Det er fordi han ikke visste at sønnen hans trengte å høre det. 	 Әтисе улының моны ишетергә теләгәнен белмәгән.


Jeg kan komme kledd som en bonde, eller i lær, og ingen har noen gang valgt bonde. 	 Мин фермер кебек яки күннән тегелгән куртка кия алам, һәм әлегә беркем фермерның костюмы сайламады.


Hva trenger du å høre? 	 Сез нәрсә ишетергә телисез?


Og jeg vil takke alle dere i salen for at dere er flotte ektemenn, flotte mødre, venner, døtre, sønner. 	 Һәм мин монда утыручыларга яхшы ирләр, хатыннар, әниләр, дуслар, балалар булганыгыз өчен рәхмәт әйтәсем килә.


Vi startet Universal Subtitles fordi vi mener at enhver video på nettet bør være tekstbare. 	 субтитрлы булырга тиеш дип санаганга башладык.


Og det er vår jobb å gi disse tingene. Takk. 	 Рәхмәт кул чабу


Gå hjem til kona, og spør henne, hva trenger hun? 	 Хатыныгыз янына барыгыз, Һәм аңа нәрсәләр кирәк дип сорагыз?


Det trenger sannhet og skjønnhet, og jeg er veldig glad for at det har blitt nevnt så mye her i dag. Det trenger også -- det trenger verdighet, kjærlighet og nytelse. 	 Шулай ук безгә яхшылык, мәхәббәт, ихтирам да кирәк.


"Jeg tror det gjelder å ha fokus på én ting". 	 "Иң мөһиме - игътибарны бер әйбердә туплауда", ди.


En venn av meg laget det -- Richard Bollingbroke. 	 Аны минем дустым, Ричард Боллингброк, ясады.


"OK, men du kan ikke bidra til deg selv, du må bidra med noe av verdi til andre. 	 "Сез үзегез өчен генә яши алмыйсыз" "Сез башкаларга да хезмәт итәргә тиеш".


Vel, neste dag var vi i Cleveland. 	 Менә шулай итеп, икенче көнне без Кливлендка килдек.


Den første tingen er lidenskap. 	 Беренче әйбер - дәрт.


Da jeg gikk uten sukker i 30 dager, så dag 31 ut som dette. (Latter) 	 Мин 30 көнгә шикәрле ризыктан баш тарткач, 31 нче көн болай күренде... (Көлү)


I vanlig musikk anser vi "en" som starten, begynnelsen på den musikalske melodien. 	 Җырларда, без "бер" саныннан башлыйбыз. Музыкаль тактны санаганда "бер, ике, өч, дүрт" дибез.


Måten jeg ble interessert i dette på var at jeg la merke til det i meg selv da jeg vokste opp, og til et par år siden, at jeg ville si takk til noen, jeg ville gi dem skryt, jeg ville at de skulle gi meg skryt men jeg bare stoppet det. 	 Мине күптән түгел үземдә шундый кызыклы мәсьәләгә игътибар иттем: Балачакта һәм хәзер дә мин берәр кемгә рәхмәт әйтергә теләсәм, кешеләрне мактарга теләсәм, яки мине мактасыннар дип теләгәндә, мин нигәдер туктый идем.


For hva kan du gjøre med den informasjonen? 	 Чөнки сез бу мәгълүмат белән нишли аласыз?


Det er ikke alltid lett å presse seg selv, og det er grunnen til at de oppfant mødre. 	 Үзеңне җиңеп чыгу җиңел түгел, шуңа күрә Аллаһ әниләрне уйлап чыгарган.


Joe Kraus sier: 	 Джо Краус шулай ди:


Arbeid! 	 Эшлә!


Hun reddet livet mitt ved å la meg gå på toalettet på lærerværelset. 	 Ул миңа укытучылар бәдрәфен кулану рөхсәт белән мине коткарды.


For tre eller fire år siden fikk jeg en telefonsamtale midt på natten fra denne læreren, Fru Posten, som sa "Jeg må se deg. 	 Якынча өч-дүрт ел элек төн уртасында теге укытучым, Миссис Постен телефоннан шалтыратты. Ул миңа "миңа сине күрергә кирәк.


Mange unger forteller meg at de vil bli millionærer. 	 Хәзер күп кенә бала миллионер булырга хыяллана.


Og de jobber hardt. 	 Һәм алар күп эшлиләр.


Og det er lett. 	 Бу бик җиңел.


Jeg er skuffet over at vi aldri fikk lære hverandre å kjenne som voksne. 	 Мин үзебезнең олылар кебек сөйләшмәгәнебезгә бик үкенәм.


"Unnskyld, hva heter dette kvartalet" 	 "Гафу итегез,бу кварталның исеме ничек?"


Så spørsmålet er, hvorfor blokkerte jeg det? 	 Менә сорау шундый: ник без моннан баш тартабыз?


Og jeg tok sykkelen min med til sykkelbutikken -- jeg elsker dette -- samme sykkel, og de gjør noe de kaller å "balansere" hjulene. 	 Бервакыт мин үземнең сәпидемне төзәтергә теләдем. Аның тәгәрмәчләре белән проблема чыкты.


Jeg er her i dag for å fortelle dere om sirkler og åpenbaringer. 	 Бүген мин сезнең белән зирәклек турында сөйләшергә телим.


