Tuja Apajuik Jisukristu mantamdauwa duwi jutiinak uwemtijamjauwai. Niiyai dekas wagaakuk, iman asa ni senchigtina nunak tuke atinai, imanisag atinai. Aatus atí. 	 soli Deo salvatori nostro per Iesum Christum Dominum nostrum gloria magnificentia imperium et potestas ante omne saeculum et nunc et in omnia saecula amen


Tima wakan pegkegchau aidauk aentsnak ukuinak kuchinum utsanawajui; dutikam kuchishkam pisajag betsag tajagak kuchanum najataunum iyagkag jinawajui. 	 exierunt ergo daemonia ab homine et intraverunt in porcos et impetu abiit grex per praeceps in stagnum et suffocatus est


nuniak: —Jerusalén jista atata nui pujuta tusan wegajai, Apajuish wakegakuig ataktú waketjukin tajuattajime atumin wainkatasan, —tiuwai. Nuna tusa botenum egkemag Efeson ukuak weuwai. 	 sed valefaciens et dicens iterum revertar ad vos Deo volente profectus est ab Epheso


Tusa akateamuik yakí takuniuwai. Nunik nayaimpinum wakitkimtai, 	 et factum est dum benediceret illis recessit ab eis et ferebatur in caelum


“Yatsug aidauh Abraham wegantu aidauwah, nuigtú tikich nugkanmaya aidautijum Apajuí puyatjusjum umijin aidautigminash, Apajuí ju chicham etsegbaun antukag uwemjatnume tusa awetugmaje. 	 viri fratres filii generis Abraham et qui in vobis timent Deum vobis verbum salutis huius missum est


Nuninai jiinki augmamainchau dekapeak ayatak iwiimau, nunitai aents aidauk: “Jega Apajuí ememattainum wayaa awiyap wantintuke”, tuidau. 	 egressus autem non poterat loqui ad illos et cognoverunt quod visionem vidisset in templo et ipse erat innuens illis et permansit mutus


Tujash judío aidau ditá muunji uwegshunum aakmaja yujajakbau anentaimtusa jistamtaiji tsawan jegattak wajai, 	 erat autem in proximo dies festus Iudaeorum scenopegia


Tiagtai ashí aents Gadaranmaya aidauk Jisusan: —Juwig pujutsuk yajá weta, —tiaju senchi ishamaidau asag. Tama Jisuschakam ayú tusa botenum egkemtai, 	 et rogaverunt illum omnis multitudo regionis Gerasenorum ut discederet ab ipsis quia timore magno tenebantur ipse autem ascendens navem reversus est


Aannak Apajuí aikagmachaje, nigka ayatak mina aentsug atinme tusa etegtamjajui. 	 persuasio non est ex eo qui vocat vos


Tuja Apajuí Abragjai chichaman apaak, ashí uchi aishmag akiinuk pakaji ajapjitajum tiuwai, tibau asa Abraham Isaakan akiag ocho tsawan wetai, dutikauwai. Isaakshakam Jacopan akiash dutiksag dutikauwai, tuja Jacobshakam aikasag doce uchijí aajakajua nunash dutikauwai. 	 et dedit illi testamentum circumcisionis et sic genuit Isaac et circumcidit eum die octava et Isaac Iacob et Iacob duodecim patriarchas


Tiajam Pablon juki, suntag aidau ditá batsamtain awayatasag, papajá iwakbaunum jegantag yanakiag jukiajui, aents aidauk Pablon achiktatus imatikaidau asagmatai. 	 et cum venisset ad gradus contigit ut portaretur a militibus propter vim populi


aents aidauk senchi untsumkag: “¡Shiig aentschauwai, Apajuí chichau wajawai!” awajuidau. 	 populus autem adclamabat dei voces et non hominis


“Juna wi tajim nunak wijai betekak shiig aneasag dakujus pujustinme tusan tajime. 	 haec locutus sum vobis ut gaudium meum in vobis sit et gaudium vestrum impleatur


Nuniakjum Apajuí atumin anempaina duke anentaimtakjum, ii Apuji Jisukristu ni wait anenjabaujiya nuna iwaintugmaktatus wantinkatna nu dakastajum. Nuwi nagkamsaik ajumaish niijai kanakchatin tuke pujutnaitji. 	 ipsos vos in dilectione Dei servate


Nuaduí atumek tudauk taká batsaamaitsugme, atumi iyashim pegkegchaun takastatus wakega nunú takaakjum. 	 non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore ut oboediatis concupiscentiis eius


Nuní pujaun etsa dukap tegau ai, Apajuí aentsji nayaimpinmaya ni pujamunum waittaman shiig paan wainkau. Nunik chichajak: “¡Cornelioh!” tiuwai. 	 vidit in visu manifeste quasi hora nona diei angelum Dei introeuntem ad se et dicentem sibi Corneli


“Juan Yamijatin Apajuí chichamen eke etsegtsaigkik, aents aidauk Moisés chicham umiktajum tibauwa nuna, nuigtú Apajuí etsegtin agagbauwa nunash antujakajui. Tuja Juan Yamijatin yamajam chicham, Apajuí inamjatnun etsegbaun nagkabauwa nuwi nagkamas, ashí aents aidauk Apajuí inatjati tusag senchi kakanmamainawai. 	 lex et prophetae usque ad Iohannem ex eo regnum Dei evangelizatur et omnis in illud vim facit


Nuna tusa Festok Jerusalén ocho tsawan pujus Cesarea jegaa, kashinia duwi dekas apú ekeemtaijin ekeemas, Pablon itaatajum, tusa aentsun ishitkauwai. 	 demoratus autem inter eos dies non amplius quam octo aut decem descendit Caesaream et altera die sedit pro tribunali et iussit Paulum adduci


wai waitiakua tugkitak anuasa ashí ashinkawa yaakat Lasea tikijunum, Anumtai Pegkeg tutainum jegawabiaji. 	 et vix iuxta navigantes venimus in locum quendam qui vocatur Boni portus cui iuxta erat civitas Thalassa


Nunú imaniamunum wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nuna, yujagminum pachitkau tsawan wajasan mina senchigjai minamun waitkagtinai. 	 et tunc videbunt Filium hominis venientem in nube cum potestate magna et maiestate


Tutai Jisus: —Takumek minitá, —tiuwai. Tama Pedroshkam botenmaya jiinki, namaká najama yumí awanken wekagas Jisus wajamunum jegantatus wegau. 	 at ipse ait veni et descendens Petrus de navicula ambulabat super aquam ut veniret ad Iesum


Yaakat Betanianum Simón lepra achikbau etsagagbau aajakua nuna jeen, Jisus mesanum jegan ekeemtatman, kaya alabastro tutai botella najanamunum kugkuin nardo ayatak duke najanamu akik wajaknun takusá nuwa jegantau. Dutika nuna ujak Jisusa buuken ashí ukatjauwai. 	 et cum esset Bethaniae in domo Simonis leprosi et recumberet venit mulier habens alabastrum unguenti nardi spicati pretiosi et fracto alabastro effudit super caput eius


—¡Jisus Nazaretnumiayah! ¿Wagka amesh jutii pujamunmash miname, ijijatuatasamek minam? Wika dekagme amek dekas pegkegmaitme, Apajuinmaya midau asam, —tiuwai. 	 dicens quid nobis et tibi Iesu Nazarene venisti perdere nos scio qui sis Sanctus Dei


nui batsamas mina egatkatnume nuninak dekajuatnume tusa. Tujash dekaskenmag jutiijaig atushtak atsui. 	 quaerere Deum si forte adtractent eum aut inveniant quamvis non longe sit ab unoquoque nostrum


Chicham umiamunum, Apajuí pegkeg diiyam amaina nuna pachis Moisés juna agajui: “Aents chicham umiktina nuna imatiksag umiauk, nu umiamua duwik tuke pujutnai” tusa. 	 Moses enim scripsit quoniam iustitiam quae ex lege est qui fecerit homo vivet in ea


Nuna timatai kuashat aents niina ijuntú yujajuidauk tuke tupantuinak ukukiajui. 	 et dicebat propterea dixi vobis quia nemo potest venire ad me nisi fuerit ei datum a Patre meo


Nunik Antioquía jegawag, ashí Jisusa nemajin aidaun ijumag, Apajuí dita takainamunum shiig kuashat yaigkagbaun pachis ujakaju, judiuchu aidaush wajuk Apajuin dekaskeapi tiaje nunashkam. 	 morati sunt autem tempus non modicum cum discipulis


Atum mina nemagtin aidautigminak ashí aents aidau kajegtabiagtinai, tujash ni mina nemagtukbaunak nunisag pujusá nagkanbaunum jegá nu uwemjatnai. 	 et eritis odio omnibus propter nomen meum qui autem sustinuerit in finem hic salvus erit


Tiagtai Jisus ayaak: —Wika timajime, tujash atum minak nuna etsegkuish dekaskeapi tujuttsugme. Mina Apag dutikata tusa inatjamunak wika paan iwainakan atumnash iwaintajime. 	 respondit eis Iesus loquor vobis et non creditis opera quae ego facio in nomine Patris mei haec testimonium perhibent de me


Tujash atumek, atum pegkegchau wakegamua nu takaakjum pujatsjume, Wakaní Pegkeji wakega duke takaakjum pujagme, Wakaní Pegkeji atuminish pujugtamu asamtai. Untsu Wakaní Pegkejin Kristu sujama nu atsugbau aidauk Kristunuchu ainawai. 	 vos autem in carne non estis sed in Spiritu si tamen Spiritus Dei habitat in vobis si quis autem Spiritum Christi non habet hic non est eius


Makichik aents eemak taa uwegshunum wekagas senchi jiiká chichaak: ‘Apu wekaesatnun jintan shiig iwajug, esegak tutupit dakuegajama numamtuk, atumi anentaimish shiig iwajajum umiktajum, Apu minitin asamtai’, titinai” tawa duka juuwai. 	 vox clamantis in deserto parate viam Domini rectas facite semitas eius


Apajuí Moisesan chichajak: “Wika, wi wakegamujun wait anenjatnaitjai”, tiuwai. 	 Mosi enim dicit miserebor cuius misereor et misericordiam praestabo cuius miserebor


“Junashkam Jisus jintinkagtak tiuwai: Nuwa idaitan pachis Moisés agajua duka: ‘Aishmag nuwen idaikug papiin agag, yamaik idaijai, tusa nuaduí idaimainai’, tawai. 	 dictum est autem quicumque dimiserit uxorem suam det illi libellum repudii


Chichaamun ashimkagmatai Jacobo wajakí chichaak: —Yatsug aidauh, minash antugtuktajum. 	 et postquam tacuerunt respondit Iacobus dicens viri fratres audite me


“Apajuí aentsnum inama duka, aents wají sujin nayantsanmaya tsuntsu kayají perla tutai, dekas pegkeg iwajamu akiktanash akikan wainkatatus egá wekaetukmá, 	 iterum simile est regnum caelorum homini negotiatori quaerenti bonas margaritas


Nunikag jega Apajuí ememattainum kashí kashinig tuke ijuntsagké aidau Apajuin emematuinak. Aatus atí. 	 et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum amen


Nunin asamtai Apajuí Abragkan anagkuawa nunak, ni wegantu aidaush kajintsá anentaibaunum anenjauch uwemjatnume tiuwai. Apajuí anagkagtuamuk, jutii judío aidauti chicham uminag nudaukechui, Abraham Apajuiyaig kajinas anentaimajakua nunisag, ashí aents kajinas anentaimaina nudauwai. Aatus asamtai Abragkak ashí jutii aidauti muunjiyai. 	 ideo ex fide ut secundum gratiam ut firma sit promissio omni semini non ei qui ex lege est solum sed et ei qui ex fide est Abrahae qui est pater omnium nostrum


Nunú iwishnuk apu Sergio Paulo tutaijai pujau. Nunú apuk dekas yacha aajakuí. Nunú Bernaben Saulojai untsukuí, Apajuí chichamen antuktatus wakegau asa. 	 qui erat cum proconsule Sergio Paulo viro prudente hic accitis Barnaba et Saulo desiderabat audire verbum Dei


Awig Apajuí dakitmainuk makichkish atsutnai. Apajuí ekeemtaijig Uwigdauwa nujai nui au asamtai, niina inake aidauk niinak emematiagtinai. 	 et omne maledictum non erit amplius et sedes Dei et agni in illa erunt et servi eius servient illi


Dutikawajam wamkesag kashi aig, Pablonak Silasjai Bereanum awemajui. Dutikam jegawag judío aidau ijuntaijin wegajui. 	 fratres vero confestim per noctem dimiserunt Paulum et Silam in Beroeam qui cum advenissent in synagogam Iudaeorum introierunt


“Apajuishkam segatajum, imatjamak amastatjume; egatash egaktajum, egakjumek, igkugtatjume; untsuktajum, imatjamak waitin ujatjamtatjume. 	 petite et dabitur vobis quaerite et invenietis pulsate et aperietur vobis


Dutikamu asam, ejapjukam aishmag uchigmakam adaikattame JISUS. 	 ecce concipies in utero et paries filium et vocabis nomen eius Iesum


Dekas Wakaní Pegkejiya nuuwai pujut tuke atinun sukagta duka, tuja wi timajim nunak minaig kajintsá anentaimsatajum tusan timajime, nunak wika dekas mina iyashig yuwatajum tusan tichamjime. Wi atumin timajim nunuwai Apajuinumiag, nuigtú pujutnash sukagtina duka. 	 si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius


Nuaduí atumek kuitamamkatajum, ashí juna pachisnuk yaunchuk emtikan tibaijime. 	 vos ergo videte ecce praedixi vobis omnia


Nuna tusa ti, shiig anentus uchin maki makichik achik ukukmatai tikichnum wegajui. 	 et cum inposuisset eis manus abiit inde


Tiagtai Jisus ditan ayaak: “Kuitamamkatajum makichkish tsanugmajainum. 	 et respondens Iesus coepit dicere illis videte ne quis vos seducat


Wi amina takagkun mina pujutjunak ashí idaitusjame, nunisag ditashkam aminu dekaskea nuna takagtamainak, ashí ditá pujutjinak idaitugmastinme tusan wakegajai. 	 et pro eis ego sanctifico me ipsum ut sint et ipsi sanctificati in veritate


Mina dekaskeapi tujutuina duke wainchatai aidaunash iwainagtinai: Nuninak mina daajui wakan pegkegchau aentsun egkemtujunash jiijainak, yamajam chicham chichashtainash chichagtinai; 	 signa autem eos qui crediderint haec sequentur in nomine meo daemonia eicient linguis loquentur novis


Arquiposhkam ujaktajum, niish betek umiktí Apu Kristu takat susamua nuna tujamui tusam. 	 et dicite Archippo vide ministerium quod accepisti in Domino ut illud impleas


Ame nuwa wainkaum duka yaakat muunta nuuwai, ashí apu aidaun ina nunú”, tujutmayi. 	 et mulier quam vidisti est civitas magna quae habet regnum super reges terrae


Nunik miniagtatman Jisus ukujin ayampá diikmá wainak: —¿Atumesh wají egagme? —tiu. Tutai dita aiinak: —Jintinkagtinuh, ¿dekas amesh tuwí pujame? —tuidau. 	 conversus autem Iesus et videns eos sequentes dicit eis quid quaeritis qui dixerunt ei rabbi quod dicitur interpretatum magister ubi habitas


