Co̱ˈ lɨ́ˈˆ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ ɨˊ dsíiˊ e líˈˋbre nileángˉ ˈñiaˈrˊ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ, jo̱ dsʉˈ i̱ dseaˋ íˋ conguiabˊ nibíiñˆ fɨˊ lɨ˜ ˈlɨˈˆ; jo̱guɨ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ nijúuiñˉ uíiˈ˜ e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ quiéˉe jo̱guɨ uíiˈ˜ e niˈrˊ júuˆ quiáˈˉ jial laangˋ dseaˋ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ, jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋ nitíimˈ˜bre fɨ˜ quiniˇ Fidiéeˇ jóng. 	 Aissi giikko, ba shemppuwaa ashshana koyiya urai bashshana; shin ta gishshaunne wonggeliyaa mishiraachchuwaa gishshau ba shemppuwaa bashshiya urai ashshana.


Jo̱ jalémˈˋ dseaˋ seengˋ fɨˊ Jope calɨñirˊ jaléˈˋ e calɨ́ˉ do ie˜ jo̱, jo̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ cajángˈˋ yaaiñ˜ fɨˊ jaguóˋ Dseaˋ Jmáangˉ ie˜ jo̱. 	 Ha yohoi Yoophphe katama ubban laalettiis; laalettin daro asai Godaa ammaniis.


Jo̱ dseángˈˉ joˋ nijmiguiéngˈˊ dsiiˉ jaléˈˋ dseeˉ e nɨcaˈéerˋ fɨˊ quiniiˉ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléˈˋ dseeˉ e nɨcaˈéerˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúiñˈˋ, co̱ˈ dseángˈˉ latab˜ niˈíin˜n jaléˈˋ e dseeˉ jo̱. 	 Qassi hegaappe guyyiyankka, “Taani eta nagaraanne eta makkala oosuwaa naa77antto hassayikke” yaagees.


Jo̱ ˈñiabˈˊ Fidiéeˇ calɨˈiiñ˜ cacuøˈrˊ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ e tɨɨiñˋ ngáiñˈˋ jial tíiˊ jloˈˆ jo̱guɨ jial tíiˊ quíingˊ e júuˆ e lamɨ˜ sɨˈmáˈrˆ do e catɨ́ɨngˉ la quie̱ˊguɨ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel cajo̱. Jo̱ e júuˆ e lamɨ˜ sɨˈmaangˇ do, íbˋ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ seengˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ Israel. Jo̱ i̱ dseaˋ do cuøˈrˊ ˈnʉ́ˈˋ e jmɨtar˜ óoˊnaˈ e niˈíingˈ˜naˈ lají̱i̱ˈ˜ e catɨ́ɨngˉnaˈ e nicuǿˈˆ Fidiéeˇ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ. 	 Xoossai Aihuda gidenna asaayyo wottido ha asaayyo qonccibeenna bonchchonne dure yohoi aibakko geeshshata erissanau koyiis; ha asaayyo qonccibeennaagee aibee giikko, Kiristtoosi inttenan de7iyoogaa; hegaa giyoogee Xoossaa bonchchuwaa aara intte ekkanaagaa.


Jo̱baˈ lalab casɨ́ˈˉ Jesús i̱ dseaˋ íˋ: —¿Su jǿøˉ ˈnʉ́ˈˋ jial jloˈˆ e guáˈˉ siˈˊ na? Jo̱ dsʉˈ e jáˈˉbaˈ e fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ cu̱u̱˜ joˋ nijé̱ˉ sɨfɨ́ɨngˇguɨ rúngˈˋ quiáˈˉ e guáˈˉ e móoˉnaˈ siˈˊ na lana; co̱ˈ lajɨbˋ niˈíingˉ jo̱ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ joˋ e nijé̱ˉguɨ. 	 Yesuusi zaaridi eta, “Hagaa ubbaa be7eetii? Taani intteyyo tumaa odais; ha keettatun de7iya issi shuchchinne attennan ubbai qolettana” yaagiis.


Jo̱ dsʉˈ Jesús jaˋ cañíirˋ jí̱i̱ˈ˜ camɨ́ˈˆ júuˆ quiáˈˉ dseata˜ do; jo̱baˈ i̱ dseata˜ do eáamˊ cangogáˋ dsíirˊ jo̱ joˋ ñirˊ e˜ nijméˉguɨr. 	 Yesuusi harai atto, issi qaalakka zaarennan ixxin, deriyaa haariyaagee daro garamettiis.


Jo̱guɨ song i̱i̱ˋ ˈnʉ́ˈˋ móoˉnaˈ iihuɨ́ɨˊ, dsʉˈ gabˋ lɨ́ɨˊ song e iihuɨ́ɨˊ do caˈíingˈ˜naˈ uíiˈ˜ quiáˈˉ e cajngangˈˊnaˈ dseaˋ, o̱si quiáˈˉ e jmooˋnaˈ ɨ̱ɨ̱ˋ, o̱si quiáˈˉ e nɨcaˈlee˜naˈ é, o̱si quiáˈˉ e quɨ́ngˈˋnaˈ jee˜ jaléˈˋ e jaˋ e cuaiñ˜ quíiˉnaˈ. 	 Intteppe ooninne shemppo woridabaadan, woi kaisodan, woi iitabaa oottida asadan, woi hara asa yohuwan gelidabaadan waayettoppo.


Jo̱baˈ guiʉ́ˉguɨ e jaˋ cøˈˆnaˈ ngúuˊ o̱ˈguɨ uˈˆnaˈ jmɨ́ˈˆ mɨ́ˈˆ huɨɨngˋ jǿˈˆ o̱ˈguɨ jméeˆnaˈ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ e laco̱ˈ dseáangˈ˜ e niténgˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ ni˜ dseeˉ. 	 Asho meennan woi ushsha uyennan aggiyoogee woikko ne ishaa xubbiyaabaa aibanne oottennan aggiyoogee lo77o.


Jo̱ jaˋ güɨdsigáˋ óoˊnaˈ quiáˈˉ jaléˈˋ e fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ la, co̱ˈ niguiéebˊ jmɨɨ˜ mɨ˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nɨˈlɨɨng˜ ninúrˉ júuˆ quiéˉe 	 “Hagan garamettoppite; aissi giikko, duufuwan de7iyaageeti a cenggurssaa siyiyo wodee yees.


Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ cajo̱ mɨ˜ nijí̱ˈˊtu̱ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜. Co̱ˈ nijiébˈˋ ngúuˊ táangˋ dseaˋ mɨ˜ ningɨ́ˋ e niˈáiñˉ fɨˊ nʉ́ˈˉ uǿˉ, jo̱ dsʉˈ mɨ˜ nijí̱ˈˊtu̱r caléˈˋ catú̱ˉ, joˋ tó̱o̱ˋ jmɨɨ˜ faˈ e nijiéˈˋguɨ. 	 Qassi haiqqidaageeti haiquwaappe denddiyo wode hegaadan hanana; haiqqiya bollai moogettidi, haiqqenna bolla gididi denddana.


Jo̱ doñiˊ faˈ caˈléerˊ quiíˉnaˈ guiéˉ néeˈ˜ lajeeˇ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜, jo̱guɨ guiéˉ néeˈ˜ cajárˉ cajasíiˈr˜ ˈnʉˋ: “Íingˊ dseeˉ uii˜ quiéˉe quiáˈˉ jaléˈˋ e nɨcajmeáanˈ˜n ˈnʉˋ, dsʉˈ lana joˋ nijmee˜guɨ́ɨ”, jo̱baˈ ˈnʉ́ˈˋ ˈnéˉ íim˜baˈ dseeˉ uii˜ quiáˈrˉ laco̱o̱ˋ néeˈ˜ e járˉ jamɨ́ɨˈr˜ ˈnʉ́ˈˋ jmɨˈeeˇ. 	 I issi gallassi nena laappuntto naaqqidi, he gallassi laappuntto, 'Taani nagaraappe simmaas' yaagiiddi neekko yiikkokka, ayyo atto ga” yaagiis.


Jo̱ lalab cajíngˈˉguɨ Jesús: —Lala fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e iáamˋ dsíiˊ i̱ nodsicuuˉ do mɨ˜ cangáiñˈˉ fɨˊ quiáˈrˉ, co̱ˈ nɨcaˈíimˉ Fidiéeˇ dseeˉ quiáˈrˉ, jo̱ dsʉˈ jaˋ caˈíingˉreˈr dseeˉ quiáˈˉ i̱ dseaˋ fariseo do. Jo̱ lajo̱b nidsingɨ́ɨngˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jmɨcǿøngˈ˜ yaang˜, co̱ˈ íˋbingˈ i̱ nicá̱ˋ fɨˈɨˈˋ, jo̱ dsʉˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ jmɨcǿøngˈ˜ yaang˜ jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ, íˋbingˈ i̱ nilɨniingˉguɨ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ lajo̱. 	 “Taani inttessi odiyoogee aibee giikko, hagee Parisaawiyaappe xillidi, ba soo biis. Aissi giikko, bana xoqqu oottiya urai kauyyana; shin bana kaushshiya urai xoqqu gaana” yaagiis.


Jo̱guɨ dsʉˈ song seaˋ co̱o̱ˋ jmiñiˇ e ta˜ dsíiˊ i̱ dseaˋ íˋ e jaˋ cuǿøngˋ líˋ dǿˈrˉ jo̱ song cagǿˈrˋ e jo̱, jo̱baˈ dseebˉ caˈéerˋ jóng fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ, co̱ˈ dseángˈˉ jaˋ tab˜ dsíirˊ e cajméerˋ e guiʉ́ˉ mɨ˜ cajméerˋ e jo̱. 	 SHin i ba miyoobaa sirikko, a meettai ammanuwaana gidenna gishshau, Xoossai a bolli pirddiis; qassi ammanoi bainnan oottidobi aibinne nagara.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ Tʉ́ˆ Simón lají̱i̱ˈ˜ e cajíngˈˉ Jesús do, jo̱baˈ cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do lala jo̱ cajíñˈˉ: —Fíiˋi, ¿jie˜ fɨˊ lɨ˜ niguóˈˆ? Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Jaˋ cuǿøngˋ niguøngˈˆ ˈnʉˋ lana e fɨˊ lɨ˜ ninínˈˆn, jo̱ dsʉˈ mɨ˜ nilɨcøøngˋguɨjiʉ lajo̱, jo̱guɨbaˈ e nɨcuǿøngˋ guønˈˆ jóng. 	 Simoon PHeexiroosi Yesuusa, “Godau, neeni au bai?” yaagiis. Oichchin Yesuusi zaaridi, “Taani biyoosaa neeni ha77i tana kaallanau danddayakka; shin guyyeppe kaallana” yaagiis.


Jo̱ mɨˈmɨ́ɨngˉguɨjiʉ lajo̱ caguilíimˋtu̱ i̱ sɨmɨ́ˆ i̱ jaˋ ñiing˜ dsíiˊ do i̱ cangolíingˉ fɨˊ tieen˜ do, jo̱ guicatǿrˉ caluuˇ ˈnʉ́ʉˊ jo̱ guicajíñˈˉ: “¡Fíiˋiiˈ, fíiˋiiˈ, faˈ jgiéeˋ oˈˊ e náˆgo̱ ˈnʉ́ʉˊ!” 	 “Guyyeppe qassi hinkko geela7oti yiidi, 'Godau, godau, nuuyyo dooyarkkii' yaagidosona.


o̱ˈguɨ caguijøøng˜naˈ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ jloˈˆ sɨ̱ˈˆ, co̱ˈ nɨñíbˆ ˈnʉ́ˈˋ e i̱ dseaˋ laˈíˋ neáaiñˊ quiáˈˉ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ, co̱ˈ íˋbingˈ seaˋ jaléˈˋ e jloˈˆ quiáˈˉ. 	 Yaatin, ai be7anau kiyidetii? Lo77iya maayuwaa maayida bitaniyaa be7anau kiyidetiiyye? Lo77iya maayuwaa maayiyaageeti kawotu keettan de7oosona.


Dsʉˈ lana guiˈmáamˈˇ Fidiéeˇ uii˜ quíiˆnaˈ, co̱ˈ ie˜ lamɨ˜ jéengˊguɨ do dseeˉ quíiˉbaˈ sɨlɨ́ɨˈˇ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱ dsʉˈ lanaguɨ nɨcajmitíˆbaˈ e ngocángˋ óoˊnaˈ lají̱i̱ˈ˜ e júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e nɨcaˈíingˈ˜naˈ do. 	 SHin Xoossau galatai gido; aissi giikko, nagarau kase intte aille; shin guyyeppe intte ekkido timirttiyaa giddon de7iya tumatettau intte kumetta wozanaappe azazettideta.


co̱ˈ ñibˊ dseata˜ Herodes guiʉ́ˉ e jaangˋ dseaˋ güeangˈˆ lɨ́ɨngˊ i̱ Juan do jo̱guɨ dseángˈˉ røøˋ ɨ́ɨrˋ íˈˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ cajo̱. Jo̱ uíiˈ˜ jo̱baˈ jaˋ fɨˊ cuøˊ i̱ dseata˜ Herodes do faˈ eeˋ nijmeángˈˋ dseaˋ i̱ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ do. Jo̱ nañiˊ faˈ jaˋ ˈgaˈˊ lɨˊ ngángˈˋ dseata˜ Herodes lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiáiñˈˉ do, dsʉˈ tɨbˊ dsíirˊ e núurˋ jaléˈˋ e júuˆ jo̱ e iáangˋ dsíirˊ. 	 Yohaannisi xillo asanne geeshsha asa gididoogaa Heeroodisi erido gishshau, ayyo yayyidi, loitti naagi wottiis; Yohaannisi giyoobaa siyidi, ba wozanan keehi metootiiddikka abaa ufaissan siyiis.


Dsʉˈ i̱ dseaˋ láangˋ do cajníimˊbre quiáˈˉ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ do e laco̱ˈ jaˋ jáˈˉ nilíiñˈˋ do júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e guiaˊ i̱ Saulo do. 	 SHin shareechchuwaa Eliimaasi (Giriike qaalan hegee a sunttaa) deriyaa haariyaagaa ammanuwaa digganau koyidi, eta haasayaa phalqqiis.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ caseángˈˊ ie˜ jo̱ jaléˈˋ e féˈˋ i̱ do uii˜ quiáˈˉ Paaˉ, jo̱ sóongˆ canaaiñˋ taˈrˊ mɨ́ɨˈ˜. Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b caguilíingˉ dseaˋ cuí̱i̱rˋ fɨˊ lɨ˜ singˈˊ Paaˉ dsʉˈ núurˋ e téeˈ˜ mɨ́ɨˈ˜, jo̱ caseángˈˊ latøøngˉ fɨɨˋ fɨˊ lɨ˜ taang˜ i̱ Paaˉ do. Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do casamˈˉbre Paaˉ jo̱ cajñúuiñˋ dseaˋ do cartɨˊ caluuˇ e guáˈˉ do, jo̱guɨ cajníiˊbre jnɨ́ˆ quiáˈˉ e sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ do cajo̱. 	 Katama ubbai shabbirettiis; asai ubbai shiiqidi PHauloosa oiqqidi, Beeta Maqidasiyaappe kare goochchiis; sohuwaarakka Beeta Maqidasiyaa penggeti gorddetti aggidosona.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangɨ́ˋ e cagǿˈrˋ e íiˊ taˈéˋ do, lalab cajmɨngɨ́ˈˉ Jesús i̱ Tʉ́ˆ Simón do jo̱ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do lala: —Tʉ́ˆ Simón, jó̱o̱ˊ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Juan, ¿su eáangˊguɨ ˈneáanˈˋ jnea˜ laco̱ˈguɨ i̱ dseaˋ quiéˉe i̱ caguiaangˉguɨ la? Jo̱baˈ cañíiˋ Tʉ́ˆ Simón quiáˈˉ Jesús jo̱ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do lala: —Lajo̱b lɨ́ɨˊ Fíiˋi, co̱ˈ ñíbˆ ˈnʉˋ guiʉ́ˉ e ˈneáamˋbaa ˈnʉˋ. Jo̱baˈ cañíiˋtu̱ Jesús quiáˈˉ Tʉ́ˆ Simón jo̱ cajíñˈˉ: —Te̱ˈˋ fɨ́ɨngˋ røøˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ lafaˈ joˈseˈˋ jiuung˜ quiéˉe. 	 Eti qumaa miidoogaappe guyyiyan, Yesuusi Simoon PHeexiroosa, “Yoona na7au Simoonaa, tana hageetuppe aattada siiqai?” yaagiis. Simoon PHeexiroosi, “Ee Godau, taani nena dosiyoogaa neeni eraasa” yaagiis. Yesuusi a, “Ta dorssa marata heemma” yaagiis.


Jnea˜ Paaˉ, jo̱ nʉ́ʉˉnaˈ júuˆ quiéˉe, jo̱guɨ quie̱ˋnaˈ cuente røøˋ jaléˈˋ e nifɨ́ɨˆɨ ˈnʉ́ˈˋ, e song cacuǿøˈ˜ fɨˊ yaang˜naˈ e nitó̱ˉ li˜ fɨˊ ngúuˊ táangˋnaˈ laco̱ˈguɨ tɨ́ɨngˋ dseaˋ Israel, jo̱baˈ jaˋ e ta˜ íingˆ quíiˉnaˈ jaléˈˋ e cangongɨ́ɨngˉ Dseaˋ Jmáangˉ uíiˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ jóng. 	 Siyite, taani PHauloosi, inttena yaagais; intte qaxxarettiyaabaa gidikko, Kiristtoosi inttena ainne go77enna.


Jo̱ i̱ lɨɨng˜ i̱ dseaˋ do ngɨ́ɨrˋ: —Móˈˆ Jesús i̱ dseaˋ i̱ féˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéebˇ na, i̱ nabɨ i̱ seengˋ fɨˊ Nazaret do fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea. 	 Asai, “Hagee Galiilan de7iya Naazireeta giyo katamaappe yiida hananabaa yootiya Yesuusa” yaagiis.


co̱ˈ lamɨ˜ jéengˊguɨ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ jaˋ i̱i̱ˋ mɨˊ caˈíngˈˋ Jmɨguíˋ quiáˈˉ dseaˋ do, co̱ˈ lɨco̱ˈ nɨcajgáaiñˉ jmɨɨˋbɨ e laco̱ˈ cuøˊ li˜ e nɨlɨ́ɨiñˊ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 aissi giikko, Samaariyaa asati Godaa Yesuusa sunttan xinqqate xalaalaa xammaqettidoogaappe attin, etappe issuwaa bollinne Geeshsha Ayyaanai wodhdhiichchibeenna.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, Jesús cajmɨngɨ́ˈˉtu̱r i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —¿I̱i̱ˋ dseángˈˉ i̱ ˈnángˈˋnaˈ fóˈˋnaˈ? Jo̱baˈ cañíiˋtu̱ i̱ dseaˋ do quiáˈˉ Jesús jo̱ cajíñˈˉ: —Jesús i̱ seengˋ fɨˊ Nazaret ˈnéngˈˋnaaˈ. 	 Yesuusi qassikka, “Oona koyeetii?” Yaagin eti, “Naazireeta Yesuusa koyoos” yaagidosona.


Jo̱ lajeeˇ jo̱, i̱ fɨ́ɨngˊ dseaˋ caseángˈˊ e fɨˊ lɨ˜ guiiñˈ˜ do e jéeiñˋ jaléngˈˋ dseaˋ dséeˈ˜ quiáˈrˉ i̱ lɨ́ɨngˊ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ; do dseaˋ jlúungˈ˜, do dseaˋ tiuungˉ, do dseaˋ bǿøngˈ˜ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ líˋ féˈˋ, jo̱guɨ quiéemˋbɨ i̱ lɨ́ɨngˊ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ e jiéˈˋguɨ, jo̱ dob cajmiˈleáangˉ Jesús lajaléngˈˋ íˋ. 	 Daro asai wobbeta, qooqeta, quunatanne duudeta, qassi hara darota ekkidi, akko ehiis; ehiidi a matan wottiis. Yesuusi eta pattiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cangámˈˉtu̱ Jesús fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea, jo̱ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ bíˋ ˈgøngˈˊ quiáˈˉ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ canaangˋ niˈˊ júuˆ quiáˈrˉ fɨˊ laco̱o̱ˋ fɨɨˋ e néeˊ fɨˊ laˈúngˉ lɨ˜ se̱ˈˊ fɨˊ jo̱. 	 Yesuusi Ayyaanaa wolqqan Galiila simmiis. Abai hegaa heeran de7iya biitta ubban odettiis.


Jo̱ Fidiéeˇbingˈ i̱ nɨcaˈnáangˉ jnea˜ e laco̱ˈ niguiaaˉ jaléˈˋ e júuˆ na, jo̱guɨ e nɨcasíiñˋ jnea˜ e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ apóoˆ jo̱guɨ e lɨ́ɨnˊn jaangˋ tɨfaˈˊ i̱ eˊ jaléˈˋ e júuˆ jo̱. 	 Taani Yesuusi kiittidoogaanne Aihuda gidenna asaa tamaarissiyaagaa gidada, wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootana mala, Xoossai tana dooriis.


jo̱ tiquiáˈˆ Judá calɨsírˋ Jacóoˆ, jo̱ tiquiáˈˆ Jacóoˆ calɨsírˋ Isáaˊ, jo̱ tiquiáˈˆ Isáaˊ calɨsírˋ Abraham, jo̱ tiquiáˈˆ Abraham calɨsírˋ Taré, jo̱ tiquiáˈˆ Taré calɨsírˋ Nacor, 	 Yihudai Yaaqooba na7aa; Yaaqoobi Yisaaqa na7aa; Yisaaqi Abrahaama na7aa; Abrahaami Taara na7aa; Taari Naakoora na7aa;


Jo̱ i̱ Juan do niˈíñˈˋ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ laco̱ˈ caˈíngˈˋ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ calɨˈgøngˈˊ eáangˊ i̱ calɨsíˋ Líiˆ, jaangˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ. Jo̱baˈ i̱ Juan na niguiárˉ júuˆ mɨ˜ nɨjaquiéengˊ e nijáaˊ Dseaˋ Jmáangˉ e laco̱ˈ røøbˋ nisɨ́ngˆtu̱ jaléngˈˋ jó̱o̱ˊ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ sejmiirˋ, jo̱guɨ e laco̱ˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ joˋ nʉ́ʉˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ niquɨ́ˈˉ jíngˈˋ yaaiñ˜ mɨ˜ ninúrˉ jaléˈˋ júuˆ e niguiáˉ i̱ dseaˋ íˋ. Jo̱ lajo̱baˈ nijmérˉ e niguiéngˉ guiʉ́ˉ yaang˜ dseaˋ e nijmicuíiñˋ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Godaassi asaa giigissanau, aawatu wozanaa naatukko zaaranau, azazettennaageetakka xillotettaa eraassi zaaranau, Eelaasa ayyaanaaninne wolqqan Godaappe sinttaara bees” yaagiis.


jo̱ Jesús có̱o̱ˈ˜guɨ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do lɨ́ɨiñˊ dseaˋ i̱ sɨmɨ́ɨngˇ quiáˈˉ e jmɨɨ˜ e tɨˊ do, jo̱baˈ fɨˊ dob quijgeáaiñˋ cajo̱. 	 Yesuusikka ba erissiyo ashkkaratuura issippe he bullachchaa xeesettiis.


