Èdo nye azɔlizɔzɔ kple nye anyimɔmlɔ kpɔ, eye nye mɔwo katã le nyanya na wò." 	 ciɛ̲ŋ kɛ bi̲i̲ydɛ, kä̲ bie̲e̲yni̲ diaal, kɛn diaal a wi̲i̲ dhölɔ.


eme hidegbe, 	 Cia rɔ̱ cuay kɛ cäŋ ŋutdä.


Ke viɖe ƒoɖi la aɖe ame siwo ƒe asi su edzi la ƒe agbe ɖa. 	 Kɛn nɛy ɛ ti̲ luäkɛ kɛ ɤöö ci nɛmɛ ni ɛ jɔc kuäŋdiɛn lät ya̲r ni kɛliew dɛ.


Ɣekaɣie 'woava ɖe ku, si nye futɔ mamlɛtɔ, la ɖa'? 	 26 Kä gua̱n tɛ̈r in jɔak in ba däk ɛ lia̱a̱.


"Míeva nya ale si gbegbe Mawu lɔ̃ míi, eye míexɔ esia dzi se hã. 	 16 Kä ɛnɔ ŋäc kɔn kä ŋääth kɔn nhök in nhɔk Kuoth ɛ ni kɔn.


Woɖe to ɖee te woƒe gliwo dzi zã kple keli, eye gbegblẽ kple hiãkame le eme. 	 kä bikɛ cäŋdäär ciɛŋ kɛnɛ wäär, kä bikɛ buay da̱a̱k kɛnɛ muth.


Ame Ka Tɔe Míenye? 	 40. ?E ti wan liɛ?


14 O, míaƒe Aƒetɔ la ƒe dɔme nyo loo, elabena efiam ale si wòle be maxɔ edzi asee eye be Kristo Yesu ƒe lɔlɔ̃ nayɔ menye fũu. 	 14 Kä ci puɔ̱th Kua̱ran ni Yecu ɣä thiäŋ kɛ ŋa̱th kɛnɛ nhök tin te rɛy Kritho Yecu.


Eye tetekpɔ, si le nye ŋutilã me na mi la, miedo vloe o, eye mienyɔ ŋui o, hafi boŋ miexam abe mawudɔla alo abe Kristo Yesu ene. 	 14 Kä a cäŋ ni mëë jueydä ɛ riɛk kä yɛ, /ken yɛn ɣä buy, kä /ken yɛn ɣä lo̱k, kä duundɛ ɣöö ci yɛn nyuɔ̱ɔ̱r ni ɣä agɔaa ce̱tkɛ mi nyuur yɛn ni jääk nhial, kä ce̱tkɛ mi nyuur yɛn ni Yecu Kritho.


(Aside) Make me god? 	 Ti̲i̲ kɛ kuoth?


Wò ko masubɔ ɖaa si. 	 Ci Ɣän kɛ kam yɛ ni kɛn diaal a mäni wal ti


le ŋkeke {0} wo me 	 Kɛ cäŋ kɛl tɛ kɛ


Eyata miawo hã, esi ɖaseɖilawo ƒe alilikpo gã ŋutɔ ƒo xlã mí la, mina miaɖe nu kpekpe sia nu kpekpe kple nuvɔ̃, si ɖea to ɖe mi la ɖa, eye mina miatsɔ dzidodo anɔ dudimekeke, si woɖo na mí la dzi, 	 1 Kɛ kui̱ kä mɔmɔ, kɛ ɣöö ca kɔn go̱l ɛ buɔ̱n nëëni mi di̱i̱t, kuanɛ tin dɛ̈c kɛ kɔn woc kɛnɛ jiäk tin ca kɔn käp, kä riɛŋnɛ kɔanɛ min te nhiamdan kɛ dhieel.


Elabena ŋubiãla naa nusi le edzrom xɔa ŋgɔ na nusianu, enaa wòxɔa ŋgɔ na Mawu gɔ̃ hã. 	 Kɛ ɣöö Yiëë go̱o̱rɛ ŋɔaani diaal, amäni tɛ̱̈ɛ̱̈ni Kuɔth.


Akpe [Benin] (see Anii) 	 ɕiɛ ɕiɛ ni (Thank you!)


Wo dometɔ aɖewo do susu vovovowo ɖa ku ɖe nu si wòle tsitre ɖi na ŋu. 	 Cu duɔr thany ɛ ni mi ciɛ ŋa̱c i ɛ ŋu lotɛ mɔ.


Bible Adzesua Ho Dwumadzi 	 ŋi̱eckɛ naath kɛ Baibol


Eye meda akpe na amesi do ŋusẽm, si nye Kristo Yesu, mía Aƒetɔ la be, wòbum nyateƒetɔ, eye wòtsɔm ɖo subɔsubɔ la nu, 	 12 La̱rä Kritho Yecu Kuääran tɛ̈th lɔaac, jɛn ram in ci ɣä moc buɔ̱m, kɛ ɣöö cɛ ɣä jek ala raan ŋäthä kä cɛ ɣä kuany lätädɛ.


9 Migana míagbɔdzɔ le nu nyui wɔwɔ me o, elabena ne míegbɔdzɔ o la, míaŋe nu le ɣeyiɣi nyuitɔ dzi. 	 9 /Cuarɛ cuc kɛ lätni kä ti gɔw, kɛ ɣöö banɛ ŋɛɛr gua̱a̱th ŋer, mi /ci kɔn rɔ̱ luär.


Miewɔ mia ɖokuiwo abe ame siwo naneke megahiã o, ame siwo 	 Kä ɛŋu tekɛ ji̱ mɔ mi /ka̱n ka̱m ji̱?


Yes, We Nyan! 	 cian awk jie!


Susu geɖewo li siwo tae míegblɔe alea. 	 Nei ti nyin ŋuan kapɛ kɛ kɛɛ kïl.


38 Gake ne ame aɖe gbe nya siawo xɔxɔ kokoko la, migblẽe ɖe eƒe 	 38 Mi /ci raan mɛmɛ ŋäc, jɛn /ca jɛ bi ŋa̱c.


Nyamenle Duma Ne Wɔ Giliki Ngɛlɛlera Ne Anu 	 Ciöt Kuɔth kɛ thok Ɣi-bɛ-ru


Mía Ŋu Nyawo 	 Nga min te sɔn k'o kɛ,


Atsɔe axlã ɖe anyi sesĩe. 	 Jɛ l'aimɛ ma pɛtitɛ Myliɛ.


xɔse si ŋu dɔwɔwɔwo mekpe ɖo o lam eye nye hã maɖe nye xɔse afia wò to dɔ siwo 	 Nyuthni ɣä ŋa̱thdu a /ci lätku te thi̱n, kä bä ji̱ nyuɔ̱th ŋa̱thdä kɛ lätkä.


"Mia dometɔ kae li ne edi be yeatu xɔ la, manɔ anyi abu eŋu kɔnta gbã ahakpɔ ɖa be nu sɔ gbɔ ɖe ye si yeate ŋu awu enu o mahã? 	 28 Ɛŋa kä yɛ mi go̱o̱r ɣöö bi duel mi bäär la̱t, mi /ci bi nyuur kɛ nhiam a bɛ pek lätädɛ thɛm, kɛ ɣöö bɛ jɛ ŋa̱c i̱ tëëkɛ ti bi ro̱ŋ kɛ thuɔ̱kdɛ? 29 Kɛ ɣöö mi wëë keŋkɛ wä la̱t, kä bɛ thil lua̱ŋ kɛ thuɔ̱k la̱t duëël in cɛ tok, bi nɛy diaal tin ca jɛ nɛn ɛ ya̱a̱m.


Tete Yesu hã gblɔ na wo be, 	 Cu kɛn ɛ jiök,


gomi wo miru you na me 	 jiù suàn huán chā yī diăn diăn


Eye mawudɔla bubu, si nye etɔ̃lia la, dze wo yome le gbɔgblɔm kple gbe gã bena; Ne amea ɖe de ta agu na lã la kple eƒe legba, eye wòxɔ eƒe dzesi ɖo eƒe ŋgonu alo eƒe asi ŋu la, 	 Jɛn cɛ nɛy diaal jak kä mathkɛ kɔaŋdɛ jɛn kɔaŋ gaak leerädɛ." 9 Kä cu jääk nhial dɔ̱diɛn in diɔ̱ɔ̱kdiɛn kɛ guɔ̱ɔ̱r, ruacɛ kɛ jɔw mi di̱i̱t i̱, "Nɛy tin palkɛ ley kɛnɛ cätdɛ, kä tek kɛ biɛl nhiam kaandiɛn kiɛ tetdiɛn, 10 bikɛ maath kɛ kɔaŋ waŋä lɔaac Kuɔth, mi ca wuɔc a /ka̱n liɔm rɛy lirä ŋɛɛnyädɛ, kä bɛ pua̱nykiɛn jakä bɛc kɛ mac kɛnɛ wal tin kɛc ŋuänydiɛn nhiam ja̱a̱kni nhial tin rɛ̈lkɛ rɔ̱ kɛnɛ nhiam Ruath Dɛ̈ɛ̈l.


Mlɔeba la Mawu ƒe dziku va wo dzi azɔ. 	 6 Kɛ kui̱ jiäkni ti̱ti̱ bä waŋ lɔaac Kuɔth kä nɛy tin thil luth.


[2] Eye naɖe xɔxɔnu, si le gbedoxɔa ŋu la, le eme, eye megadzidzee o; elabena wotsɔe na trɔ̃subɔlawo, eye woanya avuzi le du kɔkɔe la dzi ɣleti blane vo eve sɔŋ.[3] Eye mana ŋusẽ nye ɖaseɖila eve, bena woagblɔ nya ɖi ŋkeke akpe ɖeka kple alafa eve kple blaade, eye woanɔ akpanya me. 	 2 Kä /cu kal luaak Kuɔth in te raar thɛm, päl ɛ, kɛ ɣöö ca jɛ ka̱m döör, kɛ ɣöö bikɛ wec in rɛl rɔ dɔany kɛ päth ti jiɛn ŋuan wi̱cdɛ rɛw.


Le Livre D Nuit, Telephony 	 Tuman dɔw, Mahamane tɛ domuni kɛ terefɛ


11Fiɛ si Ɣaa Siwarã dzɛ lotara Yesu sibɔrɛgu i makpise ame pia i mi ame ne, ɔ̃ gɔ lotara Kristo Yesu ɔbɔrɛgu i makpise ame to ɔ̃atã mi siturina dzɛ loakpi ngbã iki i ɔ̃ Siwarã dzɛ mpia i mi ame ɔso. 	 1 Piɛɛ 2:1111N dhegluzë ‐nu, a‐ ‐dhɛ ka ‐gɔ, ꞊dhɛ ‐kë ꞊nɛ ‐nia ‐mü kaa, 'ö 'ka 'tasümɛ 'ka 'kpongtaa bhë, kö mɛbheedhe ꞊dhɔɔbhaapë yaya ‐nu 'ö ꞊ya kë 'wo 'ko ‐ya kwa nii ‐bha bhë, 'ka 'kan ‐an ‐bha!


Me nye be mienye nkugbagbatowo mienye o. 	 Kä ci yɛn a kua̱r a thilɛ kɔ thi̱n!


Yesu gblɔ be: "Nu ka tae miele mɔ̃ trem nam? 	 cuɛ jɛ jiök, "E ŋu mi cä guäc?


3 Esia koe nye nya si le asinye na ame siwo nɔa ɖi kem kplim la. 	 3 Nɛmɛ ɛ jɛn ruac ga̱ŋdä kɛ rɔ, kä nɛy tin ba ɣä ɣɔ̱n.


19 Togbɔ be mevo tso amewo katã si me hã la, mewɔ ɖokuinye amewo katã ƒe kluvii, be asinye nasu ame geɖe ale si mate ŋui dzi. 	 19 Cäŋ lɔarä kä nɛy diaal, kä duundɛ ɣöö cä rɔɔdä jakä kuany kä nɛy diaal, kɛ ɣöö dëë nɛy ti ŋuan ri̱t.


38 Ne ame aɖe gbe metsɔ eƒe atitsoga dze yonyeme o la eya hã medze anye tɔnye o. 	 38 Kä ram mi /ci jiathdɛ bi kap kä bɛ guɔ̱ɔ̱r ni ɣä, /cɛ ro̱ŋ kɛ ɣä.


Wooo wo woo 	 te kɛ jɛ jiëëth inɔ.


28 Ale Yesu gagblɔ na wo be, "Le nye ku kple tsitretsitsi vɔ megbe hafi miakpɔe adze sii be, nyee nye Mesia la, eye nya siwo katã menɔ gbɔgblɔm na mi la, menye nye ŋutɔ nye nya kpakpawo o, ke boŋ wonye nya siwo Fofo la fiam be magblɔ. 	 28 Kä inɔ cu Yecu wee i̱, "Mi wä yɛn Gat Ran wä kap nhial, bi yɛn ɛ cu ŋa̱c ɛn ɣöö ɛ jɛn ɣän, kä thilɛ mi cä la̱t kɛ lua̱ŋdä ɣän kärɔa, duundɛ ɣöö latdä ti̱ti̱ ce̱tkɛ min ci Gua̱a̱r ɛ nyuɔ̱th ɣä.


Drɔ̃e siawo kulawo menyea Mawu ƒe subɔlawo kokoko o. 	 Kɛn nɛy tin la̱tkɛ ŋɔak ti̱ti̱ /cikɛ kuäär Kuɔth bi jek.


19 Nye aƒetɔ bia eƒe kluviwo be: 'Fofo alo nɔvi aɖe le mia sia?' 	 Cuɛ gaatkɛ cɔl gekädɛ, bɛ gat ɔ thiec i cal ji guur kiɛ cal ji muɔr?


Ke hã dzi dzɔe eye eƒe dzi dze eme be yexɔe. 	 Cu lɔcdɛ tɛɛth ɛlɔ̠ŋ kɛ ɣöö cɛ tee kɛ ŋ


43 Ke Yesu de se na wo vevie ŋutɔ be womegagblɔ nu si dzɔ la na ame 	 36 Cuɛ Yecu kɛ gok a bum, ɛn ɣöö thilɛ radɔ̱diɛn mi bia la̱r mɛmɛ.


Ekpɔ amedzroawo, eye wògblɔ na wo be, "Nyee nye ame si dim miele. 	 kuicdiɛn coo tim, cuɛ kɛ jiök, "Ɣɛn lapɛ


E 16 Esusɔ vie miagakpɔm o eye esusɔ vie miagakpɔm." 17 Eƒe nusrɔ̃lawo dometɔ aɖewo bia wo nɔewo bena, "Nu ka tututu gblɔm wòle? 	 16 "Kɛ gua̱a̱th mi tɔt /ci yɛn ɣä bi nɛn, kä kɛ kɔr gua̱th mi tɔt bi yɛn ɣä nɛn." 17 Cu tha̱a̱ŋ ji̱ kɔaarɛ ruac kä rɔ̱ wäkɛ i̱, "Ɛŋu lätdɛ kɔn nɛmɛ ɔ i̱, 'Kɛ gua̱a̱th mi tɔt, /cia ɣä bi nɛn, kä kɛ kɔr gua̱th mi tɔt bi yɛn ɣä nɛn,' amäni min wëë i̱, 'Kɛ ɣöö wa̱a̱ kä Gua̱a̱r.' " 18 Kä cukɛ wee i̱, "Luɔtdɛ ŋu, min wëë i̱, 'Kɛ gua̱a̱th mi tɔt?'


gabia wo bena, "Ne enye David vi la, nu ka ta esi Gbɔgbɔ Kɔkɔe la va David dzi 	 Bʼant tuʼn tjakʼuʼn tibʼ aj kawil David tej tok ten Simeí yolil nya bʼaʼn tiʼj, ¿tzeʼn jaku tzʼel qkanoʼn tiʼj?


nusrɔ̃lawo be, "Migblɔ na ameawo be woanɔ anyi ɖe hatsotsowo me; ame abe blaatɔ̃ 	 Cuɛ ji̱ kɔaarɛ jiök i̱, "Jakɛ kɛ kä nyuur bua̱a̱ni, a te buɔ̱nɔ kɛ nɛy ti jiɛn dhieec." 15 Cukɛ jɛ la̱t inɔ.


Ɖe miebe, yewoade edzia? 	 wuɔ̠r ni duɔ̠t kɛ mɛ?


Ŋdɔ na wo afternoon greeting 	 Miɛ kale ntɔɔsɛ morning greeting


10 Gbe siawo dometɔ aɖewoe nye Castilian, Catalan, Galician, kple Portuguese. 	 10 Romance wiemɔi nɛɛ ji Castilian, Catalan, Galician, kɛ Portuguese.


atam o ta la, eta eya ŋutɔ ɖokui, 14 hegblɔ bena, "mayra wò godoo eye mana 	 14 Kä cuɛ kɛ jiök i̱, "Cia wut ɛmɛ nöŋ ɣä, kɛ ɣöö ɛ ram mi bo̱th naath jɔ̱ɔ̱r.


Yesu gblɔ nɛ be, "Ekema kpɔ nye alẽawo dzi." 17 Yesu biae zi etɔ̃lia be, "Simɔn, Yohanes vi, èle lɔ̃yema?" 	 Cuɛ jɛ jiök i̱, "Yien detkä." 17 Kä cuɛ jɛ thiec kɛ thiec in diɔ̱ɔ̱kdiɛn i̱, "Thay-mɔn, gat Jɔ̱ɔ̱n, nhɔki ɣä?"


3 Wodi tso ame sia ame si be wòayi eya ŋutɔ ƒe dedu me be woaŋlɔ eŋkɔ le afi ma. 	 3 Kä cu nɛy diaal wä dho̱rikiɛn, kɛ ɣöö ba ciöötkiɛn wä gɔ̱r.


18 Nye la, nyemegblẽ mi ɖi abe tsyɔ̃eviwo ene 	 18 "Ɣän /cä yɛ bi ba̱ny piny ce̱tkɛ rɛ̈tni, bä ben kä yɛ.


Angélica gblɔ be: "Míekɔ o. 	 Kä cu jääk wee i̱, "/Cɛ bi lɛ gal.


Ke emegbe la, esi 	 Kɛ kɔrɛ cuɛ


wooo wooo wo 	 te kɛ jɛ jiëëth inɔ.


teez me tees - eTrafika 	 Chuan kien thirc - k'i nang


9. (a) Ena wa edoo lo nu ye dam kɔ naa nia ye ani? (b) Ena alu zuurabahtɔ̄ a le nɛ pya wa ale bu kpa Taitɔs 2:4, 5 ani? 	 9. (a) Nɛɛnu da ɉilɛ di woo tɔɔi awala kɛ tanɔn, lə ɓə maanɛɛ ə gɛ? (b) Liɛwooɠaa kaa Titə 2:4, 5 hu, diɛ ɓaa lə?


Azɔ yi aƒeme le ŋutifafa me.' 	 Wër kɛ mal."


Amlɔ wò akɔnu; ekema dzo aɖo lãme na míaƒe aƒetɔ fia." 	 nyieekiɛn ka̲n, kä banɛ kɛ ka̲m nyieekɔn.


Mikpɔ ale si gbegbe Fofo la lɔ̃a mí ɖa be woayɔ mí be Mawu viwo. 	 1 Nɛ̈nɛ jɛ, ɛ nhök mi te i̱di ci Gua̱a̱r in te nhial ɛ nhɔk ni kɔn ɛ, a cɔalkɛ kɔn i̱ gaat Kuɔth.


Two Eleven Tee 	 11 apar wiɛ acɛl


12 Eya ta migatsɔ mia vinyɔnuwo na wo viŋutsuwo o, eye migaɖe wo vinyɔnuwo na mia viŋutsuwo o; migadi woƒe ŋutifafa kple dzidzedze gbeɖe o, ne ŋusẽ naɖo mia ŋu, eye miaɖu anyigba la ƒe nu nyuitɔwo, eye miaxɔe na mia viwo wòazu wo tɔ tegbee.' 	 33 Bi nhial kɛnɛ piny thuɔ̱k, kä /ci rieetkä bi met thuɔ̱k." 34 "Tiɛtdɛ rɔ̱ kɛ ɣöö /ca lo̱ckun bi tiam ɛ cuɔ̱c mi̱eth kɛnɛ yɔ̱ŋ kɔaaŋni, kɛ diɛɛr kɛ kui̱ teekä, dɔ̱ŋ bi cäŋ ɛmɔ yɛ mam, 35 ce̱tkɛ dhuur kɛ ɣöö bi cäŋ ɛmɔ dhil ben kä nɛy diaal ti cieŋ wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n kɛɛliw.


Ame siawo ɖua nu siwo woawo ŋutɔ tsɔ vɛ la katã eye wonoa aha muna. 	 jɛ kɛɛl cukɛ mi̲th, kä cukɛ maath, cukɛ niɛɛn


20 Yesu bia wo be "Miawo ya ɖe ame kae miebu be menye?" 	 25 Kä mëë thuuk Jɔ̱ɔ̱n la̱tdɛ, cuɛ wee i̱, 'Carɛ jɛ i̱ ɛ ɣän ŋa? /Ciɛ ɣän jɛn.


Le kpɔɖeŋu me, Yesu gblɔ na Yudatɔ siwo biae be wòawɔ dzesi aɖe afia yewo la be: "Migbã gbedoxɔ sia, eye magatui le ŋkeke etɔ̃ me." 	 39 Kä cu ja̱a̱l tin wëë kɛ jɛn duɔ̱ɔ̱p ɛmɔ jɛ buy, kä tiɛŋkɛ wuɔ̱thkiɛn, 40 cukɛ wee i̱, "Ji̱n ram mi dee luaak Kuɔth däk kä cuŋi jɛ kɛ ni̱n da̱ŋ diɔ̱k, kän rɔɔdu!


16 Zi gbãtɔ si wohem yi ʋɔnudrɔ̃la ŋkume la, ame aɖeke menɔ afi sia akpe ɖe ŋunye o, ame sia ame si dzo. 	 16 Kä kɛ ga̱ŋdä mëë nhiam thilɛ ram mi ci ɣä luäk, kä duundɛ ɣöö cu nɛy diaal ɣä ba̱ny piny.


Akpa kawoe gbedodoɖa kple toɖoɖo wɔna le xɔse yome titi me? 	 Lue̱e̱k Palä Ɛŋu lät nɛy kɛ mɔ kä Ta̱thkɛ kɛ I̱di̱?


42 Ke menya mi, eye menyae be, Mawu ƒe lɔlɔ̃ mele mia me o. 	 42 Kä ŋa̱cä jɛ ɛn ɣöö cia thil nhök Kuɔth rɛydun.


Ne míekpɔ mɔ na Kristo le agbe sia me ɖeɖeko la, ekema míenye nublanuitɔwo wu amewo katã. 	 19 Kä mi ŋa̱thdan rɛy Kritho ɛ kui̱ teekä mɛmɛ kärɔa, kä ba par ni kɔn ɛlɔ̱ŋ kä ji̱ ɣɔaa ɛmɛ diaal.


be up/ awake 	 cian awk jie!


Ke nunya, si tso dziƒo la, gbã la eŋuti kɔna, emegbe la eƒe dɔme fana, efaa tu, elɔna wogbea nya ne, nublanuikpɔkpɔ kple kutsetse nyuiwo yɔe fũ, medea vovo amewo dome o, alakpa mele eme o 	 17 Kä pɛl in bëë nhial ɛ mi wic wic kɛ nhiam, kä tëëkɛ mal bä, gɔaaɛ, kä liŋɛ lui̱k, kä cɛ thia̱a̱ŋ kɛ kɔ̱a̱c lɔaac kɛnɛ lät ti gɔw, kä thilɛ jɛ li̱eny kiɛ mɛɛt.


woowo man ! 	 jo mi ca thu ti!


Gake kpɔɖeŋua sɔ ŋutɔ. 	 Gɔji kɛ jɔɔi fɛɛ kwa


-le galatee 	 Pɛnɛ Galili


Eye abe alesi wònɔa wɔwɔm ene la, edo go yi ɖe Amito la ŋu, eye nusrɔ̃lawo hã kplɔe ɖo. 	 Cuɛ wee i̱, "Ro̱ŋkɛ." 39 Cu Yecu jiɛɛn rɛy wec, kä cuɛ wä wi̱i̱ Pa̱a̱m Ɔ-lip kɛ ciaaŋdɛ min wen, kä cu ji̱ kɔaarɛ jɛ guɔ̱ɔ̱r.


Eye woakɔ anyigba la ŋu.' 	 bɛ wec ɛmɛ däk."


(Dɔwɔwɔwo 24:15) Amewo abe Noa, Abraham kple Sara ene le ame dzɔdzɔeawo dome. 	 Feemɔ he mfoniri okwɛ; naa bo ni okɛ amɛ nyiɛ ni nyɛmiigba sane, ni okɛ hii kɛ yei tamɔ Noa, Abraham, Rut, Elia, kɛ Ester miibɔ koni ole amɛ jogbaŋŋ.


