Go thieec e wel juec; go cien ke ci bɛɛr. 	 interrogabat autem illum multis sermonibus at ipse nihil illi respondebat


Ku aci kɔc e loŋ gɔɔr e lueel, kɔc bɔ e Jeruthalem, yan, Ade guop Beeldhebup, ku, yan, Ee jɔɔk rac cieec ne riɛl e bɛnydiit e jɔɔk rac. 	 et scribae qui ab Hierosolymis descenderant dicebant quoniam Beelzebub habet et quia in principe daemonum eicit daemonia


Goki gai kedhie, ku jɔki jam kapac, yan, Ee wel ŋo ekake? ee jɔɔk rac yɔɔk ne riɛl dit, agoki bɛn bei. 	 et factus est pavor in omnibus et conloquebantur ad invicem dicentes quod est hoc verbum quia in potestate et virtute imperat inmundis spiritibus et exeunt


Ee ɣɔric en e guoom wek kajueec cit ekake? ku cie ɣɔric en e guom wek? 	 tanta passi estis sine causa si tamen sine causa


Goki bɔɔiken pɔl enɔnthiine, ku kuanyki cok. 	 at illi continuo relictis retibus secuti sunt eum


Ago jal paan e Kaldayo, bi ku nyuuc e Karan: na wen, aci wun guɔ thou, ke tɔ Nhialic jel, bi paane paan rɛɛr wek thin enɔɔne. 	 tunc exiit de terra Chaldeorum et habitavit in Charram et inde postquam mortuus est pater eius transtulit illum in terram istam in qua nunc vos habitatis


Wek e kɔc tuoc Jɔn, ku aci aa caatɔ de yic. 	 vos misistis ad Iohannem et testimonium perhibuit veritati


ku kɔc gam Bɛnydit acik rot ŋuak e kut diit e kɔc, roor ayi diaar; 	 magis autem augebatur credentium in Domino multitudo virorum ac mulierum


Yen ka, wek mithekɔckuɔn ɣerpiɔth, kɔc e cɔt e tenhial rɔm etok, takki weniim e Tunydit ku Bɛnydiit Tueŋ e ka ke Nhialic, Bɛnydiit e gamda, yen aye Yecu; 	 unde fratres sancti vocationis caelestis participes considerate apostolum et pontificem confessionis nostrae Iesum


Go coot, lueel, yan, Waada Abraɣam, kok piɔu we yɛn, ku jɔ Ladharo tooc, bi cin nɔm bɛn juɔɔl e piu yiic, bi liemdi tɔ lir; yɛn e leeŋ wei e manyeyic. 	 et ipse clamans dixit pater Abraham miserere mei et mitte Lazarum ut intinguat extremum digiti sui in aqua ut refrigeret linguam meam quia crucior in hac flamma


Go bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic ro jɔt, ku lueel, yan, Cin ke bɛɛre? Eeŋo ke jieeny ecaatɔɔke yin? 	 et surgens princeps sacerdotum ait illi nihil respondes ad ea quae isti adversum te testificantur


Jɔ aa ŋo? Yithrael aken ke kɔɔr yok; ku biak ci lɔc, yen aci e yok, ku kɔc kɔk acike tɔ ril niim, 	 quid ergo quod quaerebat Israhel hoc non est consecutus electio autem consecuta est ceteri vero excaecati sunt


Ku ɣon ba wek lɔ thin, ke jaki kɔn lueel, yan, E mat tɔu ke ɣone. 	 in quamcumque domum intraveritis primum dicite pax huic domui


Ku adhuurki paan ŋuan enɔɔne, yen aye paan nu nhial: en acii Nhialic e yaar e keek, ne luɔi bi e tɔ ye Nhialicden: ku aci keek guiek panydit. 	 nunc autem meliorem appetunt id est caelestem ideo non confunditur Deus vocari Deus eorum paravit enim illis civitatem


Ayek lueel, an, ŋicki Nhialic; ku yek jai ne luɔiden, ee kɔc rac etaiwei, ayek loŋ rɛɛc piŋ, ku cinki naamden ne luɔi piɛth ebɛn. 	 confitentur se nosse Deum factis autem negant cum sunt abominati et incredibiles et ad omne opus bonum reprobi


Ku wek lɛk yic, yan, Dieer juec cin niim roor aake nu paan e Yithrael ɣɔn nu Elija, ɣɔn ci tenhial thiook e run kadiak ku pɛi kadhetem, ku nu cɔŋ dit e piny nɔm ebɛn; 	 in veritate dico vobis multae viduae erant in diebus Heliae in Israhel quando clusum est caelum annis tribus et mensibus sex cum facta est fames magna in omni terra


raan bi week muk abak riɛl a thooke piny, ke bi cien ke bi we gɔk ekool e Bɛnydan Yecu Kritho. 	 non enim vir ex muliere est sed mulier ex viro


Na wen, aci adoŋ ee kek ŋuan kuɛk bei, ke ya piŋ rol e lɛn ee kek ŋuan alueel, yan, Ba tiŋ. 	 et cum aperuisset sigillum quartum audivi vocem quarti animalis dicentis veni et vidi


Ku te waan reer wok e ka ke guopic, ke ŋɔɔŋ ee wok ŋɔŋ e kerac, ke e bɔ ne loŋ, aa ye luɔide looi e ka ke wogup, bik luɔk ne kede thuɔɔu. 	 cum enim essemus in carne passiones peccatorum quae per legem erant operabantur in membris nostris ut fructificarent morti


acik tiŋ kedhie, agoki niim mum. Go dap jam ke keek, yook keek, yan, Mɔkki rot: ee yɛn; duoki riɔc. 	 omnes enim eum viderunt et conturbati sunt et statim locutus est cum eis et dixit illis confidite ego sum nolite timere


Ku Agare en aye kuurdit Thinai paan e Alarap, ku athoŋ ke Jeruthalem nu enɔɔne: ka ye tɔu ke ye lim keke mithke. 	 Sina enim mons est in Arabia qui coniunctus est ei quae nunc est Hierusalem et servit cum filiis eius


Ye wuur rieu keke moor, ku, yan, Nhiaar raan rɛɛr keke yin, acit man nhiɛɛr yin rot. 	 honora patrem et matrem et diliges proximum tuum sicut te ipsum


Go Parithai lɔ biic, lek loŋ guiir kapac ne kede, ne luɔi bi kek e nɔk. 	 exeuntes autem Pharisaei consilium faciebant adversus eum quomodo eum perderent


Na wen, aci Parithai e piŋ nɔn ci en Thadokai tɔ mim, ke ke kut keniim. 	 Pharisaei autem audientes quod silentium inposuisset Sadducaeis convenerunt in unum


Yɛn ee guɔ aa caatɔ e weniim ekoole, yan, Riɛm e raan ebɛn aliu e yayeth. 	 quapropter contestor vos hodierna die quia mundus sum a sanguine omnium


Go cuo gam, ku yook, yan, Lɔ paandu tede kɔckun, ku lɛke keek kadit cii Bɛnydit luoi yin, ku kok ci en piou kok ke yin. 	 et non admisit eum sed ait illi vade in domum tuam ad tuos et adnuntia illis quanta tibi Dominus fecerit et misertus sit tui


Goki thieec, yan, Ee raan ŋa e yook yin, yan, Jɔt bioŋdu, cathe? 	 interrogaverunt ergo eum quis est ille homo qui dixit tibi tolle grabattum tuum et ambula


Go ke thieec, yan, Ee kaŋo ke kaarki nɔn ban e luoi week? 	 at ille dixit eis quid vultis ut faciam vobis


Na wen, ke man wɛɛt ke Dhebedayo bɔ te nu yen keke wɛɛtke, bi ku tuk emiɔl e yenɔm, ade ke kɔɔr tede yen. 	 tunc accessit ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis adorans et petens aliquid ab eo


Ku ade luny diit e kudhuur e kuurdit thar etɛɛn, ke ke nyuath. 	 erat autem ibi circa montem grex porcorum magnus pascens


ku bik Nhialic yien ke bi lam ku nak, acit man ci e lueel e loŋ de Bɛnyditic, yan, Guk kaarou, ku nɔn ee kek ajiel ke guk kaarou. 	 et ut darent hostiam secundum quod dictum est in lege Domini par turturum aut duos pullos columbarum


Raan e cam, e cii raan cie cam e biɔɔn guop; ku raan cie cam, e cii raan e cam e gɔk; acii Nhialic dɔm. 	 is qui manducat non manducantem non spernat et qui non manducat manducantem non iudicet Deus enim illum adsumpsit


Ku ade kɔc pel niim, ke yi Epikureoi ku Thotoikoi, kɔc ci e gek. Go kɔc kɔk lueel, yan, Raan wooŋe bi ŋo lueel? Ku lueel kɔk, yan, Acit ke guiir jam de yieth mɛɛn kucku: ne guiir ci Paulo keek guieer jam de Yecu, ku jon bi kɔc ro jɔt. 	 quidam autem epicurei et stoici philosophi disserebant cum eo et quidam dicebant quid vult seminiverbius hic dicere alii vero novorum daemoniorum videtur adnuntiator esse quia Iesum et resurrectionem adnuntiabat eis


Go Yecu ke yɔɔk, yan, Dueer wɛɛt rieec e monythiek cam aa rɛɛc, te ŋoote monythiek ke rɛɛr ke keek? Te ŋoot kek e ke cath e monythiek, aciki cam dueer aa rɛɛc. 	 et ait illis Iesus numquid possunt filii nuptiarum quamdiu sponsus cum illis est ieiunare quanto tempore habent secum sponsum non possunt ieiunare


Aɣet ci enɔɔne, wok ee cɔk nɔk ayi reu, ku cinku kɔɔth lupɔɔ, ku bieke wook e kɔc cin, wok e taai, wo cin niim wut; 	 si ergo nesciero virtutem vocis ero ei cui loquor barbarus et qui loquitur mihi barbarus


Cook tueŋ ka, cook diit e loŋ. 	 hoc est maximum et primum mandatum


Jɔt rot tei, kaace e yicok: yɛn e jɔ tuol tede yin, luɔi ban yi tɔ ye raan e kaki looi ku ye caatɔdi ne ka ci guɔ tiŋ, ayi ka ba yɛn ke bɛ tuol e keyiic tede yin; 	 sed exsurge et sta super pedes tuos ad hoc enim apparui tibi ut constituam te ministrum et testem eorum quae vidisti et eorum quibus apparebo tibi


Ku acin wakɔu bi bɛ nu; ku aciki manyealath e kɔɔr, ayi ruɛl e akɔl; Bɛnydit Nhialic en abi pinyden riaau; ku abik piny cieŋ aɣet wadaŋ thɛɛr. 	 et nox ultra non erit et non egebunt lumine lucernae neque lumine solis quoniam Dominus Deus inluminat illos et regnabunt in saecula saeculorum


Na wen, ke Petero dɔm Bɛny cin, go jɔ jɔɔny, yan, Acie yen, Bɛnydit; yin cii kene bi yok anandu. 	 et adsumens eum Petrus coepit increpare illum dicens absit a te Domine non erit tibi hoc


Ku te looi yin kecamdit, ke yi cɔl kɔc kuany nyiin, ku ŋol, ku kɔc e kɔm, ku coor: 	 sed cum facis convivium voca pauperes debiles claudos caecos


Na wen, ke ke jɔ miththiiakaŋ bɛɛi te nu yen, bi ke bɛn jak: go kɔcpiooce ke jɔɔny: 	 et offerebant illi parvulos ut tangeret illos discipuli autem comminabantur offerentibus


Yak ka ke kɔc nu e weniim piŋ, ku taauki rot e kecok: ayek weikun tiit, cit kɔc bi kuen lueel rial; ke ke bi kene looi ne miɛtepiɔu ku ciki e looi ne dhiendepiɔu: kene adi rɛɛc tede week. 	 oboedite praepositis vestris et subiacete eis ipsi enim pervigilant quasi rationem pro animabus vestris reddituri ut cum gaudio hoc faciant et non gementes hoc enim non expedit vobis


Na wen etethiine, ke yup tunynhial tuny e Bɛnydit, luɔi ken en Nhialic leec: go kam cam, go thou. 	 confestim autem percussit eum angelus Domini eo quod non dedisset honorem Deo et consumptus a vermibus exspiravit


Na yith, bi piu mit bɛɛi bei ayi piu kec ne thoŋdɛn toŋe? 	 numquid fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquam


ayi jam e rɔɔth, ayi jam ɣɔric, ayi alɛɛŋ rac, aciki piɛth kedhie: aŋuɛɛne lɛc de Nhialic. 	 aut turpitudo aut stultiloquium aut scurrilitas quae ad rem non pertinent sed magis gratiarum actio


Te nu tiɛɛl ayi ater, en aye tede awenwen ayi luɔi rɛɛc ebɛn. 	 ubi enim zelus et contentio ibi inconstantia et omne opus pravum


ku, yan, Puŋdepiɔu ku pal e karac abike ya guieer juoor ebɛn ne rinke, gɔl e Jeruthalem. 	 et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes incipientibus ab Hierosolyma


Na wen, e thaar kadheŋuan, ke Yecu cot e rol dit, yan, Eloi, Eloi, lama thabakthani? te puke yen e thoŋda, yen aye, Nhialicdi, Nhialicdi, eeŋo e yin a nyaaŋ piny? 	 et hora nona exclamavit Iesus voce magna dicens Heloi Heloi lama sabacthani quod est interpretatum Deus meus Deus meus ut quid dereliquisti me


Go ya yɔɔk, yan, Welke alek gɔk ku yek yith. Ku Bɛnydit Nhialic de nebii ɣerpiɔth, yen aa toc tunynhialde, le liimke nyuoth ka bi dhil dap tic. 	 et dixit mihi haec verba fidelissima et vera sunt et Dominus Deus spirituum prophetarum misit angelum suum ostendere servis suis quae oportet fieri cito


Ku bɛny de ka ke Nhialic ebɛn ee kɔɔc e akool nyiin ke loi luɔide ku ye cool e lam kamanke ka bi nɔk, ka cii karac dueer leu e nyiɛɛi ananden. 	 et omnis quidem sacerdos praesto est cotidie ministrans et easdem saepe offerens hostias quae numquam possunt auferre peccata


Go Yecu ke bɛ yɔɔk, yan, E mat tɔu ke week: acit man ci Waar a tooc, yen a tuɔɔc ɛn week aya. 	 dixit ergo eis iterum pax vobis sicut misit me Pater et ego mitto vos


Raan e loŋ tiiŋic ebɛn, ku wac cook tok tei, ke dhaŋ de loŋic ebɛn anu e yeyeth. 	 quicumque autem totam legem servaverit offendat autem in uno factus est omnium reus


Na wen, ke leere jɔŋdiit rac e kuurdiit baar nɔm, ku jɔ dap nyuoth bɛi ebɛn raantok, bɛi ceŋ bany ke piny nɔm ebɛn. 	 et duxit illum diabolus et ostendit illi omnia regna orbis terrae in momento temporis


Na wen, ke tiŋ nyan tok e mac nɔm ku jɔ toom guop aret, go lueel, yan, Raane aa cath ke yen aya. 	 quem cum vidisset ancilla quaedam sedentem ad lumen et eum fuisset intuita dixit et hic cum illo erat


go Petero tiŋ ke ɣɔc, go toom guop, ku lueel, yan, Ayi yin aya, yin ee cath weke Yecu, raan e Nadhareth. 	 et cum vidisset Petrum calefacientem se aspiciens illum ait et tu cum Iesu Nazareno eras


Na wen, ke wok jel etɛɛn e abel, na ɣɔnmiak, ke wo jɔ ɣet e Kio nɔm; na ɣɔnmiak, ke wo jɔ ɣet Thamo, agoku cool Terogilium; na ɣɔnmiak, ke wo jɔ ɣet Mileto. 	 et inde navigantes sequenti die venimus contra Chium et alia adplicuimus Samum et sequenti venimus Miletum


goki coot, thiecki nɔn de raan etɛɛn, raan cɔl Thimon, ku cɔl Petero aya. 	 et cum vocassent interrogabant si Simon qui cognominatur Petrus illic haberet hospitium


Ago Baranaba piɔu dɛ luɔi bi kek Jɔn lɛɛr bi lɔ cath ke keek, rinkɛn kɔk acɔlke Mak. 	 Barnabas autem volebat secum adsumere et Iohannem qui cognominatur Marcus


Go kɔcpiooce Jɔn goki Jɔn lɛk kake kedhie. 	 et nuntiaverunt Iohanni discipuli eius de omnibus his


We ca bi nyaaŋ piny ke we ye abɛɛr: yɛn bi lɔ bɛn tede week. 	 non relinquam vos orfanos veniam ad vos