Atumesh yamaik Kristujai nantakiu asajum, nayaimpinum Kristu Apajuí untsujin inamjatatus eketa nuwiya wají anentaimtustajum. 	 igitur si conresurrexistis Christo quae sursum sunt quaerite ubi Christus est in dextera Dei sedens


Dekas tajime: Ju nugka juwi akiinaidauk Juan Yamijatna nuna nagkaesauk atsawai, tujash Apajuí inamtainig aents dekas imanchauchia nuuwai Juagkan nagkaesauk. 	 dico enim vobis maior inter natos mulierum propheta Iohanne Baptista nemo est qui autem minor est in regno Dei maior est illo


Nugken waketak carrojí caballo wegaku japitaijiya nui egkemas Apajuí etsegtin Isaías agagbaun au aujkawa wegau. 	 et revertebatur sedens super currum suum legensque prophetam Esaiam


Aikasag Apajuí chichame agagbauwa nui: “Ashí aents niiní kajinas anentaimaidauk dita kajintsá anentaimtusbaujinak makichkish wainkag juwakchatnai” tawai. 	 dicit enim scriptura omnis qui credit in illum non confundetur


Wenunum wayá duka aentsnak pegkegchauk ematsui. Untsu aentsun weninia jiina nunú aentsnak pegkegchau emawai. 	 non quod intrat in os coinquinat hominem sed quod procedit ex ore hoc coinquinat hominem


“Abragkak Apajuiyai kajinas anentaimu asamtai, Apajuishkam pegkeg diisuí.” 	 sicut Abraham credidit Deo et reputatum est ei ad iustitiam


nunik wainak Antioquía jukiuwai. Nuwi Apu Jisusa nemajin aidaujai makichik mijan pujusuí, kuashat aents aidaun jintintak. Nunik Antioquianum nagkamas, Jisus mina chichameg etsegtugkatajum tusa etegjamu aina nuna, “Kristunu” ainawai, tiuwai. 	 et annum totum conversati sunt in ecclesia et docuerunt turbam multam ita ut cognominarentur primum Antiochiae discipuli Christiani


¿Ju María uchijí carpinterowe duchaukaih? ¡Ju Santiago, José, Judas, Simón aina nuna yachiyajama! —tuidau —¡Nuigtush umayí aidaush jutiijai batsatajama! —tusag pampantuidau, Jisusaig kajinas anentaimainachu asag. 	 nonne iste est faber filius Mariae frater Iacobi et Ioseph et Iudae et Simonis nonne et sorores eius hic nobiscum sunt et scandalizabantur in illo


Tutai Jisus ayaak: —Dutikmainaitkumek tiipa; aents dekaskeapi tauk ashí dutikmainai, —tiu. 	 et continuo exclamans pater pueri cum lacrimis aiebat credo adiuva incredulitatem meam


Atushat nugkan ukukí boteshkam kuchanum ejapean wegai, dase igku umpuamu asa yumi tajeamunum pachiinak botek ukaetatak wajau. 	 navicula autem in medio mari iactabatur fluctibus erat enim contrarius ventus


Atum ashí atsumamu pachisjum, mina Apajush wakegamu, wisha wakegamua nu segatkugminig, imatiksanuk amastatjime, mina Apagnash shiig emematiagtinme tusan. 	 et quodcumque petieritis in nomine meo hoc faciam ut glorificetur Pater in Filio


Iina Apuji Jisukristun Apají dekas senchigtina nunú dekatan amasagmatai, atumesh Jisukristush shiig paan dekaatajum tusan. 	 ut Deus Domini nostri Iesu Christi Pater gloriae det vobis spiritum sapientiae et revelationis in agnitione eius


Wi juna tajim nunak aentsun shiig awajkatasanuk tatsujai, wika Apajuí shiig awajkata tabaunum takaajai. Aents aidaujai shiig juwakta tusanush egatsjai, wi aentsun shiig awajkatasan nuniaknuk Kristu inakechu amainaitjai. 	 modo enim hominibus suadeo aut Deo aut quaero hominibus placere si adhuc hominibus placerem Christi servus non essem


Nuna ti, copanum vino yajaam ekeemtatman juki, Apajin see tusa jintintaiji aidaun suwak: —Ju copa juwiya ashí atum aidautijum uwagtajum. 	 et accipiens calicem gratias egit et dedit illis dicens bibite ex hoc omnes


Lamparashkam ekemakaik dukuká idaichatiame, dutiktsuk yakí ekentayame jegan tsaaptin emamtai, aents aidaush diisá yujastinme tusa. 	 neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio sed super candelabrum ut luceat omnibus qui in domo sunt


Nigka juna tiuwai: Judiuchu aidaushkam yamajam chicham uwemat awai tusa etsegbaun antukag, Kristu Jisusai kajinas anentaimainak, judío aidaujai betek uwemtan jukitnume. Wagki makichik iyash wajasaju asag, Apajuí Kristu nemajuidaun anagkuauwa nunash jukitnume tujabiuwai. 	 esse gentes coheredes et concorporales et conparticipes promissionis in Christo Iesu per evangelium


Tujash Apajuí iina uwemtijamna nu ashí aents aneamujin iwaintugmak 	 cum autem benignitas et humanitas apparuit salvatoris nostri Dei


Aents nui ijunaidauk nuna antukag: —Antukjua, Eliasa untsuana, —tuidau. 	 et quidam de circumstantibus audientes dicebant ecce Heliam vocat


Apajuí makichik aentsun Juan daagtinun awemauwai yamijatjatnun, 	 fuit homo missus a Deo cui nomen erat Iohannes


José Matatiasa uchijí, Matatías Amosa uchijí, Amós Nahuma uchijí, Nahum Eslí uchijí, Eslí Nagai uchijí, 	 qui fuit Matthathiae qui fuit Amos qui fuit Naum qui fuit Esli qui fuit Naggae


Nunikmatai nayaimpinmaya aents chichajak: “Jaanchjum nugkujam akachumam, sapatjumshakam wegamakam shiig jigkagtá”, tiuwai. Tima Pedroshkam dutiksag umikmatai, nayaimpinmaya aents chichajak: “Pataká nugkutaijum nugkujam, wi wegakui pataetugkata”, tiuwai. 	 dixit autem angelus ad eum praecingere et calcia te gallicas tuas et fecit sic et dixit illi circumda tibi vestimentum tuum et sequere me


Pedro tutai, jimag aentsun ju atí tiaju, José daagtin Barsabás tuuta, Justo tuuta awagmatia nuna, tikichin Matiasan. 	 et statuerunt duos Ioseph qui vocabatur Barsabban qui cognominatus est Iustus et Matthiam


Tusa tama ni chichaak: —Wemí yaakat tikiju anem aina nui, awishkam chichaman etsegkatjai, —tau. 	 et ait illis eamus in proximos vicos et civitates ut et ibi praedicem ad hoc enim veni


Wi ditajaig ajai, ame wijai ame, nunisag ditashkam makichkiuchia nunin agtinme. Nu dita nuninamun wainainak aents amina dakitjamin aidaush: Jisusnak dekas Apajuiyap awemauwaita, juna anea imatiksagkeap jutiinash anempaji, titinme. 	 ego in eis et tu in me ut sint consummati in unum et cognoscat mundus quia tu me misisti et dilexisti eos sicut me dilexisti


Wika ayatak yumí yamijatjai tudaujin idayinak etsegtumainakui, tujash mina ukujui dekas minittawai mina nagkaetasu. Nunú yamigmagtatjume Wakaní Pegkejiya nujai, nuigtushkam nigki jiiyai suwimkan sukagtustinuk. Wika niina sapatjinakesh ukuitmaitsujai, nigka mina nagkaetasu senchigtin asamtai. 	 ego quidem vos baptizo in aqua in paenitentiam qui autem post me venturus est fortior me est cuius non sum dignus calciamenta portare ipse vos baptizabit in Spiritu Sancto et igni


Nunik niina nugkeen jegakmá José dekau, Herodesa uchijí Arquelao, apají jakamtai ni apu wajas inamak pujau tabaun, nunik ajankauwai Judeanum wetan. Nunittaman kajanum ujakuí: “Judeanum wetsuk Galilea nugkanum wetá”, tusa. 	 audiens autem quod Archelaus regnaret in Iudaea pro Herode patre suo timuit illo ire et admonitus in somnis secessit in partes Galilaeae


nuninak pujut tuke atin jukitnun Apajuí waitjuchua nunú yaunchuk nagkamas anagtamauwa nunash dakastinme, 	 in spem vitae aeternae quam promisit qui non mentitur Deus ante tempora saecularia


Nui ejentag, vino mirrajai pachimjamun uwagti tusa susajui. Tujash nigka uwagchauwai. 	 et dabant ei bibere murratum vinum et non accepit


Dutika awaantam Pabloshkam apu aidau ijunjaun shiig esetug diis chichaak: —Yatsug aidauh, wika Apajuí umijin asan pegkeg anentaiyai pujuwaitjai, nunisnuk yamaya juwishkam, pujajai. 	 intendens autem concilium Paulus ait viri fratres ego omni conscientia bona conversatus sum ante Deum usque in hodiernum diem


Junashkam tajime: Atum jimagtigmekesh atuekajum atum anentaimtamujum Apajuí segamak, mina Apag nayaimpinum puja dushakam amastatjume. 	 iterum dico vobis quia si duo ex vobis consenserint super terram de omni re quacumque petierint fiet illis a Patre meo qui in caelis est


Nunik Cesarea jegawag papí agagbaun apun suwinak, Pablonashkam ejegawagmayi. 	 qui cum venissent Caesaream et tradidissent epistulam praesidi statuerunt ante illum et Paulum


Nunú tuinamun Pablo Bernabejai dekagmamawag, nugka Licaonia tutaya nui yaakat Listra, tikich Derbe, tutaya nui, nuigtú tikich yaakat tikijumamtin aidaunum jegawag, 	 intellegentes confugerunt ad civitates Lycaoniae Lystram et Derben et universam in circuitu regionem et ibi evangelizantes erant


Apajuí Jisus Nazaretnumiaya nuna, Wakaní Pegkeji susa senchimtikam; nuigtushkam Apajuí niiní pujau asamtai wekagas, pegkejan takaak, aents iwanch egkemtuam waitú batsatunash etsagajakua dushakam shiig dekagme. 	 Iesum a Nazareth quomodo unxit eum Deus Spiritu Sancto et virtute qui pertransivit benefaciendo et sanando omnes oppressos a diabolo quoniam Deus erat cum illo


Nuanuig nuwa Apajuí etsegtin Ana daagtin, Fanuela nawanji Aser wegantu shiig muuntuch wajasá pujau. Nigka shiig tsakatuch aishina siete mijan pujusuí, 	 et erat Anna prophetissa filia Phanuhel de tribu Aser haec processerat in diebus multis et vixerat cum viro suo annis septem a virginitate sua


dutikam sacerdote apuji aidaujai, nuigtú jega Apajuí ememattain kuitamin aidaujai: Wajuk Jisus achiká sujumainaita, nuna pachisag chichasaju. 	 et abiit et locutus est cum principibus sacerdotum et magistratibus quemadmodum illum traderet eis


Wi, ‘inakak apujin nagkaesauchui’ timajim duka aneaku atajum. Mina waitkagsaju aina dutiksajag atumnashkam waitkagmasagtinai. Mina chichamjun antugtukag umiidauk atum etsegbaun antuinakush, dutiksag umikagtatui. 	 mementote sermonis mei quem ego dixi vobis non est servus maior domino suo si me persecuti sunt et vos persequentur si sermonem meum servaverunt et vestrum servabunt


Pujut nagkanchaunak susatnai ya aidauwa Apajuin egakaje, ni pegkeja imanuk eti pegkeg takasume tusa pujut tuke atina nuna sujustí tabaunum, pegkegnak takainak kakanmamsaju aina nuna. 	 his quidem qui secundum patientiam boni operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam


Witjai Judasaitjai Jisukristu inake Santiago yachiyaitjai, atum Apajuí iina Apají anejatna nu etegkamutijum, Jisukristu kuitamsam batsatutigmin kumpamjime. 	 Iudas Iesu Christi servus frater autem Iacobi his qui in Deo Patre dilectis et Iesu Christo conservatis vocatis


Tima Felipejai juwakiag Jisus pujamunum jegantagtatus wetatman, Jisus wainak: —Juuwai dekas Israel aents tsanumtanash tsanumainchauwa duka, —tau. 	 vidit Iesus Nathanahel venientem ad se et dicit de eo ecce vere Israhelita in quo dolus non est


Tuja niina jeen Jisusa nemajin aidau ijunaina dushakam kumpamjutuatajum, aiksagmek Epeneto mina aneetaijua dushakam, niiyai Acayanmaya nagkamchak Jisusan nemagkauwa duka. 	 et domesticam eorum ecclesiam salutate Ephaenetum dilectum mihi qui est primitivus Asiae in Christo


Nunin aig Apajuí ni wakegamujin uchin etegkauwa nunak nunisag atí tau asa, Apajuí tiuwai: “Iwaiya nunú ekeuwa nuna umigkatnai”, tusa. Nuna Apajuí tiuwa nunak, uchik eke akiinainatsaig, nuigtú pegkejan pegkegchauwa nunash takainatsaig tiuwai. Aatus Apajuí etegkeamua duka uminui, ni wajuk wakegawa nunisag, uchi takainamujin diijus dutikachui. 	 cum enim nondum nati fuissent aut aliquid egissent bonum aut malum ut secundum electionem propositum Dei maneret


Tiagtai: ‘Atsa dekas idaisatajum, dupa tegakmajum trigoshkam tegainijum. 	 et ait non ne forte colligentes zizania eradicetis simul cum eis et triticum


Tusa ishiakam Pablon jukiag awayawagmatai, judío Jerusalegnumia kaunkajuk, Pablon jegaantag adijis ijunas, juka aents nuninai, tusag wainak eketkiag tikima pegkegchaun etsegtuidau, waintanakesh wainkachu ainayatak. 	 qui cum perductus esset circumsteterunt eum qui ab Hierosolyma descenderant Iudaei multas et graves causas obicientes quas non poterant probare


Intashishkam nuwan intashijai betekmamtinuyi, untsu nai leogka naiya iman agmayi. 	 et habebant capillos sicut capillos mulierum et dentes earum sicut leonum erant


Dutika Jisus: —Makichik aentskesh ujakaipa, tutupit sacerdote pujamunum jegaata, nuniakum ame tsagaja pegkeg webaujum iwainmamkum, Moisés tibauwa dutiksamek ejegata ditashkam: Dekaskeap tsagaje, tujabiagti, —tiu. 	 et ipse praecepit illi ut nemini diceret sed vade ostende te sacerdoti et offer pro emundatione tua sicut praecepit Moses in testimonium illis


“Nu tsawantin aents jega jegamká tuntupé paka inagnakbaunum waka pujaushkam, wajiiji jegá aunak akaikig jumaitsui. Nunisag ajajin takaak wekagushkam jeenig waketmaitsui. 	 in illa hora qui fuerit in tecto et vasa eius in domo ne descendat tollere illa et qui in agro similiter non redeat retro


Nuaduí atumek senchi kuitamamkatajum, anentaimkas batsamtsuk shiig anentaimsa pujustajum. 	 videte itaque fratres quomodo caute ambuletis non quasi insipientes sed ut sapientes