Azu ta, ke wò la, àzu asike. 	 kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kpɑɑ́ ti cɔ́úmmɛ̀mu,


Đe mɔɖeɖe meli be mava dze mia gbɔ abe apostolo bubuawo ene le nye mɔzɔzɔwo me oa? 5 Ne ɖe srɔ̃ le asinye eye eya hã nye kristotɔ la, ɖe nyemate ŋu akplɔe ɖe asi le nye mɔzɔzɔwo me abe ale si apostolo bubuawo, Yesu nɔviawo kple Kefa hã wɔna ene oa? 6 Alo miesusu be nye kple Banabas koe anɔ fu kpem anɔ dɔ wɔm be míakpɔ mía ɖokuiwo dzi, le esime miawo miele ame bubuawo dzi kpɔm nyuie ɣesiaɣi? 7 Miese kpɔ be asrafo si le aʋagbedzi la kpɔ eya ŋutɔ ɖokui dzi le aʋagbedzi kpɔa? 	 4 /Ci kɔn tekɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ, kɛ mi̱ethdan kɛnɛ min mathnɛ? 5 /Canɛ tekɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ ja̱lan kɛɛl kɛ ciek mi tekɛ ŋa̱th ce̱tkɛ jaak tin kɔ̱ŋ, kɛ dämani Kua̱r ni Yecu amäni Thi̱i̱-päth? 6 Kiɛ Bar-na-bäth kɛnɛ ɣän kärɔ̱ kɛn tɔ̱ bi lät tɔ̱ kɛ kui̱ nyinä ciɛŋädä? 7 Ɛŋa mi lät ala raan rɛ̈m kä mocɛ rɔ kɛ nyinkɛ?


Wei le ni wei le wo 	 rɛydiɛn ti.


Woowoooa woo 	 te kɛ jɛ jiëëth inɔ.


Tso ɣemaɣi ke va de asi na egbea la, amegbetɔ akpa gãtɔ dze aglã ɖe Mawu ƒe dziɖuɖu ŋu. 	 Nɛy ti̱ ŋuan caa daap rɛydɛ ɛn gurup kä cu kɛ lɛ bän li̱w bɔ̱ kɛ kui̱i̱dɛ.


Wò ŋutɔ ènya ale si wòkpe ɖe ŋunye le Efeso la nyuie wu ale si mate ŋu agblɔe na wò. 	 Kä ŋäc yɛn ɛ gɔaa ɛn ɣöö cɛ ɣä lätikä kä Ɛ-pɛ-thäth.


Ðe míekpɔnɛ be ame geɖe menɔa aƒeme o ne míeyia? 	 Kɛmɔ ɛlɛ adenle ɛsi ɛ ti anwo kpɔkɛ la ati, duzu a wɔsika ɛ bo kɛ ɛbayɛ a?


19 Ke boŋ nyaʋiʋli aɖewo tso woƒe subɔsubɔ kple ame aɖe si woyɔna be Yesu, ame si ku gake Paulo ya gale gbɔgblɔm be ele agbe kokoko la ŋu. 	 19 Kä cukɛ tekɛ tha̱a̱ŋ ruaacni ti gua̱c thi̱n kɛ kui̱ kuoothädiɛn kɛnɛ kɛ kui̱ raam mi cɔal Yecu, mi ci li̱w, kä lat Puɔl ɛ i̱ tëk ɛ.


10 Elabena Amegbetɔvi la va be yeadi eye yeaɖe ame siwo bu. 	 11 Kɛ ɣöö ci Gat Ran ben kɛ ɣöö bɛ nɛy tin ci bath ben kän.


6 Ale mieva zu míawo kple Aƒetɔ la yomedzelawo; elabena miexɔ míaƒe nya la kple dzidzɔ si tso Gbɔgbɔ Kɔkɔe la gbɔ, togbɔ be ehe tetekpɔ kple nuxaxa geɖewo va mia dzii hã. 	 6 Kä cu yɛn kɔ nyiath kɛnɛ Kuäär ni Yecu, kä cäŋɛ mëë ca yɛ ciɛŋ a jiäk cia ruac Kuɔth jek kɛ tɛ̈th lɔaac min bä kä Yiëë in Gɔaa in Rɛl Rɔ.


And woke me up! 	 cian awk jie!


Egblɔ na eƒe ameawo be: 'Mitsɔ miaƒe yiwo!' 	 Ekɛɛ amɛ akɛ: "Nyɛ diɛŋtsɛ nyɛmiikɛɛ akɛ mi ni."


4 Ne Kristo si nye miaƒe agbe va do la ekema miawo hã miado kpakplii le ŋutikɔkɔe me. 	 4 Mi wä Kritho in la tëkdan jɔɔc, bi yɛn jɔɔc bä kɛ jɛ kɛɛl rɛy buɔyä.


Wowu etutu nu esime wodzo le Egipte ƒe ɖeka megbe. 	 Kɛ ruɔ̠n kɛl cu dhɔriɛn thil nhiaal mi ci


Ne wodɔ vɔ la, ame eveawo dometɔ ɖe sia ɖe va nɔa eɖokui biam be: 'Ame bubu ka gbɔe wògadɔ?' 	 36 Kä cu kɛn diaal ma̱a̱r, kä ruackɛ kärɔ i̱, "Ɛ ruac ŋukä ɛn nɛmɛ?


mienye ame siwo wu nyagblɔɖilawo ƒe dzidzimeviwo. 	 Ji̱n mi näk göök kä bo̱k nɛy tëë ci Kuoth kɛ jäkä ji̱!


Aviici: Wake me up. 	 cian awk jie!


22 Nye Tertio, ame si le agbalẽ sia ŋlɔm na Paulo la, nye hã medo gbe na mi abe mia nɔvi kristotɔ ɖeka ene. 	 22 Ɣän Ter-ciäth min gɔ̱r warɛgak ɛmɛ, nërä yɛ rɛy Kua̱r ni Kuoth.


Mènyae be ŋusẽ le asinye be maɖe asi le ŋuwò alo be mana woaklã wò ɖe ati ŋu oa?" 11 Yesu gblɔ nɛ bena, "Wò la, mãte ŋu akpɔ ŋusẽ aɖeke ɖe dzinye nenye be womena wò tso dziƒo o. 	 Kui̱ci jɛ ɛn ɣöö ta̱a̱ kɛ lua̱ŋ mi dëë lony ni ji̱, kä ta̱a̱ kɛ lua̱ŋ mi dëë puɔ̱t ni ji̱ jiaath?" 11 Cu Yecu jɛ jiök i̱, "Ji̱n thilɛ lua̱ŋ kɛ ɣä, ɛ ni mi /ca jɛ ka̱m ji̱ ni nhial.


8 Miɖo ŋku edzi be, Aƒetɔ la axe fe na mi ɖe dɔ nyui sia dɔ nyui si miawɔ la ta, èɖanye ablɔɖevi alo kluvi o. 	 8 Ŋa̱cnɛ ɣöö mɔ gɔaa ɔ banɛ la̱t ɔ, banɛ mi päär kɛ nyɔk kɛ jek kä Kuäär, mi cäŋ lapnɛ kuaany kiɛ lɔr kɔn.


Gbãtɔ ku ɖe anyigbaa ŋu, eye evelia ku ɖe edzinɔlawo ŋu. 	 Kä mëë nhiam cua lɛl ɛ ji̱ naci̱önal ji̱o̱kgi̱rapik, kä rɛwdɛ ɛ lɛl ɛ nɛy tëë ciɛ nhɔk.


All Night Fame 	 ɛmɔ kɛ wäär kɛɛliw.


Esia wu nyagblɔɖilawo ƒe nya sia nu be, "Woayɔe be Nazaretitɔ." 	 23 Kä cuɛ wä cieŋ rɛy Na-dha-rɛth, kɛ ɣöö bi tëë ca lar ɛ göök a thuɔ̱k i̱, "Jɛn ba jɛ cɔl i̱ raan Na-dha-rɛth."


27 Asrafowo ƒe amegã la ɖe abla va Paulo gbɔ hebiae be, "Ŋutsu, Romatɔe 	 Wut ɛmɛ ɛ diel kä Röm." 27 Kä cu kuäär lathkëëri in di̱i̱t ben, kä cuɛ Puɔl thiec i̱, "Läri jɛ ɣä, ɛ ji̱n diel Röm?"


Ale nusrɔ̃lawo gblɔ be: "Ame ka gɔ̃e nye esia, elabena ya kple ƒu kura gɔ̃ hã ɖoa toe?" 	 Ŋot yɛn thilɛ yɛ ŋa̱th?" 41 Cukɛ dual ɛlɔ̱ŋ, kä cukɛ ruac kärɔ i̱, "Ɛŋa ɛ nɛ, a cäŋɛ ni jiɔm kɛnɛ muaŋ, liŋ kɛn ruacdɛ?"


16 Elabena Aƒetɔ la ŋutɔ aɖi tso dziƒo ava kple gbeɖeɖe gã aɖe, kple mawudɔlagãtɔ ƒe gbe kpakple Mawu ƒe kpẽɖiɖi eye ame siwo ku le Kristo me la afɔ gbã. 	 16 Kä bi Kuäär puɔ̱nydɛ ben piny nhial kɛ rɔal läärä, kɛ jɔw cio̱tdä jääkä nhial in di̱i̱t, kɛnɛ jɔw kaaŋä Kuɔth, kä bi nɛy tin ci li̱w rɛy Kritho rɔ̱ jiɛc kɛ nhiam.


Wonya kpɔ ale gbegbe be, "le Salomo ƒe ŋutikɔkɔe la katã me gɔ̃ hã la, meɖo atsyɔ̃ kpɔ abe esiawo dometɔ ɖeka ene o"! 	 Kä ɣän la̱rä jɛ yɛ, a cäŋ ɛ ni Thɔ-lo-mon kɛ wuɔ̱tdɛ kɛɛliw, /ka̱nɛ runyikä ce̱tkɛ gaak kɛl kä ti̱ti̱.


Esi wònye be Mawu mekaa aʋatso o ta la, meka ɖe edzi be magava kpɔ fofonye ake le tsitretsitsia me." 	 21 kä bi ɤän rɔɔdä lɛ ni wä nyɔk kɛ luny


15 - wuiatɔ 	 15 - quinze kɛ


Ke hã nya la ƒe gɔmedzedzea koe nye ma. 	 /Thiɛlɛ mi̱ dëë ku lar i̱ ɛ nimith la tuk ɔ.


esi ƒe subɔla mezu le Mawu ƒe amenuvevenunana, si wòtsɔ nam la nu, le eƒe ŋusẽ ƒe dɔwɔwɔ, si nu sẽ la nu; 	 7 Cu ɣän a läät thuɔk in gɔaa ɛmɛ kɛ muc puthä Kuɔth min cɛ ka̱m ɣä kɛ la̱t bumädɛ.


Mina Miaƒe Ɛ̃ Nanye Ɛ̃ 	 Wɛ jɛ agban mɛn nu mi ee


Yeah love me do, 	 . n bɛna maro sɛnɛ


Mawu gblɔ nɛ be neklã eƒe ƒometɔwo katã eye wòabla agba, adzo adze mɔ ayi 	 muun ɛmɛ, locni rɔɔdu muun ëë diëth ji thi̲n."


Nye dɔwɔhatiwo katã, ame sia ame si dze sim kple nye ƒometɔwo katã. 	 nyieekɛ, kɛ ji gɔaalɛ diaal, kɛ ɤɔ̲ɔ̲k, kɛ ley


I be Ever So 	 thi̲nɔ kɛ jɛn wäär ɛmɔ.


26 Ke ne Fofo la dɔ Gbɔgbɔ Kɔkɔe, Akɔfala la, ɖo ɖe nye teƒe la, afia nu geɖewo mi eye wòagbugbɔ kpe aɖo nu siwo katã megblɔ na mi la dzi na mi. 	 26 Kä bi Cuum, min la Yiëë in Gɔaa in Rɛl Rɔ, min bi Gua̱a̱r ɛ ja̱k kɛ ciötdä yɛ ŋi̱eec kɛ ti diaal, kä bɛ yɛ ti̱em ti diaal tëë cä la̱t yɛ.


Amee & David 	 Abigail kɛ David


Eye wògblɔ na wo be: 'Woŋlɔe ɖi be, "Woayɔ nye aƒe la be gbedoɖaƒe," ke miawo mietsɔe wɔ adzodalawo ƒe doe.'" - Mat. 	 13 Kä cuɛ kɛ jiök i̱, "Ca jɛ gɔ̱r i̱, 'Luaakdä ba jɛ cɔl i̱ luaak palä,' kä ci yɛnɛ jak kä luaak ma̱a̱cni." 14 Cu nɛy ti ciöör kɛnɛ dua̱nyni ben kä jɛ rɛy luaak Kuɔth, kä cuɛ kɛ jak kä gɔw.


Egblɔ be: "Ne mieɖu Amegbetɔvi la ƒe ŋutilã, eye mieno eƒe ʋu o la, miakpɔ agbe o." 	 Kuɛ la ɣöö cu Kuoth kɛ pën mɛmɛ, cuɛ kɛ jiök: "/Cia ri̱ŋ mi te riɛmdɛ thi̱n bi cam, kɛ ɣöö riɛmdɛ ɛ jɛn tëkdɛ."


Ke esi wodzo yi la, kpɔ ɖa, Aƒetɔ ƒe dɔla ɖe eɖokui fia Yosef le drɔ̃eƒe gblɔ bena: "Fɔ, natsɔ ɖevi la kple dadaa, eye nasi ayi Egipte, eye nanɔ afima, vaseɖe esime magblɔe na wò: elabena Herodes le ɖevi la dim be, yeawu. 	 13 Täämɛ mëë cikɛ jiɛɛn, cu jääk Kuäär ni Kuɔth nhial päl kä Jo-thɛp kɛ la̱k, kä cuɛ jɛ jiök i̱, "Jiɛc rɔ, naŋ gat kɛnɛ man, kä bari rɔ ro̱o̱l I-jëp, kä li̱pni ɛn thɔ̱ŋɔ amäni mi wa̱a̱ thok luɔ̱c ji̱, kɛ ɣöö ci Ɣɛ-rod thia̱k kɛ gör gatdä kɛ ɣöö bɛ jɛ näk." 14 Kä cuɛ rɔ jiɛc, cuɛ gat kɛnɛ man naŋ kɛ wäär, kä cuɛ wä kä I-jëp.


[17] Amesi ke xexemenuwo le esi, eye wòkpɔ nɔvia hiã tui, eye wosẽ dzime ɖee heku ŋɔe la, ekema aleke Mawu ƒe lɔlɔ̃ la nɔa emee mahã?[18] Viwo, migana miatsɔ nya kple aɖe alɔ̃ amee o, ke boŋ miatsɔ nuwɔwɔ kple nyateƒe alɔ̃ amee. 	 16 Mi ci raan däman nɛn a lätdɛ duer, mi /ci jɛ bi dhiɛl li̱th, thiec Kuoth kä bi Kuoth ram ɛmɛ moc tëk, ruacä kɛ kui̱ nɛɛni ti /ci dueriɛn kɛ bi giɛk li̱th.


Ewa Eva, Eve 	 cua yuu kawa


Ke ne míelɔ̃e o eye 	 Kä derɛ a ɣöö /cä yɛ nhɔk?


Amesi ŋku la, eɖo vɔ̃ ɖe ta me, amesi va nuyi ɖe nu me goŋgoŋ la, ewɔ vɔ̃ ɖe goe xoxo. 	 9 Kɛ ɣöö ram mi dak ŋɔaani ti̱ti̱ kä jɛ dak guecdɛ, kä ɛ cɔr, kä cɛ jɛ pa̱l ruëëc ɛn ɣöö ca jɛ lak kä dueerkɛ tëë kɔn.


Eye Images and Videos 	 Vidioi kɛ nibii pii.


Ẽ, kpeɖodzi li! 	 Ëëy ciɛ jɛn!


Eye esi woyi ɖe aƒea me la, wokpɔ ɖevi la kple dadaa Maria." 	 11 Kä mëë cikɛ coth dueel, cukɛ gat nɛn kɛnɛ man ni Mɛri, kä cukɛ rɔ̱ ka̱m mua̱a̱l nhiam gatdä, kä cukɛ jɛ pal.


Ame Kae Nye Yesu Kristo? _ Nya Nyui 	 Kä kɛ ŋaani ti lökɛ Yecu?


8 Apostoloawo trɔ gbɔ tso gbeƒãɖeƒe eye wova gblɔ nusiwo katã wowɔ hefia la na Yesu. 	 30 Cu jaak Yecu luny jɔk, kä cukɛ jɛ la̱t ŋɔak diaal tëë cikɛn kɛ la̱t kä ca ŋi̱eec.


37 Esi wokpɔe la, wogblɔ bena, "Aƒetɔ, ame geɖe le diwòm." 38 Yesu ɖo eŋu na wo bena, "Ele be míayi du bubuwo hã me, be magblɔ nye gbedeasi la na woawo hã elabena esia tae meva ɖo."" 39 Ale wòzɔ mɔ tsa le Galilea nutomewo katã me, henɔ mawunya gblɔm le woƒe ƒuƒoƒewo eye wònɔ ga ɖem ame siwo gbɔgbɔ vɔ̃wo de gae la hã. 	 37 Kä mëë ci kɛn ɛ jek, cukɛ jɛ jiök i̱, "Nɛy diaal görkɛ ji̱." 38 Kä cuɛ kɛ loc i̱, "Wanɛ nhiam wi̱i̱ni thieekä tɔ̱tɔ̱, kɛ ɣöö dëë ruac Kuɔth wä lat thi̱n bä, kɛ ɣöö ɛ jɛn min bäkɛ ɣä bä ben la̱t." 39 Cuɛ wä rɛy ciëëŋni Gɛ̈-lɛ-li, latdɛ ruaacni Kuɔth rɛy lueekni dolä palädiɛn, kä wocɛ yiey ti jiäk kä naath.


14 Kpɔ ɖa! 	 14 Kä thilɛ mi gääy naath!


Oghuana, nena au nitsu unwugbe o the tse, ebi Jesu o the le khe eleghe nitse o kho khe tse nio thea fe ona agbo na re gbaghuo one Etha, nabe eboo ya mho uyemhi ene ki itsoi neeya yo emha agbo, inyo o mho uyemhi a to uthegbe. 	 jīn nián mù qián wéi zhǐ , zhè xiē gōng sī yǐ jīng zài gōng kāi shàng shì zhōng mù jí dào èr bǎi jiǔ shí sān yì měi yuán , shì yī nián qián de bǎi fēn zhī èr bǎi duō 。


ŋayi yanbi ŋunhiyin, djambatjnha ga ŋunhiyi ŋayi yolŋuny, 	 thiaalque thiaalqeu thiaaluqe thiaalueq thiaaleuq thiaalequ thiaaqlue thiaaqleu thiaaqule thiaaquel thiaaqeul


Nya Nyan! black 	 cian awk jie!


Ame kae va flu mi eye wòxe mɔ na nyateƒe la yomenɔnɔ? 8 Eme kɔ ƒãa be menye Mawue wɔ nu sia o, elabena eyae nye ame si yɔ mi hena ablɔɖe le Kristo me. 	 Kä ɛŋa mi ci yɛ pën ɣöö bia thuɔ̱k luɔ̱th? 8 Cuɔ̱m ɛmɛ /cɛ bä kä ram in ci yɛ cɔl.


Wogblɔ nɛ be, "Aƒetɔ, Aƒetɔ, míele nyɔnyrɔ̃m!" 	 cukɛ jɛ jiök, "Aɤ kuäära, kɛɛ nhiam be nɛy


Azɔ anye be Yesu nɔ tɔmelã si woɖe la kpɔm esi wòbia be: "Simon, Yohanes vi, èlɔ̃am wu esiawoa?" 	 15 Mëë cikɛ thuɔ̱k kɛ mi̱eth, cu Yecu Thay-mɔn Pi-tɔr thiec i̱, "Thay-mɔn, gat Jɔ̱ɔ̱n, nhɔki ɣä kɛ nhök mi leny nhök nɛɛni ti̱ti̱?"


wowɔe alea la, avɔ yeye la ahoɖa le teƒea eye teƒe si vuvu la alolo ɖe edzi wu. 	 Kä mi cɛ jɛ la̱t inɔ, dee bi̱i̱ in pay kɔk rɔ cuk, a bɛ rɔ rɛt kä bi̱i̱ in dɔaaŋ, a bɛ rɛɛtdɛ jak kä di̱t ɛlɔ̱ŋ.


17 Eya ta dzi ku ʋɔ driba la ɖe nyɔnu la ŋu, eye wòdzo yi aʋa wɔ ge kple nyɔnu la ƒe dzidzimevi susɔe+ siwo léa Mawu ƒe sewo me ɖe asi, eye wode dɔ asi na wo be woaɖi ɖase le Yesu ŋuti la.+ 	 17 Kä cu nyaŋ gaak kɛ ciek, cuɛ rɔ ri̱t cuɛ ko̱r wä tɛr kɛ duɔth gan ciek, nɛy tin ka̱pkɛ ŋuɔ̱t Kuɔth, kä tiɛtkɛ nën Yecu.


Woagblɔ be: "[Yehowa] afia eƒe mɔwo mí, eye míazɔ eƒe toƒewo." 	 Cu kɛn ɛ la̲r ro, "Kuanɛ ro la̲t thuɔpni, bi kɔn kɛ bul a bikɛ ciɛk."


WOWU Hebri Ŋɔŋlɔawo nu le ƒe alafa atɔ̃lia D.M.Ŋ. me ƒe nuwuwu lɔƒo. 	 Pi̱löthopi̱ Ji̱ Gi̱ri̱k ëëwal (Ancient Greek) cukɛ ben nhial rɛy 6th centruy BC, kä cua käp i̱ ɛ jɛn thuɔ̱k Da̱k Ɛgeth (Dark Ages) kä Gi̱ri̱k.


Yesu Fia Nu Samaria-nyɔnu Aɖe _ Yesu Ƒe Agbemeŋutinya 	 Cäät kä 90: Yecu Kɛnɛ Ciek Tha-mɛ-ria Wi̱i̱ Jiɛth


15 Elabena menye Osɔfogã si mate ŋu ase veve kpli mí le míaƒe gbɔdzɔgbɔdzɔwo me lae le mía si o, ke boŋ Osɔfogã si le mía si la, wotee kpɔ le mɔ sia mɔ nu abe míawo ke ene, ɖe koe nu vɔ̃ mele eya ŋu o. 	 15 Kɛ ɣöö thilɛ kɔn bo̱o̱th palä in di̱i̱t mi /ci dee te kɛɛl kɛ kɔn rɛy nyuänädan, ta̱nɛ kɛ bo̱o̱th palä mi ca ɣɔ̱n kɛ dup diaal ce̱tkɛ kɔn, kä duundɛ ɣöö thilɛ jɛ duer.


Ke megblɔe na fofoa o. 	 thiec kä guur cɛ wä ni kä?


3 Esi Fia Herodes se nya sia la dzika tso eya kple Yerusalem dua me nɔlawo 	 Kɛ ɣöö kɔn cakɔ cierɛ nɛn kä käny ca̱ŋ, kä ba̱kɔ kɛ ɣöö ba̱kɔ jɛ ben pal." 3 Mëë ci kuäär ni Ɣɛ-rod mɛmɛ liŋ, cuɛ diɛɛr ɛlɔ̱ŋ kɛnɛ ji̱ Jɛ-ru-tha-lɛm diaal.


Name Jia Yee 	 kɛ mi cɔal kɛ ciöt Jaopa.


15 Le ŋufɔke esi míeho tso afi ma la, míeva ɖo Kio kasa; ke le ŋkeke si kplɔe ɖo dzi la, míeva tɔ ɖe Samo vie, eye esi ŋu gake la, míeva ɖo Mileto. 	 Kä kɛ bakdɛ min dɔ̱ŋ cuakɔ cop kä Tha-moth, kɛ bakdɛ mi dɔ̱ŋ cuakɔ ben kä May-li-täth.


"Dzidzɔtɔwoe nye ame siwo wɔa ŋutifafa, elabena woayɔ wo be Mawu viwo." 	 9 "Nɛy ti la̱a̱t malä cakɛ poth, kɛ ɣöö bakɛ cɔl i̱ gaat Kuɔth.


ŊUTINYA 34 LIA Nuɖuɖu Yeye Ƒomevi Aɖe 	 Cäät kä 34: Mi̱eth mi Pay Tuɔɔk


1 Afetɔ tɔe nye anyigba la kple edzinuwo katã, 	 nhial, puɔ̲th piɛny in laa te piny,


Miekpɔ ale si mekpe fu ɖe eta va yi eye fifia hã megale avu sesẽ aɖe wɔm, abe ale si 	 Ɛ jɛn ko̱r ëë cia nɛn a tɛ̈ɛ̈rä mëëdan, kä ɛ jɛn min cia liŋ, kä ɛ jɛn min ŋot ɛ tɛ̈ɛ̈rä.


Ɣemaɣi la, do la le ƒuƒlu eye tsi mele eme o. 	 Kɛ kui̱ pi̱e̱e̱li̱ nɛmɛ cɛ te baaŋ kiɛ la i̱thti̱riŋ mi̱ ɣööŋ.