Jo̱ canaaiñˋ ˈñíimˊbre dseaˋ do jo̱guɨ jmɨhuɨ́ɨmˋbreiñˈ cajo̱, jo̱guɨ i̱ lɨɨng˜guɨ dseaˋ bárˋ moni˜ dseaˋ do 	 Hegaappe guyyiyan, eti a som77uwan cuchchidi, a dechchidosona; harati qassi a baqqidi,


Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉˋ jie˜ mɨˊ quɨ́nˈˋ jee˜ jaléˈˋ e jaˋ dseengˋ e lɨtɨ́ɨngˋ jaléngˈˋ sɨmingˈˋ có̱o̱ˈ˜ sɨmɨ́ˆ e jmóorˋ, jo̱ teáˋguɨ sinˈˊ uøˈˊ e jmóoˋ jmangˈˆ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ, jo̱ e jáˈˉguɨ lɨ́ɨnˈˋ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱guɨ e jmiˈneáangˋguɨˈ jaléngˈˋ dseaˋ rúnˈˋ, jo̱guɨ e seengˋguɨˈ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ. Jo̱ jmeeˉ jaléˈˋ e jo̱ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ˈnángˈˊ Fidiéeˇ e ngocángˋ dsíirˊ. 	 SHin neeni iita wodallatetta amuwaappe baqata. Banttana maaddanau geeshsha wozanaappe Godaa xeesiyaageetuura issippe, xillotettaa, ammanuwaa, siiqotettaanne sarotettaa minttada kaalla.


Jo̱guɨ jaˋ ˈnéˉ faˈ e nitáangˈ˜ fɨˊ ni˜ jiˋ do jaléngˈˋ i̱ dseamɨ́ˋ ˈnɨ́ɨˉ i̱ jaˋ mɨˊ ngolíingˉ sesenta ji̱i̱ˋ e laco̱ˈ nilɨcó̱o̱ˈr˜ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e ˈnérˉ; dsʉco̱ˈ co̱o̱bˋ mɨ˜ nilɨˈiiñ˜ e nidsihuíiñˉ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ iiñ˜ e nicúmˈˋtu̱r guóorˋ caléˈˋ catú̱ˉ, 	 SHin yelaga am77eta hinkkootu sunttaara gatta xaafoppa. Aissi giikko, eti banttana azinaa gela gela giyo wode, Kiristtoosa aggi bayana.


’Jo̱ mɨ˜ catɨ́ˋ guieñíˈˉ, cagüɨˈɨ́ɨbˊtu̱ i̱ dseaˋ fii˜ do fɨˊ jee˜ ˈnʉ́ʉˊ e ngojméeˆguɨr quijí̱ˉ dseaˋ i̱ nijméˉ ta˜ quiáˈrˉ, jo̱ calébˈˋ catú̱ˉ cagüɨˈɨ́ɨrˊ mɨ˜ catɨ́ˋ la i̱i̱ˉ ˈnɨˊ e caˈlóoˉ cajo̱. 	 Naa77anttuwaakka usuppun saatiyaaninne uddufun saatiyan kiyidi, hegaadan oottiis.


Dsʉˈ e fɨˊ fɨɨˋ jo̱ niseengˋ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Simón, jo̱ nijmóorˋ ta˜ dseaˋ láangˋ latɨˊ malɨɨb˜; jo̱ nɨnicajárˉ ta˜ jmɨgǿøngˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ e fɨɨˋ lɨ˜ se̱ˈˊ Samaria do, jo̱ féˈrˋ e jí̱i̱ˈ˜ íˋbre lɨ́ɨiñˊ jaangˋ dseaˋ i̱ niingˉguɨ lajeeˇ lajɨɨngˋ. 	 SHin Simoona giyo issi bitanee kase, bana gita giiddi kaayiiddi, Samaariyaa asaa, “Laa hagee aiba oorattabee” giissiiddinne he kataman de7iis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ lajeeˇ e jmiˈíngˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ Israel, cangɨ́ɨngˊ Jesús có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ fɨˊ ˈnɨˈˋ lɨ˜ sɨjnea˜ cuɨˈieeˋ. Jo̱ lajeeˇ teáaiñˈ˜ fɨˊ lado, jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do canaaiñˋ éeiñˉ láaˊ quiáˈˉ cuɨˈieeˋ, jo̱ guiʉ́rˋ fɨˊ jaguórˋ jo̱ jiʉ́ʉrˉ quiˊ quiáˈˉ, jo̱ cuˈrˋ e mɨcuɨˈieeˋ do. 	 Yesuusi issi Sambbata gallassi tiya bangga giddoora aadhdhishin, i erissiyo ashkkarati tiya banggaa duuttidi, bantta kushiyan shigichchidi moosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, canaangˋ laˈuii˜ jmɨɨ˜ e quiáˈˉ gøˈˊ dseaˋ Israel iñíˈˆ e jaˋ quie̱ˈˆ quiéengˋ, jo̱guɨ e jngangˈˊ dseaˋ Israel jaléngˈˋ joˈseˈˋ jiuung˜ quiáˈˉ e jmɨɨ˜ jo̱. Jo̱baˈ lalab cajmɨngɨ́ɨˋ i̱ dseaˋ guitúungˋ quiáˈˉ Jesús cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Fíiˋnaaˈ, ¿jie˜ fɨˊ fóˈˋ ˈnʉˋ e nidséˆnaaˈ nidsiguiáˆnaaˈ guiʉ́ˉ quiáˈˉ e niquiee˜naaˈ íiˊ canʉʉˋ quiáˈˉ jmɨɨ˜ Pascua? 	 Oittaa miyo gallassaa bonchchiyo koiro gallassi, Paasikaa qumaa maanau anqqara dorssaa shukkiyo wode, Yesuusi erissiyo ashkkarati a, “Paasikaa bonchchiyo gallassi neeni maana qumaa nuuni awa biidi giigissanee?” yaagidi oichchidosona.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangángˉ i̱ dseaˋ jmóoˋ ta˜ uǿˉ do i̱ jó̱o̱ˊ i̱ dseaˋ fii˜ uǿˉ do jo̱ canaaiñˋ sɨ́ɨiñˋ lajeeˇ yaaiñ˜: “I̱ sɨmingˈˋ nabingˈ i̱ nijméˈˉ guiáaˊ e uǿˉ la mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nijúungˉ tiquiáˈrˆ; majngáangˈˇnaaˈre lajmɨnáˉ, jo̱ jneaa˜aaˈ nilíˈˋnaaˈ nijé̱ˆe̱e̱ˈ có̱o̱ˈ˜ e uǿˉ la.” 	 “SHin kottaawati na7aa be7idi, bantta giddon, 'Gadiyaa laattanaagee hagaa; hinddite a woridi, gadiyaa nuuni laattoos' yaagidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jñiáˉ jmɨɨ˜ e cajíngˈˉ Jesús lajo̱, jo̱ cajgóorˉ fɨˊ co̱o̱ˋ yʉ́ˈˆ móˈˋ e cangoféeiñˈˇ Fidiéeˇ, jo̱ có̱o̱ˈ˜bre Tʉ́ˆ Simón có̱o̱ˈ˜ Tiáa˜ jo̱guɨ Juan. 	 Yesuusi hegaadan giidoogaappe guyyiyan, hosppun gallassa gidiyaagaa gam77idi, PHeexiroosa, Yohaannisanne Yaaqooba ekkidi, woossanau deriyaa huuphiyaa kiyiis.


Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ cangotáamˈ˜bre jee˜ jneaa˜aaˈ lamɨ˜ jéengˊguɨ, dseaˋ lɨ́ɨˊɨɨˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, dsʉˈ catiúumˉtu̱r jneaa˜aaˈ; co̱faˈ mɨ˜ jaˋ cajméerˋ lajo̱, jo̱baˈ quíimˈ˜bɨr jee˜ jneaa˜aaˈ latɨˊ lana jóng, dsʉˈ catiúumˉbre jneaa˜aaˈ. Jo̱ calɨ́ˉ lajo̱ e laco̱ˈ calɨñiˊ dseaˋ røøˋ e jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ i̱ dseaˋ do lɨ́ɨiñˊ laco̱ˈ jneaa˜aaˈ, dseaˋ lɨ́ɨˊɨɨˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Ha morkketi nu bagga gidenna gishshau, nu giddoppe kiyidosona; aissi giikko, eti nu bagga gidiyaabaa gidiyaakko, nu giddon de7ana; shin etappe ooninne nu bagga gidennaagee erettana mala, nu giddoppe kiyidosona.


Jo̱ mɨ˜ lɨɨng˜ e cuøˈˊnaˈ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ seaˋ e ˈnéˉ quiáˈˉ, jo̱baˈ ˈnéˉ jmeeˉnaˈ lajo̱ e ngocángˋ óoˊbaˈ, jo̱ lajo̱baˈ niˈuíingˉ guiʉ́ˉ quíiˉnaˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. 	 SHin intte siiniyaaninne sainiyan de7iyaagaa hiyyeesaassi immite; inttessi ubbabaikka geeshsha gidana.


Jo̱baˈ jmɨngɨ́ɨˈˇnaaˈ ˈnʉˋ lana jial lɨ́ɨˊ mɨ˜ nitɨ́ˉ fɨɨˋ co̱o̱ˋ. ¿I̱˜ dseángˈˉ dseamɨ́ˋ quiáˈˉ nilíingˉ i̱ dseamɨ́ˋ do lajeeˇ lajɨˋ guiángˉ i̱ dseañʉˈˋ do? Co̱ˈ lajɨˋ guiámˉbre cacúngˈˉ guórˋ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseamɨ́ˋ do fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Yaatin haiqqida asai haiquwaappe denddiyo gallassi, a etappe augaayyo machcho gidanee? Aissi giikko, laappunatikka o ekkidosona” yaagidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱, lajeeˇ e neáangˊ i̱ dseaˋ guijángˋ quiáˈrˉ e gøˈrˊ fɨˊ ˈnɨˈˋ mes˜, jo̱ lajeeˇ jo̱ mɨ˜ cajmijnéengˋ ˈñiaˈˊ Jesús fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do, jo̱ cajíimˉbreiñˈ do, co̱ˈ dseángˈˉ jaˋ jáˈˉ mɨˊ lɨ́ɨmˋbɨiñˈ do e nɨcají̱bˈˊtu̱r; jo̱guɨ co̱ˈ eáamˊ ueˈˋ moguiñˈ˜ cajo̱, jo̱baˈ jaˋ jáˈˉ calɨ́iñˈˉ do ladsifɨˊ lado mɨ˜ cajíngˈˉ i̱ dseaˋ i̱ cangáˉ quiáˈrˉ e nɨcají̱ˈˊtu̱r. 	 Guyyeppe tammanne isiini erissiyo ashkkarati qumaa miishin, Yesuusi etayyo beettiis. Etayyo ammanoi bainna gishshau, i eta boriis; qassi haiquwaappe i denddidoogaa hinkkooti etau yootin, eti ammanennan ixxido gishshaunne yootin siyennaageeta gidiyo gishshau, i eta boriis.


Dseaˋ rúˈˋnaaˈ, jo̱ mɨ˜ féˈˋ jneaˈˆ e júuˆ na, jie˜ mɨˊ ɨˊ óoˊnaˈ e ninaangˉtú̱u̱ˈ caléˈˋ catú̱ˉ e nijmiféngˈˊ yee˜naaˈ, co̱ˈ dseángˈˉ o̱ˈ lajo̱; jo̱guɨ cajo̱ jaˋ ˈnéˉ e nicuǿøˈ˜naaˈ ˈnʉ́ˈˋ o̱si e nimɨ́ɨˈ˜naaˈ ˈnʉ́ˈˋ majíˋ lɨ˜ féˈˋ e ta˜ óoˊnaˈ có̱o̱ˈ˜ jneaˈˆ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la jmooˋ i̱ lɨɨng˜ dseaˋ. 	 Nuuni zaarettidi, nu huuphiyaa sabbanau doommidoniiyye? Woi hara asatuugaadan, saba dabddaabbiyaa intteyyo yeddanau woi intteppe ekkanau koyiyoonii?


Jo̱ lajaléˈˋ e cangongɨ́ɨngˉnaaˈ do, cangojéeˊ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ niˈuíingˉ guiʉ́ˉ quíiˉnaˈ. Jo̱ cangojéeˊ lajo̱ cajo̱ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ i̱ fɨ́ɨngˊguɨ niˈíngˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ quiáˈˉ jial tíiˊ guiúiñˉ, jo̱ lajo̱baˈ i̱ fɨ́ɨngˊguɨ nicuǿˈˉ guiˈmáangˈˇ Fidiéeˇ e laco̱ˈ nilɨˈgooˋ dseaˋ do. 	 Hagee ubbai intte gishshassa; Xoossaa aaro kehatettai daro asaa gakkiyo wode, asai Xoossaa bonchchuwaayyo daro galataa immana.


Jo̱ lalab cañíiˋ Jesús: —Lalab lɨ́ɨˊ quiáˈˉ jaangˋ dseaˋ i̱ néeˊ ni˜ jaléngˈˋ dseaˋ ˈléengˈ˜ i̱ nʉ́ʉˈ˜guɨ jaléˈˋ ta˜ quiʉˈˊ fiir˜, jo̱ guiúngˉguɨr có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ ˈléengˈ˜, jo̱guɨ nicuǿˈˉreiñˈ do e nidǿiñˈˉ mɨ˜ nitɨ́ˉ oor˜ e gøˈˊ dseaˋ. Jo̱ mɨ˜ cagüɨˈɨ́ɨˊ i̱ fii˜ do e nidsérˉ fɨˊ lɨ˜ jiéˈˋ, caséerˊ jaléˈˋ ta˜ quiáˈrˉ jo̱ caguiarˊ ni˜ i̱ dseaˋ i̱ néeˊ ni˜ jaléngˈˋ dseaˋ ˈléengˈ˜ do, jo̱ jo̱guɨbaˈ cangórˉ jóng. 	 Godai zaaridi yaagiis; “Yaatin ba so asau qumaa koshshiyo wodiyan immana mala, a godai sunttiyo ammanettiya wozannaama ashkkari oonee?


Dsʉco̱ˈ seemˋ i̱ lɨɨng˜ dseamɨ́ˋ ˈnɨ́ɨˉ i̱ nɨcaˈnaamˋ yaang˜ fɨˊ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ jo̱ nɨcanaaiñˋ e síngˈˋ yaaiñ˜ fɨˊ gaˋ có̱o̱ˈ˜ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ. 	 Aissi giikko, hagaappe kase amarida am77eti Seexaanaa kaallanau aggidi guyye simmidosona.


lɨ́ˈˆ lajaléngˈˋ dseaˋ i̱ ˈléeˊ e güɨɨiñˋ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ i̱ o̱ˈ quiáˈrˉ, o̱si dseañʉˈˋ ˈléerˊ e güɨɨiñˋ laˈóˈˋ dseañuiñˈˋ, o̱si dseamɨ́ˋ ˈléerˊ e güɨɨiñˋ laˈóˈˋ dseamɨ́ɨiñˉ é, jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ lǿøngˊ jo̱guɨ ta˜ ˈnɨ́ɨngˋ dseaˋ, jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ngɨˊ ta˜ quie̱ˊ jaléˈˋ júuˆ adseeˋ, jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ éengˋ fiiˉ, jo̱ dsʉˈ o̱ˈ jáˈˉ jaléˈˋ e féˈrˋ do. Jo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ cuǿøngˋ feˇeeˈ, e e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do catɨ́ɨngˉ jaléngˈˋ i̱ jmóoˋ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ e jaˋ cǿøngˋ røøˋ có̱o̱ˈ˜ júuˆ niguoˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 shaaramuxanau qaaqqatiyaageetuyyo, attumaasai attumaasaara shaaramuxiyaageetuyyo, asa baizziyaageetuyyo, worddanchchatuyyoonne wordduwan caaqqiyaageetuyyo, woikko tumu timirttiyaara gaittenna ai ooso gidinkka oottiyaageetuyyo kiyiis.


dsʉˈ i̱ sɨmingˈˋ do cañíirˋ lala: —Jaˋ fǿøngˈ˜naˈ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ; co̱ˈ ñiˋbaa e ˈnángˈˋnaˈ Jesús i̱ seengˋ fɨˊ Nazaret i̱ cajúngˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ do, dsʉˈ lanaguɨ nɨcají̱bˈˊtu̱r, jo̱ joˋ iuuiñˉ fɨˊ la lana. Fɨˊ na jǿøˉnaˈ e fɨˊ lɨ˜ catɨraaiñˈˉ do, joˋ i̱i̱ˋ seengˋ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ. 	 SHin i eta, “Dagammoppite. Masqqaliyaa bolli misimaariyan xishidi kaqqido Naazireeta Yesuusa intte koyeeta. I hagan baawa; denddiichchiis. Eti a wottidosaa hagaa be7ite.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, e lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ cangongɨ́ɨngˉ Dseaˋ Jmáangˉ iihuɨ́ɨˊ lajeeˇ táaiñˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jo̱baˈ lajo̱b ˈnʉ́ˈˋ cajo̱ ˈnéˉ e jméeˆnaˈ téˈˋbaˈ jo̱guɨ e féngˈˊ óoˊnaˈ mɨ˜ ningɨɨng˜naˈ e huɨ́ɨngˊ. Jo̱ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ ngɨ́ɨngˊ e huɨ́ɨngˊ fɨˊ jmɨgüíˋ la, nɨcaˈímˉ bíˋ quiáˈˉ dseeˉ quiáˈˉ i̱ dseaˋ íˋ. 	 Hegaa gishshau, Kiristtoosi ba ashuwan nuuyyo waayettido gishshau, inttekka he qofaa ola miishshadan oiqqidi, intte intteyyo minnite. Aissi giikko, ba ashuwan waayettida urai nagaraa oottiyoogaa aggiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cagüɨˈɨ́ɨˊ Jesús fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea jo̱ cangórˉ fɨˊ lɨ˜ táangˋ i̱ Juan do fɨˊ guaˋ Jordán e laco̱ˈ dseaˋ íˋ niséˉ jmɨɨˋ quiáˈrˉ. 	 Yesuusi he wode Yohaannisan xammaqettanau, Galiilappe Yorddaanoosa giyo shaafaa akko biis.


Jo̱ ie˜ jo̱, co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ lajeeˇ e tɨ́ɨngˋ dseaˋ Israel e jmiˈíñˈˊ, cangɨ́ɨngˊ Jesús co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ guitúungˋ quiáˈrˉ fɨˊ co̱o̱ˋ guóoˈ˜ uǿˆ lɨ˜ sɨjneaˇ cuɨˈieeˋ. Jo̱ lajeeˇ ngɨ́ɨiñˊ fɨˊ jo̱, cadseáˉ jmɨˈaangˉ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do, jo̱ canaaiñˈˋ do éemˉbre láaˊ quiáˈˉ cuɨˈieeˋ e seaˋ do jo̱ canaaiñˋ gøˈˊbre mɨ́ˈˆ quiáˈˉ. 	 Yesuusi he wode Sambbata gallassi, tiya bangga giddoora aadhdhees. Aadhdhishin i erissiyo ashkkarati namisettidi, tiya banggaa duuttidi, muussaa doommidosona.


Jo̱ mɨ˜ calɨlíˈˆ i̱ Juan do e ɨˊ dsíiˊ i̱ dseaˋ do lajo̱, jo̱baˈ casɨ́ˈˉreiñˈ jo̱ cajíñˈˉ: —E jáˈˉ, jnea˜ seáanˊn ˈnʉ́ˈˋ jmɨɨˋ có̱o̱ˈ˜ layaang˜ jmɨɨˋ, jo̱ dsʉˈ nabɨ nijáaˊ jaangˋguɨ dseaˋ i̱ niseángˉ ˈnʉ́ˈˋ jmɨɨˋ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ jo̱guɨ có̱o̱ˈ˜ jɨˋ. Jo̱ i̱ dseaˋ íˋ ˈgøngˈˊguɨr laco̱ˈ jnea˜ e jí̱i̱ˈ˜ jnea˜ jaˋ catɨ́ɨnˉn faˈ nisɨ́ɨˈ˜ɨ capíˈˆ ñiˊ ˈñʉ́ʉˊ lomɨɨrˉ. Co̱ˈ jnea˜ nɨcaseánˉn jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ jmɨɨˋ có̱o̱ˈ˜ layaang˜ jmɨɨˋ e laco̱ˈ cuøˊ li˜ e nɨcaquɨ́ˈˉ jíngˈˋ yaang˜naˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ; dsʉˈ írˋ mɨ˜ nigüéeiñˉ niseáiñˉ ˈnʉ́ˈˋ jmɨɨˋ có̱o̱ˈ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e laco̱ˈ cuøˊ li˜ e nɨcangɨ́ɨngˋnaˈ Jmɨguíˋ quiáˈˉ dseaˋ do. 	 Yohaannisi eta ubbaassi zaaridi, “Taani inttena haattan xammaqais; shin taappe wolqqaamiyaagee yees. Taani a caammaa qashuwaa birshshanaukka bessikke. I inttena Geeshsha Ayyaanaaninne taman xammaqana.


Jo̱ ˈnʉ́ˈˋ, eáamˊ nɨcacuǿøˈ˜naˈ dseeˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ dseeˉ røøngˋ cartɨˊ nɨcajngamˈˊbaaˈre, jo̱ jaˋ eeˋ teáˋ caséeˋ i̱ dseaˋ do có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ. 	 Xillo asa bolli pirddideta; qassi a worideta; i inttenaara eqettenna.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, jo̱ cangóˉ Jesús fɨˊ dsíiˊ guáˈˉ féˈˋ quiáˈˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel e siˈˊ fɨˊ Jerusalén do. Jo̱ mɨ˜ cangárˉ e lafaˈ ˈmóobˈ˜ lɨ́ɨˊ e fɨˊ jo̱, co̱ˈ teáangˈ˜ dseaˋ ta˜ ˈnɨ́ɨˋ jo̱guɨ ta˜ láaˊ, jo̱baˈ cajmiquímˈˉ dsíiˊ Jesús mɨ˜ cangárˉ lajo̱, jo̱ canaaiñˋ jíimˋbre jaléˈˋ mes˜ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ jmɨsɨ́ɨngˉ cuuˉ jo̱guɨ jaléˈˋ ˈmasii˜ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ ˈnɨ́ɨngˋ jaléngˈˋ mee˜. 	 Yesuusi Beeta Maqidasiyaa gelidi, hegan baizziyaageetanne shammiyaageeta ubbaa kare yedettiis; qassi miishshaa laammiyaageetu xaraphpheezaanne haraphphiyaa baizziyaageetu oidiyaa aatti yeggidi,


Jo̱ íˋbre tɨɨiñˋ jmérˉ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ, jo̱guɨ cajméerˋ e cajgiéemˉ jaléˈˋ e ɨˊ dsíiˊ dseaˋ i̱ jmɨcǿøngˈˇ yaang˜. 	 Ba kushiyan wolqqaama oosuwaa oottiis. Otoranchchata eta qofaara laaliis.


Jo̱ song lajo̱b lɨ́ɨˊ, e jnea˜ dseaˋ cagüénˉn fɨˊ jmɨgüíˋ la lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ e niˈéeˆe ˈnʉ́ˈˋ jial tíiˊ niguoˈˆ lɨ́ɨngˊ Fidiéeˇ, jo̱baˈ Fidiéeˇ lajo̱b nijmérˉ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ cajo̱, jo̱ lajeeˇ tab˜ nijmérˉ lajo̱. 	 Xoossai ta baggaara, Asa Na7aa baggaara bonchchettikko, i ba huuphen tana Asa Na7aa bonchchana; qassi i tana sohuwaara bonchchana.