“Atum iik nagkamik iina senchijinig pegkeg pujuta duka jumaitsuapi tautigmek, shiig aneasjum pujustajum, atumiin Apajuí inamjatin asamtai. 	 beati pauperes spiritu quoniam ipsorum est regnum caelorum


Dutikamu asamtai ashí nugkanum batsataidauk nuna emematiagtinuyi. Uwig maamu aajakua nuna papiijin, pujutan jukitnume tusa, nugka yama najanamua duwi nagkamas daaji agatkashbau aina nunú aidau. 	 et adorabunt eum omnes qui inhabitant terram quorum non sunt scripta nomina in libro vitae agni qui occisus est ab origine mundi


Imatika aimjagmatai: —Yamai shikikjum dekatkauk jista chichamja auwá susatajum, —tau. Tusa tima nunaa shikik susauwai. 	 et dicit eis Iesus haurite nunc et ferte architriclino et tulerunt


Chicham umiktina nui tawa nuna dekakman, ashí wakegamu aidaunak wakemainchauwaitag nunú wakeetan nuní senchi wakemitkajuk tsanugkui, pegkegchaun takau asan. Pegkegchauwa nuna pegkegtsukaitai tusa takaamujun, chicham umiktina nuanuí, pegkegchau takauk suwimkan juwawai tabaun dekakun, chicham umiktin tawa nunisnuk suwimkan juwakun, Apajuiyai kanakbaujun dekauwaitjai. 	 nam peccatum occasione accepta per mandatum seduxit me et per illud occidit


Tima jiinki dukujin jegajua: —¿Wajinak tujuta nunash segatja? —tau. Tama dukují ayaak: —Juan Yamijatna nuna buuké segatá, —tau. 	 quae cum exisset dixit matri suae quid petam et illa dixit caput Iohannis Baptistae


¿Itugsagmek atum imá pegkegchau takaajum nu wainmamchautigmesh: Yatsujuh, pegkegchau takaam duka idaisata titagme? ¡Aentsú tsanú aidauwah! Dekas dekatkauk ame imá pegkegchau takaam nuuwá idaisam, duwi yatsum imanchau takaidaushkam, idaisata titajum. 	 et quomodo potes dicere fratri tuo frater sine eiciam festucam de oculo tuo ipse in oculo tuo trabem non videns hypocrita eice primum trabem de oculo tuo et tunc perspicies ut educas festucam de oculo fratris tui


Tama Jisuschakam uwejen antiak: —Wakegajai, yamaik tsagagta, —tiuwai. Tusa tamawaik leprak megkaekauwai. 	 et extendens manum tetigit illum dicens volo mundare et confestim lepra discessit ab illo


¿Tuwaita imá yupichuch wekaechauwa ju tumainush, amina tudaujum aidauk tsagkugnaje taja dukaih, atsa nantakim tepetaijum jukim wetá tumainaitag dukaih? 	 quid est facilius dicere paralytico dimittuntur tibi peccata an dicere surge et tolle grabattum tuum et ambula


Nunikmatai ni jintintaiji aidau nui botenum chimpijuk Jisusan jegaantag tikishmatug: —¡Amek dekas Apajuin Uchijiyaitme! —tusa emematuidau. 	 qui autem in navicula erant venerunt et adoraverunt eum dicentes vere Filius Dei es


Tiagtai Jisus chichaak: —Atum imaanisa Apajuiyai kajintsá anentaimaujum atsugtamainawai. Dekas tajime: Kajintsá anentaimaujum mostaza jigkayiya nuninchikesh ajutjamainakuig, ju muja jujú chichagkujum: ‘Juig atsuk tikich yantamnum wetá’, tamak nunisag nagkaemamainai. Makichkish tujinmainuk atsugtamainaitjume. 	 hoc autem genus non eicitur nisi per orationem et ieiunium


Tama: —¿Etsash wajukeaiya tsagagmae? Tutai inakshakam: —Yau etsa tegawai bichatjame tsuweamunak, —tau. 	 interrogabat ergo horam ab eis in qua melius habuerit et dixerunt ei quia heri hora septima reliquit eum febris


Nunik katig pujai, aents wekaechau ayatak tepenun pegaknum pataidiag ejetiaju. Dutika itantagmatai Jisus niiní kajinas anentaimaidaun wainu asa, wekaechaun chichajak: —Uchijuh, amina tudaujum aidauk tsagkugnaje, —tau. 	 et ecce offerebant ei paralyticum iacentem in lecto et videns Iesus fidem illorum dixit paralytico confide fili remittuntur tibi peccata tua


Aents nu kaya nui iyauk tsainkatnai, untsu kaya aentsnum iyaakug aentsnak tuke yuku ematnai.” 	 et qui ceciderit super lapidem istum confringetur super quem vero ceciderit conteret eum


Wika aminak makichik tumigtinig jimag tsawantai yujumkan ijagmá pujusan segaugme, kuichkinash mina akijuinakuig diezmó wajaujai’, tau. 	 ieiuno bis in sabbato decimas do omnium quae possideo


Jisus wakitki jegamtai kuashat aents tuwakajuk shiig aneas jukiaju, ashí aentsuk niina dakaidau asag. 	 factum est autem cum redisset Iesus excepit illum turba erant enim omnes expectantes eum


Dutijuam nuwak, Apajuí mil doscientos sesenta tsawantai pujusá yumainun uwegshunum umigkauwa nui tupikakmayi. 	 et mulier fugit in solitudinem ubi habet locum paratum a Deo ut ibi pascant illam diebus mille ducentis sexaginta


Duka agagbau: “Ashí aents Apu Jisukristun uwemtijugta tusa segauk, uwemjagtin ainawai”, tawai. 	 omnis enim quicumque invocaverit nomen Domini salvus erit


Tama Jisus chichaak: —Duke tsagkujata tusanuk tatsujame, tuke tsagkugsamké ata tajame, —tiuwai. 	 dicit illi Iesus non dico tibi usque septies sed usque septuagies septies


“Israel aents aidau Moisesan dakituinak: ‘¿Ya aminash apu chichaman epegkin atí tusash adaitamkame?’ tiajua nuna Apajuí apu ema, ame agkanmitkata tusa awemauwai. Nunak nayaimpinmaya aents Apajuí awemamu numi jagkigtin zarza tutainum Moisesan wantintukua duwi tiuwai. 	 hunc Mosen quem negaverunt dicentes quis te constituit principem et iudicem hunc Deus principem et redemptorem misit cum manu angeli qui apparuit illi in rubo


Juka mina numpag ukaejamunum kuashat aents tudaujin tsagkugnajag uwemkagtina nuna, mina Apag yamagman anagtamawajua nunú uminkatnun iwainawai. 	 hic est enim sanguis meus novi testamenti qui pro multis effunditur in remissionem peccatorum


Tiagtai fariseo chichainak: —¿Atumesh tsanuamak yujainajum? 	 responderunt ergo eis Pharisaei numquid et vos seducti estis


Nuna tusa ukuak waitinum wetatman, tikich nuwa wainak aents nui ijunun ujaak: —Jushakam Jisus Nazaretnumiaya nujai wekaenuwejama, —tusa etsegtau. 	 exeunte autem illo ianuam vidit eum alia et ait his qui erant ibi et hic erat cum Iesu Nazareno


Ni antutaiji ajamuk antuktinme, —tiuwai. 	 si quis habet aures audiendi audiat


Tuja wi dakitamujua nuna takaaknuk, wi takaakun nuniatsjai, minai pegkegchau wakegamu ajuta nu takamtijawai. 	 si autem quod nolo illud facio non ego operor illud sed quod habitat in me peccatum


Nuniamunum nayaimpinmayan antukbaijai, tuna dujaji uutama imatak, senchi chaajip patak wajukeama imatuinak, awattai arpa awatin aidau ijunag awatbau wajukea imatun. 	 et audivi vocem de caelo tamquam vocem aquarum multarum et tamquam vocem tonitrui magni et vocem quam audivi sicut citharoedorum citharizantium in citharis suis


Nuna nuninai Sauloshkam Jisusa nemajuidaun maatasa awantanak idaichau. Imaniau asa sumo sacerdoten jegají: 	 Saulus autem adhuc inspirans minarum et caedis in discipulos Domini accessit ad principem sacerdotum


Yaunchuk Apajuiyai kajinas anentaimajakú kuashat aajakajua duka, Apajuiyaig emetmamja pujamujiya nuna iwainmamkajui. Nu nunikta takuik atsumnawai ashí iina tudauji tutitag awajtamak pegkegchau etama nu idaisatasa. Nuniaku ii jegatasa wakegamunum tupikautiama numamut wajamainaitji. 	 ideoque et nos tantam habentes inpositam nubem testium deponentes omne pondus et circumstans nos peccatum per patientiam curramus propositum nobis certamen


Wagki, Kristukesh imá nigki shiig awagmamkatasag wakekachui, Apajuí chichame yaunchuk agagbauwa nui: “Apajuiyah, aents amina pegkegchaun chichagtamaina nunak, mina tujutuinawai”, tawai. 	 etenim Christus non sibi placuit sed sicut scriptum est inproperia inproperantium tibi ceciderunt super me


Aikasnuk iina umayí Apian, nuigtú Arquipo Jisukristun takajak jutiijai betek waitna nunashkam kumpamkun, amina jeemin Jisusa nemajin aidau ijunin agma nunashkam kumpamainajai. 	 et Appiae sorori et Archippo commilitoni nostro et ecclesiae quae in domo tua est


Nigki adaijauwai: Chichaman etsegkatnume tusa etegka ishiakua nunash, Apajuinun etsegtuktin aidaunash, yamajam chichaman etsegkagtin aidaunashkam, Jisusa nemajuidau jintintuatnunashkam. 	 et ipse dedit quosdam quidem apostolos quosdam autem prophetas alios vero evangelistas alios autem pastores et doctores


Dutika waa muun ishamain akaga duwi egkea shiig epeni ukukmayi, juwig pujus mil mijanan ejeti, jiinki ashí aents aina nuna tsanujai tusa. Nuna mil mijanan ejematai wajumchik tsawanchik atia akupkatnuyi. 	 et misit eum in abyssum et clusit et signavit super illum ut non seducat amplius gentes donec consummentur mille anni post haec oportet illum solvi modico tempore


Ju inakak atsumnatsui, jukijum agaa suwea awi jiiktajum, nui pujusá buutak daik takegtú pujutnujiya nuanuí’, tiuwai. 	 et inutilem servum eicite in tenebras exteriores illic erit fletus et stridor dentium


Dutijamamtai ashí nugká kakekabiaji. Nuniamunum hebreo chichamai nayaimpinmaya chichagtak: ‘Saulo, Saulo ¿wagka minash waitkajame? Amek baka kajeká jagkin dajag beseakush dekaptsama numamtuk amek pegkegchau wegakum imaniame’, tujutmayi. 	 omnesque nos cum decidissemus in terram audivi vocem loquentem mihi hebraica lingua Saule Saule quid me persequeris durum est tibi contra stimulum calcitrare


Ashí aents ju nugka juwi pujutan imá senchi wakegak, mina nemagtuk waittan dakitauk uwemjashtin ainawai. Untsu ashí aents mina nemagtuk nunisag jaa nu uwemjatin ainawai. 	 qui enim voluerit animam suam salvam facere perdet illam nam qui perdiderit animam suam propter me salvam faciet illam


Tusa chichainamun Jisus dekaa ijunjamunum pujau jinki wetai, kuashat aents aidau saetukajui, imatikam Jisuschakam jau aidaun etsagau. 	 Iesus autem sciens recessit inde et secuti sunt eum multi et curavit eos omnes


yamaik ju nugka juwig pujusag, ciegka imania jukiagtinai: Jee aidau, yachi aidau, umayí aidau, dukují aidau, uchijí aidau, nuigtú nugke aidaujaí ukukbauwa nuna nagkagas. Waittsajash atak atina duwi pujut tuke atina nui pujusagtin ainawai. 	 qui non accipiat centies tantum nunc in tempore hoc domos et fratres et sorores et matres et filios et agros cum persecutionibus et in saeculo futuro vitam aeternam


Yatsug aidauh, ubag aidauh, atumshakam wi anuí atumin tajuan wainkatasan kuashtá wakegamua nunú shiig dekaatajum, tujash yamaikish tuke tujiajai nuniau asan minimain dekapeatsjai. Wika tikich nugkanmaya judiuchu aidau Kristu nemagkagmaya nunisjumek atum ainajum anuiyatigmesh Kristu nemagtanum atumin yaimpamainnash jintintuatasan wakegajai. 	 nolo autem vos ignorare fratres quia saepe proposui venire ad vos et prohibitus sum usque adhuc ut aliquem fructum habeam et in vobis sicut et in ceteris gentibus


Ashí atum aidautigmin aajan anentaimtajim nunak, senchi aneau asan dutikajime. Apajuí chicham yamagman etsegkati tusa sujusua nuna etsegkui yaintu asajum, atumek mina kumpag aajakuitjume. Yamaishkam atumek mina kumpagketjume, wi juwi achigkagmatai pujag duwishkam. Wi yamajam chicham etsegbauwa nuna dekagtuawagtatus, apú emtin inintainakuish, ju yamajam chicham Kristu pachisa etsegbauwa juka dekaske tusa chichamunmash, ashí atum aidautigmek yainjume. 	 sicut est mihi iustum hoc sentire pro omnibus vobis eo quod habeam in corde vos et in vinculis meis et in defensione et confirmatione evangelii socios gaudii mei omnes vos esse


Tama inakeshkam: ‘Amina apa yatsum taamtai, uchig jatsuk iwaaku tajutmatai waipakjai tusa, toro tsakat dekas duwejam diisjum maatajum, dutikawagmin nuna uchin ayugkui jistamawagmi tiajam, ditashkam imatiksag umikagmatai nuna yuwinak jistamainak imatuinawai’, tiuwai. 	 isque dixit illi frater tuus venit et occidit pater tuus vitulum saginatum quia salvum illum recepit


Nuniamunum aents aidauk Jisusan dii ijuntuinai, apu aidau dushikinak: —Tikichnak yajau uwemtikchauwe, yamai niishkam dekas Kristu, Apajuí etegjamuitkug nigki akaiki uwemjati, —tuidau. 	 et stabat populus expectans et deridebant illum principes cum eis dicentes alios salvos fecit se salvum faciat si hic est Christus Dei electus


jatanash jakachagtinai. Ditak Apajuí aentsji nayaimpinum batsata nuninuk agtinai, ditak jakauwaitak nantakiaju asag Apajuí uchijí agtinai. 	 neque enim ultra mori poterunt aequales enim angelis sunt et filii sunt Dei cum sint filii resurrectionis


Anentaimtusjum diistajum, Melquisedecak Abragkan nagkaesau aajakuí. Iman asamtai Abragkak apu aidaujai maania depetmaka, wají yajuakbaujin diezmo susauwai. 	 intuemini autem quantus sit hic cui et decimam dedit de praecipuis Abraham patriarcha


Apajuí etsegtin aajakajua nunash, ¿iina muunji aidaush waitkatskesh idaisauk aina? Ditak Kristu taatnujin pachis etsejuidaunash maa ajapejakú ainawai. Yamai Kristu taamtaishkam nunisjumek atumesh wainkajum tsanú tsanumjuinakuajum mauwaitjume. 	 quem prophetarum non sunt persecuti patres vestri et occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu Iusti cuius vos nunc proditores et homicidae fuistis