Jeg tør påstå det var en ganske god idé. 	 Бу шактый яхшы идея булган.


Fysisk, mentalt, du må presse, presse, presse." 	 Физик яктан һәм рухи яктан җиңәргә.


"Kan du gi meg ros for dette?" 	 Ә "мине мактагыз," - дип әйтмибез?


Du sier, "Greit, men da jeg gikk rundt her 	 Сез "Ярый, ләкин карагыз,


Jeg lærte at når jeg gjorde små, bærekraftige forandringer, ting jeg kunne fortsette å gjøre, så var det mer sannsynlig at de ble permanente. 	 Мин кечкенә адымнар ясаган саен, һәм аларны даими эшләгәндә, алар гадәткә кереп китә.


Jeg fant ut at de ikke er arbeidsnarkomane, de er arbeidsgladomane. 	 Алар авыр эшләүчеләр түгел, алар эш яратучылар.


"Min mor presset meg." 	 "Мине әнием алга этте"


"Jeg vil at du takker meg for alle tingene jeg har gjort i huset og med ungene." 	 "Мин синең миңа рәхмәт әйтүеңне телим, кара өй һәм балалар өчен әллә ниләр эшләдем."


Hun gjorde det i hemmelighet, hun gjorde det i tre år, og jeg måtte komme meg bort derfra. 	 Ул моны сердә тотты ул моны өч ел буе эшләде. Аннары соң миңа башка шәһәргә китәргә кирәк булды.


Og du vet, den delen av livet trenger alt som resten av livet trenger. 	 Безгә матурлык һәм хакыйкать кирәк, һәм без бүген моның турында күп әйтелгәненә шатмые.


Jeg tror det starter husholdning for husholdning, under samme tak. 	 Минемчә, бу гаиләдән гаиләгә күчәргә тиеш.


David Gallo sier "Press deg selv. 	 Дэвид Галло: "Үзеңне җиң", дип әйтә.


TED-folk gjør det for kjærlighet, ikke for penger. 	 TED-чылар эшләрен яратып эшли, алар акча өчен эшләми.


Kvartaler har navn." 	 Кварталларның исемнәре бар.


Det andre huset er hus nummer to. 	 Икенче йорт- икенче номерлы.


Og kanskje ingen har sagt det til deg, men du har gjort en skikkelig, skikkelig god jobb. 	 Бәлки, моны сезгә беркем дә әйтмәгәндер, ләкин сез зур эш эшлисез.


Jeg vil at dere balanserer hjulene deres: vær ærlig om rosen som du trenger å høre. 	 Сезгә нәрсә кирәклеген ихласлы әйтегез.


Og jeg har masse bevis. 	 Һәм мин моны дәлилли алам.


Og han sier, "Åh, dette er flott, dette er flott." 	 Ул: "Әйе, бу шәп, бик шәп", ди.


Så for hver måned du er frisk betaler du dem, og når du er syk trenger du ikke betale dem, for da har de ikke gjort jobben sin. 	 Сез сәламәт булган айларда Сез аларга түлисез., Сез берәр ай авырсагыз, акча түләргә кирәкми, чөнки алар үз эшләрен башкармады.


Men så hører de fra familie og venner at faren fortalte alle andre at han var stolt av ham, men han sa det aldri til sønnen sin. 	 Ләкин алар аннары соң гаиләдән һәм дуслардан әтисе бөтенесе белән горурланганын әйткәнен ишетәләр. Ләкин үз улына ул моны әйтмәгән.


Gå hjem og spør disse spørsmålene og hjelp så menneskene rundt deg. 	 Өйгә барыгыз, сорагыз, аннан соң башкаларга ярдәм итегез.


Og akkurat når kvinnen som ønsket å lære meg å kjenne som voksen ble kjent med meg, ble hun til en boks med aske og plassert i mine hender. Og det som hadde skjedd var at sirkelen ble sluttet, den hadde blitt en sirkel -- og den åpenbaringen jeg snakket om presenterte seg. 	 Һәм минем белән олыларча сөйләшергә теләгән хатын, көл әрҗәсенә әйләнде һәм минем кулыма эләкте. һәм бу түгәрәк ябылды, ул түгәрәк булды һәм мин моңа кадәр әйткән зирәклек миңа ачылды.


Så jeg vil utfordre dere alle. 	 Шулай итеп, мин сездән үзегезнең сәпидегезнең тәгәрмәчләрен төзәтүегезне сорыйм:


Og de sier, "Vel, gater har ikke navn. 	 Ул "Урамнарның исемнәр юк", ди.


Og noen ganger skyldes det noe så enkelt som at deres kjerneproblem er at faren deres døde uten å noen gang si at han var stolt av dem. 	 Кайчак авыруларның сәбәпләре бик гади була иде: мәсәлән, әтиләре үлгәндә "мин синең белән горурланам" дип әйтмәү.


Det er et ordspråk som sier at hva du enn kan påstå om India, så er det motsatte også sant. 	 Шундый әйтем бар: сез Һиндстан турында нинди дөрес фикер әйтсәгез дә, Аның киресе дә дөрес булыр.


Sherwin Nuland sier "Det var et privilegium å kunne bidra som en lege." 	 Шервин Нуланд: "Табиб булып хезмәт итү минем өчен намус эше иде" ди.


Og dette kartet er også riktig. 	 Һәм бу харита да дөрес.


