Tuja capitán, tikich niijai ijunas Jisusan diyak ijunaidauk, ugbau imanikmatai, nuigtú kuashat ishamain nagkaemajun wainkag, senchi ishamkag chichainak: —Dekaskenum juka Apajuí Uchijiyai, —tuidau. 	 centurio autem et qui cum eo erant custodientes Iesum viso terraemotu et his quae fiebant timuerunt valde dicentes vere Dei Filius erat iste


“Atumesh wajuk anentaimjume, dekas ajagtina nunú minakush, ¿itugmainaita ajanum takaina nunash?” 	 cum ergo venerit dominus vineae quid faciet agricolis illis


Tutai Jisus ayaak: —Agagbau awai: ‘Aentsuk imá yujumkajaigkik pujumaitsui, Apajuí chichamega nujaishkam pujumainai’, —tiuwai. 	 et respondit ad illum Iesus scriptum est quia non in pane solo vivet homo sed in omni verbo Dei


Tama Jisus ayaak: —¿Dusha amek anentaimsamek inintam, atsa tikich mina pachitus tujabiagmataig tujutam? —tiuwai. 	 et respondit Iesus a temet ipso hoc dicis an alii tibi dixerunt de me


nunidau asag lamparajin yajamainnak aceitenak jukichaju ainawai. 	 sed quinque fatuae acceptis lampadibus non sumpserunt oleum secum


Jonás namaknumia iwaaku jiinki, yaakat Nínive batsamin aidaunum Apajuí chichamen etsegtai, dekas Apajuí awemamuapita tiu aina numamtuk, wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nunashkam, mantuawagmataish ataktú nantakmatai waitkag, dekas Apajuí awemamuapita tujutiagtatui. 	 nam sicut Ionas fuit signum Ninevitis ita erit et Filius hominis generationi isti


Ashí jega jegamkamu aina nunak aents jegamainawai, aantsag ashí wají aina dushakam Apajuí najankamu ainawai. 	 omnis namque domus fabricatur ab aliquo qui autem omnia creavit Deus


Tamashkam Jisusak machikish aimkagkesh chichaachu, nunitai sumo sacerdote awentsag iniak: —¿Amekaitam Kristu, Apajuí Pegkegma nuna Uchijim? 	 ille autem tacebat et nihil respondit rursum summus sacerdos interrogabat eum et dicit ei tu es Christus Filius Benedicti


“Tujash atumek: ‘Jintinkagtinú’ tujuttinme tusagmek wakeemaitsugme, ashí atum aidautigmek yatsut asajum, ‘yatsujú’ tudaimain ainagme, imá makichki atumí jintinjamnuk. 	 vos autem nolite vocari rabbi unus enim est magister vester omnes autem vos fratres estis


Tujash Davitak Apajuin etsegtin asa dekaajakuí, Apajuí chicham yapajimainchaun anagkuak, ni wegantunum makichik akiinatna nu Apu atinai tusa. 	 propheta igitur cum esset et sciret quia iureiurando iurasset illi Deus de fructu lumbi eius sedere super sedem eius


Ashí nunú aidaunak idaisauwaitjai, dutikakun pasuamu ukajá ajaptayama nunin anentajai, Kristu Jisus mina Apujua nunú shiig dekaata tabaunum, 	 verumtamen existimo omnia detrimentum esse propter eminentem scientiam Iesu Christi Domini mei propter quem omnia detrimentum feci et arbitror ut stercora ut Christum lucri faciam


Yuwinak pekagbaunum, Jisus pagkan juki Apajin see ti, puuká, ni jintintaiji aidaun suwak: —Ju jukijum yuwatajum, juka mina iyashjua numamtinai. 	 cenantibus autem eis accepit Iesus panem et benedixit ac fregit deditque discipulis suis et ait accipite et comedite hoc est corpus meum


¡Apajuí aentsji aidauk, ichichmamag pujusag utugchat waitiamu ataish katsuntan unuimamain ainawai! ¡Nuninak Apajuí chicham umiktajum tibauwa nunash imatiksag umiinak, Jisusaish kajinas anentaimain ainawai! 	 hic patientia sanctorum est qui custodiunt mandata Dei et fidem Iesu


Nuna timatai tikich aents chichaak: —Dekas Apuh, wi amina jintintaijum ata tusan wakegajai, tujash idaitusta, dekatkauk mina pataag aidaun ashí akattsan ukuktajai, —tau. 	 et ait alter sequar te Domine sed primum permitte mihi renuntiare his qui domi sunt


Dutijabau asa jutiinash apu etamak, Apajuí niina Apajiya nuna takajin atinme tusa sacerdote etamkajui. Nuaduí imá nigki senchigtin asamtai, ajumaish nigki ememattai atí. Aatus atí. 	 et fecit nostrum regnum sacerdotes Deo et Patri suo ipsi gloria et imperium in saecula saeculorum amen


Ashí apajimtai aidau anagkuamu aina duka yuwawaigpajum, tsanijintash tsanijinawaigpajum, kuntin ayatak pempeaja maamu aina nuna nejesh, kuntin ayatak jakau aina nuna nejeshkam, numpashkam yuwawaigpajum tusa tajime. Jujú aina nujai kuitamamkugmek shiig imagnisjum pujuttagme.” 	 ut abstineatis vos ab immolatis simulacrorum et sanguine suffocato et fornicatione a quibus custodientes vos bene agetis valete


Wagki yaunchuk Apajuí chichame agagbauwa nui agakbauwa duka, jutiin jintinjamatin asamtai agakbauwai. Nunú chichama nujai ichichmamku, emetmamsa pujamunum Apajuí dakamuk ajutkagtawai. 	 quaecumque enim scripta sunt ad nostram doctrinam scripta sunt ut per patientiam et consolationem scripturarum spem habeamus


Imadiagtai judío aidau Alejandron shitakiag emaidau, ame tikich aidaush shiig ujaktá tusag, dutikam Alejandroshkam uwejen takuinu bitat asatnume tusa, judío aidaun ayamjus ashí aents antuinamunum chichaktatus. 	 de turba autem detraxerunt Alexandrum propellentibus eum Iudaeis Alexander ergo manu silentio postulato volebat rationem reddere populo


Nuna etsegkun pujau asan, atumin wainkatasan minitá takunush minimain dekapjachmaijai. 	 propter quod et inpediebar plurimum venire ad vos


“Nuniau asamtai atum tikich ujaakjum: Wika Kristu nemagnaitjai, tiu aidautigminak, wishakam dutiksanuk mina Apag nayaimpinum puja nunashkam: Ditak mina nemagtin ainawai titinaitjai. 	 omnis ergo qui confitebitur me coram hominibus confitebor et ego eum coram Patre meo qui est in caelis


Cincoa imajin kanaja tsawamunum sumo sacerdote Ananías, tikich wajumak judío apuji aidaujai, makichik abogado Tértulo daagtinun ayasá Cesareanum kaunawajui, chichaman Pablon tiagta tusag. 	 post quinque autem dies descendit princeps sacerdotum Ananias cum senioribus quibusdam et Tertullo quodam oratore qui adierunt praesidem adversus Paulum


Imaatiknaitak jaawai tabaun antukashkam wetsuk, ni pujamunmag jimajá kanajui, 	 ut ergo audivit quia infirmabatur tunc quidem mansit in eodem loco duobus diebus


Nunikmatai Jisus shiig akateg ukuak: 	 et comminatus ei statim eiecit illum


Jisusa nemajuidau Listranum, Iconio batsataidauk, Timoteon pachisag pegkejan chichajuidau. 	 huic testimonium reddebant qui in Lystris erant et Iconii fratres


Nunitai ashí aents pampanjag: —Jutiiní, tuja ashí ii uchijí aidaunum ju aents mantamnamuk juwakti, —tiaju. 	 et respondens universus populus dixit sanguis eius super nos et super filios nostros


Nuna ti ni jintintaiji batsakbaunum wakitkiu, nunik kajigká batsatun wainak Pedron chichajak: —¿Atumek wijai betekak makichik horakesh iwamainchauk dekapeajum? 	 et venit ad discipulos et invenit eos dormientes et dicit Petro sic non potuistis una hora vigilare mecum


Tsetsek tepeau ai, Jerusalén jistamaidau jega Apajuí ememattai jegamkamua nunú tsawan jegau asamtai. 	 facta sunt autem encenia in Hierosolymis et hiemps erat


Apajuin see tajai yaunchkek tudau achikbauwa nunin batsatutijum, Jisukristui kajintsá anentaimat pachisa jintiamu antukjum wakesajum umijin waigkujum nuaduí. 	 gratias autem Deo quod fuistis servi peccati oboedistis autem ex corde in eam formam doctrinae in qua traditi estis


Tuja nuna suntaji aidaunak, caballo pujunum entsatka nuna weninia espada jiina duwi ijinabi. Dutikamtai ashí nanamtin aidau nunú nejen yuwawag ejemakagmayi. 	 et ceteri occisi sunt in gladio sedentis super equum qui procedit de ore ipsius et omnes aves saturatae sunt carnibus eorum


Nuniakun Apajuí aujkunush: Atum aneeniajum nunú aan nagkaemas ajutjabiagti, tuja pegkeg pegkegchaujai akanjá dekatnash Apajuí amastinme, nuigtushkam Apajuinua nu dekatnash amastinme tusan segatjime. 	 et hoc oro ut caritas vestra magis ac magis abundet in scientia et omni sensu


Nuna tusa idayak, Jisus wayau jega Apajuí emematku ijuntainum, nunik nui sujak batsamtatman jiijú. 	 et ingressus in templum coepit eicere vendentes in illo et ementes


Dutikawajam, kashikmas nagkamas takasú aidauk ajagtinun senchi kajegkajui. 	 et accipientes murmurabant adversus patrem familias


Nunin asag dekas Apajuí ajumaish jakashtina nu emematmainun idayinak, aents jinin aina nuna, chigki, kuntin, dapi aidau dakumkamun emematuinak Apajuinak idaisajui. 	 et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et volucrum et quadrupedum et serpentium