Kpɔ ɖa, nyemele ɖeke me o nya ka matsɔ aɖo eŋu na wò? 	 Ɛ derɛ ku la ɣöö ɣän puɔ̱nydä /ka̱n yɛ thiec kɛ duɔ̱ɔ̱r?


Eyata mele ŋku dom edzi na wò be, nade dzo Mawu ƒe amenuvevenunana, si le mewo to nye asiɖoɖo dziwò la me. 	 6 Kɛ kui̱ ɛmɔ ti̱emä jɛ ji̱ ɛn ɣöö bi muc Kuɔth, in te rɛydu kɛ läth tetädä wi̱i̱du nyɔk kɛ döp.


Nu Skin Eye Skin Care 	 chaw zaua skin care


14 Eye Mawu gblɔ be: "Nu keklẽwo nedo ɖe dziŋgɔlia ŋu be woama ŋkeke kple zã dome, woanye dzesiwo afia azãgbewo, ŋkekewo kple ƒewo. 	 Tuk 1:14 Kä cu Kuoth wee i̱, "A jɛ tekɛ ti nööŋkɛ buay rɛy puɔ̱rä nhial tin ba ŋäc ni cäŋdäär kä wäär, kä akɛ la nyuuthni ti nyuɔthkɛ ciɛŋ runi, kɛ dääk ni̱ni kɛnɛ dääk runi. _ RUAC KUƆTH IN RƐL RƆ (NUSNHB) _ Download The Bible App Now


Azɔ egblɔ na amea be, "Do wò asi ɖe ŋgɔ."" 	 Kä cuɛ wut indaan jiök i̱, "Riny tetdu!"


Amesiame atia dɔwɔna si nyo nɛ la. 	 A ramɔ nik la̱t in lätdɛ ni jɛ.


26 Nukunu sia kaka ɖe nutome blibo la katã me le ɣeyiɣi kpui aɖe ko megbe. 	 26 Kä cu ruac ɛmɔ däk rɛy ciëŋ ɛmɔ kɛɛliw.


Ahehe nhớ ko nè 	 tiep tu thuy si


Ne mietsɔ wo wɔ dɔe la, ana dzidzɔ nanɔ miaƒe ƒomea me. 	 Mɛmɛ dërɛ ji luäk kɛ ta̱du cieŋ.


Le amegbetɔ ƒe ŋutinya ƒe gɔmedzedze la, Yehowae nye amesi de se na ame gbãtɔ be: "Ðu abɔmetiawo katã ƒe tsetse faa; ke ati, si na wodzea si nyui kple vɔ̃ la, megaɖu eya ƒe tsetse aɖeke o; gbesigbe naɖu eƒe ɖe, ku ke naku." 	 16Kä cu Kuoth Nhial ni Kuoth jɛ luek ɛ bum ɛlɔ̱ŋ wee i̱, "Mi̱thni rɛy jiɛn kakä diaal ce̱tkɛ min go̱o̱ri, 17kä tit ɛ, /cu mi̱th jiaath in jak raan kä ŋäc mi gɔaa kɛnɛ mi jiäk, kɛ ɣöö mi wi̱i̱ jɛ wä cam, kɛ jɛn cäŋ ɛmɔ bi dhil li̱w."


[7] Eye dukɔwo ƒe amehawo katã, siwo ho aʋa ɖe Ariel ŋu, kple amesiwo katã tso ɖe eya kple eƒe mɔ̃ sesẽ la ŋu, eye woxaxae ɖo la, anɔ abe drɔ̃ekuku kple zã me ŋutega ene.[8] Alesi dɔwuitɔ kua drɔ̃e be, yele nu ɖum, ke ne enyɔ la, dɔa nu melana ne o, eye alesi tsikɔwuitɔ kua drɔ̃e be, yele tsi nom, ke ne enyo la, nu tea eŋu, eye eƒe veme ƒuna la, nenemae dukɔ, siwo katã ho aʋa ɖe Zion-toa ŋu la ƒe amehawo anɔ. 	 Kɛ yɛ̃́ ò do mɔkɛmɛ̀ iwũɔ̃ nyi mɛdiɛ̀ nkubiriku miɛkɛ nɛ̀ kutɑ̃fuɔ mmiɛkɛ, kɛ́mmɔkɛ bɛtenkútíbɛ̀ Kɑdimɛɛri kó yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fiiku fínyĩ̀ kó dɛtie nkɛ yɛ̃́ ò dɔ́mɛ̀ mutenkútímù.


Eye wogblɔ ne bena: Naneke mele mía si le afisia o, negbe abolo atɔ kple tɔmelã eve ko. 	 Cukɛ jɛ jiök i̱, "Tin tekɛ kɔ kɛ jurayni da̱ŋ dhieec kɛnɛ rɛc da̱ŋ rɛw kärɔ̱, ɛ ni mi wa̱kɔ mi̱th kɔk kɛ kui̱ nɛɛni diaal ti̱ti̱." 14 Kä te wutni ti ce̱tkɛ bathdɔɔri dhieec ɛn wi̱ni.


Azɔ Yosef ame si wodo eƒe ŋugbe na la nye ame ɖɔʋu aɖe, eya ta eɖoe be yeagbe Maria le bebeme, elabena medi be yeado ŋukpee le dutoƒo o. 	 19 Kä cɔwdɛ ni Jo-thɛp, kɛ ɣöö ɛ wut mi gua̱n cuŋni, kä /cɛ jɛ go̱r i̱ derɛ jɛ moc pöc, go̱rɛ mi däkɛ jɛ kɛ tɛ̱̈ɛ̱̈.


14 Ne ame aɖe wɔ nu masɔmasɔ aɖe ɖe ŋuwò le wò kristotɔnyenye ta la, mègaƒo fi dee o; do gbe ɖa ɖe eta eye nãyrae. 	 14 Puɔthɛ nɛy tin ciaŋkɛ yɛ a jiäk, puɔth kɛ, kä /cuarɛ kɛ lam.


me dɔ my love 	 . n bɛna maro sɛnɛ


Edze mía ŋgɔ 	 Kɛ̀ Piɛri yɛ̀ kɛ́nkuɔ̀ mmɛdiɛ̀.


Anɔkuale Mawu kake ngɛ, 	 kä dɔw dɛ̈ɛ̈l rɔɔmä min baa loor ri Kuoth a


Woman, Religion, Nude 	 din, thuc ci thin tin lng


23. elabena wo katã wɔ nu vɔ̃, Mawu ƒe ŋutikɔkɔe bu ɖe wo, 	 "Kä c i kɛn diaal duer, kä pɛnkɛ a ciɛk kɛ gɔɔy puɔnyä Kuɔth."


katã ɖa le la fia xexeame katã. 	 Amäni wa̠lɛ ci nyiith däk rɛy ɣɔaa kɛɛliw a


Ah tobira wo ake 	 Daa nyɔ kɛ pia.


Vevietɔ wu la, míedea bubu Yehowa, Mawu si ŋu woƒo nu tsoe le Biblia me, Ame si nye nuwo katã Wɔla la ŋu. 	 Kä min di̱ t ni jɛn ɛlŋ ɛ ɣöö liak nɛy ni Kuoth Jaöba, min la Kuoth Baibolä ëë cak ti diaal.


Anya & Amy. 	 Eric kɛ Amy


(Yohanes I, 3:11, 12) Ehiã vevie be míasrɔ̃ alesi míalɔ̃ mía nɔewoe. 	 (1 Jɔ̱ɔ̱n 3:11, 12) Gɔaa ni ɣöö banɛ rɔ̱ nhɔk kamnikɔn.


Ðe wòanye "le Dziƒo loo alo le Anyigba dzia"? 	 Mi bia wɛ̈thin kɛ piny kiɛ nhial.


le aside somehow 	 dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo nyo nkɛ dɔu,


eye woagblɔ bena: Afika eƒe vava la ƒe ŋugbedodo la le? 	 Kɛ kɔrɛ cukɛ rɔ thiec i kä Nyalaŋ tɛ ni mɛ /kerɛ jɔɔc ɛ ni thiaaŋ amäni wa̠lɛ?


Ŋusẽ Kae Nyateƒe Si Ku Ðe Dzo Mavɔ Ŋu La Sɔsrɔ̃ Akpɔ Ðe Dziwò? 	 Ani oohi shi yɛ hɛɛ ni he hiaa fe fɛɛ ni okɛɛ lɛ naa?


Egblɔ be: "Yesu, ɖo ŋku dzinye, ne èva ɖo wò fiaɖuƒe la me." 	 diaal jiök, i "Wɛ̈ɛ̈ kä Jothɛp, la̲tɛ mɔ bɛ


Míetaa ŋkunɔwo ƒe agbalẽwo le gbegbɔgblɔ 12 me. 	 Kuënɛ kɛ thok nath bok rɛw.


Ð1⁄2Ð Ð Ð Ð¡Ð¢Ð Ð Ð Ð Ð¡Ð Ð Ð Ð¦Ð ï"¿ 	 iiiuul th' caw %wizard."


13 Esi Petro va ɖo aƒea ƒe agbo nu la eƒo ʋɔa eye nyɔnuvi aɖe si ŋkɔe nye Roda la va be yeaʋui. 	 13 Kä min cɛ thi̱i̱k raar dɔŋ, cu nya läätdä mi cɔal i̱ Rö-dä ben, kɛ ɣöö bɛ jɛ ben gui̱l.


"Woawoe nye ame siwo do go tso xaxa gã la me. 	 Kä cuɛ ɣä jiök i̱, "Ti̱ti̱ kɛ kɛn nɛy tin pay ben raar rɛy rikä min di̱i̱t.


Woƒe dzodzo fia kɔtee be wo dometɔ aɖeke menɔ mía dzi o. 	 Kä kɛ wädiɛn raar, cɛ jɔɔc ɛn ɣöö /ci kɛn diaal te kɛɛl kɛ kɔn.


Ale Petro ɖi le tɔdziʋua me, eye wòzɔ tsia dzi ɖo ta Yesu gbɔ. 	 Kä inɔ, cu Pi-tɔr wä raar rɛy ria̱a̱y, cuɛ ja̱l wi̱i̱ pi̱i̱ni, wëë kä Yecu.


O nye Aƒetɔ kple Xɔla, drã afɔ ɖe nye kokoƒoƒo sia te; eye nawɔ nye hã abe dzidzɔvi ene. 	 wutni la̲t, kɛ thɔ̲a̲rɔ̲a̲a̲li, kɛɛ muɔ̲li.


4 Naneke medoa dzidzɔ nam wu be, mase be vinyewo le agbe nɔm ɖe nyateƒe la nu o. 	 4 Kä thilɛ ɣä tɛ̈th lɔaac mi leny nɛmɛ, ɛn ɣöö liɛŋä jɛ i̱ guur gaatkä ni thuɔ̱k pa̱ny.


Eye wole dze ɖom kple wo nɔewo le nusiawo katã, siwo va dzɔ la ŋuti. 	 Kɛynɛn cukɛ jɛ la̲t ŋɔak diaal tëë ci tuɔɔk


Osɔfo kple hakplɔla siwo woxea fe na mele míaƒe habɔbɔa me o. 	 Kä cu nɛy tin kɔ̱ŋ a bööth palä a thil ya̱c.


Woo Hoo Vivi Anna! 	 aaawwn! qe Bella Jane! te


Ame sia ame nya bena, eƒe nunya kɔ sã eye Mawu kɔ eƒe 	 19 Kɛ ɣöö pɛl ɣɔaa ɛmɛ ɛ dɔ̱ɔ̱r kä Kuɔth.


Nye Allison 	 kyriɛ ɛlɛison


Klaye Mabee 	 willing tɛkɛ


Maan e lafi kpa. 	 thiab yam li tej cua daj cua dub


"Miyi edzi mianɔ ŋutifafa me kple amewo katã." - Hebritɔwo 12:14. 	 'Tiuɔ amɛkɛ mɛi fɛɛ ateŋ toiŋjɔlɛ sɛɛ.' - HEBRIBII 12:14.


Esia me míedze si nyateƒegbɔgbɔ kple aʋatsogbɔgbɔ le. 	 Kä kɛ nɛmɛ ŋäc kɔn yiëë thukä kɛnɛ yiëë mi /ci mɔ a thuɔ̱k.


Anye ne nu vlo wɔwɔ ado agbogbo ɖe xexea me kura wu ale si wòle fifia. 	 Kää nɔ, cuu ciaaŋ kä ɣöö /ci̱ naath/kuak päär tä thi̱n ɛ lɔ̱ŋ.


4 Minɔ menye eye nye hã manɔ mia me. 	 4 Ta̱yɛ rɛydä kä bä te rɛydun.


Miese Hiob ƒe dzidodo, eye miekpɔ Aƒetɔ la ƒe nuwuwu bena, Aƒetɔ la yɔ fũ kple dometɔtrɔ kple nublanuikpɔkpɔ. 	 Cia dhi̱eel I-yob liŋ, kä cia ca̱p Kua̱r ni Kuoth nɛn, ɛn ɣöö Kuäär gɔaaɛ kä kɔ̱c lɔcdɛ.


Menye anyigba dzi dukɔ alo to ɖeka aɖe me tɔwoe wonye o. 	 Kä wec ɛ di̱thti̱ri̱k mi̱ tekɛ mun mi̱ jɔc kiɛ mi̱ tekɛ thiathɛdɛ go̱lä.


10 Eya ta esi ame gbãtɔwo va la, wosusu be yewoaxɔ wòasɔ gbɔ wu, ke woxe denario* ɖekaɖeka na woawo hã. 	 10 Täämɛ mëë ci la̱a̱t tëë bä kɛ nhiam ben, cukɛ jɛ car ɛn ɣöö dɔ̱ŋ bi ŋuan ni yio̱o̱kiɛn.


Kelina Degbe 	 thumma la yun


6 Esi apostoloawo se nya sia la, wosi dzo le dua me heyi Likaonia ƒe duwo, Listra kple Derbe nutomewo. 	 6 Mëë ca jɛ mir ɛ jaak, cukɛ rɔ̱ bar kä Lith-tɛ-ra, kɛnɛ Dɛr-bi wi̱i̱ tin te ro̱o̱l Lay-ko-nia, kɛnɛ wi̱i̱ tin thia̱k.


Wokpɔe be dɔléle sia ava nyra ɖe edzi kabakaba ahawui. 	 Cua ley enji̱nieeri̱d kɛ jakdiɛn kä pith kɛ pɛ̈th, puɔl pua̱ny kɛnɛ ruɔ̱t jua̱thni̱.


Israel Higbee 	 kä cu Ithɛrɛl ɛ liŋ.


Afi kae wòava wu enu ɖo? 	 Bɛ̀ í mɔkɛ wèè bo tiekɛ bɛ kpɛrɑɑ̀?


Miate ŋu anye Mawu kple Kesinɔnuwo siaa ƒe kluviwo o.+ 25 "Esia tae mele egblɔm na mi be: Midzudzɔ dzimaɖitsitsi+ ɖe miaƒe agbewo* ŋu le nu si miaɖu alo nu si miano ŋuti, alo le miaƒe ŋutilãwo ŋu le nu si miado ŋuti.+ Ðe agbe* la mexɔ asi wu nuɖuɖu, eye ŋutilã la xɔ asi wu nudodo oa?+ 26 Milé ŋku ɖe dziƒoxewo ŋu miakpɔ;+ womeƒãa nu o, womeŋea nu o, eye womeƒoa nuwo nu ƒu ɖe avawo me hã o, ke mia Fofo si le dziƒo la nyia wo. 	 Yɛn /cia Kuoth kɛnɛ ria̱ŋ dee latdi kä." 25 "Kɛ kui̱ ɛmɔ ɣän la̱rä jɛ yɛ, /cuarɛ diɛɛr kɛ tëkdun kɛ mi bia cam, kiɛ kɛ mi bia math, kiɛ pua̱nykun kɛ mi bia la̱th. /Ci di̱t ni tëk kä mi̱eth, kä /ci di̱t ni puɔ̱ny kä bieyni? 26 Guɛcɛ diit nhial, /cikɛ pi̱th kä /cikɛ ŋer, kä /cikɛ ŋɔaani dol lueekni.


21 Meŋlɔ agbalẽ sia ƒe nya mamlɛtɔwo kple nye ŋutɔ nye asi. 	 17 Ɛ ɣän Puɔl ɛ nɔ gɔ̱ɔ̱r ner ɛmɛ ɔ kɛ tetdä.


13 Kpeɖeŋutɔ siwo wɔ dɔ nyuie la, woƒe fetu anye be amewo aɖo bubu na wo eye woawo ŋutɔ ƒe dzideƒo kple xɔse le Aƒetɔ la me hã atsi ɖe edzi. 	 13 Kɛ ɣöö kɛn tin lät agɔaa ala di̱kɔni cikɛ ciaaŋ mi gɔaa jek nhiam nath, kä bikɛ rɔ̱ liak rɛy ŋäthädiɛn min te rɛy Kritho Yecu.


28 Gawu la, ŋusẽ le nye Mesia la si ɖe Sabat ŋkekea dzi." 	 28 Kä inɔ Gat Ran ɛ jɛn Kuäär, amäni cäŋ lɔ̱ŋä bä."


47 Le zã me esi nusrɔ̃lawo ɖo ƒua titina la, 48 Yesu ɖeka nɔ godzi kpɔ wo ɖa. 	 47 Mëë ci ɣɔw a thiaŋ, kä te murkäb däär baar, kä ŋot Yecu raar kärɔa.


Ke egblɔ bena: "Matsɔ konyifafa ayi vinye gbɔe le tsiẽƒe boŋ." 	 ŋic, cuɛ wee, "E jɛn bi̲i̲y gatdä ɛn nɛmɛ.


Etsi dzi ɖe eƒe ƒomea ŋu vevie. 	 cɛ bɛ̈c ɛlo̲ŋ muun Kɛynɛn.


Woo wooo I am Two! 	 Kä jɛn cä lɛ diëth


Eye wòtsi tre dze eyome. 	 Cuɛ rɔɔdɛ jiɛc, kä cuɛ jɛ guɔ̱ɔ̱r.


Nɔviwo, metsɔ Aƒetɔ Yesu Kristo le kuku ɖem na mi be miadzɔdzɔ nyahehe vivivo le mia nɔewo dome. 	 10 Ɣän la̱ŋä yɛ, dämaari kä nyiemaari, kɛ ciöt Kua̱ran ni Yecu Kritho, ɛn ɣöö dee yɛn diaal rɔ̱ mat kɛ ɣöö bɛ thil dääk rɛydun.


16 "Baba na mi, mɔfiala ŋkuagbãtɔwo,+ mi ame siwo gblɔna be, 'Ne ame aɖe tà gbedoxɔa la, mehiã be wòawɔ edzi o; ke ne ame aɖe tà sika si le gbedoxɔa me ya la, ele be wòawɔ eƒe atam la dzi godoo.'+ 17 Movitɔwo kple ŋkuagbãtɔwo! 	 16 "Riɛk akɛ yɛ, yɛn bööth ti ciöör, tin larkɛ jɛ i̱, 'Mi yaac raan rɔɔdɛ kɛ luaak Kuɔth, thilɛ mi yiɛɛn jɛ.


Ame sia de asi ɣlidodo me be, 24 "Yesu Nazaretitɔ, nu ka tae nèle fu ɖem na mí gbɔgbɔ vɔ̃wo? 	 24 Kä cuɛ wiee wëë i̱, "Ɛŋu mi bi lät kä kɔ, ji̱n Yecu raan Na-dha-rɛth?


• Biblia me kpɔɖeŋu kawoe te gbe ɖe alesi wòhiã vevie be 'míayi edzi ado nusi nyoa Aƒetɔ la ŋu akpɔ' dzi? 	 • Mɛni ji 'nii ni jara wa' ni abuaa naa kɛjɛɔ jeŋmaji lɛ fɛɛ mli lɛ?


Eya ta azɔ la, ele Abolo vavãtɔ nam mi tso dziƒo. 	 Ɛ Gua̱a̱r ɛn nëë moc yɛ juray in thuɔ̱k mëë bä nhial.


20 Wonya avuzi le wo dzi le wainfiaƒe la le du la godo, ʋu si tso wainfiaƒe la eye eƒe kɔkɔme anɔ abe sɔ si wobla akpa na la ene; afi si ke wòsi ɖo la anɔ abe kilomita alafa etɔ̃ ene. 	 20 Kä ɛn gua̱a̱th nhiecä dɛɛni wal tëë raar jɔk wec, kä cu riɛm lo̱o̱ny guäth nhiecä dɛɛni wal ce̱tkɛ yier mi cop luëŋdɛ ŋuäk jiöök tuɔ̱ruɔ̱k mi cu pal ni guäth mi tekɛ ki̱luni ti kur rɛw.


Wozãa atsaƒoƒo siwo medze o la le sinimawo kple television kpakple radio dzi wɔna geɖewo me. 	 Pöli̱nömiali̱ ci̱kɛ päl rɛy guaa̱thni̱ ti̱ ŋuan kä mɛthɛmatikni̱ kɛnɛ thaany.


Nu ka tututue dzɔna ɖe ame dzi ne eku? 	 Ɛŋu mi la tuɔɔk kä raan ɔ mi cɛ li̱w?


Zã "Nya Kae Biblia Gblɔ?" nàtsɔ adze Biblia me dzeɖoɖowo gɔme 	 Mɛni wiemɔ "piafonyo" ni akɛtsu nii yɛ Biblia lɛ mli lɛ tsɔɔ?


Nye Langbein 	 ci ruacdä thuok inɔnɔ


Mixɔ Wo Nyuie 	 , 2Te 2:12 ejaakɛ a.


Truth ≠ woe 	 ɦɛ saɨɖ tɦɛ truth


Eya ɖeka koe nye Mawu. 	 tu thu allaiKiaal uf thu calalu.


Esi wònye be Noa kple eƒe ƒomea koe tsi agbe le Tsiɖɔɖɔa me, eye wo katã wosubɔa Mawu le mɔ si sɔ nu ta la, ame aɖeke menɔ alakpanuwo fiam ɣemaɣi o. 	 Toloo-toloo, kolowa ə kɛ nua yəi holo ɓatoo mɛni ɓa, ə lɛɛ yɛ ɓo hali pulu nua yii pələɠaa hu yii vilɛnŋaa lon gaa mɛni ɓa.


10 Esi nèlé nye sedede me ɖe asi be nãnɔ te le dzigbɔɖi me ta la, nye hã maɖe wò le dodokpɔ ƒe gaƒoƒo si gbɔna xexeame katã dzi be woado anyigbadzinɔlawo akpɔ la me. 	 10 Kɛ ɣöö cia ruacdä käp kɛ ruɔ̱t bitdä, bä yɛ gaŋ kä riɛk in bëë rɛy ɣɔaa kɛɛliw, kɛ ɣöö bɛ nɛy tin cieŋ wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n ben ɣɔ̱n.


% ? be produi 	 ɛ % Déformation


James, be my Bae? 	 Kosan: ?Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ sran'm be wu?


- Ai wo Dou da! 	 Yi daa kɛ daa!


Womekɔa aha yeye hã ɖe lãgbalẽgolo xoxo me o elabena ne wowɔ esia la aha 	 39 Thilɛ ram mi go̱o̱r kɔaŋ mi pay mil, mi cɛ maath kɛ kɔaŋ mi ci jiɛɛn.


Eye to eye - Who am I? 	 Yɛn biɛ̈ɛ̈ tä̲ä̲mɛ, yɛnɛ ŋa?


Eya Mawu tsɔ ve nuwò. 	 Kä duundɛ ɣöö päl Kuoth ni lɔcdɛ piny kɛ yɛ.


8 Lã si nèkpɔ la, nɔ anyi tsã, gake megali fifia o, eye ado go tso ʋe globo la me ayi eƒe tsɔtsrɔ̃ la me. 	 8 Ley in ci nɛn cɛ kɔŋ te thi̱n, kä /cɛ lɛ ŋot thi̱n, bëë raar rɛy kɔ̱kä mi thil piny kä wëë däkä.


Azɔ etrɔ ɖe ameha la gbɔ eye 	 Kä cukɛ kɛ dääk kä buɔ̱n.


Agbletɔa ava eye wòana woawu ame vɔ̃ɖi siawo eye wòatsɔ waingble la de ame bubuwo ƒe dzikpɔkpɔ te." 	 Bɛ ben kä bɛ ji̱ pi̱thä diaal tɔ̱tɔ̱ näk, kä bɛ kak wal kɛ kui̱ kɔaŋ ka̱m nɛy kɔ̱kiɛn.


"Le Anyigba dzi, Sigbe Alesi Wowɔna le Dziƒo Ene" 	 A ruaacniku latkɛ piny, ce̱tkɛ min latkɛ kɛ nhial.


Ɛ̃, egayi ɖe ame siwo di be yewoagblẽ Mawu ƒe amewo ƒe nuteƒewɔwɔ me la dzi ake. 	 7 Kä ɛnɔ bä cua jɛ pa̱l ɣöö bɛ ko̱r tɛr kɛ nɛy tin ci Kuoth kɛ lɛy, kä bɛ kɛ tiam.


