Duoki kaŋ e looi ne ater ayi lɛcderot, yak rot kuɔɔr piny, e ŋɛk e ye ŋɛk rieu awar rieeu rieu en rot. 	 nihil per contentionem neque per inanem gloriam sed in humilitate superiores sibi invicem arbitrantes


yɛn Paulo, aca gɔɔr e yacin guop, aba cool: ku yɛn aca dueer lɛk yin en yoŋ ci yin weiku yok tede yɛn aya. 	 ego Paulus scripsi mea manu ego reddam ut non dicam tibi quod et te ipsum mihi debes


Na wen, te ci en kaŋ guum e piɔn lir, ke jɔ ke ci kɔn lueel, an, bi gam en, yok. 	 et sic longanimiter ferens adeptus est repromissionem


Yen tede ka, tieŋki, yɛn tuc nebii week, ku kɔc pelniim, ku kɔc e loŋ gɔɔr; ku we bi kɔk e keek nɔk abak ke piaat e tiim ci riiu niim kɔɔth; ku we bi kɔk e keek dui e wɛt e luekkuon e Nhialic yiic, ku yaŋki keek e panydit ku panydit; 	 ideo ecce ego mitto ad vos prophetas et sapientes et scribas ex illis occidetis et crucifigetis et ex eis flagellabitis in synagogis vestris et persequemini de civitate in civitatem


Go ke yɔɔk, yan, Aci gam week luɔi ba wek kecithiaan ŋic, kede ciɛɛŋ de Nhialic: ku tede kɔc nu biic, kaŋ kedhie ayeke looi ne kɛŋ: 	 et dicebat eis vobis datum est mysterium regni Dei illis autem qui foris sunt in parabolis omnia fiunt


Na ele enɔnthiine, te ci ketuc e akoolke thok, ke akɔl abi cuɔl, ku pɛɛi acii bi ruɛl, ku kuɛl ahik lony nhial, ku riɛl dit ke tenhial abike niɛŋ; 	 statim autem post tribulationem dierum illorum sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum et stellae cadent de caelo et virtutes caelorum commovebuntur


Go cawiic pɔk niim keek, yan, Ecaŋɣɔn acin raan ci kɔn jam cit man e raane. 	 responderunt ministri numquam sic locutus est homo sicut hic homo


Nhialic de Abraɣam ku Yithak ku Jakop, Nhialic de kuarkuɔ, yen aci Wendɛn Yecu gam dhueeŋ; raan waan cak yien miric, ku cak rɛɛc e Pilato nɔm, waan ci en loŋde teem, an, pɛl. 	 Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob Deus patrum nostrorum glorificavit Filium suum Iesum quem vos quidem tradidistis et negastis ante faciem Pilati iudicante illo dimitti


Go Judai kur bɛ kuany piny, lek biɔɔk. 	 sustulerunt lapides Iudaei ut lapidarent eum


Ku ne kede ekoole ayi ethaare acin raan ŋic en, acakaa tuuc nu paannhial aciki ŋic, ee Waar etok, en aŋic e. 	 de die autem illa et hora nemo scit neque angeli caelorum nisi Pater solus


Aŋiɛc nɔn bi yin kedi gam, yen a gaar ɛn yin, ku aŋiɛc nɔn bi yin ke war ke luɛɛl looi ayadaŋ. 	 confidens oboedientia tua scripsi tibi sciens quoniam et super id quod dico facies


Ku keerkeer ke kal e panydit acike kur e kuur kith yiic lak nyiin. Keerkeer tueŋ ee jathpi; ke ye kek rou, ee thapeiro; ke ye kek diak, ee kalkedon; ke ye kek ŋuan, ee thamaragdo; 	 fundamenta muri civitatis omni lapide pretioso ornata fundamentum primum iaspis secundus sapphyrus tertius carcedonius quartus zmaragdus


Ku we ca gaar cok kɔk ke ya ril nyin aret, e taŋ tak ɛn weniim ne ke cak kɔn ŋic, ne baŋ de dhueeŋ ci Nhialic gam ɛn, 	 audacius autem scripsi vobis fratres ex parte tamquam in memoriam vos reducens propter gratiam quae data est mihi a Deo


ku jɔ piny ciim e Yecu cok, go lueel, yan, Thieithieei: ku ye raan e Thamaria. 	 et cecidit in faciem ante pedes eius gratias agens et hic erat Samaritanus


Goki lueel, yan, Ee Bɛnydit en a kɔɔr en. 	 at illi dixerunt quia Dominus eum necessarium habet


Ago kɔc yok luaŋditt e Nhialic, kɔc e mioor ɣaac ayi thok ayi guk, ku yok kɔc e weu waar yiic ke ke rɛɛr. 	 et invenit in templo vendentes boves et oves et columbas et nummularios sedentes


Ku enɔɔne, Nhialic de aŋɔth e week thiɔɔŋ piɔth ne miɛtepiɔu ebɛn keke mat ne gam gam wek, ke aŋɔth ŋath wek abi lɔ ke dit, ne riɛl e Weidit Ɣer. 	 Deus autem spei repleat vos omni gaudio et pace in credendo ut abundetis in spe in virtute Spiritus Sancti


ke jɔ lueel, yan, Ya ki, yɛn bɔ, ba kede piɔndu bɛn looi. E ketueŋ nyaai, ke bi ke bɔ cieen tɔ kaac. 	 tunc dixit ecce venio ut faciam Deus voluntatem tuam aufert primum ut sequens statuat


Goku lɔ e abelic, abel e Adramution, ku jɔku yup, ayok lueel, yan, buk cath ke wo kuany wɛɛr nɔm piny de Athia; ku ciɛthku ne Aritharko, raan e Makedonia bɔ Thethalonike. 	 ascendentes autem navem hadrumetinam incipientem navigare circa Asiae loca sustulimus perseverante nobiscum Aristarcho Macedone Thessalonicense


Go raan guop waar enɔnthiine, go bioŋde jɔt, ku ciɛth. Ku ekoole ee kool e thabath. 	 et statim sanus factus est homo et sustulit grabattum suum et ambulabat erat autem sabbatum in illo die


Go bɛn tede Thimon Petero, go Petero thieec, yan, Bɛnydit, wak acok? 	 venit ergo ad Simonem Petrum et dicit ei Petrus Domine tu mihi lavas pedes


Kɔc cit keek aciki Bɛnydan Yecu Kritho e luooi, e keyiic kek luuiki; ku ayek kɔc cin piɔth kerac math piɔth ne wel mit luelki, ayi weŋ ee kek kɔc weŋ. 	 huiusmodi enim Christo Domino nostro non serviunt sed suo ventri et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium


te cii thiende e thou, ku cii mac e nɔk anande. 	 et si pes tuus te scandalizat amputa illum bonum est tibi claudum introire in vitam aeternam quam duos pedes habentem mitti in gehennam ignis inextinguibilis


Na wen, ke kool piɛth biiye piny: Kerod, ekool e dhiethe ye, aci banyke luoi kecamdit, ke bany e piny cieŋ, ku bany ke tɔŋ, ku kɔc dit ke Galili; 	 et cum dies oportunus accidisset Herodes natalis sui cenam fecit principibus et tribunis et primis Galilaeae


te cii thiende e thou, ku cii mac e nɔk anande. 	 omnis enim igne sallietur et omnis victima sallietur


Ayik yinyin, te tɔ en yi wac kaŋ, ke tuke bei: adueer ŋuan tede yin, te le yin e ciɛɛŋ de Nhialicyic weke nyin tok, ne luɔi bi yin cath we nyin kaarou, ku bi yi cuat e giɛnayic; 	 ubi vermis eorum non moritur et ignis non extinguitur


Ku na rɛɛcki ye pɔl, ke Wuoorduon nu paannhial ke cii ka cak wooc bi pal week ayadaŋ. 	 quod si vos non dimiseritis nec Pater vester qui in caelis est dimittet vobis peccata vestra


Ku apiɛth aya nɔn ban kene thɔɔŋ e yapiɔu ne kedun week wedhie, luɔi aa yɛn we tak e yapiɔu, ne rom aa wek dhueeŋ rɔm ne yɛn etok wedhie, ne many mɛce yɛn ayi kuny aa yɛn welpiɛth kony ke ke bi kɔɔc aril. 	 sicut est mihi iustum hoc sentire pro omnibus vobis eo quod habeam in corde vos et in vinculis meis et in defensione et confirmatione evangelii socios gaudii mei omnes vos esse


lueel, yan, Bɛny e loŋ guiir anu panydiit tok, bɛny cii Nhialic e rieu, ku cii kɔc e theek aya: 	 dicens iudex quidam erat in quadam civitate qui Deum non timebat et hominem non verebatur


Na wen, aci akoolke duɛɛr thol, ke Jɔn thiec kɔc, yan, Yak lueel, an, aa ŋa? yɛn cie yen. Ku tieŋki, ade raan bɔ e yacok, ku yɛn ci roŋ wo luɔi ban wɛɛrke dɔk e yecok. 	 cum impleret autem Iohannes cursum suum dicebat quem me arbitramini esse non sum ego sed ecce venit post me cuius non sum dignus calciamenta pedum solvere


Ku yen aye kool e Gniɛɛk de Winythok, ku acit thaar kadhetem. Go Judai yɔɔk, yan, Wɔiki Malikdun! 	 erat autem parasceve paschae hora quasi sexta et dicit Iudaeis ecce rex vester


ku te ci e com, ke cil, abi dit, abi wal woor kedhie, go keer dit tany; arek abi diɛt nhial aa reer e atiepdeyic. 	 et cum seminatum fuerit ascendit et fit maius omnibus holeribus et facit ramos magnos ita ut possint sub umbra eius aves caeli habitare


We ci ɣɔɔc e ɣooc tuc: yen aa wek Nhialic tɔ yok dhueeŋ ne guopdunic ayi weikun yiic, kek ka ke Nhialic ka. 	 salutant vos fratres omnes salutate invicem in osculo sancto


Ku ŋoot Petero ke tɔŋ kal thok: na wen, ke ke tuer kal thok, ku jɔki tiŋ, goki gai alal. 	 Petrus autem perseverabat pulsans cum autem aperuissent viderunt eum et obstipuerunt


Go kɔc wen ci tooc lɔ, lek ku yokki ke cit man wen ci e lueel. 	 abierunt autem qui missi erant et invenerunt sicut dixit illis stantem pullum


e luɔi bi athiɛɛi de Abraɣam bɛn e Juoor gup ne Yecu Kritho; ku luɔi bi wo kaŋ yok ka ci kɔn lueel, yan, bi ke gam wook, kek aye Weidit, ne gam gɛm wok. 	 ut in gentibus benedictio Abrahae fieret in Christo Iesu ut pollicitationem Spiritus accipiamus per fidem


yak jam wapac ne thaam ku diɛt kɔk ke Nhialic ku diɛt ke ka ke Wei, yak ket ku yak Nhialic piɔɔny e wepiɔth; 	 loquentes vobismet ipsis in psalmis et hymnis et canticis spiritalibus cantantes et psallentes in cordibus vestris Domino


Acin wun ku cin man, ku cin kuarken, gol ci akoolke gɔl aliu, ku cin thok bi piirde thok, ku ci tɔ cit Wen e Nhialic, go tɔu ke ye bɛny e ka ke Nhialic aɣet athɛɛr. 	 sine patre sine matre sine genealogia neque initium dierum neque finem vitae habens adsimilatus autem Filio Dei manet sacerdos in perpetuum


Ku te tɔ en thok ke yenguop lɔ biic, ke jɔ lɔ e keniim tueŋ, ku kuɛny thok cok, luɔi ŋic kek rolde. 	 et cum proprias oves emiserit ante eas vadit et oves illum sequuntur quia sciunt vocem eius


Ku raan ebɛn raan e Wen e raan lɛk jam rac, ka dueere pal en: ku raan e Weidit Ɣer laat acii dueere pɔl. 	 et omnis qui dicit verbum in Filium hominis remittetur illi ei autem qui in Spiritum Sanctum blasphemaverit non remittetur


Ku bany aciki kɔc e kepiɛth looi e tɔ riɔc, ee kɔc e kerac looi kek ayek tɔ riɔc. De yipiɔu luɔi cii yin bi riɔɔc e bany? Ye kepiɛth looi, ke bi yin leec yen bɛny; 	 nam principes non sunt timori boni operis sed mali vis autem non timere potestatem bonum fac et habebis laudem ex illa


Ku wek lɛk yic, yan, Ade kɔc kaac etene, kɔc cii thuɔɔu bi thieep, te ŋoot kek ke ke ken ciɛɛŋ de Nhialic kɔn tiŋ. 	 dico autem vobis vere sunt aliqui hic stantes qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei


Ku aci wo yɔɔk, yan, buk kɔc aa guieer ku yok caatɔɔke, yan, ee yen ee raan cii Nhialic dɔm aye Bɛny e loŋ guiir loŋ de kɔc piir ayi kɔc ci thou. 	 et praecepit nobis praedicare populo et testificari quia ipse est qui constitutus est a Deo iudex vivorum et mortuorum


Ago kɔc wen cath tueŋ ku kɔc cath e yecok cieen, agoki ya coot, yan, Othana! thieithieei raan bɔ ne rin ke Bɛnydit! 	 et qui praeibant et qui sequebantur clamabant dicentes osanna benedictus qui venit in nomine Domini


Go Mothe weet ne pɛl e kɔc ke Rip ebɛn, aci aa raan ril e wel ku luɔi. 	 et eruditus est Moses omni sapientia Aegyptiorum et erat potens in verbis et in operibus suis


Na wen, ke Judai reec gam, ke ke dɔm tiɛɛl, ku cɔlki roor rac ne kɔc ke thuukic, bik ke bɛn kony, goki rem kut, abik panydit tɔ pal awuɔɔu ebɛn, goki tɔŋ lɛɛr ɣon e Jathon, akɔɔrki Paulo keke Thila luɔi bi kek ke bɛɛi bei yinki ke kɔc. 	 zelantes autem Iudaei adsumentesque de vulgo viros quosdam malos et turba facta concitaverunt civitatem et adsistentes domui Iasonis quaerebant eos producere in populum


Jam ci kɔn lueel ki, yan, Eleruoon, acit piny ekene, ke yɛn bi bɛn, ku Thara abi nɔm dɛ wende. 	 promissionis enim verbum hoc est secundum hoc tempus veniam et erit Sarrae filius


Ku wek yɔɔk, mithekɔckuɔ, mɔkki jam de rietepiɔu: we ca gaar wel liaakaŋ tei. 	 rogo autem vos fratres sufferatis verbum solacii etenim perpaucis scripsi vobis


Te pel wok en aya, ke kɔc abik kede gam kedhie: ku Romai abik bɛn, bik ku nomki paanda tede wook, ku jɔtki jurda aya. 	 si dimittimus eum sic omnes credent in eum et venient Romani et tollent nostrum et locum et gentem


Go Yecu kɔckɛn e piooce yɔɔk, yan, Wek yɔɔk eyic, yan, Lɔ le raan e ciɛɛŋ de paannhialic ee duɛɛr dhal tede raan juec e kake. 	 Iesus autem dixit discipulis suis amen dico vobis quia dives difficile intrabit in regnum caelorum


kɔc kene dhieeth e riɛm, ku keneke dhieeth e kede guop, ku keneke dhieeth e kede piɔn e moc, aake dhieeth Nhialic. 	 qui non ex sanguinibus neque ex voluntate carnis neque ex voluntate viri sed ex Deo nati sunt


Baki, tieŋki raan ci a lɛk kaŋ kedhie ka ca looi ecaŋɣɔn: cii dhil aa Kritho ekene? 	 venite videte hominem qui dixit mihi omnia quaecumque feci numquid ipse est Christus


Ee jam e lɛnou ekene, jam ci lueel, yan, We bi a kɔɔr, ku we cii a bi yok: ku, yan, Te nuo yɛn thin, aca wek dueer bɛn? 	 quis est hic sermo quem dixit quaeretis me et non invenietis et ubi sum ego non potestis venire


Na wen, ke jɔ kɔc lɛk kaaŋe: yan, Raan anu raan ci dom com, dom de tim mit cɔl enap, ago kuɛi kɔc bi en aa tiit, ku jɔ keny paan mec e pɛi juec. 	 coepit autem dicere ad plebem parabolam hanc homo plantavit vineam et locavit eam colonis et ipse peregre fuit multis temporibus


Na ɣɔnmiak, e kool lɔ e kool e Guiɛɛk cok, ke banydit ke ka ke Nhialic ku Parithai ke ke gueer e Pilato nɔm, 	 altera autem die quae est post parasceven convenerunt principes sacerdotum et Pharisaei ad Pilatum


Thiecki mithekɔckuɔn nu Laodikia, ku Numpa, ku kanithɔ nu ɣonde. 	 salutate fratres qui sunt Laodiciae et Nympham et quae in domo eius est ecclesiam