¿Ame ii muunji Jacob aajakua nunú nagkaesaukaitam? Ii muunji Jacob aajakua nu juna yumigmatnak ukugtamkiuwai. Niishkam ju yumigmata junak ashí ni uchijijai umujakuí, tagkujinashkam junak suujakuí, —tau. 	 numquid tu maior es patre nostro Iacob qui dedit nobis puteum et ipse ex eo bibit et filii eius et pecora eius


Tama ni ayaak: —¿Wagka minash egatjume? ¿Atumek dekatsjumek mina Apag wakegamun takaakun pujumainaitag duka? —tau. 	 et ait ad illos quid est quod me quaerebatis nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt oportet me esse


Tujash nigka uwegnum achiak senchi chichaká: —¡Nuwauchih nantaktá! —tiu. 	 ipse autem tenens manum eius clamavit dicens puella surge


Dutika takaak jimag mijan pujusuí. Nuniau asamtai ashí aents Asia nugkanum batsamin aidauk, judío aidaujai, tikich judiuchu aidaushkam Jisusa chichame etsegbaunak antukajui. 	 hoc autem factum est per biennium ita ut omnes qui habitabant in Asia audirent verbum Domini Iudaei atque gentiles


Etsa jiinku senchi sukuam, dupa kagagmataig yagkujig kakegame, nunik niimé pegkejuch aajakuk megkagama numamtuk, wiyakchak ashí ni takasbaujinak megkaekatnai. 	 exortus est enim sol cum ardore et arefecit faenum et flos eius decidit et decor vultus eius deperiit ita et dives in itineribus suis marcescet


aents aidaushkam kaunkag Felipe etsegbaunash puyatjus antujuinak, aents dutikmainchau iwainamunash wainaidau. 	 intendebant autem turbae his quae a Philippo dicebantur unianimiter audientes et videntes signa quae faciebat


—Jimag tsawan asa Pascua atata duka dekagme, nuanuí wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmaga Akiinauwaitag nunak, achijá maatnume tusag sujutkagtatui, —tiuwai. 	 scitis quia post biduum pascha fiet et Filius hominis tradetur ut crucifigatur


Nunú aidau, Felipe yaakat Betsaidanmaya Galilea nugkanum pujuwa nuna jegaantag: —Apu Jisus wainkatasa wakegaji, —tiajui. 	 hii ergo accesserunt ad Philippum qui erat a Bethsaida Galilaeae et rogabant eum dicentes domine volumus Iesum videre


Nunik Zacarías incienso apetai, ashí aents aidauk agaa ijunas Apajuin aujú ijunaidau. 	 et omnis multitudo erat populi orans foris hora incensi


Nunak ditak cuatrocientos cincuenta mijan apugtuchu batsamsajui. “Nunidaun Apajuí apu chichaman epegkin aidaun adaitujui, nunis batsataig makichik uchi Apajuin etsegtin atin, Samuel akiinauwai. 	 quasi post quadringentos et quinquaginta annos et post haec dedit iudices usque ad Samuhel prophetam


Imatjuidau asagmatai Saulo jintintaiji aidau chagkin muunnum egkeawag yaakat pegmagbaunum yakí iwakag kashi jiikiag awemajui, nuní uwemjauwai. 	 accipientes autem discipuli eius nocte per murum dimiserunt eum submittentes in sporta


Nuaduí judío, judiuchu akush, pakamaku, nuna dutikachu akushkam yamaik wainkayai, nuigtushkam unuimaju, tuja unuimagchau akush, inatai aidau, inashtai agkan ainakush wainkayai. Kristuk ashí nigki najankau asa, ashí niiní kajinas anentaimaina nuwig awai. 	 ubi non est gentilis et Iudaeus circumcisio et praeputium barbarus et Scytha servus et liber sed omnia et in omnibus Christus


“Tusá uchijí tama: ‘Uchijuh, amek wijai ijunjam tuke pujuwaitme, ashí wají midau aina duka aminu ainawai. 	 at ipse dixit illi fili tu semper mecum es et omnia mea tua sunt


Tiagtai Jisus ditan ayaak: —¿Atumek agagbauk ausachuk ainajum, David niijai yujaamujai yapajuinak, 	 et respondens Iesus ad eos dixit nec hoc legistis quod fecit David cum esurisset ipse et qui cum eo erant


Abragkak pakamakui ayatak Apajuí kajintsá anentaimtamunum pakamakchau aigkish, Apajuí pegkeg diijata nuna dekaatnume tau asa. Nuniku asa pakamakchau ainayatak, Apajuiyai kajinas anentaimaina nuna muunji wajasuí, ashí nunin aidaunak Apajuik betekmas pegkeg diyawai. 	 et signum accepit circumcisionis signaculum iustitiae fidei quae est in praeputio ut sit pater omnium credentium per praeputium ut reputetur et illis ad iustitiam


Tama ni jintintaiji aidaun ayampattsag diyak Pedron jiyaak: —¡Wetá iwanchih, minai tantá wajatsuk! Amek dekatsme Apajuí dutikatjai tabaujiya duka, aentsú anentaimtaig anentaimam duwi, —tiuwai. 	 qui conversus et videns discipulos suos comminatus est Petro dicens vade retro me Satana quoniam non sapis quae Dei sunt sed quae sunt hominum


Makichik aentskesh: “Juka yuwawaipa, jusha uwajaipa, judío jistamtaiji jistamatajum, nantu taa taakui jistamtajum, tsawan ayamtai tsawaakui ayamtajum, tudau weejum”, tujamainakuish antugkaipajum. 	 nemo ergo vos iudicet in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut neomeniae aut sabbatorum


Apu inamin aidaunashkam jiikí ajapeak, aents imanchau aidaun apu emakui. 	 deposuit potentes de sede et exaltavit humiles


Nunú nunik nagkaemakiu ai, Pablo: —Macedonianmaya aidaun, Acayanmaya aidaujai ijagsatjai, nunikan Jerusalén jegatjai, —tiuwai. Nuigtushkam: —Jerusalén jeganuk Roma wemainaitjai, —tiuwai. 	 his autem expletis posuit Paulus in Spiritu transita Macedonia et Achaia ire Hierosolymam dicens quoniam postquam fuero ibi oportet me et Romam videre


Tama Pedro chichaak: —Nuwah, wika wainchaujai aunak, —tau. 	 at ille negavit eum dicens mulier non novi illum


Nunú diez kachují ajamu wainkaum duka, diez apu aina nuuwai. Nunú apu aidau kuntin muun kapantua nujai, aents nu yaaktanum batsatunak kajegkag, yaaktan tsainak ashí wajiijinak yajutkag wainak ukukiagtinai. Nunú yaaktanmaya aidauk, apajimtai aina nu ememattajum tusa jintinkagtujakajui. 	 et decem cornua quae vidisti et bestiam hii odient fornicariam et desolatam facient illam et nudam et carnes eius manducabunt et ipsam igni concremabunt


“Nunú nuniamunum ditá yachiuchijinash maatnume tusag sujiagtinai, aantsag uchigtin aidaushkam uchijinak sujiagtinai, nunisag uchi aidaush apajin maatnume tusag inamiagtinai. 	 tradet autem frater fratrem in mortem et pater filium et insurgent filii in parentes et morte eos adficient


Wagki atumek dekagme Apajuí ni anagtamamujinak amastina duka, Apu Kristua nudau takagsau asagmin. 	 scientes quod a Domino accipietis retributionem hereditatis Domino Christo servite


Nunú aidau Apajuí tuke pujuwa nu ekeemtainum eketun emematainak, eme anentus see tuinak imatjiagtai, 	 et cum darent illa animalia gloriam et honorem et benedictionem sedenti super thronum viventi in saecula saeculorum


Tutai Jisus iniak: —¿Amesh yaitpa? Tama ni aimak: —Wika Untsujiyaitjai, —tau. Nunak kuashat wakan pegkegchau aidau aentsun chimpimtua batsamtau asag tiuwai. 	 interrogavit autem illum Iesus dicens quod tibi nomen est at ille dixit Legio quia intraverunt daemonia multa in eum


Nuniamunum kuashat aents kaunkag makichik aents tuke akupdauwe, dutiksaik akupnakti tusag Pilatun segaidau. 	 et cum ascendisset turba coepit rogare sicut semper faciebat illis


“¡Atumek aents wainmachuitak jintan inakmastatus wajukmaina numamtuk wajau asagmin wait anentajime! ‘Jega Apajuí ememattaiya nuna adayas aents ni dutikatnujin umiktatjai tauk wainkayai’ tajume; ‘tujash aents ni dutikatnujin pachis, jega Apajuí emematainum oro awa nuna adayas tauk dekas imatiksag umimainai’, tinu asagmin. 	 vae vobis duces caeci qui dicitis quicumque iuraverit per templum nihil est qui autem iuraverit in aurum templi debet


pempeentunisjumek tsagkugdaijatajum. Tikich aidaujai wake besegdaikamu ajutjamkuish, iina Kristu tsagkugtamjauwa dutiksagmek atumshakam tsagkugdaijatajum. 	 subportantes invicem et donantes vobis ipsis si quis adversus aliquem habet querellam sicut et Dominus donavit vobis ita et vos


Tuja jaanch nugkuagbaujig numpai numpeagbauyi, duka: “Apajuí Chichame” daagtinuyi. 	 et vestitus erat vestem aspersam sanguine et vocatur nomen eius Verbum Dei


Tusá tamawaik nunú aentschakam tsagajui. Nunik ainká tepetaijinak juki weuwai, duka tsawan ayamtai aig nunikui. Nunik wetatman tsawanchakam ayamtai tsawaju asamtai, 	 et statim sanus factus est homo et sustulit grabattum suum et ambulabat erat autem sabbatum in illo die


