Yɛn bi piɔu kok woke kerɛɛcdɛn e kekpiɔth, Ku karɛc cik looi ayi rɛɛc reec kek loŋ aca ke bi bɛ tak anandi. 	 quia propitius ero iniquitatibus eorum et peccatorum illorum iam non memorabor


Na de raan de yith ee yen ke piŋ, ke piŋ. 	 si quis habet aures audiendi audiat


Duoki niim e maar e ŋiny de kamaan: ade kɔc ŋic kamaan kɔc ci tuucnhial nyuooc ke ke kucki. 	 hospitalitatem nolite oblivisci per hanc enim latuerunt quidam angelis hospitio receptis


Ku luuŋ dhetɛɛmden gulde e kiirditic, kiir cɔl Euparate; go piuke deu, ke kueer bi luoi maliik bɔ ten ee akɔl thok bɛn. 	 et sextus effudit fialam suam in flumen illud magnum Eufraten et siccavit aquam eius ut praepararetur via regibus ab ortu solis


Yen lek yin wook, ke luel e yipiɔu. Ci pal wook nɔn bi wok Kaithar aa kuot atholbo, kuɔ cie yen? 	 dic ergo nobis quid tibi videatur licet censum dare Caesari an non


Wek yɔɔk eyic, yan, Rem de enɔɔne aci bi thok, te ŋoote kake kedhie ke ke ken tic. 	 amen dico vobis quia non praeteribit haec generatio donec omnia haec fiant


Jam e Nhialic apiir, ku cath ke riɛldit, amoth thok awar abatau ebɛn, abatau athok rou, ku ee raan gutic arek abi piɔu paak keke wei, ku ye yom paak nyiin ayi nyol e yom yiic, ku ye kaŋ woiyiic kak ee raan tak e yepiɔu ayi loŋ ee raan lueel e yepiɔu. 	 vivus est enim Dei sermo et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti et pertingens usque ad divisionem animae ac spiritus conpagum quoque et medullarum et discretor cogitationum et intentionum cordis


We bii kɔc cieec e luek ke Nhialic yiic: yeka, ke thaar abɔ, thaar bi raan nak week e lueel e yepiɔu, yan, looi ka ke Nhialic. 	 absque synagogis facient vos sed venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se praestare Deo


Ku enɔɔne, wek e rot tɔ ye adhueŋ ne lɛc aa wek rot leec: lɛc cit ekene ebɛn ee kerac. 	 nunc autem exultatis in superbiis vestris omnis exultatio talis maligna est


ɣɔn ci en bany yak ayi riɛl, tɔ ke e ka bi kɔc woi, ago keek thel ne tiɛm ci en ke tiaam e yen. 	 expolians principatus et potestates traduxit palam triumphans illos in semet ipso


Go lɛk raan ci cin riɔu, yan, Jɔt rot, kaace cil. 	 et ait homini habenti manum aridam surge in medium


Yɛn e com, Apolo en aaye piook, ku ee Nhialic en aaye kaŋ tɔ cil. 	 non gaudet super iniquitatem congaudet autem veritati


Ku enɔɔne, te ci Dabid e tɔ ye Bɛnydit, ke jɔ aa wende adi? 	 si ergo David vocat eum Dominum quomodo filius eius est


Go Parithai thieec, yan, Tiŋ, eeŋo looi kek ke ci pɛn kɔc ekool e thabath? 	 Pharisaei autem dicebant ei ecce quid faciunt sabbatis quod non licet


Ku raan e Kritho luooi apiɛth e kake yiic, ka piɛth e Nhialic piɔu, ku aye kɔc tɔ ye raan piɛth ayadaŋ. 	 qui enim in hoc servit Christo placet Deo et probatus est hominibus


Na wen, aken jamden rɔm, ke ke jɔ jal, te ci Paulo jam tok lueel, yan, Ee yic yen ke cii Weidit Ɣer lɛk warkuɔ ne nebi Yithaya, 	 cumque invicem non essent consentientes discedebant dicente Paulo unum verbum quia bene Spiritus Sanctus locutus est per Esaiam prophetam ad patres nostros


Kɔc kɔɔr dhueeŋ ku rieeu ku luɔi cii kek bi dhiap, kɔc e kepiɛth looi ne iiɛɛr e kepiɔth, kek abi gam piir athɛɛr; 	 his quidem qui secundum patientiam boni operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam


Ku enɔɔne, te luɔɔi ɛn ke liu e yapiɔu, yɛn gam loŋ nɔn ee yen piɛth. 	 si autem quod nolo illud facio consentio legi quoniam bona


Ku eeŋa e weyiic, raan dueer bɛɛrde ŋuak e kaam tok, ne diɛɛr ee yen diɛɛr? 	 quis autem vestrum cogitans potest adicere ad staturam suam cubitum unum


Ago kɔckɛn e piooce lueel, yan, Andi, yin luel jam agɔk enɔɔne, acie kaaŋ yen luel. 	 dicunt ei discipuli eius ecce nunc palam loqueris et proverbium nullum dicis


Rin ke Nhialic ayeke laat e Juooric ne baŋdun, acit man ci e gɔɔr. 	 nomen enim Dei per vos blasphematur inter gentes sicut scriptum est


Ku aŋiɛc nɔn cin en kepiɛth toŋ rɛɛr e yayic; (ee guopdiyic en luɛɛl;) ku piɔn duɛɛr ɛn kaŋ looi acath ke yɛn, ku ke ban kepiɛth looi, aba thol, akɛn guɔ yok. 	 scio enim quia non habitat in me hoc est in carne mea bonum nam velle adiacet mihi perficere autem bonum non invenio


Eeŋo daŋ? Buk kerac aa looi nɔn liiu wok e loŋic, ku nɔn tɔu wok e dhueeŋdepiɔuwic? Acie yen! 	 quid ergo peccavimus quoniam non sumus sub lege sed sub gratia absit


Go keek yɔɔk, yan, Laki, yɔɔkki awantui, yan, Tiŋ, yɛn ciec jɔɔk rac ku ja kɔc tɔ dem ekoole ku miak, ku na ekool ee kek diak ke yɛn e guɔ thok. 	 et ait illis ite dicite vulpi illi ecce eicio daemonia et sanitates perficio hodie et cras et tertia consummor


Wek yɔɔk eyic, yan, Ne kɔc ci dhieeth e diaar, acin raan ci ro jɔt raan war Jɔn Baptith e dit; ku raan koor cin naamde raan nu e ciɛɛŋ de paannhialic yen adit awar en. 	 amen dico vobis non surrexit inter natos mulierum maior Iohanne Baptista qui autem minor est in regno caelorum maior est illo


ku ye nin ku ye rot jɔt wakɔu ku akol, go kɔth cil, ku ditki, ke kuc dit dht kek. 	 et dormiat et exsurgat nocte ac die et semen germinet et increscat dum nescit ille


Ku te ci jam ci lueel e tuucnhial jɔ kɔɔc aril, ke kerieec ee raan wooc ebɛn ayi rɛɛc ee raan loŋ rɛɛc piŋ ebɛn ten aaye raan tɔ yok kedɛn tuc ke roŋ ke ke ci wooc; 	 si enim qui per angelos dictus est sermo factus est firmus et omnis praevaricatio et inoboedientia accepit iustam mercedis retributionem


Yecu Kritho ee tɔu e tau mane guop, waanakol, ayi ekoole, yeka, aɣet athɛɛr. 	 Iesus Christus heri et hodie ipse et in saecula


e dhueeŋ e ye tɔu keke yen aɣet athɛɛr ya. Amen. 	 cui est gloria in saecula saeculorum amen


Na wen, aci kake lueel, ke jɔte nhial ke woiki; go luat thiaan e kenyin. 	 et cum haec dixisset videntibus illis elevatus est et nubes suscepit eum ab oculis eorum


Ku akɛn lueel, nɔn cin en ke ci wel ke Nhialic leu, acie yen. Ku aciki e Yithiael niim kedhie, kek kɔc ke Yithrael, 	 non autem quod exciderit verbum Dei non enim omnes qui ex Israhel hii sunt Israhel


Na wen, ke kut e kɔc cot, ku jɔki lɔŋ, an, bi luoi keek cit man ee yen e looi ecaŋɣɔn. 	 et cum ascendisset turba coepit rogare sicut semper faciebat illis


Goki kɔc tɔ diɛɛr ayi bany ceŋ panydit aya, te ci kek kake piŋ. 	 concitaverunt autem plebem et principes civitatis audientes haec


Ku we bi aa maan e raan ebɛn ne baŋ de rinki: ku raan e yepiɔu ruut a thooke kaŋ, yen abi kony wei. 	 et eritis odio omnibus propter nomen meum qui autem sustinuerit in finem hic salvus erit


Na wen, ke be lɔŋ, ago tenhial piny miɔɔc ne deŋ, go piny luɔk e mithke. 	 et rursum oravit et caelum dedit pluviam et terra dedit fructum suum


Na wen, ekool mane guop, ke jɔ kool piɛth kɔɔr, kool bi en e nyiɛɛn. 	 et exinde quaerebat oportunitatem ut eum traderet


Kɔc juec abik bɛn e rinki, bik ku luelki, yan, Yɛn Kritho ki; agoki kɔc juec math. 	 multi enim venient in nomine meo dicentes ego sum Christus et multos seducent


Na wen, ke kɔc e ke gam ka lueel Pilip ne piɔn tok, waan piŋ kek gook ci looi ku tiŋki keek. 	 intendebant autem turbae his quae a Philippo dicebantur unianimiter audientes et videntes signa quae faciebat


agoki coot e rol dit, luelki, yan, Ee nɛn, yin Bɛnydit, ɣerpiɔu ku yic, en bi yin loŋ guiir, ku ba riɛmda guoor e kɔc rɛɛr e piny nɔm nɛn? 	 et clamabant voce magna dicentes usquequo Domine sanctus et verus non iudicas et vindicas sanguinem nostrum de his qui habitant in terra


Na wen, ke ke bii miththiiakaŋ tede yen aya, bi ke bɛn jak gup: ku te ci kɔckɛn e piooce e tiŋ, ke ke jɔki jɔɔny. 	 adferebant autem ad illum et infantes ut eos tangeret quod cum viderent discipuli increpabant illos


Go keek yɔɔk, Ŋiny ba wek akool ŋic ayi run, akool ku run cii Nhialic taau e yecin etok, acie kedun. 	 dixit autem eis non est vestrum nosse tempora vel momenta quae Pater posuit in sua potestate


Ku akenki leu ne jon bi kek jame jɔt e kɔc niim: acik gai ne beer ci en e bɛɛr, ku jɔki mim. 	 et non potuerunt verbum eius reprehendere coram plebe et mirati in responso eius tacuerunt


Na wen, ke pɛi ke Elithabeth pɛi liɛɛc en ke ke ke jɔ thok; go mɛwa dhieeth. 	 Elisabeth autem impletum est tempus pariendi et peperit filium


Na wen, aciɛth ke lɔ Jeruthalem, ke Yecu cɔl kɔcpiooce kathieer ku rou kapac kueer, ku yook keek, yan, 	 et ascendens Iesus Hierosolymam adsumpsit duodecim discipulos secreto et ait illis


Knin e Nhialic ee ke bɔ piny paannhial, ku ye piny nɔm gam piir. 	 panis enim Dei est qui descendit de caelo et dat vitam mundo


Na wen, aci Yecu dhien dhiɛɛu en piɔu tiŋ, ke jɔ lueel, yan, Lɔ bi kɔc juec e kaken lɔ e ciɛɛŋ de Nhialicyic, ee keril oou! 	 videns autem illum Iesus tristem factum dixit quam difficile qui pecunias habent in regnum Dei intrabunt


E doŋ ke ye tethiinakaŋ, ke kɔc ke piny nɔm ke ke cii a bi bɛ tiŋ: ku wek ee ya tiŋ: piir pieer ɛn, yen aba wek piir aya. 	 adhuc modicum et mundus me iam non videt vos autem videtis me quia ego vivo et vos vivetis


Ee gam en aa thiɛɛne Mothe ɣɔn dhieethe ye, thian e pɛi kadiak e yi wun ke man, luɔi ci kek e tiŋ nɔn ee yen mɛnhthiin lak; ku aciki riɔc ne loŋ de malik. 	 fide Moses natus occultatus est mensibus tribus a parentibus suis eo quod vidissent elegantem infantem et non timuerunt regis edictum


Na wen, aci kɔc kathieer e piŋ, ke ke diu piɔth e wɛɛtke kaarou. 	 et audientes decem indignati sunt de duobus fratribus


Go Yecu bɛɛr, yan, Rem reec gam oou, rem e loŋ yalic oou, ba reer e weyiic e run kadi, ku ba kakun guum e run kadi? bɛɛiye wendu etene. 	 respondens autem Iesus dixit o generatio infidelis et perversa usquequo ero apud vos et patiar vos adduc huc filium tuum


Go yɔɔk, yan, Ne baŋ de jame, jɔ lɔ; jɔŋ rac e jal e nyandu guop. 	 et ait illi propter hunc sermonem vade exiit daemonium de filia tua


Na wen, ke bɛny de rem e alathkeer, bɛny wen kaac e yenɔm tueŋ, te ci en e tiŋ ke cot aya, ago thook, ke jɔ lueel, yan, Ee yic, raane aci aa Wen e Nhialic. 	 videns autem centurio qui ex adverso stabat quia sic clamans exspirasset ait vere homo hic Filius Dei erat


Te ciɛme raan piny nɔm ebɛn, ku mɛɛr weike, ke piathde akou? Bi raan ŋo gaam wɛɛr en weike? 	 quid enim prodest homini si mundum universum lucretur animae vero suae detrimentum patiatur aut quam dabit homo commutationem pro anima sua


Yen a dueer wok dhil aa cok e dot wok ka cuk piŋ alal, ke bi cien te bi wo jal e keyiic ke kucku rot. 	 propterea abundantius oportet observare nos ea quae audivimus ne forte pereffluamus


Go ke yɔɔk, yan, Ku enɔɔne, raan de kuth e weu, ke noom, ku nom athep e kecam aya: ku raan cin nɔm abatau, ke ɣɔɔc lupɔde, ɣoc en rot abatau; 	 dixit ergo eis sed nunc qui habet sacculum tollat similiter et peram et qui non habet vendat tunicam suam et emat gladium


ku wo cii aguiɛɛr dueer pɔl ne ka cuk tiŋ ku piŋkuke. 	 non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui


Ku cooke aya, nɔn de yin kɔc e weet e Nikolaitai muk aya. 	 ita habes et tu tenentes doctrinam Nicolaitarum


Na wen, ke kɔc kedhie kɔc rɛɛr e loŋic, ke ke tom Thepano guop, goki tiŋ nyin, acit nyin tunynhial. 	 et intuentes eum omnes qui sedebant in concilio viderunt faciem eius tamquam faciem angeli


Yak rot tht ne piŋ aa wek piŋ: raan de nɔm kaŋ, abi bɛ miɔɔc; ku raan cin nɔm kaŋ, acakaa ke ye tɔ ye kede abi noom tede ye. 	 videte ergo quomodo auditis qui enim habet dabitur illi et quicumque non habet etiam quod putat se habere auferetur ab illo


Go jɔɔk rac ebɛn goki lɔŋ, yan, Tɔ wo lɔ te nu kudhuur buk lɔ e kegup. 	 et deprecabantur eum spiritus dicentes mitte nos in porcos ut in eos introeamus


Yɛn Paulo, raan ci mac e kede Yecu Kritho, woke Timotheo mɛnhkeneda, awarek en gɛɛrku yin Pilemon raan nhiaarku, ku ye raan e luui ke wook etok, 	 Paulus vinctus Iesu Christi et Timotheus frater Philemoni dilecto et adiutori nostro


Jam ci Yithaya caar ɣɔn aci aa yic e keyiic, jam e lueel, yan, Te ya wek piŋ, ke we bi aa piŋ, ku we cii wel bi aa yok yiic anandun. Ku te ya wek daai, ke we bi aa daai, ku we cii kaŋ bi aa gɔɔk anandun. 	 et adimpletur eis prophetia Esaiae dicens auditu audietis et non intellegetis et videntes videbitis et non videbitis


Ago awuoou dap bɛn ethiau paannhial, acit awuoou de yom diit put, ku thieeŋ ɣot ebɛn ɣon reer kek thin. 	 et factus est repente de caelo sonus tamquam advenientis spiritus vehementis et replevit totam domum ubi erant sedentes


Kɔc ke piny nɔm aciki we dueer maan; ee yɛn manki, ne luɛl aa yɛn e lueel, yan, luɔiden arac. 	 non potest mundus odisse vos me autem odit quia ego testimonium perhibeo de illo quia opera eius mala sunt


