Jo̱ mɨ˜ caguilíingˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ fɨˊ jo̱, jo̱ dseata˜ Pilato cajmɨngɨ́ˈrˉ Jesús lala: —¿Su jáˈˉbaˈ e ˈnʉbˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ quiáˈˉ dseaˋ Israel? Jo̱ Jesús cañíirˋ: —E jábˈˉ. Lajo̱b lɨ́ɨˊ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ la nɨcaféeˈ˜ na. 	 Pilatus vroeg Hem: "Bent U de koning van de Joden?" Jezus antwoordde: "U zegt het."


jo̱ dsʉˈ lajeeˇ uǿøbˋ caguiéˉ jaangˋ i̱ ˈníˈˋ níiˉ quiáˈˉ i̱ dseañʉˈˋ íˋ jo̱ cangoteáˈrˆ mɨjú̱ˋ onuuˋ guíiˉ fɨˊ jee˜ mɨjú̱ˋ cuɨˈieeˋ quiáˈˉ i̱ dseaˋ do, jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱ caquɨmˈˉtu̱r. 	 Maar op een nacht, terwijl iedereen sliep, kwam zijn vijand en zaaide onkruid tussen het graan.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Co̱o̱ˋ néeˈ˜ jaangˋ dseaˋ Israel cagüɨˈɨ́ɨrˊ fɨˊ Jerusalén jo̱ cangórˉ fɨˊ Jericó. Jo̱ lajeeˇ ngóorˊ guiáˈˆ fɨˊ, cató̱o̱ˈ˜ ɨ̱ɨ̱ˋ quiáˈrˉ i̱ caˈuøˈˊ jaléˈˋ e quie̱rˊ, jo̱ jɨˋguɨ sɨ̱ˈˆ i̱ dseaˋ do caˈuøˈrˊ, jo̱ caquiéngˈˊneiñˈ jo̱ jiʉ˜ jaˋ cajngamˈˊbre i̱ dseaˋ do. Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ jo̱, jo̱ cangolíimˋbre, jo̱ dob caseáaiñˊ i̱ dseaˋ sɨhuɨ́ɨngˋ do ˈnɨˈˋ fɨˊ. 	 Als antwoord gaf Jezus hem dit voorbeeld: "Een man reisde van Jeruzalem naar Jericho. Onderweg werd hij door rovers overvallen. Zij rukten hem de kleren van het lijf, sloegen hem bont en blauw en lieten hem halfdood langs de weg liggen.


Dsʉˈ Silas có̱o̱ˈ˜ Paaˉ có̱o̱ˈ˜ Bernabé dobɨ caje̱rˊ fɨˊ Antioquía; jo̱ fɨ́ɨmˊbɨ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ jiéngˈˋ caje̱ˊ có̱o̱ˈr˜ e guiaˊguɨr júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ jo̱. 	 Silas besloot er te blijven tot Paulus en Barnabas ook vertrokken. (B)


Jo̱ dsʉˈ jaˋ dsigáˋ dsiˋnaaˈ e jmóorˋ lajo̱, dsʉco̱ˈ ˈñiaˈˊ fii˜ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ siiˋ Satanás cajo̱, jmángˈˋ ˈñiaˈrˊ e lɨ́ɨiñˊ lafaˈ jaangˋ ángel i̱ jɨngˈˋ i̱ casíingˋ Fidiéeˇ. 	 Maar denk nu niet dat het mij verbaast.


Jo̱ dsʉˈ i̱ jó̱o̱ˊ Davíˈˆ i̱ siiˋ Salomón, íˋbingˈ i̱ cajmeˈˊ e ˈnʉ˜ Fidiéeˇ do. 	 Zijn zoon Salomo bouwde een huis voor God,


Jo̱ lajeeˇ ngolíiñˉ ni˜ jmɨɨˋ jo̱ caquiamˈˉ Jesús. Jo̱ lajeeˇ güɨɨngˋ dseaˋ do, jo̱ dsíngˈˉ canaangˋ ɨ́ɨˋ guíˋ, jo̱ mɨfɨ́ɨngˋ canaangˋ dsiˈa˜ jmɨɨˋ dsíiˊ e móoˊ do, jo̱ cafǿmˈˊ i̱ dseaˋ guitúungˋ do, co̱ˈ føˈˊ nidsiˈamˈˊ e móoˊ lɨ˜ teáaiñˈ˜ do. 	 Tijdens de overtocht viel Hij in slaap. Plotseling stak een vreselijke storm op. De golven werden zo woest dat het water de boot insloeg. Het werd heel gevaarlijk.


Jo̱ cañíiˋtu̱ i̱ fii˜ ˈléeˉ do quiáˈˉ Paaˉ jo̱ cajíñˈˉ: —Jial jnea˜ eáamˊ cacángˉ cuuˉ quiéˉe e caˈuíinˉn dseaˋ romano. Jo̱ cañíiˋtu̱ Paaˉ casɨ́ˈrˉ i̱ fii˜ ˈléeˉ do: —Dsʉˈ jnea˜ lɨ́ɨnˊn dseaˋ romano latɨˊ mɨ˜ cangáamˈ˜baa. 	 "Ik heb het Romeinse burgerschap voor veel geld gekocht", zei de commandant. "Maar ik ben Romein van geboorte", antwoordde Paulus.


Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caˈeˊguɨ Jesús co̱o̱ˋguɨ júuˆ e catɨ́ɨngˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmóoˋ ta˜ jmɨcǿøngˈ˜ yaang˜ jo̱guɨ e gǿømˋ níiñˉ dseaˋ caguiaangˉ, jo̱ lalab casɨ́ˈrˉ i̱ dseaˋ íˋ: 	 Daarna vertelde Hij een gelijkenis speciaal bedoeld voor degenen, die opschepten over hun eigen goedheid en die op al de anderen neerkeken.