Nigka, tikich aents aidau, juka aentsuk nuní anentaimainawai tusa ujatkati tichauwai, ni aentsun anentaimtajinak shiig dekaju asa. 	 et quia opus ei non erat ut quis testimonium perhiberet de homine ipse enim sciebat quid esset in homine


Nunin asamtai ii yaunchuk pegkegchau takajakuitag nunisaik pujusá Kristu ememattsuk, pag levaduragtuchu Pascuatin yujakbauwa numamtuk, dekaskenum emematiagmi. 	 novissime autem omnium tamquam abortivo visus est et mihi


“Dekaskenum kuashat yaigtatjame, dutikakun ame wegantu aidaunak shiig kuashat uyujkatnaitjai”, tiuwai. 	 dicens nisi benedicens benedicam te et multiplicans multiplicabo te


Tutai Jisus ayaak: —Aents kuichkin tsagkatkagtinun jimag aents diwimaidau, nuniamunum makichkia nu quinientos tsawantai takasá akikmamainun kuichkin diwimai, tikichia nu cincuenta tsawan takasá akikmamainun diwimu. 	 duo debitores erant cuidam feneratori unus debebat denarios quingentos alius quinquaginta


Dutikawagmatai cinco pagkan nuigtú jimag namaka nuna juki, nayaimpinum pagkai see tusa puug jintintaiji aidaun tinabiu, dita aentsun tinamkatnume tusa. 	 acceptis autem quinque panibus et duobus piscibus respexit in caelum et benedixit illis et fregit et distribuit discipulis suis ut ponerent ante turbas


Nuaduí atumek, Pablo yamigbau asan niina nemagjai, tusagmek tujutmain ainatsjume. 	 mulier vero si comam nutriat gloria est illi quoniam capilli pro velamine ei dati sunt


“Wika ju nugka juwig waitkajus mantuawagmatai, mina nemagtuidauk Wakaní Pegkeji jukitnume, nunitai tikich mina dakitjuidaunak Apajuí jiiyai suwimkan susatnume tusan tauwaitjai. Nuniau asan, ¡wika wakegajai itugsag waamak nu uminkaja tusan! 	 ignem veni mittere in terram et quid volo si accendatur


Chicham umiktina duka, inak uchin kuitamak jintintama numamtuk kuitamjamajakuí, Kristu taamtai niiní kajinas anentaimaidaunak, pegkejaitme tama agtinme tujamu asa. 	 itaque lex pedagogus noster fuit in Christo ut ex fide iustificemur


Sidognumiati jiinkiaja wegajin, dase igku umpumpau asamtai, ajuntai Chiprek ukuaku, ashí ashinkawa, 	 et inde cum sustulissemus subnavigavimus Cypro propterea quod essent venti contrarii


Timatai dekatkauwa nu we, copanum aimkamua nuna nugká ukagmayi. Dutikamtai ashí aents kuntinu daajiya nu agatjamu aidau, nuigtú kuntin dakumká najanamun emematiaju aina duka, kuchapjukag najaimainak senchi waitiagmayi. 	 et abiit primus et effudit fialam suam in terram et factum est vulnus saevum ac pessimum in homines qui habent caracterem bestiae et eos qui adoraverunt imaginem eius


Ame jintinkagtam duka jutii antushtai jintinkagtame, nuniau asamin jutiish nunash wajina takug tawa tusa dekatasa wakegainaji, —tuidau. 	 nova enim quaedam infers auribus nostris volumus ergo scire quidnam velint haec esse


Nui jegaa, jega ijuntainum wayaa jintinkagtutai ashí aents aidauk emematuidau. 	 et ipse docebat in synagogis eorum et magnificabatur ab omnibus


Nuniagtai Jisus chichajak: “¿Wajina pachisan takunua antumtikmainaitjime? 	 cui ergo similes dicam homines generationis huius et cui similes sunt


Nunik jegantá ajajin jigkai nagkimam jintá kakekaunak pishak kaketuk amukuí. 	 et dum seminat quaedam ceciderunt secus viam et venerunt volucres et comederunt ea


Tujash nigka: Jisusap etsaentugmae, tusagkesh dekachu, Jisusak weu asamtai, nuigtushkam kuashat aents asamtai dekaachui. 	 is autem qui sanus fuerat effectus nesciebat quis esset Iesus enim declinavit turba constituta in loco


Nuna tusag utujimag Jisusan chichajuinak: —Dekatsji, —tuidau. Tiagtai ni ayaak: —Wisha tichattajime yana chichamenia jutikaja nunak, —tiu. 	 et respondentes Iesu dixerunt nescimus ait illis et ipse nec ego dico vobis in qua potestate haec facio


Wagki, witjai dekas yama akiinan ocho tsawan wegai pakaji ajapjuamunuk, nuigtushkam Israel wegantuitjai, Benjamigka uchijí aajakua nu wegantunum akiinau asan hebreo aentsuitjai. Tuja judío chicham umiktin aajakua nunú pachisa tabaunmag fariseowaitjai. Nunin asan ashí tikichin nagkaesau chicham umiktin ajakua nunak uwaetsuk betek umikuitjai. 	 circumcisus octava die ex genere Israhel de tribu Beniamin Hebraeus ex Hebraeis secundum legem Pharisaeus


Nuna tusag idayinak: Jutii ainag juwiyash yaki atakesh imá wagakush atinaita, tusag ditak pempeentunikiag pampandayidau. 	 facta est autem et contentio inter eos quis eorum videretur esse maior


Jisus ni jintintaiji doce aina nuna akanak juki: “Jerusalén jegattag duwi, Apajuí etsegtin aidau, Apajuí Uchijí Aentsmaga Akiinauk nuniktinai tusa agajajua duka uminkattawai. 	 adsumpsit autem Iesus duodecim et ait illis ecce ascendimus Hierosolyma et consummabuntur omnia quae scripta sunt per prophetas de Filio hominis


Minak Apajuí wait anenjug yamajam chicham etsegkata tusa awetiuwai, dutijuau asa niina senchijinash sujusuí. 	 cuius factus sum minister secundum donum gratiae Dei quae data est mihi secundum operationem virtutis eius


Tama apu inaken chichajak: ‘Wetá nunikam yaakat pegmagbau agaajin, jintaagkesh aents wekagu wainkamek: Wegajai awi yujumak yuwami, tusa dakimakuish kakantsá jukim ikaunmata, ashí mina jegajuí ekeemtai agkan awa nu piyakti. 	 et ait dominus servo exi in vias et sepes et conpelle intrare ut impleatur domus mea


Nuaduí atum wakesajum takaajum nunak, dutiksag ematnume tusa wakegaji. Nuniku asajum atum dakainajum duka imatiksagmek jukitin ainagme. 	 cupimus autem unumquemque vestrum eandem ostentare sollicitudinem ad expletionem spei usque in finem


Nunisag agkajunum batsamas inamin aidaukesh, nugká batsamas inamin aidaukesh, nugká initken batsamas inamin aidaukesh, nuniachkush ashí Apajuí najankamu aina nuwiyagkesh, Apajuí jutii anempa nuna datumtijamainuk atsawai. Apajuik ii Apuji Kristu Jisusan awetugmauwa duwi iwaintugmakui, iina senchi anempamujiya nuna. 	 neque altitudo neque profundum neque creatura alia poterit nos separare a caritate Dei quae est in Christo Iesu Domino nostro


Atumdaun pachisan nuninawai tusa etsegmainuk kuashat ajutui, mina awetiuwa dushakam dekaskea nunak chichauwai, wi ju nugkaya aidautigmin tajim nunashkam, wika ni chichaamun antukbaujun tajime. 	 multa habeo de vobis loqui et iudicare sed qui misit me verax est et ego quae audivi ab eo haec loquor in mundo


Kristu Jisus umigbaunum wají shiig pegkejan anentag jukitnume Apajuí tujabiuwa nuwi jeganta tau asan. Nunú wají shiig pegkeg anenjauch jukitnaitag duka, pujut tuke atina nuuwai. 	 ad destinatum persequor ad bravium supernae vocationis Dei in Christo Iesu


tuja Moisés chicham umiktinun amasajua nunú umikmawaikish, bakumamaichau ainagme tamakesh asachuitjume; tujash ashí aents Jisusai dekaskeapi tusag sujumanaidaunak bakumamainchau emakajui. 	 in hoc omnis qui credit iustificatur


Juagkak camello uje najanamun nugkujakuí, akachumtaijish duwap aajakuí, manchin dapá yumijijai yuujakuí. 	 ipse autem Iohannes habebat vestimentum de pilis camelorum et zonam pelliciam circa lumbos suos esca autem eius erat lucustae et mel silvestre


Chicham umiktina nu umiamunum, tudau tsagkugnajag Apajuí emtin bakumamainchau dekapenakug, kuntin mautnak idaisau amain aajakajui. 	 alioquin non cessassent offerri ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati cultores semel mundati


Dekas tajime: Mina, dekas Apajuí Uchijimpapi tusa dekaskeapi tujutuk, pujut tuke atina nuna jukiagtinai. 	 amen amen dico vobis qui credit in me habet vitam aeternam


Apajuk tuké atumnak anempajume, atum mina anentu asagmin, nuigtushkam Apajuí dekas awemamuapita tujutjum duwi. 	 ipse enim Pater amat vos quia vos me amastis et credidistis quia ego a Deo exivi


“Wika wajumak mijadai tikich nugkanum wekagun, mina nugkajui aents waituidaun anenjauch suwakun, Apajuinash anentag susatasan taamjai. 	 post annos autem plures elemosynas facturus in gentem meam veni et oblationes et vota


Apajuí duwik anentaimas nuna dutikatin atajai tibau dekaachuitag nunak, yamai mina ashí shiig dekamtijuae. Dutijuau asamtai, atumnashkam nuna pachittsan ujumak agatjan awetimjime. 	 quoniam secundum revelationem notum mihi factum est sacramentum sicut supra scripsi in brevi