Nuaduí jutiik imá Jisusak nemagkagmi. Nuniaku Jisus aents aidau dakitjam waittsauwa nunisaik iishkam waittsagmi. 	 exeamus igitur ad eum extra castra inproperium eius portantes


Junak dekas tajime: Amina apu achigmak egkepamtaig kakajus jiinmaitsume, ayatak amina kuichkijum ashí akikmakam, shiig ashimkam jiinmainaitme. 	 amen dico tibi non exies inde donec reddas novissimum quadrantem


Tutai aents aidau iniinak: —¿Tujash wajukmainaitji? —tuidau. 	 et interrogabant eum turbae dicentes quid ergo faciemus


Nuigtú jii ekemamukesh, nuwediagtai jistamainak pampainamukesh tuke antuekashtinai. Amina wajiigmin sujutjamajakajua duka, nugkanmag dita imá senchigtin aajakú asamtai, ame tunchigminig ashí nugkanmaya aents aidauk tsanujú asam. 	 et lux lucernae non lucebit tibi amplius et vox sponsi et sponsae non audietur adhuc in te quia mercatores tui erant principes terrae quia in veneficiis tuis erraverunt omnes gentes


Adramitionum anumtainum, lancha Asianum wetatus uminas aunum chimpimjá ajin, Aristarco nugka Macedonianum yaakat Tesalónica awa nuwiyashkam nui egkemjau asamtai, ditajai ijunja ashí ashinkawa, 	 ascendentes autem navem hadrumetinam incipientem navigare circa Asiae loca sustulimus perseverante nobiscum Aristarcho Macedone Thessalonicense


Moisés chicham umiktajum tiuwa duka ii umiachbaunum Apajuí suwimkan sujamaina nuna itagtamji. Tujash chicham umiktina nunú atsugtamkuig intimjumaitsuji, wagki atsau asamtai. 	 lex enim iram operatur ubi enim non est lex nec praevaricatio


Tiagtai ni chichaak: —Dekaskenum jujú chicham: ‘Ampijatnuh, amek ampimata’ tibauwa ju tujuttatjume. ‘Nuigtushkam kuashat wají Capernaum ame dutikamu antinuweg nu, yamai amina nugkemia juwish dutikata’ tujuttatjume, —tau. 	 et ait illis utique dicetis mihi hanc similitudinem medice cura te ipsum quanta audivimus facta in Capharnaum fac et hic in patria tua


Aneaku atajum, makichik aentskesh dita unuimagbaujin dekaskea imanun jintinjamainak tsanugmajainum, ditak Kristui kajinas anentaimainak uwemjatnume tusag jintiinatsui, ditak yaunchuk ditá muunji takaajakbauwa nunak jintiinawai. 	 videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallaciam secundum traditionem hominum secundum elementa mundi et non secundum Christum


cinco aishum ajutjamajakuí, tuja yamai ajutjama dushakam amina aishumchauwai. Duwi dekas aishinchauwaitjai tame duka tame, —tau. 	 quinque enim viros habuisti et nunc quem habes non est tuus vir hoc vere dixisti


Sacerdote apuji aidau, tikich apu aidaujai tsanumjuinamash, Jisusak aimkag chichakchauwai. 	 et cum accusaretur a principibus sacerdotum et senioribus nihil respondit


Apajuik makichkiuchi, nigki imá Jisukristuig kajinas anentaimaidaunak judío aents ataish, judiuchu ataishkam pegkeg ainagme titinai. 	 quoniam quidem unus Deus qui iustificabit circumcisionem ex fide et praeputium per fidem


Nagkamtinish nigka Apajuijaig tuke pujujakuí. 	 hoc erat in principio apud Deum


Nunitai: —Zacariasah ishamkaipa, ame Apajuí aujam nunak Apajuik antugtamkae. Nuniau asamtai nuwem Elisabet aishmagkun uchigmakmatai, Juan adaikattame. 	 ait autem ad illum angelus ne timeas Zaccharia quoniam exaudita est deprecatio tua et uxor tua Elisabeth pariet tibi filium et vocabis nomen eius Iohannem


Jisus jega Apajuí ememattainmaya jiinki wetai, niina jintintaiji aidau amainagkag nu jegamkamun inaktuinak awaantaju. 	 et egressus Iesus de templo ibat et accesserunt discipuli eius ut ostenderent ei aedificationes templi


Saduceo aidauk: “Jakau aidauk tuke nantagchatin ainawai, nayaimpinmaya aentsush atsuinawai, wakanchakam shiig atsawai” tuinai, fariseo aidauk ashí nunak awai tinu asag nunikagmayi. 	 Sadducaei enim dicunt non esse resurrectionem neque angelum neque spiritum Pharisaei autem utrumque confitentur


Nunikag Jisusan: —Wait aneasam ju ii nugkega juwig pujutsuk yajá weta, —tusag segajui. 	 et rogare eum coeperunt ut discederet de finibus eorum


Nigka nigki mantamnatatus tsagkamankauwai, ashí pegkegchau aina nuanuí agkanmitkagmatatus. Dutika pegkemtijami niina aentsji etamak, ashí pegkeg aina nuwig takamtijamsata tau asa. 	 qui dedit semet ipsum pro nobis ut nos redimeret ab omni iniquitate et mundaret sibi populum acceptabilem sectatorem bonorum operum


Nuninamunum Simón Pedro chichaak: —Namakan maatjai, —tau. Tutai, tikich aidaushkam: —Iinum wegagmi, —tusag botenum chimpimjag shiyakaju, nunikag aju ajuntuinakua tsawampainakush makichkish maachajui. 	 dicit eis Simon Petrus vado piscari dicunt ei venimus et nos tecum et exierunt et ascenderunt in navem et illa nocte nihil prendiderunt


Nunú tsawantaik tikich aents aidau kauntuntaju Jisusan, nunikag: Galileanmaya aidau uwijan maawag apeenak Apajuin emematú ijuntatman, Pilato suntaji kautuk kuashat aentsun kajegkagmae tusag ujaidau. 	 aderant autem quidam ipso in tempore nuntiantes illi de Galilaeis quorum sanguinem Pilatus miscuit cum sacrificiis eorum


Tujash fariseo aidauk, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai dakitjaju Apajuí umiktajum tibauwa nu umitnak, nunidau asag Juan yamijatbaunash pachikchajui.” 	 Pharisaei autem et legis periti consilium Dei spreverunt in semet ipsos non baptizati ab eo


Nunú yaaktanmag aents pegkegchau dakitmain aina nuna takau aidauk, wait aina dushakam wayachagtinai. Imá Uwijá papijin pujutan jukitin aidau daaji agatkamu aina duke wayawagtinai. 	 nec intrabit in ea aliquid coinquinatum et faciens abominationem et mendacium nisi qui scripti sunt in libro vitae agni


Tiagtai: —Nuniaish ¿wajuk asamtaiya Davitash Wakaní Pegkeji chichamtikmash Kristunash Apú tawa? 	 ait illis quomodo ergo David in spiritu vocat eum Dominum dicens


Nunikmatai Pedro chichajak: —Ananiasah, ¿wagka iwanch wakejamu takaakmesh, Wakaní Pegkeji tsanugtasamesh wakejame, nugkem sujukam kuichik jukim aminu amain ukukiuwaitkumesh? 	 dixit autem Petrus Anania cur temptavit Satanas cor tuum mentiri te Spiritui Sancto et fraudare de pretio agri


Tama dita ainak: —Anka Roma apuji dakumkamui. Tiagtai: —Roma apujinua duka nigki susatajum, Apajuinua dushakam Apajuik susatajum, —tiuwai. 	 dicunt ei Caesaris tunc ait illis reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari et quae sunt Dei Deo


Nigka Apajuí aentsji waitkam batsataidaujai waittsatatus wakegau asa, Egiptunmaya pegkegchaun takainayatak shiig anee batsatujai ijuntanak dakitjauwai. 	 magis eligens adfligi cum populo Dei quam temporalis peccati habere iucunditatem


Aents shiig yuwawag ejemakagmatai, Jisus jintintaiji aidaun chichajak: —Pag ampinka duka yajuaktajum, wainak utsankai, —tiuwai. 	 ut autem impleti sunt dixit discipulis suis colligite quae superaverunt fragmenta ne pereant


Wi amijaig wekaejai, makichkish amina pegkegchau awajtamkatasag achigmamaitsui. Ju yaakta juwishkam mina aentsug aidauk kuashat ajutui”, tiuwai. 	 propter quod ego sum tecum et nemo adponetur tibi ut noceat te quoniam populus est mihi multus in hac civitate


Nuna tutai Apu Félix, nigka duwik nagkamas yamajam chicham etsegbaunak shiig dekau asa, chicham dekagbaunak nui tsujig idayak: Comandante Lisias taamtai, nuaduí atum chicham etsegbaunak dekajuatjime, —timayi. 	 distulit autem illos Felix certissime sciens de via dicens cum tribunus Lysias descenderit audiam vos


“Inakak jimag apugtinuk amaitsui. Tikich apujin imá senchi aneak, tikichin dakitmainai. Nuniachkush makichik apujin wakejus umijak, tikichnak dakitau asa umigmaitsui. Numamtuk atumshakam Apajuí umigkata tu, wiyakchameatasa anentaimtu wajamaitsugme. 	 nemo potest duobus dominis servire aut enim unum odio habebit et alterum diliget aut unum sustinebit et alterum contemnet non potestis Deo servire et mamonae


Dutikawagmatai aents aidaushkam, Jisus aents dutikmainchaun dutikau asamtai chichainak: —Juka dekas Apajuí etsegtin ju nugka juwi taatnai timawa nuuwai, —tuidau. 	 illi ergo homines cum vidissent quod fecerat signum dicebant quia hic est vere propheta qui venturus est in mundum


nuniau asamtai wetajum ashí nugkanum, nunikjum tikich aidaush jintintuatajum, dutikakjum mina Apajú daajin, mina pachittsajum, Wakaní Pegkeji pachisjumshakam yamigtajum, 	 euntes ergo docete omnes gentes baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti


Ju aatus ejapjukua duka, duwik Apajuí etsegtin tibauwa nu uminbaunum nunikui, duka tawai: 	 hoc autem totum factum est ut adimpleretur id quod dictum est a Domino per prophetam dicentem


Nuniakjum Moisés chichaak: ‘Atumin apa dukujai eme anentsá diitajum, dutikakjum yaigtajum; untsu ni apajin, dukujinakesh pegkegchaun chichajuk tsagkugtsuk maatajum’, tibauwai. 	 Moses enim dixit honora patrem tuum et matrem tuam et qui maledixerit patri aut matri morte moriatur


Felipe, Bartolomé, Tomás, Mateo apú kuichkiji atinun ijumjujakua nu, Jacobo Alfeo uchijí, Lebeo Tadeo tuuta awagmatai, 	 Iacobus Zebedaei et Iohannes frater eius Philippus et Bartholomeus Thomas et Mattheus publicanus et Iacobus Alphei et Thaddeus


Juna ashí tusa inagnai, uchi aidaun Jisus uwejen antinjukti tusag ikautkajui. Imatikiagtai ni jintintaiji aidau, uchin ikaunmaina nuna jiyaidau. 	 et offerebant illi parvulos ut tangeret illos discipuli autem comminabantur offerentibus


Samarianum jimajá kanag Jisus jiinki Galilea weuwai. 	 post duos autem dies exiit inde et abiit in Galilaeam


Nuna tutai cuatro jigkajam ijuntatman atiabi, ditanu hora, tsawan, nantu, mijan umintai nunikti tibau jegau asamtai, duka jimaituk ejesattak aents nugká batsata nuna ijinati tibauwayi. 	 et soluti sunt quattuor angeli qui parati erant in horam et diem et mensem et annum ut occiderent tertiam partem hominum


Mina pataag judío aidauk wainchatai iwainamun, nuigtú aents dutikmainchau iwainamun wainkatatus wakegainawai, nuninai judiuchu aidauk yacha atatus wakegainawai. 	 numquid domos non habetis ad manducandum et bibendum aut ecclesiam Dei contemnitis et confunditis eos qui non habent quid dicam vobis laudo vos in hoc non laudo


Nunitai iwanch chichajak: —Ame dekas Apajuí Uchijiyaitkumek, ju kaya aina jujú pag emakam yuwakia, —tau. 	 et accedens temptator dixit ei si Filius Dei es dic ut lapides isti panes fiant


Apajuí wajukuita duka wainmaitsuji, tujash ni takasbauji wainainag nu anentaimtusa diyaku, nuigtú ni nugka yama nagkamchaku najanamu ashí wainainag jujú dekamtijamui, ni dekas Apajuiya nuna, nuigtú ni senchijí tuke atina nunashkam. Nuaduí aents pegkegchau aidauk, wika Apajuinak dekatsamjai tusa ayamjumamainjig atsawai. 	 invisibilia enim ipsius a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur sempiterna quoque eius virtus et divinitas ut sint inexcusabiles


yamaikik niina niimen diisá, pempeenak kajimatama numamtuk wajainau asag. 	 consideravit enim se et abiit et statim oblitus est qualis fuerit


Jisukristu nemajin aidaun apuji aidauk, nuigtuk yamajam chichamnakesh ujatkachagmayi, (wika dita wajukuk aajakú ainawa nunak puyatjatsjai, wagki Apajuí diismak ashí betek ainag duwi). 	 ab his autem qui videbantur esse aliquid quales aliquando fuerint nihil mea interest Deus personam hominis non accipit mihi enim qui videbantur nihil contulerunt


Ju aentsua ju, judío aidaunak tuke chichaman tsuwapjin asa, ashí nugkanum wekagas judío aidau batsatbaunmash ni dapamkagtú wekaenai, niiyai dekas Jisus Nazaretnumia pachis waitá etsejin agma nuna chichamjú wekaetinuk. 	 invenimus hunc hominem pestiferum et concitantem seditiones omnibus Iudaeis in universo orbe et auctorem seditionis sectae Nazarenorum


Tima nuna untsuká itan: ‘¿Wajuk asamtaiya nunash tujutuinawa? Yamaik amek minaig takaschattame, nuniktin asam mina kuichkijuk, ashí mina wajiig aina nujai papiinum agakam sujustá’, tusa segauwai. 	 et vocavit illum et ait illi quid hoc audio de te redde rationem vilicationis tuae iam enim non poteris vilicare


Nuna dutika Bernabek Tarsonum weuwai Saulon egaak, 	 profectus est autem Tarsum ut quaereret Saulum quem cum invenisset perduxit Antiochiam


Jujú jintinkagtakum tikichish wakemitkakta, pegkegchau takainakuish najam chichagkam idaimitkata, makichik aentskesh imanchau diigmasainum. 	 haec loquere et exhortare et argue cum omni imperio nemo te contemnat


Nunin asamtai Kristu dekaskeapi tabaunum pegkejaitme tama atasaja egainag duka, jutiish tudaugtin asaja nuninaji. Tuja Kristuig kajintsá anentaimainaku chicham umiktajum tibauwa nunú uminatsug dushakam, tudau weenaku nuninatsji. 	 quod si quaerentes iustificari in Christo inventi sumus et ipsi peccatores numquid Christus peccati minister est absit


Dita pegkegchaun uuká takaina nu pachisaik tumaitsui, tikima shiig datsan asamtai. 	 quae enim in occulto fiunt ab ipsis turpe est et dicere