Co̱ˈ song jaˋ jmiti˜ dseaˋ dseángˈˉ røøˋ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do, jo̱baˈ iihuɨ́ɨbˊ íñˈˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ jóng. Jo̱ dsʉˈ lɨ˜ jaˋ seaˋ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do, jo̱baˈ jaˋ eeˋ cuǿøngˋ líˋ ˈléˉ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ e jo̱. 	 Als de wet overtreden wordt, volgt daarop straf. Maar als er geen wet is, kan die ook niet overtreden worden.


Jmɨnáˉ ráangˉnaˈ na, jo̱ máˆaaˈ, co̱ˈ nab nɨjáaˊ i̱ dseaˋ i̱ nijángˈˋ jnea˜ fɨˊ jaguóˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ˈníˈˋ níiˉ quiéˉe. 	 Sta op, wij gaan. Kijk, daar is mijn verrader al."


Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ Paaˉ do quiáˈˉ dseata˜ Festo jo̱ cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Jaˋ ngaang˜ jnea˜, dseata˜ quíˉiiˈ Festo, dsʉˈ ˈnʉˋ ɨˊ oˈˊ lɨ́ˈˉ rɨjíimˋ, co̱ˈ lajaléˈˋ e fáˈˋ jnea˜ la jmangˈˉ júuˆ guiʉ́bˉ jo̱guɨ jmangˈˉ júuˆ jábˈˉ cajo̱. 	 Maar Paulus antwoordde: "Ik weet precies wat ik zeg, excellentie. Wat ik heb gezegd, is waar, zonder enige overdrijving.


Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caguiéˉ Jesús fɨˊ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈngóoˈ˜ cataangˋ e guiéeˊ do e fɨˊ guóoˈ˜ uǿˉ lɨ˜ se̱ˈˊ Gadara, jo̱ fɨˊ codsiiˇ caˈuøøngˋ gángˉ dseaˋ i̱ niteáangˈ˜ i̱ ˈlɨngˈˆ dsíiˊ jo̱ cangoquiéeiñˊ fɨˊ lɨ˜ singˈˊ Jesús. Jo̱ eáamˊ sooˋ dsíiñˈˊ do e jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ dseaˋ cuǿøngˋ líˋ ngɨ́iñˉ e fɨˊ jo̱. 	 Toen Jezus aan de andere kant van het meer kwam, in de streek van de Gadarenen, kwamen er twee mannen op Hem af, die beheerst werden door boze geesten. De mannen woonden in graven die in de rotsen waren uitgehouwen en waren zo gevaarlijk, dat niemand bij hen in de buurt durfde te komen.


Jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ seengˋ fɨˊ na fɨˊ Corinto, e nɨcaféengˈ˜naaˈ ˈnʉ́ˈˋ dseángˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e ɨˊ dsiˋbaaˈ, jo̱guɨ nɨcasíiˈ˜naaˈ ˈnʉ́ˈˋ e júuˆ na uíiˈ˜ e eáangˊ ˈneáangˋnaaˈ ˈnʉ́ˈˋ. 	 Och, vrienden in Corinthe, ik heb u verteld wat ik voor u voel. Ik houd van u met heel mijn hart.


Jo̱ lana nisɨ́ɨnˈˆ dseaˋ quíiˈˉ fɨˊ Jope jo̱ nidsiteˈrˊ Simón i̱ siiˋ Tʉ́ˆ cajo̱ e nijaiñˈˊ fɨˊ la. 	 Stuur een paar mannen naar Joppe om een zekere Petrus te zoeken en hem te vragen naar uw huis te komen.


Jo̱ Jesús calébˈˋ catú̱ˉ caˈóorˋ teáˋ lado, jo̱ ngɨ́ˋ jo̱ cajúmˉbre. 	 Opnieuw gaf Jezus een luide schreeuw en Hij stierf.


Jo̱ i̱ dseaˋ gángˉ do canúurˉ co̱o̱ˋ luu˜ teáˋ e jáaˊ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ jo̱ lalab guicajíngˈˉ e luu˜ do: —¡Huɨ́ɨˉnaˈ fɨˊ la! Jo̱baˈ lajo̱b cajméeiñˈˋ do, cajgóoˉbre e quíiñˈ˜ jee˜ cabøø˜ jníiˊ, jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ˈníˈˋ níiˉ quiáˈrˉ cangáˉbre jaléˈˋ e jo̱. 	 Dan zullen de twee profeten een luide stem uit de hemel horen zeggen: "Kom hierheen omhoog!" Voor de ogen van hun vijanden zullen zij in een wolk naar de hemel gaan.


Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ dseañʉˈˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —Jaˋ casíingˋ Fidiéeˇ jnea˜ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ faˈ e lɨ́ɨnˊn dseata˜ i̱ cajajméeˆ jmáˈˉjiʉ jaléˈˋ e seaˋ quíiˉnaˈ. 	 Jezus antwoordde: "Beste man, hoe komt u erbij dat Ik rechter over u wil zijn? Met erfeniskwesties houd Ik Mij niet bezig."


Co̱ˈ féˈˋ dseaˋ e seabˋ mɨ˜ jgáangˋ jaangˋ ángel fɨˊ dsíiˊ e jmɨɨˋ do, jo̱baˈ nijǿbˈˋ e jmɨɨˋ do mɨ˜ nijgiáangˋ íˋ; jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ jo̱, i̱ dseaˋ laˈuii˜ i̱ niˈíˋ fɨˊ dsíiˊ e jmɨ́ˋ do, jo̱baˈ niˈleáamˉbre jóng lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ lɨ́ɨiñˈˊ. 	 Want van tijd tot tijd raakte een engel uit de hemel het water aan. Wie dan het eerst in het water stapte werd genezen, wat voor ziekte hij ook had.