Ku aken ro pɔl te cin caatɔde tei, aa ye cool e loi luɔi piɛth, ee wo miɔɔc ne deŋ bɔ nhial ayi pɛi ee kaŋ ke luɔk, go wo tɔ kueth e kecam abuk piɔth miɛt. 	 et haec dicentes vix sedaverunt turbas ne sibi immolarent


Ku Jothep monyde ee raan piɛth, go piɔu cien luɔi lueel en en e kɔc niim, ku ade piɔu luɔi bi en e pɔl ke kuc kɔc. 	 Ioseph autem vir eius cum esset iustus et nollet eam traducere voluit occulte dimittere eam


Go ke nyaaŋ piny, ku jel panydit le Bethani, le niin etɛɛn. 	 et relictis illis abiit foras extra civitatem in Bethaniam ibique mansit


Ku ne kake yiic kedhie yak nhieer dɔm, yen aye ken ee kaŋ mat yiic abik a dikedik. 	 super omnia autem haec caritatem quod est vinculum perfectionis


Weidit Ɣer abik we wɛɛt e thaar mane guop ne ke bak dhil lueel. 	 Spiritus enim Sanctus docebit vos in ipsa hora quae oporteat dicere


Yen ka, acin gaak be nu e kɔc yieth kɔc nu e Kritho Yecuyic, kek kɔc cie tɔu e tau de guop, ayek tɔu e tau de wei. 	 nihil ergo nunc damnationis est his qui sunt in Christo Iesu qui non secundum carnem ambulant


luɔi bi en kɔc nu e loŋic wɛɛr bei, ago wo tɔ muk abuk aa wɛɛtke. 	 ut eos qui sub lege erant redimeret ut adoptionem filiorum reciperemus


Mithekɔckuɔ, aca luel ne kede nɔn can e dɔm: ee cook tok en luɛɛl tci, yan, Ka nu cieen acan nɔm maar e ke, ku ja ro riɛɛny tueŋ te nu ka nu tueŋe, 	 fratres ego me non arbitror conprehendisse unum autem quae quidem retro sunt obliviscens ad ea vero quae sunt in priora extendens me


Go thieec e bɛny tok, yan, Bɛny piɛth bɛny e weet, eeŋo ba looi ke ban piir athɛɛr lɔɔk lak? 	 et interrogavit eum quidam princeps dicens magister bone quid faciens vitam aeternam possidebo


Ku yook ɛn, an, Gaar, an, Thieithieei kɔc ci cɔɔl e kecam de thieŋ de Nyɔŋamaal. Go lɛk ɛn, an, Wel ke Nhialic ka, wel yith. 	 et dicit mihi scribe beati qui ad cenam nuptiarum agni vocati sunt et dicit mihi haec verba vera Dei sunt


Wek yɔɔk eyic, yan, Yɛn cii bi bɛ dek ne mith ke enap, te ŋoot ekool wadaŋ kool ban bɛ dek e ke e ciɛɛŋ de Nhialicyic. 	 amen dico vobis quod iam non bibam de genimine vitis usque in diem illum cum illud bibam novum in regno Dei


Go Yecu jal etɛɛn, le tethiɔk ke wɛɛr e Galili; go lɔ e kuurdit nɔm, le ku nyuc piny etɛɛn. 	 et cum transisset inde Iesus venit secus mare Galilaeae et ascendens in montem sedebat ibi


Wen e raan aa cii bɔ bi kɔc bɛn riɔɔk wei, ee kunydewei en e bi yen. Goki lɔ paan daŋ. 	 et abierunt in aliud castellum


Luɛlki nɔn ba yɛn ba mat bɛn bɛɛi e piny nɔm? Wek yɔɔk, yan, Acie yen; ater en a bɛɛi: 	 putatis quia pacem veni dare in terram non dico vobis sed separationem


Na wen, ke raan de guop jɔŋ rac biiye te nu yen, ku ye cɔɔr, ku cin ethok te jam; ago tɔ dem, arek abi raan wen ci cɔɔr ku cin ethok te jam abi jam ku dɛɛi. 	 tunc oblatus est ei daemonium habens caecus et mutus et curavit eum ita ut loqueretur et videret


luɔi bi jam aa yic jam e lueel nebi Yithaya ɣɔn, yan, 	 ut adimpleretur quod dictum est per Esaiam prophetam dicentem


Na wen, ke raan ci wɛth dɔm ke bɔ, bi ku gut enɔm piny e yenɔm, ku lueel, yan, Bɛnydit, te de yin piɔu luɔi tɔ yin a waar, ke yin dueer ɛn tɔ waar. 	 et ecce leprosus veniens adorabat eum dicens Domine si vis potes me mundare


Na wen, ke Paulo, yan, tueer ethok, ke Galio yook Judai, yan, Tee yen jam de luɔi rac ayi kerɛɛc cii raan looi ecueer, wek Judai, adi piɛth luɔi ban kedun piŋ: 	 incipiente autem Paulo aperire os dixit Gallio ad Iudaeos si quidem esset iniquum aliquid aut facinus pessimum o viri iudaei recte vos sustinerem


Ku yak rot tiit e kɔc; abik week aa lɛɛr e looŋ niim, ku we bi aa dui e wɛt e luɛkkɛn e Nhialic yiic; 	 cavete autem ab hominibus tradent enim vos in conciliis et in synagogis suis flagellabunt vos


Go wun liimke yɔɔk, yan, Bɛɛiki lupɔ piɛth alaldiite, ku taauki e yekɔu; ku bɛɛiki guelɔ kede yencin, ku war ka ke yencok: 	 dixit autem pater ad servos suos cito proferte stolam primam et induite illum et date anulum in manum eius et calciamenta in pedes


Go Paulo ro jɔt, go nieu e yecin, ku lueel, yan, Week roor ke Yithrael, ku week kɔc rieu Nhialic, jaki piŋ. 	 surgens autem Paulus et manu silentium indicens ait viri israhelitae et qui timetis Deum audite


Na wen, aci lɔ e abelic, ke kuany cok e kɔckɛn e piooce. 	 et ascendente eo in navicula secuti sunt eum discipuli eius


Ku na cak dɛ agum de kɔc kathieer nu, kɔc e week wɛɛt e ka ke Kritho, ku acin warkun juec nu: we ca dhieeth e Krithoyic ne guieer e welpiɛth. 	 quid ergo est orabo spiritu orabo et mente psallam spiritu psallam et mente


Tieŋki, aca kɔn lɛk week. 	 ecce praedixi vobis


ku yɛn ee lɔŋ, ke man mɛte kɔc e gamduyic ke bi dɛ naamdɛn dit, agoki kepiɛth ebɛn ŋic egɔk kepiɛth yok yok, ne Kritho Yecu. 	 ut communicatio fidei tuae evidens fiat in agnitione omnis boni in nobis in Christo Iesu


Ku na ya ke liu e yapiɔu looi, ka cii be aa yɛn e ye looi, ee kerɛɛc rɛɛr e yayic, yen aye ye looi. 	 si autem quod nolo illud facio non ego operor illud sed quod habitat in me peccatum


Ku te ci kek ater cak ku lɛtki, ke Paulo teŋ lupɔde, ku jɔ keek yɔɔk, yan, E riɛmdun tɔu e weyieth; yɛn iiu thin: ele enɔɔne, yɛn bi lɔ tede Juoor. 	 contradicentibus autem eis et blasphemantibus excutiens vestimenta dixit ad eos sanguis vester super caput vestrum mundus ego ex hoc ad gentes vadam


luɔi ŋoot en ke nu e wunic ɣɔn loore Melkidhedek enɔm. 	 adhuc enim in lumbis patris erat quando obviavit ei Melchisedech


Ku jɔki gaany, yan, Wo e raane yok, ee jurda thoi nɔm, ee kɔc pɛn luɔi yin kek Kaidhar atholbo, ku ye lueel nɔn ee yen Kritho malik. 	 coeperunt autem accusare illum dicentes hunc invenimus subvertentem gentem nostram et prohibentem tributa dari Caesari et dicentem se Christum regem esse


Eeŋo diite pɛl e Nhialic nɔm aya, ayi ŋiny ŋic en kaŋ! Looŋkɛn ci guiir bi raan ke gii thaar nɛn, ku kuɛɛrke bi raan ke yok adi? 	 o altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei quam inconprehensibilia sunt iudicia eius et investigabiles viae eius


ku duet pelniim amukki miook e aguutken yiic keke mɛckɛnkealath etok. 	 prudentes vero acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus


Go ke thieec, yan, Ku na week, yak lueel, yan, aa ŋa? 	 dicit illis vos autem quem me esse dicitis


Ago tiiŋ tok tiŋ aya tiiŋ kuany nyin cin nɔm moc, ke cuɛt weu thiiakaŋ kaarou thin, ka cit niiliim. 	 vidit autem et quandam viduam pauperculam mittentem aera minuta duo


Wek mithekɔckuɔ, na de raan ci cak dɔm ne kerɛɛc ci looi, ke wek kɔc ke Wei, jaki raan cit ekene dak kueer, ne kuur aa wek rot kuɔɔr piny; ye yipiɔu woi, ke yi cii bi them aya. 	 fratres et si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto vos qui spiritales estis huiusmodi instruite in spiritu lenitatis considerans te ipsum ne et tu tempteris


aguɔ riɔɔc, guɔ lɔ ku thiaan talentɔndu piny; ŋo di, kedu ki. 	 et timens abii et abscondi talentum tuum in terra ecce habes quod tuum est


Na wen, aci Yecu mɔn ci wac noom, ke jɔ lueel, yan, E jɔ thok: go enɔm guot piny, ku jɔ thook. 	 cum ergo accepisset Iesus acetum dixit consummatum est et inclinato capite tradidit spiritum


Go a yɔɔk, yan, Yin bi jam dhil bɛ guiir e kɔc juec niim, ku juur niim, ku kɔc jam e thok mɛɛn niim, ku maliik niim. 	 et dicunt mihi oportet te iterum prophetare populis et gentibus et linguis et regibus multis


Na wen, e tethiine, acik piny liaap, ke cin raan cik bɛ tin, ee Yecu etok keke keek. 	 et descendentibus illis de monte praecepit illis ne cui quae vidissent narrarent nisi cum Filius hominis a mortuis resurrexerit


Kaar luɔi bi kɔc piɔth miɛt ne yɛn enɔɔne, ku ye Nhialic? kaar luɔi ban kɔc kɔc nyiin? Tee ya ŋoot ke ya ye kɔc kɔc nyiin, adi ca ye lim de Kritho. 	 modo enim hominibus suadeo aut Deo aut quaero hominibus placere si adhuc hominibus placerem Christi servus non essem


Na ɣɔn e akoolke, ke liem e Kaithar Augoutho lɔ, yan, bi rin ke kɔc gɔɔr kedhie e piny nɔm ebɛn. 	 factum est autem in diebus illis exiit edictum a Caesare Augusto ut describeretur universus orbis


Ku enɔɔne, ci kepiɛth ro guɔ puk aye thuɔɔu tede yɛn? Ei! Acie yen. Ee kerac, luɔi bi en guɔ tic nɔn ee yen kerac guop, yen aa luui ɛn thuɔɔu ne kepiɛth; ke kerac bi jɔ rac etaiwei ne loŋ. 	 quod ergo bonum est mihi factum est mors absit sed peccatum ut appareat peccatum per bonum mihi operatum est mortem ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum


yan, Waar, na nu e yipiɔu, ke yi nom binye tede yɛn; ku acie kede piɔndi tei, tɔ loi e kede piɔndu. 	 dicens Pater si vis transfer calicem istum a me verumtamen non mea voluntas sed tua fiat


Mat en a nyaŋ week; mandi en a gam week: niiɔc miaac ɛn week, acii cit man e miɔc ee kɔc ke piny nɔm we miɔɔc. Duoki wepiɔth tɔ jieth, ku duoki wepiɔth tɔ riɔc. 	 pacem relinquo vobis pacem meam do vobis non quomodo mundus dat ego do vobis non turbetur cor vestrum neque formidet


ke ke kaac temec ne riɔɔc ci ke riɔɔc e lɛŋ ci e leeŋ wei, ku luelki, yan, Amawoou, madinoou, gok de panydit Babulon, panydiit rile! e thaar tok en aa yok yin keduon tuc. 	 longe stantes propter timorem tormentorum eius dicentes vae vae civitas illa magna Babylon civitas illa fortis quoniam una hora venit iudicium tuum


ku aca bɛ tuoc yin yenguop, ku yin, beye dɔm, yen yanydi ki: 	 quem remisi tu autem illum id est mea viscera suscipe


Acuk piŋ nɔn de kɔc kɔk ci jal e woyiic, kɔc ci week jut ne wel weete ke, ku lieepki weniim, luelki, yan, bi we dhil cueel, ku bak loŋ aa dot; ku acin ke cuk thɔn keek; 	 quoniam audivimus quia quidam ex nobis exeuntes turbaverunt vos verbis evertentes animas vestras quibus non mandavimus


Ku na de ke ca wooc, ku na de kerɛɛc ca looi kerɛɛc roŋ ke luɔi bi a nɔk, ke yɛn cii dueer jai e thuɔɔu: ku te cii kek e yith, kek kak e gɔɔny kek ɛne, ke luɔi dueer raan a tɔ yine keek aliu. Yɛn bi kedi lɛɛr e Kaithar nɔm. 	 si enim nocui aut dignum morte aliquid feci non recuso mori si vero nihil est eorum quae hii accusant me nemo potest me illis donare Caesarem appello


ku dit e lueel e piny aya, ee ke ye Nhialic ecok dhɔɔr; ayi Jeruthalem, du e lueel, ee panydiit e Malik dit. 	 neque per terram quia scabillum est pedum eius neque per Hierosolymam quia civitas est magni Regis


Nhialic yen aa kony a tei, aguɔ tɔu aɣet ci ekoole, ke ya ye cool e guiir kɔc, kɔc kor ayi kɔc dit, ku acin kɔk aa lɛk keek, ee kak e lueel nebii tei, ayi Mothe, yan, bik tic: 	 auxilio autem adiutus Dei usque in hodiernum diem sto testificans minori atque maiori nihil extra dicens quam ea quae prophetae sunt locuti futura esse et Moses


Ɣɔn nu malike, yen aa dhieethe Mothe, ke ye mɛnh ci lakelak, go muk e pɛi kadiak paan e wun: 	 eodem tempore natus est Moses et fuit gratus Deo qui nutritus est tribus mensibus in domo patris sui


Welpiɛthke ee ka ke Wende, raan ci dhieeth e dhien e Dabid kuɛɛre ne kede guop, 	 de Filio suo qui factus est ex semine David secundum carnem


aci gɔɔr, yan, Abi tuuckɛnnhial yien thok ne kedu, bik yin aa tiit: 	 scriptum est enim quod angelis suis mandabit de te ut conservent te


Ku ade raan cɔl Anania, raan rieu Nhialic ku dot loŋ, ku ye raan piɛth rin tede Judai waan rɛɛr etɛɛn kedhie, 	 Ananias autem quidam vir secundum legem testimonium habens ab omnibus habitantibus Iudaeis


go yɔɔk, yan, Kake kedhie aba ke gam yin, te ci yin ro cuat piny ku lam ɛn. 	 et dixit illi haec tibi omnia dabo si cadens adoraveris me


raan ci wo tɔ yok dhueeŋdepiɔu, ku yokku tuoc ci wo tooc, ne luɔi bi kɔc wel aa piŋ ku gamki keek e juoor yiic kedhie, ne baŋ de rinke. 	 per quem accepimus gratiam et apostolatum ad oboediendum fidei in omnibus gentibus pro nomine eius


Na ɣɔn, aci nin thiɔk nin ke leer bi ye lɛɛr nhial, ke jɔ enɔm wɛl te lɔ Jeruthalem, an, bi dhil lɔ, 	 factum est autem dum conplerentur dies adsumptionis eius et ipse faciem suam firmavit ut iret Hierusalem


Ku jɔ Mari welke dot kedhie, aye ke tak e yepiɔu. 	 Maria autem conservabat omnia verba haec conferens in corde suo


Ku acin tuny daŋ ca tiŋ, ee Jakop etok, manhe e Bɛnydit. 	 alium autem apostolorum vidi neminem nisi Iacobum fratrem Domini


Ku acike kum nyiin, agoki cuo ŋic. 	 oculi autem illorum tenebantur ne eum agnoscerent


Go pɔk nɔm keek, yan, Ku week, eeŋo ya wek loŋ de Nhialic dhɔŋic aya ne loŋduon thɛɛr? 	 ipse autem respondens ait illis quare et vos transgredimini mandatum Dei propter traditionem vestram