Idéer. 	 Идеяләр!


Og det er ingen magi i kreativiteten for å komme på slike idéer, det er bare å gjøre noen enkle grep. 	 Идеяләр тууда бернинди тылсым юк. Бу бары тик гади адымнар гына ясау.


Tusen takk. 	 Домо аригато гозаймашита.


Hun gjorde det i hemmelighet, 	 Ул моны сердә тотты


Så jeg bestemte meg for å undersøke. 	 Мин моны белергә теләдем.


Og press! 	 Үзеңне җиңәргә!


Hun reddet livet mitt, og jeg og min partner reddet hennes. 	 Ул минем гомеремне коткарды, ә мин аның. Һәм беләсезме, тормышның бу өлешендә безгә элекке әйберләр кирәк.


Og det første jeg sier til dem er: 	 Мин аларга әйткән беренче әйбер:


Forresten, hemmeligheten ligger i å ikke gå og legge seg før du har skrevet dagens kvote. 	 Сүз уңаеннан, сер шунда: язып бетергәнче, йокларга ятарга ярамый.


Og jeg bør nevne at jeg har bukspyttkjertel-kreft, så jeg håper du kan være litt rask." 	 Шуны бел: минем ашказаны асты бизенең яман шеше. һәм зинһар өчен ашык бул.


Hun reddet livet mitt, og jeg og min partner reddet hennes. 	 ә мин аның. Һәм беләсезме, тормышның бу өлешендә


Stå-på-vilje. 	 Үзсүзлелек!


Dette er egentlig en to timers presentasjon jeg gir til elever på videregående, kuttet ned til tre minutter. 	 Мин бу чыгышымны 2 сәгать дәвамында мәктәптә ясадым. Хәзер аны 3 минутка кыскарттым.


Jeg forteller deg hvor jeg trenger din hjelp. 	 Шулай итеп мин миңа ярдәм кирәклеген әйтәм.


Alex Garden sier "For å bli suksessfull må du førdype deg i noe og bli skikkelig god i det." 	 Алекс Гарден сүзләренчә, уңышлы булыр өчен берәр нәрсә сайлагыз, һәм ул эштә иң яхшы булыгыз.


Det er den typen komplisert sirkel som jeg skal fortelle dere om. 	 Бу катлаулы түгәрәк, аның турында сезгә сөйләргә телим.


(Applause) 	 Тәмам.


Goldie Hawn sier "Jeg hadde alltid mine tvil. 	 Голди Һаун: "мин үземннән һәрвакыт шикләнә идем", ди.


I setet ved siden av meg var det en elev fra videregående, en tenåring, og hun kom fra en fattig familie. 	 Минем янымда Яшүсмер, мәктәп укучысы утырды. Ул бик факыйрь гаиләдән иде.


Ingenting kommer lett. 	 "Җиңел генә уңышка ирешеп булмый.


Vi fant henne et, og vi tok henne med dit, og vi tok oss av henne og passet på familien hennes, fordi det trengtes, og det var noe vi visste hvordan vi kunne gjøre. 	 Без аңа хоспис таптык һәм анда илттек, без аның артыннан һәм гаиләсе артыннан карадык, чөнки бу мәҗбүри булды, һәм аны ничек эшләргә кирәклеген белдек.


Jeg var han som ble banket opp til jeg blødde hver uke på guttetoalettet, helt til en lærer reddet livet mitt. 	 Мин атна саен бәдрәфтә каңга кадәр кыйналган егетләрдән идем. Ә бервакыт укытучым минем гомеремне коткарды.


Det er et par ting jeg lærte mens jeg gjorde disse 30-dagers utfordringene. 	 30 көн эчендә мин берничә әйбер аңладым


Jeg hadde en (haike)tommel, jeg hadde 85 dollar, og jeg endte opp i San Fransisco, California -- møtte en elsker -- og på 80-tallet fant jeg det nødvendig å jobbe for AIDS organisasjoner. 	 Минем баш бармагым һәм 85$ бар иде. һәм мин Сан Францискода, Калифорнияда калдым һәм Сиксәненче елларда мин СПИД белән шөгыльләнгән оешмага урнаштырга кирәк дип таптым.


En venn av meg laget det -- Richard Bollingbroke. 	 Аны минем дустым, Ричард Боллингброк, ясады.


Betal 4000 dollar og kom til TED. 	 4 мең доллар түләгез һәм ТЕД-ка килегез.


Ja! 	 Әйе!


Du vet, Jeg skriver for barn, og jeg er sannsynligvis USAs mest leste barnebokforfatter. 	 Беләсезме, мин балалар өчен язам. Мөгаен, Америкада мин иң күп укылган балалар язучысы.


Vi så på henne, vi lo, vi gråt, og vi visste at hun trengte å være i et pleiehjem. 	 Без гаҗәпләндек, без көлдек, без еладык, һәм без аңа хоспис табарга кирәк икәнен белдек. Без аңа хоспис таптык һәм анда илттек,


Dette er fra en utfordring om å ta et bilde hver dag i en hel måned. 	 Бу вакыт эчендә мин һәр көнне яңа фото төшерергә сүз бирдем.


og jeg måtte komme meg bort derfra. 	 Аннары соң миңа башка шәһәргә китәргә кирәк булды.


Vi snakker om verdensfred. 	 Без дөньяда татулык телибез.