Ku wok aa cii gɛme wei ke piny nɔm, ee wei e bɔ tede Nhialic kek aa gɛme wook, luɔi bi wo kaŋ ŋic ka cii Nhialic gam wook edhueeŋ. 	 sicut enim corpus unum est et membra habet multa omnia autem membra corporis cum sint multa unum corpus sunt ita et Christus


bɛny ci Abraɣam gam biakde ne kaŋ yiic kedhie, gɛm toŋ wen thieere kaŋ. Ku rinke, te puke ye, aci kɔn aa Malik de piathepiɔu, ku ye Malik de Thalem aya, yen aye Malik de mat. 	 cui decimas omnium divisit Abraham primum quidem qui interpretatur rex iustitiae deinde autem et rex Salem quod est rex pacis


yen a piir wok, ku yok cath, ku yok nu ne yen; acit man e ke cii cieekkuon kɔk lueel, yan, Wok ee mithkɛn ci dhieeth ayadaŋ. 	 in ipso enim vivimus et movemur et sumus sicut et quidam vestrum poetarum dixerunt ipsius enim et genus sumus


an, e roordit e ke ye rot tiit apiɛth, ku yek kɔc piɛth niim, kɔc e niim tieer, kɔc e tɔu apiɛth e gam, ku nhieer, ku ruotepiɔu. 	 senes ut sobrii sint pudici prudentes sani fide dilectione patientia


Kɔc kedhie kɔc e kerac looi ku liu loŋ tede keek, kek abi maar ke cin loŋ; ku kɔc kedhie kɔc e kerac looi, ku nu loŋ tede keek, kek abi jɔɔny ne loŋ. 	 quicumque enim sine lege peccaverunt sine lege et peribunt et quicumque in lege peccaverunt per legem iudicabuntur


Go Judai wen nu ɣoot etok ne yen, kɔc wen luk en piɔu, te ci kek Mari tiŋ, nɔn ci en ro dɔɔr ku le biic, agoki biɔɔth cok, ayek lueel, yan, le e raŋ nɔm le dhiaau etɛɛn. 	 Iudaei igitur qui erant cum ea in domo et consolabantur eam cum vidissent Mariam quia cito surrexit et exiit secuti sunt eam dicentes quia vadit ad monumentum ut ploret ibi


Ku yook Bɛnydit Paulo wakɔu ke e nyuoth, yan, Du riɔc, ye wel guiir, du mim: 	 dixit autem Dominus nocte per visionem Paulo noli timere sed loquere et ne taceas


Yɛn lek raan ebɛn raan e wel ci guiir piŋ wel ke awarekeyic, yan, Na de raan bi welke ŋuak e wel kɔk, yen abii Nhialic ŋuak e riaak ci gɔɔr e awarekeyic; 	 contestor ego omni audienti verba prophetiae libri huius si quis adposuerit ad haec adponet Deus super illum plagas scriptas in libro isto


ku Jakop wen e Dhebedayo, ku Jɔn manhe e Jakop; go keek cak bɛɛŋ, yan, Boanergeth, yen aye Wɛɛt ke maaredeŋ: 	 et Iacobum Zebedaei et Iohannem fratrem Iacobi et inposuit eis nomina Boanerges quod est Filii tonitrui


Yen aa wek kɔɔc, ke we ci weyiic duut ne thion cɔl yic, ku taauki ke ba wek weyoth kum, yen aye piathepiɔu; 	 state ergo succincti lumbos vestros in veritate et induti loricam iustitiae


Ku te cieec ɛn jɔɔk rac bei ne riɛl e Beeldhebub, ku na mithkun, yek ke cieec bei ne ŋa? yen abi kek aa banykuon e week jɔɔny. 	 et si ego in Beelzebub eicio daemones filii vestri in quo eiciunt ideo ipsi iudices erunt vestri


Ku raan acii thuɔɔu dueer dap gam, ciɛk, an, e baŋ de raan piɛthpiɔu; ku abi yien dɛ kɔc toktook kɔc dueer rot kuɔn thuɔɔu ne biak de raan piɛthpiɔu. 	 vix enim pro iusto quis moritur nam pro bono forsitan quis et audeat mori


Go Yecu bɛɛr, yan, Ye ki, raan ban kuin juɔɔl, ku gam en. Na wen, aci knin juɔɔl, ke gɛm Judath Yithkariɔt, wen e Tliimon. 	 respondit Iesus ille est cui ego intinctum panem porrexero et cum intinxisset panem dedit Iudae Simonis Scariotis


Go enyin jɔt, ku lueel, yan, Yɛn woi kɔc, ee luɔi aa yɛn ke tiŋ acit tiim, ke ke cath. 	 et aspiciens ait video homines velut arbores ambulantes


Na wen, e nhi kadiak ku nhuth, ke wei ke piir e ke bɔ tede Nhialic bik ku lek e keyiic, ku jɔki kɔɔc e kecok; go kɔc piɔth pau aret kɔc wen ci ke tiŋ. 	 et post dies tres et dimidium spiritus vitae a Deo intravit in eos et steterunt super pedes suos et timor magnus cecidit super eos qui viderunt eos


Na wen, aci Yecu lɔ biic, ke jel luaŋdiit e Nhialic; go kɔckɛn e piooce bɛn te nu yen, bik e bɛn nyuoth ɣoot ke luaŋditt e Nhialic. 	 et egressus Iesus de templo ibat et accesserunt discipuli eius ut ostenderent ei aedificationes templi


luɔi ci en kool tok lueel, kool bi en loŋ de piny guiir e guieer piɛth ne raan ci tɔ ye bɛny e loŋ guiir; ku aci kene tɔ ŋic kɔc kedhie, an, ee jam yic, ne jon ci en e jɔt bei e kɔc ci thou yiic. 	 eo quod statuit diem in qua iudicaturus est orbem in aequitate in viro in quo statuit fidem praebens omnibus suscitans eum a mortuis


go Paulo lɔ luɛɛk tenu keek, acit man ee yen cool e loi en en, ku jɔ wel guiir keke keek e akool ke thabath kadiak ne kacigɔɔr yiic, 	 secundum consuetudinem autem Paulus introivit ad eos et per sabbata tria disserebat eis de scripturis


Na wen, ke nyuc piny te nu ken ee kaŋ juaar thin, ku jɔ daai te cuɛte kut e kɔc weu e ken ee kaŋ juaar thinic: go kɔc juec kɔc ci bany goki weu juec cuat thin. 	 et sedens Iesus contra gazofilacium aspiciebat quomodo turba iactaret aes in gazofilacium et multi divites iactabant multa


Jaki cam, wek laŋ: yen aba wek piir: acin nhiem toŋ e raan tok bi maar e weyiic. 	 propter quod rogo vos accipere cibum pro salute vestra quia nullius vestrum capillus de capite peribit


Go Petero enɔm tak ku lueel, yan, Rabi, tiŋ, ŋaap waan cien, aci guɔ riɔu. 	 et recordatus Petrus dicit ei rabbi ecce ficus cui maledixisti aruit


Ku yen a ya wek atholbo kut aya; ayek kɔc e ka ke Nhialic looi, kɔc e cool e tit luɔi mane guop. 	 ideo enim et tributa praestatis ministri enim Dei sunt in hoc ipsum servientes


Te nu weukun, yen abi piɔndun nu thin aya. 	 ubi enim thesaurus vester est ibi et cor vestrum erit


Te ci mudhiir awarek kueenic, ke jɔ thieec, yan, Yee raan e pinyou? Te ci en e piŋ nɔn ee yen raan e Kilikia, 	 cum legisset autem et interrogasset de qua provincia esset et cognoscens quia de Cilicia


Ku week, catki weniim e kool ɣɔn, ɣɔn kɔne we liep nyiin abak teɣer tiŋ, kool aa wek ateer dit guum, ateer e ka ci week dhal; 	 rememoramini autem pristinos dies in quibus inluminati magnum certamen sustinuistis passionum


Go kɔcpiooce gai ne welke. Go Yecu bɛ bɛɛr, yook keek, yan, Wathii, ee keril etor oou, luɔi bi kɔc e weu juec ŋɔɔth lɔ e ciɛɛŋ de Nhialicyic! 	 discipuli autem obstupescebant in verbis eius at Iesus rursus respondens ait illis filioli quam difficile est confidentes in pecuniis regnum Dei introire


Go jɔ teek e keyiic cil, ku jɔ jal. 	 ipse autem transiens per medium illorum ibat


ku yokki ketuc bi keek dhal ku acɔt bi kek niim acɔt, raan ebɛn raan e kerac looi, gɔl e Judai, mɛt Giriki thin aya; 	 tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum Iudaei primum et Graeci


Yen cin en ke yak jɔɔny te ŋoot akooldit wei, te ŋoote Bɛnydit ke ken bɛn, raan bi ka ci thiaan tecol bɛɛi teɣer, ku bi looŋ ee lueel e kɔc piɔth tɔ tiec; ekoole yen abii raan ebɛn lɛc yok tede Nhialic. 	 volo autem omnes vos loqui linguis magis autem prophetare nam maior est qui prophetat quam qui loquitur linguis nisi si forte ut interpretetur ut ecclesia aedificationem accipiat


Thieithieei raan e wel kueen ayi kɔc e wel ke ka guiir enɔɔne piŋ, ku jɔki kacigɔɔr thin aa dot: e luɔi ci akool thiɔk. 	 beatus qui legit et qui audiunt verba prophetiae et servant ea quae in ea scripta sunt tempus enim prope est


Go ke nieu e yecin, yan, Miɛmki. Go ke guieer ne bii ci Bɛnydit e bɛɛi bei e aloocic. Go, an, Lakki guieerki Jakop kake ayi wɛɛt kɔk. Na wen, ke jɔ jal, le tedaŋ. 	 annuens autem eis manu ut tacerent enarravit quomodo Dominus eduxisset eum de carcere dixitque nuntiate Iacobo et fratribus haec et egressus abiit in alium locum


Go Anania bɛɛr, an, Bɛnydit, kede raane aca piŋ tede kɔc juec, ne karɛc juec ci luoi kɔckuon ɣerpiɔth e Jeruthalem: 	 respondit autem Ananias Domine audivi a multis de viro hoc quanta mala sanctis tuis fecerit in Hierusalem


Na wen, ke lueel, yan, Yɛn bi anɔm dhuony ɣondien waan ba yɛn bei thin. Na wen, aci bɛn, ke yok akene ɣap, ku ci napic ku ci yic dikedik. 	 tunc dicit revertar in domum meam unde exivi et veniens invenit vacantem scopis mundatam et ornatam


Go Nikodemo thieec, yan, Dueere raan bɛ dhieeth adi, te ci en dit? dueer bɛ lɔ e man yac, ku beye dhieeth? 	 dicit ad eum Nicodemus quomodo potest homo nasci cum senex sit numquid potest in ventrem matris suae iterato introire et nasci


Go kanithɔ ke ruac kueer, ku jɔki Poiniki teekic keke Thamaria, ke ke lek kɔc puŋ ci Juoor kepiɔth pɔk Nhialic: goki wathii tɔ mit piɔth alal. 	 illi igitur deducti ab ecclesia pertransiebant Foenicen et Samariam narrantes conversionem gentium et faciebant gaudium magnum omnibus fratribus


Na wen, ekool ee kek diak, ade thieŋ ci lueel e Kana de Galili; ku nu man Yecu etɛɛn: 	 et die tertio nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae et erat mater Iesu ibi


Go bɛn, bi ku noom awarek e ciin cueny de Raan e reer e thoonydit nɔm. 	 et venit et accepit de dextera sedentis de throno


Goki bɛɛi tede Yecu: ku jɔki lupɔɔken cuat e mɛnh e muul kɔu, ku tɛɛuki Yecu e yekɔu. 	 et duxerunt illum ad Iesum et iactantes vestimenta sua supra pullum inposuerunt Iesum


Na wen, aci cam rɛɛc e cool yiic kathierŋuan ku wɛɛr yiic kathierŋuan, ke jɔ cɔk nɔk. 	 et cum ieiunasset quadraginta diebus et quadraginta noctibus postea esuriit


Na ɣɔnmiak, ke wo jɔ jal wo kɔc wen cath e Paulo, joku bɛn Kaidhareia; goku lɔ ɣon e Pilip, raan ŋic welpiɛth guiir, ku ye raan toŋ e kɔc kadherou yiic, goku reer e yen. 	 alia autem die profecti venimus Caesaream et intrantes in domum Philippi evangelistae qui erat de septem mansimus apud eum


dhil Thamaria reetic. 	 oportebat autem eum transire per Samariam


ee kaŋ weer thaar, ku nyuth keek apiɛth, yan, Kritho aci kaŋ dhil guum, ku be ro jɔt e kɔc ci thou yiic; ku ye lueel aya, yan, Yecuye, raan guieer ɛn week kede, yen aye Kritho. 	 adaperiens et insinuans quia Christum oportuit pati et resurgere a mortuis et quia hic est Christus Iesus quem ego adnuntio vobis


Ku beer beere Nhialic en e luel ŋo? Yan, Yɛn e ro bɔth agum kadherou de roor kɔc ken kemiɔl tuk e Baal nɔm. 	 sed quid dicit illi responsum divinum reliqui mihi septem milia virorum qui non curvaverunt genu Baal


na wen, ke jɔ cɔk nɔk aret, ago cam kɔɔr; ku te ŋoot kek e ke guik kecam, ke jɔ nyuoth; 	 et cum esuriret voluit gustare parantibus autem eis cecidit super eum mentis excessus


ku lek en, yan, Raan ebɛn ee wany piɛth kɔn taau; na ele, te ci kɔc yiic a niak, ke jɔ wany piɛth emaath bɛɛi: ku yin e wany piɛth peen aɣet ci enɔɔne. 	 et dicit ei omnis homo primum bonum vinum ponit et cum inebriati fuerint tunc id quod deterius est tu servasti bonum vinum usque adhuc


ku acath ke riɛl etene tede banydit ke ka Nhialic, bi kɔc bɛn mac kedhie kɔc e rinku cɔɔl. 	 et hic habet potestatem a principibus sacerdotum alligandi omnes qui invocant nomen tuum


Kerieec ɛbɛn ee kake, ku bɔ ne yen, ku le tede yen. E dhueeŋ tɔu keke yen aɣet athɛɛr. Amen. 	 quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso omnia ipsi gloria in saecula amen


yan, Wen e raan abi dhil yien kɔc rac, ku bi piaat e tim ci riiu nɔm kɔu, ku bi rot bɛ jɔt ekool ee kek diak. 	 dicens quia oportet Filium hominis tradi in manus hominum peccatorum et crucifigi et die tertia resurgere


Goki kepiɔth rom, ku nomki kecam ayadaŋ, ciɛmki. 	 animaequiores autem facti omnes et ipsi adsumpserunt cibum


Loŋ e pinye nɔm aguiir enɔɔne: bɛnydiit e pinye nɔm abi ciɛɛc biic enɔɔne. 	 nunc iudicium est mundi nunc princeps huius mundi eicietur foras


Na wen, acin te cik yok, te bi kek e bɛɛi ɣot, ne biak de kut e kɔc, ke ke jɔ lɔ nhial e ɣot nɔm, agoki ɣot ŋaany nɔm e biak, ku jɔki raan luai piny keke laŋarepde e kɔc yiic cil e Yecu nɔm. 	 et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba ascenderunt supra tectum per tegulas submiserunt illum cum lecto in medium ante Iesum


Go Petero bɛɛr, yan, Wɛɛre wook kaaŋe thar. 	 respondens autem Petrus dixit ei edissere nobis parabolam istam


ku biiki muul keke dande, ku tɛɛuki lupɔɔken e kekɔɔth, go nyuc e kekɔɔth. 	 et adduxerunt asinam et pullum et inposuerunt super eis vestimenta sua et eum desuper sedere fecerunt


Rial, te ci bɛny de ɣot rot guɔ jɔt ku jɔ ɣot thiook thok, ku we bi jɔ kɔɔc biic, ku taŋki ɣotthok, ku luɛlki, yan, Bɛnydit, Bɛnydit, liepe wo ɣot; ku abi bɛɛr, yook week, yan, Wek kuoc te ba wek thin; 	 cum autem intraverit pater familias et cluserit ostium et incipietis foris stare et pulsare ostium dicentes Domine aperi nobis et respondens dicet vobis nescio vos unde sitis


Goki jal lek lɛk kɔc wen ci doŋ: goki keden rɛɛc gam ayadaŋ. 	 et illi euntes nuntiaverunt ceteris nec illis crediderunt


Ku ke cath ke week enɔɔne tei, yak muk aril aɣet te ban bɛn. 	 tamen id quod habetis tenete donec veniam


