¿No yigu̶ yumaniajari? Vũ̶mu̶rũ̶gũ̶ña. ‘Rojose yu̶ yisere yu̶re masirioya’ mani u̶ju̶ Jesúre ĩre yiya. To yicõari, ‘Ĩre ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñaja’ yigu̶, oco rãca bautizarotiya”, yu̶re yicami Anan'ias. 	 A teraz čo budeš? Vstaň, daj sa pokrstiť a smy svoje hriechy, vzývajúc meno Pánovo.


Mu̶a rãcagu̶ rojose ĩ yiñaboajaquẽne, “Dios oca masirã ñaja yu̶a” mu̶a yivariquẽnase quẽnabeaja. Tire bajiro bajiaja pan ũmato vauvase. Mojoroaca vu̶ore ti ñaboajaquẽne, vauvajediaja ti. Tire bajirone bajiaja rojose mani yise. Mani rãcagu̶, rojose ĩ yicõa ñajama, ĩ yisere ĩacõari, mani jediro rojose yijedicoanaja. 	 potom sa naraz ukázal viac ako päťsto bratom, z ktorých väčšina žije až doteraz, ale niektorí tiež zosnuli.


Yu̶ rĩjoro ejariarãma, “ ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõagũ̶ ñaja yu̶”, yisocariarãma. Ĩna ñaro cõrone juarudirimasare bajiro bajirã ñacoayuma ĩna, yu̶re ajitirũ̶nu̶riarãre, “Ajitirũ̶nu̶beticõaña” yirã. To bajiro ĩnare ĩna yiboajaquẽne, yu̶re ajitirũ̶nu̶rãju̶ama, ĩnare cu̶dibesuma ĩna. 	 Všetci, koľko ich prišlo predo mnou, sú zlodeji a lotri, ale ovce ich nepočuly.


Dios ĩ catisere ĩnare ĩsiaja yu̶. To bajiri niju̶ane yu̶re jicãmoto ecobetiru̶cu̶mi. To bajiri, ĩna rijato beroju̶, quẽna tudicatijedicõari yu̶ rãca quẽnaro ñacõa ñarũgũru̶arãma. 	 a ja im dávam večný život, a nezahynú na veky, a nikto ich nevytrhne z mojej ruky.


To ĩna bajiboajaquẽne, ñaro tu̶sarone ruyuayuju ángel. To ĩ bajirone Pedrore ĩna tubiberiasõa busujũ̶mu̶cõañuju. To bajicõari, Pedrore ĩre moaĩañuju ángel, ĩre yujiogu̶. Ĩ yujiro ĩacõari, —Vũ̶mu̶rũ̶gũ̶ña mu̶ —ĩre yiyuju, Pedrore. To ĩ yirone, Pedrore ĩna siaboariamari, cõmemari jojivẽjacoasuju. 	 A tu hľa, anjel Pánov sa postavil k nemu, a svetlo sa zablesklo v príbytku. A uderil Petra do boku, zobudil ho a povedal: Vstaň rýchle! A jeho reťazi mu spadly s rúk.


To ĩ yiro bero, gajeye ado bajise yu̶re bajiĩocaju̶: Õ vecaju̶, Dios ĩ ñaroju̶, jãnariasojere ĩacaju̶ yu̶. To yu̶ ĩamu̶orone, jutiria trompeta vãme cu̶tiare jutibu̶su̶oriaro cõro bu̶to, ado bajiro ocaruyucaju̶ ti: —Mu̶jaaya. Bero bajiroti quetire mu̶re ĩoru̶cu̶ja yu̶ —yu̶re yi ocaruyucaju̶. 	 Potom som videl, a hľa, dvere boly otvorené na nebi, a ten prvý hlas, ktorý som počul ako trúbu, hovoriacu so mnou, vravel: Vystúp sem hore, a ukážem ti, čo sa musí stať potom.


Quẽna ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —Mu̶are yu̶ gotimasiosere ajicõari, yu̶ rotirore bajiro yigu̶, quẽnaro tu̶oĩagũ̶ ñagũ̶mi ĩ ũgũ̶ma. Ĩ ñagũ̶mi gũ̶tajãiju̶ gojeri coaejocõari, botari rũ̶gõcõari, vi bu̶agu̶re bajiro bajigu̶. 	 Každého tedy, kto čuje tieto moje slová a činí ich, pripodobním rozumnému človekovi, ktorý postavil svoj dom na skale.


Paia u̶jarã ñamasurã ĩna yimasiriarore bajiro yigu̶ me ñagũ̶mi Cristo. Ĩnaju̶ama, tocãrãcarũ̶mu̶ne vaibu̶cu̶rãre sĩacõari, soemu̶omasiñujarã, “Rojose yu̶a yisere masirioya” Diore yirã. To yicõari, ĩna yarãre quẽne rojose ĩna yirere “Ĩnare masirioya Dios”, ĩnare yisẽnibosarũgũmasiñujarã ĩna. To bajiboarine, Jesúju̶ama, mani jedirorene cojojine rijabosayumi, rojose mani yisere “Masirioato Dios” yigu̶. 	 ktorý nepotrebuje každého dňa ako najvyšší kňazi, obetovať obeti najprv za svoje vlastné hriechy a potom za hriechy ľudu. Lebo to učinil raz navždy tak, že obetoval sám seba.


To cõrone ta biberiasãnirore coderimaso, Pedrore ĩre sẽniĩacamo so: —¿Jesús buerimasa rãcagu̶ me ñati mu̶? —ĩre yicamo so, Pedrore. To so yirone, —Ĩ me ñaja yu̶ —sore yicami Pedro. 	 A dievčina, tá vrátna, povedala Petrovi: Či nie si aj ty z učeníkov toho človeka? A on povedal: Nie som.


To bajiro ĩre ĩ yirotisere ajicõari, bu̶to variquẽnañujarã jud'io masa ĩ yarã sĩgũ̶ri. Ĩna variquẽnaro ĩacõari, Pedrore quẽne ñiaroticõari, tubiberotiyuju ĩ. To bajiro ti bajijama, pan vu̶oyamanire ĩna bariarũ̶mu̶rire bajiyuju. Ĩre tubiberotigu̶, “Rudiromi” yigu̶, ado bajiro quẽnaro coderotiyuju ĩ: —Diez y seis ñarãre babaricãrãcu̶ne vacõari, tocãrãcajine babaricãrãcu̶ codevasoaya mu̶a —ĩnare yiyuju. To yicõari, “Pascua boserũ̶mu̶ ti jediro, masa ĩna ĩaro rĩjoro Pedrore ĩre sĩarotiru̶cu̶ja yu̶”, yitu̶oĩañuju Herodes. 	 A keď videl, že sa to ľúbilo Židom, umienil si zajať ešte i Petra - a boly to dni nekvasených chlebov -,


Masa u̶jarã Diore moabosarũgũama, manire “Quẽnaro ñato” yirã. To bajiri manire ĩna moabosase vaja ĩnare vaja yiroti ñaja. 	 Lebo preto platíte aj dane, lebo sú svätoslužobníkmi Božími, práve nato zotrvávajúci v správe.


“Dios ñaami, ‘Rojose ĩna yise vaja rojose tãmu̶oru̶arãma’ yiĩamasigũ̶ma”, yimasiaja mani. 	 A vieme, že súd Boží je podľa pravdy na tých, ktorí robia také veci.


Tirũ̶mu̶ju̶ma Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ sudigasero yotoriaro ñañuju ti, “ ‘Dios ĩ ñarisõa’ vãme cu̶ti sõare jãjamasibeama masa” yiĩoriju̶. To bajiro ti bajijare, ĩna masune Diore sẽnimasimena ñari, paia u̶ju̶ ĩ sẽnibosasere bojarũgũmasiñujarã ĩna. Yucu̶rema Cristo manire ĩ rijabosare ti ñajare, no mani bojariju̶ne mani masune Diore sẽnimasiaja mani. 	 ktorý to vchod nám vysvätil ako cestu novú a živú cez oponu, to jest cez svoje telo -


To yicõari, ado bajiro ĩnare gotirẽmoñuju Jesús: —Dios ĩ ĩajama, masa rojose ĩna tu̶oĩaseju̶a ñaja rojosema. 	 A vravel, že to, čo vychádza z človeka, to poškvrňuje človeka.


—Yu̶a u̶ju̶, tudiĩaru̶aja yu̶a —ĩre yicama ĩna. 	 A oni mu povedali: Pane, že by sa otvorily naše oči.


To bajiro bajica yirãne, “Bu̶to masirã ñaja yu̶a” yicõarã ñaboarine, ñamasuseju̶arema masiriticoayuma ĩna. 	 hovoriac o sebe, že sú múdri, stali sa bláznami


Ado bajiroju̶a bajiaja: Mani masune rojose yiru̶a tu̶oĩacõari, yirũgũaja mani. 	 Ale každý je pokúšaný od svojej žiadosti, vyvlačovaný a vábený,


To ĩ yirone, bajirocario cativũ̶mu̶rũ̶gũ̶cõañuju so yuja. To so bajisere ĩacõari, —Bare sore ecaya mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús. 	 A jej duch sa navrátil, a vstala naskutku; a rozkázal, aby jej dali jesť.


Mame macaru̶cu̶ro ĩ vasoaro bero, ĩna cu̶ose jairo vaja cu̶tise juadicõari, Diore ĩsicama ĩna, ĩre rũ̶cu̶bu̶orã. 	 A vnesú do neho slávu a česť národov.


To bajiro ti bajijare, quedirocacũcoasuju Saulo. Ĩ quedirocacũatone, ado bajiro ocaruyuyuju ti: —Saulo, Saulo, ¿no yigu̶ rojose yu̶re yisu̶yarũgũati mu̶? —yi ocaruyuyuju, õ vecaju̶. 	 a padnúc na zem počul hlas, ktorý mu hovoril: Saule, Saule, prečo ma prenasleduješ?


Ĩre ãmivanane, sĩgũ̶ Cirene vãme cu̶ti sitagu̶, Simón vãme cu̶tigu̶re bocacama ĩna. Ĩre bocacõari, “Jesús ĩ gaja vatijãire ĩre gajabosaya”, ĩre yi vacama ĩna. 	 A keď vychádzali, našli nejakého človeka, cyrenenského, menom Šimona; toho prinútili, aby niesol jeho kríž.


Nacor jacu̶ ñamasiñuju Serug. Serug jacu̶ ñamasiñuju Ragau. Ragau jacu̶ ñamasiñuju Peleg. Peleg jacu̶ ñamasiñuju Heber. Heber jacu̶ ñamasiñuju Sala. 	 ktorý bol Sáruchov, ktorý bol Ragauho, ktorý bol Fálekov, ktorý bol Sáleho,


To bajiri Jesús tu̶ju̶ ejacõari, ado bajiro ĩre yisẽniñujarã ĩna: —Yu̶a tu̶agu̶, romano masu̶, surara u̶ju̶, ĩ queti cõarã bajiaja yu̶a. “Vadiato Jesús. Yu̶ maigũ̶, yu̶re moabosagu̶, bu̶to rijaami. To bajiri rijacu̶ yami. Ĩre catiogu̶ vadiato” ĩ yijare, bajibu̶ yu̶a. 	 A oni prijdúc k Ježišovi prosili ho naliehave a hovorili: Hoden je toho, ktorému to vykonáš,


To ĩ yiro bero, buerigaseri quẽnaro botise ĩacaju̶ yu̶. Ti joere masu̶re bajiro rujigu̶re ĩacaju̶. Ĩ ru̶joare oro bedo jeocami. Jariase bu̶jariasere cu̶ocami. 	 A videl som a hľa, ukázal sa biely oblak, a na oblaku sedel podobný Synovi človeka a mal na svojej hlave zlatú korunu a vo svojej ruke ostrý srp.


To bajiri yu̶ vadirotire masiritibesa. Idire mecu̶ose idimecu̶cõari, yu̶re mu̶a masiritijama, quẽnabetoja. To bajicõari, gajeyeũni mu̶a cu̶ose, to yicõari, gajeye mu̶a cu̶oru̶a tu̶oĩasere bu̶to tu̶oĩarã ñari, yu̶re mu̶a masiritijama, quẽnabetoja. 	 A vystríhajte sa, aby snáď vaše srdcia neboly obťažené obžerstvom a opilstvom a starosťami o tento život, a náhle by prišiel na vás ten deň.


To bajiro ĩna yirone, —Ĩre ãmicoasa mu̶a. Mu̶a masune rojose ĩ yisere ĩacõĩajeocõari, rojose ĩ yise vaja rojose ĩre yiba mu̶a yuja —ĩnare yiboacami Pilato, jud'io masare. To bajiro ĩnare ĩ yirone, —Yu̶a, jud'io masama, masare sĩamasibeaja —Pilatore ĩre yicama ĩna. 	 Vtedy im povedal Pilát: Vezmite ho vy a odsúďte podľa svojho zákona. A Židia mu povedali: My nesmieme nikoho zabiť.


To yicõari, ado bajiro yirũgũaja mu̶a: “Mani ñicu̶a, Diore gotirẽtobosarimasare ĩna sĩarearo, ĩnare sĩa ejarẽmobetiboriarãja mani”, yirũgũaja mu̶a. 	 a hovoríte: Keby sme boli žili za dní našich otcov, neboli by sme bývali ich spoluúčastníkmi na krvi prorokov.


To yicõari, —“Rojose mani tãmu̶oboajaquẽne, manire yirẽtobosaru̶cu̶mi”, yu̶re yitu̶oĩarã me ñaja mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús. To bajiro ĩ yisere ĩacõari, no yimasibesujarã ĩ buerimasa. —¿Ñimu̶ ũgũ̶ masu̶ ñati ãni? Minore, to yicõari, sabesere ĩ tu̶jarotijama, ĩre ajiaja —gãmerã yiyujarã ĩna, ĩre güirã. 	 A povedal im: Kde je vaša viera? A oni bojac sa divili sa a hovorili jeden druhému: Ktože je tento, že ešte aj vetrom rozkazuje, aj vode, a poslúchajú ho?!


To bajiri Dios ĩ rotiriarore bajirone yigu̶, cojojine manire rijabosayumi. To bajiro ĩ bajire ñajare, rojose mani yisere masiriocõari, “Rojose mana ñaama”, manire yiĩagũ̶mi Dios. 	 v ktorej vôli sme posvätení donesenou obeťou tela Ježiša Krista, raz navždy.


Mani ye jedirore ĩna reajama, quẽnabetoja. To bajiri ĩaĩañamanire yiĩogũ̶, manire rijabosato ĩ —yiyuju Caifás. 	 ani nemyslíte, že nám je užitočné, aby zomrel jeden človek za ľud, a nie aby zahynul celý národ.


To yigajanogũ̶ne, tutuase avasãcami Jesús yuja: —Lázaro, budiaya mu̶ —yicami Jesús. 	 A keď to povedal, zavolal veľkým hlasom: Lazare, poď von!


—Yu̶ ñaja rẽtoro ñamasugũ̶. Ñimu̶ gãji yu̶re bajiro bajigu̶ magũ̶mi —yigoticami güiogu̶. To yicõari, Dios ĩ ajitese masu ĩre ñagõmacacami. Idia cũ̶ma gaje cũ̶ma gu̶dareco cõro ĩnare rotiñacami. To bajiri güiogu̶ rojose ĩ yiñasere, “Tire yibeticõaña”, ĩre yibeticami Dios. 	 A boly jej dané ústa, ktoré hovorily veľké veci a rúhania, a bola jej daná moc, aby trvala štyridsaťdva mesiacov.


Yu̶ sudi mano, yu̶re sudi sãcaju̶ mu̶a. Yu̶ rijaro, yu̶re ĩarã ejacaju̶ mu̶a. Tubiberiavi yu̶ ñaro, yu̶re ĩarã ejacaju̶ mu̶a”, yiru̶cu̶ja yu̶, yu̶ yarãre. 	 nahý, a odiali ste ma; nemocný som bol, a navštívili ste ma; v žalári som bol, a prišli ste za mnou.


To bajiro ĩ yirone, ado bajiro ĩre cu̶dicami Jesús: —Jẽre ĩre ĩaja mu̶. Ĩne ñaja yu̶, ado mu̶ rãca ñagõgũ̶ne —ĩre yicami Jesús. 	 A Ježiš mu povedal: Aj si ho videl, a ten, ktorý hovorí s tebou, to je on.


To yicõari, ĩna rẽjaro bero, Herod'ias maco, ĩna ĩaro rĩjoroju̶are basaĩoñuju. So basasere ĩacõari, variquẽnañuju Herodes, ĩ jicõariarã quẽne. To bajiri, ado bajiro sore gotiyuju Herodes: —No bojase mu̶ sẽnijama, mu̶re ĩsiru̶cu̶ja —sore yiyuju. 	 a keď ta vošla dcéra tej istej Heródiady a tancovala, zaľúbila sa Heródesovi aj spoluhodovníkom; a kráľ povedal dievčaťu: Pýtaj odo mňa, čo len chceš, a dám ti.


To bajiro yu̶a yisere ajicõari, ado bajiro yu̶are yicami Jesús: —Jediro me ñarãma, manajo cu̶tibetiboarine, Dios ĩ bojarore bajiro yimasirã. To bajiro yirãma, Dios ĩ ejarẽmose rãca yirãma. 	 A on im povedal: Nie všetci chápu to slovo, ale iba tí, ktorým je to dané.


To bajiro yicu̶digajanocõari, ĩ buerãre ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Yoaro yu̶ rãca ñaru̶aboarãja mu̶a. To bajiro mu̶a bajiboajaquẽne, mu̶a rãca ñacõa ñabetiru̶cu̶ja yu̶. 	 A učeníkom povedal: Prijdú dni, keď si budete žiadať vidieť jeden z dní Syna človeka; ale neuvidíte.


To bajiro yiñarone, rãioroto rĩjoro, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarã Jesús buerimasa, ĩ tu̶ ejacõari, ado bajiro ĩre yiyujarã: —Masa manoju̶ ñaja. To bajiri, “Masa cu̶toju̶ bare vaja yibamasiato ĩna” yigu̶, to yicõari, ĩna cãnirotiju̶rire “Vaja yicõari, cãniato ĩna” yigu̶, masare ĩnare varotiya mu̶ —Jesúre yiyujarã ĩna. 	 A deň sa začal nachyľovať. Vtedy pristúpili dvanásti a povedali mu: Rozpusti zástup, aby odišli do okolných mestečiek a do domov v poli a tam prenocovali a našli si potravy, lebo tu sme na pustom mieste.


To bajiro quẽnaro mu̶a yirũgũse quẽnaja ti. Variquẽnase rãca Dios ocare ajitirũ̶nu̶ tu̶jamenane, ñajediro quẽnaro mu̶a yirũgũrore bajirone gãmerã yicõa ñarũgũroti ñaja. To bajiro mu̶a yicõa ñajama, “Cristo su̶ori quẽnaro manire yiru̶cu̶mi Dios” mu̶a yitu̶oĩarore bajirone mu̶are yiru̶cu̶mi. 	 Ale želáme si, aby jeden každý z vás dokazoval tú istú snahu na plnosť nádeje do konca,


To ĩ yiñarone, ĩ u̶ju̶, tudiejagu̶mi. 	 prijde pán toho sluhu v deň, v ktorý sa nenazdá, a v hodinu, ktorej nezná,


To bajiri ti macaju̶ Jesús ĩ vadire ajicõari, “Ĩre catiogu̶ vadiato Jesús” yigu̶, jud'io masa bu̶cu̶rãre ĩnare cõañuju ĩ, “Ĩre jiaya” yigu̶. 	 A keď počul o Ježišovi, poslal ku nemu starších zo Židov prosiac ho, žeby prišiel a uzdravil jeho sluhu.