Aents aidau nui ijuntatman Pilato iniak: —¿Yana jiiktí tusagmea wakegagme, Barrabasnak jiiktatag atsa, Jisus, Kristu daagtina nuna jiiktí tajumek? —tau. 	 congregatis ergo illis dixit Pilatus quem vultis dimittam vobis Barabban an Iesum qui dicitur Christus


Amina chichamjum dekaskea nunak umigtamkatnume ditash pegkeemtikata. 	 sanctifica eos in veritate sermo tuus veritas est


Jisus ataktú jega ijuntainum wayau, nuanuí aents uwejen chuwijú pujau. 	 et introivit iterum synagogam et erat ibi homo habens manum aridam


“¡Atum chicham umiktin jintinkagtin aidautigminak wait anentajime! Atumek aents yawin takakiatak, tikich jegá wayata tutai waitin epetin aina numamtuk, aents Apajuí nemagkag uwemjata tuinaig, atum chicham umiktina duka dekayatkujum, wajina tawa nunú dekachu asajum shiig jintintsugme, nuniau asajum atumkesh uwemainnum pujatsjume.” 	 vae vobis legis peritis quia tulistis clavem scientiae ipsi non introistis et eos qui introibant prohibuistis


Dutika Canaán tutainum, siete nugkanmaya ditash chichaaku aidau batsamnun depeetuk ii muunji aidaun batsasuí. 	 et destruens gentes septem in terra Chanaan sorte distribuit eis terram eorum


Atum Apajuinu aidautijum, jujú tawa jutiksagmek batsatutigminak, nuigtú Kristu nemajin mina pataag Israel aidautigminash, Apajuí wait anenjamag shiig agkan anentaimsa pujutan amastinme. 	 et quicumque hanc regulam secuti fuerint pax super illos et misericordia et super Israhel Dei


“Diez kachují aidau wainkaum duka, diez apu eke dita inabaujin nagkamainatsu nuna iwainawai. Tujash nunú aidauk kuntin muun kapantua nujai ijunag makichik horayaik inamjagtinai. 	 et decem cornua quae vidisti decem reges sunt qui regnum nondum acceperunt sed potestatem tamquam reges una hora accipiunt post bestiam


Judío aidau jistamtaiji, Pascua jegattak wajasmatai, Jisusak Jerusalén weuwai. 	 et prope erat pascha Iudaeorum et ascendit Hierosolyma Iesus


Nuniai Jisus wayaak: —¿Wagka pampakjumesh buutush batsatjume? nuwauchik jakache kanag tepawai, —tiuwai. 	 et ingressus ait eis quid turbamini et ploratis puella non est mortua sed dormit


Nu tama Felipe ayaak: —Doscientos kuichki pag sumaka, makí makichik aents imá imachik tinamash tuké jegamaitsui, —tiuwai. 	 respondit ei Philippus ducentorum denariorum panes non sufficiunt eis ut unusquisque modicum quid accipiat


Ashí jutii aidautik makí makichik iina Apajuí inimpakui, wajuk takasuitji dutiksaik ujaktinaitji. 	 itaque unusquisque nostrum pro se rationem reddet Deo


Atum chicham umiktin papiinum agagbauwa nuwig: Jimag atuegak mai nunak pachis etsegtuinakui nuaduí dekaskeapi takugmesh titajum, tibauwai. 	 et in lege vestra scriptum est quia duorum hominum testimonium verum est


Tusa tiagtai Pedro ditá kumpají aidaujai ijunag eketu wajakí senchi chichaká: “Mina pataag judío aidauwah, ashí Jerusalén batsamin aidauwah, jujú shiig antuktajum wi titatjim nu. 	 stans autem Petrus cum undecim levavit vocem suam et locutus est eis viri iudaei et qui habitatis Hierusalem universi hoc vobis notum sit et auribus percipite verba mea


Tutai Simón Pedro tutaya nu ayaak: —Amek Kristuitme, Apajuí tuke pujuwa nuna Uchijiyaitme, —tiu. 	 respondens Simon Petrus dixit tu es Christus Filius Dei vivi


“Atum Apajuí aujkugmesh chicham imanchauk awá awagkijum segaigpajum, Apajuin dekaskenum nemagchau aidau imatjamas imá shiig antugtukainta tusag nunak imatin ainawai. 	 orantes autem nolite multum loqui sicut ethnici putant enim quia in multiloquio suo exaudiantur


Tujash Jerusalegnumia aidauk, ditá apuji aidaushkam, juka Jisusapi tichaju ainawai, nunisag Apajuin etsegtin agagbaun ashí tsawan ayamtai tsawautai jega ijuntainum aujuinakush, nuna takumpap tawa tusag dekainachu asag; Jisusan mantamnati tiaju ainawai, nuna dutikainak Apajuí nunikti tibauwa nuna umikajui. 	 qui enim habitabant Hierusalem et principes eius hunc ignorantes et voces prophetarum quae per omne sabbatum leguntur iudicantes impleverunt


Tujash dutika jukish Josek Maríajaig tsanigchauwai, eke uchi iwaiya nu akiintsaigkik, nuní pujai uchi akiinamtai adaikauwai Jisus. 	 et non cognoscebat eam donec peperit filium suum primogenitum et vocavit nomen eius Iesum


¿Tuwaita imá yupichuch tumainush, tudaujum aidauk tsagkugnaje taja dukaih, atsa nantakim wetá tumainaitag dukaih? 	 quid est facilius dicere dimittuntur tibi peccata an dicere surge et ambula


Tama Pablo niina ayaak: —Wika dekas Roma apuji inabaunum pujau asamtai, awi minak chichamnash dekagtumain ainawai. Amek minak shiig dekagtame, wika makichkish mina pataag judío aidaunak pegkegchaunak takagsachmajai. 	 dixit autem Paulus ad tribunal Caesaris sto ubi me oportet iudicari Iudaeis non nocui sicut tu melius nosti


Nuniau asamtai pegkegchau takat ju nugka juwi kuashat ayaa duka idaisatajum. Nuniakjum yamajam chicham jintinkagtuamu atumin uwemtijamaina nu unuimatjatasajum takaajum duka, emematsuk dutikatajum. 	 propter quod abicientes omnem inmunditiam et abundantiam malitiae in mansuetudine suscipite insitum verbum quod potest salvare animas vestras


Makichik aentstigmekesh mina Apag wakemitkagmashkuig, atumek wakekagmek minaig kaunmaitsugme. Aents minak jikatjus kautjuidaunak, nugka nagkanbaunmash inankin uwemtijatnaitjai. 	 nemo potest venire ad me nisi Pater qui misit me traxerit eum et ego resuscitabo eum novissimo die


Anentaimta nunú iina jiiya numamtina nunashkam tsaaptin etugtamtinme tusan Apajuin segajai, dutijamamtai atumshakam niina aentsji asajum, nayaimpinum atumdau ajutjamtin dakainajum dushakam shiig dekaatajum tusan. Apajuik niina aentsji etegjamunak tikima shiig wakejumainun pegkejan suwawai. 	 inluminatos oculos cordis vestri ut sciatis quae sit spes vocationis eius quae divitiae gloriae hereditatis eius in sanctis


Nunak mina Apag anentu asa, jintinjawai nuní nagkaemasashkam shiig puyatjusa diyaam atí, tujutu asa. 	 Pater enim diligit Filium et omnia demonstrat ei quae ipse facit et maiora his demonstrabit ei opera ut vos miremini


Dutikam nui cuarenta tsawantai Jisus pujaun iwanch dekapsauwai. Imaan tsawan yutsuk inagkeau asa yapajuauwai. 	 diebus quadraginta et temptabatur a diabolo et nihil manducavit in diebus illis et consummatis illis esuriit


Tama senchi untsumkag: —¡Mantamnati! ¡Mantamnati! ¡Achigtá! —wajagtai, Pilato chichajak: —¿Atumí Apugminash wagkanuk achigtaja? —tiuwai. Nu tamashkam sacerdote apuji aiinak: —¡Aanka iina apujinchui, iina apujig Roma puja duke! —tuidau. 	 illi autem clamabant tolle tolle crucifige eum dixit eis Pilatus regem vestrum crucifigam responderunt pontifices non habemus regem nisi Caesarem


Tusa tama nuwa ayaak: —Apuh, makichkish tukugchaje, —tiuwai. Tusa tutai Jisus chichagkushkam: —Wishakam aminak suwimkan jukiti tusanuk tumaitsujame. Yamaik jeemin wetá, tujash awagkimek tudauk takasaipa, —tiuwai. 	 quae dixit nemo Domine dixit autem Iesus nec ego te condemnabo vade et amplius iam noli peccare


Dutikam Pedroshkam: “Dekaskeap mina Herodes achijuk mantuata tau asamtai, Apajuí ni aentsjin awetuji jutijawa, mina pataag judío aidau mina waitkagmain aina nuna agkanmitkajuatatus”, tusa anentaimjau. 	 et Petrus ad se reversus dixit nunc scio vere quia misit Dominus angelum suum et eripuit me de manu Herodis et de omni expectatione plebis Iudaeorum


duká tsupijag jiinjag igkuinak, senchi untsumkag: —¡Apajuí awemamu jutii Israel aidauti Apuji, iina agkanmitkagmatatus mina jujú emematiagmi! —wajaidau. 	 acceperunt ramos palmarum et processerunt obviam ei et clamabant osanna benedictus qui venit in nomine Domini rex Israhel


Wi mina aentsug nayaimpinmaya aidaun ishiaktinaitjai, mina aentsug etejamu aidau ashí nugka nagkatkamunum batsatun ijumjatnume tusan. 	 et tunc mittet angelos suos et congregabit electos suos a quattuor ventis a summo terrae usque ad summum caeli


Nui jegaa dukap tsawan pujus ataktú jiinkiu, Galacia, nugkanum, Frigia nugkanmash ashí Jisusa nemajuidaun makí makichik anentain ichichtugtatus. 	 et facto ibi aliquanto tempore profectus est perambulans ex ordine galaticam regionem et Frygiam confirmans omnes discipulos