Ku te ci kɔc e dom tiit wende tiŋ, ke luelki kapac, yan, Wen bi kaŋ lɔɔk lak, ki; bak nakku, agoku kedɛn, an, bi lɔɔk lak, agoku dɔm abi aa keda. 	 agricolae autem videntes filium dixerunt intra se hic est heres venite occidamus eum et habebimus hereditatem eius


ku Raan rɛɛr acit nyin kuur thith cɔl jathpi ayi kuur cɔl thardiɔn: ku nu miit ee thoonydit geeu, ke cit nyin kuur tɔc cɔl thamarakdo. 	 et qui sedebat similis erat aspectui lapidis iaspidis et sardini et iris erat in circuitu sedis similis visioni zmaragdinae


Ɣɔn kɔne Jɔn Baptith bɛn aɣet ci enɔɔne tɔŋ ril aye lɛɛr ciɛɛŋ de paannhial, go kɔc e tɔŋ lɛɛr aruprup agoki ciɛɛŋ rum. 	 a diebus autem Iohannis Baptistae usque nunc regnum caelorum vim patitur et violenti rapiunt illud


Go Yecu ke cik tak ŋic, ku yook keek, yan, Paan e gɔm etok ee riak abi aa jɔɔric; ku panydit ayi ɣot, te gɔm en etok, ka cii bi kɔɔc; 	 Iesus autem sciens cogitationes eorum dixit eis omne regnum divisum contra se desolatur et omnis civitas vel domus divisa contra se non stabit


Ku kacigoɔɔr dueerki aa yith adi, ke luel en, an, bi kaŋ dhil nu aya? 	 quomodo ergo implebuntur scripturae quia sic oportet fieri


Na wen, acuk jal etɛɛn, ke wo jɔ ro yal, ɣetku Regio: na ɣɔnmiak, ke wowic leu, agoku bɛn Puteoli ekool tok: 	 inde circumlegentes devenimus Regium et post unum diem flante austro secunda die venimus Puteolos


Ayek kathiek duut, kathiek bi kɔc doony, ku tɛɛuki keek e kɔc keet; ku keek gup ayek ke rɛɛc jak e kecin, acakaa cin toŋ thiine. 	 alligant autem onera gravia et inportabilia et inponunt in umeros hominum digito autem suo nolunt ea movere


ayi Kritho aya, te ci en rot gaam raantok bi karɛc ke kɔc juec bɛn jɔt, ka bi bɛ tic e renden tede kɔc tit en, ke cin kerɛɛc cath ke yen, ne kuny bi en ke kony wei. 	 sic et Christus semel oblatus ad multorum exhaurienda peccata secundo sine peccato apparebit expectantibus se in salutem


Goki tiaam ne riɛm de Nyɔŋamaal, ku ne jamdɛn cik lueel ke ke ye caatɔɔ; ku kenki weiken tak a thou kek. 	 et ipsi vicerunt illum propter sanguinem agni et propter verbum testimonii sui et non dilexerunt animam suam usque ad mortem


Ago ke lɛk wel juec kɔk ku guiir keek, yan, Kuɔnyki rot e reme rem ci piɔu ŋɔl. 	 aliis etiam verbis pluribus testificatus est et exhortabatur eos dicens salvamini a generatione ista prava


Na wen, acik bɛn ɣot, ke ke lɔ ɣon nu nhial, ɣon reere Petero thin, ku Jɔn, ku Jakop, ku Andereya, ku Pilip, ku Thoma, ku Bartholo. mayo, ku Mathayo, ku Jakop wen e Alapayo, ku Thimon Dhelote, ku Judath wen e Jakop. 	 et cum introissent in cenaculum ascenderunt ubi manebant Petrus et Iohannes Iacobus et Andreas Philippus et Thomas Bartholomeus et Mattheus Iacobus Alphei et Simon Zelotes et Iudas Iacobi


Yen le wok e wut kec biic te nu yen, ke wo gum kuon ci e koon. 	 exeamus igitur ad eum extra castra inproperium eius portantes


Ku aa ye kool e guiɛɛk, ku ci kool e thabath thiɔk. 	 et dies erat parasceves et sabbatum inlucescebat


Piɛŋki, wek mithekɔckuɔn nhiaar; ken Nhialic kɔc kuany nyiin lɔc, kɔc kuany nyiin ne kake piny nɔm, bik aa kɔc diit e gam, ku yek kɔc bi ciɛɛŋ lɔɔk lak, ciɛɛŋ cii Nhialic kɔn lueel, an, bi gam kɔc nhiaar en? 	 audite fratres mei dilectissimi nonne Deus elegit pauperes in hoc mundo divites in fide et heredes regni quod repromisit Deus diligentibus se


Go Yecu ke yɔɔk, yan, Ne baŋ de riɛl e wepiɔth en aa gɛɛr en loŋe. 	 quibus respondens Iesus ait ad duritiam cordis vestri scripsit vobis praeceptum istud


yeka, aa nu e yapiɔu luɔi ban welpiɛth aa guiir, te kene rin ke Kritho kɔn lueel, ku yɛn aa cin piɔu luɔi ban yik e keerkeer e raan daŋ nɔm; 	 sic autem hoc praedicavi evangelium non ubi nominatus est Christus ne super alienum fundamentum aedificarem


ku jɔ lueel, yan, Du riɔc, Paulo; yin bi dhil lɛɛr e Kaithar nɔm: ku tiŋ, Nhialic aci yi gam piir piire kɔc cath wek kedhie ayadaŋ. 	 dicens ne timeas Paule Caesari te oportet adsistere et ecce donavit tibi Deus omnes qui navigant tecum


aɣet te bi wok ɣet wodhie ne gam toŋ ci wok gam etok, ku ne ŋiny ŋic wok Wen e Nhialic, agoku aa kɔc dit, ku buk ɣet e pek e dit de kuɛth cii Yecu kuɛth; 	 donec occurramus omnes in unitatem fidei et agnitionis Filii Dei in virum perfectum in mensuram aetatis plenitudinis Christi


luɔi ci en lɔ ɣon e Nhialic, ku le kuin ci gam Nhialic noom, ku ciɛm, ku jɔ gam kɔc cath ne yen aya; ku aye kuin cii raan daŋ dueer cam, ee bany ke ka ke Nhialic kapac? 	 quomodo intravit in domum Dei et panes propositionis sumpsit et manducavit et dedit his qui cum ipso erant quos non licet manducare nisi tantum sacerdotibus


E dhueeŋdepiɔu keke mat e ke tɔu ne week, ne ke bɔ tede Nhialic Waada, ku Bɛnydan Yecu Kritho, 	 gratia vobis et pax a Deo Patre et Domino nostro Iesu Christo


Na wen, ke ya jɔt anyin, ku jɔ luan ɣer tuol; ku rɛɛr raan e luat nɔm raan cit guop Wen e raan, aceŋ gol e adhaap e yenɔm, ku muk menyjel moth e yecin: 	 et vidi et ecce nubem candidam et supra nubem sedentem similem Filio hominis habentem in capite suo coronam auream et in manu sua falcem acutam


Ku te lueel wok en, yan, Aa bɔ tede kɔc; wok riɔc e kut e kɔc; ayek Jɔn tɔ ye nebi kedhie. 	 si autem dixerimus ex hominibus timemus turbam omnes enim habent Iohannem sicut prophetam


anhiaar jurda, ku aci wo yiek ɣon e Nhialic yenguop. 	 diligit enim gentem nostram et synagogam ipse aedificavit nobis


Na wen, ke tiiŋ tok bɔ tiiŋ thuom kuany nyin, bi ku cuɛt kathiiakaŋ thin kaarou, te mɛte keyiic, abik ciet miliim tok. 	 cum venisset autem una vidua pauper misit duo minuta quod est quadrans


Yɛn lek Ewodia, ku lɛk Thuntuke, yan, Yak jam toŋe lueel e Bɛnyditic. 	 Euhodiam rogo et Syntychen deprecor id ipsum sapere in Domino


Na wen, aci ŋual e tiŋ nɔn ci e cuat e piny nɔm, ke jɔ tiiŋ wen ci mɛwa dhieeth yɔŋ. 	 et postquam vidit draco quod proiectus est in terram persecutus est mulierem quae peperit masculum


Ku ade thaar bɔ, ku anu enɔɔne, thaar bii kɔc Waada lam thin ne wei ku ne yic, kek kɔc e lam yic kɔɔr: ku Waada ee kɔc cit kek kɔɔr bik aa kɔc e ye lam. 	 sed venit hora et nunc est quando veri adoratores adorabunt Patrem in spiritu et veritate nam et Pater tales quaerit qui adorent eum


Ku eyic, raan ebɛn raan bi kede nebiye rɛɛc piŋ, ka bi maar etaiwei e kɔc yiic. 	 erit autem omnis anima quae non audierit prophetam illum exterminabitur de plebe


Ayi dhien e Thepana aya aca ke baptith: ku akuoc nɔn de raan daŋ ca baptith. 	 si quis autem videtur contentiosus esse nos talem consuetudinem non habemus neque ecclesiae Dei


ku raan e ya jai e kɔc niim, yen aba jai e tuuc ke Nhialic niim. 	 qui autem negaverit me coram hominibus denegabitur coram angelis Dei


Go kɔc wen e kudhuur nyuaath goki kat, lek lueel panydit ayi baai. Goki lɔ biic lek ke ci looi tiŋ, nɔn ee yen ŋo. 	 qui autem pascebant eos fugerunt et nuntiaverunt in civitatem et in agros et egressi sunt videre quid esset facti


Go ke miɔɔc e lupɔɔ ɣer kedhie, ŋɛk ke kede, ku ŋɛk ke kede; ku aci lɛk keek, an, bik yok ke ke lɔŋ tethiinakaŋ, aɣet te bi kɔckɛn ee ke liim etok thok e nak, ayi mithekɔcken, kɔc bi nɔk cit man e keek. 	 et datae sunt illis singulae stolae albae et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum donec impleantur conservi eorum et fratres eorum qui interficiendi sunt sicut et illi


Na wen, acik ɣet Jeruthalem, ke ke loor kanithɔ ayi tuuc ku roordit, ku jɔki ke guieer kerieec ebɛn ka cii Nhialic looi keke keek. 	 cum autem venissent Hierosolymam suscepti sunt ab ecclesia et ab apostolis et senioribus adnuntiantes quanta Deus fecisset cum illis


Na wen, aci dhuŋe jame piŋ, ke jel, ke ci piɔu diu; ne luɔi ee yen raan juec e kake. 	 cum audisset autem adulescens verbum abiit tristis erat enim habens multas possessiones


Ku yin, eeŋo gɛk yin mɛnhkui? Ku eeŋo biɔɔn yin mɛnhkui guop aya? Wok wodhie, wo bi kɔɔc e thoony e Kritho nɔm, thoony ee loŋ guiir. 	 tu autem quid iudicas fratrem tuum aut tu quare spernis fratrem tuum omnes enim stabimus ante tribunal Dei


Kɔc nhiaar ebɛn, kek aya nen ku ya ke wɛɛt cit mith: yen leth yin yic, ku puk yiniɔu. 	 ego quos amo arguo et castigo aemulare ergo et paenitentiam age


Ago thieec, yan, Eeŋo kɔɔr? Go lueel, yan, Tɔ wɛɛtkiene kaarou rɛɛr e ciɛɛŋduyic, tok e baŋ cuenydu, ku tok e baŋ camdu. 	 qui dixit ei quid vis ait illi dic ut sedeant hii duo filii mei unus ad dexteram tuam et unus ad sinistram in regno tuo


Go Yecu yɔɔk, yan, Pɔke abataudu tede; kɔc kedhie kɔc e abatau noom abik thou ne abatau. 	 tunc ait illi Iesus converte gladium tuum in locum suum omnes enim qui acceperint gladium gladio peribunt


Ku yenguop atɔu e abel thar cieen, anin e kɔm nɔm: agoki pɔɔc, ku thiecki, yan, Bɛny, thon thou wok cin kedu thin? 	 et erat ipse in puppi supra cervical dormiens et excitant eum et dicunt ei magister non ad te pertinet quia perimus


Ku tiŋ, enɔnthiin e piɛŋ ɛn thiecdu, ke meth jɔt rot e yayac ne piɔnmit. 	 ecce enim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis exultavit in gaudio infans in utero meo


luɔi ken en lɔ e yepiɔu, alɔ e yeyac tei, go bɛ lɔ biic e yomic? Ke e lueel en en, ee ke e tɔ yen kecam piɛth eben. 	 quia non introit in cor eius sed in ventrem et in secessum exit purgans omnes escas


Ku kene a lɛk week alaldiite, ke ya bi dap tɔ puke nɔm week. 	 amplius autem deprecor vos hoc facere ut quo celerius restituar vobis


Go lueel, yan, Kak e kɔc dhal aye Nhialic ke leu. 	 ait illis quae inpossibilia sunt apud homines possibilia sunt apud Deum


Ku pal abapdit kɔc ci thou nu e yeyic; ku pal thuɔɔu ku paan e kɔc ci thou kɔc nu e keyiic: go loŋden guiir ŋɛk e kede luɔide ku ŋɛk e kede luɔide. 	 et dedit mare mortuos qui in eo erant et mors et inferus dederunt mortuos qui in ipsis erant et iudicatum est de singulis secundum opera ipsorum


Thieithieei e kɔc ee yɔŋ ne baŋ de piathepiou; ciɛɛŋ de paannhial ee keden. 	 beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam quoniam ipsorum est regnum caelorum


Ku te ci en e nyaai, ke jɔt Dabid nhial abi aa malikden; go luɛɛl ne kede, yan, Yɛn e Dabid wen e Jethe yok, raan nu e yapiɔu, raan bi kede yɛnpiɔu looi ebɛn. 	 et amoto illo suscitavit illis David regem cui et testimonium perhibens dixit inveni David filium Iesse virum secundum cor meum qui faciet omnes voluntates meas


Go kɔc juec kede gam etɛɛn. 	 omnia autem quaecumque dixit Iohannes de hoc vera erant et multi crediderunt in eum


Go Yecu pɛɛnydit lɔ caath yiic kedhie ayi bɛi kedhie, aye kɔc wɛɛt e luekken yiic, ku ye welpiɛth ke ciɛɛŋ guiir, ku ye juai tɔ dem e kɔc yiic ebɛn, ayi jɔɔk nu e kɔc gup ebɛn. 	 et circumibat Iesus civitates omnes et castella docens in synagogis eorum et praedicans evangelium regni et curans omnem languorem et omnem infirmitatem


Go Yecu ke cik tak e kapiɔth ŋic, go mɛnhthiinakaŋ noom, ku tɛɛu e yelɔɔm, 	 at Iesus videns cogitationes cordis illorum adprehendens puerum statuit eum secus se


ne kueer ci liep wook, kueer ci piac looi kueer piir, teek e lupɔ e kaŋ gelic, yen aye guopde; 	 quam initiavit nobis viam novam et viventem per velamen id est carnem suam


Go tik lueel, yan, Aŋiɛc nɔn bi Mathia bɛn (yen acɔl Kritho): ku te ci en bɛn, ka bi wo guieer kaŋ kedhie. 	 dicit ei mulier scio quia Messias venit qui dicitur Christus cum ergo venerit ille nobis adnuntiabit omnia


Bɔ athiɛɛiye enɔɔne e kɔc ci cueel gup kapac, ku bɔ e kɔc kene cueel gup aya? Luɔi ci wok e lueel, an, Gam aye tɔ ye piathepiɔu tede Abraɣam. 	 beatitudo ergo haec in circumcisione an etiam in praeputio dicimus enim quia reputata est Abrahae fides ad iustitiam


Te ci kek e piŋ, go piɔthken ke jɔɔny, goki lɔ biic elemlem, gɔl e kɔc dit, leer e kɔc kor: abi Yecu doŋ etok, ku kaac tiiŋe e ciɛɛlic tedɛn wen. 	 audientes autem unus post unum exiebant incipientes a senioribus et remansit solus et mulier in medio stans


Ayek piɔth thiaŋ ne racdepiɔu, dhoom, kɔɔr e kerac, wni de kalei, luɔi anyaak; ayek thiaŋ ne tiɛɛl, nak, ater, rueeny, cuɔlepiɔu; ayek mantuum, 	 repletos omni iniquitate malitia fornicatione avaritia nequitia plenos invidia homicidio contentione dolo malignitate susurrones


Go Thaulo, rinkɛn kɔk acɔlke Paulo aya, wen ci en thiaŋ ke Weidit Ɣer, go toom guop, 	 Saulus autem qui et Paulus repletus Spiritu Sancto intuens in eum


Amawoou ne week wek kɔc ci kuɛth! we bii cɔk nɔk. Amawoou ne week, wek kɔc dɔl enɔɔne! we bi dhuoor e dhieeu. 	 vae vobis qui saturati estis quia esurietis vae vobis qui ridetis nunc quia lugebitis et flebitis