Teek bi thɔrol teek e hipɔ nyin, yen ee kepiɔl, ne luɔi bi raan juec e kake lɔ e ciɛɛŋ de Nhialicyic. 	 facilius est enim camelum per foramen acus transire quam divitem intrare in regnum Dei


Ku enɔɔne, Bɛnydit, piŋ wɛi ee kek wo waai, ku game liimku riɛl, bik jamdu aa guiir ke ke ye ŋeeny, 	 et nunc Domine respice in minas eorum et da servis tuis cum omni fiducia loqui verbum tuum


ku jɔ dɔm e yecin, ku leec Nhialic lueel, yan, 	 et ipse accepit eum in ulnas suas et benedixit Deum et dixit


Ba a nɔk e naŋ e mony e Rip waanakol? 	 numquid interficere me tu vis quemadmodum interfecisti heri Aegyptium


Go Korunelio lueel, yan, Nin waan e kaŋuan, yɛn e kecam theek aɣet te cit ethaare; ku thaar kadheŋuan yɛn aa laŋ Nhialic ɣondi; na wen, ke raan kaac e yanɔm ke ceŋ lupɔ lɔ riauriau, 	 et Cornelius ait a nudius quartana die usque in hanc horam orans eram hora nona in domo mea et ecce vir stetit ante me in veste candida et ait


Go kɔc rɛɛr e yen etok, ayi kɔc waan e ye tiŋ nɔn ee yen cɔɔr, agoki lueel, yan, Cie raan waan e reer piny ke lip? Go kɔc kɔk lueel, yan, Ee yen: ku lueel kɔk, yan, Ei, ku acit en: go lueel, yan, Ee yɛn. 	 itaque vicini et qui videbant eum prius quia mendicus erat dicebant nonne hic est qui sedebat et mendicabat alii dicebant quia hic est


Wek aake ye riŋ apiɛth; eeŋa e we pɛn piŋ piɛŋ wek yic? 	 currebatis bene quis vos inpedivit veritati non oboedire


Ye wo miɔɔc e akoolnyiin e ke buk aa cam. 	 panem nostrum cotidianum da nobis cotidie


Ku duoki rot e tɔ wit mɔu, ee mumenɔm bɛɛi; yak rot tɔ thiaŋ e Weidit; 	 et nolite inebriari vino in quo est luxuria sed implemini Spiritu


Ku ka ci cak ebɛn acike taau e ɣɔric cok, acie kede piɔnden etok, ku e kede piɔn e Raan ɣon tɛɛu keek e kaŋ cok, ne ŋath bi kek e ŋɔɔth, 	 vanitati enim creatura subiecta est non volens sed propter eum qui subiecit in spem


te ca wek jamde piŋ, ku te ci we wɛɛt ne yen, ne weet yic nu e Yecuyin: 	 si tamen illum audistis et in ipso edocti estis sicut est veritas in Iesu


Go Yecu yɔɔk, yan, Na kɔɔr nɔn hi yin piɔu dikedik, ke yi lɔ, ɣaace weuku, ku niiɔc kɔc kuany nyiin, ku yin bi dɛ weu ci kueet paannhial; ku ha, kuany acok. 	 ait illi Iesus si vis perfectus esse vade vende quae habes et da pauperibus et habebis thesaurum in caelo et veni sequere me


Na wen, ke kɔcpiooce kathieer ku tok ke ke jel lek Galili, lek te nu kuurdiit ci Yecu kɔn lɛk keek. 	 undecim autem discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Iesus


ku wɛɛt ke ciɛɛŋ abike cuat tecool nu biic ya; tɛɛn abi dɛ dhieeu ku ŋeny de lec. 	 filii autem regni eicientur in tenebras exteriores ibi erit fletus et stridor dentium


Na ɣɔnmiak, ke wo jɔ kɔɔc e Thidon: ku Julio aci Paulo luoi apiɛth etɛɛn, go pɔl a lɔ tede mathke, bik en lɔ kony. 	 sequenti autem die devenimus Sidonem humane autem tractans Iulius Paulum permisit ad amicos ire et curam sui agere


Goki bɛɛr, lekki Yecu, yan, Akucku. Go Yecu pɔk nɔm keek, yan, Ayi yɛn aya, aca bi lɛk week yen riɛl luɔɔi ɛn ekake. 	 et respondentes dicunt Iesu nescimus respondens Iesus ait illis neque ego dico vobis in qua potestate haec faciam


Yak lɔŋ ne biakda: wo ŋic wopiɔth nɔn le wok piɔth gɔk, ku nɔn kɔɔr wok luɔi bi wok tɔu e tau piɛth e kerieecic ebɛn. 	 orate pro nobis confidimus enim quia bonam conscientiam habemus in omnibus bene volentes conversari


Ye kake lueel, riit yin ke kɔc piɔth, ku jany keek ne riɛl ebɛn. E cin raan bi yi biɔɔn. 	 haec loquere et exhortare et argue cum omni imperio nemo te contemnat


Go Judai ŋun e keyac, ne jam wen ci lueel, yan, Yɛn ee kuin e bɔ piny paannhial. 	 murmurabant ergo Iudaei de illo quia dixisset ego sum panis qui de caelo descendi


Go ro jɔt, ku jɔt mɛnhthiine keke man, ku bik paan e Yithrael. 	 qui surgens accepit puerum et matrem eius et venit in terram Israhel


Yɛn ŋic luɔidu, yin cii lir, ku cii tuc: adi ca piɔu miɛt tee yi lir ku nɔn e tuc yin. 	 scio opera tua quia neque frigidus es neque calidus utinam frigidus esses aut calidus


Go ke yɔɔk, yan, Ŋuɔɔtki ke we kuc kaŋ ayadaŋ? Kɛnki kene yokic, yan, Acin ke ye lɔ e raan guop, ke wen nu biic, ke dueer raan tɔ rac: 	 et ait illis sic et vos inprudentes estis non intellegitis quia omne extrinsecus introiens in hominem non potest eum communicare


Go bɛn Kapernaum, panydiit e Galili, ku jɔ keek aa wɛɛt e akool e thabat. 	 et descendit in Capharnaum civitatem Galilaeae ibique docebat illos sabbatis


Ku ade raan cɔl Anania, keke Thapeire tiiŋde, raan ci ka cath ne yen ɣaac; 	 vir autem quidam nomine Ananias cum Saffira uxore sua vendidit agrum


Na wen, aci run kathierŋuan thok, ke tunynhial tuny e Bɛnydit tul tede yen e jɔɔric jɔɔr e kuurdit cɔl Thinai, tul mɛɛc many dɛp e tim cekic. 	 et expletis annis quadraginta apparuit illi in deserto montis Sina angelus in igne flammae rubi


Week wegup aŋiɛcki, nɔn ee cinkienke kek aa muk ɛn, ayi kɔc waan cath ne yɛn aya. 	 ipsi scitis quoniam ad ea quae mihi opus erant et his qui mecum sunt ministraverunt manus istae


Ku lupɔ diit nu e luaŋdiit e Nhialicyic aci yic rɛɛt erou gɔl nhial ɣeet piny. 	 et velum templi scissum est in duo a sursum usque deorsum


Na wen, ke gokdiit gɛiye tiec paannhial; tik aceŋ akɔl cit lupɔ, ku nu pɛɛi e yecok, ku ceŋ gol e dhueeŋ e yenɔm gol de kɔu kuɛl kathieer ku rou; 	 et signum magnum paruit in caelo mulier amicta sole et luna sub pedibus eius et in capite eius corona stellarum duodecim


Luɔi can week lɛk loŋ de Nhialic ebɛn, acin ke ca mɔny week. 	 non enim subterfugi quo minus adnuntiarem omne consilium Dei vobis


Na ɣɔn theen, ke kɔckɛn e piooce e ke bɔ tede yen, bik ku luelki, yan, Etene ee jɔɔric, ku akɔl e guɔ thei; yɔɔke kut e kɔc, an, bik jal, lek e bɛi yiic, lek ro ɣɔc kecam. 	 vespere autem facto accesserunt ad eum discipuli eius dicentes desertus est locus et hora iam praeteriit dimitte turbas ut euntes in castella emant sibi escas


Goki lueel, yan, Bɛnydit, tiŋ, abatɛɛu ki, kaarou. Go lueel, yan, E loi. 	 at illi dixerunt Domine ecce gladii duo hic at ille dixit eis satis est


Tenhial ku piny abik liu, ku welki aciki bi liu ananden. 	 caelum et terra transibunt verba autem mea non transient


Ku acakaa Tito akene dhil tɔ cuel ayadaŋ, ku ye Giriki: 	 sed neque Titus qui mecum erat cum esset gentilis conpulsus est circumcidi


Ku lueel kɔk agɛɛt, yan, Kɔcke acik kuɛth e mɔn e piac dhiim. 	 alii autem inridentes dicebant quia musto pleni sunt isti


Agoki kethook mat, ku ɣɔcki dom ne keek, dom de raan e tony cueec, an, bi kɔc lei aa thiɔk thin. 	 consilio autem inito emerunt ex illis agrum figuli in sepulturam peregrinorum


Yen abi moc wun pɔl ku pɛl man, ku mɛt ke tiiŋde: 	 propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem et adherebit ad uxorem suam


ku ɣɛɛr e manyealath acii piny bi bɛ aa riaau e yiyic etaitai; ayi rol e dhuŋ thiek keke nyan thiak acii bi bɛ aa piŋ e yiyin etaitai: ajaleepku aake ye banydit ke piny nɔm; ku e athuɛɛthdu en aa ye juoor math ebɛn. 	 et lux lucernae non lucebit tibi amplius et vox sponsi et sponsae non audietur adhuc in te quia mercatores tui erant principes terrae quia in veneficiis tuis erraverunt omnes gentes


Go kut e kɔc ebɛn cɔɔl te nu yen, ku jɔ ke yɔɔk, yan, Piɛŋki kedi week wedhie, ku mɔkki e wepiɔth: acin ken e lɔ e raan guop, ke wen nu biic, ke dueer raan tɔ rac: ee ka bɔ bei e raanic thin, kek aye kak e raan tɔ rac. 	 et advocans iterum turbam dicebat illis audite me omnes et intellegite


Na wen, aciɛth e wɛɛryɔu wɛɛr e Galili, ke tiŋ Tliimon ku Andereya manhe e Thimon ke ke deeny bɔi wiir: luɔi ee kek kɔc e dep. 	 et praeteriens secus mare Galilaeae vidit Simonem et Andream fratrem eius mittentes retia in mare erant enim piscatores


Thieithieei e kɔc ee cɔk nɔk ku ye reu ke nɔk ne baŋ de piathepiɔu; abike tɔ kueth. 	 beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam quoniam ipsi saturabuntur


Go Jɔn bɛn, raan e kɔc baptith e jɔɔric, ku ye kɔc guieer ne baptinh e puŋdepiɔu ne pal bi karac pɔl. 	 fuit Iohannes in deserto baptizans et praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum


Wen e raan aa bɔ bi ke ci maar bɛn kɔɔr, ku bi bɛn kony wei. 	 venit enim Filius hominis quaerere et salvum facere quod perierat


na wen, aci ciet guɔp raan, ke jɔ ro kuɔɔr piny, go ya raan e jam piŋ, athou en e thon rac, thon e tim ci riiu nɔm. 	 humiliavit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem mortem autem crucis


Acie yen! Wok kɔc ci thou tede kerac, buk ŋoot e wo piir thin adi? 	 absit qui enim mortui sumus peccato quomodo adhuc vivemus in illo


Ekool e jonerot e kɔc, kɔc aciki ye thieek, ku cike ye thiaak, ayek ciet tuuc ke Nhialic paannhial. 	 in resurrectione enim neque nubent neque nubentur sed sunt sicut angeli Dei in caelo


Na wen, etethiine, te ŋoot en ke jam, ke Judath bɔ, raan toŋ de kɔc kathieer ku rou, ku bɔ kut diit e kɔc ne yen etok, ke ke muk abatɛɛu ku thieec, ke ke bɔ tede banydit ke ka ke Nhialic ku kɔc e loŋ gɔɔr ku roordit. 	 et adhuc eo loquente venit Iudas Scarioth unus ex duodecim et cum illo turba cum gladiis et lignis a summis sacerdotibus et a scribis et a senioribus


Ku yɛn, mithekɔckuɔ, yɛn aa cii dueer jam woke week waan, cit kɔc ci kepiɔth tuom ka ke Wei, yɛn aa ye jam wo week cit kɔc ci kepiɔth tuom ka ke guop tei, cit mith thiiatetet e Krithoyic. 	 si linguis hominum loquar et angelorum caritatem autem non habeam factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens


Ku acin raan bi wany ci piac dhiim taau e atheep thɛɛr yiic; na loi en aya, ke wany ci piac dhiim ke jɔ atheep tɔ rɛɛt yiic, ku jɔ lɔ wei, ku jɔ atheep riaak. 	 et nemo mittit vinum novum in utres veteres alioquin rumpet vinum novum utres et ipsum effundetur et utres peribunt


Na wen, aci kake thok, ke Judai e ke jɔ ahith looi, ago Yecu jal le Jeruthalem. 	 post haec erat dies festus Iudaeorum et ascendit Iesus Hierosolymis


Go akɔl rot puk; ku jɔ kɔc kathieer ku rou bɛn, bik ku luelki, yan, Tɔ kut e kɔc jel, bik lɔ e wuot yiic ku bɛi yiic tethiɔk, lek te tɔɔc kek kɔɔr, ayi kecam: piny tɔu wok thin ee jɔɔric tei. 	 dies autem coeperat declinare et accedentes duodecim dixerunt illi dimitte turbas ut euntes in castella villasque quae circa sunt devertant et inveniant escas quia hic in loco deserto sumus


Ee gam en aa lɛm Aabel Nhialic ne kepiɛth ci nɔk awar kede Kain, ku yen aye lueel, an, ee raan piɛthpiɔu, aci Nhialic aa caatɔ de ka ci gam: ku yen a ŋoot en ke jam, acakaa nɔn thou en. 	 fide plurimam hostiam Abel quam Cain obtulit Deo per quam testimonium consecutus est esse iustus testimonium perhibente muneribus eius Deo et per illam defunctus adhuc loquitur


aake ye kuany cok waan nu yen e Galili, ku yek luooi; ku nu dieer juec kɔk dieer waan ci bɛn Jeruthalem ne yen etok. 	 et cum esset in Galilaea sequebantur eum et ministrabant ei et aliae multae quae simul cum eo ascenderant Hierosolyma


Na wen, e raane cok, ke Judath raan e Galili ke jɔt rot, e akool waan e ke kɔc gɔɔr rin, ku thel kɔc juec e yecok: ku jɔ thou aya; go kɔc piŋ kede agoki thiei roor kedhie. 	 post hunc extitit Iudas Galilaeus in diebus professionis et avertit populum post se et ipse periit et omnes quotquot consenserunt ei dispersi sunt


Te ci Yecu e tiŋ adhiau, ku tiŋ Judai ke ke dhiau ayadaŋ, kɔc wen bɔ ne yen, ke jɔ keŋ e yepiɔu, e piɔu jiɛth, 	 Iesus ergo ut vidit eam plorantem et Iudaeos qui venerant cum ea plorantes fremuit spiritu et turbavit se ipsum


Goki lɔ, lek raŋ tɔ cok e doteye, ku botki kuur thok, ku tɛɛuki kɔc e tiit etɛɛn aya. 	 illi autem abeuntes munierunt sepulchrum signantes lapidem cum custodibus


go deŋ lɔ piny, ku bɔ amool, ku put yom dit, abik wit e ɣone; ago wiik, wiik e wiik dit. 	 et descendit pluvia et venerunt flumina et flaverunt venti et inruerunt in domum illam et cecidit et fuit ruina eius magna


Go Yecu ke yɔɔk, yan, Ayi yɛn aya, we ca lek riɛl luɔɔi ɛn ekake. 	 et Iesus ait illis neque ego dico vobis in qua potestate haec facio


Raan yok weike abi weike mɔɔr; ku raan mar weike ne biakdi abi weike yok. 	 qui invenit animam suam perdet illam et qui perdiderit animam suam propter me inveniet eam


Go Yecu lɔ e luaŋditt e Nhialicic, le ku cieec kɔc biic kedhie kɔc e kaŋ ɣaac ku kɔc e kaŋ ɣɔɔc luɛɛk, ku puk pɛɛm piny pɛɛm ke kɔc e weu waar yiic, ayi kak ee kɔc reer kɔc e guk ɣaac, aci ke pɔk piny; 	 et intravit Iesus in templum Dei et eiciebat omnes vendentes et ementes in templo et mensas nummulariorum et cathedras vendentium columbas evertit


Acie Nhialic de kɔc ci thou, ee Nhialic de kɔc piir: kɔc kedhie apiirki ne yen. 	 Deus autem non est mortuorum sed vivorum omnes enim vivunt ei