Tsawan jegagtamiagtinai, nunikmatai: ‘Uchigtin aidautigmek uchigtuchu wajasjum, tikich nuwa kaga uchigtuchu muntsujinash amuntsuachu aidauk, yajau aneas batsatainatsuapita’, wajatin ainagme. 	 quoniam ecce venient dies in quibus dicent beatae steriles et ventres qui non genuerunt et ubera quae non lactaverunt


Nunik diisá ukuak kampatuma juwi wakitki Apajin aujak, ni tibaujinak dutiksag auju. 	 et relictis illis iterum abiit et oravit tertio eundem sermonem dicens


Nunú kuntin muun kapantu duwik pujujakú jakau asa atsa nunuke, ataktú apu we inamak ocho apu atatui, duka siete apu aajakua nuwiyagke, nigka suwimak tuke atina nui wetata nunú. 	 et bestia quae erat et non est et ipsa octava est et de septem est et in interitum vadit


Niiyá eemak taa etsegkattawai Apu minitnun, Apajuí etsegtin Elías, Wakaní Pegkeji senchijí ajujakua nunisag. Dutikak muun aidaush uchijijai chichaman iwajag pujustinme, aents intimkiu aidaushkam chichaman betek umiktinme, apu minitaish shiig anentus jukita tuidau asag. 	 et ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Heliae ut convertat corda patrum in filios et incredibiles ad prudentiam iustorum parare Domino plebem perfectam


Nuanuí jegawag Jisusa nemajuidaun anentai ichichtuinak: —Atum Jisusai dekaskeapi tiuwaitjum nuwig anentaimsajum pujustajum, dekaskenum Apajuí inamtaijin wayata takuik, dekatkauk kuashat waitmainaitji, —tiaju. 	 et cum constituissent illis per singulas ecclesias presbyteros et orassent cum ieiunationibus commendaverunt eos Domino in quem crediderunt


Inak aidauh, atumin apujum inapakuig shiig umigkatajum, tujash imá apujum wajas diigmakui shiig anenjusti tusa takatsuk. Dekaskenum duka tuke shiig takau atajum. 	 servi oboedite per omnia dominis carnalibus non ad oculum servientes quasi hominibus placentes sed in simplicitate cordis timentes Dominum


Nuna taig kuashat aents nayaimpinmaya aidau wantinjau, nunikag Apajuin emematuinak kantamainak: 	 et subito facta est cum angelo multitudo militiae caelestis laudantium Deum et dicentium


Junak kajintsan agatjame amek umin asamin, nuigtushkam dekajai wi segajam nu inagkeasmesh dutikattam nunak. 	 confidens oboedientia tua scripsi tibi sciens quoniam et super id quod dico facies


nuanuí makichik nuwa María daagtin aentsú takashtai, apu David aajakua nunú wegantu José anagmamu pujau asamtai. 	 ad virginem desponsatam viro cui nomen erat Ioseph de domo David et nomen virginis Maria


Nuna tusa idayak tikichin: ‘¿Amesh wajupa diwime?’ Tama ni ayaak: ‘Wika trigo cien sakunum aimjamu awaktumainun diwimjai’, tau. Tutai nunashkam: ‘Ameshkam ju papí jukim ekeemsam waamak agagta: Ayatak ochenta diwimjai, tusam’, tiu. 	 deinde alio dixit tu vero quantum debes qui ait centum choros tritici ait illi accipe litteras tuas et scribe octoginta


Nugka yaignum batsamin aidau tikich nuninum batsatujai maadiagtinai, tuja nuninai nugka muunnum batsamin aidaushkam mai imanumiajaig maadiagtinai. Ashí tikich nugkanmash ugtinai, yapagtash tepeatnai, kuashat pampandayamush atinai. Jujú aina juka waitut yamá nagkamnak imanitnai. 	 exsurget autem gens super gentem et regnum super regnum et erunt terraemotus per loca et fames initium dolorum haec


Kuashat aents: ‘Kristuitjai’ tusag tsanumiagtinai, aantsag: ‘Apajuí chichame etsejin ainaji’ tusag tsanumaidaush agtinai. Nuninak aents dutikmainchau aidaun iwainainak tsanuagtinai, dutikaidau asag Apajuí etegkamu aidaunash dita tsanuamunak tsanujagtinai. 	 surgent enim pseudochristi et pseudoprophetae et dabunt signa magna et prodigia ita ut in errorem inducantur si fieri potest etiam electi


Pablo Atenas jegaa, Silasan Timoteojai dakak pujus, shiig kuashat anentain idajtus diyau, ashí yaakta nuanuig imá ditá apajimtai aina duke ayau asamtai. 	 Paulus autem cum Athenis eos expectaret incitabatur spiritus eius in ipso videns idolatriae deditam civitatem


Yaunchuk junin pegkegchau takat aidau ukukiu ainayatkujum, pempeentunikjum tsanunijaigpajum. 	 nolite mentiri invicem expoliantes vos veterem hominem cum actibus eius


Nuna ukunchin kupigkachajua nunak, Apajuí etsegtin agagbaunum: “Makichik ukunchinakesh kupigkachagtinai”, tibauwa nunú uminkauwai. 	 facta sunt enim haec ut scriptura impleatur os non comminuetis ex eo


Tujash Saulok Apajuí senchijijai etseju, Jisusak dekas Kristui tusa. Imattai judío Damasco batsataidau, wainak tu wekaewai tuinakush depetkachajui. 	 Saulus autem magis convalescebat et confundebat Iudaeos qui habitabant Damasci adfirmans quoniam hic est Christus


Wainkabiajai kuntin muun siete buuktin, diez kachují ajamu nayantsanmaya jiintatman. Makí makichik kachujinig atsejutai ajiagmayi. Untsu ashí buukenig Apajuí pegkegchau chichagbau agatkamuyi. 	 et vidi de mare bestiam ascendentem habentem capita septem et cornua decem et super cornua eius decem diademata et super capita eius nomina blasphemiae


Tusa, Apajuí chichamen agagbauwa nuna, Moisés agagbauwa nui nagkamas, ashí Apajuí etsegtin aidau agajajua nuna ujakaju. 	 et incipiens a Mose et omnibus prophetis interpretabatur illis in omnibus scripturis quae de ipso erant


Makichkish uyumá pujuigpajum, nu uyumá pujutsuk Apajuí aukujum segatajum, nuniakjum see titajum. 	 nihil solliciti sitis sed in omni oratione et obsecratione cum gratiarum actione petitiones vestrae innotescant apud Deum


Pedro Juagjai Jisus pachisa etsegbaun ashimkag, Jerusalén waketuinak, yaakat Samarian ukukiag aents batsatbaunum weenak, yamajam chichaman pachisag etsejuidau. 	 et illi quidem testificati et locuti verbum Domini rediebant Hierosolymam et multis regionibus Samaritanorum evangelizabant


Makichik aentskesh: Chicham umiktajum tibauwa nuna umikchan suwimkan jukig tusag, nuna umiktatus batsamtuina nunitsuk, Apajuí wait anenjabaunum pujau asayap tudau takamainaita tusa anentaimainai. ¡Tujash duka makichkish nunimaitsui! 	 quid ergo peccavimus quoniam non sumus sub lege sed sub gratia absit


Tutai Jisus wainmachu jiin ataktú uwejen patatiu, dutikam shiig esetug niimi pegkeg wajasú, nunik atushtanmayanash shiig paan wainkau. 	 deinde iterum inposuit manus super oculos eius et coepit videre et restitutus est ita ut videret clare omnia


Nuna nunidauk ashí ijumjamak doce aents aajakú ainawai. 	 erant autem omnes viri fere duodecim


“Agatjata Tiatiranum Jisusa nemajuidaun diin puja nunú, dutikakum: Apajuí uchijí, jii kegak wajukea imanun jiimkauwa nu, nawesh jiju jinum jiyamu dewa wegama imanun nawemkawa nunú chichaak aatus tawai: 	 et angelo Thyatirae ecclesiae scribe haec dicit Filius Dei qui habet oculos ut flammam ignis et pedes eius similes orichalco


Ju aatsa tibau asamtai Juagshakam uwegshunum aentsun yamiau, nuniak etseju, tudau takatan idayinak yamimag tsagkugnagtinme tusa. 	 fuit Iohannes in deserto baptizans et praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum


“¡Fariseo aidautigminak wait anentajime! Atumek ajak menta, ruda, nuigtú yutai inagku ajuntua ukugkutai aina nu puyatjusjum diezmó wajagme. Ju dutikayatkujum chicham umiktinnum pegkeg takatan jintinjama nu, nuigtú Apajuí aneetan jintinjama duka pachitsuk idaijume. Tujash ju aina ju umiakjumesh, nuigtú tikich umiktin aina dushakam umitskek idaimain ainatsjume. 	 sed vae vobis Pharisaeis quia decimatis mentam et rutam et omne holus et praeteritis iudicium et caritatem Dei haec autem oportuit facere et illa non omittere


Atum mina pachittsa chichat datsamakjum, chichamjushkam datsantakjum aents mina dekaskeapi tujutchau aidau, Apajuí chichame umijuinatsu dushakam ujakchau aidautigminak, wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nuna, mina Apajú tsaaptinjijai tsawan wajasan nayaimpinmaya aents pegkejam aidaujai minaknushkam: Juka midauchu ainawai, titinaitjime. 	 qui enim me confusus fuerit et mea verba in generatione ista adultera et peccatrice et Filius hominis confundetur eum cum venerit in gloria Patris sui cum angelis sanctis


Nunikag dukap tsawan asag judío aidau, itusaik Saulo maawag, tusag chichaman umijuidau. 	 cum implerentur autem dies multi consilium fecerunt Iudaei ut eum interficerent