Ku aa de piɔu luɔi nɛk en en, ku aa riɔc e kut e kɔc tei, aye kɔc tɔ ye nebi yen Jɔn. 	 et volens illum occidere timuit populum quia sicut prophetam eum habebant


bi ku kɛɛc e yecok cieen ke dhiau, ku gɔl e wɛk ecok e piu ke nyin, ku jɔ ke weec e nhiim ke yenɔm, ku ciim cok, ku tɔc keek e miok ci tumetum. 	 et stans retro secus pedes eius lacrimis coepit rigare pedes eius et capillis capitis sui tergebat et osculabatur pedes eius et unguento unguebat


Na de raan e weyiic raan cit ke rieu Nhialic, ku cii yeliep e dɔm, ku e yepiɔu math tei, ke rieeu rieuwe raane Nhialic ee keɣɔric. 	 si quis autem putat se religiosum esse non refrenans linguam suam sed seducens cor suum huius vana est religio


Goki bɛɛr, yan, Yecu de Nadhareth. Go Yecu ke yɔɔk, yan, Ya ki. Ku Judath aya, raan nyiin en, akaac etɛɛn keke keek etok. 	 responderunt ei Iesum Nazarenum dicit eis Iesus ego sum stabat autem et Iudas qui tradebat eum cum ipsis


Goki bɛɛr, yookki, yan, Yin aa dhieth e keracic eliŋliŋ, ku ba wook wɛɛt? Agoki ciɛɛc biic. 	 responderunt et dixerunt ei in peccatis natus es totus et tu doces nos et eiecerunt eum foras


Go Mari Magdalene ku Mari man Jothe goki te ci e taau thin tiŋ. 	 Maria autem Magdalene et Maria Ioseph aspiciebant ubi poneretur


Ku acin raan e wany ci piac dhiim taau e atheep thɛɛr yiic: na loi en aya, ke wany ci piac dhiim abi atheep reet yiic, go wany lɔ wei, ku riaak atheep: wany ci piac dhiim aye taau e atheep ci piac coŋ yiic. 	 et nemo mittit vinum novellum in utres veteres alioquin disrumpet vinum utres et vinum effunditur et utres peribunt sed vinum novum in utres novos mitti debet


Yen pal wek cuɔlepiɔu ebɛn, ku luɔi rɛɛc gak, ku jaki jam ci piith e weyiic dɔm ne kuur aa wek rot tɔ kor, yen aye jam dueer we kony wei. 	 propter quod abicientes omnem inmunditiam et abundantiam malitiae in mansuetudine suscipite insitum verbum quod potest salvare animas vestras


ku yɛn lɔ Jeruthalem enɔɔne, la kɔc ɣerpiɔth a luooi. 	 nunc igitur proficiscar in Hierusalem ministrare sanctis


ku bɔ rol paannhial, rol lueel en, an, Wendien nhiaar ki, ekene, Wen miɛt ɛn piɔu wo yen. 	 et ecce vox de caelis dicens hic est Filius meus dilectus in quo mihi conplacui


ke Wun Bɛnydan Yecu Kritho, yen aye Wun de nɔm lɛc, ke bi we miɔɔc ne wei ke pɛlenɔm ku nyuth bi we nyuoth kaŋ, luɔi ba wek e ŋic apiɛth; 	 ut Deus Domini nostri Iesu Christi Pater gloriae det vobis spiritum sapientiae et revelationis in agnitione eius


na wen, aci kecam thieep, ke jɔ riɛl. Go reer Damathko akoolke keke kocpiooce. 	 et cum accepisset cibum confortatus est fuit autem cum discipulis qui erant Damasci per dies aliquot


Na wen, aci kut e kɔc luɔi e looi Paulo tiŋ, ke ke jɔt kerot, jamki ne thoŋdɛn e Lukaonia, luelki, yan, Yieth acik loony piny tede wook ke ke cit gup kɔc. 	 et vocabant Barnaban Iovem Paulum vero Mercurium quoniam ipse erat dux verbi


Ke dueere kɔc ŋic ne kede Nhialic aci jɔ lɔ gɔk tede keek; acii Nhialic nyuoth keek. 	 quia quod notum est Dei manifestum est in illis Deus enim illis manifestavit


Kene aci looi ebɛn, e luɔi bi jam aa yic, jam ci lueel e nebi, yan, 	 hoc autem factum est ut impleretur quod dictum est per prophetam dicentem


Ayi Kritho ayadaŋ, aa cii rot ŋic bɛɛny bi aa bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic, ee Raan e yook en, an, Yin ee Wendi, Ekoole en a dhieeth ɛn yin: 	 sic et Christus non semet ipsum clarificavit ut pontifex fieret sed qui locutus est ad eum Filius meus es tu ego hodie genui te


Go Yecu bɛɛr, yook keek, yan, Duoki ŋun wapac. 	 respondit ergo Iesus et dixit eis nolite murmurare in invicem


Na wen, ke kɔc kɔk e ke jɔt rot tɔki rot e caatɔɔ, ku jɔki cak thok, luelki, yan, 	 et quidam surgentes falsum testimonium ferebant adversus eum dicentes


Week wathii mithekɔckuɔ, acin ke pen ɛn guiir guieer ɛn week ne kede Dabid kuɛɛredan thɛɛr, yan, aci thou, ku aci thiɔk, ku raŋde atɔu keke wook aɣet ci ekoole. 	 viri fratres liceat audenter dicere ad vos de patriarcha David quoniam et defunctus est et sepultus est et sepulchrum eius est apud nos usque in hodiernum diem


Ku na ariɔc, ku kɔc reec gam, ku kɔc nhiany piɔth, ku kɔc e kɔc nɔk akurki, ku kɔc e diaar kɔɔr, ku kɔc e thueth, ku kɔc e yieth lam, ku aluɛth kedhie, keden ee tau bi kek tɔu e baar e dep e macic ku thnipuric; yen aye thon ee kek rou. 	 timidis autem et incredulis et execratis et homicidis et fornicatoribus et veneficis et idolatris et omnibus mendacibus pars illorum erit in stagno ardenti igne et sulphure quod est mors secunda


Ku Mothe e kaŋ gɔɔr ale, ne kede piathepiɔu wen bɔ ne loŋ, yan, Raan e kake looi abi piir e keek. 	 Moses enim scripsit quoniam iustitiam quae ex lege est qui fecerit homo vivet in ea


Ku te ye kek week thel, leerki week e loŋ nɔm, ke we duoki diɛɛr e ke bak lueel: ku jam ebɛn jam bi gam week e thaare yen abak lueel: acie wek jam, ee Weidit Ɣer kek jam. 	 et cum duxerint vos tradentes nolite praecogitare quid loquamini sed quod datum vobis fuerit in illa hora id loquimini non enim estis vos loquentes sed Spiritus Sanctus


Na wen, acik bɛn te nu Yecu, ke tiŋki nɔn ci en guɔ thou wenthɛɛr, agoki cuo dhoŋ cok: 	 ad Iesum autem cum venissent ut viderunt eum iam mortuum non fregerunt eius crura


ke yi bi tɔu apiɛth, ku yin bi piir e run juec e piny nɔm. 	 ut bene sit tibi et sis longevus super terram


Te nu ke ci thou, yen ee te bi cuɔɔr guɛɛr thin. 	 ubicumque fuerit corpus illuc congregabuntur aquilae


ku abi lɔ biic le juoor math juoor nu e piny biak e yic ŋuan, Gok ku Magok, le ke kut niim ne kede tɔŋ: kɔc cit e kuenden liɛɛt e abapdit. 	 et ascenderunt super latitudinem terrae et circumierunt castra sanctorum et civitatem dilectam


Na wen, ke cɔɔl raan toŋ de Parithai, yan, bi cam ke ye. Ku jɔ lɔ ɣon e Parithai, le ku nyuuc ten ee kɔc cam. 	 rogabat autem illum quidam de Pharisaeis ut manducaret cum illo et ingressus domum Pharisaei discubuit


Na wen, ke bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic ke jɔ Yecu luɔp ne kede kɔckɛn e piooce, ku ne weetde. 	 pontifex ergo interrogavit Iesum de discipulis suis et de doctrina eius


Ku tuuc ayek jamden lueel ne riɛldit, jam ee kek caatɔɔ ke jon ci Bɛnydit Yecu ro jɔt: ku tɔu dhueeŋ dit tede keek kedhie. 	 et virtute magna reddebant apostoli testimonium resurrectionis Iesu Christi Domini et gratia magna erat in omnibus illis


Yak tim tɔ piɛth, ku taki mithke piɛth ayadaŋ; ku be, yan, cak e tiŋ, ke we tɔ tim nhiany, ku taki mithke nhiany ayadaŋ; tim aye ŋic ne mithke. 	 aut facite arborem bonam et fructum eius bonum aut facite arborem malam et fructum eius malum siquidem ex fructu arbor agnoscitur


Na wen, aci kene lueel, ke ke jɔ nyuoth yecin ku yelɔɔm. Go kɔcpiooce piɔth miɛt, wen ci kek Bɛnydit tiŋ. 	 et hoc cum dixisset ostendit eis manus et latus gavisi sunt ergo discipuli viso Domino


luɔi le yen ɣon e Nhialic, le ku ciɛm kuiin ci pam kuiin ci gam Nhialic, ku akene pal en luɔi dueer en ke cam, ayi kɔc cath ne yen, ee ka ke bany ke ka ke Nhialic kapac? 	 quomodo intravit in domum Dei et panes propositionis comedit quos non licebat ei edere neque his qui cum eo erant nisi solis sacerdotibus


Ku wook ayadaŋ wok aa ye kɔc cin niim waan thɛɛr, kɔc e loŋ rɛɛc piŋ, kɔc ci math, wok aa ye him ke ŋɔɔŋ e wo dɔm ŋɔɔŋ kithyic, ku yok him ke kamit yok kɔɔr e wopiɔth, wok aa ye tɔu ke wo racpiɔth deku yiic tiɛɛl, ku man kɔc wook, ku manku rot. 	 eramus enim et nos aliquando insipientes increduli errantes servientes desideriis et voluptatibus variis in malitia et invidia agentes odibiles odientes invicem


Kɔc ebɛn kɔc kɔɔr luɔi bi ke ŋic e ye kɔc piɛth e guopic, kek a dhil week tɔ cuel; ee luɔi cii ke bi yɔŋ tei ne biak de tim ci riiu nɔm tim de Kritho. 	 quicumque volunt placere in carne hii cogunt vos circumcidi tantum ut crucis Christi persecutionem non patiantur


Ku jɔki bɛn tede yen, bik ku packi, yan, Bɛny, wok thou. Go rot jɔt, ku nen yom ku athiakthiak de piu; agoki kɔɔc, ku lɔ wɛɛr diu. 	 accedentes autem suscitaverunt eum dicentes praeceptor perimus at ille surgens increpavit ventum et tempestatem aquae et cessavit et facta est tranquillitas


Rɛɛrki ne kɔc nu biic e reer e kɔc pelniim, ku yak ka ke enɔɔne wɛɛr bei e keracic. 	 in sapientia ambulate ad eos qui foris sunt tempus redimentes


Go bɛny de lime go piɔu kok keke yen, ku jɔ pɔl, pɛl kany. 	 misertus autem dominus servi illius dimisit eum et debitum dimisit ei


Ku Weidit ee wo kony aya ne kɔc kɔɔc wok; lɔŋ bi wok lɔŋ apiɛth akucku, ku Weidit guop yen aye lɔŋ ne biakda ne keŋ cii dueere lueel. 	 similiter autem et Spiritus adiuvat infirmitatem nostram nam quid oremus sicut oportet nescimus sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus


Raan cath ke ka ca thɔn en, ku muk keek, yen aye raan nhiaar ɛn: ku raan nhiaar ɛn abii Waar nhiaar, ku aba nhiaar aya, aguɔ ro nyuoth en. 	 qui habet mandata mea et servat ea ille est qui diligit me qui autem diligit me diligetur a Patre meo et ego diligam eum et manifestabo ei me ipsum


Ku yɛn e nɔm tok e niimke yiic tiŋ acit ke ci yup abi thook; na wen, ke be dem yen te wen ci yup abi thook: arek abi piny nɔm gai ebɛn e lɛn rɛɛce: 	 et unum de capitibus suis quasi occisum in mortem et plaga mortis eius curata est et admirata est universa terra post bestiam


Na wen, acik guieer guiir kek kɔc jam e Nhialic thol, ke ke jɔ keniim dhuony Jeruthalem, ku guiirki welpieth bɛi ke Thamaria bɛi juec. 	 et illi quidem testificati et locuti verbum Domini rediebant Hierosolymam et multis regionibus Samaritanorum evangelizabant


Raan ebɛn raan kɔɔr luɔi bi en weike kony, ka bi ke mɔɔr; ku raan ebɛn raan mar weike ne biakdi, ka bi ke yok. 	 qui enim voluerit animam suam salvam facere perdet eam qui autem perdiderit animam suam propter me inveniet eam


Na wen, ke cawiic e ke lɔ lek bany ke tɔŋ lɛk welke; goki riɔɔc, te ci kek e piŋ nɔn ee kek Romai; 	 et ipsi nos eiciant nuntiaverunt autem magistratibus lictores verba haec timueruntque audito quod Romani essent


Yɛn ee tin piɛth tin e thok: ku tin piɛth ee weike gaam ne baŋ de thok. 	 ego sum pastor bonus bonus pastor animam suam dat pro ovibus


Na wen, acik weu wen e abel mɔk piny ŋuiɛth wei, pɛlike wiir, ku dakki wiin wen ee abel puk, ku jɔtki lupɔ nhial lupɔ nu e abel nɔm tueŋ, bi yom kuaath, goki cath lek te nu piny de liɛɛt. 	 et cum anchoras abstulissent committebant se mari simul laxantes iuncturas gubernaculorum et levato artemone secundum flatum aurae tendebant ad litus


Go kut e kɔc yɔɔk, yan, bik nyuc e wal niim, ku nom kuiin ci pam kadhic, ku rec kaarou, go nhial lieec, ku lueel, yan, Thieithieei, go kuiin waak yiic, ku gɛm ke kocpiooce, go kɔcpiooce ke gam kut e kɔc. 	 et cum iussisset turbam discumbere supra faenum acceptis quinque panibus et duobus piscibus aspiciens in caelum benedixit et fregit et dedit discipulis panes discipuli autem turbis


Kɔc ke Ninebe abik rot jɔt ekool e guieereloŋ keke rem de enɔɔne, agoki yiek yeth gaak; acik kepiɔth puk ne guieer ci Jona ke guieer wel; ku tieŋki, raan ki ene, raan war Jona. 	 viri ninevitae surgent in iudicio cum generatione ista et condemnabunt eam quia paenitentiam egerunt in praedicatione Ionae et ecce plus quam Iona hic


Yen ee wok cool e lam Nhialic ne yen, e lam de lɛc leec wok en, yen aye jam e bɛn bei e wothook gɛm wok rinke. 	 per ipsum ergo offeramus hostiam laudis semper Deo id est fructum labiorum confitentium nomini eius


go liimke tooc lek kɔc cɔɔl kɔc ci kɔn lɛk thieek; goki rɛɛc bɛn. 	 et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias et nolebant venire


Go wun meth ŋic nɔn ee yen thaar man waan leke Yecu e yen, yan, Wendu apiir: go gam, yen keke dhiende ebɛn. 	 cognovit ergo pater quia illa hora erat in qua dixit ei Iesus filius tuus vivit et credidit ipse et domus eius tota


Go nyiirakecken raan tooc le ku lueel, yan, Bɛnydit, raanduon nhiaar ade guop juai. 	 miserunt ergo sorores ad eum dicentes Domine ecce quem amas infirmatur


ku acik kedu piŋ nɔn weet yin Judai nu e Juoor yiic ebɛn, yan, bik Mothe pɔl, ku nɔn lek yin keek, yan, ciki mithken bi dhil aa cueel, ku ciki ciɛɛŋ thɛɛr e kuanyic. 	 audierunt autem de te quia discessionem doceas a Mose eorum qui per gentes sunt Iudaeorum dicens non debere circumcidere eos filios suos neque secundum consuetudinem ingredi


Go bɛnydit alathker bɛn, ku jɔ thieec, yan, Lɛke yɛn, ye Romai? Go, yan, Ɣɛɛ. 	 accedens autem tribunus dixit illi dic mihi tu Romanus es at ille dixit etiam


Na wen, ke Yecu ciɛɛth kɔc nyiin, ku yook kɔckɛn e piooce, yan, Ee keril etor oou, luɔi bi kɔc de weu juec lɔ e ciɛɛŋ de Nhialicyic! 	 et circumspiciens Iesus ait discipulis suis quam difficile qui pecunias habent in regnum Dei introibunt


Yɛn cii kake gaar luɔi ban we tɔ yaar, ku wek a nen cit man e mithkien nhiaar gup. 	 nam si orem lingua spiritus meus orat mens autem mea sine fructu est