Kɔc ci cɔɔl ajuecki, ku kɔc ci lɔc aliki. 	 multi autem sunt vocati pauci vero electi


Jɔn ee kɔc baptith e piu ne yic; ku week, we bi baptith e Weidit Ɣer acin nin juec bi lɛɛr. 	 quia Iohannes quidem baptizavit aqua vos autem baptizabimini Spiritu Sancto non post multos hos dies


Te ci Parithai kake piŋ, Parithai nu e yelɔɔm, ke jɔki thieec, yan, Ayi wook, yok coor? 	 et audierunt ex Pharisaeis qui cum ipso erant et dixerunt ei numquid et nos caeci sumus


Bɛnydit, tɔ limdu jel ke ci piɔu lɔ piny enɔɔne, Cit man e jamduon waan ci lueel; 	 nunc dimittis servum tuum Domine secundum verbum tuum in pace


Na wen, aci banydit ke ka ke Nhialic ku kɔc e loŋ gɔɔr kadit ci looi tiŋ, ku tiŋki mith acotki e luaŋditic, ke yek lueel, yan, Odhana e tɔu ke Wen e Dabid, agoki piɔth diu aret, 	 videntes autem principes sacerdotum et scribae mirabilia quae fecit et pueros clamantes in templo et dicentes osanna Filio David indignati sunt


Aci tɔ koor emaath e tuucnhial; Ku ci yiek nɔm gol e dhueeŋ ku rieeu, Ku jɔ taau e ka ci cueec e yicin niim: 	 minuisti eum paulo minus ab angelis gloria et honore coronasti eum et constituisti eum super opera manuum tuarum


Wek yɔɔk, yan, Wɛɛrwakɔuwe, abi dɛ kɔc kaarou ci tɔc e laŋarep tok nɔm; tok abi jɔt, ku nyieeŋe tok piny. 	 dico vobis illa nocte erunt duo in lecto uno unus adsumetur et alter relinquetur


Goki dɔl guop, aŋicki nɔn ci en thou. 	 et deridebant eum scientes quia mortua esset


Yen aa gɛme kɔc juec e keyiic; ayi Giriki juec emaath, dieer dit ku roor. 	 et multi quidem crediderunt ex eis et gentilium mulierum honestarum et viri non pauci


Na wen, aci Parithai keniim kut, ke ke thieec Yecu, 	 congregatis autem Pharisaeis interrogavit eos Iesus


Na ɣɔn, aci thabath guɔ thok, ke Mari Magdalene, ku Mari man Jakop, ku Thalome, ke ke ɣɔc wɛl ci tumetum, bi kek e bɛn tɔc guop. 	 et cum transisset sabbatum Maria Magdalene et Maria Iacobi et Salome emerunt aromata ut venientes unguerent eum


Mahik ke piny acik rot jɔt, Ku gueer bany ceŋ kɔc, Bik tɔŋ yien Bɛnydit keke Krithode: 	 adstiterunt reges terrae et principes convenerunt in unum adversus Dominum et adversus Christum eius


Na wen, ke raan kuany nyin thou, ku jɔt e tuucnhial leerki e Abraɣam yɔu. Ku jɔ raan cuai thou aya, go thiɔk; 	 factum est autem ut moreretur mendicus et portaretur ab angelis in sinum Abrahae mortuus est autem et dives et sepultus est in inferno


Ku thiec keek e kɔc kɔk e kɔc kaac etɛɛn, yan, Ee kaŋo ke luɔny wek mɛnh e muul? 	 et quidam de illic stantibus dicebant illis quid facitis solventes pullum


Na wen, aci raane tiŋ, goku te bi wo lɔ Makedonia dap kɔɔr, ayok lueel e wopiɔth, an, ci Bɛnydit wo dhil cɔɔl, buk welpiɛth lɔ guieer keek. 	 ut autem visum vidit statim quaesivimus proficisci in Macedoniam certi facti quia vocasset nos Deus evangelizare eis


ku ne ke bɔ tede Yecu Kritho, ee caatɔ adot, ku ye raan ci dhieeth ke ye kɛɛi e kɔc ci thou yiic, ku ye bɛnydiit nu e maliik ke piny niim. Raan e wo nhiaar, ago wo waak ne karɛckuɔ ne riɛm de yenguop; 	 et ab Iesu Christo qui est testis fidelis primogenitus mortuorum et princeps regum terrae qui dilexit nos et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo


ku te cum en, ke kɔth kɔk e ke loony e kueer kec, go diɛt bɛn ku tholki keek e cam. 	 et dum seminat quaedam ceciderunt secus viam et venerunt volucres et comederunt ea


ku na yak kɔc kuany yiic, ke we ye kerac looi, ago we jɔɔny e loŋ, yan, cak loŋ woocic. 	 si autem personas accipitis peccatum operamini redarguti a lege quasi transgressores


Go Yecu meth dɔm cin, ku jɔt nhial; ago rot jɔt. 	 et cum introisset in domum discipuli eius secreto interrogabant eum quare nos non potuimus eicere eum


Na wen, aru piny, ke be bɛn luaŋdiit e Nhialic, ku bɔ kɔc te nu yen kedhie; go nyuc, weet keek. 	 et diluculo iterum venit in templum et omnis populus venit ad eum et sedens docebat eos


Na wen, aci cɔɔl, ke Tertulo gɔl gɔny gɔɔny en Paulo, yan, Nɔn reer wok ke piny lɔ diu aret, e ke bɔ e ciindu, ku nɔn ci luɔi piɛth aret luoi jurda ne piath e yinɔm, 	 et citato Paulo coepit accusare Tertullus dicens cum in multa pace agamus per te et multa corrigantur per tuam providentiam


Na ɣɔn, ke kɔc kedhie e ke jɔ ŋɔth, ku jɔki kepiɔth cat ne Jɔn, nɔn ee yen Kritho, ku nɔn cii en e yen; 	 existimante autem populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de Iohanne ne forte ipse esset Christus


Ku gɛm riɛl bi en tɔŋ yien kɔc ɣerpiɔth, ago ke tiaam: ku gɛm bɛɛny bi en dhien cieŋ ebɛn ku ceŋ kɔc ebɛn ku thok ebɛn ku juoor ebɛn. 	 et datum est illi bellum facere cum sanctis et vincere illos et data est ei potestas in omnem tribum et populum et linguam et gentem


E cin jam nhiɛɛny e bɛn bei e wethook, e ye jam piɛth etok, jam dueer kɔc kueet e ke dak keek, ke kɔc piŋ en ke ke bi dhueeŋdepiɔu yok. 	 omnis sermo malus ex ore vestro non procedat sed si quis bonus ad aedificationem oportunitatis ut det gratiam audientibus


Amawoou ne week! wek ee rɛŋ ke nebii yik, nebii ɣɔn cii warkun nɔk. 	 vae vobis quia aedificatis monumenta prophetarum patres autem vestri occiderunt illos


Ku te nu awarek de teŋ de weu, ke raan e gaar awarek abi dhil kɔn thou, ku jɔ weu tek. 	 ubi enim testamentum mors necesse est intercedat testatoris


Yen aye Weidit Ɣer kɔc nyuoth cooke, yan, Kueer lɔ teɣeric ewic aŋoot ke kene tɔ tiec, te ŋoote keemɔ tueŋ ke kaac. 	 hoc significante Spiritu Sancto nondum propalatam esse sanctorum viam adhuc priore tabernaculo habente statum


Goki keniim tak e welke, 	 et recordatae sunt verborum eius


Yɛn aa ye kɔc cath e Kueere yɔŋ athou kek, ku aake ya duut, ku mac keek e aloc yiic, roor ayi diaar. 	 qui hanc viam persecutus sum usque ad mortem alligans et tradens in custodias viros ac mulieres


Go alathkeer gol e kuɔɔth nai, tɛɛuki e yenɔm, agoki yiek kɔu lupɔ thiith amujuŋ; 	 et milites plectentes coronam de spinis inposuerunt capiti eius et veste purpurea circumdederunt eum


ku lueel e rol dit, yan, Rieuki Nhialic, ku lɛcki nɔm; thaar bi en loŋ guiir ki, ci bɛne: jaki Raan lam Raan e cak nhial ku ciɛk piny ku abapdit ku awɛŋ ke pieeu. 	 dicens magna voce timete Deum et date illi honorem quia venit hora iudicii eius et adorate eum qui fecit caelum et terram et mare et fontes aquarum


goki nyai e yelɔɔm, ku guiirki kapac, luelki, yan, Raane acin ke ci looi ke roŋ ke luɔi dueere ye nɔk, ayi many mɛce yen aya. 	 et cum secessissent loquebantur ad invicem dicentes quia nihil morte aut vinculorum dignum quid facit homo iste


Tak yinɔm e te waan loony yin thin, ku puk yipiɔu, ba luɔi tueŋ waan looi; be, yan, cii e loi, ke yɛn bi dap bɛn tede yin, ba ku nyaai camadandu tede, te ken yin yipiɔu puk. 	 memor esto itaque unde excideris et age paenitentiam et prima opera fac sin autem venio tibi et movebo candelabrum tuum de loco suo nisi paenitentiam egeris


Na wen, aci nyane bɛ tiŋ, ke jɔ lɛk kɔc wen kaac etɛɛn, yan, Kene ee raan toŋden. 	 rursus autem cum vidisset illum ancilla coepit dicere circumstantibus quia hic ex illis est


ke jɔ wo kony wei, ku acie ne luɔi de kepiɛth cuk looi wogup, ee kok de yenpiɔu en aa kony en wook, ne wɛk de dhienh ci wo bɛ dhieeth, ku ne caŋ ci Weidit Ɣer wo bɛ cak, 	 non ex operibus iustitiae quae fecimus nos sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis et renovationis Spiritus Sancti


Tieŋki, abɔ keke luaat; ku abi tiŋ e kɔc nyiin kedhie, ayi kɔc ɣon guut en aya; ku juur ke piny nɔm ebɛn abik dhuoor ne biakde. Ee yen. Amen. 	 ecce venit cum nubibus et videbit eum omnis oculus et qui eum pupugerunt et plangent se super eum omnes tribus terrae etiam amen


Go tik lueel, yan, Bɛny, yin cin ken ee yin gem, ku yith amec thar; ba piu piire yok tenou? 	 dicit ei mulier Domine neque in quo haurias habes et puteus altus est unde ergo habes aquam vivam


lek ku lek e abelic, yan, lek lɔɔk Kapernaum. Ku ci piny guɔ cuɔl, ke Yecu ŋoot wei. 	 et cum ascendissent navem venerunt trans mare in Capharnaum et tenebrae iam factae erant et non venerat ad eos Iesus


Go raan wen cɔl en yɔɔk, yan, Te looi yin kecamdit ayi miak ayi theen, ke yi du mathku cɔl, ayikɔc raan wek, ayi kɔc rɛɛr wek etok kɔc ci bany; ke ke cii yi bi bɛ cɔɔl, cuutki yin. 	 dicebat autem et ei qui se invitaverat cum facis prandium aut cenam noli vocare amicos tuos neque fratres tuos neque cognatos neque vicinos divites ne forte et ipsi te reinvitent et fiat tibi retributio


ku coot e rol dit, acit man e koor te kuu en: na wen, aci coot, ke deŋ maar raandherou. 	 et clamavit voce magna quemadmodum cum leo rugit et cum clamasset locuta sunt septem tonitrua voces suas


Wek ee loŋ guiir ne kede guop tei; ku yɛn, acin raan aa yɛn loŋde guiir. 	 vos secundum carnem iudicatis ego non iudico quemquam


ke jel e Judaya, be lɔ Galili, 	 reliquit Iudaeam et abiit iterum in Galilaeam


go rek thol agum de run ke mac, ku jɔ cuat e adhum thuthic, ku guur thin, ku boot adhum thuth thok, ke cii juoor bi bɛ aa math, te ŋoot agum de run e ke ken kɔn thok: ku te ci runke thok, ka bi dhil lony tethiinakaŋ. 	 et misit eum in abyssum et clusit et signavit super illum ut non seducat amplius gentes donec consummentur mille anni post haec oportet illum solvi modico tempore


Go lueel, yan, Aci tiiŋ nɔm: na loiye wule, ke yin bi piir. 	 dixitque illi recte respondisti hoc fac et vives


Na wen, e kake cok, ke jɔ keek gam bany e loŋ guiir acit bot kaŋuan ku thierdhieny de run, aɣet akool ke nebi Thamuel. 	 quasi post quadringentos et quinquaginta annos et post haec dedit iudices usque ad Samuhel prophetam


Ee gam en aa teem kek Abapdit Thith, cit man e piny ril: na wen, an, them kɔc ke Rip e, ke ke jɔ guɔ mou. 	 fide transierunt mare Rubrum tamquam per aridam terram quod experti Aegyptii devorati sunt


Ku te ci Raane bɛn, yen aye Wei yic, yen abi we wat te nu yic ebɛn: ku acii bi jam ne kede yenhde; na de ke ye piŋ, yen abi aa lueel: ku abi we nyuoth kaŋ, ka bi tic wadaŋ. 	 cum autem venerit ille Spiritus veritatis docebit vos in omnem veritatem non enim loquetur a semet ipso sed quaecumque audiet loquetur et quae ventura sunt adnuntiabit vobis


Yen abi ro dhil aa ŋuak, ku yɛn bi dhil aa lɔ cieen. 	 illum oportet crescere me autem minui


Yen aa wek rot tiit; wek kuc thaar bi Bɛnydun bɛn thin. 	 vigilate ergo quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit


Go lɔ weet e ɣootkɛn e Nhialic yiic, ke lec e kɔc kedhie. 	 et ipse docebat in synagogis eorum et magnificabatur ab omnibus


Yɛn di, wek a baptith e piu tei ne kede puŋdepiɔu; ku raan bɔ e yacok ee raan ril e yɛn, yɛn cii roŋ ne luɔi ban wɛɛr ke yencok muk; yen abi we baptith ne Weidit Ɣer ku ne mac; 	 ego quidem vos baptizo in aqua in paenitentiam qui autem post me venturus est fortior me est cuius non sum dignus calciamenta portare ipse vos baptizabit in Spiritu Sancto et igni


Na ele e kake cok, ke yɛn bi anɔm dhuny, Guɔ keemɔ de Dabid wen ci wiik aguɔ bɛ yik; Ku pɛɛny ci riaak aba ke bɛ yik, Ku ta ke kaac: 	 post haec revertar et aedificabo tabernaculum David quod decidit et diruta eius reaedificabo et erigam illud


Juda de Jakop, Jakop de Yithak, Yithak de Abraɣam, Abraɣam de Tera, Tera de Nakor, 	 qui fuit Iacob qui fuit Isaac qui fuit Abraham qui fuit Thare qui fuit Nachor


Aake cit agum kadhiny e roor. Go kɔckɛn e piooce yɔɔk, yan, Taki ke nyuc e bniuuk, bniuŋ tok ee thierdhic, ku buluŋ tok ee thierdhic. 	 erant autem fere viri quinque milia ait autem ad discipulos suos facite illos discumbere per convivia quinquagenos


Ku kamit ci luɔk kak e yin ke ŋɔŋ acike jɔt tede yin, ayi kamit cuai ku ka lak acike jɔt tede yin kedhie, ku acike bi bɛ yok anandu. 	 et poma tua desiderii animae discessit a te et omnia pinguia et clara perierunt a te et amplius illa iam non invenient


Ku acit man kaar wek ke bi kɔc aa luoi week, ke ke jaki ya luooi wakya ayadaŋ. 	 et prout vultis ut faciant vobis homines et vos facite illis similiter


Agoki kum nyin, ku jɔki yup nyin, ku thiecki, yan, Luel: eeŋa raan e yup yin? 	 et velaverunt eum et percutiebant faciem eius et interrogabant eum dicentes prophetiza quis est qui te percussit


Yen pɛl wok jam de cook tueŋ e kede Kritho, ku jɔku lɔ tueŋ aɣet dit bi wo thok e dit; ku duku keerkeer e weet be wecic, yen aye jam de wel ee raan epiɔu wɛl wei e luɔi cinic piir, ku jam de gam ee raan Nhialic gam, 	 quapropter intermittentes inchoationis Christi sermonem ad perfectionem feramur non rursum iacientes fundamentum paenitentiae ab operibus mortuis et fidei ad Deum


ku jɔ reer, tiit kool bi kɔc de ater ne yen tɔ ye ke bi en ecok dhɔɔr. 	 de cetero expectans donec ponantur inimici eius scabillum pedum eius


Ku wek bany de niim him, yak luui wakie ayadaŋ tede liimkun, yak wɛi pɔl wɛi aa wek ke waai: ne ŋiny ŋiec wek cooke, yan, Bɛnydun week ayadaŋ anu paannhial, ku acin kueny ee yen kɔc kuany yiic. 	 et domini eadem facite illis remittentes minas scientes quia et illorum et vester Dominus est in caelis et personarum acceptio non est apud eum