To bajiri, “ ‘Dios ĩ roticõacacu̶ ñari, Diore bajirone masare rojose ĩna yisere masiriomasigũ̶ ñaami’ yu̶re yiĩamasiato” yigu̶, ãni micagũ̶re ado bajiro ĩre yaja yu̶: “Vũ̶mu̶rũ̶gũ̶ña mu̶. Mu̶ jesariju̶re ãmiña. To yicõari, mu̶ ya viju̶ tudiasa”, ĩre yaja yu̶ —ĩre yiyuju Jesús. 	 Ale aby ste vedeli, že Syn človeka má moc na zemi odpúšťať hriechy - riekol porazenému: Tebe hovorím: Vstaň, vezmi svoju posteľ a iď do svojho domu!


Tiju̶ bero, adi macaru̶cu̶roaye, rojose mani tãmu̶ose, rijaye jediro juacõari, azufre vãme cu̶tise ũ̶ju̶ri jeameju̶ tire reajeocõacami Dios. To ĩ yijare, ĩ rãca ñarũgũrona, ju̶aji rijarona me ñacama. To ĩ yiro bero, “Ado cõro ñaama yu̶ rãca ñarũgũrona” ĩ yiucabetiriarãre quẽne juacõari, azufre vãme cu̶tise ũ̶ju̶ri jeameju̶ ĩnare reacami Dios. 	 A smrť a peklo boly uvrhnuté do toho ohnivého jazera. Toto ohnivé jazero je tá druhá smrť.


To bajiri fariseo masare tu̶oĩagüibesa mu̶a. Ĩna ñarãma ĩamena gãjerã ĩamenare tũ̶a vanare bajiro bajirã. Sĩgũ̶ ĩabecu̶, gãji ĩabecu̶re ĩ tũ̶avajama, gojeju̶ reasãcõanama ĩna ju̶arãju̶ne. To bajiri rojose ĩna bajirotire masirã ñari, ĩnare tu̶oĩagüibesa mu̶a —yu̶are yicami Jesús. 	 Nechajte ich; sú slepými vodcami slepých. A keď slepý povedie slepého, obidvaja padnú do jamy.


To bajiboarine, Esp'iritu Santoju̶are rũ̶cu̶bu̶omena rojose ĩre ĩna yitud'ijama, tirema masiriobetiru̶cu̶mi. To bajiro ĩna yijama, to bajirone rojose ĩnare ñacõa ñarũgũru̶aroja —yiyuju Jesús. 	 ale ten, kto by sa rúhal Svätému Duchu, nemá odpustenia na veky, ale je vinný večného súdu.


To bajiro tu̶oĩarũgũroti ñaja manire quẽne. “ ‘Quẽnaseju̶are yato’ yigu̶ manire ĩ rijabosare ti ñajare, rojosere yiru̶aboarine, tire yibetiru̶arãja. To bajicõari, Jesucristo ĩ ejarẽmorã ñari, Dios ĩ bojasere yicõa ñaru̶arãja mani quẽne”, yitu̶oĩarũgũroti ñaja manire. 	 Tak aj vy súďte o sebe, že ste mŕtvi hriechu, ale živí Bohu v Kristu Ježišovi, v našom Pánovi.


To ti bajirone, tubibe ecoriarã ĩna juadiriarãre “Baájãjarudiatoma” yirã ĩnare sĩaru̶acama suraraju̶a. 	 Vtedy radili vojaci, aby pobili väzňov, aby niektorý, keď vypláva, neutiekol.


To ĩ yisere ajicõari, rijaquedicoasuju Anan'ias. To bajiro ĩ bajirere ajicõari, bu̶to güiyujarã toana. 	 A keď počul Ananiáš tie slová, padol a vydal ducha. A prišla veliká bázeň na všetkých, ktorí to počuli.


“Jesúre ĩajũnisinirã ñari, yu̶ tu̶ ãmiejama” yitu̶oĩagũ̶ ñari, ĩre buru̶, to bajiro yiyuju. 	 Lebo vedel, že ho najvyšší kňazi vydali zo závisti.


Jesúre, õ vecaju̶ ñacõari, ĩre jiyuju Dios. To bajiri rũ̶cu̶bu̶oriaju̶re Dios ĩ rujiro riojojacatu̶aju̶are rujigu̶mi. Toju̶re Dios ĩ gotiriarore bajirone, “Esp'iritu Santore rotiya mu̶”, Jesúre ĩre yiyuju. To bajiri Jesúju̶a yu̶are cõañumi, Esp'iritu Santore. Jẽju̶ mu̶a ĩase, mu̶a ajise quẽne, Esp'iritu Santo ĩ ejajare, bajibu̶ ti. Tine ñaja ti, Dios ĩ cõagũ̶ Esp'iritu Santo ĩ ejase. 	 Vyvýšený súc tedy pravicou Božou a dostanúc zasľúbenie Svätého Ducha od Otca vylial toto, čo vy teraz vidíte a čujete.


To bajiro ĩna bajiro vatoaju̶re sĩgõ, gãmorõmi cu̶tigo ñañuju so. Ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituari cũ̶mari gãmogõre bajiro bajicõarũ̶mu̶ri cu̶tirũgũñuju so. 	 Vtedy nejaká žena, ktorá bola v nemoci toku krvi dvanásť rokov


Toju̶ ñañuju so, Jesús jaco ñaroco, Mar'ia vãme cu̶tigo. Mamo, ũ̶mu̶a rãca ñabeco ñañuju so. U̶ju̶ David ñamasir'i jãnami, José vãme cu̶tigu̶ manajoroco ñañuju so. 	 k panne, zasnúbenej mužovi, ktorému bolo meno Jozef, z domu Dávidovho, a meno panny bolo Mária.


Gãjerã surara u̶jarã beroagu̶ ñaja yu̶. To bajiri, yu̶ quẽne, gãjerã surarare rotigu̶ ñaja yu̶. Sĩgũ̶re, “¡Vasa!” yu̶ yijama, vajami. Gãjire, “Vayá” yu̶ yijama, vadiami. To yicõari, yu̶re moabosarimasu̶re, “Tire yiya” yu̶ yijama, yirũgũami. To bajiri, mu̶ roque rotigu̶ masu ñari, toju̶ vabetiboarine, mu̶ ñagõtu̶oĩasene caticoaru̶cu̶mi —Jesúre yiyuju. 	 Lebo veď i ja som človek, pod mocou iných majúc pod sebou vojakov, a keď poviem tomuto: Iď! tak ide, a inému: Prijdi! a prijde, a svojmu sluhovi: Učiň toto! a učiní.


Jãjarã masa ĩna ñasere ĩacõari, buroju̶ majaejayuju. To ĩ bajirone, ĩ buerã ĩ tu̶ rẽjañujarã. Ĩna ejaro ĩacõari, ado bajiro ĩnare gotimasiosu̶oyuju Jesús: —“Masimena ñari, mu̶ ejarẽmose bu̶to bojaja yu̶a”, Diore ĩre yisẽnirũgũrãma, ĩ yarã ñarãma. To bajiri, rojose tãmu̶oboarine, Dios tu̶ju̶ variquẽnarona ñarãma. 	 A vidiac tie zástupy vyšiel na vrch, a keď sa posadil, pristúpili k nemu jeho učeníci,


To bajiri ado bajiro mu̶a bajirotire bojaja yu̶: “Quẽnaro variquẽnato Pablo” yirã, sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩarã ñaña mu̶a. Mu̶a rãcana ñajedirore cojoro cõro gãmerã ĩamaiña. Sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩacõari, Cristo ĩ bojarore bajiro yirũgũña. 	 a tak naplňte moju radosť, aby ste jedno a to isté mysleli, jednu a tú istú lásku mali a boli sťa jedna duša, aby ste jedno mysleli


Ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñacaju̶ yu̶a, “Yu̶ ocare gotimasiocudiba” Jesús ĩ yicana. Ado bajiro vãme cu̶tirã ñacaju̶ yu̶a: Simón vãme cu̶tiboacacu̶, Pedro vãme cu̶tigu̶, ĩ bedi Andrés ñacama. To yicõari, Zebedeo rĩa ñacama Santiago, ĩ bedi Juan. Gãjerã, Felipe, Bartolomé, Tomás, yu̶ Mateo vãme cu̶tigu̶, u̶ju̶re gãjoa sẽnibosarimasu̶ ñaboacacu̶ ñacaju̶. Alfeo macu̶ Santiago, to yicõari, Tadeo vãme cu̶tigu̶, gãji ñacami Simón vãme cu̶tigu̶, celote yere tu̶oĩaboar'i. Tu̶sagu̶ Judas Iscariote vãme cu̶ticami. Ĩ ñañumi Jesúre ĩsirocarocu̶. 	 A mená tých dvanástich apoštolov sú tieto: prvý Šimon, zvaný Peter, a Andrej, jeho brat, a Jakob Zebedeov a Ján, jeho brat.


Ĩna bagajanoro ĩacõari, ado bajiro yu̶are yicami Jesús: —Ĩna baru̶asere juarẽoña. Bajirearobe tiju̶ma —yu̶are yicami Jesús. 	 A keď sa nasýtili, povedal svojim učeníkom: Soberte zvýšené kúsky, aby nič nezhynulo!


No bojarã yu̶ gotiboasere ajitirũ̶nu̶menama, yu̶re ajitirũ̶nu̶boronare matarã yirãma. No bojarã, “Jesúre ajitirũ̶nu̶ña” yu̶re yigoticudibosamenama, “Ĩre ajibesa” yirãre bajiro bajirã ñarãma. 	 Ten, kto nie je so mnou, je proti mne, a kto neshromažďuje so mnou, rozptyľuje


To yicõari, ta vecu̶ mame jaigu̶re ĩre sĩaña mu̶a. Ĩre bacõari, basavariquẽnato mani. Yu̶ macu̶re, ‘Rijacoarimi’ ĩre yirũgũboabu̶ yu̶. Caticõañumi”, ĩnare yigu̶mi ĩ jacu̶. To yicõari, ĩre basajeorãma ĩna. 	 a doveďte to krmné teľa a zabite, a jedzme a veseľme sa,


Tirũ̶mu̶ne Herodes, Pilato rãca gãmerã oca quẽnoñujarã ĩna, gãmerã ĩateboariarã. 	 A Pilát a Heródes sa stali priateľmi jeden s druhým toho dňa, lebo predtým si boli nepriateľmi.


Jud'io masa me ñaboarine, Jesúre ajitirũ̶nu̶rãju̶are adocãrãca vãmene ĩnare roticaju̶ mani: “ ‘Ado bajirã ñarãma’ ĩna masune yiquẽnorujeocõari, ĩna rũ̶cu̶bu̶orã tu̶ju̶re vaibu̶cu̶rãre sĩacõari, mojoroaca ĩna tu̶ju̶ cũrãma. Tire babesa mu̶a. Manajo cu̶tirã, manaju̶ cu̶tirã, manajo mana, manaju̶ mana quẽne, gãjerã rãca ajeriarã cu̶tibesa. Vaibu̶cu̶rã mu̶a sĩariarãre ĩna ri'ire yireamenane, babesa”, ĩnare yicaju̶ mani —Pablore ĩre yigoticama ĩna, Santiago ya viju̶ ñacana. 	 A ohľadom uverivších pohanov sme my písali usúdiac, že nemusia zachovávať ničoho z toho, len aby sa chránili obetovaného modlám, krvi, zaduseného a smilstva.


“Yu̶ yarã ñaña mu̶a” yigu̶, Dios ĩ beseriarã ñarãja mu̶a quẽne. To bajiri ĩ ĩamairã ñarãja mu̶a. To bajiro bajirã ñari, gãmerã ĩamaicõari, quẽnaro yirũgũroti ñaja mu̶are. “Yu̶ rẽtoro ñamasurã ñaama”, gãjerãre yirũ̶cu̶bu̶orũgũroti ñaja. Gãjerã mu̶are rojose ĩna yiboajaquẽne, ĩnare jũnisinibetiroti ñaja mu̶are. 	 A tak si oblečte jako vyvolení Boží, svätí a milovaní srdečnú sústrasť milosrdnú, dobrotivosť, pokoru, krotkosť, zhovievavosť


To bajiri Jesús ĩ rotisere ajicõari, ĩ rotirore bajirone yiyuma ĩna. 	 A učeníci odišli a urobili, jako im rozkázal Ježiš,


Ti jedirore ĩacaju̶ yu̶a Jesús ĩ gotiroticõasu̶ocana, Jerusalén vãme cu̶ti macaju̶ yicatire quẽne. To bajiro ĩ yiro bero, Jerusalénju̶ yucú̶tẽroju̶ ĩre jajusĩacama ĩna. 	 A my sme svedkami všetkého, čo činil ako v krajine Židov, tak i v Jeruzaleme, ktorého i zabili povesiac ho na drevo.


Cinco mil ñaritiiri ĩ ĩsir'ire jisu̶ogu̶mi. To ĩ yigu̶, ejacõari, ĩre ĩ ĩsiriaro cõro tu̶ogu̶mi. To yicõari, cinco mil ĩ bu̶jarẽmorere ĩre ĩsigũ̶mi. To yigu̶ne, ado bajiro gotigu̶mi: “Cinco mil ñaritiiri yu̶re ĩsicaju̶ mu̶. To bajiri quẽna gaje cinco mil ñaritiiri mu̶re bu̶jarẽmobosabu̶ yu̶”, ĩ u̶ju̶re ĩre yigu̶mi. 	 A pristúpil ten, ktorý bol dostal päť hrivien, a doniesol iných päť hrivien a povedal: Pane, päť hrivien si mi odovzdal, hľa, iných päť hrivien som získal nimi.


To bajiboarine, so manaju̶ ĩ catirone, gãji rãca so ajeri cu̶tijama, “Rojose yigo yamo”, sore yiĩare ñaroja. So manaju̶ ĩ rijato beroju̶, gãji rãca so manaju̶ cu̶tijama, Dios rotimasirere cu̶dibeco me yigomo. To bajiri, “Rojose yigo yamo”, sore yimasiña manoja. 	 A tak tedy, kým žije muž, budú ju volať cudzoložnicou, keby bola ženou inému mužovi. Ale keby zomrel muž, slobodná je od zákona, aby nebola cudzoložnicou, keby bola pripojená inému mužovi.


Yu̶a vadi quetire ajicõari, yu̶are bocarã vayuma ĩna, ti macana Jesúre ajitirũ̶nu̶rã. To bajiri, Foro de Apio vãme cu̶ti macaju̶ yu̶are bocacama. Gãjerãma, Tres Tabernas vãme cu̶toju̶ yu̶are bocacama ĩna. To ĩna bajiro ĩacõari, variquẽnagũ̶ ñari, “Quẽnaro yaja mu̶”, Diore ĩre yicami Pablo. 	 A odtiaľ bratia, keď počuli o nás, prišli nám naproti až po Apiovo Forum, po námestie Apiovo, a ku Tres tabernä, ku Trom krčmám. A keď ich videl Pavel, poďakoval Bohu, rozveselil sa a nabral smelosti.


To bajiboarine, “Ado bajiro yicõari, ĩaami yuja”, yimasibeaja yu̶a. Ĩ cajere ĩarotir'ire masibeaja yu̶a. Ĩre sẽniĩaña mu̶a. Bu̶cu̶ ñaami jẽre. Ĩ masu mu̶are gotiato —yiyujarã ĩ jacu̶a. 	 ale jako je to, že teraz vidí, nevieme, alebo kto otvoril jeho oči, my nevieme. Má svoje roky, pýtajte sa jeho; on bude hovoriť za seba.


“ ‘Jesucristo ĩ rijabosare ti ñajare, rojose ĩnare yibetiru̶cu̶ja yu̶’ manire yiĩavariquẽnaami Dios” yire quetire masiritibesa mu̶a, gãjerãre gotimasioru̶arã. 	 a majúc nohy obuté v hotovosti evanjelia pokoja.


Ñocoa quẽne, vẽjacoaru̶arãma. To yicõari, õ vecaye jediro nu̶ru̶aru̶aroja. 	 a hviezdy budú padať z neba, a moci, ktoré sú na nebi, pohnú sa.


“Judea sita ñarimaca Belén vãme cu̶ti maca, jairimaca me ñaboarine, ñamasuri maca ñaru̶aroja ti maca. Ti macagu̶ u̶ju̶ ñamasugũ̶ ruyuaru̶cu̶mi. Ĩ ñaru̶cu̶mi yu̶ yarã Israel sitana u̶ju̶. Ĩnare quẽnaro ĩatirũ̶nu̶ru̶cu̶mi ĩ, yiyuju Dios”, yiucare ñaja —ĩre yigotiyujarã Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa. 	 A ty, Betleheme, zem Júdova, nijako nie si najmenším medzi vojvodami Júdovými, lebo z teba mi vyjde vodca, ktorý bude pásť môj ľud, Izraela.


To bajiro ĩ yirone, ado bajiro ĩre cu̶dicami: —Yu̶re gotiya. “Ĩ ñaami”, yiya. Ĩre ajitirũ̶nu̶ru̶aja —Jesúre ĩre yicami. 	 A on odpovedal a riekol: A kto je to, Pane, aby som uveril v neho?


Jediro ĩna yisere, “Quẽnaro yirã ñaama” masa ĩna yiĩarũ̶cu̶bu̶osere bojarã yama. Ĩna riovecari siature, ĩna ricari du̶reature quẽne Dios ocasãñarijataroriaca jacabu̶sarijatarori cu̶oama ĩna, “Gãjerã manire ĩacõari, quẽnaro rũ̶cu̶bu̶oato ĩna” yirã. To yicõari sudiro gaja seayore, jacabu̶sase seayore cu̶tiaseri sãñaama ĩna. “Quẽnaro yirã ñaama ĩna” masa ĩna yiĩarũ̶cu̶bu̶osere bojarã yama. 	 A všetky svoje skutky činia nato, aby ich ľudia videli. Lebo rozširujú svoje filaktéria a robia veľké podolky svojich plášťov;


To bajiro ĩ yirone, ado bajiro ĩre cu̶dicami Jesús: —¿Socabetiboatime mu̶? Ñamasusere riojo mu̶re gotiaja yu̶: Gãjabocu̶ ĩ ñagõroto rĩjoro idiaji, “Jesúre ĩre masibeaja yu̶”, yiru̶cu̶ja mu̶ —Pedrore ĩre yicami Jesús. 	 Ježiš mu odpovedal: Svoj život položíš za mňa? Ameň, ameň ti hovorím, že nezaspieva kohút, až ma tri razy zaprieš.


Adigodoaye rojose tu̶oĩamenane, Dios yeju̶are tu̶oĩarũgũroti ñaja. 	 na to myslite, čo je hore, nie na to, čo je na zemi.


