Ku jɔ tunynhial daŋ bɛn bei te nu yiŋ de lam, tuny cath ke riɛl bi en mac cieŋ; bi ku cɔl tunynhial muk menyjel moth, cɔɔl e rol dit, lueel, yan, Ɣaake menyjelduon moth thin, ku ŋuithe mith ke enap de piny nɔm ka lɔ juanyany, mithke acik thok e luɔk. 	 et alius angelus de altari qui habet potestatem supra ignem et clamavit voce magna qui habebat falcem acutam dicens mitte falcem tuam acutam et vindemia botros vineae terrae quoniam maturae sunt uvae eius


Ku loony kɔk piny de kuur; na wen, acik goŋ, ke ke dap biɔɔr, ne cien tiɔptiɔɔp e piny. 	 et aliud cecidit supra petram et natum aruit quia non habebat humorem


Ku na dɛki piɔth nɔn ba wek cooke gam, ke raane yen aye Elija, raan waan, an, bi bɛn. 	 et si vultis recipere ipse est Helias qui venturus est


Ku te ci yi ŋuoot bei e tim de olip waan, tim e cil roor tei, ago tuɛɛl e tim de olip piɛthic, ku tueel tueele yi thin acii cit ciɛɛŋduon e ciɛke yi; na kake kek keer thɛɛr ke tim, tueel bike bɛ tuɛɛl e timdenic guop tim de olip, cii bi pial awar tueel e tueele yin aret? 	 nam si tu ex naturali excisus es oleastro et contra naturam insertus es in bonam olivam quanto magis hii secundum naturam inserentur suae olivae


Ku jɔki jɔɔk rac cieec ke ke juec, ku tɔcki kɔc juec ne miok, kɔc de gup juai, ago ke tɔ dem. 	 et daemonia multa eiciebant et unguebant oleo multos aegrotos et sanabant


ke jɔ bɛnydit alathker lueel, yan, bi Paulo lɛɛr e aloocic, ku lueel, yan, bi luɔp ne dui bi e dui e waat, ke bi thar e ke ye kɔc coot aya ŋic. 	 iussit tribunus induci eum in castra et flagellis caedi et torqueri eum ut sciret propter quam causam sic adclamarent ei


Go Yecu ke yɔɔk, yan, Wek kuc ke liɛpki. Duɛɛrki dek ne biny aa yɛn dek thin, ku dueere we baptith ne baptinh ci ya baptith? 	 Iesus autem ait eis nescitis quid petatis potestis bibere calicem quem ego bibo aut baptismum quo ego baptizor baptizari


Aake ye kede piŋ, luɔi ci en keek tɔ gai ne thuɛth ee yen thueth ecaŋɣɔn. 	 adtendebant autem eum propter quod multo tempore magicis suis dementasset eos


Ku te ci Mothe kɔc kedhie lɛk cok ke loŋ ebɛn ne kede loŋ, ke jɔ riɛm de mioor ku thok bɔɔth noom, keke piu ku nhim ke thok nhim thith ku wɛɛl cɔl kithop, go ke wieeth e awarek kɔu ku wiith ke e kɔc gup kedhie aya, 	 lecto enim omni mandato legis a Mose universo populo accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua et lana coccinea et hysopo ipsum quoque librum et omnem populum aspersit


Na wen, ke ya yooke raan tok e roordit yiic, yan, Du dhiau: tiŋ, Koor e dhien e Juda, ee Meei de Dabid, aci tiam, ne liem bi en awarek liep ku ne kueŋ bi en adɔk kadherou kuek. 	 et unus de senioribus dicit mihi ne fleveris ecce vicit leo de tribu Iuda radix David aperire librum et septem signacula eius


Duoki piathdun e tɔ leke kerac. 	 non ergo blasphemetur bonum nostrum


Ku enɔɔne, luɔi ba wek kaki ŋic, ku ŋiɛcki tau tau ɛn, we bi Tukiko tɔ ŋic kaŋ kedhie, yen aye mɛnhkenedan nhiaar, ku ye raan e kaŋ ŋiec dot ne luɔi de Bɛnydit: 	 ut autem et vos sciatis quae circa me sunt quid agam omnia nota vobis faciet Tychicus carissimus frater et fidelis minister in Domino


go thieec, yan, Math, eeŋo bi yin ene, ke yi cin lupɔ de thieek? Go lɔ lik. 	 et ait illi amice quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem at ille obmutuit


Nyuoth cii Yecu ro nyuoth kɔcken e piooce aci aa diak e kene, te waan jɔt en rot e kɔc ci thou yiic. 	 hoc iam tertio manifestatus est Iesus discipulis cum surrexisset a mortuis


Ku enɔɔne, aca kɔn lɛk week te ŋoot en ke ken guɔ tic; na miak, te tic en, ke we bi gam. 	 et nunc dixi vobis priusquam fiat ut cum factum fuerit credatis


Na wen, aŋoot nin kaarou wei ke bi aa ahith de Winythok, ku bi aa akool ke kuin cinic luɔu; ke banydit ke ka ke Nhialic ku kɔc e loŋ gɔɔr e ke kɔɔr luɔi bi kek e dɔm ecueer, lek nɔk: 	 erat autem pascha et azyma post biduum et quaerebant summi sacerdotes et scribae quomodo eum dolo tenerent et occiderent


Go Yecu yecin riɛny tueŋ, jiɛk, ku lueel, yan, Anu e yapiɔu; waar guon. Go wɛnhde waar enɔnthiine. 	 et extendens manum tetigit eum Iesus dicens volo mundare et confestim mundata est lepra eius


Na wen, acik jame piŋ, ke ke goth alal, ku jɔki coot, yan, Diana de Epetho yen adit. 	 his auditis repleti sunt ira et exclamaverunt dicentes magna Diana Ephesiorum


Na wen, aci ɣet lɔŋtui, te nu piny de Gadarai, ke ram keke kɔc kaarou kɔc de gup jɔɔk rac, abiki bei e rɛŋ yiic, ee kɔc gai piɔth aret, yen a cin en raan dueer teek e kueere. 	 et cum venisset trans fretum in regionem Gerasenorum occurrerunt ei duo habentes daemonia de monumentis exeuntes saevi nimis ita ut nemo posset transire per viam illam


Goki bɛɛi tede Parithai yen raan waan ee cɔɔr. 	 adducunt eum ad Pharisaeos qui caecus fuerat


Go kɔc tok juec tɔ dem kɔc de gup jɔɔk kith yiic, ku cieec jɔɔk rac e kɔc gup kɔc juec; ku pen jɔɔk rac jam, luɔi ci kek e ŋic. 	 et curavit multos qui vexabantur variis languoribus et daemonia multa eiciebat et non sinebat loqui ea quoniam sciebant eum


E cin raan e rot dak e luɔide; yak yiic leth ne Weidit, yak ka ke Bɛnydit looi. 	 sollicitudine non pigri spiritu ferventes Domino servientes


ku week aya, we ci yiek thin etok bak aa ɣon bi Nhialic cieŋ ne Weidit. 	 in quo et vos coaedificamini in habitaculum Dei in Spiritu


ke yɛn bi jɔ lɔ tede week, miak te keny ɛn Thepaniya; (yɛn de piɔu luɔi ban we tiŋ miak te tɛɛk ɛn, aguɔki ya ruac kueer lɔ tɛɛn, te can piɔu kɔn a yum emaath e abarɔdun) 	 cum in Hispaniam proficisci coepero spero quod praeteriens videam vos et a vobis deducar illuc si vobis primum ex parte fruitus fuero


Na wen, areerki ke ke cam, ke lueel Yecu, yan, Wek yɔɔk eyic, yan, Raan tok e weyiic abi a nyiɛɛn, raan ciem wok etok enɔɔne. 	 et discumbentibus eis et manducantibus ait Iesus amen dico vobis quia unus ex vobis me tradet qui manducat mecum


ku lek kɔc e guk ɣaac, yan, Nyaaiki kake etene; duoki ɣon e Waar e tɔ ye ɣon e ɣooc. 	 et his qui columbas vendebant dixit auferte ista hinc nolite facere domum Patris mei domum negotiationis


ku duoki e lueel e wepiɔth, an, Wok de waarda Abraɣam; wek yɔɔk, yan, Nhialic yen adueer mith ke Abraɣam cak ne kɔike. 	 et ne velitis dicere intra vos patrem habemus Abraham dico enim vobis quoniam potest Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae


Go Paulo coot e rol dit, an, Du ro nak; wok ki ene, wodhie. 	 clamavit autem Paulus magna voce dicens nihil feceris tibi mali universi enim hic sumus


Go ke nyaaŋ piny, ku be lɔ abelic, jel le lɔɔk. 	 et dimittens eos ascendens iterum abiit trans fretum


lueel, yan, Tee yi ci ka ke mandu guɔ ŋic oou, yin guop, ekoolduone yoou! ku enɔɔne, acike guɔ thiaan e yinyin. 	 quia si cognovisses et tu et quidem in hac die tua quae ad pacem tibi nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis


Goki bɛɛr, yookki, yan, Ayik yin, yee raan e Galili? Kɔɔr ku tiŋ: acin nebi e ro jɔt bi bei e Galili. 	 responderunt et dixerunt ei numquid et tu Galilaeus es scrutare et vide quia propheta a Galilaea non surgit


Ku acit man ɣɔn e mɛnh ci dhieeth e kede guop ee yen mɛnh ci dhieeth e kede Wei yɔŋ, yen anu yen enɔɔne aya. 	 sed quomodo tunc qui secundum carnem natus fuerat persequebatur eum qui secundum spiritum ita et nunc


Go Petero lueel, yan, Tede kɔc lei. Go Yecu lueel, yan, Ku wɛɛtken ayeke pɔl, cie yen? 	 ut autem non scandalizemus eos vade ad mare et mitte hamum et eum piscem qui primus ascenderit tolle et aperto ore eius invenies staterem illum sumens da eis pro me et te


Yɛn cii jam e kedun wedhie: yɛn ŋic kɔc ca lɔc: ku kecigɔɔr abi dhil aa yic, yan, Raan cam knin ke yɛn etok yen aa luui yɛn ater. 	 non de omnibus vobis dico ego scio quos elegerim sed ut impleatur scriptura qui manducat mecum panem levavit contra me calcaneum suum


Na ɣɔn theen, ke nyuc tede cam keke kɔcke kathieer ku rou; 	 vespere autem facto discumbebat cum duodecim discipulis


Na wen, aci alathkeer Yecu piaat e tim kɔu, ke ke jɔ lupɔɔke noom, ku tekki keyiic e ŋuan, ke ŋek bi dɛ biak, ku ŋɛk ke biak, alathker ebɛn; ayi alulutdɛn dit: ku alulut dit acin te ci kɔɔc, aa cueec aya, ciɛk nhial leer piny. 	 milites ergo cum crucifixissent eum acceperunt vestimenta eius et fecerunt quattuor partes unicuique militi partem et tunicam erat autem tunica inconsutilis desuper contexta per totum


Na wen, ke Petero bɔ te nu yen, bi ku thieec, yan, Bɛnydit, bi mɛnhkai a wac kaŋ raandi, ku ba pɔl? Raandherou? 	 tunc accedens Petrus ad eum dixit Domine quotiens peccabit in me frater meus et dimittam ei usque septies


Ku kerieec ci cak ebɛn, ayi ka nu paannhial, ayi ka nu e piny nɔm, ayi ka nu e piny thar, ayi ka nu e abapditic, ku ka nu e keyiic kedhie, aca ke piŋ, ke luelki, yan, Athiɛɛi, ku rieeu, ku dhueeŋ, ku riɛldit, e ke tɔu ne Raan rɛɛr e thoonydit nɔm, ku ne Nyɔŋamaal, aɣet wadaŋ thɛɛr ya. 	 et omnem creaturam quae in caelo est et super terram et sub terram et quae sunt in mari et quae in ea omnes audivi dicentes sedenti in throno et agno benedictio et honor et gloria et potestas in saecula saeculorum


an, bi ka ci cak luony bei e himic, liim e dhiap de kaŋ, agoki aa cath e kede yenhden ne cath ee mith ke Nhialic cath e dhueeŋ. 	 quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei


ke ke jɔ ker ke akoot noom, ku lek biic lek loor, ke ke cot, yan, Kothana! Thieitheei raan bɔ ne rin ke Bɛnydit, yen Malik de Yithiael! 	 acceperunt ramos palmarum et processerunt obviam ei et clamabant osanna benedictus qui venit in nomine Domini rex Israhel


Goke liep nyin, ku jɔki ŋic; go lɔ riar piny e kenyin. 	 et aperti sunt oculi eorum et cognoverunt eum et ipse evanuit ex oculis eorum


Duɛɛrki gam leu wakdi, wek kɔc e lɛc gam lɛc aa wek rot leec wapac, ku caki lɛc e kɔɔr lɛc bɔ tede Nhialic etok? 	 quomodo potestis vos credere qui gloriam ab invicem accipitis et gloriam quae a solo est Deo non quaeritis


Na wen, ke thel alathkeer biic leerki ɣon diit laauwic cɔl Pretoriam; ku jɔki rem alathkeer kut nɔm ebɛn. 	 milites autem duxerunt eum intro in atrium praetorii et convocant totam cohortem


We ye kacigɔɔr cok e kuɛɛn wek keyiic, luɔi aa wek e lueel, an, yak piir athɛɛr yok ne keyiic; ku kake ayek caatɔɔki; 	 scrutamini scripturas quia vos putatis in ipsis vitam aeternam habere et illae sunt quae testimonium perhibent de me


Na ɣɔnmiak, aru piny, ke banydit ke ka ke Nhialic ke ke cam loŋ ne roordit ku kɔc e loŋ gɔɔr ku kɔc nu e loŋic ebɛn, ku jɔki Yecu duut, leerki yinki Pilato. 	 et confestim mane consilium facientes summi sacerdotes cum senioribus et scribis et universo concilio vincientes Iesum duxerunt et tradiderunt Pilato


ke jɔ jam ke wook e akool cieenke ne Wende, Wendɛn ci dɔm bi aa raan bi kaŋ lɔɔk lak kedhie, ku ci piny cak ne yen aya. 	 novissime diebus istis locutus est nobis in Filio quem constituit heredem universorum per quem fecit et saecula


Go bɛn Epetho, ku nyieeŋ keek piny etɛɛn: na wen, ke yenguop ke lɔ luaŋ e Nhialic, le wel guiir keke Judai. 	 devenitque Ephesum et illos ibi reliquit ipse vero ingressus synagogam disputavit cum Iudaeis


Goki thieec, yan, Ee tenou kɔɔr e yipiɔu te bi wok guik thin? 	 at illi dixerunt ubi vis paremus


Akoolke abik aa kool ke ketuc e kɔc dhal, ketuc cin ke kit e yen, gɔl te ɣɔn ciɛke Nhialic kaŋ aɣet ci enɔɔne, ku acin ke cit en bi lɔɔk nu aɣet athɛɛr. 	 erunt enim dies illi tribulationes tales quales non fuerunt ab initio creaturae quam condidit Deus usque nunc neque fient


Ku yɛn ŋoot ke ya kuc guop e kanithɔɔ ke Judaya, kanithɔɔ nu e Krithoyic: 	 eram autem ignotus facie ecclesiis Iudaeae quae erant in Christo


Kene ee raan waan e nu e kɔc yiic kɔc ci gueer e jɔɔric, keke tunynhial etok, tuny waan jam ke yen e kuurdit Thinai nɔm, ku aa nu keke kuarkuɔ ayadaŋ: ee raan waan ci wel piir noom, bi ke yien wook: 	 hic est qui fuit in ecclesia in solitudine cum angelo qui loquebatur ei in monte Sina et cum patribus nostris qui accepit verba vitae dare nobis


Go awaŋdɛn e bi riɛm bei thin go lɔ ŋeu enɔnthiine; go yok e yeguop nɔn ci en dem e jɔŋde. 	 et confestim siccatus est fons sanguinis eius et sensit corpore quod sanata esset a plaga


Go bɛ thieec raanrou, yan, Thimon, wen e Jona, nhiaar ɛn? Go yan, Ɣɛɛ, Bɛnydit; aŋic nɔn nhiaar ɛn yin. Go yɔɔk, yan, Tit amɛlki. 	 dicit ei iterum Simon Iohannis diligis me ait illi etiam Domine tu scis quia amo te dicit ei pasce agnos meos