Ku duoki tau de pinye nɔm enɔɔne e dɔmic, jaki rot puk ne luɔi e piɛce we looi niim, ke we bi kede piɔn e Nhialic aa them nɔn yin en di, piɔn piɛthe, ku mit, ku ci dikedik. 	 et nolite conformari huic saeculo sed reformamini in novitate sensus vestri ut probetis quae sit voluntas Dei bona et placens et perfecta


Ku ka ci cak ebɛn aŋicku nɔn keŋ kek etok ku reme kegup acit man e tiiŋ kɔɔr dhieth aɣet ci enɔɔne. 	 scimus enim quod omnis creatura ingemescit et parturit usque adhuc


Na wen, aci kɔc cam rɛɛc e nhi juec, ke Paulo jɔt rot e kɔc yiic cil, ku jɔ lueel, yan, Week bany, tee we e jamdi piŋ waan, ku tee wo ken lony Kerete, adi ci ŋuan, ku kerɛɛce adi ken nu enɔɔne ayi eriaake. 	 et cum multa ieiunatio fuisset tunc stans Paulus in medio eorum dixit oportebat quidem o viri audito me non tollere a Creta lucrique facere iniuriam hanc et iacturam


Yan, Aya lueel, yan, ca guop miɛt ekoole, yin malik Agiripa, luɔi ban kedi lueel e yinɔm, ne ka ci Judai a gaany kedhie: 	 de omnibus quibus accusor a Iudaeis rex Agrippa aestimo me beatum apud te cum sim defensurus me hodie


Na wen, te reer kek e Galili, ke ke yook e Yecu, yan, Wen e raan abi nyiɛɛn yine kɔc; 	 et occident eum et tertio die resurget et contristati sunt vehementer


Yak weniim tak e tiiŋ de Lot. 	 memores estote uxoris Loth


Na wen, ke kuarkuɔn e bɔ e kecok ke ke look keemɔ bɛɛi Jocua ɣɔn peec kek piny de juur cii Nhialic ciɛɛc wei e kuarkuɔ niim, ago tɔu aɣet akool ke Dabid; 	 quod et induxerunt suscipientes patres nostri cum Iesu in possessionem gentium quas expulit Deus a facie patrum nostrorum usque in diebus David


Ku gaar tuny de kanithɔ nu Thardith ale: Kake aluel raan keek, raan de Wei ke Nhialic kadherou, ku kuɛl kadherou: Yɛn ŋic luɔidu, yin cath we rin cit man e ke piir, ku yin ci thou. 	 et angelo ecclesiae Sardis scribe haec dicit qui habet septem spiritus Dei et septem stellas scio opera tua quia nomen habes quod vivas et mortuus es


Diaar acik kɔckɛn ci thou bɛ yok ne jon ci kek ro jɔt: ku nak kɔc kɔk aleŋ, areecki weer bi ke wɛɛr bei; luɔi bi kek jonerot ŋuan yok. 	 acceperunt mulieres de resurrectione mortuos suos alii autem distenti sunt non suscipientes redemptionem ut meliorem invenirent resurrectionem


Go Yecu lueel, yan, Eeŋo tɔ yin ɛn e raan piɛth? acin raan piɛth nu, yen aye Nhialic. 	 Iesus autem dixit ei quid me dicis bonum nemo bonus nisi unus Deus


Na wen, ke Pilato cɔl banydit ke ka ke Nhialic, ku cɔɔl bany ceŋ piny ayi kɔc kedhie, yan, bik gueer, 	 Pilatus autem convocatis principibus sacerdotum et magistratibus et plebe


Na wen, ke woi Yecu guop, ku nhiɛɛr, go yɔɔk, yan, Ee tok en a dak yin: lɔ, ɣaace kaku kedhie, ku miɔc kɔc kuany nyiin, ke yin bi dɛ weu piɛth paannhial: ku ba, jɔt timduon ci riiu nɔm, ku kuany acok. 	 Iesus autem intuitus eum dilexit eum et dixit illi unum tibi deest vade quaecumque habes vende et da pauperibus et habebis thesaurum in caelo et veni sequere me


Ku ne kɔc kɔk yiic acin raan ci ŋeeny bi mat keke keek: ayeke leec e kɔc lei; 	 ceterorum autem nemo audebat coniungere se illis sed magnificabat eos populus


Bi wo kony ne kɔc de ater ne wook, ku luɛk wo bei e kɔc cin kɔc man wook; 	 salutem ex inimicis nostris et de manu omnium qui oderunt nos


Na wen, ke kɔc wen ci e tiŋ, ke ke guiirki luɔi wen ci luoi raan wen de guop jɔɔk, ku guiirki ne kede kudhuur aya. 	 et narraverunt illis qui viderant qualiter factum esset ei qui daemonium habuerat et de porcis


ke jɔ kaŋ kedhie ŋuak ne kerɛɛce, many ci en Jɔn mac e aloocic. 	 adiecit et hoc supra omnia et inclusit Iohannem in carcere


Ku pal cooke, daŋ anu, tethuth diit laauwic aci taau e kaamda ne week; ago kɔc wen, an, bik teek ke ke lɔ tede week, agoki cuo leu; ku cii kɔc e leu aya, kɔc wen, an, bik jal etɛɛn, bik tede wook. 	 et in his omnibus inter nos et vos chasma magnum firmatum est ut hii qui volunt hinc transire ad vos non possint neque inde huc transmeare


Ku na loiki kake e tim tiɔpic, eeŋo bik looi ne tim ci riɛlic? 	 quia si in viridi ligno haec faciunt in arido quid fiet


Na wen, acik e piŋ nɔn jiɛɛm en ke keek ne thoŋ de Eberuu, ke ke lɔ lik alaldiite: go lueel, yan, 	 cum audissent autem quia hebraea lingua loquitur ad illos magis praestiterunt silentium


Ku yen aa thouwe Kritho, ku jɔt rot be piir, luɔi bi en aa Bɛnydiit e kɔc ci thou ayi kɔc piir. 	 in hoc enim Christus et mortuus est et revixit ut et mortuorum et vivorum dominetur


Yen aye yɛn raan e Yecu Kritho raan ci mac ne biakdun week wek Juoor, 	 huius rei gratia ego Paulus vinctus Christi Iesu pro vobis gentibus


Kaŋ kedhie aci Waar ke taau e yacin, ku acin raan ŋic Wende, ee Waar etok; ayi Waar acin raan ŋic en, ee Wende etok, ku raan nu e Wende piɔu nɔn bi en e nyuoth en. 	 omnia mihi tradita sunt a Patre meo et nemo novit Filium nisi Pater neque Patrem quis novit nisi Filius et cui voluerit Filius revelare


Bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic ee caatɔdi ne ecooke aya, ayi roordit ebɛn: awareek aca ke noom tede keek aya, awareek ba yien wathii, guɔ lɔ Damathko, la kɔc e tɔu etɛɛn lɔ bɛɛi Jeruthalem, ke ke rɛk, abik kedɛn tuc bɛn yok. 	 sicut princeps sacerdotum testimonium mihi reddit et omnes maiores natu a quibus et epistulas accipiens ad fratres Damascum pergebam ut adducerem inde vinctos in Hierusalem uti punirentur


Ayi wany ci piac dhiim acie taau e atheep thɛɛr yiic; na loi yen aya, ke atheep abik yiic rɛɛt, ago wany lɔ wei, ku riaak atheep; wany ci piac dhiim aye tau e atheep ci piac looi yiic, agoki tɔu apiɛth kedhie. 	 neque mittunt vinum novum in utres veteres alioquin rumpuntur utres et vinum effunditur et utres pereunt sed vinum novum in utres novos mittunt et ambo conservantur


Go Yecu bɛɛr, yan, Luɔi piɛth juec aca ke nyuoth week luɔi ca yok tede Waar; e biak de luɔiyou e biɔɔk wek ɛn e keyiic? 	 respondit eis Iesus multa opera bona ostendi vobis ex Patre meo propter quod eorum opus me lapidatis


Ku wo de niim jam juec jam dueerku lueel ne kede, ku ye jam ril e wer bi e weer thar, luɔi ca wek kaŋ e dap piŋ enɔɔne. 	 de quo grandis nobis sermo et ininterpretabilis ad dicendum quoniam inbecilles facti estis ad audiendum


Raan tit agau thok ee agau tuɛɛr en; go thok rolde piŋ: go thok ke yenguop cɔɔl ne rinken, ku jɔ ke tɔ lɔ biic. 	 huic ostiarius aperit et oves vocem eius audiunt et proprias oves vocat nominatim et educit eas


Go Bɛnydit puk nɔm, yook, yan, Yin raan de yac aguk, raan ebɛn e weyiic cii miɔɔrde e lony ayi mulde ten ee yen rem thin ekool e thabath, ku jɔ thɛl wiir le dek? 	 respondit autem ad illum Dominus et dixit hypocritae unusquisque vestrum sabbato non solvit bovem suum aut asinum a praesepio et ducit adaquare


Ku wook, wok aa kɔn lɔ tueŋ te nu abel, ku jɔku jal e abel lok Atho, wo de piɔth luɔi bi wo Paulo taau e abelic etɛɛn; cit man ci yen e kɔn lueel, akɔɔr luɔi bi en teek biic yetok. 	 nos autem ascendentes navem enavigavimus in Asson inde suscepturi Paulum sic enim disposuerat ipse per terram iter facturus


Go bɛnydit alathker bɛɛr, yan, Yɛn e weu juec taau piny ne biak ban aa dil. Go Paulo lueel, yan, Ku yɛn e dhieth ke ya ye dii. 	 et respondit tribunus ego multa summa civitatem hanc consecutus sum et Paulus ait ego autem et natus sum


Nhialic, Raan aa luooi ne weiki ne welpiɛth ke Wende, yen aye caatɔdi, ne luɛl aa yɛn cool e luel kedun acin pek e lɔŋdiyic, 	 testis enim mihi est Deus cui servio in spiritu meo in evangelio Filii eius quod sine intermissione memoriam vestri facio


Go Yecu ke yɔɔk, yan, Duoki riɔc; lak lɛkki mithekɔckuɔ, yan, bik lɔ Galili, tɛɛn en abi kek a tiŋ. 	 tunc ait illis Iesus nolite timere ite nuntiate fratribus meis ut eant in Galilaeam ibi me videbunt


Ee kenou piɔl e keek, te luɛɛl ɛn en, yan, Karɛcku acike pal yin; ku te luɛɛl ɛn en, yan, Jɔt rot, cathe? 	 quid est facilius dicere dimittuntur tibi peccata an dicere surge et ambula


Kaŋ kedhie yen aa cak keek; ku acin ke ci cak ke liiu yen thin. 	 omnia per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil quod factum est


Luɔi de Bɛnydit ki, ke ci looi ekool lieec en ɛn, bi ayardi nyaai e kɔc yiic. 	 quia sic mihi fecit Dominus in diebus quibus respexit auferre obprobrium meum inter homines


Ku kɔth ke piathepiɔu ayeke com ne mat ne kede kɔc e kɔc maat. 	 fructus autem iustitiae in pace seminatur facientibus pacem


Go Yecu puk nɔm, yan, Waane e yakɔu cieen, Catan: aci gɔɔr, yan, Yin bi Bɛnydit Nhialicdu aa lam, ku yen etok yen aba ya luooi. 	 et respondens Iesus dixit illi scriptum est Dominum Deum tuum adorabis et illi soli servies


Ku kɔc rɛɛr e Jeruthalem keke bany ceŋ keek, ne kuny kuc kek en, ku kucki jam e nebii, jam e cool e kueneyeyic e akool ke thabath kedhie, acik jamden tɔ ye yic, ne many ci kek e mac yeth kerac. 	 qui enim habitabant Hierusalem et principes eius hunc ignorantes et voces prophetarum quae per omne sabbatum leguntur iudicantes impleverunt


Ku miɔc aya, acii cit luɔi de raan toŋ ci kaŋ wooc. Loŋ ci guiir e kɔc yiek yieth gaak ne baŋ de raan tok, ku miɔc youyou ee kɔc tɔ piɛth piɔth ne kajuec cik wooc. 	 et non sicut per unum peccantem ita et donum nam iudicium ex uno in condemnationem gratia autem ex multis delictis in iustificationem


Na wen, aci kake thok, ke Bɛnydit jɔ kɔc kɔk kathierdherou cɔɔl aya, ku tɔɔc keek rene kapac ku rene kapac, bik lɔ panydit ebɛn ku baai ebɛn, te bi en dap bɛn thin. 	 post haec autem designavit Dominus et alios septuaginta duos et misit illos binos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus


Ku jɔ Thaulo rot ŋuak e riɛl, ku ye Judai rɛɛr e Damathko guut e loŋ, ke nyuuth keek egɔk, nɔn ee Yecu yen ee Kritho guop. 	 Saulus autem magis convalescebat et confundebat Iudaeos qui habitabant Damasci adfirmans quoniam hic est Christus


Jame yin liu thin eliŋliŋ: piɔndu acii piɛth e Nhialic nyin. 	 non est tibi pars neque sors in sermone isto cor enim tuum non est rectum coram Deo


Na wen, aci ɣet Jeruthalem, ke panydit lɔ waawaa ebɛn, go kɔc thiec, yan, Eeŋa ekene? 	 et cum intrasset Hierosolymam commota est universa civitas dicens quis est hic


Ku wek de ciɛɛŋ, an, ba raan tok luony week ekool e Winythok; dɛki piɔth nɔn ban Malik de Judai luony week enɔɔne? 	 est autem consuetudo vobis ut unum dimittam vobis in pascha vultis ergo dimittam vobis regem Iudaeorum


Ku miɔcki e mɔn cɔl wany ci liaap keke wɛɛl ŋir cɔl meer: go rɛɛc. 	 et dabant ei bibere murratum vinum et non accepit


Na wen, aci kake wan, ke Yecu jel le wɛɛr e Galili nɔm lɔŋtui, yen aye wɛɛr e Tiberia. 	 post haec abiit Iesus trans mare Galilaeae quod est Tiberiadis


Na wen, aci Petero dɔm, ke tɛɛu aloocic, yin alathkeer kathieer ku dhetem bik e wɛɛr e tiet, ŋuɛɛne pei ku ŋuɛɛne pei; ke lueel e yepiɔu, an, bi bɛɛi bei yin kɔc, te ci Winythok thok. 	 quem cum adprehendisset misit in carcerem tradens quattuor quaternionibus militum custodire eum volens post pascha producere eum populo


Goki lupɔɔke luony bei, ku yikki kɔu alulut thith baar. 	 et exuentes eum clamydem coccineam circumdederunt ei


Ku raan piɛthpiɔu abi piir ne gam: Ku te cot en rot cieen, ke piɔndi acii be miɛt keke yen. 	 iustus autem meus ex fide vivit quod si subtraxerit se non placebit animae meae


Go bɛnyde raan rac nu e dhiende nɔm leec, ne luɔi ci en luui ne pɛl: wɛɛt ke piny de enɔɔne ayek wɛɛt ke ɣɛɛrepiny woor ne pɛl e remdenic. 	 et laudavit dominus vilicum iniquitatis quia prudenter fecisset quia filii huius saeculi prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt


Go dhuok rot jɔt, ku dutki e lupo, goki lɛɛr biic lek thiɔk. 	 surgentes autem iuvenes amoverunt eum et efferentes sepelierunt


Na wen, aci kake thok, ke ya tiŋ tunynhial daŋ ke bɔ piny paannhial, ke cath ke riɛldit, go piny riaau e dhueeŋde. 	 et post haec vidi alium angelum descendentem de caelo habentem potestatem magnam et terra inluminata est a gloria eius


Go kɔckɛn e piooce lom thook, ke ciki bi lɛk raan daŋ nɔn ee yen Kritho. 	 tunc praecepit discipulis suis ut nemini dicerent quia ipse esset Iesus Christus


Ku ka ci kɔn lueel, an, bi ke gam en, ayeke lɛk Abraɣam keke kaude. Aken lueel, yan, Aba ke gam kɔth, cit nɔn juec kek; ee tok en e lueel, yan, Aba ke gam kaudu, yen aye Kritho. 	 Abrahae dictae sunt promissiones et semini eius non dicit et seminibus quasi in multis sed quasi in uno et semini tuo qui est Christus


Yen ka, Gam abɔ ne piŋ de wel, ku bɔ piŋ de wel ne jam de Nhialic. 	 ergo fides ex auditu auditus autem per verbum Christi


Abi ke taau e Kritho cin, raan ci wo tɔ yok ka buk lɔɔk lak, ne mɛk ci wo kɔn meek cit man ci Nhialic e lueel e yepiɔu, Raan e kerieec looi ebɛn, cit loŋ ci tak e yepiɔu; 	 in quo etiam sorte vocati sumus praedestinati secundum propositum eius qui omnia operatur secundum consilium voluntatis suae