Jo̱ cangɨɨm˜baaˈ guidseaangˆ lado lacueeˋ ˈnɨˈˋ jmɨñíˈˆ cartɨˊ caguiéˉnaaˈ co̱o̱ˋ lɨ˜ siiˋ Buenos Puertos, e néeˊ quiá̱ˈˉ co̱o̱ˋ fɨɨˋ lɨ˜ siiˋ Lasea. 	 bleven dicht onder de kust van het eiland en bereikten met moeite 'De Goede Rede', een haven niet ver van de stad Lasea.


Jo̱ jaˋ jnɨɨng˜naˈ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ e jmérˉ jee˜ ˈnʉ́ˈˋ. 	 Verdrijf de Heilige Geest niet uit uw hart.


Jo̱guɨ ¿su ɨˊ óoˊ ˈnʉ́ˈˋ e jí̱i̱ˈ˜ Bernabé có̱o̱ˈ˜guɨ jnea˜bingˈ i̱ dseángˈˉ ˈnéˉ nijméˉ ta˜ e laco̱ˈ seaˋ jaléˈˋ e ˈnéˉnaaˈ? 	 Zijn Barnabas en ik dan de enige apostelen, die zelf ons brood moeten verdienen?


Jo̱ lají̱i̱ˈ˜ e luu˜ e canúˉu laˈuii˜ do e jáaˊ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ, calébˈˋ catú̱ˉ caféngˈˋtu̱ jnea˜ jo̱ casɨ́ˈˉ jnea˜ lala: —Juan, gua˜ jo̱ quie̱ˋ e jiˋjiʉ e sɨnaˊ do e iʉ˜ fɨˊ jaguóˋ i̱ ángel i̱ sɨˈøˈˋ fɨˊ ni˜ jmɨñíˈˆ jo̱guɨ fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˆ. 	 De stem uit de hemel, die ik eerder gehoord had, zei: "Ga het boek halen dat openligt in de hand van de engel, die op de zee en het land staat."


Jo̱ mɨ˜ niguiengˈˊtu̱r dsíiˊ i̱ dseaˋ do, niguieiñˈˊ lafaˈ co̱o̱ˋ sɨnʉ́ʉˆ lɨ˜ sɨquiáangˇ guiʉ́ˉ jo̱ sɨlɨ́ɨˋ jloˈˆ. 	 Als hij daar aankomt, ziet hij dat zijn oude woning helemaal schoon en opgeknapt is.


Jo̱baˈ mɨ˜ niguiéeˊe fɨˊ na, nisɨ́ɨnˆn fɨˊ Jerusalén jaléngˈˋ dseaˋ i̱ niguíingˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱guɨ nicuǿøˆøre jiˋ lɨ˜ féˈˋ e tab˜ óoˊnaˈ có̱o̱ˈr˜, jo̱ nicá̱rˋ jaléˈˋ e nɨcaseáangˈ˜naˈ do quiáˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ neáangˊ fɨˊ jo̱. 	 Dan ligt het geld tenminste klaar en kan ik de mannen die u daarvoor aanwijst, deze gift naar Jeruzalem laten brengen. Ik zal hun enkele aanbevelingsbrieven meegeven,


Jo̱guɨ dseángˈˉ jmɨta˜baa óoˊnaˈ e tɨˊ lɨ˜ nitɨ́bˉ íˈˋ jo̱ dseángˈˉ lanab lɨy e jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lafaˈ ˈlɨɨng˜ uíiˈ˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ ninúrˉ júuˆ quiéˉe, dseaˋ lɨ́ɨnˊn Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ; jo̱guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ niˈíngˈˋ e júuˆ jo̱, nilɨseemˋbre laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jnea˜. 	 Geloof Mij: Er komt een tijd dat de doden de stem van de Zoon van God zullen horen. Die tijd is er nu al. Wie naar de Zoon van God luisteren, zullen leven.


jo̱guɨ jaangˋ i̱ siiˋ Simón i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ celote; jo̱ jaangˋguɨ i̱ siiˋ Judas Iscariote, dseaˋ i̱ caˈnɨ́ɨngˋ Jesús fɨˊ quiniˇ dseata˜. 	 Simon de Zeloot (a) en Judas Iskariot (door wie Jezus is verraden).


jo̱ jaˋ ˈnéˉ jméeˆnaˈ lafaˈ dseaˋ fii˜ i̱ laguidseaangˆ quiʉˈˊ ta˜ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ, dsʉˈ lɨ́ˈˉ lɨˊ ˈnéˉ e nijmɨˈúungˋnaˈ e niˈeeˉnaˈ røøˋ, jo̱ lajo̱baˈ cuǿøngˋ nijǿøˉ i̱ dseaˋ quíiˉnaˈ do e nijmérˉ laco̱ˈ sɨˈíˆ cajo̱. 	 Probeer niet de baas te spelen over mensen die u zijn toevertrouwd, maar wees een voorbeeld voor hen.


Güɨlíingˋnaˈ jo̱ güɨjmɨtɨ́ɨngˋnaˈ e júuˆ la e féˈˋ Fidiéeˇ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáˈrˉ: “Jnea˜ Fidiéeˇ iin˜n e ˈnʉ́ˈˋ nifɨ́ɨˉ líingˋnaˈ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ, jo̱ o̱ˈ lɨco̱ˈ cuøˋnaˈ feáˈˉ fɨˊ quiniiˉ.” Jo̱ jnea˜ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e jaˋ cagáˉa fɨˊ jmɨgüíˋ la faˈ e cagaˈnénˈˋn jaléngˈˋ dseaˋ i̱ éeˋ guiʉ́ˉ, dsʉco̱ˈ jnea˜ cagaˈnénˈˋn jaléngˈˋ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quibˊ. 	 "Ga weg. Houd voortaan rekening met wat de profeet Hosea heeft gezegd: 'God wil uw offers en geschenken niet! Waar het Hem om gaat, is dat u met andere mensen meeleeft.' Ik ben naar de aarde gekomen om slechte mensen bij God terug te brengen en niet om Mij bezig te houden met mensen die het zo goed met zichzelf hebben getroffen."