Kɔcke ayek Kritho guiir ne teer e wel, aciki ke guiir ne piɔn agɔk, ayek lueel, yan, bik tuoc de many mɛce ya ŋuak; 	 quidam ex caritate scientes quoniam in defensionem evangelii positus sum


ku jɔ tɔu e nin kathierŋuan, ke ye them e jɔŋdiit rac. Ku acin ke ci cam e akoolke: na wen, aci ninke thok, ke jɔ cɔk nɔk. 	 diebus quadraginta et temptabatur a diabolo et nihil manducavit in diebus illis et consummatis illis esuriit


kɔc kedhie kɔc ba wek karɛcken pɔl, ka bike pal keek; ku kɔc ba wek karɛcken pɔl a tɔu, ka bike pɔl a tɔu. 	 quorum remiseritis peccata remittuntur eis quorum retinueritis detenta sunt


ne kede lɛth lɛth ɛn yic, yɛn e kanithɔ yɔŋ; ne kede piathepiɔu nu e loŋic, yɛn cin ke bi a gɔk. 	 secundum aemulationem persequens ecclesiam Dei secundum iustitiam quae in lege est conversatus sine querella


Ku te cin en ke cut en, ke yook e bɛnyde, yan, bi rot ɣaac, yen ku tiiŋde, ku mithke, ku ka cath ne yen kedhie, ka bi en ke kaŋ cool. 	 cum autem non haberet unde redderet iussit eum dominus venundari et uxorem eius et filios et omnia quae habebat et reddi


Buk ŋo jɔ lueel ne kede kake? Te mɛte Nhialic ke wook, ke eeŋa bi dɛ ater ke wook? 	 quid ergo dicemus ad haec si Deus pro nobis quis contra nos


Go ke lom thook, an, E cin raan daŋ lɛkki yen; ku lum lom en kethook aret, yen aye kek jam lɔ thiai piny aret. 	 et praecepit illis ne cui dicerent quanto autem eis praecipiebat tanto magis plus praedicabant


Kerac acii we bi aa cieŋ, luɔi ca wek e tɔu e loŋic, wek e tɔu e dhueeŋdepiɔuwic. 	 peccatum enim vobis non dominabitur non enim sub lege estis sed sub gratia


Kene aŋiɛcki egɔk, yan, Acin raan e diaar kɔɔr, ku cin tiiŋ e roor kɔɔr, ku cin raan e luɔi col looi, ku cin raan e kalei woi, yen aye raan e yath lam, acin raan e keyiic, raan bi dɛ ke bi lɔɔk lak e ciɛɛŋ de Krithoyic keke Nhialic. 	 hoc enim scitote intellegentes quod omnis fornicator aut inmundus aut avarus quod est idolorum servitus non habet hereditatem in regno Christi et Dei


Ku enɔɔne, Raan leu kaŋ e luɔi alaldit awar ka yok lip ayi ka yok tak ebɛn, ne riɛldit ee luui e woyiic, 	 ei autem qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intellegimus secundum virtutem quae operatur in nobis


Ne yin, an, Ne keyiic kadiak eeŋa ci rot tɔ ye raan rɛɛr ke raan wen ram ke cuɛɛr e kaŋ rum? 	 quis horum trium videtur tibi proximus fuisse illi qui incidit in latrones


Ago lɛk en, yan, Yin yɔɔk eyic, yan, Wadaŋ, we bi paannhial tiŋ aɣɔɔr, ku tieŋki tuucnhial ke Nhialic ke ke lɔ nhial ku biki piny ne Wen e raan nɔm. 	 et dicit ei amen amen dico vobis videbitis caelum apertum et angelos Dei ascendentes et descendentes supra Filium hominis


cook ci thiaan, ki, cook e kede kuɛl kadherou kuɛl ci tiŋ e ciin cuenydi, ku camadaan e adhaap kadherou. Kuɛl kadherou ayek tuuc ke kanithɔɔ kadherou: ku camadaan kadherou ayek kanithɔɔ kadherou. 	 sacramentum septem stellarum quas vidisti in dextera mea et septem candelabra aurea septem stellae angeli sunt septem ecclesiarum et candelabra septem septem ecclesiae sunt


Te ci piny guɔ ru, agoki piny kuc, nɔn ee yen pinyou: acik nyin thiine yok, nyin de yɔu liɛɛt, goki lueel, an, bik them nɔn dueer kek abel yien yal thin. 	 cum autem dies factus esset terram non agnoscebant sinum vero quendam considerabant habentem litus in quem cogitabant si possent eicere navem


Ku yook e raan daŋ e kɔckɛn e piooce yiic, yan, Bɛnydit, pal ɛn e ya kɔn lɔ la waar tɔɔu. 	 alius autem de discipulis eius ait illi Domine permitte me primum ire et sepelire patrem meum


Go ke bɛ tuoc lim daŋ; goki biɔɔk e kur, ku duiki nɔm, ku tɔki jel, ke cik laat e lɛɛt rac. 	 et iterum misit ad illos alium servum et illum capite vulneraverunt et contumeliis adfecerunt


Yɛn ecii jam ne kede yenhdi; ku Waar raan e toc ɛn, yen aa lek ɛn ke ba lueel, ku jam ban jam. 	 quia ego ex me ipso non sum locutus sed qui misit me Pater ipse mihi mandatum dedit quid dicam et quid loquar


Go lueel, yan, Ade raan nu raan de wɛɛtke kaarou: 	 ait autem homo quidam habuit duos filios


Ku Yecu aken ro pal keek, luɔi ŋic en kɔc kedhie, 	 ipse autem Iesus non credebat semet ipsum eis eo quod ipse nosset omnes


Ku we cii Nhialic tɔ ɣɔɔr, wek kɔc ɣɔn ci thou ne kakuon ee yak wooc, ku ne karɛckuon ee yak looi; 	 et vos cum essetis mortui delictis et peccatis vestris


Na wen, aci kɔc ɣet te nu yen, ke jɔki lueel, yan, Wok cii Jɔn Baptith tuoc yin, buk yin bɛn thieec, yan, Ye raan wen, an, bi bɛn? ku de raan daŋ buk tiit? 	 cum autem venissent ad eum viri dixerunt Iohannes Baptista misit nos ad te dicens tu es qui venturus es an alium expectamus


ku dhuny enɔm ke rɛɛr e abeldeyic abel biic, ke kuen gaar e nebi Yithayayic. 	 et revertebatur sedens super currum suum legensque prophetam Esaiam


Te ci rol mim, ke ke jɔ Yecu yok etok. Goki lɔ ku mimki, ku cin ke cik lɛk raan daŋ e akoolke ne ka wen cik tiŋ. 	 et dum fieret vox inventus est Iesus solus et ipsi tacuerunt et nemini dixerunt in illis diebus quicquam ex his quae viderant


karɛcke kedhie ayek bɛn bei e raanic thin, agoki raan tɔ rac. 	 omnia haec mala ab intus procedunt et communicant hominem


Ku na yicin, te tɔ en yi wac kaŋ, ke tɛɛme wei: adueer ŋuan tede yin, te le yin tede piir ke yi cin ciin tok, ne luɔi bi yin cath we cin kaarou, ago lɔ giɛna (en aye terɛɛc etaiwei,) tede many cii dueere leu ne nak anande, 	 ubi vermis eorum non moritur et ignis non extinguitur


Ee gam en aa riɔɔce Noa, ɣɔn ci Nhialic e wɛɛt ne kede ka ŋoot e ke kene tiŋ, go abel cueec kony en dhiende; en a jieeny en kɔc ke piny nɔm, ago aa raan bi piathepiɔu bɔ ne gam lɔɔk lak. 	 fide Noe responso accepto de his quae adhuc non videbantur metuens aptavit arcam in salutem domus suae per quam damnavit mundum et iustitiae quae per fidem est heres est institutus


Kɔcke, te ciɛk kek loŋ e lueel Nhialic ŋic, an, kɔc e ka cit ekake looi aroŋki e thuɔɔu, ke ke ŋoot e ke ye kake looi, ku yek piɔth rɔm ayadaŋ ne kɔc e ke looi. 	 qui cum iustitiam Dei cognovissent non intellexerunt quoniam qui talia agunt digni sunt morte non solum ea faciunt sed et consentiunt facientibus


Miɔc de Nhialic ku cɔt cɔɔl en kɔc, Nhialic acii keek e bɛ riic. 	 sine paenitentia enim sunt dona et vocatio Dei


Na wen, aci kɔc teer e teer dit, ke Petero jɔt rot, ku lueel, yan, Wathii, aŋiɛcki lony ci Nhialic a lɔc waan e weyiic, yan, bi Juoor welpiɛth piŋ e yathok, ku gamki. 	 cum autem magna conquisitio fieret surgens Petrus dixit ad eos viri fratres vos scitis quoniam ab antiquis diebus in nobis elegit Deus per os meum audire gentes verbum evangelii et credere


Go Yecn rac de kepiɔth ŋic, go lueel, yan, Eeŋo thɛm wek ɛn, wek kɔe de yac aguk? 	 cognita autem Iesus nequitia eorum ait quid me temptatis hypocritae


Na wen, ke jel etɛɛn, le paanden; ku kuany cok e kɔckɛn e piooce. 	 et egressus inde abiit in patriam suam et sequebantur illum discipuli sui


Ku ade raan cɔl Thimon raan tek e kueere, ke bɔ rɛɛr, raan e Kurene, ku ye wun Alekandaro ku Rupo: agoki dɔm, ku dhilki tɔ jɔt timdɛn ci riiu nɔm, tim eYecu. 	 et angariaverunt praetereuntem quempiam Simonem Cyreneum venientem de villa patrem Alexandri et Rufi ut tolleret crucem eius


Cook ŋiɛc e yapiɔu aret ki, an, Thuɔɔu, ayi piir, ayi tuuc bɔ nhial, ayi bany, ayi riɛl, ayi ka ke enɔɔne, ayi ka bi nu wadaŋ, 	 certus sum enim quia neque mors neque vita neque angeli neque principatus neque instantia neque futura neque fortitudines


Acin raan e lupɔ ci piac ɣɔɔc kaac e lupɔ thɛɛr kɔu; na loi yen aya, ke ke ci piac ɣɔɔc jɔ lupɔ thɛɛr tɔ rɛɛt, go te ye rɛɛt go dit awar man waan. 	 nemo autem inmittit commissuram panni rudis in vestimentum vetus tollit enim plenitudinem eius a vestimento et peior scissura fit


Ku riɛm de thok bɔɔth ku mioor, keke arom de dau, te ci ke pɔɔr e kɔc gup kɔc ci wook e kecol, ago ke tɔ piɛth gup: 	 si enim sanguis hircorum et taurorum et cinis vitulae aspersus inquinatos sanctificat ad emundationem carnis


Ku tieŋki, wek tuoc ke cii Waar lueel, an, bi gam: ku week, jaki reer e panydit Jeruthalem, aɣet te bi we piɔth ne riɛldiit bɔ nhial. 	 et ego mitto promissum Patris mei in vos vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtutem ex alto


Go Yecu lueel, yan, Yɛn aye kueer, ku yɛn aye yic, ku yɛn aye piir: acin raan bɔ tede Waada, te ken en teek tede yɛn. 	 dicit ei Iesus ego sum via et veritas et vita nemo venit ad Patrem nisi per me


Thimon Petero, ku Thoma cɔl Didima, ku Nathanyel e Kana nu Galili, ku wɛɛt ke Dhebedayo, ku kɔc kɔk kaarou e kɔckɛn e piooce yiic, aake nu etok. 	 erant simul Simon Petrus et Thomas qui dicitur Didymus et Nathanahel qui erat a Cana Galilaeae et filii Zebedaei et alii ex discipulis eius duo


Na wen, e akoolke, ke malik Kerod dɔm kɔc kɔk ke kanithɔ bi ke bɛn kuur. 	 eodem autem tempore misit Herodes rex manus ut adfligeret quosdam de ecclesia


Na wen, te nu kek etɛɛn, ke pɛi e ke jɔ thok, pɛi bi en e ke dhieth. 	 factum est autem cum essent ibi impleti sunt dies ut pareret


Kene ee kecimoony e kɔc dhal aret: ku yɛn jam ne kede Kritho keke kanithɔ. 	 sacramentum hoc magnum est ego autem dico in Christo et in ecclesia


Ku enɔɔne, wek yɔɔk, yan, Mɛɛcki rot ne kɔcke, palki keek: na loŋe ku luɔiye, te ee yen kede kɔc tei, ka bi riaar: 	 et nunc itaque dico vobis discedite ab hominibus istis et sinite illos quoniam si est ex hominibus consilium hoc aut opus dissolvetur


Raan reec mat keke yɛn ka de ater ke yɛn; ku raan reec gueer e yalɔɔm ke thiei wei. 	 qui non est mecum adversum me est et qui non colligit mecum dispergit


ku abik dhueeŋ de juoor bɛɛi thin ayi rieeuden. 	 et adferent gloriam et honorem gentium in illam


Ku abi rot pɔk week ago aa caatɔdun. 	 continget autem vobis in testimonium


Ku te reec en keek piŋ thook, ke yi lɛke kanithɔ; ku te reec en kanithɔ piŋ thok, ke tɔ cit jur kuc Nhialic tede yin ku cit raan e atholbo tɔ kut. 	 quod si non audierit eos dic ecclesiae si autem et ecclesiam non audierit sit tibi sicut ethnicus et publicanus


Yɛn aa bɔ e piny nɔm, ke ya ye ɣɛɛrepiny, ke raan gam ɛn, ke cii bi reer tecol. 	 ego lux in mundum veni ut omnis qui credit in me in tenebris non maneat


Thieithieei e kɔc e rot tɔ kor; abik piny lɔɔk lak. 	 beati qui lugent quoniam ipsi consolabuntur


Ku wok kɔc ci gam, wo lɔ e lɔŋeyic; acit man ci en e lueel, yan, Cit man can kueŋ lueel e agonhdiyin, yan, Aciki bi lɔ e lɔŋdiyic: acakaa luɔi yen e ci guɔ thok ɣɔn ciɛke piny thar. 	 ingrediemur enim in requiem qui credidimus quemadmodum dixit sicut iuravi in ira mea si introibunt in requiem meam et quidem operibus ab institutione mundi factis


Na wen, te cin kek weu bik bɛ cuol en, ke ke jɔ pɔl kaarou ne dhueeŋ. Jɔ lɛk ɛn, yan, Ne keek kaarou, eeŋa bi e nhiaar aret? 	 non habentibus illis unde redderent donavit utrisque quis ergo eum plus diliget


Yen aa ye Judai Yecu yɔŋ, ku yek kɔɔr, an, bik nɔk, ne ke ci en kake looi ekool e thabath. 	 propterea persequebantur Iudaei Iesum quia haec faciebat in sabbato


Raan man ɛn ka man Waar aya. 	 qui me odit et Patrem meum odit


Ku enɔn ciɛth wok ne Bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic bɛny de naamdɛn dit, bɛny ci teek ke lɔ paannhial, Yecu Wen e Nhialic, yok gamda muk aril. 	 habentes ergo pontificem magnum qui penetraverit caelos Iesum Filium Dei teneamus confessionem


Ku aŋiɛc nɔn ee yin kedi piŋ ecaŋɣɔn: ku ne biak de kut e kɔc kaac e yalɔɔm, en aa luɛɛl ɛn en, ke ke bi gam nɔn e tooc yin ɛn. 	 ego autem sciebam quia semper me audis sed propter populum qui circumstat dixi ut credant quia tu me misisti


Go dap kɛɛc piny, ku jɔ loor ke mit piɔu. 	 et festinans descendit et excepit illum gaudens


Akɔl abi ro puk aye cuɔlepiny, ku bi pɛɛi ro puk aye riɛm, Te ŋoot akool dit e Bɛnydit ke ken bɛn, Kool bi tic egɔk: 	 sol convertetur in tenebras et luna in sanguinem antequam veniat dies Domini magnus et manifestus


Te lɛu wek reer emaath ne kɔc kedhie, ke we them reer ba wek reer. 	 si fieri potest quod ex vobis est cum omnibus hominibus pacem habentes


Go lueel, yan, Ciɛɛŋ de Nhialic acit weer ci raan kɔth wɛɛr piny; 	 et dicebat sic est regnum Dei quemadmodum si homo iaciat sementem in terram


Aci Jɔn lɛk Kerod, yan, Akene pal yin luɔi dueer yin thŋ de mɛnhkui noom. 	 dicebat enim Iohannes Herodi non licet tibi habere uxorem fratris tui


Te ŋoot en ke jam, ke kɔc e ke bɔ ɣon e bɛny de luaŋ de Nhialic, kɔc bi e bɛn lueel, yan, Nyandu e thou: eeŋo ŋoot yin ke yi jut Bɛny e weet? 	 adhuc eo loquente veniunt ab archisynagogo dicentes quia filia tua mortua est quid ultra vexas magistrum