Og du sier, "Unnskyld, men dette er Eikeveien, og det er Almeveien." 	 Сез :"Бу Имән урамы, бу Карама урамы" дисез.


Og dere vet, en åpenbaring er som regel noe du finner ut at du har mistet et sted. 	 Һәм беләсезме, зирәклек ул сез кайчандыр югалткан, ә аннары соң тапкан нәрсә.


Og du sier, "OK, så hvordan finner du hjemme-adressen din?" 	 Сез ,"Ярый, сез төгәл адресны ничек беләсез соң?,дип сорыйсыз


TEDster Bill Gates sier "Jeg hadde en idé -- om å grunnlegge det første mikro-datamaskin programvare selskapet." 	 "Минем идеям булган", ди. "микрокомпьютерлар өчен программалар язган беренче компания ачу".


Du blir kanskje søvnløs, men du blir ferdig med romanen. 	 Бәлки, сезнең йокыгыз туймыдыр, ләкин романны сез язып бетерәсез.


la jeg merke til at husnumrene ikke er i rekkefølge." 	 Өйләр рәтләп урнашмаган бит", дисез


Min sirkel startet i 60-årene på ungdomsskolen i Stow, i Ohio hvor jeg var klassens skeiving. 	 Минем түгәрәгем алтмышынчы елларда урта мәктәптә Стоуда, Огайода башланды анда мин шактый читкә кагылган идем.


Den er forferdelig. 	 Ул котычкыч!


God! 	 Белгеч булу!


Så det gjorde jeg. 	 Мин шулай эшләдем дә.


Det er lett. Det er åpenbart." 	 Бу бик җинел һәм гади", ди


Åpenbaringen er at døden er en del av livet. 	 үлем – тормышның өлеше. Ул минем гомеремне коткарды,


For noen år siden, følte jeg meg låst til gamle rutiner, så jeg bestemte meg for å følge i fotsporene til den store amerikanske filosofen, Morgan Spurlock, og prøve noe nytt i 30 dager. 	 Берничә ел элек Миңа гадәти тормыш туйдырды. Шуңа күрә мин бөек АКШ фәлсәфәчесе


(Latter) 	 (Көлү)


Så du kan høre det ikke bare på ordleggingen, men også måten de teller opp musikken. 	 Музыкаль тактны алар болай саныйлар:


Det viser seg at alt du trenger gjøre er å skrive 1667 ord hver dag i en måned. 	 Димәк, шулай: бары тик көненә 1667 сүз язарга кирәк, ай дәвамында.


Kunne du være så snill å komme til Ohio, og ta med deg mannen som jeg vet du har funnet deg nå. 	 Син минем яныма Огайога килә алсыңмы, һәм зинһар үзең белән йөргән кызныңны ал бу вакытка синең ул бардыр инде.


Så, det store -- svaret på dette enkle spørsmålet er lett: 	 Димәк, безнең сорауга җавап бик гади:


Du må bare gå en ekstra runde for å se det som en åpenbaring. 	 Сезгә моның зирәклек икәнлеген аңлар өчен бөтен кварталны урап узырга кирәк.


Dette er 26. gate og det er 27. gate." 	 Бу 26 нчы, бу 27 нче"


Jeg kan komme kledd som en bonde, eller i lær, og ingen har noen gang valgt bonde. 	 Мин фермер кебек яки күннән тегелгән куртка кия алам, һәм әлегә беркем фермерның костюмы сайламады.


Men i vest-afrikansk musikk er "en" ansett som slutten, som et punktum på slutten av en setning. 	 Ләкин Көнбатыш Африкада , "бер" - фразаның, җөмләнең ахыры. Җөмлә ахырындагы нокта кебек.


Vel, neste dag var vi i Cleveland. 	 Менә шулай итеп, икенче көнне без Кливлендка килдек.


Det er for eksempel leger i Kina som mener at det er deres jobb å holde deg frisk. 	 Мисал өчен, Кытайдагы табибларның максаты сезнең сәламәт булуыгызда.


Fyren sa, "Du vet, når du balanserer hjulene, blir sykkelen mye bedre." 	 Эшче егет миңа: "Беләсезме, без тәгәрмәчләрне төзәткәч, ул күпкә яхшырак йөри".


Takk. 	 Зур рәхмәт.


Og det er fokus. Norman Jewison sa til meg, 	 Игътибарны бер өлкәдә тупларга кирәк.


To, tre, fir, en. 	 Ике, өч, дүрт, бер.


Og det er fordi jeg gir deg kritisk data om meg. Jeg forteller deg hvor jeg er usikker. 	 Чөнки шулай дигәндә без үзебез турында мөһим мәгълүматны башка кешеләргә җиткерәбез.


Der er kvartal 17, hus nummer 1." 	 Бу 17 нче квартал , беренче йорт."


Og jeg spurte meg selv, hvorfor? 	 Һәм мин үземнән сорадым: "Нигә?".


TEDstere har det moro på jobb. 	 Тед-чылар эшеннән ләззәт алалар.


Så hvorfor ikke spørre dem hva som hjalp dem å oppnå suksess, og fortelle det videre til ungene? 	 Нигә алардан уңыш серен сорамаска?! Һәм аны балаларга ачмаска?