Ku jɔk, ku kɔc e thueth, ku kɔc e diaar kɔɔr, ku kɔc e kɔc nɔk akurki, ku kɔc e yieth lam, kek atɔuki biic, ayi raan ebɛn raan nhiaar lueth ku ye lueth toor. 	 foris canes et venefici et inpudici et homicidae et idolis servientes et omnis qui amat et facit mendacium


Go Yecu coot luaŋditt e Nhialic, te weet en kɔc, yan, Wek ŋic ɛn, ayi te e ba yɛn thin aya aŋiɛcki; ku yɛn ecii bɔ ne kede yenhdi, ku raan e toc ɛn, yen aye raan yic, raan kuocki. 	 clamabat ergo docens in templo Iesus et dicens et me scitis et unde sim scitis et a me ipso non veni sed est verus qui misit me quem vos non scitis


Goki coot e rol dit, ku kumki keyith, goki Thepano bak raantok; 	 et eicientes eum extra civitatem lapidabant et testes deposuerunt vestimenta sua secus pedes adulescentis qui vocabatur Saulus


Goki bɛ thieec, yan, E loi yin adi? e liep inyin adi? 	 dixerunt ergo illi quid fecit tibi quomodo aperuit tibi oculos


Ku kaki kedhie ee kaku, ku kaku ee kaki: ku yɛn ee dhueeŋ yok e keyiic. 	 et mea omnia tua sunt et tua mea sunt et clarificatus sum in eis


Na wen, aci Kerod e tiŋ nɔn ci e geet e roor pelniim, go gɔth e agonh rac, go kɔc tooc, ku tɔ mithwat nu Bethlekem nak kedhie, ayi mith nu bɛi ruup kedhie, cak ne mith ci runken aa rou ayi mith lɔ e kecok, cit man ci en e cok e lop en en tede roor pelniim. 	 tunc Herodes videns quoniam inlusus esset a magis iratus est valde et mittens occidit omnes pueros qui erant in Bethleem et in omnibus finibus eius a bimatu et infra secundum tempus quod exquisierat a magis


Goki ŋak nɔm e rol dit, ke laŋki, an, bi piaat e tim ci riiu nɔm kɔu. Go Pilato tiaam e rolden. 	 at illi instabant vocibus magnis postulantes ut crucifigeretur et invalescebant voces eorum


Thiecki rot wapac ne ciem ɣeric. Wek thieec kanithɔɔ ke Kritho kedhie. 	 salutate invicem in osculo sancto salutant vos omnes ecclesiae Christi


Ku kagookke abik kɔc aa kuany cok kɔc ci gam: yan, Ne rinki abik jɔɔk rac aa cieec; abik aa guɛl e thook mɛɛn thook ci piac yok; 	 signa autem eos qui crediderint haec sequentur in nomine meo daemonia eicient linguis loquentur novis


Go alathkeer ke mudhiir goki Yecu dɔm leerki kal e mudhiir, ku kutki rem de alathkeer ebɛn e yenɔm. 	 tunc milites praesidis suscipientes Iesum in praetorio congregaverunt ad eum universam cohortem


ke yɛn bi aa raan e Yecu Kritho luooi e Juoor yiic, raan e welpiɛth ke Nhialic luoi keek, ke gɛm ci Juoor gam Nhialic ke bi aa lam mit e Nhialic piɔu, lam ci tɔ ɣeric ne Weidit Ɣer. 	 ut sim minister Christi Iesu in gentibus sanctificans evangelium Dei ut fiat oblatio gentium accepta sanctificata in Spiritu Sancto


Na wen, ke lek en lek guutguut, yan, Na de ke ba lip, ka ba gam yin. 	 unde cum iuramento pollicitus est ei dare quodcumque postulasset ab eo


Ku we ye kɔc luoi kerac, ku yak kɔc cam, ayi kɔckun aya. 	 permanebo autem Ephesi usque ad pentecosten


Enɔɔne aŋicku egɔk nɔn ŋic yin kaŋ kedhie, ku acin ke bi raan bɛ thiec yin: kene yen a gɛm wok yin nɔn e bi yin tede Nhialic. 	 nunc scimus quia scis omnia et non opus est tibi ut quis te interroget in hoc credimus quia a Deo existi


Wok kɔc ci dhieeth ke wo ye Judai, ku wo cie Juoor e karac looi, 	 nos natura Iudaei et non ex gentibus peccatores


Bɛny e weet, Aci Mothe gaar wook, yan, Te thouwe manhe e raan, ku nyieeŋ tik piny, ku cin mɛnh ci nyaaŋ piny, ke manhe look tiiŋ de yen noom, ago mith lɔɔk dhieth manhe. 	 magister Moses nobis scripsit ut si cuius frater mortuus fuerit et dimiserit uxorem et filios non reliquerit accipiat frater eius uxorem ipsius et resuscitet semen fratri suo


Go bɛ bɛn raandiak, bi ku yook keek, yan, Yɔkki e we nin tethiinakaŋ abak lɔŋ: e guɔ loi; thaar aci bɛn; tieŋki, Wen e raan anyiine, ku yine kɔc e kerac looi. 	 et venit tertio et ait illis dormite iam et requiescite sufficit venit hora ecce traditur Filius hominis in manus peccatorum


agoki lɔ ne tik keek kedhie kadherou, ku cin mith cik nyaaŋ piny. Na wen, e kecok cieen, ke tik look thou ayadaŋ. 	 et acceperunt eam similiter septem et non reliquerunt semen novissima omnium defuncta est et mulier


na wen, aciemki, ke lueel, yan, Wek yɔɔk eyic, yan, Raan tok e weyiic abi a nyiɛɛn. 	 et edentibus illis dixit amen dico vobis quia unus vestrum me traditurus est


Na wen, ke yook e Nhialic, yan, Yin dhɔn, elewakɔu weiku abike cɔɔl tede yin: ku kakuon ci guik bi guɔ aa ka ke ŋa? 	 dixit autem illi Deus stulte hac nocte animam tuam repetunt a te quae autem parasti cuius erunt


ku luelki e rol dit, yan, Nyɔŋamaal en aroŋ ke luɔi bi en riɛldit yok, ku yok juecdekaŋ, ku pɛlenɔm, ku riɛl, ku rieeu, ku dhueeŋ, ku athiɛɛi. 	 dicentium voce magna dignus est agnus qui occisus est accipere virtutem et divinitatem et sapientiam et fortitudinem et honorem et gloriam et benedictionem


Na wen, ke tunynhial bɔ, tunynhial toŋ de tuuc kadherou wen cath ne guol kadherou, bi ku jiɛɛm ke yɛn, hieel, yan, Ba ene, yin ba nyuoth guieer ci loŋ de akɔɔrroor guiir atuc, akɔɔrroor rɛɛr e pieeu juec niim; 	 et venit unus de septem angelis qui habebant septem fialas et locutus est mecum dicens veni ostendam tibi damnationem meretricis magnae quae sedet super aquas multas


ago luok ne ka ci e miɛn ebɛn, ku gɛm dhueeŋ ku pɛlenɔm e Paro nɔm, yen aaye malik de Rip; ago dɔm abi aa bɛnydiit nu e Rip nɔm ku dhiende nɔm ebɛn. 	 et eripuit eum ex omnibus tribulationibus eius et dedit ei gratiam et sapientiam in conspectu Pharaonis regis Aegypti et constituit eum praepositum super Aegyptum et super omnem domum suam


ku we ci kuɛth e yen, raan nu e bany niim kedhie ku nu e riɛl nɔm ebɛn: 	 et estis in illo repleti qui est caput omnis principatus et potestatis


Te ci Petero ye tiŋ, ke jɔ Yecu thieec, yan, Bɛnydit, ku raane bi yedi? 	 hunc ergo cum vidisset Petrus dicit Iesu Domine hic autem quid


Acok aa yic nɔn e dhieethe Bɛnydiitda dhien e Juda; ku acin ke cii Mothe lueel ne dhiene e kede bany ke ka ke Nhialic. 	 manifestum enim quod ex Iuda ortus sit Dominus noster in qua tribu nihil de sacerdotibus Moses locutus est


bɛny e ka ke teɣeric looi, ku ye ka ke keemɔ yic looi, keemɔ e pieet e Bɛnydit, ku cie raan en e pieet e. 	 sanctorum minister et tabernaculi veri quod fixit Dominus et non homo


Na wen, aci adoŋ ee kek rou kuɛk bei, ke ya piŋ lɛn ee kek rou ke lueel, yan, Ba tiŋ. 	 et cum aperuisset sigillum secundum audivi secundum animal dicens veni


ku dhieth Dhorobabel Abiud; ku dhieth Abiud Eliakim; ku dhieth Eliakim Adhor; 	 Zorobabel autem genuit Abiud Abiud autem genuit Eliachim Eliachim autem genuit Azor


Na wen, acik ke bɛ waai, ke ke palki, acin ke cik yok ke bi kek ke mac, ne baŋ de kɔc; kɔc ebɛn aake ye Nhialic leec ne ke ci looi. 	 at illi comminantes dimiserunt eos non invenientes quomodo punirent eos propter populum quia omnes clarificabant Deum in eo quod acciderat


raan ee reer te nu rɛŋ: ku acin raan dueer e mac, acakaa yen e mac e kuat: 	 qui domicilium habebat in monumentis et neque catenis iam quisquam eum poterat ligare


Ku ŋɛk acii raan rɛɛr ke yen bi aa wɛɛt, Ku cii ŋɛk mɛnhkene e wɛɛt, yan, Ŋic Bɛnydit, Luɔi bi kɔc a ŋic kedhie, Gɔl e raan koor aɣet raandiit e keyiic. 	 et non docebit unusquisque proximum suum et unusquisque fratrem suum dicens cognosce Dominum quoniam omnes scient me a minore usque ad maiorem eorum


Na wen, aci kɔc e loŋ gɔɔr ku Parithai e tiŋ acam keke kɔc e atholbo tɔ kut ku kɔc e kerac looi, ke ke thiec kɔckɛn e piooce, yan, Eeŋo ciem en keke kɔc e atholbo tɔ kut ku kɔc e kerac looi? Na wen, aci Yecu ye piŋ, ke ke yook, yan, Kɔc piɔl gup aciki akiim e kɔɔr, ee kɔc tok tei: yɛn ecii bɔ ba kɔc piɛthpiɔth bɛn cɔɔl, ne puŋ bi kek kepiɔth puk, ee kɔc e kerac looi, kek aba bɛn cɔɔl. 	 et scribae et Pharisaei videntes quia manducaret cum peccatoribus et publicanis dicebant discipulis eius quare cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit magister vester


Ku enɔɔne, we ta ŋic ekene, wek mithekɔckuɔ, yan, Welpiɛth ca guiir waan, aciki e ka ke raan. 	 notum enim vobis facio fratres evangelium quod evangelizatum est a me quia non est secundum hominem


Goki kɔckɛn e piooce tuoc en, ne kɔc ke Kerod etok, agoki lueel, yan, Bɛny de weet, yin ŋicku nɔn ee yin yic, ku nɔn ee yin kɔc wɛɛt ne kueer e Nhialic eyic, ku acin raan bi yin riɔɔc e yen; yin cii kɔc e woi gup biic. 	 et mittunt ei discipulos suos cum Herodianis dicentes magister scimus quia verax es et viam Dei in veritate doces et non est tibi cura de aliquo non enim respicis personam hominum


Nhialic aken kɔcke cuat wei, kɔckɛn ci kɔn lɔc. Kuocki ke lueel kecigɔɔr ne kede Elija? Laŋ ci en Nhialic lɔŋ ne kede Yithrael, yan, 	 non reppulit Deus plebem suam quam praesciit an nescitis in Helia quid dicit scriptura quemadmodum interpellat Deum adversus Israhel


Ago kɔc juec e kɔckɛn e piooce yiic, te ci kek e piŋ, agoki lueel, yan, Ee jam ril ekene; eeŋa dueer e piŋ? 	 haec dixit in synagoga docens in Capharnaum


Na wen, ke iim ee kek rou jɔ bɛn, bi ku lueel, yan, Bɛny, jinidu aci jinii bɛɛi kadhic. 	 et alter venit dicens domine mna tua fecit quinque mnas


Raan gam en acin gaak nu e yeyeth: ku raan reec gam, e guɔ yiek yeth gaak enɔɔne, luɔi reec en gam ne rin ke Wen e Nhialic, Wen ci dhieeth etok. 	 qui credit in eum non iudicatur qui autem non credit iam iudicatus est quia non credidit in nomine unigeniti Filii Dei


Go keek lɛk kaaŋ, ke kɔc e ke bi dhil aa cool e lɔŋ, ku ciki e bap; 	 dicebat autem et parabolam ad illos quoniam oportet semper orare et non deficere


Ku e thaar mane guop ke piny nieŋ rot aret, go panydit biak tok wiik biak wen thieer kek; ku nak agum de kɔc kadherou ne nieŋ ci piny ro niɛŋ: na wen, ke kɔc ci doŋ ke ke riɔc, agoki Nhialic de paannhial leec nɔm. 	 et in illa hora factus est terraemotus magnus et decima pars civitatis cecidit et occisi sunt in terraemotu nomina hominum septem milia et reliqui in timore sunt missi et dederunt gloriam Deo caeli


Jure abi tɔŋ yien jure, ku yin paane tɔŋ paane: ku piny abi rot niɛŋ tɛɛn ku tɛɛn; cɔŋdit abi aa nu, ayi kak e kɔc tɔ diɛɛr: kake ayek ciet kɛc de tiiŋ kɔɔr dhieth. 	 exsurget autem gens super gentem et regnum super regnum et erunt terraemotus per loca et fames initium dolorum haec


Ku te ŋoot en kueer, ke ram ke liimkɛn leke yen, yan, Mɛnhdu apiir. 	 iam autem eo descendente servi occurrerunt ei et nuntiaverunt dicentes quia filius eius viveret


aake ŋic ɛn waan thɛɛr, te de kek piɔth luɔi bi kek e lueel, aŋicki taudi nɔn e tau ɛn ke ya ye Parithai, yen aye rem ril etor ne lamda. 	 praescientes me ab initio si velint testimonium perhibere quoniam secundum certissimam sectam nostrae religionis vixi Pharisaeus


Na ɣɔn, aci Jɔn mac, ke Yecu bɔ Galili, ke ye welpiɛth ke Nhialic guiir, 	 postquam autem traditus est Iohannes venit Iesus in Galilaeam praedicans evangelium regni Dei


Na wen, aci Yecu kuut dit ke kɔc tiŋ e yeŋeŋ, ke yook kɔc, an, Jelku lok lɔŋtui. 	 videns autem Iesus turbas multas circum se iussit ire trans fretum


Ku enɔɔne, Nhialic de guomdekaŋ keke muŋdepiɔu, e week tɔ luel jam tok wapac jam roŋ ke Kritho Yecu; 	 Deus autem patientiae et solacii det vobis id ipsum sapere in alterutrum secundum Iesum Christum


Na wen, aci cok aa rou, ke Jothep tɔ rot ŋic mithakecken; go dhien e Jothep nyuoth Paro. 	 et in secundo cognitus est Ioseph a fratribus suis et manifestatum est Pharaoni genus eius


Goki bɔɔiken dap pɔl enɔnthiine, ku kuanyki cok. 	 et protinus relictis retibus secuti sunt eum


Goki Alekandaro tuɛɛl e kut e kɔc niim, ee Judai kek aa tɛɛu en tueŋ. Go Alekandaro kɔc nieu e yecin, akɔɔr luɔi bi en kede lueel e kut e kɔc niim. 	 de turba autem detraxerunt Alexandrum propellentibus eum Iudaeis Alexander ergo manu silentio postulato volebat rationem reddere populo


yook, yan, Tit rot, e cin ke lɛke raan daŋ: lɔ kueerdu, nyuoth rot bɛny e ka ke Nhialic, ku game ka cii Mothe thɔn, ne baŋ de waar ci yin guop waar, abi aa ŋiny bi kek e ŋic. 	 et dicit ei vide nemini dixeris sed vade ostende te principi sacerdotum et offer pro emundatione tua quae praecepit Moses in testimonium illis


Yɛn jam cit man e raan tei, ne baŋ de kɔc de guopdun. Acit man ca wek ka ke wegup gam cuɔlepiɔu abik aa liimke, ku acak ke gam rɛɛceloŋ bik loŋ aa rɛɛc, yen abi ciet gam duɛɛr wek ka ke wegup gam piathepiɔu enɔɔne, abik aa liimke, ke bi ɣɛɛrepiɔu bɛɛi. 	 humanum dico propter infirmitatem carnis vestrae sicut enim exhibuistis membra vestra servire inmunditiae et iniquitati ad iniquitatem ita nunc exhibete membra vestra servire iustitiae in sanctificationem


Ku raan tek e agau thok, yen aye tin e thok. 	 qui autem intrat per ostium pastor est ovium


