ song jmiˈneáangˋnaaˈ rúˈˋnaaˈ, jo̱baˈ seemˋ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ contøøngˉ, jo̱guɨ dseaˋ do jmiˈneáamˋbre jneaa˜aaˈ laco̱ˈ sɨˈíˆ. 	 Xoossaa ooninne mulekka be7ibeenna; nuuni issoi issuwaara siiqettikko, Xoossai nu giddon de7ees; a siiqoikka nu giddon polettiis.


Jo̱ ne˜baaˈ røøˋ e cøømˋ se̱e̱ˉnaaˈ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ jo̱guɨ dseaˋ do cøømˋ seeiñˋ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ contøøngˉ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈrˉ e nɨcangɨ́ɨngˋnaaˈ. 	 Xoossai ba Geeshsha Ayyaanaa nuuyyo immido gishshau, nuuni Xoossaa giddon de7iyoogaanne ikka nu giddon de7iyoogaa eroos.


Dsʉˈ Fidiéeˇ lafaˈ catá̱ˈrˉ co̱o̱ˋ tɨɨˉ fɨɨˋ quiáˈˉ ˈnʉ́ʉˊ e téˈˋ huǿøˉ e jaˋ niˈíingˉ, jo̱ e tɨɨˉ fɨɨˋ do lɨ́ɨˊ la lɨ́ɨˊ e júuˆ la e jaˋ tó̱o̱ˋ jmɨɨ˜ niˈíingˉ, jo̱ lalab féˈˋ: “Jo̱ nɨcuíimˋ Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈrˉ”; jo̱guɨ féˈˋbɨ cajo̱: “Jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jíngˈˉ e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ quiáˈˉ Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ ˈnéˉ nitʉ́ˋbre e joˋ jmérˉ jaléˈˋ e jaˋ dseengˋ e lamɨ˜ jmóorˋ do.” 	 Gidikkokka, Xoossai essido mino tuussai qaaxxana danddayenna. Qassi a bollan, “Godai baageeta erees”; qassi “Godaabaa gidiya ooninne iita ooso aggi bayo” yaagiya qaalati xaafettidosona.


dsʉˈ jaˋ cajmóˆnaaˈ lajo̱. Co̱ˈ guiʉ́bˉ caˈeeˉnaaˈ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jaangˋ niquiáˈˆ jiuung˜ jmóoˋbre íˆ jó̱o̱rˊ jo̱guɨ to̱ˈˋ fɨ́ɨmˋbre laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ co̱ˈ ˈneáamˋbre. 	 SHin nuuni aayyiyaa ba naata dichchiyoogaadan, intte giddon ashkke gidida.


Jo̱ lana joˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ i̱ lɨco̱ˈ jmóoˋ ta˜ quiéˉe, dsʉco̱ˈ i̱ dseaˋ laˈíˋ jí̱i̱ˈ˜ jaˋ ñirˊ e˜ uiing˜ e ta˜ e jmóorˋ quiáˈˉ i̱ fiir˜ do. Dsʉˈ lana nɨlɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ seengˋ røøˋ có̱o̱ˈ˜baa, co̱ˈ nɨcacuǿøˉbaa ˈnʉ́ˈˋ e nɨcalɨñíˆnaˈ jaléˈˋ e júuˆ e caˈíinˈ˜n quiáˈˉ Tiquiéˆe. 	 “Ashkkarai ba godai oottiyoobaa erenna gishshau, taani inttena hagaappe sinttau ashkkarata giikke; shin taani inttena ta laggeta gaas. Aissi giikko, ta Aawaappe siyido ubbabaa taani intteyyo yootaas.


Dsʉco̱ˈ song gøˈrˊ jo̱guɨ ɨ̱́ˈrˋ e jo̱ e jaˋ ɨˊ dsíirˊ e˜ guǿngˈˋ e calɨ́ˉ có̱o̱ˈ˜ ngúuˊ táangˋ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ lɨco̱ˈ ˈnóorˋ e nicuǿˈˉ Fidiéeˇ írˋ iihuɨ́ɨˊ. 	 Aissi giikko, Godaa ashuwaa shaakkidi erennan oittaa miyaageenne burccukkuwaappekka uyiyaagee ba huuphiyaassi pirddaa meesinne uyees.


Jo̱ casɨ́ˈˉguɨ Jesús jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do co̱o̱ˋ júuˆ jáˈˉ e lafaˈ júuˆ cuento jo̱ cajíñˈˉ: —Co̱o̱ˋ néeˈ˜ jaangˋ dseañʉˈˋ nicajnírˋ co̱o̱ˋ ˈmaˋ güɨñíˈˆ fɨˊ uǿˆ quiáˈrˉ. Jo̱ mɨ˜ catɨ́ˋ íˈˋ e lɨ́ɨiñˉ e nɨˈɨ́ɨˋ, jo̱ cangojǿøˆbre su nɨˈíiˈ˜ ofɨɨˋ quiáˈˉ e ˈmaˋ güɨñíˈˆ do. 	 Qassi Yesuusi ha leemisuwaa etassi odiis; “Hagee augee giikko, issi bitaniyaassi woiniyaa turaa giddon tokettida balasiyo giyo mittiyaa de7ausu. He bitanee mittiyaa aifidaakkonne giidi yin, aifee i bolli xayiis.


Jo̱ dsʉˈ jnea˜ ɨˊ dsiiˉ e nijmitiiˉ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do, dsʉˈ jnea˜, dseaˋ dseeˉ dseaˋ quibˊ lɨ́ɨnˊn, jo̱baˈ jaˋ líˈˆi nijmee˜e lajo̱, co̱ˈ dseeˉ quiéˉbaa quie̱ˊ nifɨˊ quiéˉe. Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ, lɨfaˈ guiˈmáangˈˇ Fidiéeˇ e nɨcaleáaiñˋ jnea˜ jee˜ jaléˈˋ e jo̱ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Nu Godaa Yesuus Kiristtoosa baggaara Xoossau galatai gido. Simmi taani ta wozanaa qofan Xoossaa higgiyau haarettais. SHin ta asatettan tana nagaraa ootissiya higgiyau haarettais.


Jo̱ mɨ˜ cangángˉ Zacarías i̱ ángel do, dsíngˈˉ cafǿiñˈˊ jí̱i̱ˈ˜ jaˋ ñirˊ e˜ nijmérˉ. 	 Zakkaariyaasi hegaa be7idi, dagammidi yayyin,


Jo̱ e jo̱ cató̱ˉ có̱o̱ˈ˜ ˈnɨˊ íingˈ˜ jmíiˊ, jmíiˊ latín có̱o̱ˈ˜ jmíiˊ hebreo jo̱guɨ jmíiˊ griego.Jo̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ Israel caˈɨ́rˋ e júuˆ jo̱ ie˜ jo̱, co̱ˈ e fɨˊ lɨ˜ catángˉ Jesús do jaˋ huí̱i̱ˉ eáangˊ laco̱ˈ la néeˊ fɨɨˋ Jerusalén. 	 Yesuusi masqqaliyaa bolli misimaariyan xishettidi kaqettidosai katamaa matan de7iyo gishshau, daro Aihudati he xifatiyaa nabbabidosona. Xifatee Ibraisxxe qaalan, Roomaisxxe qaalaaninne Giriike qaalan xaafettiis.


Jo̱ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ caleáangˋ jneaa˜aaˈ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉiiˈ, nɨcacuøbˈˊ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ Jmɨguíˋ quiáˈrˉ lalíingˋ. 	 Xoossai ba aaro kehatettan nuuni xillanaadaaninne, i immana giido merinaa de7uwaa laattanaadan, nuna ashshiya Yesuus Kiristtoosa baggaara Geeshsha Ayyaanaa nu bolli darissidi tigiis.


jo̱ dsifɨˊ lajo̱b caˈuøøiñˈˋ do e fɨˊ dsíiˊ móoˊ lɨ˜ teáaiñˈ˜ do jo̱ cangolíimˉbre có̱o̱ˈ˜ Jesús, jo̱ dob caseáaiñˊ i̱ tiquiáˈrˆ do. 	 Xeesin sohuwaarakka eti wolwoluwaanne bantta aawaa yeggi bayidi, Yesuusa kaallidosona.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, e té̱e̱ˊ óoˊnaˈ e júuˆ la: “I̱ dseaˋ i̱ jaˋ ˈleáangˉ mɨjú̱ˋ jniˊ, jo̱baˈ jaˋ ˈleáangˉ nisɨtɨ́ɨiñˊ mɨ˜ niróˋ. Jo̱guɨ i̱ dseaˋ i̱ jniˊ jmiguiʉˊ mɨjú̱ˋ, jo̱baˈ jmiguiʉbˊ nisɨtɨ́ɨiñˊ mɨ˜ niróˋ.” 	 Hagaa akeekite; guutta zerettaa zeriya urai guutta kattaa cakkana; daro zerettaa zeriya urai qassi daro kattaa cakkana.


Jo̱guɨ cuaiñ˜ quiáˈˉ i̱ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ siiˋ Apolos, eáamˊ nɨcamɨ́ɨˈ˜ɨre jmɨˈeeˇ e nidsérˉ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e nidsiˈeer˜ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱ dsʉˈ lajeeˇ lana jaˋ mɨˊ caguiaˊ dsíirˊ faˈ e nɨcangórˉ.Jo̱ dsʉˈ lajo̱b nijmérˉ mɨ˜ li˜ e nicuǿˉ fɨˊ quiáˈrˉ lajo̱. 	 SHin nu ishaa Aphiloosi hinkko ishanttuura inttekko baana mala, taani a mintta woossaas. SHin ha77i inttekko baanau koyibeenna; i baayyo injjetiyo wode inttekko baana.


Jo̱ Bernabé lamɨ˜ iiñ˜ nijéiñˉ caléˈˋ catú̱ˉ i̱ Juan Marcos do. 	 Yaagin Barnnaabaasi Marqqoosa geetettiya Yohaannisa banttanaara efaanau koyiis.


Jo̱guɨ laˈeáangˊ e catángˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ, jo̱ lajo̱baˈ Fidiéeˇ caˈíiñˉ jaléˈˋ bíˋ quiáˈˉ dseaˋ jmɨguíˋ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ jo̱guɨ óorˋ bíˋ e quiʉˈrˊ ta˜, jo̱guɨ cajmɨˈuǿngˉneiñˈ do fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ e catǿrˉ laco̱ˈguɨ téeˋ dseaˋ dseaˋ ˈñúungˈ˜. Jo̱ lajo̱baˈ cajmijnéengˋ Fidiéeˇ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ e nɨcalɨ́ˈˉbre. 	 Kiristtoosi he masqqaliyan halaqatuppenne godatuppe wolqqaa wotti ekkidi, eta omooddidoogaa asa ubbaa qoncciyan yuushshi bessiis.


Jo̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ ngolíiñˉ fɨˊ lɨ˜ ngóoˊ dseaˋ do, dsʉco̱ˈ jéengˊguɨ nɨcangárˉ jaléˈˋ e li˜ e quɨ́ɨˈ˜ dseaˋ do jmɨɨ˜ e jmóorˋ mɨ˜ jmiˈleáaiñˉ jaléngˈˋ dseaˋ dséeˈ˜. 	 I hargganchchatu bolli oottido wolqqaama malaataa be7ido gishshau, daro asai a kaalliis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e jo̱, jo̱ cajǿˉø jo̱ canúˉu luu˜ dseángˈˉ i̱ ˈleáangˉ eáangˊ ángeles i̱ teáangˉ lacúngˈˊ lajíingˋ e lɨ˜ guiing˜ i̱ dseaˋ niingˉ quiʉˈˊ ta˜ do jo̱guɨ lacúngˈˊ lajíingˋ e lɨ˜ neáangˊ i̱ quiúungˉ do jo̱guɨ i̱ dseaˋ cǿøngˈ˜ i̱ tíiˊ guiequiúungˋ do, 	 Hegaappe guyyiyan, taani xeellada, kawotaa araataa, paxa de7iya oiddu meretatanne cimata yuuyi aadhdhidi eqqida daro kiitanchchatu cenggurssaa siyaas; eti sha7aaninne miilooniyan paidettoosona.


Jo̱ cangoquiéengˊ Jesús fɨˊ lɨ˜ sɨjníiˆ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do jo̱ caquidsirˊ guóorˋ quiáiñˈˉ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Ráangˉnaˈ; jaˋ fǿøngˈ˜naˈ. 	 Yesuusi etakko yiidi, eta bochchiis; bochchidi, “Denddite; yayyoppite” yaagiis.


Jo̱ dsʉˈ mɨ˜ cangáˉ i̱ fii˜ i̱ sɨmɨ́ˆ do e joˋ li˜ nilíˈˋguɨr cuuˉ laˈeáangˊ có̱o̱iñˈ˜ do, jo̱baˈ casamˈˉbre Paaˉ có̱o̱ˈ˜guɨ Silas, jo̱ cangojeáangˆneiñˈ fɨˊ quiniˇ dseata˜ dseángˈˉ guiáˈˆ jóoˋ e fɨɨˋ do. 	 SHin i godati bantta miishshaa demmana ogee xayidoogaa be7idi, PHauloosanne Sillaasa oiqqidi, giyaa sohuwan de7iya daannatu sintti goochchidosona.


Jo̱ lajo̱b ˈnéˉ jméeˆnaˈ e laco̱ˈ nijmɨˈgóˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ cuíingˋ Dseaˋ Jmáangˉ ˈnʉ́ˈˋ jo̱guɨ e laco̱ˈ nilɨseabˋ jaléˈˋ e ˈnéˉ quíiˉnaˈ cajo̱. 	 Hegaa gidikko, ammanennaageetu matan intte bonchchettananne qassi inttena koshshiyaabau oonanne auddashekketa.


Jo̱ laco̱o̱ˋ néeˈ˜ mɨ˜ dséngˈˊ dsiiˉ ˈnʉ́ˈˋ, cuǿøˉø guiˈmáangˈˇ Fidiéeˇ uii˜ quíiˉnaˈ. 	 Taani inttena hassayiyo wode ubban ta Xoossaa galatais.


Jo̱baˈ jnea˜ lalab cangɨɨˉ quiáˈˉ dseaˋ na jo̱ cafɨ́ɨˉɨre: “Fíiˋi, ñibˊ i̱ dseaˋ do guiʉ́ˉ e jnea˜ ngɨɨˉ laco̱o̱ˋ laco̱o̱ˋ lɨ˜ té̱e̱ˉ guáˈˉ quiáˈˉ dseaˋ góoˋooˈ e jmánˈˋn jaléngˈˋ dseaˋ i̱ cuíingˋ ˈnʉˋ, jo̱guɨ tøøˉre fɨˊ ˈnʉñíˆ jo̱guɨ jmɨhuɨ́ɨnˋnre cajo̱. 	 “Taani, 'Ta Godau, Aihuda woosa keetta ubban nena ammaniyaageeta oiqqada wadhdhidoogaanne qasho keettan yeggidoogaa eti eroosona.


Jo̱ mɨ˜ cangángˉ Jesús i̱ dseamɨ́ˋ do, dsifɨˊ ladob catǿˈˉreiñˈ fɨˊ lɨ˜ siñˈˊ jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Dseamɨ́ˋ rúˈˋuuˈ, jmɨɨ˜ na niˈleáanˈˉ lají̱i̱ˈ˜ jmohuɨ́ɨˊ e quié̱ˈˆ na. 	 Yesuusi o be7ido wode, “Maccaasee, ne harggiyaappe paxadasa” yaagiis.


Co̱ˈ náˉbɨ nica̱a̱ˉ iihuɨ́ɨˊ e eáangˊ, jo̱ ¡dsíngˈˉ lɨjiuung˜ dsiiˉ cartɨˊ nilɨti˜ lajaléˈˋ e jo̱! 	 Taani xammaqettana xinqqatiyaa de7ausu; he xinqqatiyaa polettanaashin, taani waana tuggataneeshsha!


Jo̱ i̱ dseaˋ lab i̱ éengˊ jnea˜ do ie˜ lamɨ˜ cafáˈˉa lala: “Mɨ˜ nisóongˉ jnea˜, nijáaˊ jaangˋ i̱ niingˉguɨ eáangˊ laco̱ˈ jnea˜, dsʉco̱ˈ i̱ dseaˋ íˋ lají̱i̱ˈ˜ mɨ˜ nʉ́ˈˆguɨ eáangˊ e nilɨseengˋ jnea˜baˈ e nɨseeiñˋ.” 	 Taani, 'Taappe guyyeera issi asi yaana; i taappe wolqqaama; aissi giikko, taappe kase de7iis' gaada haasayidoogee hagaa.