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ i̱ fii˜ jmidseaˋ do có̱o̱ˈ˜guɨ dseaˋ mogui˜ i̱ fii˜ i̱ néeˊ ni˜ guáˈˉ féˈˋ do e júuˆ jo̱, jo̱baˈ canaaiñˋ sɨ́ɨiñˋ e˜ nidsijéeˊ quiáˈrˉ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseaˋ góorˋ do. 	 De leider van de tempel en de hoofdpriesters waren van hun stuk gebracht en vroegen zich af waar dit op zou uitlopen.


Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ jó̱o̱rˊ do: “¡U̱˜, dseángˈˉ fɨ́mˈˉbaa nii˜i!” Jo̱ dsʉˈ mɨ˜ cangɨ́ˋguɨjiʉ lajo̱, caˈíbˉ dsíirˊ cangórˉ. 	 'Jongen, ga vandaag op het land werken.' En de jongen antwoordde:


Co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ dseángˈˉ laco̱ˈ jmóoˋ tiquíiˆbaˈ jmooˋnaˈ. Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ dseaˋ do quiáˈˉ Jesús, jo̱ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do: —Jaˋ lɨ́ɨˊ jneaˈˆ dseaˋ i̱ jaˋ ñiˊ i̱˜ tiquiáˈˆ; co̱ˈ jaamˋ Tiquíˆnaaˈ seengˋ, jo̱ íbˋ Fidiéeˇ. 	 U doet precies hetzelfde als uw echte vader." "Wij zijn niet uit ontucht geboren!" protesteerden zij. "Niemand anders dan God is onze Vader."


Jnea˜ Fidiéeˇ, jo̱ fɨˊ ñifɨ́bˉ lɨ˜ guiin˜n quiʉ́ˈˋʉ ta˜, jo̱guɨ fɨˊ guóoˈ˜ uǿˉ la lɨ˜ jmiˈíngˈˊ tɨ́ɨˋɨ. Jo̱guɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ Israel, ¿e˜ íingˈ˜ ˈnʉ́ʉˊ e nijméeˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ quiéˉe?, jo̱guɨ, ¿jie˜ fɨˊ lɨ˜ nijmiˈínˈˊn cajo̱? 	 'De hemel is mijn troon en de aarde is mijn voetenbank. Wat voor huis zult u dan bouwen? In wat voor gebouw kan Ik wonen?


Jo̱ lana fɨ́ɨmˊ dseaˋ nɨjmóorˋ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ, jo̱ jí̱i̱ˈ˜ Fidiéebˇ dseaˋ cuøˈrˊ jneaa˜aaˈ e ngángˈˋnaaˈ jialɨˈˊ jmóoˋ dseaˋ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ do. Jo̱ lɨco̱ˈ ˈnéˉguɨ e jaˋ i̱i̱ˋ nijníngˉ quiáˈˉ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ do e laco̱ˈ nidsijéeˊ jaléˈˋ e nɨcafáˈˉa na. 	 Want de geheime wetteloosheid is al in werking getreden, maar heeft zich nog niet kenbaar gemaakt. Dat kan pas als hij, die dit nog verhindert, weg is.


Güɨquiéengˊguɨˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ, jo̱ dseaˋ do nijaquiéengˊguɨr fɨˊ quiníˆnaˈ cajo̱. Jo̱guɨ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ dseeˉ dseaˋ quiˊ, tʉ́ʉˊnaˈ jaléˈˋ e jaˋ dseengˋ e jmooˋnaˈ, jo̱ jmɨsɨ́ɨngˆnaˈ jaléˈˋ e gaˋ e ɨˊ óoˊnaˈ, co̱ˈ jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ i̱ tú̱ˉ neáangˊ dsíiˊ, dsʉco̱ˈ iing˜naˈ teáangˉnaˈ fɨˊ guiʉ́ˉ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ jo̱guɨ iim˜bɨˈ cajo̱ e jméeˆnaˈ jaléˈˋ e gaˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Als u dichter bij God komt, komt God dichter bij u. Was uw handen, zondaars, u die op twee gedachten hinkt; laat uw hart zuiver voor God zijn.


Jo̱ Tiáa˜ có̱o̱ˈ˜guɨ Tʉ́ˆ Simón jo̱guɨ Juan i̱ sɨˈneaangˇ e lɨ́ɨiñˊ dseaˋ teáangˉ nifɨˊ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, íˋbingˈ i̱ calɨlíˈˆ e Fidiéeˇbingˈ i̱ cacuøˈˊ jnea˜ e ta˜ jo̱ e iáangˋ dsíirˊ. Jo̱ laco̱ˈ calɨta˜ dsíiˊ i̱ dseaˋ íˋ e røøbˋ ta˜ jmooˉnaaˈ có̱o̱ˈr˜, co̱ˈ røøbˋ júuˆ e guiaˋnaaˈ do, jo̱baˈ casá̱ˈˉbre guóoˋnaaˈ, jnea˜ có̱o̱ˈ˜ Bernabé, jo̱ catɨguaˇ júuˆ quíˉnaaˈ e jneaˈˆ nidsijmóˆnaaˈ ta˜ guiaˊ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jaˋ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel, jo̱guɨ i̱ dseaˋ íˋ nidsijméerˉ ta˜ lajo̱b cajo̱ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel. 	 Het was Jakobus, Petrus en Johannes (die een belangrijke plaats in de gemeente hadden) wel duidelijk dat God mij dit werk had gegeven. Zij beschouwden Barnabas en mij als hun gelijken en gaven ons hun rechterhand. Zij moedigden ons aan door te gaan met ons werk onder de andere volken; zelf zouden zij doorgaan met hun werk onder de Joden.