Ku week, we kene wɛɛt e Kritho wakya, 	 vos autem non ita didicistis Christum


Go lueel, yan, Cit ciɛɛŋ de Nhialic ŋo? ku ba thɔŋ ŋo? 	 dicebat ergo cui simile est regnum Dei et cui simile esse existimabo illud


Ku na ɣer awany tueŋic, ka yen ɣɛɛr e awacic ebɛn ka; ku tim, te ɣeere meideyic, ka yen ɣɛɛr e keerke yiic ka. 	 quod si delibatio sancta est et massa et si radix sancta et rami


ago lɛc lɛɛc wek rot ne kedi, ago aa dit e Kritho Yecuyic, ne tau ban bɛ tɔu woke week. 	 ut gratulatio vestra abundet in Christo Iesu in me per meum adventum iterum ad vos


Ku kɔc juec nu tueŋ abik wɛɛn cieen; ku wɛɛn kɔc nu cieen tueŋ. 	 multi autem erunt primi novissimi et novissimi primi


Na wen, te reer en e kuur e Olip nɔm, ke kɔcpiooce ke ke bɔ te nu yen kapac, bik ku luelki, yan, Lɛke wook, bi kake looi nɛn? Ku ke bi kɔc bɛndu ŋic ee kaŋo, ayi thok de piny? 	 sedente autem eo super montem Oliveti accesserunt ad eum discipuli secreto dicentes dic nobis quando haec erunt et quod signum adventus tui et consummationis saeculi


Na wen, acik kaŋ thol kedhie ka ci gɔɔr ne kede, ke jɔki bɛɛi bei e tim kɔu, tɛɛuki e raŋic. 	 cumque consummassent omnia quae de eo scripta erant deponentes eum de ligno posuerunt in monumento


Go bɛɛr, yook, yan, E cin raan bi mithku bɛ ya cam aɣet athɛɛr. Ku piŋ kɔckɛn e piooce. 	 et respondens dixit ei iam non amplius in aeternum quisquam fructum ex te manducet et audiebant discipuli eius


Go Dabid lueel, yan, Tɔ pamdɛn e cam e acerek, ku ke bi keek aa dɔm, Ayi ke bi keek tɔ kɔth, ayi kedɛn tuc bik yok; 	 et David dicit fiat mensa eorum in laqueum et in captionem et in scandalum et in retributionem illis


Acit man ci Abraɣam Nhialic gam, ago tɔ ye piathepiɔu tede yen. 	 sicut Abraham credidit Deo et reputatum est ei ad iustitiam


Tɔ ke lɔ nyiin dudur, ke ke cii bi daai, Ku tɔ ke tot kekɔɔth ananden. 	 obscurentur oculi eorum ne videant et dorsum illorum semper incurva


Na wen, acike tɔ jel, ke ke bɔ Antiokia; ku te ci kek kut e kɔc tɔ gueer, ke ke jɔki gam awarek. 	 illi igitur dimissi descenderunt Antiochiam et congregata multitudine tradiderunt epistulam


Ku kene yen aye piir athɛɛr, yan, Ŋiny bi kek yin ŋic, yin Nhialic yic, yin yitok, ku ŋicki Yecu Kritho raan e yin e toc en. 	 haec est autem vita aeterna ut cognoscant te solum verum Deum et quem misisti Iesum Christum


Week, wɛɛtkewaar ku warkuɔ, piɛŋki kedien luɛɛl e weniim enɔɔne. 	 viri fratres et patres audite quam ad vos nunc reddo rationem


Ya ki, bɔye enɔɔne; ku yɛn cath wo ariopdien ba gam raan ebɛn ne ke roŋ ke luɔide. 	 ecce venio cito et merces mea mecum est reddere unicuique secundum opera sua


Na wen, ke tunynhial tuny e Bɛnydit jɔ Pilip yɔɔk, yan, Jɔt rot, lɔ te lɔ wowic, te nu kueer jel e Jeruthalem le Gadha, kueer tek e jɔɔric. 	 angelus autem Domini locutus est ad Philippum dicens surge et vade contra meridianum ad viam quae descendit ab Hierusalem in Gazam haec est deserta


Kritho aci wo wɛɛr bei e aciɛɛn e loŋic, luɔi ci e tɔ ye aciɛɛn ne biakda: luɔi ci e gɔɔr, yan, Raan ebɛn raan nɔɔk e tim nɔm, ka ci cieen: 	 Christus nos redemit de maledicto legis factus pro nobis maledictum quia scriptum est maledictus omnis qui pendet in ligno


ku te ci raan tok e weyiic ke yɔɔk, yan, Jalki tei, we bi nin apiɛth, we bi gup tuoc tei, ku we bi kuɛth; ku kɛnki keek miɔɔc ne ka ke guop ka bi keek muk, naamde akou? 	 dicat autem aliquis de vobis illis ite in pace calefacimini et saturamini non dederitis autem eis quae necessaria sunt corporis quid proderit


Yen a kaar ɛn en aret nɔn tuoc ɛn en week, ke we bi piɔth miɛt, te ca wek e bɛ tiŋ, go dhien de yɛnpiɔu kuur. 	 festinantius ergo misi illum ut viso eo iterum gaudeatis et ego sine tristitia sim


Goki jal e loŋ nɔm, ke ke mit piɔth nɔn cike tɔ ye kɔc e roŋ ne guom de ayaar ne baŋ de Rinke. 	 et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii quoniam digni habiti sunt pro nomine Iesu contumeliam pati


Raan e riŋdi cuet, ku dek riɛmdi, ee cath ke piir athɛɛr, ku aba jat nhial ekool rial wadaŋ. 	 dixit ergo eis Iesus amen amen dico vobis nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis eius sanguinem non habetis vitam in vobis


Ku na kɛnki weu ke piny nɔm ŋiec aa dot kek weu rac, ke eeŋa bi we kuɛi weu yith? 	 si ergo in iniquo mamona fideles non fuistis quod verum est quis credet vobis


Ku jel kɔc kɔk e keek lek te nu Parithai, lek ke lɛk ka looi Yecu. 	 quidam autem ex ipsis abierunt ad Pharisaeos et dixerunt eis quae fecit Iesus


Ku ade raan tɔu e yenɔm, di, raan ci bɔɔt guop. 	 et ecce homo quidam hydropicus erat ante illum


Aci Weidit Ɣer kɔn lɛk en, yan, Yin cii bi thou, te ŋoot yin ke yi ken Kritho de Bɛnydit kɔn tiŋ. 	 et responsum acceperat ab Spiritu Sancto non visurum se mortem nisi prius videret Christum Domini


Go kɔc wen cii kake piŋ goki thieec, yan, Ka ye ŋa dueere jɔ kony wei? 	 et dixerunt qui audiebant et quis potest salvus fieri


Go Yecu pɔk nɔm keek, Na ya cak kaŋ lueel ne kede yenhdi, ke kedi ee yic; yɛn ŋic te e ba yɛn thin ayi te la yɛn thin; ku week, we kuc te e ba yɛn thin, ku kuocki te la yɛn thin. 	 respondit Iesus et dixit eis et si ego testimonium perhibeo de me ipso verum est testimonium meum quia scio unde veni et quo vado vos autem nescitis unde venio aut quo vado


Raan e ro tɔ dit, yen abi tɔ koor; ku raan e ro tɔ koor, yen abi tɔ dit. 	 qui autem se exaltaverit humiliabitur et qui se humiliaverit exaltabitur


Ku luuŋ dherenden gulde e yomic; ku bɔ rol dit bei luɛɛk, luaŋ de paannhial, bi bei e thoonyditic, rol luel en, yan, E jɔ thok: 	 et septimus effudit fialam suam in aerem et exivit vox magna de templo a throno dicens factum est


yan, Alooc acuk yok aci guur e lɔ dekdek, ku yokku kɔc tit alooc ke ke kaac biic ɣot thok: na wen, acuk e tueer, ke cin raan yokku thin. 	 dicentes carcerem quidem invenimus clausum cum omni diligentia et custodes stantes ad ianuas aperientes autem neminem intus invenimus


Go kɔc kɔk gam, ku matki e yi Paulo keke Thila; ayi rem diit e Giriku rieu Nhialic, keke dieer dit dieer juec emaath. 	 et quidam ex eis crediderunt et adiuncti sunt Paulo et Silae et de colentibus gentilibusque multitudo magna et mulieres nobiles non paucae


Goki bɛn Jeruthalem: ku le luaŋditt e Nhialic, le ku gɔl kɔc e ciec biic kɔc e kaŋ ɣaac ku kɔc e kaŋ ɣɔɔc e luaŋditic, ago pɛɛm ke kɔc e weu waar yiic pɔk yiic piny, ayi pɛɛm wen reere kɔc e guk ɣaac; 	 et veniunt Hierosolymam et cum introisset templum coepit eicere vendentes et ementes in templo et mensas nummulariorum et cathedras vendentium columbas evertit


Ku wek yɔɔk, yan, Raan ki ene, raan war luaŋdiit e Nhialic e dit? 	 dico autem vobis quia templo maior est hic


Go Pilato bɛ lɔ biic, le lɛk keek, yan, Wɔiki, aca bɛɛi bei bɛɛi te nuo wek, ke bak ŋic nɔn cin en kerɛɛc ca yok tede yen. 	 exiit iterum Pilatus foras et dicit eis ecce adduco vobis eum foras


Ku a lɛk week, yan, Kɔc juec abik bɛn ten ee akɔl thok bɛn, ku te ye akɔl lɔ piny, bik ku nyucki piny ne Abraɣam etok, ku Yithak, ku Jakop, e ciɛɛŋ de parmhialic; 	 dico autem vobis quod multi ab oriente et occidente venient et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum


Raan ci thou aci wɛɛn bei e keracic. 	 qui enim mortuus est iustificatus est a peccato


Go Judai lueel, yan, Luaŋe aa leer run kathierŋuan ku dhetem ke yik, ku ba bɛ tɔ kaac e nin kadiak? 	 dixerunt ergo Iudaei quadraginta et sex annis aedificatum est templum hoc et tu tribus diebus excitabis illud


Na wen, aci Yecu ye ŋic, ke thieec keek, yan, Eeŋo tɛɛrki ne cin cien wek niim kuin? Ŋuɔɔtki e we kuc kaŋ, ku caki kaŋ e piŋ? ŋuɔɔtki e we ril piɔth? 	 quo cognito Iesus ait illis quid cogitatis quia panes non habetis nondum cognoscitis nec intellegitis adhuc caecatum habetis cor vestrum


Na wen, aci Yecu jam piŋ, jam wen ci lueel, ke dap bɛny de luaŋ de Nhialic yɔɔk, yan, Du riɔc, gam tei. 	 Iesus autem verbo quod dicebatur audito ait archisynagogo noli timere tantummodo crede


Go kɔc juec kɔc e thueth goki awareekken bɛɛi tetok, ku jɔki ke nyop e kɔc niim kedhie: goki ɣooc de awareek kueen, ku yokki agum kadhieny de jinii. 	 multi autem ex his qui fuerant curiosa sectati contulerunt libros et conbuserunt coram omnibus et conputatis pretiis illorum invenerunt pecuniam denariorum quinquaginta milium


Go kecigɔɔr jɔ aa yin, ke ɣɔn ci lueel, yan, Aci mat keke kɔc e loŋ rɛɛc. 	 et adimpleta est scriptura quae dicit et cum iniquis reputatus est


Na wen, ke banydiit ke ka ke Nhialic ku kɔc nu e loŋic ebɛn ke ke kɔɔr jam de caatɔ jam de ater ke Yecu, bik tɔ nak; goki kɛn yok. 	 summi vero sacerdotes et omne concilium quaerebant adversum Iesum testimonium ut eum morti traderent nec inveniebant


Go Pilip bɛn lɛk Andereya: na wen, ke Andereya keke Pilip ke jɔki lɛk Yecu. 	 venit Philippus et dicit Andreae Andreas rursum et Philippus dixerunt Iesu


Agoki yɔɔk, yan, E Bethlekem de Judaya; yen aci nebi gɔɔr ɣɔn ale, yan, 	 at illi dixerunt ei in Bethleem Iudaeae sic enim scriptum est per prophetam


Goki dhiau aret kedhie, ku kuakki Paulo yeth, ku cimki, 	 magnus autem fletus factus est omnium et procumbentes super collum Pauli osculabantur eum


Ku bɔ rol bei e luatic, yan, Wendien nhiaar ki; yak kake piŋ! 	 et vox facta est de nube dicens hic est Filius meus electus ipsum audite


Wo de piɔth tei, luɔi bi wok ke ba lueel piŋ: ku na ereme, aŋicku nɔn lueele kɔc ater e yen e baai nɔm ebɛn. 	 rogamus autem a te audire quae sentis nam de secta hac notum est nobis quia ubique ei contradicitur


ku piny abi rot niɛŋ tɛɛn ku tɛɛn, ku bɔ cɔŋdit ku jɔɔk e kɔc thol; ku ka ye kɔc tiŋ agoki riɔɔc abik nu ayi kagook bɔ nhial. 	 terraemotus magni erunt per loca et pestilentiae et fames terroresque de caelo et signa magna erunt


Na wen, aci kɔc gueer, ke ke thieec Pilato, yan, Eeŋa nu e wepiɔth raan ba luony week? Ee Barabath, ku ye Yecu, raan cɔl Kritho? 	 congregatis ergo illis dixit Pilatus quem vultis dimittam vobis Barabban an Iesum qui dicitur Christus


Te kɔɔre raan nɔn bi en kede piɔnde looi, ka bi kede weet dhil ŋic, nɔn e bi yen tede Nhialic, ku nɔn jaam ɛn ne kede yenhdi. 	 si quis voluerit voluntatem eius facere cognoscet de doctrina utrum ex Deo sit an ego a me ipso loquar


Welku kek abi yi tɔ cin yeth gaak, ku welku kek abi yi tɔ yike yeth gaak. 	 ex verbis enim tuis iustificaberis et ex verbis tuis condemnaberis


Ku yak lueel, yan, Raan luel guutguut ne yiŋ de lam, ee ke cin naamde; ku raan luel guutguut ne ke ci gam Nhialic ke nu e yiŋ de lam nɔm, ke kedaŋ anu e yeyeth. 	 et quicumque iuraverit in altari nihil est quicumque autem iuraverit in dono quod est super illud debet


Na wen, aci bɛn piny e kuur nɔm, ke kuut dit ke kɔc ke ke bioth ecok. 	 cum autem descendisset de monte secutae sunt eum turbae multae


ku raan nu e ɣot nɔm nhial e cii bɔ piny bi kaŋ bɛn bɛɛi bei ɣonde; 	 et qui in tecto non descendat tollere aliquid de domo sua


Jaki piɔth miɛt ekoole abak kɛɛc nhial e piɔnmit: tieŋki, ariopdun adit paannhial; warken aake ye nebii luoi yikya. 	 gaudete in illa die et exultate ecce enim merces vestra multa in caelo secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum


Goki ke cɔɔl, ku yookki keek, yan, Duoki jam be ya guiir ku duoki kɔc be ya wɛɛt eliŋliŋ ne rin ke Yecu. 	 et vocantes eos denuntiaverunt ne omnino loquerentur neque docerent in nomine Iesu


Go jam de luɔi ci looiye go ɣet piny de Judaya ebɛn, ku bɛi nu e yekec. 	 et exiit hic sermo in universam Iudaeam de eo et omnem circa regionem


Go Yecu lɔ e kuurdit nɔm, le ku nyuuc etɛɛn keke kɔckɛn e piooce. 	 subiit ergo in montem Iesus et ibi sedebat cum discipulis suis


Na wen, aci piny ru, ke jɔ jal, le jɔɔric: go kɔc lɔ kɔɔr, aɣeet kek te nu yen, yan, bik peen, ke cii bi jal e kelɔm. 	 facta autem die egressus ibat in desertum locum et turbae requirebant eum et venerunt usque ad ipsum et detinebant illum ne discederet ab eis


Yen aa deyic piir; ku piire aa ye ɣɛɛrepiny e kɔc. 	 in ipso vita erat et vita erat lux hominum


Goki bɛ bɛn Jeruthalem: na wen, aciɛth luaŋditt e Nhialic, ke banydit ke ka ke Nhialic ke ke bɔ tede yen, keke kɔc e loŋ gɔɔr, ku roordit; 	 et veniunt rursus Hierosolymam et cum ambularet in templo accedunt ad eum summi sacerdotes et scribae et seniores


Ku karɛcken ku rɛɛc reec kek loŋ aca ke bi bɛ tak anandi. 	 et peccatorum et iniquitatium eorum iam non recordabor amplius


Go ke thieec, yan, Ee jam ŋo guieerki wapac, ke we cath? Goki gak ke ke kaac, ke ke gut kenyin piny. 	 et ait ad illos qui sunt hii sermones quos confertis ad invicem ambulantes et estis tristes