Jeg vet om en kvinne som er god på dette. En gang i uka går hun til mannen sin og sier, 	 Мин тагын бер хатын-кызны беләм, ул ире белән атнага бер күрешә, һәм аңа:


Hvorfor blokkerte andre det? 	 Нигә кешеләр рәхмәттән баш тарта?


Og det som hadde skjedd var at sirkelen ble sluttet, den hadde blitt en sirkel -- og den åpenbaringen jeg snakket om presenterte seg. 	 бу түгәрәк ябылды, ул түгәрәк булды һәм мин моңа кадәр әйткән зирәклек миңа ачылды. Зирәклек шуннан гыйбарәт:


Tredje er hus nummer tre. 	 Өченче йорт - өченче номерлы.


Jeg fant også ut at om du virkelig vil noe nok, så kan du gjøre hva som helst på 30 dager. 	 Шунысы ачыкланды: берәр нәрсәне бик нык теләсәң, аны 30 көн эчендә эшләп була.


Og jeg forteller alltid folk at jeg vil ikke komme og se ut som en vitenskapsmann. 	 Һәм мин һәрвакыт кешеләргә шулай дим: "мин галим кебек киенеп чыгыш ясарга теләмим".


Jeg elsker at vi noen ganger må reise til motsatt side av kloden for å oppdage antagelser vi ikke engang visste vi hadde, og innse at det motsatte av dem også kan være riktig. 	 Мин шуны яратам: Кайвакыт, үзебездәге хаталарны табыр өчен безгә дөньяның икенче почмагына барырга кирәк. Аларныкы да дөрес икәнен шунда гына аңлыйбыз.


Takk til alle TED-folk for alle intervjuene! 	 ТЕД-чыларга әңгәмәләр өчен рәхмәт!


Du kunne misbruke den. 	 Сез миңа начарлык эшли аласыз.


Og det interessante er, at om du gjør det av kjærlighet, kommer pengene etterhvert. 	 Иң кызыгы шунда: Эшне яратып эшләсәң, акча барыбер килер.


Press deg forbi dårlig selvtillit og ikke vær sjenert. 	 Сез оялучанлыкны һәм икеләнүне җиңәргә тиеш.


Hun sa: "Hva leder til suksess?" 	 "Уңышка нәрсә китерә?", диде ул.


Takk. 	 кул чабу


Det er et maleri av en sirkel. 	 Бу - түгәрәк рәсеме.


Og jeg ble svar skyldig, for jeg kunne ikke gi henne et godt svar. 	 Мин югалып калдым. Аңа җавап бирә алмадым.


Nei. Jeg skrev den på en måned. 	 Юк, мин аны ай эчендә язып бетердем.


Og jeg husker nøyaktig hvor jeg var og hva jeg gjorde den dagen. 	 Һәм мин төгәл кайда булуымны һәм нәрсә эшләгәнемне хәтерлим.


Det er den typen komplisert sirkel som jeg skal fortelle dere om. 	 Бу катлаулы түгәрәк, аның турында сезгә сөйләргә телим.


Så tenker jeg at; jeg er jo midt i et rom fullt av suksessfulle personer! 	 Һәм мин уйлап куйдым: мин бит уңышлы кешеләр тулган бүлмә уртасында!


Hvorfor kan jeg si, "Jeg vil ha biffen medium stekt, jeg trenger størrelse 36 sko," men jeg vil ikke si, 	 Нигә без: "Миңа алтынчы зурлыктагы аяк киеме кирәк," - дибез, "Миңа уртача кыздырылган стэйк кирәк," - дибез,


Og du vet, den delen av livet trenger alt som resten av livet trenger. 	 безгә элекке әйберләр кирәк. Безгә матурлык һәм хакыйкать кирәк,


Kunne du være så snill å komme til Ohio, og ta med deg mannen som jeg vet du har funnet deg nå. 	 Син минем яныма Огайога килә алсыңмы, һәм зинһар үзең белән йөргән кызныңны ал бу вакытка синең ул бардыр инде.


Jeg er her for å prate om viktigheten av lovprisning, admirasjon og takk, og at det må være spesifikt og genuint. 	 Мин монда сезгә мактау, соклану һәм рәхмәт әйтүнең әһәмиятен аңлатырга килдем.


Det trenger sannhet og skjønnhet, og jeg er veldig glad for at det har blitt nevnt så mye her i dag. 	 һәм без бүген моның турында күп әйтелгәненә шатмые. Шулай ук безгә


Hun reddet livet mitt ved å la meg gå på toalettet på lærerværelset. 	 Ул миңа укытучылар бәдрәфен кулану рөхсәт белән мине коткарды.


Det første huset i et kvartal er hus nummer én. 	 Бу кварталда беренче төзелгән йорт - беренче йорт.


Frank Gehry -- Frank Gehry sa til meg, 	 Фрэнк Һири шулай дигән:


Jeg var ikke god nok, jeg var ikke smart nok. 	 "Мин җитәрлек яхшы һәм акыллы түгел идем".


"Jeg er en dataingeniør." 	 "мин санак белгече" дип әйтергә җыенмыйм.


Så er min bok den neste store amerikanske romanen? 	 Минем китабым танылган роман була алдымы?


Vi så på henne, vi lo, vi gråt, og vi visste at hun trengte å være i et pleiehjem. 	 Без гаҗәпләндек, без көлдек, без еладык, һәм без аңа хоспис табарга кирәк икәнен белдек.