Ri'i tuyarito sãñagũ̶re ĩ riseju̶ jariase bu̶to bu̶jariase budicaju̶. Tiase ñacaju̶ ĩre ajitirũ̶nu̶menare rojose ĩnare ĩ yirotiase. Bu̶to rotimasirocu̶ ñacami. To yicõari, rojose ĩna yisere Dios, masijeogu̶, ĩ ĩajũnisinirore bajirone bu̶to rojose yirocu̶ ñacami. 	 A z jeho úst vychádzal ostrý meč, aby ním bil národy. A on ich bude pásť železným prútom a on bude šliapať lis vína prchlivosti a hnevu všemohúceho Boha.


Micagũ̶re catiocõari bero vacoasuju Jesús. To bajivacu̶, Lev'i vãme cu̶tigu̶re ĩañuju. U̶ju̶re gãjoa sẽnibosarimasu̶ ñañuju. Gãjoa sẽnirã ĩna rujiriju̶re gãjoa sẽnirujiyuju. To ĩ bajiro, ĩre ĩacõari, ado bajiro ĩre yiyuju Jesús: —Yu̶re ajisu̶yaya —ĩre yiyuju. 	 A potom vyšiel von a videl colného, menom Léviho, sedieť na cle a povedal mu: Poď za mnou!


Jesús ĩ bajireayere gotimasio tu̶jabesujarã Jesús ĩ gotiroticõasu̶oriarã. “Jesús, rijacoaboarine, tudicaticõari ñaami quẽna”, yigotiyujarã ĩna, masare. To bajiro quẽnaro ĩnare yigoticõari, ĩaĩañamanire ĩnare yiĩoñujarã. “To bajirone quẽnaro yiñato ĩna” yigu̶, Jesúre ajitirũ̶nu̶rã ĩna ñaro cõrone quẽnaro ĩnare yirẽmoñuju Dios. 	 A apoštolovia vydávali s velikou mocou svedoctvo o zmŕtvychvstaní Pána Ježiša, a veliká milosť bola na nich na všetkých.


To bajiri u̶ye ĩ juabetire ĩacõari, gãji ĩre moabosarimasu̶re cõagũ̶mi quẽna, vese u̶ju̶, “U̶ye yu̶re juabosagu̶ vasa” yigu̶. U̶ye veseju̶ ĩ ejasere ĩacõari, rujajine ĩre yitud'icõari, ĩre quẽne jarãma ĩna. To bajiri ĩ ru̶joaju̶ cãmi cu̶tigu̶mi ĩ. To bajiro ĩre yigajanocõari, u̶ye ĩsimenane, “Vasa”, ĩre yirãma ĩna. 	 A zase k nim poslal iného sluhu; i tomu kameňovaním doráňali hlavu a odoslali ho zohaveného.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre yiyuju Jesús: —“Tire yibeticõaña”, ĩre yibeja. Quẽnaro yirimi —ĩre yiyuju Jesús. To yicõari, ĩ buerimasa jedirore ado bajiro yiyuju: —Ado bajiro ti bajijare, to bajiro yaja yu̶: No bojagu̶ yu̶re ajitirũ̶nu̶cõari, mani yise ũnire yigu̶ma, mani rãcagu̶ ñagũ̶mi —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Ale Ježiš mu povedal: Nebráňte mu, lebo ten, kto nie je proti vám, je za vás.


Ti macaju̶ ĩ ñajare, ĩ bususe rãca quẽnaro busubatocaju̶ ti maca. Gũ̶ta jairo vaja cu̶tia quẽnarica ruyucõari, ĩarẽtoburiare bajiro ruyucaju̶ ti maca. 	 ktorý má slávu Božiu, a jeho svetlosť bola podobná najdrahšiemu kameňu, jako kameňu jaspisu, kryštálovému.


To ĩ yirone, ĩ buerimasa ado bajiro yiyujarã ĩna: —¿No yigu̶, “Ñimu̶ yu̶re moaĩati”, yati mu̶? Mu̶ tu̶ju̶ jãjarã ñaja yu̶a, mu̶re moaĩarã —ĩre yiyujarã ĩna. 	 A jeho učeníci mu vraveli: Vidíš, že ťa zástup tlačí zo všetkých strán, a hovoríš: Kto sa ma dotknul?


Tisõaju̶re, ñamasiñuju Diore rũ̶cu̶bu̶orã, ĩna soejama, quẽnaro su̶tiquẽnase soemu̶oriaju̶. “Dios ĩ ñari sõagaju̶ ñaja” ĩna yiboajaquẽne, ejasu̶oriasõaju̶arene ñacõamasiñuju ti. To bajicõari, Dios ĩ ñarisõaju̶re ñamasiñuju rujajata orone ĩna quẽnoriajata. “Dios ĩ rotirere cu̶diroti ñaja” yirã, ĩna quẽnoriajata ñamasiñuju. Tijataju̶re adocãrãca vãme sãñamasiñuju: Orone ĩna quẽnoria sotu̶ sãñamasiñuju. Ti sotu̶ju̶re bare maná vãme cu̶ti Dios ĩ cõare sãñamasiñuju. To bajicõari, Aarón ĩ tuemasir'i quẽne ãcatuar'i sãñamasiñuju. To bajicõari, ju̶ajãi gũ̶tajãi Dios ĩ rotimasire ĩ ucamasiriajãiri quẽne sãñamasiñuju. 	 ktorý mal zlatý oltár na kadenie a truhlu smluvy, zo všetkých strán pokrytú zlatom, v ktorej bolo zlaté vedierce, obsahujúce mannu, potom palica Áronova, ktorá bola zakvitla, a dosky smluvy.


Sĩgũ̶ri toju̶ ñarã ĩ avasãsere ajicõari, ado bajiro yicama ĩna: —Diore gotirẽtobosarimasu̶ El'ias ñamasir'ire jigu̶ yami ĩ —yicama ĩna. 	 A niektorí z tých, ktorí tam stáli, keď to počuli, hovorili: Eliáša volá tento.


To bajiro ĩre ĩna yiboajaquẽne, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —To bajiro ĩna yiavasãbetijama, adiari gũ̶tariju̶are avasãroticõaru̶cu̶mi Dios —ĩnare yicu̶diyuju Jesús. 	 A on odpovedal a riekol im: Hovorím vám, že keby títo mlčali, kamene budú hneď volať.


To yigajanogũ̶ne, Pedrore, Santiagore, to yicõari Juanre quẽne ji vasuju Jesús. To vacu̶, bu̶to tu̶oĩasu̶tiritiyuju ĩ yuja. 	 A pojal so sebou Petra, Jakoba a Jána a začal sa ľakať a veľmi teskniť.


Jãjarã masa ñacama. Ĩna ye sudi joeayere vejecõari, ĩ varotiju̶re cũ rĩjoro cu̶ticama. “Yu̶a u̶ju̶ ñaja mu̶” yirã, to bajiro yicama, Jesúre rũ̶cu̶bu̶orã. Gãjerã yucú̶ ru̶ju̶ri jasurecõari, maare cũ rĩjoro cu̶ticama. 	 A väčšina zástupu prestierali svoje rúcha na cestu, a zase iní sekali letorasty so stromov a stlali na cestu,


Ĩ goticudiroticõariarã, tudiejacõari, Jesúrãca rẽjañujarã ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarã ĩ buerimasa. Ĩ rãca rẽjacõari, ĩna yicudirere ĩre gotiyujarã. To bajiro ĩna yiro bero, ĩnare ũmato vasuju Jesús, masa ĩna manibu̶saroju̶, Betsaida vãme cu̶ti macaju̶. 	 A keď sa navrátili apoštolovia, rozprávali mu, jaké veliké veci činili. A on pojmúc ich odišiel osobitne na pusté miesta mesta, zvaného Betsaida.


To ĩna yijare, surara u̶ju̶ju̶a ado bajiro yiyuju, ĩ surarare: —Ĩre ãmisãjacõari, ĩre bajeya mu̶a. Ĩre bajecõari, “¿No bajiro mu̶ yijare, mu̶re avasãjũnisiniati ĩna?”, ĩre yisẽniĩaña mu̶a —ĩnare yiyuju. 	 povelel tisícnik voviesť ho do tábora a kázal ho bičmi vyšetriť, aby zvedel, pre jakú príčinu tak kričali na neho.


To ĩna yirone, “ ‘Jẽre mu̶are masibeaja’ yigotigajanomu̶ yu̶. ¡Vasa! Rojorã ñaja mu̶a”, ĩnare yiru̶cu̶ja yu̶. 	 A povie: Hovorím vám, neznám vás, odkiaľ ste. Odstúpte odo mňa všetci, činitelia neprávosti!


To bajiri, ĩ beseriarãre manire ĩamaicõari, “Rojose mana ñaama”, manire yiĩagũ̶mi Dios. To bajiro ĩ yirã mani ñajare, “Rojose yirã ñaama”, manire yimasimenama. 	 Kto bude žalovať na vyvolených Božích? Bôh je, ktorý ospravedlňuje.


Lev'i jacu̶ ñamasiñuju Simeón. Simeón jacu̶ ñamasiñuju Judá. Judá jacu̶ ñamasiñuju José. José jacu̶ ñamasiñuju Jonam. Jonam jacu̶ ñamasiñuju Eliaquim. 	 Ktorý bol Simeonov, ktorý bol Júdov, ktorý bol Jozefov, ktorý bol Jonamov, ktorý bol Elijakimov,


Sĩgũ̶ ñacami vãti sãñagũ̶. “Ĩabeticõato; ñagõbeticõato” yigu̶, ĩ u̶su̶ju̶re sãjacõari, ñañumi. To bajiri Jesús tu̶ju̶ ĩre ãmiejacama masa. To ĩna yirone, ĩ u̶su̶ju̶re sãñagũ̶re vãtire burocacami Jesús. To bajiri vãtire ĩ burocajare, ĩamasi, ñagõmasi, bajicoacami yuja. 	 Vtedy mu doviedli posadlého démonom, slepého a nemého, a uzdravil ho, takže ten slepý a nemý i hovoril i videl.


Bero, ĩ ya viju̶ ejacõari, Jesúre rũ̶cu̶bu̶ogu̶, jairo bare quẽnorotiyuju Lev'i. To yicõari, Jesúre, ĩ buerimasare quẽne jiyuju. U̶ju̶re gãjoa sẽnibosarimasare, to yicõari, gãjerãre quẽne jirẽoñuju ĩ. Ĩna ñañujarã “Rojose yirã ñaama” masa ĩna yiĩarã. To bajiri, jãjarã ñañujarã ĩ jirẽoriarã. 	 A Lévi mu urobil veľkú počestnú hostinu vo svojom dome. A bol tam veliký zástup colných aj iných, ktorí stolovali s nimi.


To bajiro bajiriarã mu̶a ñaboajaquẽne, ĩ tu̶ju̶ mu̶a ejaro, “Rojose mana ñaama” ĩ yiĩarotire yigu̶, ĩ macu̶re rijarotiyuju. 	 v jeho ľudskom tele skrze smrť, aby vás postavil svätých, bezvadných a bezúhonných pred ním,


Gajeye jairo ñaboaja, mu̶re yu̶ gotiru̶ase. Moare jaibu̶sagu̶ja mu̶. To bajiboarine gaje vãme mu̶re gotiru̶aja yu̶. Tire ajiya mu̶ maji. 	 Ale aby som ťa ďalej nezdržoval, prosím ťa, žeby si nás zkrátka vypočul v sebe vlastnej prívetivosti.


Bagajano, vacoacami Judas yuja. Jẽre ñamiju̶ ñacaju̶ ti. 	 A keď vzal skyvu, hneď vyšiel, a bola noc.


To bajiro Jairo ĩ yisere ajicõari, ĩre su̶yasuju Jesús. Jãjarã masa ĩre su̶yacõari, no bajiro yi vamasiña manoju̶ vasujarã ĩna. 	 A odišiel s ním. A išiel za ním veliký zástup, a tlačili ho zo všetkých strán.


Dios ĩ bojarore bajiro Jesúre ajitirũ̶nu̶rere mu̶are gotimasio gajanocõaja yu̶. To bajiri yu̶re tudiĩabetiru̶arãja mu̶a. 	 A teraz, hľa, ja viem, že už viacej neuvidíte mojej tvári, nikto z vás, medzi ktorými som chodil a hlásal kráľovstvo Božie.


Cojomocãrãcu̶ju̶ manaju̶a cu̶tirio ñaja mu̶. Quẽna yucu̶ mu̶ rãca ñagũ̶ quẽne, mu̶ manaju̶ masu me ñaami. To bajiri, “Manaju̶ magõ ñaja yu̶” mu̶ yiserema soco me yaja mu̶ —sore yiyuju Jesús. 	 lebo si mala päť mužov, a ten, ktorého máš teraz, nie je tvoj muž. To si povedala pravdu.


To bajiro ĩnare ĩ gotisere ajimasibesujarã ĩ buerã. To bajirã ñaboarine, ĩre sẽniĩabesujarã, ĩre güirã ñari. 	 Ale oni nerozumeli tomu slovu a báli sa ho opýtať sa.


‘Ĩnare ĩamaicõari, rojose ĩna yisere yu̶ masiriojama, “Rojose yiriarã ñaama”, ju̶aji ĩnare yitu̶oĩabetiru̶cu̶ja yu̶’, yami Dios”, yigotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. 	 a na ich hriechy a na ich neprávosti viacej nikdy nespomeniem.


To ĩna yiñarone, Jesús jacu̶a ĩna tu̶ju̶ sãjaejacõari, ĩre ĩau̶cacoasujarã. To bajicõari, ado bajiro ĩre yiyuju ĩ jaco: —Macu̶, ¿no yigu̶ to bajiro yu̶are bajiveoati mu̶? Bu̶to tu̶oĩarejairãne mu̶re macamu̶ yu̶a —ĩre yiyuju so. 	 A keď ho uvideli, užasli, a jeho matka mu povedala: Dieťa, čo si nám to tak urobil? Hľa, tvoj otec i ja sme ťa s bolesťou hľadali.


To bajiro ĩ yirone, —Vũ̶mu̶rũ̶gũ̶ña. Mu̶ cũñaritore ãmiña. To yicõari, vasa —ĩre yicami Jesús. 	 Vtedy mu riekol Ježiš: Vstaň, vezmi svoje ležisko a choď!


Masa rojose ĩna yise vaja, “Rojose mu̶are yiru̶cu̶ja yu̶” yir'i ñari, socu̶ mene rojose ĩnare yirũgũami. Ajeriarã cu̶tigo ñaboariore rocacõami. “Adi macaru̶cu̶ro ñarãre rojose yato Dios” yigo, ĩnare yirocamo so. To yicõari, Dios ĩ bojasere yirã ñaboacanare sĩacamo. To bajiro so yicatire ĩacõari, ti vaja sore rocacõami —yi ocaruyucama ĩna, õ vecaju̶. 	 pretože pravdivé a spravedlivé sú jeho súdy, lebo odsúdil veľkú smilnicu, ktorá porušovala zem svojím smilstvom, a pomstil krv svojich sluhov na jej ruke.


To bajicõari, ti maca tu̶ana jãjarã masa vasujarã, Jerusalénju̶re, rijaye cu̶tirãre, to yicõari ĩna u̶su̶riju̶re vãtia sãñarãre quẽne juavana. To bajiri rijaye cu̶tiboariarã catijedicoasujarã. Ĩna u̶su̶riju̶re vãtia sãñarãre, vãtiare ĩnare bureayujarã ĩna, Jesús ĩ gotiroticõasu̶oriarã. 	 A schádzalo sa i množstvo z okolitých miest do Jeruzalema, ktorí niesli nemocných a takých, ktorých trápili nečistí duchovia, a boli všetci uzdravení.


Anan'ias ĩ manajo rãca cojoro cõro tu̶oĩañujarã ĩna. To bajiri gãjoa mojoro yayioyujarã ĩna. To yicõari Jesús gotiroticõasu̶oriarãre ĩsigũ̶ vacoasuju, ru̶yasere. Ĩna tu̶ju̶ ejacõari, —Ado cõrone bu̶jabu̶ yu̶ —ĩnare yiĩsiñuju Anan'ias. 	 a kradmo uňal z utŕžených peňazí i s vedomím svojej ženy a doniesol nejakú čiastku a položil k nohám apoštolov.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶dicami Jesús: —Jẽre guacõar'irema, jediro ĩ ruju̶re coere maja. Gu̶bori rĩne coejama, quẽnaja. U̶eri manare bajiro bajirã ñaja mu̶a. To bajiboajaquẽne sĩgũ̶ ñaami mu̶a rãcagu̶ u̶eri cu̶tigu̶re bajiro bajigu̶ —yu̶are yicami Jesús. 	 Ježiš mu riekol: Ten, kto je umytý, nepotrebuje iného, len aby si umyl nohy, lebo je celý čistý. Aj vy ste čistí, ale nie všetci.


Tiju̶ bero, õ vecaju̶ ángel ĩ rujiadore ĩacaju̶ yu̶. Cõmema, jairima, gu̶sore bajigu̶ ñagũ̶rore ĩ siarotimare, to yicõari, tu̶sabetigoje jãnariaro llave cu̶ocõari rujiadicami. Rujiejacõari, gu̶sore bajigu̶ ñagũ̶rore ñiacami. Ĩ ñacami vãtia u̶ju̶ Satanás tirũ̶mu̶ju̶ma ãñare bajigu̶ ñacõari, yitomasir'i. Ĩre ñiacõari, cõmema rãca ĩre siacami ángel, tu̶sabetigojeju̶ ĩre rocasãgũ̶. To yicõari, ĩre bibetocũcami, mil ñari cũ̶mari cõro masare yitobecu̶ne ĩ ñacõa ñarotire yigu̶. To yicõari, “Gãjerã ĩna jãnasere ĩamasigũ̶sa” yigu̶, ti goje tususe jediro bibejeocõacami. Mil ñari cũ̶mari ti jediro bero, ĩre burocu̶ ñacami. To bajiboarine yoaro meaca ñarocu̶ ñacami. 	 A videl som anjela, sostupujúceho s neba, ktorý mal kľúč od priepasti a na svojej ruke veľkú reťaz.


Ĩna cãniñarone, ñami gu̶dareco cõñaro cõro ocaruyuroja yuja: “Manajo cu̶tirocu̶ vadicoadiami yuja. Ĩre bocarã vayá”, yi ocaruyuroja. 	 Ale o polnoci povstal krik: Hľa, ženích ide! Vyjdite mu vústrety!


Ado bajiro bajiyuja manire: Jud'io masare, ĩna mere quẽne, “Yu̶ bojarore bajiro yirã me ñaama”, manire yiĩañumi Dios, “Manire rijabosayumi” Jesúre yitu̶oĩarãre ĩamaicõari, quẽnaro ĩ yirotire yigu̶. 	 pretože Bôh zavrel všetkých do neposlušnosti, aby sa nad všetkými zmiloval.


To ĩ yisere ajicõari, yu̶a rãcagu̶ Pedro ado bajiro ĩre yicu̶dicami: —Yu̶ u̶ju̶, mu̶ne mu̶ ñajama, oco joene mu̶ tu̶ju̶ yu̶re varotiya —ĩre yicami Pedro. 	 A Peter mu odpovedal a riekol: Pane, ak si to ty, rozkáž mi, aby som prišiel za tebou po vodách.