Jo̱ i̱ fii˜ ˈléeˉ do casíiñˋ co̱o̱ˋ jiˋ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ quiáˈrˉ e catɨ́ɨngˉ i̱ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ do jo̱ lalab féˈˋ e jiˋ do: 	 Daarna schreef hij een brief waarin stond:


lɨ́ˈˆ laco̱ˈ cajíngˈˉ Moi˜ ie˜ jo̱ ie˜ mɨ˜ casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ ˈlɨɨ˜ dseaˋ cǿøngˈ˜ quíˉnaaˈ lala: “Fíiˋnaaˈ Fidiéebˇ niguíngˈˋ jaangˋ dseaˋ lajeeˇ dseaˋ góoˋnaaˈ i̱ niféˈˋ cuaiñ˜ quiáˈrˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ caguíñˈˋ jnea˜ e fáˈˋa cuaiñ˜ quiáˈrˉ. Jo̱guɨ ˈnéˉ jmeeˉnaˈ nʉ́ʉˈ˜baˈ jaléˈˋ júuˆ quiáˈrˉ. 	 Zo zei Mozes bijvoorbeeld: 'De Here God zal uit uw midden een profeet laten opstaan, een profeet als ik. U moet goed naar Hem luisteren. (b)


Co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ latɨˊ mɨ˜ canaangˋ uiiñ˜ jmɨgüíˋ, lají̱i̱ˈ˜ e lɨ́ɨngˊ Fidiéeˇ e jaˋ quɨ́ɨˈ˜ dseaˋ jmɨɨ˜ nilɨñirˊ, faˈ la e ˈgøiñˈˊ e seaˋ lata˜ jo̱guɨ e dseángˈˉ jí̱i̱ˈ˜ íˋbre lɨ́ɨiñˊ Fidiéeˇ, jo̱ lajaléˈˋ e jo̱ cuǿøngˋ nilɨñiˊ dseaˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e nɨcajméerˋ fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ jmɨgüíˋ. Jo̱baˈ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ jaˋ cuǿøngˋ faˈ e niféˈrˋ e jaˋ calɨñirˊ e seengˋ Fidiéeˇ. 	 God is wel onzichtbaar, maar Zijn werk (alles wat Hij heeft geschapen) bewijst Zijn eeuwige kracht. Want sinds het ontstaan van de wereld is Zijn bestaan duidelijk te herkennen uit wat Hij gemaakt heeft. Daarom hebben de mensen geen enkele verontschuldiging.


Jo̱ mɨ˜ nɨcaláangˉnaaˈ lajɨɨˉnaaˈ do fɨˊ ni˜ jmɨñíˈˆ, jo̱guɨbaˈ calɨne˜naaˈ e nisiiˋ Malta fɨˊ ni˜ guóoˈ˜ uǿˉ lɨ˜ catɨ́ˈˋnaaˈ do. 	 1-2 Ik hoef u niet te schrijven wanneer en onder welke omstandigheden dit allemaal zal gebeuren, broeders. U weet immers dat de grote dag van de Here geheel onverwacht komt, als een dief in de nacht. Wij wensen u de genade en vrede toe van God, onze Vader.


Jo̱ mɨ˜ lɨ́ˉ casɨ́ˈrˉ lajo̱, lajeeˇ teáangˉ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do jǿømˉbreiñˈ, canaangˋ Jesús soorˋ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ cartɨˊ caquɨɨiñˈˉ jee˜ cabøø˜ jníiˊ, jo̱ joˋ cangángˉguɨr dseaˋ do. 	 Nadat Hij dit gezegd had, zagen zij hoe Hij omhoog ging in de lucht tot een wolk hem aan het gezicht onttrok.


Jo̱ i̱ fɨ́ɨmˊ dseata˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ quiʉˈˊ ta˜ fɨˊ jmɨgüíˋ dseebˉ nɨcaˈéerˋ có̱o̱ˈ˜ i̱ dseamɨ́ˋ íˋ có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e lɨ́ˋ dsíiˊ ngúuˊ táaiñˋ. Jo̱ i̱ fɨ́ɨmˊ dseaˋ jmɨgüíˋ cajo̱ lafaˈ nɨcadseáˋ íimˊbre có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ e jmóoˋ i̱ dseamɨ́ˋ do. 	 De koningen van de aarde hebben ontucht met haar gepleegd en de bewoners van de aarde zijn dronken geworden van de wijn van haar ontucht."


Jo̱ cartɨˊ e lɨ˜ lɨ́ɨˊ é̱e̱ˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e fɨˊ lɨ˜ niingˉ guiiñ˜ quiʉˈrˊ ta˜ do guicanʉ́ˈˋ co̱o̱ˋ luu˜ dseaˋ jo̱ guicajíngˈˉ lala: ¡Jmiféngˈˊnaˈ Fidiéeˇ quíˉiiˈ lajɨɨngˋ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ jmooˋnaˈ jí̱i̱ˈ˜ laco̱ˈ iing˜ dseaˋ do ˈñiaˈrˊ jo̱guɨ nʉ́ʉˈ˜naˈ jaléˈˋ ta˜ quiʉˈrˊ cajo̱, nañiˊ su lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ niingˉ o̱si jaˋ lɨ́ɨngˊnaˈ lajo̱ é! 	 Een stem uit de troon zei: "Alle dienaren van God en allen die ontzag voor Hem hebben, klein en groot, prijs God!"


’Jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ e jaˋ jmɨˈuǿngˆnaˈ jí̱i̱ˈ˜ jaangˋ i̱ jiuung˜ na. Co̱ˈ jnea˜ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ e fɨˊ ñifɨ́bˉ seengˋ ángeles quiáˈrˉ i̱ neáangˊ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ˈ˜ Tiquiéˆe dseaˋ guiing˜ fɨˊ jo̱. 	 Kijk niet op één van deze kleine kinderen neer. Onthoud dit: Hun engelen zijn voortdurend bij mijn Vader in de hemel


Jo̱guɨ jaˋ jmiquíngˈˆ áaˊnaˈ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Fidiéeˇ lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ cajméeˋ i̱ lɨɨng˜ i̱ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ do, co̱ˈ uíiˈ˜ e cajméerˋ lajo̱, jo̱baˈ casíingˋ Fidiéeˇ dseaˋ mojɨ́ɨˋ i̱ cajngaˈˊ quiáˈrˉ. 	 En mopper niet tegen God, zoals sommigen van hen; want daarom trof hun de dood.


Dsʉˈ lana nijméeˈ˜e ˈnʉ́ˈˋ júuˆ i̱˜ i̱ catɨ́ɨngˉ i̱ niféngˈˊnaˈ: güɨféngˈˊnaˈ i̱ dseaˋ i̱ niquiʉ́ˈˉ ta˜ lɨ˜ nijúungˉnaˈ jo̱guɨ quɨ́ɨˈr˜ jmɨɨ˜ e guiéiñˈˊ dseaˋ fɨˊ lɨ˜ ˈlɨˈˆ. Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉ́ˈˋ ¡güɨféngˈˊnaˈ i̱ dseaˋ íˋ! 	 Weet je voor wie je een heilige vrees moet hebben? Voor God, Die macht heeft te doden en daarna in de hel te gooien.


Jo̱ jalémˈˋ dseaˋ ie˜ jo̱ iiñ˜ nidsilíiñˉ cáangˋ Jesús, jo̱ iiñ˜ nigüɨ́ˈrˉ faˈ capíˈˆ sɨ̱bˈˆ dseaˋ do, jo̱ lajo̱baˈ niˈleáaiñˉ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ e lɨ́ɨiñˊ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ güeaˈˆ ˈgøngˈˊ quiáˈˉ dseaˋ do. 	 Iedereen probeerde Hem aan te raken, omdat een geweldige kracht van Hem uitging. Hij maakte ze allemaal beter.


Jo̱ jaˋ ɨ́ˆ áaˊnaˈ e cajméˉe e gaˋ dsʉˈ uíiˈ˜ e jaˋ cacá̱ˋa̱ jí̱i̱ˈ˜ caˈíˈˋ ie˜ lamɨ˜ caguiáˋa jee˜ ˈnʉ́ˈˋ e júuˆ quiáˈˉ jial laangˋ dseaˋ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáˈrˉ, co̱ˈ ie˜ jo̱, jnea˜ cajgiaang˜ ˈñiáˈˋa fɨˊ quiníˆnaˈ e laco̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ casángˈˊnaˈ yʉ́ˈˆguɨ. 	 Heb ik er verkeerd aan gedaan u het goede nieuws van God te brengen, zonder er iets voor te vragen? Was het fout dat ik mij op die manier vernederde om u te verhogen?


Jo̱ song jaˋ líˈˋ cá̱ˈˆ cuente uøˈˊ jial tíiˊ feˈˋ e iʉ˜ jminíˈˆ, jo̱baˈ ¿jial niteáˋ oˈˊ e nifɨ́ˈˆ jaangˋ dseaˋ rúnˈˋ lala: “Rúˈˋuuˈ, neaˊdu ne˜eeˈ, jo̱ nigui˜duu e quiˊ iʉ˜ jminíˈˆ”? ¡I̱ jmɨcaang˜ ˈnʉˋ! Jángˈˉ gui˜du e ˈmaˋ e iʉ˜ jminíˈˆ uøˈˊ, jo̱ lajo̱guɨbaˈ nɨcuǿøngˋ jǿøˈˆ guiʉ́ˉ e niguíˈˆ e quiˊ e iʉ˜ jminiˇ i̱ dseaˋ rúnˈˋ do. 	 Hoe durft u te zeggen: 'Kom, ik zal die splinter wel even uit uw oog halen', terwijl u de balk in uw eigen oog niet eens ziet? Huichelaar! Haal eerst die balk uit uw eigen oog. Dan ziet u misschien scherp genoeg om die splinter uit het oog van de ander te halen.


Jo̱ cangámˈˉ i̱ dseañʉˈˋ do, dsʉˈ cajmeaˈˊbre júuˆ lajɨɨmˋ dseaˋ lají̱i̱ˈ˜ e calɨ́ˉ do. Jo̱baˈ Jesús joˋ líˈrˋ faˈ ngɨ́ˉguɨr dseángˈˉ fɨˊ lɨ˜ teáangˆ dseaˋ eáangˊ, jo̱ fɨˊ caluubˇ fɨɨˋ jí̱i̱ˈ˜ ja̱ˊguɨr fɨˊ lɨ˜ jaˋ i̱i̱ˋ ˈgaˈˊ lɨˊ dseaˋ jǿøˉ quiáˈrˉ; dsʉˈ carˋ jí̱i̱ˈ˜ jo̱ dseángˈˉ dsilíimˉbɨ dseaˋ i̱ ˈnóˈˊ quiáˈrˉ. 	 Maar de man kon het toch niet voor zich houden. Opgewonden vertelde hij overal dat Jezus hem had genezen. Jezus kwam zo in de belangstelling te staan dat Hij niet meer onopgemerkt een stad kon binnengaan. Daarom bleef Hij maar buiten op het platteland. Maar ook daar wisten de mensen Hem te vinden.