Ku piathde akou tede raan, te ciɛm en piny nɔm ebɛn, ku mɛɛr weike? 	 quid enim proderit homini si lucretur mundum totum et detrimentum faciat animae suae


Ku tiiŋe ee Giriki, jurden acɔl Thurapoinike. Go lɔŋ luɔi bi en jɔŋ rac cieec bei e nyande guop. 	 erat autem mulier gentilis Syrophoenissa genere et rogabat eum ut daemonium eiceret de filia eius


acit man ŋice Waar yɛn, ku ŋiɛc Waar; ku yɛn e weiki gaam ne baŋ de thok. 	 sicut novit me Pater et ego agnosco Patrem et animam meam pono pro ovibus


Yen a luɛɛl ɛn cooke, ke ya ye caatɔ e Bɛnyditic, an, Duoki e bɛ reer e reer e Juoor, kɔc e reer ke ke ye ɣɔric tak e keniim, 	 hoc igitur dico et testificor in Domino ut iam non ambuletis sicut gentes ambulant in vanitate sensus sui


Na wen, aca cien te daai ne riaau ci keɣeere a riaau nyin, ke ya dɔm cin e kɔc wen cath e yɛn, thelki ya, guɔ jɔ bɛn Damathko. 	 et cum non viderem prae claritate luminis illius ad manum deductus a comitibus veni Damascum


Yen naam wek weu ke tɔŋ ebɛn weu ke Nhialic, luɔi ba wek biok aa leu apiɛth ekool rac, ku te ca wek kaŋ thol kedhie, ke we bi tɔu e we kaac. 	 propterea accipite armaturam Dei ut possitis resistere in die malo et omnibus perfectis stare


Na wen, aci ɣet te ye kɔc lɔ nhial, ke dhile ɣaac alathkeer ne jieep jieepe yen e kɔc; 	 et cum venisset ad gradus contigit ut portaretur a militibus propter vim populi


Aci gam nɔn ee Nhialic tok tei; aci tiiŋ nɔm: aci jɔɔk rac gam ayadaŋ, ku lɛtheke. 	 tu credis quoniam unus est Deus bene facis et daemones credunt et contremescunt


Na wen, ke raan toŋ de kɔc wen kaac etɛɛn, ke miit abatau bei, ku kip lim de bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic, arek abi ŋniɛth yic wei. 	 unus autem quidam de circumstantibus educens gladium percussit servum summi sacerdotis et amputavit illi auriculam


Yen duo wek riɛl aa wek wenyiin riil pal, ee ke cath keke ariop dit. 	 nolite itaque amittere confidentiam vestram quae magnam habet remunerationem


ku luɔi bi a yok ke ya nu e yeyin, ke ya cath woke piathepiɔu, ku acie kedi, ke bɔ ne loŋ, ee ke bɔ ne gam, gam can Kritho gam, yen aye piathepiɔu e bɔ tede Nhialic, ne gam; 	 et inveniar in illo non habens meam iustitiam quae ex lege est sed illam quae ex fide est Christi quae ex Deo est iustitia in fide


ku loony kuɛl nhial piny, cit man e ŋaap ci mithke loony piny mith ŋoot e ke tɔc, te ci e niɛŋ e yom dit aret. 	 et stellae caeli ceciderunt super terram sicut ficus mittit grossos suos cum vento magno movetur


Na ele, ka bi tuuckɛnnhial tooc, lek kɔckɛn ci lɔc kut niim te bi yom ke put keyiic ŋuan, te gɔle guute piny thar thin aɣet te guute tenhial thar thin. 	 et tunc mittet angelos suos et congregabit electos suos a quattuor ventis a summo terrae usque ad summum caeli


Luɔi cii yin weiki bi nyaaŋ paan e kɔc ci thou, Ku cii Raanduon Ɣerpiɔu bi tɔ tiŋ dhiap. 	 quoniam non derelinques animam meam in inferno neque dabis Sanctum tuum videre corruptionem


Na wen, ke Parithai e ke bɔ tede yen, bik ku thiecki, yan, Piɛth te pɔke raan keke tiiŋde? them kek en. 	 et accedentes Pharisaei interrogabant eum si licet viro uxorem dimittere temptantes eum


Raan ebɛn e ŋɛk e ye luɔide yenguop thɔɔŋ e yepiɔu, yen abi en dɛ te bi en ro leec ne kede yen etok, ku acie ne kede raan daŋ. 	 opus autem suum probet unusquisque et sic in semet ipso tantum gloriam habebit et non in altero


Ku lɔ Yecu te nu kuur e Olip. 	 Iesus autem perrexit in montem Oliveti


Ku te luɔɔi ɛn en, ciɛk, an, rɛɛcki ya gam, ke we gam luɔi; ke bak ŋic, ku gamki, nɔn nu Waar e yayic, ku nuo e yeyic. 	 si autem facio et si mihi non vultis credere operibus credite ut cognoscatis et credatis quia in me est Pater et ego in Patre


Te ca wek Wen e raan tiŋ ke lɔ nhial te waan nu yen thin, duɛɛrki lueel wakdi? 	 sciens autem Iesus apud semet ipsum quia murmurarent de hoc discipuli eius dixit eis hoc vos scandalizat


Kene ee knin e bɔ piny paannhial: acii cit man ɣɔn e kuarkuɔ cam ne mana, ku yek thou; raan e cam e kuine abi piir athɛɛr. 	 sicut misit me vivens Pater et ego vivo propter Patrem et qui manducat me et ipse vivet propter me


Ku na dhɛnki kɔc kaŋ kɔc ŋathki nɔn ba wek kaŋ bɛ noom tede keek, ee lɛc ŋo cath ke week? kɔc e kerac looi ayek kɔc e kerac looi dhɛn kaŋ, yan, bik kaŋ bɛ aa noom ka cit ka cik aa dhɛɛn. 	 et si mutuum dederitis his a quibus speratis recipere quae gratia est vobis nam et peccatores peccatoribus fenerantur ut recipiant aequalia


Acit man ca wek e piŋ tede Epapara raan e wok luui etok raan nhiaar. Ee raan adot raan e ka ke Kritho looi e biakdun; 	 sicut didicistis ab Epaphra carissimo conservo nostro qui est fidelis pro vobis minister Christi Iesu


Na wen, aci Yecu kake piŋ, ke jɔ yɔɔk, yan, Ee tok tei yen ŋoot ke dak yin. Jɔ kaku ɣaac kedhie, ku tɛke ke kɔc kuany nyiin, ke yin bi dɛ weu paannhial: ku jɔ bɛn, kuany acok. 	 quo audito Iesus ait ei adhuc unum tibi deest omnia quaecumque habes vende et da pauperibus et habebis thesaurum in caelo et veni sequere me


Ayi week ayadaŋ, yak rot tɔ ye kɔc ci thou edhoc tede kerac, ku taki rot e kɔc piir tede Nhialic ne Kritho Yecu Bɛnydiitda. 	 ita et vos existimate vos mortuos quidem esse peccato viventes autem Deo in Christo Iesu


Go kɔc wen ci e tiŋ, goki keek guieer luɔi ci raan tɔ dem raan wen cii jɔɔk rac dɔm. 	 nuntiaverunt autem illis et qui viderant quomodo sanus factus esset a Legione


(Ya ki, bɔye cit cuɛɛr. Thieithieei raan e yin, ku ye lupɔɔke tiit, ke cii bi aa cath ke cin kɔu lupɔ, bi kɔc ayarde tiŋ). 	 ecce venio sicut fur beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua ne nudus ambulet et videant turpitudinem eius


Na wen, ke Jɔn jɔ kɔckɛn e piooce cɔɔl kaarou, ku jɔ ke tuoc Yecu, lek thieec, yan, Ye raan wen, an, bi bɛn? ku de raan daŋ buk tiit? 	 et convocavit duos de discipulis suis Iohannes et misit ad Dominum dicens tu es qui venturus es an alium expectamus


Yen aa wek loŋ dhek e wepiɔth, ke we cii bi diɛɛr e wepiɔth ne beer ba wek aa beer: 	 ponite ergo in cordibus vestris non praemeditari quemadmodum respondeatis


Bi kok ee yen piɔu kok ke kuarkuɔ thol, Ku be yenɔm tak ne loŋ waan ci mac loŋ ɣeric; 	 ad faciendam misericordiam cum patribus nostris et memorari testamenti sui sancti


Aci Jɔn lɛk en, yan, Akene pal yin, luɔi bi en reer ke yin. 	 dicebat enim illi Iohannes non licet tibi habere eam


wek yɔɔk, yan, Cooke, cook ci gɔɔr ne kedi, aŋoot ke bi dhil thok e yaguop, cook ci lueel, yan, Aci mat keke kɔc e loŋ dhɔŋic etok: ka ke yɛn adeki thokden aya, thok bi kek thok. 	 dico enim vobis quoniam adhuc hoc quod scriptum est oportet impleri in me et quod cum iniustis deputatus est etenim ea quae sunt de me finem habent


Acakaa cook ci gɔɔre kɛnki kueen, yan; Kuur ci yiik rɛɛc, Yenguop aci tɔ ye kuur e aguk nɔm: 	 nec scripturam hanc legistis lapidem quem reprobaverunt aedificantes hic factus est in caput anguli


E dhueeŋdepiɔu tɔu e weyiic, ayi mat, e ke bɔ tede Nhialic Waada keke Bɛnydit Yecu Kritho. 	 volo autem vos scire quod omnis viri caput Christus est caput autem mulieris vir caput vero Christi Deus


ku cotki, te woi kek tol nyop en, luelki, yan, Ee panydiitou kit keke panydiite? 	 et clamaverunt videntes locum incendii eius dicentes quae similis civitati huic magnae


Na wen, aci Thaulo bɛn Jeruthalem, ke them luɔi bi en mat keke kɔcpiooce; agoki riɔɔc e yen kedhie, akeniti gam nɔn ee yen raanpiooce eyic. 	 cum autem venisset in Hierusalem temptabat iungere se discipulis et omnes timebant eum non credentes quia esset discipulus


Na wen, ke mithekɔcken e ke bɔ ne man, bik ku kɛɛcki biic, agoki tuoc raan, le ye cɔɔl. 	 et veniunt mater eius et fratres et foris stantes miserunt ad eum vocantes eum


Ku get guop ne banydit ke ka ke Nhialic aya, keke kɔc e loŋ gɔɔr ku roordit, luelki, yan, 	 similiter et principes sacerdotum inludentes cum scribis et senioribus dicentes


Laki tei: tieŋki, wek tuɔɔc cit man ee amithook lɔ e aŋuooth yiic. 	 ite ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos


Na ele, te ci en e yok, ke jɔ mathke cɔɔl keke kɔc rɛɛr ne yen etok, ku lueel, yan, Jaki piɔth miɛt ne yɛn etok; yɛn e rial wen ca mɔɔr yok. 	 et cum invenerit convocat amicas et vicinas dicens congratulamini mihi quia inveni dragmam quam perdideram


Tieŋki, wek gam riɛl ba wek karac kac e wecok, ayi mancieei, ku gam week riɛl ba wek riɛl diit e raan de ater tiaam ebɛn: ku acin ke bi week nɔk anandun. 	 ecce dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones et supra omnem virtutem inimici et nihil vobis nocebit


Go Girikii kedhie goki Thothene dɔm, yen aye bɛnydiit e luaŋ e Nhialic, ku duiki e ɣot thok ɣon ee loŋ guiir thin. Ku Galio aken yecin tuɛɛl thin, aa rɛɛr. 	 adprehendentes autem omnes Sosthenen principem synagogae percutiebant ante tribunal et nihil eorum Gallioni curae erat


Go ɣet Derbe ku Luthura aya: ku ade raanpiooce etɛɛn, cɔl Timotheo, wen e tiiŋ ci gam, ku ye nyan e Judai; ku wun ee Giriki. 	 pervenit autem in Derben et Lystram et ecce discipulus quidam erat ibi nomine Timotheus filius mulieris iudaeae fidelis patre gentili


bik ku thiecki, yan, Ee riɛlou looi yin ekake? ku ye ŋa e gɛm yin eriɛle looi yin ekake? 	 et dicunt illi in qua potestate haec facis et quis tibi dedit hanc potestatem ut ista facias


Na wen, ke ke jɔ rol diit bɔ nhial piŋ, rol lueel en, yan, Baki nhial ene. Goki lɔ paannhial e luatic; ke ke woi kɔc de kek ater. 	 et audierunt vocem magnam de caelo dicentem illis ascendite huc et ascenderunt in caelum in nube et viderunt illos inimici eorum


Go rol wen ca piŋ ke bɔ nhial, go bɛ jam ke yɛn, yan, Lɔ, nom awarek thiin pɛtic nu e tunynhial cin tuny kaac e abapditic ku piny. 	 et vox quam audivi de caelo iterum loquentem mecum et dicentem vade accipe librum apertum de manu angeli stantis supra mare et supra terram


Ku te la wek, yak wel guiir, yan, Ciɛɛŋ de paannhial aci guɔ thiɔk. 	 euntes autem praedicate dicentes quia adpropinquavit regnum caelorum


Na wen, te cit thaar tok, ke ŋɛk e raan daŋ, yan, Ee yic, raane aa ye cath ke yen; e luɔi ee yen raan e Galili. 	 et intervallo facto quasi horae unius alius quidam adfirmabat dicens vere et hic cum illo erat nam et Galilaeus est


Go Yecu lueel, yan, Palki miththiaakaŋ, duoki ke pen bɛn te nuo yɛn; ciɛɛŋ de paannhial ee kede kɔc cit keek. 	 Iesus vero ait eis sinite parvulos et nolite eos prohibere ad me venire talium est enim regnum caelorum


Go jurda luoi rueeny, yen emalike, ku jɔ kuarkuɔ cieŋ e ciɛɛŋ rac, an, bi miththiiken cuat wiir, ke ke bi thou. 	 hic circumveniens genus nostrum adflixit patres ut exponerent infantes suos ne vivificarentur


Na wen, ke Jakop bɔ keke Jɔn, ke wɛɛt ke Dhebedayo, bik te nu yen, ku luelki, yan, Bɛny e weet, na de ke buk lip tede yin, akɔɔrku nɔn bi yin e looi. 	 et accedunt ad illum Iacobus et Iohannes filii Zebedaei dicentes magister volumus ut quodcumque petierimus facias nobis


Amawoou ne week, wek kɔc e loŋ gɔɔr ku Parithai, kɔc de yac aguk! wek cit rɛŋ cii tiec, go kɔc cath e keniim nhial goki kuc. 	 vae vobis quia estis ut monumenta quae non parent et homines ambulantes supra nesciunt


Ku jɔ geet guop aya ne banydit ke ka ke Nhialic ku kɔc e loŋ gɔɔr, ayek lueel kapac, yan, Aci kɔc kɔk luok; ku acii rot dueer luok. 	 similiter et summi sacerdotes ludentes ad alterutrum cum scribis dicebant alios salvos fecit se ipsum non potest salvum facere


Eeŋo buk jɔ lueel? De jam rɛɛc cath ke Nhialic? Ei, acie yen! 	 quid ergo dicemus numquid iniquitas apud Deum absit


ku dhieth Udhia Jotham; ku dhieth Jotham Akadh; ku dhieth Akadh Kedhekia; 	 Ozias autem genuit Ioatham Ioatham autem genuit Achaz Achaz autem genuit Ezechiam


Wek roor, nhiaarki dieerkun, ku duoki piɔth e rac e keek. 	 viri diligite uxores et nolite amari esse ad illas


Nyum de ka ci gam ku naŋ de kaŋ e baŋ de kerac aake cii yin e tɔ mit piɔu: 	 holocaustomata et pro peccato non tibi placuit


Go Paulo bɛny tok cɔɔl, bɛny de rem, ku lueel, yan, Lɛɛre dhuŋe tede bɛnydit alathker: ade ke bi lɔ lɛk en. 	 vocans autem Paulus ad se unum ex centurionibus ait adulescentem hunc perduc ad tribunum habet enim aliquid indicare illi


Yɛn laŋ ne biakden: yɛn cii laŋ ne biak de kɔc ke piny nɔm, ee biak de kɔc waan game yɛn; luɔi ee kek kɔcku. 	 ego pro eis rogo non pro mundo rogo sed pro his quos dedisti mihi quia tui sunt


Yen tede ka, wo cie mith ke nyan lim, wok ee mith ke nyan e cath e kede yenhde. 	 itaque fratres non sumus ancillae filii sed liberae qua libertate nos Christus liberavit