30 Yohanes ƒe mawutsidetaname ɖe ame ka gbɔ wòtso, Mawu gbɔe wòtso loo alo amewo gbɔe wòtsoa? 	 30 Bä la̱k Jɔ̱ɔ̱n nhial kä Kuoth, kiɛ bëë kä naath?


9 "Two Gates" 	 1c - 2" thick doors


10 Ele be woado wo akpɔ gbã eye ne naneke meku ɖe wo ŋu o la, woaɖe mɔ woawo 	 10 Kä akɛ ɣɔ̱a̱nkɛ kɛ nhiam, kä mi ca kɛ jek ala nɛy ti thil bɛ̈l, bakɛ jakä lät ala di̱kɔni.


Aleke amewo te kpɔ be yewoabú mo na Biblia? 	 Cua Thuɔk kɛ Kui̱ Baibolä Kulɛ Nyɔk kɛ Jek I̱di̱?


Kanye Loves Kanye Tee 	 Kä Gai nhɔkɛ kɔaŋ.


Egblɔ be: "Nyee nye Yehowa, eye xɔnametɔ aɖeke meli kpe ɖe ŋunye o." 	 Ndɛ nga Biblu'n kan'n: "Nán e kɛn i e nuan nun ngbɛn kɛ e klo sran.


Esi wòklɔ nu vɔ̃wo ɖa vɔ la, enɔ anyi ɖe Mawu ƒe nuɖusi me le 	 12 Kä mëë ci Kritho muc kɛl thöp kɛ kui̱ dueeri, cuɛ nyuur kui̱c cuëëc Kuɔth.


Woyi gbɔ va gblɔ nɛ be, "Abolo atɔ̃ kple tɔmelã memῖ eve koe li." 	 Cukɛ jɛ jiök i̱, "Tin tekɛ kɔ kɛ jurayni da̱ŋ dhieec kɛnɛ rɛc da̱ŋ rɛw kärɔ̱, ɛ ni mi wa̱kɔ mi̱th kɔk kɛ kui̱ nɛɛni diaal ti̱ti̱." 14 Kä te wutni ti ce̱tkɛ bathdɔɔri dhieec ɛn wi̱ni.


A medzro ma e awue. 	 Cä dɔwdä näk kɛ ɣöö bakɔ jɛ


Gake Petro gblɔ be: 'Tsi tre; nye ŋutɔ hã ame ko menye.' 	 26 Kä cu Pi-tɔr ɛ jiac nhial, jio̱kɛ jɛ i̱, "Jiɛc rɔ, ɣän lapä raan." 27 Kä min ruacɛ kɛ jɛ, cuɛ wä rɛc kä cuɛ nɛy ti ŋuan jek ɛ ca rɔ̱ dol.


22 Ke esi wòse be Arkelao nɔ dzi ɖum le Yudea ɖe fofoa Herodes teƒe la evɔ̃ na afi ma yiyi. 	 22 Kä mëë cɛ jɛ liŋ ɛn ɣöö ci Ar-kɛ-ley-uth a kuäär Ju-dia guäth gua̱n ni Ɣɛ-rod, cuɛ dual kɛ wä ɛn thɔ̱ŋɔ, kä mëë ca jɛ la̱r lär kɛ la̱k, cuɛ ben ro̱o̱l Gɛ̈-lɛ-li.


Enye nya si mele eteƒe o gbɔgblɔ na ame si wòle be woagblɔ nyateƒea na. 	 Ram mi guur ni ruac Kuɔth in thuɔ̱k jekɛ tɛ̈̈th lɔaac mi di̱i̱t


Edɔ kplii, eye Afetɔ na wòfɔ fu dzi ŋutsuvi. 	 muc, kä cuɛ kɛ tuk kut gatdɛ ni Aydhɛk ni ɛn


Ale Yehowa gblɔ esi: Ɖe nye nusi mebia kple ŋkeke kple zã meli ke, eye meɖo dziƒo kple anyigba ƒe ɖoɖowo o la, 	 Kä cu Kuoth wee i̱, "A jɛ tekɛ ti nööŋkɛ buay rɛy puɔ̱rä nhial tin ba ŋäc ni cäŋdäär kä wäär, kä akɛ la nyuuthni ti nyuɔthkɛ ciɛŋ runi, kɛ dääk ni̱ni kɛnɛ dääk runi.


Nu kae míesrɔ̃ tso egbɔ? 	 Kɛ thuk ɛŋu mi ŋäci kɛ kui̱da?


Yesu de asi na wo be woawɔ nu si wolɔ̃ la kplii. 	 Kä cuɛ Yecu ka̱m kɛ, kɛ ɣöö dee kɛn ɛ lät kä min go̱o̱r kɛn ɛ.


Eye esime wòle gbe dom ɖa la, eƒe mo ƒe dzedzeme trɔ, eye eƒe awu fu tititi hele dzo dam kaŋkaŋ. 	 29 Kä min palɛ, cu ta̱a̱ nhiamdɛ rɔ ri̱t, kä cu bieynikɛ buay ɛ pak.


Amesi doa eɖokui ɖe dzi loo alo amesi doa ame bubuwo ɖe dzie? 	 ?Fualɛ nga e fuali laa kɛ é trán likawlɛ titi'n, w'a kan ase? ?Sɛ ɔ ti sɔ'n, ngue ti-ɔ?


Dɔ amewo ɖe Yopa ne woaɖayɔ ŋutsu aɖe si ŋkɔe nye Simɔn Petro la vɛ be wòava kpɔ wò ɖa. 	 5 Kä täämɛ jäkni naath kä Yapa, kä Thay-mɔn in cɔal i̱ Pi-tɔr.


Miegale kpɔnye ge o, va se ɖe esime miado dzaa nam agblɔ be, 'Woayra ame si gbɔna le Aƒetɔ la ƒe ŋkɔ me.'" 	 Kä ɣän la̱rä jɛ yɛ, /ci yɛn ɣä bi nɛn, amäni mi wä yɛn ɛ lar i̱, 'Puɔ̱th akɛ ram mi bëë kɛ ciöt Kua̱r ni Kuoth.' "


Tso fifia yi mavɔmavɔ me. 	 A buay tekɛ jɛ ɛn täämɛ, amäni cäŋ kɛl.


gblɔ na wo bena: Woŋlɔ ɖi bena: "Eye nye aƒe la lanye gbedoxɔ; ɖee mia wo miewɔe adzodalawo ƒe do." 	 13 Kä cuɛ kɛ jiök i̱, "Ca jɛ gɔ̱r i̱, 'Luaakdä ba jɛ cɔl i̱ luaak palä,' kä ci yɛnɛ jak kä luaak ma̱a̱cni." 14 Cu nɛy ti ciöör kɛnɛ dua̱nyni ben kä jɛ rɛy luaak Kuɔth, kä cuɛ kɛ jak kä gɔw.


18 Wotsɔ yapiskpexɔasi ɖo gli lae eye wotsɔ sika si me kɔ abe ahuhɔ̃e ene la tso du lae. 	 18 Kä ca pänydɛ la̱t kɛ pääm ti jaŋ jaaŋ, kä wec puɔ̱nydɛ ɛ da̱a̱p mi lɛy lɛy mi ce̱tkɛ neen.


Esiae na míedzea si Nyateƒegbɔgbɔ kple aʋatsogbɔgbɔ. 	 Kä kɛ nɛmɛ ŋäc kɔn yiëë thukä kɛnɛ yiëë mi /ci mɔ a thuɔ̱k.


Eye amesi nye aʋamatsomatsotɔ tso dzɔdzɔ me, gake wowu sea nu la, adrɔ̃ ʋɔnu wò amesi wònye agbalẽŋlɔdzesi kple aʋatsotso li na wò hafi, gake nèda se la dzi. 	 26 Kä mi ɛ ram mi /ka̱n cuɛl kääp ŋuɔ̱t tɔ̱, /ca thil cuelädɛ dee lar i̱ ɛ cuël? 27 Inɔ, bi nɛy tin /ka̱n cuɛl kä ka̱pkɛ ŋut yɛ kuɛth, yɛn nɛy tin tekɛ ŋut mi ca gɔ̱r kä ca cuɛl, kä tölɛ ŋut.


Alberto wɔ asrafodɔ abe ƒe ewo sɔŋ ene. 	 Cɛ run ti̱ cuɔpkɛ jien dhie̱e̱c cop rɛy la̱tdɛ.


Ame bubuwo gblɔna be Mawu metsɔ ɖeke le eme na mí o. 	 Duundɛ ɣöö, kɛn kueckɛ jɛ ɛn ɣöö Kuoth ɛŋa kä ɛŋu mi go̱o̱rɛ kä kɔn.


Amesiwo nɔ Sodom la gblẽ ŋutɔ. 	 Duundɛ ɣöö ji̱ Thɔ̱-dɔm kɛ nɛy ti jiäk.


Nyemle deha dzram o. 	 jaytaa deh taytaa ha-o khaa-o.


Eye wòyɔ nusrɔ̃la wuieveawo ƒo ƒu, eye wòna ŋusẽ kple mɔ wo ɖe gbɔgbɔ vɔ̃wo katã dzi, eye be, woaɖe dɔlélewo ɖa. 	 1 Cu Yecu jaakɛ da̱ŋ wäl rɛw cɔl, kä cuɛ kɛ ka̱m buɔ̱m kɛnɛ lua̱ŋ kɛ kui̱ yieyni ti jiäk diaal, kɛnɛ ɣöö bikɛ jua̱th jakä gɔw.


32 Ne ame aɖe agblɔ nya ɖe Amegbetɔvi la ŋuti la woatsɔe akee, ke ne ame aɖe agblɔ nya ɖe Gbɔgbɔ Kɔkɔe ŋuti la womatsɔe akee le agbe sia kple agbe si le vava ge la me o. 	 32 Kä ram mi ruac a jiäk kɛ Gat Ran ba jɛ pälikä, kä ram mi ruac a jiäk kɛ Yiëë in Gɔaa in Rɛl Rɔ /ca jɛ bi pälikä, ɛn täämɛ kiɛ amäni cäŋ kɛl." 33 "Jakɛ jiath kä gɔaa kɛnɛ dɛykɛ, kiɛ jakɛ jiath kä jiäk kɛnɛ dɛykɛ, kɛ ɣöö jiath ŋa̱ckɛ jɛ kɛ dɛykɛ.


Esia na míekpɔ ale si gbegbe Mose bɔbɔ eɖokuii. 	 kɛnɛ muth da̲a̲k.


16 Le aʋa ɖe sia ɖe me la, mitsɔ xɔse wɔ miaƒe akpoxɔnui be wòaxɔ Satana ƒe aŋutrɔ ɖaɖɛ siwo dam wòle ɖo ɖe mi. 	 16 Kɛɛl kɛ kɛn ti̱ti̱ diaal ka̱nɛ ko̱t ŋäthä, kɛ ɣöö kɛ jɛ bia bääri diaal tin ca dɔp kɛ mac kä ca yuɔr ɛ gua̱n jiäkni luäŋ kɛ yieny.


Te ɖe ame bubuwo ŋu. 	 Lam a kɛ nɛy


Home Manyenye Well 	 Duŋdu ɛ rwa mi gɔaa.


eye wògblɔ nɛ be, "Va, nàdze yonyeme." 44 Filipo sia tso Betsaida si nye Andrea 	 Cuɛ Pi-lip jek kä cuɛ jɛ jiök i̱, "Guuri ɣä." 44 Pi-lip ɛ raan Beth-the-da rɛɛk An-dɛ-röw kɛnɛ Pi-tɔr.


vi Solomo boŋue nye ame si va tu gbedoxɔ la nɛ. 	 21 Kä ram mi yaac rɔɔdɛ kɛ luaak Kuɔth, a yaac rɔɔdɛ kɛ jɛ kɛnɛ ram in cieŋ thi̱n.


Wali o ke num le tosaa wo. 	 kɹɛt vɛ ʒɑˈθɑijɛ kiv no s eθ


fiazikpui wuieve dzi adrɔ̃ ʋɔnu Israel ƒe to wuieveawo. 	 Thiëcä malun, yɛn döör I-thɛ-rɛl da̱ŋ wäl wi̱cdɛ rɛw tëë ca riaw wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n.


Ke mîkpedịghe Moses, owo emi enye ekemekde, 	 Musa bɛ kɛnɛ mà Musa est dehors.


14 Elabena ame siwo gblɔe nenema la ɖee fia be yewole teƒe si azu yewo ŋutɔwo tɔ la dim vevie. 	 14 Kä nɛy ti ruac inɔ nyuɔth kɛ jɛ ɛn ɣöö görkɛ ni gua̱a̱th mi la duŋdiɛn.


Yes, yes, don't be a liar! 	 · iŋlɛk mɛn-dzokkɛ o! - don't lie!


24 Mawu ƒe amenuveve kple yayra nanɔ ame siwo lɔ̃a Aƒetɔ Yesu Kristo ɖikaɖika la dzi. 	 24 A puɔ̱th tekɛ nɛy diaal tin nhɔakɛ Kuääran ni Yecu Kritho kɛ nhök mi thil pek.


Ðe esia wɔwɔ mana mɔnukpɔkpɔ dziwòlawo woava nɔ mɔ xem ɖe awu siwo ƒe atsyã dzɔ dzi na wò la dodo nu na wò oa? 	 Gbekɛbii baanyɛ aye abua ni akɛha miishɛɛ ahi weku shihilɛ mli yɛ mɛɛ gbɛ nɔ?


25 Esi Petro ge ɖe aƒea me tete ko la, Kornelio ɖe abla yi ɖadze klo ɖe ekɔme be yeasubɔe. 	 25 Kä niɛ cuɔ̱p Pi-tɔr, cu Kor-ni-läth ɛ lor, kä cuɛ rɔ yuɔr piny ciöknikɛ kä palɛ jɛ.


2 Ale Aron gblɔ na wo be: "Miɖe sikatogɛ siwo le mia srɔ̃wo, mia viŋutsuwo kple mia vinyɔnuwo ƒe towo, miatsɔ wo vɛ nam." 	 jiök, "Ji̲n täämɛ, wër gui̲l gaat muɔɔr kɛnɛ


Miaƒe ẽ nanye ẽ eye miaƒe o nanye o, nemenye nenema o la miadze na ʋɔnudɔdrɔ̃. 	 Kä duundɛ ɣöö ɛ "Ɣɔ̱ɔ̱ndun" la "Ɣɔ̱ɔ̱n," kä a "Ëëydun" la "Ëëy," kɛ ɣöö dɔ̱ŋ /ca yɛ dee kuɛth kɛ luk.


kaka ɖe nutoa katã me le ɣeyiɣi kpui aɖe ko me. 	 Niɛ wanɔ cu nyi̠i̠th däk piny kɛɛliw.


7 Esi Yesu gblɔ nya siwo le esi na ameawo vɔ la, edzo yi Kapernaum. 	 1 Mëë ci Yecu ruaacnikɛ diaal thuk kɛ lät naath, cuɛ wä kä Ka-pɛr-ni-äm.


Eƒe ɣletivi do le ɣedzeƒe míekpɔ, eya ta míeva be míasubɔe." 3Esi Herodes se esia la, dzika tso eya kple Yerusalemnɔlawo katã ƒo. 	 Kɛ ɣöö kɔn cakɔ cierɛ nɛn kä käny ca̱ŋ, kä ba̱kɔ kɛ ɣöö ba̱kɔ jɛ ben pal." 3 Mëë ci kuäär ni Ɣɛ-rod mɛmɛ liŋ, cuɛ diɛɛr ɛlɔ̱ŋ kɛnɛ ji̱ Jɛ-ru-tha-lɛm diaal.


11 Ðe nya sia mena wò susu yi nane si dzɔ kpɔ la dzi oa? 	 11 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ wɛ̃̀nkɛ ɑ bɑɑ̀?


22 Ale nɔviŋutsu adreawo ku vi aɖeke 	 22 Kä cu kɛn da̱ŋ bärɔw thil gaat.


Subɔsubɔdɔ siwo katã wòwɔ le Efeso la, ènya wo nyuie. 	 Kä ŋäc yɛn ɛ gɔaa ɛn ɣöö cɛ ɣä lätikä kä Ɛ-pɛ-thäth.


Fotos Yenagoa 	 photo cii qe cii


Edo abɔ ɖa heka asi eŋu gblɔ nɛ bena: "Melɔ̃, ŋutiwò nekɔ!" 	 rɔɔdɛ ka̲p cuɔ̲ŋ, cuɛ jɛ jiök, "Bër, a baa kä


Gurhe Onabona Ebiblia? 	 Mɛni He Kwraa Biblia lɛ Wieɔ?


Même ta photo 	 photo cii qe cii


20 Ke egblɔ na wo be: "Nyee, migavɔ̃ o!"+ 21 Eye wolɔ̃ be yewoaxɔe ɖe tɔdziʋua me, eye ʋu la va ɖi go ɖe afi si tututu woyina.+ 22 Esi ŋu ke la, ameha si nɔ ƒua ƒe go kemɛ dzi la kpɔ be tɔdziʋu bubu aɖeke mele afi ma o, negbe sue aɖe ko, eye be Yesu meɖo tɔdziʋua kple eƒe nusrɔ̃laawo o, ke boŋ eƒe nusrɔ̃laawo ɖeɖe koe dzo. 	 20 Kä cuɛ kɛ jiök i̱, "Ɛ ɣän, /cuarɛ dual." 21 Kä ɛnɔ cu lo̱ckiɛn cu tɛɛth kɛ bendɛ rɛy murkäbä, kä cu murkäb mal cop thok waath ëë wäkɛ thi̱n.


Etrɔ megbe le Anyɔnyɔ 27, 1969 me. 	 Cukɛ be̱n da̱k kɛ Caŋkä 10 kä Pay Kɛl 1936.


Nyemeyɔ ame aɖeke ƒe ŋkɔ na wo o. 	 Thilɛ ruac mi cä la̱t kɛ tɛ̱̈ɛ̱̈.


33 Ke esi wòɖo Yesu dzi la, wokpɔ bena eku xoxo, eya ta womegaxa ŋe eƒe afɔwo o. 	 33 Mëë cikɛ ben kä Yecu, cukɛ jɛ nɛn ɛn ɣöö cɛ thuŋ li̱w, /ka̱n ciökɛ lɛ töl.


8 Medɔ dɔ tɔxɛ siae be wòava kpɔ ale si miele ɖa eye be wòafa akɔ 	 8 Ɣän ja̱kä jɛ kä yɛ kɛ kui̱ kä mɛmɛ, kɛ ɣöö bia ta̱a̱dä ŋa̱c, kɛnɛ ɣöö bɛ lo̱ckun bum.


eyata esi ŋutilãnudidi enye adikã ɖe Mawu ŋuti, elabena mebɔbɔa eɖokui ɖe Mawu ƒe se la te o, eye metea ŋui hã o. 	 7 Kɛ kui̱c ɛmɔ ca̱r wec ran kɛ nyin ri̱eŋ tëëkɛ gɛ̈m kɛ Kuoth, kä /cɛ rɔ käm ŋut Kuɔth, ɛpuc /cɛ jɛ luth.


Ame aɖewo asẽ nu agblɔ be nya siawo mele eme o, gake wonye nufiafia dzɔdzɔe si de blibo, wonye esiwo Kristo ŋutɔ fia eye wonye mawumegbenɔnɔ ƒe gɔmeɖokpe. 	 3 Mi tëëkɛ ram mi tekɛ ŋi̱i̱c mi dɔ̱ŋ mi /ci mät kɛ ruaacni Kua̱ran ni Yecu Kritho tin thuɔ̱k, kɛnɛ ciaŋ Kuoothä.


Viaŋutsuwo kple vianyɔnuwo katã le blaetɔ̃ vɔ etɔ̃. 	 35 Cu gaatkɛ diaal kɛnɛ nyieekɛ


bena, "O, Fia David Vi la, kpɔ nublanui na mí." 	 37 Cu kɛn ɛ jiök i̱, "Ret ni Yecu, raan Na-dha-rɛth kɛ wanɛ mɛ." 38 Kä cuɛ ciöt i̱, "Yecu, Gat Dee-bid, a lɔcdu kɔ̱c kɛ ɣä!" 39 Cu nɛy tin te nhiam ɛ yɔ̱r, kɛ ɣöö bɛ biɛt.


" Single, Eye 	 kɑ̀ɑ bɑ̀ɑ̀tì tìì wenni, kɛ nɑ́ɑ́ kɛ yóu tiyɛiti,


Mawu ƒe agbadɔ la le amegbetɔwo gbɔ, eye wòanɔ anyi kpli wo, eye woanye eƒe dukɔ. 	 Bɛ cieŋ kɛɛl kɛ kɛ ala Kuothdiɛn, kä bikɛ a nɛɛkɛ, kä bi Kuoth puɔ̱nydɛ te kɛɛl kɛ kɛ.


Eu Sin Yee - 	 un thanimaiku thunai yaaro...


Ai wo tsutaeru? 	 ma kambajɛnmɛ sɛnrɛ ti ni we?


23 Esi eƒe subɔsubɔdɔ kɔkɔea* ƒe ŋkekeawo wu enu la, edzo yi aƒe me. 	 23 Mëë ci ni̱n la̱tdɛ thuuk, cuɛ wä cieeŋdɛ.


5 Yesu kpɔ be ŋutsu eneawo xɔe se vevie be yeate ŋu akpe ɖe wo nɔvi la ŋu, eya ta egblɔ na dɔnɔa be, "Vinye, wotsɔ wò nu vɔ̃wo ke wò!" 6 Ke Yudatɔwo ƒe agbalẽfiala siwo nɔ afi ma la gblɔ be, 7 "Nu ka! 	 5 Kä mëë ci Yecu ŋa̱thdiɛn nɛn, cuɛ wut in cɛ nuäŋ jiök i̱, "Gatdä, ca dueerku päl." 6 Täämɛ, te tha̱a̱ŋ ji̱ gɔ̱rä nyuurä dueel, cärkɛ kɛ lo̱ckiɛn i̱, 7 "Ɛŋu ruac wut ɛmɛ inɔ mɔ?


Wosusuna be nu sia nu le asinye le agbe me. 	 Laar kɛn ɛ i Jɛykɔp cɛ nyin gua̲nda diaal ka̲n,


Siwo le ŋeŋem ɖaa, 	 tā jiùshìshuō nǐ qiǎng yī dān jiù wǔ kuài qián,


Ŋdi gbedoname: 	 Miɛ kale ntɔɔsɛ morning greeting


Aleke míate ŋu adzra mía ɖokuiwo ɖo ɖe nu siwo le ŋgɔ gbɔna ŋu? 	 Kɔn Denɛ Rɔ Rialikä Agɔaa I̱di̱ kɛ Kui̱ Duɔɔlikɔn?


ŋutinuawo tsɔa beléle naa wo nɔewo abe woawo ŋutɔ ke ene. 	 Kɛn röl tɔ̱tɔ̱ gaŋ kɛn rɔ̱ɔ̱diɛn kɛ kɛn pa̱nyni̱ tɔ̱tɔ̱.


19 Ameawo biae be, "Afi kae fofowòa le?" 	 i ɛ ciekdu ɛn nɛmɛ? 19 E ŋu ɛn ëë laari jɛ,


Đe manye ame siae nye Kristo la oa?" 30 Ale ame geɖewo tso dua me va bena yewoakpɔ amea ɖa. 	 Der a jɛn Kritho?" 30 Cukɛ wä raar rɛɛk, bäkɛ kä jɛ.


Ame aɖe ŋkɔe nye Yesu 	 Kä cua ciötdɛ cɔl i̱ Yecu.


17 Nenye be wògbe esia hã la, tsɔ nya la yi na hamea, eye ne hamea tso afia na wò gake melɔ̃ ɖe edzi o la, ekema woaɖee le hame. 	 17 Kä mi lo̱kɛ ruacdiɛn, läri jɛ ji̱ duëël Kuɔth, kä mi lo̱kɛ li̱eŋ ruaacni ji̱ duëël Kuɔth bä, a jɛ ce̱tkɛ juɔ̱r kɛnɛ thuul tho̱lbo̱kä kä ji̱.


Ne ame aɖe di be yeawɔ Eƒe lɔlɔ̃nu la, anya ne nufiafia la tso Mawu gbɔ loo alo nye ŋutɔe le nu ƒom le ɖokuinye si." 	 17 Mi tëëkɛ ram mi lät ni ruac Kuɔth, bɛ jɛ ŋa̱c mi bä ŋi̱i̱c ɛmɛ kä Kuoth, kiɛ latdä ni ruacdä ɣän Kärɔa.