Jo̱guɨ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, i̱i̱ˋ ˈnʉ́ˈˋ dseaˋ dsi˜ loguáˆnaˈ, nʉ́ʉˉnaˈ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e jíngˈˉ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e catɨ́ɨngˉ lajɨˋ guiéˉ ˈléˈˋ dseaˋ quiéˉe.” 	 “'“Siyanau haitti de7iyo urai Geeshsha Ayyaanai woosa keettatuyyo giyoobaa siyo” yaagees' yaagada xaafa.


Jo̱guɨ ¿su ɨˊ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ e jí̱i̱ˈ˜ Bernabé có̱o̱ˈ˜guɨ jnea˜bingˈ i̱ dseángˈˉ ˈnéˉ nijméˉ ta˜ e laco̱ˈ seaˋ jaléˈˋ e ˈnéˉnaaˈ? 	 Woi ooso oottennan agganau maati bainnaageeti ta xalaaleenne Barnnaabaasa xalaalee?


Dsʉˈ Fidiéeˇ caguíñˈˋ jnea˜ e niˈuíinˉn dseaˋ quiáˈrˉ latɨˊ jí̱i̱ˈ˜ ie˜ nʉ́ˈˉguɨ nilɨseemˉbaa, jo̱guɨ co̱ˈ eáamˊ ˈneáaiñˋ jnea˜ jo̱baˈ catǿˈrˉ jnea˜ e nijmee˜e ta˜ quiáˈrˉ. Jo̱ mɨ˜ catɨ́ˋ íˈˋ e iing˜ 	 SHin Xoossai ba aaro kehatettan, taani biron ta aayee uluwan de7ishin, baayyo oottanau tana xeesiis; abaa yootiya wonggeliyaa mishiraachchuwaa Aihuda gidenna asaayyo taani yootana mala, Xoossai ba Na7aa tau qonccissanau koyido wode, zorettanau ookkonne babeikke.


Jo̱ lajeeˇ jo̱ dsíngˈˉ cajoˈˉ dsíirˊ quiáˈˉ jaléˈˋ e cajméerˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ do jo̱ caˈɨ́ˋ dsíirˊ: “¡Jaˋ ñíˆ jǿngˈˋguɨ dseaˋ jmóoˋ ta˜ quiáˈˉ tiquiéˆe jo̱ seabˋ e gøˈrˊ lalíingˋ lana, jo̱ dsʉˈ jnea˜ lab táanˋn nijúunˉn ooˉ! 	 “Ba mooruwaa hassayidi, 'Qumai xoonidi sa7an attiyo ta aawaa oosanchchati aappuna shin, tana hagan namisai worii?


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉˋ, Timoteo, jaléˈˋ e júuˆ la fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ quíˉiiˈ jo̱guɨ fɨˊ quiniˇ Dseaˋ Jmáangˉ có̱o̱ˈ˜guɨ fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ ángeles, e dseángˈˉ ˈnébˉ e contøømˉ tó̱o̱ˋ oˈˊ jaléˈˋ e júuˆ e nɨcafɨ́ɨˉɨ ˈnʉˋ la, jo̱ jaˋ jmoˈˊ cuente jaléˈˋ e féˈˋ dseaˋ, jo̱ co̱o̱ˋ guiˈnábˈˆ ˈnéˉ ɨˈˆ íˈˋ. 	 Neeni ainne asa som77o xeellennan, issuwaa issuwaappe dummayennan ha azazuwaa naagana mala, Xoossaanne Godaa Yesuus Kiristtoosa doorettida kiitanchchatu sinttan nena taani zorais.


Jo̱ lanaguɨ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e güɨlíingˉnaˈ lacaangˋ jee˜ ˈnʉ́ʉˊ fɨˊ jaléˈˋ fɨˊ e laniingˉ jo̱ güɨteˈˊnaˈ lɨ́ˈˆ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ nijíngˈˊnaˈ jee˜ ˈnʉ́ʉˊ do jo̱ síiˈ˜naˈr e niquiee˜naaˈ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈr˜, co̱ˈ i̱ dseaˋ i̱ lamɨ˜ sɨˈíˆ sɨmɨ́ɨngˇ do jaˋ calɨˈiiñ˜ faˈ cajalíiñˉ.” 	 Hegaa gishshau, wogga ogiyaa biidi, intte demmido asa ubbaa bullachchau xeesite' yaagiis.


Jo̱ i̱ dseaˋ i̱ nɨcasíingˋ Fidiéeˇ fɨˊ jmɨgüíˋ la, jmangˈˉ júuˆ quiáˈˉ dseaˋ íˋbaˈ féˈrˋ, dsʉco̱ˈ Fidiéeˇbingˈ i̱ cuøˈˊ dseaˋ do lalíingˋ Jmɨguíˋ quiáˈrˉ. 	 Xoossai kiittidoogee Xoossaa qaalaa yootees; aissi giikko, Xoossai ba Geeshsha Ayyaanaa palahissidi immees.


Jo̱ jaˋ quɨ́ˈˉ jmɨɨ˜ faˈ nijméˉ lajo̱ i̱ dseaˋ i̱ ngɨˊ guiaˊ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e quiáˈˉ e lɨˈrˋ cuuˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la jmooˋ i̱ fɨ́ɨngˊ dseaˋ. Dsʉˈ lɨfaˈ jneaˈˆ lɨ́ˈˆ lɨˊ ngɨˋnaaˈ guiaˋnaaˈ júuˆ e co̱o̱bˋ ɨˊ dsiˋnaaˈ, jo̱ Fidiéebˇ dseaˋ tíiˊ nir˜ e jmooˉnaaˈ lajo̱, co̱ˈ íˋbre dseaˋ casíiñˋ jneaˈˆ e jmooˉnaaˈ e ta˜ jo̱ uíiˈ˜ e lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Nuuni Xoossaa qaalaa hiraisobaadan, walakkidi zal77iya hara daro asatu mala gidokko; shin Xoossai nuna kiittin, ammanettidi Xoossaa sinttan Kiristtoosa baggaara qaalaa yootoos.


Jo̱ Jesús calɨ́ˉ fɨˈˋ lɨ́ɨmˉbre i̱ dseañʉˈˋ do, jo̱baˈ cagüɨiñˈˊ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Iim˜baa jmiˈleáanˆn ˈnʉˋ. ¡Jo̱ lana caˈláamˉbaˈ lají̱i̱ˈ˜ jmohuɨ́ɨˊ e lɨnˈˊ! 	 Yesuusi ayyo qarettiis; ba kushiyaa yeddidi, a bochchidi, “Taani koyais; paxa!” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, mɨ˜ caguiéˉ co̱o̱ˋguɨ jmɨɨ˜ e jmiˈíngˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ Israel, jo̱ caˈíˉ Jesús fɨˊ dsíiˊ co̱o̱ˋ guáˈˉ quiáˈˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel, jo̱ canaaiñˋ eˈrˊ jaléngˈˋ dseaˋ jaléˈˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. Jo̱ jo̱b nitáangˋ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ nicaang˜ guooˋ dséeˊ. 	 Yesuusi hara Sambbatan Aihuda woosa keettaa gelidi tamaarissiis. Hegan ushachcha kushee gunddido issi bitanee de7ees.


Jo̱ cañíiˋ Tʉ́ˆ Simón quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —ˈNéˉ quɨ́ˈˉ jíingˈˇ yaang˜naˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ, jo̱guɨ nisángˋnaˈ jmɨɨˋ lajaangˋ lajaangˋnaˈ laco̱ˈ cuøˊ li˜ e nɨlɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱ lajo̱baˈ niˈíingˉ Fidiéeˇ jaléˈˋ dseeˉ quíiˆnaˈ, jo̱guɨ nicuǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ Jmɨguíˋ quiáˈrˉ cajo̱. 	 PHeexiroosi eta, “Intte nagarai atto geetettana mala, nagaraappe simmidi, intte huuphiyan huuphiyan Yesuus Kiristtoosa sunttan xammaqettite. Xoossai immiyo Geeshsha Ayyaanaa intte ekkana.


Jo̱ lajeeˇ jo̱ cuaamˋ Jesús, jo̱ ngóoˊ lɨtɨɨngˋguɨr laco̱o̱ˋ jmɨɨ˜, jo̱ dsíngˈˉ iáangˋ dsíiˊ jaléngˈˋ dseaˋ có̱o̱ˈr˜, jo̱guɨ lajo̱bɨ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ írˋ cajo̱. 	 Yesuusi aadhdhida eratettaaranne geesaara dicciiddi, Xoossaaninne asan sabettiis.


’Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉˋ, Juan, e nijméeˈ˜ co̱o̱ˋ jiˋ e catɨ́ɨngˉ i̱ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ quiéˉe i̱ neáangˊ fɨˊ fɨɨˋ Esmirna, jo̱ lalab jméeˈ˜: “Lalab féˈˋ i̱ dseaˋ laˈuii˜ do jo̱guɨ i̱ dseaˋ tɨˊ lɨ˜ dséngˉguɨ do, i̱ dseaˋ i̱ cajúngˉ do jo̱guɨ i̱ cají̱ˈˊtu̱ mɨ˜ catɨ́ˋ ˈnɨˊ jmɨɨ˜ lajo̱: 	 “Samirnneesan de7iya woosa keettaa kiitanchchaayyo hagaadan yaagada xaafa; 'Haiqqidaagee, haiquwaappekka denddidaagee, koiroogeenne wurssettaagee hagaadan yaagees.


Jo̱ fɨng mɨˈˊ dseaˋ ˈnʉ́ˈˋ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ, jo̱baˈ cuǿøˈ˜naˈr jóng; jo̱guɨ song i̱i̱ˋ mɨˈˊ ˈnʉ́ˈˋ e lɨɨng˜ eeˋ nijmɨˈǿøngˋnaˈre cateáˋ, jo̱baˈ jmɨˈǿøngˋnaˈr jóng. 	 Nena woossiya urau imma; qassi neeppe tal77ana koyiya uraukka diggoppa.


Jo̱baˈ cajmɨngɨ́ɨˋtu̱ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —¿E˜ jaléˈˋ e nɨcalɨ́ˉ fɨˊ jo̱? Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ dseaˋ gángˉ do jo̱ cajíñˈˉ: —Móˈˆ jáaˊnaaˈ sɨɨ˜naaˈ jaléˈˋ e calɨ́ngˉ Jesús i̱ seengˋ fɨˊ Nazaret, jaangˋ dseaˋ ˈgøngˈˊ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱ cajméerˋ jaléˈˋ e quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ e dsigáˋ dsíiˊ dseaˋ, jo̱guɨ eáangˊ ˈgøngˈˊ jaléˈˋ júuˆ e caféˈrˋ cajo̱; 	 Yesuusi, “I aibee?” yaagiis. Eti hagaadan yaagidosona; “Xoossaa sinttaaninne asa ubbaa sinttan oosuwaaninne qaalan hananabaa yootiya mino gidida Naazireeta Yesuusabaa.


Jo̱ ˈnʉ́ˈˋ jmɨcaangˇnaˈ e ɨˊ óoˊnaˈ e laˈiébˈˋ nɨseaˋ quíiˉnaˈ e ngɨ́ɨngˋnaˈ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱guɨ ɨˊ áaˊnaˈ e nɨseabˋ quíiˉnaˈ lajaléˈˋ e iing˜naˈ, jo̱guɨ cajo̱ ɨˊ áaˊnaˈ e nɨlɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ ˈgooˋ i̱ quiʉˈˊ ta˜ e jí̱i̱ˈ˜ joˋ ˈneángˉnaˈ jneaˈˆ faˈ e nijmɨcó̱o̱ˈ˜guɨ́ɨˈ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱ e˜guɨ guiʉ́ˉ faˈ dseángˈˉ jáˈˉ e nɨlɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ ˈgooˋ i̱ quiʉˈˊ ta˜, jo̱ lajo̱baˈ jneaˈˆ cuǿøngˋ líˋ dsitáangˆnaaˈ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ jee˜ e ta˜ jo̱. 	 Ha77i intte kalliichchideta. Ha77i duretiichchideta. Nuuni bainnan intterkka kawotideta. Nuunikka inttenaara kawotanaadan, intte kawotidaakko lo77o shin.


Jo̱ ie˜ malɨɨ˜guɨ do Fidiéeˇ cacuøˈrˊ júuˆ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ sɨju̱rˇ e niñíimˋbiñˈ do lajaléˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ. Jo̱ e júuˆ la calɨti˜ dsʉˈ o̱ˈ uíiˈ˜ e ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham cajméerˋ nʉ́ʉˈr˜ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ e cajmeˈˊ Moi˜. Co̱ˈ calɨ́ˉ lajo̱ laˈeáangˊ e jábˈˉ calɨ́ngˉ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ do júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱ uíiˈ˜ e jo̱baˈ e caˈíngˈˋ dseaˋ do írˋ e lɨ́ɨiñˊ jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ dseeˉ røøngˋ fɨˊ quinirˇ. 	 Abrahaamayyoonne a zaretuyyo Xoossai, “Ha sa7aa taani intteyyo immana” yaagidoogee, Abrahaami Xoossaa ammanidi xillido gishshassappe attin, higgiyau i azazettido gishshassa gidenna.


—Tɨfaˈˊ, lalab cajíngˈˉ Moi˜ malɨɨ˜guɨ eáangˊ e song cajúngˉ jaangˋ dseañʉˈˋ e jí̱i̱ˈ˜ jaˋ jó̱o̱rˊ calɨséngˋ, jo̱baˈ i̱ rúngˈˋ dseaˋ ngáangˈ˜ có̱o̱ˈ˜ i̱ ˈlɨɨ˜ dob ˈnéˉ nicúiñˈˋ guóorˋ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseamɨ́ˋ quiáˈˉ i̱ ˈlɨɨ˜ do e laco̱ˈ nilɨseengˋ jó̱o̱rˊ có̱o̱ˈ˜ írˋ. Jo̱baˈ lafaˈ jó̱o̱bˊ i̱ dseañʉˈˋ laˈuii˜ do niˈuíingˉ i̱ jiuung˜ i̱ nilɨseengˋ do. 	 “Tamaarissiyaagoo, Muusee, 'Issi asi na7a yelennan haiqqikko, he haiqqidaagaa ishai a machchiyo aissidi, ba ishaayyo na7a yelanau bessees' yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ i̱ dseaˋ do e júuˆ jo̱, jo̱baˈ cajmɨngɨ́ˈˉreiñˈ do e˜ íˈˋ dseángˈˉ e caˈláangˉ i̱ jó̱o̱rˊ do. Jo̱baˈ lalab cañíiˋ i̱ dseaˋ ˈléengˈ˜ do quiáˈrˉ: —Lado guiéeˉ la i̱i̱ˉ co̱o̱ˋ e caˈlóobˉ caguáˉ iʉ˜ guíiñˆ jo̱ caˈláamˉbre. 	 I ba ashkkarata ba na7au ai saatiyan kehidaakkonne oichchin eti, “Zine laappun saatiyan mishoi a aggiis” yaagidosona.


Jo̱ lana dob guiiñ˜ fɨˊ quiáˈˉ jaangˋguɨ i̱ siiˋ Simón cajo̱, jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ guiing˜ fɨˊ ˈnɨˈˋ jmɨñíˈˆ i̱ jmóoˋ ta˜ jmɨˈua˜ loo˜ jóˈˋ. 	 PHeexiroosi abbaa doona keettaawaa galbbaa qaaciya Simoona sooni imattatettau uttiis; neeni oottanau bessiyaabaa i neeyyo odana” yaagiis.


Dsʉˈ i̱ dseaˋ do, jo̱bɨ lɨco̱ˈ nɨcaˈuøøiñˋ fɨˊ lɨ˜ siˈˊ e ˈnʉ́ʉˊ do mɨ˜ canaaiñˋ niˈrˊ júuˆ fɨˊ lacaangˋ fɨɨˋ e néeˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea quiáˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e cajméeˋ Jesús có̱o̱ˈ˜ írˋ do. 	 SHin asati biidi, he biitta ubban Yesuusabaa odidosona.


Jo̱ yaam˜ ˈnʉ́ˈˋ dseaˋ cuøˈˊnaˈ jneaˈˆ e tab˜ dsiˋnaaˈ jo̱guɨ e iáangˋ dsiˋnaaˈ jo̱guɨ e guiʉ́bˉ féˈˋnaaˈ uii˜ quíiˉnaˈ. Co̱ˈ dseángˈˉ ˈnʉ́ˈˋbingˈ i̱ nicuǿˈˉ jneaˈˆ e iáangˋ dsiˋnaaˈ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e nijáaˊtu̱ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Aissi giikko, nu Godaa Yesuus Kiristtoosi yiyo wode, nuuni be7ana giidi ufaissan naagiyoogee, woikko nu ufaissai, woikko nuuni ceeqettiyo akiliile oonee? Inttena gidekketiiyye?


Jo̱ mɨ˜ nidsingɨ́ɨngˉnaˈ jaléˈˋ e na, jo̱b mɨ˜ nilíˈˋnaˈ nifǿngˈˆnaˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jial caˈuíingˉnaˈ dseaˋ quiéˉe. 	 Hegee inttessi ta gishshau, eta sinttan markkattanau lo77o wode gidana.


Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ neáangˊ fɨˊ Roma nɨñiˊbre júuˆ quíˉnaaˈ e téeˈ˜naaˈ fɨˊ. Jo̱baˈ cangolíiñˆ e cangojmijíñˈˊ jneaˈˆ cartɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ lɨ˜ siiˋ Foro de Apio jo̱guɨ fɨˊ co̱o̱ˋguɨ lɨ˜ siiˋ Las Tres Tabernas. Jo̱ mɨ˜ caneeng˜ rúˈˋnaaˈ, dsifɨˊ ladob cacuøˈˊ Paaˉ guiˈmáangˈˇ Fidiéeˇ, jo̱guɨ eáamˊ calɨˈiáangˋ dsíirˊ cajo̱. 	 Roomen de7iya ammaniyaageeti nubaa siyidi, Afiyoosa Giyaanne Heezzu Aqiyoosaa giyoosaa gakkanaassi nuna mokkanau yiidosona; PHauloosi eta be7ido wode Xoossaa galatidi, wozanan minettiis.


Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b cajíngˈˉ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —¡Song jáˈˉ e ˈnʉˋ lɨnˈˊ i̱ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ camɨ́ɨngˈ˜ do, jo̱baˈ jmeeˉ e niˈuíingˉ iñíˈˆ e cu̱u̱˜ néeˊ la! 	 Xalahe halaqai a, “Neeni Xoossaa Na7aa gidikko ha shuchchaa, 'Oitta gida' gaada azaza” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ calɨñiˊtu̱ i̱ dseaˋ fii˜ do e calɨ́ˉ lado, jo̱ caguiémˈˊbre jaangˋguɨ dseaˋ quiáˈrˉ. Jo̱ dsʉˈ gabˋ cajméeˋ i̱ dseaˋ jmóoˋ ta˜ do có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ do cajo̱, co̱ˈ caquiémˈˊbreiñˈ jo̱guɨ cacuingˈˊneiñˈ, jo̱ jaˋ eeˋ cacuøˈˊreiñˈ do jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ cajo̱, jo̱ caˈǿømˋbreiñˈ do. 	 Qassi heezzantto ashkkaraa kiittiis. Kiittidoogaa masunxxissidi, woiniyaa turaa giddoppe gaxi kessi olidosona.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ, jaˋ cuǿˈˆnaˈ dseeˉ jaangˋ dseaˋ quiáˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e ɨˊ óoˊnaˈ e jmóorˋ, co̱ˈ ˈnéˉ jangˈˉ jmɨtáˆ óoˊnaˈ dseángˈˉ røøbˋ su dseengˋ o̱si jaˋ dseengˋ é lají̱i̱ˈ˜ e jmóoˋ i̱ dseaˋ íˋ, jo̱ lajo̱guɨbaˈ cuǿøngˋ e niˈɨ́ɨˆnaˈ íˈˋ røøˋ. 	 Tumu pirddaa pirdditeppe attin, asa som77o xeellidi pirddoppite” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangáˉ Jesús e quɨˈˊ i̱ Yáˆ do có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ Israel i̱ caguilíingˉ có̱o̱ˈr˜ do, jo̱baˈ eáamˊ calɨcuˈˊ dsíirˊ i̱ dseaˋ do, jo̱guɨ eáamˊbɨ calɨjiuung˜ dsíirˊ cajo̱, 	 Yesuusi a yeekkiyoogaanne qassi iira yiida Aihudatikka yeekkiyoogaa be7idi, ba wozanan daro mishettiis; qassi tookki shemppiis.


Jo̱ song jaangˋ dseaˋ lajeeˇ laˈóˈˋ ˈnʉ́ˈˋ jaˋ ñirˊ e˜ nijmérˉ quiáˈˉ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ, jo̱baˈ ˈnéˉ e nimɨ́ˈrˉ Fidiéeˇ e nijmɨcó̱o̱ˈ˜ quiáˈrˉ e niˈɨ́ˆ dsíirˊ e˜ jaléˈˋ e nijmérˉ quiáˈˉ jaléˈˋ e camɨrˊ do; co̱ˈ íˋbingˈ cuøˈˊ jaléngˈˋ dseaˋ lalíingˋ jo̱guɨ e iáangˋ dsíirˊ mɨ˜ mɨˈˊ dseaˋ írˋ e jmɨcó̱o̱iñˈ˜ do quiáˈrˉ, jo̱guɨ jaˋ e ˈgaaiñˋ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ quiáˈˉ jaléˈˋ e jo̱ cajo̱. 	 SHin intteppe ooninne baayyo aadhdhida eratettai xayikko, borennan ubbau kehatettan immiya Xoossaa woosso. I ayyo immana.


jo̱ fɨˊ jo̱b caguiarˊ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cangolíingˋtu̱r fɨˊ co̱o̱ˋguɨ fɨɨˋ lɨ˜ siiˋ Atalia. 	 PHerggen qaalaa yootidoogaappe guyyiyan, Axaaliyaa wodhdhidosona.


Jo̱baˈ mɨ˜ cajúngˉ Jesús, cangóˉ i̱ Séˆ do fɨˊ quiniˇ dseata˜ Pilato, jo̱ camɨrˊ fɨˊ e niˈáaiñˉ Jesús, jo̱ cacuøˊbɨ i̱ dseata˜ íˋ fɨˊ e nijméˉ Séˆ lajo̱. 	 He bitanee PHilaaxoosakko biidi, Yesuusa ahaa ekkanau woossiis.


Jo̱ lana mɨ́ɨˈ˜ɨ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜guɨ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ e güɨˈɨ́ˆbre güeaˈˆ quiáˈrˉ fɨˊ lɨ˜ seengˋnaˈ jo̱guɨ e nicuǿˈrˉ ˈnʉ́ˈˋ e seengˋnaˈ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ. 	 Xoossaa nu Aawaappenne Godaa Yesuus Kiristtoosappe, aaro kehatettainne sarotettai intteyyo gido.