Jo̱baˈ lalab cañíiˋ sejmiiˋ i̱ dseaˋ i̱ lamɨ˜ tiuungˉ do jo̱ cajíñˈˉ: —Cuíimˋ jneaˈˆ guiʉ́ˉ jó̱o̱ˋnaaˈ, jo̱guɨ ne˜baaˈ røøˋ e tiuumˉbre calɨséiñˋ; 	 Oichchin bitaniyaa aayyiyaanne aawai, “Hagee nu na7aa gididoogaanne qooqe i gididi yelettidoogaa nuuni eroos.


Jo̱baˈ jmoˈˊnaaˈ jaléˈˋ e júuˆ la quíiˉnaˈ e laco̱ˈ nicuǿˉ e iáangˋ dsiˋnaaˈ laco̱ˈ sɨˈíˆ. 	 Nuuni nu ufaissai polettana mala, hagaa intteyyo xaafoos.


Jo̱guɨ lacúngˈˊ lajíingˋ e fɨɨˋ do sɨjnɨbˊ có̱o̱ˈ˜ co̱o̱ˋ iáˋ cu̱u̱˜ féˈˋ e ñíiˊ eáangˊ, jo̱ e iáˋ do seaˋ guitu̱ˊ jnɨ́ˆ quiáˈˉ lɨ˜ cuǿøngˋ dsitáangˈ˜ dseaˋ, jo̱ laco̱o̱ˋ laco̱o̱ˋ e jnɨ́ˆ do seengˋ jaangˋ ángel i̱ jmóoˋ íˆ; jo̱guɨ e fɨˊ laco̱o̱ˋ dseˈˋ jnɨ́ˆ do tó̱o̱ˋ jial siiˋ caˈléˈˋ jee˜ lajɨˋ guitu̱ˊ ˈléˈˋ dseaˋ seengˋ fɨˊ Israel. 	 He katameeyyo tammanne naa77u penggetinne he penggetun tammanne naa77u kiitanchchati naagiyo wolqqaama adussa dirssai de7ees. Penggetun tammanne naa77u Israa7eela zaretu sunttai xaafetti uttiis.


Jo̱baˈ cañíiˋ Tʉ́ˆ Simón quiáˈˉ i̱ Simón do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —¡Ne˜duuˈ e˜ ˈlɨˈˆ nilíinˈˉ có̱o̱ˈ˜ cuuˉ quíiˈˉ, co̱ˈ caˈíˋ oˈˊ e có̱o̱ˈ˜ cuuˉ quíiˉbaˈ nilíˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e ngɨ́ɨngˋ dseaˋ cuøˊ Fidiéeˇ! 	 SHin PHeexiroosi ayyo hagaadan yaagiis; “Neeni Xoossaa imuwaa miishshan shammanau qoppido gishshau, ne miishshai nenaara coo xayo.


Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ i̱ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ ɨˊ dsíiˊ e cuǿømˋ líˋ dǿˈrˉ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ jmiñiˇ, jo̱baˈ jaˋ cuǿøngˋ faˈ e jmɨjløngˈˆ ˈñiaˈrˊ uíiˈ˜ quiáˈˉ i̱ dseaˋ rúiñˈˋ i̱ gøˈˊ layaang˜ ja̱ˈˊ do; jo̱guɨ i̱ dseaˋ i̱ ɨˊ dsíiˊ e cuǿømˋ líˋ dǿˈrˉ layaang˜ ja̱ˈˊ, jo̱baˈ jaˋ cuǿøngˋ e niˈéiñˉ i̱ dseaˋ rúiñˈˋ i̱ ɨˊ dsíiˊ e cuǿømˋ líˋ dǿˈrˉ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ jmiñiˇ. Jo̱ dsʉˈ quiáˈˉ Fidiéeˇ jaˋ eeˋ lɨ́ɨˊ e gøˈˊ dseaˋ lajaléˈˋ, co̱ˈ nɨcaˈímˈˋbre i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ lajo̱. 	 Ubbabaa miya urai ubbabaa meenna uraa karoppo; ubbabaa meenna uraikka ubbabaa miya uraa bolli pirddoppo. Aissi giikko, Xoossai a shiishshi ekkiis.


Jo̱ ¿e˜ guǿngˈˋ e nisórˋ fɨˊ yʉ́ˈˆ do? Co̱ˈ guǿngˈˋ e laˈuii˜ nijgiáaiñˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la cartɨˊ fɨˊ nʉ́ˈˉ uǿˉ. 	 Yaatin, “Pude kiyiis” giyoogee woigiyoogee? I koiro duge wodhdhiis; hegee sa7au hirkki ziqqiyaasaa wodhdhiis giyoogaa.


Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jo̱b jí̱i̱ˈ˜ caquiuiñˈˊ núurˋ júuˆ quiáˈˉ Paaˉ, co̱ˈ mɨ˜ canúurˉ e nidséˉ dseaˋ do e niguiárˉ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel, jo̱baˈ canaaiñˋ óoˋtu̱r jo̱ féˈrˋ: “¡Jaˋ ˈnéˉ e seengˋ i̱ dseaˋ na fɨˊ jmɨgüíˋ la! ¡Jngangˈˊnaiñˈ na!” 	 PHauloosi he qaalaa haasayana gakkanaassi asai i giyoogaa ezggees; hegaappe guyyiyan, bantta qaalaa xoqqu oottidi, “Hagaa biittaappe xaissa; i de7anau bessenna” yaagidosona.


co̱ˈ lajalémˈˋ dseaˋ ˈnóˈrˊ jmóorˋ lali˜ e tɨˊ dsíirˊ yaam˜bre, jo̱ jaˋ ˈnóˈrˊ jmóorˋ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ e iing˜ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Aissi giikko, harati ubbati bantta huuphebaa koyoosona; Yesuus Kiristtoosabaa koyokkona.


Jo̱ ie˜ jo̱ jaangˋ lajeeˇ dseaˋ guitúungˋ quiáˈˉ Jesús i̱ siiˋ Judas Iscariote cangórˉ fɨˊ lɨ˜ neáangˊ jaléngˈˋ fii˜ jmidseaˋ quiáˈˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel, 	 He wode tammanne naa77u erissiyo ashkkaratuppe issoi Yihudaa Asqqorootu giyoogee qeese halaqatukko biis.


Jo̱ uiing˜ e jaˋ caˈíngˈˋ i̱ dseaˋ do e júuˆ jo̱, jo̱baˈ cuøbˊ Fidiéeˇ fɨˊ e jábˈˉ lɨ́ɨngˋ i̱ dseaˋ do jaléˈˋ e o̱ˈ jáˈˉ e nijmɨgóoˋ i̱ dseaˋ i̱ ˈlɨngˈˆ do. 	 Hegaa gishshau, tumatettaa ammanibeenna asati, nagara oottiyoogan ufaittiyaageeti ubbai pirddettanaadaaninne worddo gidiyaabaa ammananaadan, Xoossai wolqqaama balaa eta giddo yeddana.


Jo̱ lalab cajíngˈˉguɨ Jesús: —Jaˋ cuøˈˊnaˈ dseeˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ, jo̱ lajo̱baˈ jaˋ nicuǿˈˉ Fidiéeˇ ˈnʉ́ˈˋ dseeˉ cajo̱. 	 “Xoossai intte bolli pirddenna mala, inttekka haratu bolli pirddoppite.


dsʉˈ nʉ́ˈˉguɨ e niguiáˉ féngˈˊ dsiiˉ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseamɨ́ˋ ˈnɨ́ɨˉ la, nijmɨˈǿmˈˋbaar e laco̱ˈ joˋ ningɨ́ˉguɨr ta˜ jmiguíingˉ jnea˜ laco̱o̱ˋ jmɨɨ˜.” 	 ha am77e maccaasiyaa tana waissiyo gishshau, qassi ubba wode ya yaada tana daafurssenna mala, iyyo pirddana' giis” yaagiis.


co̱ˈ Fidiéeˇbingˈ i̱ cuøˈˊ ˈnʉ́ˈˋ e iing˜naˈ jméeˆnaˈ jmangˈˉ e guiʉ́ˉ, jo̱guɨ dseaˋ íbˋ cajo̱ i̱ jmɨcó̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ e laco̱ˈ nijméeˆnaˈ jaléˈˋ e jo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ e iáangˋ dsíirˊ ˈñiaˈrˊ. 	 Aissi giikko, Xoossai inttena bau eeno giissanaadaaninne qassi i qoppidobaa intte oottanaadan intte giddon ubba wode oottees.


Jo̱ eáamˊ dsigáˋ dsíiˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ cangáˉ jaléˈˋ e jo̱, jo̱ lalab féˈrˋ: —Lajalébˈˋ e jmóoˋ i̱ dseaˋ na eáamˊ guiʉ́ˉ, co̱ˈ líˈˋbre jmérˉ e ninúˉtu̱ jaléngˈˋ dseaˋ güɨɨng˜ jo̱guɨ jmérˉ cajo̱ e niféˈˋtu̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ líˋ féˈˋ. 	 Hegaa siyida asai ubbai daro garamettidi, “Ubbabaakka i loitti oottees. Harai atto tulliyaakka sissees; qassi duudiyaakka haasayissees” yaagiis.


Dsʉˈ lɨfaˈ jie˜ mɨˊ guiáˈˉ íˈˋ fɨˊ siguiˊ quiáˈˉ e guáˈˉ do, co̱ˈ e fɨˊ jo̱ nɨcangɨ́ɨngˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ mɨˊ cuíingˋ Fidiéeˇ e laco̱ˈ dseaˋ íbˋ i̱ nisoˈǿngˈˋ fɨˊ jee˜ fɨɨˋ güeangˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ lajeeˇ ˈnɨˊ ji̱i̱ˋ dsíˋ caˈnáˈˆ. 	 SHin Beeta Maqidasiyau kare baggaa agga baya; hegaa likkoppa. Aissi giikko, he sohoi Aihuda gidenna asau imettiis. Aihuda gidenna asai geeshsha katamaa oitamanne naa77u aginau yedhdhana.


Jo̱guɨ faco̱ˈ jaˋ jí̱ˈˊtu̱ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜, jo̱baˈ jaˋ cají̱ˈˊtu̱ Dseaˋ Jmáangˉ cajo̱. 	 Aissi giikko, haiqqidaageeti haiquwaappe denddennabaa gidikko, simmi Kiristtoosikka denddibeenna.


Dsʉˈ lajeeˇ e nɨˈñúumˈ˜ Paaˉ røøˋ e lɨco̱ˈ dsiˈíingˊguɨ e nibǿømˉbreiñˈ do, lajeeˇ jo̱b cajmɨngɨ́ˈˉ Paaˉ i̱ dseaˋ nʉˈluu˜ quiáˈˉ fii˜ ˈléeˉ i̱ sɨˈíˆ nijmeángˈˋ gaˋ írˋ do jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —¿Su seabˋ fɨˊ quíiˉ ˈnʉ́ˈˋ e nijmɨhuɨ́ɨngˋnaˈ jaangˋ dseaˋ i̱ calɨséngˋ fɨˊ lɨ˜ quiʉˈˊ dseaˋ romano ta˜ e jí̱i̱ˈ˜ jaˋ mɨˊ calɨta˜bɨ dsíiˊ su dseángˈˉ óorˋ dseeˉ? 	 SHin wotaaddarati PHauloosa dafuwan mintti qachchido wode, PHauloosi ba matan eqqida mato halaqaa, “Roome katamaa asa pirddi bainnan wadhdhiyoogee inttessi higgee?” yaagiis.


Jo̱ caje̱bˊ Yáˆ gaangˋ sɨˈˋ có̱o̱ˈ˜ i̱ Elisabet do. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, jo̱guɨbaˈ cangángˈˉtu̱r fɨˊ quiáˈrˉ. 	 Mairaama heezzu agina gidiyaagaa keenaa Elssaabeexi matan uttidoogaappe guyye baggan, ba soo simmaasu.


Jo̱ mɨ˜ canʉʉˋ lajo̱, fɨ́ɨmˊ dseaˋ caguilíiñˉ fɨˊ lɨ˜ guiing˜ Jesús e jéeiñˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ teáangˈ˜ i̱ ˈlɨngˈˆ dsíiˊ; jo̱ có̱o̱ˈ˜ ˈñiaˈˊ camɨ́ˈˆ júuˆ e féˈˋ Jesús, uøømˋ jaléngˈˋ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ teáangˈ˜ dsíiˊ dseaˋ, jo̱guɨ ˈláamˉbɨ lajaléngˈˋ dseaˋ dséeˈ˜ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ jo̱ cajo̱. 	 Sa7ai omariyo wode, asai xalaheti oiqqido daro asaa Yesuusakko ehiis; hananabaa yootiya Isiyaasi, “I nu sahuwaa bau ekkiis; qassi nu harggiyaakka tookkiis” giidoogee polettana mala, Yesuusi tuna ayyaanata ba qaalan kessidi, harggida asa ubbaakka pattiis.


Jo̱ lajeeˇ e nɨneáaiñˊ gøˈˊbre mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cajíngˈˉ Jesús lala e sɨ́ˈrˋ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do: —E jáˈˉ e fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e jaangˋ lajeeˇ ˈnʉ́ˈˋ nijángˈˋ jnea˜ fɨˊ jaguóˋ dseaˋ i̱ ˈníˈˋ níingˉ jnea˜. 	 Eti miishin, Yesuusi eta, “Taani intteyyo tumaa odais; intteppe issi urai tana aattidi immana” yaagiis.


Jo̱ lajaléˈˋ e cajméeˋ Fidiéeˇ dseángˈˉ eáamˊ nɨsɨjeengˇ e jmɨɨ˜ e nijmijnéengˋ Fidiéeˇ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ i̱ lɨ́ɨngˊ jó̱o̱rˊ. 	 Xoossai medhdhido mereta ubbai Xoossaa naati qonccanaagaa daro laamoti uttiis.


Jo̱baˈ Jesús casɨ́ˈˉguɨr dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Jaˋ fɨ́ˈˆ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ lají̱i̱ˈ˜ e cajméˉe có̱o̱ˈ˜ ˈnʉˋ, lɨco̱ˈ guaˋ güɨjéengˋ uøˈˊ fɨˊ quiniˇ jmidseaˋ e laco̱ˈ nilɨñiˊ i̱ jmidseaˋ do e nɨcaˈláamˉbaˈ lají̱i̱ˈ˜ jmohuɨ́ɨˊ e lamɨ˜ lɨnˈˊ. Jo̱ mɨ˜ nilíˋ jo̱, jo̱baˈ güɨca̱˜ lají̱i̱ˈ˜ e feáˈˉ e ˈnéˉ cuǿˈˆ Fidiéeˇ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ e ta˜ e caquiʉˈˊ Moi˜ ie˜ malɨɨ˜guɨ do. Jo̱ e jo̱b cuøˊ li˜ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ e nɨcaˈláamˉbaˈ lají̱i̱ˈ˜ jmohuɨ́ɨˊ e lamɨ˜ lɨnˈˊ. 	 Yesuusi a, “Simmi hagaa ooyyoonne yootoppa; shin qeesiyaakko baada ne bollaa a bessa; neeni paxidoogaa asaa erissanau Muusee azazido yarshshuwaa yarshsha” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ niguilíingˉnaˈ lɨ˜ nicuǿˉ dseaˋ ˈnʉ́ʉˊ, jo̱ jo̱b nijá̱ˆnaˈ carta˜ taangˇnaˈ e fɨɨˋ jo̱, jo̱guɨ jaléˈˋ e ɨ̱́ˈˋ gøˈˊ i̱ dseaˋ do e jo̱baˈ niˈuˈˆ nicøˈˆnaˈ cajo̱; dsʉco̱ˈ lafaˈ jaangˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ ngɨ́ɨmˋbre e ˈléeiñˈ˜, jo̱ lajo̱bɨ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱. Jo̱ jaˋ ˈnéˉ ngɨ́ˆnaˈ la gui˜ ˈnʉ́ʉˊ. 	 Oosanchchaassi damoozaa qanxxanau koshshiyo gishshau, eti immiyoobaa miiddinne uyiiddi he keettan utti bayite; ha sooppe ya soo booppite.


Co̱ˈ jaˋ catɨ́ɨngˉ e jméeˆnaˈ jaléˈˋ e jaˋ dseengˋ lajo̱ laco̱ˈguɨ la jmóoˋ dseaˋ jmɨgüíˋ i̱ jaˋ cuíingˋ Fidiéeˇ e suuiñˋ dseaˋ i̱ o̱ˈ quiáˈrˉ. 	 Xoossaa erenna ammanenna asatudan, keehi amottiyoogan ekkanau bessenna.