Go Yecu bɛɛr, yan, Wek kuc ke liɛpki. Duɛɛrki dek leu e biny ban dek e ye, ku duɛɛrki baptith leu baptinh bi a baptith? Goki lueel, yan, Adueerku leu. 	 respondens autem Iesus dixit nescitis quid petatis potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum dicunt ei possumus


Goku jal e Toroa e abel, ku ciɛthku kueer lɔ cit aɣet Thamotharake, na ɣɔnmiak ke wo jɔ ɣet Neapoli; 	 navigantes autem a Troade recto cursu venimus Samothraciam et sequenti die Neapolim


Go Petero thiaŋ ne Weidit Ɣer, ku yook keek, yan, Week, we bany ke kɔc, ku wek roordit ke Yithrael, 	 tunc Petrus repletus Spiritu Sancto dixit ad eos principes populi et seniores


Ku yok Petero a tit aloocic: ku kanithɔ ee cool e laŋ Nhialic ne biakde. 	 et Petrus quidem servabatur in carcere oratio autem fiebat sine intermissione ab ecclesia ad Deum pro eo


Go ruac e raan e Beroya cɔl Thopataro, wen e Puro, aɣeet kek Athia; ayi Aritharko ku Thekando, kɔc ke Thethalonike, ayi Gayo de Derbe, ku Timotheo; ku Tukiko keke Toropimo, kɔc ke Athia; kɔc e ruɛc en, ka. 	 comitatus est autem eum Sopater Pyrri Beroensis Thessalonicensium vero Aristarchus et Secundus et Gaius Derbeus et Timotheus Asiani vero Tychicus et Trophimus


ku ade yic lai de cok kaŋuan ebɛn ku lai roor ku kamol piny ku diɛt nhial. 	 in quo erant omnia quadrupedia et serpentia terrae et volatilia caeli


Ku kal akoor thok, ku kueer ajonyic, kueer lɔ te nu piir, ku kɔc e ye yok aliki. 	 quam angusta porta et arta via quae ducit ad vitam et pauci sunt qui inveniunt eam


Yen aa guume Yecu thuɔɔu e kalthok biic aya, luɔi bi en kɔc tɔ ɣerpiɔth ne riɛm de yenguop. 	 propter quod et Iesus ut sanctificaret per suum sanguinem populum extra portam passus est


Thiecki Turupaina keke Turupotha, kɔc e luui e Bɛnyditic. Thiecki Perthith, raan nhiaar, raan e luui aret e Bɛnyditic. 	 salutate Tryfenam et Tryfosam quae laborant in Domino salutate Persidam carissimam quae multum laboravit in Domino


na wen, aci nyan e Kerodiath bɛn ɣot, bi ku coŋ, ku koc Kerod nyin ayi kɔc rɛɛr ne yen etok ten ee cam; go malik duet yɔɔk, yan, Lip ɛn e ke nu yiniɔu, ka ba gam yin. 	 cumque introisset filia ipsius Herodiadis et saltasset et placuisset Herodi simulque recumbentibus rex ait puellae pete a me quod vis et dabo tibi


Luɔidi ee luɔi cii ril, ku ke ya gam kɔc bik ɣaac ee kepiɔl. 	 iugum enim meum suave est et onus meum leve est


Ku enɔɔne, palki kake kedhie ayadaŋ: agɔth, ditepiɔu, racdepiɔu, lɛɛt, jam e rɔɔth e bɛn bei e wethook. 	 nunc autem deponite et vos omnia iram indignationem malitiam blasphemiam turpem sermonem de ore vestro


ku nhiaarki tepiɛth ee kɔc reer ekool e kecamdit, ayi tepiɛth ee kɔc reer e luek ke Nhialic yiic, 	 amant autem primos recubitus in cenis et primas cathedras in synagogis


Go Abraɣam lueel, yan, Wendi, cate yinɔm, waan piir yin, yin e kepiɛth yok, ku yok Ladharo karac; ku enɔɔne aci duut piɔu, ku yin dhiau piɔu. 	 et dixit illi Abraham fili recordare quia recepisti bona in vita tua et Lazarus similiter mala nunc autem hic consolatur tu vero cruciaris


Go banydit ke ka ke Nhialic ku Parithai agoki yai tɔ gueer, ku luelki, yan, Eeŋo loiku? raane ee gook juec looi. 	 collegerunt ergo pontifices et Pharisaei concilium et dicebant quid facimus quia hic homo multa signa facit


Kene acie pɛlenɔm bɔ nhial, ee kede piny tei, ee kede raan piɔu, ku ye kede jɔŋ rac. 	 non est ista sapientia desursum descendens sed terrena animalis diabolica


Acit nɔn dhie kenye raan, ku nyieeŋ ɣonde piny, ku gɛm himke riɛl, ku gɛm raan ebɛn luɔide, ku yook raan tit kalthok, yan, Ye yin. 	 sicut homo qui peregre profectus reliquit domum suam et dedit servis suis potestatem cuiusque operis et ianitori praecipiat ut vigilet


Ku yɛn alɛk week, yan, Yak kɔe dɛ wek ater nhiaar, yak lɔŋ ne biak de kɔc e week yɔŋ; 	 ego autem dico vobis diligite inimicos vestros benefacite his qui oderunt vos et orate pro persequentibus et calumniantibus vos


Aguɔ anyin jɔt, ku piɛŋ tunynhial ke riŋ e paannhialic cil, ke lueel e rol dit, yan, Amawoou, Amawoou, Amawoou, ne kɔc rɛɛr e piny nɔm, e baŋ de rot ci doŋ, rot ke kɛŋ ke tuucnhial kadiak tuuc bi kɛŋken lɔɔk kooth! 	 et vidi et audivi vocem unius aquilae volantis per medium caelum dicentis voce magna vae vae vae habitantibus in terra de ceteris vocibus tubae trium angelorum qui erant tuba canituri


ku luelki, yan, Ten ee yin Malik de Judai, ke yi kony rot. 	 dicentes si tu es rex Iudaeorum salvum te fac


goki lɛɛr Cekem, lek taau e raŋic, raŋ ɣɔn cii Abraɣam ɣɔɔc e weu tede wɛɛt ke Emor raan e Cekem. 	 et translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulchro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emmor filii Sychem


Go ke kut niim te cɔl Armagedon ne thoŋ e Eberu. 	 et congregavit illos in locum qui vocatur hebraice Hermagedon


aye cool e rekeye ne joth ku kuɛɛt, go kuɛɛt aa tuɛɛny ku dhuuŋ joth, ku acin raan cath ke riɛl bi en e tɔ loi nɔm. 	 quoniam saepe conpedibus et catenis vinctus disrupisset catenas et conpedes comminuisset et nemo poterat eum domare


Ku tieŋki, enɔɔne, wek kɔc aa yɛn ke cath e weyiic, ke ya guiir ciɛɛŋ de Nhialic, aŋiɛc nɔn ca wek a bi bɛ tiŋ nyin anandun wedhie. 	 et nunc ecce ego scio quia amplius non videbitis faciem meam vos omnes per quos transivi praedicans regnum Dei


Go Petero keke tuuc kɔk agoki bɛɛr, yan, Wo bi jam e Nhialic dhil piŋ awar ke lueel kɔc. 	 respondens autem Petrus et apostoli dixerunt oboedire oportet Deo magis quam hominibus


Go Yecu bɛɛr, yook keek, yan, Cie yen wac aa wek kaŋ wooc, yen kuny kuoc wek kacigɔɔr, ayi riɛldiit e Nhialic? 	 et respondens Iesus ait illis non ideo erratis non scientes scripturas neque virtutem Dei


Yɛn ŋic ke ba looi, ke bi kɔc ɛn aa nyuooc e ɣootken, miak, te ci a cieec e dhien nɔm. 	 scio quid faciam ut cum amotus fuero a vilicatione recipiant me in domos suas


Go kɔckɛn e piooce thieec, yan, Kaaŋe enɔɔne, tharde akou? 	 interrogabant autem eum discipuli eius quae esset haec parabola


Na wen, aci Yecu wɛɛr bɛ teem e abel, aci ɣet lɔɔk, ke kut ditt e kɔc gueer te nu yen; ku anu e wɛɛryɔu. 	 et cum transcendisset Iesus in navi rursus trans fretum convenit turba multa ad illum et erat circa mare


Na wen, aci Yecu e ŋic, ke ric rot etɛɛn; ago kuany cok e kuut dit ke kɔc, go ke tɔ dem kedhie, 	 Iesus autem sciens recessit inde et secuti sunt eum multi et curavit eos omnes


Enɔɔne, yok loŋ tɔ cin naamde ne gam? Ei! acie yen, wok tɔ loŋ kaac apiɛth. 	 legem ergo destruimus per fidem absit sed legem statuimus


Go kɔc kɔk ke Parithai nu e kut e kɔc yiic, goki lueel, yan, Bɛny, jany kɔckuon e piooce. 	 et quidam Pharisaeorum de turbis dixerunt ad illum magister increpa discipulos tuos


Mioke adi ci ɣaac e weu juec, ku gɛmeke kɔc kuany nyiin. 	 potuit enim istud venundari multo et dari pauperibus


Na wen, aci nin thok nin bi man ke guop piath, acit man ci loŋ e Mothe e lueel, ke jɔki bɛɛi Jeruthalem, bik bɛn yien Bɛnydit; 	 et postquam impleti sunt dies purgationis eius secundum legem Mosi tulerunt illum in Hierusalem ut sisterent eum Domino


Go kanithɔɔ jɔ reer ke ke lɔ diu e Judaya ebɛn ku Galili ku Thamaria, goki jɔ riɛl e gam; ku yek cath e rieu de Bɛnydit, ku ne muŋdepiɔu de Weidit Ɣer, agoki kenyin ŋuak. 	 ecclesia quidem per totam Iudaeam et Galilaeam et Samariam habebat pacem et aedificabatur ambulans in timore Domini et consolatione Sancti Spiritus replebatur


Ku tim e piir anu e kur nɔm lɔŋe ku lɔŋe, tim e luɔk e mith kathieer yiic ku rou, aye luɔk e pɛi nyiin kedhie: ku yith ke tim ayeke tɔ ye wɛɛl ee juoor tɔ dem. 	 in medio plateae eius et ex utraque parte fluminis lignum vitae adferens fructus duodecim per menses singula reddentia fructum suum et folia ligni ad sanitatem gentium


Go Paulo lueel, yan, Wathii, aa kuoc nɔn ee yen bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic: aci gɔɔr, yan, Du bɛny ceŋ kɔckun e lat. 	 dixit autem Paulus nesciebam fratres quia princeps est sacerdotum scriptum est enim principem populi tui non maledices


Te de yen raan nu e weyiic raan de nɔm gɔny keke raan daŋ, dueer dhil lɔ gɔɔny e kɔc rac niim, ku cii lɔ gɔɔny e kɔc ɣerpiɔth niim? 	 de collectis autem quae fiunt in sanctos sicut ordinavi ecclesiis Galatiae ita et vos facite


Yak rot nhiaar ne nhieer e mith ke raan tok; e ŋɛk e ŋɛk rieu awar rieeu rieu en rot. 	 caritatem fraternitatis invicem diligentes honore invicem praevenientes


Go bɛɛr, yan, Yɛn ken miɔl, yin adhuɛŋ dit Petheto; yɛn luel wel yith wel ke piathenɔm. 	 at Paulus non insanio inquit optime Feste sed veritatis et sobrietatis verba eloquor


Acit nyin toŋ de matharda, nyin koor e kɔth kedhie e piny nɔm, te come ye; 	 sicut granum sinapis quod cum seminatum fuerit in terra minus est omnibus seminibus quae sunt in terra


Ku kene ee kede piɔn e raan e toc ɛn, yan, Ne kaŋ kedhie ka ci gam ɛn, acin toŋ ba mɔɔr, ku aba bɛ jat nhial ekool rial wadaŋ. 	 haec est autem voluntas eius qui misit me Patris ut omne quod dedit mihi non perdam ex eo sed resuscitem illum novissimo die


Ku be lueel, yan, Yak piɔth miɛt, wek Juoor, ne kɔcke etok. 	 et iterum dicit laetamini gentes cum plebe eius


Kɔc kuany nyiin ayek cool e nu e weyiic; ku yɛn, yɛn cie cool e nu e weyiic. 	 pauperes enim semper habetis vobiscum me autem non semper habetis


Ku yin, na lam ɛn, kaŋ kedhie abik aa kaku. 	 tu ergo si adoraveris coram me erunt tua omnia


Na wen, aci piny guɔ cuɔl, ke abel tɔu e wɛɛric cil, ku tɔu biic etok. 	 et cum sero esset erat navis in medio mari et ipse solus in terra


Ku enɔɔne, yep e guɔ taau te nu mei ke tiim: tim ebɛn tim reec luɔk e mith piɛth e jɔ yiɛp piny, ku cuɛte mɛɛc. 	 iam enim securis ad radicem arborum posita est omnis ergo arbor non faciens fructum exciditur et in ignem mittitur


Ku Paulo ade piɔu luɔi bi mɛnhe cath keke yen: go noom ku cueel, ne biak de Judai rɛɛr etɛɛn: wun aŋic kɔc kedhie nɔn ee yen Giriki. 	 hunc voluit Paulus secum proficisci et adsumens circumcidit eum propter Iudaeos qui erant in illis locis sciebant enim omnes quod pater eius gentilis esset


Na wen, aci Yecu ro jɔt, ku acin raan ci tiŋ, ee tik etok, ke jɔ thieec, yan, Tiiŋe, kɔc akou kɔc wenthɛɛr gɔɔny yin? Cin raan ci yin yiek yeth gaak? 	 erigens autem se Iesus dixit ei mulier ubi sunt nemo te condemnavit


Go rem ku bɛny de rem ku bany ke Judai agoki Yecu dɔm, ku dutki, 	 cohors ergo et tribunus et ministri Iudaeorum conprehenderunt Iesum et ligaverunt eum


Go coor bɛn te nu yen luɛɛk ayi ŋol, ago ke tɔ dem. 	 et accesserunt ad eum caeci et claudi in templo et sanavit eos


Ku duoki piɔth mit ne ecooke, yan, ee jɔɔk rac kedun gam; aŋuan luɔi ba wek piɔth miɛt ne gaar ci rinkun gɔɔr paannhial. 	 verumtamen in hoc nolite gaudere quia spiritus vobis subiciuntur gaudete autem quod nomina vestra scripta sunt in caelis


wok ee cool e loi luɔi e wocin: lat wo, ke luelku, yan, Thieithieei; yɔŋ wo, ke gumku; 	 sic et vos quoniam aemulatores estis spirituum ad aedificationem ecclesiae quaerite ut abundetis


yen aa kɛn ɛn rot tɔ piɛth aya luɔi ban lɔ tede yin: jɔ jam lueel tei, ke mɛnhdi abi dem. 	 propter quod et me ipsum non sum dignum arbitratus ut venirem ad te sed dic verbo et sanabitur puer meus


Go mɛwa dhieeth, mɛnh bi juoor cieŋ ebɛn e thieny weeth: go mɛnhde gap nhial leer te nu Nhialic, ku te nu thoonydɛndit. 	 et peperit filium masculum qui recturus erit omnes gentes in virga ferrea et raptus est filius eius ad Deum et ad thronum eius


Ku enɔɔne, te lek kek e week, yan, Tieŋki, ye ka, e jɔɔric, ke we duoki lɔ; ku na luelki, yan, Tieŋki, ye ka, e ɣotic thin ya, ke duoki gam. 	 si ergo dixerint vobis ecce in deserto est nolite exire ecce in penetrabilibus nolite credere


Yen ee wok ka ke mat cop ayi ka ke kuɛt bi wok kueet. 	 itaque quae pacis sunt sectemur et quae aedificationis sunt in invicem


Nom kedu, ku lɔ; yɛn de piɔu luɔi ban raan e bɔ cieene miɔɔc, acit man miaac ɛn yin aya. 	 tolle quod tuum est et vade volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi


ku ayeke tɔ piɛthpiɔth youyou ne dhueeŋ de yenpiɔu ne weer ci ke wɛɛr bei e Kritho Yecuyic, 	 iustificati gratis per gratiam ipsius per redemptionem quae est in Christo Iesu


Wo bi dhil cuat e tuur tok nɔm tei. 	 in insulam autem quandam oportet nos devenire


Ku raan dit e weyiic abi aa raan e kakun looi. 	 qui maior est vestrum erit minister vester


Go keek lɛk kaaŋ, yan, De cɔɔr dueer cɔɔr daŋ thel? ciki bi loony e pulic kedhie? 	 dicebat autem illis et similitudinem numquid potest caecus caecum ducere nonne ambo in foveam cadent