Ku ne kede ekoole ayi thaare acin raan ŋic en, acakaa tuuc nu paannhial aciki ŋic, ayi Wende aya, ee Waada yetok, yen aŋic e. 	 de die autem illo vel hora nemo scit neque angeli in caelo neque Filius nisi Pater


yen ee raan bɔ e yacok, raan nu e yanɔm tueŋ, raan can roŋ woke luɔi duɛɛr ɛn thion e warde dɔk. 	 ipse est qui post me venturus est qui ante me factus est cuius ego non sum dignus ut solvam eius corrigiam calciamenti


Na wen, acik kaken noom, ke ke dok e keyac ne bɛny de baai, 	 et accipientes murmurabant adversus patrem familias


Raan bi week miɔɔc e biny e piu ka dɛkki ne rinki, luɔi aa wek kɔc ke Kritho, wek yɔɔk eyic, yan, Aci bi tɔu ke cin ariopde. 	 et quisquis scandalizaverit unum ex his pusillis credentibus in me bonum est ei magis si circumdaretur mola asinaria collo eius et in mare mitteretur


Raan e kɔc ci gam tht abi dhil aa raan cin ke bi e gɔk, luɔi ee yen raan e dhien e Nhialic tiit; acie raan e kede yenpiɔu kɔɔr, ku cie raan e dap gɔth, ku cii mɔu e nhiaar, ku cie raan e kɔc dap dui, ku cii weu ke ayaar e nhiaar; 	 oportet enim episcopum sine crimine esse sicut Dei dispensatorem non superbum non iracundum non vinolentum non percussorem non turpilucri cupidum


Guɔ thieec, yan, Ee yin ŋa, Bɛnydit? Go bɛɛr, yan, Yɛn Yecu, raan yɔŋe. 	 ego autem dixi quis es Domine Dominus autem dixit ego sum Iesus quem tu persequeris


Wek karac, wek mith ke deŋakook, bak poth wakdi e loŋditon ci guiir, an, bi we taau e giɛnayic? 	 serpentes genimina viperarum quomodo fugietis a iudicio gehennae


Ku ade raan rɛɛr tede cam ke kɛn rot e Yecu yɔu, ee raan toŋ e kɔckɛn e piooce yiic, raan nhiɛɛr Yecu. 	 erat ergo recumbens unus ex discipulis eius in sinu Iesu quem diligebat Iesus


Go banydit ke ka ke Nhialic ku roordit agoki kut e kɔc weŋ, an, bik Barabath lip, ku tɔki Yecu nak. 	 princeps autem sacerdotum et seniores persuaserunt populis ut peterent Barabban Iesum vero perderent


Go lueel, yan, Yɛn ee rol e raan cot e jɔɔric, yan, Riecki kueer e Bɛnydit, acit man ci nebi Yithaya ye lueel. 	 ait ego vox clamantis in deserto dirigite viam Domini sicut dixit Esaias propheta


Wo ci kony wci ne aŋɔth ŋathku. Ku ke ci raan tiŋ acie tɔ ye aŋɔth. Ke ci raan tiŋ eeŋo dueere ye bɛ ŋɔɔth? 	 spe enim salvi facti sumus spes autem quae videtur non est spes nam quod videt quis quid sperat


Ku Petero keke kɔc cath ne yen aci nhi ke nɔk: na wen, acik guɔ paac, ke ke jɔ dhueeŋde tiŋ, ku tiŋki kɔc kaarou ke ke kaac ne yen. 	 Petrus vero et qui cum illo gravati erant somno et evigilantes viderunt maiestatem eius et duos viros qui stabant cum illo


ku nhiaarki tepiɛth ee reer e luek ke Nhialic yiic, ayi tepiɛth ee reer e akool ke kecamdit: 	 et in primis cathedris sedere in synagogis et primos discubitus in cenis


Goki cɔɔr be thieec, yan, Yin, luel wudi ne kede, ne ke ci en yi iiep nyin? Go lueel, yan, Ee nebi. 	 dicunt ergo caeco iterum tu quid dicis de eo qui aperuit oculos tuos ille autem dixit quia propheta est


Ku acit man de raan kajuec e yeguop, ku ye guop toŋe, ku luɔi de ka ke guop ebɛn aciki e kit; 	 sicut enim in uno corpore multa membra habemus omnia autem membra non eundem actum habent


Go yɔɔk e Judai, yan, Enɔɔne aŋicku nɔn de yin guop jɔŋ rac. Abraɣam e thou, ayi nebii; ku ye lueel, yan, Te dote raan welki, ka cii thuɔɔu bi thieep anande. 	 dixerunt ergo Iudaei nunc cognovimus quia daemonium habes Abraham mortuus est et prophetae et tu dicis si quis sermonem meum servaverit non gustabit mortem in aeternum


Wook wodhie e ŋɛk e ye raan reer kek kony abi piɔu miɛt, e kede piathde, ku kede kuɛt bi ye kueet. 	 unusquisque vestrum proximo suo placeat in bonum ad aedificationem


Go tuoor kat kedhie, ku cin kuurdit be tic. 	 et omnis insula fugit et montes non sunt inventi


Go bɛnyde gɔth, ku gɛm kɔc e kɔc leeŋ wei, aɣet te bi en kaŋ cool kedhie, ka kɛɛny tede yen. 	 et iratus dominus eius tradidit eum tortoribus quoadusque redderet universum debitum


Go yɔɔk, yan, E mith e ke ye kɔn kuɛth; aci piɛth te noome raan kuin e mith, deny jɔk. 	 qui dixit illi sine prius saturari filios non est enim bonum sumere panem filiorum et mittere canibus


Na wen, acik kaŋ thol e luɔi kedhie, ne kede loŋ de Bɛnydit, ke ke jɔ keniim dhuony Galili, lek panydɛnditt cɔl Nadhareth. 	 et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini reversi sunt in Galilaeam in civitatem suam Nazareth


Yen ka, raan ebɛn raan e welkiene piŋ, ku ye ke looi, yen aba thɔɔŋ keke raan pelnɔm, raan e ɣonde yik e kuur nɔm; 	 omnis ergo qui audit verba mea haec et facit ea adsimilabitur viro sapienti qui aedificavit domum suam supra petram


Acin ke ŋiɛc rot; ku acie kene yen a tɔ yɛn e raan piɛthpiɔu: Raan e ya thieec, en aye Bɛnydit. 	 qui loquitur lingua semet ipsum aedificat qui autem prophetat ecclesiam aedificat


Na wen, te looi kek ka ke Bɛnydit, ku reecki cam, ke ke yook e Weidit Ɣer, yan, Pɔcki yɛn Baranaba keke Thaulo ne kede luɔi can ke caal thin. 	 ministrantibus autem illis Domino et ieiunantibus dixit Spiritus Sanctus separate mihi Barnaban et Saulum in opus quod adsumpsi eos


Go jam gɔl ke keek e kaaŋ. Yan, Raan e dom piith e tim cɔl enap tim de mith mit, go geeu e rɔk, ku wec te bi mith ke tim nyiith yiic, ku yik aloocdiit baar, go taau e kɔc cin kɔc bi dom aa tiit, ku jɔ keny paan mec. 	 et coepit illis in parabolis loqui vineam pastinavit homo et circumdedit sepem et fodit lacum et aedificavit turrem et locavit eam agricolis et peregre profectus est


biak tok, ɣɔn ca we tɔ ye kɔc bi toom gup e kɔc ne caŋ ee we cak thook ku ne ka ye we dhal; ku biak tok, ɣɔn aa wek kɔc rom etok ne kɔc ci luoi karɛc yinya. 	 et in altero quidem obprobriis et tribulationibus spectaculum facti in altero autem socii taliter conversantium effecti


Ku na miak, te can rot bɛ jɔt, ke we ba wat Galili. 	 sed posteaquam resurrexero praecedam vos in Galilaeam


Go lueel, yan, Acin raan, Bɛnydit. Go Yecu yɔɔk, yan, Ayi yɛn aya, yin ca bi yick yeth gaak: lɔ, du kerac be looi anandu. 	 quae dixit nemo Domine dixit autem Iesus nec ego te condemnabo vade et amplius iam noli peccare


Acin raan ŋic kaŋ, acin raan e Nhialic kɔɔr; 	 non est intellegens non est requirens Deum


Go Bɛnydit lueel, yan, Eeŋa ye raan tit dhien, raan adot ku de nɔm, raan bii bɛnyde taau e dhiende nɔm, bi kɔc aa tɛk kecam ekooldɛn ci lueel? 	 dixit autem Dominus quis putas est fidelis dispensator et prudens quem constituet dominus super familiam suam ut det illis in tempore tritici mensuram


Yɛn de kajuec ŋoot e ka ba lɛk week, ku acak ke dueer leu e muk enɔɔne. 	 adhuc multa habeo vobis dicere sed non potestis portare modo


Ke na de raan thiec week, yan, Eeŋo luoiki ekene? ke luɛlki, yan, Akɔɔr Bɛnydit; ka bi dap tɔ biiye. 	 et si quis vobis dixerit quid facitis dicite quia Domino necessarius est et continuo illum dimittet huc


Go kaaŋe bɛ lɛk kɔc kɔk kɔc wen e rot ŋɔɔth, yan, piɛthki piɔth, ku yek kɔc kɔk tɔ ye kɔc rac: 	 dixit autem et ad quosdam qui in se confidebant tamquam iusti et aspernabantur ceteros parabolam istam


Ku yɛn, raan liu guop e weyiic, ku nu ne weike, yɛn ci loŋ de raan ci kene looi guɔ teem, cit man e kee nu, 	 tradidi enim vobis in primis quod et accepi quoniam Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum scripturas


War waada Abraɣam ne dit, raan ci thou? ayi nebii acik thou: ye rot tɔ ye ŋa? 	 numquid tu maior es patre nostro Abraham qui mortuus est et prophetae mortui sunt quem te ipsum facis


Na wen, aci luɔk de tiim thiɔk, ke toc liimke tuc ke kɔc e dom tiit, yan, bik ka ci luɔk noom tede keek. 	 cum autem tempus fructuum adpropinquasset misit servos suos ad agricolas ut acciperent fructus eius


Ku gaar tuny de kanithɔ nu Piladelpia ale; Kake aluel raan ɣerpiɔu keek, raan yic, raan cath ke mukthaar e Dabid, raan e ɣot tueer, ku cin raan bi e thiook, ku ye ɣot thiook, ku cin raan bi e tueer: 	 et angelo Philadelphiae ecclesiae scribe haec dicit sanctus et verus qui habet clavem David qui aperit et nemo cludit et cludit et nemo aperit


Na wen, aci Mothe ye tiŋ, ke gai ne ke ci tiŋ: go lɔ tethiɔk le gɔɔk apiɛth, go rol e Bɛnydit tuol, ku yook, yan, 	 Moses autem videns admiratus est visum et accedente illo ut consideraret facta est vox Domini


Go Jakop lɔ Rip, ku thou, yen keke kuarkuɔ; 	 et descendit Iacob in Aegyptum et defunctus est ipse et patres nostri


Na wen, ke ya tiŋ lɛn rɛɛc daŋ ke bɔ bei piny; ku ciɛth ke tuŋ kaarou cit nyɔŋamaal, ku ye jam cit man e ŋual. 	 et vidi aliam bestiam ascendentem de terra et habebat cornua duo similia agni et loquebatur sicut draco


ku yok aŋɔth ci thieei tiit, ku titku tuol bi dhueeŋ de Nhialicdandit ku Konydan Yecu Kritho tuol; 	 expectantes beatam spem et adventum gloriae magni Dei et salvatoris nostri Iesu Christi


Wɔiki gɛk col, aciki e pur, ku aciki e tem; ku acinki ɣondɛn e rap ayi adhaan; ku aye Nhialic ke caam: ŋuan ŋuaan wek e diɛt yindi? 	 considerate corvos quia non seminant neque metunt quibus non est cellarium neque horreum et Deus pascit illos quanto magis vos pluris estis illis


ke aci tɔu ke ye tiiŋ thuoom runke acitki thierbɛt ku ŋuan, ku cii luaŋditt e Nhialic e pɔl, ee ka ke Nhialic looi wɛɛrwakɔu ku akol, ne reec ee yen cam rɛɛc ku ne pal ee yen pal. 	 et haec vidua usque ad annos octoginta quattuor quae non discedebat de templo ieiuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die


Na wen, ke be lɔ biic tecit thaar kadhetem akol, ayi tecit thaar kadheŋuan, ku jɔ looi kecit ken awen. 	 illi autem abierunt iterum autem exiit circa sextam et nonam horam et fecit similiter


Ee kene looi e run kaarou; ago kɔc rɛɛr e Athia ebɛn goki jam e Bɛnydit piŋ, Judai ayi Giriku. 	 hoc autem factum est per biennium ita ut omnes qui habitabant in Asia audirent verbum Domini Iudaei atque gentiles


Ku raan ebɛn raan e yaar e kedi ku ne welki e remeyic rem e dieer lei kɔɔr, ku ye rem e kerac dap looi, ke Wen e raan abi yaar e kede aya, te bi yen ne dhueeŋ de Wun keke tuucnhial ɣerpiɔth. 	 qui enim me confusus fuerit et mea verba in generatione ista adultera et peccatrice et Filius hominis confundetur eum cum venerit in gloria Patris sui cum angelis sanctis


E raan ebɛn e ye bany piŋ thook, bany ci taau e kɔc niim. Acin bɛny daŋ nu, ee bany e bɔ tede Nhialic kapac; ku bany nu enɔɔne, ee Nhialic yen e dɔm keek. 	 omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit non est enim potestas nisi a Deo quae autem sunt a Deo ordinatae sunt


wek yɔɔk, yan, Yɛn cii bi bɛ cuet e ye eliŋliŋ, te ŋoot en ke ken guɔ thok e ciɛɛŋ de Nhialicyic. 	 dico enim vobis quia ex hoc non manducabo illud donec impleatur in regno Dei


Na wen, aci banydit ke ka ke Nhialic tɔ kut keniim kedhie keke kɔc e loŋ gɔɔr ne kɔc yiic, ke ke thieec e te bi Kritho dhieeth thin. 	 et congregans omnes principes sacerdotum et scribas populi sciscitabatur ab eis ubi Christus nasceretur


Ku akenku ke tɔ tiam wook, buk aa reer e loŋdenic, acin thaar tok; luɔi bi yic de welpiɛth aa tɔu ke week. 	 quibus neque ad horam cessimus subiectioni ut veritas evangelii permaneat apud vos


Na wen, aci Martha e piŋ nɔn bi Yecu, ke dap lɔ biic, le loor: ku rɛɛr Mari ɣoot. 	 Martha ergo ut audivit quia Iesus venit occurrit illi Maria autem domi sedebat


Ku acin raan e bɛɛnye dɔm ne kede nɔmde, ee raan cii Nhialic cɔɔl etok, cit man e Aaron. 	 nec quisquam sumit sibi honorem sed qui vocatur a Deo tamquam Aaron


Wek yɔɔk, yan, Ne kɔc yiic kɔc ci dhieeth e diaar, acin nebi nu nebi diit war Jɔn Baptith; ku raan koor cin naamde raan nu e ciɛɛŋ de Nhialicyic yen adit awar en. 	 dico enim vobis maior inter natos mulierum propheta Iohanne Baptista nemo est qui autem minor est in regno Dei maior est illo


Ku kɔc kɔk e weyiic acik niim dham, ayek lueel, yan, ca bi bɛn tede week. 	 gratias ago Deo quod omnium vestrum lingua loquor


Wek e taudi piŋ taudien aa yɛn tɔu ɣɔn e lam e Judaiyic, lam ee kek Nhialic lam, luɔi aa yɛn kanithɔ de Nhialic yɔŋ e yoŋ rac etaiwei, ku riaar: 	 audistis enim conversationem meam aliquando in iudaismo quoniam supra modum persequebar ecclesiam Dei et expugnabam illam


Go bɛɛi bei e kut e kɔc yiic yetok, ku tɛɛu ecin e yeyith, go ŋuut, ku jiɛk liep; 	 et adprehendens eum de turba seorsum misit digitos suos in auriculas et expuens tetigit linguam eius


Na wen, ke nom knin ci pam, ku leec Nhialic, ku wɛɛkic, ku yin keek, lueel, yan, Guopdi ki, guopdien ci gam ne baŋdun week; yak kene looi ne taŋ ba wek weniim aa tak ne yɛn. 	 et accepto pane gratias egit et fregit et dedit eis dicens hoc est corpus meum quod pro vobis datur hoc facite in meam commemorationem


Ee yic, Waar, aci piath tede yin aya. 	 ita Pater quoniam sic fuit placitum ante te


luɔi bi en e taau e yenɔm, abi aa kanithɔ deyin dhueeŋ, ke cinic kethiin rac, ayi anyinn, ayi daŋ cit e kene aliu; ku abi yic ɣɛɛr ewic ku cinic ke bi e gɔk. 	 ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid eiusmodi sed ut sit sancta et inmaculata