Wek yɔɔk, yan, Yɛn cii bi bɛ dek ne mith ke enap, te ŋoote ciɛɛŋ de Nhialic ke ken bɛn. 	 dico enim vobis quod non bibam de generatione vitis donec regnum Dei veniat


Go gamden tiŋ, ku jɔ yɔɔk, yan, Mɛnhe, karɛcku acike pal yin. 	 quorum fidem ut vidit dixit homo remittuntur tibi peccata tua


Na wen, acik abeelken thɛl biic, ke ke jɔ kaŋ nyaaŋ piny kedhie, ku jɔki kuany cok. 	 et subductis ad terram navibus relictis omnibus secuti sunt illum


Ku tieŋki, ciin e raan nyiin ɛn anu e pam e cam nɔm keke ciindi etok. 	 verumtamen ecce manus tradentis me mecum est in mensa


Ku yen enɔɔne aya, biak ci doŋ anu ne ke ci lɔc ne dhueeŋdepiɔu. 	 sic ergo et in hoc tempore reliquiae secundum electionem gratiae factae sunt


Go lueel, yan, Wanmuuth aci bɛn; ku wuur e miɔɔr a lɔ jot nɔk miɔɔr cuai, nɔn ci en e bɛ yok ke piɔl guop. 	 isque dixit illi frater tuus venit et occidit pater tuus vitulum saginatum quia salvum illum recepit


Ku week aya, wek nu e keyiic, wek kɔc ci cɔɔl, bak aa kɔc ke Yecu Kritho; 	 in quibus estis et vos vocati Iesu Christi


Go bɛɛr, yan, Nɔn ee yen raan e kerac looi, ku nɔn cii en e yen, aa ja kuc: ee cook tok yen aŋiɛc, yan, Waan yɛn aa ye cɔɔr, enɔɔne yɛn daai. 	 dixit ergo ille si peccator est nescio unum scio quia caecus cum essem modo video


ku taki kɔc tok dem kɔc nu thin, ku yɔɔkki keek, yan, Ciɛɛŋ de Nhialic aci ɣeet tethiɔk ke week. 	 et curate infirmos qui in illa sunt et dicite illis adpropinquavit in vos regnum Dei


Go Pilato bɛɛr ku be keek thieec, yan, Eeŋo jaki kɔɔr ke ba luoi raan yak tɔ ye Malik de Judai? 	 Pilatus autem iterum respondens ait illis quid ergo vultis faciam regi Iudaeorum


Ku raan bi epiɔu ruut aɣet te bi kaŋ thok, yen abi kony wei. 	 qui autem permanserit usque in finem hic salvus erit


Ku Raan e kɔc muk piɔth, yen aye Weidit Ɣer, Wei bii Waar tooc ne rinki, yen abi we wɛɛt e kerieec ebɛn, ago we tɔ tak weniim e ka ca lɛk week kedhie. 	 paracletus autem Spiritus Sanctus quem mittet Pater in nomine meo ille vos docebit omnia et suggeret vobis omnia quaecumque dixero vobis


kɔc ci yic de Nhialic puk tɔki ye lueth, ku yek ke ci cueec rieu ku yek luooi, awar Acieŋ e cak kaŋ, Raan cath ke athiɛɛi aɣet athɛɛr. Amen. 	 qui commutaverunt veritatem Dei in mendacio et coluerunt et servierunt creaturae potius quam creatori qui est benedictus in saecula amen


Na kɔckuon e piooce, eeŋo e kek loŋ dhɔŋic, loŋ ci yien wook e kɔc thɛɛr? Aciki kecin e piny, te ciɛm kek kuin. 	 quare discipuli tui transgrediuntur traditionem seniorum non enim lavant manus suas cum panem manducant


Eeŋo jiɛɛme raane aya? ee Nhialic lat; eeŋa dueer pal e karac leu, cie Nhialic etok? 	 quid hic sic loquitur blasphemat quis potest dimittere peccata nisi solus Deus


Go lueel, yan, Abba, Waar, yin ee kaŋ leu kedhie; nyaaiye binye tede yɛn: ku acie kede yɛnpiɔu, ee kede yinpiɔu. 	 et dixit Abba Pater omnia possibilia tibi sunt transfer calicem hunc a me sed non quod ego volo sed quod tu


Na wen, te cit ahithic cil, ke Yecu lɔ luaŋdiit e Nhialic, le kɔc wɛɛt. 	 iam autem die festo mediante ascendit Iesus in templum et docebat


Go lueel, yan, Eeŋo ci gɔɔr e loŋic? Ye kueen adi? 	 at ille dixit ad eum in lege quid scriptum est quomodo legis


Ku kaac banydit ke ka ke Nhialic ku kɔc e loŋ gɔɔr, ke gɔɔnyki aret. 	 stabant etiam principes sacerdotum et scribae constanter accusantes eum


Na ɣɔn, ke kɔcpiooce Jɔn ke ke bɔ te nu yen, bik ku luelki, yan, Eeŋo ye wok cool e reec wok cam, wok woke Parithai, ku kɔckuon e piooce aciki cam e rɛɛc? 	 tunc accesserunt ad eum discipuli Iohannis dicentes quare nos et Pharisaei ieiunamus frequenter discipuli autem tui non ieiunant


Ku wook, wok ee caatɔɔ ne ka ci looi ebɛn paan e Judai, ayi Jeruthalem; ku acik nɔk abi thou, ne nok ci kek e nook e tim nɔm. 	 et nos testes sumus omnium quae fecit in regione Iudaeorum et Hierusalem quem et occiderunt suspendentes in ligno


Woiki abeel wiir ayadaŋ, na cakaa kek e dit, ku yeke kuaath e yom dit alal, ku ayeke puk tei ne kethiin e abel puk, biake ku biake, ne kede raan piɔu raan e keek puk. 	 ecce et naves cum magnae sint et a ventis validis minentur circumferuntur a modico gubernaculo ubi impetus dirigentis voluerit


Raan tok yen aye raan e kɔc yien loŋ ku ye bɛny e loŋ guiir, ku yen aye Raan cath ke riɛl kuny en ku nɛk en: ku yin ee ŋa, yin raan e raan rɛɛr ke yin gɔk? 	 unus est legislator et iudex qui potest perdere et liberare tu autem quis es qui iudicas proximum


Ee cooke yetok en a kaar luɔi ban e piŋ tede week, Cak Weidit yok ne luɔi de loŋ, ku cak ke yok ne piŋ ca wek e piŋ, aguɔki gam? 	 hoc solum volo a vobis discere ex operibus legis Spiritum accepistis an ex auditu fidei


Go lɔ e abel tokic, abel e Thimon, ku jɔ lɔŋ, an, bi abel cuɔt e wɛɛric amaath. Ku jɔ nyuc piny, ku weet kut e kɔc ke rɛɛr e abelic. 	 ascendens autem in unam navem quae erat Simonis rogavit eum a terra reducere pusillum et sedens docebat de navicula turbas


Bɛnydit aci Bɛnydiendit yɔɔk, yan, Rɛɛre e ciin cuenydi, Aɣet te ban kɔc dɛ wek ater tɔ ye ke bi yin yicok aa dhɔɔr? 	 dixit Dominus Domino meo sede a dextris meis donec ponam inimicos tuos scabillum pedum tuorum


Kaaŋ thar ki: Kɔth kek aye jam e Nhialic. 	 est autem haec parabola semen est verbum Dei


Na wen, acik kene piŋ, ke ke guute piɔth, goki loŋ cam, an, bik ke nɔk. 	 haec cum audissent dissecabantur et cogitabant interficere illos


Wo cie wit ne riŋ ku riɛm, wok ee wit ne ciɛɛŋ, ayi riɛl, ayi banydit ke cuɔlepinye enɔɔne, ayi rɛm ke jɔɔk rac, rɛm nu tenhial, kek a wit wok e ke. 	 quia non est nobis conluctatio adversus carnem et sanguinem sed adversus principes et potestates adversus mundi rectores tenebrarum harum contra spiritalia nequitiae in caelestibus


Yin yɔɔk eyic, yan, Yin cii bi bɛn bei etɛɛn anandu, te ŋoot yin e yi ken kaŋ cool, acin miliim toŋ dɔŋ. 	 amen dico tibi non exies inde donec reddas novissimum quadrantem


Ku week enɔɔne, weke kɔc nu e loŋ nɔm, we bi bɛnydit alathker yɔɔk, an, bi Paulo bɛɛi piny yine week, an, kaarki luɔi ba wek kaŋ luɔp ne kede, ka bak ŋic egɔk: ku wook, te ŋoot en ke ken ɣet tethiɔk, ke wo ye thiɔk e naŋ nɛk wok en. 	 nunc ergo vos notum facite tribuno cum concilio ut producat illum ad vos tamquam aliquid certius cognituri de eo nos vero priusquam adpropiet parati sumus interficere illum


Acie Nhialic de kɔc ci thou, ee Nhialic de kɔc piir: we ye kaŋ wooc aret. 	 non est Deus mortuorum sed vivorum vos ergo multum erratis


Go bɛɛr e kalde nɔm them, ago ya dhiraa kabɔt ku thierŋuan ku ŋuan, raan kaam en aa them en en, yen aye kam de tunynhial. 	 et mensus est murus eius centum quadraginta quattuor cubitorum mensura hominis quae est angeli


Yin bi aa caatɔde e kɔc yiic kedhie, ne ka ci tiŋ ku piŋ ke. 	 quia eris testis illius ad omnes homines eorum quae vidisti et audisti


Ku ka gaar week enɔɔne, di, yɛn cii lueth tor, aŋic Nhialic. 	 quae autem scribo vobis ecce coram Deo quia non mentior


Go kɔc kɔk ke Jeruthalem lueel, an, Cie yen raan kɔɔr kɔc luɔi nɛk kek en? 	 dicebant ergo quidam ex Hierosolymis nonne hic est quem quaerunt interficere


Go Thoma lueel, yan, Bɛnydit, wo kuc te le yin thin; ku dueerku kueer ŋic adi? 	 dicit ei Thomas Domine nescimus quo vadis et quomodo possumus viam scire


Raan racpiɔu, ke tɔu ke racpiɔu: ku raan nhiany piɔu, ke tɔu ke nhiany piɔu: raan piɛthpiɔu, ke tɔu ke piɛthpiɔu; ku raan ɣerpiɔu, ke tɔu ke ɣerpiɔu. 	 qui nocet noceat adhuc et qui in sordibus est sordescat adhuc et iustus iustitiam faciat adhuc et sanctus sanctificetur adhuc


Na wen, ke ke thel Yecu leerki te nu bɛnydiit tueŋ e ka ke Nhialic: ku gueer banydit ke ka ke Nhialic kedhie te nu yen, ayi roordit ku kɔc e loŋ gɔɔr. 	 et adduxerunt Iesum ad summum sacerdotem et conveniunt omnes sacerdotes et scribae et seniores


Wek thieec Gayo raan ci a tɔ ye kaman, ku ye raan e kanithɔ tɔ ye kaman ebɛn. Wek thieec Erathato raan e ka ke panydit dot, keke Kuarto mɛnhkeneda. 	 salutat vos Gaius hospes meus et universae ecclesiae salutat vos Erastus arcarius civitatis et Quartus frater


Ku na kɛnki kede raan daŋ ŋiec aa dot, ke eeŋa bi we gam kedun guop. 	 et si in alieno fideles non fuistis quod vestrum est quis dabit vobis


Kɔc juec abik bɛn ne rinki, bik ku luelki, yan, Ya ki? ku bik kɔc juec math. 	 multi enim venient in nomine meo dicentes quia ego sum et multos seducent


Go Yecu lueel, yan, Aci tiŋ guop, ku ye ki, ee raan jam keke yine. 	 et dixit ei Iesus et vidisti eum et qui loquitur tecum ipse est


Ku yak kɔc e jam looi, ku caki e kɔc e piŋ tei, kɔc mɛth rot. 	 estote autem factores verbi et non auditores tantum fallentes vosmet ipsos


acakaa yen e ye Wende, ke ye weet e piŋdejam ne ka ci guum; 	 et quidem cum esset Filius didicit ex his quae passus est oboedientiam


Goki kuur yok aci laar wei e raŋ thok. 	 et invenerunt lapidem revolutum a monumento


Na wen, aci jal etɛɛn le tueŋ, ke tiŋ kɔc kɔk kaarou, raan keke manhe, Jakop wen e Dhebedayo keke Jɔn manhe, anuki abelic keke wuonden Dhebedayo, arukki bɔɔiken; go keek cɔɔl, 	 et procedens inde vidit alios duos fratres Iacobum Zebedaei et Iohannem fratrem eius in navi cum Zebedaeo patre eorum reficientes retia sua et vocavit eos


Goki lɛk keek cit man ci Yecu ye lɛk keek: goki ke pɔl. 	 qui dixerunt eis sicut praeceperat illis Iesus et dimiserunt eis


Go raan tok gam talentɔɔn kadhic (acit agum de jinii kadhic), ku gɛm raane rou, ku gɛm raane tok; aci ke gam raan ebɛn ne kede deerde; ku jɔ keny. 	 et uni dedit quinque talenta alii autem duo alii vero unum unicuique secundum propriam virtutem et profectus est statim


Go Agiripa Paulo yɔɔk, yan, Yin dueer jam e rot yitok. Go Paulo yecin rieny tueŋ, ku jɔ kede lueel jɛi en rot: 	 Agrippa vero ad Paulum ait permittitur tibi loqui pro temet ipso tunc Paulus extenta manu coepit rationem reddere


Raan e kalikkaŋ ŋiec dot, yen aye kajuec ŋiec dot ayadaŋ: ku raan e kalikkaŋ kuoc dot, yen aye kajuec kuoc dot ayadaŋ. 	 qui fidelis est in minimo et in maiori fidelis est et qui in modico iniquus est et in maiori iniquus est


ku dhieth Kedhekia Manathe; ku dhieth Manathe Amon; ku dhieth Amon Jothia; 	 Ezechias autem genuit Manassen Manasses autem genuit Amon Amon autem genuit Iosiam


Ku roor ayadaŋ, ayek luɔi de tik pɔl, luɔi de ciɛɛŋ e ciɛke piny, ago ŋɔɔŋ de roor ke dɔm aret, ago roor ke cii piɛth aa luoi roor, agoki kaŋ aa yok e kegup ka bi roŋ ne kerɛɛc cik wooc. 	 similiter autem et masculi relicto naturali usu feminae exarserunt in desideriis suis in invicem masculi in masculos turpitudinem operantes et mercedem quam oportuit erroris sui in semet ipsis recipientes


Ku ade luny diit e kudhuur etɛɛn, amec ke keek emaath, ke ke nyuath. 	 erat autem non longe ab illis grex porcorum multorum pascens


Go banydit ke Judai bany ke ka ke Nhialic goki Pilato yɔɔk, yan, Du gar, yan, Malik de Judai; gaar, yan, Aye lueel, yan, Yɛn ee Malik de Judai. 	 dicebant ergo Pilato pontifices Iudaeorum noli scribere rex Iudaeorum sed quia ipse dixit rex sum Iudaeorum


Go Paulo kɔɔc e Areopagoyic cil, ku lueel, yan, Wek roor ke Athenai, wek ca tiŋ nɔn aa wek kɔc rieu yieth alal ne kerieec ebɛn. 	 stans autem Paulus in medio Ariopagi ait viri athenienses per omnia quasi superstitiosiores vos video


Na wen, ke Mari jɔt rot e akoolke, ku dɛp lɔ paan juec e kuur dit, le panydiit toŋ de Juda; 	 exsurgens autem Maria in diebus illis abiit in montana cum festinatione in civitatem Iuda


ku yɛn ci lɔŋ ne biakdu, ke gamdu cii bi dak: ku yin, te ci yin yipiɔu guɔ puk, ke yi rit mithekɔckun piɔth. 	 ego autem rogavi pro te ut non deficiat fides tua et tu aliquando conversus confirma fratres tuos


Na wen, aci tuucnhial jal e kelɔm lek paannhial, ke kɔc tit thok ke ke yook rot, yan, Loku Bethlekem enɔɔne, lok ke ci tuole tiŋ, ke ci Bɛnydit nyuoth wook. 	 et factum est ut discesserunt ab eis angeli in caelum pastores loquebantur ad invicem transeamus usque Bethleem et videamus hoc verbum quod factum est quod fecit Dominus et ostendit nobis


Na wen, aci Thila bɛn Makedonia keke Timotheo, ke Paulo jieth piɔu, go cok e guiir en Judai, yan, Yecu yen aye Kritho. 	 cum venissent autem de Macedonia Silas et Timotheus instabat verbo Paulus testificans Iudaeis esse Christum Iesum