Te dɔt wek ka ca thɔn week, ke we bi reer e nhieerdiyic; cit man can ka ci Waar a thɔn dot, aguɔ reer e nhieerdeyic. 	 si praecepta mea servaveritis manebitis in dilectione mea sicut et ego Patris mei praecepta servavi et maneo in eius dilectione


Ku aci ke yɔɔk, yan, Duoki wɛɛl e piny nɔm nak, ayi ke tɔc ebɛn, ayi tiim ebɛn, an, Duoki ke nak, ee kɔcke kapac kɔc kene gɔɔr nyiin tueŋ ne katim de Nhialic. 	 et praeceptum est illis ne laederent faenum terrae neque omne viride neque omnem arborem nisi tantum homines qui non habent signum Dei in frontibus


yen akɔɔrroor e ye mahik ke piny nɔm thut, ku ye kɔc rɛɛr e piny nɔm tɔ wit wany e bɛɛl de yen. 	 cum qua fornicati sunt reges terrae et inebriati sunt qui inhabitant terram de vino prostitutionis eius


Go Pilato thieec, yan, Kɛne juec e ka gɔɔnye ke yi piŋ? 	 tunc dicit illi Pilatus non audis quanta adversum te dicant testimonia


Go Petero raan toom guop, ayi Jɔn aya, ku yook, yan, Woi wook. 	 intuens autem in eum Petrus cum Iohanne dixit respice in nos


Na wen, alueel kake, ke jɔ kɔc juec kede gam. 	 haec illo loquente multi crediderunt in eum


Kene ee raan ci jam gɔɔr ne kede, yan, Tiŋ, yɛn toc tunydi e yinɔm tueŋ, Raan bi kueerdu looiyic apiɛth te ŋoot yin wei. 	 hic enim est de quo scriptum est ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam qui praeparabit viam tuam ante te


Yin yɔɔk eyic, yan, Waan koor yin, yin ee yithar duut, ago aa cath teduon e yinpiɔu: rial, te ci yin dhiɔp, ka yin bi yicin riny, ago raan daŋ yi duut, ku leer yi te liu e yipiɔu. 	 amen amen dico tibi cum esses iunior cingebas te et ambulabas ubi volebas cum autem senueris extendes manus tuas et alius te cinget et ducet quo non vis


Ku yɛn bi dhil cath ekoole ku miak ku miak ruu: acin nebi dueer thou roor ku cii thou e Jeruthalem. 	 verumtamen oportet me hodie et cras et sequenti ambulare quia non capit prophetam perire extra Hierusalem


Na wen, aci kake lueel, ke jɔ piny ŋuoot, go tiɔp nuaai e luɛɛth, go cɔɔr rɔɔth nyin e tiɔp, 	 haec cum dixisset expuit in terram et fecit lutum ex sputo et linuit lutum super oculos eius


Na wen, ekool e thabath lɔ ekoole cok, ke panydit gueer ebɛn bi jam e Nhialic bɛn piŋ, adoŋ kɔc toktook tei. 	 sequenti vero sabbato paene universa civitas convenit audire verbum Domini


Na wen, aci Yecu mni koor yok, ke lɔ e yekɔu; acit man ci e gɔɔr, yan, 	 et invenit Iesus asellum et sedit super eum sicut scriptum est


Na wen, te ciɛthe Yecu e wɛɛryɔu wɛɛr e Galili, ke tiŋ kɔc kaarou, raan keke manhe, Thimon raan cɔl Petero, keke Andereya manhe, ke ke deeny bɔi dit wiir; luɔi ee kek kɔc e dep. 	 ambulans autem iuxta mare Galilaeae vidit duos fratres Simonem qui vocatur Petrus et Andream fratrem eius mittentes rete in mare erant enim piscatores


Ago Thimon Petero raane nieu, yan, bi raan lueel luɔp, nɔn ee yen ŋa. 	 innuit ergo huic Simon Petrus et dicit ei quis est de quo dicit


E dhueeŋdepiɔu ku mat e ke ye tɔu ne week, ne ke bɔ tede Nhialic Waada keke Bɛnydit Yecu Kritho. 	 gratia vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino Iesu Christo


Na wen, ke ya tiŋ wɛɛrdit ke cit acidhanh ci liaap keke mac; ku tieŋ kɔc wen ci lɛn rac tiaam, ku tiamki kecicueec ke cit guop en, ku gaarde, ku kuen e rinke, ke ke kaac e wɛɛrdit cit acidhath nɔm, ke ke muk thoom ke Nhialic. 	 et vidi tamquam mare vitreum mixtum igne et eos qui vicerunt bestiam et imaginem illius et numerum nominis eius stantes supra mare vitreum habentes citharas Dei


Ago Yecu bɛn bei, ke ceŋ gol e kuɔɔth, ku lupɔ thiith amujuŋ. Go Pilato ke yɔɔk, yan, Wɔiki raan! 	 ut cognoscatis quia in eo nullam causam invenio et purpureum vestimentum et dicit eis ecce homo


Goki jal kapac e abel leki e jɔɔric. 	 et ascendentes in navi abierunt in desertum locum seorsum


ee dhueeŋdepiɔu en aci week kony wei, ne gam; ku acii bɔ tede week: ee miɔc de Nhialic: 	 gratia enim estis salvati per fidem et hoc non ex vobis Dei enim donum est


Ayek rot thieec kapac, yan, Eeŋa bi wo kony bi kuur laar wei e raŋ thok? 	 et dicebant ad invicem quis revolvet nobis lapidem ab ostio monumenti


Ku wook, wo bi ya ceŋ e wo laŋ, ku guiirku jam. 	 nos vero orationi et ministerio verbi instantes erimus


E akoolke abi kɔc kurdit yɔɔk, yan, Wieekki e woniim; ku yookki kur kor, yan, Kuomki wo piny. 	 tunc incipient dicere montibus cadite super nos et collibus operite nos


Yak jam ale, ku yak luui ale, cit man e kɔc bi loŋden guiir ne kede loŋ de luny ee kɔc lony. 	 sic loquimini et sic facite sicut per legem libertatis incipientes iudicari


Go ŋak nɔm aretdiite, yan, Na ya cak dhil thou woke yin, ke yin ca dueer jai. Ku yen aye jamden aya kedhie. 	 at ille amplius loquebatur et si oportuerit me simul conmori tibi non te negabo similiter autem et omnes dicebant


Paulo ee ŋa? ku Apolo ee ŋa? Ciki e kɔc e luui tei, kɔc ci we tɔ gam, cit man ci Bɛnydit e gam ŋɛk ku gɛm ŋɛk? 	 non est ambitiosa non quaerit quae sua sunt non inritatur non cogitat malum


Ku Thoma, raan tok e kɔc thieer ku rou, raan cɔl Didima, aa liu e keyiic waan bi Yecu. 	 Thomas autem unus ex duodecim qui dicitur Didymus non erat cum eis quando venit Iesus


ke ke ci piɔth diu luɔi weet kek kɔc, ku luɔi guiir kek ne Yecu ne jon bi kɔc rot jɔt e kɔc ci thou yiic. 	 dolentes quod docerent populum et adnuntiarent in Iesu resurrectionem ex mortuis


ku ye kɔɔr luɔi bi ye muk ne kak athueithuei wen e loony piny te wen ee raan cuai cam: ku jɔk ayek bɛn aya, bik ku nyanki ɣaantok nu e yeguop. 	 cupiens saturari de micis quae cadebant de mensa divitis sed et canes veniebant et lingebant ulcera eius


Ku yook raanpiooce, yan, Woi, moor ka! Na wen, e thaare guop, ke jɔ raanpiooce noom leer paande guop. 	 deinde dicit discipulo ecce mater tua et ex illa hora accepit eam discipulus in sua


Ku keek, te ci kek abuni tɛŋ wei e kecok ne jany bi kek ke jɔɔny, ke ke bɔ Yikonion. 	 at illi excusso pulvere pedum in eos venerunt Iconium


Go Yecu bɛn, bi ku yook keek, yan, Riɛl ebɛn aci gam ɛn paannhial ayi piny nɔm. 	 et accedens Iesus locutus est eis dicens data est mihi omnis potestas in caelo et in terra


Ku kɔc kɔk ci doŋ e kɔc ci thou yiic akenki bɛ piir athooke agum de run. Jon tueŋ ee kɔne kɔc ro jɔt ki. 	 ceteri mortuorum non vixerunt donec consummentur mille anni haec est resurrectio prima


Yen ka, kerieec cak lueel tecol ebɛn abike piŋ teɣer; ku ke cak tuom e raan yin e ɣoot yiic thin abi guiir e rol dit e ɣoot niim. 	 quoniam quae in tenebris dixistis in lumine dicentur et quod in aurem locuti estis in cubiculis praedicabitur in tectis


Piathden adit ne cok ebɛn. Ku cook dit, ki, tɛɛu ci wel ke Nhialic taau e kecin. 	 multum per omnem modum primum quidem quia credita sunt illis eloquia Dei


Na wen, aci jal etɛɛn, ke lɔ luaŋdɛn e Nhialic; 	 et cum inde transisset venit in synagogam eorum


Ku abi mith juec ke Yithrael wɛl piɔth Bɛnydit Nhialicden. 	 et multos filiorum Israhel convertet ad Dominum Deum ipsorum


E cin raan e ye lueel, te theme ye, yan, Yɛn them Nhialic; Nhialic acii dueere them e kerac, ku yenguop acin raan e them ayadaŋ: 	 nemo cum temptatur dicat quoniam a Deo temptor Deus enim intemptator malorum est ipse autem neminem temptat


Ku kuany cok e kut diit e kɔc, ku diaar, dieer biek kepiɔth ku dhieuki. 	 sequebatur autem illum multa turba populi et mulierum quae plangebant et lamentabant eum


Abi ya tɔ yok dhueeŋ: abi kedi noom, ku jɔ nyuoth week. 	 ille me clarificabit quia de meo accipiet et adnuntiabit vobis


Raan ebɛn raan e kedaŋ lip, ke yok; raan e kedaŋ kɔɔr, ke yok; ku raan tɔŋ ɣot thok, ke liepe yen. 	 omnis enim qui petit accipit et qui quaerit invenit et pulsanti aperietur


ku aba gam cieer e runepiny. 	 sicut et ego accepi a Patre meo et dabo illi stellam matutinam


Ee yin en luɛɛl e Krithoyic, yɛn cii lueth tor, ku jam ca yok e yapiɔu ee caatɔ keke yɛn etok e Weidit Ɣer yiic, 	 veritatem dico in Christo non mentior testimonium mihi perhibente conscientia mea in Spiritu Sancto


Cook cieen, mithekɔckuɔ, yan, Te de yen kak e yith, te de yen ka ye rieu, te de yen ka ye tiiŋ yiic, te de yen kaɣer yiic, te de yen ka ci lakelak, te de yen ka piɛth rin; na de piath nu, ku na de lɛc nu, takki weniim e kake. 	 de cetero fratres quaecumque sunt vera quaecumque pudica quaecumque iusta quaecumque sancta quaecumque amabilia quaecumque bonae famae si qua virtus si qua laus haec cogitate


Go wun bɛɛr ayi man, luelki, yan, Mɛnhe aŋicku nɔn ee yen wenda, ku ŋicku nɔn e dhiethe yen ke ye cɔɔr: 	 responderunt eis parentes eius et dixerunt scimus quia hic est filius noster et quia caecus natus est


Go Yecu bɛɛr, thieec bany ke loŋ ku Parithai, yan, Ci pal kɔc, an, bik kɔc tɔ dem ekool e thabath? 	 et respondens Iesus dixit ad legis peritos et Pharisaeos dicens si licet sabbato curare


Go Yecu pɔk nɔm keek, yan, Waar ee luui, aɣet ci enɔɔne, ku yɛn ee luui aya. 	 Iesus autem respondit eis Pater meus usque modo operatur et ego operor


ku ci aa wun cuɛl tede kɔc, acie kɔc ci cueel kapac, ee kɔc e waardan Abraɣam kuany cok e gam aya, gam waan cath keke yen te ŋoot en ke kene cueel. 	 et sit pater circumcisionis non his tantum qui sunt ex circumcisione sed et his qui sectantur vestigia quae est in praeputio fidei patris nostri Abrahae


aye keek wɛɛt cit man e raan cath ke riɛl, ku acii cit man e kɔc e loŋ gɔɔr. 	 erat enim docens eos sicut potestatem habens non sicut scribae eorum et Pharisaei


Ku te ŋiɛc wek mithkun miɔɔc e kapiɛth, ku wek kɔc rac, ku na Wuoorduon nu paannhial, cii kɔc lip en bi nnɔɔc ne kapiɛth awar week aret? 	 si ergo vos cum sitis mali nostis bona dare filiis vestris quanto magis Pater vester qui in caelis est dabit bona petentibus se


Piny ee deŋ e cool e bɛn e yenɔm dek, ku jɔ wal aa bɛɛi wɛl piɛth bi kɔc aa cam kɔc cii piny puur e keden, pinye ee athiɛɛi yok tede Nhialic. 	 terra enim saepe venientem super se bibens imbrem et generans herbam oportunam illis a quibus colitur accipit benedictionem a Deo


Palki keek; ayek coor thel coor. Ku te thele cɔɔr cɔɔr, ka bik loony e adhumic keek kaarou. 	 sinite illos caeci sunt duces caecorum caecus autem si caeco ducatum praestet ambo in foveam cadunt


ku cuɛtki keek e pniic pni depe mac thin; tɛɛn abi dhieeu nu thin, keke ŋeny de lec. 	 et mittent eos in caminum ignis ibi erit fletus et stridor dentium


Na wen, ke Parithai keke kɔc e loŋ gɔɔr ke ke jɔ ŋun e keyac, luelki, yan, Raane ee kɔc e kerac looi dɔm tɔ ke ye kɔcke, ku ye cam ke keek etok. 	 et murmurabant Pharisaei et scribae dicentes quia hic peccatores recipit et manducat cum illis


Wek ee ya tɔ ye Bɛny e weet, ku Bɛnydit: ee yic en luɛlki: ee kaki. 	 vos vocatis me magister et Domine et bene dicitis sum etenim


Na wen, aci kake wan, ke Jothep de Arimathaya, raanpiooce Yecu, ku aa ye thiaan ne riɔɔc waan ci en aa riɔɔc e Judai, ke jɔ Pilato lɔŋ, yan, bi guop de Yecu jɔt: go Pilato gam. Go bɛn, bi ku jɔt guop de Yecu. 	 post haec autem rogavit Pilatum Ioseph ab Arimathia eo quod esset discipulus Iesu occultus autem propter metum Iudaeorum ut tolleret corpus Iesu et permisit Pilatus venit ergo et tulit corpus Iesu


ku acin puny ci en wo pɔɔc yiic, wook ne keek, waan ci en keek waak piɔth ne gam. 	 et nihil discrevit inter nos et illos fide purificans corda eorum


ne ŋiny ŋiɛc wek cooke, yan, Te de en kepiɛth ee raan looi, ke yen abi yok tede Bɛnydit, nɔn ee yen lim, ku nɔn ee yen raan e cath e kede yenhde. 	 scientes quoniam unusquisque quodcumque fecerit bonum hoc percipiet a Domino sive servus sive liber


Damki luɔidi, ku yak rot piɔɔc e yɛn; yɛn ŋic reer emaath, ku yɛn ee rot tɔ koor; ke we bi lɔŋ yok e wepiɔth. 	 tollite iugum meum super vos et discite a me quia mitis sum et humilis corde et invenietis requiem animabus vestris


Ku aci gam pioth bi en ro piɔth e linon lɔ mot, linon ɣer epak ku le riauriau: linon lɔ mot en aye luɔi piɛth ee kɔc ɣerpiɔth looi. 	 et datum est illi ut cooperiat se byssinum splendens candidum byssinum enim iustificationes sunt sanctorum


Na wen, ke kɔc e dom tiit ke ke dɔm liimke, duiki tok, ku nakki tok, ku biookki tok e kur. 	 et agricolae adprehensis servis eius alium ceciderunt alium occiderunt alium vero lapidaverunt


Yen acin raan e com naamde, ku cin raan e piook naamde, ee Nhialic raan e kaŋ tɔ cil, yen ade nɔm. 	 omnia suffert omnia credit omnia sperat omnia sustinet


Caatɔɔ juec aake lueel kakɛn elueth, ku kakɛn luelki akenki rɔm. 	 multi enim testimonium falsum dicebant adversus eum et convenientia testimonia non erant