To bajiri, ado bajiro mu̶re gotiaja yu̶: Ũ̶mu̶agasero soje jãnariaro cu̶ogu̶re bajiro mu̶re cũru̶cu̶ja yu̶. To bajiri, masare ĩacõari, ado bajiro ĩnare yimasiru̶cu̶ja mu̶: “Ãnoa to bajiro yirã ñari, U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirã ñaru̶arãma. Ãnoaju̶a, to bajiro yirã ñari, Dios yarã me ñaama”, ĩnare yimasiru̶cu̶ja mu̶. Adi sitaju̶ yu̶re rotibosagu̶ ñaru̶cu̶ja mu̶. To bajiro yigu̶ ñari, “Ado bajiro mu̶a yijama, Dios yarã ñaru̶arãja mu̶a. Ado bajiroju̶a mu̶a yijama, Dios yarã me ñaru̶arãja mu̶a”, yimasiru̶cu̶ja mu̶ —ĩre yicami Jesús. 	 a dám ti kľúče nebeského kráľovstva, a čokoľvek by si sviazal na zemi, bude sviazané aj na nebi; a čokoľvek by si rozviazal na zemi, bude rozviazané aj na nebi.


Rojose mani yise vaja, manire vaja yibosagu̶ rijayumi Jesucristo. Tudicaticõari, Dios ĩ rujiro riojojacatu̶aju̶are rujicõari, manire ñagõbosarũgũgũ̶mi. To bajiri, “Rojose yirã ñaama”, manire yibetiru̶cu̶mi ĩ quẽne. 	 Kde kto odsúdi? Kristus Ježiš je, ktorý zomrel, a viacej, ktorý aj vstal z mŕtvych, ktorý aj je po pravici Božej, ktorý sa aj prihovára za nás.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, Andrére ĩre gotigu̶ vasuju Felipe. To bajiri ĩna ju̶arã Jesúre gotirã ejacama, yu̶a tu̶ju̶. 	 A Filip prišiel a povedal to Andrejovi, a zase Andrej a Filip to povedali Ježišovi.


To ĩna yirone, ado bajiro yiyuju Jesús: —Diore ajiterã ĩna ñajare, “Bu̶tobu̶sa ĩna manajoare rojose yiroma” yigu̶, manajoa reare beobetimasiñuju Moisés ñamasir'i. 	 A Ježiš odpovedal a riekol im: Pre tvrdosť vášho srdca vám napísal to prikázanie,


Rojaeja, cũmua vasãja jẽacaju̶ yu̶a, gajejacatu̶aju̶ Capernaum vãme cu̶ti macaju̶ vana. Ti rẽtiacoaboajaquẽne, ejabeticõacami Jesús. 	 a vojdúc do lode plavili sa na druhú stranu mora, do Kafarnauma. A už sa bolo aj zotmilo, a Ježiš ešte nebol prišiel za nimi,


To bajiro ĩna bajirere gãjerãre gotimenane, ĩna masune tu̶oĩacõa ñañujarã ĩna. Tire tu̶oĩacõa ñarã ñari, ado bajiro gãmerã yisẽniĩañujarã: —¿No bajiro yire ũnire yigu̶ yati, “Rijacoaboarine tudicatiru̶cu̶ja” ĩ yijama? —gãmerã yisẽniĩañujarã Pedro mesa. 	 A držali to slovo u seba dopytujúc sa medzi sebou, čo je to vstať z mŕtvych.


To yu̶a yisere ajicõari, ado bajiroju̶a yu̶are yicami Jesús: —No yirã vamenama. Mu̶ane ĩnare bare ecaya —yu̶are yicami Jesús. 	 Ale Ježiš im povedal: Nie je im treba odísť, dajte im vy jesť.


To ĩna yiro bero, busujedibetone yu̶a jedirore baroticami Pablo: —“¿No bajiro bajirãti mani?” yitu̶oĩarã ñari, ju̶a semana quẽnaro bare bamenane ñacoaju̶ mu̶a. 	 A do toho času, kým sa malo dniť, napomínal Pavel všetkých, aby si zajedli, a povedal: Je tomu dnes štrnásty deň, čo očakávate hladní a nejete ničoho.


To ĩ yirone, masu̶ u̶su̶ju̶re sãñaboariarã budicoasujarã yuja, yeseaju̶are sãjaroana. Ĩna sãjarone, buro ũmaroja vacõari, u̶tabu̶cu̶raju̶ rearoderujacõa tu̶jasujarã. 	 A démoni vyjdúc od človeka vošli do svíň, a stádo sa srútilo dolu úbočím do jazera a potopilo sa.


¿No yirã tu̶oĩamasimena masu ñacõati mu̶a? Tirũ̶mu̶ju̶ Jesucristore mu̶a ajitirũ̶nu̶su̶oroju̶ne, “Dios ĩ bojarore bajiro yato ĩna” yigu̶, mu̶are ejarẽmogũ̶, ejayumi Esp'iritu Santo. To bajiboarine, mu̶a rãcane ĩ ñaboajaquẽne, adirũ̶mu̶rirema, ¿“Dios ĩ rotimasire quẽnaro mani cu̶dijama, Dios ĩ bojarore bajiro yirã rĩne ñaru̶arãja mani”, yitu̶oĩaboati mu̶a? 	 Či ste tak nerozumní? Započnúc Duchom teraz telom dokonávate?


To bajise ti bajirone, ángel, oco codegu̶, ado bajiro ocaruyucami, Diore gotigu̶: —Mu̶ ñaja rojose yiĩabecu̶. Tirũ̶mu̶ju̶ ñamasir'i ñaboarine, adirũ̶mu̶rire quẽne ñacõa ñagũ̶ ñaja mu̶. Masa rojose ĩna yisere ĩajũnisinicõari, “Ocore, ri'i godoveocõaca” mu̶ yijama, quẽnaja. 	 A počul som anjela vôd, ktorý hovoril: Spravedlivý si, ó, Pane, ktorý si a ktorý si bol, ten svätý, že si to usúdil;


To ĩ yirone, ado bajiro ĩre cu̶diyuju Jesús: —Buyairoarema, ĩna gojeri ñacaju̶. Miniare quẽne, ĩna jibu̶ri ñacaju̶. To ĩna bajiboajaquẽne, yu̶, Dios ĩ cacu̶ma, cãniriaju̶ magũ̶re bajiro bajiaja yu̶. To bajiri yu̶re mu̶ su̶yajama, bu̶to mu̶re josaru̶aroja —ĩre yiyuju Jesús, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasu̶re. 	 A Ježiš mu povedal: Líšky majú svoje skrýše a nebeskí vtáci svoje hniezda, ale Syn človeka nemá, kde by hlavu sklonil.


Mu̶ ocare yu̶re mu̶ gotiroticatore bajirone ĩnare goticoadicaju̶ yu̶. Tire ajicõari, “Dios tu̶ vadir'i, Dios ĩ cõar'i ñaami”, yu̶re yimasiama ĩna yuja. 	 lebo slová, ktoré si mi dal, dal som im, a oni prijali a poznali vpravde, že som vyšiel od teba, a uverili, že si ma ty poslal.


—Bu̶to rojose tãmu̶oru̶arãja mu̶a. “Quẽnaro yirã ñaja yu̶a” yiboarine, rojorã ñaja mu̶a. Dios ĩ rotimasirere buerẽtobucõari, ñamasuse meju̶are ajitirũ̶nu̶rãja mu̶a. To bajiro yirã ñari, bare sãvu̶orere, an'is, menta, comino vãme cu̶tire mojoroaca ti vaja cu̶tiboajaquẽne, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi moabosarimasare ĩsiaja mu̶a. To bajiro yirã ñaboarine, Dios ĩ rotimasire ñamasuseju̶arema ajitirũ̶nu̶mena ñaja mu̶a. Ado bajiro bajiaja ñamasuse: Quẽnaro riojo yire, gãjerãre ĩamaire, to yicõari, Diore maire quẽne ñaja ñamasuse. Tire quẽne yirũgũrona ñaja mu̶a. 	 Beda vám, zákonníci a farizeovia, pokrytci, pretože dávate desiatky z máty, z kôpru a kmínu a opustili ste to, čo je ťažšieho v zákone, súd, milosrdenstvo a vernosť; toho bolo treba činiť a tamto neopustiť.


Judas ĩ budiato bero, ado bajiro yu̶are yicami Jesús: —Yucu̶acane, “Quẽnamasugũ̶ ñaami Dios ĩ roticõacacu̶”, yimasiroti ñaja. To bajiro yu̶re yirã ñari, “Quẽnamasugũ̶ ñaami Dios quẽne”, yimasiroti ñaja ti. 	 A keď vyšiel, povedal Ježiš: Teraz je oslávený Syn človeka, a Bôh je oslávený v ňom.


To bajiro me bajiaja. Masa rojose ĩna yise vaja Dios rojose ĩnare ĩ yijama, vatojene rojose yigu̶ me yami. To bajiri, masa rojose ĩna yisere ĩamasigũ̶ ñari, rojose ĩnare yiru̶cu̶mi Dios. 	 Nech sa nestane! Lebo veď ako by potom súdil Bôh svet?


To yicõari, ĩre sĩarotiru̶aboayuju. “Diore gotirẽtobosarimasu̶ ñaami Juan” masa ĩna yirũ̶cu̶bu̶osere ajigu̶ ñari, bu̶to güiyuju. To bajiri ĩre sĩarotimasibesuju. 	 A chcel ho zabiť, ale sa bál ľudu, lebo ho mali za proroka.


To bajiro ti bajijare, jud'io masa mu̶a ñajama, mu̶a ñabetijaquẽne, no yibeaja. Circuncisión yiriarã mu̶a ñajama, mu̶a ñabetijaquẽne, no yibeaja. Gãjerã masa ñaboarine, mu̶a rãcana yere ajimasirã mu̶a ñajama, mu̶a ñabetijaquẽne, no yibeaja. Moabosarimasa mu̶a ñajama, mu̶a ñabetijaquẽne, no yibeaja. Cristo ñaami mani jediro u̶ju̶. Manire ejacõari, mani rãca ĩ ñase rĩne ñaja ñamasusema. 	 kde už niet ani Gréka ani Žida, obriezky ani neobriezky, barbara, Skýtu, sluhu, slobodného, ale všetko a vo všetkom Kristus.


To yicõa, quẽna tudigotiyuju Pedro: —Dios ĩ beserimasa ajiya mu̶a. Nazaret macagu̶ Jesús ĩaĩañamanire Dios ĩ masise rãca mu̶are yiĩoñumi. To bajiri, “Dios ĩ rotirore bajiro yiyumi Jesús”, yimasiaja mu̶a, tire ĩacana ñari. 	 Mužovia Izraeliti, počujte tieto slová: Ježiša Nazarejského, muža, od Boha pred vami presláveného mocami a zázraky a znameniami, ktoré skrze neho činil Bôh medzi vami, jako aj sami viete -


Idiarã muijua sore baba cu̶tiñaboa, so ya viju̶ tudicoasuju Mar'ia. 	 A Mária zostala s ňou asi tri mesiace a potom sa navrátila do svojho domu.


Vaibu̶cu̶rã gaserorine viri bu̶arotire quẽnocõari, vaja sẽnirã ñañujarã ĩna. To bajiri Pablo quẽne, tire moarũgũr'i ñari, ĩna tu̶ju̶ ñacõari, ĩna rãca moañuju ĩ. 	 a pretože bol toho istého remesla, býval u nich a pracoval, lebo čo do remesla robili stány.


To bajiri cojorũ̶mu̶, “U̶ye rica cu̶ti bu̶cu̶atoja ti” yigu̶, ĩre moabosarimasu̶re cõagũ̶mi, “U̶ye, yu̶re ĩna cũbosarere yu̶re juabosaya” yigu̶. 	 A keď tomu bol čas, poslal k vinárom sluhu, aby vzal od vinárov z úrody vinice.


Gajeyerema adi macaru̶cu̶roju̶ yu̶ tudivadoju̶, ñami ti ñajama ju̶arã ũ̶mu̶a cãniñarãre ejacõari, sĩgũ̶ ãmiecoru̶cu̶mi. Gãjima, ãmiecobetiru̶cu̶mi. 	 Hovorím vám, že tej noci budú dvaja na jednej posteli; jeden bude vzatý a druhý zanechaný.


To bajiboarine, cojorũ̶mu̶ yu̶re ĩna ñiavato ĩacõari, bare bamenane Diore sẽniru̶arãma, “Mani su̶tiritisere ĩacõari, quẽnaro manire ejarẽmoato Dios” yirã. 	 Ale prijdú dni, keď bude vzatý od nich ženích, a vtedy sa budú postiť, v ten deň.


Juan ĩ bajirotire gotiro, ado bajise gotiaja Dios oca masa ĩna ucamasire: “ ‘ “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, mu̶re yu̶ cõaroto rĩjoro, mu̶re gotiyurocu̶re cõasu̶oru̶cu̶ja yu̶ maji’ yami Dios. ‘Ĩ ñaru̶cu̶mi ado bajise gotirocu̶: “Yoaro mene ejaru̶cu̶mi ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõarocu̶. To bajiri rojose Dios ĩ bojabetire yitu̶jacõari, ĩ bojaseju̶are yi yuya mu̶a” yigotirocu̶ ñaru̶cu̶mi’, yami Dios”, yigotiaja Dios oca masa ĩna ucamasire. 	 Lebo toto je ten, o ktorom je napísané: Hľa, ja posielam svojho anjela pred tvojou tvárou, ktorý pripraví tvoju cestu pred tebou.


To bajiro ĩnare yigajanocõari, Jerusalén macanare ĩre ĩna sĩarocaro bero ĩna bajirotire tu̶oĩacõari, ado bajiro yiyuju Jesús: —Jerusalén macana, Diore gotirẽtobosamasiriarãre sĩamasiriarã jãnerabatia ñacõama ĩna. Dios ĩ cõamasiriarãre ĩ ocare gotimasiorimasare gũ̶tane ĩnare reasĩamasiriarã jãnerabatia ñaama. Cojoji me gãjaboco so queru̶ju̶ ẽñeroca so rĩare so juarẽorore bajiro ĩnare yiru̶aboacaju̶ yu̶, ĩnare coderu̶. To bajiro yu̶ yiru̶aboajaquẽne, ĩnaju̶a yu̶re bojabeticama. 	 Ó, Jeruzalem, Jeruzalem, ty, ktorý vraždíš prorokov a kameňuješ tých, ktorí bývajú poslaní k tebe! Koľko ráz som chcel shromaždiť tvoje deti tak, ako sliepka svoje kurence pod svoje krýdla! A nechceli ste!


To bajiro Jesús ĩ yisere ajicõari, bu̶cu̶rã, paia u̶jarã quẽne, “Rojose yigu̶ ñaami Jesús” Pilatore ĩre ĩna yi ocasãboajaquẽne, ĩnare ñagõcu̶dibesuju Jesús. 	 A kým žalovali na neho najvyšší kňazi a starší, nič neodpovedal.


Ajiya mu̶a, yu̶ mairã, Cristore ajitirũ̶nu̶rã. “Jud'io masa jediro rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ vatoma” yigu̶, Diore ĩnare sẽnibosarũgũaja yu̶. 	 Bratia, záľuba môjho srdca a prosba k Bohu za Izraela je, aby boli spasení.


To bajiro yirũgũñujarã jud'io masu̶ paia u̶ju̶ ñamasugũ̶ Esceva vãme cu̶tigu̶ rĩa. Cojomo cõro, ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñañujarã ĩna. 	 A boli to istého Skevu, Žida, najvyššieho kňaza, siedmi synovia, ktorí to robili.


Rojose yirã ĩna ñajare, ĩna vacudiriju̶ri ñarãju̶a, rojose tãmu̶oama ĩna. 	 skrúšenie a bieda je na ich cestách,


To bajiro yigajanocõari, U̶ju̶ Félixre ado bajiro ĩre ucayuju ĩ: 	 A napísal list takéhoto obsahu:


Tirũ̶mu̶ju̶ yu̶a ñicu̶ mu̶ bojarore bajiro yimasir'i David ñamasir'i, Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca ado bajiro ucamasiñumi: “¿No yirã ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõagũ̶re jũnisiniati jud'io masa, to yicõari, jud'io masa me ñarã quẽne? ¿No yirã Diore rojose yiru̶aboati ĩna? 	 ty, ktorý si povedal skrze ústa Dávida, svojho služobníka: Prečo zúria národy, a ľudia smýšľajú márne veci?


Dios ocare ajicõari, ti yirore bajiro cu̶diroti ñaja. Tire ajiboarine, ti gotirore bajiro mu̶a yibetijama, “Diore ajitirũ̶nu̶rã ñaja yu̶a” mu̶a yitu̶oĩaboase socase ñaroja. 	 A buďte činiteľmi slova a nie len poslucháčmi, ktorí klamú sami seba falošným rozumovaním.


—Jairimaca, mojorimacare ejarã, quẽnaro yigu̶re macama mu̶a. Ĩre bu̶jacõari, ĩ tu̶ cãnima. Ti macanare mu̶a gotimasiojama, ĩ tu̶ rĩne ñama maji, gajeroju̶ mu̶a varoto rĩjoro. 	 A do ktoréhokoľvek mesta alebo mestečka vojdete, dopýtajte sa, kto by v ňom bol toho hodný; a tam zostaňte, dokiaľ nevyjdete.


To yu̶re ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre yicaju̶ yu̶: “Yu̶ u̶ju̶, tocãrãca vine, Dios ocare ĩna buerivirire sãjacõari, mu̶re ajitirũ̶nu̶rãre ñejecõari, ĩnare bajerũgũcaju̶ yu̶. To yicõari tubiberiaviju̶ ĩnare tubiberũgũcaju̶ yu̶. To yu̶ yirũgũcana masirãma ĩna. 	 A ja som povedal: Pane, oni vedia, že ja som žalároval a bil po synagógach veriacich na teba.


Cristore ajitirũ̶nu̶cõari, oco rãca bautiza ecoyuja mu̶a. To bajiro mu̶a yiecosere ĩacõari, Cristo quẽnaro ĩ yirũgũriarore bajirone mu̶are quẽne “Quẽnaro yirã ñato” mu̶are yiyumi Dios. 	 Lebo všetci, ktorí ste pokrstení v Krista, Krista ste obliekli.


Tiju̶ bero, yu̶a gajeyeũnire quẽnosã, Jerusalénju̶ vacoacaju̶ yu̶a. 	 A po tých dňoch sme sa pripravili a išli sme hore do Jeruzalema.


Ado bajiro ocaruyucaju̶: —Yucu̶ne mu̶re yu̶ ĩorotire paperatutiju̶ ucaru̶cu̶ja mu̶. Ucacõari, Asia sitana, Cristore ajitirũ̶nu̶rãre cõaru̶cu̶ja. Ĩna ñarãma cojomo cõro ju̶a jẽnituarorãca macariana. Ado cõro ñarãma: Efesoana, Esmirnana, Pérgamoana, Tiatirana, Sardisana, Filadelfiana, to yicõari, Laodiceana quẽne ñarãma —yi ocaruyucaju̶. 	 ktorý hovoril: Ja som Alfa i Omega, prvý aj posledný, a čo vidíš, píš do knihy a pošli siedmim sborom, ktoré sú v Ázii: do Efezu, do Smyrny, do Pergamu, do Tyatír, do Sárd, do Filadelfie a do Laodicee.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —Tu̶oĩamasimenare bajiro bajiaja mu̶a. Diore gotirẽtobosarimasa ñamasiriarã “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõarocu̶ ĩ bajirotire ĩna ucamasire ti ñaboajaquẽne, “Riojo gotiriarãma”, yitu̶oĩabeaja mu̶a maji. 	 A on im povedal: Ó, nesmyselní a spozdilí srdcom veriť všetkému tomu, čo hovorili proroci!