Mègate ame dahe ɖe to o, eye mègade kesinɔtɔ dzi o. 	 Pe pe yɛɛ yigi kɛɛnrɛ limɛ pi ni."


owo 3 foto's 3 photos 	 waw ci tres photo


Krista Nye 	 Kristo ngɔɔ e hɛ kɛ


Snubbeth NOT, lest ye be snubbed. 	 Kɛ ɣöö /ci yɛn wä rɛc, kä /cia jɛ nhɔk ɛn ɣöö bi nɛy kɔ̱kiɛn wä rɛc.


baby el nene 	 El Niño ɛ L


^ Egɔmeɖeɖe tẽe, "Ke egbe." 	 kɛ kɔr kä mi ci thɔ̱kɛ ruac bɛ riet lari 'cetkɛ walɛ'


Nenema tɔgbe kee wòle egbea hã. 	 tëk cet kɛ tëk ɛ te kɛ kɛ walɛmɛ.


2 Ke le ŋkeke mawo me la, Kaisaro Augusto de se be woaŋlɔ anyigbadzinɔlawo katã ŋkɔ. 	 1 Kɛn ni̱ni tɔ̱tɔ̱ cu ruac wä raar kä Thii-thɛr Ɔ-gäth-täth, i̱ ba ciööt nath diaal gɔ̱r wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n kɛɛliw.


Biblia gese nu aka we ni kɔ 'buki 'da EZAI 48:17, 18 do 2 TIMOTE 3:16, 17. 	 Biblia lɛ haa nakai sanebimɔ lɛ hetoo yɛ YESAIA 48:17, 18 kɛ 2 TIMOTEO 3:16, 17.


7 Le kwasiɖaa ƒe ŋkeke gbãtɔ dzi, esi míeƒo ƒu be míaɖu nu la, Paulo ƒo nu na wo, elabena eɖoe be ne ŋu ke la, yeadzo; eye wòyi eƒe nuƒoa dzi va se ɖe zãtiƒe ke. 	 7 Kɛ cäŋ jokä min jio̱l mëë cakɔ rɔ dol kɛɛl kɛ punyni jurayä, cu Puɔl ruac kɛ kɛ, kɛ ɣöö go̱rɛ ɣöö bɛ jiɛɛn iruun, kä cuɛ jääny kɛ ruac amäni wäärdär.


Azɔ ebia wo bena, "Ame ka ƒe nɔnɔmetatae le ga sia dzi eye ame ka ƒe ŋkɔe le ete?" 	 Nöŋɛ ɣä yiëëth, a bä jɛ ben nɛn." 16 Cukɛ jɛ nöŋ yiëëth, kä cuɛ kɛ thiec i̱, "Ɛ wi̱c kɛnɛ ciöt ŋa ɛn ca gɔ̱a̱r thi̱n ɔ?"


Kpɔɖeŋu kae Mose ɖo ɖi na mi? 	 Mɛni Mose de ni ɔmɛ ngɛ mana a muɔɔmi he?


16 "Ame gbãtɔ wɔ akɔnta eye wògblɔ ale si wòkpɔ viɖe teƒe ewo ɖe edzi la nɛ." 	 16 Cu ram in nhiam ben nhiamdɛ, wëë i̱, 'Kuäär, yiëëth dääpädu cɛ yio̱w da̱ŋ wäl.' 17 Kä cuɛ jɛ jiök i̱, 'Gɔaaɛ ɛlɔ̱ŋ.


Paulo xlɔ̃ nu be "Aƒetɔ ƒe ŋkeke la gbɔna, abe alesi fiafitɔ vana le zã me ene." 	 2 Kɛ ɣöö ŋäc yɛn pua̱nykun agɔaa ɛn ɣöö bi Cäŋ Kuɔth ben pa̱ny ce̱tkɛ cuer kɛ wäär.


5 Míekpɔ ŋutifafa aɖeke esi míeva ɖo Makedonia o, fukpekpewo sɔŋ koe ƒoxlã mí. 	 5 Kä cäŋ ni mëë cakɔ cop kä Ma-tha-do-nia, /ken pua̱nykɔ lɔ̱ɔ̱ŋ kɛ ɣöö ca kɔ moc rik gua̱thni diaal, kä gak nɛy kɛ nɛy tin kɔ̱ŋ, kä te dual rɛyda.


Me woa a suici 	 iai uiwne w wnaajiniauiaaa


ŋku ame siwo wole fu wɔmii la dzi abe miawo hãe le fua kpem ene. 	 Kä tiɛmɛ nɛy tin ciaŋkɛ a jiäk, ce̱tkɛ mi ciaŋkɛ yɛ a jiäk ce̱tkɛ kɛ.


blaeve lɔƒo ene gaƒo ƒu nɔ gbe dom ɖa la, Petro tsi tre ƒo nu na wo gblɔ be, 16 	 40 Cu Pi-tɔr kɛ tuɔ̱k raar kɛn diaal, kä cuɛ rɔ ka̱m mua̱a̱l kä cuɛ pal.


Tete Mawu gblɔ bena: Nu gbagbewo neƒu tsi le tsia me, eye xe dzodzoewo nedzo le ya me le dziƒolilia ƒe ŋku me. 	 Kä cu Kuoth wee i̱, "A jɛ tekɛ dääk ni däär pi̱i̱ni, bɛ kam pi̱i̱ni da̱a̱k kɛnɛ pi̱ tin kɔ̱ŋ."


dzadzɛwo, to wò nya la me, elabena wò nya lae nye nyateƒe. 	 17 Leynikɛ rɔ, kɛ ɣöö ruacdu ɛ thuɔ̱k.


17 Ekema mienye bometsilawo be miaganɔ Mawu dzi xɔm se kokoko be eɖe mi eye be fɔbubu li na mi ɖe miaƒe nu vɔ̃wo ta. 	 17 Kä mi /ka̱n Kritho jiɛc li̱th, ŋa̱thdun ɛ baŋ, kä ŋot yɛn rɛy dueerikun.


Egblɔ nu si wowɔ la na fofoa. 	 thiec kä guur cɛ wä ni kä?


"Enye Eyama ke etsɔ, egbe, yiɖe mavɔmavɔ me." 	 A buay tekɛ jɛ ɛn täämɛ, amäni cäŋ kɛl.


vɔ̃wo me nɛ vɔ la, ede mawutsi ta na wo le Yɔdan tɔsisia me. 	 6 Kä cuɛ kɛ lak rɛy kiɛɛr Jɔr-dɛn, kä latkɛ dueerkiɛn.


Míewɔa nuteƒe na Mawu ƒe Fiaɖuƒea, si ŋu Yesu gblɔ le be: "Woaɖe gbeƒã Fiaɖuƒe ŋuti nya nyui sia le anyigba blibo la katã dzi." 	 Mɔ ko ni ŋmalaa jeŋ shikpamɔ he saji lɛ wie akɛ: "Nibii ni wɔleee lɛ fa kwraa fe nibii ni wɔle.


16 Wogblɔ na towo kple agakpewo bena, "Mimu dze mía dzi ne miaɣla mí ɖa tso ame si nɔ fiazikpui la dzi la ƒe ŋkume kple Alẽvi la ƒe dɔmedzoe helihelĩ la gbɔ, 17 elabena woƒe dɔmedzoeŋkeke gã la ɖo vɔ. 	 16 Kä cukɛ pääm cɔl i̱, "Pɛ̈nɛ wi̱i̱da, kä tɛ̱̈ɛ̱̈ ɛ kɔ nhiam raam in nyuur kɔam kuäärä, kɛnɛ waŋ lɔaac Ruath Dɛ̈ɛ̈l.


Meet Evie Frye 	 kä Huddel met dä Flemm


18 Le ŋiufɔke esi ahom la nu ganɔ sesẽm ɖe edzi la ʋua kulawo fɔ agbawo ƒu 	 18 Kä mëë ci ɛ muaŋ kɔ ciɛŋ a jiäk, mëë ruɔ̱ndɛ cukɛ jɛ tok kɛ mi yuɔrkɛ kuak yieer.


Eye aʋafiaa ɖe ƒe dɔla, si nye ame vevi nɛ la, le dɔ lém ɖo kudo nu. 	 2 Kä cuɛ tekɛ bo̱o̱th lathkëëri, mi tekɛ kuanydɛ mi nhɔkɛ ɛlɔ̱ŋ, mi tekɛ juey mi go̱o̱r ni näkdɛ.


10 Eye migana hã be woayɔ mi be Nufiala o, elabena Nufiala ɖeka koe li na 	 8 Kä yɛn /ca yɛ bi cɔl i̱ 'ŋi̱eec', kɛ ɣöö ŋi̱i̱cdun ɛ kɛl, kä yɛn diaal lapɛ dämani.


66 Eye subɔvi la gblɔ nu siwo katã wòwɔ la na Isak. 	 66 Kä cu läät ɛmɔ Aydhɛk la̲t ŋɔak diaal


Ame sia ame si wɔa nu vɔ̃ la da sea dzi, le nyateƒe me la, nu vɔ̃ enye sedzimawɔmawɔ. 	 Ram mi wä mi jiääk lat kɛ kui̱ raadɔ̱diɛn, cɛ ruac a jiäk kɛ ŋut kä cɛ jɛ luk.


Nusiwo Le Dziƒo Kple Nusiwo Le Anyigba Dzi Nu Ƒoƒo Ƒu 	 Mi bia wɛ̈thin kɛ piny kiɛ nhial.


Azɔ esi Kristo kpe fu ɖe mia ta le ŋutilã me ŋuti la, miawo hã mikpla tamesusu ma ke abe aʋawɔnuwo ene; elabena amesi kpe fu le ŋutilã me la, edzudzɔ nuvɔ̃wɔwɔ, 	 1 Kɛ kui̱ ɛmɔ mëë ci Kritho ti bɛ̈c bɛ̈ɛ̈c rut kɛ puɔ̱nydɛ, amäni yɛn bä buɔ̱mɛ rɔ, kɛ ca̱r mi ce̱tkɛ ca̱rɛ, kɛ ɣöö ram mi ci bɛ̈c bɛ̈ɛ̈c rut kɛ puɔ̱nydɛ /ci dueer lɛ ŋot thi̱n.


6 Wotɔ awu si Yohanes do la kple kposɔfu eye wòtsɔ lãgbalẽlẽdziblaka bla awua dzii. 	 6 Täämɛ, Jɔ̱ɔ̱n ciɛŋɛ ni bi̱i̱ mi̱em thɔ̱a̱rɔa̱a̱l, kä te lɛ̈tdɛ kɛ la̱a̱k gupä, kä camɛ ni kɔaryɔaamni kɛnɛ tuari dɔaar.


asrafowo va ŋe ame eve siwo woklã kpe ɖe Yesu ŋu la ƒe afɔwo. 	 32 Kä inɔ cu lathkëëri ben, cukɛ ciök raam kɛl töl amäni ciök raam in dɔ̱diɛn tëë ca pua̱t kɛ jɛ kɛɛl.


Ɣletivi adreawo nye hame adreawo ƒe mawudɔlawo eye sikakaɖiti adreawo nye hame adreawo. 	 Kä kɛn kuɛl da̱ŋ bärɔw kɛ ja̱a̱k nhial duëli Kuɔth da̱ŋ bärɔw, kä cuuŋni lɛmbärni da̱ŋ bärɔw kɛ kɛn duël Kuɔth da̱ŋ bärɔw.


7 Kasia Aƒetɔ ƒe dɔla aɖe va do eye Kekeli klẽ ɖe gaxɔ la me. 	 7 Ni ɛn guäth ɛmɔ, cu jääk Kua̱r päl, kä cu buay rɛy duëël yieenä mɛr.


55 Ke Stefano ame si me Gbɔgbɔ Kɔkɔe la yɔ fũ la li eƒe ŋkuwo ɖe dzi gãa, ekpɔ Mawu ƒe ŋutikɔkɔe gã la eye Yesu nɔ tsitre ɖe Mawu ƒe nuɖusime. 	 55 Kä cu Thi-bɛn thia̱a̱ŋ kɛ Yiëë in Gɔaa in Rɛl Rɔ, cuɛ nhial guec kä cuɛ buay Kuɔth nɛn, kä te Yecu cuŋä kui̱c cuëëc Kuɔth.


21 Emlɔ afisia henɔ 	 21 Cuɛ cieŋ


3 Eya ta nɔvinyɔnu siawo dɔ ame ɖo ɖa Yesu gblɔ be, "Aƒetɔ, ame si nèlɔ̃ vevie la le dɔ lém." 4 Esi Yesu se gbedeasi sia la, egblɔ be, "Dɔléle sia menye kudɔe o, ke boŋ to eme la woakafu Mawu eye woakɔ Mawu Vi la ŋuti." 5 Yesu lɔ̃ Marta kple nɔvianyɔnu Maria kpakple Lazaro. 	 3 Cu nyiman Yecu nöŋ thok i̱, "Kuäär, määthdu min nhɔki tëëkɛ juey." 4 Mëë ci Yecu jɛ liŋ, cuɛ wee i̱, "/Ci juey ɛmɔ a juey li̱eth, ɛ ɣöö ba Kuoth puany, kä ba Gat Kuɔth puany kɛ kui̱dɛ." 5 Kä cäŋɛ ni min nhɔk Yecu Mar-tha kɛnɛ nyiman kɛ La-dha-räth.


21 Anyo na wo be womanya dzɔdzɔenyenye ƒe mɔ o, wu be woanyae eye woatrɔ megbe ade sedede kɔkɔe si wotsɔ de asi na wo. 	 Kä kɛ kɔr kä mi jɛ ŋa̱c, bɛ jiääk ɛlɔ̱ŋ ɛn ɣöö bikɛ rɔ̱ riet jɔk kä ŋut in rɛl rɔ min ca ka̱mkɛ.


Le eƒe 'lɔlɔ̃nu' sia nu la, wokɔ mía ŋu to Yesu Kristo ƒe ŋutilã si wotsɔ na zi ɖeka ɖe ɣeyiɣiawo katã nu la dzi." 	 10 Kä kɛ ruac ɛmɔ, ca kɔn lɛy kɛ tho̱p pua̱ny Yecu Kritho kä kɛɛl kärɔa.


Shi wo ma shi wo ba 	 ruët kɛ gatdɛ.


14 OS Joseph Gyawu 	 24 Cukɛɛ Jothɛp naŋ, cu kɛn ɛ wä


Ekpla asi kɔ nam. 	 te kɛ jɛ la̲th tetkädä.


zɔzɔmii la ɖa." 37 Barnaba lɔ̃, ke edi be yewoatsɔ Yohanes, si woyɔna be Marko la, 	 Barnaba kɛ Marko shiɛ yɛ Kipro


12 Esi míenya be nubabla yeye sia kple eƒe ŋutikɔkɔe la li tegbee ta la, dzika metsoa mía ƒo o, eye míegblɔa nya la kple dzideƒo. 	 12 Kɛ ɣöö te kɔn kɛ ŋa̱th inɔ kɛ min bi ben, ta̱nɛ kɛ buɔ̱m lɔaac mi di̱i̱t.


Sukuhati aɖe de dzesii eye wògblɔ nam be: 'Alesi nète ŋu ƒoa nu kple dziwòlawo tsoa nusianu ŋu faa la dzroam ŋutɔ. 	 Cuɛ wä wi̱c, kä cuɛ naath jiök i̱, 29 "Bia, nɛ̈nɛ wut ɛ ci ɣä la̱t ŋɔak diaal tëë cä la̱t.


Mí Ðasefowo, míawo hã míaklẽ. 	 Kä kɛ kɔn nëën kä nɛmɛ.


Klãe ɖe ati ŋuti!" 	 Na̱kɛ jɛ!'


Amegbetɔwo do vloe, eye wogbee, ŋutsu kpehiã kple amesi dzi dɔléle le la wònye, wodo vloe abe amesi ta wotsyɔ nu ŋku me ɖo la ene, eye míebui ɖe naneke me o. 	 Kä a tɛmɛ ni ɛn täämɛ a wä nhiam, a nɛy ti tekɛ män cieŋ ce̱tkɛ nɛy ti thil män, 30 kä a nɛy ti pär cieŋ ce̱tkɛ nɛy ti /ci pär, kä a nɛy ti tɛth lo̱ckiɛn cieŋ ce̱tkɛ nɛy ti /ci lo̱ckiɛn tɛth, kä a nɛy ti ko̱k cieŋ ce̱tkɛ nɛy ti thil ŋɔaani, 31 kä nɛy ti tekɛ maar kɛ ɣɔw cieŋ ce̱tkɛ nɛy ti thil maar kɛ jɛ.


18 Minɔ gbedodoɖa dzi ɖe mía ta, elabena míeka ɖe edzi be dzitsinya nyui le mía si, elabena míedina be míaɖi anukware le nuwo katã me.+ 19 Ke mele dzi dem ƒo na mi vevie be mianɔ gbe dom ɖa, ale be woaɖe asi le ŋunye na mi kpuie. 	 18 Palɛ kɛ kui̱da, kɛ ɣöö ŋa̱ckɔ jɛ pa̱ny ɛn ɣöö cakɔ la̱t ni ti gɔw, kɛ ɣöö görkɔ ni lät cuŋni gua̱thni diaal.


Ke hã ame vɔ̃ɖiwo ƒe ku mevivia Mawu nu o. 	 Kä /ca Kuoth dee kaŋ, kɛ ɣöö bi ŋɛr ni min ci pith.


Tete wògblɔ na wo bena: Ekema mitsɔ nusi enye kaisaro tɔ la, na kaisaro, eye nusi enye Mawu tɔ la, na Mawu. 	 Kä cuɛ kɛ jiök i̱, "Kɛ kui̱ ɛmɔ ka̱mɛ Thii-thɛr tin la nyin Thii-thɛr, kä ka̱mɛ Kuoth tin la nyin Kuɔth." 22 Mëë cikɛ jɛ liŋ, cukɛ ga̱a̱c ɛlɔ̱ŋ, cukɛ jɛ ba̱ny piny, kä cukɛ wä.


15 Abe ale si wòle Ŋɔŋlɔ Kɔkɔe la mee ene be, "Ame si ƒoa ƒu nuwo fũu hã mekpɔ ɖeka ɖe edzi o, ke ame si ƒo ƒu sue aɖe la hã la naneke mehiãe o." 16 Míeda akpe na Mawu bena wòdee Tito ƒe dzime be wòakpe ɖe mia ŋu axlɔ̃ nu mi le dɔ sia ƒe vevinyenye ŋuti abe nye ke ene. 	 15 Ce̱tkɛ min ca gɔ̱r i̱, "Ram mi tekɛ ti ŋuan /ci nyinkɛ ŋuan ɛlɔ̱ŋ, kä ram mi tekɛ ti tɔt /ci nyinkɛ kuiy ɛlɔ̱ŋ." 16 A tɛ̈th lɔaac tekɛ Kuoth in ci nhök mi ce̱tkɛ min tekɛ ɣä la̱th lɔɔc Tay-täth.


1 Azɔ esusɔ ŋkeke ɖeka ko ne Ŋutitotoŋkekenyui la naɖo eye Yesu nya be ɣeyiɣia de be yeadzo le xexeame atrɔ ayi Fofo la gbɔ. 	 1 Täämɛ, a ŋot /ken Cäŋ Bälä ni cop, cu Yecu ɛ ŋa̱c ɛn ɣöö ci ni̱n tin bi jiɛɛn kɛ jɛ wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n wädɛ kä Gua̱n cop.


bene woadzra ame kɔkɔewo do hena subɔsubɔ ƒe dɔwɔwɔ hena Kristo ƒe ŋutilã tutu, 	 12 Cɛ nɔmɔ la̱t kɛ ɣöö bɛ nɛɛ Kuɔth diaal rialikä kɛ ɣöö bikɛ la̱t la̱t, kɛ ɣöö ba puɔ̱ny Kritho jakä bum.


Ðe Mɔkpɔkpɔ Li Be Míagakpɔ Kukuawoa? 	 Kɔn banɛ nɛy tin ci li̱w lɛni nyɔk kɛ nën i̱̱nun?


20 Elabena Fofo la lɔ̃a Via be wòawɔ nukunu gãwo wu esi miekpɔ va yi. 	 20 Kɛ ɣöö nhɔk Gua̱n in te nhial Gatdɛ, kä nyuthɛ jɛ tin diaal tin lätdɛ.


Mía Mawu gã la nya ame siwo katã 	 Ji̱̱n ŋäthi jɛ ɛn ɣöö Kuoth ŋäcɛ ti diaal kɛ kui̱̱ nath?


Migasusu be esi miegblɔna be Abraham ƒe viwoe yewonye ta la, miele etɔxɛ o. 	 29 Kä mi lapɛ nɛɛ Kritho, lapɛ kuay A-bɛ-ram, kä bi yɛn min ca lar ɛ Kuoth jek.


6 Mese nane si ɖi ame ƒe gbe le 	 8 Kä cukɛ jɔw Kuɔth liŋ jälɛ rɛy kakä ɛn


47 Esia ta mele egblɔm na wò be, togbɔ be eƒe nu vɔ̃wo sɔ gbɔ ŋutɔ hã la, wotsɔ wo kee,+ elabena eɖe lɔlɔ̃ geɖe fia. 	 47 Kɛ kui̱ ɛmɔ, ɣän la̱rä jɛ ji̱, ca dueerkɛ ti ŋuan päl, kɛ ɣöö cɛ nhök mi di̱i̱t nyoth.


Eyata ale nagblɔ na wo enye si: Ale Yehowa gblɔ esi: Ɖe wòto anyi womegafɔna oa, alo ɖe wotrɔa megbe womegatrɔa kɔ oa? 	 36 Kä cu ji̱ Juudh wee i̱, "Guɛcɛ jɛ, nhɔkɛ jɛ i̱di!" 37 Kä cu tha̱a̱ŋkiɛn wee i̱, "/Ci ram ɛmɛ mëë cu wäŋ cɔaar lɛp, ram ɛmɛ dee gaŋ kä lia̱a̱?" 38 Cuɛ Yecu lɛni ŋɔ̱ŋ kä cuɛ ben guäth kunyä.


Et Lazare le fit. 	 paa lari kɔrɔ wi jɛnni.†


mexɔ mi o eye womeɖo to mi o la, miʋuʋu miaƒe afɔke ɖe teƒea ne miadzo. 	 14 Kä mi tëë kɛ ram mi /ci yɛ bi nyuɔ̱ɔ̱r agɔaa, kiɛ cɛ ruaacnikun bi liŋ, tɛ̈ŋɛ tur ciöknikun mi jiayɛ dueel kiɛ wec ɛmɔ.


28 Nenye be Mawu taa avɔ na seƒoƒo siwo nɔa agbe ŋkeke ʋee aɖewo ko alea ɖe, miebu be mana avɔtata miawo hã oa?, O mi dzimaxɔsetɔwo! 29 Gawu la, migaɖe fu na mia ɖokuiwo le nuɖuɖu kple nunono ŋuti o, migana esia nakplɔ mi ade nuxaxa me o. 	 28 Kä mi ci Kuoth juaac dɔaar moc biɛɛl ti gɔw, tin la tëk walɛ, kä iruun bakɛ pɛt, /cɛ yɛ bi kum bä, yɛn nɛy ti kuiy ŋa̱thdun? 29 /Cuarɛ go̱r kɛ mi bia cam, kiɛ kɛ mi bia math, kä /cuarɛ diɛɛr.


Yehowa Mawu, dziƒo kple anyigba Wɔla (4) 	 Jaopa, Kuoth nhial kɛnɛ piny, i 'ci ji̲n ciek


16 Azɔ exɔ ɖeviawo ɖe eƒe abɔwo dome eye wòda asi ɖe wo dzi heyra wo. 	 16 Cuɛ kɛ ka̲m tet la̲a̲tnikɛ, cukɛ kɛ cuac


wodzoe tɔwo enuenu. 	 Cuu naath cuu ŋuan gua̱thni̱ ti̱ ŋuan.


tso - Hear, hear! 	 "Izraɛlfuɛ mun, amun tie.


Douglas kple Mary Guest wokpɔ Mawu ƒe amenuveve teƒe esime wonye mɔɖelawo le Canada kpakple esime wonye dutanyanyuigblɔlawo le Brazil kple Portugal. 	 Mawu dloo Douglas kɛ Mary Guest benɛ a ji blɔ gbali ngɛ Canada, kɛ benɛ a ji ma se sane kpakpa fiɛɛli ngɛ Brazil kɛ Portugal.


Ka totoro koe ki 'ea? 	 Mɛɛ "sane kpakpa" esa akɛ ashiɛ lɛ?


Esia ve dɔme na Zadukitɔwo ale gbegbe be wolé apostoloawo de gaxɔ me. 	 Kä te yiëën thok thiek, guɛckɛ luaak yieenä.


I don't know Nye me nya o 	 /Ci tɛ̲ ni̲ kɛn thï̲n.


Elabena mienya mia Aƒetɔ Yesu Kristo ƒe amenuveve bena, kesinɔtɔ wònye hafi, ke mia ŋuti wòva da ahe ɖo, bene miawo la miato eƒe ahedada la me nazu kesinɔtɔwo. 	 9 Kɛ ɣöö yɛn ŋa̱cɛ puɔ̱th Kua̱ran ni Yecu Kritho, kä cäŋ ni mëë riäŋɛ cɛ ben a can kɛ kui̱dun, kä kɛ ciaŋ canädɛ dee yɛn a nɛy ti ria̱ŋ ria̱a̱ŋ.