Go reer e keyiic te cit nin kabɛt ku nɔn thieer kek, ke jɔ lɔ Kaithareia; na ɣɔnmiak, ke nyuc e thoony e guieereloŋ, go lueel, yan, e Paulo biiye. 	 demoratus autem inter eos dies non amplius quam octo aut decem descendit Caesaream et altera die sedit pro tribunali et iussit Paulum adduci


go yethok tueer, weet keek, yan, 	 et aperiens os suum docebat eos dicens


Jaki weniim cat e raane, dit diit en, raan ci Abraɣam kuɛɛredan thɛɛr gam biakde ne ka ci yak, gɛm toŋ wen thieere kaŋ. 	 intuemini autem quantus sit hic cui et decimam dedit de praecipuis Abraham patriarcha


E dhueeŋdepiɔu tɔu ke week ayi mat, ne ke bɔ tede Nhialic Waada keke Bɛnydit Yecu Kritho. 	 gratia vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino Iesu Christo


Yen akene loŋ ci mac tueŋ cak thar aya te cin riɛm. 	 unde ne primum quidem sine sanguine dedicatum est


Ku wok ee jam de pɛlenɔm lueel woke kɔc ci ŋuɛn; ku acie pɛlenɔm e pinye enɔɔne, ku acie pɛlenɔm e banydit ke pinye nɔm, bany bi cien naamden rial. 	 et divisiones operationum sunt idem vero Deus qui operatur omnia in omnibus


Yak piɔth kok e kɔc kɔk, kɔc ayeke paak; 	 et hos quidem arguite iudicatos


Ku acit man ci loŋ taau piny, an, bi kɔc thou raantok, ku bi guieereloŋ jɔ lɔɔk bɛn; 	 et quemadmodum statutum est hominibus semel mori post hoc autem iudicium


ku akene Elija tuoc tiiŋ tok e keyiic, ee Dharepath etok, paan e Thidon, yen aa tuuce yen thin, tuc thŋ cin nɔm moc eteen. 	 et ad nullam illarum missus est Helias nisi in Sareptha Sidoniae ad mulierem viduam


Piny ee rap bɛɛi yetok; ee thok kɔn goŋ, na miak ke guath, na miak, ke rap dit nyin lok e yenɔm. 	 ultro enim terra fructificat primum herbam deinde spicam deinde plenum frumentum in spica


Agoki thieec, yan, Eeŋo ee yin kɔc baptith, te cii yin e Kritho, ku cie Elija, ku cie nebi waane? 	 et interrogaverunt eum et dixerunt ei quid ergo baptizas si tu non es Christus neque Helias neque propheta


Ku cooke acii dueere jɔɔny, yan, Raan koor aye thieei e raan ŋuan. 	 sine ulla autem contradictione quod minus est a meliore benedicitur


Yen a jam ɛn wo keek e kɛŋ; luɔi dɛɛi kek, ku ciki daai, ku luɔi piŋ kek, ku ciki piŋ, ku ciki jam e yokic. 	 ideo in parabolis loquor eis quia videntes non vident et audientes non audiunt neque intellegunt


Ku wook, wo cii mat ne kɔc e rot cuɔt cieen lek e riaakic; wok ee kɔc ke gam kɔc bi kony wei. 	 nos autem non sumus subtractionis in perditionem sed fidei in adquisitionem animae


Ku kɔcpiooce Jɔn keke kɔcpiooce Parithai aake ye cam rɛɛc: goki bɛn tede yen, bik ku thiecki, yan, Eeŋo ye kɔcpiooce Jɔn cam rɛɛc ayi kɔcpiooce Parithai, ku cii kɔckuon e piooce cam e rɛɛc? 	 et erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes et veniunt et dicunt illi cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant tui autem discipuli non ieiunant


Agoki lɔŋ, yan, Yin Bɛnydit, yin ŋic piɔn e kɔc kedhie, nyuothe wook raan ci lɔc e kɔcke kaarou yiic, 	 et orantes dixerunt tu Domine qui corda nosti omnium ostende quem elegeris ex his duobus unum


Wek mithekɔckuɔ, na de raan e weyiic raan ci ro yal e yicic, ku jɔ puk piɔu e raan daŋ; 	 fratres mei si quis ex vobis erraverit a veritate et converterit quis eum


Na wen, aci Judai jal luaŋ e Nhialic, ke Juoor e ke laŋ, an, bi jam e Nhialic guieer keek ekool e thabath bi bɛn. 	 exeuntibus autem illis rogabant ut sequenti sabbato loquerentur sibi verba haec


ee jam toŋe tei, jam waan cɔɔt ɛn, waan kaac ɛn e keyiic, yan, Ne kede jonerot e kɔc ci thou, yen a guiire loŋdi e weniim ekoole. 	 nisi de una hac solummodo voce qua clamavi inter eos stans quoniam de resurrectione mortuorum ego iudicor hodie a vobis


Go lueel, yan, Yak rot tiit, ke we cii bi math: kɔc juec abik bɛn ne rinki, bik ku luelki, yan, Ya ki! ku, yan, Piny e guɔ thiɔk! Duoki ke kuany cok. 	 qui dixit videte ne seducamini multi enim venient in nomine meo dicentes quia ego sum et tempus adpropinquavit nolite ergo ire post illos


Go Petero lueel, yan, Yɛn cin nɔm rial ku cien nɔm jini; yin miaac tei ne ke cath ke yɛn. Ne rin ke Yecu Kritho de Nadhareth, jɔt rot cathe. 	 Petrus autem dixit argentum et aurum non est mihi quod autem habeo hoc tibi do in nomine Iesu Christi Nazareni surge et ambula


Go ater ro cak e kut e kɔc yiic ne biakde. 	 dissensio itaque facta est in turba propter eum


Ku na rac nyindu, ke yin col guop ecut. Ku na teɣeer nu e yiguop, te cool en, ke cuɔl e yinguope bi ciet ŋo? 	 si autem oculus tuus nequam fuerit totum corpus tuum tenebrosum erit si ergo lumen quod in te est tenebrae sunt tenebrae quantae erunt


Kake aca ke lɛk week e kɛŋ yiic: ku thaar abɔ, thaar can bi bɛ jam woke week e kɛŋ, we ba guieer ka ke Waar egɔk. 	 haec in proverbiis locutus sum vobis venit hora cum iam non in proverbiis loquar vobis sed palam de Patre adnuntiabo vobis


Na wen, aci piny ru, ke Judai kɔk e ke jɔ kethook mat, goki mel cam alal, yan, ciki dek ku ciki cam, te ŋoot kek ke ke ken Paulo nɔk. 	 facta autem die collegerunt se quidam ex Iudaeis et devoverunt se dicentes neque manducaturos neque bibituros donec occiderent Paulum


Yen miɛt we piɔth, wek bɛi nhial, ku wek kɔc tɔu thin. Amawoou e piny nɔm ku abapdit: e luɔi ci jɔŋditt rac lɔ piny te nuo wek, ke ci gɔth alal, wen ŋic en en nɔn ci kool liaakaŋ doŋ tede yen. 	 propterea laetamini caeli et qui habitatis in eis vae terrae et mari quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam sciens quod modicum tempus habet


ku Judai juec aake ci bɛn tede Martha ku Mari, bik ke bɛn luk piɔth ne kede manheden. 	 multi autem ex Iudaeis venerant ad Martham et Mariam ut consolarentur eas de fratre suo


Na wen, te cit thaar kadheŋuan akol, ke tiŋ tuny e Nhialic ke tiec egɔk, ke bɔ tede yen, bi ku yook, yan, Korunelio. 	 vidit in visu manifeste quasi hora nona diei angelum Dei introeuntem ad se et dicentem sibi Corneli


Na wen, ke raan tok jɔt rot, ee bɛny de loŋ, ku jɔ them, thieec, yan, Bɛny e weet, eeŋo ba looi ke ban piir athɛɛr lɔɔk lak? 	 et ecce quidam legis peritus surrexit temptans illum et dicens magister quid faciendo vitam aeternam possidebo


Go Paulo lueel, yan, Jɔn aa ye kɔc baptith eyic ne baptinh de puŋdepiɔu, ku ye kɔc yɔɔk, yan, bik raan gam raan bɔ e yecok, yen aye Kritho Yecu. 	 dixit autem Paulus Iohannes baptizavit baptisma paenitentiae populum dicens in eum qui venturus esset post ipsum ut crederent hoc est in Iesum


Yen a lɛk ɛn e week, yan, Te de yen ka bak aa lip, te ya wek lɔŋ, yak gam nɔn ca wek ke guɔ loom, ku abak ke yok. 	 propterea dico vobis omnia quaecumque orantes petitis credite quia accipietis et veniet vobis


acit man ci e goor, yan, Acin raan piɛthpiɔu nu, acin raan tok; 	 sicut scriptum est quia non est iustus quisquam


Ku yɛn, lɛc ban ro leec aliu etaiwei, ee kede tim ci riiu nɔm etok, tim de Bɛnydan Yecu Kritho, raan ci ka ke piny nɔm tɔ pieete e tim kɔu tede yɛn, ku pieete ya e tim kɔu tede ka ke piny nɔm. 	 mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostri Iesu Christi per quem mihi mundus crucifixus est et ego mundo


Na wen, ke kɔc toktook e kɔc e loŋ gɔɔr yiic, ke luelki e keyac, yan, Raane alat Nhialic. 	 et ecce quidam de scribis dixerunt intra se hic blasphemat


Aci wo kɔn meek e yepiɔu nɔn bi en wo muk tɔ wook e wɛɛt ke yenguop ne Yecu Kruho, acit man e miɛt mit en piɔu, 	 qui praedestinavit nos in adoptionem filiorum per Iesum Christum in ipsum secundum propositum voluntatis suae


Ku enɔɔne, nɔn ci e tɔ dit e ciin cueny de Nhialic, ago Weidit Ɣer noom ka ci Wun kɔn lueel, an, bi ke gam en, yen a luuŋ en ekene piny, ke wɔiki ku piɛŋki enɔɔne. 	 dextera igitur Dei exaltatus et promissione Spiritus Sancti accepta a Patre effudit hunc quem vos videtis et audistis


Na wen, te ci loŋ guɔ thok e kuɛn keke nebii, ke bɛny e luaŋ e Nhialic ke tuc raan keek, yan, We wathii, na de jam bak guieer kɔc, luɛlki kedun. 	 post lectionem autem legis et prophetarum miserunt principes synagogae ad eos dicentes viri fratres si quis est in vobis sermo exhortationis ad plebem dicite


Go cawiic wen goki bɛn tede bany dit ke ka ke Nhialic ku Parithai; goki keek thieec, yan, Eeŋo kɛn wek en bɛɛi? 	 venerunt ergo ministri ad pontifices et Pharisaeos et dixerunt eis illi quare non adduxistis eum


Go keek yɔɔk, yan, Mahik ke Juoor ayek kɔc cieŋ, ku bany e kɔc cieŋ ayeke tɔ ye adhueŋ. 	 dixit autem eis reges gentium dominantur eorum et qui potestatem habent super eos benefici vocantur


Na wen, aci Yecu lɔ Kapernaum, ke bɛny de cok alathkeer kabɔt bɔ tede yen, bi ku lɛŋ, 	 cum autem introisset Capharnaum accessit ad eum centurio rogans eum


goki ke taau piny e tuuc niim: na wen, ke weu e ke teke kɔc, miɔc raan ebɛn ne kede dak dɛke kake. 	 et ponebant ante pedes apostolorum dividebantur autem singulis prout cuique opus erat


Lebi de Thimeon, Thimeon de Judath, Judath de Jothep, Jothep de Jonam, Jonam de Eliakim, 	 qui fuit Symeon qui fuit Iuda qui fuit Ioseph qui fuit Iona qui fuit Eliachim


Go ke wɛɛt, yook keek, yan, Kene gɔɔr, yan, Ɣondi abi tɔ ye ɣon e lɔŋ kede juoor ebɛn? Ku week, acak tɔ ye ruŋ e kɔc e kaŋ rum. 	 et docebat dicens eis non scriptum est quia domus mea domus orationis vocabitur omnibus gentibus vos autem fecistis eam speluncam latronum


Tim piɛth acie luɔk e mith rac; ayi tim rac, acie luɔk e mith piɛth. 	 non est enim arbor bona quae facit fructus malos neque arbor mala faciens fructum bonum


we ci yik e kerkeeric keerkeer e tuuc ku nebii, ku Yecu Kritho guop yen aye kuur nu e agukic kuur de naamde; 	 superaedificati super fundamentum apostolorum et prophetarum ipso summo angulari lapide Christo Iesu


Go kɔc ci gam kɔc ci cueel, ke kɔc wen bɔ ne Petero etok, agoki gai kedhie, luɔi ci Juoor miɔɔc ne Weidit Ɣer ayadaŋ, luuŋeke e kegup. 	 et obstipuerunt ex circumcisione fideles qui venerant cum Petro quia et in nationes gratia Spiritus Sancti effusa est


Ku kɔcke aya, acit ke keek, kɔc e nyuoth e kerac, ayek kegup tɔ nhiany, ku yek bany kuoc rieu, ku yek adhueŋ laat e lɛɛt rac. 	 similiter et hii carnem quidem maculant dominationem autem spernunt maiestates autem blasphemant


Ku wek bɛ yɔɔk, yan, Teek teeke thɔrɔl e hipɔ nyin, yen apiɔl ne lɔ le raan juec e kake e ciɛɛŋ de Nhialicic. 	 et iterum dico vobis facilius est camelum per foramen acus transire quam divitem intrare in regnum caelorum


Yen ka, wek mithekɔckuɔn nhiaar, ku ca we tak, wek ee miɛt de yɛnpiɔu, ku yak gol e yɛnɔm, yak kɔɔc aril wakie e Bɛnyditic, wek kɔc nhiaar. 	 itaque fratres mei carissimi et desiderantissimi gaudium meum et corona mea sic state in Domino carissimi


Ya ki, bɔye enɔɔne. Thieithieei raan e wel ci guiir dot wel ke awarekeyic. 	 et ecce venio velociter beatus qui custodit verba prophetiae libri huius


Ku ɣɔn ekool e ahith, Pilato aye raan toŋ ci mac luony keek, raandɛn nu e kepiɔth. 	 per diem autem festum dimittere solebat illis unum ex vinctis quemcumque petissent


Goki lɔŋ, an, Du wo cieec tethuth aloŋloŋ. 	 et rogabant illum ne imperaret illis ut in abyssum irent


Go Yecu thieec, yan, Tiiŋe, eeŋo dhieuwe? Eeŋa kɔɔr? Go lueel e yepiɔu nɔn ee yen raan e jeneen tiit, go lueel, yan, Bɛny, te ci yin e jɔt, ke yi lek ɛn te ci yin e taau thin, ke ba jɔt. 	 dicit ei Iesus mulier quid ploras quem quaeris illa existimans quia hortulanus esset dicit ei domine si tu sustulisti eum dicito mihi ubi posuisti eum et ego eum tollam


Na wen, ke tuny nhial e Bɛnydit ke liep alooc thok wakɔu, ku bii keek biic, yook keek, yan, 	 angelus autem Domini per noctem aperiens ianuas carceris et educens eos dixit


Yak tɔu ke we duoot yiic, ku dɛp mɛckuon e alath; 	 sint lumbi vestri praecincti et lucernae ardentes


Yen lueel wok en wukie, wok kɔc ci dikedik wodhie; ku na de ke luɛlki pei, ke Nhialic abi we nyuoth ekene aya: 	 quicumque ergo perfecti hoc sentiamus et si quid aliter sapitis et hoc vobis Deus revelabit


Goki bɛɛr, luelki, yan, Tee cii ye raan rac, adi kenku yien yin. 	 responderunt et dixerunt ei si non esset hic malefactor non tibi tradidissemus eum


Go Yecu bɛɛr, yook, yan, Ci ɣoot ditke tiŋ? Acin kuur toŋ bi doŋ e kuur daŋ nɔm, ke cii bi dhuoor piny. 	 et respondens Iesus ait illi vides has omnes magnas aedificationes non relinquetur lapis super lapidem qui non destruatur


Na wen, ke tik bɔ ku lɛm, yan, Bɛnydit, kony ɛn. 	 at illa venit et adoravit eum dicens Domine adiuva me


Na wen, ke Parithai bɔ keke Thadokai, bik bɛn them, akɔɔrki gok bi bɛn nhial. 	 et accesserunt ad eum Pharisaei et Sadducaei temptantes et rogaverunt eum ut signum de caelo ostenderet eis


Na wen, aci Yecu e piŋ, ke ke yook, yan, Kɔc piɔl gup aciki akiim e kɔɔr, ee kɔc tok gup tei. 	 at Iesus audiens ait non est opus valentibus medico sed male habentibus


Wun meth abi dɛ ater ke wende, ku bi wende dɛ ater ke wun; ku man duet keke nyande, ku nyande keke man; ayi man mony e duet keke tiiŋ de wende, ku tiiŋ de wende keke man monyde. 	 dividentur pater in filium et filius in patrem suum mater in filiam et filia in matrem socrus in nurum suam et nurus in socrum suam