Na wen, aŋoot ke ke thieei, ke jel e keyiic, ku jɔ jɔt leere paannhial. 	 et factum est dum benediceret illis recessit ab eis et ferebatur in caelum


Ee yindu; ne baŋ de rɛɛc de gam yen a dhuŋeke bei, ku yin, yin kaac ne gam. Du yinɔm muk nhial, ye riɔɔc tei. 	 bene propter incredulitatem fracti sunt tu autem fide stas noli altum sapere sed time


Na wen, aci kuut ke kɔc e piŋ, ke ke gai ne weetde. 	 et audientes turbae mirabantur in doctrina eius


Kueer e mat acik guɔ kuc; 	 et viam pacis non cognoverunt


Na wen, ke jɔ kɔckɛn e piooce dhil tɔ lɔ e abelic enɔnthiine, yan, bik kɔn lɔ lɔɔk lek Bethaida, te look en kut e kɔc tɔ jel yenguop. 	 et statim coegit discipulos suos ascendere navem ut praecederent eum trans fretum ad Bethsaidam dum ipse dimitteret populum


(luɔi cin en ke ci loŋ tɔ ye dikedik,) ago aŋɔth ŋuan bɛɛi thin, aŋɔth ee wo tɔ cuot rot tethiɔk ne Nhialic. 	 nihil enim ad perfectum adduxit lex introductio vero melioris spei per quam proximamus ad Deum


Thokki ayek roldi prŋ, ku aŋiɛc keek, ku yek a kuany cok: 	 oves meae vocem meam audiunt et ego cognosco eas et sequuntur me


Aa lueel kɔc juec, yan, Ade guop jɔŋ rac, ke ye miɔl; eeŋo piɛŋ wek kede? 	 dicebant autem multi ex ipsis daemonium habet et insanit quid eum auditis


Yin yɔɔk eyic, yan, Wok ee ke ŋicku lueel, ku yok caatɔɔ ne ka cuk tiŋ; ku wek cii keda e gam. 	 amen amen dico tibi quia quod scimus loquimur et quod vidimus testamur et testimonium nostrum non accipitis


aɣet te ci malik daŋ ro jɔt, malik kuc Jothep. 	 quoadusque surrexit rex alius in Aegypto qui non sciebat Ioseph


Raan e Nhialic ee wel ke Nhialic piŋ: yen a ca wek ke piŋ, luɔi ca wek e kɔc ke Nhialic. 	 qui est ex Deo verba Dei audit propterea vos non auditis quia ex Deo non estis


Duoki rot tɔ pene raan ariopduon bak yok, ne kuur ee yen ro kuɔɔr piny ku lam ee yen tuucnhial lam, raan e pek e ke ci yok e nyuothic, ee rot tɔ dit e ɣɔric, ne piɔndɛn ci tuom ka ke piny, 	 nemo vos seducat volens in humilitate et religione angelorum quae non vidit ambulans frustra inflatus sensu carnis suae


Goki lɔ biic panydit, bik tede yen. 	 exierunt de civitate et veniebant ad eum


Ade keemɔ ci cueec, biak thiɔke, adeyic ken ee manydealath taau e yenɔm, ayi pamdit, ayi kuin ci pam ci gam Nhialic; te ye cɔl Teɣeric ki. 	 tabernaculum enim factum est primum in quo inerant candelabra et mensa et propositio panum quae dicitur sancta


Ye ki, yen raan waan aa yɛn kede lueel, yan, Ade raan bɔ e yacok, raan nu e yanɔm tueŋ, e luɔi ee yen e kɔn nu e yɛn. 	 hic est de quo dixi post me venit vir qui ante me factus est quia prior me erat


Ku enɔɔne yep e guɔ taau te nu mei ke tiim; tim ebɛn tim reec luɔk ne mith piɛth aye yiɛp piny, ku cuɛte mɛɛc. 	 iam enim securis ad radicem arborum posita est omnis ergo arbor quae non facit fructum bonum exciditur et in ignem mittitur


Agoki kɔc kaarou taau e kɔc niim, Jothep cɔl Barthaba, ku ye cɔɔl Juthutho aya, ku Mathiath. 	 et statuerunt duos Ioseph qui vocabatur Barsabban qui cognominatus est Iustus et Matthiam


e yeguop woi, ku jel, go nɔm dap maar e tau tɔu en, nɔn ee yen raan yindi. 	 consideravit enim se et abiit et statim oblitus est qualis fuerit


Ku aci Dabid guop lueel ne awarek de Thaamic, yan, Bɛnydit aci Bɛnydiendit yɔɔk, yan, Nyuc e ciin cuenydi, 	 et ipse David dicit in libro Psalmorum dixit Dominus Domino meo sede a dextris meis


Ku yɛn guop yɛn e kedun guɔ ŋic e yapiɔu aya, wek mithekɔckuɔ, dit diite piathdun, ku dit e ŋiny ŋiɛc wek kaŋ, ku leu aa wek rot leu e weet. 	 certus sum autem fratres mei et ego ipse de vobis quoniam et ipsi pleni estis dilectione repleti omni scientia ita ut possitis alterutrum monere


Go Pilato thieec, yan, Ye malik de Judai? Go bɛɛr, yan, Yeka, ke ci lueele. 	 Pilatus autem interrogavit eum dicens tu es rex Iudaeorum at ille respondens ait tu dicis


Go Nikodemo (yen aye raan waan bɔ tede yen wakɔu, ku ye raan toŋden), go keek thieec, yan, 	 dicit Nicodemus ad eos ille qui venit ad eum nocte qui unus erat ex ipsis


we ŋoot e we tum wepiɔth ka ke piny. Ku nɔn tɔuwe tiɛɛl e weyiic ayi ateer ayi teŋ aa wek weyiic tek, caki wepiɔth e tuom ka ke piny, ku caki e reer e reer e kɔc tei? 	 et si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas et si tradidero corpus meum ut ardeam caritatem autem non habuero nihil mihi prodest


Nyuutii de Yecu Kritho, nyuuth cii Nhialic gam en, bi liimke bɛn nyuoth ka bi dhil dap tic: go tunydɛnnhial tuooc le limdɛn Jɔn lɛk: 	 apocalypsis Iesu Christi quam dedit illi Deus palam facere servis suis quae oportet fieri cito et significavit mittens per angelum suum servo suo Iohanni


Kak ee bɛn bei e raan piɔu ki, Karɛc ee raan ke tak, naŋ de raan, kɔɔr e dieer lei, dhoom, kuel, ciekethok, lɛɛt rac; 	 de corde enim exeunt cogitationes malae homicidia adulteria fornicationes furta falsa testimonia blasphemiae


Go Jɔn puk nɔm, yan, Yɛn ee kɔc baptith ne piu: ku ade raan kaac e weyiic cil, raan kuocki, 	 respondit eis Iohannes dicens ego baptizo in aqua medius autem vestrum stetit quem vos non scitis


Go bɛny e luaŋdiit e Nhialic lɔ keke cawiic, lek ku biiki ke bei, ku ciki ke dɔm aril, acik riɔɔc e kɔc, ke ke cii bi biɔɔk e kɔi. 	 tunc abiit magistratus cum ministris et adduxit illos sine vi timebant enim populum ne lapidarentur


ago reer ke keek, luɔi ee kek ateet kit, agoki ya luui etok; ayek ateet e keemɔɔ cueec. 	 et quia eiusdem erat artis manebat apud eos et operabatur erat autem scenofactoriae artis


Adhaapdun ku ateŋdun acik keth, ku kethden abi aa caatɔ de ater ke week, ku bi riiŋdun cam cit man e mac. Wek e weukun kut ne kede kool rial. 	 aurum et argentum vestrum eruginavit et erugo eorum in testimonium vobis erit et manducabit carnes vestras sicut ignis thesaurizastis in novissimis diebus


Na wen, aci Yecu bɛn ɣon e bɛny awen, ke tiŋ kɔc e kɛŋ kooth ku kut e kɔc awou, 	 et cum venisset Iesus in domum principis et vidisset tibicines et turbam tumultuantem


Acit man ci Mothe kerac jat nhial e jɔɔric, yen acit jon bi Wen e raan dhil jat nhial aya: 	 et sicut Moses exaltavit serpentem in deserto ita exaltari oportet Filium hominis


Go jɔŋdiit rac yɔɔk, yan, Yin ba miɔɔc ne bɛɛny de bɛike kedhie, ayi dhueeŋden: aci guɔ yien ɛn, ku aba gam raan ca tak. 	 et ait ei tibi dabo potestatem hanc universam et gloriam illorum quia mihi tradita sunt et cui volo do illa


Yen raan cii jam gɔɔr ne kede ki, yan, Tiŋ, yɛn tooc tunydi e yinɔm tueŋ, Raan bi kueerdu looiyic apiɛth e yinɔm tueŋ. 	 hic est de quo scriptum est ecce mitto angelum meum ante faciem tuam qui praeparabit viam tuam ante te


Go Yecu yɔɔk, yan, Raan ci waak, acin te dak e ye, ee wɛk bi e waak cok etok, ku ci guop ɣɛɛr ebɛn: ku week, wek ɣer, ku acie week wedhie. 	 dicit ei Iesus qui lotus est non indiget ut lavet sed est mundus totus et vos mundi estis sed non omnes


Go Yecu yɔɔk, yan, Nyni, Catan; aci gɔɔr, yan, Ye Bɛnydit Nhialicdu lam, ku yen ee luooi etok. 	 tunc dicit ei Iesus vade Satanas scriptum est Dominum Deum tuum adorabis et illi soli servies


Raan de yith ee yen ke piŋ, ke piŋ. 	 qui habet aures audiendi audiat


Acin raan toŋ bi tɔ piɛthpiɔu e yenɔm ne luɔi de loŋ; ee loŋ yen e bii ŋiny de kerac. 	 quia ex operibus legis non iustificabitur omnis caro coram illo per legem enim cognitio peccati


Ku yɛn, acakaa yɛn e liu guop, ke yɛn nu woke week e wei yiic, ke ya mit piɔu ne wui wɔi ɛn kut aa wek jamdun kiɛɛt ku kɔɔc kaac wek tedun aril ne gamduon nu e Krithoyic. 	 nam et si corpore absens sum sed spiritu vobiscum sum gaudens et videns ordinem vestrum et firmamentum eius quae in Christo est fidei vestrae


Kɔcke ayek kuur ci thiaan ne kecamduon e nhieeric, te ye kek rɔm e week etok e kecam, ku yek keyac thiɔɔŋ ke ke cii riɔc; ayek luaat cin yiic piu, luaat ee yom kuaath; tiim ee mithken dap yom, agoki cuo lok, tiim ci thou raanrou, agoke woth bei ne meiken; 	 hii sunt in epulis suis maculae convivantes sine timore semet ipsos pascentes nubes sine aqua quae a ventis circumferuntur arbores autumnales infructuosae bis mortuae eradicatae


Go Yecu pɔk nɔm keek, yan, Tiɛtki rot ke cin raan bi week math. 	 et respondens Iesus dixit eis videte ne quis vos seducat


Na wen, acik bɛn Kapernaum, ke kɔc e weu ke Nhialic tɔ kut ke ke bɔ tede Petero, bik ku thiecki, yan, Bɛnydun cii weu ke Nhialic e kut? 	 ait etiam et cum intrasset domum praevenit eum Iesus dicens quid tibi videtur Simon reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum a filiis suis an ab alienis


Ku loŋ de Wei ke piir, loŋ nu e Kritho Yecuyic, aci a luony bei ne loŋ de kerac keke thuɔɔu. 	 lex enim Spiritus vitae in Christo Iesu liberavit me a lege peccati et mortis


Goki lueel, yan, Eeŋodaŋ kɔɔr wok caatɔ daŋ? wokgup acuk piŋ e yethok. 	 at illi dixerunt quid adhuc desideramus testimonium ipsi enim audivimus de ore eius


Na wen, ke panydit ebɛn ke ke lɔ biic bik bɛn rɔm ne Yecu; na wen, acik tiŋ, ke laŋki, yan, bi jal pinyden. 	 et ecce tota civitas exiit obviam Iesu et viso eo rogabant ut transiret a finibus eorum


Ku namki akup de kunydewei aya, keke abatau de Weidit, yen aye jam de Nhialic: 	 et galeam salutis adsumite et gladium Spiritus quod est verbum Dei


Kony rot, ku ba piny e tim ci riiu nɔm kɔu. 	 salvum fac temet ipsum descendens de cruce


Ku raan cii timdɛn ci riiu nɔm e ɣaac, ku jɔ yɛn aa kuany cok, ka cii dueer aa raandien e piooce. 	 et qui non baiulat crucem suam et venit post me non potest esse meus discipulus


Tethuth ebɛn abi juok, Ku kuurdit ebɛn ayi kuurthii abike rai piny; Ɣaanŋɔl abike ric, Ku kuɛɛr lɔ ŋɔnyŋɔny abike looi abik lipelip; 	 omnis vallis implebitur et omnis mons et collis humiliabitur et erunt prava in directa et aspera in vias planas


Ku kal aci yik e kuur cɔl jathpi: ku panydit yen aye adham awai, cit acidhanh awai. 	 et erat structura muri eius ex lapide iaspide ipsa vero civitas auro mundo simile vitro mundo


Na wen, ke Yecu yook kɔckɛn e piooce, yan, Na de raan de piɔu luɔi bi en a kuany cok, ke nyaŋ rot, ku jɔt timdɛn ci riiu nɔm, ku biɔɔth acok. 	 tunc Iesus dixit discipulis suis si quis vult post me venire abneget semet ipsum et tollat crucem suam et sequatur me


Ku te ŋoote gam ke ken bɛn, wok ci mac, ku tit wo e loŋic, wo ci yok e wo mac aɣet kool bi gam bɛn, gam bi nyuoth kɔc elemiak. 	 prius autem quam veniret fides sub lege custodiebamur conclusi in eam fidem quae revelanda erat


Go Yecu jal etɛɛn, le piny biak de Turo keke Thidon. 	 et egressus inde Iesus secessit in partes Tyri et Sidonis


go lupɔ linon nyaaŋ piny, ku kɔt e keek, ke cath e yekɔu. 	 at ille reiecta sindone nudus profugit ab eis


Go Yecu rot puk; na wen, aci e tiŋ, ke lueel, yan, Rom yipiɔu, nyane; gamdu aci yi tɔ piɔl. Go tiiŋe dem e thaar mane guop. 	 at Iesus conversus et videns eam dixit confide filia fides tua te salvam fecit et salva facta est mulier ex illa hora


Ku kuany Thimon Petero Yecu cok, ayi raan daŋ e piooce. Ku raane aŋic bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic, go lɔ keke Yecu etok e aloocic, alooc de bɛnydiit e ka ke Nhialic; 	 sequebatur autem Iesum Simon Petrus et alius discipulus discipulus autem ille erat notus pontifici et introivit cum Iesu in atrium pontificis


Wek ee ɣɛɛrepiny e tiɔp nɔm. Panydiit ci yik e kuurdit nɔm acii dueer leu ne thien. 	 vos estis lux mundi non potest civitas abscondi supra montem posita


Go Petheto jam guiir keke kɔc nu e loŋic, ku jɔ bɛɛr, yan, Ci guɔ lueel, an, ba kedu lɛɛr e Kaithar nɔm? Apiɛth, yin bi jɔ lɔ e Kaithar nɔm. 	 tunc Festus cum consilio locutus respondit Caesarem appellasti ad Caesarem ibis


Ku duoki ke bak aa cam e kɔɔr, ayi ka bak aa dek, ku duoki e diɛɛr e wepiɔth. 	 et vos nolite quaerere quid manducetis aut quid bibatis et nolite in sublime tolli


ee wook gup, wok kɔc ci cɔɔl, aci e Judaiyic etok, e Juooric aya? 	 quos et vocavit nos non solum ex Iudaeis sed etiam ex gentibus


Akoolke ee akool ke guur, kool bi kacigɔɔr thol e luɔi kedhie. 	 quia dies ultionis hii sunt ut impleantur omnia quae scripta sunt


Na wen, acik jamden thol, ke Jakop beer, lueel, yan, Wathii, piɛŋki kedi: 	 et postquam tacuerunt respondit Iacobus dicens viri fratres audite me


Na wen, aci kɔc thok e baptith kedhie, ke Yecu jɔ baptith aya, ku jɔ lɔŋ, go tenhial eyin liep, 	 factum est autem cum baptizaretur omnis populus et Iesu baptizato et orante apertum est caelum


Ciɛɛŋ de paannhial acit malik tok, malik ci thieŋ de wende lueel, 	 simile factum est regnum caelorum homini regi qui fecit nuptias filio suo