"Takk for at du forsørger oss, så jeg kan være hjemme med ungene," men som ikke vil spørre. 	 "Гаиләне ашатканың өчен рәхмәт, мин эшләмичә өйдә балалар белән утыра алам". Ләкин ул сорамый.


Kilimanjaro, det høyeste fjellet i Afrika. 	 Африканың иң бөек тавы.


Og takk for at du er her, for at du har møtt opp og forandrer verden med dine ideér. 	 Монда булуыгыз белән, үзегезнең фикерләрегез белән дөньяны үзгәртүегез өчен рәхмәт.


Min sirkel startet i 60-årene på ungdomsskolen i Stow, i Ohio hvor jeg var klassens skeiving. 	 Минем түгәрәгем алтмышынчы елларда урта мәктәптә Стоуда, Огайода башланды анда мин шактый читкә кагылган идем.


Hver november, prøver tusenvis av mennesker å skrive sin egen roman på 50.000 ord, helt fra bånn, på 30 dager. 	 Һәр ноябрь аенда якынча ун меңләр кеше 50 мең сүздән торган роман язарга тырыша, 30 көн эчендә.


"Unnskyld, men hva heter denne gaten?" 	 "Гафу итегез, бу урамның исеме нинди?"


Gå hjem til mannen din -- hva trenger han? 	 Ирегез янына барыгыз? Аңа нәрсә кирәк?


Innbill deg så at du står på en gate et sted i Japan, du snur deg til en person ved siden av deg og sier, 	 Хәзәр, күз алдына китерегез,сез кайдадыр Японияда, Бер японнан сорыйсыз,


Har du noen gang ønsket å skrive en roman? 	 Сезнең китап язганыгыз бармы?


Jeg trodde ikke jeg ville klare det." 	 "Миннән нәрсәдер чыгар дип уйламаган идем".


Det trenger også -- det trenger verdighet, kjærlighet og nytelse. Og det er vår jobb å gi disse tingene. 	 яхшылык, мәхәббәт, ихтирам да кирәк. Һәм безнең максатыбыз - боларны бирү. Рәхмәт


De blir rik når du er frisk, og ikke syk. (Applaus) 	 Алар сезнең сәламәт булган вакытта гына акча алалар.


Så mitt spørsmål er, hvorfor spør vi ikke etter de tingene vi trenger? 	 Соравым шул: нигә без безгә кирәк булган әйберләрне сорамыйбыз?


Det første var, at istedenfor at månedene flyr forbi, glemt, så blir tiden mye mer minneverdig. 	 Беренчедән, элек айлар тиз очып китсә, хәзер вакыт кадерлерәк үтә.


Åpenbaringen er at døden er en del av livet. 	 Зирәклек шуннан гыйбарәт: үлем - тормышның өлеше.


Så her er mitt spørsmål til dere: 	 Димәк, сезгә соравым шул:


Hva venter du på? 	 Нәрсә сез тагын көтәсез?


Freeman Thomas sier "Jeg er drevet av min lidenskap". 	 Фримен Томас сүзләренчә, "Мине дәртем алып барды".


Jeg hadde en (haike)tommel, jeg hadde 85 dollar, og jeg endte opp i San Fransisco, California -- møtte en elsker -- og på 80-tallet fant jeg det nødvendig å jobbe for AIDS organisasjoner. 	 Минем баш бармагым һәм 85$ бар иде. һәм мин Сан Францискода, Калифорнияда калдым һәм Сиксәненче елларда мин СПИД белән шөгыльләнгән оешмага урнаштырга кирәк дип таптым.


hun gjorde det i tre år, 	 ул моны өч ел буе эшләде.


Bare se på Google Maps her. Det er kvartal 14, 15, 16 ,17, 18, 19. 	 Карагыз Гугл Картларына.Бу 14, 15, 16, 17, 18, 19 номерлы кварталлар.


Du må stå på gjennom nederlag. Du må stå på gjennom dritt! 	 Сез уңышсызлыклар аша, "CRAP" аша үтәргә тиеш.


(Applaus) 	 (Алкышлар)


Han sier, "Selvsagt gjør de det. De går i rekkefølgen som husene ble bygget. 	 Ул, "Әлбәттә.Алар төзелгән тәртиптә урнашканнар.


Og jeg forteller alltid folk at jeg vil ikke komme og se ut som en vitenskapsmann. 	 Һәм мин һәрвакыт кешеләргә шулай дим: "мин галим кебек киенеп чыгыш ясарга теләмим".


(Applaus) 	 (Кул чабу)


Det er en siste ting jeg vil nevne. 	 Димәк, мин әйтергә теләгән соңгы әйбер.


Men for resten av livet, om jeg møter John Hodgeman på en TED fest, trenger jeg ikke si, 	 Ләкин хәзердән башлап мин TED кичәсендә Джон Һоджманны очратсам,


Jeg følte meg sjenert, synes det var pinlig. 	 Мин ояла идем, үземне әллә ничек хис итә идем.


Men jeg har mye moro." 	 Эштән ләззәт алырга кирәк".


Hun ville gjøre noe ut av livet sitt, og spurte meg et enkelt lite spørsmål. 	 Ул тормышында нәрсәгәдер ирешергә теләгән иде, Һәм ул миңа кечкенә гади сорау бирде.