Jo̱baˈ cañíiˋtu̱ Paaˉ quiáˈˉ dseata˜ Agripa jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Nañiˊ si jiʉ˜ o̱si jmiguiʉˊbɨ é jaˋ mɨˊ calɨˈˊɨ ˈnʉˋ, dsʉˈ iing˜ Fidiéeˇ e lajɨɨmˋ ˈnʉ́ˈˋ niˈuíingˉnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ laco̱ˈguɨ la lɨ́ɨngˊ jnea˜; jo̱ dsʉˈ o̱ˈ laco̱ˈ jnea˜ lana e ˈñúunˈ˜n có̱o̱ˈ˜ ñíˆ cadena. 	 Yaagin PHauloosi, “Daro wode gidin, guutta wode gidin, ne xalaala gidakka; shin hachchi taani yootiyoogaa siyiya ubbai qassi ha qashuwaappe attin, ta mala gidanau Xoossaa woossais” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱, lajeeˇ e táamˋbɨ Jesús fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Judea, calɨlíˈˆ jaléngˈˋ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo e fɨ́ɨngˊguɨ dseaˋ nɨdsiqui̱ˈˊ quiáˈˉ Jesús e sáaiñˋ jmɨɨˋ laco̱ˈguɨ i̱ dseaˋ i̱ dsiqui̱ˈˊ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ do. 	 Yesuusi Yohaannisaagaappe dariya kaalliyaageeta baakko shiishsheesinne xammaqees giyoogaa Parisaaweti siyidoogaa Yesuusi erido wode, Yihudaappe aggidi, Galiila biis; gidikkokka, erissiyo ashkkarati xammaqidoogaappe attin, Yesuusi ba huuphen oonanne xammaqibeenna.


Jo̱ e laco̱ˈ e féngˈˊ dsíiˊ i̱ dseaˋ íˋ, lajo̱bɨ ˈnéˉ e féngˈˊ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱, jo̱guɨ cuǿøˈ˜guɨˈ fɨˊ yaang˜naˈ e teáangˉguɨˈ teáˋ fɨˊ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ, co̱ˈ lajeeˇ lajmɨnábˉ nigüéengˉtu̱ Fíiˋnaaˈ fɨˊ jmɨgüíˋ la caléˈˋ catú̱ˉ. 	 Inttekka qassi genccite; yayyoppite. Aissi giikko, Godaa yuussai matattiis.


Jo̱ jnea˜ fáˈˋa lají̱i̱ˈ˜ e nɨcaˈeˈˊ Tiquiéˆe jneab˜, jo̱ dsʉˈ ˈnʉ́ˈˋ jmooˋnaˈ lají̱i̱ˈ˜ e féˈˋ tiquíiˆbaˈ. 	 Taani ta Aawai tana bessidoogaa haasayais; qassi inttekka intte aawaappe siyidoogaa ootteeta” yaagiis.


Jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ jaˋ quiʉˈˊ dsíiˊ e jmóoˋbɨr jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ, jo̱baˈ ˈnéˉ fɨ́ˈˆre fɨˊ quiniˇ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e jaˋ dseengˋ jaléˈˋ e jmóorˋ do, jo̱ lajo̱baˈ niˈɨ́ˉ ˈgóˋ quiáˈˉ i̱ caguiaangˉguɨ i̱ iing˜ jméˉ lajo̱. 	 Harati yayyana mala, nagara oottiya ubbata asa ubbaa sinttan seera.


Jo̱ lajo̱b nɨcalɨ́ˉ, jo̱baˈ nɨcangɨ́ɨmˋbaˈ lajaléˈˋ e cuøˊ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lajeeˇ e sɨjeengˇnaˈ e jmɨɨ˜ e nijnéngˉtu̱ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Hegaadan intte nu Godaa Yesuus Kiristtoosa yuussaa naagishin, ayyaana imuwaappe harai atto issoinne inttessi paccenna.


Dsʉˈ ˈñiaˈrˊ cajíñˈˉ e jaˋ iiñ˜ dsérˉ, jo̱guɨ nɨcamɨrˊ e i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ guiing˜ fɨˊ Romabingˈ i̱ niquidsiˊ íˈˋ quiáˈrˉ. Jo̱baˈ caquiʉ́ˈˉʉ ta˜ quiáˈrˉ e lamɨ˜ iuumˉbɨr sɨjnɨ́ɨiñˇ cartɨˊ niguiéenˈ˜nre fɨˊ quiniˇ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ do. 	 shin PHauloosi ba yohuwaa Augisxxoos Qeesaari qachchana gakkanaassi naagettanau oichchin, taani a Qeesaarakko yeddana gakkanaas, i qashettana mala azazaas” yaagiis.


Dsʉˈ jnea˜ nifɨ́ɨˆɨ ˈnʉˋ e jáˈˉ i̱ dseamɨ́ˋ la dsíngˈˉ nɨcarøøiñˋ dseeˉ, dsʉˈ jnea˜ nɨcaˈímˉbaa jaléˈˋ e dseeˉ jo̱ quiáˈrˉ, jo̱baˈ dsíngˈˉ jmiˈneáaiñˋ jnea˜ lana; dsʉˈ jaléngˈˋguɨ i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˉ e jaˋ ˈgaˈˊ lɨˊ dseeˉ røøiñˋ e laco̱ˈ jnea˜ niˈíin˜n jaléˈˋ e jo̱, jo̱baˈ jaˋ ˈgaˈˊ lɨˊ jmiˈneáaiñˋ jnea˜ jóng. 	 Hegaa gishshau, taani inttessi odais; a daro siiqido gishshau, i nagarai daroi atto geetettiis; shin guutta nagaraa atto giido urai guuttaa siiqees” yaagiis.


Jo̱ ¿su jaˋ tó̱o̱ˋ óoˊnaˈ cajo̱ quiáˈˉ e guiéˉ iñíˈˆ e cafiinˉ, jo̱ cagǿˈˋ quiʉ̱́ˋ mil dseaˋ, jo̱guɨ e jmiguiʉˊbɨ caseángˉ ie˜ jo̱? 	 Woi taani laappun oittaa oiddu sha7u asaayyo battidoogaa, qassi intte aappun samppaa kunttidi denttidaakko hassayekketii?


Co̱ˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ ˈñiaˈˊbre, Fidiéeˇ cajméerˋ lajaléˈˋ e seaˋ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ jo̱guɨ lajaléˈˋ e seaˋ fɨˊ guóoˈ˜ uǿˉ, jaléˈˋ e jnéengˉ táˈˉ jaléˈˋ e jaˋ jnéengˉ, jo̱guɨ lajo̱bɨ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ guíˋ i̱ éeˋ guiʉ́ˉ i̱ lɨ́ɨngˊ fii˜ jo̱guɨ jaléngˈˋ i̱ óoˋ bíˋ, jo̱guɨ jaléngˈˋ i̱ quidsiˊ íˈˋ, jo̱guɨ jaléngˈˋ i̱ quiʉˈˊ ta˜ cajo̱. Jo̱ lajalébˈˋ e la cajméeˋ Fidiéeˇ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱guɨ íˋbingˈ i̱ catɨ́ɨngˉ lajaléˈˋ e la. 	 Aissi giikko, ubbabaikka aani merettiis; beettiyaageeti, beettennaageeti, ayyaanatuppe beettiya wolqqainne godatettai, halaqatettainne maatai, saluwaaninne sa7an de7iya ubbabaikka aaninne ayyo merettiis.


Jo̱ i̱ ángel i̱ camánˉn do i̱ casíˈˋ tɨɨˉ e dséeˊ fɨˊ ni˜ jmɨñíˈˆ jo̱guɨ tɨɨrˉ e tuung˜ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ, caséerˋ guóorˋ dséeˊ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ 	 Hegaappe guyyiyan, abbaa bollaaninne biittaa bollan eqqidaashin taani be7ido kiitanchchai, ba ushachcha kushiyaa saluwaa pude micciis.


Co̱ˈ guiʉ́bˉ nɨne˜naaˈ e Fidiéebˇ dseaˋ cajméerˋ e cají̱ˈˊtu̱ Fíiˋnaaˈ Jesús, jo̱guɨ nɨne˜baaˈ cajo̱ e lajo̱b nijmérˉ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ cajméerˋ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do; jo̱ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ nidsijeáaiñˉ jneaa˜aaˈ fɨˊ quiniˇ dseaˋ do. 	 Xoossai, Godaa Yesuusa haiquwaappe denttidaagee, nunakka qassi Yesuusaara haiquwaappe denttidi, inttenaara issippe ba sintti shiishshanaagaa eroos.


Dsʉco̱ˈ co̱o̱bˋ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e joˋ téˈˋ dseaˋ e núurˋ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ niguoˈˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ; dsʉco̱ˈ ie˜ jo̱ lɨ́ˈˆ iiñ˜ e nijmitir˜ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ quiʉˈrˊ yaam˜bre, jo̱guɨ nijmérˉ quijí̱ˉ cabøø˜ tɨfaˈˊ i̱ niˈéˉ quiáˈrˉ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ jaléˈˋ e iiñ˜ ninúrˉ. 	 Aissi giikko, asai tumu timirttiyaa ezggennan ixxiyo wodee yaana. SHin asai bantta amuwaa kaallidi, siyanau ufaissiyaabaa yootiya tamaarissiyaageeta gujji gujji shiishshana.


Jo̱guɨ i̱ quiúungˉ do cañíirˋ lala: —¡E jábˈˉ, lajo̱b lɨ́ɨˊ! Jo̱guɨ lajɨˋ guiequiúungˋ i̱ dseaˋ cǿøngˈ˜ do casíˈrˋ uǿˉ jnir˜ jo̱guɨ jaˋ quiuiñˈˊ e jmiféiñˈˊ dseaˋ do. 	 Paxa de7iya oiddu meretati, “Amin77i” yaagin, cimati gufannidi goinnidosona.


Jo̱ dsifɨˊ mɨ˜ calɨlíˈˆ Jesús jial dseángˈˉ jáˈˉ lɨ́ɨngˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do júuˆ quiáˈrˉ, jo̱baˈ cajíñˈˉ casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ dséeˈ˜ do lala: —Jó̱o̱ˋo̱, nɨcaˈímˉbaa dseeˉ quíiˈˉ. 	 Yesuusi eta ammanuwaa be7idi, he bollai silido bitaniyaa, “Ta na7au, ne nagarai atto geetettiis” yaagiis.


Jo̱baˈ cajíngˈˉtu̱ niquiáˈˆ Jesús e sɨ́ˈrˋ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ jmɨcó̱o̱ˈ˜ e sɨnʉ́ʉˆ do: —Jmeeˉnaˈ lajalébˈˋ ta˜ quiʉˈˊ i̱ Jesús na. 	 Yesuusa aayyiyaa ashkkarata, “I intteyyo odiyoobaa aiba gidikkonne oottite” yaagaasu.


Jo̱ jaléˈˋ e jaˋ dseengˋ labaˈ e uøøˋ fɨˊ dsíiˊ dseaˋ, jo̱ e jo̱baˈ e jmóoˋ e cá̱rˋ fɨˊ gaˋ e laco̱ˈ jmɨˈlɨngˈˆ yaaiñ˜ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. Jo̱ e jo̱b júuˆ quiéˉe. 	 Ha iitabai ubbaikka asa wozana giddoppe kiyidi, asa tunissees” yaagiis.


Jo̱ guiiñ˜ fɨˊ jo̱ e éerˋ ta˜ e lɨ́ɨiñˊ jmidseaˋ dseaˋ féngˈˊ i̱ laniingˉguɨ, co̱ˈ fɨˊ jo̱b dseángˈˉ lɨ˜ lɨ́ɨˊ é̱e̱ˆ jáˈˉ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ lɨ˜ cajméerˋ ˈñiaˈrˊ jo̱ o̱ˈ fɨˊ lɨ˜ cajméeˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. 	 Geeshsha Sohuwaaninne tumu Dunkkaaniyan i oottees; he Dunkkaanee asi essidoogaa gidennan, Xoossai essidoogaa.


Jo̱ jaangˋ lajeeˇ i̱ fii˜ jmidseaˋ do nisiirˋ Caifás, jo̱ lɨ́ɨiñˊ fii˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ jmidseaˋ ie˜ jo̱, jo̱baˈ lalab cajíñˈˉ casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ rúiñˈˋ caguiaangˉguɨ do jo̱ caféˈrˋ: —¡Dseángˈˉ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ jaˋ eeˋ ñíˆ ˈnʉ́ˈˋ! 	 Etappe issoi Qayaafa giyoogee, he laitti qeese ubbatu halaqa gididaagee, “Intte ainne erekketa!


Jo̱ lajeeˇ e cataan˜n jee˜ ˈnʉ́ˈˋ jaˋ cafáˈˉa júuˆ e jiéˈˋguɨ, co̱ˈ dseángˈˉ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáamˉbaˈ caˈɨ́ˋ dsiiˉ e cafáˈˆa jo̱ dseángˈˉ jí̱i̱ˈ˜ e júuˆ quiáˈˉ e˜ uiing˜ e catángˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ. 	 Aissi giikko, taani inttenaara de7aidda, Yesuus Kiristtoosappenne qassi masqqaliyaa bolli misimaariyan xishettidi i kaqettidoogaappenne attin, harabaa erennaadan, ta qofaa qachchaas.


Jo̱ iin˜n e ñíˆbaˈ e jngáamˈ˜bɨ́ɨ dsiiˉ e jmóoˋbɨ́ɨ bíˋ uíiˈ˜ quíiˉnaˈ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ seengˋ fɨˊ Laodicea, lɨ́ˈˆ lajaléngˈˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ jaˋ mɨˊ calɨcuíingˋ jnea˜. 	 Taani intteyyo, Lodooqiyaa giyo kataman de7iya asaayyoonne tana be7ibeenna asa ubbaayyo ai keenaa baaxetidaakkonne intte erana mala koyais.


Jo̱ mɨ˜ cangáˉ i̱ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ do e cacuˈˋ i̱ mɨˈˋ do luguooˋ Paaˉ, jo̱baˈ canaangˋ sɨ́ˈˋ rúiñˈˋ lajeeˇ laˈóˈˋ teáaiñˉ do jo̱ jíñˈˉ: —Lɨ́ɨˊ fɨng o̱ˈ jaangˋ dseaˋ ˈmóbˉ i̱ dseañʉˈˋ na, co̱ˈ caláamˉbre fɨˊ ni˜ jmɨñíˈˆ, dsʉˈ có̱o̱ˈ˜ e calɨ́iñˉ naguɨ joˋ cuǿøngˋ i̱i̱ˋ nileángˉ írˋ, co̱ˈ joˋ catɨ́ɨngˉ e seeiñˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Haruuruwaa asati shooshshai PHauloosa kushiyan xaaxettidaagaa be7ido wode issoi issuwaassi, “Tumu ha bitanee shemppo woriya asa; harai atto abbaappe i attinkka Xoossaa pirddai a paxa de7o gibeenna” yaagidosona.


jo̱ féˈrˋ: Cuǿøˉnaaˈ ˈnʉˋ guiˈmáangˈˇ, Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ, ˈnʉˋ dseaˋ féngˈˊ dseaˋ ñinˈˊ i̱ quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ jméˉ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ, jo̱ ˈnʉˋ dseaˋ i̱ seengˋ lají̱i̱ˈ˜ latɨˊ malɨˈˋ lají̱i̱ˈ˜ nʉ́ˈˉguɨ e nitɨro̱o̱ˇ jmɨgüíˋ jo̱guɨ cajo̱ cartɨˊ lana, jo̱guɨ i̱ nijáaˊtu̱ caléˈˋ catú̱ˉ, dsʉco̱ˈ ˈnʉˋ nɨcangɨ́ɨmˋbaˈ e tɨɨnˈˋ e quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ, jo̱guɨ latɨˊ lanab nɨcanaanˈˉ e quiʉ́ˈˋ ta˜. 	 “Ha77i de7iyaagoo, kaseesappekka de7iyaagoo, Godau, Ubbaappe Wolqqaama Xoossau, neeyyo gita wolqqai de7iyo gishshaunne neeni haaranau doommido gishshau, nuuni nena galatoos.


Jo̱ jo̱b mɨ˜ canaangˋ e ngɨˊ júuˆ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e i̱ dseaˋ i̱ iing˜ Jesús eáangˊ do jaˋ nijúuiñˉ. Jo̱ dsʉˈ jaˋ cajíngˈˉ Jesús faˈ dseángˈˉ e jaˋ nijúungˉ i̱ dseaˋ do, co̱ˈ lalabaˈ cajíñˈˉ: “Song jnea˜ iin˜n e seeiñˋ cartɨˊ mɨ˜ nigüéengˉtú̱u̱ fɨˊ jmɨgüíˋ la caléˈˋ catú̱ˉ, jo̱baˈ ¿e˜ cuaiñ˜ quíiˉ ˈnʉˋ faco̱ˈ lajo̱?” 	 Hegaa gishshau, he erissiyo ashkkarai haiqqenna giyo haasayai ishanttu ubbaakko gakkiis; shin Yesuusi, “Taani yaana gakkanaassi, i de7ana mala, taani koyikko, nena ai metii?” giidoogaappe attin, “Haiqqenna” gibeenna.


Jo̱ jmoˈˊo e jiˋ la e catɨ́ɨngˉ ˈnʉˋ, Timoteo, co̱ˈ ˈnʉbˋ lɨnˈˊ lafaˈ dseángˈˉ jó̱o̱ˋo̱ i̱ dseángˈˉ lajangˈˆ nɨcajángˈˋ uøˈˊ fɨˊ jaguóˋ Dseaˋ Jmáangˉ. Jo̱ mɨ́ɨˈ˜ɨ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜guɨ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ e niˈɨ́rˉ güeaˈˆ quiáˈrˉ fɨˊ lɨ˜ táanˈˋ, jo̱guɨ e nilíˋ fɨˈˋ lɨ́ɨiñˉ ˈnʉˋ, jo̱guɨ cajo̱ e nicuǿrˉ e nilɨseenˈˋ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ. 	 ammanuwaa baggaara ta tumu na7au, Ximootiyoosau ha dabddaabbiyaa xaafais. Xoossaa nu Aawaappenne nu Godaa Kiristtoos Yesuusappe aaro kehatettai, maarotettainne sarotettai neeyyo gido.


jo̱guɨ nicuǿˈˆbaˈ guiˈmáangˈˇ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ e iáangˋ óoˊnaˈ, co̱ˈ nɨcaguiéemˋbre ˈnʉ́ˈˋ guiʉ́ˉ e laco̱ˈ niñíingˋnaˈ jaléˈˋ e jloˈˆ e catɨ́ɨngˉnaˈ e seaˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ ñifɨ́ˉ quiáˈrˉ e nicuǿˈrˉ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ. 	 Qassi geeshshatuyyo giigida poo7o kawotettaa laattanau, nuna danddayissida Aawaa galatite.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ catɨ́ɨngˉ Tʉ́ˆ Simón e nijgíiˉ tɨɨrˉ e nirú̱ˈˉ Jesús, jo̱baˈ lalab cañíirˋ quiáˈˉ dseaˋ do: —Fíiˋi, jaˋ catɨ́ɨngˉ ˈnʉˋ e nirú̱u̱ˈ˜ tɨ́ɨˋɨ. 	 Yesuusi Simoon PHeexiroosakko yin PHeexiroosi, “Godau, neeni ta tohuwaa meeccanau hanaiyye?” yaagiis.


Jo̱baˈ mɨ˜ cagüɨlíingˉ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ dseeˉ quiáˈˉ Paaˉ do fɨˊ la, joˋ e cajmɨˈɨɨngˇ ˈñiáˈˋa, co̱ˈ dsifɨˊ mɨ˜ cajneáˉ e jmɨɨ˜ co̱o̱ˋguɨ do cangóˉbaa fɨˊ lɨ˜ niquidsiiˉ íˈˋ, jo̱ caquiʉ́ˈˉʉ ta˜ e calɨtébˈˆ i̱ Paaˉ do fɨˊ lɨ˜ iuuiñˉ. 	 “Hegaa gishshau, eti hagan shiiqido wode, taani gam77ennan wonttetta gallassi, pirdda keettaa gelada PHauloosa ehaana mala azazaas.


Jo̱baˈ i̱ dseaˋ nʉˈluu˜ quiáˈˉ i̱ fii˜ ˈléeˉ do cajéeiñˋ i̱ sɨmingˈˋ do fɨˊ quiniˇ fii˜ quiáˈrˉ, jo̱ lalab casɨ́ˈrˉ i̱ fii˜ quiáˈrˉ do: —I̱ dseaˋ sɨjnɨ́ɨngˇ i̱ siiˋ Paaˉ do catǿˈrˉ jnea˜, jo̱ camɨˈrˊ jnea˜ e cagajéenˉn i̱ sɨmingˈˋ la fɨˊ quiníˈˆ, co̱ˈ lɨɨng˜ eeˋ júuˆ quie̱rˊ quíiˉbaˈ jíñˈˉ. 	 Hegaa gishshau, mato halaqai na7aa shaalaqaakko efiidi, “Qasho keettan de7iya PHauloosi, ha na7ai neessi aibakko odiyoobai de7iyo gishshau, tana baakko xeesidi, a neekko ehaanaadan, tana woossiis” yaagiis.


Jo̱ ˈnéˉ e nijmɨtɨ́ɨngˋ jaléngˈˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e nijmérˉ jmangˈˉ e guiʉ́ˉ jo̱guɨ e nijmɨcó̱o̱ˈr˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ˈnéˉ quiáˈˉ lajo̱, jo̱ lajo̱baˈ nilɨˈíingˆ ta˜ quiáˈrˉ lajeeˇ e taaiñ˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Nu asaikka pattenna asa gididi attenna mala, bana keehi koshshiyaabaa demmanau, lo77o oosuwaa minnidi oottiyoogaa tamaaro.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do jo̱ cajíñˈˉ lala: —Lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ onuuˋ e seaˋ fɨˊ guóoˈ˜ uǿˉ e o̱ˈ Tiquiéˆe dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ cajnírˋ, nigüɨtǿøbˈ˜ e jo̱ catɨˊ jmóˆ quiáˈˉ. 	 SHin Yesuusi zaaridi, “Saluwan de7iya ta Aawai tokkibeenna mitta ubbai shodettana.


co̱ˈ lajɨɨmˋbre cangáiñˉ dseaˋ do, jo̱baˈ eáamˊ cafǿiñˈˊ. Dsʉˈ ladsifɨbˊ cañíiˋ Jesús jo̱ casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ guitúungˋ do lala: —¡Teáˋ teáangˊ óoˊnaˈ; jneab˜ la, jaˋ fǿøngˈ˜naˈ! 	 Aissi giikko, eti ubbai a be7idi, yashshaa kokkoridosona; shin sohuwaara Yesuusi eta, “Aikko baawa; tanattennee yayyoppite” yaagiis.


Jo̱ Tʉ́ˆ Simón có̱o̱ˈ˜guɨ Juan caquidsirˊ guóorˋ fɨˊ mogui˜ lajaangˋ lajaangˋ i̱ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ do, jo̱ lajo̱b caˈíñˈˋ do Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lajaangˋ lajaaiñˋ. 	 He wode PHeexiroosinne Yohaannisi bantta kushiyaa eta bolli wottin, eti Geeshsha Ayyaanaa ekkidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱, co̱o̱ˋ néeˈ˜ cangɨ́ɨngˊ Jesús co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do fɨˊ quiá̱ˈˉ lɨ˜ guiing˜ jaangˋ dseaˋ i̱ tiuungˉ latɨˊ mɨ˜ cangáangˈ˜. 	 Yesuusi biiddi, yelettoosappe qooqe gididi de7iya issi bitaniyaa be7iis.


Jo̱ i̱ ángel i̱ jáaˊ fɨˊ lɨ́ˈˆ lɨˊ guoˈˋ ieeˋ do casɨ́ˈrˉ i̱ ángeles i̱ quiúungˉ do jo̱ lalab cajíñˈˉ: —Jaˋ ˈlee˜naˈ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ o̱si ni˜ jmɨñíˈˆ o̱si jaléˈˋ ˈmaˋ é cartɨˊ mɨ˜ nité̱ˆnaaˈ e sello quiáˈˉ Fidiéeˇ quíˉiiˈ fɨˊ guiaquíiˊ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Fidiéeˇ. 	 Xeesidi, “Nu Xoossaa ashkkaratu som77uwan nuuni maatafaa wottana gakkanaashin, sa7aa gidin woi abbaa gidin, woi mitta gidinkka qohoppite” yaagiis.