Na wen, aci akool e dhieethe Kerod tɔ ye ahith, ke nyan e Kerodiath cɔŋ e kɔc niim, go Kerod piɔu miɛt. 	 die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio et placuit Herodi


Ku nu wen tueŋ domic: na wen, aci bɛn, aci thiɔk ke baai, ke piŋ diɛt cɔŋe ke lɔɔr. 	 erat autem filius eius senior in agro et cum veniret et adpropinquaret domui audivit symphoniam et chorum


Go Paulo bɛɛr, an, Eeŋo luɔɔiki wakya, abak a tɔ cuan piɔu ne dhiendun? Acie many mɛce ya e Jeruthalem en gam etok, ayi thuɔɔu aca gam aya, ne baŋ de rin ke Bɛnydit Yecu. 	 tunc respondit Paulus et dixit quid facitis flentes et adfligentes cor meum ego enim non solum alligari sed et mori in Hierusalem paratus sum propter nomen Domini Iesu


Na ɣɔn, nu Galio mudhiir e Akaya, ke Judai ke ke jɔt rot e piɔn tok lek tɔŋ yien Paulo, ku biiki te ye bany loŋ guiir thin, 	 Gallione autem proconsule Achaiae insurrexerunt uno animo Iudaei in Paulum et adduxerunt eum ad tribunal


Na wen, ke nyiice kut e kɔc wen bɔ bik jam e Nhialic bɛn piŋ, ke kaac e wɛɛr thok wɛɛr cɔl Genedharet; 	 factum est autem cum turbae inruerent in eum ut audirent verbum Dei et ipse stabat secus stagnum Gennesareth


Ku na Judai enɔɔne, war wɛɛr en kɔc akou? Ku cuɛl, piathdɛn bi bɛɛi akou? 	 quid ergo amplius est Iudaeo aut quae utilitas circumcisionis


Wek yɔɔk eyic, yan, Kake kedhie abike kut niim e reme yeth. 	 amen dico vobis venient haec omnia super generationem istam


Ku loŋ ci kɔn mac acath keke luɔidɛn e guiɛɛk de ka ke Nhialic, ku de tedɛn ɣeric, tede piny nɔm. 	 habuit quidem et prius iustificationes culturae et sanctum saeculare


Te ci yic de Nhialic ro ŋuak ne luenhdi, ago aa kede dhueeŋde, eeŋo ŋoote loŋdi ke guiir, aca ciet raan e kerac looi? 	 si enim veritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius quid adhuc et ego tamquam peccator iudicor


Go Mari lueel, an, Ya ki yɛn nyanlim e Bɛnydit; ne tiec tede yɛn cit man e welku. Go tunynhial jal e yelɔɔm. 	 dixit autem Maria ecce ancilla Domini fiat mihi secundum verbum tuum et discessit ab illa angelus


Na wen, ke dap ŋic en Yecu nɔn ci riɛl bɛn bei e yeguop, go rot puk e kut e kɔcic, ku thieec, yan, Eeŋa e jak lupɔɔki? 	 et statim Iesus cognoscens in semet ipso virtutem quae exierat de eo conversus ad turbam aiebat quis tetigit vestimenta mea


Coor ayinki, ku ŋol aciɛthki apiɛth, kɔc de gup wɛth acik gup waar, miŋ apiŋki, kɔc ci thou acike jat nhial ka cik piir, ku kɔc kuany nyiin ayeke guieer welpiɛth. 	 caeci vident claudi ambulant leprosi mundantur surdi audiunt mortui resurgunt pauperes evangelizantur


Na wen, ke luaŋdiit e Nhialic liep paannhial; go thanduŋ de loŋ ci mac tiŋ luɛɛk; ku tul wiledeŋ, ku kɔc rot, ku maaredeŋ, ku nieŋ ci piny ro niɛŋ, ku gok de kɔɔi e deŋ. 	 et apertum est templum Dei in caelo et visa est arca testamenti eius in templo eius et facta sunt fulgora et voces et terraemotus et grando magna


adi ci weuki dhil tuɛɛl e kɔc cin kɔc e weu waar yiic, na wen, aca bɛn, adi ca kaki yok acik ro ŋuak. 	 oportuit ergo te mittere pecuniam meam nummulariis et veniens ego recepissem utique quod meum est cum usura


Ku ci dhueeŋ de yenpiɔu guɔ biɔɔn dhueeŋ gok, ayi dit e liɛɛr e yenpiɔu, ku guom guum en kajuec, ku kuc dhueeŋ de Nhialic piɔu nɔn thel en yin tede puŋ bi yin yiniɔu puk? 	 an divitias bonitatis eius et patientiae et longanimitatis contemnis ignorans quoniam benignitas Dei ad paenitentiam te adducit


raan ebɛn aye them, te ci e thɛl wei ne ŋɔɔŋ de yenpiɔu, ŋɔɔŋ de kerac, ago math. 	 unusquisque vero temptatur a concupiscentia sua abstractus et inlectus


Guiir guieer ɛn kɔc kake, yen aa dɔme Judai yɛn e luaŋditt e Nhialicic, ku kɔɔrki luɔi bi kek a nɔk. 	 hac ex causa me Iudaei cum essem in templo conprehensum temptabant interficere


tɔ ke jel, leki dhaar thiɔke niim ku bɛi, lek rot ɣɔc kecam. 	 dimitte illos ut euntes in proximas villas et vicos emant sibi cibos quos manducent


Na wen, ke Yecu lɔ cath e dum yiic ekool e thabath; ku kɔckɛn e piooce aci cɔk ke nɔk, agoki rap gɔl e dhuŋ, ku camki ke. 	 in illo tempore abiit Iesus sabbato per sata discipuli autem eius esurientes coeperunt vellere spicas et manducare


ku wɛɛl cɔl kinamonon, ku wɛɛl ee nyop go tumetum, ku miok tum, ku libano, ku wany, ku miok, ku agamɔ lɔ mot, ku agamɔ kene guoor, ku ɣɔk, ku thok; ku joŋgoor, ku abeelbiic, ku liim, ku wei ke kɔc. 	 et cinnamomum et amomum et odoramentorum et unguenti et turis et vini et olei et similae et tritici et iumentorum et ovium et equorum et raedarum et mancipiorum et animarum hominum


Go Yecu bɛɛr, yan, Yɛn aa ye jam e kɔc niim kɔc ke piny nɔm; yɛn aa ye cool e weet e luek yiic, ayi luaŋdiit e Nhialicic, te ye Judai cool e gueer thin; ku acin ke ca lueel athiɛɛn. 	 respondit ei Iesus ego palam locutus sum mundo ego semper docui in synagoga et in templo quo omnes Iudaei conveniunt et in occulto locutus sum nihil


Ku te cit thaar kadheŋuan, ke Yecu cot e rol dit, yan, Eli, Eli, lama thabakthani? yen aye kene, yan, Nhialicdi, Nhialicdi, eeŋo pɛl yin a wei? 	 et circa horam nonam clamavit Iesus voce magna dicens Heli Heli lema sabacthani hoc est Deus meus Deus meus ut quid dereliquisti me


Na wen, acik bɛn ɣot, ke ke tiŋ mɛnhthiine keke Mari man; goki rot cuat piny, ku lamki; ku te ci kek weuken liep niim, ke miɔcki e kaŋ, adhaap ayi wɛɛl ee nyop ago tol ŋireŋir, ayi wɛɛl daŋ cɔl mer. 	 et intrantes domum invenerunt puerum cum Maria matre eius et procidentes adoraverunt eum et apertis thesauris suis obtulerunt ei munera aurum tus et murram


Ke lueel caatɔye ee yic. Yen ee yin keek jɔɔny e jany rac, ke ke bi a tɔu e gamic ke cin kerac, 	 testimonium hoc verum est quam ob causam increpa illos dure ut sani sint in fide


Na wen, ke nom kuiin ci pam kadherou, ku rec, ku jɔ lueel, yan, Thieithieei, go ke waak yiic, gɛm ke kɔckɛn e piooce, go kɔcpiooce ke yien kut e kɔc. 	 et accipiens septem panes et pisces et gratias agens fregit et dedit discipulis suis et discipuli dederunt populo


Go Yecu yɔɔk, yan, Jɔt tot, jɔt bioŋdu, cathe. 	 dicit ei Iesus surge tolle grabattum tuum et ambula


Ku week, duoki rot e tɔ cɔl, yan, Rabi; ee tok en aye Bɛnyduon e weet, yen Kritho; ku wek ee mith ke raan tok wedhie. 	 vos autem nolite vocari rabbi unus enim est magister vester omnes autem vos fratres estis


Na wen, ke Judath, raan e nyiin en, ke thieec, yan, Ee yɛn, Rabi? Go yɔɔk, yan, Ye ka, ci lueele. 	 respondens autem Iudas qui tradidit eum dixit numquid ego sum rabbi ait illi tu dixisti


Ku bɔ kɔyɔm bei e tolic, lek e piny nɔm; goki gam riɛl cit man e riɛl cath ke mancieei ke piny nɔm. 	 et de fumo exierunt lucustae in terram et data est illis potestas sicut habent potestatem scorpiones terrae


Yɛn e piɔu kok wo kut e kɔc, luɔi ci kek tɔu ne yɛn nin acik aa diak enɔɔne ku acinki kecam: 	 misereor super turba quia ecce iam triduo sustinent me nec habent quod manducent


Acit man ci wɛl roor kuany ku nyop ke mɛɛc, yen abi ciet thok de piny de enɔɔne. 	 sicut ergo colliguntur zizania et igni conburuntur sic erit in consummatione saeculi


Kaŋ kedhie aci Waar ke yien ɛn: ku acin raan ŋic Wende, nɔn ee yen ŋa, ee Wun etok, ku acin raan ŋic Wun, nɔn ee yen ŋa, ee Wende etok, ku raan nu e Wende piɔu luɔi bi en e nyuoth en. 	 omnia mihi tradita sunt a Patre meo et nemo scit qui sit Filius nisi Pater et qui sit Pater nisi Filius et cui voluerit Filius revelare


Mothe e kuarkuɔ yɔɔk eyic, yan, Nebi tok abii Bɛnyduondit Nhialic jat nhial e mithekɔckun yiic, acit man e yɛn; jamde abak piŋ, jam bi lɛk week ebɛn. 	 Moses quidem dixit quia prophetam vobis suscitabit Dominus Deus vester de fratribus vestris tamquam me ipsum audietis iuxta omnia quaecumque locutus fuerit vobis


Go Yecu pɔk nɔm keek, yan, Acakaa kene kɛnki kɔn kueen, ke ci Dabid looi, ɣɔn nɛke cɔk en, ayi kɔc cath ne yen; 	 et respondens Iesus ad eos dixit nec hoc legistis quod fecit David cum esurisset ipse et qui cum eo erant


Na wen, ke bɛny de nɔm alathkeer kabɔt, te ci en ke ci tic tiŋ, ke lec Nhialic, lueel, yan, Raane ee raan piɛthpiɔu eyic. 	 videns autem centurio quod factum fuerat glorificavit Deum dicens vere hic homo iustus erat


Na wen, ke kɔc e loŋ gɔɔr ku Parithai ke ke jɔ dok e keyac ne kɔckɛn e piooce, ku thiecki, yan, Eeŋo cam wek ku dɛkki weke kɔc e atholbo tɔ kut ayi kɔc e kerac looi? 	 et murmurabant Pharisaei et scribae eorum dicentes ad discipulos eius quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis


Ee biak de kake yen a bi agonh e Nhialic e kɔc reec gam niim. 	 propter quae venit ira Dei super filios incredulitatis


Ku rɛɛr dhuŋ toŋ cɔl Yutuko aweeruyin, ke ye thiai ke nin: na wen, aci Paulo tedit guiir, ke jɔ thiai ke nhi, go loony piny ɣon nhial wen ee ɣoot diak, go jɔt ke ye thou. 	 sedens autem quidam adulescens nomine Eutychus super fenestram cum mergeretur somno gravi disputante diu Paulo eductus somno cecidit de tertio cenaculo deorsum et sublatus est mortuus


Enɔɔne di, loŋdi ki, yan, Duku kɔc e jut kɔc ci Kepiɔth wɛl Nhialic ne Juoor yiic; 	 propter quod ego iudico non inquietari eos qui ex gentibus convertuntur ad Deum


Go Yecu bɛn, bi ku noom kuin ci pam, gɛm keek; ayi rec aya. 	 et venit Iesus et accepit panem et dat eis et piscem similiter


Na wen, aci lɔ ɣonde, ke yok nyande atɔu piny e laŋgarep nɔm, ke ci jɔŋ rac jal e yeguop. 	 et cum abisset domum suam invenit puellam iacentem supra lectum et daemonium exisse


Agoki luoi kecam theen etɛɛn: ku yin Martha kɔc kecam; ku Ladharo ee raanden e kɔc rɛɛr e yen etok tede cam. 	 fecerunt autem ei cenam ibi et Martha ministrabat Lazarus vero unus erat ex discumbentibus cum eo


Aci Yithrael awunde kony, Ne taŋ ci en kok de yenpiɔu tak; 	 suscepit Israhel puerum suum memorari misericordiae


Yin ba dhil thieei e athiɛɛi dit, ku yin ba dhil ŋuak nyin e ŋueŋ dit 	 dicens nisi benedicens benedicam te et multiplicans multiplicabo te


Ku ye wook pal kany cath e wook, Acit man pɛl wok kɔc cath e kanykuɔ. 	 et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimisimus debitoribus nostris


Thieithieei e kɔc kuany nyiin ne weiken; ciɛɛŋ de paannhial ee keden. 	 beati pauperes spiritu quoniam ipsorum est regnum caelorum


Ku te reec en yi piŋ thok, ke yi lɔ weke raan tok ayi kɔc kaarou, ago jam lɔ gɔk ebɛn e caatɔɔ thook kaarou ayi diak. 	 si autem non te audierit adhibe tecum adhuc unum vel duos ut in ore duorum testium vel trium stet omne verbum


Ku thieithieei Nhialic, waan thɛɛr wek aa ye him ke kerac, ku we ci tau de weet ci yien week aa gam e wepiɔth enɔɔne. 	 gratias autem Deo quod fuistis servi peccati oboedistis autem ex corde in eam formam doctrinae in qua traditi estis


ke jɔ lueel, yan, Kedu aba piŋ, te ci kɔc gɔɔny yin bɛn aya. Go kɔc yɔɔk, an, bik mac aloocdiit e Kerod, alooc e guieer e loŋ. 	 audiam te inquit cum et accusatores tui venerint iussitque in praetorio Herodis custodiri eum


Go lɛk keek, yan, We bi a dhil lɛk ekaaŋe, yan, Akim, tɔ rot dem: kerieec cuk piŋ, an, cike looi e Kapernaum, jɔ ke looi paandun etene. 	 et ait illis utique dicetis mihi hanc similitudinem medice cura te ipsum quanta audivimus facta in Capharnaum fac et hic in patria tua


Ku bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic ebɛn, bɛny ci kuɛny bei e kɔc yiic, aye dɔm e nyin e kɔc yiic bi ka ke Nhialic aa looi, ku bi kak e gɛme kɔc lam ayi ka bi nɔk ne kede karac: 	 omnis namque pontifex ex hominibus adsumptus pro hominibus constituitur in his quae sunt ad Deum ut offerat dona et sacrificia pro peccatis


raan cii Nhialic dɔm e kɔc niim, tɔ ye bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic bɛny ci loony e bɛɛny e Melkidhedekic. 	 appellatus a Deo pontifex iuxta ordinem Melchisedech


Ku abi mɛwa dhieeth, ku aba cak rin, an, YECU; luɔi bi en kɔcken kony ne karɛcken. 	 pariet autem filium et vocabis nomen eius Iesum ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum


yɛn aa ye ya caatɔ lɛk Judai ayi Girikii aya puŋ bi kek kepiɔth pɔk Nhialic, ku gam bi kek Bɛnydan Yecu Kritho gam. 	 testificans Iudaeis atque gentilibus in Deum paenitentiam et fidem in Dominum nostrum Iesum Christum


Yen akɛn ɛn ke ci nyuoth ɛn rɛɛc, ke bɔ nhial, yin malik Agiripa; 	 unde rex Agrippa non fui incredulus caelestis visionis


Dhienh e dhieethe Yecu Kritho ki: Thieŋ de Mari man aci kɔn lueel keke Jothep; na wen, aŋootki ke ke ken guɔ reer etok, ke yok ade yic meth ne kede Weidit Ɣer. 	 Christi autem generatio sic erat cum esset desponsata mater eius Maria Ioseph antequam convenirent inventa est in utero habens de Spiritu Sancto