Tirodore Efeso macaju̶ ejayuju jud'io masu̶, Apolos vãme cu̶tigu̶. Alejandr'ia vãme cu̶ti macaju̶ ruyuar'i ñañuju ĩ. Dios ocare masa ĩna ucamasirere quẽnaro masigũ̶ ñañuju ĩ. 	 A nejaký Žid, menom Apollo, rodom z Alexandrie, muž výrečný a mocný v písmach, prišiel do Efezu.


Ĩ ñaami mani u̶ju̶, ñajediro quẽnase cu̶ogu̶. To bajicõari, ĩ macu̶ yarã mu̶a ñajare, mu̶a cu̶oru̶a tu̶oĩase jediro mu̶are cõaru̶cu̶mi. 	 A môj Bôh naplní každú vašu potrebu podľa svojho bohatstva v sláve, v Kristu Ježišovi.


To ĩ yisere ajicõari, Jesúre ĩna yujeboariaviju̶ budicõari, güirã ñari bu̶to nanañujarã. To bajicõari, gãjerãre gotimenane ũmacoasujarã ĩna. 	 A vyšly rýchle a utiekly od hrobu, lebo sa triasly od strachu a boly celé predesené a nepovedaly nikomu ničoho, lebo sa bály.


Ĩ macu̶ ĩ maigũ̶ yarã mani ñajare, quẽnaro manire yiyumi. Tire mani tu̶oĩajama, “Quẽnaro masune yiyuja mu̶” ĩre mani yivariquẽnarotire yigu̶, to bajiro yimasiñumi Dios. 	 na chválu slávy svojej milosti, ktorou nás omilostil v tom Milovanom,


Ado bajiro gãmerã yicama: —¿Adi macagu̶, José macu̶ me ñatique? Ĩ jacu̶re, ĩ jacore quẽne masiaja mani. To bajigu̶ ñaboarine, “Dios ĩ ñaroju̶ rujiadicaju̶ yu̶”, manire yisocaboami —gãmerã yicama ĩna. 	 a hovoril: Či nie je toto Ježiš, syn Jozefov, ktorého otca i matku my známe? Jako tedy hovorí tento, že vraj sostúpil som z neba?


To bajiboarine, adigodoana Diore masimena ĩna tu̶oĩase ũni mere manire cõañumi Dios. Esp'iritu Santoju̶are manire cõañumi, manire ĩ u̶josere quẽnaro mani ajimasirotire yigu̶. 	 Lebo jako je telo jedno a má mnoho údov, a všetky tie údy toho jedného tela, hoci ich je mnoho, sú jedným telom, tak aj Kristus.


To yicõari, quẽna gaje gotimasiore queti ĩnare gotiyuju: —Mu̶a caje quẽnaro ti ruyujama, “Tine ñaja quẽnamasuse”, yiĩamasiaja mu̶a. To bajiboarine, mu̶a caje quẽnaro ti ruyubetijama, quẽnabetire ĩacõari, mu̶a masune, “Ti ñaja quẽnamasuse”, yisocarãja mu̶a. Tire bajiro bajiaja mu̶a tu̶oĩase quẽne. Dios ĩ bojarore bajiro quẽnaro mu̶a tu̶oĩajama, ñajediro quẽnaro riojo tu̶oĩamasiru̶arãja mu̶a. Ĩ bojabetire mu̶a tu̶oĩajama, “Riojo tu̶oĩamasiaja” mu̶a masune yisocañarã rĩne, ñajediro riojo tu̶oĩamasimena ñacoaru̶arãja mu̶a. To bajiri, quẽnabetire ĩacõari, “Mani masune, ‘Ti ñaja quẽnamasuse’ yisocarobe” yirã, Dios ĩ bojarore bajiro quẽnaro tu̶oĩaña mu̶a. 	 Sviecou tela je oko; keď je tedy tvoje oko prosté, je i celé tvoje telo svetlé; ale keby bolo zlé, i tvoje telo by bolo tmavé.


Jesús ru̶joare ĩna gũmariaro ricatiju̶ ti jesaro ĩacami. Ĩre ĩna du̶reariaboare gajeroju̶ jesacaju̶ ti. 	 i šatku na znoj, ktorá bola na jeho hlave, ale tá neležala s povojmi, ale bola osobitne svinutá na jednom mieste.


Ĩnare ĩ cõariaro bero, sĩgũ̶ ru̶yagu̶mi yuja, ĩ cõarocu̶. Ĩ ñagũ̶mi ĩ macu̶, ĩ maigũ̶. To bajiri, “Yu̶ macu̶ju̶are rũ̶cu̶bu̶oru̶arãma” yitu̶oĩagũ̶, ĩre cõaboagu̶mi. 	 Mal teda ešte svojho jediného syna milovaného. I toho k nim poslal naposledy povediac: Budú sa ostýchať môjho syna.


¿Ñimu̶ rotiyujari, Juanre, “Oco rãca masare ĩnare bautizacudiya” yigu̶? ¿Dios rotiyujari? ¿Masaju̶a rotiyujarique? —ĩnare yisẽniĩañuju Jesús. 	 Krst Jánov bol odkiaľ, z neba a či z ľudí? Odpovedzte mi!


To bajiro yicõari, masare ado bajiro gotimasiñuju ĩ: “Dios mu̶are ĩ yirotisere cu̶diroti ñaja”, yimasiñuju Moisés ñamasir'i, mani ñicu̶are. 	 a povedal: Toto je krv smluvy, ktorú prikázal u vás Bôh.


To yicõari, cojo vãme me ĩre yiajatud'iyujarã ĩna. 	 Aj mnoho iného hovorili proti nemu rúhajúc sa mu.


Moabosarimasare, mu̶are quẽne gotigu̶ yaja yu̶. Cojoji ru̶yabeto variquẽnase rãca mu̶are moare rotirãre quẽnaro cu̶diya mu̶a. “Manire moare rotirã ĩna ĩaro rĩne quẽnaro moaru̶arãja, ‘Manire ĩavariquẽnato’ yirã”, yitu̶oĩabetiru̶arãja mu̶a. Ĩna ĩaro, ĩna ĩabeto quẽne, quẽnaro ĩnare moabosarũgũru̶arãja mu̶a, “Ĩnare quẽnaro mani moabosabetijama, rẽtoro masigũ̶, mani u̶ju̶, Cristo, manire ĩavariquẽnabecu̶mi” yitu̶oĩa güirã ñari. 	 Vy, sluhovia, poslúchajte svojich pánov v tele vo všetkom a neslúžte verne iba naoko jako takí, ktorí sa chcú ľúbiť ľuďom, ale v prostote srdca bojac sa Boha.


U̶su̶sãjariarũ̶mu̶ ti ñaro Dios ocare ĩna bueriviju̶ masare gotimasio ñañuju Jesús. 	 A po tie soboty učil v jednej z tých synagóg.


To ĩna yiro bero, u̶ju̶ ya cũmuro, to yicõari, oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶ rĩjoroju̶a, jãjarã masare ĩacaju̶ yu̶. Tocãrãca macana, cojo masa jũna ru̶yabeto, ricatiri rĩne ñagõrã, to yicõari, cojo sita ru̶yabetoana ñacama ĩna. Jãjarã masu ĩna ñajare, ĩnare mani cõĩajama, cõĩajeomenaja. Sudi botise sãñacõari, jũqueri cu̶ocama. 	 Potom som videl a hľa, veliký zástup, ktorý nemohol nikto spočítať, z každého národa a zo všetkých pokolení a ľudí a jazykov, ktorí stáli pred trónom a pred Baránkom, oblečení v dlhom bielom rúchu, a palmy v ich rukách,


Mu̶aju̶ama, maioro bajirãre mu̶a ejarẽmojama, “ ‘Quẽnaro yirã ñaama ĩna’ yu̶are yiĩato” yirã me, ĩnare ejarẽmoña. To yicõari, mu̶a baba ñamasugũ̶re quẽne, “To bajiro yibu̶ yu̶a” yigotimenane, ĩnare ejarẽmoña. 	 Ale keď ty dávaš almužnu, nech nevie tvoja ľavica, čo robí tvoja pravica,


No bojarã, no ĩna bojarone ñare cu̶tirãma adi macaru̶cu̶ro ñasere ĩavariquẽnacõari, Diore tu̶oĩamenama, Dios ĩ catisere yayibetire cu̶omena ñaru̶arãma ĩna. To bajiboarine, yu̶re ajitirũ̶nu̶rã, yu̶ oca ĩna gotisere ajijũnisinicõari, ĩna sĩarãma, Dios tu̶ju̶ quẽnaro ñarona ñarãma. 	 Ktokoľvek by hľadal zachrániť svoju dušu, ztratí ju; a ktokoľvek by ju ztratil, splodí ju k životu.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre yiyuju Pedro: —Yu̶ u̶ju̶, jediro yu̶a gajeyeũnire cũcõari, mu̶re su̶yacaju̶ yu̶a —ĩre yiyuju. 	 A Peter povedal: Hľa, my sme opustili všetko a išli sme za tebou -.


To bajiro mu̶are quẽnaro yiboarine, ado bajiro mu̶a yiseju̶are ĩavariquẽnabeaja yu̶: Mu̶a rãcana sĩgũ̶ri, Balaam vãme cu̶ticacu̶, Balac vãme cu̶ticacu̶re ĩ gotimasiocatire ajisu̶yacanare bajiro yama ĩna. Ado bajiro gotimasiocami Balaam, Balac vãme cu̶tigu̶re gotigu̶: “Israelita masare rojose mu̶ yiroru̶ajama, ũ̶mu̶are ado bajise rojose yi ocasãña: ‘Yu̶a quẽnor'ire rũ̶cu̶bu̶orã vaibu̶cu̶re sĩacõari, ĩ tu̶ju̶ yu̶a cũru̶are riire mu̶a bajaquẽne, quẽnaru̶aroja. To yicõari, yu̶a yarã rõmia rãca mu̶a ajeriarã cu̶tijaquẽne, quẽnaru̶aroja ti’ ĩnare yi ocasãña”, yigotimasiocami Balaam. 	 Ale mám niečo málo proti tebe: že tam máš tých, ktorí držia učenie Balámovo, ktorý učil Baláka, jako položiť úraz pred synov Izraelových, aby jedli obetované modlám a smilnili.


Ti ocaruyusere ajicõari, veinticuatro ñarã bu̶cu̶rã, Dios rĩjoroju̶a, u̶ju̶ ya cũmuroriju̶ rujiriarã ñari, rũjuqueacõari, sitaju̶ muqueacoacama ĩna. To bajiro yicama, ĩre rũ̶cu̶bu̶orã. To yicõari, ado bajiro Diore basarũ̶cu̶bu̶ocama: —Ñajediro masijeogu̶ ñaja mu̶. Tirũ̶mu̶ju̶ ñamasir'i ñaboarine, adirũ̶mu̶rire quẽne ñacõa ñarũgũgũ̶ ñaja mu̶. To bajiri quẽnaro rotisu̶ogu̶ yaja mu̶. Tire tu̶oĩacõari, “Quẽnaro yaja” mu̶re yivariquẽnaja yu̶a. 	 A dvadsiati štyria starci, ktorí sedia pred Bohom na svojich trónoch, padli každý na svoju tvár a klaňali sa Bohu


Mu̶ quẽne quẽnase rĩne yiya mu̶. To bajiro mu̶ yisere ĩacõari, “Ĩre bajiro yiroti ñaja manire quẽne”, yiru̶arãma. Dios ocare mu̶ gotijama, “Masa yu̶re ĩavariquẽnacõari rũ̶cu̶bu̶oato” yigu̶ me, rũ̶cu̶bu̶ose rãca quẽnaro Dios ocare ĩnare gotiya. 	 a pri tom sám seba vo všetkom dávaj za príklad dobrých skutkov, v učení neporušenosť, zbožnú vážnosť,


To ĩ yiñarirĩmarone, gãjerã ángel mesa jãjarã ruyuayujarã ĩna. Ruyuacõari, ado bajise Diore ĩre basavariquẽnañujarã ĩna: 	 A zrazu sa zjavilo s anjelom množstvo nebeského vojska chváliacich Boha a hovoriacich:


Masa jediro mu̶ ocare ajirũgũboariarã, tire ajitu̶jacõari, rojoseju̶are yirã ñarãma ĩna. Gãjerãre quẽnaro yirã manama. Quẽnasere yirã manimasucõarãma. 	 všetci sa odchýlili, napospol stali sa neužitočnými; niet toho, kto by činil dobro, niet ani jedného.


Quẽna ado bajiro ĩ buerãre ĩnare yiyuju Jesús: —“Moisés ñamasir'ire Dios ĩ roticũmasirere, to yicõari, Diore gotirẽtobosarimasa ĩna gotimasiomasirere reagu̶ vayumi Jesús”, yitu̶oĩabesa mu̶a. Tire reagu̶agu̶ me vadicaju̶ yu̶. “Tire quẽnaro riojo ajimasiato” yigu̶, vadicaju̶ yu̶. 	 Nedomnievajte sa, že som prišiel zrušiť zákon alebo prorokov: neprišiel som zrušiť, ale naplniť.


Yu̶ mairã, quẽnaro tu̶oĩamasiña: 	 Neblúďte, moji milovaní bratia!


Güiogu̶, mu̶ ĩagũ̶, tirũ̶mu̶ju̶ ñacami maji. Adirũ̶mu̶rirema ruyubeami yuja. To bajiboarine, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ Dios ĩre ĩ rocaroto rĩjoro, tu̶sabetigojeju̶ ñar'i joe jeamu̶jadiru̶cu̶mi. Ĩ joe jeasere ĩacõari, ĩre ĩau̶caru̶arãma masa. Ĩna ñaru̶arãma adi macaru̶cu̶rore Dios ĩ rujeoroto rĩjoroju̶ paperatuti ucagu̶, “Ado cõro ñaru̶arãma catirona” ĩ yiucabetiriarã. 	 Šelma, ktorú si videl, bola a nie je a má vyjsť z priepasti a ísť do zatratenia. A budú sa diviť obyvatelia zeme, ktorých mená nie sú zapísané v knihe života od založenia sveta, keď budú vidieť šelmu, že bola a nie je, a keď zase tu bude.


Adi macaru̶cu̶roana, mu̶ bojase rĩne yu̶a yirotire tu̶oĩa yurũgũaja yu̶a. Jẽre õ vecaju̶ mu̶ ñaroju̶ mu̶ yarã mu̶ rotirore bajirone yiñarãma. To bajiri adi macaru̶cu̶roju̶re quẽne mu̶ rotirore bajiro rĩne yirere bojaja yu̶a. 	 Nech prijde tvoje kráľovstvo! Nech sa stane tvoja vôľa jako v nebi, tak aj na zemi!


Muqueacõari, ado bajiro yicama: —Riojo gotiama ĩna. Mu̶re rũ̶cu̶bu̶oaja yu̶a quẽne. Quẽnaro mu̶re yirũ̶cu̶bu̶o variquẽnaroti ñaja. Rẽtoro quẽnagũ̶ ñaja mu̶. Quẽnaro yaja mu̶. Mu̶ rotijama, mu̶re cu̶diru̶arãma ñajediro. Rẽtoro masigũ̶ ñaja mu̶. To bajiro mu̶ bajijare, quẽnaro mu̶re yirũ̶cu̶bu̶o variquẽnacõa ñarũgũroti ñaja. To bajirone bajiato —yicama ĩna, Diore gotirã. 	 a hovorili: Ameň. Dobrorečenie a sláva a múdrosť a vďaka a česť a moc a vláda našemu Bohu na veky vekov. Ameň.


To bajiro ĩre yigajanocõari, u̶jarã ĩna sãñarito ũnore ĩna sãriarore ĩre veayujarã ĩna quẽna. To yicõari, ĩ sudiju̶a ĩre sãñujarã quẽna. Ĩre sudi sãgajanocõari, yucú̶tẽroju̶ ĩre jajusĩaroana, ĩre ãmiasujarã. 	 A keď sa mu naposmievali, vyzliekli ho z purpuru a obliekli ho do jeho vlastného rúcha. A vyviedli ho, aby ho ukrižovali.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶dicama ĩna: —Rojorã masu ñarãma ti vese ĩatirũ̶nu̶rã. To bajiri ĩnare ĩamaibecu̶ne ĩnare sĩareagu̶mi. To ĩ yiro bero, gãjerãre ti vesere ĩatirũ̶nu̶ronare vasoagu̶mi, ĩ ye ñarotire juabosaronare —Jesúre ĩre yicama ĩna. 	 Povedali mu: Zlostníkov, zle ich zahubí a vinicu dá do prenájmu iným vinárom, ktorí mu budú oddávať ovocie svojimi časy.


To bajiri yucu̶rirema, Dios ĩ macu̶re manire ĩ cõajare, quẽnaro Diore masiaja mani. Macaru̶cu̶ro, õ vecaye ñajediro ĩ macu̶ su̶orine tire rujeomasiñuju Dios. Ĩ macu̶ne ñaami, “Jediro macaru̶cu̶roayere cu̶oru̶cu̶ja mu̶” ĩ yimasir'i. 	 ktorého ustanovil za dediča všetkého, skrze ktorého učinil aj veky,


Ĩne ñaami ricatiri rĩne mani yimasirotire manire u̶jor'i. To bajiro ĩ yire ñajare, Cristo ĩ gotiroticõariarã ñaja yu̶a. Gãjerãma, Diore gotirẽtobosarimasa ñaama. “Jesucristo manire ĩ rijabosare ñajare, Dios yarã mu̶a ñaru̶ajama, rojose mu̶a yisere yitu̶jacõari, Cristore ajitirũ̶nu̶ña”, yigotimasiorimasa ñaama. Gãjerãma, Cristore ajitirũ̶nu̶rãre ĩnare gotimasiorimasa ñaama. Gãjerãma, Cristore ajitirũ̶nu̶rãre Dios ocare masa ĩna ucamasirere ĩnare gotimasiorimasa ñaama. 	 A on dal jedných za apoštolov, jedných za prorokov, jedných za evanjelistov, jedných za pastierov a za učiteľov


Jerusalén macaju̶ ñacõari, vajama, tres kilómetros vaejariaro ñacaju̶ Betania maca. 	 A Betánia bola blízko Jeruzalema, nejakých pätnásť honov.


Jesús yucú̶tẽroju̶ ĩ tuyaro tu̶ju̶ adocãrãcu̶ ñacaju̶ yu̶a: Ĩ jaco, to yicõari, so yo Cleofas manajo Mar'ia vãme cu̶tigo, gajeo Mar'ia Magdalena, ñacaju̶ yu̶a. 	 A stály pri kríži Ježišovom jeho matka a sestra jeho matky, Mária Kleofášova, a Mária Magdaléna.


To ĩ yiro bero, Jerusalénju̶, Dios ĩ beseria maca ñamasuri macaju̶ Jesúre ĩre ũmato vasuju Satanás. To ejacõari, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi joeju̶ ĩre ũmato mu̶jasuju. 	 Vtedy ho pojal diabol do svätého mesta a postavil ho na vrch na krýdlo chrámu


“Mu̶a tu̶ yu̶ ejaro, mani ñajediro mani variquẽnarotire cõaru̶cu̶mi Cristo”, yimasiaja yu̶. 	 A viem, že keď prijdem k vám, prijdem v plnosti požehnania evanjelia Kristovho.