Atumek aents dutikamujiya nu shiig dekagtsukek pegkegchauwai tiigpajum, shiig dekaajum duwi nuninai takugmesh titajum, —tiuwai. 	 nolite iudicare secundum faciem sed iustum iudicium iudicate


Nuaduí yamaya juwik titasan wakejajime, minak atumiin bakumamainuk makichkish atsugtawai. 	 quapropter contestor vos hodierna die quia mundus sum a sanguine omnium


Wainjame, shiig senchi kajeam nuna, imaniau asam pegkegchau takata duka idaisashmin dekapeame, —tiuwai. 	 in felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis video te esse


Jaanch ninutia numamtuk awajkattame. Yapajiakmeshkam jaanch yapagmamtayama numamtuk yapajiattame. Tujash amek imanismek atinaitme, amina pujutjumshakam nagkankashtinai.” 	 et velut amictum involves eos et mutabuntur tu autem idem es et anni tui non deficient


Wika wegajai, nuniknush wakettsanuk atumjai pujustasan tajuattajime, tabaushkam antugtukmaugme. Dekas mina shiig anenkugmek, wi Apag mina nagkaetasu asamtai, nui wegajai tabaug antugtakjumek shiig aneemain ainagme. 	 audistis quia ego dixi vobis vado et venio ad vos si diligeretis me gauderetis utique quia vado ad Patrem quia Pater maior me est


Jintá jigkai kakekaun pishak amukuí timag nunak, aents Apajuí chichamen antittaman iwanch juwatki, chicham ni anentain wayaun dekaskeapi tuinak, uwemjainum tusa yajuta nuna takun timajai. 	 qui autem secus viam sunt qui audiunt deinde venit diabolus et tollit verbum de corde eorum ne credentes salvi fiant


Imatjuinak tagkanai buuknum awatuidau, usuktanash usukidau, nuninak emematji tusag tikishmatuidau. 	 et percutiebant caput eius harundine et conspuebant eum et ponentes genua adorabant eum


Tuja Jisus jega Apajuí ememattainum Salomón waiti ujagbaunmanini wekagun, 	 et ambulabat Iesus in templo in porticu Salomonis


Beelzebú niina senchijin mina sujaish, atumi jintintaijum aidaunash ¿ya senchijinash suwawa, wakan pegkegchau aidaun jiiktinme tusash? Jutii jintintaiji aidauk Apajuí senchijiin jiyaawai tujutkugmek, atum wainka dewakjum tu yujagme. 	 si autem ego in Beelzebub eicio daemonia filii vestri in quo eiciunt ideo ipsi iudices vestri erunt


Nu tuinamun Pablo umayin akiinau uchi antuk, suntajan batsamtaijin diichji pujau asamtai jegajua ujakmayi. 	 quod cum audisset filius sororis Pauli insidias venit et intravit in castra nuntiavitque Paulo


Tujash chicham imanchau aidaun, akiinka minimun pachisag kajegdayak jiyaninak, nuigtú chicham umiktajum tibaun jiyanituina duka amek jiyanitú wekayipa. Nunú aidauk wainak asag makichkish yaimpamaitsui. 	 stultas autem quaestiones et genealogias et contentiones et pugnas legis devita sunt enim inutiles et vanae


Nuigtushkam jega Apajuí ememattaiya nunashkam, tikich aentsun awaintua pegkegchau emau asamtai, achikaja jutii chicham umiktin agagbauwa dutiksaik dekajuami tajin, 	 qui etiam templum violare conatus est quem et adprehendimus


Iina Apuji Jisukristu ashí atumnash wait anenjamjatnume. Aatus atí. 	 gratia Domini nostri Iesu Christi cum omnibus


tikich aents aidaush ame yujumak ijagmaka wekaesá Apajuí aujbaugmin dekagmawainum. Ame ijagmaka wekaebaunak Apajuí waipau asa, ame atsumamu segamashkam nigki amastatui. 	 ne videaris hominibus ieiunans sed Patri tuo qui est in abscondito et Pater tuus qui videt in abscondito reddet tibi


Tuja nuniamunum, siete yachigbau aajakajui, nuanuiya nagkamchak iwai nuwedauwai, tujash uchinak akiitsuk jakauwai. 	 septem ergo fratres erant et primus accepit uxorem et mortuus est sine filiis


Nunikag kashinia duwi suntag dawé ashinuk ditá batsamtaijin waketuinai, suntag caballonum shibauk Pablojai wegagmayi. 	 et postera die dimissis equitibus ut irent cum eo reversi sunt ad castra


Nuniai niina jintintaiji aina nuwiya, makichik Jisusa aneetaijiya nunú yujumak yuwamunum Jisusai ayaumas yuwak eketu. 	 erat ergo recumbens unus ex discipulis eius in sinu Iesu quem diligebat Iesus


Nudiagtai Jisus chicham etsegtugkatajum tusa doce etegjamu aina nu, nui batsataidau asag, ashí Jisusa nemagkau aidaun ijumjag chichainak: —Apajuí chichame etsegmaina nu idaiku, yujumkan wajuk yuwawagtatua nu uyumaka wekaetuta duka shiigchauwai. 	 convocantes autem duodecim multitudinem discipulorum dixerunt non est aequum nos derelinquere verbum Dei et ministrare mensis


Tuja tikich aidauk kayai tukua tukuakua maamush ainai, serruchui tsupika maamu, espadayai kajegbaush ainawai. Ditak jeenchau yujasag, uwijan duwapen, cabra duwapejai nugkujakajui. Nuigtushkam ujunauch, senchi waitkainam wake besemag batsamajakajui. 	 lapidati sunt secti sunt temptati sunt in occisione gladii mortui sunt circumierunt in melotis in pellibus caprinis egentes angustiati adflicti


Tusa Jisusan jagki atsejutai najana atsemitkakbaun, nuigtushkam jaanch yamakaitkau anugjamunak imatiksag jiikiuwai, dutika Pilato chichaak: —¡Juwi itanjai diistajum! —tiuwai. 	 ut cognoscatis quia in eo nullam causam invenio et purpureum vestimentum et dicit eis ecce homo


Aents nui ijunaidauk nuna antukag: —Eliasan untsuawai, —tuidau. 	 quidam autem illic stantes et audientes dicebant Heliam vocat iste


Tiagtai Jisus ditá jiin antintak: —Atum kajintsá anentaimjum nunisag uminkati, —tiuwai. 	 tunc tetigit oculos eorum dicens secundum fidem vestram fiat vobis


Tusa iniinam: ‘Iinak makichik aentskesh, nu takagtusta tusagkesh egapainatsui.’ Tiagtai: ‘Atumshakam dekas mina ajajuí takastajum, nuniakjumin atum takastatjum dutiksanuk akiktajime’, tusa ishiaku. 	 dicunt ei quia nemo nos conduxit dicit illis ite et vos in vineam


Tujash aents pegkejan takaschau aig, Apajuí aents tudaun agkanmitkauwa nui kajinas anentaibiagtai, nunú kajintsá anentaibauwa duwik aents pegkeg ainagme tawai. 	 ei vero qui non operatur credenti autem in eum qui iustificat impium reputatur fides eius ad iustitiam


Nuaduí atumek Apajuí jintinjamu asamtai waitiajume, wagki Apajuik aents uchigtin uchijin itugmaina numamtuk awajtamui. ¿Ya aentsua uchijin pegkejan takastí tusash jiyatskesh idainaita? 	 in disciplina perseverate tamquam filiis vobis offert Deus quis enim filius quem non corripit pater


Dutikainak: —Atumek aajajum etsegkatajum: ‘Jutii kajigká batsatjin ni jintintai aidau kashi kautuawag Jisusa iyashinak jukiagmae titajum.’ 	 dicentes dicite quia discipuli eius nocte venerunt et furati sunt eum nobis dormientibus


Nunik juwakuitak niina yachi shiyakagmatai, niishkam aents dekajuawainum tusa uumak, yaunchuk aak aakmaja yujajakbau pachisa jistabaunum weuwai. 	 ut autem ascenderunt fratres eius tunc et ipse ascendit ad diem festum non manifeste sed quasi in occulto


Wi Jintinkagtin, Aputnash Apuitkun atumin nawemin nijatjajim antsagmek, atumesh atumin kakagchaujum pempeentunikjum iwaintuniktajum. 	 si ergo ego lavi vestros pedes Dominus et magister et vos debetis alter alterius lavare pedes


Jutiik Apajuí yachají yaunchuk dekachbau uukbau aajakua nu chichaji, nunak Apajuí nugkanash najantsuk ii shiig aneastinjin dutikauwai. 	 unicuique autem datur manifestatio Spiritus ad utilitatem


Ocho tsawan jegamtai, uchin pakaji ajapjuinak adaikaju JISUS. María eke ejapjumainchau aig, nu adaikattame tusa nayaimpinmaya aents tibaunak dutiksag. 	 et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur vocatum est nomen eius Iesus quod vocatum est ab angelo priusquam in utero conciperetur


“Nunin asamtai wi awetittajime Apajuí etsegtuktin aidaun, aents yacha aidaunash, jintinkagtuatin aidaunashkam. Tujash atum nunú aina nuwiya achigjum maattagme, dutikakjum tikich aina duka jega atumi ijuntaijum aina nui awayajum asutiattagme, dutikakjum yaaktanum wekaetusjum waitká yujagtin ainagme. 	 ideo ecce ego mitto ad vos prophetas et sapientes et scribas ex illis occidetis et crucifigetis et ex eis flagellabitis in synagogis vestris et persequemini de civitate in civitatem


Nuaduí mina aneetaig yatsug aidauh, ubag aidauh, ashí aents chichainamuk shiig antugkatajum, nuniakjum waugká aimtsuk, nuigtú kajeká aimkatasagmesh wakeyigpa. 	 scitis fratres mei dilecti sit autem omnis homo velox ad audiendum tardus autem ad loquendum et tardus ad iram