Yen ka, raan ŋic kepiɛth bi looi, ku cii loi, ke yen aye kerɛɛc nu e yeyeth. 	 scienti igitur bonum facere et non facienti peccatum est illi


acuk piŋ ke lueel, yan, Yecu de Nadhareth, yen abi wune riɔɔk, ago ciɛɛŋ puk, ciɛɛŋ cii Mothe yien wook. 	 audivimus enim eum dicentem quoniam Iesus Nazarenus hic destruet locum istum et mutabit traditiones quas tradidit nobis Moses


Go Yecu lueel, yan, Ee guieereloŋ yen aa bii yɛn e piny nɔm, ke kɔc cie daai e ke bi bɛn daai, ku bi kɔc daai bik cɔɔr. 	 dixit ei Iesus in iudicium ego in hunc mundum veni ut qui non vident videant et qui vident caeci fiant


Bɛnydit, acik nebiiku nɔk, ku acik yikkuon ke lam thuoor piny; adɔɔŋ ɛn atok, ku akɔɔrki naŋ nɛk kek ɛn. 	 Domine prophetas tuos occiderunt altaria tua suffoderunt et ego relictus sum solus et quaerunt animam meam


Ke ci loŋ dhal e luɔi, ne kɔc kɔɔc en ne baŋ de guop, acii Nhialic ŋiec looi, waan tooc en Wende guop, ke cath ke guop cit guop deyic kerac, ku aa tuuc ne baŋ de kerac, ago kerɛɛc nu e guopic gɔk, 	 nam quod inpossibile erat legis in quo infirmabatur per carnem Deus Filium suum mittens in similitudinem carnis peccati et de peccato damnavit peccatum in carne


Ku ade cook ban yin jɔɔny, e luɔi ci yin nhieerduon tueŋ pɔl. 	 sed habeo adversus te quod caritatem tuam primam reliquisti


Go Dhakayo rot jɔt, ku yook Bɛnydit, yan, Tiŋ, Bɛnydit, biak toŋ de kaki aba yɛn ke kɔc kuany nyiin miɔɔc; ku na de kede raan daŋ ca noom ne goony elueth, ka ba bɛ cuoot e ŋuan. 	 stans autem Zaccheus dixit ad Dominum ecce dimidium bonorum meorum Domine do pauperibus et si quid aliquem defraudavi reddo quadruplum


Ke ade kɔc e thok tit e paane amɛcki roor, ku titki lunydɛn e thok wakɔu. 	 et pastores erant in regione eadem vigilantes et custodientes vigilias noctis supra gregem suum


Aa lueel kene ne kede Judath Yithkariɔt, wen e Thimon, ee yen ee raan bi e nyiɛɛn, ku ye raan toŋ e kɔc kathieer ku rou. 	 respondit eis Iesus nonne ego vos duodecim elegi et ex vobis unus diabolus est


Kene kecigɔɔr lueel, yan, Kritho abɔ ne kau de Dabid, ku bi bei e Bethlekem, paan ɣɔn nu Dabid thin? 	 nonne scriptura dicit quia ex semine David et Bethleem castello ubi erat David venit Christus


Go Yecu bɛɛr, yan, Acie raane yen e loi kerac, ku cie wun ayi man: ee tic bi luɔi e Nhialic tic e yeguop. 	 respondit Iesus neque hic peccavit neque parentes eius sed ut manifestetur opera Dei in illo


Na wen, ke raan toŋ e Thamaria keny etɛɛn, ku jɔ bɛn te nu raane: na wen, aci e tiŋ, ke jɔ piɔu kok ke yen, 	 Samaritanus autem quidam iter faciens venit secus eum et videns eum misericordia motus est


Ku week ayak lueel, yan, Raan yook wun ayi man, yan, Ke e di ci yok tede yɛn, aca gam Nhialic; 	 vos autem dicitis quicumque dixerit patri vel matri munus quodcumque est ex me tibi proderit


Na wen, ke gok daŋ gɛiye tiec paannhial; ŋualdiit thith ka, ŋual de niim kadherou ku tuŋ kathieer, ku ceŋ dhor kadherou e niimke. 	 et visum est aliud signum in caelo et ecce draco magnus rufus habens capita septem et cornua decem et in capitibus suis septem diademata


Ku te ci en e ŋic nɔn nu yen e ciɛɛŋ de Kerodic, ke jɔ tuoc Kerod, luɔi tɔu en e Jeruthalem e akoolke yen Kerod. 	 et ut cognovit quod de Herodis potestate esset remisit eum ad Herodem qui et ipse Hierosolymis erat illis diebus


Go kɔcken e piooce thieec, yan, Rabi, eeŋa e loi kerac, ne yi raane, keke wun ku man, e nɔn e dhiethe ye ke ye cɔɔr? 	 et interrogaverunt eum discipuli sui rabbi quis peccavit hic aut parentes eius ut caecus nasceretur


Ku jɔ tik yɔɔk, yan, Karɛcku acike pɔl. 	 dixit autem ad illam remittuntur tibi peccata


Na wen, ekool thooke ahith, yen aye kool dit, ke Yecu kaac ku coot, yan, Te de yen raan ci yal, ne bɔ tede yɛn, bi bɛn dek. 	 in novissimo autem die magno festivitatis stabat Iesus et clamabat dicens si quis sitit veniat ad me et bibat


Jaki talentɔn noom tede yen, ku gamki raan de talentɔɔn kathieer. 	 tollite itaque ab eo talentum et date ei qui habet decem talenta


Go Lebi luoi kecamdit ɣonde guop: ku ade kut ditt e kɔc e atholbo tɔ kut ayi kɔc kɔk kɔc wen rɛɛr ne yen etok. 	 et fecit ei convivium magnum Levi in domo sua et erat turba multa publicanorum et aliorum qui cum illis erant discumbentes


Yak piɔth miɛt e Bɛnyditic e akoolnyiin kedhie: abɛ nyɔkic, yan, Yak piɔth miɛt. 	 gaudete in Domino semper iterum dico gaudete


Go Paulo lueel, yan, Yɛn kaac e thoony de Kaithar nɔm, thoony e guieereloŋ, yen aye te bi kedi dhil guiir thin: acin ke ca wac Judai, kene aŋic egɔk aya. 	 dixit autem Paulus ad tribunal Caesaris sto ubi me oportet iudicari Iudaeis non nocui sicut tu melius nosti


go yok, ku bii Antiokia. Goki gueer e kanithɔ etok ku tholki run tok etɛɛn, ke ke ye kut dit e kɔc wɛɛt. Ku kɔcpiooce ayeke kɔn tɔ ye Krithiaan e Antiokia. 	 et annum totum conversati sunt in ecclesia et docuerunt turbam multam ita ut cognominarentur primum Antiochiae discipuli Christiani


Go Thepano, wen ci en thiaŋ ke Weidit Ɣer, go tenhial toomic e daai, ku tiŋ dhueeŋ de Nhialic, ku tiŋ Yecu ke kaac e baŋ cueny de Nhialic. 	 cum autem esset plenus Spiritu Sancto intendens in caelum vidit gloriam Dei et Iesum stantem a dextris Dei et ait ecce video caelos apertos et Filium hominis a dextris stantem Dei


go wiik, ku piŋ rol yook en, an, Thaulo, Thaulo, eeŋo yɔŋ yin ɛn? 	 et cadens in terram audivit vocem dicentem sibi Saule Saule quid me persequeris


Na wen, acik cam bɛ rɛɛc, ku lɛŋki, goki kecin thany e keniim, ku tɔki ke jel. 	 tunc ieiunantes et orantes inponentesque eis manus dimiserunt illos


Na wen, ke kɔc kɔk e ke bɔ e Judaya, bik ku weetki wathii, yan, Te kene we cueel cit man e tau de ciɛɛŋ de Mothe, ke we cii dueere kony wei. 	 et quidam descendentes de Iudaea docebant fratres quia nisi circumcidamini secundum morem Mosi non potestis salvi fieri


Go keek thieec, yan, Ee kenou ci pal kɔc ekool e thabath, ee luɔi de kepiɛth, ku ye luɔi de kerac? ee kunydewei, ku ye naŋ de kɔc? Goki lɔ diu. 	 et dicit eis licet sabbatis bene facere an male animam salvam facere an perdere at illi tacebant


Dabid guop aci lueel ne Weidit Ɣer, yan, Bɛnydit aci Bɛnydiendit yɔɔk, yan, Nyuc e baŋ cuenydi, Aɣet te ban kɔc dɛ wek ater Tɔ ye kɔm ee yin yicok dhɔɔr. 	 ipse enim David dicit in Spiritu Sancto dixit Dominus Domino meo sede a dextris meis donec ponam inimicos tuos scabillum pedum tuorum


Go Paulo dut toŋ e tiim kuany; na wen, aci ke taau mɛɛc, ke deŋakook jɔ bɛn bei ne tuoc de mac, go ro dɛɛr e yecin. 	 cum congregasset autem Paulus sarmentorum aliquantam multitudinem et inposuisset super ignem vipera a calore cum processisset invasit manum eius


Agoki lɔ biic kek liimke, leki e kuɛɛr dit yiic, agoki kɔc kut kɔc cik yok kedhie, kɔc rac ayi kɔc piɛth; go thieek jɔ thiaŋ ke kamaan. 	 et egressi servi eius in vias congregaverunt omnes quos invenerunt malos et bonos et impletae sunt nuptiae discumbentium


Na wen, aci agamɔ cil, ku guɛthki, ke wɛɛl roor tiec aya. 	 cum autem crevisset herba et fructum fecisset tunc apparuerunt et zizania


acii kut e kɔc biɔɔth cok, ke ke cot, yan, Eeŋo ca wek eraane nyiɛɛi? 	 sequebatur enim multitudo populi clamans tolle eum


Thar e ke pak wek e akool liaakaŋ ayin aa luɔi bi yin e bɛ noom abi aa kedu anande; 	 forsitan enim ideo discessit ad horam a te ut aeternum illum recipere


Ku we bi riɛl yok, te ci Weidit Ɣer bɛn e wegup, ku we bi aa caatɔɔki e Jeruthalem, ku Judaya ebɛn, ku Thamaria, ku aɣet te guute piny thar. 	 sed accipietis virtutem supervenientis Spiritus Sancti in vos et eritis mihi testes in Hierusalem et in omni Iudaea et Samaria et usque ad ultimum terrae


Ku te ye we thel e Wei, ke we cie tɔu e loŋic. 	 quod si spiritu ducimini non estis sub lege


Na enɔɔne, aŋicku, yan, ke lueel loŋ, aye lɛk kɔc rɛɛr e loŋic, ke kɔc e ke bi kethook ruɔɔt kedhie, ago piny nɔm ebɛn yiek yeth gaak e Nhialic nɔm. 	 scimus autem quoniam quaecumque lex loquitur his qui in lege sunt loquitur ut omne os obstruatur et subditus fiat omnis mundus Deo


Na wen, aci ɣet e kalthok e panydit di, ke jɔ rɔm ke raan ci thou a ket kɔc, leere roor, ku ye mɛnh tok ne man nɔm, ku man acin nɔm moc: ku cath kut e kɔc ke panydit ne yen. 	 cum autem adpropinquaret portae civitatis et ecce defunctus efferebatur filius unicus matri suae et haec vidua erat et turba civitatis multa cum illa


Ɣɔn e akoolke, ke Kerod teterarke piŋ rin ke Yecu, 	 in illo tempore audiit Herodes tetrarcha famam Iesu


acit tau mane guop en abi kaŋ tɔu ekool bi Wen e raan ro nyuɔɔth. 	 secundum haec erit qua die Filius hominis revelabitur


Ku loony kɔth kɔk te nu kur, te cin tiɔm dit; agoki dap goŋ, luɔi cin en tiɔm dit nu. 	 alia autem ceciderunt in petrosa ubi non habebat terram multam et continuo exorta sunt quia non habebant altitudinem terrae


Ku kɔc kɔk ee ka ci com e tiɔm piɛthic; ayek kɔc e jam piŋ, ku gamki, ku lokki, tok abi thierdiak bɛɛi, ku bii tok thierdhetem, ku bii tok bɔt. 	 et hii sunt qui super terram bonam seminati sunt qui audiunt verbum et suscipiunt et fructificant unum triginta et unum sexaginta et unum centum


Ku enɔɔne yɛn e piɔu jiɛth; ku ba ŋo lueel? Ba lueel, yan, Waar, kony ɛn e thaare? Ku ne biak de ekene, en aa ba yɛn tede thaare. 	 nunc anima mea turbata est et quid dicam Pater salvifica me ex hora hac sed propterea veni in horam hanc


Ku yɛn aya yɛn ee raan ci taau e bany cok, ku nu alathkeer e yacok; na yɔɔk tok, yan, Lɔ, ka lɔ; ku na yɔɔk daŋ, yan, Ba, ka bɔ; ku na yɔɔk limdi, yan, Loi kene, ka looi. 	 nam et ego homo sum sub potestate constitutus habens sub me milites et dico huic vade et vadit et alio veni et venit et servo meo fac hoc et facit


Na wen, aci nhi lɛɛr kadhetem, ke Yecu nom Petero, ku Jakop, ku Jɔn manhe, ku leer keek e kuurdit nɔm kapac, kuurdiit baar; 	 et post dies sex adsumpsit Iesus Petrum et Iacobum et Iohannem fratrem eius et ducit illos in montem excelsum seorsum


Ku ne kede jon bi kɔc ci thou ro jɔt, kɛnki jam kueen jam ci lɛk week e Nhialic, yan, 	 de resurrectione autem mortuorum non legistis quod dictum est a Deo dicente vobis


Ku te ci Judai kut e kɔc tiŋ, ke ke dɔm tiɛɛl, ku janyki ka lueel Paulo, ku latki. 	 videntes autem turbas Iudaei repleti sunt zelo et contradicebant his quae a Paulo dicebantur blasphemantes


Ku e we lɔ biic lak ŋo tiŋ? Ee nebi? Yeka, wek yɔɔk, yan, Ee raan diit war nebi aret. 	 sed quid existis videre prophetam etiam dico vobis et plus quam prophetam


Ku week, wek cie tɔu e tau de guop, ee tau de Wei yen tau wek, te reere Wei ke Nhialic e weyiic eyic. Ku na de raan nu raan cii cath ke Wei ke Kritho, ka cie kede. 	 vos autem in carne non estis sed in Spiritu si tamen Spiritus Dei habitat in vobis si quis autem Spiritum Christi non habet hic non est eius


Agoki ke dui e wɛt juec, ku tɛɛuki keek e aloocic, ku yookki raan tit alooc, yan, bi ke cok e tit en keek: 	 et cum multas plagas eis inposuissent miserunt eos in carcerem praecipientes custodi ut diligenter custodiret eos


Aŋuan luɔi ba wek kɔc kuany nyiin miɔɔc ne ka cath ne week; ku tieŋki, kaŋ kedhie ayek ɣɛɛr tede week. 	 verumtamen quod superest date elemosynam et ecce omnia munda sunt vobis


Ku ade kajuec kɔk aya, ka cii Yecu looi, ku tee ke bi gɔɔr kedhie, ne yɛn, acakaa piny nɔm ebɛn acii awareek dueer muk awareek bi gɔɔr. Amen. 	 sunt autem et alia multa quae fecit Iesus quae si scribantur per singula nec ipsum arbitror mundum capere eos qui scribendi sunt libros amen


Na wen, ke Paulo lɔ piny, ku cuɛt rot e yekɔu, go kuak e yecin, ku jɔ lueel, yan, Duoki diɛɛr; weike anuki e yeguop. 	 ad quem cum descendisset Paulus incubuit super eum et conplexus dixit nolite turbari anima enim ipsius in eo est


Na wen, acik cam acik kuɛth, ke ke jɔ agamɔ cuat wiir, ke abel bi pial. 	 et satiati cibo adleviabant navem iactantes triticum in mare


E akoolke kɔc piɛthpiɔth abik a riauriau cit man akɔl e ciɛɛŋ de Wuondenic. Raan de yith ee yen ke piŋ, ke piŋ. 	 tunc iusti fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum qui habet aures audiat


Na wen, aci kut ditt e kɔc gueer, ku kɔc kɔk aŋootki ke ke bɔ te nu yen e baaiyic ebɛn, ke jɔ jam ne kaaŋ: yan, 	 cum autem turba plurima conveniret et de civitatibus properarent ad eum dixit per similitudinem


Ku akenki jame yokic, ku acik riɔɔc e thiec thieec kek en. 	 et venerunt Capharnaum qui cum domi esset interrogabat eos quid in via tractabatis


Wen e raan alɔ, cit man ci e gɔɔr e kede; ku amawoou ne raan bi Wen e raan nyiɛɛne! adueer ŋuɛɛn tede yen, te kene ye dhieeth, en eraane. 	 Filius quidem hominis vadit sicut scriptum est de illo vae autem homini illi per quem Filius hominis traditur bonum erat ei si natus non fuisset homo ille