Jo̱ cañíiˋtu̱ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do: —E jábˈˉ e ˈnʉ́ˈˋ nimóˆbaˈ iihuɨ́ɨˊ cajo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ nimoo˜ jnea˜; jo̱ dsʉˈ e nigüeáˋ dseaˋ lɨ́ˈˆ lɨˊ dséeˊ o̱si lɨ́ˈˆ lɨˊ tuung˜ é laco̱ˈ guiin˜n, jaˋ jnea˜ catɨ́ɨnˉn e jo̱ faˈ e nicuøøˉ, co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ dseaˋ i̱ nɨcaguíngˈˋ Tiquiéˆe, jí̱i̱ˈ˜ íˋbingˈ i̱ catɨ́ɨngˉ e jo̱. 	 Yesuusi, “Taani uyiyo burccukkuwaappe tumakka intte uyana; shin taappe ushachcha baggaaranne haddirssa baggaara uttanaageeta dooranau taayyo maati baawa; shin he sohoi ta Aawai immanau giigissi wottidoogeetussa” yaagiis.


Dsʉˈ lanaguɨ nɨcagüeamˈˉ Timoteo e jaiñˈˊ fɨˊ na fɨˊ Tesalónica, jo̱ quié̱e̱rˋ jmangˈˉ júuˆ guiʉ́bˉ quíiˉnaˈ e teábˋ teáangˉnaˈ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jo̱guɨ e ˈneáamˋbaˈ dseaˋ rúngˈˋnaˈ. Jo̱guɨ jíngˈˉguɨ Timoteo e contøømˉ dséngˈˊ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ jneaˈˆ, co̱ˈ eáamˊ ˈneáangˋnaˈ jneaˈˆ, jo̱guɨ eáamˊ iing˜naˈ nimáang˜tu̱ˈ jneaˈˆ laco̱ˈguɨ jneaˈˆ ii˜naaˈ e nineeng˜tú̱u̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ. 	 SHin ha77i Ximootiyoosi intte matappe nuukko yiidi, intte ammanuwaabaanne intte siiquwaabaa intteyyo mishiraachcho giidi nuuyyo yootiis. Qassi nuuni inttena be7anau laamotiyoogaadan inttekka nuna be7anau laamotiiddi, ubba wode nuuyyo lo77obaa qoppiyoogaa i yootiis.


Jo̱guɨ jaléˈˋ guotɨɨˉ dseaˋ e jaˋ ˈgaˈˊ lɨˊ jíiˈr˜, e jo̱baˈ e eáangˊguɨ quɨ̱ˈrˊ røøˋ. Jo̱guɨ jaléˈˋ e guotɨɨˉ dseaˋ e ɨˊ dsíirˊ e eáangˊguɨ gaˋ jnéengˉ, e jo̱baˈ e eáangˊguɨ tɨ́ɨngˊ jmáiñˈˋ guiʉ́ˉ, 	 Bollaa qommotuppe bonchchettennabaa nuussi milatiyaageeta nuuni daro bonchcheettees. Qassi nuna yeellayiya bollaa qommotakka keehi bonchcheettees.


Jo̱ jo̱b mɨ˜ cangárˉ e joˋ nidsijengˈˊ fɨˊ røøˋ e móoˊ do, dsʉco̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ cøømˋ ˈleaˈˊ guíˋ. Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nɨngóoˊ nijneáˋ cangoquiéemˊ Jesús fɨˊ lɨ˜ ngóoˊ e móoˊ do lɨ˜ teáangˈ˜ i̱ dseaˋ guitúungˋ quiáˈrˉ do, jo̱ cangɨ́ɨiñˊ e ngɨˊbre fɨˊ ni˜ jmɨɨˋ. Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ catáaiñˈ˜ e móoˊ do, cajméerˋ lafaˈ e cangɨ́ɨmˊbre. 	 Carkkoi erissiyo ashkkaratukko carkkiyo gishshau, erissiyo ashkkarata abbaa shaariyoogee waissiyoogaa Yesuusi be7idi, kuttoi waassana haniyo wode abbaa bolli hemettiiddi, etakko yiis; eta yeggidi aadhdhanau koyiis.


Co̱ˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ cuíingˋ Fidiéeˇbingˈ i̱ jmóoˋ fɨˈíˆ quiáˈˉ jaléˈˋ e lajo̱. Jo̱ dsʉˈ ˈnʉ́ˈˋ, seemˋ jaangˋ Tiquíiˆnaˈ i̱ guiing˜ ñifɨ́ˉ, jo̱ íˋbingˈ i̱ nɨñiˊ e ˈnéˉnaˈ jaléˈˋ e jo̱. 	 Aissi giikko, he ubbabaa Xoossaa ammanennaageeti darissidi koyoosona; he ubbai inttena koshshiyoogaa saluwan de7iya intte Aawai erees.


Co̱ˈ jnea˜ nɨcaˈíinˈ˜n cuuˉ e nɨcacuøˊ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ seengˋ fɨˊ lɨ˜ jiéˈˋ e laco̱ˈ seaˋ e jmáanˈ˜n ta˜ lajeeˇ e jmooˋ ta˜ fɨˊ quiníˆnaˈ. 	 Taani intteyyo oottanau hara woosa keettatun de7iya asaappe miishsha ekka ekkada, he woosa keettata bonqqaas.


Jo̱guɨ lanaguɨ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, e mɨ˜ cacuøˊ Fidiéeˇ e júuˆ tɨguaˇ quiáˈrˉ lamɨ˜ jéengˊguɨ do, jo̱ cacuørˊ e júuˆ jo̱ e laco̱ˈ jial ˈnéˉ jméˉ dseaˋ mɨ˜ jmiféiñˈˊ Fidiéeˇ, jo̱ jaléˈˋ e jo̱ ˈnéˉ jmérˉ fɨˊ co̱o̱ˋ dsíiˊ ˈnʉ́ʉˊ ˈmɨˈˊ e cajmeˈˊ yaang˜ dseaˋ jmɨgüíˋ. 	 Koiro maachchaayyo Xoossau goinniyo wogainne asai oottido Beeta Maqidasee de7ees.


Jo̱ dsʉˈ jnea˜guɨ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e nɨcajábˉ Líiˆ, dsʉˈ jaˋ calɨjíiˈ˜ dseaˋ írˋ, jo̱ cajméebˋ dseaˋ la tíiˊ e jáˉ dsíirˊ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do. Jo̱ lajo̱b jnea˜ cajo̱, i̱ dseaˋ i̱ cagüéngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, niñíimˋbaa iihuɨ́ɨˊ cajo̱ e nicuǿˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ. 	 SHin taani intteyyo odais; Eelaasi hagaappe kase yiichchiis. Yin asai a ba koyidobaa ubbaa oottidoogaappe attin eribeenna; hegaadankka, qassi tana, Asa Na7aa, asai waissana” yaagiis.


Jo̱ Salomón calɨsíˋ tiquiáˈˆ Roboam jo̱ Roboam calɨsíˋ tiquiáˈˆ Abías jo̱ Abías calɨsíˋ tiquiáˈˆ Asa. 	 Solomoni Robi7aama yeliis; Robi7aami Abiiya yeliis; Abiiyi Asaafa yeliis.


Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, e jaˋ dseengˋ faˈ e nijmɨˈnaangˉ yee˜eeˈ e jaˋ seáangˈ˜ rúˈˋnaaˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jmóoˋ i̱ lɨɨng˜ dseaˋ, co̱ˈ o̱ˈ lajo̱ e ˈnéˉ jmóˆ jneaa˜aaˈ; co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈnéˉ e nicuǿøˈ˜guɨ bíˋ rúˈˋbaaˈ e laco̱ˈ jaˋ nitʉ́ˆʉʉˈ fɨˊ lɨ˜ nité̱e̱ˉnaaˈ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ eáangˊguɨ ˈnéˉ jmɨˈúungˋnaaˈ e jo̱ lana, co̱ˈ nɨneeˉ jǿøˆbaaˈ e nɨjaquiéemˊ e tɨˊ lɨ˜ nigüéengˉtu̱ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la caléˈˋ catú̱ˉ. 	 Issooti issooti shiiquwaa meeze oottidi shiiqiyoogaadan, nuunikka issippe shiiqiyoogaa aggokko; shin Godaa gallassai matattiyoogaa intte be7iyo gishshau, issoi issuwaa minttettoos.


Jo̱guɨ song jminíˈˆ jmóoˋ e niténˈˋ fɨˊ ni˜ dseeˉ, jo̱baˈ gui˜ jóng; co̱ˈ guiʉ́ˉguɨ quíiˈˉ e Fidiéeˇ quie̱rˊ nifɨˊ quíiˈˉ e jaˋ seaˋ co̱o̱ˋ jminíˈˆ e laco̱ˈguɨ téebˈ˜ lajɨˋ tú̱ˉ jminíˈˆ niguønˈˆ fɨˊ lɨ˜ ˈlɨˈˆ 	 Ne aifee nena balettikko, wooca ola; neeni naa77u aifiyaara guxunee mule haiqqennasan qassi mulekka to77enna Gaannabiyaa taman yegettiyoogaappe, issi aifiyaara Xoossaa kawotettaa geliyoogee neeyyo keha.


Jo̱ mɨ˜ cangoquiéengˊ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do quiá̱ˈˉ lɨ˜ singˈˊ Jesús, dsifɨˊ ladob cabíiˉ i̱ ˈlɨngˈˆ do cabíiñˉ i̱ sɨmingˈˋ do fɨˊ ni˜ uǿˆ, jo̱ cajméerˋ e cadseáˉtu̱ joñíiñˈˋ do. Jo̱ dsifɨˊ ladob caˈgaangˋ Jesús cajíiñˉ i̱ ˈlɨngˈˆ do, jo̱ ngohuíimˉbiñˈ do quiáˈˉ i̱ sɨmingˈˋ do, jo̱ caˈláamˉbiñˈ do. Jo̱ ngɨ́ˋ jo̱guɨbaˈ cajángˈˋ Jesús i̱ sɨmingˈˋ do có̱o̱ˈ˜ tiquiáˈrˆ. 	 Na7ai yiishin, xalahee a sa7an ooggidi kokkorssiis; shin Yesuusi tuna ayyaanaa agga giidi, na7aa pattidi, a aawaassi zaaridi immiis.


jo̱baˈ i̱ dseaˋ do iihuɨ́ɨbˊ nicuǿˈrˉ i̱ dseaˋ ˈléengˈ˜ do, co̱ˈ nibíimˉbreiñˈ do jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jmɨcaang˜ e jmóorˋ jaléˈˋ e iing˜ Fidiéeˇ fɨˊ lɨ˜ nijmérˉ ta˜ quɨˈˊ jo̱guɨ ta˜ tʉˊ maja̱˜ uíiˈ˜ jaléˈˋ iihuɨ́ɨˊ e niˈíñˈˋ do. 	 Yiidi a qanxxerettidi, lo77o milatiya iita asati de7iyoosan wottana; hegan i yeekkananne achchaa garccana.


Jo̱baˈ cajíngˈˉ Jesús casɨ́ˈrˉ i̱ dseamɨ́ˋ do: —Jaˋ fǿøngˈ˜naˈ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ, jo̱ güɨlíingˋnaˈ lana jo̱ güɨsíiˈ˜naˈ jaléngˈˋ dseaˋ quiéˉe i̱ lɨ́ɨngˊ laco̱ˈ rúnˈˋn e güɨdsilíiñˋ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea lajmɨnáˉ, jo̱ fɨˊ jo̱b nijí̱ˈˊ rúˈˋnaaˈ có̱o̱ˈr˜. 	 Yesuusi he wode eta, “Yayyoppite; ta ishantti Galiilaa baana mala, biidi etau yootite; eti tana yaani be7ana” yaagiis.


Jo̱ jaléngˈˋ ángeles i̱ lɨ́ɨngˊ guotɨɨˉ quiáˈˉ Fidiéeˇ, nañiˊ faˈ íˋbingˈ dseángˈˉ e seaˋguɨ bíˋ quiáˈˉ laco̱ˈ i̱ dseaˋ i̱ eˊ júuˆ e o̱ˈ jáˈˉ do, jo̱guɨ nañiˊ faˈ seaˋguɨ fɨˊ quiáˈrˉ cajo̱ laco̱ˈguɨ i̱ dseaˋ íˋ, dsʉˈ nɨñiˊbre e jaˋ dseengˋ faˈ e niféˈrˋ gaˋ fɨˊ quiniˇ Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ uii˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ ˈgøngˈˊ do i̱ jaˋ jnéengˉ i̱ seengˋ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ. 	 He asatuppe daro minonne wolqqaama gidiya kiitanchchatikka bollan de7iya bonchcho meretaa Godaa sinttan cashshan mootanau koyokkona.


Jo̱guɨ nɨne˜baaˈ e mɨ˜ jaangˋ dseaˋ jaˋ jmitir˜ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ e cajmeˈˊ Moi˜, jo̱guɨ song seengˋ gángˉ si gaangˋ dseaˋ i̱ tíiˊ ni˜ quiáˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e dseeˉ e caˈéeˋ i̱ dseaˋ do, jo̱baˈ dseángˈˉ jaˋ mɨ́ɨˊ seabˋ jóng, co̱ˈ dseángˈˉ jaˋ fɨˈíbˆ ˈnéˉ júungˉ i̱ dseaˋ do uíiˈ˜ e dseeˉ e nɨcaˈéerˋ do. 	 Muuse higgiyau azazettenna urai, naa77u urai woi heezzu urai a bolli markkattikko, qareti bainnan haiqqees.


Jo̱guɨ mɨ́ɨˈ˜ɨ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ e laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈrˉ nicuǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ güeaˈˆ ˈgøngˈˊ quiáˈrˉ e laco̱ˈ nijmɨcó̱o̱ˈ˜ quíiˉnaˈ, co̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ íbˋ dseaˋ i̱ seaˋ quiáˈˉ jaléˈˋ e jloˈˆ jo̱guɨ niguoˈˆ e jí̱i̱ˈ˜ jaˋ tó̱o̱ˋ jmɨɨ˜ niguiáˋ. 	 Xoossai ba bonchchuwaa daruwaadan, ba Geeshsha Ayyaanan, intteyyo intte garssa asatettan intte minniyo wolqqaa immanaadaaninne, qassi ammanuwaa baggaara Kiristtoosi intte wozanaa ba keetta oottanaadan, taani Xoossaa woossais; qassikka intte xaphuwaa yeddidi, tokettidi siiquwan minnanaadan, Xoossaa woossais.


Jo̱guɨ jminirˇ dsíngˈˉ jíingˋ jɨˈˋ co̱ˈ uøøˋ niingˉ jɨˋ, jo̱guɨ fɨˊ moguir˜ téeˈ˜ jmiguiʉˊ lɨ́ˈˆ corona, jo̱ fɨˊ dseˈˋ jo̱ sɨlɨɨˇ co̱o̱ˋ júuˆ e jí̱i̱ˈ˜ ˈñiaˈˊbre dseaˋ ngáiñˈˋ e˜ guǿngˈˋ e do. 	 A aifee tama laco milatees; qassi i ba huuphiyan daro akiliiliyaa wottiis. A bolli xaafetti uttida sunttai de7ees; shin he sunttai aibakkonne appe attin, ooninne erenna.


jo̱ i̱ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ do casɨ́ˈrˉ Jesús jo̱ cajíñˈˉ: —Jnea˜ nicuǿøˆø ˈnʉˋ lajaléˈˋ e móoˈˉ na song nisiˈˆ uǿˉ jníˈˆ fɨˊ quiniiˉ jo̱guɨ nijmifénˈˊ jnea˜. 	 Bessidi a, “Neeni taayyo gulbbatada goinnikko, taani hagaa ubbaa neeyyo immana” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cangáˉ Jesús e dsíngˈˉ fɨ́ɨngˊ dseaˋ caseángˈˊ fɨˊ lacúngˈˊ lajíingˋ lɨ˜ siñˈˊ, jo̱baˈ caquiʉˈrˊ ta˜ dseaˋ quiáˈrˉ e ningɨ́iñˉ fɨˊ lɨ˜ ˈngóoˈ˜ cataangˋ e guiéeˊ do. 	 Yesuusi daro asai ba matan yuuyi aadhdhidi eqqidoogaa be7idi, abbaappe hefintti pinnana mala, ba erissiyo ashkkarata azaziis.


Jo̱ nañiˊ faˈ jaˋ lɨ́ɨnˊn lafaˈ dseaˋ sɨˈnɨɨngˇ i̱ jmóoˋ ta˜ quiáˈˉ dseaˋ, jo̱ dsʉˈ jnea˜ nɨcajmeáangˈ˜ ˈñiáˈˋa e lafaˈ jaangˋ dseaˋ lajo̱b lɨ́ɨnˊn quiáˈˉ lajaléngˈˋ dseaˋ e laco̱ˈ lajo̱ nilíˈˋi fɨ́ɨngˊguɨ dseaˋ i̱ niˈuíingˉ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Taani ai asassinne aille gidennan aggikkokka, darota zaaranau tana ubbaassi aille kessaas.