Na wen, acuk pɔk wo keek, ke abel jɔ yup, ku jɔku jal, lok kueer lɔ citic ɣetku Koth, na ɣɔnmiak ke wo jɔ bɛn Roda, ku jelku etɛɛn lok Patara. 	 cum autem factum esset ut navigaremus abstracti ab eis recto cursu venimus Cho et sequenti die Rhodum et inde Patara


Ago raan wen ci dem go Petero dɔm keke Jɔn, ago kɔc kedhie kat etok lek e gɔɔlic te nu kek, gol cɔl Gol e Tholomon, ke ke gai aret. 	 cum teneret autem Petrum et Iohannem concurrit omnis populus ad eos ad porticum qui appellatur Salomonis stupentes


Go Yecu lueel, yan, Mari. Go ro puk, ku lueel, yan, Raboni; yen aye Bɛnydien e weet. 	 dicit ei Iesus Maria conversa illa dicit ei rabboni quod dicitur magister


Go lueel, yan, Ŋadi, eeŋa ci a tɔ ye bɛnyduon e luk ku ye bɛny e week tɛk kaŋ? 	 at ille dixit ei homo quis me constituit iudicem aut divisorem super vos


Yen tede ka, kɔc e bɔ cieen abik wɛɛn tueŋ; ku ween kɔc e bɔ tueŋ cieen. Kɔc ci cɔɔl ajuecki, ku kɔc ci lɔc aliki. 	 sic erunt novissimi primi et primi novissimi multi sunt enim vocati pauci autem electi


Wek yɔɔk eyic, yan, Nyin toŋ de rap te ken en loony piny, thou, ka rɛɛr etok: ku na thou, ka jɔ luɔk e mith juec. 	 amen amen dico vobis nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit


Go raan toŋ e kɔckɛn e piooce, cɔl Judath Yithkariɔt, wen e Thimon, raan kɔɔr luɔi bi en e nyiɛɛn, go lueel, yan, 	 dicit ergo unus ex discipulis eius Iudas Scariotis qui erat eum traditurus


Na wen, aci a dhal luɔi ban kede guiir, guɔ Paulo thieec, yan, Duɛɛre lɔ Jeruthalem, ke kedu bi lɔ guiir etɛɛn ne kake. 	 haesitans autem ego de huiusmodi quaestione dicebam si vellet ire Hierosolymam et ibi iudicari de istis


Na wen, aci Petero bɛn Antiokia, ke ja jɔɔny e yenɔm, luɔi de yen yeth gaak. 	 cum autem venisset Cephas Antiochiam in faciem ei restiti quia reprehensibilis erat


Goki ŋuoot nyin, ku guutki e kecin; ku mɛŋ kɔc kɔk e kecin, 	 tunc expuerunt in faciem eius et colaphis eum ceciderunt alii autem palmas in faciem ei dederunt


goki kat lek piny biake wiin ebɛn, ku jɔki kɔc tok ɣaac e laŋareepken yiic, bik ke bɛn lɛɛr te ci kek e piɛŋ thin. 	 et percurrentes universam regionem illam coeperunt in grabattis eos qui se male habebant circumferre ubi audiebant eum esse


Go tɔu keke keek e Jeruthalem, ke ye lɔ biic ku bi, 	 et erat cum illis intrans et exiens in Hierusalem et fiducialiter agens in nomine Domini


Goki kɔc nu e abel daŋic nieu, kɔc e kaŋ rɔɔm ne keek, an, bik bɛn, bik ke bɛn kony. Goki bɛn, ku jɔki abeel thiɔɔŋ kaarou, arek abik duɛɛr diir. 	 et annuerunt sociis qui erant in alia navi ut venirent et adiuvarent eos et venerunt et impleverunt ambas naviculas ita ut mergerentur


E dhueeŋdepiɔu e ye tɔu keke week wedhie. Amen. 	 gratia cum omnibus vobis amen


yan, Ne rin ke Bɛnydan Yecu Kritho, te ca wek gueer etok, week ne weiki, ku ne riɛldiit e Bɛnydit Yecu Kritho, 	 et quia sepultus est et quia resurrexit tertia die secundum scripturas


ku yin, cii piɔu dueer dhil kok weke raanduon aa wek liim etok, cit man can piɔu kok woke yin? 	 non ergo oportuit et te misereri conservi tui sicut et ego tui misertus sum


Go raan wen ci e tiŋ go ya caatɔ, ku kedɛn lueel ee yic: ku aŋic nɔn lueel en yic, ke bak gam aya. 	 et qui vidit testimonium perhibuit et verum est eius testimonium et ille scit quia vera dicit ut et vos credatis


Na wen, aci Yecu bɛn, ke yok aci guɔ taau e raŋic ka ci nin aŋuan. 	 venit itaque Iesus et invenit eum quattuor dies iam in monumento habentem


aa ye Judai tiaam e wel aret e kɔc niim, ne nyuuth ee yen keek nyuooth egɔk ne kacigɔɔr, yan, Yecu yen aye Kritho. 	 vehementer enim Iudaeos revincebat publice ostendens per scripturas esse Christum Iesum


Bi liime yɔɔk, yan, Thieithieei, luɔi ci en ka ci lɛk en looi? Acie yen. 	 numquid gratiam habet servo illi quia fecit quae sibi imperaverat non puto


Go ke yɔɔk, yan, Elija abi kɔn bɛn eyic, go kaŋ bɛ puk tɔ ke piɛth kedhie: ku ci gɔɔr adi ne kede Wen e raan, nɔn bi en kajuec dhil guum, ku dhal guop? 	 sed dico vobis quia et Helias venit et fecerunt illi quaecumque voluerunt sicut scriptum est de eo


go tuucnhial tiŋ kaarou, aceŋki kaɣer, ke ke rɛɛr, tok e yenɔm, ku tok e yecok, te waan ci guop de Yecu tɔɔu thin. 	 et vidit duos angelos in albis sedentes unum ad caput et unum ad pedes ubi positum fuerat corpus Iesu


Ku wek aya we ye reer e kɔcke yiic, ɣɔn aa wek cool e luɔɔi wek kake. 	 in quibus et vos ambulastis aliquando cum viveretis in illis


Ku wek yɔɔk, yan, Elija aci guɔ bɛn, ku akucki, agoki luoi kede piɔnden ebɛn. Yen acit guom bi Wen e raan kaŋ guum ka bik luoi yen aya. 	 dico autem vobis quia Helias iam venit et non cognoverunt eum sed fecerunt in eo quaecumque voluerunt sic et Filius hominis passurus est ab eis


Go ke lom thook, yan, E cin raan lɛkki yen. 	 et comminatus est eis ne cui dicerent de illo


Ku luuŋ ŋuɛɛnden gulde e akɔl nyin; go gam nyum bi en kɔc nyop e mac. 	 et quartus effudit fialam suam in solem et datum est illi aestu adficere homines et igni


gɔl enɔɔne, kɔc kadhic abik keyiic tek ɣon tok, diak abik dɛ ater ne rou, ku rou ne diak. 	 erunt enim ex hoc quinque in domo una divisi tres in duo et duo in tres


Na wen, aci Parithai ke tiŋ, ke ke yook, yan, Tiŋ, kɔckuon e piooce aloiki ke ci pɛn kɔc ekool e thabath. 	 Pharisaei autem videntes dixerunt ei ecce discipuli tui faciunt quod non licet eis facere sabbatis


Ku ɣɔn ci Nhialic Abraɣam lɛk ke bi gam en, luɔi cin en raan dit war en nu, raan dueer en guutguut lueel e ye, ke jɔ guutguut lueel e rot, yan, 	 Abrahae namque promittens Deus quoniam neminem habuit per quem iuraret maiorem iuravit per semet ipsum


Ku te ci kake rot gɔl e bɛn, jaki nhial lieec, ku jatki weniim; wɛɛrduon bi we wɛɛr bei ee guɔ thiɔk. 	 his autem fieri incipientibus respicite et levate capita vestra quoniam adpropinquat redemptio vestra


Go Yecu lueel, yan, Te kɛn wek gook tiŋ ayi kagɛi, ka caki bi gam anandun. 	 dixit ergo Iesus ad eum nisi signa et prodigia videritis non creditis


E kɔc kɔk luok; ku cii ro leu ne luak. Na ye malik de Yithrael, ne bɔ piny enɔɔne e tim ci riiu nɔm kɔu, ka buk gam. 	 alios salvos fecit se ipsum non potest salvum facere si rex Israhel est descendat nunc de cruce et credemus ei


Na wen, aci Yecu rot jɔt miak etɛɛn ekool tueŋ wen ee akool dherou, ke kɔn tuol tede Mari Magdalene, tiiŋ waan ci en jɔɔk rac kadherou cieec e yeguop. 	 surgens autem mane prima sabbati apparuit primo Mariae Magdalenae de qua eiecerat septem daemonia


ku liep rɛŋ rot; go gup juec ro jɔt, gup ke kɔc ɣerpiɔth kɔc ci thou; 	 et monumenta aperta sunt et multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt


Na wen, aci wathii e piŋ, ke jɔtki leerki Kaithareia, goki tɔ lɔ Tartho. 	 quod cum cognovissent fratres deduxerunt eum Caesaream et dimiserunt Tarsum


ku raan nu e ɣot nɔm nhial e cii lɔ piny, le ɣot, le kaŋ bɛɛi bei ɣonde: 	 et qui super tectum ne descendat in domum nec introeat ut tollat quid de domo sua


Aa bɔ tede kɔcke, ago kɔcke cuo ye gam. 	 in propria venit et sui eum non receperunt


ku aci kajuec guum kak e looi akim juec, go weuke thol kedhie, ku acin teŋuan ci yok, arek abi jɔ lɔ ke dit en tetok. 	 et fuerat multa perpessa a conpluribus medicis et erogaverat omnia sua nec quicquam profecerat sed magis deterius habebat


Ku dhieu ajaleep ke piny nɔm ku biekki keyoth, ne cin cin en raan e kaken bɛ ɣɔɔc, 	 et negotiatores terrae flebunt et lugebunt super illam quoniam merces eorum nemo emet amplius


Yak cath ne piɔn kit keke piɔn waan cath ke Kritho Yecu ayadaŋ; 	 hoc enim sentite in vobis quod et in Christo Iesu


Go kaŋ wɛɛr keek apiɛth, ke ke bi kacigɔɔr aa yok yiic, 	 tunc aperuit illis sensum ut intellegerent scripturas


Yen ee wo cok e them wok lɔ bi wo lɔ e lɔŋeyic, ke cin raan bi wiik ne dom bi en rɛɛcdɛn reec kek gam dɔmic. 	 festinemus ergo ingredi in illam requiem ut ne in id ipsum quis incidat incredulitatis exemplum


Ku kaace ya ne lop ee kɔc luɔp e ɣɔric, ku jam ne kede kuarken e kɔc, ku ateer, ku teer ee kɔc teer ne kede loŋ; kake acin kepiɛth ee yok thin, ee ka ɣaar yiic. 	 stultas autem quaestiones et genealogias et contentiones et pugnas legis devita sunt enim inutiles et vanae


Go kuany cok e kut ditt e kɔc bɔ Galili, ku Dekapoli, ku Jeruthalem, ku Judaya, ku Jordan nɔm lɔŋtni. 	 et secutae sunt eum turbae multae de Galilaea et Decapoli et Hierosolymis et Iudaea et de trans Iordanen


Wek roor ke Yithrael, piɛŋki welke: Yecu de Nadhareth, raan ci nyuoth week nɔn e bi yen tede Nhialic ne luɔi dit ku kagɛi ku gook ci Nhialic ke looi ne yen e weyiic, acit man ŋiɛc wek en ayadaŋ; 	 viri israhelitae audite verba haec Iesum Nazarenum virum adprobatum a Deo in vobis virtutibus et prodigiis et signis quae fecit per illum Deus in medio vestri sicut vos scitis


Ku wek yɔɔk, yan, Yak lip, ke we bi aa miɔɔc; yak koor, ku abak aa yok; yak ɣot tɔɔŋ thok, ku abi liep week. 	 et ego vobis dico petite et dabitur vobis quaerite et invenietis pulsate et aperietur vobis


Acin raan dueer rot tɔ ye lim de bany kaarou; ka bi tok maan, ku dhiɛɛr tok; ku abi tok dɔm, ku tɔ tok cin naamde. Wek cii rot dueer tɔ ye liim ke Nhialic ku liim ke weu ayadaŋ. 	 nemo potest duobus dominis servire aut enim unum odio habebit et alterum diliget aut unum sustinebit et alterum contemnet non potestis Deo servire et mamonae


agonh e raan acii piath e Nhialic piɔu e looi. 	 ira enim viri iustitiam Dei non operatur


ku Joana thŋ de Cudha raan e ka ke dhien e Kerod dot, ku Thuthana, ku dieer juec kɔk, dieer wen e ye kony ne weuken. 	 et Iohanna uxor Chuza procuratoris Herodis et Susanna et aliae multae quae ministrabant eis de facultatibus suis


Dhueeŋ de Nhialic piɔu e jɔ tic dhueeŋ bii kunydewei, yin raan ebɛn, 	 apparuit enim gratia Dei salutaris omnibus hominibus


Ayek luɔiden looi ebɛn ke ke bi tiŋ e kɔc; ayek wɛlkɛn yek cieŋ tɔ laau yiic, ku tɔki lupɔɔken dit thook, 	 omnia vero opera sua faciunt ut videantur ab hominibus dilatant enim phylacteria sua et magnificant fimbrias


Ku ade kɔc arieeu, kɔc ke Judai, kɔc e jɔɔk rac cieec. Na wen, ke kɔcke ke ke ye rin ke Yecu cɔɔl e kɔc niim kɔc de gup jɔɔk rac, ayek lueel, yan, Wek yookku ne Yecu, raan guiire Paulo rinke. 	 temptaverunt autem quidam et de circumeuntibus iudaeis exorcistis invocare super eos qui habebant spiritus malos nomen Domini Iesu dicentes adiuro vos per Iesum quem Paulus praedicat


Rol e raan cot e jɔɔric, yan, Luɔiki caar e Bɛnydit apiɛth, Luɔiki kuɛɛrke abik lɔ cit. 	 vox clamantis in deserto parate viam Domini rectas facite semitas eius


Ku loony kɔk e tiɔm piɛthic, agoki luɔk, kɔk nyin tok abi bɔt bɛɛi, ku kɔk nyin tok abi thierdhetem bɛɛi, ku kɔk nyin tok abi thierdiak bɛɛi. 	 alia vero ceciderunt in terram bonam et dabant fructum aliud centesimum aliud sexagesimum aliud tricesimum


Ku Thepano ee raan e piɔu adhuɛŋ aret, ku ciɛth ke riɛl dit, ku aci gook looi e kɔc yiic ayi ka ye kɔc ke gai. 	 Stephanus autem plenus gratia et fortitudine faciebat prodigia et signa magna in populo


Kɔcke ayek kɔc e dok e keyac, kɔc e piɔth dap dit, ku yek ŋɔɔŋdɛn rac kuany cok (ayek jam diit ɣɔric lueel e kethook), ku yek kɔc kɔk kɔc nyiin nɔn de en ke bik yok. 	 hii sunt murmuratores querellosi secundum desideria sua ambulantes et os illorum loquitur superba mirantes personas quaestus causa


ku te cin en gam acin ke dueer raan Nhialic tɔ mit piɔu: ku raan bɔ tede Nhialic abi dhil gam nɔn nu yen, ku gɛm nɔn ee yen Raan e kɔc riɔp kɔc e cok e kɔɔr kek e. 	 sine fide autem inpossibile placere credere enim oportet accedentem ad Deum quia est et inquirentibus se remunerator fit


Ku wek yɔɔk, yan, Ketuc bi piny e Thɔdom yok acii bi kit keke ketuc ba yok ekool e guieereloŋ. 	 verumtamen dico vobis quia terrae Sodomorum remissius erit in die iudicii quam tibi


ku kitki dhi cit ke e piɛc cak e thoonydit nɔm, ku lai kaŋuan niim, ku roordit niim: ku acin raan dueer dhie yok, ee agum kabɔt ku thierŋuan ku ŋuan de kɔc kapac, kɔc ci wɛɛr bei e piny nɔm. 	 et cantabant quasi canticum novum ante sedem et ante quattuor animalia et seniores et nemo poterat discere canticum nisi illa centum quadraginta quattuor milia qui empti sunt de terra


Yen dam wek tau de Nhialicic, cit mithkɛn nhiɛɛr; 	 estote ergo imitatores Dei sicut filii carissimi


Yienki, ku laŋki, ke we cii bi lɔ e themic: wei ee lɔ thin eyin, ku guop yen akɔc. 	 vigilate et orate ut non intretis in temptationem spiritus quidem promptus caro vero infirma


Ku ka de naamdɛn dit tede yɛn waan, kek aca ke tɔ ye riaak tei ne biak de Kritho. 	 sed quae mihi fuerunt lucra haec arbitratus sum propter Christum detrimenta