Ku na luooiki kɔc apiɛth kɔc luui week apiɛth, ee lɛc ŋo cath ke week? kɔc e kerac looi ayek luui yikya ayadaŋ. 	 et si benefeceritis his qui vobis benefaciunt quae vobis est gratia siquidem et peccatores hoc faciunt


Ee gam en aa thieeiye Yithak Jakop ku Ethau, lek keek ka bi bɛn. 	 fide et de futuris benedixit Isaac Iacob et Esau


Ku enɔɔne riɔɔc anu, nɔn bi atenda tɔ cin naamde; ku acie en etok, riɔɔc anu aya, luɔi bi luaŋdit e Diana biɔɔn, tɔ cin naamde, yen gok diit e yanh e tik, ago dhueeŋdɛn dit riɔɔk ebɛn, ku yen aye lam ne piny de Athia ebɛn, aɣet piny nɔm ebɛn. 	 non solum autem haec periclitabitur nobis pars in redargutionem venire sed et magnae deae Dianae templum in nihilum reputabitur sed et destrui incipiet maiestas eius quam tota Asia et orbis colit


Agoki caatɔɔ aluɛth tɔ kaac nhial, kɔc bi e lueel, yan, Raane acii jam e pɔl jam de lɛɛt ee yen wune laat wun ɣeric, ayi loŋ: 	 et statuerunt testes falsos dicentes homo iste non cessat loqui verba adversus locum sanctum et legem


Go ke yɔɔk, yan, Bak tieŋki. Goki bɛn ku tiŋki te reer en thin, ku jɔki cool e yen ekoole: te waan le kek aa cit thaar kathieer. 	 dicit eis venite et videte venerunt et viderunt ubi maneret et apud eum manserunt die illo hora autem erat quasi decima


acakaa wok e ci thou e kakuɔn ee yok wooc yiic, ka ci wo tɔ ɣɔɔr ne Kritho etok, (ee dhueeŋdepiɔu en aci we kony wei), 	 et cum essemus mortui peccatis convivificavit nos Christo gratia estis salvati


Wek thieec Luk, akim nhiaar, ku Demath. 	 salutat vos Lucas medicus carissimus et Demas


Baki te nuo yɛn, wek kɔc nɛk luɔi ril wedhie, ayi kɔc ci duɔɔny e kathiek ɣɛɛcki, ke we ba gam lɔŋ ba wek lɔŋ. 	 venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis et ego reficiam vos


Raan gam ku baptith abi kony wei; ku raan reec gam abi yiek yeth gaak. 	 qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit qui vero non crediderit condemnabitur


Go ater rot cak e keyiic, yan, Ee raanou bi tɔ dit e woyiic. 	 facta est autem et contentio inter eos quis eorum videretur esse maior


Go keek lɛk kaaŋ: yan, Wɔiki ŋaap, ayi tiim kedhie: 	 et dixit illis similitudinem videte ficulneam et omnes arbores


Agoki lɛk en, yan, Bɛny, ye wo miɔɔc e kuine ecaŋɣɔn. 	 dixerunt ergo ad eum Domine semper da nobis panem hunc


ago jam aa yic jam ɣɔn ci lueel e nebi Yithaya, yan, Yen guop aci tetokkuɔ noom, ku aci juɛikuɔ jɔt. 	 ut adimpleretur quod dictum est per Esaiam prophetam dicentem ipse infirmitates nostras accepit et aegrotationes portavit


Ku Yecu aa jam e kede thonde: ku luelki keek, an, jiɛɛm ne lɔŋ de nin. 	 dixerat autem Iesus de morte eius illi autem putaverunt quia de dormitione somni diceret


Na wen, acik jal e Papo ne abel, ke yi Paulo ku kɔc cath e ke, goki ɣet Perga nu Pampulia: ku pal Jɔn keek etɛɛn, le yenɔm dɔk Jeruthalem. 	 et cum a Papho navigassent Paulus et qui cum eo venerunt Pergen Pamphiliae Iohannes autem discedens ab eis reversus est Hierosolymam


Raan pelnɔm akou? raan e loŋ gɔɔr akou? raan ŋic wel teet nu nou, raan e pinye nɔm? pɛlenɔm e kɔc ke pinye nɔm kene Nhialic tɔ ye keɣɔric? 	 convenientibus ergo vobis in unum iam non est dominicam cenam manducare


Na wen, acuk teek e wɛɛr e Kilikia keke Pampulia, ke wo jɔ ɣet Mura, ee paan toŋ nu Lukia. 	 et pelagus Ciliciae et Pamphiliae navigantes venimus Lystram quae est Lyciae


Ku kɔc waan ci tooc aake ye kɔc ke Parithai. 	 et qui missi fuerant erant ex Pharisaeis


Go Petero lueel, yan, Mɔny, yɛn kuc ke luel. Na wen, aŋoot ke jam, ke ajith jɔ guɔ kiu enɔnthiine. 	 et ait Petrus homo nescio quod dicis et continuo adhuc illo loquente cantavit gallus


agoki welpiɛth guiir etɛɛn. 	 et quidam vir in Lystris infirmus pedibus sedebat claudus ex utero matris suae qui numquam ambulaverat


Bɛnydiit tok, gam tok, baptinh tok, 	 unus Dominus una fides unum baptisma


De raan tok e weyiic? e cɔl kɔcdit ke kanithɔ; ku e ke laŋ ne biakde, ku tɔcki guop e miok ne rin ke Bɛnydit: 	 infirmatur quis in vobis inducat presbyteros ecclesiae et orent super eum unguentes eum oleo in nomine Domini


Go ke yɔɔk, yan, Ke cit ekene acin ke dueer e tɔ bɔ bei, ee lɔŋ etok keke rɛɛc reece raan cam. 	 et inde profecti praetergrediebantur Galilaeam nec volebat quemquam scire


Wek liim, yak ka ke banykun piŋ, bany ceŋ wegup; duoki e luui e ke woi kɔc, cit man e kɔc e kɔc math nyiin, yak luui ne piɔn cinic anainai, ne rieeu rieu wek Nhialic. 	 servi oboedite per omnia dominis carnalibus non ad oculum servientes quasi hominibus placentes sed in simplicitate cordis timentes Dominum


ayi bɛɛr bɛɛre kaŋ, ayi tethuth, ayi te de yen daŋ ci cak, acin tok e kake yiic toŋ bi pɛɛk leu, pɛɛk bi en wo paak ne nhieer e Nhialic, nhieer nu e Kritho Yecu Bɛnydiitdayin. 	 neque altitudo neque profundum neque creatura alia poterit nos separare a caritate Dei quae est in Christo Iesu Domino nostro


Acik ke piŋ ke ke jam e thook lei, ke ke lec Nhialic. Go Petero bɛɛr, yan, 	 audiebant enim illos loquentes linguis et magnificantes Deum


Na wen, akɔɔr piny ru, ke Paulo jɔ kɔc lɔŋ kedhie, yan, bik kecam thieep, yan, Nin kathieer ku ŋuan ke we rɛɛr ecaŋwaan, ke we cii cam. 	 et cum lux inciperet fieri rogabat Paulus omnes sumere cibum dicens quartadecima hodie die expectantes ieiuni permanetis nihil accipientes


Na wen, acik bɛn te nu kɔcpiooce, ke ke tiŋ kut diit e kɔc acik keek tuɔɔk, ku tiŋki kɔc e loŋ gɔɔr aguiirki ne keek. 	 et confestim omnis populus videns eum stupefactus est et adcurrentes salutabant eum


Jaki rot tɔ weete e kaaŋ de tim cɔl ŋaap: te ci keerde guɔ kɔc, ago yith nyok, ka ŋiɛcki nɔn ci ruel guɔ thiɔk; 	 a ficu autem discite parabolam cum iam ramus eius tener fuerit et nata fuerint folia cognoscitis quia in proximo sit aestas


Ku yɛn aya, te can gamduon ca wek Bɛnydit Yecu gam piŋ, ku piɛŋ nhieer nhiaar wek kɔc ɣerpiɔth kedhie, 	 propterea et ego audiens fidem vestram quae est in Domino Iesu et dilectionem in omnes sanctos


(Ku raane e dom ɣɔɔc ne ariop de kerɛɛcde; na wen, ke wieek, go yac rɛɛt e ciɛɛlic, abi ciin wet bei kedhie. 	 et hic quidem possedit agrum de mercede iniquitatis et suspensus crepuit medius et diffusa sunt omnia viscera eius


Ku we bi kɔc e dhieth week nyiɛɛn, ku nyiin mithekɔckun week, ayi kɔc raan e week, ayi mathkun; ku kɔk ne weyiic abike tɔ nak abik thou. 	 trademini autem a parentibus et fratribus et cognatis et amicis et morte adficient ex vobis


tɔ ŋic ecooke, yan, Raan e raan e kerac looi puk piɔu ne wac ci en kueer wooc, ka bi raan kony wei ne thuɔɔu, ku jɔ kut diit e karac kum. 	 scire debet quoniam qui converti fecerit peccatorem ab errore viae suae salvabit animam eius a morte et operit multitudinem peccatorum


Na wen, aci piny ru, go anuɔɔn dit cak e alathkeer yiic, yan, ci Petero yedi? 	 facta autem die erat non parva turbatio inter milites quidnam de Petro factum esset


Goki jal e aloocic, lek ɣon e Ludia: na wen, acik wathii tiŋ, ke ke ritki piɔth, ku jɔki jal. 	 exeuntes autem de carcere introierunt ad Lydiam et visis fratribus consolati sunt eos et profecti sunt


Go kɔc juec bɛn te nu yen; luelki, yan, Jɔn acin gok ci looi: ku kaŋ kedhie kak e lueele Jɔn ne kede raane acik aa yith. 	 et multi venerunt ad eum et dicebant quia Iohannes quidem signum fecit nullum


Na wen, ke tunynhial noom thaŋ wen ee wal nyop thin, ku jɔ thiɔɔŋ e many de yiŋ de lam, ku cuɛt e piny nɔm; go kɔc rot tuol, ku tul maaredeŋ, ku wiledeŋ, ku nieŋ ci piny ro niɛŋ. 	 et accepit angelus turibulum et implevit illud de igne altaris et misit in terram et facta sunt tonitrua et voces et fulgora et terraemotus


ku jɔki thieec, yan, Thieithieei, Malik de Judai! 	 et coeperunt salutare eum have rex Iudaeorum


Ee yin ŋa, yin raan e lim de raan daŋ gɔk? Kɔɔc kɛɛc en, ku wiik wiik en, ee kede bɛnyde guop etok. Yeka, ku abi mɔk nhial; Nhialic ade riɛl bi en e tɔ kaac. 	 tu quis es qui iudices alienum servum suo domino stat aut cadit stabit autem potens est enim Deus statuere illum


Ku week, yak rot tiit: tieŋki, we ca kɔn lɛk kaŋ kedhie. 	 vos ergo videte ecce praedixi vobis omnia


Te ci wo maat ne Nhialic ne thon ci Wende thou, ke wo ŋoot e wo ye kɔc de ater, na enɔɔne, nɔn ci wo guɔ maat, ke kuny bi wo kony ne piir piir en, yen apiɔl awar ekene aret. 	 si enim cum inimici essemus reconciliati sumus Deo per mortem Filii eius multo magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius


Aca lueel tei, yan, ba Epaprodito dhil tuoc week, ee mɛnhkai, raan luui wok etok, ku yok biok etok, ku ye tunydun, raan ci a kony ne ka ci a dak; 	 necessarium autem existimavi Epafroditum fratrem et cooperatorem et commilitonem meum vestrum autem apostolum et ministrum necessitatis meae mittere ad vos


Go ke ciɛɛc biic kedhie, ku jɔ duet dɔm cin, ku coot, yan, Nyanthiine, jɔ paac. 	 ipse autem tenens manum eius clamavit dicens puella surge


ku aci wo jat nhial etok, ago wo tɔ rɛɛr etok paannhial ne Kritho Yecuyic: 	 et conresuscitavit et consedere fecit in caelestibus in Christo Iesu


Ku kene ee kaaŋ ne kede ekool enɔɔne; kool ee kaŋ lam thin ka gɛme kɔc ku yeke nɔk, ka cii kɔc e lam keek dueer tɔ ye piɔth dikedik, ke bi cien ke ŋicki rot, 	 quae parabola est temporis instantis iuxta quam munera et hostiae offeruntur quae non possunt iuxta conscientiam perfectum facere servientem


Te piŋe raan jam de ciɛɛŋ, ku cii e yokic, ke jɔŋ diit rac bɔ, ago ke ci com e yepiɔu gɔp. Ke ci com e kueer kec ka. 	 omnis qui audit verbum regni et non intellegit venit malus et rapit quod seminatum est in corde eius hic est qui secus viam seminatus est


Go ke thieec, yan, Ee kuiin ci pam kadiaa cath ne week? Goki, yan, Ee dherou. 	 et interrogavit eos quot panes habetis qui dixerunt septem


Na wen, aci kake lueel, ke jɔ emiɔl tuk, ku jɔ lɔŋ ke keek etok kedhie. 	 et cum haec dixisset positis genibus suis cum omnibus illis oravit


Wɔiki, ajam e kɔc yiic, ku acin ke lekki yen. Ci bany ceŋ piny dhil ŋic nɔn ee yen Kritho eyic? 	 et ecce palam loquitur et nihil ei dicunt numquid vere cognoverunt principes quia hic est Christus


Ago lueel aya ne thaam daŋ, yan, Yin cii Raanduon Ɣerpiɔu bi pɔl abi dhiap tiŋ. 	 ideoque et alias dicit non dabis Sanctum tuum videre corruptionem


ku ne Jeruthalem, ku ne Edom, ku ne Jordan nɔm lɔŋtui, ku ne piny thiaak ke Turo ku Thidon, abiki tede yen, luɔi ci kek ka dit e looi piŋ. 	 et ab Hierosolymis et ab Idumea et trans Iordanen et qui circa Tyrum et Sidonem multitudo magna audientes quae faciebat venerunt ad eum


Eeŋa e yi tɔ tɔu pei? ku eeŋo cath ke yin ke kene gam yi? Ku na ci gam yin, ka eeŋo e yin ro leec, acit man e ke kene gam yin? 	 tamen quae sine anima sunt vocem dantia sive tibia sive cithara nisi distinctionem sonituum dederint quomodo scietur quod canitur aut quod citharizatur


Guɔ awarek noom e tunynhial cin, ku ja cam thɔl; go tametam e yathok cit man e kiec: na wen, aca ye cam, ke ya jɔ yac kecekec. 	 et accepi librum de manu angeli et devoravi eum et erat in ore meo tamquam mel dulce et cum devorassem eum amaricatus est venter meus


Go Yecu bɛɛr, yan, Luɔi de Nhialic ki, yan, Gam gam wek raan ci tooc. 	 respondit Iesus et dixit eis hoc est opus Dei ut credatis in eum quem misit ille


Na wen, ke luel kaaŋe aya; yan, Ŋadi ade ŋaap ci com domde; na wen, ke bɔ bi mithke bɛn kɔɔr, ku acin ke ci yok. 	 dicebat autem hanc similitudinem arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua et venit quaerens fructum in illa et non invenit


Ku enɔɔne, kool e jonerot e kɔc, te ci kek rot jɔt, ke bi aa tiiŋ de ŋa e keyiic? acik lɔ ne yen keek kedhie kadherou, an, ee tiiŋden. 	 in resurrectione ergo cum resurrexerint cuius de his erit uxor septem enim habuerunt eam uxorem


Ku abi we nyuoth ɣondiit nu nhial ɣon deyic kaŋ: jaki guik thin. 	 et ipse vobis ostendet cenaculum magnum stratum et ibi parate


Ku yɛn cath wo caatɔ war Jɔn: luɔi ci Waada yien ɛn, ba ke bɛn thol, luɔi luɔɔiye, keek aye caatɔɔki, lueel en, an, ee yen Waada yen e toc ɛn. 	 ego autem habeo testimonium maius Iohanne opera enim quae dedit mihi Pater ut perficiam ea ipsa opera quae ego facio testimonium perhibent de me quia Pater me misit


Kake akene kɔckɛn e piooce ke yok yiic waan tueŋ: na wen, aci Yecu dhueeŋde guɔ yok, yen aa jɔ kek keniim tak, nɔn ci kake gɔɔr ne kede, ku nɔn ci kɔc kake luoi yen. 	 haec non cognoverunt discipuli eius primum sed quando glorificatus est Iesus tunc recordati sunt quia haec erant scripta de eo et haec fecerunt ei


Ku kɔɔr kut e kɔc ebɛn luɔi bi kek e jak; riɛl aci bɛn bei e yeguop, ku tɔ ke dem kedhie. 	 et omnis turba quaerebant eum tangere quia virtus de illo exiebat et sanabat omnes