Jo̱baˈ lalab cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Jnea˜ nɨcaˈéeˉe jaléngˈˋ dseaˋ fɨˊ jee˜ dseaˋ fɨ́ɨmˊ; jo̱guɨ contøømˉ nɨcaˈéeˉere fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉjiʉ o̱si fɨˊ guáˈˉ féˈˋ quiáˈˉ dseaˋ góoˋnaaˈ dseaˋ Israel e siˈˊ fɨˊ Jerusalén e fɨˊ lɨ˜ seáiñˈˊ e laco̱ˈ jmiféiñˈˊ Fidiéeˇ; jo̱ jaˋ mɨˊ caguiáˋa jaléˈˋ e júuˆ jo̱ faˈ co̱o̱ˋ lɨ˜ jaˋ líˋ núˉ dseaˋ. 	 Yesuusi zaaridi, “Taani asa ubbau qoncciyan odaas. Taani Aihuda ubbai shiiqiyo Aihuda woosa keettaaninne Beeta Maqidasiyan ubba wode tamaarissaas; geeman ainne haasayabeikke.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, lalab cajíngˈˉtu̱ Jesús casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do: —¡Güɨlɨseemˋbaˈ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ! Jo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ Tiquíˆiiˈ casíiñˋ jnea˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱baˈ lajo̱b cajo̱ jnea˜ nisɨ́ɨnˆn ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Yesuusi naa77anttuwaakka etau, “Sarotettai intteyyo gido; ta Aawai tana kiittidoogaadan, taanikka inttena kiittais” yaagiis.


o̱si mɨ˜ nimɨ́ˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ capíˈˆ ngúuˊ ˈñʉˋ, jo̱ nicuǿˈˆnaˈr ngúuˊ mɨˈˋ. 	 Qassi, 'Mole imma' giikko, ayyo shooshsha immanee?


¿Su jaˋ ñíˆ ˈnʉˋ e cuǿømˋ fɨ́ɨˉ jnea˜ Tiquiéˆe, jo̱ nimɨ́ɨnˈ˜nre lɨ́ɨˊguɨ guitúungˋ ˈléˈˋ ˈléeˉ i̱ lɨ́ɨngˊ ángeles i̱ lɨ́ɨngˊ guotɨɨrˉ, jo̱ ladsifɨˊ lanab nisíñˉ? 	 Ta Aawai daro sha7u kiitanchchata issi kuttan yeddidi, tana maaddana mala, taani a woossanau danddayiyoogaa erikkiiyye?


Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ jmɨgóoˋ do lɨ́ˈˆ jmineˈrˆ lají̱i̱ˈ˜ e jaˋ ñiˊbre; jo̱ dsʉˈ jaléˈˋ e ñirˊ lɨ́ˈˆ féˈrˋ jial lɨ́ɨiñˊ yaam˜bre lɨ́ˈˆ laco̱ˈ lɨ́ɨngˊ jaléngˈˋ jóˈˋ, co̱ˈ jaléngˈˋ íˋ jaˋ ɨˊ dsíiˊreˈ; jo̱ dsʉˈ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e féˈˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do, có̱o̱ˈ˜ e jo̱b nɨdsijéengˋ yaaiñ˜ fɨˊ lɨ˜ ˈlɨˈˆ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜. 	 SHin he asati banttau akeekennabaa ubbaa cayoosona; qassi eti yuushshi qoppenna do7atudan, mereta eratettan eriyo yohoti eta xaissiyaageeta.


Co̱ˈ lalab féˈˋ Fidiéeˇ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ e éeiñˋ dseaˋ do: Jo̱ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨb˜ ooˈˉ ta˜ e lɨnˈˊ jmidseaˋ dseaˋ féngˈˊ i̱ laniingˉguɨ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ calɨ́ngˉ i̱ jmidseaˋ i̱ siiˋ Melquisedec ie˜ malɨɨ˜guɨ do. 	 Aissi giikko, Xoossaa maxaafai, “Malkki-Xedeqi qeese gididoogaadan, neenikka merinau qeese gidana” yaagidi markkattees.


Jo̱guɨ jábˈˉ lɨ́ɨˋnaaˈ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e cuøˊ dseaˋ jmɨgüíˋ quiáˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e cangárˉ, dsʉˈ e júuˆ e cuøˊguɨ Fidiéeˇ eáangˊguɨ ˈnéˉ jáˈˉ nilíiˋnaaˈ, co̱ˈ laniingˉguɨ lɨ́ɨˊ, dsʉco̱ˈ Fidiéeˇ cuørˊ júuˆ uii˜ quiáˈˉ Jó̱o̱rˊ Dseaˋ Jmáamˉ. 	 Nuuni asai markkattiyoogaa ammanikko, Xoossai markkattiyoogee asaagaappe keehi aadhdhees; aissi giikko, Xoossai ba Na7aayyo markkattido markkatettai hagaa.


’¡E ngɨ˜ fɨ́ɨbˆ ˈnʉ́ˈˋ, jaléngˈˋ tɨfaˈˊ quiáˈˉ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ dseaˋ Israel có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo, co̱ˈ jmangˈˆ i̱ jmɨcaam˜ ˈnʉ́ˈˋ! Co̱ˈ jnɨˊbaˈ fɨˊ e laco̱ˈ dseaˋ jiéngˈˋ jaˋ nijángˈˋ yaaiñ˜ fɨˊ jaguóˋ Fidiéeˇ e laco̱ˈ dseaˋ do nicá̱ˋ nifɨˊ quiáˈrˉ. Jo̱guɨ jí̱i̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ jaˋ jáangˈ˜ yaang˜naˈ fɨˊ jaguóˋ Fidiéeˇ o̱ˈguɨ cuøˈˊnaˈ fɨˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ iing˜ nijméˉ lajo̱. 	 “Lo77o milatiya iitatoo, higgiyaa tamaarissiyaageetoonne Parisaawetoo, asaayyo saluwaa kawotettaa intte gorddiyo gishshau, intteyyo aayye7ana; aissi giikko, intte huuphiyaunne gelekketa; qassi gelanau koyiyaageetanne gelissekketa.


Jo̱ ¿jnang˜guɨ i̱ dseaˋ i̱ ɨˊ dsíiˊ e eáangˊ tɨɨiñˋ ngáiñˈˋ? Jo̱guɨ ¿jnang˜guɨ i̱ dseaˋ i̱ ɨˊ dsíiˊ e ñirˊ lajaléˈˋ? Jo̱guɨ cajo̱ ¿jnang˜guɨ i̱ dseaˋ i̱ tɨ́ɨngˊ júuˆ quiáˈˉ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la? Jo̱ dsʉˈ lajaléˈˋ e ɨˊ dsíiˊ dseaˋ jmɨgüíˋ e tɨɨiñˋ ngáiñˈˋ, Fidiéeˇ nɨcajméerˋ e jaléˈˋ e jo̱ lɨ́ɨˊ júuˆ í̱i̱bˊ. 	 Aadhdhida eranchchai awan de7ii? Higgiyaa tamaarissiyaagee awan de7ii? Woi ha sa7aabaa eranau waayettiyaagee awan de7ii? Xoossai ha sa7aa aadhdhida eratettai eeyyatetta gidiyoogaa bessiis!


Dsʉˈ seaˋ co̱o̱ˋ e niingˉguɨ eáangˊ e ˈnéˉ ninúuˈˆ, jo̱ Yáˆ rúnˈˋ nɨcaguiˈˊbre e˜ e niingˉguɨ e ˈnéˉ jmérˉ, jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ joˋ i̱i̱ˋ cuǿøngˋ líˋ jníngˉ quiáˈrˉ. Jo̱ lanab cajíngˈˉ Jesús casɨ́ˈrˉ i̱ dseamɨ́ˋ gángˉ do ie˜ jo̱. 	 SHin koshshiyaagee issibaa; Mairaama baappe ooninne ekkenna lo77obaa dooraasu” yaagiis.


Jo̱ mɨ́ɨˈ˜ɨ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ e niˈɨ́rˉ güeaˈˆ quiáˈrˉ fɨˊ lɨ˜ seengˋnaˈ. 	 Godaa Yesuus Kiristtoosa aaro kehatettai inttenaara gido.


Jo̱ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱guɨ uíiˈ˜ e eáangˊ guiúngˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ cacuøˈrˊ jnea˜ e ta˜ laniingˉ la e caˈuíinˉn jaangˋ dseaˋ apóoˆ quiáˈrˉ. Jo̱ lɨ́ɨnˊn lajo̱ e laco̱ˈ niguiaaˉ júuˆ quiáˈrˉ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, jo̱ lajo̱baˈ nijáˈˉ líingˋ dseaˋ jo̱guɨ nijmérˉ nʉ́ʉˈr˜ e júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do. 	 Aihuda gidenna asai ubbai ammananaadaaninne azazettanaadan, nuuni eta kaalettana mala, Xoossai Kiristtoosa sunttaa gishshau, Kiristtoosa baggaara aaro kehatettaanne Yesuusi kiittidoogeeta gidiyo maataa nuuyyo immiis.


Jo̱ ngɨ́ˋ jo̱, cangóbˉ i̱ dseañʉˈˋ i̱ lamɨ˜ dséeˈ˜ do e cangojmeaˈrˊ júuˆ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ Israel e Jesús siiˋ i̱ dseaˋ i̱ cajmiˈleáangˉ írˋ do. 	 Hegaappe guyyiyan, bitanee biidi, bana pattidaagee Yesuusa gididoogaa Aihudatuyyo odiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cajíngˈˉ Jesús jaléˈˋ e júuˆ na, jo̱ cagüɨˈɨ́ɨˊbre fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea jo̱ caguiéˉtu̱r fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Judea e néeˊ lɨ́ˈˉ ˈngóoˈ˜ cataangˋ laco̱ˈ iʉ˜ guaˋ Jordán. 	 Yesuusi he haasayaa wurssidoogaappe guyyiyan, Galiilappe denddidi, Yorddaanoosa SHaafaappe hefinttan de7iya Yihudaa biittaa biis.


Jo̱guɨ liúunˈ˜n ˈnʉˋ, dseamɨ́ˋ i̱ siiˋ Evodia có̱o̱ˈ˜guɨ ˈnʉˋ, dseamɨ́ˋ i̱ siiˋ Síntique, e nisɨɨm˜tu̱ˈ røøˋ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ e jmóoˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Ewodeenne Sinxxiikee, intte naa77aikka issi qofan michchidan, Godan de7anaadan, taani inttena zorais.


Jo̱ dsʉco̱ˈ jaˋ mɨˊ caˈíngˈˋguɨr dseángˈˉ e ngocángˋ dsíirˊ e júuˆ jo̱, jo̱baˈ jaˋ huǿøˉ téˈrˋ e jáˈˉ lɨ́ɨiñˋ; jo̱ mɨ˜ dsingɨ́ɨiñˉ eeˋgo̱ e huɨ́ɨngˊ o̱si e ˈníˈˋ níiˉ dseaˋ quiáˈrˉ é uíiˈ˜ e cuíiñˋ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ jgiéemˉ dsíirˊ có̱o̱ˈ˜ e júuˆ jo̱. 	 Eti ha77issau de7iyoogaappe attin, etau mino xaphoi baawa; guyyeppe qaalaa gaasuwan waayee woi yedetai yiyo wode, eti sohuwaara xubetti aggoosona.


Jo̱ lajaangˋ lajaangˋ i̱ dseaˋ do cangɨ́ɨiñˋ sɨ̱ˈrˆ e teeˋ jloˈˆ, jo̱guɨ canúurˉ e ˈnéˉ nijmiˈímˈˊbɨr cateáˋ lajo̱, co̱ˈ ˈnéˉ e nijémˉbɨr jaléngˈˋguɨ dseaˋ caguiaangˉguɨ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ jmóoˋ ta˜ quiáˈrˉ e nijúuiñˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ cajúngˉ jaléngˈˋ írˋ cajo̱, jo̱ lajo̱guɨbaˈ nidsíngˉ i̱ sɨˈíingˆ lajo̱. 	 Etayyo huuphiyan huuphiyan bootta maayoi imettiis. Etaagaadankka haiqqanau bessiya eta lagge ashkkaratu paidoinne eta ishanttu paidoi kumana gakkanaassi, eti amarida wodiyaa takkishshana mala, etayyo odettiis.


Jo̱ ie˜ jo̱ nɨngóoˊ guiˈñiáˋ jiingˋ e lɨ́ɨngˊ Tiberio dseata˜ dseaˋ féngˈˊ quiáˈˉ fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ. Jo̱ seengˋ quiúungˉ dseata˜ dseaˋ nʉˈluu˜ quiáˈrˉ, jaangˋ i̱ siiˋ Poncio Pilato i̱ guiing˜ lɨ́ɨngˊ ta˜ fɨˊ Judea, jo̱ jaangˋ i̱ siiˋ Herodes i̱ lɨ́ɨngˊ ta˜ fɨˊ Galilea, jo̱ seengˋ jaangˋ rúngˈˋ dseaˋ ngáangˈ˜ có̱o̱ˈ˜ Herodes i̱ siiˋ Lii˜ i̱ guiing˜ lɨ́ɨngˊ ta˜ fɨˊ Iturea có̱o̱ˈ˜ co̱o̱ˋ lɨ˜ siiˋ Traconite, jo̱guɨ jaangˋ i̱ siiˋ Lisanías i̱ guiing˜ fɨˊ co̱o̱ˋ lɨ˜ siiˋ Abilinia. 	 Xibaariyoosi, Roome biittaa kawoi kawotido tammanne ichchashantta laittan, PHenxxeniyaa PHilaaxoosi Yihudaa haariyo wode, Heeroodisi Galiila haarees; a ishai Piliphphoosi, Ixuriyaasanne Xiraakonidoosa biittaa haarees; Lisaaniyoosikka Abilaaniisa biittaa haarees.


Jo̱ lajeeˇ guiing˜ i̱ dseata˜ Pilato do fɨˊ lɨ˜ quiʉˈrˊ ta˜, lajeeˇ jo̱b caguiéˉ júuˆ quiáˈˉ i̱ dseamɨ́ˋ quiáˈrˉ do jo̱ sɨ́ˈˋreiñˈ: “Jaˋ e jmooˈˋ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseañʉˈˋ i̱ jaˋ dseeˉ røøngˋ na, dsʉco̱ˈ dsiˈlóoˆbɨ gabˋ caquɨ́ˋɨ uíiˈ˜ quiáˈrˉ.” 	 PHilaaxoosi pirdda keettan uttidaashin, a machchiyaa ayyo, “He xillo bitaniyaa ainne oottoppa; aissi giikko, taani hachchi qammi aimuwan aban daro waayettaas” yaagada kiittaasu.


Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ dseaˋ do: “Cien sɨ́ɨˊ e a˜ aceite røønˉ quiáˈrˉ.” Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b cajíngˈˉ i̱ dseaˋ ˈléengˈ˜ do casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ do: “Lab ró̱o̱ˋ jiˋ lɨ˜ táanˈˋ e røønˈˋ. Té̱e̱ˊ lana e røønˈˋ jí̱i̱ˈ˜ cincuenta sɨ́ɨˊ.” 	 “'Taani xeetu baattaa kumida zaitiyaa tal77aas' yaagiis. “Yaagin, 'Ne paramaa hei; uttada eesuwan ishatama gaada xaafa' yaagiis.


Jo̱ lajɨɨmˋ dseaˋ féˈrˋ guiʉ́ˉ uii˜ quiáˈˉ i̱ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Demetrio do, jo̱ la quie̱ˊguɨ jaléˈˋ e jmóorˋ do féˈˋ guiʉ́ˉ uii˜ quiáˈrˉ. Jo̱guɨ lajɨɨbˋ jneaˈˆ féˈˋnaaˈ guiʉ́ˉ uii˜ quiáˈˉ i̱ dseaˋ íˋ cajo̱, jo̱guɨ ˈnʉˋ ñíˆbaˈ e jmangˈˉ júuˆ jábˈˉ féˈˋnaaˈ contøøngˉ. 	 Dimexiroosi lo77o gidiyoogaa asai ubbai markkattees; tumatettai ba huuphenkka abaa markkattees. Nuunikka qassi abaa markkattoos; nu markkatettai tuma gidiyoogaa inttekka ereeta.


Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e júuˆ la, e mɨ˜ seángˈˊnaˈ e jmiféngˈˊnaˈ Fidiéeˇ, i̱ lɨɨng˜ ˈnʉ́ˈˋ cuǿøngˋ líˋ ǿˆnaˈ e jmiféngˈˊnaˈ Fidiéeˇ, jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜ ˈnʉ́ˈˋ cuǿøngˋ líˋ éˈˆnaˈ dseaˋ júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do, jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜ ˈnʉ́ˈˋ cuǿøngˋ líˋ foˈˆnaˈ jaléˈˋ e nɨcaˈeˊ Fidiéeˇ lafaˈ mɨ˜ quɨˋnaˈ, jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜ ˈnʉ́ˈˋ cuǿøngˋ líˋ foˈˆnaˈ jmíiˊ e jaˋ ñíˆnaˈ jéengˊguɨ, jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜guɨ ˈnʉ́ˈˋ cuǿøngˋ líˋ foˈˆnaˈ e˜ guǿngˈˋ e jmíiˊ do. Jo̱ dsʉˈ lajaléˈˋ e jo̱ ˈnéˉ jméeˆnaˈ e laco̱ˈ nidsicuángˋguɨ quíiˉnaˈ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Simmi ta ishatoo, aibee? Intte issippe shiiqiyo wode, huuphiyan huuphiyan, issuwaassi mazamuree de7ees; issuwaassi tamaarissiyoogee de7ees; issuwaassi ajjuutai de7ees; qassi issuwaassi dumma dumma qaalan haasayiyoogee de7ees; issuwaassi birshshiyoogee de7ees. Ubbaikka woosa keetta maaddiyaabaa gidanau bessees.