Yenguop aa nu keke Nhialic te ɣɔn gɔle kaŋ. 	 hoc erat in principio apud Deum


Go lueel, yan, Aŋuan luɔi bi yin e lueel, yan, Thieithieei e koc e jam e Nhialic piŋ, ku yek dot. 	 at ille dixit quippini beati qui audiunt verbum Dei et custodiunt


Na wen, aci kɔckɛn e piooce e piŋ, ke ke gai aretdiite, luelki, yan, Eeŋa dueere jɔ kony wei? 	 auditis autem his discipuli mirabantur valde dicentes quis ergo poterit salvus esse


Ku te pieer ɛn e piny nɔm, ke yɛn bi kak e luɔidi ke luɔk yok; ku ke ba lɔc e keyiic yen a ja kuc. 	 quod si vivere in carne hic mihi fructus operis est et quid eligam ignoro


E akoolke, ciɛɛŋ de paannhial abi jɔ thɔɔŋ ke dhueec kathieer dhueec ci mɛckɛnkealath noom, ku leki biic lek mony thiek loor. 	 tunc simile erit regnum caelorum decem virginibus quae accipientes lampadas suas exierunt obviam sponso et sponsae


Goki thieec, yan, Bɛny e weet, bi kake jɔ tic nɛn? Ku bi kɔc akool ŋic ne ŋo kool kɔɔr ekake tuol? 	 interrogaverunt autem illum dicentes praeceptor quando haec erunt et quod signum cum fieri incipient


Wo Parthoi, ku Medoi, ku Elumai, ku kɔc tɔu e Methopotamia, ku Judaya, ku Kapadokia, ku Ponto, ku Athia, 	 Parthi et Medi et Elamitae et qui habitant Mesopotamiam et Iudaeam et Cappadociam Pontum et Asiam


Goki bɛn Kapernaum; na wen, anu ɣoot, ke ke thieec, yan, Eeŋo e tɛɛrki wapac wen kueer? 	 at illi tacebant siquidem inter se in via disputaverant quis esset illorum maior


Na wen, te reer en e thoony de guieereloŋ nɔm, ke thok bɔ tede tiiŋde, yan, Du de ke luoiye raan piɛthpiɔuwe; yɛn e kajuec guum ekoole ne baŋde ke ya nyuoth. 	 sedente autem illo pro tribunali misit ad illum uxor eius dicens nihil tibi et iusto illi multa enim passa sum hodie per visum propter eum


Na ɣɔn, ekool toŋ e thabath, ke Yecu tek e dum ke rap yiic; ago kɔckɛn e piooce rap dhoŋ, ku dɔcki ke, ku camki ke. 	 factum est autem in sabbato secundoprimo cum transiret per sata vellebant discipuli eius spicas et manducabant confricantes manibus


Yen a nhiɛɛre Waar ɛn, luɔi gam ɛn weiki, ke ke ba bɛ kuany niim. 	 propterea me Pater diligit quia ego pono animam meam ut iterum sumam eam


Ku ten e ŋɛk e lueel, yan, Yɛn ee kede Paulo, ku lueel ŋɛk, yan, Yɛn ee kede Apolo; caki e kɔc e kepiɔth tuom ka ke piny? 	 caritas patiens est benigna est caritas non aemulatur non agit perperam non inflatur


Ku welpiɛth abike dhil kɔn guieer juoor ebɛn. 	 et in omnes gentes primum oportet praedicari evangelium


aye lueel e yepiɔu, an, Te jak ɛn lupɔde tei, ke yɛn bi dem. 	 dicebat enim intra se si tetigero tantum vestimentum eius salva ero


Amawoou ne week, wek kɔc e loŋ gɔɔr ku Parithai, kɔc de yac aguk! wek cit rɛŋ ci coth kɔɔth e wɛɛl ɣer, rɛŋ ci tɔ ye kɔɔth lakelak biic, ku keyiic thin acik thiaŋ e yom ke kɔc ci thou, keke kenhiany ebɛn. 	 vae vobis scribae et Pharisaei hypocritae quia similes estis sepulchris dealbatis quae a foris parent hominibus speciosa intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia


Ku aa muk kuɛl kadherou e ciin cuenyde: ku bɔ abatau bei e yethok, abatau moth e thok kaarou: ku cit nyin akɔl te ruel en alal. 	 et habebat in dextera sua stellas septem et de ore eius gladius utraque parte acutus exiebat et facies eius sicut sol lucet in virtute sua


Go Yecu banydit ke ka ke Nhialic thieec ku thieec bany ke luaŋdiit e Nhialic, ku roordit, kɔc wen bii tɔŋ tede yen, yan, Cak bɛn biic cit man e ka yin tɔŋ cuɛɛr, ke we muk tɔɔŋ ku thieec? 	 dixit autem Iesus ad eos qui venerant ad se principes sacerdotum et magistratus templi et seniores quasi ad latronem existis cum gladiis et fustibus


Go Yecu bɛɛr, yan, Wek yɔɔk eyic, yan, Raan ebɛn raan e kerac looi, yen aye lim e kerac. 	 respondit eis Iesus amen amen dico vobis quia omnis qui facit peccatum servus est peccati


Yen tiɛt wek rot, wek kuc akool ayi thaar bi Wen e raan bɛn. 	 vigilate itaque quia nescitis diem neque horam


Ku Jɔn ayadaŋ aa ye kɔc baptith Ainon thiaak ke Thalim, luɔi nu piu juec etɛɛn: ago kɔc bɛn, bike bɛn baptith. 	 erat autem et Iohannes baptizans in Aenon iuxta Salim quia aquae multae erant illic et adveniebant et baptizabantur


Go nɔmde bɛɛi e athaanic, gɛme duet; go jɔ lɛɛr te nu man. 	 et adlatum est caput eius in disco et datum est puellae et tulit matri suae


Acit man ci yin a tuɔɔc e piny nɔm, yen aa tuɔɔc ɛn keek e piny nɔm aya. 	 sicut me misisti in mundum et ego misi eos in mundum


Na wen, a le biic luaŋdiit e Nhialic, ke leke raan toŋ de kɔckɛn e piooce yen, yan, Bɛny e weet, tiŋ kur lak oou ku tiŋ ɣoot lak oou! 	 et cum egrederetur de templo ait illi unus ex discipulis suis magister aspice quales lapides et quales structurae


ku te koothe kaaŋ, ku te nu rol e jam ne wel; rol ɣɔn piŋ kɔc, ke jɔki lɔŋ, an, E cin jam bi bɛ lɛk wook: 	 et tubae sonum et vocem verborum quam qui audierunt excusaverunt se ne eis fieret verbum


Ku raan reec timde jɔt, tim ci riiu nɔm, ku reec a biɔɔth cok, ka cii roŋ keke yɛn. 	 et qui non accipit crucem suam et sequitur me non est me dignus


Na wen, aci kut ditt e kɔc gueer, ke gieŋic, ke jɔ jam gɔl, yan, Rem enɔɔne ee rem rac, akɔɔrki gok bik tiŋ; ku acin gok bi yien keek, ee gok de nebi Jona tei. 	 turbis autem concurrentibus coepit dicere generatio haec generatio nequam est signum quaerit et signum non dabitur illi nisi signum Ionae


Ku wek ŋiɛc, nɔn hiuwe nhieer e Nhialic e weyiic. 	 sed cognovi vos quia dilectionem Dei non habetis in vobis


Na ɣɔn aci pɛi aa dhetem, ke tunynhial Gabriɛl ke tooc Nhialic tooc panydiit de Galili cɔl Nadhareth, 	 in mense autem sexto missus est angelus Gabrihel a Deo in civitatem Galilaeae cui nomen Nazareth


Go kɔc tooc kaarou e kɔckɛn e piooce yiic, ku yook keek, yan, Laki panydit, ku we bi rɔm e mony ɣɛɛc tony e piu: jaki kuany cok; 	 et mittit duos ex discipulis suis et dicit eis ite in civitatem et occurret vobis homo laguenam aquae baiulans sequimini eum


ku akɛn lueel, yan, bak pɔk etaiwei weke dhoom ke pinye nɔm, ayi kɔc dit piɔth, ayi cuɛɛr, ayi kɔc e yieth lam; yen aduɛɛr wek dhil jal e piny nɔm. 	 gratia autem Dei sum id quod sum et gratia eius in me vacua non fuit sed abundantius illis omnibus laboravi non ego autem sed gratia Dei mecum


ke cin dhom bi nu e weyiic, ayi raan cin guop athɛɛk, cit man e Ethau, raan ɣɔn ɣɔɔc athiɛɛidɛn e kɛɛi ne aduŋ toŋ de kecam. 	 ne quis fornicator aut profanus ut Esau qui propter unam escam vendidit primitiva sua


Go man kɔc yin kɔc miith yɔɔk, yan, Te de yen ke lek week, ke luɔiki. 	 dicit mater eius ministris quodcumque dixerit vobis facite


Go coot, yan, Yecu Wen e Dabid, kok piɔu we yɛn. 	 et clamavit dicens Iesu Fili David miserere mei


Go Yecu lueel, yan, Ee yɛn: ku we bi Wen e raan tiŋ ke rɛɛr e baŋ cueny de riɛl dit, ku bi e luaat yiic luaat nu nhial. 	 Iesus autem dixit illi ego sum et videbitis Filium hominis a dextris sedentem Virtutis et venientem cum nubibus caeli


Goki bɛɛi te cɔl Golgotha, te puke yen e thoŋda, acɔl Tede Apet. 	 et perducunt illum in Golgotha locum quod est interpretatum Calvariae locus


ka cin ke ci wooc, te cii en wun e rieu ayi man. Yen aca wek jam e Nhialic tɔ ye ɣɔric ne loŋduon thɛɛr. 	 et non honorificabit patrem suum aut matrem et irritum fecistis mandatum Dei propter traditionem vestram


Na wen, aci Yecu ɣet etɛɛn, ke jɔ nhial iieec, go tiŋ, ku yook, yan, Dhakayo, dap bɛn piny; yɛn bi dhil reer ɣondu ekoole. 	 et cum venisset ad locum suspiciens Iesus vidit illum et dixit ad eum Zacchee festinans descende quia hodie in domo tua oportet me manere


Yen ee wo kɔc jɔ luooi apiɛth kedhie, e akool bi ro yok, ku kɔckuɔn ci wok gam etok abuk ke ya luooi apiɛth aretditte. 	 ergo dum tempus habemus operemur bonum ad omnes maxime autem ad domesticos fidei


Na wen, ke kɔc e loŋ gɔɔr keke Parithai ke ke bii tik te nu yen, tiiŋ ci dɔm ke ci lɔ keke mony lei; agoki taau e ciɛɛlic, 	 adducunt autem scribae et Pharisaei mulierem in adulterio deprehensam et statuerunt eam in medio


Go yɔɔk e mithekɔcken, yan, Jel etene, lɔ Judaya, ke kɔckuon e piooce ke ke bi luɔidu tiŋ ayadaŋ luɔi loi. 	 dixerunt autem ad eum fratres eius transi hinc et vade in Iudaeam ut et discipuli tui videant opera tua quae facis


Ku loŋ ee kɔc dɔm aye bany ke ka ke Nhialic kɔc cath ne kɔcdeguop; ku jam de guutguut, jam e bɔ e loŋ cok, e Wen e Nhialic dɔm aye bɛny, raan ci tɔ ye dikedik aɣet athɛɛr. 	 lex enim homines constituit sacerdotes infirmitatem habentes sermo autem iurisiurandi qui post legem est Filium in aeternum perfectum


Jaki kaaŋ piŋ apiɛth, kaaŋ de tim ŋaap; te ci keerde guɔ aa tieu, ke nyok, yen aya wek e ŋic nɔn ci ruel thiɔk. 	 ab arbore autem fici discite parabolam cum iam ramus eius tener fuerit et folia nata scitis quia prope est aestas


Ku aci gam keek luɔi cii kek ke bi nɔk abik thou, ee luɔi bi ke leeŋ wei e pɛi kadhic: ku lɛŋ ee kek kɔc leeŋ wei acit cuil ee mancieei raan cuil guop, te ci en e moc. 	 et datum est illis ne occiderent eos sed ut cruciarentur mensibus quinque et cruciatus eorum ut cruciatus scorpii cum percutit hominem


Na wen, aci kake thok, ke Yecu ye cath e Galili: acin piɔu luɔi bi en aa cath e Judaya, luɔi kɔɔre Judai luɔi bi kek e nɔk. 	 post haec ambulabat Iesus in Galilaeam non enim volebat in Iudaeam ambulare quia quaerebant eum Iudaei interficere


Na wen, ke bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic ke jɔt rot e kɔc yiic cii, ku thieec, yan, Cin ke bɛɛre? ee kaŋo ke lueel kɔcke ne kedu? 	 et exsurgens summus sacerdos in medium interrogavit Iesum dicens non respondes quicquam ad ea quae tibi obiciuntur ab his


Ku loŋ ci mac tueŋe, tee cinic ke bi e gɔk, ke tede loŋ ee kek rou adi kene kɔɔr. 	 nam si illud prius culpa vacasset non utique secundi locus inquireretur


Ku kal e panydit ade keerkeer kathieer ku rou, keerkeer ci rin ke tuuc ke Nyɔŋamaal kathieer ku rou gɔɔr e keniim. 	 et murus civitatis habens fundamenta duodecim et in ipsis duodecim nomina duodecim apostolorum agni


Agoki ceŋ etɛɛn e akool juec ku yek wel guiir ke ke ye nyin riɛl e Bɛnyditic, ago Benydit aa caatɔ de jam de dhueeŋ de yenpiɔu, go gook tɔ loi e kecin, ku ka gɛiye kɔc. 	 multo igitur tempore demorati sunt fiducialiter agentes in Domino testimonium perhibente verbo gratiae suae dante signa et prodigia fieri per manus eorum


Ku acin ke e ya tɔ dit e kake yiic, acakaa piirdi aca dueer theek, luɔi ban luɔidi thol e miɛtepiɔu, ku thɔl luɔi cii Bɛnydit Yecu taau e yacin, yan, ban aa caatɔ, ba welpiɛth aa guiir, welpiɛth ke dhueeŋ de Nhialic piɔu. 	 sed nihil horum vereor nec facio animam pretiosiorem quam me dummodo consummem cursum meum et ministerium quod accepi a Domino Iesu testificari evangelium gratiae Dei


aguɔki raan ceŋ lupɔ ci lakelak rieu, ku yɔɔkki, yan, Nyuc etene, tepiɛthe; ku yɔɔkki raan kuany nyin, yan, Kaace tɛɛn, ku nɔn nyuuc yin piny e yacok ene; 	 et intendatis in eum qui indutus est veste praeclara et dixeritis tu sede hic bene pauperi autem dicatis tu sta illic aut sede sub scabillo pedum meorum


Go, an, Ɣɛɛ, aye ke kut. Na wen, aci bɛn ɣot, ke Yecu kɔn thieec, yan, Luel wudi, Thimon? yan, Mahik ke piny nɔm yek atholbo kɔɔr tede yiŋa ayi guaaric? Tede wɛɛtken, ku ye tede kɔc lei? 	 et ille dixit ab alienis dixit illi Iesus ergo liberi sunt filii


Kaŋ kedhie aɣerki yiic etop tede kɔc ɣer yiic etop: ku kɔc ci piɔth nhiany ku kɔc reec gam, acin keɣeric etop nu tede keek; keniim ayi kepiɔth acik nhiany kedhie. 	 omnia munda mundis coinquinatis autem et infidelibus nihil mundum sed inquinatae sunt eorum et mens et conscientia


Go keek yɔɔk kedhie, yan, Na de raan de piɔu luɔi bi en a kuany cok, e ye rot nyɔŋ, ku ye timdɛn ci riiu nɔm jɔt e akooinyiin, ku kuɛny acok. 	 dicebat autem ad omnes si quis vult post me venire abneget se ipsum et tollat crucem suam cotidie et sequatur me


Na wen, ke duet dhan yook duet pelniim, yan, Miacki wook ne miookkun; mɛckuɔnkealath akɔɔrki liu. 	 fatuae autem sapientibus dixerunt date nobis de oleo vestro quia lampades nostrae extinguntur


Go tunynhial bɛn ɣot te nu yen, bi ku lueel, yan, Thieithieei, nyan ci athiɛɛi dit yok, Bɛnydit atɔu ke yin! Yin ci thieei e diaar yiic! 	 et ingressus angelus ad eam dixit have gratia plena Dominus tecum benedicta tu in mulieribus


Go lueel, yan, Aba looi ale: Adhɛɛnki aba ke ŋaany, aguɔ ka war keek yik: ku ja kakien ci luɔk kedhie taau thin ayi weuki. 	 et dixit hoc faciam destruam horrea mea et maiora faciam et illuc congregabo omnia quae nata sunt mihi et bona mea