To ĩna yirone, —Adi sõare vijagocoasa maji —ĩnare yiyuju Pedro. To yigajanocõari, gu̶somuniari tuetucõari, Diore sẽniñuju Pedro. Diore sẽnigajanocõari, rijariore ju̶darũ̶gũ̶ ĩañuju. Ju̶darũ̶gũ̶ ĩacõari: —Tabita, vũ̶mu̶rũjuña mu̶ —sore yiyuju Pedro. To ĩ yisere ajicõari, tudicaticoasuju so. To bajigo ñari, Pedrore ĩacõari vũ̶mu̶rũjuñuju so. 	 Vtedy vyhnal Peter všetkých von a skloniac kolená modlil sa a obrátiac sa k mŕtvemu telu povedal: Tabita, vstaň! A ona otvorila oči, a keď videla Petra, posadila sa.


No bojagu̶re, yu̶ ocare ajitirũ̶nu̶cõari, oco rãca bautizarotigu̶re, “Rojose maja” ĩre yiĩacõari, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ĩ vaborotire ĩre yirẽtobosaru̶cu̶ja yu̶. To bajiboarine, no bojagu̶ yu̶ ocare ajitirũ̶nu̶becu̶rema, rojose ñacõaru̶aroja ĩre. To bajiri rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ varu̶cu̶mi ĩ ũgũ̶ma —ĩnare yigotiyuju Jesús. 	 Ten, kto uverí a pokrstí sa, bude spasený; a kto neuverí, bude odsúdený.


Ĩnare codeñagũ̶ju̶, yesea ĩna basene baru̶aboagu̶mi, mano ñiorijagu̶ ñari, ñimu̶ju̶ane ĩre ĩna bare ecabecu̶ ñari. 	 A žiadal si môcť naplniť svoje brucho mlátom, ktoré žraly svine, ale mu ho nikto nedával.


Tocãrãcarũ̶mu̶rine Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ masare gotimasiorũgũñuju Jesús. Ñamirema ĩnare vaveocõari, Olivo vãme cu̶ti buroju̶ cãnirũgũñuju. 	 A cez deň učieval v chráme a na noc chodieval von a nocúval na vrchu, zvanom Olivovom.


Jesús buerimasu̶ yu̶a rãcagu̶, Tomás vãme cu̶tigu̶ ñacami. Cojoji ruyuarãne, ju̶arã ruyuar'i yu̶a yicacu̶ ñacami. Ado bajise yu̶are yicami: —Ita mani quẽne. Jesúrãcane bajiyayirãsa —yu̶are yicami Tomás. 	 Vtedy povedal Tomáš, zvaný Didymus, spoluučeníkom: Poďme aj my, aby sme zomreli s ním!


Ĩ bero gotimasiosu̶ocaju̶ yu̶, Dios ĩ roticõacacu̶. Yu̶ju̶ama, quẽnase bare ba, quẽnase idire idi bajiñaja yu̶. To bajiro yigu̶ yu̶ ñajare, “Jairo bagu̶ ñaami. Idimecu̶gũ̶ ñaami. U̶ju̶re gãjoa sẽnibosarimasa, gãjerã rojose yirãre quẽne ĩnare baba cu̶tiami”, yu̶re yiĩajũnisiniaja mu̶a, yu̶re quẽne ajiterã ñari. 	 Prišiel Syn človeka jediac a pijúc, a hovoríte: Hľa, človek žráč a pijan vína, priateľ publikánov a hriešnikov.


Sĩgũ̶ ru̶yariaro mano bau̶su̶cu̶tijedicõacama. Ĩna bagajanoro bero, ĩna baru̶asere yu̶a juarẽojama, cojomo cõro ju̶a jẽnituaro ñarijibu̶ri ru̶yacaju̶. 	 A jedli všetci a nasýtili sa, a sobrali, čo zostalo zvýšených kúskov, plných sedem pletencov.


To bajiro mu̶are yu̶ gotisere ajicõari, ¿ado bajiro yitu̶oĩati mu̶a? “Dios, Moisére ĩ roticũmasire, ‘Rojose yiya mu̶a’ manire yiro yaja”, ¿yitu̶oĩati mu̶a? To bajiro me bajiaja. “ ‘Rojose yirã ñaja mani’ yimasiato” yiro, yaja ti, Moisére Dios ĩ roticũmasire. Moisére ĩ roticũmasire ti manijama, “Rojose yirã ñaja mani”, yimasibetiboriarãja mani. Ado bajiro bajiaja: “Gãjerã ye gajeyeũnire bojaĩabesa”, yigotiaja Dios ĩ roticũmasire. To bajiro ĩ yimasirere yu̶ masibetijama, “Rojose yigu̶ yaja”, yimasibetiboriaja yu̶. 	 Čo tedy povieme? Že je zákon hriechom? To nech sa nestane! Ale hriechu som nepoznal, iba skrze zákon. Lebo ani o žiadosti by som nebol vedel, keby nehovoril zákon: Nepožiadaš!


Ado bajiro bojaami yu̶ jacu̶, yu̶re cõacacu̶: Ĩ su̶orine yu̶re ajitirũ̶nu̶rã ñajediro, ñatu̶sarirũ̶mu̶re rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ĩna vasere bojabeami. Ĩ tu̶ju̶ ĩna ñaseju̶are bojaami. 	 A to je vôľa toho, ktorý ma poslal, Otcova, aby som neztratil ničoho z toho, čo mi dal, ale aby som to všetko vzkriesil v ten posledný deň.


To ĩ yiro bero, ado bajiro Jesúre sẽniĩacaju̶ yu̶a, ĩ buerã: —¿No yigu̶ gotimasiore queti tu̶oĩacõari, ĩnare gotirũgũati mu̶? —ĩre yisẽniĩacaju̶ yu̶a. 	 A pristúpili učeníci a povedali mu: Prečo im hovoríš v podobenstvách?


Ĩ cõĩabetijama, ti vire ĩ quẽnogajanobetone, ĩ vaja yiñaboase gãjoa jediveocoatoja ti, ĩre. To bajiri ĩ vire quẽnogajanobecu̶mi. Gãjerã, ĩ quẽnogajanobeto ĩacõari, ĩre ajarãma ĩna. 	 Aby snáď, keď by položil základ a nemohol dovŕšiť, nezačali všetci, ktorí by to videli, vysmievať sa mu


Ju̶aãmo cõro jotari mu̶ ĩase, ju̶aãmocãrãcu̶ u̶jarã ĩna ñasere ĩoro bajiaja. Masare rotisu̶obeama maji. Bero güiogu̶ sũagũ̶ ĩ rotirirũ̶mu̶rire ĩna quẽne yoaro meaca rotirã ñaru̶arãma. 	 A desať rohov, ktoré si videl, je desať kráľov, ktorí ešte nedostali kráľovstva, ale moc ako kráľovia dostanú jednej hodiny spolu so šelmou.


Ado bajiro bajiroti ti ñajare, to bajise yibesa mu̶are yaja yu̶: Manajo mana, manaju̶ mana, manaju̶ cu̶tirã, manajo cu̶tirã quẽne, gãjerã rãca ajeriarã cu̶tirãma, Dios ĩ ñaroju̶re ejabetiru̶arãma ĩna. Sĩgũ̶ri Diore ĩna mairo rẽtoro gajeyeũnire mairã ñarãma. To bajiro ĩna yijama, Diore rũ̶cu̶bu̶orã me yirãma. To bajiri, Dios ĩ ñaroju̶re ejabetiru̶arãma ĩna. 	 Lebo to viete, že niktorý smilník alebo nečistý alebo lakomec, čo je to isté jako modlár, nemá dedičstva v kráľovstve Krista a Boha.


Ĩ ñagõsere ajicõari, Jesús ado bajise ĩre ĩ gotirere masibu̶jayuju Pedro yuja: “Gãjabocu̶ ĩ ñagõroto rĩjoro, idiaji, ‘Jesúre masibeaja yu̶’ yiru̶cu̶ja mu̶” ĩre ĩ yirere masibu̶jayuju. Tire masibu̶jacõari, vacoasuju. Vacõari, bu̶to otiyuju. 	 A Peter sa rozpamätal na slovo Ježišovo, ktorý mu bol povedal: Prv než zaspieva kohút, tri razy ma zaprieš. A vyjdúc von plakal horko.


Tocãrãca macare mu̶a ejajama, mu̶a ejasu̶orivine cãnima. Ti vine ñacõari, yu̶ ocare goticudiru̶arãja mu̶a maji, gajeroju̶ mu̶a varoto rĩjoro. 	 A do ktoréhokoľvek domu vojdete, tam zostaňte a odtiaľ vyjdite.


“Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi”, Diore ĩre yitu̶oĩagũ̶ ñamasiñuju Abraham quẽne. To bajiri, “Mu̶ ñarimacare to cõrone vaveoya mu̶. Mu̶ ñaroti sitare mu̶re u̶joru̶cu̶ja yu̶”, ĩre yimasiñuju Dios. “Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi” Diore ĩre yitu̶oĩagũ̶ ñari, Dios ĩ rotisere ajicõari, vacoamasiñuju ĩ, ĩ ñarotire masibetiboarine. 	 Vierou Abrahám súc volaný poslúchol, keď mu kázal Bôh, aby vyšiel zo svojej vlasti a išiel na miesto, ktoré mal dostať za dedičstvo. A vyšiel bez toho, že by bol vedel, kam ide.


Quẽna ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —Gãjerã quẽnaro mu̶are ĩna yisere bojaja mu̶a. Tire bojarã ñari, quẽnaro ĩnare yiya mu̶aju̶a quẽne. To bajirone Moisés ñamasir'ire roticũmasiñuju Dios. To yicõari Diore gotirẽtobosarimasa ĩna ucamasire quẽne, to bajirone yaja —ĩ buerãre ĩnare yiyuju Jesús. 	 Všetko tedy, čokoľvek by ste chceli, aby vám ľudia činili, to aj vy im čiňte. Lebo to je zákon aj proroci.


Mani ñicu̶a ñamasiriarã yucú̶ manoju̶ ñacudirã, maná vãme cu̶tisere bamasiñujarã ĩna. To bajirone gotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. Tu̶oĩasaque: “Bare Dios ĩ ñaroayere manire ecagu̶ yivẽjañumi”, yigotiaja Dios oca, masa ĩna ucamasire —Jesúre ĩre yicama. To bajiro ĩna yijama, “Moisés ñamasir'i su̶orine bajiriaroja ti” yirã yicama. 	 Naši otcovia jedli mannu na púšti, jako je napísané: Dal im jesť chlieb z neba.


Yu̶ mairã Dios oca gotimasiorimasa ñaru̶arã quẽnaro ajiya. Dios ocare masa ĩna ucamasire gotimasiorimasa quẽnaro ĩna yibetijama, tire ĩacõari, ĩ ocare gotimasiomenare rojose ĩnare ĩ yiro rẽtoro rojose ĩnare yiru̶cu̶mi Dios. To bajiri, Dios oca gotimasiorã jãjarã ñabesa mu̶a. 	 Moji bratia, nebuďte mnohí učiteľmi vediac, že budeme prísnejšie súdení.


Dios oca masa ĩna ucamasire ti gotirore bajiro rojose tãmu̶oru̶cu̶ja yu̶, Dios ĩ roticõacacu̶. To bajirocu̶ yu̶ ñajare, yu̶re ĩaterãre yu̶re ĩsirocaru̶cu̶mi. Yu̶re ĩ ĩsirocaroti su̶orine rojose tãmu̶oru̶cu̶ja yu̶. “Masare yirẽtobosaru̶cu̶mi” Dios ĩ yimasire ñajare, bajiru̶cu̶ja yu̶. To bajiboarine, yu̶re ĩsirocarocu̶ju̶ama, rojose tãmu̶oru̶cu̶mi. Ruyuabeticõarocu̶ ñaboayumi —ĩnare yiyuju Jesús. 	 A Syn človeka síce ide, jako je napísané o ňom, ale beda tomu človekovi, skrze ktorého sa Syn človeka zrádza. Lepšie by mu bolo bývalo, keby sa ten človek nebol narodil.


Juan, oco rãca masare bautizarimasu̶, “Ado bajiroju̶a mu̶a yijama, quẽnaroja” mu̶are ĩ yigotimasioboajaquẽne, ĩre ajibesuja mu̶a. To bajiboarine, “Rojorã masu ñaama” mu̶a yiĩaterãju̶ama, ĩre ajitirũ̶nu̶ñuma ĩna. To bajiri ĩre ĩna ajitirũ̶nu̶sere ĩariarã ñaboarine, ĩre ajibeticõari, rojose mu̶a yirũgũriarore bajiro rojose yicõa ñaja mu̶a —ĩnare yicami Jesús. 	 Lebo prišiel k vám Ján cestou spravedlivosti, a neuverili ste mu, ale publikáni a smilnice mu uverili. A vy ste to videli, ale ani neskoršie ste toho neľutovali, aby ste mu boli uverili.


To bajiro ĩre yigajanorone, ángel Diore moabosagu̶ ruyuayuju ĩ. Ruyuacõari, “Dios ĩ bojarore bajiro yicõa ñato” yigu̶, Jesúre ejarẽmoñuju ĩ. 	 A ukázal sa mu anjel s neba posilňujúc ho.


To bajiro ĩna yijare, “Yu̶ bojabetiboajaquẽne, yu̶re ãmivacõari u̶ju̶ yu̶re cũru̶ama” yimasicõari, ĩ sĩgũ̶ne buro joeju̶re majacoacami Jesús. 	 A tedy keď poznal Ježiš, že majú v úmysle prijsť a schytiť ho nasilu, aby ho učinili kráľom, ušiel zase na vrch on samotný.


To yicõari, “Masane, Juanre oco rãca bautizarotiriarãma” mani yijama, manire bu̶to tud'iru̶arãma masa, “Diore gotirẽtobosarimasu̶ ñaboacami Juan” yirã ñari —gãmerã yiyujarã ĩna. 	 Ale ak povieme, že z ľudí -. Báli sa ľudu, lebo všetci mysleli o Jánovi, že bol skutočne prorok.


To ĩ yiro bero, rojose ĩ tãmu̶orotire tu̶oĩa su̶tiritigu̶ ñari, bu̶tobu̶sa Dios ĩ ejarẽmorotire sẽnitu̶jabesuju Jesús. To bajiro bajiñagũ̶ rĩne, bu̶to ri'i rãca vu̶sase u̶saca budicõari, “tapi, tapi, tapi” yivẽjareacũñuju ti, sita joeju̶re. 	 A súc v smrteľnom zápase ešte napnutejšie sa modlil. A jeho znoj bol ako čo by kvapky krvi, stekajúce na zem.


Rĩjoroju̶ quẽne Tesalónica macaju̶ ñagũ̶, ñie cu̶obecu̶ yu̶ bajiro, cojoji me gãjoa yu̶re cõañuja mu̶a. 	 Lebo aj keď som bol v Tesalonike, i raz i dva razy ste mi poslali na to, čo som potreboval.


“Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã bu̶tobu̶sa ajitirũ̶nu̶ato” yigu̶, ĩna gotimasiorotire u̶joyumi Dios. Tire u̶joecoriarãma, quẽnaro gotimasioroti ñaja. Maioro bajirãre gãjoa ĩsigũ̶ma, “To bajiro yu̶ yise vaja yu̶re ejarẽmoru̶arãma ĩna” yitu̶oĩagũ̶ me, ĩsiroti ñaja. Rotirãrema, quẽnaro rotiroti ñaja. Maioro bajirãre ejarẽmorãrema, variquẽnase rãca ĩnare ejarẽmoroti ñaja. 	 buď kto napomína, v napomínaní; ten, kto sa sdieľa, v prostote; kto je predstavený, v pilnosti; kto činí milosrdenstvo, nech to robí veselou tvárou, ochotne.


Sẽniĩamenane, mu̶are yu̶ yigotiserene tu̶oĩasu̶tiritiaja mu̶a. 	 Ale preto, že som vám hovoril tieto veci, zármutok naplnil vaše srdce.


To ĩ yirone, Esp'iritu Santo ĩ masise su̶orine ado bajise ĩacaju̶ yu̶: Masa manoju̶ yu̶re ãmiacami ángel. Toju̶ ejacõari, güiogu̶ sũagũ̶re ĩacaju̶. Ĩ joere jesacamo rõmio. So jesagu̶re Dios ĩ ĩateri vãme ucature tuyacaju̶. Cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãca ru̶joari cu̶ticami. To bajicõari, ju̶aãmo cõro jotari cu̶ticami. 	 A zaniesol ma v duchu na púšť. A videl som ženu, ktorá sedela na šarlátovej šelme, ktorá bola plná rúhavých mien a mala sedem hláv a desať rohov.


¡U̶ju̶ David ñamasir'i jãnami ĩ rotirirodo, “Quẽnarirodo ñaru̶aroja” Dios ĩ yiriarodo ejaroado yaja! ¡Diore quẽne, quẽnase ĩre yivariquẽnato mani, ãni yu̶a u̶ju̶re ĩ cõajare! —yiavasã vasujarã ĩna. 	 Požehnané kráľovstvo nášho otca Dávida, ktoré prichádza v mene Pánovom! Hosanna na výsostiach!


To yicõari, mu̶a u̶jarã yere juarudibesa. Tire ĩacõari, ‘Dios ocare ajitirũ̶nu̶rã ñaama ĩna’ mu̶are yiru̶arãma. To bajiri, rojose mani tãmu̶otu̶jabetirotire manire yirẽtobosagu̶ yere ‘Quẽnaro rũ̶cu̶bu̶oato ĩna’ yigu̶, quẽnaro moaña”, ĩnare yiya, u̶jarãre moabosarimasare, Jesucristore ajitirũ̶nu̶rãre. 	 neokrádať, ale preukazovať celú dobrú vernosť, aby vo všetkom zdobili učenie nášho Spasiteľa Boha.


Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca ñamasusere mu̶are yu̶ gotirotire mu̶a ajimasiru̶ajama, quẽnaro ajiya mu̶a, gaje macariana yu̶re ajitirũ̶nu̶rã jediro: Yu̶re ajitirũ̶nu̶ tu̶jabetirona, yucú̶ caticõa ñarotiaye rica cu̶tiu̶ ricare barona ñaru̶arãma. Dios ya vese quẽnariveseju̶re ñaja tiu̶ —mu̶are yigoticami yu̶re ruyuaĩocacu̶. 	 Kto má uši, nech počuje, čo Duch hovorí sborom! Tomu, kto víťazí, dám jesť z dreva života, ktoré je prostred raja Božieho.


To yiro bero ju̶arũ̶mu̶ bajiña, vacoacaju̶ yu̶a quẽna, Jesúrãca, Galilea sitaju̶are vana. 	 A po tých dvoch dňoch vyšiel odtiaľ a odišiel do Galilee,


Ñamiju̶ Jesúre ĩre ĩagũ̶ ejayuju. Ĩ tu̶ju̶re ejacõari, ado bajiro Jesúre ĩre yiyuju: —Gotimasiorimasu̶, “Mu̶re cũñumi Dios, ‘Masare gotimasioato’ yigu̶”, mu̶re yimasiaja yu̶a. Sĩgũ̶ mu̶ yirore bajirone yiĩoñamanire yigu̶re ĩabeticaju̶. To bajiri, “Diorãca ñacõari, yami”, yimasiaja yu̶a —Jesúre ĩre yiyuju. 	 Ten prišiel k Ježišovi vnoci a povedal mu: Rabbi, vieme, že si prišiel od Boha jako učiteľ, lebo nikto nemôže činiť divy, ktoré ty činíš, keby nebol s ním Bôh.