Jo̱guɨ song có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e cøˈˆnaˈ seemˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ jaˋ tɨˊ dsíiˊ jaléˈˋ e jmooˋnaˈ do, jo̱ song lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ lafaˈ jaˋ jmiˈneáamˋbaˈ i̱ dseaˋ rúngˈˋnaˈ do jóng. Jo̱ uíiˈ˜ e lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e jaˋ cuǿøngˋ e có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e cǿˈˋnaˈ nijméˉ e niténgˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ fɨˊ ni˜ dseeˉ, co̱ˈ uíiˈ˜ i̱ dseaˋ íˋbingˈ e cajúngˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ. 	 Neeni miyoobaa gishshau, ne ishaa qohikko, simmi neeni siiquwan de7akka. Kiristtoosi a gishshau haiqqido asa ne miyo quman bashshoppa.


Jo̱ mɨ˜ niguiengˈˊtu̱r dsíiˊ i̱ dseaˋ do, niguieiñˈˊ lafaˈ co̱o̱ˋ sɨnʉ́ʉˆ lɨ˜ sɨquiáangˇ guiʉ́ˉ jo̱ sɨlɨ́ɨˋ jloˈˆ. 	 simmidi yiyo wode, keettai pitettidi, giigi uttidaagaa demmees.


Jo̱ ii˜naaˈ e lajaangˋ lajaangˋ ˈnʉ́ˈˋ jméeˆbɨˈ e iáangˋ óoˊnaˈ e jmɨcó̱o̱ˈˇ rúngˈˋnaˈ lata˜ seengˋnaˈ, jo̱ lajo̱baˈ niñíingˋnaˈ lají̱i̱ˈ˜ e nisɨjeengˇnaˈ e catɨ́ɨngˉnaˈ e nicuǿˈˉ Fidiéeˇ ˈnʉ́ˈˋ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ lajo̱. 	 Intte huuphiyan huuphiyan demmana giidi, nuuni ufaissan naagi uttido kumetta tumatettaa wurssettai gakkanaassi, kaseegaadan minttidi naagana mala amottoos.


Jo̱ dsʉˈ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ catóˈˊ ta˜ quiáˈˉ i̱ dseaˋ gángˉ do e nɨcaféˈrˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ i̱ jóˈˋ ˈlɨngˈˆ i̱ dséeˉ i̱ nigüɨˈɨ́ɨˊ fɨˊ tooˋ nʉʉˋ sǿˈˋ do, íbˋ i̱ nitíngˉ có̱o̱ˈr˜ jo̱guɨ íbˋ i̱ nilíˈˋ írˋ jo̱guɨ nijngaˈˉbingˈ do quiáˈrˉ. 	 Eti bantta markkatettaa wurssidoogaappe guyyiyan, ciimma ollaappe pude kiyiya do7ai etaara olettana. He do7ai eta xoonidi worana.


Jo̱baˈ jaˋ ˈnéˉ jmeeˉnaˈ fɨˈíˆ quiáˈˉ jaléˈˋ e nidsijéeˊ quíiˉnaˈ e jmɨɨ˜ dsaˈóˋ, co̱ˈ dsaˈóˋ jiéˈˋguɨ e lɨ́ɨˊ quíiˉnaˈ. Dsʉco̱ˈ nitébˈˋ jí̱i̱ˈ˜ fɨˈíˆ dsíiˊ e seaˋ laco̱o̱ˋ jmɨɨ˜. 	 Hegaa gishshau, wonttobau hirggoppite; aissi giikko, wonttoi bau hirggana; gallassa ubbaukka gidiya a huuphe waayee de7ees.


Jo̱ mɨ˜ caguilíiñˉ e tooˋ jiáaˊ lɨ˜ caˈángˉ Jesús, jo̱ cangárˉ e nɨsɨnabˊ e ooˉ é̱e̱ˋ do, jo̱ cabˈˊ nɨró̱o̱ˋ e cu̱u̱˜ e cajnɨ́ˉ mɨ˜ caˈángˉ dseaˋ do. 	 Biidi, gonggoluwaa doonaappe shuchchaa gonddorssidoogaa be7idosona.


Jo̱ mɨ˜ catáiñˈˆ dseaˋ do jo̱ caquiʉˈrˊ ta˜ e dsíiˊ ˈnʉñíbˆ caˈíñˈˉ do ladsifɨˊ lado. Jo̱guɨ mɨfɨ́ɨngˋ caquiʉˈrˊ ta˜ guijñúungˉ ˈléeˉ quiáˈrˉ i̱ nidsijméeˉ íˆ i̱ Tʉ́ˆ Simón do, jo̱guɨ e nijmérˉ dsiguiéengˊ táˈˉ la quiúungˉ dseaˋ e laco̱ˈ jaˋ sɨtúungˋ; jo̱ ɨˊ dsíirˊ e mɨ˜ ningɨ́ˋ e jmɨɨ˜ dobaˈ nisíñˈˋ dseaˋ do fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ fɨɨˋ. 	 PHeexiroosa oiqqidi qachchiis. Paasikaa bonchchiyo gallassatuppe guyyiyan, dere asaa sintti aattanau qoppidi, oiddu oiddu wotaaddarati a naaganaadan, tammanne usuppun wotaaddaratussi aattidi immiis.


jo̱baˈ dseángˈˉ nijmee˜bɨ́ɨ bíˋ e niguiémˈˊbɨ áaˊnaˈ e júuˆ la mɨ˜ ningɨ́ˋ e nɨngánˈˋn fɨˊ jmɨgüíˋ co̱o̱ˋ. 	 Taani haiqqidoogaappe guyyiyaana gidinkka, intte ha yohota ubba wode qoppanau danddayana mala, tau danddayettidabaa ubbaa oottana.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ Israel i̱ teáangˉ do e féˈˋ Paaˉ có̱o̱ˈ˜ jmíiˊ quiáiñˈˉ do, eáangˊguɨ tiiˉ caje̱rˊ. Jo̱ caféˈˋguɨ Paaˉ: 	 PHauloosi etassi Ibraisxxe qaalan haasayiyoogaa siyidi, kaseppe keehi co77u giidosona. Gin i hagaadan yaagiis.


Jo̱ mɨ́ɨˈ˜ɨ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ co̱lɨɨng˜guɨ có̱o̱ˈ˜ Jó̱o̱rˊ Dseaˋ Jmáangˉ e nijmigüeaiñˈˆ ˈnʉ́ˈˋ jo̱guɨ e nilíˋ fɨ́ɨˉ lɨ́ɨiñˉ ˈnʉ́ˈˋ jo̱guɨ e nicuǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ. Jo̱ jalébˈˋ e na nicuǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ jábˈˉ lɨ́ɨngˋnaˈ júuˆ quiáˈˉ i̱ Fidiéeˇ i̱ jáˈˉ do jo̱guɨ jmiˈneáamˋbɨ rúngˈˋnaˈ cajo̱. 	 Xoossaa nu Aawaa aaro kehatettai, maarotettainne sarotettai a Na7aa Yesuus Kiristtoosa aaro kehatettai, maarotettainne sarotettai tumatettaaninne siiquwan nunaara issippe gido.


Jo̱ lajeeˇ sɨ́ɨngˋ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ do có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ do, jo̱b caguilíingˉ co̱o̱ˋ tú̱ˉ mɨ́ɨngˈ˜ nodsicuuˉ i̱ iing˜ nisángˋ jmɨɨˋ, jo̱ cajmɨngɨˈrˊ i̱ Juan do jo̱ cajíñˈˉ: —Tɨfaˈˊ, ¿e˜ ˈnéˉ jmóˆ jneaˈˆ e laco̱ˈ niˈeeˉnaaˈ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ? 	 Qaraxaa shiishshiyaageeti xammaqettanau yiidi, “Tamaarissiyaagoo, nuuni ai oottanee?” yaagidosona.


Jo̱ jmeeˉbaˈ e jo̱ uíiˈ˜ e tab˜ óoˊnaˈ e niˈíimˈ˜baˈ jaléˈˋ e sɨjeengˇnaˈ do e sɨˈmáˈˆ Fidiéeˇ fɨˊ ñifɨ́ˉ quiáˈrˉ. Co̱ˈ calɨtab˜ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ uii˜ quiáˈˉ e jo̱ mɨ˜ canʉ́ʉˉnaˈ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e catɨ́ɨngˉ Dseaˋ Jmáangˉ e quiáˈˉ jial laangˋ dseaˋ jee˜ dseeˉ quiáˈrˉ. 	 Tumu kiitai wonggelee koiro inttekko yiido wode, Xoossai sinttappe immana giidoogaa siyideta. Simmi intte ammanoinne siiqoi saluwan giigidi naagiya, Xoossai sinttappe immana giidoogan doomettiis.


¿Su o̱ˈ quíiˈˉ e uǿˉ do? Jo̱guɨ mɨ˜ cangɨ́ˋ e caˈnɨɨˈ˜, ¿su o̱ˈ quíiˈˉ e cuuˉ e calɨ́ˈˉ do? ¿Jialɨˈˊ caˈíˋ oˈˊ e cajmeeˈˉ lajo̱? Jo̱ o̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ có̱o̱ˈ˜ jneaˈˆ, dseaˋ apóoˆ, nɨcajmeeˈˉ adseaanˈˋ, co̱ˈ có̱o̱ˈ˜ Fidiéebˇ dseaˋ nɨcajmeeˈˉ lajo̱. 	 Neeni baizzanaappe kase gadee nebaa gidenneeyye? Qassi neeni baizza simminkka miishshai neessa gidenneeyye? Yaatin, hagaa malabaa oottanau aissi ne wozanan qoppadii? Neeni Xoossau worddotidoogaappe attin, asau worddotabaakka” yaagiis.


Jo̱ lajeeˇ jo̱, dob teáangˆ jaléngˈˋ fii˜ jmidseaˋ quiáˈˉ dseaˋ Israel có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ tɨfaˈˊ quiáˈrˉ, jo̱ dseángˈˉ eáamˊ teáaiñˈ˜ do jmóorˋ dseeˉ quiáˈˉ Jesús. 	 Qeese halaqatinne higgiyaa tamaarissiyaageeti a minttidi mootiiddi, hegan eqqi bayidosona.


Jo̱baˈ ˈnéˉ ñiing˜ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ jie˜ mɨˊ jmeeˉnaˈ e jaˋ jáˈˉ lɨ́ɨngˋnaˈ e júuˆ quiéˉe do, co̱ˈ e jo̱ lɨ́ɨˊ lafaˈ mɨ˜ jaˋ jneáˋ jɨˋ dsíiˊ co̱o̱ˋ sɨnʉ́ʉˆ e nʉʉˋ eáangˊ. 	 Simmi ne bolla ubban ainne xumi bainnan kumetta poo7oi de7ikko, xomppee ba wagagga poo7uwaa ne bolli poo7issiyoogaadan, ne bollai wagagga poo7o gidana” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caguiérˉ fɨˊ quiáˈˉ dseaˋ do, i̱ dseaˋ seengˋ fɨˊ sɨnʉ́ʉˆ do cajméerˋ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ e jmɨˈgórˋ Jesús, jo̱baˈ cagǿˈrˋ co̱lɨɨng˜ ie˜ canʉʉˋ e jmɨɨ˜ jo̱; jo̱ dob guiing˜ Lázaro e gøˈrˊ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ do cajo̱, jo̱guɨ i̱ rúiñˈˋ i̱ siiˋ Marta do, íbˋ i̱ jmóoˋ ta˜ ngɨ́ɨngˋ jmiñiˇ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ neáangˊ gøˈˊ do ie˜ jo̱. 	 He sohuwan eti au kahuwaa kattidosona; Al77aazari aara issippe uttidaashin, Martta kahuwaa kattausu.


Jo̱guɨ ñíˆbɨ ˈnʉ́ˈˋ guiʉ́ˉ e nɨcacuǿøˈ˜baaˈ ˈnʉ́ˈˋ bíˋ jo̱guɨ nɨcajmitiiˉbaaˈ óoˊnaˈ lajaangˋ lajaangˋnaˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la jmóoˋ jaangˋ tiquiáˈˆ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ jó̱o̱rˊ. Jo̱guɨ síiˈ˜naaˈ ˈnʉ́ˈˋ e eeˉbaˈ røøˋ laco̱ˈguɨ catɨ́ɨngˉ e jmóoˋ dseaˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ, co̱ˈ íbˋ catǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ e nimóˆnaˈ jial tíiˊ niingˉ ˈgøiñˈˊ jo̱guɨ jial quiʉˈrˊ ta˜ fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ. 	 Nuuni intteyyo huuphiyan huuphiyan aawai ba naatuyyo haniyoogaadan hanidoogaa ereeta.


Jo̱ dsʉˈ i̱ tɨfaˈˊ do iiñ˜ e niníˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do e íˋbre tɨɨngˋguɨr laco̱ˈ Jesús, jo̱baˈ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —¿I̱˜ dseaˋ i̱ ˈnéˉ nijmiˈneáanˋn jóng, Tɨfaˈˊ? 	 SHin higgiyaa tamaarissiyaagee bana xillissanau koyidi Yesuusa, “Ta shooroi oonee?” yaagiis.


Jo̱ ie˜ jo̱ seengˋ jaangˋ dseañʉˈˋ fɨˊ Jerusalén i̱ siiˋ Simeón, jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ guiúngˉ eáangˊ, jo̱ dsíngˈˉ jmiféiñˈˊ Fidiéeˇ, jo̱guɨ sɨjeeiñˇ i̱ nisíngˉ Fidiéeˇ i̱ nileángˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáiñˈˉ. Jo̱ jéebˊ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ quiáˈˉ i̱ Simeón do, 	 Yerusalaamen Simoona giyo bitanee de7ees; i Xoossau yayyiya xillo asa; qassi Israa7eelati attiyo wodiyaa naagiiddi de7ees. He wode, Geeshsha Ayyaanai a bolli de7iyaagee, “Godai tiyido Kiristtoosa be7ennan haiqqakka” yaagidi, a erissi wottiis.


Jo̱ niˈíimˉ laˈúngˉ jmɨgüíˋ la có̱o̱ˈ˜guɨ laˈúngˉ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ, jo̱ dsʉˈ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe jaˋ tó̱o̱ˋ jmɨɨ˜ faˈ e jaˋ nilɨti˜ lajaléˈˋ e jo̱. 	 Saloinne sa7ai aadhdhana; shin ta qaalai mulekka aadhdhenna.


Dsʉco̱ˈ lajalébˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ Fidiéeˇbingˈ i̱ cajméeˋ, jo̱guɨ laˈeáangˊ íˋbre e seaˋ jaléˈˋ e jo̱, jo̱guɨ e quiáˈˉbɨr lɨ́ɨˊ lajaléˈˋ e jo̱ cajo̱. ¡Jo̱baˈ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨb˜ ˈnéˉ e nijmiféngˈˊnaaˈ Fidiéeˇ! Jo̱ lajo̱b ˈnéˉ nilɨti˜. 	 Aissi giikko, ubbabaa i medhdhiis; qassi ubbabaikka aaninne ayyoonne de7ees; Xoossau merinau bonchchoi gido. Amin77i.


Jo̱ lajaléˈˋ júuˆ e féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e cajmeˈˊ dseaˋ lamalɨɨ˜guɨ eáangˊ calɨ́ˉ lajo̱ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ eˈˊ jneaa˜aaˈ jialco̱ˈ nijmóˆnaaˈ téˈˋeeˈ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e huɨ́ɨngˊ e dsijéeˊ quíˉiiˈ, jo̱guɨ cuøˈˊ jneaa˜aaˈ bíˋ cajo̱; jo̱ lajo̱baˈ dseángˈˉ nita˜ dsiˋnaaˈ e nilɨse̱e̱ˉbaaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ fɨˊ ñifɨ́ˉ quiáˈrˉ mɨ˜ nitɨ́ˉ e íˈˋ jo̱. 	 Xoossaa maxaafai nuuyyo immiyo genccaaninne minttettuwan nuuni demmana giidi ufaissan naagi uttidoogee de7ana mala, Xoossaa maxaafan xaafettida ubbabai nuna tamaarissanau xaafettiis.