Nuna dutika ukukí jegauwai apú nawanji jajukbauwa nuna jeen. Nunikmá wainkau nunú nuwauch jakaun ukusagtatus ditá nunitaiji asamtai, pigkuí aidaun umpuinak pampantú batsataidaun. 	 et cum venisset Iesus in domum principis et vidisset tibicines et turbam tumultuantem


Nunú nuniaig antuekau nayaimpinmaya chicham: “Juuwai dekas mina Uchig anetaijuk, niiní shiig aneajai”, tabau. 	 et ecce vox de caelis dicens hic est Filius meus dilectus in quo mihi conplacui


Tutai aents aidau aiinak: —Jutii chicham umiktina nuanuig: Kristuk tuke pujutnui, tusa agagbauwa nu dekaji. Nunú taish, ¿wagka amesh Aentsmaga Akiinauk, maatasa yakí takuam atatui, tame? ¿Nu Aentsmaga Akiinaush yaita? 	 respondit ei turba nos audivimus ex lege quia Christus manet in aeternum et quomodo tu dicis oportet exaltari Filium hominis quis est iste Filius hominis


Wishakam chicham dekaskea nuna etsegjai tumamjai, tuja mina Apagshakam aikasag: Chicham dekaskea nunak etsejui, —tujutui. 	 ego sum qui testimonium perhibeo de me ipso et testimonium perhibet de me qui misit me Pater


Wagki, jutii Kristu nemajin aidautik niina iyashiya nunin ainaji. 	 quia membra sumus corporis eius de carne eius et de ossibus eius


Dutikaidau asag aents yaakat batsamin aidau, yaaktan ukukiag batsamin, ajajin batsamin aidaushkam, jaun yajuakag jintanum batsaidau, dutikam: Idaikagtusta ame pataká nugkuajam nuna nagkattsamujigkesh antigkagmi, tusag segaidau. Tuja ashí aents Jisusa jaanchjin antidauk tsagainau. 	 et quocumque introibat in vicos vel in villas aut civitates in plateis ponebant infirmos et deprecabantur eum ut vel fimbriam vestimenti eius tangerent et quotquot tangebant eum salvi fiebant


Jisus tiuwa nunak Judas Iscariote, Simogka uchijiya nu niijai wekaenaitak pempeentuki sujam atin asa tiuwai. 	 respondit eis Iesus nonne ego vos duodecim elegi et ex vobis unus diabolus est


Iman aidau Jerusalén jegawag iniimaidau: —¿Tuwí pujawa judío aidaun apuji atin uchi yamá akiina dusha? Ii nugken etsá jintain pujusá yaya wainkamji, Apu akiintai wantinkatnai timawa nunú. Nunika wainkaja minaji ni ememattasa, —tuidau. 	 dicentes ubi est qui natus est rex Iudaeorum vidimus enim stellam eius in oriente et venimus adorare eum


Nuniai kiyaju, boteshkam kuchanum ejapean wegai nigki kukag juwaku. 	 et cum sero esset erat navis in medio mari et ipse solus in terra


Inak aidauh, atumi apujum inapakuig shiig umigkatajum, tujash dekaskenum ajantusa diyamui dutikatajum, ayatak wantinkata tabauwai dutiktsuk, Kristu takagmainaitjum imatiksajum takagsatajum. 	 servi oboedite dominis carnalibus cum timore et tremore in simplicitate cordis vestri sicut Christo


Dutikam jiinki ashí nugkanmaya Gog Magog aina nuwiyan tsanugtinai, nuniak ashí ni suntaji aidaujai nayantsa kaamatkaji dekapamainchauwa iman wajas ijunjagtinai maaniawagtatus. 	 et ascenderunt super latitudinem terrae et circumierunt castra sanctorum et civitatem dilectam


Apajuiyai kajintsá anentaibauwai Israel aents aidaush, nayants kapantu tutainum bukunum katimaina nunikag katiajajui. Tuja Egiptunmaya aidaush ditash nunisag katiagtakamag jakekajui. 	 fide transierunt mare Rubrum tamquam per aridam terram quod experti Aegyptii devorati sunt


‘Ame weme au aents aidau ujaktá: Chicham etsegbaun kuashat antiagtinai, tujash dekachagtinai, kuashat pegkeg takaamunashkam wainiagtinai, nuninakjash dekaskeapi tichagtinai. 	 dicens vade ad populum istum et dic aure audietis et non intellegetis et videntes videbitis et non perspicietis


Kuashat aents aidau wainak tsanumjuidau, tujash dita tuinamuk betek jegaachu. 	 multi enim testimonium falsum dicebant adversus eum et convenientia testimonia non erant


Jisus tusá chichaamun judío aidau antukag, ditak pempeentunikiag pampandayidau. 	 dissensio iterum facta est inter Iudaeos propter sermones hos


Nuna tutai jintintaiji aidau Apajuí chichame agagbaunum: “Amina jeemnak senchi akasmatjai”, tusá agagbauwa nuna adeajajui. 	 recordati vero sunt discipuli eius quia scriptum est zelus domus tuae comedit me


“Atum mina nemagtin aidautigminak achigmakag, jega ijuntainum apu chichaman epegkin aidau ijunjamunum ejetamawagtinai. Dutijamchakjash tikich apu aidaunum ejetamtatus jujamkiag etamainakuish: Wajintuk apunash titaja, tuja wajintuk aiktaja apu ininkuish, tusagmek uyumaktin aigpa. 	 cum autem inducent vos in synagogas et ad magistratus et potestates nolite solliciti esse qualiter aut quid respondeatis aut quid dicatis


Nuaduí kuitamamkatajum, Apajuí aujtabauwa nu dakitjaijum. Apajuí jujú nugka juwi chicham umiktajum tibaun antugkachaju aidauk, suwimkanak uwemtutskek nagkankachajui. Nuní nagkaemasa jutiik Apajuí nayaimpinum pujus, chicham umiktajum tujamawa nunú umiashkuik suwimkak pegké uwemtumaitsuji. 	 videte ne recusetis loquentem si enim illi non effugerunt recusantes eum qui super terram loquebatur multo magis nos qui de caelis loquentem nobis avertimur


Tuja Jisusak Apajuijai pujau taamujinak dekau, nunisag dekau ataktú Apajuiyai wakitkitnujin, nuigtú niina Apají senchimtika: Ashí ame diistá, tusa idaitusbauwa nunashkam. 	 sciens quia omnia dedit ei Pater in manus et quia a Deo exivit et ad Deum vadit


Numamtuk wajawai iina wenishkam. Iina iyashin wenu awa duka piipich aig, chichaakuik kuashat wají dutikmain chichanui. Jií kaiji piipichitak aja muun ajabaun apegama numamtuk wajawai. 	 ita et lingua modicum quidem membrum est et magna exultat ecce quantus ignis quam magnam silvam incendit


“¿Wagka atumek dekas pegkeja duke egatmamtsugme? 	 quid autem et a vobis ipsis non iudicatis quod iustum est


Ajak nagkamchak nejekaja nuwiya juuká Apajuí suwaji. Nunú dekamtijamji ashí juuktatag dushakam Apajuinua nuna. Aantsag Apajuinun pegkejan takastajai tusa ajak ajaamua dushakam kagkapesh, kanaweshkam ashí Apajuinuk ainawai. 	 quod si delibatio sancta est et massa et si radix sancta et rami


“Yakiya tau asa nigka ashí nagkaekagtasui. Untsu wi nugkaya asan, chichaaknush nugkaya aidaunak pachisan chichaajai. 	 qui desursum venit supra omnes est qui est de terra de terra est et de terra loquitur qui de caelo venit supra omnes est


—Tikich nuwenaidauk yama nagkamchak pegkejan ajaamasag, aents senchi uwajagmatai, duwi vino imanchau ajamau agmae. Tujash amek nagkamchakum pegkeg ajamasmesh yamaish imanuk ajamame, —tiu. 	 et dicit ei omnis homo primum bonum vinum ponit et cum inebriati fuerint tunc id quod deterius est tu servasti bonum vinum usque adhuc


Apajuiyai kajintsá anentaibauwai Isaakshakam, Esaú jukitin atí tibaujinak Jacopan anagkuauwai. 	 fide et de futuris benedixit Isaac Iacob et Esau


Nuniamunum Jairo daagtin, jega ijuntaiya nuna apuji tajuntun Jisusan tikishmatug: —Jintinkagtinuh, mina jegajuí wemí, 	 et ecce venit vir cui nomen Iairus et ipse princeps synagogae erat et cecidit ad pedes Iesu rogans eum ut intraret in domum eius


Apajuik ni dutikatjai tibauwa nunak chicham yapajimainchauwai tiuwai. Tikich sacerdote aidauk imatika chichagkaik adaikashbau ainawai. 	 et quantum est non sine iureiurando alii quidem sine iureiurando sacerdotes facti sunt


Yamai kashia juwi, wi Apajuí umijag nunú, ni aentsji nayaimpinmaya awemamu wantintujuk, 	 adstitit enim mihi hac nocte angelus Dei cuius sum ego et cui deservio


Dutikakjumek dekaatajum jujú aentsuk tunamajeapita nunin asamtaimpap niina tudaujiya duke suwimak jumainnum ejentattawa tusajum. 	 sciens quia subversus est qui eiusmodi est et delinquit proprio iudicio condemnatus


“Atumek Moisés yaunchuk agagbauwa duka dekagme, nuanuig: ‘Aents jiimin emestugmakuig, ameshkam dutiksamek emestugta, tuja daimin akagtamkuishkam, ameshkam dutiksamek niina nai akagkata’, tawai. 	 audistis quia dictum est oculum pro oculo et dentem pro dente


Dutikam nunú inak jiinki wekamá, niina aents cien kuichkin diwimun igkugku, nunik suwenum achik emetua awajus: ‘Waamak ame mina diwimjam nunú akigkata’, tusa segau. 	 egressus autem servus ille invenit unum de conservis suis qui debebat ei centum denarios et tenens suffocabat eum dicens redde quod debes