Ku enɔɔne, bik raan aa cɔɔl rin adiaa raan kenki gam? Ku bik raan gam adi, raan ken kek kede piŋ? Ku bik piŋ adi, te hiuwe raan e keek guiir? 	 quomodo ergo invocabunt in quem non crediderunt aut quomodo credent ei quem non audierunt quomodo autem audient sine praedicante


Aŋiɛcki nɔn bi aliith looi te ci nin thok kaarou aluth col Winythok, ku Wen e raan abi nyiɛɛn, go piaat e tim ci riiu nɔm kɔu. 	 scitis quia post biduum pascha fiet et Filius hominis tradetur ut crucifigatur


Yin yɔɔk, yan, Yin cii bi bɛn bei, te ŋoot yin ke yi ken kaŋ cool kedhie, ayi niiliim. 	 dico tibi non exies inde donec etiam novissimum minutum reddas


Go kɔc nyop e tuoc dit. ku yek rin ke Nhialic laat Raan de riɛl e ka ye piny riɔɔke niim; ku reecki kepiɔth puk piɔnyki. 	 et aestuaverunt homines aestu magno et blasphemaverunt nomen Dei habentis potestatem super has plagas neque egerunt paenitentiam ut darent illi gloriam


Go keek cɔɔl enɔnthiine: goki wuonden Dhebedayo nyaaŋ e abelic keke kɔc e luui e weu, ku biɔthki cok. 	 et statim vocavit illos et relicto patre suo Zebedaeo in navi cum mercennariis secuti sunt eum


ku bɛki rot tɔ cak ne wei nu e wepiɔth, 	 renovamini autem spiritu mentis vestrae


Acit man lueele Dabid athiɛɛi de raan cii Nhialic tɔ piɛthpiɔu, ke hiuwe luɔi thin; yan, 	 sicut et David dicit beatitudinem hominis cui Deus accepto fert iustitiam sine operibus


ku aci dhueeŋde pɔl, ku tɔ rot cit lim, ago dhieeth ke cit guop raan; 	 sed semet ipsum exinanivit formam servi accipiens in similitudinem hominum factus et habitu inventus ut homo


Na wen, abɔ Petero ɣot, ke loor Korunelio, le ku cuɛt rot piny e yecok, ku lɛm. 	 et factum est cum introisset Petrus obvius ei Cornelius et procidens ad pedes adoravit


Goki thieec, yan, Ee gok ŋo loi enɔɔne, ke buk tiŋ, agoku yi gam? Ee luɔi ŋo loi? 	 dixerunt ergo ei quod ergo tu facis signum ut videamus et credamus tibi quid operaris


Ku ci piɔu diu ke yi ŋa e run kathierŋuan? Cie kɔc ci kerac looi, kɔc ci gupken doŋ e jɔɔric ɣɔn wieek kek? 	 quibus autem infensus est quadraginta annos nonne illis qui peccaverunt quorum cadavera prostrata sunt in deserto


lam de yieth, athuɛɛth, man mɛɛne kɔc rot, ateer, tiɛɛl, agooth, ateer ke dit, teŋ ee kɔc keyiic tek, dom de weet rac, 	 idolorum servitus veneficia inimicitiae contentiones aemulationes irae rixae dissensiones sectae


Ku kaac him ku bany ke rem etɛɛn, acik many e cool kooth, ku jɔki ɣɔc; piny ade wiir: ku kaac Petero ke keek etok, ke ɣɔc. 	 stabant autem servi et ministri ad prunas quia frigus erat et calefiebant erat autem cum eis et Petrus stans et calefaciens se


Ku na de ke bak lim te laŋ wek, ku gamki, abak keek aa yok. 	 et omnia quaecumque petieritis in oratione credentes accipietis


Na wen, aci Petero ŋic rol, ke cii kal tuer thok ne mietepiɔu, aci bɛ kat ke lɔ ɣot, le kɔc yɔɔk, yan, Petero ki, kaace e kal thok. 	 et ut cognovit vocem Petri prae gaudio non aperuit ianuam sed intro currens nuntiavit stare Petrum ante ianuam


yak war cieŋ e wecok; ku duoki aluluut kaarou e cieŋ. 	 sed calciatos sandaliis et ne induerentur duabus tunicis


aa ye lueel e yepiɔu nɔn bi kɔcken e ŋic, luɔi bi Nhialic keek kony e yecin; ku akenki ŋic. 	 existimabat autem intellegere fratres quoniam Deus per manum ipsius daret salutem illis at illi non intellexerunt


agoki bɛn te nu yen, bik ku luelki, yan, Thieithieei, yin Malik de Judai! ku bieekki e kecin. 	 et veniebant ad eum et dicebant have rex Iudaeorum et dabant ei alapas


Kɛne gam tiŋ luɔi ci en luui etok keke luɔide, ago gam aa dikedik ne luɔi; ago kecigɔɔr aa yic ke luel en, yan, Abraɣam e Nhialic gam, ago gamde tɔ ye piath de yenpiɔu, ago cɔl mɛthe e Nhialic? 	 vides quoniam fides cooperabatur operibus illius et ex operibus fides consummata est


Go pɔk nɔm keek, yan, Wek yɔɔk, yan, Te miime kɔcke, ke kɔi gup adueerki coot enɔnthiine. 	 quibus ipse ait dico vobis quia si hii tacuerint lapides clamabunt


Ago riɔɔc kɔc dɔm kedhie: ku tuuc acik kagai juec looi, ayi gook. 	 fiebat autem omni animae timor multa quoque prodigia et signa per apostolos fiebant in Hierusalem et metus erat magnus in universis


raan e ka ke Raan e dɔm en ŋiec dot apiɛth, cit man e ye Mothe ka ke ɣonde ŋiec dot ebɛn. 	 qui fidelis est ei qui fecit illum sicut et Moses in omni domo illius


Na wen, aci jam thok, ke jɔ Thimon yɔɔk, yan, Gɛɛre abel e kolic, ku jaki bɔɔikun luai piny wiir, ba wek rec dɔm. 	 ut cessavit autem loqui dixit ad Simonem duc in altum et laxate retia vestra in capturam


Na wen, acik e tiŋ, ke lamki; ku ŋit kɔc kɔk piɔth. 	 et videntes eum adoraverunt quidam autem dubitaverunt


Yen ka cii Nhialic jɔ mat, e cin raan e ke paak. 	 quod ergo Deus iunxit homo non separet


Go lɔ e luaŋdiit e Nhialicyic, le ku cieec kɔc wen e kaŋ ɣaac thin, ayi kɔc wen e kaŋ ɣɔɔc; 	 et ingressus in templum coepit eicere vendentes in illo et ementes


Kuocki wegup, nɔn ee kek ka ke Kritho? Ku ba ka ke Kritho noom, ta keek e ka ke akɔɔrroor? Ei! Acii bi aa yen! 	 obsecro autem vos fratres nostis domum Stephanae et Fortunati quoniam sunt primitiae Achaiae et in ministerium sanctorum ordinaverunt se ipsos


Weidit gup kek aye jam mat ne piɔthkuɔ etok, alekki wook nɔn ee wok mith ke Nhialic; 	 ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro quod sumus filii Dei


Go ke thieec, yan, Kuocki kaaŋe? ku bak kɛŋ kedhie ŋic adi? 	 et ait illis nescitis parabolam hanc et quomodo omnes parabolas cognoscetis


Goki lɔ tede banydit ke ka ke Nhialic ku roordit, ku luelki, yan, Wok e mel cam alal, yan, acin ke buk thieep te ŋoot wok ke wo ken Paulo nɔk. 	 qui accesserunt ad principes sacerdotum et seniores et dixerunt devotione devovimus nos nihil gustaturos donec occidamus Paulum


Ku agonhdiit e Nhialic agonh bɔ nhial aci nyuɔɔth e baŋ de rɛɛc reece kɔc Nhialic gam ku baŋ de luɔi rɛɛc ee kɔc looi, kɔc e yic waan cieen ne rac de kepiɔth. 	 revelatur enim ira Dei de caelo super omnem impietatem et iniustitiam hominum eorum qui veritatem in iniustitiam detinent


Goki lɔ lik: luɔi ee yen dit en e teerki kapac kueer. 	 et residens vocavit duodecim et ait illis si quis vult primus esse erit omnium novissimus et omnium minister


Eeŋa bi wo paak ne nhieer e Kritho? Keril gumku bi leu, ayi kerɛɛc dhal wook, ayi yoŋ, ayi cɔk, ayi cien cin wokɔɔth lupɔɔ, ayi riɔɔc, ayi tɔŋ, de toŋ bi leu e keyiic? 	 quis nos separabit a caritate Christi tribulatio an angustia an persecutio an fames an nuditas an periculum an gladius


ku cotki, yan, Week, roor ke Yithiael, kuɔnyki wook, kene ee raan e kɔc wɛɛt e jam de ater ke jurda, ku loŋ, ku luaŋe, e piny nɔm ebɛn: ku daŋ aya, aci Girikii bɛɛi e luaŋdit e Nhialicic, go teɣeere tɔ nhiany. 	 viri israhelitae adiuvate hic est homo qui adversus populum et legem et locum hunc omnes ubique docens insuper et gentiles induxit in templum et violavit sanctum locum istum


Ku ɣeer nɔm e wic cit man e alanh ɣerewic, acit kɔɔi ɣeer e lony nhial paan hir e pinyde: ku cit nyin liem de mac; 	 caput autem eius et capilli erant candidi tamquam lana alba tamquam nix et oculi eius velut flamma ignis


Na wen, ke Kerod tetararki, te ci e jɔɔny e yen ne kede Kerodiath tiiŋ de Pilip manhe, ku ne karɛc ebɛn ka cii Kerod looi, 	 Herodes autem tetrarcha cum corriperetur ab illo de Herodiade uxore fratris sui et de omnibus malis quae fecit Herodes


Na wen, etethiine, aci kut e kɔc e tiŋ, ke ke gai aret, goki riŋ ke lɔ te nu yen lek mɔɔth. 	 et interrogavit eos quid inter vos conquiritis


cit man ci e lueel tedaŋ, an, Yin ee bɛny e ka ke Nhialic aɣet athɛɛr Bɛny ci loony e bɛɛny e Melkidhedekic. 	 quemadmodum et in alio dicit tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech


awarek en gaar Tito, mɛnhdien yin ne kede gamdan cuk rɔm etok: E dhueeŋdepiɔu ku mat e ke ye tɔu ne yin, ne ke bɔ tede Nhialic Waada keke Bɛnydit Yecu Kritho Konyda. 	 Tito dilecto filio secundum communem fidem gratia et pax a Deo Patre et Christo Iesu salvatore nostro


Go kɔcpiooce goki loŋ lueel e kepiɔth, yan, bik kaŋ tɔ yine mithekɔckɛn rɛɛr e Judaya, lek keek kony, raan ebɛn abi miooc ne kedɛn ci yok: 	 discipuli autem prout quis habebat proposuerunt singuli eorum in ministerium mittere habitantibus in Iudaea fratribus


Ku ade kɔc etɛɛn kɔc ci piɔth diu aret, agoki lueel, an, Eeŋo thueec en emioke aya? 	 erant autem quidam indigne ferentes intra semet ipsos et dicentes ut quid perditio ista unguenti facta est


Ku na tiiŋe, nyan e Abraɣam, nyan cii Catan mac, di, e run kathieer ku bɛt, cii dueere lony e jonh mɛc en ekool e thabath? 	 hanc autem filiam Abrahae quam alligavit Satanas ecce decem et octo annis non oportuit solvi a vinculo isto die sabbati


Go Thoma bɛɛr, lueel, yan, Bɛnydiendit, ku Nhialicdi. 	 respondit Thomas et dixit ei Dominus meus et Deus meus


ku jɔki lueel, yan, Acuku bi dɔm ekool e ahith, ke awuoou de kɔc cii bi lɔ pat. 	 dicebant enim non in die festo ne forte tumultus fieret populi


Ku yɛn cath wo cook ban yin jɔɔny, pal ee yin tiiŋ cɔl Jedhebel pɔl, tiiŋ ee ro tɔ ye tiiŋ nebi; ku ye liimki wɛɛt, mɛth en keek, yan, bik diaar aa kɔɔr, ku bik ka ci lam yieth aa cam. 	 sed habeo adversus te quia permittis mulierem Hiezabel quae se dicit propheten docere et seducere servos meos fornicari et manducare de idolothytis


aca tooc, luɔi ci en we tak wedhie, ku aci wei miɛt, luɔi ca wek e piŋ nɔn e de en guop juai. 	 quoniam quidem omnes vos desiderabat et maestus erat propterea quod audieratis illum infirmatum


Yin yɔɔk, yan, Jɔt rot, jɔt laŋarepdu, lɔ paandit 	 tibi dico surge tolle grabattum tuum et vade in domum tuam


Go maliik ke piny nɔm, ku banydit, ku kɔc juecekaŋ, ku banydit ke rem, ku kɔc ril, ku lim ebɛn ayi raan cath e kede yenhde ebɛn, agoki thiaan e kɔk yiic ku kur ke kuurdit yiic, 	 et reges terrae et principes et tribuni et divites et fortes et omnis servus et liber absconderunt se in speluncis et petris montium


E raanic thin, e raan piɔu thin, yen aye taŋ rac bɛn bei, kɔɔr e dieer lei, dhoom, naŋ nɛke raan raan akur, 	 ab intus enim de corde hominum cogitationes malae procedunt adulteria fornicationes homicidia


Gaare tuny de kanithɔ nu Epetho ale: Kake aluel raan keek, raan muk kuɛl kadherou e ciin cuenyde, raan cath e camadaan e adhaap kadherou yiic cil: 	 angelo Ephesi ecclesiae scribe haec dicit qui tenet septem stellas in dextera sua qui ambulat in medio septem candelabrorum aureorum


Tiiŋ malik nu te lɔ wowic abi rot jɔt keke rem de enɔɔne ekool e guieereloŋ, ago yiek yeth gaak; aci bɛn e piny thar bi pɛl e Tholomon nɔm bɛn piŋ; ku tieŋki, raan ki ene, raan war Tholomon. 	 regina austri surget in iudicio cum generatione ista et condemnabit eam quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis et ecce plus quam Salomon hic


Ku get guop alathkeer ayadaŋ, acik bɛn tede yen, gɛmki mɔn ci wac, 	 inludebant autem ei et milites accedentes et acetum offerentes illi


Ku kɛnki kueen e loŋic ayadaŋ, yan, ekool e thabath bany ke ka ke Nhialic bany nu luaŋdiit e Nhialic ayek loŋ de thabath dhɔŋic, ku acin ke yek wooc? 	 aut non legistis in lege quia sabbatis sacerdotes in templo sabbatum violant et sine crimine sunt


Na wen, aci kene wan, ke jel le Kapernaum, yen ku man, ku mithekɔcken, ku kɔckɛn e piooce: agoki ceŋ etɛɛn akool cii juec. 	 post hoc descendit Capharnaum ipse et mater eius et fratres eius et discipuli eius et ibi manserunt non multis diebus


E tɔ ye piathepiɔu adi? ɣɔn ci e cueel, ku ye ɣɔn kene ye cueel? Acie ɣɔn ci e cueel, ee ɣɔn kene ye cueel. 	 quomodo ergo reputata est in circumcisione an in praeputio non in circumcisione sed in praeputio


Go Dhakaria wun go thiaŋ ke Weidit Ɣer, ku jɔ wel guiir, yan, 	 et Zaccharias pater eius impletus est Spiritu Sancto et prophetavit dicens


Te ci en ekake lueel, ke jɔ jal le Mari nyankene cɔɔl, ke kuc jaŋ, go yɔɔk, yan, Bɛny e weet e bɛn, ka cɔl yin. 	 et cum haec dixisset abiit et vocavit Mariam sororem suam silentio dicens magister adest et vocat te


kɔc cin piɔth, agoki rot gam luɔi de dhoom, bik luɔi col kithic aa looi ne ŋɔɔŋ e ke dɔm. 	 qui desperantes semet ipsos tradiderunt inpudicitiae in operationem inmunditiae omnis in avaritia


Go yɔɔk, yan, Nyane, gamdu aci yi tɔ waar; lɔ tei e cien kedaŋ, yin bi guɔp pial e jɔŋdu. 	 ille autem dixit ei filia fides tua te salvam fecit vade in pace et esto sana a plaga tua


Na wen, aci tik e tiŋ nɔn cii en dueer mɔɔny, ke jɔ bɛn ke lɛthe, bi ku cuɛt rot piny e yenɔm, go lɛk en e kɔc niim kedhie yen ke jiɛk en en, ku dem ci en dem enɔnthiine. 	 videns autem mulier quia non latuit tremens venit et procidit ante pedes illius et ob quam causam tetigerit eum indicavit coram omni populo et quemadmodum confestim sanata sit


ku lɔc Paulo Thila, ku jel, aci wathii ke kɔn tɔɔŋ, yan, bi dhueeŋ e Nhialic piɔu cath ke keek. 	 Paulus vero electo Sila profectus est traditus gratiae Domini a fratribus