Nuninai ashí Jisusa waintaiji aidauk, nuwa Galilea nagkamas, Jisusa saetusag yujajakú aidaushkam, ikaag ijunas Jisusan dii ijuntuidau. 	 stabant autem omnes noti eius a longe et mulieres quae secutae erant eum a Galilaea haec videntes


Aents Apajuí inamu dekas wagaaku atinuk, aents pujutjin yapajiau, jujú uchi anentaimaina jumamtuk weena nu imanuk agtinai. 	 quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste hic est maior in regno caelorum


Wainmachu imatbaun antuk Jisus wajantá: —Jukijum juwi itagtuatajum, —timatai jukí ejentuntam, 	 stans autem Iesus iussit illum adduci ad se et cum adpropinquasset interrogavit illum


Tama Natanael antugmamak: —¿Minash tuwí waitkamume? Tama Jisus ayaak: —Wika aminak Felipesh tajutjama ujapatsaig, numi higuera wakentin pujamin wainkamjame, —tau. 	 dicit ei Nathanahel unde me nosti respondit Iesus et dixit ei priusquam te Philippus vocaret cum esses sub ficu vidi te


Aikasnuk ame mina chicham etsegtugkata tusam tujutbaunak imatiksanuk ujakagmajai, dutikam ditashkam wakejus antukagmae nuninak: Dekas Apajuí awemamuap tauwaita, tusag dekaskeapi tujutuinawai. 	 quia verba quae dedisti mihi dedi eis et ipsi acceperunt et cognoverunt vere quia a te exivi et crediderunt quia tu me misisti


Simogjai ijunja namak mautaiji aidau Jacobo, Juan Zebedeo uchijí aina dushakam. Nunitai Jisus chichajak: —Simogkah ishamkaipa, namak maatasajum yujagjum anmamtuk, Apajuí chichame etsegkujum aents aidau minai ikautjin atajum tusan wi jintintuatjime, —tiu. 	 similiter autem Iacobum et Iohannem filios Zebedaei qui erant socii Simonis et ait ad Simonem Iesus noli timere ex hoc iam homines eris capiens


Tibau asamtai aents aidauk makí makichik ditá yaaktajin agatmamjatatus shimuidau. 	 et ibant omnes ut profiterentur singuli in suam civitatem


Nunin asamtai nunú apua nui sumimtan dakituidauk, Apajuí apu atinme tawa nuna shiwagmainak nuninawai. Nuna dakitauk suwimkan jukiagtin ainawai. 	 itaque qui resistit potestati Dei ordinationi resistit qui autem resistunt ipsi sibi damnationem adquirunt


Yatsug aidauh, ubag aidauh, eke wi jegantina nuwi jegatsug nunak, wika shiig dekajai. Nuniau asan dekas yaunchuk takasbaujua nunak pachitsuk idaikun, yamai wi jegantasan wegag nuna imá senchi anentaimtajai, 	 fratres ego me non arbitror conprehendisse unum autem quae quidem retro sunt obliviscens ad ea vero quae sunt in priora extendens me


Wee nunik besegmataig jukiag agaa ukajá ajapmain ainawai, nugkajai pachimja takamainnumkesh atsumnachu, ajakan wajautinkesh batsatmainchau asamtai. Antutaijum ajamutigmek wi tajim jujú shiig antuktajum”, tiuwai. 	 neque in terram neque in sterquilinium utile est sed foras mittetur qui habet aures audiendi audiat


Judío aents aidautik wajuku ainaji nu diigsaikish, nuniachkuish pakamaku asajaikish dekas judío aents tamak amaitsuji; 	 non enim qui in manifesto Iudaeus est neque quae in manifesto in carne circumcisio


“¿Yaita inak apuji tibaunak imatiksag umin, shiig anentaimkau asamtai, apuji kajitus niina jeen batsatun yutain diyaku susati tibauwa nuninush? 	 quis putas est fidelis servus et prudens quem constituit dominus suus supra familiam suam ut det illis cibum in tempore


Dutikawag Anasa jeen ejegawajui Caifasa wegajin, nu mijantinig Caifás sumo sacerdote wajas pujau asamtai. 	 et adduxerunt eum ad Annam primum erat enim socer Caiaphae qui erat pontifex anni illius


Nuniamun Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etegjamu aidau Jerusalén batsatu, Samarianmaya aidaush Apajuí chichamen wakejuinawai tabaun antukag, Pedron Juagjai awemajui. 	 cum autem audissent apostoli qui erant Hierosolymis quia recepit Samaria verbum Dei miserunt ad illos Petrum et Iohannem


Jega shugkunum chichigká buchitmainchau wajas aama numamtuk, jutii Kristu nemajuidautish niinig sumimkau asaja, niijaig kanamainchau wajasuitji. Nuniku asaja jega Apajuí ememattai pegkegma iman ainaji. 	 in quo omnis aedificatio constructa crescit in templum sanctum in Domino


Tuja nunú akikmamainji atsuju asamtai apu chichaak: ‘Dekas juka, niina nuwe, uchijí nuigtú ashí wajiiji aina nujai sujuktajum, dutikam nuní diwik uminkati’, tiuwai. 	 cum autem non haberet unde redderet iussit eum dominus venundari et uxorem eius et filios et omnia quae habebat et reddi


Atumek yaunchkek Kristui kajintsá anentaimainachu asajum, Apajuí pujutan sukagtina nujaig tupagkiu aajakuitjume, pegkegchau takat aina nu ukuinachu asajum. Tujash yamaik Apajuí pujutan amasajui atum Kristujai ijutkau pujau asagmin, dutijama ashí iina tudaujinak tsagkugtamjauwai. 	 et vos cum mortui essetis in delictis et praeputio carnis vestrae convivificavit cum illo donans vobis omnia delicta


Nunú tusá tayatkugmeshkam nigka wainchauwaitjume, tujash wika wainnujai. Wainchaujai takunuk atum tikima wait ainajum, wisha ibauk wegakun tumainaitjai. Wika shiig wainu asan, ni tujutbaunashkam dutiksanuk umigjai. 	 et non cognovistis eum ego autem novi eum et si dixero quia non scio eum ero similis vobis mendax sed scio eum et sermonem eius servo


Wika ju nugka juwig tsaaptinnum wainmatiama numamtuk aents aidaun dekamtikatasan taamjai, mina dekaskeapi tusa nemagtuidauk suwenum wekagu wajukmaina numamtuk tudaunak takaa batsaminum tusan. 	 ego lux in mundum veni ut omnis qui credit in me in tenebris non maneat


Tujash wajumak aents aidau, tikich wajiin pachisag untsumainai, tikich aidaushkam dutiksag tikichin tuidau, imatuidau asagmatai comandanteshkam shiig dekamainchau dekapeau asa: —Suntajá batsamtain jukitajum, —tiuwai. 	 alii autem aliud clamabant in turba et cum non posset certum cognoscere prae tumultu iussit duci eum in castra


Jisusan kuashat aents nemajus ashinainamunum, nuwa aidaushkam imanisag ukunum saegas, untsu untsumas buu buutuinakua ashinaidau. 	 sequebatur autem illum multa turba populi et mulierum quae plangebant et lamentabant eum


Jisukristu numi yapajiamunum achinag mantamnak judío aidautin judiuchu aidaujai ijupajui, Apajuijai epegtuniatnume tusa, dutijama Kristu makichik iyashia nunin etamkauwai. 	 et reconciliet ambos in uno corpore Deo per crucem interficiens inimicitiam in semet ipso


Tujash atumek aajagmek chichamaitsugme, wagki kashinish wajukattagmeki duka dekachu asajum. Iina pujutjiya duka, kashikmas yujagkim utsaana, machik asa megkagama numamtin asamtai. 	 qui ignoratis quid erit in crastinum quae enim est vita vestra vapor est ad modicum parens deinceps exterminatur


Tujash dekas wi tajime: Makichik aentskesh ni yachin tuke aneas kajejauk, suwimak suwam amainai. Nunisag yachin anentainkachu chichajú wekagushkam, apu chichaman epegkin aidau dekajam amainai, tuja yachin kajejak tikima pegkegchaun chichajushkam jii ajumaish kajinkashtina nui pujus waittsatnai. 	 ego autem dico vobis quia omnis qui irascitur fratri suo reus erit iudicio qui autem dixerit fratri suo racha reus erit concilio qui autem dixerit fatue reus erit gehennae ignis


Kumpamjamui Epafras niishkam Kristu Jisus nemagbaunum wijai betek achinak egketa nunú. 	 salutat te Epaphras concaptivus meus in Christo Iesu


Nui ukuamun María Magdalanmaya, nuigtú María Josen dukujiya nujai wainkajui. 	 Maria autem Magdalene et Maria Ioseph aspiciebant ubi poneretur


Dutikawag aents piyaku asamtai, Jisus wajamunum jegamainchau asag, Jisus wajamunum mamikis jegá tuntupen wakag chigkaidiag, wekaechauwa nuna tepetaijin aepsag akakiaju. 	 et cum non possent offerre eum illi prae turba nudaverunt tectum ubi erat et patefacientes submiserunt grabattum in quo paralyticus iacebat


Nuniau asamtai, ashí dita dutikatajum tujamaina duka imatiksagmek umiktajum, tujash ju umimainai tuinayatak pegkegchau takaina duka atumek takasaigpajum. 	 omnia ergo quaecumque dixerint vobis servate et facite secundum opera vero eorum nolite facere dicunt enim et non faciunt


Atum yamimakjum yuminum yaunchmajum duka, Kristu ukuntsauwa numamtuk wajagme, jinkugmesh Kristu nantakiuwa numamtuk wajagme, Apajuí ni senchijin Jisusan inankiuwa nuanuig kajintsá anentaimu asajum. 	 consepulti ei in baptismo in quo et resurrexistis per fidem operationis Dei qui suscitavit illum a mortuis


Fariseo aidauk, ashí judío aidaushkam ditá muunji aidau: Ikigmatskek yuchatai atí, tibau asamtai, tuidau. 	 Pharisaei enim et omnes Iudaei nisi crebro lavent manus non manducant tenentes traditionem seniorum


Dita Apajuiyai kajinas dekas etsagagtatuapi tusa aujtugmainamunum, Apajuí etsaentamjattagme. Tuja tudau takasbau ajutjamtaish, Apajuí tsagkugtamjattagme. 	 et oratio fidei salvabit infirmum et adlevabit eum Dominus et si in peccatis sit dimittentur ei


Tama Jisus ditan ayaak: “Atumnak Apajuí ni aentsnum inamjatnuji dekajakchamun wi pachisan etsejag junash dekamtijamatatus wakejutpagme; tujash tikich aidauk dekamain ainatsui nunap taku tawa tusajag. 	 qui respondens ait illis quia vobis datum est nosse mysteria regni caelorum illis autem non est datum


Jisus ashí jintinkagtamun ashimak, ni nayaimpinum wakitkitnuji tsawan jegau asamtai, puyatkas Jerusalén wegau. 	 factum est autem dum conplerentur dies adsumptionis eius et ipse faciem suam firmavit ut iret Hierusalem


Tujash awai tikich mina pachitus shiig etsegtuju, nunú mina pachitus etsegtuja duka dekas tawai. 	 alius est qui testimonium perhibet de me et scio quia verum est testimonium quod perhibet de me


Juka aentsuk anentainish dekaskeapi tichamin utugchatan anentaimaidau asag, antuinakushkam wainak antuinawai. Jiinchakam epetkamua numamtin asag, wainmachu wajukmaina nuninawai; tujash ditá jiin wainak, ditá kuwishin antukag, anentainish dekawag, tudau takatan idayinak mina nemagtuinakuig tsagkugmainaitjai, Apajuí tawai’, tiuwai. 	 incrassatum est enim cor populi huius et auribus graviter audierunt et oculos suos conpresserunt ne forte videant oculis et auribus audiant et corde intellegant et convertantur et sanem illos


chichajak: —Jasta, amina chichaman aputugmaina nu kaunak chichainakui, duwi dekajuatjame. Tusa achijatin aidaun: —Jukijum Herodesan pujutaijiya awi ejegajum, atum shiig kuitamkatajum, —tusa awemabi. 	 audiam te inquit cum et accusatores tui venerint iussitque in praetorio Herodis custodiri eum


Tusa idaisam kashinia duwi, Agripa, Berenicejai shiig iwagmamjag, ashí suntajan apuji aidau, nuigtú nunú yaaktanmaya dekas chichame antugtai aidaujai, chicham dekaatasa ijuntainum utsanawagmayi. Imanikagmatai Festo: —Pablon utitajum, —tima itawajui. 	 altera autem die cum venisset Agrippa et Bernice cum multa ambitione et introissent in auditorium cum tribunis et viris principalibus civitatis et iubente Festo adductus est Paulus


Nuniak pegkeja nuna takainak, tikich aidaujaish shiig agkan anentaimsag pujuinak, maanitnak dakitin amainai. 	 fructus autem iustitiae in pace seminatur facientibus pacem


Juna inagnak tikich tsawantai wakan pegkegchau aentsun egkemtua chichachu emamun, Jisus jiikí awetak chichamtikau. Dutikamun wainkag aents tuwak ijunuk puyatjukag diidau. 	 et erat eiciens daemonium et illud erat mutum et cum eiecisset daemonium locutus est mutus et admiratae sunt turbae


Nuna tuinak ditak tudayinai, Jisuschakam amainag ditajai ijunag ashinu. 	 et factum est dum fabularentur et secum quaererent et ipse Iesus adpropinquans ibat cum illis


Nunidau asag Aarogkan ii apajuimatin najanata ni emjutpakti, Moisés Egipto batsatjin jiigmajamia duka dekagtsuji wajukants megkaeka, tiajui. 	 dicentes ad Aaron fac nobis deos qui praecedant nos Moses enim hic qui eduxit nos de terra Aegypti nescimus quid factum sit ei


Tusa inagnaig, tikich dos mil kuichkin jukiuwa nu jegantun chichajak: ‘Apuh, minak dos mil kuichik sujusmayume nunak juwi itajuajame, juna takamtiksan nuigtú dos mil kuichik ikaugkamua nunashkam itajuajame’, tau. 	 accessit autem et qui duo talenta acceperat et ait domine duo talenta tradidisti mihi ecce alia duo lucratus sum


Jisus Apajuí Uchijiya nuuwai, jutii Sumo sacerdoteji dekas iman nayaimpinum wayauwa duka. Nuaduí niiní kajintsá anentaimaidautik emetmamjaja nunisaik pujumainaitji. 	 habentes ergo pontificem magnum qui penetraverit caelos Iesum Filium Dei teneamus confessionem


Dutikam aehaet aig, achikbaun kuitamnushkam Pablon Silasjai suwimku tsupigbau numpa waigkun nijatkau. Dutikam nuaduí ditashkam ashí nuna patayijai yamikuí. 	 et tollens eos in illa hora noctis lavit plagas eorum et baptizatus est ipse et omnes eius continuo


—Au yaakat jegattak aents batsata awi wetajum, awi jegakmajum burro makichik aentskesh entsamchatai tsakatuch wajau wainkattagme, nu atia jukim itagtuatajum. 	 et ait illis ite in castellum quod est contra vos et statim introeuntes illuc invenietis pullum ligatum super quem nemo adhuc hominum sedit solvite illum et adducite