Og så ble spørsmålet mitt, er jeg den eneste som gjør dette? 	 Аннан соң шундый сорау туды: "Мин генә шулай эшлимме?"


Og du sier, "OK, men hva heter denne gaten?" 	 Сез "Ярый, ләкин бу урамның исеме нинди?",дип сорыйсыз.


Og ros må virkelig være genuint, men hun tar ansvar for det. 	 Мактау ихласлы булырга тиеш, ләкин моның хатын-кыз мондый җаваплылыкны үз өстенә ала.


Og hvorfor bør vi bry oss om dette? 	 Ләкин ни өчен без моның турында уйларга тиеш?


Jeg er heldig nok til å jobbe i en rehabiliteringsklinikk, så jeg ser folk som går gjennom livet og døden med misbruk. 	 Миңа реабилитация үзәгендә эшләү бәхете эләкте. Шунда мин начар гадәтләре булган кешеләрнең тормышын һәм үлемен күрә идем.


Sa han moro? Rupert? 	 "Ләззәт" сүзен Руперт әйттеме?


Du vet, Jeg skriver for barn, og jeg er sannsynligvis USAs mest leste barnebokforfatter. 	 Беләсезме, мин балалар өчен язам. Мөгаен, Америкада мин иң күп укылган балалар язучысы.


Hei. 	 Сәлам!


Og jeg bør nevne at jeg har bukspyttkjertel-kreft, så jeg håper du kan være litt rask." 	 Шуны бел: минем ашказаны асты бизенең яман шеше. һәм зинһар өчен ашык бул.


Så her er vi, syv år og 500 intervjuer senere, og jeg skal fortelle dere hva som virkelig fører til suksess og driver TED-folk. 	 Димәк, җиде ел узган, 500 әңгәмә ясалган. Һәм мин сезгә уңышка илткән серләрне ачам. TED-чыларны нәрсә илһамландыра?


Jeg gikk fra å være en datanerd fastgrodd til kontorpulten til typen som sykler til jobb -- for moro skyld. 	 Санак артында утыручы беркатлы кешедән мин эшкә велосипедта йөрүчегә әйләндем, Бары тик кызык өчен.


Eller om det ikke går, gjør de åtte tingene -- og tro meg, dette er de åtte store tingene som fører til suksess. 	 Яки, теләмәсәгез, бу 8 әйберне эшләгез, һәм, ышаныгыз, бу сезне уңышка китерәчәк.


Tenk på noe du alltid har hatt lyst til å gjøre i livet, og prøv det de neste 30 dagene 	 Син электән тормышыңа өстәргә теләгән әйберне уйла Һәм 30 көн эчендә аны эшлә


Det er ingenting galt med store, gale utfordringer. Faktisk er de masser av moro. Men det er ikke så sannsynlig at de vil vedvare. 	 Зур, акылсыз үзгәрешләр дә яхшы, алар кызыклы булырга мөмкин, ләкин алар, мөгаен, гадәткә кермәячәк.


Og en venn av meg, April, som jeg har kjent siden barnehagen, takker sine unger for at de gjør pliktene sine. 	 Минем балалар бакчасыннан бирле булган дустым, Эйприл, үз балаларына өй эше эшләгәне өчен рәхмәт әйтә.


Jeg fikk tilbake samme sykkelen, og de har tatt alle de små skjevhetene bort fra hjulene jeg har hatt i to og et halvt år, og sykkelen er som ny. 	 Миңа шул ук сәпидне бирделәр, алар анда булган бөтен кечкенә проблемаларны төзәткәннәр. Минем сәпид элеккечә яңа кебек иде.


og det var noe vi visste hvordan vi kunne gjøre. 	 Һәм минем белән олыларча


Jeg ville aldri vært så eventyrlysten før jeg startet mine 30-dagers utfordringer. 	 30-көнлек экспериментларны башлаганчы мин мондый хәрәкәтчән түгел идем.


Jeg var han som ble banket opp til jeg blødde hver uke på guttetoalettet, helt til en lærer reddet livet mitt. 	 Мин атна саен бәдрәфтә каңга кадәр кыйналган егетләрдән идем. Ә бервакыт укытучым минем гомеремне коткарды.


Så jeg gikk av flyet og kom til TED. 	 Очкычтан төшкәч, мин TED-ка килдем.


Det viser seg, at 30 dager er akkurat passe lenge for å legge til en vane, eller ta bort en vane -- som å se på nyheter -- fra livet ditt. 	 Шунысы кызык 30 көн гадәтне кабул итү яки бетерү өчен җитәрлек булып чыга. Мәсәлән, хәбәрләрне бөтенләй караудан туктау.


Du må bare gå en ekstra runde for å se det som en åpenbaring. 	 Сезгә моның зирәклек икәнлеген аңлар өчен бөтен кварталны урап узырга кирәк.


Det er ingen magiske triks, det er øvelse, øvelse, øvelse. 	 Тылсымга урын юк, барысы да практика, практика, практика.


Innbill deg at du står på en gate et sted i USA og en japansk mann kommer bort til deg og spør, 	 Күз алдына китерегез, сез кайдадыр Америкада япон кешесе килә һәм сорый,


Bidra! 	 Хезмәт итү!


(Applause) 	 Тәмам.


Ideen er egentlig ganske simpel. 	 Фикер шактый гади.