Go ke yɔɔk, yan, Te ya wek lɔŋ, ke yak lueel, yan, Waada nu paannhial, tɔ rinku rieuwe. Tɔ ciɛɛŋdu bɔ. Ye kede piɔndu tɔ loi e piny nɔm, cit man e ye looi paannhial. 	 et ait illis cum oratis dicite Pater sanctificetur nomen tuum adveniat regnum tuum


Ku gam ee thar e aŋɔth ŋɛɛthe raan kaŋ, ku ye ken e raan tɔ ŋic kaŋ egɔk ka kene kɔn tiŋ. 	 est autem fides sperandorum substantia rerum argumentum non parentum


Ku acie week ee jam, ee Wei ke Wuoordun kek ee jam e wegup. 	 non enim vos estis qui loquimini sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis


Na wen, ke lɔ e abelic, go wɛɛr teem, ku jɔ hɛn panydɛndit guop. 	 et ascendens in naviculam transfretavit et venit in civitatem suam


Jɔn Baptith aci bɛn ke cie cam e kuin ku cie dek e mɔu; aguɔki lueel, yan, Ciɛth ke jɔŋ rac. 	 venit enim Iohannes Baptista neque manducans panem neque bibens vinum et dicitis daemonium habet


Ke wo tɔu ke wo ɣerpiɔth ku piɛthku piɔth e yenɔm ananda. 	 in sanctitate et iustitia coram ipso omnibus diebus nostris


Wek thieec kɔc ɣerpiɔth kedhie, ku kɔc nu dhien e Kaithar acik we thieec alaldit. 	 salutant vos omnes sancti maxime autem qui de Caesaris domo sunt


Ku na yik raan e keerkeere nɔm, ku yiŋ yik en e yenɔm, nɔn ee yen adhaap, ku nɔn ee yen ateek, nɔn ee yen kuur lak, nɔn ee yen tim, nɔn ee yen wal, nɔn ee yen anin; 	 videmus nunc per speculum in enigmate tunc autem facie ad faciem nunc cognosco ex parte tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum


Duoki rot e tɔ leere tɛn ku tɛn ne weet mɛɛn kithic: apiɛth te ci piɔn e raan tɔ kaac aril ne dhueeŋdepiɔu; ku acie ne kecam, acin kepiɛth cii kɔc yok thin kɔc e kepiɔth tuom keek. 	 doctrinis variis et peregrinis nolite abduci optimum enim est gratia stabiliri cor non escis quae non profuerunt ambulantibus in eis


kɔc ci weiken kuɔɔn ne baŋ de rin ke Bɛnydan Yecu Kritho. 	 hominibus qui tradiderunt animas suas pro nomine Domini nostri Iesu Christi


agoki ŋic kek tuuc, ku kɔtki, lek e pɛɛnydit kɔk, yi Luthura ku Derbe, kek pɛɛnydit ke Lukaonia, ku leki e bɛi nu e kekec aya: 	 intellegentes confugerunt ad civitates Lycaoniae Lystram et Derben et universam in circuitu regionem et ibi evangelizantes erant


Ku kagɛi aba ke tɔ tiec paan e Nhialic nhial, Ku ta gook tiec e piny nɔm, Riɛm, ku mac, ku toltol e piny: 	 et dabo prodigia in caelo sursum et signa in terra deorsum sanguinem et ignem et vaporem fumi


Acakaa kegup kek kɔc ci cueel, aciki loŋ e dot apiɛth ayadaŋ; akɔɔrki luɔi bi we cueel, ke ke bi rot aa leec e guopdunic. 	 neque enim qui circumciduntur legem custodiunt sed volunt vos circumcidi ut in carne vestra glorientur


Na wen, aci Paulo kɔc nu e loŋic tiŋ, yan, biak tok ee Thadokai, ku biak tok ee Parithai, ke jɔ coot e loŋic, yan, Wɛɛtkewaar, yɛn ee Parithai, wen e Parithai: ne aŋɔth aa yɛn ŋɔth ku ne jon bi kɔc ci thou rot jɔt, en a guiire kedi. 	 sciens autem Paulus quia una pars esset Sadducaeorum et altera Pharisaeorum exclamavit in concilio viri fratres ego Pharisaeus sum filius Pharisaeorum de spe et resurrectione mortuorum ego iudicor


Na ɣɔnmiak, aci Agiripa bɛn keke Berenike, ke ke bɔ ne dhueeŋ dit, ku jɔki lɔ aloocdit alooc de guieereloŋ, keke banydit alathker ku roordit ke panydit, go Petheto Paulo tɔ cɔl, go bɛɛi e keniim. 	 altera autem die cum venisset Agrippa et Bernice cum multa ambitione et introissent in auditorium cum tribunis et viris principalibus civitatis et iubente Festo adductus est Paulus


Na wen, aci pɛɛi e luɔk e tiim bɛn, ke jɔ lim tok tuoc kɔc e dom tiit, yan, bik miɔɔc ne ka ci luɔk e dom e tiimic: go kɔc e dom tiit goki dui, ku jɔki cieec, ke cin ke muk. 	 et in tempore misit ad cultores servum ut de fructu vineae darent illi qui caesum dimiserunt eum inanem


Na wen, agal jam, ke Weidit Ɣer ke ke loony e kegup, acit man ci kek kɔn loony e wogup waan. 	 cum autem coepissem loqui decidit Spiritus Sanctus super eos sicut et in nos in initio


Ku eeŋo cii wok kerac e looi, ke kepiɛth bi bɛn?cit man ci wo cak thook, an, yok lueel, ku ye kɔc kɔk ŋak, yan, yok lueel. Kɔc luel en aroŋki ne gaak bi ke gɔk. 	 et non sicut blasphemamur et sicut aiunt nos quidam dicere faciamus mala ut veniant bona quorum damnatio iusta est


Go Anania, bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic, go kɔc kaac e yelɔɔm yɔɔk, yan, Biakki thok. 	 princeps autem sacerdotum Ananias praecepit adstantibus sibi percutere os eius


ku wel waan game yɛn aca ke gam keek; ku acik ke dɔm, agoki ŋic egɔk nɔn e ba yɛn tede yin, ku gamki nɔn ee yin e toc ɛn. 	 quia verba quae dedisti mihi dedi eis et ipsi acceperunt et cognoverunt vere quia a te exivi et crediderunt quia tu me misisti


gɔl e riɛm de Aabel aɣet riɛm de Dhakaria, raan ci nɔk e kaam de yin de lam keke luaŋdiit e Nhialic: wek yɔɔk eyic, yan, Abi thieec tede rem de enɔɔne. 	 a sanguine Abel usque ad sanguinem Zacchariae qui periit inter altare et aedem ita dico vobis requiretur ab hac generatione


Na wen, aci bɛn, ke Judai e bɔ e Jeruthalem, ke ke jɔ kɔɔc e yelɔɔm, goki Paulo gaany e kajuec kathiek, ku acin te bi kek ke tɔ ye yith. 	 qui cum perductus esset circumsteterunt eum qui ab Hierosolyma descenderant Iudaei multas et graves causas obicientes quas non poterant probare


Na wen, aci deŋ maar raandherou, ke yɛn, an, gaar: guɔ rol piŋ a bɔ nhial rol luel en, yan, Mony kak e lueel maaredeŋ kadherou, du ke gaar. 	 et cum locuta fuissent septem tonitrua scripturus eram et audivi vocem de caelo dicentem signa quae locuta sunt septem tonitrua et noli ea scribere


Go tunynhial yɔɔk, yan, Du riɔc, Dhakaria, lɔŋdu aci piŋ: ku tiiŋdu Elithabeth abi yi dhieth mɛwa, ku aba cak, yan, Jɔn. 	 ait autem ad illum angelus ne timeas Zaccharia quoniam exaudita est deprecatio tua et uxor tua Elisabeth pariet tibi filium et vocabis nomen eius Iohannem


Go Yecu ke yɔɔk, yan, We bi niim num wedhie ne baŋdi: luɔi ci e gɔɔr, yan, Yɛn bi tin e thok dui, go thok thiei roor. 	 et ait eis Iesus omnes scandalizabimini in nocte ista quia scriptum est percutiam pastorem et dispergentur oves


ku ekool ee kek diak wok e ka ke abel cuat wei e wocin. 	 et tertia die suis manibus armamenta navis proiecerunt


Na wen, ke leere jɔŋdiit rac panydiit ɣeric, ku tɛɛu nhial e luaŋdiit e Nhialic nɔm, 	 tunc adsumit eum diabolus in sanctam civitatem et statuit eum supra pinnaculum templi


te cii thiende e thou, ku cii mac e nɔk anande. 	 quod si oculus tuus scandalizat te eice eum bonum est tibi luscum introire in regnum Dei quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis


Go Pilato bɛɛr, yan, Ya Judai? Jurdu guop ku banydit ke ka ke Nhialic kek aa yin yi yɛn: eeŋo ci looi? 	 respondit Pilatus numquid ego Iudaeus sum gens tua et pontifices tradiderunt te mihi quid fecisti


ku acie tede kɔc kedhie, yen e tic en, ee tede caatɔɔ cii Nhialic kɔn lɔc, ke wook, kɔc wen e cam ne yen ku dekki, te ci en rot jɔt e kɔc ci thou yiic. 	 non omni populo sed testibus praeordinatis a Deo nobis qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis


ke jɔ lɛk en, an, Mɛnh dit abi aa lim de mɛnh koor. 	 non ex operibus sed ex vocante dictum est ei quia maior serviet minori


Na wen, ke Judath, raan e nyiin en, te ci en e tiŋ nɔn ci loŋde guɔ teem, an, bi nɔk, ke dɔm tieel, go riet kathierdiak bɛ pɔk niim banydit ke ka ke Nhialic ku roordit, 	 tunc videns Iudas qui eum tradidit quod damnatus esset paenitentia ductus rettulit triginta argenteos principibus sacerdotum et senioribus


ku aŋicki nɔn ee yen raan waan e reer ke lip e kal e luaŋdiit e Nhialic thok, kal thoŋ cɔl Lakelak: agoki gai aret abik niim mum ne ke ci tic tede ye. 	 cognoscebant autem illum quoniam ipse erat qui ad elemosynam sedebat ad Speciosam portam templi et impleti sunt stupore et extasi in eo quod contigerat illi


Ku Enok aya, raan e rem wen ee rɛm dherou gɔl Adam, yen aa kɔn jam guiir ne kɔcke, lueel, an, Tieŋki, Bɛnydit abɔ ke cath ke remdɛn ɣerpiɔu agum de kɔc kathieer ku thieer, 	 prophetavit autem et his septimus ab Adam Enoc dicens ecce venit Dominus in sanctis milibus suis


Acin raan dueer lɔ ɣon e raan ril, ku yiɛk weuke, te ŋoot en ke ken raan ril kɔn duut; na ci e kɔn duut, ke jɔ ɣonde yak. 	 nemo potest vasa fortis ingressus in domum diripere nisi prius fortem alliget et tunc domum eius diripiet


Ku we ye cɔt cɔɔle we tiŋ, wek mithekɔckuɔ, yan, Acin kɔc juec ci cɔɔl, kɔc ci kɔc ke piny nɔm tɔ ye kɔc pel niim ayi kɔc ril, ayi kɔc ci dhieeth e dhien e bɛny: 	 quotienscumque enim manducabitis panem hunc et calicem bibetis mortem Domini adnuntiatis donec veniat


Go bɛnyde yɔɔk, yan, Apiɛth, yin ee lim piɛth ŋic kaŋ dot; yin e kalik dot apiɛth, yin ba taau e kajuec yiic; yin bi piɔu miɛt weke bɛnydu etok. 	 ait illi dominus eius euge bone serve et fidelis quia super pauca fuisti fidelis super multa te constituam intra in gaudium domini tui


Ku enɔɔne wek lɛk kaŋ te ŋoot kek ke ke ken tic; na miak, te ci kek guɔ tic, ke we bi gam nɔn ee yɛn en. 	 amodo dico vobis priusquam fiat ut credatis cum factum fuerit quia ego sum


Go jal, ku jɔ kɔc guieer e Dekapoli luɔi ditt cii Yecu luoi yen; go kɔc gai kedhie. 	 et abiit et coepit praedicare in Decapoli quanta sibi fecisset Iesus et omnes mirabantur


Go ke yɔɔk, yan, We bi dek e binydi ne yic, ku we bi baptith e baptinh ci a baptith; ku reer e baŋ cuenydi ku baŋ camdi acie kedien ba yien kɔc, ee kede kɔc cii Waar kɔn lueel, an, bi aa keden. 	 ait illis calicem quidem meum bibetis sedere autem ad dexteram meam et sinistram non est meum dare vobis sed quibus paratum est a Patre meo


Go tunynhial bɛɛr, yook, yan, Weidit Ɣer abik yi lɔny, ku riɛl e Nhialic Awarjaŋ abi yi kuom piny: ago keɣeer ba dhieeth ago cɔl Wen e Nhialic. 	 et respondens angelus dixit ei Spiritus Sanctus superveniet in te et virtus Altissimi obumbrabit tibi ideoque et quod nascetur sanctum vocabitur Filius Dei


Piny e dit, ku a kɔɔr ru; jɔku luɔi de cuɔlepiny cuat wei, ku jɔku ka ke ɣɛɛrepiny dɔm, ka ke tɔŋ. 	 nox praecessit dies autem adpropiavit abiciamus ergo opera tenebrarum et induamur arma lucis


Kake aca ke lɛk week, ke we cii ro bi dak cieen. 	 haec locutus sum vobis ut non scandalizemini


Na wen, ke raan toŋ e kut e kɔc yiic cot, yan, Bɛny, yin laŋ, woi wendi: ee mɛnhdien tok: 	 et ecce vir de turba exclamavit dicens magister obsecro te respice in filium meum quia unicus est mihi


ku yook keek, yan, Aci gɔɔr, yan, Ɣondi abi aa cɔl ɣon e lɔŋ; ku week, acak tɔ ye ɣon e kɔc e kaŋ rum. 	 et dicit eis scriptum est domus mea domus orationis vocabitur vos autem fecistis eam speluncam latronum


te ci Jɔn baptinh e puŋdepiɔu kɔn guieer kɔc ke Yithrael kedhie, waan ŋoot Yecu ke ken bɛn. 	 praedicante Iohanne ante faciem adventus eius baptismum paenitentiae omni populo Israhel


Go Petero jai, an, Ei, Bɛnydit; kerac ayi kenhiany akɛn ke kɔn cam anandi. 	 ait autem Petrus absit Domine quia numquam manducavi omne commune et inmundum


Go lueel, yan, We wɛɛtkewaar ku warkuɔ, piɛŋki. Nhialic cath ke dhueeŋ, yen aci tuol tede waardan Abraɣam te ɣɔn nu yen Methopotamia, aŋoot ke ken guɔ ceŋ e Karan; 	 qui ait viri fratres et patres audite Deus gloriae apparuit patri nostro Abraham cum esset in Mesopotamiam priusquam moraretur in Charram


Ku na ci bɛɛny ro puk, ke loŋ jɔ rot dhil puk ayadaŋ. 	 translato enim sacerdotio necesse est ut et legis translatio fiat


Go Yecu ke yɔɔk, yan, We bi niim mum wedhie e baŋdi elewakou; aci gɔɔr, yan, Yɛn bi raan e tiit yup, go luny e thok agoki thiei roor. 	 tunc dicit illis Iesus omnes vos scandalum patiemini in me in ista nocte scriptum est enim percutiam pastorem et dispergentur oves gregis


Go jam e Nhialic piny kiet nɔm: go kuen e kɔcpiooce go enyin ŋuak alal e Jeruthalem; ayi rem diit e bany ke ka ke Nhialic acik gam dot. 	 et verbum Dei crescebat et multiplicabatur numerus discipulorum in Hierusalem valde multa etiam turba sacerdotum oboediebat fidei


Ku yɔɔkki Arkipo, yan, Ye luɔi tiit apiɛth luɔi ci yok tede Bɛnydit, aba thol apiɛth. 	 et dicite Archippo vide ministerium quod accepisti in Domino ut illud impleas


Ya ki, yɛn ee raan ci mac ne kede Bɛnydit, wek laŋ nɔn ba wek reer e reer piɛth reer roŋ ke cɔt e cɔɔle week, 	 obsecro itaque vos ego vinctus in Domino ut digne ambuletis vocatione qua vocati estis


Thieithieei lime, lim bii bɛnyde yok ekool bii yen, ke looi aya. 	 beatus ille servus quem cum venerit dominus invenerit ita facientem


ee tok tei en dak: ku Mari aci baŋ piɛth lɔc, baŋ cii bi nyaai tede yen. 	 porro unum est necessarium Maria optimam partem elegit quae non auferetur ab ea