To bajiro ĩ bajiboajaquẽne, ĩ ya macana u̶ju̶ ĩ ñasere bojamenama ĩna. “Yu̶a u̶ju̶ ĩ ñasere bojabeaja” yirã, ĩna rãcanare gotiroticõarãma, u̶ju̶ ñamasugũ̶re. 	 Ale jeho občania ho nenávideli a poslali za ním posolstvo s odkazom: Nechceme, aby tento kraľoval nad nami.


Tiju̶ bero, rotigu̶ ĩ rujiri cũmurore rujigu̶, ado bajiro yu̶re yi ocaruyucami: —Ñajediro tirũ̶mu̶ju̶ ñaboare, mame rĩne vasoacõaja yu̶ —yigoti ocaruyucami. To bajiro yicõari, quẽna ado bajiro yu̶re yi ocaruyucami: —Mu̶re yu̶ gotisere ajicõari, tire ucaya. Riojo gotire ñaja. Mu̶re yu̶ gotirore bajirone bajiru̶aroja. To bajiri, tire ucaya —yu̶re yi ocaruyucami. 	 A ten ktorý sedel na tróne, povedal: Hľa, činím všetko nové. A riekol mi: Píš, pretože tieto slová sú verné a pravdivé.


Mar'ia, quẽnato, bu̶to mu̶are ejarẽmorio quẽne. 	 Pozdravte Máriu, ktorá mnoho pracovala pre nás.


To ĩna yirone, —Masare tatũcuroju̶ rujatubuari rujirotiya —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Vtedy ich rozkázal usadiť všetkých po stolových skupinách na zelenej tráve.


Cristo oca yu̶ gotimasiosere yu̶re ejarẽmobeaja mu̶a, sõju̶ ñarã ñari. “Ĩre gotirẽmoato” yirã, mu̶a cõar'i quẽne Cristo ocare gotimasiorũgũami. To bajiro yicudigu̶ne, bu̶to rijaye jairo ti ñajare, rijacoabocami. To bajiro bajicacu̶ ñaboarine, ĩ caticõajare, mu̶a tu̶ju̶ ĩ ejaro, variquẽnase rãca ĩre sẽniru̶arãja mu̶a. Ĩre bajiro Cristo ocare goticudirãre quẽne, quẽnaro ĩnare yiya. 	 Prijmite ho tedy v Pánovi s celou radosťou a majte takých v úcte.


To bajiro ĩna yiboajaquẽne, jeameju̶ ãñare ĩre yayerocatĩacõacami. To bajicõari, visiorũgũ yibeticami Pablo. 	 Ale on striasol zviera do ohňa, a nestalo sa mu nič zlého.


To bajiri Dios yarã ñari, Cristore ajitirũ̶nu̶ tu̶jabeticõato mani. Dios ocare masa ĩna ucamasire Dios yarãre gotigu̶, ado bajiro yimasiñumi Esp'iritu Santo: “Yucu̶ne mu̶are yu̶ gotisere mu̶a ajijama, yu̶ yirotirore bajiro cu̶diya. 	 Preto, jako hovorí Svätý Duch: Dnes, keby ste počuli jeho hlas,


To bajiri Dios su̶orine Jesucristo ĩ bajirere ajicõari, ĩ yarã ñaja mu̶a. To bajiri, Dios ocare ñamasusere masirã ñaja mu̶a. Rojose mu̶a yisere ĩ masiriojama, Cristo ĩ rijabosare su̶orine, “Rojose mana ñaama” Dios ĩ yiĩavariquẽnarã ñaja mu̶a. 	 Preto je medzi vami mnoho slabých a chorých, a mnohí spia.


To ĩna yicõariarã, ado bajiro Jesúre sẽniĩañujarã ĩna: —Ajiya gotimasiorimasu̶. “Riojo gotiami”, mu̶re yimasiaja yu̶a. “Ado bajiro mani yisere bojagu̶mi Dios” yigotimasiogũ̶ ñari, riojo yu̶are gotimasioaja mu̶. “Ado bajiro yu̶ gotimasiojama, yu̶re ajijũnisiniru̶arãma” yitu̶oĩabecu̶ne, riojo gotigu̶ ñaja mu̶. “Ãnoama, ñamasurã ĩna ñajare, ĩna ajijũnisinibeti vãmeju̶are ĩnare gotimasioru̶cu̶ja”, yitu̶oĩabecu̶ ñaja mu̶. Masa ñajedirore yu̶are riojo gotigu̶ ñaja mu̶. To bajiro yigu̶ mu̶ ñajare, mu̶ tu̶oĩasere ajiru̶aja yu̶a. ¿Roma macagu̶ u̶ju̶, César, gãjoa manire ĩ vaja yirotisere mani vaja yijama, quẽnacõarojari? ¿Dios ĩ rotimasirere cu̶dimena yirãjarique mani, ĩre mani vaja yijama? —Jesúre yisẽniĩaboayujarã ĩna. 	 ktorí, keď prišli, povedali mu: Učiteľu, vieme, že si pravdivý a nedbáš na nikoho, lebo nehľadíš na osobu človeka, ale učíš ceste Božej, ako je pravda: či sa sluší dávať cisárovi daň a či nie? Či máme dať a či nemáme dať?


No bojarã yu̶re, yu̶ ocare ajiterã, rojose tãmu̶oru̶arãma ĩna —ĩnare yicami Jesús. 	 A ten, kto padne na ten kameň, rozrazí sa, a na koho by padnul, toho rozdrtí.


Yu̶ne ñaja pan quẽnamasusere bajiro bajigu̶ Dios ĩ cõacacu̶ma. No bojarã yu̶re barã ĩna rijato beroju̶, quẽna tudicaticõari, quẽnaro ñarũgũru̶arãma. To bajiro ĩna bajirotire yigu̶, ĩnare rijabosaru̶cu̶ja yu̶ —jud'io masa u̶jarãre yicami Jesús. 	 Ja som ten živý chlieb, ktorý sostúpil z neba. Keby niekto jedol z tohoto chleba, bude žiť na veky. A chlieb, ktorý ja dám, je moje telo, ktoré ja dám za život sveta.


To bajiro ĩre ĩna yibocarone, “To cõro muiju ĩ tu̶satone, ‘Jẽre mu̶ macu̶re catiocõaja yu̶’ yu̶re yimasimi Jesús”, yitu̶oĩamasiñuju ĩ. To bajiri ĩ quẽne, ĩ yarã quẽne, “ ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ Dios ĩ yicõagũ̶, manire ejarẽmorocu̶ ñaami”, Jesúre ĩre yiajitirũ̶nu̶ñujarã ĩna. 	 Vtedy poznal otec, že to bolo v hodinu, v ktorú mu povedal Ježiš: Tvoj syn žije. A uveril on aj celý jeho dom.


‘Rojose mani yisere masirioato Dios’ yirã, vaibu̶cu̶ rii ĩna soemu̶orotiboasere quẽne ĩavariquẽnabeaja mu̶. 	 V zápalných obetiach ani v obetiach za hriech si nemal záľuby.


Quẽnamasuse mani u̶su̶re, to yicõari mani ruju̶re manire ĩsiñumi Dios. To bajiri mani baroti, mani idiroti, to yicõari sudi mani sãñarotire quẽne cõarũgũru̶cu̶mi ĩ. 	 Lebo život je viac ako pokrm, a telo viac než odev.


To yicõari, yoaro mene quẽna mu̶a tu̶ yu̶ varotire yirã, yu̶re sẽnibosaya mu̶a, Diore. 	 A ešte tým viacej prosím, žeby ste to robili, aby som vám bol skôr prinavrátený.


To bajiboarine, yu̶re rũ̶cu̶bu̶obeticõari, yu̶ ocare ajitirũ̶nu̶menama, ñatu̶sarirũ̶mu̶ rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ varu̶arãma ĩna. 	 Kto mnou pohŕda a neprijíma mojich slov, ten má, kto by ho súdil - slovo, ktoré som hovoril, to ho bude súdiť v posledný deň;


Tirũ̶mu̶ju̶ rojose yimasiriarãja mu̶a maji. 	 medzi ktorými ste aj vy kedysi chodili, keď ste v nich žili.


Maji mu̶a rãca ñagũ̶ ñari, tire mu̶are gotiaja yu̶. 	 Toto som vám hovoril, kým som ešte bol u vás.


Mu̶ tu̶ju̶ ĩre varotiaja yu̶. Ĩ ñaami bu̶to yu̶ maigũ̶. To bajiri, quẽnaro ĩre bocaãmiña. 	 a ty ho, to jest moje srdce, prijmi,


Cojo sitana gaje sitana rãca gãmerã sĩaru̶arãma. Cojo maca me ñioñaru̶aroja. To yicõari bu̶to sita saberu̶aroja. 	 Lebo povstane národ proti národu a kráľovstvo proti kráľovstvu, a bude bývať hlad a mor, a zemetrasenia budú miestami.


Cojojacatu̶a, mu̶a vayujuare ĩ jajama, gajejacatu̶are quẽne ĩre jarotiya. Sĩgũ̶, mu̶a sudirore joeagarore ĩ veaãmijama, jubeagarore quẽne ĩre veaĩsicõaña. 	 Tomu, kto ťa bije po jednom líci, nadlož i to druhé; a tomu, kto ti berie plášť, nebráň ani sukne.


Jesús ĩ gotimasiosere ajicõari, “Mani bajisere yigu̶ yami”, yiajimasicõacama fariseo masa, paia u̶jarã quẽne. 	 A keď počuli najvyšší kňazi a farizeovia tie jeho podobenstvá, poznali, že hovoril o nich,


To bajiri, yu̶ mairã, “Ado bajise tu̶oĩamasiato” yigu̶, Moisés ĩ ucamasire mu̶are gotibu̶ yu̶: “Dios ĩ rotimasire mani cu̶dijeobetijama, manire ĩavariquẽnabetiru̶cu̶mi Dios” yitu̶oĩa güirã me ñari, moabosarimaso rĩare bajiro bajirã me ñaja mani. “Cristo ĩ rijabosare su̶orine Dios ĩavariquẽnarã ñaja” yirã ñari, Sara ñamasirio rĩare bajiro bajirã ñaja mani. 	 A tak tedy, bratia, nie sme deťmi dievky, ale deti slobodnej.


“Rojose mu̶ yisere masiriocõaja” yu̶ yicõa tu̶jajama, “Socu̶ yami. Socu̶ me yami” yu̶re yiĩamasigũ̶ magũ̶mi. To bajiboarine, “Vũ̶mu̶rũ̶gũ̶cõari, vasa” ĩre yu̶ yijama, “Socu̶ me yami. Rojose ĩ yirere masiriocõami”, yu̶re yiĩamasirãja mu̶a. 	 Čože je ľahšie, povedať porazenému: Odpustené sú ti hriechy, a či povedať: Vstaň a vezmi svoju ložu a choď!?


No bojagu̶ no ĩ tu̶oĩasene gotigu̶ma, masa quẽnase ĩre ĩna yirũ̶cu̶bu̶osere bojagu̶mi. No bojagu̶ ĩre cõacacu̶re Diore masa quẽnase ĩre ĩna yirũ̶cu̶bu̶osere bojagu̶ma, riojo masune gotigu̶ ñagũ̶mi. Ñie ũniju̶are masare ĩnare yitobecu̶mi. 	 Ten, kto hovorí sám od seba, hľadá svoju vlastnú chválu; ale ten, kto hľadá chválu toho, ktorý ho poslal, ten je pravdivý, a neprávosti v ňom niet.


Romano masare yu̶re ĩsiru̶arãma. To ĩna yijare, yu̶re ajatud'irã, gooco yu̶re eoreatucõari, bajeru̶arãma ĩna. To yicõari, yucú̶tẽroju̶ yu̶re jajurocacõaru̶arãma. Yu̶re jajurocacõari, yujeboaru̶arãma. To ĩna yiboajaquẽne, yu̶re ĩna sĩarirũ̶mu̶ bero, idiarũ̶mu̶ tu̶satirũ̶mu̶ne tudicaticoaru̶cu̶ja yu̶ quẽna —ĩnare yiboayuju Jesús. 	 lebo ho vydajú pohanom, naposmievajú sa mu, zhanobia, opľujú


To bajiro so yirone, —Vasa. Mu̶ manaju̶re ĩre jiaya. Ĩre ji, vaba quẽna adoju̶ —sore yiyuju Jesús. 	 Na to jej povedal Ježiš: Iď, zavolaj svojho muža a prijdi sem!


To bajiri, Diore “Ñamasugũ̶ ñaja mu̶” yirã, quẽnaro yirũ̶cu̶bu̶oya mu̶a. To bajiro mu̶a yijama, “To cõrone adi macaru̶cu̶ro jedicoaru̶aroja” Dios ĩ yiriarũ̶mu̶ ti ejaro, “Ñamasurã ñato”, mu̶are yiru̶cu̶mi Dios. 	 Ponížte sa pred tvárou Pánovou, a povýši vás.


To bajiri, manire Cristo ĩ mairore bajirone, mu̶a manajoare ĩnare maiña mu̶a. Ju̶arã ñaboarine, sĩgũ̶ ruju̶re bajirone ñaja mu̶a, Dios ĩ ĩajama. To bajiri, ĩ manajore maigũ̶ma, ĩ masu ruju̶re ĩ mairore bajirone maigũ̶mi, sore. 	 Tak sú povinní aj mužovia milovať svoje ženy jako svoje vlastné telá. Kto miluje svoju ženu, sám seba miluje.


Asia sitaju̶re yoaro ñaru̶abecu̶ ñari, “Efeso macare rẽtocoaru̶arãja mani”, yicami Pablo. Jerusalénju̶re Pentecostés boserũ̶mu̶ rĩjoro ejaru̶agu̶ ñari, guaro varu̶acami. 	 Lebo Pavel bol usúdil, že sa preplaví popri Efeze a nezastaví sa tam, aby neztratil času v Ázii, lebo sa ponáhľal, ak by mu to vraj bolo možné, aby bol na Letnice v Jeruzaleme.


To bajiri ĩ ruju̶rire ĩna yujeriavi soje tu̶re surarare coderoticõaña, “Ĩ buerimasa ĩ ruju̶rire ãmirudiroma” yigu̶. Ĩ ruju̶rire ĩna ãmijama, “Rijar'i ñaboarine, quẽna tudicaticoami”, yisocaru̶arãma ĩna. Ĩ rijaroto rĩjoro, “Ĩ rotimu̶orũ̶gõrotire yigu̶, Dios ĩ cõacacu̶, jud'io masa u̶ju̶ ñaja yu̶” ĩ yisocacati ti ñajare, quẽnabeaja. To bajiri, “Tudicaticoami” ĩna yisocajama, quẽnabetimasucõaru̶aroja —Pilatore yiyujarã ĩna. 	 Rozkáž tedy bezpečne strážiť hrob až do tretieho dňa, aby snáď neprišli jeho učeníci vnoci a neukradli ho a nepovedali ľudu: Vstal z mŕtvych. A bude posledný blud horší ako prvý.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro yicami Simón Pedro: —Mu̶ ñaja rojose yu̶a tãmu̶oborotire yu̶are yirẽtobosacõari, rotimu̶orũ̶gõrocu̶, Dios ĩ cõar'i. Masirẽtogũ̶, Dios macu̶ ñaja mu̶ —Jesúre ĩre yicu̶dicami. 	 A Šimon Peter odpovedal a riekol: Ty si Kristus, Syn živého Boha!


To bajiro ĩna bajisere ĩacõari bu̶to güiyujarã. Bu̶to güigu̶ ñari, “To bajiro yigu̶ yigu̶ja” yiri mene, ado bajiro Jesúre yiyuju Pedro: —Yu̶ u̶ju̶, adoju̶ mani ñajama, quẽnamasucõaja. Mu̶a ñaro cõrone vijãiri mu̶are quẽnobosaru̶arãja yu̶a. Mu̶ yajãi, Moisés yajãi, to yicõari, El'ias yajãi bu̶abosaru̶arãja —Jesúre yiboayuju Pedro. 	 Vtedy odpovedal Peter a riekol Ježišovi: Rabbi, dobre nám je tu byť; urobme tri stány: tebe jeden, Mojžišovi jeden a Eliášovi jeden.


To bajiro Jesús ĩ yisere ajitegu̶ ñari, ĩ sudire tũ̶avoyuju paia u̶ju̶ ñamasugũ̶. To yigu̶ne, ado bajiro ĩ rãcanare yiyuju: —¡To bajiro ĩ ñagõjama, Diore rũ̶cu̶bu̶obecu̶ yami! ¡“Diore bajiro bajigu̶ ñaja yu̶” yigu̶ yami! No yirã gãjerã, “Rojose yigu̶ ñaami” yironare macarẽmomenaja mani yuja. Mu̶a quẽne, Diore rũ̶cu̶bu̶obecu̶ ĩ yisere ajiaja mu̶a. 	 Vtedy roztrhol najvyšší kňaz svoje rúcho a povedal: Rúhal sa; čo ešte potrebujeme svedkov? Hľa, teraz ste počuli jeho rúhanie.


Rĩamasare bajiro me bajiama bu̶cu̶acoanaju̶ama. Tu̶oĩamasicoana ñari, “Quẽnase ñaja; rojose ñaja” yitu̶oĩamasicõari, Dios ĩ bojarore bajiro yirã ñaama. 	 Ale dokonalých pokrmom je tvrdý pokrm, tých, ktorí pre zvyklosť majú vycvičené smyslové ústroje a tak spôsobné posúdiť, čo je dobré a čo zlé!


“Dios ĩ roticũmasire ti yirore bajiro mani yijama, macaru̶cu̶ro ti ñaro cõrone u̶jaru̶arãja” mani yitu̶oĩajama, riojo gotirã me yirãja mani, Dios ĩ roticũmasire ñaro cõrone cu̶dijeomena ñari. “Macaru̶cu̶ro u̶jaru̶arãja” mani yitu̶oĩaboajaquẽne, rojose manire yiru̶cu̶mi Dios, ĩ roticũmasirere cu̶dijeomena mani ñajare. “Dios ĩ roticũmasire mani cu̶dibetiboajaquẽne, ‘Rojose mana ñaama’ yiĩagũ̶mi Dios” yitu̶oĩarã rĩne ñaama “Rojose mana ñaama” Dios ĩ yiĩarã. 	 Lebo zákon pôsobí hnev; lebo tam, kde nieto zákona, niet ani prestúpenia.


To yicõari, ado bajiro ĩre gotimasiñuju Dios: “Cojorũ̶mu̶ adi sitare vaveoru̶arãma mu̶ jãnerabatia. Adi sitare vaveocõari, gãjerã sitaju̶re ñaru̶arãma. Toju̶re ĩna ñaro, cuatrocientos cũ̶mari ĩnare rotiajeru̶arãma ĩna. 	 A takto povedal Bôh, že totiž jeho semä bude pohostínom v cudzej zemi, a zotročia ho a budú s ním zle nakladať štyristo rokov.