Fai zaʋasiɛi ɠa naa lɛɛzu, ʋelei Izelayɛle nuiti ta la ɠɛ la, ni ta ɓɔɠɔ yeema nɔ, ti ʋolu la zeini GALA ba. 	 Re' QaJaaw i ki Dios i aj Israel je' wili xuq'or chaaweh: Chutaq'aaj reje i nutinamiit chupaam i ye'aab' chiq yuuq' reh chi neenkian ninq'iij ar ye'b'al nuloq'il inki, inki taqe.


esia me be esi míeganye nu vɔ̃ wɔlawo la, Kristo ku ɖe mía ta. 	 6 Ni mëë ŋot kɔn a thil lua̱ŋ, ɛn gua̱a̱th ɛmɔ pa̱ny ci Kritho li̱w kɛ kui̱ ji̱ dueeri.


Steven Roger Nye 	 "Diɛɛwäjɛ ɛn Ginger Rogers ɛɛ."


19 Mewɔa dzre alo doa ɣli o, eye mèle eƒe gbe se ge le ablɔwo dzi hã o! 20 Mewɔa fu ame gblɔewo alo tsia woƒe mɔkpɔkpɔ suetɔ gɔ̃ hã nu o. 	 19 Jɛn /cɛ bi gaak, kä /cɛ bi wiee, kä thilɛ ram mi bi jɔwdɛ liŋ rɛy duɔ̱pni.


mina míalé mɔkpɔkpɔ me ʋuʋu ɖe asi sesĩe, bene magaʋã o; elabena amesi na ŋugbedodo la, enye nuteƒewɔla; 	 23 Kuanɛ ŋa̱thdan in latnɛ käp a bum a thil guɛ̈l, kɛ ɣöö jɛn ram in ci ruacdɛ lat ŋääthɛ rɔ.


- I Love Nye 	 . n bɛna maro sɛnɛ


"Ɣeyiɣi adre" nye ema ƒe teƒe eve alo ŋkeke 2,520. 	 Kɛ kui̱̱ ɛmɔ, "gua̱th da̱ŋbärɔw" kä rɛɛw kɛ ni̱n ti 2,520.


Akee biala ziale hɔle ye sua nu. 	 dɔŋ, nɛy diaal ni peekdiɛn cukɛ dueel go̲l.


3 Ale si ame awɔ akpɔ agbe mavɔ lae nye be, wòanya wò Mawu vavã la, eye wòaxɔ Yesu Kristo, ame si nèɖo ɖe xexeame hã dzi ase. 	 3 Kä mɛmɛ ɛ jɛn tëk mi do̱raar ɛn ɣöö ŋa̱ckɛ ji̱, i̱ ɛ ji̱n Kuoth in thuɔ̱k kärɔa, kɛnɛ Yecu Kritho min ci ja̱k.


Paulo gblɔ be: "Mawu mena vɔvɔ̃gbɔgbɔ mí o, ke boŋ ŋusẽ kple lɔlɔ̃ kpakple ɖokuidziɖuɖugbɔgbɔe wòna mí. 	 7 Kɛ ɣöö /ken Kuoth kɔn ka̱m yiëë dualä kä duundɛ ɣöö ɛ yiëë bumä, kɛnɛ nhök, kɛ ruɔ̱t lɔaac.


Nya siawo ade dzi ƒo na apostoloawo loo! 	 "Mihiɛ kpaŋ gbɛ́i srɔtoi ni amɛwo mi kɛ nibii ni amɛkɛɛkɛɛ mi lɛ anɔ kɔkɔɔkɔ.


Eye wòana woƒe nɔƒe nazu aƒedo le wo ta. 	 cuɛ kɛ moc kɛ mi̲th ti ro̲ŋ cet kɛ pek


Eɖee Fia be Yexɔ Yeƒe Nusrɔ̃lawo Dzi Se 	 Kä cu ji kɔaarɛ jɛ ŋäth.


Veliyae Vaa 	 awiauii aaaja


Kasia anyigba ʋuʋu sesĩe; elabena mawudɔla aɖe si tso Aƒetɔ la gbɔ la ɖi tso dziƒo va mli kpe gã la ɖa eye wòbɔbɔ nɔ anyi ɖe edzi. 	 2 Kä nɛnɛ, cuɛ tekɛ lath piɛny mi di̱i̱t, kɛ ɣöö ci jääk Kua̱r ni Kuɔth ben piny nhial, cuɛ päm rial gekä thok kɔ̱kä, kä cuɛ nyuur wi̱i̱dɛ.


6 Míebia kafukafu tso miawo alo ame bubu aɖeke gbɔ kpɔ o; evɔ abe Kristo 	 6 Kä /ka̱nkɔ liak go̱r kä naath, kä yɛ kiɛ kä nɛy kɔ̱kiɛn, 7 a cäŋ mi dëëkɔ naath kok, kɛ ɣöö lapkɔ jaak Kritho.


Ye u kua tɔnu u kpa, Last Verse 	 Ɔci ɛkɛ pokcin agi, Last Verse


48 "Ke ne kluvi ma awɔ nu vɔ̃ɖi ahagblɔ le eƒe dzi me be, 'Nye aƒetɔ mele gbɔgbɔm kaba o,'+ 49 eye wòade asi ehati kluviwo ƒoƒo me, eye wòaɖu nu ano nu kple ahanoxewo la, 50 kluvi ma ƒe aƒetɔ ava le ŋkeke si dzi mele mɔ kpɔm nɛ o kple gaƒoƒo si menya o la dzi,+ 51 eye wòahe to nɛ vevie ahana wòakpɔ etɔnua kpe ɖe alakpanuwɔlawo ŋu. 	 45 Kä mi wä läät ɛmɔ wä wee i̱, 'Ci kuäärä jääny jɔ̱ɔ̱r', kä bɛ jɛ tok kɛ mi duääcɛ la̱a̱t wutni kɛnɛ män, kä bɛ mi̱th kä bɛ maath, kä bɛ yɔ̱ŋ, 46 bi kuäär läätdä ɛmɔ ben kɛ cäŋ mi /kenɛ car, kɛnɛ thaak mi kui̱c ɛ.


12 "Fia la biae be, 'Xɔ̃nye, aleke wɔ medo srɔ̃ɖewu hafi va afi sia o?' 	 12 Cuɛ jɛ jiök i̱, 'Määthdä, bi̱i̱ wanɛ mɛ i̱di a thil bi̱i̱ kuën?'


Ekema woade asi gbɔgblɔ me na towo bena: Midze mía dzi! eye na togbewo bena: Mitsyɔ mía dzi! 	 jiök, "Ruɔ̲ɔ̲lɛ pääm," kä cukɛ pääm ka̲n, cu


So woke up😎 	 cian awk jie!


17 Mawudɔla adrelia tsɔ eƒe kplu la trɔ ɖe yame eye gbe gã aɖe ɖi tso gbedoxɔ la me kple fiazikpui la gbɔ nɔ gbɔgblɔm be, "Wowu enu vɔ!" 18 Tete dzi ke dzo, dzi ɖe gbe, sokpewo ge eye anyigba ʋuʋu ŋɔdzitɔe. 	 17 Cu jääk nhial in bärɔwdiɛn min te rɛy thaakdɛ wuɔc rɛy jiɔam, kä cu jɔw mi di̱i̱t ben raar luaak Kuɔth bëë kɔam kuäärä, wëë i̱, "Ca jɛ la̱t!" 18 Cuɛ tekɛ yiel kɛ wuɔ̱w mi di̱i̱t, kɛnɛ ma̱a̱r nhial, kɛ lath piɛny mi di̱i̱t mi /ken kɔŋ te thi̱n ni mëë te naath wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n, cu lath piɛny cu di̱t inɔ.


Ekema ame aɖeke mate ŋu agblɔ nya aɖeke ɖe wo ŋuti o. 	 Kä kɛ kui̱ ŋɔaani ti̱ti̱ /canɛ bi ruac kɛ kui̱diɛn ɛn täämɛ.


Ame si miavɔ̃ 	 Kä cukɛ dual.


^ Alo, "ƒometɔ kpamkpam míenye." 	 Be tɛli i su kɛ: 'I waan ɔ ti famiɛn.'


Herodes melɔ̃a Tiro kple Sidontɔwo ƒe nya kura o. 	 20 Täämɛ cu Ɣɛ-rod lɔcdɛ jiääk kɛ ji̱ Dhor kɛnɛ Dhi-don.


'Wonyã woƒe awuwo eye wowɔ wo ɣie le alẽvi la ƒe ʋu la me' xoxo. 	 Cikɛ bieynikiɛn lak, kä ci kɛn kɛ jakä buɔy kɛ riɛm Ruath Dɛ̈ɛ̈l.


Woawɔ wò lɔlɔ̃nu le anyigba dzi, sigbe alesi wowɔna le dziƒo ene!" 	 A ruaacniku latkɛ piny, ce̱tkɛ min latkɛ kɛ nhial.


Elabena mebuna bena, ɣeyiɣi sia me fukpekpewo medze ŋutikɔkɔe, si wole ɖeɖe ge ɖe go afia le mia ŋuti la o. 	 18 Ɣän carä jɛ ɛn ɣöö bɛ̈c bɛ̈ɛ̈c ti täämɛ ti /cikɛ bi pa̱a̱r kɛ puɔny gɔɔyä min ba nyuɔ̱th kɔn.


"Esi wòzã nuawo katã vɔ la, dɔ gã aɖe to le dukɔ ma me godoo, eye hiã tui. 	 14 Mëë ci nyinkɛ diaal thuuk, cuɛ tekɛ buɔth mi di̱i̱t ɛn ro̱o̱l ɛmɔ, kä cuɛ jɛ tok kɛ mi go̱o̱rɛ ŋɔak.


Wotsɔe sɔ kple Samaria kple Sodom (44-58) 	 Akɛ lɛ to Samaria kɛ Sodom he (44-58)


Tete Yesu hã gblɔ na wo be, 	 Cuɛ kɛ jiök,


35 Fofo la lɔ̃a Via sia ale gbegbe be etsɔ nu sia nu de eƒe asime. 	 35 Kɛ ɣöö nhɔk Gua̱a̱r in te nhial Gatdɛ, cɛ ŋɔak diaal kuëŋ tetädɛ.


"Mienye Xexea Ƒe Akpa Aɖeke O" 	 kɛn /cikɛ ji̱ ɣɔaa ɛmɛ


A kpe Jesu No 	 Tëk mi ruackɛ ɛ Yecu


Image natso 	 photo cii qe cii


9 "Ale miado gbe ɖae nye si, 'Mía Fofo, si le dziƒo, woade bubu wò ŋkɔ ŋuti, 	 9 Kä palɛ inɛ, 'Gua̱a̱ra in te nhial, a ciötdu luɔ̱thkɛ.


Bill Nye Power 	 , Gyn 3:16 ɛ hu b. tumi


Míenyae hã be Aƒetɔ ɖeka koe li si nye Yesu Kristo ame si wɔ nu sia nu le xexeame eye wòna agbe mí. 	 Kä te ni Kuäär kɛl thi̱n, min la Yecu Kritho, min ca ŋɔaani diaal cak kɛ jɛ, kä tëk kɔn kɛ jɛ.


Benɛ Israel bi bua a he nya ngɛ Sinai Yoku ɔ he ɔ, a wo Mawu si kaa a maa ye e mlaa amɛ a nɔ. 	 Eyɛ mli akɛ Nyɔŋmɔ hala hii ni yeee emuu akɛ enajiaŋdamɔlɔi moŋ, shi mɛni ekpa gbɛ akɛ Israelbii lɛ baafee?


Nu siwo dzilawo wɔna kpɔa ŋusẽ ɖe ɖeviwo kple sɔhɛwo dzi wu wo hatiwo kple ame bubuwo. 	 pa wi tafɔ wi yaa wi tɛgɛ wi kɛɛ yaara ti ni fuun ti go na.


Mawu ko gbɔe nu sia nu tsona. 	 Kä duundɛ ɣöö ti diaal bäkɛ kä Kuoth.


Eye wotsɔ eƒe ta de agba me vɛ, eye wotsɔe na nyɔnuvia, eye wòtsɔe yi na dadaa. 	 11 Kä cua wi̱c Jɔ̱ɔ̱n nööŋ kɛ thak, cua jɛ ka̱m nyal, kä cuɛ jɛ nöŋ man.


Elabena ele bɔbɔe na kposɔ be, wòato abi ƒe vo me wu alesi kesinɔtɔ nayi ɖe mawufiaɖuƒe la mee. 	 24 Kä ɣän la̱rä jɛ yɛ bä, i̱ thia̱kni ɣöö bi thɔ̱rɔ̱l cooth kɛ waŋ riɛp kä coth raam mi riäŋ riäŋ cieŋ kuäärä Kuɔth." 25 Mëë ci ji̱ kɔaarɛ mɛmɛ liŋ, cukɛ ga̱a̱c ɛlɔ̱ŋ, cukɛ wee i̱, "Kä ɛŋa mi dee kään?" 26 Cu Yecu kɛ guic, kä cuɛ wee i̱, "Mɛmɛ /cɛ rɔ dee met luäŋ kä naath, kä ŋɔak diaal lua̱ŋkɛ rɔ̱ kä Kuoth." 27 Kä cu Pi-tɔr wee i̱, "Nɛnɛ, cakɔ nyinkɔ diaal ba̱ny piny kä guɔ̱rkɔ ji̱.


Wotri akɔ; Aƒetɔ, ɖo tom, va! 	 Kɛ e srɛ Ɲanmiɛn'n, ɔ tie.


Emegbe etrɔ yi aƒe me. 	 Cuɛ wä dhɔɔriɛn.


Marry me Makoto 	 wali thia kaw thia kanam


8 Ke hã la, mele se yeye aɖe ŋlɔm ɖo ɖe mi, si ƒe nyateƒe le dzedzem le miawo kple eya amea me xoxo, elabena viviti la le bubum eye kekeli vavã la le keklẽm xoxo. 	 8 Kä täämɛ, gɔ̱a̱rä yɛ luek mi pay tuɔɔk bä, min la thuɔ̱k rɛy Yecu kɛnɛ rɛydun, kɛ ɣöö muth wee kɛ wä, kä ci buay in thuɔ̱k ku thuŋ lɛ̈p.


22 Wofia nu mi ku ɖe miaƒe agbe xoxo si mienɔ la ŋuti, be miaɖe asi le agbe xoxo la ŋuti, agbe si le tsɔtsrɔ̃mɔ dzi to eƒe beblenudzodzrowo me. 	 22 Ca yɛ ŋi̱eec kɛ ɣöö bia ciaaŋdun ëëdan päl, puɔ̱nydun ëëdan cɛ jiääk, ca jɛ ya̱r ɛ tin go̱o̱rɛ i̱ bia la̱t.


le miaƒe hadede, si le nyanyuie la me tso ŋkeke gbãtɔ dzi vaseɖe fifi la ŋuti, 	 5 Tɛth lɔcdä kɛ luäk ëë ci yɛn ɛ luäk ni ɣä mëë latdä thuk ti gɔw nikɛ cäŋ ëë nhiam mëë liŋ yɛnɛ ti̱ti̱ amäni walɛ.


6 Mina amenuveve kple dze nanɔ miaƒe nuƒoƒo me, elabena to esia me ko miate ŋu akpɔ ŋuɖoɖo nyuitɔ na ame sia ame. 	 6 Kä a ruacdun la ruac mi nhɔakɛ mi bɛɛr naath, kɛ ɣöö bia luɔc in bia loc ni naath ŋa̱c.


Nyateƒenya sia tso dziƒo. 	 Jɛn min bëë cieŋ nhial lenyɛ ti diaal.


1 Eya ta mina míaɖe asi le gɔmedzenuwo fiafia tso Kristo ŋuti ŋu eye míaɖe zɔ ayi ɖe tsitsi ɖe edzi me. 	 1 Kɛ kui̱c ɛmɔ, wanɛ nhiam kɛ ŋi̱i̱c, ba̱nynɛ tuk ŋi̱i̱cä kɛ kui̱ Kritho jɔkdan.


9 Elabena nye hã mele kpɔkplɔ te eye asrafowo le nye hã tenye. 	 9 Kɛ ɣöö ɣän ta̱a̱ kɛ kuäär mi guɔ̱ɔ̱rä, kä ta̱a̱ kɛ lathkëëri ti guɔ̱ɔ̱rkɛ ɣä.


15 Afetɔ Mawu tsɔ ame la ɖo Eden-bɔ la me be wòaŋlɔ eme, eye wòakpɔ edzi. 	 15Kä cu Kuoth Nhial ni Kuoth raan ka̱n kä cuɛ jɛ la̱th rɛy kakä E-dɛn kɛ ɣöö bɛ jɛ pur kä bɛ jɛ yop.


Gbã la, woyi Ikonio, si te ɖe wo ŋu la me; emegbe woyi du evelia, si nye Antioxia la me. 	 Kɛ nhiam cukɛ wä wi̱i̱c mi thia̱k kɛ kɛ mi cɔali Ay-ko-niäm, kä kɛ kɔrɛ cukɛ räth dhɔɔr mi cɔali Ɛ̈n-ti-ɔk.


Mede mawunyadɔ gbe le Amerika kple Zambia gɔ̃ hã. 	 ci guath cäär US naaŋ kɛ thäŋ wecmuɔn media.


29 Eye ame sia ame si gblẽ eƒe aƒe, nɔvia ŋutsuwo, nɔvia nyɔnuwo, fofoa, dadaa, srɔ̃a, viawo alo eƒe nunɔamesiwo ɖi hedze yonyeme la, akpɔ wo ɖe edzi teƒe alafa ɖeka eye wòanyi agbe mavɔ ƒe dome. 	 29 Kä ram mi bäny duelɛ piny kiɛ dämani, kiɛ nyimani, kiɛ gua̱n, kiɛ man, kiɛ gaat, kiɛ ka̱a̱k kɛ kui̱ cio̱tädä, bɛ rëëp ti kuɔ̱r jek, kɛnɛ tëk mi do̱raar.


Ena Nue Her, 	 Kä cuɛ jɛ moc pi ti


Ɔ̃ Itɔ̃me ba ɔle i maturi ma lorɔ̃ kɔrɛ, fiɛ iɖe kayiribielea itã mi si miya i mi kafɔkaɖe gagbe iso teteree ɔwi ɔɖuɖu. 	 zhè yì wèi zhe mù qián wèi yì qiān wàn měi yuán de zhèng fǔ zhài wù gòu mǎi bǎo xiǎn de jià gé wèi měi nián yí wàn qī qiān wǔ bǎi měi yuán 。


wòge ɖe Zakaria ƒeme eye wòdo gbe na Elizabet le. 	 40 Cuɛ wä dueel Dhɛ-kar-yaa, kä cuɛ I-li-dha-bɛth ner.


21 Dison, Ezer kple Disan. 	 30 Dicɔn, Edhɛr kɛnɛ Dican.


Yee Endreson 	 4 Kä kɛ bärɔw


Nyanyuigblɔlae eya hã nye. 	 cuɛ lɛ lat ɛ la raam mi köŋ kɛ nɛɛy ti̱ kɔŋ kɛ ruac kumɛ.


9 Esi wonɔ ɖiɖim tso toa dzi gbɔna la, Yesu de se na nusrɔ̃lawo vevie be womegagblɔ nu si teƒe wokpɔ la na ame aɖeke o, negbe le yeƒe tsitretsitsi tso ame kukuwo dome megbe ko. 	 9 Kä min bäkɛ piny wi̱i̱ pa̱a̱m, cuɛ kɛ gok i̱ thilɛ radɔ̱diɛn mi bi kɛn ɛ la̱r min ci kɛn ɛ nɛn, amäni kɔr kä mi ca Gat Ran jiɛn li̱th.


"To see Togbe Adzima." 	 'Ka 'va nɛn e min zɩɛ -a "sia,


Esiaŋuti nye hã, esime mese xɔse, si le mia si le Aƒetɔ Yesu me la, kple miaƒe lɔlɔ̃, si mietsɔ lɔ̃ ame kɔkɔeawo katã ŋutinya la, 	 4 Kä cakɔ ŋa̱thdun kɛ Kritho Yecu liŋ, kɛnɛ nhök in nhɔk yɛn ɛ ji̱ Kuɔth diaal tin ca lɛy.


31 Ame eve siawo dometɔ kae wɔ fofoa ƒe lɔlɔ̃nu?" 	 31 Ɛŋadiɛn kä kɛn da̱ŋ rɛw mi ci ruac gua̱n la̱t?"


Ver David Abwo 	 Srɛ w'a kunman Davidi


Do gbe ɖa na Mawu be wòana gbɔgbɔ kɔkɔea wò. 	 Kä palɛ kɛ Yiëë in Gɔaa in Rɛl Rɔ.


Dzi menɔ nusrɔ̃lawo dometɔ aɖeke ƒo ne wòabiae be: "Ame kae nènye?" 	 Kä cuɛ thil jak mi ci rɔ jut kɛ ɣöö bɛ jɛ thiec i̱, "Ɛ ji̱n ŋa?"


Ame kae Yohanes nye, eye nu ka wɔm wònɔ? 	 Kä cuɛ thiec, i̱ ɛ jɛn ŋa, kä ɛŋu mi cɛ la̱t.


Kofi Nuako, Kwame Nuako, Kwane Nuako 	 ziliqar, zili, smirë, ziliqarë, ki smirë


19 Azɔ Pilato na woƒo Yesu kple atam vevie. 	 1 Cu Pay-lɛt Yecu naŋ, kä cuɛ jɛ jakä dua̱ckɛ.


Eya ta ɖe mí katã 	 kɔɔriɛn diaal.


Israel Nwoko 	 Jarayeli kɛ Guɔyeli


Afetɔ ƒe futɔwo nu ayi abe gbeɖuƒe damawo ene, 	 Kä ce̱t wäŋkɛ kɛ bo̱l maac.


Se o ale ny! 	 cian awk jie!


wake me mia 	 cian awk jie!


Tɔtrɔ ɖe nusiawo ŋu ate ŋu axe mɔ na mí be míaganɔ agbe ɖe Mawu ƒe nudidi dzɔdzɔewo nu o. 	 Kɛ ɣöö alla̱wa ɛmɔ cɛ pɛn guäth mi jiääk.


Next: Ye wafa ka silaa hai " 	 ^ Aloo "e kɛ Tiro kɛ Sidon bi ɔmɛ ná pɛ."


Kple ame vɔ̃ɖiwo ɖe woƒe vodadawo ta. 	 Kä täämɛ cikɛ thil cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ kui̱ dueerikiɛn.


2 Ele na ɖevi la be wòawɔ nu si edzikpɔlawo ɖo nɛ va se ɖe esime wòaxɔ ƒe si fofoa ɖo da ɖi. 	 2 Kä min ŋot kɛn kɛ kuɛ̈ɛ̈, tëëkɛ wutni ti tiɛtkɛ kɛ, amäni cäŋ in ci gua̱n ɛ lar.


Ðe míagate ŋu akpɔ míaƒe ame vevi siwo ku la akea? 	 Kɔn banɛ nɛy tin ci li̱w lɛni nyɔk kɛ nën i̱̱nun?


mama hate me too 	 Ram mi ci ɣä nɛn, cɛ Gua̱a̱r nɛn bä.


wo atsu kple asii o mahã? 5 eya ta ŋutsu nagblẽ fofoa kple dadaa ɖi alé ɖe srɔ̃a ŋu 	 7 Kɛ kui̱ ɛmɔ bi wut gua̱n kɛnɛ man ba̱ny piny, kä ba jɛ mat kɛnɛ ciekdɛ.


17 Esi Petro kple Yohanes nɔ gbea dom ɖa la, woda woƒe asiwo ɖe xɔsetɔawo dzi, eye enumake woxɔ Gbɔgbɔ Kɔkɔe la. 	 17 Kä Pi-tɔr kɛnɛ Jɔ̱ɔ̱n tetkiɛn kuëŋ wuɔ̱thnikiɛn, kä cukɛ Yiëë in Gɔaa in Rɛl Rɔ jek.


17 Ŋutsu siawo le abe vudo siwo me tsi mele o kple afudodo si ahom lɔna ɖe nu la ene. 	 17 Ce̱t nɛy ti̱ti̱ kɛ jieer ti thil pi̱ kɛnɛ pua̱a̱r ti lɔk thulkɛ.


39 Ame siawo lɔ̃a teƒe kɔkɔwo nɔnɔ le ƒuƒoƒewo eye wodia kplɔ̃ta nɔnɔ vevie 	 Kɛ ɣöö nhɔk yɛn kɔamni nyuurä tin gɔw ɛlɔ̱ŋ rɛy gua̱thni dolä ji̱ Juudh, kä nhɔakɛ ɣöö ba yɛ ner nhiam nath gua̱thni ko̱kä.


Eye midzra mia ɖokui ɖo le Mawu ƒe lɔlɔ̃ la me, anɔ lalam na mía Aƒetɔ Yesu Kristo ƒe nublanuikpɔkpɔ la hena agbe mavɔ. 	 Liɛpɛ kɔ̱a̱c lɔaac Kua̱ran ni Yecu Kritho min no̱o̱ŋ tëk mi do̱raar.