Jo̱baˈ cajíngˈˉ Juan casɨ́ˈrˉ Jesús: —Tɨfaˈˊ, jneaˈˆ nɨcaneem˜baaˈ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ jmóoˋ ta˜ uǿøngˋ jaléngˈˋ i̱ ˈlɨngˈˆ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉˋ, jo̱ co̱ˈ jaˋ ngɨˊguɨr co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ, jo̱baˈ nɨcajníimˊbaaˈ quiáˈrˉ e nijmérˉ lajo̱. 	 Yohaannisi zaaridi, “Godau, issi asi ne sunttan xalaheta kessiyaagaa nuuni be7idi, nu bagga gidenna gishshau, a diggida” yaagiis.


Dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jaˋ ɨ́ˆ óoˊnaˈ faˈ e jaˋ huɨ́ɨngˊ e lɨ́ɨngˊnaˈ tɨfaˈˊ i̱ eˊ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, co̱ˈ nɨne˜baˈ guiʉ́ˉ e eáangˊguɨ niˈɨ́ˉ Fidiéeˇ íˈˆ quíˉiiˈ jaléngˈˋ jneaa˜aaˈ dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ tɨfaˈˊ mɨ˜ jaˋ nʉ́ʉˈ˜naaˈ e júuˆ jo̱ laco̱ˈguɨ i̱ dseaˋ caguiaangˉguɨ i̱ jaˋ eˊ e júuˆ jo̱. 	 Ta ishatoo, nuuni haratuppe aadhdhiya pirddaa ekkanaagaa intte eriyo gishshau, intteppe daroti tamaarissiyaageeta gidoppite.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, casɨ́ˈˉguɨ Jesús jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ caseángˈˊ do jo̱ cajíñˈˉ: —E labaˈ iin˜n jmɨtaaˆ óoˊnaˈ, e doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ iing˜ nicuáˈˉ iáˋ fɨˊ lɨ˜ sɨjnɨ́ɨngˇ joˈseˈˋ quiéˉe jo̱ jaˋ ˈnóˈrˊ e ningɨ́iñˉ fɨˊ oˈiáˋ quiáˈˉ e iáˋ do, jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋ lɨ́ɨiñˊ jaangˋ ɨ̱ɨ̱ˋ i̱ ˈléeˊ. 	 Yesuusi, “Taani intteyyo tumaa odais; dorssaa birddiyau penggeera gelennan harasaara geliya ooninne kaisonne pangga.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, lalab cajíngˈˉ Jesús casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ guitúungˋ quiáˈrˉ do: —¿Jialɨˈˊ eáangˊ ˈgóˈˋnaˈ? ¿Su jaˋ jáˈˉ mɨˊ calɨ́mˉbɨˈ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiéˉe? 	 Yesuusi ba erissiyo ashkkarata, “Aissi hagaadan yayyeetii? Intte waani ammanekketii?” yaagiis.


Jo̱ jnea˜ có̱o̱ˈ˜guɨ Timoteo jo̱guɨ có̱o̱ˈ˜ Silvano guiaˋnaaˈ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ e júuˆ quiáˈˉ Fíiˋnaaˈ Jesús i̱ lɨ́ɨngˊ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ. Jo̱ Fíiˋnaaˈ Jesús jaˋ tú̱ˉ neáangˊ dsíirˊ, co̱ˈ mɨ˜ jíñˈˉ eeˋgo̱ nijmérˉ, jo̱baˈ dseángˈˉ jmóoˋbre. 	 Aissi giikko, taani, Sillaasinne Ximootiyoosi Intte giddon yootido Xoossaa Na7ai, Yesuus Kiristtoosi “Ee” nne “CHii” nne giyoogaa gidenna. SHin Xoossaa baggaara i ubba wodekka “Ee”.


Jo̱ mɨ́ɨˈ˜bɨ́ɨ Tiquíˆnaaˈ cajo̱ e nilɨñíˆguɨˈ dseángˈˉ røøˋ jial tíiˊ laniingˉ ˈneáangˋ Dseaˋ Jmáangˉ ˈnʉ́ˈˋ, nañiˊ faˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ jaˋ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ dseángˈˉ e ningáiñˈˋ. Co̱ˈ song nɨñíˆbaˈ lajo̱, jo̱baˈ seabˋ la dsíingˋ quíiˉnaˈ laco̱ˈguɨ la dsíingˋ e seaˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ ˈñiaˈrˊ. 	 Eratettaappe aadhdhiya Kiristtoosa siiquwaa intte eranaadaaninne qassi Xoossaabaa gidiya ubbaban intte poli kumanaadan, taani Xoossaa woossais.


jo̱ lajo̱b Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ co̱o̱ˋ néeˈ˜baˈ sɨˈíiñˆ quiáˈˉ Tiquiáˈrˆ Fidiéeˇ e cajángˈˋ ˈñiaˈrˊ e cajúiñˉ e laco̱ˈ conguiaˊ caˈíiñˉ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈˉ i̱ fɨ́ɨngˊ dseaˋ jmɨgüíˋ. Jo̱ mɨ˜ nijáaˊtu̱r fɨˊ jmɨgüíˋ la caléˈˋ catú̱ˉ, joˋ nijáarˊ faˈ e nijúungˉtu̱r uíiˈ˜ dseeˉ quiáˈˉ dseaˋ jmɨgüíˋ, co̱ˈ nijáaˊbre dsʉˈ e jaleaaiñ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ i̱ nisɨjeengˇ írˋ i̱ nɨsɨtaˇ dsíiˊ e nigüéengˉtu̱r caléˈˋ catú̱ˉ. 	 Hegaadankka, qassi Kiristtoosi daro asaa nagaraa xaissanau issitoo yarshshettiis; qassi i bana mintti naagiyaageeta ashshanau beettanaappe attin, naa77antto nagara tookkanau beettenna.


Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ dseaˋ do: —E nijngámˈˉ i̱ fii˜ uǿˉ do lajaléngˈˋ i̱ dseaˋ jmóoˋ ta˜ uǿˉ do, jo̱guɨ dseaˋ jiémˈˋ nitáiñˈˊ i̱ nijméˉ ta˜ e uǿˉ do lali˜ i̱ líˈˆ dsíirˊ i̱ nija̱ˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e catɨ́ɨiñˉ quiáˈˉ e niróˋ do quiáˈrˉ. 	 Oichchin eti, “I he iita asata wori wurssidi, woiniyaa turai aifiyo wode bana gakkiyaagaa wodiyan sheedhdhiya hara kottaawatuyyo immana” yaagidosona.


Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jaˋ e bíˋ seaˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ do faˈ e nijmérˉ dseeˉ quiáiñˈˉ do, co̱ˈ jee˜ dob singˈˊ i̱ dseaˋ i̱ nɨcaˈláangˉ do. 	 Qassi paxida bitanee PHeexiroosaaranne Yohaannisaara eqqidaagaa asai be7idi, giyoobaa xayiis.


Jo̱baˈ cajmɨngɨ́ˈˉ Jesús i̱ dseamɨ́ˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —¿E˜ iinˈ˜? Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ dseamɨ́ˋ do quiáˈˉ Jesús jo̱ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —Jiéeˋ oˈˊ e nicuøˈˊ fɨˊ e lajɨˋ gángˉ i̱ jó̱o̱ˋo̱ la nigüeárˋ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉˋ fɨˊ lɨ˜ quiʉˈˊ ta˜ mɨ˜ nɨguiing˜tu̱ˈ fɨˊ jo̱, jo̱ jaaiñˈˋ la nigüeárˋ lɨ́ˈˆ lɨˊ dséeˊ jo̱guɨ jaangˋguɨr lɨ́ˈˆ lɨˊ tuung˜. 	 Yesuusi o, “Ai koyai?” yaagidi oichchiis. A zaarada, “Ha ta naa77u naati ne kawotettan issoi neeppe ushachcha baggaara, qassi issoi neeppe haddirssa baggaara uttona garkkii” yaagada woossaasu.


Jo̱ dsʉˈ Jesús latab˜ seeiñˋ, jo̱baˈ latab˜ lɨ́ɨiñˊ jmidseaˋ dseaˋ féngˈˊ i̱ laniingˉguɨ, jo̱ uíiˈ˜ jo̱baˈ joˋ ˈneángˉguɨ jmidseaˋ i̱ jiéngˈˋguɨ i̱ niˈíingˋ é̱e̱ˆ quiáˈrˉ. 	 SHin Yesuusi merinau de7iyo gishshau, a qeesetettai laamettenna.


Jo̱guɨ jaˋ seengˋ dseaˋ i̱ quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ ningángˈˋ, o̱ˈguɨ i̱ iing˜ niˈnángˈˊ Fidiéeˇ cajo̱. 	 Akeekiya asikka baawa; woikko Xoossaa koyiyaabikka baawa.


Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ niˈíngˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e nɨcaseáangˈ˜naˈ do, eáangˊ nijmiféiñˈˊ Fidiéeˇ, co̱ˈ nilɨlíˈrˆ e dseángˈˉ jmooˋ ˈnʉ́ˈˋ nʉ́ʉˈ˜naˈ e júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ e nɨjáˈˉ calɨ́ngˉnaˈ do. Jo̱guɨ lajo̱bɨ i̱ dseaˋ do cajo̱ nijmɨˈgóˋbre Fidiéeˇ uíiˈ˜ jaléˈˋ e iáangˋ óoˊnaˈ e nɨcajmeeˇnaˈ guiéeˆ jee˜ írˋ jo̱guɨ jee˜ jaléngˈˋ i̱ caguiaangˉguɨ cajo̱. 	 Ha intte oosoi intte ammanuwaa erissiyo gishshau, daro asai Kiristtoosa wonggeliyaa intte ammanidi markkattiyoogaayyoonne intte maaduwaa etaaranne hara ubbatuura shaakkidi, darissi immiyoogaayyo Xoossaa bonchchana.


—Jaangˋ dseañʉˈˋ cangórˉ cangobíirˇ mɨjú̱ˋ quiáˈrˉ fɨˊ lɨ˜ nɨcajɨ́ɨrˉ. Jo̱ mɨ˜ cabírˋ e mɨjú̱ˋ do, seaˋ e cajiʉ́ˈˋ lɨ˜ ngɨ́ɨngˊ fɨˊ. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ɨngˊ jaléngˈˋ dseaˋ, casoˈømˈˊbre jaléˈˋ e mɨjú̱ˋ do, jo̱ e lɨɨng˜guɨ cagǿˈˋ ta̱ˊ cajo̱. 	 “Issi bitanee ba zerettaa zeranau kiyiis. Zerishin, issoi issoi ogiyaa doonan wodhdhidi yerettiis. Yaatin, kafoi hegaa miis.


Jo̱guɨ nɨcacuǿøˉbaar e calɨñirˊ i̱˜ dseángˈˉ lɨ́ɨngˊ ˈnʉˋ, jo̱guɨ mɨˊ ˈnooˋbɨ nifɨ́ɨˆɨre lajo̱ cajo̱ e laco̱ˈ nijmiˈneáangˋ rúiñˈˋ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la ˈneáangˋ ˈnʉˋ jnea˜; jo̱guɨ lajo̱baˈ nilɨseengˋ jnea˜ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ írˋ cajo̱. 	 Neeni tana siiqido siiqoi eta giddon de7ana mala, qassi taanikka eta giddon de7ana mala, taani ne sunttaa eta erissaas; sinttaukka erissana” yaagiis.


Dsʉco̱ˈ lajaangˋ lajaamˋ dseaˋ ˈnéˉ to̱ˈˋ fɨ́ɨiñˋ lají̱i̱ˈ˜ e lɨ́ɨˊ quiáˈrˉ. 	 Aissi giikko, asai ubbai huuphiyan huuphiyan ba toohuwaa tookkanau bessees.


Jo̱ tú̱ˉ jmɨɨ˜baˈ jmóoˋguɨ e nitɨ́ˉ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ quiáˈˉ dseaˋ Israel e siiˋ Pascua e gøˈrˊ iñíˈˆ e jaˋ quie̱ˈˆ quiéengˋ. Jo̱ jaléngˈˋ fii˜ jmidseaˋ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ tɨfaˈˊ quiáˈˉ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ dseaˋ Israel canaaiñˋ ˈnóˈrˊ jial niguiéˈrˊ e nisáiñˈˊ Jesús e nijmɨgǿøiñˋ dseaˋ do e laco̱ˈ nilíˈrˋ nijngángˈˉneiñˈ. 	 Paasikaa Baalaa giyoogaa bonchchiyo gallassainne oittaa meettaa bonchchiyo gallassai gakkanau naa77u gallassai attiis; qeese halaqatinne higgiyaa tamaarissiyaageeti asi erennan Yesuusa oiqqidi woriyo ogiyaa koyoosona.


¡ˈNʉ́ˈˋguɨ lɨ́ɨngˊnaˈ lafaˈ dseaˋ tiuungˉ i̱ jéengˋ jaangˋguɨ dseaˋ tiuungˉ! ¡Jo̱ tɨɨmˋbaˈ ngɨ́ɨˊnaˈ jaléˈˋ e úˈˋnaˈ e laco̱ˈ jaˋ ninɨngˈˆnaˈ luˋ pingˈˆ, jo̱ dsʉˈ nɨ́mˈˋbaˈ i̱ jóˈˋ féngˈˋ i̱ siiˋ camello! 	 Intteyyo qooqi uttidi, asa kaalettiyaageetoo, intte ushshaappe udunxxiyaa gaccidi, gaameelaa mitteeta.


¿E˜ e lɨ́ɨngˉnaˈ e jaˋguɨ huɨ́ɨngˊ e niféˈˆnaaˈ: su e “Niˈíimˇbaa dseeˉ quíiˈˉ”, o̱si e niféˈˆnaaˈ é: “Ráanˈˉ jo̱ ngɨ˜”? 	 'Ne nagarai atto geetettiis' giyoogee mateeyye woi 'Dendda eqqada hemetta' giyoogee matee?


Jo̱ lajeeˇ jo̱, fɨ́ɨmˊ dseaˋ teáaiñˈ˜ e núurˋ jaléˈˋ júuˆ quiáˈˉ Jesús, jo̱ cajíngˈˉ dseaˋ do casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ngɨˊ có̱o̱ˈr˜ do lala: 	 Yesuusi ba erissiyo ashkkarata asai ubbai siyishin,


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Jaˋ ngámˉ nisɨ́ˈˋ ˈnʉ́ˈˋ jnea˜ jí̱i̱ˈ˜ laco̱ˈ júuˆ ró̱o̱ˋ: “Tɨmɨ́ɨˊ, jmeeˉ mɨ́ɨˊ quíiˈˉ uøˈˊ”; o̱si nifoˈˆbɨˈ é: “¿Jialɨˈˊ jaˋ jméeˈˆ fɨˊ góoˈˉ la lajaléˈˋ e nɨcajmeeˈˉ fɨˊ Capernaum?” 	 Yesuusi eta hagaadan yaagiis; “Intte taassi, 'Xaliyaa godau, ne huuphiyaa patta' yaagiyo leemisuwaa yootanaagaa taani geeshshada erais. Qassi, 'Neeni Qifirinaahooma kataman oottidoogaa nuuni siyida; hegaadan hagan ne biittan ootta' yaagidi, intte taassi yootana” yaagiis.


’Jaˋ ɨ́ˆ áaˊnaˈ faˈ jnea˜ cagáˉa fɨˊ jmɨgüíˋ la e cagajméeˋe e seengˋ dseaˋ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ, co̱ˈ jnea˜ jaˋ cagajméeˋe lajo̱, dsʉco̱ˈ uíiˈ˜ jnea˜ nijíngˉ dseaˋ lajeeˇ laˈóˈˋ rúiñˈˋ. 	 “Taani sa7aassi sarotettaa ehaanau yiidobaa inttessi milatoppo; taani tooraa ehaanau yiidoogaappe attin, sarotettaa ehaanau yabeikke.


Jo̱ ie˜ jo̱, fɨ́ɨmˊ ˈnʉ́ˈˋ niˈnangˈˆnaˈ jnea˜ jo̱ dsʉˈ joˋ niguiéngˈˊnaˈ jnea˜, co̱ˈ jaˋ quɨ́ˈˉ jmɨɨ˜ e nigüɨlíingˋnaˈ fɨˊ lɨ˜ ninínˈˆn. 	 Intte tana koyana; shin demmekketa; aissi giikko, taani de7iyoosaa intte baanau danddayekketa” yaagiis.


e cangojmɨngɨ́ɨˈˇreiñˈ su íbˋ dseaˋ i̱ sɨjeengˇ dseaˋ Israel i̱ sɨˈíingˆ e nigüéengˉ fɨˊ jmɨgüíˋ la, o̱si nijémˉbɨr jaangˋguɨ i̱ jiéngˈˋ é. 	 “Yaanaagee neneeyye? Woi nuuni haraa naaganee?” yaagidi oichchiis.


Jo̱ jaléngˈˋ jneaa˜aaˈ, dseaˋ i̱ nɨcaguíngˈˋ Fidiéeˇ, jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ cuǿøngˋ líˋ cuǿˈˉguɨ jneaa˜aaˈ dseeˉ fɨˊ quinirˇ. Co̱ˈ ˈñiabˈˊ Fidiéeˇ dseaˋ nɨcaˈíñˈˋ jneaa˜aaˈ e laco̱ˈ lana nɨlɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ. 	 Xoossai dooridoogeeta oonee mootanai? Xoossai ba huuphen eta xillissiis.


co̱ˈ røøbˋ ta˜ óorˋ có̱o̱iñˈ˜ do e jmoˈrˊ ˈnʉ́ʉˊjiʉ có̱o̱ˈ˜ layaang˜ loo˜ jóˈˋ e laco̱ˈ lɨˈrˋ e ˈnérˉ. Jo̱ jo̱b caje̱ˊ Paaˉ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ do e laco̱ˈ nijmérˉ ta˜ co̱lɨɨng˜. 	 A oosoinne eta oosoi issi mala dunkkaane siho gidiyo gishshau, etaara uttidi, issippe oottiis.


Dsʉˈ fɨ́ɨmˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nɨcanúuˉ e júuˆ e guiaˊ dseaˋ do nɨcajámˈˋ yaaiñ˜ fɨˊ jaguóˋ Jesús, jo̱ lají̱i̱ˈ˜ dseañʉˈˋbɨ cadsíñˉ jiʉ˜ jaˋ ˈñiáˋ mil laˈóˈˋ caˈuíiñˉ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ ie˜ jo̱. 	 SHin qaalaa siyidaageetuppe daroti ammanidosona; ammanida attumaasaa qoodai ichchashu sha7aa keeni gidiis.


Jo̱ cangɨɨm˜baaˈ guidseaangˆ lado lacueeˋ ˈnɨˈˋ jmɨñíˈˆ cartɨˊ caguiéˉnaaˈ co̱o̱ˋ lɨ˜ siiˋ Buenos Puertos, e néeˊ quiá̱ˈˉ co̱o̱ˋ fɨɨˋ lɨ˜ siiˋ Lasea. 	 Qassikka daro tuggan gaxaara gaxaara aadhdhidi, Luqiyaa katamaa matan de7iya abbaa doonan markkabee woppu giidi shemppiyoosaa giyoosaa yiida.


Jo̱ nañiˊ faˈ jnea˜ malɨɨ˜guɨ eáangˊ gabˋ cafáˈˉa uii˜ quiáˈˉ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱guɨ gabˋ cajmeáanˈ˜n jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ, jo̱guɨ caløøm˜bɨ́ɨ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ cajo̱, dsʉˈ ie˜ jo̱ eáamˊ calɨ́ˈˉ fɨ́ɨˉ lɨ́ɨngˉ Fidiéeˇ jnea˜, co̱ˈ jaˋ mɨˊ cuíinˋn Dseaˋ Jmáangˉ ie˜ jo̱, jo̱guɨ jaˋ ñiiˉ cajo̱ e˜ jaléˈˋ e gaˋ e jmóoˋo do. 	 Taani hagaappe kase a cayiyaagaa, a yedettiyaagaanne tuggayiyaagaa gidikkokka, taayyo hagaa i oottiis. SHin taani erennan oottido gishshaunne ammanabeenna gishshau, Xoossai tana maariis.


Jo̱ i̱ dseaˋ guitúungˋ do lɨ́ˈˆ caje̱rˊ sɨ́ɨiñˋ lajeeˇ laˈóˈˋ yaam˜bre cuaiñ˜ quiáˈˉ e jaˋ quie̱rˊ iñíˈˆ, 	 Eti bantta giddon, “I hagaa giyoogee nuussi qumi bainna gishshaassa” yaagidi haasayaa doommidosona.


Jo̱ lajaléˈˋ e lɨ́ɨngˊ Fidiéeˇ, lɨ́ɨngˊ Dseaˋ Jmáangˉ ˈñiaˈrˊ, jo̱ lajo̱b cajo̱ lajeeˇ cateáaiñˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Aissi giikko, Kiristtoosa bollan Xoossatetta mereta kumettai de7ees.


Jo̱ lajo̱b fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉˋ, Tito, síiˈ˜go̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ e güɨjméeˋbre nʉ́ʉˈr˜ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ ta˜ quiʉˈˊ fiir˜, jo̱guɨ e güɨjmɨˈúumˋbre e nijmérˉ jmangˈˉ e guiʉ́ˉ có̱o̱iñˈ˜ do, co̱ˈ jaˋ catɨ́ɨngˉ e niñírˉ júuˆ ˈníˈˋ quiáiñˈˉ do. 	 Ailleti bantta godatussi azazettana malanne, etaara palamettennan ubbaban eta ufaissana mala zora.


Jo̱ laˈuii˜ cangojgeáaiñˆ dseaˋ do fɨˊ quiáˈˉ jaangˋ jmidseaˋ i̱ siiˋ Anás, co̱ˈ íˋ nilɨ́ɨiñˊ ngoo˜ quiáˈˉ i̱ jmidseaˋ i̱ siiˋ Caifás ie˜ jo̱, jo̱ i̱ Caifás do lɨ́ɨiñˊ jmidseaˋ laniingˉ quiáˈˉ dseaˋ Israel ie˜ ji̱i̱ˋ jo̱. 	 Koiro Yesuusa Haannakko efiidosona; aissi giikko, Haanni he laitti qeese ubbatu halaqa gidiya Qayaafa bollo.


Jo̱ dsifɨˊ mɨ˜ cangɨ́ˋ lajo̱, cangóˉ Yáˆ fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ e néeˊ fɨˊ jee˜ móˈˋ lɨ˜ se̱ˈˊ Judea e cangoˈeerˇ i̱ nɨ́ɨrˆ Elisabet i̱ có̱o̱ˈ˜ Zacarías do. Jo̱ mɨ˜ caguiérˉ fɨˊ jo̱, jo̱ cangoféeiñˈˇ dseaˋ do. Jo̱ mɨ˜ catǿˉ Yáˆ catǿˈrˉ Elisabet, dsifɨˊ ladob cajǿngˈˋ i̱ yʉ̱ʉ̱ˋ i̱ iuungˉ dsíiˊ tuˈˊ Elisabet, jo̱guɨ dsifɨˊ ladob caˈíngˈˋ Elisabet Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Guutta gallassaappe guyyiyan, Mairaama denddada, deree dariyo Yihudaa giyo biittan de7iya issi katamaa eesuwan baasu.