Jo̱ mɨ˜ cagüɨlíingˋ i̱ dseaˋ do fɨˊ jee˜ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ la, nɨcasɨ́ɨiñˉ jial tíiˊ ˈneáangˋ ˈnʉˋ dseaˋ do mɨ˜ cajmɨcó̱o̱ˈˇre. Jo̱baˈ fɨ́ɨˉɨ ˈnʉˋ, jgiéeˋ oˈˊ e jmɨcó̱o̱ˈˇbɨre có̱o̱ˈ˜ jaléˈˋ e ˈnéˉ quiáˈrˉ e laco̱ˈ cuǿøngˋ ningɨ́ˉguɨr ta˜ guiaˊ júuˆ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, co̱ˈ lajo̱b iáangˋ dsíiˊ Fidiéeˇ. 	 Zij hebben hier in de gemeente over uw liefde verteld. Het is heel goed hen op weg te helpen; u begrijpt hoe belangrijk het werk is dat zij voor God doen.


Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jaˋ iin˜n faˈ e niˈíingˆ óoˊnaˈ jaléˈˋ e cangongɨ́ɨngˉ ˈlɨɨ˜ yʉ́ʉˈ˜ dseaˋ áangˊ quíˉnaaˈ ie˜ lamɨ˜ caˈuøøiñˋ fɨˊ Egipto, jo̱ Fidiéeˇ caˈeˈˊreiñˈ do fɨˊ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ cabøø˜ jníiˊ, jo̱guɨ e lajaléiñˈˋ do cangɨ́ɨiñˊ fɨˊ ni˜ jmɨñíˈˆ e siiˋ mar Rojo. 	 1-2 Ik hoef u niet te schrijven wanneer en onder welke omstandigheden dit allemaal zal gebeuren, broeders. U weet immers dat de grote dag van de Here geheel onverwacht komt, als een dief in de nacht. Wij wensen u de genade en vrede toe van God, onze Vader.


Jo̱ mɨ˜ canúuˉ Jesús e féˈˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do lado, jo̱baˈ caˈeˈˊreiñˈ júuˆ jáˈˉ e lafaˈ júuˆ cuento jo̱ cajíñˈˉ: 	 Om hun duidelijk te maken waarom Hij dat deed, zei Hij:


Jo̱ cangolíimˆ i̱ dseaˋ gángˉ do mɨ˜ cangoyúungˈ˜ e cajíngˈˉ Jesús lajo̱, jo̱ cadsémˈˋbre i̱ dseaˋ do, jo̱ calɨtib˜ laco̱ˈ cajíngˈˉ Jesús jéengˊguɨ do. Jo̱ fɨˊ jo̱b caguiarˊ guiʉ́ˉ e nidǿˈrˉ ie˜ canʉʉˋ jo̱. 	 Ze gingen naar de stad en alles was precies zoals Jezus had gezegd. Daar maakten ze het eten klaar.


Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ lado, jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ Gadara do camɨˈrˊ jmɨˈeeˇ Jesús e nigüɨˈɨ́ɨbˊ dseaˋ do e fɨˊ lɨ˜ táaiñˈˋ do, co̱ˈ dsíngˈˉ ˈgóˈˋ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do. Jo̱ mɨ˜ cajíngˈˉ i̱ dseaˋ do lado, jo̱ dsifɨˊ ladob caˈíˉtu̱ Jesús dsíiˊ e móoˊ do, jo̱ caˈírˉ fɨˊ e nidsémˈˉtu̱r fɨˊ Galilea. 	 De mensen vroegen Jezus weg te gaan en hen met rust te laten. Dus ging Hij weer in de boot en voer terug naar de overkant van het meer.


Jo̱ e fɨˊ ni˜ tɨɨˉ fɨɨˋ e nɨseaˋ do cuǿømˋ líˋ jmeˈˆ dseaˋ ˈnʉ́ʉˊ e lɨ́ɨˊ có̱o̱ˈ˜ layaang˜ cunéeˇ o̱si có̱o̱ˈ˜ cuteeˋ o̱si có̱o̱ˈ˜ cu̱u̱˜ e ˈmoˈˆ eáangˊ é o̱si có̱o̱ˈ˜ ˈmaˋ o̱si có̱o̱ˈ˜ layaang˜ nuuˋ o̱si có̱o̱ˈ˜ quiˊ cuɨñɨ́ˈˆbɨ é. 	 U kunt op die ene fundering met allerlei materialen bouwen; met goud, zilver en edelsteen, òf met hout, hooi en stro.


Co̱ˈ ie˜ lamɨ˜ jiuung˜naaˈ do, ɨ́ɨbˋ tiquíˆiiˈ ˈgooˋ quíˉiiˈ laco̱ˈ catɨ́ɨngˉ, jo̱baˈ jmɨˈgooˉbaaˈre. Jo̱ eáangˊguɨb ˈnéˉ e nijmɨˈgooˉnaaˈ Tiquíˆiiˈ Fidiéeˇ dseaˋ guiing˜ ñifɨ́ˉ mɨ˜ ɨ́ɨrˋ ˈgooˋ quíˉiiˈ, jo̱ lajo̱baˈ nilíˈˋnaaˈ e nilɨse̱e̱ˉnaaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈr˜ lata˜. 	 Vroeger, toen wij nog kinderen waren, kregen wij straf van onze natuurlijke vaders en wij hadden respect voor hen. Moeten wij ons dan niet nog veel meer onderwerpen aan de opvoeding van onze geestelijke Vader? Dan pas zullen wij leven.


jo̱ dsʉˈ co̱o̱ˋ lajeeˇ e jaˋ ñiing˜ dsíirˊ, lanab mɨ˜ nitɨ́ˉ íˈˋ e niguiengˈˊtu̱ i̱ dseaˋ fiir˜ do; 	 en leeft er maar op los en bedrinkt zich, dan komt zijn meester op een moment dat hij hem helemaal niet verwacht.


Jo̱ fɨˊ jo̱b nɨguiiñ˜ lana e sɨjeeiñˇ e Tiquiáˈrˆ Fidiéeˇ nijméˉ e nijmɨˈgóˋ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ˈníˈˋ níiˉ quiáˈrˉ jo̱guɨ e nisíˈˋ jaléngˈˋ dseaˋ do uǿˉ jnir˜ fɨˊ quiniñˈ˜ e laco̱ˈ nijmiféngˈˊneiñˈ. 	 Daar wacht Hij tot alle vijanden zijn onderworpen. Door dat ene offer heeft Hij allen die voor God zijn afgezonderd voor altijd volmaakt gemaakt.