1 Ke anyigba blibo la katã doa gbe ɖeka, eye nya ɖeka tɔgbi le nu na wo. 	 1 Täämɛ piny kɛɛliw thokdɛ kɛl kɛɛ rieet ti


awɔ dɔ siwo katã mele wɔwɔm, eye awɔ dɔ gãwo wu esiwo mewɔ, elabena meyina 	 Kä bɛ la̱t ni lät ti di̱t ni kɛn kä ti̱ti̱, kɛ ɣöö wa̱a̱ kä Gua̱a̱r.


Le ƒe geɖe megbe la, Yosef kple fofoa gawɔ ɖeka ake. 	 Run teekä Jothɛp kɛ kuɔ̲r kɛl


Da a Nyame Beba 	 Ce̱tkɛ mi ca lat ɛn ɣöö bi cäŋ Kua̱r Yecu ben.


Etsa ŋku godoo le teƒea, lé ŋku ɖe nu sia nu ŋu tsitotsito eye wòtrɔ dzo yi Betania kple nusrɔ̃la wuieveawo elabena zã nɔ dodom. 	 Liakɛ jɛ rɛy ciëŋ nhial!" 11 Mëë cɛ cop kä Jɛ-ru-tha-lɛm, cuɛ wä rɛy luaak Kuɔth, cuɛ ŋɔak diaal gueec, kä cuɛ loc Beth-ani kɛnɛ jaakɛ da̱ŋ wäl rɛw kɛ ɣöö ci ɣɔw ku thuŋ a wäär.


Ŋutinya 113: Paulo le Roma 	 Cäät kä 113: Puɔl kä Röm


TAAN wo kimete Look at me 	 Thiapɛ ɣä, kä guɛcɛ ɣä.


awake = be awakened. 	 Buu-Mɔɔ kɛ Awake! woji tɛtrɛbii lɛ


wògado ɣlia sesῖe wu be, "David Vi, kpɔ nye nublanui." 40 Esi Yesu va ɖo afi si wònɔ 	 Kä cuɛ ku rɔal ɛlɔ̱ŋ wëë i̱, "Gat Dee-bid a lɔcdu kɔ̱c kɛ ɣä!" 40 Cu Yecu rɔ ka̱p cuɔ̱ŋ, kä cuɛ wee a wut ɛmɔ nöŋ kɛ jɛ.


Liyo - dziś 30° 	 mbaatiɛ num. thirty (30)


wos i vurhea nie woa 	 huhu , cian diaa..


Ale si woado gbe ɖa (5-15) 	 Aaro Rösener ! 11c 5


5 Ebɔbɔ eye wòkpɔ ameɖivɔ la le yɔdoa me. 	 5 Kä cuɛ rɔ goŋ guicɛ rɛydɛ.


Si ami na ame si dzi matɔ asi na wò la nam." 	 ca̲a̲r, bi ɛɛ coo ŋa̲c i kualkɛ kɛ."


Le DuO Ki GaGne 	 zaw zaw tin win


Ne ɖe mienyam la, anye ne mienya Fofonye hã." 20 Togbɔ be Yesu gblɔ nya siawo le gbedoxɔ la ƒe gadzraɖoƒe hã la, ame aɖeke mete kpɔ be yealée o elabena eƒe ɣeyiɣi la meɖo haɖe o. 	 Duŋ mi ŋäc yɛn ɣä, dërɛ Gua̱a̱r ŋa̱c bä." 20 Cuɛ ruaacni ti̱ti̱ lat guäth ëë ŋi̱i̱cɛ naath rɛy luaak Kuɔth guäth yio̱o̱ni, kä cuɛ thil ram mi cu jɛ yiɛn, kɛ ɣöö ŋot gua̱a̱thdɛ /kenɛ ni cop.


wow, tolles Foto ! 	 cuai towl laa aku nie!


11 Take Two Babies... 	 5 Kä täämɛ gaatku da̲ŋ rɛw tëë bi


7 Ke egbea ya ɖe? 	 16 Kä täämɛ ɛŋu mi liipi?


Yerɑ kurɔ wi, u nɛɛ, yinni, ɑ ku mɑn nɔni wɔ̃ke, domi ɑ sɑ̃ɑwɑ Gusunɔn tɔnu. 	 1Aj mu mij tyiꞌtɨ́j cɨyéj naatáchuij ɨ maj jɨn tyíꞌiteꞌracaa aꞌchu tɨ huatátyeej, majta aꞌyan tyinaatéꞌexaaj tɨjɨn:


Frame Le Mid 	 Süñä thä därd kä


18 Edzro mí vevie ŋutɔ be míava mia gbɔ eye nye, Paulo, medze agbagba zi geɖe be mava gake Satana meɖe mɔ na mí o. 	 18 Kä cuakɔ jɛ go̱r ɛn ɣöö bakɔ ben kä yɛ, ce̱tkɛ ɣän Puɔl cua jɛ go̱r i̱ bä rɔ nyɔk kɛ ben nikä ti nyin ŋuan, kä duundɛ ɣöö ci Cɛy-tan rɔ ga̱k dupda.


Ƒe 1914 Nuŋeɣia Dze Egɔme 	 Cu gua̱a̱th ɛmɔ thuɔ̱k kɛ Pay Wäl kɛ ruɔ̱n kä 1914.


Yesu gblɔ be: "Ele be, woawu nusiwo katã woŋlɔ ɖe Mose ƒe se la kple nyagblɔɖilawo kpakple Psalmowo me le ŋutinye la nu." 	 44 Kä cuɛ kɛ jiök i̱, "Ti̱ti̱ kɛ kɛn rieetkä tëë cä la̱r yɛ, mëë ŋuɔtdä kɛɛl kɛ yɛ, ɛn ɣöö ti diaal tëë ca gɔ̱r kɛ kui̱dä rɛy ŋuɔ̱tni Muthɛ kɛnɛ ruaacni göökni, kɛ Diit bikɛ dhil a thuɔ̱ɔ̱k." 45 Cuɛ cärkiɛn lɛp kɛ ɣöö bi ruaacni Kuɔth cop lɔɔcdiɛn.


vlɔvlɔvlɔ, 6 gake esi ŋdɔ ʋu ɖe wo dzi la, woyrɔ eye woku elabena woƒe kewo mede 	 6 Kä mëë ci cäŋ lëp, cukɛ rɔɔl kä cukɛ kööt, kɛ ɣöö thilɛ kɛ mɛy ti gɔw.


25 Eye Gad viwo kple Ruben viwo gblɔ na Mose be: "Wò dɔlawo awɔ abe ale si tututu mía aƒetɔ de se ene. 	 Amɛkɛɛ Mose akɛ: 'Bo okɛ wɔ awie, ejaakɛ wɔmiishe gbeyei akɛ kɛ Nyɔŋmɔ kɛ wɔ wie lɛ, wɔbaagboi.'


The Eye Strobe £50* 	 awi jir £*iSiij i ciliij ciiji ik Liiji


'Ame ka tututue nye kluvi nuteƒewɔla kple aɖaŋudzela, si eƒe aƒetɔ ɖo eƒe aƒemesubɔviwo nu?' - MAT. 	 Kiɛ ɛ nyuaak ŋukä mi te kam gua̱n ŋäthä kɛnɛ ram mi thil ŋa̱th? 16 Ɛ mat ruac ŋukä te kam luaak Kuɔth kɛnɛ kuth guäyni mɔ?


Ke esi wòse esiawo la, evee ŋutɔ; elabena kesinɔtɔ ŋutɔ wònye. 	 Kä bër guuri ɣä." 22 Kä mëë ci ŋuɛ̈t ɛmɔ mɛmɛ liŋ, cuɛ jiɛɛn kɛ jiath lɔaac, kɛ ɣöö tëë kɛ ŋɔak ti ŋuan.


21 Esia tae Yudatɔwo va lém le gbedoxɔ la me be yewoawum gɔ̃ hã hafi. 	 21 Kɛ kui̱ kä mɔmɔ cu ji̱ Juudh ɣä käp rɛy luaak Kuɔth, kä cukɛ go̱r ni näkdä.


Eye wòle didim be yeawui. 	 Kä duundɛ ɣöö cukɛ näkdɛ go̱r.


Nu si nyo nam 	 Ɛ jɛn i̲ gɔaaɛ.


Nu kae na miawo ya mieto vovo le nu geɖe me alea?" 	 Kä ɛ mi jiääk ŋukä cɛ la̱t ɔ?"


Yom Yerusalem 	 ^ E ngɛ heii kaa Yerusalɛm.


22 Azɔ ŋutsuawo dzo le afi ma heɖo ta Sodom; gake Afetɔ tsi Abraham gbɔ. 	 22 Cu wutni tɔtɔ ro riet kä Thɔdɔm, kä cu


Izgovor egbe egbe 	 Tsu kɛ ohewalɛ,


Aten: me too suka! 	 Video: Ɔ fata kɛ n niɛn i kpa!


[18] Eye amegãa ɖe va biae bena: Nufiala nyui, nuka mawɔ, be manyi agbe mavɔ la dome mahã?[19] Ke Yesu gblɔ nɛ bena: Nuka nèle yɔyem be nyui mahã? 	 16 Kä nɛnɛ, cu ram kɛl ben kä Yecu wëë i̱, "Ŋi̱i̱c, ɛŋu mi gɔaa mi bä la̱t, kɛ ɣöö bä tëk mi do̱raar jek?" 17 Cuɛ jɛ loc i̱, "Ɛŋu mi thieci ɣä kɛ kui̱ kä mi gɔaa?


me too Si 🙂 	 mi niña wapaa (:


Ebekpage Cariboo 	 thu niña caribeña


5 Gake magblɔ ame si wòle be miavɔ̃ la na 	 5 Kä bä yɛ la̱r lär kɛ ram in bia dual kɛ jɛ.


14 Elabena srɔ̃ŋutsu si mexɔ se o la ŋuti kɔ le srɔ̃nyɔnua ta eye nenema ke srɔ̃nyɔnu si mexɔ se o la hã ŋuti kɔ le srɔ̃ŋutsua ta. 	 14 Kɛ ɣöö cɔw mi thil ŋa̱th jakɛ jɛ kä lɛy lɛy kɛ ciekdɛ, kä ciek mi thil ŋa̱th jakɛ jɛ kä lɛy lɛy kɛ cɔwdɛ.


Gake eya hã medzi vi aɖeke kple nyɔnu sia hafi ku o, eye wo nɔvi etɔ̃lia xɔ ahosia ɖe gake kpao eya hã ku vi madzimadzii. 	 30 Kä cu gat in rɛwdɛ ciek kuɛn, 31 kä cu gat in diɔ̱ɔ̱kdiɛn ciek kuɛn, kä cu kɛn da̱ŋ bärɔw diaal li̱w a thil gaat.


Tie Nyamenle Na Nyia Dahuu Ngoane - Mukenye 	 Liŋ Kuoth kä bi Cu Tëk Amäni Cäŋ Kɛl


13 Pilato gabiae be, "Mèle nya gbogbo siwo gblɔm wole ɖe ŋutiwò la sem 	 10 No hewɔ lɛ, Pilato kɛɛ lɛ akɛ: "Okɛ mi ewieee?


esia ta wona wokplɔ Petro kple Yohanes do goe le xɔa me ale be woate ŋu akpɔ 	 Kɛkɛ ni atsɛ Petro kɛ Yohane, kɛ nuu ni amɛtsa lɛ lɛ fɛɛ kɛba.


Nude Boy And Woman 	 wutni kɛnɛ nyier dieth.


Ke hã eto vovo na wo le mɔ vevi aɖewo nu. 	 Puɔth bë kɛ dup ti gööl,


14 Nɔvinye lɔlɔ̃awo, viɖe ka wòanye ne ame aɖe gblɔ bena xɔse le ye si evɔ la dɔwɔwɔ mekpe ɖe eŋu o? 	 14 Dämaari, bi gɔɔydɛ a ŋu, mi laar raan ɛ i̱ tëëkɛ ŋa̱th kä thilɛ jɛ la̱t?


Two Nukes a Week 	 ɛ maʁts ɑwˈi də bekˈijɔ


Ke ame siwo tsi tre ɖe dzoa gbɔ la hã de asi gbɔgblɔ me na Petro be, "Vavã, wò hã wo dometɔ ɖekae nènye elabena Galileae nètso!" 71 Petro ta nu gblɔ be, "Le nyateƒe me la, nyemenya ame si ŋuti miele nu ƒom le gɔ̃ hã o." 72 Kasia koklo ku atɔ zi evelia. 	 Kɛ kɔr gua̱th mi tɔt cu nɛy ti bä kɛ li̱eŋ Pi-tɔr jiök i̱, "Ɛpuc, ji̱n lapi ram kɛl kä kɛ, kɛ ɣöö ɛ ji̱n raan Gɛ̈-lɛ-li." 71 Cu Pi-tɔr ɛ tok kɛ mi biitdɛ rɔ, kä yaacɛ rɔ i̱, "Ɣän kuecä jɛn wut ɛ ruac yɛn kɛ kui̱dɛ mɔ." 72 Kä ni ɛn guäth ɛmɔ cu tuut manpalɛ̈k röt kɛ lul in rɛwdɛ.


Aƒetɔ, ɣekaɣi gɔ̃ ye wòava yi ? 	 Sa doni të bëni? - pɔ, mundɛmi. sa dɔni tə bəni?


Jesu kpɔ ɛ̀ dũu, gblɔ̃ na ɛ̀ be: "Èwò ye nyi Simɔn, Jonas be èvi. 	 Cu Yecu jɛ guic, kä cuɛ jɛ jiök i̱, "Ɛ ji̱n Thay-mɔn gat Jɔ̱ɔ̱n.


Yes, me too" 	 wii jɛn wuu je†."


Foto Vía woowoowoo 	 photo cii qe cii


Dzi si me yɔ fũ kple lɔlɔ̃ na Mawu nana ame dina vevie be yeanya nusi dzea Mawu ŋu kple nusi medzea eŋu o. 	 Ram min nhök naath den, te kɛ riät ti bɛ lat yiɛ, yiɛn nɛy tin den ni kɛn, kɛ kui kä ɣöö ci naath rɔ bi tɛk, ni ciɛŋ, kɛ ɣöö den ɛmi la gor kɛ kɛ ɣöö de naath rɔ luäk kɛ jɛ.


12 Be malé wo ta la, megaxɔ ŋusẽnagbalẽ le tatɔwo gbɔ eye medze mɔ yina Damasko. 	 Kä kɛ kɛ̈c lɔaac mi di̱i̱t kä kɛ, cua wä wi̱i̱ni ti kɔ̱kiɛn kɛ ɣöö bäkɛ wä duäc." 12 "Kä ɛ kui̱ kä nɛmɛ ɛ nëë wä kɛ ɣä kä Da-math-kɛth kɛ lua̱ŋ kɛnɛ ruac bööthni palä tin di̱t.


Gblɔ na Lewitɔwo be: Ne miexɔ nuwo ƒe ewoliawo ɖeka, si mexɔ le Israel-viwo si na mi, be wòanye miaƒe domenyinu le wo si la, ekema miɖe ewoliawo ɖeka le eŋu na Yehowa 	 Kä ɛŋu mi bakɔ jek?" 28 Cu Yecu kɛ jiök i̱, "Ɛpuc, ɣän la̱rä jɛ yɛ, mi wä Gat Ran nyuur wi̱i̱ kɔam puɔnyädɛ rɛy ɣɔaa mi pay cak, bi yɛn nɛy tin cia ɣä guɔ̱ɔ̱r nyuur kɔamni kuäärä da̱ŋ wäl rɛw, kä bia döör I-thɛ-rɛl da̱ŋ wäl rɛw luk.


Eya ŋutɔ gblɔna be Mawu ƒe anyinɔnɔ ŋuti ɖikelae yenye - exɔe se be womate ŋu anya ne Mawu li o. 	 33 Ram mi wä nëndɛ nhɔk latdɛ jɛ kɛ pek lɔaacdɛ ɛn ɣöö Kuoth ɛ thuɔ̱k.


Egiptetɔwo ƒe nunya nu ale wòtsi va zu fiavi xɔŋkɔ aɖe le nunya kple dɔwɔwɔ me. 	 22 Kä cua Muthɛ ŋi̱eec kɛ pɛl ji̱ I-jëp diaal, kä cuɛ bum kɛ ruac kɛnɛ lätkɛ.


Still Some Work Needed. 	 Thiëëc kɛ yiöw ɛ ŋot ka̱n duɔr ni la̱t


Lazaro dze dɔ vevie. 	 Kä ɛ däman ni La-dha-räth ɛ nin tekɛ juey.


Eye kpɔ ɖa, ŋutsua ɖe, si ŋkɔ woyɔna be Zaxeo la li, eye wònye nudzɔlawo ƒe amegã ganye kesinɔtɔ hã. 	 2 Kä te kuäär thuɔ̱l tho̱lbo̱kä mi cɔal i̱ Dhɛ̈-ki-yäth mi riäŋ riäŋ thi̱n.


nike air 2013 women le 	 De thi thu dai hoc mon su nam 2013


5 Elabena mawudɔlawo dometɔ kae Mawu gblɔ na kpɔ be, "Wòe nye vinye; egbe mezu fofowò?" 	 5 Kä thilɛ jääk ci Kuoth ɛ kɔŋ jiök ɔ i̱, "Ɛ ji̱n Gatdä, ɛn wa̱lɛ ci ɣän a Guur."


Alesia Nuce 	 ɛmɛ kɛɛliw.


Ke nya esia bena, le ŋkeke mamleawo me la ɣeyiɣi vɔ̃wo lava. 	 1 Kä ŋäcni nɛmɛ ɛn ɣöö kɛ ni̱n guutdä bi gua̱a̱th rikä ben.


Esi wowu eƒe nyawo katã nu le dukɔ la ƒe to me la, eyi ɖe Kapernaum. 	 1 Mëë ci Yecu ruaacnikɛ diaal thuk kɛ lät naath, cuɛ wä kä Ka-pɛr-ni-äm.


13 Nya geɖe le asinye be maŋlɔ na wò gake nyemedi be maŋlɔe kple nuŋlɔti kple 	 12 Cäŋ ta̱a̱ kɛ ti ŋuan ti dëë gɔ̱a̱r yɛ, /ci ɣän ɛ go̱r ɛn ɣöö bä kɛ gɔ̱r kɛ warɛgak kɛnɛ galam.


Kpɔ ɖa, mebia nu kpli mi kple míaƒe dzidzimeviwo 	 käni yio̲wku kɛnɛ gök bäärädu kɛɛ daŋ


46 Ale menye gbɔgbɔmetɔ enye gbãtɔ o, ke boŋ dzɔdzɔmetɔ lae, eya megbe hafi gbɔgbɔmetɔ va. 	 46 Kä /ciɛ yiëë ɛ nëë nhiam, duundɛ ɣöö ɛ ri̱ŋ, cu yiëë kulɛ ben.


Wòe nye nye akpoxɔnu! 	 Cu yɛn ɣä kuɔk thi̱n.


be blessed, me 	 Cä dɔɔr kɛ gwehc.


Ðe ku sẽ ŋu wu Mawua? 	 17 Mi go̱o̱r Kuoth ɛ ɛn ɣöö bia cuuc, gɔaa ni ɣöö bia cuuc kɛ lätni kä mi gɔaa, kä ɣöö bia cuuc kɛ lätni kä mi jiääk.


Àte ŋu aɖo eŋu nɛ be: "Ewɔ nam be èdi be yeagblɔ be yemesea Mawu ƒe nuwɔnawo gɔme o - alo le go sia me la, ewɔ na wò abe mele naneke wɔm tso nɔnɔmeawo ŋu o ene. 	 Dɔ̱ŋ derɛ wee: "Ɣän ŋa̱cä jɛ ɛn ɣöö ji̱n /ci yiitni la lätdi ni ciaŋ ce̱tkɛ min la̱tkɛ ɛ naath.


Egblɔ be: "Ne mielé nye seawo me ɖe asi la, ekema miayi edzi anɔ nye lɔlɔ̃ la me, abe ale si ko meléa Fofonye ƒe sewo me ɖe asi, eye mekpɔtɔ le eƒe lɔlɔ̃ la me ene." - Yohanes 15:10. 	 10 Mi ka̱pɛ ŋuɔ̱tkä, bia cieŋ rɛy nho̱kädä, ce̱tkɛ mëë ci ɣän ŋut Gua̱a̱r käp, kä cä cieŋ rɛy nho̱kädɛ.


Aleke Biblia la to vovo tso agbalẽ bubu ɖesiaɖe gbɔe? 	 Ɛŋu mi jak Baibol ɛmɛ pay ka̱m raar ɛ kä tee dääk kɛ Baiboli tin kɔkiɛn?


16 Ame si xɔ sidi akpe atɔ̃ la de asi asitsatsa me kplii enumake eye eteƒe medidi hafi wògakpɔ Sidi akpe atɔ̃ ɖe gatia dzi o. 	 16 Kä ram mëë ca ka̱m yio̱w dääpä da̱ŋ dhieec, cuɛ wä nikä kɛɛl, cuɛ kɛ wä la̱a̱t, kä cuɛ yio̱w dääpä da̱ŋ dhieec kɔ̱kiɛn jek.


Eye le ŋkeke, si dze eƒe dzi ŋu dzi la Herodes tu aglo le eƒe dzigbeŋkeke dzi na eƒe amegãwo kple aʋafia gãwo kpakple Galilea-me ŋkutawo; 	 21 Kɛ jɔak cu Ɣɛ-ro-diäth gua̱a̱th jek kɛ cäŋ ti̱mä däpä Ɣɛ-rod mëë cɛ mi̱th la̱t kɛ kui̱ bööthni kumɛkädɛ kɛnɛ bööth rɛ̈m kɛ bööth wec ji̱ Gɛ̈-lɛ-li.


Akpɔ 'gbe mavɔ l'e-gbɔ. 	 Kä bi cu tekɛ ŋa̱th 'kɛ tëk mi do̱raar kɛ gua̱a̱th ɔ bëë mɔ.'


[19] Ke ŋutilã ƒe dɔwɔwɔwo dze ƒã keŋ, esiwo nye: Matrewɔwɔ, ahasiwɔwɔ, makɔmakɔnyenye, hadzedze,[20] trɔ̃subɔsubɔ, afakaka, kewɔwɔ, dzrewɔwɔ, ŋuʋaʋã, dɔmedzoedodowo, dzrehehewo, mamãwo, komamãwo,[21] dɔmevevi, hlɔ̃dodowo, ahamumuwo, aglotutuwo kple esia tɔgbewo; nusiwo gblɔm mele ɖi na mi, abe alesi megblɔ ɖi na mi xoxo la ene, bena amesiwo wo ale nusiawo la, manyi mawufiaɖuƒe la ƒe dome o. 	 20 Atzaj te' kykanin ichin tk'atz Jesús, a i xi chq'o'n tu'n Juan, xitzin kyqanintz kyjalu'n: Ma qo tzaj chq'o'n qe' tu'n Juan, a Jawsil A', tu'n t-xi qqani'n tey, aj qa ajiy, a il ti'j tu'n tul kanin, mo qa qo ayolja ti'j juntl a'la.


14 Wonɔ dze ɖom kple wo nɔewo tso nu siwo katã va dzɔ la ŋuti. 	 14 Kä muaŋkɛ ŋɔak diaal tëë ci tuɔɔk.


nye nøgne dvd nye 	 ai sɔ ðət ju muvd ɑn wiθ sʌmwən nu


le problme kplrien: 	 pron: ε → ɛ


21 " Mele egblɔm na mi bena, nɔvi ahe nɔvi ade ku me, eye vi fofo ade ye ŋutɔ via asi. 	 21 Bɛ tekɛ nɛy ti bi dämani gɔany li̱th, kɛnɛ wutni ti ba gaatkiɛn luɔm.


Eye ale ke woawɔ ase nu tso eŋu ne ame aɖeke megblɔe na wo o? 15 Eye ale ke ame aɖe ayi aɖagblɔ Kristo ŋunya na wo ne ame aɖeke medɔe o? 	 Kä dee kɛn ɛ liŋ i̱di, mi thilɛ ram mi ci jɛ la̱tkɛ? 15 Kä dee naath ruac lat i̱di, mi /ka̱n kɛ ja̱k?


11 Mele didim vevie be mava kpɔ mi ɖa ale be matsɔ gbɔgbɔmenunana aɖe si ado ŋusẽ mi la ana mi, 12 hekpe ɖe esia ŋu be nye kple miawo siaa míado ŋusẽ mía nɔewo ƒe xɔse. 	 11 Kɛ ɣöö ɣän göörä jɛ ɛlɔ̱ŋ i̱ dëë yɛ nɛn, kɛ ɣöö dëë muc yieekä nyuak kɛɛl kɛ yɛ kä dëë yɛ bum.


26 Mawu ɖee fiae to gbɔgbɔ kɔkɔe la dzi hã be maku o va se ɖe esime wòakpɔ Yehowa* ƒe Kristo la hafi. 	 26 Kä ca nyuɔ̱th jɛ ɛ Yiëë in Gɔaa in Rɛl Rɔ, ɛn ɣöö /cɛ bi li̱w mi /kenɛ Kuäär ni Kuoth ni Mɛ-thia nɛn.