Dsʉˈ i̱ Tʉ́ˆ Simón do cajméerˋ li˜ có̱o̱ˈ˜ guóorˋ e laco̱ˈ joˋ taˈˊlɨ i̱ dseaˋ do mɨ́ɨˈ˜. Jo̱ mɨ˜ nɨˈiuuiñˉ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ, jo̱guɨbaˈ cajmeaˈrˊ i̱ dseaˋ do júuˆ laˈuiing˜ lanʉ́ˈˉ jial cajmɨcó̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ quiáˈrˉ e cagüɨˈɨ́ɨrˊ dsíiˊ e ˈnʉñíˆ do jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Jméeˈ˜naˈ júuˆ Jacóoˆ có̱o̱ˈ˜guɨ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ caguiaangˉguɨ do jaléˈˋ e guiʉ́ˉ e cajméeˋ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ jnea˜ fɨˊ dsíiˊ ˈnʉñíˆ. Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ sɨ́ɨiñˋ lado, jo̱ cagüɨˈɨ́ɨˊbre jo̱ fɨˊ lɨ˜ jiébˈˋ cangórˉ. 	 SHin eti co77u gaana mala, PHeexiroosi ba kushiyan malaatidi, Godai qasho keettaappe a waati kessidaakko, etassi qonccissi yootidi, “Hagaa Yaaqoobassinne ishanttussi yootite” giidi, kiyidi harasaa biis.


Jo̱ ie˜ jo̱ cangoquiéengˊ Tʉ́ˆ Simón fɨˊ lɨ˜ singˈˊ Jesús jo̱ cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —Fíiˋi, ¿jóˈˋ ya̱ˈˊ ˈnéˉ íin˜n dseeˉ quiáˈˉ jaangˋ dseaˋ rúnˈˋn song cajmeáiñˈˋ jnea˜ gaˋ? ¿Su jí̱i̱ˈ˜ guiéˉ néebˈ˜ jí̱i̱ˈ˜? 	 PHeexiroosi he wode Yesuusakko yiidi, “Godau, ta ishai tana aapputoo naaqqikko taani ayyo atto gaanau bessii? Laappuntto gakkanaassi naaqqiineeyye?” yaagidi a oichchiis.


Jo̱ mɨ˜ niguiengˈˊtu̱ i̱ fiir˜ do, juguiʉ́ˉ oˊ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ néeˊ ni˜ dseaˋ ˈléengˈ˜ do song nɨcatóˈˊ jaléˈˋ ta˜ e caséeˊ fiir˜ mɨ˜ cagüɨˈɨ́ɨrˊ cangórˉ. 	 I hegaadan oottishin, a godai yiidi, demmiyo ashkkarai anjjettidaagaa.


Jo̱ casɨ́ˈˉ Jesús i̱ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ lala: —¿Jna˜guɨ e fóˈˋnaˈ e jáˈˉ lɨ́ɨngˋnaˈ júuˆ quiéˉe? Dsʉˈ i̱ dseaˋ guitúungˋ do dsíngˈˉ cafǿiñˈˊ jo̱ cangogáˋ dsíirˊ jo̱ cajmɨngɨˈˊ rúiñˈˋ: —¿I̱˜ i̱ dseañʉˈˋ la e quiʉˈrˊ ta˜ jo̱ nʉ́ʉˈ˜ jaléˈˋ guíˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ jmɨɨˋ júuˆ quiáˈrˉ? 	 Yaatin Yesuusi, “Intte ammanoi anee?” yaagiis. Eti yayyidinne garamettidi bantta giddon, “Hagee laa harai atto, gotiyaanne haattaa azaziyaagee oonee? Etikka ayyo azazettoosona” yaagidosona.


Jo̱ lajeeˇ guiing˜ Jesús gøˈrˊ, co̱o̱ˋ caguiébˉ Yáˆ i̱ rúngˈˋ Lázaro fɨˊ lɨ˜ guiing˜ dseaˋ do, jo̱ quie̱rˊ co̱o̱ˋ dsʉʉˉ niguoˈˆ e a˜ trescientos gramos jmɨɨˋ jmeafɨɨˋ e lɨ́ɨˊ có̱o̱ˈ˜ layaang˜ nardo e ˈmoˈˆ eáangˊ, jo̱ có̱o̱ˈ˜ e jo̱b caˈéerˉ fɨˊ tɨɨˉ Jesús lajeeˇ e guiing˜ dseaˋ do gøˈrˊ; jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cajmiquiʉ̱́ˈrˉ có̱o̱ˈ˜ jñʉguir˜. Jo̱ latøømˉ e fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ do cajóˉ jmeáˋ quiáˈˉ e jmɨɨˋ jmeafɨɨˋ do ie˜ jo̱. 	 Mairaama daro miishshan baizettiya narddoose giyo geeshsha shittuwaa ehaada, Yesuusa tohuwaa tiyaasu; tiyada ba binnaanan a tohuwaa quccaasu; keetta ubbai shittuwaa sawuwan tonggu gees.


Jo̱ dsʉˈ jnea˜ jaˋ guiaaˉ e júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ do e laco̱ˈ jmɨjløngˈˆ ˈñiáˈˋa, dsʉco̱ˈ e la guíimˋbaa ˈnéˉ nijmee˜e e ta˜ jo̱ e cangɨ́ɨnˋn quiáˈˉ Fidiéeˇ. ¡Co̱ˈ e ngɨ˜ fɨ́ɨˆ jnea˜ fɨng song jaˋ niguiaaˆ e júuˆ jo̱! 	 Wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootanau taani azazetta uttido gishshau, taani a yootikkokka taassi ceeqettiyoobi baawa. Wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootennan aggikko, taassi aayye7ana.


Jo̱ co̱ˈ ie˜ jo̱ eáamˊ güíiˉ, jo̱baˈ jaléngˈˋ dseaˋ ˈléengˈ˜ i̱ jmóoˋ ta˜ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈˉ i̱ jmidseaˋ Caifás do có̱o̱ˈ˜guɨ jaléngˈˋ i̱ néeˊ ni˜ guáˈˉ quiáˈˉ dseaˋ Israel nɨnicaji̱ˈrˊ jɨˋ e siguiˊ do, jo̱ fɨˊ dob neáaiñˊ jmiguiáiñˈˊ caˈˊ jɨˋ. Jo̱ fɨˊ dob caje̱ˊ Tʉ́ˆ Simón e jmiguiáiñˈˊ có̱o̱iñˈ˜ do cajo̱. 	 Sa7ai meeggiyo gishshau, ashkkaratinne halaqati xiixinttaa tamaa oittidi, bonqqidaagaa yuuyi aadhdhi eqqidi ho77oosona; PHeexiroosikka etaara eqqidi, he tamaa ho77ees.


Jo̱ lalab cañíiˋ i̱ dseaˋ fii˜ do quiáˈˉ i̱ dseaˋ ˈléengˈ˜ quiáˈrˉ do: “Dseaˋ i̱ ˈníˈˋ níiˉ quiéˉbaa, íbˋ líˈˆ dsiiˉ i̱ cajméeˋ lajo̱.” Jo̱baˈ cañíiˋtu̱ i̱ dseaˋ ˈléengˈ˜ do quiáˈˉ fiir˜ jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: “Cuøˋ ˈnʉˋ júuˆ, fíiˋi, e nidsiséˈˆnaaˈ jaléˈˋ e onuuˋ guíiˉ do.” 	 “Yaagin Godai, 'Hegaa morkkee oottiis' yaagiis. “Ashkkarati, 'Nuuni biidi shoddanaagaa dosai?' yaagidosona.


Jo̱ gabˋ cajmeángˈˋ dseaˋ írˋ, jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ jaˋ seengˋ i̱ quidsiˊ íˈˋ quiáˈrˉ røøˋ. Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ joˋ i̱i̱ˋ quɨ́ɨˈ˜ jmɨɨ˜ nijméˉ júuˆ cuaiñ˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ sɨju̱rˇ co̱ˈ cajngaˈˊ dseaˋ quiáˈrˉ, jo̱baˈ conguiaˊ cangoˈíiñˊ fɨˊ jmɨgüíˋ la. Jo̱ lanab lɨ́ɨˊ júuˆ e ɨˊ i̱ dseata˜ etiope do. 	 I kauyyidoogan au xillo pirddi xayiis. A de7oi ha sa7aappe pude ekettiichchido gishshau, a zariyaabaa oonee yootanai?” yaagees.


Jo̱ lajeeˇ e jmɨɨ˜ e gøˈˊ dseaˋ Israel iñíˈˆ e jaˋ quie̱ˈˆ quiéengˋ jo̱ tɨ́ɨngˋ i̱ dseata˜ do e láaiñˋ jaangˋ dseaˋ sɨjnɨ́ɨngˇ ˈnʉñíˆ lɨ́ˈˆ doñiˊ i̱i̱ˋ i̱ niguíngˈˋ dseaˋ fɨɨˋ. 	 Deriyaa haariyaagee Paasikaa bonchchiyo gallassan, asai koyiyo issi uraa qashuwaappe birshshiyo meezee de7ees.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ cangáˉ i̱ dseaˋ guitúungˋ do quiáˈˉ e ngóorˊ ngɨrˊ fɨˊ ni˜ jmɨɨˋ, jo̱baˈ caˈɨ́ˋ dsíiñˈˊ do e jaangˋ dseaˋ guíbˋ do, jo̱baˈ caˈóorˋ teáˋ, 	 SHin abbaa bolli i hemettishin, eti a be7idi, banttau moitille milatin waassidosona.


Jo̱ Fidiéeˇ cajgiéeiñˉ jiˋ e caráangˉ e ˈnɨ́ɨngˋ jneaa˜aaˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la ta˜ huɨ̱́ˈˋ quiáˈrˉ, jo̱ uíiˈ˜ e lafaˈ cabáˋ e jiˋ do fɨˊ dseˈˋ crúuˆ có̱o̱ˈ˜ mɨ́ˈˆ clavo, lajo̱baˈ cajgiéengˉ jaléˈˋ e sɨˈnɨɨngˇnaaˈ do. 	 Nuna ixxiya, acuwaa paramaa a maachchaara issippe Xoossai daakkiis; daakkidi, masqqaliyaa bollan xishidi, ogiyaappe diggiis.


Jo̱ laˈeáangˊ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ jmɨˈgooˋnaˈ jo̱guɨ jmitíˆnaˈ jaléˈˋ ta˜ quiʉˈˊ jaléngˈˋ dseata˜ quíiˆnaˈ: faˈ jaléngˈˋ dseata˜ dseaˋ mogui˜ quiáˈˉ latøøngˉ góoˋnaˈ, 	 Godaa gishshau, asa higge ubbaayyo haarettite; kawoikka ubbaappe bolla gidiyo gishshau, ayyo haarettite.


Jo̱ eáamˊ guiúngˉ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱guɨ eáamˊ féngˈˊ dsíirˊ cajo̱. Jo̱ uíiˈ˜ e eáamˊ guiúiñˉ do, jo̱baˈ nɨsɨjeeiñˇ ˈnʉ́ˈˋ cartɨˊ niquɨ́ˈˉ jíingˈ˜ yaang˜naˈ fɨˊ quinirˇ. Dsʉˈ ˈnʉ́ˈˋ, jaˋ iing˜naˈ jméeˈ˜naˈ cuente jial tíiˊ guiúiñˉ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ. 	 Woikko Xoossaa kehatettaa, genccaa, danddayaanne duretettaa karaishsha? Xoossai nena nagaraappe zaaranau koyiyo gishshau, i keha gidiyoogaa neeni eraasa.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e casɨ́ˈˉ Fíiˋnaaˈ Jesús jaléngˈˋ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do lajo̱, jo̱baˈ cajgóoˉbre fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ jóng, jo̱ cangámˈˉtu̱r fɨˊ ñifɨ́ˉ fɨˊ lɨ˜ cajárˉ, jo̱ cangogüeaˋtu̱r lɨ́ˈˆ lɨˊ dséeˊ laco̱ˈguɨ la guiing˜ Tiquiáˈrˆ Fidiéeˇ. 	 Godai Yesuusi erissiyo ashkkaratuura haasayidoogaappe guyyiyan, Xoossai a pude saluwaa ekki efin, Xoossaappe ushachcha baggaara uttiis.


Jo̱guɨ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ i̱ cuøˈˊ faˈ capíˈˆ jmɨɨˋ i̱ dseaˋ quiéˉe i̱ doñiˊ faˈ nɨˈléˈˋ cuíingˋ jnea˜, jo̱baˈ jnea˜ jmɨtaaˆ óoˊnaˈ e catɨ́ɨmˉbre niˈíñˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e sɨˈíiñˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ cajo̱. 	 Ooninne ha ta erissiyo ashkkaratuppe guuxxiya issuwau tana kaalliyaagee a gidiyo gishshau, harai atto bule haatta xalaalaa uyanau immikkokka, taani intteyyo tumaa gais; i ba woituwaa ekkana” yaagiis.


Jo̱ ie˜ jo̱, canaangˋ Jesús ˈgaamˋbre quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ fɨɨˋ lɨ˜ nɨcajméerˋ jaléˈˋ e quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ e dsigáˋ dsíiˊ dseaˋ, co̱ˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ jaˋ caquɨ́ˈˉ jíngˈˋ yaaiñ˜ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ. Jo̱ lalab cajíngˈˉ Jesús ie˜ jo̱: 	 Hegaappe guyyiyan, Yesuusi ba malaataappe dariya baggaa oottido katamatun de7iya asai bantta nagaraappe simmibeenna gishshau, eta hagaadan yaagidi, boruwaa doommiis;


Dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, iim˜baa e ñíˆnaˈ e júuˆ la quiáˈˉ Fidiéeˇ e jaˋ mɨˊ cajmijnéeiñˋ lamɨ˜ jéengˊguɨ e laco̱ˈ lajo̱ jaˋ nijmɨjløngˈˆ yaang˜naˈ e tɨɨngˋnaˈ eáangˊ. Jo̱ e lab e júuˆ jo̱, e i̱ lɨɨng˜ dseaˋ Israel eáamˊ nɨcajméerˋ laaiñˋ có̱o̱ˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱ dsʉˈ calɨ́ˉ lajo̱ e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ niˈiéˈˋ jiéˈˋ jí̱i̱ˈ˜ sɨˈíˆ ˈnéˉ tɨ́ˉ i̱ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel i̱ nijáˈˉ líingˋ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ. 	 Ta ishatoo, taani intte eranaadan koyiyo tumu xuura yohoi de7ees; hegee intte inttena intterkka, nuuni aadhdhida eranchcha yaagidi qoppiyoogaa teqqees; Israa7eela asaappe baggai siyennan ixxiis; shin he siyennan ixxiyoogee Aihuda gidenna asaa kumetta qoodai Xoossaakko gakkanaassi gam77ana.


Dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, eáamˊ ˈneáangˋ Fidiéeˇ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱ jneaˈˆ, sojiébˈˊ ˈnéˉ cuǿøˈ˜naaˈ guiˈmáangˈˇ Fidiéeˇ cuaiñ˜ quíiˉ ˈnʉ́ˈˋ, dsʉco̱ˈ Fidiéeˇ caguíñˈˋ ˈnʉ́ˈˋ latɨˊ mɨ˜ uiing˜ e quiáˈˉ nileángˋnaˈ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quíiˉnaˈ. Jo̱ cajméerˋ lajo̱ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e ta˜ quiáˈˉ Jmɨguíˋ quiáˈrˉ e cuøˊ e uíingˉnaˈ dseángˈˉ dseaˋ quiáˈrˉ jo̱guɨ laˈeáangˊ e jáˈˉ nɨcalɨ́ngˉnaˈ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ cajo̱. 	 SHin Godai siiqiyo nu ishatoo, nuuni Xoossaa intte gishshau, ubba wode galatanau bessees. Aissi giikko, Geeshsha Ayyaanaa wolqqan inttena ba geeshsha asa oottiyoogaaninne tumatettaa intte ammaniyoogan inttena ashshanau, Xoossai inttena bairadan dooriis.


Jo̱guɨ mɨ́ɨˈ˜naˈ Fidiéeˇ cajo̱ e laco̱ˈ nileáiñˋ jneaˈˆ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ sooˋ dsíiˊ, co̱ˈ jaˋ lajɨɨngˋ dseaˋ jáˈˉ lɨ́ɨiñˋ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Qassi asai ubbai qaalaa ammanenna gishshau, Xoossai nuna nagaranchcha asatuppenne iita asatuppe ashshana mala, nuuyyo woossite.


lɨfaˈ e dseeˉ quiéˉe do eáamˊ quiʉˈˊ ta˜ jnea˜ jo̱guɨ eáamˊ sɨlɨ́ɨˈˇ jnea˜ cajo̱, co̱ˈ ˈníˈˋ níimˉ rúngˈˋ có̱o̱ˈ˜ lají̱i̱ˈ˜ e ɨˊ dsiiˉ e iin˜n nijmee˜e. 	 shin ta bollaa giddon de7iya ta wozanaa qofaa higgiyaara warettiya dumma higgiyaa be7ais. He higgee ta bollaa giddon de7iya nagaraa ootissiya higgiyan tana qashissees.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do e cajíngˈˉ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ do lado, jo̱ cañíirˋ lajaléiñˈˋ do jo̱ cajíñˈˉ: “Fíiˋnaaˈ, jialɨˈˊ e i̱ na niñíiñˋ, co̱ˈ guíˉguɨ cuuˉ nɨquie̱rˊ.” 	 “Yaagin, 'Godau, ayyo tammu paunddee de7ees' yaagidosona.


Jo̱ nɨñíbˆ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, e jaléngˈˋ dseaˋ sɨnʉ́ʉˆ quiáˈˉ Estéfanas, íˋ laˈuii˜ i̱ jáˈˉ calɨ́ngˉ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ latøøngˉ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Acaya, jo̱guɨ jaléngˈˋ íbˋ cajo̱ i̱ jmóoˋ ta˜ jmɨcó̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ li˜ ˈnéˉ quiáˈˉ lajo̱. 	 Ta ishatoo, Isxxifaanoosinne a so asai Giriiken koiro ammanidaageeta gidiyoogaanne geeshshatussi oottanau banttana immidoogaa intte ereeta. Inttekka eta mala asaassinne, etaara oottiya ubbaassi daafuriya ubbaassi haarettanaadan, taani inttena woossais.


Jo̱guɨ nɨñíˆbɨˈ cajo̱ e jmohuɨ́ɨbˊ quie̱e̱ˉ mɨ˜ canaanˉ guiaaˉ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ e quiáˈˉ jial laangˋ dseaˋ jee˜ dseeˉ quiáˈrˉ. 	 Taani koiro intteyyo wonggeliyaa yootidoogee tana harggissishiina gidiyoogaa intte ereeta.


Jo̱ caleábˋ catú̱ˉ cañíiˋ Tʉ́ˆ Simón jo̱ cajíñˈˉ: —Ni˜ fiiˉ jaˋ i̱ dseañʉˈˋ do cuíingˋ jnea˜ la, dseamɨ́ˋ. 	 Yaagin PHeexiroosi naa77anttuwaa caaqqidi, “Taani hegaa bitaniyaa erikke” yaagiis.


Jo̱ cajméerˋ e jo̱ e laco̱ˈ nicuǿˉ li˜ lata˜ jial tíiˊ guiúngˉ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ e jí̱i̱ˈ˜ jaˋ catɨ́ɨˉnaaˈ e eáamˊ ˈneáaiñˋ jneaa˜aaˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 I sinttappe yaana wodiyan, nuuyyo Kiristtoos Yesuusan de7iya kehatettan, ubbaappe aadhdhiya ba aaro kehatettaa gitatettaa bessanau hegaa oottiis.


Jo̱ co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ nɨcaˈíimˈ˜baˈ Dseaˋ Jmáangˉ e lɨ́ɨiñˊ Fii˜ quíiˉnaˈ, jo̱baˈ ˈnéˉ niˈeeˉnaˈ laco̱ˈguɨ la iing˜ dseaˋ do, co̱ˈ dseaˋ quiáˈˉbre nɨlɨ́ɨngˊnaˈ. 	 Simmi intte Godaa Kiristtoos Yesuusa ekkidoogaadan, aani de7ite.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, i̱ dseata˜ Festo do casɨ́ɨiñˉ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ i̱ dseata˜ rúiñˈˋ caguiaangˉguɨ do. Jo̱ lɨ́ˉ jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈrˉ Paaˉ: —Lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nɨcamɨ́ˆ ˈnʉˋ uøˈˊ e i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ dseaˋ quiʉˈˊ ta˜ fɨˊ Roma do, íˋbingˈ niquidsiˊ íˈˋ quíiˈˉ, jo̱ có̱o̱ˈ˜ íbˋ niguóˈˆ lana. 	 Hegaappe guyyiyan, Pisxxoosi banaara zorettiyaageetuura zorettidi a, “Neeni Qeesaari tabaa pirddo gaada oichchadasa; Qeesaarakko baasa” yaagidi zaariis.


Jo̱ lajeeˇ lɨ́ɨngˊ Herodes dseata˜ dseaˋ féngˈˊ quiáˈˉ Judea, jo̱ seengˋ jaangˋ jmidseaˋ quiáˈˉ dseaˋ Israel i̱ siiˋ Zacarías, i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ quiáˈˉ jaangˋ jmidseaˋ i̱ siiˋ Abías. Jo̱ i̱ dseamɨ́ˋ quiáˈˉ i̱ Zacarías do siirˋ Elisabet, sɨju̱ˇ jaangˋ jmidseaˋ i̱ calɨsíˋ Aarón. 	 Yihudaa biittaa kawuwaa Heeroodisa wodiyan, Zakkaariyaasa yaagiyo issi qeesee de7ees. I Abiiya qeesetuppe issuwaa. A machchiyaanne qeesiyaa Aaroona zare; i sunttai Elssaabeexo.


Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ caguáˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do táˈˉ có̱ˋ nibøø˜ lacúngˈˊ lajíingˋ lɨ˜ singˈˊ Jesús, jo̱baˈ catɨ́ɨngˉ dseaˋ do lajɨˋ ˈñiáˋ e iñíˈˆ do có̱o̱ˈ˜guɨ lajɨˋ huáangˉ i̱ ˈñʉˋ do, jo̱ cajǿørˉ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ, jo̱ lajo̱baˈ cacuøˈrˊ guiˈmáangˈˇ Fidiéeˇ quiáˈˉ e do. Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ jo̱, cajméerˋ jmáˈˉjiʉ e do jee˜ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ guitúungˋ do, jo̱baˈ íˋguɨb cajméeˋ guiéeˆ jee˜ lajaléngˈˋ i̱ dseaˋ fɨ́ɨngˊ do. 	 Yesuusi ichchashu oittaanne naa77u moliyaa oiqqidi, saluwaa pude xeellidi, Xoossaa galatiis; he oittaanne moliyaa menttidi, “Daro asaa sintti aattite” yaagidi, erissiyo ashkkaratussi immiis.


Jo̱ dsʉˈ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ ɨˊ óoˊnaˈ e cagáˉa fɨˊ jmɨgüíˋ la e gajméeˋe e lɨseengˋnaˈ juguiʉ́ˉ júuˆ røøˋ, dsʉˈ o̱ˈ lajo̱; co̱ˈ uíiˈ˜ jnea˜ náˉbɨ nijméˉ dseaˋ mɨ́ɨˈ˜ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ rúiñˈˋ. 	 Taani sa7aassi sarotettaa ehaanau yiidabaa inttessi milatii? CHii, chii, taani intteyyo odais; taani asaa gidduwan shaahotettaa medhdhanau yiidoogaappe attin.


Dsʉˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉˋ, Timoteo, teáˋ singˈˊ uøˈˊ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jmooˈˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e nɨcajmɨtɨ́ɨnˈˋ, co̱ˈ dseángˈˉ nɨñíˆbaˈ e dseángˈˉ jábˈˉ jaléˈˋ e jo̱. Jo̱guɨ nɨñíˆbɨˈ guiʉ́ˉ cajo̱ i̱˜ dseaˋ i̱ caˈeˈˊ ˈnʉˋ jaléˈˋ e jo̱, 	 SHin neeni he tumatettaa ooppe tamaaridaakkonne erada, neeni tamaaridoogaaninne eridoogan minnada de7a.


Jo̱guɨ ˈnéˉ jmɨcó̱o̱ˈˇ rúngˈˋnaˈ laco̱ˈ sɨˈíˆ, dseángˈˉ lɨ˜ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ e catɨ́ɨngˉ e cangɨ́ɨngˋnaˈ quiáˈˉ Fidiéeˇ lajaangˋ lajaangˋnaˈ. 	 Intte huuphiyan huuphiyan Xoossaappe dumma dumma aaro kehatettaa ekkidoogaadankka, Xoossaa dumma imuwaa loitti gishiyaageetudan, issoi issuwau oottite.


Jo̱ jaangˋ lajeeˇ i̱ dseamɨ́ˋ caseángˈˊ do ie˜ jo̱ nisiirˋ Lidia i̱ niseengˋ fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ lɨ˜ siiˋ Tiatira, jo̱ jmóorˋ ta˜ ˈnɨ́ɨˋ ˈmɨˈˊ e jloˈˆ eáangˊ. Jo̱ i̱ dseamɨ́ˋ íˋ eáangˊ jmiféiñˈˊ Fidiéeˇ, dsʉˈ lajeeˇ núurˋ júuˆ e guiaˊ Paaˉ, Fidiéeˇ cacuøˈrˊ i̱ dseamɨ́ˋ do e canaˊ moguiñˈ˜ e laco̱ˈ niˈíñˈˋ lají̱i̱ˈ˜ e júuˆ e guiaˊ i̱ Paaˉ do. 	 Issi Lidiyaa giyoora, Tiyaaxiroona katamaappe yaada Xoossaa ammaniyaara, zo7o afalaa baizziya maccaasiyaa, nuuni yootiyoogaa siyausu; PHauloosi yootiyoogaakka a siyana mala Xoossai i wozanaa dooyiis.


Jo̱ i̱ jóˈˋ dséeˉ la i̱ cagüɨˈɨ́ɨˊ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ seabˋ fɨˊ quiáaˉreˈ fɨˊ quiniˇ i̱ jóˈˋ dséeˉ laˈuii˜ do e quiʉˈˊreˈ ta˜, jo̱ cajméeˋreˈ e lajɨɨmˋ dseaˋ seengˋ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ jmɨgüíˋ cajmiféiñˈˊ i̱ jóˈˋ dséeˉ i̱ laˈuii˜ do i̱ lamɨ˜ jnéengˉ dseángˈˉ e sɨcuɨ́ngˈˋneˈ e la huɨ́ɨngˊ e joˋ nijíingˉ mɨ́ɨˊ, dsʉˈ caˈláamˉtu̱reˈ. 	 He do7ai koiro do7aa gita maataa ubbaa a sinttan oottiis. Sa7ainne sa7an de7iya asai ubbai woriya masunttai paxido koiro do7aayyo goinnana mala, he do7ai godatiis.


Jo̱ dseángˈˉ jaˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ jial tíiˊ e guiúngˉ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ lajaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, jo̱guɨ lajo̱b cajo̱ jaˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ jial tíiˊ e tɨɨiñˋ ngáiñˈˋ. Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ faˈ e ningáiñˈˋ jial laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ e ɨˊ dsíiˊ dseaˋ do có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e nijmérˉ, jo̱guɨ jial e nijmérˉ lajaléˈˋ e jo̱. 	 Xoossaa duretettai ai keena daroo? A hayyoinne a eratettai ai keena xoqqee? A pirddaa yootanai oonee? I ba oottiyoogaa aissi oottiyaakko, oonee akeekiyai?


Jo̱guɨ Jesús cajmɨngɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ do lala: —Jo̱ ¿jialɨˈˊ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱ jaˋ jmɨˈgooˋnaˈ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ quiʉˈˊ Fidiéeˇ, co̱ˈ lɨco̱ˈ jmitíˉnaˈ lají̱i̱ˈ˜ e quɨ́ˈˉ tɨ́ɨngˋnaˈ yaam˜baˈ? 	 Yesuusi zaaridi, eta hagaadan yaagiis; “Intte intte wogaa gishshau, Xoossaa azazuwaa poliyoogaa aissi ixxeetii?


Jo̱ Dseaˋ Jmáangˉ cacuøˈrˊ jneaa˜aaˈ lajaangˋ lajaangˋnaaˈ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ e sɨˈíiˆiiˈ nijmóˆooˈ quiáˈrˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ nɨcalɨˈiiñ˜ e cuøˈrˊ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ. 	 SHin Kiristtoosi immido imuwaadan, nuuni huuphiyan huuphiyan dumma imuwaa ekkida.


Jo̱ dsʉˈ i̱ Melquisedec do jaˋ lɨ́ɨiñˊ dseaˋ sɨju̱ˇ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Leví, dsʉˈ caˈímˈˋbre co̱o̱ˋ lajeeˇ guíˉ íingˈ˜ quiáˈˉ lajaléˈˋ e calɨ́ˈˉ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham, jo̱guɨ cajmigüeamˈˆbre cajo̱. Jo̱guɨ té̱e̱ˊ óoˊnaˈ cajo̱ e i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ Abraham dobingˈ i̱ caˈíngˈˋ jaléˈˋ júuˆ lají̱i̱ˈ˜ e cajíngˈˉ Fidiéeˇ e nicuǿˈˉreiñˈ. 	 Malkki-Xedeqi Leewa zare gidenna; shin Abrahaamappe asirataa ekkidi, Xoossai immana giidoogaa naagiya Abrahaama anjjiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, jo̱ có̱o̱ˈ˜ júuˆ lanab canaangˋtu̱ Jesús sɨ́ˈrˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: 	 Yesuusi asaayyo naa77anttuwaa leemisuwan hagaadan yaagidi haasayiis;


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱, mɨ˜ nɨcatangˈˉ dseaˋ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ fɨˊ dsíiˊ ˈnʉñíˆ, jo̱baˈ cangángˈˉtu̱ Jesús fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea e cangoguiarˇ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ jo̱, 	 Yohaannisi qashettiichchidoogaappe guyyiyan, Yesuusi Xoossaa kawotettaa wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootiiddi, Galiila biitti biis;


—¿Jialɨˈˊ jmooˋnaˈ lana? Co̱ˈ o̱ˈ diée˜ jneaˈˆ, jneaˈˆ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ jmɨgüíˋ laco̱ˈguɨ la lɨ́ɨngˊ ˈnʉ́ˈˋ. Jo̱ cajáˉnaaˈ fɨˊ la uiing˜ jo̱b cajo̱ e cajasíiˈˇnaaˈ ˈnʉ́ˈˋ e ˈnéˉ nitʉ́ˆbaˈ lají̱i̱ˈ˜ e tɨ́ɨngˋnaˈ jmooˋnaˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ iing˜naˈ jmeeˉnaˈ lana có̱o̱ˈ˜ jneaˈˆ, co̱ˈ jaˋ eeˋ ta˜ íingˆ quíiˉnaˈ jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ e jo̱, jo̱ quɨ́ˈˉ jíingˈˇ yaang˜naˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ i̱ dseángˈˉ jáˈˉ do, co̱ˈ íbˋ dseaˋ cajméerˋ jmɨgüíˋ có̱o̱ˈ˜guɨ guóoˈ˜ uǿˉ có̱o̱ˈ˜guɨ jmɨñíˈˆ, lɨ́ˈˆ lajaléˈˋ e seaˋ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ. 	 bantta qaalaa xoqqu oottidi, hagaadan yaagidosona; “Asau, hagaa aissi ootteetii? Nuunikka inttenadan merettida asa; ha pattenna yohuwaappe saluwaanne sa7aa, abbaanne eta giddon de7iya ubbabaa medhdhida de7o Xoossaakko intte simmana mala, inttessi nuuni wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootoos.


Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ guiing˜ dsíiˊ e iiñ˜ jmérˉ lají̱i̱ˈ˜ e lɨ́ˋ dsíiˊ ngúuˊ táaiñˋ, jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋ ˈníˈˋ níimˉbre Fidiéeˇ, dsʉco̱ˈ jaˋ iiñ˜ o̱ˈguɨ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ faˈ e nijmérˉ nʉ́ʉˈr˜ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ dseaˋ do. 	 Asatettaabaa qoppiyoogee Xoossau ixo; aissi giikko, asatettai Xoossaa higgiyau azazettenna; qassi azazettanaukka au danddayettenna.


Nab guiing˜ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ Agripa, jo̱ ñiˊbre laˈuiing˜ jaléˈˋ e júuˆ na. Jo̱ jaˋ ˈgóˈˋo e fáˈˋa fɨˊ quinirˇ, co̱ˈ ñiˋbaa røøˋ e ñiˊbre laˈuiing˜ lanʉ́ˈˉ cajo̱ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ e cajméeˋ Jesús fɨˊ jmɨgüíˋ la, dsʉco̱ˈ jaléˈˋ e jo̱ o̱ˈ e calɨ́ˉ lɨ˜ jaˋ i̱i̱ˋ jǿøˉ o̱si lɨ˜ jaˋ jnéengˉ é. 	 Taani Kawuwaa Agriiphphassi ha yohuwaa qassi qoncciyan yootiyoogaa i erees; aissi giikko, ha yohoi geeman oosettibeenna gishshau, hagaappe issoinne appe geemmennaagaa taani geeshshada erais.


’Dsʉˈ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ ɨ̱ɨ̱ˋ do lɨco̱ˈ jmóorˋ ta˜ uǿøngˋ jaléngˈˋ joˈseˈˋ quiéˉe jo̱guɨ jmóorˋ ta˜ íingˉneiñˈ jo̱guɨ jngangˈˊneiñˈ cajo̱; jo̱ dsʉˈ jnea˜guɨ cagüénˉn fɨˊ jmɨgüíˋ la e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nilɨseengˋ dseaˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ lata˜ dseángˈˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ sɨˈíˆ. 	 Kaisoi wuuqqanau, woranaunne xaissanau yiyoogaappe attin, harabau yeenna; taani etau de7oi de7ana malanne kumidi palahana mala yaas.


Dsʉco̱ˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáamˉbaˈ lɨ́ɨˊnaaˈ lafaˈ co̱o̱ˋ jmeafɨɨˋ e jloˈˆ e guilíˋ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ, jo̱guɨ e jo̱baˈ e lafaˈ niˈˊ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nɨsɨlaangˉ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈˉ jo̱guɨ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nɨteáangˈ˜ fɨˊ ngolíingˋ fɨˊ lɨ˜ ˈlɨˈˆ. 	 Aissi giikko, nuuni attiya asa giddooninne xayiya asa giddon Kiristtoosi Xoossaayyo yarshshiyo sawuwaa tonggu giya shitto mala.


Jo̱ dseángˈˉ jí̱i̱ˈ˜ capíˈˆ jaˋ ñirˊ jial dseángˈˉ e seeiñˋ juguiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ. 	 Eti sarotettaa ogiyaakka erokkona.


Jo̱ jneaˈˆ nijmóˆbɨ́ɨˈ ta˜ féngˈˊ Fidiéeˇ jo̱guɨ ta˜ guiaˊ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ lajeeˇ jo̱ cajo̱. 	 SHin nuuni Xoossaa woosaaninne qaalaa yootuwan minnana” yaagidosona.


Jo̱ ie˜ jo̱, jaléngˈˋ i̱ ˈlɨngˈˆ do i̱ jnéengˉ la jnéengˉ tee˜ caseángˈˊneˈ lajɨɨngˋ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ quiʉˈˊ ta˜ fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ e laco̱ˈ nitíñˉ e fɨˊ lɨ˜ siiˋ Armagedón có̱o̱ˈ˜ jmíiˊ hebreo. 	 He iita ayyaanati kawota Ibraisxxe qaalan Armmageedoona giyo sohuwaa shiishshidosona.


Jo̱baˈ lalab cañíiˋ i̱ dseaˋ lamɨ˜ tiuungˉ do quiáˈˉ dseaˋ do jo̱ cajíñˈˉ: —Jaˋ ñiˋ jnea˜ su lɨ́ɨiñˊ dseaˋ røøngˋ dseeˉ o̱si o̱ˈ lajo̱ é, lají̱i̱ˈ˜ e ñiiˉ quiáˈrˉ e jnea˜ lamɨ˜ tiuumˉbaa, jo̱guɨ lana nɨcajméerˋ e nɨcalɨjnéˈˋbaa. 	 Yaagin bitanee, “I nagaranchcha gidin, gidana xayin erikke; taani qooqe gidiyoogaanne ha77i xeelliyoogaa he issibaa erais” yaagiis.


Jo̱ lanaguɨ nɨcatɨ́bˋ íˈˋ e Fidiéeˇ niquidsirˊ íˈˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, jo̱guɨ ninángˋ lajeeˇ laˈóˈˋ jneaa˜aaˈ, dseaˋ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ quiáˈrˉ. Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ ¿jialguɨ tíiˊ gaˋ iihuɨ́ɨˊ nidsingɨ́ɨngˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ nʉ́ʉˈ˜ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ? 	 Aissi giikko, pirddai Xoossaa asaa bolli doomettiyo wodee gakkiis. Qassi he pirddai koiro nu bolli doomettiyaabaa gidikko, a wonggeliyaayyo azazettennaageetu wurssettai aiba gidanee?


Jo̱guɨ nɨcacuøˈˊ Fidiéeˇ jnea˜ cajo̱ e nijmee˜e e nilɨñiˊ dseaˋ lají̱i̱ˈ˜ e calɨˈiiñ˜ jmérˉ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ, lɨ́ˈˆ lajaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ jaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ Israel, e jaˋ mɨˊ ñiˊ dseaˋ lají̱i̱ˈ˜ malɨˈˋ, co̱ˈ jaˋ mɨˊ cajmijnéengˋ dseaˋ do e jo̱. Jo̱ íbˋ dseaˋ cajméerˋ jaléˈˋ e seaˋ fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ. 	 Qassi taani hegan Xoossaa xuura qofaa asa ubbau qonccissa yootana; ubbabaa medhdhida Xoossai ba xuura yohuwaa beni wode ubban gentti wottiis. Xoossai ha77i hegaa woosa keettaa baggaara saluwaa sohuwan de7iya halaqatuyyoonne godatettai de7iyoogeetuyyo zawai bainna ba aadhdhida eratettaa qonccissanau oottiis.


Jo̱guɨ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmɨgóoˋ do lɨ́ɨiñˊ la lɨ́ɨˊ ja̱ˊ e ró̱o̱ˉ fɨˊ ˈnɨˈˋ jmɨñíˈˆ mɨ˜ íiˊ guíˋ teáˋ, co̱ˈ jnéengˉ jǿøˉbaaˈ jaléˈˋ e gaˋ e jmóorˋ. Jo̱guɨ lɨ́ɨiñˊ cajo̱ lafaˈ nʉ́ʉˊ i̱ nɨcaˈíngˉ lají̱i̱ˈ˜ é̱e̱ˆ quiáˈˉ, jo̱guɨ lana nɨteáaiñˈ˜ fɨˊ e nidsilíiñˋ fɨˊ lɨ˜ nʉʉˋ sǿˈˋ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜. 	 Eti bantta pokkuwaa genttenna hoommotiya, iita abbaa beetaa mala. Eti Xoossai merinau sakkana xuman sohuwaa giigissi wottido yuuyiya xoolinttetu mala.


Jo̱ fɨˊ jo̱b cajíngˈˊnaaˈ co̱o̱ˋ móoˊ e iʉ˜ fɨˊ ngóoˊ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Fenicia, jo̱baˈ có̱o̱ˈ˜ e jo̱b cangóˉnaaˈ. 	 Biidi Pinqqe pinniya markkabiyaa demmidi, aani gelidi baanau denddida.


Jo̱ lɨ́ˉ jo̱, catɨ́ˋ ˈnɨˊ néeˈ˜ cajíngˈˉtu̱ dseata˜ Pilato casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ dseaˋ fɨɨˋ: —Jo̱ ¿e˜guɨ dseángˈˉ e gaˋ nɨcajméerˋ? Jaˋguɨ eeˋ dseeˉ niguiéˈˊ jnea˜ e røøiñˋ faˈ e cuǿøngˋ e nijúuiñˉ. Dsʉˈ lɨfaˈ nicuǿøˆbaar iihuɨ́ɨˊ, jo̱ lɨ́ˉ jo̱, nilaamˉtu̱r caléˈˋ catú̱ˉ. 	 Heezzanttuwaa PHilaaxoosi eta, “Aissi? I ai iitabaa oottidee? SHemppo worissiya iitabaa a bolli demmabeikke; hegaa gishshau, lissuwan a garafada, birshsha yeddana” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋjiʉ lajo̱, lajeeˇ e táamˋbɨ Jesús fɨˊ Jerusalén, jo̱ ie˜ jo̱ nitáangˋ fɨˊ jo̱ jaangˋ dseaˋ Israel i̱ siiˋ Nicodemo i̱ nilɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo, jo̱ i̱ dseaˋ íˋ lɨ́ɨiñˊ jaangˋ dseaˋ i̱ laniingˉ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel. 	 Parisaawetu baggan Aihudatuyyo halaqa gidiya Niqoodimoosa giyo issi bitanee de7ees.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, cuǿøˈ˜ bíˋ rúngˈˋnaˈ jo̱guɨ jmɨcó̱o̱ˈˇ rúngˈˋnaˈ e jaˋ tiúung˜naˈ lají̱i̱ˈ˜ fɨˊ nɨteáangˉnaˈ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la jmooˋnaˈ lana. 	 Hegaa gishshau, intte qassi ha77i oottiyoogaadan, issoi issuwaa minttettitenne maaddite.


Jo̱baˈ i̱ dseaˋ do dsifɨˊ ladob catʉ́rˋ ˈmáaˊ quiáˈrˉ jo̱ cangolíimˆbre có̱o̱ˈ˜ Jesús. 	 Yaagin eti sohuwaarakka bantta gitiyaa yeggi bayidi, Yesuusa kaallidosona.


Jo̱guɨ ˈnʉ́ˈˋ lɨ́ˈˆ lɨˊ jmooˋnaˈ fɨˈíbˆ dsʉˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ e júuˆ na. 	 SHin taani hagaa odido gishshau, intte wozanan daro azzanoi de7ees.


’Jo̱ fɨ́ɨˉtú̱u̱ ˈnʉ́ˈˋ e jnea˜ lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ íˆ guiʉ́ˉ joˈseˈˋ quiáˈˉ. Jo̱ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ Tiquiéˆe guiʉ́bˉ cuíiñˋ jnea˜, jo̱baˈ lajo̱b jnea˜ cajo̱ guiʉ́bˉ cuíinˋnre; jo̱guɨ lajo̱bɨ cajo̱ guiʉ́bˉ cuíingˋ jnea˜ jaléngˈˋ i̱ lɨ́ɨngˊ lafaˈ joˈseˈˋ quiéˉe, jo̱baˈ lajo̱b cajo̱ jaléngˈˋ íˋ guiʉ́bˉ cuíingˋreˈ jnea˜. Jo̱guɨ jnea˜, cartɨˊ jáamˈ˜ ˈñiáˈˋa e nijúunˉn uíiˈ˜ jaléngˈˋ íˋ e laco̱ˈ jaˋ niˈíingˉneˈ. 	 “Taani dorssaa loitta heemmiyaagaa; ta Aawai tana eriyoogaadan, taanikka qassi ta Aawaa erais. Hegaadankka, taani ta dorssata erais; ta dorssatikka tana eroosona. Qassi taani ta dorssatu gishshau, haiqqanau koyais.


Jo̱ té̱e̱ˊ óoˊnaˈ jial cangongɨ́ɨngˉ dseamɨ́ˋ quiáˈˉ Lot mɨ˜ cajǿørˉ jial sojiʉ́ˈˋ jɨˋ jee˜ fɨɨˋ Sodoma. 	 Ane Looxe machcheebaa qoppite!


Jo̱ dsifɨbˊ cagüɨˈˊ Jesús jminiñˈˇ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Nijmee˜baa e nilɨjnéˈˋtu̱ˈ, co̱ˈ jábˈˉ calɨ́ngˉnaˈ e quɨ́ɨˈ˜baa jmɨɨ˜. 	 Hegaappe guyyiyan, Yesuusi eta aifiyaa bochchidi eta, “Intteyyo intte ammanuwaadan hano” yaagiis.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caquiʉˈˊ Jesús ta˜ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do e cangotáaiñˈ˜ do fɨˊ dsíiˊ móoˊ jo̱ nicuáˈrˉ e guiéeˊ do jéengˊguɨr laco̱ˈ dseaˋ do, lajeeˇ e táaiñˋ e ɨˈrˊ júuˆ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ caseángˈˊ do ie˜ jo̱. 	 Yesuusi daro asaa yeddiiddi, ba erissiyo ashkkarati wolwoluwan gelidi, baappe sinttatidi, abbaappe hefintti pinnana mala azaziis.


Jo̱ e guiʉ́ˉbaˈ jmooˋ ˈnʉ́ˈˋ song dseángˈˉ e lajangˈˉ nʉ́ʉˈ˜naˈ lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e laniingˉ eáangˊ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lɨ˜ féˈˋ lala: “Jmiˈneáangˋ jaléngˈˋ dseaˋ rúnˈˋ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ jmiˈneáanˈˋ uøˈˊ.” 	 SHin Xoossaa maxaafan, “Ne shooruwaa ne huuphedan siiqa” geetettidi xaafettida kawo higgiyaa intte polikko, lo77obaa ootteeta.


jo̱baˈ madsiquiéengˊnaaˈ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ carˋ ngocángˋ dsiˋnaaˈ jo̱guɨ e nɨta˜ dsiˋnaaˈ e dseángˈˉ nijmitib˜ dseaˋ do jaléˈˋ júuˆ quiáˈrˉ. Jo̱ madsiquiéengˊnaaˈ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ cajo̱ e joˋ røøˉnaaˈ dseeˉ jo̱guɨ e nɨlɨ́ɨˊnaaˈ lafaˈ dseaˋ sɨjgɨ́ɨngˆ có̱o̱ˈ˜ jmɨɨˋ. 	 Nuuni suure wozanaara, tumu ammanuwaara, iitabaa zoriya wozanaappe geeyida wozanaaranne qassi xillo haattan meecettida bollaara Xoossaakko shiiqoos.


Jo̱baˈ casɨ́ˈˉ Jesús i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do jo̱ cajíñˈˉ lala: —E jáˈˉ e fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e huɨ́ɨmˊ lɨ́ɨˊ quiáˈˉ jaangˋ dseaˋ seaˋ cuuˉ e nijángˈˋ ˈñiaˈrˊ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ e laco̱ˈ dseaˋ do nicá̱ˋ nifɨˊ quiáˈrˉ. 	 Yesuusi ba erissiyo ashkkaratussi, “Taani intteyyo tumaa gais; dure asi saluwaa kawotettaa gelanaagee daro meto gidana.


Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baˈ mɨ˜ cajmeˈˊe e jiˋ e casɨ́ɨnˉn quíiˉnaˈ do, jaˋ caˈɨ́ˋ dsiiˉ uii˜ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ caˈléeˊ do o̱ˈguɨ uii˜ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ cangongɨ́ɨngˉ gaˋ do, jo̱ dsʉˈ cajmeˈˊe e jiˋ do e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ nilɨli˜ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ jial tíiˊ guiing˜ óoˊnaˈ uíiˈ˜ quíˉnaaˈ. 	 Hegaa gishshau, taani he dabddaabbiyaa intteyyo xaafidabaa gidikkokka, naaqqida uraa woi naaqettida uraa gishshassa gidenna; shin intte nuuyyo woqqaa qoppiyaakkonne Xoossaa sinttan intteyyo qonccissanau taani xaafaas.


Jo̱ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ quíiˉ ˈnʉ́ˈˋ cagǿˈˋbre e iñíˈˆ e siiˋ maná do ie˜ lamɨ˜ cangɨrˊ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ quiʉ̱́ˋ do, jo̱ dsʉˈ nañiˊ faˈ cagǿˈrˋ e jo̱ co̱ˈ cajúmˉbre mɨ˜ catɨ́ˋ íˈˋ quiáˈrˉ; 	 Intte aawati bazzon mannaa miidosona; shin haiqqidosona.


Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Jesús i̱ caguiaangˉ do i̱ teáangˈ˜ dsíiˊ e móoˊ do canaaiñˋ síˈrˋ uǿˉ jnir˜ fɨˊ quiniˇ dseaˋ do e jmiféngˈˊneiñˈ jo̱ cajíñˈˉ: —Dseángˈˉ e jábˈˉ e ˈnʉbˋ lɨ́ɨnˈˊ i̱ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ. 	 Wolwoluwaa giddon de7iya erissiyo ashkkarati Yesuusa, “Neeni Xoossaa Na7aa gididoogee tuma” yaagidi au goinnidosona.


Co̱ˈ guiʉ́ˉguɨ e mɨ˜ nijméeˆ ˈnʉˋ jmɨɨ˜, nitǿˈˆ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ cuíinˈˋ jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ tiñíingˉ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ líˋ ngɨ́ˉ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ bǿøngˈ˜ jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ tiuungˉ. 	 SHin neeni qumaa katissiyo wode, hiyyeesata, quunata, wobbeta, qooqeta xeesa.


Jo̱ dsʉˈ cajíngˈˉ Jesús lado co̱ˈ e nɨnicajúmˉ i̱ Lázaro do, jo̱guɨ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do ɨˊ dsíirˊ e jáˈˉbaˈ e lɨ́ˈˆ güɨɨmˋ Lázaro lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ jí̱i̱ˈ˜ e nɨcajíngˈˉ dseaˋ do. 	 Al77aazari haiqqidoogaa Yesuusi odiis; shin Al77aazari xiskkidi zin77idoogaa odiis giidi, eti qoppidosona.


Jo̱ jaléˈˋ e jo̱ jaˋ lɨ́ˈˋnaaˈ uii˜ quiáˈˉ jaléˈˋ e jmooˉnaaˈ, dsʉco̱ˈ faco̱ˈ lajo̱, jo̱baˈ có̱o̱ˈ˜ e jo̱b nijmɨjløngˈˆ yee˜naaˈ jóng. 	 Intte daafuran beettibeenna gishshau, intte ceeqettiyoobi aibinne baawa.


co̱ˈ féˈˋ i̱ dseaˋ Israel i̱ quie̱ˊ nifɨˊ do e uíiˈ˜ íbˋ fɨ́ɨngˊ i̱ dseaˋ góorˋ do nɨnaangˋ ˈnaaiñˋ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ rúiñˈˋ caguiaangˉguɨ do, jo̱ có̱o̱ˈ˜ Jesús nɨnaaiñˋ dsitáaiñˉ. 	 Aissi giikko, Al77aazara gaasuwan daro Aihudati banttana kaalettiyaageeta aggi bayidi, Yesuusa ammanoosona.


’Jo̱ e fɨˊ jo̱ niseengˋ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ nisiiˋ Ananías i̱ eáangˊ jmɨˈgóˋ Fidiéeˇ jo̱guɨ eáamˊ nʉ́ʉˈr˜ júuˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ e cajmeˈˊ Moi˜. Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ góoˋooˈ i̱ seengˋ e fɨˊ Damasco do guiʉ́bˉ féˈrˋ uii˜ quiáˈˉ i̱ Ananías do. 	 “Damasqqon de7iya Aihuda ubbai daro bonchchiyo issi Hanaaniyaa giyo bitanee, nu higgiyaassi azazettidi, Xoossaa minttidi woossiyaagee de7ees.


Jo̱ casɨ́ɨnˉnre fɨˊ na e laco̱ˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ seengˋnaˈ fɨˊ na fɨˊ Tesalónica, nijmɨtúngˆ óoˊnaˈ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ iihuɨ́ɨˊ e móoˉnaˈ uíiˈ˜ e nɨlɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. Dsʉco̱ˈ nɨñíˆbɨˈ e dseángˈˉ nɨsɨˈíˆbaˈ e nidsingɨ́ɨngˉnaaˈ iihuɨ́ɨˊ uíiˈ˜ e lɨ́ɨngˊnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Ha waayiyaa gaasuwan intteppe ooninne guyye simmenna mala, a kiittida.Nuuni hegau doorettidoogaa intte intte huuphen ereeta.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ e júuˆ jo̱ i̱ dseaˋ jaangˋguɨ quiáˈˉ Jesús i̱ siiˋ Dɨ́ˆ, i̱ lɨ́ɨngˊ rúngˈˋ Tʉ́ˆ Simón, jo̱baˈ lalab casɨ́ˈrˉ Jesús: 	 Qassi Yesuusi erissiyo ashkkaratuppe issoi, Simoon PHeexiroosa ishai Inddiraasi,


Co̱ˈ nɨne˜baaˈ e lajaléˈˋbaˈ ninéeˊ guiʉ́ˉ quiáˈˉ Fidiéeˇ lamɨ˜ uiing˜ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ la féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ lɨ́ˈˆ féˈˋ lala: Jo̱ lajeeˇ jñʉ́ʉˉ jmɨɨ˜ catóbˈˊ jaléˈˋ ta˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ cajmiˈímˈˊbre mɨ˜ catɨ́ˋ e jmɨɨ˜ guiéˉ do. 	 Aissi giikko, laappuntta gallassaabaa issisan Xoossaa maxaafai, “Xoossai laappuntta gallassan ba ooso ubbaappe shemppiis” yaagiis.


Jo̱ laˈeáangˊ e nɨcajgáangˉnaaˈ jmɨɨˋ e cuøˊ li˜ e lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ nɨlɨ́ɨˊnaaˈ lafaˈ jaamˋ dseaˋ có̱o̱ˈr˜ lana. 	 Aissi giikko, intte Kiristtoosaara issuwaa gidana mala xammaqettida ubbati Kiristtoosa maayideta.


Dsʉco̱ˈ dsíngˈˉ calɨˈiing˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ˜guɨ eáangˊ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseata˜ dseaˋ cǿøngˈ˜ faˈ mɨ˜ cangárˉ jaléˈˋ e móoˉ ˈnʉ́ˈˋ jmɨɨ˜ ná, dsʉˈ jaˋ cangárˉ; jo̱guɨ eáamˊ calɨˈiiñ˜ faˈ mɨ˜ canúurˉ jaléˈˋ júuˆ quiéˉe, dsʉˈ jaˋ canúurˉ. 	 Taani inttessi yootiyoogee aibee giikko, hananabaa yootiyaageetuppe darotinne kawoti intte be7iyoogaa be7anau koyidosona; shin be7ibookkona; intte siyiyoogaakka siyanau koyidosona; shin siyibookkona” yaagiis.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jaˋ güɨdsigáˋ óoˊnaˈ e ˈníˈˋ níingˉ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ i̱ jaˋ cuíingˋ Dseaˋ Jmáangˉ ˈnʉ́ˈˋ. 	 Ta ishatoo, ha sa7aa asai inttena ixxikko, oorattabaa gooppite.


Jo̱ camánˉn Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ e jíñˈˉ sɨ́ˈrˋ jnea˜ lala: “Jmɨˈúungˋ quíiˈˉ, jo̱ júuˊ lajmɨnáˉ fɨˊ na fɨˊ Jerusalén co̱ˈ jaˋ nijmijíiˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ na lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e guiaˈˋ quiéˉe.” 	 Ajjuutan Godai tana, 'Eesotada, Yerusalaame elle kiya; aissi giikko, neeni taassi hagan markkattiyoogaa asai ekkenna' yaagishin taani a be7aas.


Jo̱baˈ cajíngˈˉ i̱ dseaˋ tiuungˉ do e nɨcuǿømˋjiʉ líˋ jǿørˉ jo̱ cajíñˈˉ: —Nɨmáamˊbaa jaléngˈˋ dseaˋ. Jǿøˉø e jnéengˉ lafaˈ ˈmaˋ e ngɨˊ. 	 Bitanee xeellidi, “Taani asaa be7ais; shin asai hemettiiddi, mitta milatees” yaagiis.


Jo̱ nɨñibˊ ˈnʉ́ˈˋ e røøbˋ éeˋ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ lajaléngˈˋ dseaˋ, jo̱ quidsirˊ íˈˋ quiáˈˉ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ lɨ́ˈˆ jialco̱ˈ lɨ́ɨˊ dseeˉ quiáˈˉ dseaˋ, jo̱guɨ jaˋ jmóorˋ ta˜ guíngˈˋ dseaˋ cajo̱. Jo̱ song ˈnʉ́ˈˋ fóˈˋnaˈ Teaa˜ fɨˈˊnaˈ Fidiéeˇ, jo̱baˈ contøømˉ ˈnéˉ e nijmiféngˈˊnaˈr carjóˈˋ jmɨɨ˜ e ngɨ́ɨngˋnaˈ taang˜naˈ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Asa huuphen huuphen som77o xeellennan a huuphe huuphe oosuwaadan pirddiya Xoossaa woossiiddi intte, “Nu Aawau” giidi a xeesiyaabaa gidikko, ha sa7aa bolli intte de7iyo wodiyan yashshatettan de7ite.


Jo̱baˈ fáˈˋa: I̱i̱ˋ jaléngˈˋ dseaˋ dsi˜ logua˜, güɨnúˆbre lají̱i̱ˈ˜ júuˆ e jíngˈˉ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e catɨ́ɨngˉ lajɨˋ guiéˉ ˈléˈˋ dseaˋ quiéˉe: Jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ nitéˈˋ líˈˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ iihuɨ́ɨˊ jo̱guɨ jaˋ nitiúuiñˉ jnea˜, jo̱baˈ nicuǿøˆbaare e nidǿˈrˉ lají̱i̱ˈ˜ e seaˋ quiáˈˉ e ˈmaˋ e cuøˊ e seengˋ dseaˋ lata˜ e siˈˊ fɨˊ ñifɨ́ˉ quiáˈˉ Fidiéeˇ.” 	 “'“Siyanau haitti de7iyo urai Geeshsha Ayyaanai woosa keettatuyyo giyoobaa siyo; taani xooniya uraayyo Xoossaa gannatiyan mokkiya de7o mittaa aifiyaappe maanau immana” yaagees' yaagada xaafa.


Jo̱ lajo̱b jaléngˈˋ dseaˋ do jí̱i̱ˈ˜ jaˋ líˈrˋ ningáiñˈˋ, co̱ˈ lalab cajmeˈˊguɨ Saíiˆ cajo̱ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ lɨ˜ féˈˋ lala: Jnea˜ Fidiéeˇ jo̱ fáˈˋa e júuˆ la: 	 Isiyaasi qassikka, “Eta aifee xeellenna mala, eta wozanaikka akeekenna mala, eti Xoossaakko simmin, i eta pattenna mala, Xoossai eta aifiyaa qooqissiis. Eta wozanaa dammissiis” giido gishshau, eti ammananau danddayibookkona.


Jo̱ lajo̱b cajo̱, song seengˋ dseaˋ i̱ féˈˋ jaléˈˋ júuˆ e íñˈˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ güɨféˈˋbre gáiñˉ o̱si gaaiñˋ é, jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ núuˋ jaléˈˋ e júuˆ jo̱, güɨˈɨ́bˉ dsíirˊ cuaiñ˜ quiáˈˉ e júuˆ jo̱. 	 Hananabaa yootiyaageetikka naa77u gididi woi heezzu gididi haasayona. Qassi harati eti giyoobaa pirddona.


’Jo̱guɨ ¿jial lɨ́ɨngˉ ˈnʉ́ˈˋ e júuˆ la? Faco̱ˈ jaangˋ dseaˋ áaiñˋ cien joˈseˈˋ, jo̱ calɨngɨɨiñ˜ e cangoˈíingˊ jaangˋ i̱ joˈseˈˋ do quiáˈrˉ fɨˊ jee˜ móˈˋ, ¿su jaˋ nitiúungˉtear i̱ noventa y nueve do cateáˋ lajeeˇ nidsérˉ e nidsiˈnéiñˈˊ i̱ jaangˋ i̱ cangoˈíingˊ do quiáˈrˉ? 	 “Issi asayyo xeetu dorssati de7iyaageetuppe issoi bayikko, uddufun tammanne uddufunaa deriyan yeggi bayidi, he bayidaagaa koyanau beennee? Intte woigeetii?


Nab nɨcanʉ́ʉˉnaˈ jial nɨcaféˈrˋ júuˆ gaˋ uíiˈ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ. ¿Jial ɨˊ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e nɨcaféˈrˋ na? Jo̱ lajɨɨmˋ i̱ dseaˋ do casɨ́ɨiñˉ røøˋ e røømˋ dseaˋ do dseeˉ, jo̱baˈ ˈnéˉ e nijúumˉbre. 	 Intte a cashshaa siyideta; intte qofai aibee?” yaagiis; yaagin eti ubbai, “I haiqqana bessees” yaagidi a bolli pirddidosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ ˈnɨˊ jmɨɨ˜ lajo̱, jo̱ ie˜ jo̱ calɨseáˋ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ e cungˈˊ guóˋ dseaˋ fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋjiʉ e siiˋ Caná e néeˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Galilea. Jo̱ ie˜ jo̱ dob táangˋ Yáˆ, niquiáˈˆ Jesús, 	 Heezzantto gallassi Galiila biittan Qaana giyo kataman bullachchi bullashettiis; Yesuusa aayyiyaa he bullachchan de7ausu.


Jo̱ lɨ́ˉ jo̱, cajméeˋ Jesús e cangángˈˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jaléˈˋ e féˈˋ fɨˊ ni˜ jiˋ jo̱ uii˜ quiáˈrˉ. Jo̱ lɨ́ˉ jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ lala jo̱ cajíñˈˉ: 	 He wode, Xoossaa maxaafati giyoogee etassi gelana mala, eta wozanaa dooyiis.


Dsʉˈ mɨ˜ cangárˉ røøˋ, e cu̱u̱˜ e cajlɨ́ɨˉ ni˜ otooˋ quiáˈˉ e é̱e̱ˋ do joˋ ró̱o̱ˋ é̱e̱ˆ quiáˈˉ. 	 Eti xeelliyo wode, he daro gita shuchchaa gonddorssirggidoogaa be7idosona.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cangɨˊ Jesús lacaangˋ jaléˈˋ fɨɨˋ féˈˋ có̱o̱ˈ˜guɨ jaléˈˋ fɨɨˋ píˈˆ e erˊ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ laco̱o̱ˋ lɨ˜ té̱e̱ˉ guáˈˉ quiáˈˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel. Jo̱guɨ guiarˊ júuˆ e nɨjaquiéemˊbaˈ e nicá̱ˋ dseaˋ do nifɨˊ quiáˈˉ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, jo̱guɨ jmiˈleáaiñˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ o̱si lɨ́ˈˆ doñiˊ jiéˈˋ lɨ˜ cuˈˋ quiáiñˈˉ é. 	 Yesuusi eta Aihuda woosa keettatun tamaarissiiddinne kawotettaa wonggeliyaa mishiraachchuwaa yootiiddi, qassi hargge ubbaappenne saho ubbaappe asa pattiiddi, wogga katamatuuninne qeeri katamatun ubban yuuyiis.


Jo̱ lalab guǿngˈˋ i̱ guiángˉ nʉ́ʉˊ i̱ nɨcañinˈˊ fɨˊ jaguóoˋo dséeˊ la, jo̱guɨ lalab guǿngˈˋ cajo̱ lajɨˋ guiéˉ candeléer˜ e jɨˈˋ e lɨ́ɨˊ có̱o̱ˈ˜ layaang˜ cunéeˇ do: i̱ guiángˉ nʉ́ʉˊ do guǿngˈˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈˉ dseaˋ quiéˉe i̱ seengˋ fɨˊ lajɨˋ guiéˉ fɨɨˋ e néeˊ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Asia, jo̱guɨ laco̱o̱ˋ e candeléer˜ e tíiˊ guiéˉ do guǿngˈˋ i̱ guiéˉ ˈléˈˋ dseaˋ quiéˉe i̱ seengˋ fɨˊ laco̱o̱ˋ e fɨɨˋ jo̱. 	 Neeni ta ushachcha kushiyan be7ido laappun xoolinttetu birshshettainne qassi xomppeta wottiyo laappun worqqa ballatu birshshettai hagaa; laappun xoolintteti laappun woosa keettatu kiitanchchata; laappun worqqa ballati laappun woosa keettata.


Jo̱guɨ nɨcacuøˈˊbɨr jnea˜ e ooˉ ta˜ e niquidsiiˉ íˈˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ uii˜ quiáˈˉ jaléˈˋ dseeˉ quiáiñˈˆ, co̱ˈ jneab˜ dseaˋ cagáˉa fɨˊ ñifɨ́ˉ e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ. 	 Aawai Na7aayyo pirddiyo maataa immiis; aissi giikko, Na7ai Asa Na7aa.


Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmɨgóoˋ i̱ nɨcajalíingˉ lají̱i̱ˈ˜ nʉ́ˈˉguɨ e nigáaˊ jnea˜ do, jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ lɨ́ɨiñˊ ɨ̱ɨ̱ˋ i̱ ˈléeˊ, jo̱ dsʉˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ lafaˈ joˈseˈˋ quiéˉe jaˋ calɨjíiˈr˜ júuˆ quiáˈˉ dseaˋ do. 	 Taappe kase yiida ubbai kaisonne pangga; shin dorssati eti giyoogaa siyibookkona.


Jo̱baˈ contøømˉ ˈnéˉ jmóˆnaaˈ jmangˈˉ e guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ jo̱guɨ e jmɨcó̱o̱ˈ˜naaˈre, dsʉˈ la guíingˋguɨ eáangˊ ˈnéˉ jmóˆooˈ lajo̱ có̱o̱ˈ˜ jaléngˈˋ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ. 	 Yaanikko ha oottanau nuuni danddayiyoorin, asa ubbau lo77obaa oottoos; shin ubbaappe aattidi, nunaara ammanuwan de7iyaageetuyyo lo77obaa oottoos.


Jo̱guɨ lajo̱bɨ cajo̱, ie˜ lamɨ˜ cataan˜n fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ e siiˋ Tesalónica, casíimˋbaˈ tú̱ˉ ˈnɨˊ néeˈ˜ jaléˈˋ e ˈnéˉe. 	 Aissi giikko, tana metoi oiqqido wode, harai atto taani Tasalonqqen de7ishinkka tana zaari zaaridi maaddideta.


Jo̱ song seengˋ dseaˋ i̱ jíngˈˉ e jáˈˉbaˈ ˈneáaiñˋ Fidiéeˇ, jo̱ dsʉˈ lajeeˇ jo̱ ta˜ ˈníˈˋ níingˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúmˈˋ jmóorˋ, jo̱baˈ i̱ dseaˋ íˋ lɨ́ɨiñˊ jaangˋ i̱ adseaamˋ. Co̱ˈ song jaangˋ dseaˋ jaˋ jmiˈneáaiñˋ dseaˋ rúiñˈˋ i̱ níiñˉ contøøngˉ, jo̱baˈ jaˋ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ nijmiˈneáaiñˋ Fidiéeˇ, co̱ˈ dseaˋ doguɨ jaˋ mɨˊ cangáaiñˋ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ néeˈ˜. 	 Ooninne, “Taani Xoossaa siiqais” giidi ba ishaa ixxikko, i worddanchcha. Aissi giikko, be7ido ba ishaa siiqennaagee be7ibeenna Xoossaa siiqanau waani danddayii?


Jo̱ cangámˈˉ i̱ dseañʉˈˋ do i̱ lamɨ˜ teáangˈ˜ i̱ ˈlɨngˈˆ dsíiˊ, jo̱ canaaiñˋ guiarˊ júuˆ jo̱ sɨ́ˈrˋ jaléngˈˋ dseaˋ seengˋ fɨˊ lɨ˜ se̱ˈˊ Decápolis jaléˈˋ e guiʉ́ˉ e cajméeˋ Jesús có̱o̱ˈr˜. Jo̱baˈ lajɨɨmˋ i̱ dseaˋ i̱ núuˋ jaléˈˋ e jo̱, eáamˊ dsigáˋ dsíirˊ. 	 Bitanee biidi, Tammu Katamaa giyoosan yuuyidi, Yesuusi baassi waanida gitabaa oottidaakko, yootuwaa doommiis; i yootidoogaa siyida asai ubbai garamettiis.


Jo̱ lajo̱b catɨ́ɨngˉ faˈ mɨ˜ cajmeeˈˉ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseañʉˈˋ rúnˈˋ do mɨ˜ camɨˈrˊ ˈnʉˋ jmɨˈeeˇ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ cajméˉ jnea˜ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉˋ.” 	 Taani neeyyo he acuwaa maaridoogaadan, neenikka ne lagge ashkkarau maaranau bessennee?' yaagiis.


Jo̱guɨ song jmóoˋo jaléˈˋ e jaˋ iin˜n jmee˜e do, jo̱baˈ có̱o̱ˈ˜ e jo̱ cuøøˉ li˜ e eáamˊ guiʉ́ˉ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do. 	 Taani ixxiyoogaa oottiyaabaa gidikko, higgee lo77o gidiyoogaa markkattais.


Jo̱baˈ cañíiˋtu̱ Jesús caléˈˋ catú̱ˉ quiáˈˉ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Jo̱ song jnea˜ iin˜n e seemˋbɨ i̱ dseañʉˈˋ la cartɨˊ mɨ˜ nigüéengˉtú̱u̱ fɨˊ jmɨgüíˋ la caléˈˋ catú̱ˉ, jo̱baˈ ¿e˜ cuaiñ˜ quíiˉ ˈnʉˋ uii˜ quiáˈˉ i̱ dseañʉˈˋ la? Lɨ́ˈˆ ˈnʉˋ, jaˋ güɨhuíinˈˉ có̱o̱ˈ˜ jnea˜. 	 Yaagin Yesuusi a, “Taani yaana gakkanaassi i de7ana mala taani koyikko, hegee nena ai metii? Neeni tana kaalla” yaagiis.


Dsʉˈ e jáˈˉ e fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e joˋ nidúuˈ˜guɨ́ɨ jmɨ́ˈˆ mɨ́ˈˆ huɨɨngˋ jǿˈˆ cartɨˊ mɨ˜ niˈnéˈˆtú̱u̱ˈ co̱lɨɨng˜ e jmɨ́ˈˆ mɨ́ˈˆ huɨɨngˋ jǿˈˆ e ˈmɨ́ɨˉ mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e Tiquiéˆe Fidiéeˇ nicá̱rˋ nifɨˊ quiáˈˉ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ. 	 SHin taani intteyyo odais; taani ta Aawaa kawotettan ooratta woine eessaa inttenaara uyana gallassai gakkanaashin, naa77anttuwaa ha woine eessaa mulekka uyikke” yaagiis.