De sier, "Vel, dette er kvartal 17, og det er kvartal 16," 	 Ул исә "Бу квартал 17 һәм бу квартал 16" ди.


Du sier, "Vel, kvartaler har ikke navn. 	 Сез "Кварталларның исемнәре юк.


Nei, nei, for om jeg vil kan jeg si, "Jeg er en romanforfatter." 	 Юк, теләсәм, мин хәзер "Мин язучы"диям.


Gatene er bare navnløse tomrom mellom kvartalene. 	 Һәм урамнар-бу кварталлар арасындагы бушлыклар


Hvordan kan vi ha verdensfred med ulike kulturer, ulike språk? 	 Ничек төрле мәдәниятләр, телләр арасында дуслык булдырырга?


Så la oss rydde opp i vår egen bakgård. 	 Әйдәгез үзебезнең гаиләдән башлыйк.


Det er et maleri av en sirkel. 	 Бу - түгәрәк рәсеме.


Og hun sier, "Hvorfor skal jeg ikke takke dem, selv om de må gjøre det?" 	 "Алар моны эшләргә тиеш булсалар да, ник рәхмәт әйтмәскә?", ди ул.


Han sier, "Det er greit. 	 "Ярый, ләкин бу кварталның исеме нинди?"-ди


Som forøvrig står for "Kritikk, Avvisning, Drittsekker og Press." 	 Бу "Тәнкыйть, Кыек карау, Аңгыралар һәм Басым" дигәнне аңлата.


Så, la oss ikke glemme, om vi er på TED, eller en annen plass, at uansett hvor geniale idéer du har eller hører, så kan det motsatte også være sant. 	 Һәм, әйдәгез шуны онытмыйк. Нинди дә булса кызыклы фикерләрне ишетсәк тә, Аның киресе дә дөрес булырга тиеш.


Vi fant henne et, og vi tok henne med dit, og vi tok oss av henne og passet på familien hennes, fordi det trengtes, 	 без аның артыннан һәм гаиләсе артыннан карадык, чөнки бу мәҗбүри булды, һәм аны ничек эшләргә кирәклеген белдек.


Jeg vet om en mann som har vært gift i 25 år som ønsker å høre kona si, 	 Мин 25 ел элек өйләнгән ир кеше белән таныш, Ул хатыныннан мондый сүзләрне ишетергә тели:


Carol Coletta sier "Jeg ville betalt noen for å få gjøre det jeg gjør". 	 Кэрол Колетта сүзләренчә, "Миңа эшемне эшләр өчен, мин башкаларга түләргә әзермен".


Og jeg behandler deg, min innerste sirkel, som om du er fienden. 	 Һәм мин якын булган кешеләрне үземнең дошманнарым кебек кабул итәм.


Jeg la også merke til at ettersom jeg startet å gjøre flere og vanskeligere 30-dagers utfordringer så vokste selvtilliten min. 	 Мин шуны да аңладым: 30 көндә күбрәк һәм сыйфатлырак эш эшләгәндә, минем үземә ышанычым артты.


"Stå-på-vilje er grunnen nummer én for å oppnå suksess." 	 "Уңышның беренче сәбәбе - үзсүзле булу"


Og akkurat når kvinnen som ønsket å lære meg å kjenne som voksen ble kjent med meg, ble hun til en boks med aske og plassert i mine hender. 	 сөйләшергә теләгән хатын, көл әрҗәсенә әйләнде һәм минем кулыма эләкте. һәм


Jeg garanterer deg at de neste 30 dagene kommer til å komme og gå om du vil eller ikke, så hvorfor ikke tenke på noe du alltid har hatt lyst til å prøve og gi det en sjanse de neste 30 dagene. 	 Сүз бирәм: киләсе 30 көн барыбер узачак. Сез теләгәнчәме, әллә юкмы? Шуңа күрә сез һәрвакыт эшләргә теләгән берәр нәрсә турында уйлагыз, һәм аңа шанс бирегез, киләсе 30 көндә


Rupert Murdoch sa til meg "Det er hardt arbeid. 	 Руперт Мэрдок әйткәнчә, "күп эшләргә кирәк"!


Gater har navn, kvartaler er bare navnløs bygningsmasse mellom gatene." 	 Урамнарның исемнәре бар; кварталлар- исә урамнар арасындагы бушлыклар."-дисез


Eller du kunne faktisk møtt mine behov. 	 Яки миңа ярдәм итә аласыз.


Og alt startet en dag på et fly, på vei til TED, syv år siden. 	 Барысы да бер көнне TED-ка юл тоткан хәлдә, очкычта башланды. Җиде ел элек.


Alle disse kvartalene har navn. 	 Бу кварталларның исемнәре бар,


Han går, litt forvirret og skuffet. 	 Ул кеше гаҗәпләнгән һәм кәефсез китте.


Takk. 	 Рәхмәт.


Han sa, "Lett, dette er distrikt åtte. 	 Ул "Бик Җиңел,бу Сигезенче Район" ди


I fjor endte jeg til og med opp med å gå opp Mt. 	 Ә узган елны мин Килиманджарога күтәрелдем,


Fordi det er sånn folk blir rike." 	 "Чөнки кешеләр шул юл белән генә бай була ала".


Du kan neglisjere meg. 	 Сез миңа дәшми аласыз.