20 Migana lãkɔ ɖeka nagblẽ Mawu ƒe dɔwɔwɔ me o. 	 20 /Cuarɛ la̱t Kuɔth yär kɛ kui̱ mi̱eth.


Nenema ke dɔwɔwɔ nyuiwo hã li, siwo dze ƒã, eye esiwo to vovo la, womate ŋu aɣla wo o." 	 25 Inɔ bä, lät ti gɔw thia̱k nëndiɛn, kä cäŋɛ kɛn tin /ci jɔc, /cikɛ dee lɛ ŋot a tɛ̱̈ɛ̱̈kɛ kɛ.


Be nye, vi bubu la, 	 Bi te kɛ gat dɔdiɛn


Tete nusrɔ̃lawo ɖeɖe va Yesu gbɔ gblɔ bena: Nukaŋuti miawo miete ŋu nyae do go o mahã? 	 19 Kä cu jaak ben kä Yecu kɛ tɛ̱̈ɛ̱̈ kä cukɛ wee i̱, "Ɛŋu /ka̱n kɔ jɛ luäŋ kɛ käm raar ɔ?" 20 Kä cuɛ kɛ jiök i̱, "Ɛ ɣöö kuiy ŋa̱thdun.


10 Esi Yesu nɔ go dom tso tsia me la, ekpɔ be dziƒowo nu ʋu eye Gbɔgbɔ Kɔkɔe, si nɔ akpakpa ƒe nɔnɔme me la nɔ ɖiɖim ɖe edzi. 	 10 Kä min pälɛ bendɛ raar rɛy pi̱i̱ni, ɛn guäth ɛmɔ pa̱ny, cuɛ pua̱a̱r nɛn lɛpɛ rɔɔdɛ, kä bä Yiëë Kuɔth piny kä jɛ ce̱tkɛ guuk.


Eye wogazãa té siwo ƒe ŋusẽ tsoa tsi kple ya gbɔ la le teƒe vovovowo kokoko. 	 Lëth kɛnɛ prɛjjiɛred gua̱thni̱ rɛy Moon'ä ni̱ rɛydɛ dɔ̱ŋ ŋotdɛ tekɛ pi̱w ti̱ lawlaw.


2 Azɔ magblɔ nyateƒe la na wò: 	 7 Kä cäŋ ɛ jɛn inɔ, ɣän la̱tdä yɛ ruac in thuɔ̱k.


woo woo woowoo 	 te kɛ jɛ jiëëth inɔ.


Obia nim se me de me ká m'adwene I be straight. 	 Ɣëc, jɛn a bëëni̲ tä̲ä̲mɛ.


11 Xɔ̃nye lɔlɔãwo, mele atam kam na mi bena wometu dziƒomɔ si mefiana la ɖe amegbetɔ aɖeke ƒe susu alo drɔ̃ekuku dzi o. 	 11 Ɣän göörä ɣöö bi yɛn ɛ ŋa̱c, gaatmaari, ɛn ɣöö thok in gɔaa in cä la̱t yɛ /cɛ tuɔɔk kä raan.


Alu Satan una er nyi je kpa, 	 Satan ti Ɲanmiɛn i kpɔfuɛ


13 Yesu ɖo eŋu na wò be, "Miawoe wòle be miadi nuɖuɖu na wo woaɖu." 	 12 Kä cu Yecu kɛ jiök i̱, "Bia, mi̱ethɛ."


Eye wòde asi lo sia dodo me na dukɔ la bena: Amea ɖe de weingble, eye woɖee asi na agbleŋlɔlawo, eye wòyi nugbe eteƒe didi. 	 "Ci raan kak wal kɛ kui̱ kɔaŋ pith, kä cuɛ jɛ ba̱ny ji̱ pi̱thä wal, kä cuɛ wä ro̱o̱l mi dɔ̱diɛn mi bɛ wä jääny thi̱n.


36 Le esia megbe la, wobɔbɔ nɔ anyi ɖe afi ma henɔ eŋu dzɔm. 	 33 Cukɛ ben nyuur nhiamdɛ,


Do boboe le zã me, ne ŋdi me ŋudzɔɣiwo dze egɔme. 	 Cäŋ Däär, kä cuɛ muth cɔl i Wäär.


Ame siwo katã le mɔkpɔkpɔ me alea la wɔa wo ɖokuiwo dzadze abe ale si eya hã le dzadze ene. 	 3 Nɛy diaal tin ŋa̱thkɛ bendɛ, bikɛ rɔ̱ jakä wiɛc wiɛɛc ce̱tkɛ min jɛn ɛ wic wic.


bia je la ye.. 	 same askɛ diɛwɛadj


Yesu ɖo eŋu nɛ be, "Nyee nye Fia la tututu abe ale si nègblɔ ene." 3 Le afi sia la Osɔfogãwo tso enu be ewɔ nu vɔ̃ geɖewo. 	 Kä cuɛ jɛ loc i̱, "Ɣɔ̱ɔ̱n, ci jɛ lar." 3 Kä cu bööth palä tin di̱t jɛ gɔany kɛ ti ŋuan.


35 Azɔ la, ezɔ yi ŋgɔ vie ɖatsyɔ mo anyi eye wòdo gbe ɖa bia be, ne ele bɔbɔe la, 	 Duɔthɛ wanɛ mɛ, kä ta̱yɛ jinä." 35 Kä min cɛ wä nhiam kä mi tɔt, cuɛ rɔ yuɔr piny, kä cuɛ pali, mi lotdɛ rɔ /ci cuɔ̱c ɛmɛ dee ben kä jɛ.


(to women) be eaten! 	 kɛ män kä camɛ nyinkiɛn.


ya me too ben 	 ciötdɛ cɔl i Benami.


Ke nu ka wɔ miegale didim be yewoakpɔ Fofo la? 10 Đe miexɔe se be, mele Fofo la me eye Fofo la hã le menye oa? 	 11 Ŋa̱thɛ jɛ ɛn ɣöö ta̱a̱ rɛy Gua̱a̱r, kä te Gua̱a̱r rɛydä.


Ablɔɖe kae nɔ Adam kple Xawa si? 	 Mɛni heje Adam kɛ Hawa si himi he nɛ ngɛ fɛu ɔ je a dɛ?


46 Ð Ð Ð£: 	 46 Kɛ̀ Mɑɑrii dentɛ̀ kɛ dɔ̀:


9 Eya ta nye dzi le dzidzɔ kpɔm, nye ameti bliboa le aseye tsom. 	 26 Kɛ kui̱ ɛmɔ tɛth lɔcdä, kä cu lɛpdä tɛ̈th lɔaac lar.


Wowɔ nuwo katã to eyama dzi, eye eya manɔme la womewɔa naneke, si wowɔna o. 	 Ŋɔak dial ca kɛ cak kɛ Jɛ, duŋ thil I Jɛn, thilɛ mi de cak kä tin ca cak.


21 Ale wòkplɔe yi eƒe me, eye wòna nuɖuɖu tedziawo. 	 34 Kä ɛnɔ, cuɛ kɛ nööŋ dueelɛ, kä cuɛ kɛ moc mi̱eth.


19 Mieɖo ŋku edzi be menyi ame akpe atɔ̃ oa ? 	 Kä /ci yɛn ŋɔaani tit? 19 Mëë cä jurayni dhieec puɔ̱ny kɛ kui̱ nɛɛni ti bathdɔɔri da̱ŋ dhieec, cia diënyni da̱ŋ di kuany tëë ci thia̱a̱ŋ kɛ duɔth?"


woaɖu ŋkeke kple zã dzi, eye woamã kekeli kple viviti dome. 	 kä bikɛ cäŋdäär ciɛŋ kɛnɛ wäär, kä bikɛ buay da̱a̱k kɛnɛ muth.


Gake ne míetsɔ ame siwo trɔ dzi me vavã ƒe nu vɔ̃wo ke wo la, esia akpe ɖe wo ŋu woƒe dzi nadze eme, eye míawo ŋutɔwo hã míaƒe dzi adze eme. 	 5 Kɛ ɣöö mi ca kɔn mat kɛ jɛ kɛɛl rɛy li̱eth mi ce̱tkɛ lia̱a̱dɛ, ba kɔn diaal mat kɛ jɛ kɛɛl rɛy jiecä li̱eth mi ce̱tkɛ jiëcdɛ.


Ke nyɔnu si mele atsuƒe o la ƒe didi katã koe nye be yeawɔ dɔ na Aƒetɔ ɣesiaɣi. 	 Ram mi thil ciek diɛɛrɛ kɛ lät Kua̱r ni Yecu, kɛ ɣöö go̱o̱r ɣöö bɛ lɔc Kua̱r ni Yecu tɛth.


Míatso aseye nɛ, 	 Wɔkɛ miishɛɛ jajeɔ akɛ


Women, women,man 	 kɛɛ kuakɛ, kɛ män a mäni nɛɛkɛ.


Woo Yee Yeo 	 te kɛ jɛ jiëëth inɔ.


7 Ke kesinɔnu sia le mía si le anyigoewo me, be wòaɖee fia be ŋusẽ triakɔ sia metso mía gbɔ o, ke boŋ Mawu gbɔe wòtso. 	 7 Kä ta̱nɛ kɛ ria̱ŋ yieekä ɛmɛ kɔn nɛy ti ce̱tkɛ dha̱a̱ri muɔ̱ɔ̱n, kɛ ɣöö ba jɛ jakä jɔc agɔaa ɛn ɣöö buɔ̱m ɛ di̱i̱t ɛmɛ, /ciɛ duŋdan, ɛ duŋ Kuɔth.


Nenye wòe nye Kristo la, gblɔe na mi" 25 Yesu ɖo eŋu na wo be, "Megblɔ ame si menye la na mi xoxo, gake miexɔe se o. 	 Mi ɛ ji̱n Kritho, läri jɛ kɔ a jɔc." 25 Cu Yecu kɛ loc i̱, "Ɣän cä la̱r yɛ, kä /cia jɛ ŋäth.


Mawu ɖo ŋku Babilonia Gã la dzi eye wòtsɔ kplu si yɔ fũu kple eƒe dɔmedzoe helihelĩ ƒe wain la nɛ. 	 Cu Kuoth Bɛ̈-bi-lɔn in di̱i̱t tim, cuɛ jɛ jakä mäthɛ kɛ kɔaŋ waŋä lɔaac Kuɔth in te rɛy lirä.


Amenyo: Ɛ̃, viŋutsuvi le asinye. 	 an jɛn wan ɥɛn


Mawu sɔnɔ eɖe le mɛ nɔ mí. 	 Kɔn palnɛ kɛɛl, Kuɔth ɛ Kuɔth kɛl,


25 Mehiã be ame aɖeke naɖi ɖase nɛ tso amegbetɔ ŋu o, elabena eya ŋutɔ nya nu si le ame me." 	 25 Kä thilɛ ram mi go̱o̱rɛ mi dee jɛ la̱t naath kɛ ɣöö jɛn puɔ̱nydɛ ŋäcɛ min te lo̱cnikiɛn.


eye wogade megbe la, esẽ na wo bena, woagawo wo yeye hena dzimetɔtrɔ, le esi wogaklã Mawuvi la ɖe atitsoga ŋu na wo ɖokui, eye wona wodo ŋukpee la ta. 	 6 Duundɛ ɣöö cikɛ kac jɔk ŋäthädiɛn, bumɛ ɛn ɣöö dëëkɛ luɔ̱ɔ̱c jɔk a bikɛ dueerkiɛn päl kɛ ɣöö pua̱tkɛ ni Gat Kuoth puɔ̱ɔ̱ny jiaath kä yɔaŋkɛ jɛ nhiam nath.


Le Livre Elu 	 Tin te rɛy buɔk


Aƒetɔ la ƒe ŋkeke la 	 Ce̱tkɛ mi ca lat ɛn ɣöö bi cäŋ Kua̱r Yecu ben.


Eya ta ne miekpɔ be nu siwo katã megblɔ la le dzɔdzɔm la, minyae be nye vava zi evelia te tu aƒe, eye nye afɔ le miaƒe agbowo nu. 	 29 Kä inɔ bä, mi wä ŋɔak ti̱ti̱ tuɔɔk bia cu ŋa̱c ɛn ɣöö ci gua̱a̱th thia̱k, a cɛ cop thukni duëli.


Biblia gblɔ be: "Mina míanɔ mía nɔewo ŋu bum, ale be míado ŋusẽ mía nɔewo na lɔlɔ̃ kple dɔ nyuiwo wɔwɔ, eye míaganɔ míaƒe kpekpewo gblẽm ɖi, abe ale si wòzu numame na ame aɖewo ene o, ke boŋ míanɔ dzi dem ƒo na mía nɔewo, eye míawɔe geɖe wu, zi ale si miekpɔ be ŋkeke la le ɖoɖom la." 	 25 /Cuarɛ ma̱tdan kɛ̈ɛ̈l päl, ce̱tkɛ ciaŋ in tekɛ tha̱a̱ŋ nath, kä cuɔmnɛ rɔ̱ ɛlɔ̱ŋ kɛ ɣöö nɛ̈nɛ jɛ ɛn ɣöö ci cäŋ thia̱k.


Yelie Daneɛle yevi awenade ne mɔ asa anu.' 	 Lo lì Daniyɛli wi shɔ jaraye pe kɛɛ."


5 Menya ale si nèɖoa ŋu ɖe Aƒetɔ la ŋu abe dawò Enuike kple mamawò Loide ke ene. 	 5 Ɣän tiɛmä ŋa̱thdu in thuɔ̱k, jɛn ŋa̱th in ci kɔŋ tekɛ muɔɔrdɔɔŋ ni Lo-ith kɛnɛ muɔɔr ni Yu-nith, kä täämɛ ŋa̱cä jɛ ɛn ɣöö tëë rɛydu.


34 Eya ta meɖe kuku na mi, miɖe dzi ɖi ne miaɖu nu elabena naneke mele dzɔdzɔ ge ɖe mía dometɔ aɖeke dzi o." 35 Azɔ Paulo ŋutɔ tsɔ abolo aɖe eye esi wòdo gbe ɖa alo da akpe ɖe eta vɔ la, eka ɖe heɖu. 	 Kɛ ɣöö thilɛ mi̱em wec raam kɛl kä yɛ mi bɛ bath." 35 Mëë cɛ mɛmɛ lat, cuɛ juray ka̱n, kä cuɛ Kuoth la̱r tɛ̈th lɔaac nhiamdiɛn diaal, cuɛ jɛ puɔ̱ny kä cuɛ mi̱eth tok.


"Migalɔ̃ xexea alo nu siwo le xexea me la o. 	 15 /Cuarɛ ɣɔw ɛ jiääk ɛmɛ nhɔk kiɛ ŋɔak tin te rɛy ɣɔaa.


Apostolo Yohanes ŋlɔ bena: "Ne ame aɖe gblɔ be, yelɔ̃a Mawu, eye wòléa fu nɔvia la, aʋatsokala wònye; elabena amesi melɔ̃a nɔvia, si kpɔm wòle o la, aleke wòate ŋu alɔ̃ Mawu, si kpɔm mele o mahã?" 	 20 Kä nɛy tin wee i̱, "Nhɔakä Kuoth," kä nyiɛrkɛ dämani, kɛ ji̱ kacä, kɛ ɣöö nɛy ti /ci dämani tin nɛɛn kɛn kɛ nhɔk, /cikɛ Kuoth in /ka̱n met nɛn dee nhɔk.


wo le me wo dzi 	 rɛydiɛn ti.


Míeɖe mía nɔewo le ɣleti asieke megbe, le January 30, 1954 dzi. 	 Cukɛ be̱n da̱k kɛ Caŋkä 10 kä Pay Kɛl 1936.


Nanɔ Ha dom ɖa nɛ kple dzo. 	 Jalam kɛɛ Korä.


13 - wuietɔ ̃ 	 13 Kä kɛ kɔr


ŋutɔ eya ta edɔ eƒe subɔvi la wòyi dua ƒe ablɔwo dzi kple kpɔdomeewo ɖayɔ nubialawo, 	 Mëë jiɛyɛ cieŋ, cuɛ nyinkɛ la̱th tetni la̱a̱tnikɛ, cuɛ ramɔ ka̱m la̱tdɛ, kä cuɛ ruac kɛ gääŋ thuɔk rɛ̈ɛ̈k kɛ ɣöö bɛ guic agɔaa.


Eyata medzo le afima yi Ho. 	 Kɛ kui̲c ɛmɔ cuɛ


Elabena le ɣemaɣi me xaxa gã lava, esi meva kpɔ tso xexeame ƒe gɔmedzedze vaseɖe egbegbe o, eye megale vava ge akpɔ o. 	 21 Kɛ ɣöö ɛn guäth ɛmɔ bɛ tekɛ cuɔ̱c mi di̱i̱t, mi ce̱tkɛ mi /ken kɔŋ te thi̱n ni tukä ɣɔaa amäni täämɛ, kä /cɛ rɔ bi met nyɔk kɛ tuɔɔk.


Ɖoe Ɖe Amewo Ɖoe Ɖe Amewo Yehowa Aɖo Eteƒe Na Ame Sia Ame Ðe Eƒe Dɔwɔwɔwo Nu 	 6 Kɛ ɣöö jɛn bɛ ramɔ culikä ce̱tkɛ pek lätnikɛ.


57 Elizabet ƒe vidziɣi va ɖo eye wòdzi ŋutsuvi. 	 57 Täämɛ cu gua̱a̱th dapä I-li-dha-bɛth cop, kä cuɛ dap kɛ gat mi dho̱o̱l.


yσu Hαte me ? " 	 ci ji̲n ɛ lɛlɛ?"


Nu kae ana míayi edzi anɔ dzidzɔ kpɔm le míaƒe subɔsubɔdɔa me? 	 Kɔn dënɛ cieŋ kɛ tɛ̈th lɔaac i̱̱di̱ ciëëŋnikɔn?


And be ye lifted up. 	 cian awk jie!


sono mi wo mamoru tame? 	 Saka tshun kɛkë man a sɛ ˈyi?


Forever 21 "Do Nut Worry Be Happy" Tee 	 20 Kä yɛn 'cuayɛ diɛɛr kɛ kuakun kɛ ɤöö gɔy


13 Mawɔ nu sia nu si miabia le nye ŋkɔ dzi la na mi ale be Vi la nakɔ 	 13 Kä ɛnɔ bia thiec kɛ ciötdä mɔ, bä jɛ la̱t, kɛ ɣöö dëë Kuoth puany kɛ Gatdɛ.


Nu ka tae wòfiã zu gbegbe 	 Mɛni ji Nyɔŋmɔ yiŋtoo kɛha adesai?


9 Migatsɔ vɔ̃ ɖo vɔ̃ teƒe alo dzudzu ɖo dzudzu teƒe o, ke boŋ 	 9 /Cuarɛ mi jiääk col kɛ mi jiääk, kiɛ kuëth kɛ kuëth, kä duundɛ ɣöö cuɔ̱lɛ naath ni mi gɔaa.


8 Nufiala siawo tsia tsitre ɖe nyateƒe la ŋu abe ale si Yane kple 	 8 Ce̱tkɛ mëë ci Jä-nɛth kɛnɛ Jam-bɛ-rɛth ruac Muthɛ gak, inɔ bä ci nɛy tɔ̱tɔ̱ thuɔ̱k gak, nɛy tin ci ca̱r wecdiɛn nyuɔɔn ti thil ŋa̱th.


miayi egbɔ ake be ame sia wo naɖu ɖasefo na wò. 	 Käp tëk mi do̱raar min ca ciöl ji̱, mi latdi thuɔ̱k nhiam nɛɛni diaal.


Szogbesan, Yemisi O. 	 puʁtɑ̃, twa ty nə mεmε pa.


Ya me vi ^^ 	 Muso ŋana kɛnɛ


Hela nyɔnu aɖe si wodzi le nuto sia me la kpɔ Yesu eye wòde asi kukuɖeɖe me nɛ be: "Aƒetɔ, David Vi, kpɔ nublanui nam. 	 47 Mëë cɛ liŋ ɛn ɣöö ɛ Yecu raan Na-dha-rɛth, cuɛ rɔal ɛlɔ̱ŋ, kä cuɛ wee i̱, "Yecu, Gat Dee-bid, a lɔcdu kɔ̱c kɛ ɣä!" 48 Kä cu nɛy ti ŋuan cɔr yɔ̱r, kɛ ɣöö bɛ biɛt.


Ne woti mia yome le du sia me la, nusi yi ɖe bubua ɖe me; elabena vava mele egblɔm na mi bena: Miele Israel-duawo nu wu ge, hafi amegbetɔvi la nava o. 	 23 Kä mi muɔckɛ yɛ riɛk rɛy wec kɛl, barɛ rɔ̱ rɛy cieŋ in dɔ̱diɛn, kɛ ɣöö ɣän la̱rä jɛ yɛ, /cia bi wä rɛy ciëëŋni I-thɛ-rɛl diaal, a /ken Gat Ran ben.


Israel katã la nyemekpɔ ame aɖeke si si xɔse le abe ame sia tɔ ene kpɔ o." 	 Ɛ ɣöö /cikɛ gaat I-thɛ-rɛl la di̱eel gan I-thɛ-rɛl ɔ.


24 Minyae be sukuvi menyaa nu wua eƒe nufiala o. 	 24 "Ram mi ŋi̱eeckɛ /ci di̱tni jɛn kä ram in ŋi̱i̱c jɛ, kä /ci di̱t ni raan läätdä kä kuäärɛ.


Ame si le mia dome si di be yeanye mia nunɔla la, eyae wòle be wòanye miaƒe subɔvi. 	 Ram mi go̱o̱r ɣöö bɛ di̱t rɛydun ba läätdun.


[3] Fia nusiawo, eye nanɔ nuxɔxlɔ̃ dzi! 	 11 Kä ti̱ti̱ kɛ kɛn tin bi dhil la̱t kä bi ŋi̱eec.


Ena dzi dzɔ futɔ la le tawò; ena wò ketɔwo kpɔ ŋusẽ. 	 He fɛɛ he kɛ yɛ maŋ fɛɛ maŋ,


Anyigba blibo la katã azu paradiso. 	 piny kɛɛliw bɛɛ yien." 27 Cu Kuoth raan


6 Wogada ɖɔ la ake ke azɔ la, woɖe lã ale gbegbe be woƒe ɖɔwo koe de asi vuvu 	 Kä kɛ ɣöö ci jɛ lar bä cambakni luay yieer." 6 Mëë cikɛ nɔmɔ la̱t, cukɛ rɛc ti ŋuan käp amäni min ci cambaknikiɛn thia̱k kɛ ɣöö deekɛ rɛ̈ɛ̈t.


Meno: Tsatsu Kofi Segbedzie 	 Hom qawm qho: Kev cai lub thawv kaw


Gake ŋutega la ɖee fia be ɣeyiɣi vi aɖe koe 'afɔtutu Yerusalem' dzi axɔ - vaseɖe "azã adre." 	 Kuɛ la ɣöö nyuuth ëë ca nɛn kɛ kui̱̱ jiaath lotdɛ ni ɣöö gua̱a̱th in ba 'dɔny ni Jɛ-ru-tha-lɛm' piny bɛ la gua̱a̱th mi tɔt, "gua̱th da̱ŋbärɔw," Bi pek gua̱thni da̱ŋbärɔw tɔ̱tɔ̱ kulɛ ni̱ndi̱?


12. (a) Abe ale si Hiob 26:7, 8, 14 ɖee fia ene la, nu kae Hiob wɔ si kpe ɖe eŋu wòkpɔ Yehowa ƒe gãnyenye wɔnuku la dze sii si na wòde bubu deto eŋu? (b) Afɔ kae míate ŋu aɖe be Mawu ƒe gãnyenye wɔnuku la nawɔ dɔ ɖe mía dzi? 	 12. a) Achiʼel nuʼij Job 26:7, 8 chqä 14, ¿achkë xtoʼö Job rchë kan xel rukʼuʼx chrij ri yerbʼanon Jehová? b) ¿Achkë xtqtoʼö röj rchë kan xttel qakʼuʼx chqä chrij ri yerbʼanon Jehová?


Ð¡Ð Ð Ð Ð¬Ð ̄! 	 kana a kɛ dɛ !


tsɔa ame siwo kpɔ xɔxɔ la kpena ɖe wo ŋuti gbe sia gbe. 	 Kä ni ciaŋ la Kuäär ni Kuoth kɛ a reep kɛ nɛy tin ca kän.


ɔxanɔ ɔxanɔ 0.00 here adverb 	 mʊkaɛ mʊkaɛ 0.00 at adverb


megbe la, efɔ tso yɔdo la me abe ale si nyagblɔɖilawo gblɔe do ŋgɔe ene. 	 9 Kä ŋotkɛ /ken ruaacni Kuɔth tëë ca gɔ̱r ni cop lɔɔcdiɛn, ɛn ɣöö bɛ rɔ dhil jiɛc li̱th.