Yaunchuk nagkamas Apajuí etsegtin pegkejam aajakaju etsegkajua dutiksag, 	 sicut locutus est per os sanctorum qui a saeculo sunt prophetarum eius


Tutai Jisus ayaak: —Kumpajuh, ¿wagka miname? —tusa taun kauntuntag Jisusa achikag emetjaju. 	 dixitque illi Iesus amice ad quod venisti tunc accesserunt et manus iniecerunt in Iesum et tenuerunt eum


“Makichkish nayaimpinmag wachau ainawai. Tujash Witjai nayaimpinmayan, Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan juwi Akiinaunuk. 	 et nemo ascendit in caelum nisi qui descendit de caelo Filius hominis qui est in caelo


Nunik yaakat Salamina tutainum jegawag etsejuidau Apajuí chichamen jega judío ijuntainum. Juan Marcos tutaya nunashkam yaimpakti tusag ayajui. 	 et cum venissent Salamina praedicabant verbum Dei in synagogis Iudaeorum habebant autem et Iohannem in ministerio


Nuna Jisus aatus timatai ni jintintaiji aidau: —Dekas nu aatsayaitkuig, nuwentash nuwenmaitsujama, —tuidau. 	 dicunt ei discipuli eius si ita est causa homini cum uxore non expedit nubere


Tujash ashí aents ni uchijin jintinta dutika, atumnash Apajuí jintinjamchakuig, dekas niina uchijí ainatsjume. 	 quod si extra disciplinam estis cuius participes facti sunt omnes ergo adulteri et non filii estis


Nu nuniku ai nayaimpinum Apajuí pujutain, nayaimpinmaya aentsú apuji aina nuwiya Miguel daagtin ashí niina suntajijai maaniabi, kuntin kajen ashí ni suntaji aina nujai. 	 et factum est proelium in caelo Michahel et angeli eius proeliabantur cum dracone et draco pugnabat et angeli eius


Jisukristu nemajin asamtai, shiig anentsajum jukitajum. Jisukristu nemajin aidautish utugdaimainaita dutiksagmek, ashí ni atsumakuish yaigtajum. Nigka tikichnash kuashat yainai, nigki minash yaintui. 	 ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis et adsistatis ei in quocumque negotio vestri indiguerit etenim ipsa quoque adstitit multis et mihi ipsi


David Isaí uchijí, Isaí Obeta uchijí, Obed Booza uchijí, Booz Salmogka uchijí, Salmón Naasogka uchijí, 	 qui fuit Iesse qui fuit Obed qui fuit Booz qui fuit Salmon qui fuit Naasson


Nuna taig yujagkim ijikuí. Nuniaig yujagminmaya chichaak: “Juuwai dekas mina uchig anetaijuk, nigki antugkujum umigkatajum”, tabaun antukajui. 	 et statim circumspicientes neminem amplius viderunt nisi Iesum tantum secum


Tama nu uchi chichaak: ‘Wika apawah wemaitsujai’ tiu ayatak awake anentaimag weuwai. 	 ille autem respondens ait nolo postea autem paenitentia motus abiit


Tutai ni ayaak: —¿Dutikau ayatkugmek dekamainchau dekapeajum? 	 et dicebat eis quomodo nondum intellegitis


nunik: ‘Atumesh wetajum mina ajajuí uva ajakbauwa nui takaakjum, nuniakjumin betek atum takattajum dutiksanuk akiktajime’, tama ditashkam wegajui. 	 et illis dixit ite et vos in vineam et quod iustum fuerit dabo vobis


Atum Jisukristui kajintsá anentaimauwa nunú, aentsú yachajiya duwi dekamtikamu aijum, dekas Apajuí senchijiya nujai dekamtikamu atinme tau asan. 	 et divisiones ministrationum sunt idem autem Dominus


“Mina nemagtuidau ju uchia jumamtin aina nu, wainkajum imanchau anentaimtipajum, Apajuí aentsji nayaimpinum batsataina duka ditanash kuitamaidau asamtai. 	 videte ne contemnatis unum ex his pusillis dico enim vobis quia angeli eorum in caelis semper vident faciem Patris mei qui in caelis est


Nuigtú ashí najankamu nayaimpinmaya, nugkanmaya, nugká initkenia, nayantsanmaya, nuigtú ashí wají nui ayaa dushakam kantamainak: “¡Ekeemtainum eketa nu, Uwigjai senchigtina ibau asamtai, eme anentsá kantamjuinaku, tuke ajumaish ememattai atin atí!”, awajuidaun antukbaijai. 	 et omnem creaturam quae in caelo est et super terram et sub terram et quae sunt in mari et quae in ea omnes audivi dicentes sedenti in throno et agno benedictio et honor et gloria et potestas in saecula saeculorum


Nuniaig Elías, Moisesjai Jisusan aujuinak ijuntatman wainkajui. 	 et ecce apparuit illis Moses et Helias cum eo loquentes


Jisus iniak: —¿Minash utugtukti tusamea wakegame? —tau. Tama ni ayaak: —Apuh, wika niimtijiti tusan wakegajai, —tau. 	 dicens quid tibi vis faciam at ille dixit Domine ut videam


Iina Apuji Jisukristu atumnash wait anenjamag niina anenkajiya nunash amastinme. Aatus atí. 	 gratia Domini Iesu Christi cum spiritu vestro amen


Tusa ukuinak makí makichik ditá jeen shiyakajui. 	 et reversi sunt unusquisque in domum suam


Tujash wenunum jiina duka anentainmaya jiinui. Nuniau asa aentsnash pegkegchau emawai. 	 quae autem procedunt de ore de corde exeunt et ea coinquinant hominem


Jisus nuna ti senchi wake besemag dekapeg, ashí antuinamunum paan iwainak: —Dekas tajime: Atum ainajum juwiyag makichik minak sujutkattawai, —tau. 	 cum haec dixisset Iesus turbatus est spiritu et protestatus est et dixit amen amen dico vobis quia unus ex vobis tradet me


Tutai Tomás: —Apuh, ame wegamuk dekatsug aniautish, ¿wajuk dekaik minitji? —tau. 	 dicit ei Thomas Domine nescimus quo vadis et quomodo possumus viam scire


Atum aaja pempeentunikjum aneediagtaik, dekas Jisusa jintintaijimpap ainawa tujabiagtin ainawai, —tiuwai. 	 in hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis si dilectionem habueritis ad invicem


Tutai Jisus ayaak: “¿Yaita inak niina apuji tabaunak imatiksag umin, nuigtú shiig anentaimkau asamtai kajitus: ‘Ame juwi pujusam, jujú aents mina jegajuí batsamas takaina ju yutain atsumainakuish susata’, tusa inag ukuak, apujig tikich nugkanum wegak ukumaina numamtuk awajkamush? 	 dixit autem Dominus quis putas est fidelis dispensator et prudens quem constituet dominus super familiam suam ut det illis in tempore tritici mensuram


“¡Tujash atum wiyakuch aidautigminak wait anentajime! Atumek shiig aneasjum pujajume ashí ajutjamaidau asamtai, tujash atak waittsatin ainagme. 	 verumtamen vae vobis divitibus quia habetis consolationem vestram


mina kumpag imauya tajutua nunú ajaamain atsugtau asamtai tajame’ tamin. 	 quoniam amicus meus venit de via ad me et non habeo quod ponam ante illum


Nunik jegakmag wainkaju kaya muuntai epenbauk ekemak atatman. 	 et invenerunt lapidem revolutum a monumento


Tutai dita aiinak: —Apuh, juwi jimag espada ajutjamui, —tiajui. Tiagtai Jisuschakam: —Maake idaisatajum, —tiuwai. 	 at illi dixerunt Domine ecce gladii duo hic at ille dixit eis satis est


Yaakta duka ashí yantameg nuní nuninuk agmayi, esantig wegkantijai betekayi. Nuna nayaimpinmaya aents ni tagkan takakbauwa duwi dekaapabi, dutikam dosmil doscientos kilómetros ajibi. Esantí, yakintí, wegkantí aina duka ashí nuní nuninuk agmayi. 	 et civitas in quadro posita est et longitudo eius tanta est quanta et latitudo et mensus est civitatem de harundine per stadia duodecim milia longitudo et latitudo et altitudo eius aequalia sunt


Imanidau asamtai Jisus ni jintintaiji aidaun: —Bote shiig umisjum inanastajum, aents kuashat kaunainak chanuntuawainum, —tiuwai. 	 et dixit discipulis suis ut navicula sibi deserviret propter turbam ne conprimerent eum


Nuniau asa dekamtikau aajakuí: Apajuí awemamu waintsukek jakashtinaitme, tusa. 	 et responsum acceperat ab Spiritu Sancto non visurum se mortem nisi prius videret Christum Domini


“Antukmajai Ramanum senchi buutuidaun, nunak Raquel niina uchijí aidaunum buutak anentaish ichichtumain wajashmae, uchijí aidauk jinawaju asamtai”, tawa nunú imanisag uminkauwai. 	 vox in Rama audita est ploratus et ululatus multus Rachel plorans filios suos et noluit consolari quia non sunt


Imatjuinam Pablo ni ayamjumaktatus chichaak: —Wika makichik pegkegchaunakesh takaschamjai. Chicham umiktajum timawa nuna pachisnukesh, jega Apajuí ememattaiya nunakesh, Roma apujinakesh pegkegchauk chichagkachmajai, —timayi. 	 Paulo autem rationem reddente quoniam neque in legem Iudaeorum neque in templum neque in Caesarem quicquam peccavi


Atum ainajum anuiya, wajumak iinia pachitkajum nunú aidautijum, judiuwaitji tusajum ememautigmesh ainagme, nuigtush chicham umiktin ajutjamaina duwi Apajuijaish shiig ijutkauwaitji tusajum ememagme. 	 si autem tu Iudaeus cognominaris et requiescis in lege et gloriaris in Deo


Nunin aig atumin waitan jintinjamawaju aina duka, levadura piipich ajuntuamuitak, ashí nanegbauwa nuna wampushmitkama numamtuk awajtamkaje. 	 modicum fermentum totam massam corrumpit


¿wagka kuichik kawegti tusa egketainum takau aidau susachmayume? Dutikauwaitkuminig wi taakun midau kawegkun jumain awajkajai. 	 oportuit ergo te mittere pecuniam meam nummulariis et veniens ego recepissem utique quod meum est cum usura


tikich chichaman chichainak Apajuin emematuidau asagmatai. 	 audiebant enim illos loquentes linguis et magnificantes Deum


Tiagtai Jisus ayaak: —Dekas tajime: Aents pegkegchaun takaina duka, pegkegchau takata nuna waitkatai ainawai. 	 respondit eis Iesus amen amen dico vobis quia omnis qui facit peccatum servus est peccati


Tuja kuashat judío aidau shimutkajui Marían, Martajai ijagsagtatus, umayí jajukam buutuinak senchi wake besemag batsatu asamtai, anentain ichichtugtasag. 	 multi autem ex Iudaeis venerant ad Martham et Mariam ut consolarentur eas de fratre suo


Nunikag ditak pempeentunikiag: “Yaki jutii ainag juwiyash imá wagakush atinaita” tusag tudayinau. 	 intravit autem cogitatio in eos quis eorum maior esset


Tujash atumek ujunauch aidauk inatsainagme. Wiyakuch aina nuuwai atumin pegkegchau awajtamainak, achigmak jujamkiag apu basatbaunum ejetamaina nunú. 	 vos autem exhonorastis pauperem nonne divites per potentiam opprimunt vos et ipsi trahunt vos ad iudicia


Witjai tuke pujunuk, ajumaish tuke pujutnunuk”, timayi. 	 ego Alpha et Omega primus et novissimus principium et finis


Nunú aidauk makichkish Apajuijaig kanachagmayi, imá Apajuinak eme anentus diinak, tuwí Uwig wegawa nunitaish niijaig wekayagmayi. Ditak ashí aents nugkanmaya aina nuwiya nagkamku uwemtikjamu ainawai, Apajuijai tuja Uwigjaishkam ijutkau pujustinme tusa. 	 hii sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati virgines enim sunt hii qui sequuntur agnum quocumque abierit hii empti sunt ex hominibus primitiae Deo et agno


¡Anentainkachu, wainmachu aidauwah! ¿Tuwiya dekas imanush, Apajuinu atin kuntin anentag itaamua dukaih, atsa altar nunú itaamun pegkeemtika duchaukaih? 	 caeci quid enim maius est donum an altare quod sanctificat donum


¡Tujash nunú tsawantin nuwa ejamtin, nuigtú uchí amuntsuaku agtina nunak wait anentuinajai! 	 vae autem praegnatibus et nutrientibus in illis diebus


Tikich aidauk kuichik ampinun egkeenawai, tujash jujú nuwa waje ujunauchia juka ni sumasa yumainjinak ashí egkeae, —tiuwai. 	 nam omnes hii ex abundanti sibi miserunt in munera Dei haec autem ex eo quod deest illi omnem victum suum quem habuit misit


Nuniaig yujagminmaya chichaak: “Juuwai dekas mina Uchig anetaijuk, nigki antugkujum umigkatajum”, tabaun antukajui. 	 et vox facta est de nube dicens hic est Filius meus electus ipsum audite


Tama wiyakuch ayaak: ‘Apawah Abragka, dekas aents jakau nantakí chicham ujaam antugkag tudau takatan idayinak Apajuin nemagmain ainawai’, tau. 	 at ille dixit non pater Abraham sed si quis ex mortuis ierit ad eos paenitentiam agent


Nunú wait anenjá etegjamu aidautik, jutii pegkeg takasbaujinig etegjamu ainatsji, wagki aents pegkeg takasbaujin diigsá etegtaiyaitkuig, Apajuí wait anenkagtutaijig atsumainai. 	 si autem gratia non ex operibus alioquin gratia iam non est gratia


Nunú nuniakjum, ashí shiig anendaisajum pempeentunikjum aneeniakjum, makichik anentaimtamua duke ijuntusjum anentaimtakjum, minash shiig aneemtijustajum. 	 implete gaudium meum ut idem sapiatis eandem caritatem habentes unianimes id ipsum sentientes


Tutai Jisus jiyaak: —¡Itatkata, takamtak jiinkim wegakum aanú aentsuk ukuktá! Tama wakan pegkegchaushkam aentsun nugká ajiaju tikich aidau emtin, nunik jiinkiu, dutikashkam aentsnak machikish pegkegchauk emachui. 	 et increpavit illi Iesus dicens obmutesce et exi ab illo et cum proiecisset illum daemonium in medium exiit ab illo nihilque illum nocuit


Tujash yamaya juwi nagkamsanuk wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nunak, Apajuí ashí senchigtina nuna untsujin ekeemsattajai, —tiuwai. 	 ex hoc autem erit Filius hominis sedens a dextris virtutis Dei


Tujash nunak puyatjatsjai, dekaskenum pegkeg anentaiyai etsejuinakush, imá Kristunak pachis etsejuina duwi shiig aneajai. Nuní nagkaemas shiig aneamuk ajuttatui, 	 quid enim dum omni modo sive per occasionem sive per veritatem Christus adnuntiatur et in hoc gaudeo sed et gaudebo


Ayatak maata tiagtai, wamkes Romanmaya suntaja comandantejin, ashí aents Jerusalegnumia aidauk senchi maaninawai, tusa ujakam, 	 quaerentibus autem eum occidere nuntiatum est tribuno cohortis quia tota confunditur Hierusalem