Eliud macu̶ ñamasiñuju Eleazar. Eleazar macu̶ ñamasiñuju Matán. Matán macu̶ ñamasiñuju Jacob. 	 Eliúd splodil Eleazára; Eleazár splodil Mattana; Mattan splodil Jakoba;


To ĩ yirone, ado bajiro ĩre yiyuju Jesús: —¿Ñimu̶ vãme cu̶tiati mu̶? —ĩre yiyuju. To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶diyuju vãti: —Legión vãme cu̶tiaja, jãjarã ñarã ñari —ĩre yicu̶diyuju. 	 A pýtal sa ho: Jako ti je meno? A povedal mu: Legion mi je meno, lebo nás je mnoho.


Ti macaju̶ ĩ ñaro, micagũ̶re rijarã ãmivariaju̶ joeju̶ ĩre ãmiejayujarã. “Ĩre ĩamaicõari, ĩre catioru̶cu̶mi” ĩna yitu̶oĩasere ĩamasicõari, micagũ̶ju̶are ado bajiro ĩre yiyuju Jesús: —Yu̶ maigũ̶, tu̶oĩatutuaya. Rojose mu̶ yirere mu̶re masiriocõaja yu̶ —ĩre yiyuju Jesús. 	 A hľa, priniesli mu porazeného, položeného na ležisku. A keď videl Ježiš ich vieru, povedal porazenému: Dúfaj, dieťa, odpustené sú ti tvoje hriechy.


Ĩnare ĩ ẽmu̶boajaquẽne, “Jesúne ñaami”, yimasibesujarã, Dios, ĩre ĩna ĩamasiborotire ĩnare ĩ masiriocõajare. 	 Ale ich oči boly držané, aby ho nepoznali.


Rojose tãmu̶oriarã mu̶are yu̶ gotirã, jediro ñañujarã “Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi Dios” yitu̶oĩariarã. To bajiro Diore tu̶oĩarã ñari, “Manire ĩavariquẽnagũ̶mi Dios”, yitu̶oĩañujarã ĩna. To bajise tu̶oĩarã ñaboarine, niju̶ane “Quẽnaro yiru̶cu̶ja yu̶” Dios ĩ yirere yiecobesuma maji. 	 A tí všetci, hoci dostali svedoctvo vierou, neodniesli si zasľúbenia,


To yigu̶ne, yu̶aju̶are, ĩ buerimasare ĩacõari, —Mu̶a ñaja yu̶ bederãma, yu̶ jacore bajiro bajirãma. 	 A vztiahnuc svoju ruku na svojich učeníkov povedal: Hľa, moja matka i moji bratia!


Yucú̶tẽroju̶ Jesúre jajutugajanocõari, ĩ sudi sãñaboarere juacama ĩna surara. Babaricãrãcaju̶ vocõari, gãmerã batocama ĩna. To bajiri, cojasene ru̶yacaju̶ ti, ĩna ãmirotiase. Jesús ĩ sãñarito joeado tiayamano ñacaju̶ ti. Riojone suamu̶jagajanoriaro ñacaju̶ ti. 	 Vtedy vojaci, keď už boli ukrižovali Ježiša, vzali jeho rúcho a spravili štyri diely, každému vojakovi diel, aj sukňu. A sukňa bola nezošívaná, ale tkaná od vrchu vonkoncom.


Yu̶ cãnibetore bajirone cãnibesa mu̶a quẽne. To bajicõari, Diore sẽniña, “Vãtia u̶ju̶ Satanás ĩ yirotisere yicõari, Dios ĩ bojabetire yirobe” yirã. Quẽnaro mu̶are masiaja yu̶. “Dios ĩ bojasere yiru̶cu̶ja” yirã ñaboarine, cojojirema rojose u̶su̶ri cu̶tirã ñari, Dios ĩ bojabetiju̶are yirũgũaja mu̶a —Pedro mesare ĩnare yiyuju Jesús. 	 Bdejte a modlite sa, aby ste nevošli do pokušenia! Duch síce je hotový, ale telo je krehké.


To ĩ yirone, gajerobu̶sa ĩre tũ̶aacõari, ĩre sẽniĩañuju ĩ: —¿Ñiere yu̶re ñagõru̶ati mu̶? —ĩre yiyuju surara u̶ju̶. 	 A tisícnik si ho pojal za ruku a odíduc s ním okreme vypytoval sa: Čo je to, čo mi máš oznámiť?


To bajiro rojose so yisere yitu̶jacõari, yu̶ bojaseju̶are so yirotire yoaro yubu̶sacõaboaja yu̶. Ajeriarã cu̶ti tu̶jaru̶abeamo so. 	 A dal som jej čas, aby učinila pokánie zo svojho smilstva, ale neučinila pokánia.


To bajiro ĩnare yigajanocõari, ado bajiro ĩnare sẽniĩacami: —¿Ti vese u̶ju̶ tudiejagu̶, no bajiro ĩnare yigu̶jari, ti vese coderimasare? —ĩnare yisẽniĩacami Jesús. 	 Tedy keď prijde pán vinice, čo urobí tým vinárom?


Quẽna ado bajiro yu̶re yicami yu̶re ruyuaĩocacu̶: —Filadelfia vãme cu̶ti macana yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre ũmato ñagũ̶re ado bajiro ucaya: Adi mu̶are yu̶ ucase, ado bajiro bajicacu̶ mu̶are ĩ goticati ñaja: Dios ĩ bojase rĩne yigu̶, riojo gotigu̶ ñacami. Ĩne ñacami U̶ju̶ David ñamasir'i jãnami, ĩre bajiro Dios yarãre rotigu̶. To bajiboarine, Dios tu̶ju̶arema soje jãnariaro cu̶ogu̶ ñacami ĩma. Masare ĩacõari, “Ãnoa, yu̶ tu̶ju̶ ñarũgũru̶arãma” ĩ yirotijama, to bajirone bajiru̶arãma. To bajiro ĩ yirotijama, ñimu̶ju̶a ĩnare matarocu̶ maniru̶cu̶mi. To bajiro ĩnare yirotirocu̶ ñacami. To bajicõari, gãjerãju̶are, “Ãnoama, yu̶ tu̶ me ñaru̶arãma”, yirotirocu̶ ñacami. To bajiro ĩ yijaquẽne, ñimu̶ju̶a, ĩ tu̶ju̶ ĩnare ñarotirocu̶ maniru̶cu̶mi. To bajiro yirocu̶ ñacami ado bajise mu̶are goticacu̶: 	 A anjelovi sboru vo Filadelfii napíš: Toto hovorí svätý, ten pravdivý, ktorý má kľúč Dávidov: ktorý otvára,, a nikto nezaviera, a zaviera, a nikto neotvára.


Jotayucú̶ vatoaju̶ vẽjaqueacõari, judiboarere jotayucú̶ju̶a ti bu̶cu̶aveorere yu̶ yijama, yu̶ gotisere ajirã ñaboarine, tu̶oĩarejairã, to yicõari, gajeyeũni bojatu̶oĩarã ñari, yu̶ yeju̶are ĩna tu̶oĩatu̶jarotire yigu̶ yibu̶. To bajiro bajirã, yu̶ yere ajisu̶oboarine, yu̶ bojarore bajiro yimenama ĩna. 	 A zase to, ktoré padlo do tŕnia, to sú takí, ktorí počuli, ale idúc bývajú udusení starosťami, bohatstvom a rozkošmi života a nedonášajú užitku.


To bajiro ĩ yirirĩmarone, bueri bu̶to cajemose ĩnare buebibecõañuju ti. To bajiro ĩnare ti bajirone, bu̶to güiyujarã ĩna Pedro mesa. 	 A kým to hovoril, povstal oblak a zatônil ich. A báli sa, keď tamtí dvaja vchádzali do oblaku.


To bajiro ĩna yijare, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —U̶jarã, Dios yarã me ñarã, ĩna yarãre bu̶to tutuaro rotirãma ĩna. To bajiro yirã ĩna ñaboajaquẽne, “Masare quẽnaro yirã ñaama”, yiĩarũ̶cu̶bu̶ore ñaja. 	 A on im povedal: Kráľovia národov panujú nad nimi, a tí, ktorí majú nad nimi moc, volajú sa dobrodincami.


To bajiro ĩna yijare, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju ĩ: —Jẽre mu̶are gotiboabu̶ yu̶. Yu̶re ajibeaja mu̶a. ¿No yiru̶arã quẽna gãme gotire bojati mu̶a? ¿Mu̶a quẽne ĩ buerã ñaru̶atique? —ĩnare yiyuju ĩ. 	 Odpovedal im: Už som vám povedal, a nepočuli ste. Čo zase chcete počuť? Či azda aj vy chcete byť jeho učeníkmi?


Ado bajiro bajiyuja jud'io masare: “Rojose mana ñaama” Dios ĩ yiĩasere ĩna bojaboajaquẽne, Dioju̶ama, “Rojose mana ñaama”, ĩnare yiĩabesumi. To yibetiboarine, sĩgũ̶rire ĩamaicõari, quẽnaro ĩ yire ti ñajare, “Rojose mana ñaama” ĩ yiĩarã ñari, ĩ yarã ñaja yu̶a. Gãjerãrema, “Yu̶re ajiterã ñari, bu̶tobu̶sa yu̶re ajiteru̶arãma”, yiyumi Dios. 	 Tak čo tedy? To, čo snažne hľadá Izrael, toho nedosiahol, ale vyvolenie dosiahlo, a ostatní sú zatvrdení.


To cõro ti rẽtiatu̶satone, jud'io masa ye rãca ado bajiro tutuaro avasãñuju Jesús: —Eloi, Eloi, ¿lema sabactani? —yiavasãñuju. (“Dios, yu̶ jacu̶, ¿no yigu̶ yu̶re cãmotadiati mu̶?” yire ũni ñañuju ti.) 	 A o deviatej hodine zvolal Ježiš velikým hlasom a riekol: Elói, Elói, lama sabachtani?! Čo je, preložené: Môj Bože, môj Bože, prečo si ma opustil!


Gajeye ado bajiro yu̶re yicami yu̶re ruyuaĩocacu̶: —Esmirna vãme cu̶ti macana yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre ũmato ñagũ̶re ado bajiro yu̶re ucacõabosaya: Tire mu̶are goticacu̶, ñajediro ti ruyuaroto rĩjoroju̶ ñamasir'i, to bajicõari, ñajediro ti yayiro beroju̶ quẽne ñacõa ñarũgũrocu̶ ñaami. Rijacoaboarine, tudicaticõari, rijarocu̶ me ñaami. Ado bajiro mu̶are goticami: 	 A anjelovi smyrnenského sboru napíš: Toto hovorí ten prvý a posledný, ktorý bol mŕtvy a ožil:


Ĩna riseri budise su̶orine güiorã masu ñacama. Ĩna jĩcorori quẽne ãñare bajise ñacaju̶. To bajicõari, ãña ĩ ru̶joa rãca ĩ cũnirore bajiro güioro yise ñacaju̶. 	 Lebo moc koní je v ich ústach a ich chvostoch, lebo ich chvosty sú podobné hadom a majú hlavy a nimi škodia.


Dios ĩ bojarore bajiro manire sẽnibosagu̶mi. To bajiri, Esp'iritu Santo manire ĩ sẽnibosasere masigũ̶mi Dios. Ĩ ñaami mani tu̶oĩasere masigũ̶ma. 	 A ten, ktorý zpytuje srdcia, vie, čo je myseľ Ducha, že sa podľa Boha prihovára za svätých.


Diore masimenaju̶ama, Dios ĩ bojasere yiru̶abeama, yu̶re ajitirũ̶nu̶mena ñari —yu̶are yicami Jesús. 	 ale ak niekto chodí vnoci, zavadí, lebo niet v ňom svetla.


Variquẽnarere ti yijama, jud'io masa, circuncisión yiriarã rĩne yiro me yaja. Circuncisión yiecoyamana jud'io masa mere quẽne yiro yaja. Abraham ĩ bajimasirere tu̶oĩasaque mu̶a quẽna: Dios ĩre ĩ gotimasirere, “Ĩ yirore bajirone bajiru̶aroja” yigu̶ ĩ ñajare, “Ñie rojose magũ̶ ñaami”, ĩre yiĩamasiñuju Dios. 	 Čo tedy, či sa vzťahuje toto blahoslavenstvo iba na obriezku a či aj na neobriezku? Lebo hovoríme, že Abrahámovi sa počítala viera za spravedlivosť.


To bajise ĩna yitu̶oĩasere ĩamasicõari ado bajiro ĩnare yicami Jesús: —Ñamasusere riojo mu̶are gotiaja yu̶: Dios macu̶ ñari, yu̶ bojase yibeaja yu̶. Yu̶ jacu̶ ĩ yisere ĩacõari, ĩ yirore bajirone yaja yu̶. Jediro yu̶ jacu̶ ĩ yirore bajirone yu̶ quẽne ĩ macu̶ quẽne, to bajirone yaja. 	 A tak odpovedal Ježiš a riekol im: Ameň, ameň vám hovorím, že Syn nemôže robiť nič sám od seba, iba to, čo vidí činiť svojho Otca, lebo čokoľvek on činí, to podobne činí aj Syn.


To bajiro ĩna yisere ajiu̶cacõari, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju ĩ: —Yu̶ cajere ĩ ĩarotiboajaquẽne, “Toju̶ vadir'i ñañumi”, yimasibeaja mu̶a. 	 Človek odpovedal a riekol im: Práve v tom je tá divná vec, že vy neviete, odkiaľ je, a otvoril moje oči.


Ote aje, maaju̶ vẽjaquearere yu̶ yijama, “U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirona ĩna ñaru̶ajama, ado bajiro yiroti ñaja” yu̶ yigotimasiosere quẽnaro ajimasimenare yigu̶ yibu̶ yu̶. Minia, ejacõari, ote ajere ĩna basere yu̶ yijama, vãtia u̶ju̶ ejacõari, Dios ocare ĩna ajimasiboasere guaro ĩ masiriosere yigu̶ yibu̶ yu̶. To bajiro yami vãtia u̶ju̶, “Dios ocare ajitirũ̶nu̶cõari, quẽnaro yirẽto ecoroma ĩna” yigu̶. 	 A tí vedľa cesty sú, ktorí čujú, ale potom prichádza diabol a vyníma slovo z ich srdca, aby uveriac neboli spasení.


Socase gotimasiorimasaju̶ama, ricati ĩna gotijare, sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩamenaja mu̶a. Ĩna masu ĩna bojase rĩne yicõarãma ĩna, Esp'iritu Santore cu̶omena ñari. 	 To sú tí, ktorí sa oddeľujú, telesní, nemajúci ducha.


Tire masibu̶jacõari, vacoasuju. Vacõari, bu̶to otiyuju. 	 A Peter vyšiel von a plakal horko.


To bajiro mu̶are yu̶ gotisere ajicõari, ado bajiro tu̶oĩarẽmoboarãja mu̶a jud'io masa: “Dios ĩ rotimasirere cu̶dijeobetiboarine, ĩ rotimasirere yirã ñaja mani. To bajiri rojosere mani yiboajaquẽne, rojose manire yimasibeami Dios. Rojose mani yise vaja, rojose manire ĩ yijama, rojose manire ĩ yisere ĩacõari, ‘ “To bajiro yiru̶cu̶ja” ĩ yiriarore bajiro yigu̶ yami Dios’ yiĩacõari, rũ̶cu̶bu̶o variquẽnaru̶arãma jud'io masa me ñarã”, yitu̶oĩaboarãja mu̶a. 	 Lebo ak pravda Božia rozhojnila sa mojou lžou na jeho slávu, prečo som potom ešte i ja súdený jako hriešnik?


To bajiroti mojoroaca ti cõñajare, masa ĩna yirũgũrore bajiro yicõa ñato. Rojose tu̶oĩacõari yirũgũrãma, to bajirone yicõa ñato. To yicõari, “Rojose mana ñaama” Dios ĩ yiĩarã quẽne, ĩ ĩavariquẽnase rĩne yicõa ñato —yu̶re yigoticami ángel. 	 Kto robí neprávosť, nech len robí neprávosť ešte; a kto špiní, nech špiní ešte; a spravedlivý nech činí spravedlivosť ešte, a svätý nech sa posvätí ešte.


“Dios yarã ñari, Cristore ajitirũ̶nu̶mena rojose ĩna yisere ĩabeserona ñaja mani” yimasirã ñaboarine, ¿no yirã ñamasuse mere mu̶a rojose gãmerã yisere oca quẽnomasibeati mu̶a? Mu̶a masune oca quẽnomasicõarãja. 	 V každý prvý deň týždňa nech jeden každý z vás uloží u seba odkladajúc podľa toho, ako sa komu darí, aby sa nerobily sbierky, vtedy keď prijdem.


—To bajirone bajimasiñuju ti, mani ñicu̶are quẽne. Diore gotirẽtobosamasir'i, El'ias vãme cu̶tigu̶re, ĩ yarã ñamasiriarã, ĩre ajitemasiñujarã ĩna. El'ias ĩ ñarirodori yoaro oco quedibetimasiñuju. Idia cũ̶ma jediro gaje cũ̶ma gu̶dareco oco quedibetimasiñuju. To bajiro bajica yiro, bare manimasiñuju. Manaju̶a rijaveomasiriarã, tirodori jãjarã ñamasiñujarã ĩna. 	 Ale pravdu vám hovorím, že za dní Eliášových bolo mnoho vdôv v Izraelovi, keď bolo zavrené nebo tri roky a šesť mesiacov, a keď bol prišiel veliký hlad na celú zem,


Cojorũ̶mu̶ Jesús ĩ buerã rãca cũmuaju̶ vasãjacõari, —Gajejacatu̶aju̶ jẽajaro mani —ĩnare yiyuju Jesús. 	 A stalo sa v ktorýsi ten deň, že vošiel do lode i jeho učeníci a povedal im: Prejdime na druhú stranu jazera. A odplavili sa.


To bajiri, “Paia u̶ju̶ ñamasugũ̶ Melquisedec ñamasir'i ĩ bajicatore bajiro bajiru̶cu̶ja mu̶” Dios ĩ yir'i ñagũ̶mi Cristo. 	 nazvaný súc od Boha veľkňazom podľa poriadku Melchisedechovho,


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶diyuju Jesús: —Riojo mu̶are gotiaja yu̶. No bojarã yu̶re ajitirũ̶nu̶rã ñari, yu̶ ocare gotiroana, ĩna ya vi, ĩna yarã, ĩna jacu̶a, ĩna rĩa, to yicõari ĩna ya veserire quẽne, ĩna maise ñaro cõro ĩna vaveojama, ĩna cu̶oboare rẽtobu̶saro quẽnase bu̶jaru̶arãma ĩna, adi macaru̶cu̶rore. Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã ñari, rojose tãmu̶orã ñaboarine, ado bajiro quẽnaro ĩnare yiru̶cu̶mi Dios: Jairo viri, jairo veseri, jãjarã yarã cu̶ti, to yicõari jãjarã rĩa cu̶tireayere ĩsiru̶cu̶mi Dios. To yicõari, “Ĩna rijato beroju̶ma tudirijabeticõato” yigu̶, ĩ catisere ĩnare ĩsiru̶cu̶mi. 	 A Ježiš odpovedal a riekol: Ameň vám hovorím, že nieto nikoho, kto opustil dom alebo bratov alebo sestry alebo otca alebo mať alebo ženu alebo deti alebo polia pre mňa a pre evanjelium,