Jo̱ dsʉˈ i̱ ɨ̱ɨ̱ˋ i̱ jaangˋguɨ do caˈgaamˋbre quiáˈˉ i̱ ɨ̱ɨ̱ˋ rúiñˈˋ do jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —¿Su jaˋ jáaˊ quíiˈˉ faˈ e ˈgǿngˈˋ Fidiéeˇ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ, ˈnʉˋ dseaˋ táanˈˋ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ la cajo̱? 	 SHin hankkoi a, “Neeni hagaa mala pirddan de7aiddakka Xoossaassi yayyikkii?


Jo̱ lajeeˇ táangˋ Paaˉ fɨˊ Mileto, catǿˈrˉ jaléngˈˋ dseaˋ cǿøngˈ˜ quiáˈˉ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ neáangˊ fɨˊ Éfeso e nidsilíiñˈˉ do fɨˊ lɨ˜ táaiñˋ fɨˊ Mileto. 	 PHauloosi Miliixeppe Efisoona kiittidi, woosa keettaa cimata xeegissiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e lǿøiñˉ dseaˋ do lajo̱, cajé̱ˈˋbre e ˈmɨˈˊ nʉ́ˈˋ do, jo̱ caquíngˈˊtu̱r dseaˋ do sɨiñˈˆ e lamɨ˜ quiñˈˊ. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caguíimˋbre dseaˋ do e quiáˈˉ niteáiñˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ. 	 A bolli qilliiccidoogaappe guyyiyan, zo7o afalaa appe qaari ekkidi, a afalaa a maizzidosona; maizzidi masqqaliyaa bolli misimaariyan xishidi, a kaqqanau ekki efiidosona.


jo̱guɨ jaangˋ i̱ siiˋ Simón i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ celote; jo̱ jaangˋguɨ i̱ siiˋ Judas Iscariote, dseaˋ i̱ caˈnɨ́ɨngˋ Jesús fɨˊ quiniˇ dseata˜. 	 ba biittau mishettiya Simoonanne Yesuusa aattidi immida Asqqorootu Yihudaa.


Jo̱ lajɨɨmˋ i̱ dseaˋ do cagǿˈrˋ guiʉ́ˉ ie˜ jo̱ carˋ calɨtaaiñ˜. Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ gǿˈrˋ, caseámˉbɨ guitu̱ˊguɨ ˈmatáˆ jaléˈˋ ˈnáˈˆ iñíˈˆ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléˈˋ ˈnángˈˆ i̱ ˈñʉˋ do. 	 Asai ubbai miidi kalliis; kallin attida xarzzai tammanne naa77u samppaa kumidaagaa denttidosona.


Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, jie˜ mɨˊ tʉ́ˋnaˈ e júuˆ jáˈˉ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e canʉ́ʉˉnaˈ latɨˊ mɨ˜ uiing˜ do. Jo̱ song jaˋ catiúungˊnaˈ e júuˆ jo̱, jo̱baˈ cøømˋ nilɨseengˋnaˈ có̱o̱ˈ˜ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ jo̱guɨ lajo̱bɨ có̱o̱ˈ˜ Tiquiáˈˆ dseaˋ do cajo̱. 	 Hegaa gishshau, koiroosappe intte siyidoogaa intte wozanan minttidi naagite. Koiroosappe siyidoogaa intte naagikko, intteyyo qassi Na7aaranne Aawaara issippetettai de7ana.


Jo̱baˈ cajíngˈˉ Jesús casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do: —ˈNéˉ ninii˜i laco̱o̱ˋ laco̱o̱ˋ fɨɨˋ e niguiaaˆ júuˆ quiáˈˉ jial íingˉ Fidiéeˇ dseeˉ quiáˈˉ dseaˋ e laco̱ˈ cuǿøngˋ nicá̱rˋ nifɨˊ quiáiñˈˉ. 	 SHin i, “Taani hara kataman de7iya asaukka Xoossaa kawotettaa wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootanau bessees. Aissi giikko, Xoossai tana kiittidoogee hegaassa” yaagiis.


Jo̱ dsʉˈ lalab cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do: —¿Jialɨˈˊ jmiguíingˆnaˈ i̱ dseamɨ́ˋ na? ¡Jaˋ e fɨˈˊnaˈr jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ! Co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ e nɨcajméerˋ quiéˉe na eáamˊ guiʉ́ˉ. 	 SHin Yesuusi hagaadan yaagiis; “Ha maccaasiyo ainne gooppite; o aissi waisseetii? A tau lo77obaa oottaasu.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱ —jíngˈˉguɨ Juan— cangɨ́ɨnˋn co̱o̱ˋ sɨɨˉ e quiáˈˉ guiaˊ íˈˋ e lɨ́ɨˊ lafaˈ co̱o̱ˋ cuɨñíˈˆ, jo̱ canúˉu e lɨɨng˜ i̱i̱ˋ casɨ́ˈˉ jnea˜ lala: —Ráanˈˉ jo̱ quie̱ˋ e sɨɨˉ guiaˊ íˈˋ na quíiˈˉ jo̱ quié̱e̱ˋ íˈˋ jiéˈˋ jí̱i̱ˈ˜ tíiˊ e guáˈˉ quiáˈˉ Fidiéeˇ jo̱guɨ jiéˈˋ jí̱i̱ˈ˜ tíiˊ e fɨˊ niféˈˋ quiáˈrˉ cajo̱, jo̱guɨ nijmiˈímˆbaˈ cajo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ dsilíingˉ fɨˊ jo̱ e dsijmiféiñˈˊ Fidiéeˇ. 	 Hegaappe guyyiyan, shombboqo milatiya likkiyo xam77ai taassi imettiis. Imettin tana giidoogee hagaa; “Baada Xoossaa Beeta Maqidasiyaanne yarshshiyoosaa likka. Hegan goinniyaageetakka paida.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caguiarˊ íˈˋ e iáˋ cu̱u̱˜ do, jo̱ lalab íˈˋ óoˋ e jo̱: óoˋ sesenta y cinco metros. Jo̱ i̱ ángel do cacó̱rˉ íˈˋ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ íˈˋ quiáˈˉ dseaˋ jmɨgüíˋ e jmáiñˈˋ ta˜. 	 Kiitanchchai qassi dirssaakka likkiis. Likkin, asa kushiyan issi xeetanne oitamanne oiddu wara gidiis. Hegee ooninne likkiyo ogiyan kiitanchchai likkiina.


Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ cajo̱ có̱o̱ˈ˜ Satanás i̱ lɨ́ɨngˊ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ do, song nijmihuíiñˉ i̱ ˈlɨngˈˆ quiáˈrˉ, jo̱baˈ nilíˋ e ˈníˈˋ níimˉ rúiñˈˋ jo̱ lajo̱baˈ niˈíimˉ bíˋ quiáˈrˉ. 	 Qassi Seexaanai Seexaanaa kessiyaabaa gidikko, ba giddon shaakettiis; yaatin, a kawotettai waanidi eqqanee?


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, Jesús cangórˉ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ quiáˈrˉ fɨˊ Betania fɨˊ quiáˈˉ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Simón, jaangˋ dseaˋ i̱ lamɨ˜ lɨ́ɨngˊ jmohuɨ́ɨˊ ˈlɨˈˆ fɨˊ ngúuˊ táangˋ. Jo̱ mɨ˜ caguiéˉ Jesús fɨˊ jo̱, lajeeˇ e guiiñ˜ fɨˊ ˈnɨˈˋ mes˜ e gøˈrˊ ir˜, caguiéˉ jaangˋ dseamɨ́ˋ i̱ quie̱ˊ co̱o̱ˋ sɨ́ɨˊ e lɨ́ɨˊ có̱o̱ˈ˜ co̱o̱ˋ cu̱u̱˜ niguoˈˆ e siiˋ alabastro e a˜ jmɨɨˋ jmeafɨɨˋ e lɨ́ɨˊ có̱o̱ˈ˜ layaang˜ nardo e ˈmoˈˆ eáangˊ. Jo̱ i̱ dseamɨ́ˋ do cafíimˋbre e sɨ́ɨˊ do jo̱ caˈéerˉ e jmɨɨˋ jmeafɨɨˋ do fɨˊ mogui˜ Jesús. 	 Yesuusi Biitaaniyaa kataman inchchirichchaa harggiya Simoona son qumaa maanau uttidaashin, issi mishiriyaa albbasxxiroosa giyo shuchchaappe oottido bilqqaadiyaa kumida narddoosiyaa giyo daro al77o shittuwaa ekkada yaasu; yaada he bilqqaadiyaa menttada shittuwaa Yesuusa huuphiyan tigaasu.


Dsʉˈ song ˈnʉ́ˈˋguɨ jaˋ íingˊnaˈ dseeˉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ mɨ˜ eeˋgo̱ ˈléerˊ quíiˉnaˈ, jo̱baˈ lajo̱b Tiquíiˆnaˈ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ cajo̱ jaˋ niˈíiñˉ dseeˉ quíiˉnaˈ. 	 SHin intte inttena naaqqida hara asaa naaquwaa atto gaana xayikko, intte Aawaikka intte naaquwaa atto geenna.


Jo̱ dsʉˈ jaˋ jiéˈˋ lɨ˜ seengˋ jaangˋ i̱ catɨ́ɨngˉ i̱ nijméˉ lajo̱, o̱ˈguɨ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ o̱ˈguɨ fɨˊ guóoˈ˜ uǿˉ o̱ˈguɨ fɨˊ nʉ́ˈˉ uǿˉ cajo̱ faˈ seengˋ jaangˋ i̱ catɨ́ɨngˉ i̱ nineáˉ e jiˋ do o̱ˈguɨ e ɨ́rˉ cajo̱. 	 Saluwan gidin woi sa7an gidin, woi sa7aappe garssan gidin, he xaatta woraqataa birshshanau woi a gidduwaa xeellanau ooyyoonne danddayettibeenna.


Jo̱ dsíngˈˉ dsiˈgóˋ dsíiˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do dsʉˈ e núurˋ jaléˈˋ e júuˆ e guiaˊ Jesús do, co̱ˈ erˊ laco̱ˈ jaangˋ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ e jaˋ ˈgóˈrˋ, jo̱ jaˋ erˊ laco̱ˈ eˊ jaléngˈˋ tɨfaˈˊ i̱ eˊ jaléˈˋ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ dseaˋ Israel. 	 Baayyo alaafetettai de7iyo asadan, asaa i tamaarissiyoogaappe attin, higgiyaa tamaarissiyaageetudan tamaarissenna gishshau, asai a timirttiyan garamettiis.


Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ jaˋ eeˋ ta˜ íingˆ quiáˈˉ dseaˋ jmɨgüíˋ e sɨlɨ́ɨˈrˇ latøøngˉ jmɨgüíˋ song jaˋguɨ cuíiñˋ jnea˜, co̱ˈ niˈíimˉ quiáˈrˉ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e nijúuiñˉ, jo̱guɨ jaˋ cuǿøngˋ líˋ quírˉ cuuˉ e laco̱ˈ nitíiñˈ˜ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. 	 Issi urai sa7an de7iya ubbabaa bau shiishshidi, ba shemppuwaa bashshikko, a ai maaddanee? Woi issi urai ba shemppuwaa wozanau ai immana danddayii?


’Jo̱ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ e júuˆ la lajeeˇ e táamˋbɨ́ɨ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la; 	 “Taani inttenaara issippe de7aidda hagaa intteyyo odaas;


Co̱ˈ e jáˈˉbaˈ fáˈˋa, e jiéˈˋ lɨ˜ ráangˋ jóˈˋ ˈlɨɨ˜, fɨˊ jo̱b seángˈˊ jaléngˈˋ tujlɨ́ɨˋ. 	 “Gauxai de7iyoosaa ankkoi shiiqana.


Jo̱ Fidiéeˇbingˈ dseángˈˉ i̱ nɨñiˊ jialco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ ɨˊ dsíiˊ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ, jo̱guɨ nɨñiˊbre guiʉ́ˉ cajo̱ e˜ jmɨˈeeˇ mɨˊ e Jmɨguíˋ quiáˈrˉ do. Co̱ˈ e Jmɨguíˋ do mɨˊ jmɨˈeeˇ uii˜ quiáˈˉ lajaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lɨ́ˈˆ jialco̱ˈ la iing˜ dseaˋ do ˈñiaˈrˊ e nilíˋ. 	 Qassi asa wozanaa qoriya Xoossai, Geeshsha Ayyaanai i koyiyoogaadan, geeshshatuyyo gaannatiyo gishshau, Geeshsha Ayyaanaa qofai aibakko erees.


Dsʉco̱ˈ i̱ dseaˋ íˋ lɨco̱ˈ tɨɨiñˋ jmérˉ lafaˈ léeˆ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e jíñˈˉ e ˈnéˉ nijmiti˜ dseaˋ e jí̱i̱ˈ˜ jaˋ quɨ́ɨˈ˜ dseaˋ jmɨɨ˜ jmitir˜, jo̱ dsʉˈ jaˋ jmɨcó̱o̱ˈr˜ dseaˋ jí̱i̱ˈ˜ có̱o̱ˈ˜ camɨ́ˈˆ niguóorˋ e laco̱ˈ niró̱o̱ˉ e leeˇ do. 	 Tookkanau deexxiya toohuwaa eti qachchidi, asa toossoosona; shin bantta huuphen harai atto, he toohuwaa biradhdhiyan bochchanaukka koyokkona.


Jo̱ quie̱rˊ co̱o̱ˋ e jmáiñˈˋ ta˜ quiáˈˉ e nisíñˈˋ mɨcuɨˈieeˋ, jo̱ nisérˉ caˈˊ e quiˊ quiáˈˉ do. Jo̱ dsʉˈ e mɨcuɨˈieeˋ do niˈmeárˉ fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ jo̱guɨ e quiˊ do quiáˈˉ nijɨ̱́ˉbre fɨˊ lɨ˜ cooˋ jɨˋ e jaˋ tó̱o̱ˋ jmɨɨ˜ yʉˈˊ. 	 A kushiyan kattaa suraggiyo laidai de7ees. Kattaa qoxxiyo audiyaa keehi geeshshees; ba gisttiyaa gootaran qolana; shin dalaa to77enna taman xuuggana” yaagiis.


Jo̱ ie˜ jo̱b cagǿˈˋ Jesús íiˊ canʉʉˋ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ guitúungˋ quiáˈrˉ, jo̱ lajeeˇ e neáaiñˊ gøˈrˊ dob mɨ˜ caráaiñˉ e fɨˊ lɨ˜ guiiñ˜ do jo̱ caguirˊ e sɨ̱ˈrˆ e quie̱rˊ lɨ́ˈˆ lɨˊ ni˜, jo̱guɨ caˈñʉ́ˈrˋ co̱o̱ˋ jmáangˈ˜ ˈmɨˈˊ fɨˊ ˈñúiñˈˊ. 	 Yesuusi miyoosaappe denddi eqqidi, bolla bagga maayuwaa qaari wottidi, pooxaa ba xeessan gixxiis.


Jo̱guɨ jmiˈleáangˆnaˈ jaléngˈˋ dseaˋ dséeˈ˜ i̱ seengˋ fɨˊ jo̱, jo̱ síiˈ˜naˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do lala: “Lana nɨjaquiéengˊ e nicá̱ˋ Fidiéeˇ nifɨˊ quiáˈˉ lajaangˋ lajaangˋ ˈnʉ́ˈˋ.” 	 Hegan de7iya hargganchchata pattidi eta, 'Xoossaa kawotettai inttekko matiis' yaagite;


Jo̱ calɨlíˈˆ i̱ dseaˋ do e Fidiéeˇbingˈ caˈnáangˉ Tʉ́ˆ Simón e nilíiñˉ dseaˋ apóoˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ guiaˊ júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ Israel, jo̱ lajo̱b cajo̱ caˈnáangˉ Fidiéeˇ jnea˜ e nilíinˉn dseaˋ apóoˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e laco̱ˈ niguiaaˆ e júuˆ jo̱ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel. 	 Aissi giikko, PHeexiroosi Aihudatuyyo Yesuusi kiittidoogaa gididoogaadan, taanikka Xoossaa wolqqan Aihuda gidenna asaayyo Yesuusi kiittidoogaa gidaas.


Jo̱ e nisɨ́ɨˈˇnaaˈ do lɨ́ɨˊ lafaˈ jɨbˋ; jo̱guɨ cajo̱ lɨ́ɨˊ lafaˈ co̱o̱ˋ e ˈlɨˈˆ e ˈléeˊ mɨ˜ féˈˋ dseaˋ e jaˋ dseengˋ. Jo̱ mɨ˜ lɨtɨ́ɨngˋ e féˈˋ dseaˋ lajo̱, gabˋ uíingˉ quiáˈrˉ jóng lajeeˇ e seeiñˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ e féˈrˋ do jáaˊ fɨˊ lɨ˜ ˈlɨˈˆ. 	 Inxxarssaikka tama mala. I nu asatettaa giddon iitabaa ubbaa oottana danddayees; asatetta ubbaa tunissees. Qassi nu de7uwaa wottaakka taman xuuggees; Gaannabiyaa taman i xuugettana.