Dsʉco̱ˈ mɨ˜ nʉ́ˈˉguɨ e niˈíingˉ jmɨgüíˋ, eáamˊ nitíngˉ dseaˋ lajeeˇ laˈóˈˋ rúiñˈˋ; co̱ˈ nitíngˉ co̱o̱ˋ fɨɨˋ có̱o̱ˈ˜ jiéˈˋguɨ co̱o̱ˋ fɨɨˋ, jo̱guɨ lajo̱bɨ co̱o̱ˋ góoˋ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ jiéˈˋguɨ co̱o̱ˋ góoˋ dseaˋ; jo̱guɨ jmiguiʉbˊ lɨ˜ nijǿˈˋ uǿˉ e eáangˊ, jo̱guɨ jmiguiʉbˊ lɨ˜ nijáaˊ ji̱i̱ˋ ooˉ cajo̱. Jo̱ dsʉˈ lɨ́ˈˆ uiim˜bɨ jóng mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ nidsijéeˊ jaléˈˋ e iihuɨ́ɨˊ na. 	 Want over de hele wereld zullen de volken tegen elkaar worden opgehitst om oorlog te voeren. Er zullen aardbevingen en hongersnoden zijn. Nu hier, dan weer daar. Maar deze dingen zijn niet meer dan een voorspel, want het ergste komt nog.


’Jo̱ dsʉˈ o̱faˈ fáˈˋa e seengˋ dseaˋ i̱ nɨcangángˉ Tiquíˆiiˈ, co̱ˈ lají̱i̱ˈ˜ jnea˜bingˈ i̱ nɨcangángˉ dseaˋ do, jo̱ íbˋ dseaˋ i̱ casíingˋ jnea˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la. 	 Niet dat ooit iemand de Vader heeft gezien. Alleen Ik heb Hem gezien, want Ik kom bij Hem vandaan.


Jo̱baˈ canúˉtú̱u̱ e luu˜ e guicaféˈˋ fɨˊ guiáˈˆ güíˋ do jo̱ casɨ́ˈˉ jnea˜ lala: “Jaléˈˋ e jíngˈˉ Fidiéeˇ e cuǿøngˋ líˋ cøˈˆ, jaˋ ta˜ e foˈˆ ˈnʉˋ e jaˋ cuǿøngˋ jmeˈˆ lajo̱.” 	 Maar de stem kwam nog een keer: 'Als God zegt dat u iets mag eten, mag u het eten!'


Jo̱ lana lab nifɨ́ɨˉduu ˈnʉ́ˈˋ co̱o̱ˋ júuˆ e jaˋ mɨˊ ñíˆnaˈ jéengˊguɨ, jo̱ e lab e júuˆ jo̱: Jaˋ lajɨɨˉnaaˈ nijú̱u̱ˉnaaˈ, jo̱ dsʉˈ lajɨɨˉbaaˈ niˈuíingˉnaaˈ dseaˋ i̱ ˈmɨ́ɨngˉ mɨ˜ nitɨ́ˉ e íˈˋ jo̱. 	 Wat ik u nu verder vertel, heeft God tot nog toe verborgen gehouden: Wij, als gelovigen, zullen niet allemaal sterven,


Jo̱guɨ i̱ dseamɨ́ˋ i̱ jmóoˋ íˆ e jnɨ́ˆ do, lalab cajmɨngɨ́ˈrˉ Tʉ́ˆ Simón jo̱ cajíñˈˉ: —¿Su o̱ˈ dseaˋ quiáˈˉ i̱ dseañʉˈˋ i̱ nɨˈíˉ nabɨ ˈnʉˋ? Jo̱baˈ cañíiˋ Tʉ́ˆ Simón quiáˈˉ i̱ dseamɨ́ˋ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ: —U̱˜, o̱ˈ íˋ jnea˜. 	 De portierster zei: "U bent zeker een discipel van die Jezus." "Nee, hoor", zei Petrus.


Jo̱ ñiim˜ áaˊnaˈ, co̱ˈ nisámˈˊ dseaˋ ˈnʉ́ˈˋ jo̱ nidsijeáaiñˉ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ quiniˇ dseata˜ quíˉiiˈ dseaˋ Israel, jo̱guɨ nijmɨhuɨ́ɨiñˋ ˈnʉ́ˈˋ fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ guáˈˉ quiáˈrˉ 	 Maar pas op! Men zal jullie voor de rechtbanken brengen en afranselen in de synagogen.


Jo̱ mɨ˜ cangáˉ Jesús e eáamˊ ngóoˊ seángˈˊ dseaˋ fɨˊ jo̱, jo̱baˈ cajíiñˉ i̱ ˈlɨngˈˆ i̱ iuungˉ dsíiˊ i̱ simingˈˋ do jo̱ casɨ́ˈrˉ lala: —Dseaˋ ˈlɨngˈˆ i̱ jmóoˋ e jaˋ líˋ féˈˋ jo̱guɨ jaˋ líˋ nʉ́ˉ i̱ simingˈˋ na, jnea˜ quiʉ́ˈˋʉ ˈnʉˋ ta˜ e nijúuˈ˜ lɨ˜ iuunˈˉ dsíiˊ i̱ sɨmingˈˋ na, jo̱guɨ e joˋ quɨ́ˈˉ jmɨɨ˜ faˈ e niˈúˆtu̱ˈ caléˈˋ catú̱ˉ. 	 Jezus zag dat er steeds meer mensen bijkwamen. Hij zei tegen de boze geest: "Eruit! Jij, die dit kind doof en stom maakt. Eruit! En kom nooit meer in hem terug!"