Go kɔc wen kaarou goki ka ci tic kueer guiir, ku ŋiny ci kek e jɔ ŋic e wɛɛk ci en kuin ci pam waakic. 	 et ipsi narrabant quae gesta erant in via et quomodo cognoverunt eum in fractione panis


Yen aye yen raan e kɔc maat ku ye caatɔ de loŋ ci piac mac, ago ka ci kɔc wooc cool ne thon ci en thou, kɔc rɛɛr e loŋ ci kɔn mac tueŋic, ke kɔc ci cɔɔl ke ke bi ke ci kɔn lueel lɔɔk lak, ke bi tɔu athɛɛr. 	 et ideo novi testamenti mediator est ut morte intercedente in redemptionem earum praevaricationum quae erant sub priore testamento repromissionem accipiant qui vocati sunt aeternae hereditatis


Na wen, ke jɔ kɔɔc e yenɔm, ku jɔ juai jɔɔny; go juai pal piny; go rot jɔt enɔnthiine, ku jɔ ke guiek. 	 et stans super illam imperavit febri et dimisit illam et continuo surgens ministrabat illis


ku them ci a them e guopdiyic akɛnki biɔɔn, ku we ken a koon; we ci a rieu cit tuny de Nhialic ku cit Kritho Yecu guop. 	 et temptationem vestram in carne mea non sprevistis neque respuistis sed sicut angelum Dei excepistis me sicut Christum Iesum


Kake ayek rot tɔ ye ka cit ka cath e pɛlenɔm, ne lam ee raan lam e kede yenpiɔu, ku ne kuur ee raan ro kuoor piny, ku rɛɛc ee raan eguop rɛɛc muk; ku acinki naamden, ee kak e piɔu tɔ mit tei. 	 quae sunt rationem quidem habentia sapientiae in superstitione et humilitate et ad non parcendum corpori non in honore aliquo ad saturitatem carnis


Yen Motheye ki, raan waan yook kɔc ke Yithrael, yan, Nebi tok abii Bɛnyduondit Nhialic jat nhial ne kedun e kɔckun yiic, raan cit ɛn; jamde abak piŋ. 	 hic est Moses qui dixit filiis Israhel prophetam vobis suscitabit Deus de fratribus vestris tamquam me


Ku ade raan nu Jeruthalem, cɔl Thimeon; raane apiɛthpiɔu, ee Nhialic rieu, ku ye muŋ bi Yithrael muk piɔu tiit; ku tɔu Weidit Ɣer ne yen. 	 et ecce homo erat in Hierusalem cui nomen Symeon et homo iste iustus et timoratus expectans consolationem Israhel et Spiritus Sanctus erat in eo


We e guɔ kuɛth etaiwei, wek juec e kakun enɔɔne, wek e piny cieŋ cit man e bany, ke wok liu thin: ku adi ya piɔu miɛt, tee we ceŋ piny eyin, ke wo dueer piny cieŋ ne week etok. 	 etenim si incertam vocem det tuba quis parabit se ad bellum


Tieŋki, wo ye kɔc e kaŋ guum tɔ ye kɔc ci thieei: we ye guom ci Jop kaŋ guum piŋ, ku we ci thok de luɔi de Bɛnydit tiŋ; ŋiny ŋice Bɛnydit kɔc kuany nyiin, ku luɔi ee yen piɔu dap kok. 	 ecce beatificamus qui sustinuerunt sufferentiam Iob audistis et finem Domini vidistis quoniam misericors est Dominus et miserator


Goki bɛɛr, yookki, yan, Abraɣam yen aye waada. Go Yecu ke yɔɔk, yan, Tee ya wek mith ke Abraɣam, adi yak luɔi de Abraɣam looi. 	 responderunt et dixerunt ei pater noster Abraham est dicit eis Iesus si filii Abrahae estis opera Abrahae facite


Goki raan bɛɛi te nu yen, raan miŋ, ku cie jam apiɛth; goki lɔŋ, an, bi ecin thany e yeguop. 	 et adducunt ei surdum et mutum et deprecantur eum ut inponat illi manum


Na wen, aci akool e thabath guɔ thok, te kɔɔre piny ru ekool tueŋ wen aa kool dherou, ke Mari Magdalene bɔ keke Mari daŋ, bik raŋ bɛn tiŋ, 	 vespere autem sabbati quae lucescit in primam sabbati venit Maria Magdalene et altera Maria videre sepulchrum


Na wen, ke kɔc kɔk de gup juai e tuuric ke ke jɔ bɛn, agoki dem: 	 quo facto et omnes qui in insula habebant infirmitates accedebant et curabantur


Kene aci looi raandiak: ku jɔ kedaŋ bɛ jat nhial. 	 hoc autem factum est per ter et statim receptum est vas in caelum


yen aye aŋɔth cath ke wook, aŋɔth ci wo mac piɔth cit man e wenh e abel mac, aŋɔth cii ŋɛth e peeric, akaac aril, ku jɔ lɔ thin te nu ke nu e lupɔ dhil baŋtui; 	 quam sicut anchoram habemus animae tutam ac firmam et incedentem usque in interiora velaminis


Rieeu de Nhialic ki, rieeu ɣeric etop, ku cinic tenhiany e Nhialic Waada nɔm, yan, Nɛm ee raan abɛɛr ku dieer cin niim roor neem ne kedɛn tuc dhal keek, ku luɔi ee raan ro ŋiec muk ke cin piɔu tecol e biiye ka ke piny nɔm. 	 religio munda et inmaculata apud Deum et Patrem haec est visitare pupillos et viduas in tribulatione eorum inmaculatum se custodire ab hoc saeculo


Yɛn gai e ke ca wek ro dap guɔ rat wei wakya e Raan lɔɔm Raan ci we caal e dhueeŋic dhueeŋ de Kritho piɔu, lak welpiɛth kɔk gam: 	 miror quod sic tam cito transferimini ab eo qui vos vocavit in gratiam Christi in aliud evangelium


Na wen, aci kut e kɔc ciɛɛc biic, ke lɔ ɣot, le ku dɔm cin; go nyanthiine rot jɔt. 	 et cum eiecta esset turba intravit et tenuit manum eius et surrexit puella


kooldiit e agonhdɛndit aci guɔ bɛn; ku eeŋa dueer kɔɔc leu? 	 quoniam venit dies magnus irae ipsorum et quis poterit stare


Na wen, aci run kaarou thok, ke Porukio Pethetɔ loony e nyin e Pelikic; go Pelik piɔu dɛ luɔi bi en Judai tɔ mit piɔu, go Paulo nyaaŋ piny amac. 	 biennio autem expleto accepit successorem Felix Porcium Festum volens autem gratiam praestare Iudaeis Felix reliquit Paulum vinctum


Na wen, ke wen lɔ e yecok jɔ reer keke tiiŋde, ku jɔ thou ke cin meth. 	 et sequens accepit illam et ipse mortuus est sine filio


Wek ee luɔi e woordun looi. Goki lueel, yan, Wo cie adhiethleer; wo de Waadan tok, Nhialic. 	 vos facitis opera patris vestri dixerunt itaque ei nos ex fornicatione non sumus nati unum patrem habemus Deum


Raan abi manhe yien kɔc lek nɔk abi thou, ku wun meth abi mɛnhde yien kɔc lek nɔk abi thou; ku mith abik ater cak ne warken niim ayi marken niim, agoki ke tɔ nak. 	 tradet autem frater fratrem in mortem et pater filium et insurgent filii in parentes et morte eos adficient


Go bɛn ku be ke yok anin, aci nin ke nɔk. 	 et venit iterum et invenit eos dormientes erant enim oculi eorum gravati


Goki lam, ku beki keniim dhuony Jeruthalem ke ke ci piɔth miɛt aret: 	 et ipsi adorantes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno


na wen, aci bɛn, ago dhueeŋ de Nhialic piɔu tiŋ, ke jɔ piɔu miɛt; ku yook keek kedhie, an, bik cok e tɔu kek ne Bɛnydit ne piɔn ril: 	 qui cum pervenisset et vidisset gratiam Dei gavisus est et hortabatur omnes proposito cordis permanere in Domino


Go Paulo bɛɛr ne kede guop, yan, Acin kerɛɛc ca wooc ne loŋ de Judai, ayi luaŋdiit e Nhialic, ayi Kaithar, acin cook tok. 	 Paulo autem rationem reddente quoniam neque in legem Iudaeorum neque in templum neque in Caesarem quicquam peccavi


Ku aci lɛk Mothe, yan, Yɛn bi piɔu kok woke raan ca tak, an, ba piɔu kok wo yen, ku ba apiɔu wɛl raan ca tak, an, ba apiɔu wɛl en. 	 Mosi enim dicit miserebor cuius misereor et misericordiam praestabo cuius miserebor


Etene wo cin panydiit bi tɔu anande, ee panydiit bi bɛn en kɔɔrku. 	 non enim habemus hic manentem civitatem sed futuram inquirimus


go ke yɔɔk, yan, Eeŋo nienki? jatki rot, laŋki, ke we cii bi them. 	 et ait illis quid dormitis surgite orate ne intretis in temptationem


Ku na yak kɔc pal ka cik wooc, ke Wuoorduon nu paannhial abi week aa pɔl aya. 	 si enim dimiseritis hominibus peccata eorum dimittet et vobis Pater vester caelestis delicta vestra


Thieithieei ne raan cii Bɛnydit bi yiek yeth kerac. 	 beatus vir cui non inputabit Dominus peccatum


Go Yecu lueel, yan, Nyaaiki kuur. Go Martha, nyankene e raan ci thou, go lueel, yan, Bɛnydit, e nhiany enɔɔne, nin acik aa ŋuan. 	 ait Iesus tollite lapidem dicit ei Martha soror eius qui mortuus fuerat Domine iam fetet quadriduanus enim est


Na wen, ke tik look thou aya e kecok cieen kedhie. 	 novissime autem omnium et mulier defuncta est


Goki tht, ku jɔki neem tooc, kɔc bi rot kɔc tɔki rot e kɔc piɛth, bik jamdɛn bi wooc bɛn jɔt, agoki yien mudhiir, le loŋde guiir. 	 et observantes miserunt insidiatores qui se iustos simularent ut caperent eum in sermone et traderent illum principatui et potestati praesidis


Na wen, ke ɣet etɛɛn e thaar mane guop, ke jɔ Nhialic leec, ku jiɛɛm ke kɔc kedhie kɔc ŋath weer bi Jeruthalem wɛɛr bei, jiɛɛm ne kede meth. 	 et haec ipsa hora superveniens confitebatur Domino et loquebatur de illo omnibus qui expectabant redemptionem Hierusalem


Ku yɛn e kuen e kɔc ci gɔɔr e katim piŋ, agum kabɔt ku thierŋuan ku ŋuan, kɔc ci gɔɔr e katim e dhien ke mith ke Yithrael yiic kedhie. 	 et audivi numerum signatorum centum quadraginta quattuor milia signati ex omni tribu filiorum Israhel


Ku yin, te miɔɔc yin kɔc e dhueeŋdu, du ciin camdu e tɔ ŋic keduon e looi e ciin cuenydu; 	 te autem faciente elemosynam nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua


Ku enɔɔne, te ye raan cueel ekool e thabath, ke loŋ e Mothe cii bi dhɔŋic, eeŋo gɔth wek ne yɛn, luɔi can raan tɔ piɔl guop eliŋliŋ ekool e thabath? 	 si circumcisionem accipit homo in sabbato ut non solvatur lex Mosi mihi indignamini quia totum hominem sanum feci in sabbato


Go jɔŋ e kɔc them bɛn, bi ku yook, yan, Te ee yin Wen e Nhialic, ke yi yook kuurke bik rot tɔ ye kuiin ci pam. 	 et accedens temptator dixit ei si Filius Dei es dic ut lapides isti panes fiant


Ku yɛn ci tɔ ye raan e ka ke kanithɔ looi, ne tɛɛu cii Nhialic luɔi taau e yacin ne kedun, ba jam e Nhialic thol e guieer, 	 cuius factus sum ego minister secundum dispensationem Dei quae data est mihi in vos ut impleam verbum Dei


Ye wuur rieu keke moor (kene ee cook tueŋ e loŋic cook deyic jam de ke bi gam raan), 	 honora patrem tuum et matrem quod est mandatum primum in promissione


Go kɔc cath ne yen goki kɔɔc, acik lɔ lik, ke ke piŋ rol, ku acin raan cik tiŋ. 	 sed surge et ingredere civitatem et dicetur tibi quid te oporteat facere viri autem illi qui comitabantur cum eo stabant stupefacti audientes quidem vocem neminem autem videntes


Yɛn ŋic luɔidu, ku ŋiɛc ketuc e yin dhal, ayi kuany ci yin nyin kuany (ku yin ci bany), ku ŋiɛc lɛɛt rɛɛc de kɔc ee ye lueel, an, yek Judai, ku ciki ye Judai, ku yek luaŋ de Catan. 	 scio tribulationem tuam et paupertatem tuam sed dives es et blasphemaris ab his qui se dicunt Iudaeos esse et non sunt sed sunt synagoga Satanae


Ku Nhialicdi abi we tɔ kueth ne kadak week ebɛn ne juec e kakɛn nu paandɛn e dhueeŋ e Kritho Yecuyic. 	 Deus autem meus impleat omne desiderium vestrum secundum divitias suas in gloria in Christo Iesu


Ku te ca wek kɔc e pal ka cik wooc, ayi Wuoordun aya acii we bi aa pal ka cak wooc. 	 si autem non dimiseritis hominibus nec Pater vester dimittet peccata vestra


ke pɛl e Nhialic nɔm, pɛl kithic alal, ke bi ŋic e ciɛɛŋ ku riɛl nu paannhial ne kanithɔ enɔɔne. 	 ut innotescat principibus et potestatibus in caelestibus per ecclesiam multiformis sapientia Dei


Yen a lueele Nhialic en ne pɛl e yenɔm, yan, Yɛn bi nebii tuoc keek ayi tuuc, ku abik kɔc kɔk e keek nɔk abik thou, ku yɔŋki kɔk: 	 propterea et sapientia Dei dixit mittam ad illos prophetas et apostolos et ex illis occident et persequentur


na wen, ke bɔ e yekɔu cieen, bi ku jiɛk lupɔde thok: go riɛm a ŋeu enɔnthiine. 	 accessit retro et tetigit fimbriam vestimenti eius et confestim stetit fluxus sanguinis eius


ku rin ke kuel acɔl Wɛɛlkec; go baŋ toŋ de pieeu ebɛn baŋ wen ee kek diak jɔki guɔ aa wɛɛl kec: go kɔc juec thou ne pieeu, ne kɛc ci ke tɔ kec. 	 et nomen stellae dicitur Absinthius et facta est tertia pars aquarum in absinthium et multi hominum mortui sunt de aquis quia amarae factae sunt


Go Petero lueel, yan, Anania, eeŋo ci Catan yi thiɔɔŋ piɔu aya, ba Weidit Ɣer bɛn tɔɔr lueth, ku ci biak tok both ne weu ke dom? 	 dixit autem Petrus Anania cur temptavit Satanas cor tuum mentiri te Spiritui Sancto et fraudare de pretio agri


Go Judai reec gam goki Juoor kɛɛk, ku tɔki ke nhiany piɔth ne wathii. 	 qui vero increduli fuerunt Iudaei suscitaverunt et ad iracundiam concitaverunt animas gentium adversus fratres


Yɛn cie yaar ne baŋ de welpiɛth ke Kritho; kek aye riɛldiit e Nhialic riɛl e raan kony wei ebɛn raan ci gam, gɔl e Judai, mɛt Giriki thin aya. 	 non enim erubesco evangelium virtus enim Dei est in salutem omni credenti Iudaeo primum et Graeco


Na wen, ke Petero keke Jɔn e ke beer, yookki keek, yan, Luɛlki week, nɔn piɛth en tede Nhialic te piŋ wok kedun awar piŋ piŋ wok kede Nhialic: 	 Petrus vero et Iohannes respondentes dixerunt ad eos si iustum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum iudicate


Kunyduon ci looi e kɔc niim kedhie; 	 quod parasti ante faciem omnium populorum


Ku raan hiel guutguut ne paannhial, ke luel guutguut ne thoonydiit e Nhialic, ku ne Raandiit e reer e yenɔm aya. 	 et qui iurat in caelo iurat in throno Dei et in eo qui sedet super eum


Ku cath kuut dit ke kɔc ne yen: go rot puk, yook keek, yan, 	 ibant autem turbae multae cum eo et conversus dixit ad illos


Na wen, ke bii nɔmde e athaanic, bii ku gɛm duet; ku jɔ duet gam man. 	 et adtulit caput eius in disco et dedit illud puellae et puella dedit matri suae