Na wen, ke kɔc kathierdherou ke ke jɔ keniim dhuny, ke ke mit piɔth, ku jɔki lueel, yan, Bɛnydit, aɣɔl jɔɔk rac ayek keda gam ne rinku. 	 reversi sunt autem septuaginta duo cum gaudio dicentes Domine etiam daemonia subiciuntur nobis in nomine tuo


Go kɔckɛn e piooce lueel, yan, Bɛnydit, na ye nhi, ka bi waar. 	 dixerunt ergo discipuli eius Domine si dormit salvus erit


Ku taki guomdekaŋ thol luɔide abi dikedik, ke we bi dikedik ku cathki ne kerieec, acin ke dak week. 	 patientia autem opus perfectum habeat ut sitis perfecti et integri in nullo deficientes


Na wen, ke luny Barabath keek; ku jɔ Yecu tɔ dui e waat, ku yin kɔc, bi piaat e tim ci riiu nɔm kɔu. 	 tunc dimisit illis Barabban Iesum autem flagellatum tradidit eis ut crucifigeretur


Ku luɔi aa wek wɛɛtke, ke Nhialic jɔ Wei ke Wende tuɔɔc e wepiɔth, ke ke cot, yan, Abba, Waar. 	 quoniam autem estis filii misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra clamantem Abba Pater


Go rol tuol, an, Jɔt rot, Petero, nak, ku cuet. 	 et facta est vox ad eum surge Petre et occide et manduca


Aguɔ keden bɛɛr, yan, Acie ciɛɛŋ de Romai, an, bik raan yien kɔc, lɔ nɔk, te ŋoote raan ci gaany ke ken ethok kɔn tuoom keke kɔc gɔɔny en, ago pal luɛl lueel en kede ne ke e gɔɔnye ye. 	 ad quos respondi quia non est consuetudo Romanis donare aliquem hominem priusquam is qui accusatur praesentes habeat accusatores locumque defendendi accipiat ad abluenda crimina


Ku na mɛnhkui, te ci en yi wac kedaŋ, ke yi lɔ, lɛke yen ke ci wooc tedun waarou; te ci en yi piŋ thok, ke we ye wepiɔth jɔ yok weke mɛnhkui. 	 si autem peccaverit in te frater tuus vade et corripe eum inter te et ipsum solum si te audierit lucratus es fratrem tuum


Na wen, ke kut e kɔc ebɛn ke ke jɔ mim, ku piŋki kede Baranaba ku Paulo, ke ke guiir gook ku ka ye kɔc ke gai, ka cii Nhialic looi e Juoor yiic ne kecin. 	 tacuit autem omnis multitudo et audiebant Barnaban et Paulum narrantes quanta fecisset Deus signa et prodigia in gentibus per eos


Na wen, aci kɔc ke Thamaria bɛn tede yen, ke jɔki lɔŋ, an, bi reer ke keek: go reer etɛɛn e akool kaarou. 	 cum venissent ergo ad illum Samaritani rogaverunt eum ut ibi maneret et mansit ibi duos dies


Yɛn ee cool e reer wo week luaŋdiit e Nhialic ke ya weet, ku wek ken a dɔm: ku kacigɔɔr abik dhil aa yith tei. 	 cotidie eram apud vos in templo docens et non me tenuistis sed ut adimpleantur scripturae


Jaki jal, lak lɛkki kɔckɛn e piooce ayi Petero, yan, Awat week ke lɔ Galili: abak tiŋ etɛɛn, acit man ci en e kɔn lɛk week. 	 sed ite et dicite discipulis eius et Petro quia praecedit vos in Galilaeam ibi eum videbitis sicut dixit vobis


ye jam e jam piɛth, jam cii dueere jɔɔny; ke raan de ater ke yin ke bi yaar, acin jam rɛɛc dueere lueel e kedun. 	 verbum sanum inreprehensibilem ut is qui ex adverso est vereatur nihil habens malum dicere de nobis


Na wen, aci guɔ baptith, ke Yecu bɔ bei e piu yiie enɔɔnthiine; na wen, di, ke tenhial liep eyie en, ago Wei ke Nhialie tiŋ ke ke loony piny ke cit guop guuk, bi ku nyuuc e yenɔm; 	 baptizatus autem confestim ascendit de aqua et ecce aperti sunt ei caeli et vidit Spiritum Dei descendentem sicut columbam venientem super se


Go tiiŋe bɛn, ke riɔc ku lɛthe, aŋic ke ci luoi yen, bi ku cuɛt rot piny e yenɔm, jɔ guieer yith ebɛn. 	 mulier autem timens et tremens sciens quod factum esset in se venit et procidit ante eum et dixit ei omnem veritatem


Ku raan cie luui, ku aye Raan gam, Raan e kɔc racpiɔth tɔ piɛthpiɔth, gam gɛm en aci tɔ ye piathepiɔu. 	 ei vero qui non operatur credenti autem in eum qui iustificat impium reputatur fides eius ad iustitiam


Eeŋo ca wek e ŋic, nɔn cii en e kede kuin en e lɛk ɛn e week, yan, bak rot tiit e luɔu de Parithai keke Thadokai? 	 quare non intellegitis quia non de pane dixi vobis cavete a fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum


Abi aa many bi Juoor aa nyuooth, Ku bi aa dhueeŋ de jurduon Yithrael. 	 lumen ad revelationem gentium et gloriam plebis tuae Israhel


Ku te ee yen kede dhueeŋdepiɔu, ka cii be ya kede luɔi; ten ee yen en, ke dhueeŋdepiɔu acii be ya dhueeŋdepiɔu; ku te ee yen kede luɔi, ka cii be ya kede dhueeŋdepiɔu; ten ee yen en, ke luɔi acii be ya luɔi. 	 si autem gratia non ex operibus alioquin gratia iam non est gratia


Ku lim acie reer ɣoot athɛɛr: ku Wendit yen aye reer athɛɛr. 	 servus autem non manet in domo in aeternum filius manet in aeternum


Go ke thieec, yan, Eeŋo lueele kɔc en, yan, Kritho ee wen e Dabid? 	 dixit autem ad illos quomodo dicunt Christum Filium David esse


Ku yɛn cii lɛcdi kɔɔr: raan tok anu raan kɔɔr lɛc bi a leec, ku yen aye loŋ guiir. 	 ego autem non quaero gloriam meam est qui quaerit et iudicat


Go Ɣecu bɛɛr, yan, Rem cin gam oou, rem e loŋ yalic oou! Ba reer e weyiic e run kadi? Ba kakun guum e run kadi? Bɛɛiki tede yɛn. 	 et increpavit ei Iesus et exiit ab eo daemonium et curatus est puer ex illa hora


ke we bi thiɔɔŋ piɔth e kak ee piathepiɔu ke luɔk, kak e bɔ tede Yecu Kritho, ke Nhialic bi dhueeŋ yok ayi lɛc. 	 repleti fructu iustitiae per Christum Iesum in gloriam et laudem Dei


Na wen, acuk jɔ rɔm e Atho, agoku noom, tɛɛuku e abeiic, ku jɔku bɛn Mitulene. 	 cum autem convenisset nos in Asson adsumpto eo venimus Mytilenen


Ku yɛn ŋath Bɛnydit Yecu nɔn ban Timotheo dap tuoc week, ke yɛn bi yapiɔu riit aya, te can taudun ŋic. 	 spero autem in Domino Iesu Timotheum cito me mittere ad vos ut et ego bono animo sim cognitis quae circa vos sunt


Ku ketuc cuk yok wook aci tiiŋ nɔm egɔk; wo ci ke roŋ ke luɔida jɔ yok: ku raane acin kerɛɛc ci looi. 	 et nos quidem iuste nam digna factis recipimus hic vero nihil mali gessit


Go kɔc cɔɔl kedhie, kɔc wen cath e ka ke bɛnyde; na wen, ke thiec raan bɔ tueŋ, yan, Cathe we ka ke bɛnydi kadi? 	 convocatis itaque singulis debitoribus domini sui dicebat primo quantum debes domino meo


Na wen, aci Pilato jame piŋ, ke bii Yecu bei, ku jɔ nyuc piny e ken ee bany ke gɔny reer e yenɔm, te cɔl Kuur ci Yiu, ku cɔl Gabatha ne thoŋ e Eberuu. 	 Pilatus ergo cum audisset hos sermones adduxit foras Iesum et sedit pro tribunali in locum qui dicitur Lithostrotus hebraice autem Gabbatha


Aacii kene luel e kede: ku luɔi ee yen bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic eruune, ke jɔ rot tɔ ye nebi, caar ne thon bi Yecu thou e nyin e jureyic; 	 hoc autem a semet ipso non dixit sed cum esset pontifex anni illius prophetavit quia Iesus moriturus erat pro gente


ku jaki miɔɔr a lɔ jot bɛɛi bei miɔɔr cuai, ku nakki; buk cuet, ku jɔku piɔth miɛt: 	 et adducite vitulum saginatum et occidite et manducemus et epulemur


ku lueel, yan, Wen e raan abi kajuec dhil guum, ku abii roordit rɛɛc, ku banydit ke ka ke Nhialic, ku kɔc e loŋ gɔɔr, ku abi nɔk, ku be rot jɔt ekool ee kek diak. 	 dicens quia oportet Filium hominis multa pati et reprobari a senioribus et principibus sacerdotum et scribis et occidi et tertia die resurgere


ke cii we bi yok anin, te dɛp en bɛn ethiau. 	 ne cum venerit repente inveniat vos dormientes


lɔ keek liep nyiin, ke ke bi ro yal bei e cuɔlepinyic lek teɣer, ku yɛlki rot bei e riɛl e Catanic, lek te nu Nhialic, agoki nyiɛɛi de karac yok, ku yokki ke bik lɔɔk lak ne kɔc etok kɔc ci tɔ ɣerpiɔth ne gam ci kek a gam. 	 aperire oculos eorum ut convertantur a tenebris ad lucem et de potestate Satanae ad Deum ut accipiant remissionem peccatorum et sortem inter sanctos per fidem quae est in me


Na wen, ke raan de guop jɔŋ rac kɛɛc e keyiic, wit keek, ago ke tiaam, adhil kek kat e ɣone ke ke cin kɔɔth lupɔɔ, ku cike dui alal. 	 et insiliens homo in eos in quo erat daemonium pessimum et dominatus amborum invaluit contra eos ita ut nudi et vulnerati effugerent de domo illa


Go raan tok e keek dap kat, ku noom ken ee piu jooc, ku jool e mɔn ci wac, ku tɛɛu e wai aruoor nɔm, yin en le dek. 	 et continuo currens unus ex eis acceptam spongiam implevit aceto et inposuit harundini et dabat ei bibere


Yen aa wek yin: luɔi kuoc wek te bi bɛny de ɣot bɛn, nɔn ee yen theen, ku nɔn ee yen wɛɛric cil, ku nɔn ee yen te kiu ajith, ku nɔn ee yen te ci piny ru; 	 vigilate ergo nescitis enim quando dominus domus veniat sero an media nocte an galli cantu an mane


Ku week, we kɔc nhiaar, yak weniim tak ne wel waan cii tuuc ke Bɛnydan Yecu Kritho kɔn lueel, 	 vos autem carissimi memores estote verborum quae praedicta sunt ab apostolis Domini nostri Iesu Christi


ku yook, yan, Yin, raan ci yic thiaŋ ke rueeny ku de guop aciɛɛn, yin wen e jɔŋdiit rac, raan man piathepiɔu ebɛn, cii bi pɔl anandu ne yal ee yin kuɛɛr ke Bɛnydit tɔ yal rot, kuɛɛr lɔ cit? 	 dixit o plene omni dolo et omni fallacia fili diaboli inimice omnis iustitiae non desinis subvertere vias Domini rectas


Ku raan biak yin gem tok, ke yi wel gem daŋ aya; ku raan rum lupɔduon thiine, ke du pen lupɔduon dit aya. 	 ei qui te percutit in maxillam praebe et alteram et ab eo qui aufert tibi vestimentum etiam tunicam noli prohibere


Go mudhiir ke thieec, yan, Ee kaŋo, ee kerɛɛc ŋo ci looi? Goki coot aret awar cɔt awen, yan, Tɔ pieete e tim ci riiu nɔm kɔu. 	 dicunt omnes crucifigatur ait illis praeses quid enim mali fecit at illi magis clamabant dicentes crucifigatur


E yi cuk tiŋ nɛn ke yi tok, ku mac yi, agoku bɛn te nu yin? 	 aut quando te vidimus infirmum aut in carcere et venimus ad te


Go yecin riɛny tueŋ, ku jiɛk, ku jɔ lueel, yan, Anu e yapiɔu: jɔ waar. Na tethiine, ke wɛth dap jal e yeguop. 	 et extendens manum tetigit illum dicens volo mundare et confestim lepra discessit ab illo


Abi bɛn hi kɔc e dom tiite bɛn nɔk, ku jɔ dom yien kɔc kɔk. Na wen, acik e piŋ, ke jɔki lueel, yan, Tɔ peen Nhialic en ekene. 	 veniet et perdet colonos istos et dabit vineam aliis quo audito dixerunt illi absit


Duoki kerɛɛc e raan luoi week e cool e kerac anandun. Thɛmki nɔn ba wek kapiɛth aa looi e kɔc niim kedhie. 	 nulli malum pro malo reddentes providentes bona non tantum coram Deo sed etiam coram omnibus hominibus


Ku gaar tuny de kanithɔ nu Pergamo ale: Kake aluel raan keek, raan muk abatau moth e thok kaarou: 	 et angelo Pergami ecclesiae scribe haec dicit qui habet rompheam utraque parte acutam


Go nyan tit ɣot thok go Petero thieec, yan, Yin aya, ci ye raan toŋ e kɔcpiooce raane? Go jai, yan, Yɛn cie raande. 	 dicit ergo Petro ancilla ostiaria numquid et tu ex discipulis es hominis istius dicit ille non sum


Luɔu thiinakaŋ ee amiɛɛn dit tɔ piɔɔr ebɛn. 	 modicum fermentum totam massam corrumpit


Acit luɔu cii tik noom, ku jɔ taau e akop wacic, cit aduuk kadiak, aɣet te bi en tuak ebɛn. 	 simile est fermento quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria donec fermentaretur totum


ku dom yen aye piny nɔm; ku kɔth piɛth kek aye mith ke ciɛɛŋ; ku wɛl roor kek aye mith ke jɔŋ diit rac, 	 ager autem est mundus bonum vero semen hii sunt filii regni zizania autem filii sunt nequam


Goki yɔɔk, yan, Yecu de Nadhareth yeki teke. 	 dixerunt autem ei quod Iesus Nazarenus transiret


Goki lueel, yan, Ee Kaithar. Go ke yɔɔk, yan, Yak Kaithar yien ka ke Kaithar, ku yak Nhialic yien ka ke Nhialic. 	 dicunt ei Caesaris tunc ait illis reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari et quae sunt Dei Deo


ne ŋiny ŋiɛc wek them ee gamdun them, nɔn ee yen guomdekaŋ looi. 	 scientes quod probatio fidei vestrae patientiam operatur


Go Yecu jɔɔny, yan, Mim, ku ba bɛi e yeguop. Na wen, ke jɔŋ rac jɔ raan wit e kɔc yiic cii, ku jɔ bɛn bei e yeguop, ku ken yiek tetok. 	 et increpavit illi Iesus dicens obmutesce et exi ab illo et cum proiecisset illum daemonium in medium exiit ab illo nihilque illum nocuit


Wek mithkienthiike, yɛn e bɛ rɔɔp e dhienhdun, aɣet te bi Kritho cueec e weyiic. 	 filioli mei quos iterum parturio donec formetur Christus in vobis


Jaki kene ŋic, yan, Te e bɛny de baai ŋic thaar bi cuɛɛr bɛn thin wakou, adi ci yin, ku adi ken ɣonde pɔl abi thuur kɔu. 	 illud autem scitote quoniam si sciret pater familias qua hora fur venturus esset vigilaret utique et non sineret perfodiri domum suam


Na wen, ke kɔc ci ke piŋ, ke ke mukki e kepiɔth, ku luelki, yan, Mɛnhe bi ciet ŋo wadaŋ? Ku jɔ cin e Bɛnydit aa tɔu ke yen. 	 et posuerunt omnes qui audierant in corde suo dicentes quid putas puer iste erit etenim manus Domini erat cum illo


Go tol e wel tum lɔ nhial keke lɔŋ e kɔc ɣerpiɔth etok, le nhial e Nhialic nɔm e tunynhial cin. 	 et ascendit fumus incensorum de orationibus sanctorum de manu angeli coram Deo


ku ciki kaŋ e noom ecueer, ku bik kaŋ aa dot apiɛth; agoki weet de Nhialic Konyda aa kiir e kerieecic ebɛn. 	 non fraudantes, sed in omnibus fidem bonam ostendentes ut doctrinam salutaris nostri Dei ornent in omnibus