Tutai: —Jisus Nazaretnumia wetai imatuinawai —tusag ujaidau. 	 dixerunt autem ei quod Iesus Nazarenus transiret


Tujash Adán tunamagbauwa duka Apajuí anenjauch sujamsamua nujaig apatkaish tumaitsui. Makichik aentsú tudaujinig ashí jinin wajasuitji. Tujash Apajuí wait anenjamag anenjauch iinu ashí pegkeg aina nunak dutikauwai, Kristun awetugmauwa nuaduí. Makichik aents emesjamua nuna, tikich aents Jisukristuwa nunú wait anenjamag kuashat aentstinun iwajauwai. Aatus Apajuí wait anenjamag nunú aents tunamajua nuna nagkagas pegkejan dutikauwai. 	 sed non sicut delictum ita et donum si enim unius delicto multi mortui sunt multo magis gratia Dei et donum in gratiam unius hominis Iesu Christi in plures abundavit


Aishmag aidauk cinco mil aishmag tumain aajakajui. Tiagtai Jisus ni jintintaijin: —Cincuenta, cincuenta aents akanjajum batsagtajum, —tiu. 	 erant autem fere viri quinque milia ait autem ad discipulos suos facite illos discumbere per convivia quinquagenos


Aents niina imanjin pachis chichauk, aents antugtuidau eme anenjitnume tusa tinu ainawai, untsu aents mina awetiuwa nuna eme anentinme tusa chichauk, waitjusagkesh chichatsuk, nigka dekaskea nunak chichau ainawai. 	 qui a semet ipso loquitur gloriam propriam quaerit qui autem quaerit gloriam eius qui misit illum hic verax est et iniustitia in illo non est


Tusá imatjuawagmashkam yamajam chichama nuna, Jisusnak Apajuí etegkauwai Uwemtikagtin atí, tusa etsegtanak idaitsuk, kashí kashinig aents aidaun jega Apajuí ememattainum, makí makichik jeganmashkam jintinkagtuidau. 	 omni autem die in templo et circa domos non cessabant docentes et evangelizantes Christum Iesum


Nu nunikaja nunak, Apajuí dita anentaimtuina nunak umiktinme tusa anentaimtanak susajui. Dutikamu asag ditá inamtaijiya nunak, kuntin muun kapantua nuna idaitusag pujuinai, Apajuí tibaujiya nunú uminkati tusa. 	 Deus enim dedit in corda eorum ut faciant quod illi placitum est ut dent regnum suum bestiae donec consummentur verba Dei


Nui jegakmá Jisusa nemajin aidau wainkaja, nui makichik tumig ditajai batsabiaji. Nuniamunum Wakaní Pegkeji dekamtikamu asag, Pablon chichajuinak: “Jerusalegkak wemaitsume”, tiajabi. 	 inventis autem discipulis mansimus ibi diebus septem qui Paulo dicebant per Spiritum ne ascenderet Hierosolymam


Nuaduí pujutjum yapajiatajum, nu nuniachkugminig, wi mina wenujuiya espada mai yantamejai etsakamu jiina duwi ditajai maaniattajai. 	 similiter paenitentiam age si quo minus venio tibi cito et pugnabo cum illis in gladio oris mei


Ditanash antugchakuig, ashí aents Jisusa nemajin aidau ujaktá. Nunashkam antugchakuig, aents Apajuí anentaimtuchu aina nujai idaisatajum. 	 quod si non audierit eos dic ecclesiae si autem et ecclesiam non audierit sit tibi sicut ethnicus et publicanus


chicham dekaskea nunú jintintuamua nuna shiig dekau asa, tikich aidau chichaman dekaskechua nunin chichajuidaunash, dekas pegkeja nuna shiig jintinmainai. 	 amplectentem eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem ut potens sit et exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere


Chicham dekaskea duka Kristui, nunú nugkash najannatsaig Apajuijai aajakuí, nunin asa niishkam Apajuike, nigki Apajuí wajukuita nunash shiig dekamtijamauwai. 	 in principio erat Verbum et Verbum erat apud Deum et Deus erat Verbum


Tujash nunik wetatman kuashat aents aidau wainkag, kukag juwakiag we weenakua, ditá Jisus anumkatnunum jegawaju. 	 et viderunt eos abeuntes et cognoverunt multi et pedestre et de omnibus civitatibus concurrerunt illuc et praevenerunt eos


Apajuí niiní mijamtsuk dakatan sukagtina nu, atum dekaskeapi tautigminak shiig dakunkut pujutan amaak, shiig agkan anentaimsa pujutnashkam amastinme. Dutijamainak Wakaní Pegkeji senchijiya nujai shiig senchi wakeesa Apajuí dakamaina nunash sujamsatnume. 	 Deus autem spei repleat vos omni gaudio et pace in credendo ut abundetis in spe in virtute Spiritus Sancti


Nunú wiyakchameatin ajutjamaina nuanuig anentaimsajum pujustajum. 	 ubi enim est thesaurus tuus ibi est et cor tuum


Wika wi wakegamunak chichaatsjai, Apag mina awetiuwa nunú chichagkagtukta, nuniakum jintinkagtuata tujutbaun tajai. 	 quia ego ex me ipso non sum locutus sed qui misit me Pater ipse mihi mandatum dedit quid dicam et quid loquar


Nuniagtai Jisus ditan jegantun chichajak: —Minak, mina Apag: ‘Ashí nayaimpinmaya aidau, ashí nugkanmaya aidaush ame diistá’ tusa idaitugsae, 	 et accedens Iesus locutus est eis dicens data est mihi omnis potestas in caelo et in terra


Nunú dutikamun ashí Jopenmaya aidauk dekaawag Apu Jisusan dekaskeapi tiaju. 	 notum autem factum est per universam Ioppen et crediderunt multi in Domino


Atum mina pachittsajum dekaskeapi tusajum, ashí atsumamu segatkugminig imatiksanuk umiktatjai. 	 si quid petieritis me in nomine meo hoc faciam


“Yamaik dekas atumnash tajime, wi atum aidautigmin Apajuí nuní inapaji tusan ujakjim anuiyatigmekesh minak waitkashtin ainagme. 	 et nunc ecce ego scio quia amplius non videbitis faciem meam vos omnes per quos transivi praedicans regnum Dei


Nuna Pablo timatai fariseo aidau, saduceo aidaujai ijunag aidau, ditak pampá pampandayinakua kanakajabi. 	 et cum haec dixisset facta est dissensio inter Pharisaeos et Sadducaeos et soluta est multitudo


Nunikag nui jegaa pujuinai tsawan ni uchigmaktinji jegajiu. 	 factum est autem cum essent ibi impleti sunt dies ut pareret


Aents pegkejan taká duka, imá kajintsá anentaibauwa duwik ajumaish tuke pujustinai. Untsu mina nemagtukuitak idaitaunak shiig anentsashtinaitjai”, tawai. 	 iustus autem meus ex fide vivit quod si subtraxerit se non placebit animae meae


Tama Jisus ayaak: —¿Wagka pegkejá tujutme? Makichkish pegkejak atsawai, imá Apajuiya duke pegkejak. 	 dixit autem ei Iesus quid me dicis bonum nemo bonus nisi solus Deus


Nuna ti idayak, nunú yaaktanum kuashat iwainataish dekaskeapi tusag tudaujin idayinak Apajuin nemagkachaju asagmatai, najamnun chichajak: 	 tunc coepit exprobrare civitatibus in quibus factae sunt plurimae virtutes eius quia non egissent paenitentiam


Ashí wi tajim nuna anentaimas diisag, Apajuí makichkin etegkeak, tikichin idaya nunak pegkegchaunap takawa taushkam amainai. Tujash makichkish Apajuik pegkegchaunak takachui. 	 quid ergo dicemus numquid iniquitas apud Deum absit


Kuitamamkatajum Apajuin etsegtin aidau agagbauwa nu atumin uminkai. Nunú agagbau tawai: 	 videte ergo ne superveniat quod dictum est in prophetis


Pedro tusa chichaa wajai, Wakaní Pegkeji ashí aents nunú chichaman antuidaunak egkemtujajui. 	 adhuc loquente Petro verba haec cecidit Spiritus Sanctus super omnes qui audiebant verbum


Kristu jutiiní mantamna ni numpen ukajua duwi agkanmitkagma, iina tudaujinash tsagkugtamjauwai. 	 in quo habemus redemptionem remissionem peccatorum


Aents aidau dita imá pegkejan takauwa iman anenmamainak, tikich aidaunak dakituidau asagmatai, Jisus jujú augmatbaun pachis: 	 dixit autem et ad quosdam qui in se confidebant tamquam iusti et aspernabantur ceteros parabolam istam


Duka wi ditá muunji aidaun Egipto batsatun jiijan, ditajai chichaman apakuitag nuna umikchagmatai idaisauwaitag nuninuk achattawai”, tawai Apu Apajuí. 	 non secundum testamentum quod feci patribus eorum in die qua adprehendi manum illorum ut educerem illos de terra Aegypti quoniam ipsi non permanserunt in testamento meo et ego neglexi eos dicit Dominus


Aents mina nemagtuidau ju uchia jumamtin aina juna, shiig anentus juwidauk minashkam mina Apagnashkam aikasag juwinawai. 	 respondit illi Iohannes dicens magister vidimus quendam in nomine tuo eicientem daemonia qui non sequitur nos et prohibuimus eum


Apajuishkam Pablon yayau dutikam kuashat aents dutikmainchau aidaun iwaidau. 	 virtutesque non quaslibet Deus faciebat per manus Pauli


Jutiik iiyá emka lanchanum juwaki Aso wegabiaji, nuanuí Pablo igkugka jukitasa, nigka: “Kukag wetasan wakegajai”, tiu asamtai. 	 nos autem ascendentes navem enavigavimus in Asson inde suscepturi Paulum sic enim disposuerat ipse per terram iter facturus


Tiagtai ni ayaak: —Atum dita yuwatnuk susatajum, —tau. Tuinam dita aiinak: —Imaan aents ayugmainuk atsugtamji, ayatak cinco pag, nuigtú jimagchik namak awai, ashí ju aents ayugkata takuik jutii wemainchawa dita yuwatin sumagkatasa, —tuidau. 	 ait autem ad illos vos date illis manducare at illi dixerunt non sunt nobis plus quam quinque panes et duo pisces nisi forte nos eamus et emamus in omnem hanc turbam escas


Tuja aents takagtusmatai pujustajai tusag atsumchauwai. Niiyai pujutnash, mayainash ashí wají aina nuna sukagtinuk. 	 nec manibus humanis colitur indigens aliquo cum ipse det omnibus vitam et inspirationem et omnia


dekatkauk amijai kajegdaikamua nunuwá wejim: Yamaik tsagkugdaijami, tusam epegtuniata. Nunikam agkan wajasam Apajuí ememattasam wegakmesh ni anentag susata tibaush jukim wetá. 	 relinque ibi munus tuum ante altare et vade prius reconciliare fratri tuo et tunc veniens offers munus tuum


Dutika ajin dase jujamkimtai wega wegakua, ajuntai yaijuch Clauda tutai ukujin dase imanik senchi umpuashbaunum nagkaemaku, bote yaijuch nenaa minamu wai waitkainakua lanchanum patai 	 insulam autem quandam decurrentes quae vocatur Caudam potuimus vix obtinere scapham


Nunitai uchin iwaakun jukiag shiig aneasag juwakajui. 	 adduxerunt autem puerum viventem et consolati sunt non minime


Nuaduí atumek aneaku batsamsajum Apajuí aujú pujutajum, nu uminkatnuk tsawantak dekachu asajum. 	 videte vigilate et orate nescitis enim quando tempus sit


Nunú tusá tiajam Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etejamu aidauk, Olivosa mujajin batsatu Jerusalén wakitkiajui, tsawan ayamtai tsawagmataig tikijuk wekaenasti, tibau asamtai. 	 tunc reversi sunt Hierosolymam a monte qui vocatur Oliveti qui est iuxta Hierusalem sabbati habens iter


—Amina tajame, nantakim ainká tepetaijum jukim jeemin wakitkita, —tiuwai. 	 tibi dico surge tolle grabattum tuum et vade in domum tuam


Nunak Herodesak nigki Juan achiktajum tima shimutkag, achikag jiju ikagmauwai jigkajag aents achiká egketainum egkeau aajakuí, ni yachi Felipe nuwen Herodiasan nuwatuk pujutai, 	 ipse enim Herodes misit ac tenuit Iohannem et vinxit eum in carcere propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui quia duxerat eam


Nu aaja tama wake beseká weuwai, shiig wiyakuch asa. 	 cum audisset autem adulescens verbum abiit tristis erat enim habens multas possessiones


Makichik aents: Wi waitjamua nu, Apajuí tibaujin imatiksag betek umina nuna imá paan iwainaish ¿wagka wisha tudau tamash aja? tumainai. 	 si enim veritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius quid adhuc et ego tamquam peccator iudicor


Imatjamaitak wait anentsuk achiká juki, aents achiká egketainum egkea ukukiuwai, juwi pujus diwijin akikmakti tusa. 	 ille autem noluit sed abiit et misit eum in carcerem donec redderet debitum


Dutikakush tikich aidauk nunú etsaentugmae tusagmek ujakaigpa, tau. 	 et praecepit eis ne manifestum eum facerent


Kuashat aents dekas Apajuí awemamap tae tuidau asag: —¿Kristu taatnai tibauwa nu taash, ju aents jutii wainchataijin iwainag takaa juní nagkaemasampash takastinait? —tuidau. 	 de turba autem multi crediderunt in eum et dicebant Christus cum venerit numquid plura signa faciet quam quae hic facit


Tutai nu aentschakam Jisusan tikishmatug pujujus: —Apuh, yamaik ame tame nunak dekaskeapi tajame, —tiuwai. 	 at ille ait credo Domine et procidens adoravit eum


Nunik jakamtai Jerusalegnumia aents aidau antukag, nunú nugkan Acéldama adaikajui ditá chichamen. Junak “nugka numpeagbau” taku tiajui.) 	 et notum factum est omnibus habitantibus Hierusalem ita ut appellaretur ager ille lingua eorum Acheldemach hoc est ager Sanguinis


niina yachi chichajuinak: —Amek juwig juwatsuk, Judea nugkanum jintintaijum batsata nui wetá, ditash ame takaamugmin wainkatnume. 	 dixerunt autem ad eum fratres eius transi hinc et vade in Iudaeam ut et discipuli tui videant opera tua quae facis


Nuaduí atumek pempeentunikjum pegkegchau awagdaikau akugmesh, tsagkugdaijami tusajum seganiakjum, pempentunisjumek Apajuí aujtunistajum. Aents pegkeja nunú Apajuí augbaujiya nunak dutiksag Apajuishkam antujui. 	 confitemini ergo alterutrum peccata vestra et orate pro invicem ut salvemini multum enim valet deprecatio iusti adsidua


Dutika nagkamak, aents diez mil kuichkin diwimkagtaun juki awayawajui. 	 et cum coepisset rationem ponere oblatus est ei unus qui debebat decem milia talenta


Tutai dita aiinak: —¿Amesh Galileanmayagkaitam? Apajuí chichamen agagbauwa nu shiig kuitamsam ausam diisia, Galileanmaya aentsush Apajuí etsegtinush asauwashit nunú, —tiajui. 	 responderunt et dixerunt ei numquid et tu Galilaeus es scrutare et vide quia propheta a Galilaea non surgit