Dsʉco̱ˈ jneaˈˆ jaˋ jmooˉnaaˈ laco̱ˈguɨ cajméeˋ Moi˜ ie˜ jo̱ e caquɨ̱́ˈrˋ nir˜ có̱o̱ˈ˜ co̱o̱ˋ ˈmɨˈˊ e laco̱ˈ jaˋ nilɨlíˈˆ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel e ngoˈíimˉ e jíingˋ jɨˈˋ nir˜ do táˈˉjiʉ. 	 Israa7eela asai xayiya bonchchuwaa wurssettaa be7enna mala, ba som77uwaa naxalan kammida Muuse mala nuuni gidokko.


Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ ángel Gabriel do: —Fidiéeˇ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ nijmérˉ có̱o̱ˈ˜ güeaˈˆ ˈgøngˈˊ quiáˈrˉ e niquɨnˈˉ lafaˈ jee˜ cabøø˜ jníiˊ, jo̱ lajeeˇ jo̱baˈ nicuǿˈrˉ ˈnʉˋ Jmɨguíˋ quiáˈrˉ, jo̱ jo̱guɨbaˈ nigüɨquiéenˈˋ i̱ yʉ̱ʉ̱ˋ güeangˈˆ i̱ lɨ́ɨngˊ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ do. 	 Kiitanchchai zaaridi Mairaamo, “Geeshsha Ayyaanai ne bolli yaana; Ubbaappe Bolla Xoossaa wolqqai nenan shemppana; hegaa gishshau, ne yelana geeshsha na7ai Xoossaa Na7aa geetettana.


ie˜ mɨ˜ casɨ́ˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ lala: “Mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nɨjaquiéengˊ e niˈíingˉ jmɨgüíˋ nigüeámˈˋ dseaˋ i̱ nijmineˈˆ jaléˈˋ e güeangˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱ lɨ́ˈˆ nijmitir˜ lají̱i̱ˈ˜ e ˈlɨˈˆ e lɨ́ˋ dsíirˊ yaam˜bre.” 	 Eti intteyyo, “Wurssettaa wodiyan, bantta Xoossi bainna amuwaa kaalliyaageeti, qassi intte bolli qilliicciyaageeti yaana” yaagidosona.


Jo̱ jaangˋ lajeeˇ guiequiúungˋ i̱ dseaˋ cǿøngˈ˜ do cajmɨngɨ́ˈrˉ jnea˜ lala jo̱ cajíñˈˉ: —¿I̱˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ quiˈˊ ˈmɨˈˊ téˋ na? ¿Jo̱ jie˜ fɨˊ lɨ˜ cajalíiñˈˉ na? 	 Cimatuppe issoi tana, “Ha bootta maayuwaa maayida asati oonee? Eti auppe yiidonaa?” yaagidi oichchiis.


Jo̱ Judá calɨsíˋ tiquiáˈˆ Fares có̱o̱ˈ˜guɨ Zara jo̱ niquiáˈrˆ calɨsírˋ Tamar. Jo̱ Fares calɨsíˋ tiquiáˈˆ Esrom jo̱ Esrom calɨsíˋ tiquiáˈˆ Aram. 	 Yihudai Ti7imaaro giyo maccaaseeppe Paareesanne Zaraaha yeliis; Paareesi Hexiroona yeliis; Hexirooni Raama yeliis.


Jo̱baˈ cañíiˋtu̱ Jesús quiáˈˉ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —¿Jaangˋ tɨfabˈˊ lɨ́ɨngˊ ˈnʉˋ quiáˈˉ dseaˋ Israel, jo̱ jaˋ ngámˈˋbɨˈ jaléˈˋ e fáˈˋa la? 	 Yesuusi zaaridi, “Neeni Israa7eelata tamaarissiyaagaa gidaidda hagaa erikkii?


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ canúuˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e cajíngˈˉ Jesús, jo̱baˈ dsíngˈˉ cangoˈgáˋ dsíirˊ jo̱ cangolíimˋbre jóng. 	 Daro asai hegaa siyidi, a timirttiyan garamettiis.


jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜guɨ dseaˋ ngɨ́ɨiñˋ e tɨɨiñˋ e quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ jmérˉ jaléˈˋ e dsigáˋ dsíiˊ dseaˋ; jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜guɨ dseaˋ ngɨ́ɨiñˋ e tɨɨiñˋ guiarˊ júuˆ e íñˈˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ; jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜guɨ dseaˋ ngɨ́ɨiñˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e ñirˊ su féˈˋ i̱ lɨɨng˜ dseaˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ o̱si laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jmɨguíˋ quiáˈˉ i̱ ˈlɨmˈˆ é; jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜guɨ dseaˋ ngɨ́ɨiñˋ e tɨɨiñˋ féˈrˋ jmíiˊ e jaˋ ñirˊ jéengˊguɨ; jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜guɨ dseaˋ cajo̱ ngɨ́ɨiñˋ e jmóorˋ júuˆ e˜ guǿngˈˋ e júuˆ e nɨcajíngˈˉ i̱ dseaˋ i̱ nɨcaféˈˋ e jmíiˊ do. 	 Geeshsha Ayyaanai issuwaassi Xoossai oottiyo malaataa oottiyo wolqqaa immidi, issuwaassi hananabaa yootiyo wolqqaa immees. Issuwaassi ayyaanatu gidduwan de7iya dummatettaa eriyo wolqqaa immidi, issuwaassi dumma dumma qaalan haasayiyo wolqqaa immees. Qassi issuwaassi dumma dumma qaalan haasayidoogaa birshshiyo wolqqaa immees


Jo̱guɨ faco̱ˈ jaˋ jí̱ˈˊtu̱ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜, jo̱baˈ ¿jialɨˈˊ contøøngˉ dseáangˈ˜ seengˉ jnea˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la? 	 Yaatin, nuuni ubba wode aissi hassayenna metuwan geliyoonii?


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ i̱ tiquiáˈˆ i̱ jiuung˜ do e júuˆ jo̱, jo̱baˈ dseángˈˉ calɨlíˈrˆ e dseángˈˉ e íˈˋ jo̱b mɨ˜ casɨ́ˈˉ Jesús írˋ e nɨcaˈláamˉ jó̱o̱rˊ. Jo̱baˈ i̱ dseaˋ do co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈrˉ cajámˈˋ yaaiñ˜ fɨˊ jaguóˋ Jesús ie˜ jo̱. 	 Yaagin na7aa aawai Yesuusi baayyo, “Ne na7ai paxana” giidoogee likke he saatiyaana gididoogaa hassayiis. Hegaa gishshau, inne a so asai ubbai ammaniis.


Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ jo̱, cangóbˉtu̱r có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ guitúungˋ do fɨˊ lɨ˜ teáangˆ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ fɨ́ɨngˊ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Song i̱i̱ˋ dseaˋ iing˜ niˈuíingˉ dseaˋ quiéˉe, jo̱baˈ güɨtʉ́rˋ jaléˈˋ e lɨ́ˋ dsíirˊ ˈñiaˈrˊ, jo̱guɨ laco̱o̱ˋ jmɨɨ˜ güɨseaiñˈˊ lafaˈ crúuˆ quiáˈrˉ e laco̱ˈ cuøˊ li˜ e guiaˊ dsíirˊ e nidsingɨ́ɨiñˉ jaléˈˋ e huɨ́ɨngˊ uíiˈ˜ e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ quiéˉe, jo̱ lajo̱guɨbaˈ ningɨ́rˉ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ jóng. 	 Yesuusi asa ubbaa hagaadan yaagiis; “Ba shemppuwaa ashshana koyiya urai bashshana; shin ba shemppuwaa ta gishshau bashshiya urai ashshana; hegaa gishshau, tana kaallana koyiya urai de7ikko, bana yeggi bayo; yaatidi ubba gallassi ba masqqaliyaa tookkidi, tana kaallo.


Co̱ˈ lajalébˈˋ lɨ˜ féˈˋ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ, e júuˆ labaˈ eáangˊguɨ lɨti˜: “Jmiˈneáangˋ jaléngˈˋ dseaˋ rúnˈˋ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ jmiˈneáangˋ uøˈˊ.” 	 Aissi giikko, higge ubbai issi haasayan qashettees; ikka, “Ne shooruwaa ne huuphedan siiqa” yaagiyaagaa.


Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, jmɨˈúungˋnaˈ e güɨlɨseemˋbaˈ laco̱ˈ la iáangˋ dsíiˊ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Godaa ufaissiyaabai aibakko tamaarite.


jo̱guɨ e lɨɨng˜guɨ do cacuøˊ jí̱i̱ˈ˜ sesenta, jo̱ e lɨɨng˜guɨ jí̱i̱ˈ˜ treinta. Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ jaléngˈˋnaˈ e i̱i̱ˋ ˈnʉ́ˈˋ dseaˋ seaˋ loguáˆnaˈ, ¡nʉ́ʉˉnaˈ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe! 	 Siyiyo haitti de7iyo urai siyo!” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangáˉ i̱ dseaˋ i̱ teáangˉ do e caˈláamˉ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do, dsíngˈˉ cangogáˋ dsíirˊ. Jo̱ lajɨɨmˋbre canaaiñˋ jmiféiñˈˊ Fidiéeˇ dsʉco̱ˈ dseaˋ do cacuøˈrˊ dseaˋ jmɨgüíˋ jaléˈˋ e quɨ́ɨiñˈ˜ jmɨɨ˜ do. 	 SHin daro asai hegaa be7idi yayyiis; yayyidi asaayyo hagaa mala alaafetettaa immida Xoossaa galatiis.


Jo̱guɨ lana fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉˋ, Timoteo, fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ i̱ cuøˊ e jí̱ˈˋ dseaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱guɨ cajo̱ fɨˊ quiniˇ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ caféˈˋ juguiʉ́ˉ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ quiniˇ Poncio Pilato, 	 Ubbabau de7o immiya Xoossaa sinttaaninne, qassi PHenxxeniyaa PHilaaxoosa giyo biittaa haariyaagaa sinttan lo77o markkaa markkattida Kiristtoos Yesuusa sinttan taani nena hagaa azazais.


Jo̱ mɨ˜ calɨñiˊ Jesús e nɨcajngamˈˊ dseaˋ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ do, jo̱baˈ cagüɨˈɨ́ɨˊbre ˈñiaˈrˊ e fɨˊ lɨ˜ táaiñˋ do jo̱ cangórˉ fɨˊ co̱o̱ˋ lɨ˜ jaˋ i̱i̱ˋ ˈgaˈˊ lɨˊ dseaˋ seengˋ e iuuiñˉ fɨˊ dsíiˊ co̱o̱ˋ móoˊ. Jo̱ dsʉˈ mɨ˜ calɨñiˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ có̱ˉ quiá̱ˈˉ do e nɨngóoˊ Jesús, jo̱baˈ dsifɨbˊ cangolíiñˉ fɨˊ lɨ́ˈˆ lɨ˜ ngóoˊ dseaˋ do lɨfaˈ la tó̱o̱ˋ guóoˈ˜ uǿbˉ. 	 Yesuusi hegaa siyidi, wolwoluwan gelidi, he sohuwaappe barkka asi bainnasaa biis; asai hegaa siyidi, katamaappe denddidi, tohuwan a kaalliis.


Jo̱baˈ cajea̱bˊ Jesús laco̱ˈ fɨˊ iuuiñˉ do jo̱ catǿˈrˉ i̱ dseaˋ tiuungˉ do jo̱ cajmɨngɨ́ˈˉreiñˈ do: —¿E˜ iing˜naˈ e nijmee˜e quíiˉnaˈ? 	 Yesuusi ogiyan eqqidi, eta xeesiis; xeesidi, “Taani intteyyo ai oottanau koyeetii?” yaagiis.


Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ i̱ dseaˋ do jaˋ cateáˉ dsíirˊ faˈ eeˋ cañíirˋ quiáˈˉ Jesús cuaiñ˜ quiáˈˉ i̱ Juan do, jo̱ lɨ́ˈˆ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do e jaˋ ñiˊbre. 	 Hegaa gishshau eti, “He alaafetettaa i awappe ekkidaakkonne nuuni erokko” yaagidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caguiéˉ Jesús có̱o̱ˈ˜ dseaˋ quiáˈrˉ fɨˊ Jericó. Jo̱ lajeeˇ e uøøiñˋ e fɨˊ jee˜ fɨɨˋ jo̱ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ quiáˈrˉ có̱o̱ˈ˜guɨ i̱ fɨ́ɨngˊguɨ dseaˋ i̱ jiéngˈˋ cajo̱, jo̱ jaangˋ dseaˋ tiuungˉ i̱ siiˋ Bartimeo, jó̱o̱ˊ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Timeo, guiiñ˜ ˈnɨˈˋ fɨˊ e jmóorˋ ta˜ mɨˊ cuuˉ. 	 Eti Yarkko giyo katamaa biidosona; Yesuusi ba erissiyo ashkkaratuuranne keehi daro asaara Yarkkoppe kiyishin, Ximoosa na7ai qooqee, Barxximoosa giyoogee, ogiyaa doonan woossiiddi uttiis.


Jo̱ ¿i̱˜ ɨˊ óoˊnaˈ i̱ caguijøøng˜naˈ? Jo̱ e jábˈˉ, ˈnʉ́ˈˋ caguijøøng˜naˈ jaangˋ dseaˋ i̱ laniingˉguɨ laco̱ˈ i̱ dseaˋ caguiaangˉ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ. 	 Yaatin, ai be7anau kiyidetii? Hananabaa yootiyaagaa be7anau kiyidetii? Ee, taani intteyyo odais; hananabaa yootiyaagaappekka aadhdhiyaagaa be7ideta.


Dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, iin˜n nimɨ́ɨˈ˜ɨ ˈnʉ́ˈˋ lahuɨ́ɨngˊ e nijméeˆ íˆ yaang˜naˈ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ ngɨˊ ta˜ jmóoˋ ˈniiˋ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱guɨ jmóorˋ quijí̱ˉ jial nitʉ́ˋ dseaˋ fɨˊ guiʉ́ˉ lɨ˜ nɨteáaiñˉ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ, dsʉco̱ˈ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e jmóorˋ do jaˋ cǿøngˋ røøˋ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e nɨcaˈíingˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e niˈnaamˉ yaang˜naˈ jee˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ. 	 Ta ishatoo, asaa giddon shaahotettaa medhdhiyaageeta, asaa ammanuwau xube gidiyaageetanne intte tamaarido timirttiyaara gaittennaagaa tamaarissiyaageeta akeekanaadan, taani inttena woossais. Etakko shiiqoppite.


Jo̱ lajeeˇ jo̱, co̱o̱ˋ cajnémˉ jaangˋ ángel i̱ casíingˋ Fidiéeˇ fɨˊ lɨ˜ ráangˋ i̱ Tʉ́ˆ Simón do fɨˊ dsíiˊ ˈnʉñíˆ, jo̱ jloˈˆ cajneáˉ fɨˊ latøøngˉ e dsíiˊ jo̱. Jo̱ i̱ ángel do cangoquiéeiñˊ lɨ˜ ráangˋ Tʉ́ˆ Simón jo̱ cagüɨˈrˊ moˈuǿøˊ dseaˋ do; jo̱ dsifɨˊbɨ cajnéˉ dsíiñˈˊ do lɨ˜ ráaiñˋ güɨɨiñˋ, jo̱ lalab casɨ́ˈˉ i̱ ángel do írˋ: —Jmɨnáˉ ráanˈˉ na, Tʉ́ˆ Simón. Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b casojiʉ́ˈˋ e ñíˆ cadena e ˈñʉ́ʉˈ˜ guooˋ Tʉ́ˆ Simón do. 	 Akeekennan de7ishin, Godaa kiitanchchai hegan eqqi aggiis; qasho keettankka poo7oi poo7i bayiis. Kiitanchchai PHeexiroosa miyyiyaa dechchi beegotissidi a, “Elle dendda” yaagiis; sohuwaarakka sanssalatai a kushiyaappe wodhdhi aggiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e jo̱ —jíngˈˉ Juan— co̱o̱ˋguɨ e li˜ e dsigáˋ dsiˋnaaˈ eáangˊ cajnéngˉ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ: jo̱ cajnéngˉ jaangˋ dseamɨ́ˋ i̱ quíingˈ˜ ieeˋ lafaˈ e quiˈrˊ sɨ̱ˈrˆ, jo̱ lɨ́ˈˆ uii˜ tɨɨrˉ do íingˊ sɨˈˋ jo̱guɨ iʉ˜ moguir˜ co̱o̱ˋ lɨ́ˈˆ corona e taang˜ guitúungˋ nʉ́ʉˊ. 	 Hegaappe guyyiyan, saluwan wolqqaama malaatai beettiis. Awaa maayida issi mishiriyaa, aginaa bolli eqqidaara, tammanne naa77u xoolintte akiliiliyaa ba huuphiyan wottidaara hegan de7ausu.


jo̱ tiquiáˈˆ Judá calɨsírˋ Joanán, jo̱ tiquiáˈˆ Joanán calɨsírˋ Resa, jo̱ tiquiáˈˆ Resa calɨsírˋ Zorobabel, jo̱ tiquiáˈˆ Zorobabel calɨsírˋ Salatiel, jo̱ tiquiáˈˆ Salatiel calɨsírˋ Neri, 	 Yoodi Yoonaana na7aa; Yoonaani Reesa na7aa; Reesi Zarubaabeela na7aa; Zarubaabeeli Salaatiyaala na7aa; Salaatiyaali Neera na7aa;


Jo̱ dsʉˈ song e iihuɨ́ɨˊ e móoˉnaˈ do caˈíingˈ˜naˈ uíiˈ˜ quiáˈˉ e lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ jaˋ ˈnéˉ jméeˆnaˈ e ɨˈˋ lɨ́ɨngˉnaˈ, co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈnéˉ e jmiféngˈˊguɨˈ Fidiéebˇ uii˜ quiáˈˉ e jo̱. 	 SHin ooninne Kiristtoosa ammaniyo gishshau waayettikko, Kiristtoosa sunttaa gishshau, Xoossaa galatanaappe attin, yeellatoppo.