Na wen, ke wɛɛt kɔk ee kek liim, te ci kek ke ci looi tiŋ, ke ke diu piɔth, goki bɛn ku lekki bɛnyden ka ci looi ebɛn. 	 videntes autem conservi eius quae fiebant contristati sunt valde et venerunt et narraverunt domino suo omnia quae facta erant


Ku Yithaya ee coot ne kede Yithrael, yan, Na cak mith ke Yithrael juec acitki nɔn e liɛɛt nu abapdit, ee biak ci doŋ tei, yen abi kony wei; 	 Esaias autem clamat pro Israhel si fuerit numerus filiorum Israhel tamquam harena maris reliquiae salvae fient


Yen a ba wek thiɔk ci ciɛɛŋ de Nhialic thiɔk ŋic aya, te tieŋ wek kake abɔ. 	 ita et vos cum videritis haec fieri scitote quoniam prope est regnum Dei


Go lɔ lik, acin ke ci bɛɛr. Go bɛnydiit tueŋ bɛ thieec, yan, Ye Kritho, Wen e Nhialic Cath ke Athiɛɛi? 	 ille autem tacebat et nihil respondit rursum summus sacerdos interrogabat eum et dicit ei tu es Christus Filius Benedicti


Ku gupkɛn ci thou abik dhɔt piny e caar e panyditic panydiit gok cɔl Thɔdom, ku cɔl Rip, e cɔt ci yal kɔu bei, ku ye te ci Bɛnydiitda piaat thinaya. 	 et corpora eorum in plateis civitatis magnae quae vocatur spiritaliter Sodoma et Aegyptus ubi et Dominus eorum crucifixus est


Wek ee mith ke jɔŋdiit rac woordun, ku kɔɔr kɔɔre woordun kerac, yen aa yak kɔɔr ayadaŋ. Yen aa ye nɛk te ɣɔn ciɛke kaŋ, ku reec ceŋ ne yicic, luɔi hiuwe yic tede yen. Te tɔɔr en lueth, ee kede en lueel; nɔn ee yen alueeth, ku ye wun lueth. 	 vos ex patre diabolo estis et desideria patris vestri vultis facere ille homicida erat ab initio et in veritate non stetit quia non est veritas in eo cum loquitur mendacium ex propriis loquitur quia mendax est et pater eius


Aa nu e piny nɔm, ku yen aa cak piny, ku aa kuc piny. 	 in mundo erat et mundus per ipsum factus est et mundus eum non cognovit


Lam lɛm kek ɛn ee keɣɔric tei, Ne weet ee kek kɔc wɛɛt e looŋ ke kɔc tei. 	 sine causa autem colunt me docentes doctrinas mandata hominum


Ku akool nyiin kedhie, e luaŋdit e Nhialicic ayi ɣoot yiic ebɛn, akenki weet aa pɔl, ayi guieer e welpiɛth aya, yan, Yecu yen aye Kritho, akenki pɔl. 	 omni autem die in templo et circa domos non cessabant docentes et evangelizantes Christum Iesum


Ku te ci en kuin noom, ke Catan lɔ e yepiɔu. Go Yecu yɔɔk, yan, Na de ke ba looi, ke dap looi. 	 et post buccellam tunc introivit in illum Satanas dicit ei Iesus quod facis fac citius


Raan ee rot kuɛt weu juec, ku cie bany e ka ke Nhialic, yen acit eraane. 	 sic est qui sibi thesaurizat et non est in Deum dives


Ku kuany cok e rɛm ke tɔŋ, rɛm nu paannhial ke ke cath e joŋgoor akuur kɔɔth, ku ceŋki linon lɔ mot, ɣer epak ku le riauriau. 	 et exercitus qui sunt in caelo sequebantur eum in equis albis vestiti byssinum album mundum


Ku duku wopiɔth tɔ bap ne luɔi de kepiɛth: wo bi tem ekool piɛth e tem, te ken wok bap. 	 bonum autem facientes non deficiamus tempore enim suo metemus non deficientes


Ade mɛdhthiin nu ene, mɛnh muk kunn ci pam kadhic kuiin ke barli, ku rec thiiakaŋ kaarou: ku naamden akou tede kɔc juec yinya? 	 est puer unus hic qui habet quinque panes hordiacios et duos pisces sed haec quid sunt inter tantos


E dhueeŋdepiɔu e tɔu ke week, ku mat, ne ke bɔ tede Nhialic Waada keke Bɛnydit Yecu Kritho. 	 gratia vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino Iesu Christo


Ku eeŋo ca wek loŋ e guiir apiɛth wapac ayadaŋ? 	 quid autem et a vobis ipsis non iudicatis quod iustum est


Go lueel, yan, Amawoou ne week aya, wek bany ke loŋ! wek ee kɔc yink kɔɔth kathiek e ke doony, ku wegup we cii kathiek e jak e ciin tok. 	 at ille ait et vobis legis peritis vae quia oneratis homines oneribus quae portari non possunt et ipsi uno digito vestro non tangitis sarcinas


Raan piɛth ee kepiɛth bɛɛi bei ne piath e yenpiɔu; ku raan rac ee kerac bɛɛi bei ne kerɛɛc nu e yepiɔu: thok ee jam ne ke ci piɔu thiɔɔŋ nɔm. 	 bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum et malus homo de malo profert malum ex abundantia enim cordis os loquitur


Yɛn jam wo week, wek Juoor, ku luɔi aa yɛn tuny e Juoor, yen a lɛɛc ɛn luɔidi; 	 vobis enim dico gentibus quamdiu quidem ego sum gentium apostolus ministerium meum honorificabo


Na wen, ke raan bɔ raan ci gam talentɔn tok, bi ku lueel, yan, Bɛny, yin ca ŋic nɔn ee yin raan ril, yin ee tem te ken yin kɔn com thin, ku yin ee kuany te ken yin kɔn pok thin; 	 accedens autem et qui unum talentum acceperat ait domine scio quia homo durus es metis ubi non seminasti et congregas ubi non sparsisti


Go lueel, yan, Yɛn de miith cam nhith kuocki. 	 ille autem dixit eis ego cibum habeo manducare quem vos nescitis


Nhialic ee Wei, ku kɔc lam en abik e dhil aa lam ne wei ku ne yic. 	 spiritus est Deus et eos qui adorant eum in spiritu et veritate oportet adorare


Te ci guopdu ɣɛɛr ebɛn, ku cin tethiin col, ka bi jɔ ɣɛɛr ewic ebɛn, cit man ee riau de manyealath yi riaau. 	 si ergo corpus tuum totum lucidum fuerit non habens aliquam partem tenebrarum erit lucidum totum et sicut lucerna fulgoris inluminabit te


Na de raan de yin, ke piŋ. 	 si quis habet aurem audiat


Yɛn Jɔn, mɛnhkenedun, ku ya raan e mat woke week etok ne ketuc e wo dhal, ku yok mat etok aya ne ciɛɛŋ de Yecu Kritho ku ne liɛɛr e yenpiɔu, yɛn aa nu tuur cɔl Patmo, ne baŋ de jam e Nhialic ku ne luɔi aa yɛn caatɔ ne kede Yecu Kritho. 	 ego Iohannes frater vester et particeps in tribulatione et regno et patientia in Iesu fui in insula quae appellatur Patmos propter verbum Dei et testimonium Iesu


Ago kɔcke, te ci kek gok e loi Yecu tiŋ, agoki lueel, yan, Ee yic, raane ee nebi waan, an, bi bɛn e piny nɔm. 	 illi ergo homines cum vidissent quod fecerat signum dicebant quia hic est vere propheta qui venturus est in mundum


Yen aa wek lɔŋ wakle: Waada nu paannhial, Tɔ rinku rieuwe. 	 sic ergo vos orabitis Pater noster qui in caelis es sanctificetur nomen tuum


Raan e tiam, aba tɔ nyuc keke yɛn etok e thoonydien ditt nɔm, cit man can tiam aya, aguɔ jɔ nyuc woke Waar etok e thoonyde nɔm. 	 qui vicerit dabo ei sedere mecum in throno meo sicut et ego vici et sedi cum Patre meo in throno eius


Go keek yɔɔk, yan, Baki e yacok, ku we ba tɔ ye kɔc e kɔc deep. 	 et ait illis venite post me et faciam vos fieri piscatores hominum


Ku cueny e tony, cii cath ke riɛl bi en tony cueec kaarou ne tiɔm toŋe, ee toony tok kede dhueeŋ, ku cii toony tok e kede dhueeŋ? 	 an non habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem aliud vero in contumeliam


Ku kɔcke, te de yen ka kucki ka yek ke lat; ku te de yen ka ŋicki ne taudɛn ci cak ke, cit man e lai cin niim, ka yek rot riɔɔk e kake. 	 hii autem quaecumque quidem ignorant blasphemant quaecumque autem naturaliter tamquam muta animalia norunt in his corrumpuntur


Go yɔɔk, yan, Ne welkuon ci lueel, kek aban ke loŋdu guiir, yin ee lim rac. Yin ci a ŋic nɔn aa yɛn raan rilic, nɔn aa yɛn kaŋ kuany ka kɛn taau piny, ku nɔn aa yɛn kaŋ tem ka kɛn com: 	 dicit ei de ore tuo te iudico serve nequam sciebas quod ego austeris homo sum tollens quod non posui et metens quod non seminavi


Nhieer acin kerɛɛc e luoi raan rɛɛr ke raan; yen aye nhieer loŋ tiiŋic. 	 dilectio proximo malum non operatur plenitudo ergo legis est dilectio


Ku kɔc waan ci kɔn ŋic tueŋ, kek aa kɔn lɔc e yen, bike tɔ kit gup ne Wende, luɔi bi en aa kɛɛi e mith juec yiic mith ke Wun. 	 nam quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii eius ut sit ipse primogenitus in multis fratribus


Ee yic, adi cak aa kɔc e kɔc kɔk wɛɛt enɔɔne, runkun acik juec, ku we kɔɔr raan bi we bɛ wɛɛt enɔɔne ne cook tueŋ cook ke caŋ e ciɛke wel ke Nhialic; ku we ci ciet kɔc e ca kɔɔr, ku ciki kuin ril e kɔɔr. 	 etenim cum deberetis magistri esse propter tempus rursum indigetis ut vos doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei et facti estis quibus lacte opus sit non solido cibo


Ku enɔɔne, te ci wok thou ne Kritho etok, ke wok gam nɔn bi wok piir ne yen etok. 	 si autem mortui sumus cum Christo credimus quia simul etiam vivemus cum Christo


Na wen, acin tediit cik lɛɛr, ke amaŋdit bɔ ne keniim tueŋ, amaŋ cɔl Eurakulo: 	 non post multum autem misit se contra ipsam ventus typhonicus qui vocatur euroaquilo


Goki lueel, yan, Bɛny, acath ke jinii kathieer. 	 et dixerunt ei domine habet decem mnas


Ku yɛn, mithekɔckuɔ, te ŋuɔɔt ɛn ke ya guiir jam de cuɛl, ke yeŋo ŋuɔɔt ɛn ke ya yɔŋ kɔc? yen adi ci nyaai, yen kɔth ee kɔc kɔth e tim ci riiu nɔm. 	 ego autem fratres si circumcisionem adhuc praedico quid adhuc persecutionem patior ergo evacuatum est scandalum crucis


aci tuoc dhueny ken kɔn yok ke moc, nyan ci thiaak e mony cɔl Jothep, raan dhien e Dabid; ku rin ke enyane acɔl Mari. 	 ad virginem desponsatam viro cui nomen erat Ioseph de domo David et nomen virginis Maria


Ka ci cak ebɛn ayek kaŋ ŋɔɔth aret, atitki kool e tic bi wɛɛt ke Nhialic tic. 	 nam expectatio creaturae revelationem filiorum Dei expectat


Acie yen; ee dhueeŋdepiɔu ŋuak nyin. En a lueel en en, yan, Nhialic ee kɔc e rot tɔ dit ŋɛny, ku ye kɔc e ro tɔ kor miɔɔc e dhueeŋdepiɔu. 	 maiorem autem dat gratiam propter quod dicit Deus superbis resistit humilibus autem dat gratiam


Na wen, aci Yecu kɛŋke thol, ke jel etɛɛn, 	 et factum est cum consummasset Iesus parabolas istas transiit inde


Na wen, aci akool e Thierdhic guɔ bɛn, ke ke tɔu tetok kedhie. 	 et cum conplerentur dies pentecostes erant omnes pariter in eodem loco


Ku te ci e gaany e banydit ke ka ke Nhialic ku roordit, go cien ke ci bɛɛr. 	 et cum accusaretur a principibus sacerdotum et senioribus nihil respondit


yɛn cath wo yin, ku acin raan bi ro yiek ater ke yin, bi yi nɔk: yɛn de kɔc juec e panydiiteyic. 	 propter quod ego sum tecum et nemo adponetur tibi ut noceat te quoniam populus est mihi multus in hac civitate


Cook ŋicku ki, an, Kerieec ebɛn ee mat etok, bi kɔc nhiaar Nhialic bɛn luoi kepiɛth, kɔc ci cɔɔl e kede piɔnde. 	 scimus autem quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum his qui secundum propositum vocati sunt sancti


Go noom, ku jɔ cam e keniim. 	 et cum manducasset coram eis sumens reliquias dedit eis


Ago kɔc ke gam agoke guɔ thieei ne Abraɣam etok, raan ŋic gam. 	 igitur qui ex fide sunt benedicentur cum fideli Abraham


Ku kɔc ɣɔn ci kɔn lɔc, kek ayeke cɔɔl e yen, ku kɔc ci cɔɔl e ye, kek ayeke tɔ piɛthpiɔth e yen, ku kɔc ci tɔ piɛthpiɔth, kek ayeke gam dhueeŋ e yen. 	 quos autem praedestinavit hos et vocavit et quos vocavit hos et iustificavit quos autem iustificavit illos et glorificavit


Ku yen aye loŋ buk mac wo keek atok, Kool ban karɛcken nyaai. 	 et hoc illis a me testamentum cum abstulero peccata eorum


Na wen, ke Petero ciɛɛth baayic ebɛn, ku jɔ ɣet tenu kɔc ɣerpiɔth ceŋ Luda aya. 	 factum est autem Petrum dum pertransiret universos devenire et ad sanctos qui habitabant Lyddae


Go Thimon Petero puk nɔm, yan, Bɛnydit, buk lɔ tede ŋa? Yin cath weke wel ke piir athɛɛr. 	 dixit ergo Iesus ad duodecim numquid et vos vultis abire


Go keek yɔɔk, yan, Raan de wok ater yen aa loi ekene. Go liim thieec, yan, De yipiɔu luɔi bi wok ke lɔ kuɛny bei? 	 et ait illis inimicus homo hoc fecit servi autem dixerunt ei vis imus et colligimus ea


Weŋ ci we weŋe acii bɔ tede raan e cɔl week. 	 persuasio non est ex eo qui vocat vos


Amawoou ne week, wek Parithai! wek nhiaar reer aa wek reer e thony piɛth niim e ɣoot ke Nhialic yiic, ku nhiaarki thiec ee kɔc week thieec e thuk yiic. 	 vae vobis Pharisaeis quia diligitis primas cathedras in synagogis et salutationes in foro


Na wen, ke Judai ke ke bɔ geeuki cil, yooklti, yan, Ba wo tɔ wiel e kaamic ananda? Na yee Kritho, ke lɛke wook abuk piŋ. 	 circumdederunt ergo eum Iudaei et dicebant ei quousque animam nostram tollis si tu es Christus dic nobis palam


Go raan e atholbo tɔ kut kɔɔc temec, ku reec enyin jat nhial, ku jɔ yepiɔu biɔɔk, ku lueel, yan, Nhialic, kok piɔu we yɛn, yɛn ee raan e kerac looi. 	 et publicanus a longe stans nolebat nec oculos ad caelum levare sed percutiebat pectus suum dicens Deus propitius esto mihi peccatori


agoki lɔŋ nɔn bi kek lupɔde jak thok tei; go kɔc ebɛn kɔc e jak en agoki gup waar eliŋliŋ. 	 et rogabant eum ut vel fimbriam vestimenti eius tangerent et quicumque tetigerunt salvi facti sunt


Kɔk ayek ka ke Kritho guiir ne tiɛɛl tei, keke ater; ku guiir kɔk ne piɔn piɛth aya. 	 quidam quidem et propter invidiam et contentionem quidam autem et propter bonam voluntatem Christum praedicant