Ku loony kɔk e kuɔɔth yiic; go kuɔɔth cil, ku nyiicki ke. 	 alia autem ceciderunt in spinas et creverunt spinae et suffocaverunt ea


Ku te ci en ekene lueel, ke teer cak rot e yi Parithai keke Thadokai, go kɔc nu e loŋ nɔm goki keyiic tek. 	 et cum haec dixisset facta est dissensio inter Pharisaeos et Sadducaeos et soluta est multitudo


Go Yecu rot jɔt, ku kuɛny cok, ayi kɔckɛn e piooce aya. 	 et surgens Iesus sequebatur eum et discipuli eius


Go raan tok yɔɔk, yan, Tiŋ, moor ki keke mithekɔckun akɛɛcki biic, akɔɔrki jam bi kek jam e yin. 	 dixit autem ei quidam ecce mater tua et fratres tui foris stant quaerentes te


Ku ne biakden yen a ta yɛn apiɔu ɣer, ke ke bi tɔ ɣerpiɔth aya ne yic. 	 et pro eis ego sanctifico me ipsum ut sint et ipsi sanctificati in veritate


ke we bi eraane yien Catan le riɔɔk guop, ke bi kony wei ekool e Bɛnydit Yecu. 	 et quia visus est Cephae et post haec undecim


ku ke tɔ ye daai enɔɔne akucku: ayi raan e liep yenyin, akucku: ee raan dit; jaki thieec; abi kede lueel yen etok. 	 quomodo autem nunc videat nescimus aut quis eius aperuit oculos nos nescimus ipsum interrogate aetatem habet ipse de se loquatur


Ku acin dhi e kɔc thoom gut, ku din e kut, ku luɔɔu e kɔc e kɛŋ thiike kooth, ku din e kɔc e kɛŋdit kooth, acin dhidɛn bi bɛ aa piŋ e yiyic etaitai; ku acin aten bi bɛ yok e yiyic etaitai, nɔn ee yen aten e luɔiyou; ayi dhien e kuur ee guar, acii bi bɛ aa piŋ e yiyic etaitai: 	 et vox citharoedorum et musicorum et tibia canentium et tuba non audietur in te amplius et omnis artifex omnis artis non invenietur in te amplius et vox molae non audietur in te amplius


Ku raan e yepiɔu tuom ka ke Wei, yen aye kaŋ yok yiic kedhie, ku yenguop acin raan bi ye yokic. 	 si dixerit pes quoniam non sum manus non sum de corpore non ideo non est de corpore


ku we ci cueel e yen ne cuɛl kene looi e raan cin, ee luny ca wek guop de riŋ luony bei, ne cuɛl cii Kritho we tɔ cuel; 	 in quo et circumcisi estis circumcisione non manufacta in expoliatione corporis carnis in circumcisione Christi


Ku yin, yin raan ɣɔric, de yipiɔu luɔi bi yin cooke ŋic, yan, Gam cin luɔi cath keke yen e thou? 	 vis autem scire o homo inanis quoniam fides sine operibus otiosa est


Ku e we lɔ biic lak ŋo tiŋ? Ee raan ceŋ lupɔ lɔ nip? Tieŋki, kɔc ceŋ lupɔ lɔ nip atɔuki e ɣoot ke maliik yiic. 	 sed quid existis videre hominem mollibus vestitum ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt


ku bik dieer kor aa wɛɛt ke ke bi roorken nhiaar, ku nhiaarki mithken, 	 ut prudentiam doceant adulescentulas ut viros suos ament filios diligant


Ku kuen e kɔc cath e joŋgoor kɔɔth ayek agum kathierou raan thieer e agum: yɛn ci kuenden piŋ. 	 et numerus equestris exercitus vicies milies dena milia audivi numerum eorum


Raan tok e keyiic gup, ee nebiden guop, aci lueel, an, Keretai ayek lueth toor ecaŋɣɔn, ayek lai rɛc ci wath, cieem lir yiic ethuaat. 	 dixit quidam ex illis proprius ipsorum propheta Cretenses semper mendaces malae bestiae ventres pigri


Ku ade awol nu Jeruthalem awol thiaak ke kal thok kal e amɛl, awol de gol kadhic, ku acɔl Bethetheda ne thoŋ de Eberu. 	 est autem Hierosolymis super Probatica piscina quae cognominatur hebraice Bethsaida quinque porticus habens


Wok riɔc enɔɔne, e cɔt bi wo cɔɔl ne kede anuɔɔn de akoole, acin ke e gueer e kɔc: ku acin ke dueerku lueel, yan, Ke e gueer wok, ki. 	 nam et periclitamur argui seditionis hodiernae cum nullus obnoxius sit de quo non possimus reddere rationem concursus istius et cum haec dixisset dimisit ecclesiam


Ee gam en aa looi yen alith cɔl Winythok ayi wiith ci riɛm wieeth, ke raan nak mith e kɛɛiyeke ke cii keek bi jak. 	 fide celebravit pascha et sanguinis effusionem ne qui vastabat primitiva tangeret eos


Ku ade mony nu Luthura, mony cin riɛl e yecok, ku ye cool e rɛɛr, ke ye aduany ken kɔn cath anande ecaŋɣɔn dhieethe ye. 	 hic audivit Paulum loquentem qui intuitus eum et videns quia haberet fidem ut salvus fieret


Wok woke Waar wok ee tok. 	 ego et Pater unum sumus


Na wen, aci Jakop e piŋ nɔn nu rap paan e Rip, ke kɔn kuarkuɔ tuɔɔc etɛɛn raan tok. 	 cum audisset autem Iacob esse frumentum in Aegypto misit patres nostros primum


Ku them e kɔc kɔk, ke ke kɔɔr gok tede yen, gok bɔ nhial. 	 et alii temptantes signum de caelo quaerebant ab eo


Na wen, ke Weidit e ke jɔ nyuc e yaguop enɔnthiine: ku jɔ thoonydit tiŋ aci tuɛɛl piny paannhial. ku rɛɛr Raan e thoonydit nɔm; 	 statim fui in spiritu et ecce sedis posita erat in caelo et supra sedem sedens


Ee kɔckɛn e piooce wɛɛt, yook keek, yan, Wen e raan aci taau e kɔc cin, ku abik nɔk; na miak, aci nɔk, ka bi rot bɛ jɔt e nin ee kek diak. 	 at illi ignorabant verbum et timebant eum interrogare


Acit man e jiɛɛm en keke kuarkuɔ, Yi Abraɣam keke kɔthke aɣet athɛɛr. 	 sicut locutus est ad patres nostros Abraham et semini eius in saecula


ke we bi cien gaak ku cienki gup akɔɔk, mith ke Nhialic mith cii dueere gɔk e remic cii rem e cath edɔkdɔk ku ci ro yal e keracic, rem aa wek tic e keyiic cit man e mɛɛc e piny riaau, 	 ut sitis sine querella et simplices filii Dei sine reprehensione in medio nationis pravae et perversae inter quos lucetis sicut luminaria in mundo


Ku thieithieei e wenyiin, luɔi dɛɛi kek; ku thicithieei e weyith, luɔi piŋ kek. 	 vestri autem beati oculi quia vident et aures vestrae quia audiunt


ayi cuɛɛr, ayi kɔc e weu nhiaar, ayi kɔc e rot tɔ wit e mɔu, ayi kɔc e kɔc laat, ayi kɔc e kɔc rum, keek kedhie, aciki ciɛɛŋ de Nhialic bi lɔɔk lak. 	 si autem venerit Timotheus videte ut sine timore sit apud vos opus enim Domini operatur sicut et ego


Ku te ci kɔc ke piny nɔm Nhialic guɔ kuc ne pɛl e keniim, cit man ci Nhialic e lueel ne pɛl e yenɔm, ke Nhialic jɔ piɔu miɛt luɔi bi en kɔc gam kony wei ne keɣɔric cɔl guieer e welpiɛth. 	 unusquisque enim suam cenam praesumit ad manducandum et alius quidem esurit alius autem ebrius est


Te ŋoot en ke jam, ke luat bɔ, kum ke piny: goki riɔɔc te le kek e luatic. 	 haec autem illo loquente facta est nubes et obumbravit eos et timuerunt intrantibus illis in nubem


Na wen, ekool tok, te le wok te ye kɔc lɔŋ, ke wo jɔ rɔm ne nyan lim, nyan de guop yanh cɔl nyieel, ku ye banyke tɔ yok weu juec ne caar ee yen cɔɔr. 	 factum est autem euntibus nobis ad orationem puellam quandam habentem spiritum pythonem obviare nobis quae quaestum magnum praestabat dominis suis divinando


Na wen, ke ya tiŋ awarek e ciin cueny de Bɛnydiit e reer e thoonydit nɔm awarek ci gɔɔric ku gaar kɔu, ku ci boot ne kacit adɔk kadherou. 	 et vidi in dextera sedentis super thronum librum scriptum intus et foris signatum sigillis septem


Go Yecu puk nɔm, yan, Yin etiiŋe, gamdu adit; yin ci kede piɔndu yok. Go nyande guop waar e thaar mane guop. 	 tunc respondens Iesus ait illi o mulier magna est fides tua fiat tibi sicut vis et sanata est filia illius ex illa hora


Go Yecu pɔk nɔm keek, yan, We ba thieec aya ne cook tok, ku bak kedi bɛɛr, ke we ba lɛk riɛl luɔɔi ɛn ekake. 	 Iesus autem respondens ait illis interrogabo vos et ego unum verbum et respondete mihi et dicam vobis in qua potestate haec faciam


Ku aci gam thok, thoŋ e kadit lueel, ku ye lɛt rac lueel; ku gɛm riɛl bi tɔu e pɛi kathierŋuan ku rou. 	 et datum est ei os loquens magna et blasphemiae et data est illi potestas facere menses quadraginta duo


Na wen, aci Dhakaria ye tiŋ, ke jɔ piɔu pau, go riɔɔc dɔm. 	 et Zaccharias turbatus est videns et timor inruit super eum


Go Yecu yɔɔk, yan, Nhiaar Bɛnydit Nhialicdu ne piɔndu ebɛn, ku ne weiku ebɛn, ku ne nɔmdu ebɛn. 	 ait illi Iesus diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo et in tota anima tua et in tota mente tua


Go keek yɔɔk, yan, Duoki gai: wek kɔɔr Yecu raan e Nadhareth, raan waan ci piaat e tim ci riiu nɔm kɔu: aci rot jɔt: aliu etene; wɔiki te waan tɛɛu kek en. 	 qui dicit illis nolite expavescere Iesum quaeritis Nazarenum crucifixum surrexit non est hic ecce locus ubi posuerunt eum


Na wen, ke be weet gɔl e wɛɛryɔu. Ku kut diit e kɔc acik gueer te nu yen, go lɔ e abelic, ku reer e abelic wiir; ku nu kut diit e kɔc ebɛn e wɛɛryɔu biic. 	 et iterum coepit docere ad mare et congregata est ad eum turba multa ita ut in navem ascendens sederet in mari et omnis turba circa mare super terram erat


Duoki e dok e rot wapac, wek mithekɔckuɔ, ke we cii bi yiek yinth gaak: bɛny e loŋ guiir ka, kaac ɣot thoke. 	 nolite ingemescere fratres in alterutrum ut non iudicemini ecce iudex ante ianuam adsistit


Ku acin raan ne kɔc rɛɛr tede cam raan ŋic ke lueel en ekene. 	 hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei


Go Pilip puk nɔm, yan, Kuin ci pam ɣɔc e jinii kathieer acii keek dueer leu, luɔi bi ŋɛk dɛ kethiinakaŋ, ku de ŋɛk kethiinakaŋ, raan ebɛn. 	 respondit ei Philippus ducentorum denariorum panes non sufficiunt eis ut unusquisque modicum quid accipiat


Cai week wek kɔc cuai, dhiauki abak kiɛɛu moc, ne katuc bɔ ka bi we dhal! 	 age nunc divites plorate ululantes in miseriis quae advenient vobis


Yen aa wek rot tiit, ku yak cool e lɔŋ e akooinyiin kedhie, ke bi we tɔ ye kɔc e roŋ ne luɔi ba wek poth e ka bi bɛne kedhie, aguɔki kɔɔc e Wen e raan nɔm. 	 vigilate itaque omni tempore orantes ut digni habeamini fugere ista omnia quae futura sunt et stare ante Filium hominis


Go thieec, yan, Cɔl yi ŋa? Go bɛɛr, yan, Yɛn cɔl Remdit: luɔi juec wok. 	 et interrogabat eum quod tibi nomen est et dicit ei Legio nomen mihi est quia multi sumus


Tim ebɛn tim cie luɔk e mith piɛth, ke yepe piny, ku cuɛte mɛɛc. 	 omnis arbor quae non facit fructum bonum exciditur et in ignem mittitur


Go keek yɔɔk, yan, Welki ki, wel waan ca lɛk week, waan ŋuɔɔt ɛn ke ya tɔu wo week, yan, Kaŋ kedhie abik dhil aa yith, ka ci gɔɔr ne kedi e loŋ de Motheyin, ku nebii yiic, ku thaam yiic. 	 et dixit ad eos haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Mosi et prophetis et psalmis de me


Ku te nu kɔc kaarou ayi diak, kɔc ci gueer ne rinki, ya ka, e keyiic cil etɛɛn. 	 ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo ibi sum in medio eorum


Ku tee Bɛnydit ken akoolke tɛm kɔɔth, adi cin kɔc bi luok: ku ne baŋ de kɔc ci lɔc, kɔc waan ci meek, en aci yen akoolke tɛm kɔɔth. 	 et nisi breviasset Dominus dies non fuisset salva omnis caro sed propter electos quos elegit breviavit dies


Jakop, lim e Nhialic keke Bɛnydit Yecu Kritho, athiec juur kathieer ku rou, juur ci thiei roor. 	 Iacobus Dei et Domini nostri Iesu Christi servus duodecim tribubus quae sunt in dispersione salutem


Ku ade raan cɔl Barabath, raan ci rek keke kɔc etok kɔc waan ci tɔŋ cak miric, ku acik kɔc nɔk e buuth ekool e tɔŋ. 	 erat autem qui dicebatur Barabbas qui cum seditiosis erat vinctus qui in seditione fecerant homicidium


Ku ye tiiŋou, tiiŋ de riet kathieer, ku na mɛɛr rial tok, ke cii manyealath bi kooth, ku jɔ ɣot napic, ago cok e kɔɔr en en aɣet te bi en e yok? 	 aut quae mulier habens dragmas decem si perdiderit dragmam unam nonne accendit lucernam et everrit domum et quaerit diligenter donec inveniat


Go wathii Paulo tɔ jel enɔnthiine cit ke lɔ e abapdit nɔm: ku dɔŋ Thila etɛɛn keke Timotheo. 	 statimque tunc Paulum dimiserunt fratres ut iret usque ad mare Silas autem et Timotheus remanserunt ibi


Go keek thieec, yan, Raan ci gɔɔre eeŋa, ku jam ci gɔɔr ee kede ŋa? 	 et ait illis Iesus cuius est imago haec et suprascriptio


Agoki niim mum aret, ku jɔki guiir kapac, ne ke bik luoi Yecu. 	 ipsi autem repleti sunt insipientia et conloquebantur ad invicem quidnam facerent Iesu


luɔi bi jam wen ci lueel aa yic, yan, Ne kɔcke yiic kɔc ci gam ɛn, acin toŋ ca tɔ mar. 	 ut impleretur sermo quem dixit quia quos dedisti mihi non perdidi ex ipsis quemquam


Abraɣam aci Yithak dhieeth; ku dhieth Yithak Jakop; ku dhieth Jakop Juda ku wɛɛtwuun; 	 Abraham genuit Isaac Isaac autem genuit Iacob Iacob autem genuit Iudam et fratres eius


Ku kɔc atitki Dhakaria, ku gɛiki e luɔi ci en gaau e luaŋditic. 	 et erat plebs expectans Zacchariam et mirabantur quod tardaret ipse in templo


Go weike keniim bɛ puk, ku jɔ rot jɔt enɔnthiine: go ke yɔɔk, an, bik miɔɔc e kecam. 	 et reversus est spiritus eius et surrexit continuo et iussit illi dari manducare


Go bɛnydit alathker dɔm cin, ku jɔki rot miɛɛt kec, te cin kɔc, go thieec, yan, Ee kaŋo ke cath ke yin ke ba lɛk ɛn? 	 adprehendens autem tribunus manum illius secessit cum eo seorsum et interrogavit illum quid est quod habes indicare mihi