Jo̱baˈ i̱ dseaˋ do calébˈˋ catú̱ˉ cajmɨngɨ́ˈrˉ i̱ Juan do jo̱ cajíñˈˉ: —Jo̱ song o̱ˈ lajo̱guɨ, jo̱baˈ ¿i̱˜guɨ dseángˈˉ lɨ́ɨngˊ ˈnʉˋ jóng? Jo̱ co̱ˈ dseángˈˉ la guíimˋ ˈnéˉ léˆnaaˈ júuˆ i̱˜ dseángˈˉ lɨ́ɨngˊ ˈnʉˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ casíingˋ jneaˈˆ do, jo̱baˈ ¿e˜ fóˈˋ ˈnʉˋ uøˈˊ e lɨnˈˊ? 	 Yaatin, “Neeni oonee? Nuuni nuna kiittidaageetuyyo yootana mala, neeni nebaa woigai?” yaagidosona.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caguilíingˉ i̱ dseaˋ do fɨˊ lɨ˜ singˈˊ Jesús, dob nɨguiing˜ i̱ dseañʉˈˋ i̱ lamɨ˜ teáangˈ˜ jaléngˈˋ i̱ ˈlɨngˈˆ dsíiˊ do e joˋ e lɨ́ɨiñˊ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ, jo̱ nɨlíˈˆbre co̱ˈ nɨnicaˈuøømˋ lajaléngˈˋ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ lamɨ˜ teáangˈ˜ dsíirˊ do; jo̱baˈ eáamˊ cafǿngˈˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do. 	 Asai Yesuusakko yiidi, xalaheti beni oiqqido Leegiyoona giyo bitanee ba wozanai simmin, maayuwaa maayidi, hegan uttidaagaa be7idi, ubbai yayyiis.


Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b cangórˉ fɨˊ lɨ˜ táangˋ Jesús fɨˊ dseˈˋ crúuˆ, jo̱ cajgiáaiñˉ dseaˋ do, jo̱ caquɨ́iñˈˋ co̱o̱ˋ ˈmɨˈˊ téˋ e niguoˈˆ, jo̱ cangojéeiñˋ dseaˋ do e caˈáiñˉ fɨˊ dsíiˊ co̱o̱ˋ tooˋ jiáaˊ, co̱ˈ lajo̱b quɨ́ˈˉ tɨ́ɨngˋ jaléngˈˋ dseaˋ Israel e áaiñˉ ˈlɨɨ˜ quiáˈrˉ. Jo̱ e fɨˊ jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ ˈlɨɨ˜ jaˋ mɨˊ caˈáangˉ lamɨ˜ jéengˊguɨ. 	 Yooseefi masqqaliyaappe ahaa wottidi, moogo afalan xaaxiis. Xaaxidi shuchchaa woocido asa moogiyo gonggoluwaa giddon kase ooninne moogettibeennaagan ahaa wottiis.


Jo̱guɨ eáangˊ teáˋ nijǿˈˋ uǿˉ fɨˊ la fɨˊ na, jo̱guɨ nijáaˊ ooˉ, jo̱guɨ nilɨseaˋ jmiguiʉˊ íingˈ˜ jmohuɨ́ɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ, jo̱guɨ jmiguiʉˊ íimˈ˜ jaléˈˋ e nijnéngˋ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ, jo̱ dsíngˈˉ niféngˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ mɨ˜ ninírˋ jaléˈˋ e jo̱. 	 Biittai wolqqappe qaaxxiyoogee, daro sohuwan koshai, wurssiya harggee yaana. Yashissiyaabainne gita malaatai saluwaappe yaana.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, lajeeˇ e ngóoˊ Jesús ngɨrˊ fɨˊ ˈnɨˈˋ guiéeˊ Galilea, cangáiñˉ gángˉ dseaˋ i̱ laˈóˈˋ rúngˈˋ, jaangˋ i̱ siiˋ Simón jo̱ siiˋbɨr Tʉ́ˆ cajo̱, jo̱ jaangˋguɨ i̱ siiˋ Dɨ́ˆ. Jo̱ lajɨˋ huáaiñˈˉ do taaiñ˜ ta˜ feáˋ ˈmáaˊ fɨˊ dsíiˊ jmɨ́ˋ quiáˈˉ e sáiñˈˊ ˈñʉˋ. 	 Yesuusi Galiila Abbaa mataara aadhdhiiddi, naa77u ishantti PHeexiroosa giyo Simooninne a ishaa Inddiraasi, moliyaa oiqqiyaageeta gidido gishshau, gitiyaa abban yeggiyaageeta be7iis.


Jo̱ nañiˊ faˈ caˈímˈˋ Fidiéeˇ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ uíiˈ˜ e jábˈˉ calɨ́iñˉ júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do, dsʉˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ i̱ dseaˋ do lajeeˇ taaiñ˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la caˈíñˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e nɨcajíngˈˉ Fidiéeˇ e nɨcuǿˈˉreiñˈ lamɨ˜ jéengˊguɨ quiáˈˉ e nisíñˉ jaangˋ i̱ nileángˉ írˋ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ; 	 Xoossai eta ammanuwaa markkattikkokka, hegeeti ubbati i, immana giidoogaa ekkibookkona.


Dsʉco̱ˈ dseángˈˉ e jábˈˉ e júuˆ la, jo̱guɨ dseángˈˉ la guíimˋ ˈnéˉ nilíˋ jáˈˉ líingˋ jaléngˈˋ dseaˋ e júuˆ la cajo̱; Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ cajárˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la e laco̱ˈ nileáiñˉ jaléngˈˋ dseaˋ røøngˋ dseeˉ, jo̱ lajeeˇ lajaléngˈˋ dseaˋ røøngˋ dseeˉ, jnea˜bingˈ i̱ eáangˊguɨ lɨ́ɨngˊ lajo̱. 	 Kiristtoos Yesuusi nagaranchchata ashshanau ha sa7aa yiis giyo haasayai ammanettidaagaanne asai ubbai tuma giidi ekkanau bessiyaabaa. Ubbaappe aadhdhiya nagaranchchai tana.


Jo̱ dsifɨˊ mɨ˜ canúuˉ Jesús e jo̱, jo̱baˈ lalab cañíirˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ do: —Jo̱ e jmohuɨ́ɨˊ e lɨ́iñˈˉ do jaˋ nijéngˉ írˋ fɨˊ ni˜ ˈmóˉ, co̱ˈ e jo̱ nilɨˈíingˆ ta˜ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nilɨñiˊ dseaˋ jial tíiˊ ˈgøngˈˊ Fidiéeˇ, jo̱guɨ laco̱ˈ nilɨñiˊ dseaˋ cajo̱ jial tíiˊ ˈgøngˈˊ jnea˜, dseaˋ lɨ́ɨnˊn Jó̱o̱ˊ dseaˋ do. 	 Yesuusi hegaa siyido wode, “Taani Xoossaa Na7ai harggiyaa gaasuwan bonchchettana mala, Xoossaa bonchchuwaassi ha harggee Al77aazara oiqqidoogaappe attin, woriya hargge gidenna” yaagiis.


Co̱ˈ lajeeˇ lana, lajeeˇ e fémˈˊbɨ dsíiˊ Fidiéeˇ, lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈnéˉ e cuǿˈˆguɨ bíˋ rúmˈˋbaˈ laco̱o̱ˋ jmɨɨ˜ laco̱o̱ˋ jmɨɨ˜ e laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ ˈnʉ́ˈˋ jaˋ nijmɨgǿøngˋ yaang˜naˈ e niténgˈˋnaˈ fɨˊ ni˜ dseeˉ, co̱ˈ fɨng song cajmeeˇnaˈ lajo̱, jo̱baˈ niˈuíingˉnaˈ e saamˋtu̱ óoˊnaˈ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ jóng. 	 SHin Xoossai inttena ubba gallassi hachchi giidi xeesishin, intteppe oonanne nagari balettin, zore ekkennan ixxenna mala, issoi issuwaa zorite.


Jo̱ co̱ˈ jáˈˉ jaléˈˋ e la, jo̱baˈ nɨne˜naaˈ guiʉ́ˉ e jaˋ huɨ́ɨngˊ quiáˈˉ Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ e láaiñˋ jaléngˈˋ dseaˋ jee˜ jaléˈˋ iihuɨ́ɨˊ. Jo̱ nɨne˜naaˈ cajo̱ jial cuøˈˊ Fidiéeˇ iihuɨ́ɨˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ gaˋ cartɨˊ mɨ˜ niquidsirˊ íˈˋ ˈñiaˈrˊ quiáˈˉ i̱ dseaˋ laˈíˋ. 	 Hegaa gidikko, Godai Xoossau goinniya asata paaciyaappe waati ashshanaakko erees; nagaranchchata qassi ubbaappe aattidi, tuna amuwan ashuwaa amuwaa kaalliyaageetanne qassi Xoossaa wolqqaa kariyaageeta, pirddaa gallassai gakkanaassi Godai qaxxayiiddi wottanaagaakka erees. Wordduwaa tamaarissiya hegeeti xalanne otoranchcha gididoogan, bollan de7iya bonchcho meretaa cayoosonappe attin, bonchchokkona.


Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jmóorˋ júuˆ lají̱i̱ˈ˜ dseeˉ e nɨcaˈéerˋ quiáˈrˉ, jo̱ lɨ́ˉ jo̱ i̱ Juan do seáaiñˋ jmɨɨˋ jaléngˈˋ íˋ fɨˊ é̱ˈˋ guaˋ Jordán. 	 Yiidi ba nagaraa paaxin, Yorddaanoosa giyo shaafan asaa xammaqiis.


Jo̱ e nɨta˜ dsiˋnaaˈ na dseángˈˉ nilɨtib˜, co̱ˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈrˉ e nɨcacuøˈrˊ jneaa˜aaˈ e nɨcalɨne˜naaˈ jial tíiˊ e jaˋ cǿøngˋ có̱o̱ˈ˜ e ˈneáaiñˋ jneaa˜aaˈ do. 	 Xoossai nuuyyo immido Geeshsha Ayyaanaa baggaara ba siiquwaa nu wozanan gussido gishshau, he nuuni demmanau ufaissan naagi uttidoogee nuna yeellayenna.


Jo̱ lajo̱b calɨ́ˉ, júuˆ jo̱b teáˋ casá̱ˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ Israel i̱ seengˋ fɨˊ do co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ cǿøngˈ˜ quiáˈrˉ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ tɨfaˈˊ quiáˈˉ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈrˉ, jo̱ jmangˈˉ i̱ calɨ́ˉ ˈníˈˋ níimˉ i̱ Tée˜ do. Jo̱guɨ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ Israel do casamˈˉbre Tée˜ jo̱ caguijeáaiñˆ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseata˜ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈrˉ. 	 SHammidi dere asaa, cimatanne higgiyaa tamaarissiyaageeta hanqetissidosona; Isxxifaanoosakko yiidi a oiqqidi, yaa7aakko ehin,


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, jie˜ mɨˊ tʉ́ˋnaˈ lají̱i̱ˈ˜ fɨˊ nɨteáangˉnaˈ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ jaˋ tʉ́ˋnaˈ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e nɨcaˈéeˆnaaˈ ˈnʉ́ˈˋ lajeeˇ cataang˜naaˈ co̱lɨɨng˜ o̱ˈguɨ jaléˈˋ e to̱o̱˜ fɨˊ ni˜ jiˋ e nɨcasiing˜naaˈ quíiˉnaˈ fɨˊ na cajo̱. 	 Simmi nu ishatoo, minnidi eqqite; nuuni inttena nu doonan gidin, woi nu dabddaabbiyan gidin, tamaarissido wogaa oiqqite.


Jo̱ jo̱b calɨti˜ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e cajíngˈˉ Jesús lamɨ˜ jéengˊguɨ quiáˈˉ jial lɨ́ɨˊ ˈmóˉ e nitɨ́iñˉ. 	 hagee hanidoogee Yesuusi ai mala haiquwaa haiqqanaakko erissanau haasayidoogee polettanaassa.


¿Jialɨˈˊ güɨɨngˋ ˈnʉ́ˈˋ? Jmɨnáˉ ráangˉnaˈ jo̱ féengˈ˜naˈ Fidiéeˇ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ uii˜ quíiˉnaˈ yaang˜naˈ, jo̱ lajo̱baˈ jaˋ dseáangˈ˜ e nijiúngˈˋnaˈ fɨˊ ni˜ dseeˉ. Co̱ˈ eáamˊ iing˜naˈ e nitéˈˋnaˈ e sɨjnéeˋ áaˊnaˈ, dsʉˈ ngúuˊ táangˋnaˈ jaˋ cuøˊ fɨˊ e nijmeeˉnaˈ lajo̱. 	 Paaciyan intte gelenna mala, naagitenne Xoossaa woossite; ayyaanai giigi uttiis; shin ashoi daafuranchcha” yaagiis.


Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ cajo̱ có̱o̱ˈ˜ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ lúuˊ e bóˈˋ dseaˋ o̱si e jiʉ́ʉrˉ é, co̱ˈ song jaˋ røøˋ bóˈrˋ o̱si jiʉ́ʉrˉ laco̱o̱ˋ laco̱o̱ˋ, jo̱baˈ jaˋ quɨ́ˈˉ jmɨɨ˜ e nilɨcuíiˋ dseaˋ e˜ e bóˈrˋ do. 	 Harai atto, shemppoi bainnabai pulaale gidin woikko diitta gidin giiriiddi, ba giirettaa dummatettaa erissana xayikko, pulaale punniyaakkonne, woi diitta diixxiyaakko, asi waatidi eranee?


Jo̱ dsʉˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel i̱ eáangˊ cuøˈˊ bíˋ yaang˜ e jmitir˜ laˈuiing˜ jaléˈˋ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ e laco̱ˈ niˈíngˈˋ Fidiéeˇ írˋ e lɨiñˈˊ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ, jo̱ dsʉˈ jaˋ calɨ́ˈrˉ lajo̱. 	 shin Israa7eela asai banttana xillissiya higgiyaa koyidaageeti he higgiyaa demmibookkona.


Jo̱ co̱ˈ calɨlíbˈˆ Jesús lají̱i̱ˈ˜ e sɨ́ɨngˋ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do, jo̱baˈ casɨ́ˈˉreiñˈ lala: —¿Jialɨˈˊ fóˈˋnaˈ e jaˋ iñíˈˆ quié̱ˋnaˈ? ¿Su dseángˈˉ jaˋ jáˈˉ mɨˊ lɨ́ɨmˋbɨˈ jaléˈˋ e quɨ́ɨˈ˜ɨ jmɨɨ˜ jmóoˋo? 	 SHin eti giyoogaa Yesuusi eridi, “Ha ammanoi paccidoogeetoo, qumi bainna gishshau, aissi intte giddon haasayeetii?


—¿Jialɨˈˊ ñijmiguíinˈˆ jneaˈˆ, Jesús, dseaˋ seenˈˋ fɨˊ Nazaret? ¿Su cañíˈˉ e niˈíinˈ˜ jneaˈˆ? Cuíimˋbaaˈ ˈnʉˋ, jo̱baˈ ne˜naaˈ e lɨnˈˊ dseaˋ güeangˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ. 	 “Naazireeta Yesuusaa, neeni nuuppe ai koyai? Nuna xaissanau yaadii? Neeni oonakko erais; neeni Xoossaa geeshshaa gidikkii!” yaagiis.