Yamai nagkamsanuk utugchatan aputugsatnume tusanuk wakegatsjai, wagki mina asutuawagbau iyashjuí esamkamu ajutuina nuna diisan: Wika dekas Apu Jisukristun inakempapitja tumamjai. 	 de cetero nemo mihi molestus sit ego enim stigmata Iesu in corpore meo porto


¿Ya aidauna Apajuish chicham yapajimainchauwaish, wi ayamsatajum taja nuwig wayashtatjume tiuwaita? Nunak aents chichaman intimkiajua nuna tiuwai. 	 quibus autem iuravit non introire in requiem ipsius nisi illis qui increduli fuerunt


Nunikjum waamak wejum: Jakama duka nantakne, tusajum niina jintintaiji aidau ujaktajum. Nigka ditak wenatsaig, niiyá eemak Galilea wetatui, awi wainkagtatui. Juna atumin tita tajime, —tiuwai. 	 et cito euntes dicite discipulis eius quia surrexit et ecce praecedit vos in Galilaeam ibi eum videbitis ecce praedixi vobis


Dekas tajime: Nunú inak imanis umiaunak apujishkam: ‘Ashí mina ajutuina duka ame kuitamjutin atá’, tusa idaitumainai. 	 amen dico vobis quoniam super omnia bona sua constituet eum


Jisus Jerusalén wegak, Samaria nugka, Galilea nugkajai tesagdayamunum jinta asamtai nagkaebau. 	 et factum est dum iret in Hierusalem transiebat per mediam Samariam et Galilaeam


Nuna tiagmatai, apu pekaja nuwiya makichik chichagtak: “Pujun nugkuaju aina aush ¿ya ainawa, tuwiya kaunkaje?” tusa inintsabi. 	 et respondit unus de senioribus dicens mihi hii qui amicti sunt stolis albis qui sunt et unde venerunt


Kuashat aents aidau Juan yamiijati tusag minituidau, nuniagtai chichajak: “¡Atumek iwanchi uchijí asajum aents tsanú yujagme! ¿Wagka yamimagtasagmesh wakegagme? ¿Atumek ayatak yamimamuikis Apajuí suwimak sukagtumaina duka uwemtumainaitai tajumek? 	 dicebat ergo ad turbas quae exiebant ut baptizarentur ab ipso genimina viperarum quis ostendit vobis fugere a ventura ira


Nuna timatai ipamat, chaajip, peem aidaujai senchi pampaidiagmayi. Imatbaunum nugkak yama nagkamak aents batsamsauwa duwi nagkamsash imanika ugchatain senchi ugmayi. 	 et facta sunt fulgora et voces et tonitrua et terraemotus factus est magnus qualis numquam fuit ex quo homines fuerunt super terram talis terraemotus sic magnus


Tujash atum tikich eme anentakjum, tikichia duka junik diiyakjumek tudau takaakjum nuniagme. Nuniau asajum Apajuí chichame umiktajum tibauwa nu umiachbaunum bakumattagme. 	 si autem personas accipitis peccatum operamini redarguti a lege quasi transgressores


Jutii Apajuí etejamu aidautinak, makichik aentskesh Apajuí emtin iina pegkegchaujin etsegtugmakush, makichkish bakugmashtinai, wagki Apajuiya duke iina pachipas, juka pegkeg ainawai tujamu asamtai. 	 quis accusabit adversus electos Dei Deus qui iustificat


Atumek utugchat ajutjamainakuish pempeentunikjum yainiktajum, aaja dutikdayakjum Kristu timawa nu umiktatjume. 	 alter alterius onera portate et sic adimplebitis legem Christi


Apajuí anagtamauwa nunú chicham umiktina nu umiaku jumainaitkuig, ni anagtamauwa duka wainak amainai. Tujash Apajuik Abragnak: Wi wait anentau asan yaigtinaitjame, tusa anagkuauwai. 	 nam si ex lege hereditas iam non ex repromissione Abrahae autem per promissionem donavit Deus


Nayaimpik nugkajaig megkaejatnai, tujash mina chichamjuk umintsukek juwakchatnai. 	 caelum et terra transibunt verba autem mea non transibunt


Tutai ashí tujinkag: —Wait aneasam amesh yaitpa dekaskesh nunú shiig ujajatkata, shiig dekaa jutii awetabiagma nu ujaktasa taji, dita amina dekagtamatatus wakejutpaidau asagmatai, —tuidau. 	 dixerunt ergo ei quis es ut responsum demus his qui miserunt nos quid dicis de te ipso


Tuja wajuk asamtaiya achijaje nuna pachisag chaiken: “Juuwai Jisus, judío aidau apuji”, tusa agatug anujtukajui. 	 et inposuerunt super caput eius causam ipsius scriptam hic est Iesus rex Iudaeorum


Tusa junashkam: “¿Wajina pachisnua Apajuik jumamtinun inamui tusanush ujamainaitjime? 	 et iterum dixit cui simile aestimabo regnum Dei


“Wajumak tsawantai minak waitkashtatjume, nunikjum dukapech tsawan asajum ataktú waitkattagme, eke mina Apajuí wegatsaig.” 	 modicum et iam non videbitis me et iterum modicum et videbitis me quia vado ad Patrem


“Tuja Apajuí chichame pegkegma nu ujamaitak antutan dakituinakuig, waitkatsuk idaisatajum, ditak yawá kajen aidau yutai pegkeg suwamaitak iiki esajatta tuwama numamtuk wajaidau asagmatai. Tuja makichik wají pegkeg akik aidauk kuchí batsamtainig ukubaitsugme, kuchi dajag emesjainum tusam. Numamtuk wajainawai aents pegkegchau aidauk chicham pegkeg antutan dakituinak. 	 nolite dare sanctum canibus neque mittatis margaritas vestras ante porcos ne forte conculcent eas pedibus suis et conversi disrumpant vos


Nu aatsa tima José shintaag, nayaimpinmaya aents tibaunak imatiksag umiak Maríanak niina jeen jukiuwai. 	 exsurgens autem Ioseph a somno fecit sicut praecepit ei angelus Domini et accepit coniugem suam


Nunik nui jintinkagtutai, judío apuji aidauk puyatjusag diinak: —Imaanik papiin ausachua annaitkush, ¿utusaya imatikash dekawa? —tiajui. 	 et mirabantur Iudaei dicentes quomodo hic litteras scit cum non didicerit


Jisus juna tusa ashimkamtai uchi aidaun ikautkajui achiká Apajuin aujtusti tusag. Imatikiagtai ni jintintaiji aidau nuna jiyaidau. 	 tunc oblati sunt ei parvuli ut manus eis inponeret et oraret discipuli autem increpabant eis


Apajuiyai kajintsá anentaibauwai shiwajin depetkag ditá shiwaji nugken batsamawajui, Apajuí nugkan anagkuawajua nui, nunikag nui apu wajasajag pegkegnum inamjajui. Nuniagtai Apajuishkam ni anagkuauwa dutiksag yaigkajui. Dutiksag león batsatbaunum egkeawagmataish, leogkan yukagtumainchau emak kuitamajakajui. 	 qui per fidem devicerunt regna operati sunt iustitiam adepti sunt repromissiones obturaverunt ora leonum


Nuaduí atumi shiwajum iwanchia nuna senchijí ashí depetkatnun, mina senchijun amasmajime. Dutikamu asagmin, dapi esapainakuish, titigkesh ijupakuish wajukashtatjume. 	 ecce dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones et supra omnem virtutem inimici et nihil vobis nocebit


Nuniau asamtai jega judío aidau ijuntaiya nui wayaa judío aidaujai kuashat tudayu, tikich Apajuin umijuidaujaishkam, nuniak kashí kashinig yaakta ejapeen aents tuwakbaunmash dutiksag tudayu. 	 disputabat igitur in synagoga cum Iudaeis et colentibus et in foro per omnes dies ad eos qui aderant


“¡Fariseo aidautigminak wait anentajime! Atumek jega ijuntainum wayakjumesh, dekas apú ekeemtai shiig iwajamu aidau etegkajum ekeemin ainagme, nuigtushkam aents kuashat ayamunum igkuntuinakush, shiig ajantujus kumpamjuatnume tusajum wakejin ainajum nuaduí. 	 vae vobis Pharisaeis quia diligitis primas cathedras in synagogis et salutationes in foro


Makichik aentskesh nugkutaigmin atanjamkitatus utugchatan aputugmakuig, awantak pataká nugkutaigmesh susata. 	 et ei qui vult tecum iudicio contendere et tunicam tuam tollere remitte ei et pallium


Nunak nayaimpinmaya yaakat Apajuí umikbau dekas tuke atina nuwi pujustinjin dakainak nunikajui. 	 expectabat enim fundamenta habentem civitatem cuius artifex et conditor Deus


Yaya punkau aidaushkam nugkanum kakeyagmayi, yujagké nejeen dase senchi dasentak pegam kakegama numamtuk. 	 et stellae caeli ceciderunt super terram sicut ficus mittit grossos suos cum vento magno movetur


Apajuí jutii pujutin inajata nunak, wají yuwaji, wají umaji nuniajinkish dutikatsui. Nunak Wakaní Pegkeji jutiiní puja nu yaimpasmatai pegkeg takaaku, agkan tikich aidaujaish shiig epegtunia pujaku, dakujusa pujag nuna inajatui. 	 non est regnum Dei esca et potus sed iustitia et pax et gaudium in Spiritu Sancto


Nunú nagkaemakmatai aents kuashat ijunag senchi untsumkag: “¡Yajautsui! Apajuí jutiin uwemtijamja duka, nigka ashí senchigtina ibau asamtai emematiagmi, 	 post haec audivi quasi vocem magnam turbarum multarum in caelo dicentium alleluia salus et gloria et virtus Deo nostro est


Tusa tama Jisus ni jintintaijin chichajak: —¡Aents pegkegchau minai kajinas anentaimchau aidauwah! ¿Wajupá dukapea atumjai ijunjanush pujumainaitja? ¿Wajupá dukapek dakastajime minak dekaskeapi tujuttinme tusanush? —Nuna ti idayak: —Juwi itantá, —tiuwai. 	 et increpavit ei Iesus et exiit ab eo daemonium et curatus est puer ex illa hora


Timatai wegag Jisus ukusbau kaya aputukbaunak shiig asakug, nui suntag kuitamkatin aidaunashkam batsatkiajui. 	 illi autem abeuntes munierunt sepulchrum signantes lapidem cum custodibus


Niiyai Apajuí imanjiya nuna iwaina duka. Nigka Apajuí wajukuita niishkam imanke. Ni chichame senchigtina duwi ashí wají aidaunak emetuk awai. Nuigtú iina tudaujinash tsagkugtamag nayaimpinum Apajuí inamtaiji untsujin ekeemsauwai. 	 qui cum sit splendor gloriae et figura substantiae eius portansque omnia verbo virtutis suae purgationem peccatorum faciens sedit ad dexteram Maiestatis in excelsis


Nunitai ditá kumpají tikich botenmayan iwiyaidau, taawag yaimpaktinme tusag. Dutikam kautuawaju, nunikag namaknak botenmag mai aimkaju, dutikam botek tepeattak wajau. 	 et annuerunt sociis qui erant in alia navi ut venirent et adiuvarent eos et venerunt et impleverunt ambas naviculas ita ut mergerentur


Iik iwanchi inatai batsatjin, Apajuí agkanmitkagma, niina Uchijí aneetaijiya nuna inamtaijin pujustinme tusa jujamkiajui. 	 qui eripuit nos de potestate tenebrarum et transtulit in regnum Filii dilectionis suae


Juna Pablo timatai, nuaduí Apu Agripa, tikich apu Festo, Berenice, ashí nui aents ijunujai agaa jiinkiagmayi, kanakiag nuna pachisag chichasagtatus. 	 et exsurrexit rex et praeses et Bernice et qui adsidebant eis


Tuja Estebagnak wajumak aents Apajuin puyatjus umijin aidau, Estebagkan iyashin jukiag ukusag, senchi buutiajui. 	 curaverunt autem Stephanum viri timorati et fecerunt planctum magnum super illum


Tuja Apajuí chichame etsegbaushkam nuní senchi wegau, nunisag Jisusa nemajuidaushkam nuní senchi Jerusalegkak kawegkaju; sacerdote aidaushkam kuashat Jisusa nemajuidau. 	 et verbum Dei crescebat et multiplicabatur numerus discipulorum in Hierusalem valde multa etiam turba sacerdotum oboediebat fidei


Tuja capitán Jisus achigbaun diyaak wajau, Jisus senchi untsumká jaamun wainak chichaak: —Ju aentsua juka dekaskenmag Apajuí Uchijiyai, —tau. 	 videns autem centurio qui ex adverso stabat quia sic clamans exspirasset ait vere homo hic Filius Dei erat


Nu agagbaunmag, Abragkak jimag uchi ajujakuí tawai, makichik uchijiya nu ni inakenia aajakuí, tuja tikich uchijiya duka dekas niina nuwe inakchauwa nuwiya ajakuí. 	 scriptum est enim quoniam Abraham duos filios habuit unum de ancilla et unum de libera


Atum tikichjaish shiig pujamugmin ashí aents aidaush waipaktinme. Apu Jisus taatnuk namput wajaschae. 	 modestia vestra nota sit omnibus hominibus Dominus prope


Tutai niina jintintaiji aidau chichajak: —Yamaik augmatbaujai apatka tutsuk shiig antumain tukagtiume. 	 dicunt ei discipuli eius ecce nunc palam loqueris et proverbium nullum dicis


Juna aatus tuinai, tikich aidauk tuke aneas dushikinak: —Nampejajama, —tuidau. 	 alii autem inridentes dicebant quia musto pleni sunt isti


Jisus diyaku atajum tibau aidau dushikinak awatuidau. 	 et viri qui tenebant illum inludebant ei caedentes


Tama ni ayaak: —¿Atumesh tikich shiig antuinatsu antsagmekek antuinatsjum? Ashí agaaya wayaa duka aentsnak pegkegchauk emamaitsui, 	 et ait illis sic et vos inprudentes estis non intellegitis quia omne extrinsecus introiens in hominem non potest eum communicare


Jushakam anentaimtustajum, iina muunji Isaac aajakua duke aajakuí Rebeca jimagma uchigmakbau aajakajua nuna apají. 	 non solum autem sed et Rebecca ex uno concubitum habens Isaac patre nostro


Tuja nuigtushkam Pablo, pegkeja duke takatan pachis, iik kuitamamtan, tsawan dekas nagkanbaunum Apajuí aentsun etegjatna jujai pachis etseju. Imattai Apu Félix ishamak: —Yamaik wetá, wi tikich tsawantin, agkan ajutkui duwi taan untsuktajame, —timayi. 	 disputante autem illo de iustitia et castitate et de iudicio futuro timefactus Felix respondit quod nunc adtinet vade tempore autem oportuno accersiam te


Nunika jegá wakitki jegaajum atumi kumpajum aidaujai, nuigtú ijunja batsamtaijum aidaujai ijunjajum: ‘Mina kumpag aidauh, mina uwig megkaetugkaunak yamaik jukijai, nuniku asamtai atumjai ijuntsa shiig aneasagmi’, tumainchaukaitjum. 	 et veniens domum convocat amicos et vicinos dicens illis congratulamini mihi quia inveni ovem meam quae perierat