Tujash ditak, wagkag tawa tusag dekagmainchau dekapedau. 	 et ipsi non intellexerunt verbum quod locutus est ad illos


Imaniagtai Jisus chichaak: —¡Witjai ishamjukaigpajum! —tiuwai. 	 ille autem dicit eis ego sum nolite timere


Nuaduí Apajuí anempa duka ajantutsuk adijka ausagmi. Ni jutiinak wait anenjamag ashí ii atsumamunmash yaimpaktatui. 	 adeamus ergo cum fiducia ad thronum gratiae ut misericordiam consequamur et gratiam inveniamus in auxilio oportuno


Apajuiyai kajintsá anentaibauwai, Moisesak Israel aents aidaun yaigtatus imá senchi anentaimu asa, Egiptunmaya apu kajektinjinash ishamtsuk jiinkiuwai, Apajuí wainmainchauwa nunú niijai abaunash dekapeau asa. 	 fide reliquit Aegyptum non veritus animositatem regis invisibilem enim tamquam videns sustinuit


Nuninak: —¿Wagka chicham umiktinun jintinkagtin aidaush, dekatkauk Eliasá taatnai tuinawa? 	 qui respondens ait illis Helias cum venerit primo restituet omnia et quomodo scriptum est in Filium hominis ut multa patiatur et contemnatur


Juagká jintintaiji aidau, fariseo aidaushkam yujumkan ijagmakag Apajuin aujuinak batsataidau, nuninai wajumak Jisusan jegantun iniinak: —¿Wagka Juan Yamijatna nuna jintintaiji aidauk, fariseo aidaujai yujumkan ijagmainaish, ame jintintaijum aidaush ijagmainatsua? —tuidau. 	 et erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes et veniunt et dicunt illi cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant tui autem discipuli non ieiunant


Abragkak: Apajuik aents jakaunash inanmainapita, iman asampap Isaac jakamtaish nigki inanmainaita tiuwai. Abragkak uchijí mauwaitak, Apajuí ataktú inantukim jukiuwa numamtinai, nigka dekas mautnak maachuitak maatatus umiintusu asa. 	 arbitrans quia et a mortuis suscitare potens est Deus unde eum et in parabola accepit


Tama Jisus ayaak: —Yana wi pagkan uchutuan susattaja nunú atatui. Tusa pagkan puuk juki uchutua Judas Iscariote Simogkan uchijiya nuna susauwai. 	 respondit Iesus ille est cui ego intinctum panem porrexero et cum intinxisset panem dedit Iudae Simonis Scariotis


Apajuí niina etsegtin aidaun anagkuauwa duka atumdauwai tuja jutii muunji aajakajua nujai chichaman apakua dushakam atumdauwai. Nuna tiuwa nunak juna Abragkan tiuwai. ‘Amina tijajum wegantunmaya makichik akiinatna nuaduí ashí nugkanmaya aidauk pegkegnum yumigsamu agtinai’ tiuwai. 	 vos estis filii prophetarum et testamenti quod disposuit Deus ad patres vestros dicens ad Abraham et in semine tuo benedicentur omnes familiae terrae


Tuja tikich yaaktanum jegagmin jujamtan dakitjamainakuig jiinkujum: 	 in quamcumque civitatem intraveritis et non receperint vos exeuntes in plateas eius dicite


Tusa wegak Pedron, nuigtú Zebedeo uchijin mai juki wesa, shiig senchi wake besemag dekapeau asa, wake besekú. 	 et adsumpto Petro et duobus filiis Zebedaei coepit contristari et maestus esse


Junak dutikchatain Cirenio, Siria apuji we pujai dutikauwai. 	 haec descriptio prima facta est praeside Syriae Cyrino


Nuninak Jisusan dekaskeapi tusag nemajuidauk shiig ijuntsag batsataidau, nuninak ashí ditá wajiiji ajuinamujai atsubiagtaik iikdaisag sudayidau. 	 omnes etiam qui credebant erant pariter et habebant omnia communia


Nuna dutikamtai tikich nunú ajuntainum batsamin aidaushkam kaunkamtai, ditanashkam etsagakabi. 	 quo facto et omnes qui in insula habebant infirmitates accedebant et curabantur


—Atumesh minijum diistajum, awi aents pujuma nu, waitchauwaitak wi nunikbaugnak ashí ujatkame. ¿Yakita, Mesiaschawashit? —tiuwai. 	 venite videte hominem qui dixit mihi omnia quaecumque feci numquid ipse est Christus


Jisusan jukiag, nuigtú jimag aents magkagtin aidaunashkam achijagtatus jukiag emaidau. 	 ducebantur autem et alii duo nequam cum eo ut interficerentur


Jisus tabaun chicham umiktinun jintinkagtin antuk: —Jintinkagtinuh, ame fariseo aidau pachisam tame duka jutiish tukagtakum tame, —tau. 	 respondens autem quidam ex legis peritis ait illi magister haec dicens etiam nobis contumeliam facis


Untsu dekas Apajuinuitkuig atumek depetmaitsujume, Apajuí takatji aig Apajuijai maaniaku aaní batsattsujiash, —tiuwai. 	 si vero ex Deo est non poteritis dissolvere eos ne forte et Deo repugnare inveniamini consenserunt autem illi


Nigka Apajuí minash inatjati tusa wakeyin asa, tikich aidau Jisusak mantamnati tiagtaish dakitjauwai. 	 hic non consenserat consilio et actibus eorum ab Arimathia civitate Iudaeae qui expectabat et ipse regnum Dei


Tuja amina idaitustajame Apajuí juwi inabaujiya nu yawí waiti ujamaina numamtuk awajkatin atá tusan. Dutikamu asam ame ju nugka juwi chicham etsegbaun dekaskeapi tachauk nayaimpinmag tsagkugnagchatnai. Untsu ame chicham etsegbaun dekaskeapi tusa umiauk aantsag nayaimpinmashkam tsagkugnagtinai, —tiuwai. 	 et tibi dabo claves regni caelorum et quodcumque ligaveris super terram erit ligatum in caelis et quodcumque solveris super terram erit solutum in caelis


Nunisag Jisukristu dekaskea nuna betek etsegna nudaushkam ajutjamtinme. Nigka aents jaká nantashtain nagkamak ni nantakiu asa, ashí ju nugka juwiya apu aidaun nagkaesau senchigtinai. Kristuk jutii anempau asa ni numpe ukaejauwa nuaduí ii tudaujin suwimak jumaina nuna agkanmitkagmauwai. 	 et ab Iesu Christo qui est testis fidelis primogenitus mortuorum et princeps regum terrae qui dilexit nos et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo


Kuashat aents untsukbau ainawai, tujash ujumchikiuchi etejamu aidauk.” 	 multi autem sunt vocati pauci vero electi


Tutai aents nui tuwak ijunuk ashí pampanjag: —¡Waagkamek ancha akupkatame! ¡Dekas Barrabás akupkata! —awajuidau. 	 exclamavit autem simul universa turba dicens tolle hunc et dimitte nobis Barabban


Tikich egkeena auk kuichik ampinun egkeenawai, tujash jujú nuwa waje ujunauchitak ashí niinu auchinak egkeae, ni sumasa yumainjinakesh ampis ukutsuk, —tiuwai. 	 omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt haec vero de penuria sua omnia quae habuit misit totum victum suum


Nuna tutai, Festo niina ijunja chichataiji aidaujai ijunag chichasag, Pablon chichajak: —Dekas Roma apujiya nu dekagtuati tame nuniau asam, Roma apuji pujamunum wetatme, —tiabi. 	 tunc Festus cum consilio locutus respondit Caesarem appellasti ad Caesarem ibis


Juna timatai wakitkiag Jerusalén kaunawajui. Nunik jega Apajuí ememattainum Jisus wekaetatman sacerdote apuji, chicham umiktinun jintinkagtin aidau nuigtú tikich apu aidaujai jegaantag, 	 et veniunt rursus Hierosolymam et cum ambularet in templo accedunt ad eum summi sacerdotes et scribae et seniores


Chicham umiktin agagbauwa duka: “Amek anenmamsam amejai ijutkau aidaush aneeta”, tawa nu imatiksaik umiamunum ashí chicham umiktinum awa duka uminui. 	 omnis enim lex in uno sermone impletur diliges proximum tuum sicut te ipsum


dutika chichaakjum: Ii muunji batsamajakua nunú tsawantin jutiish pujujakuitkuik, Apajuí etsegtin aajakú aidauk maawaigpajum tusais ayamjumain ajabiagtai, tajume. 	 et dicitis si fuissemus in diebus patrum nostrorum non essemus socii eorum in sanguine prophetarum


Tusa tutai comandanteshkam ayú tima suntajan batsamtaijin wayatasa watai papajá iwakbaunum wajas, uwejen takuiniabi, aents pampaun itatmitkak ausatatus. Dutikam aents itatjagmatai hebreo chichamai ditan aujak: 	 et cum ille permisisset Paulus stans in gradibus annuit manu ad plebem et magno silentio facto adlocutus est hebraea lingua dicens


Tusa chicham epegkeaku ijuntainmayan agaa jiijú. 	 et minavit eos a tribunali


Ame inaktugsauwaitme jinta pujutnum ekagta nunú. Dutijuam amek minai pujau asam, minashkam shiig aneemtijusuitme.’ 	 notas fecisti mihi vias vitae replebis me iucunditate cum facie tua


Imattai aents eemak ashinaidau itatkati tusag jiyaidau, tujash nigka nuní senchi untsumak: —¡David wegantu uchijiyah, minash wait anenjugta! —wajau. 	 et qui praeibant increpabant eum ut taceret ipse vero multo magis clamabat Fili David miserere mei


Jista ashimnamua nunú tsawan dekas imá puyatjusa anentaimtutai asamtai, nunú tsawantin Jisus wajantá senchi jiiká chichaak: —Aents kitabauk, minai tanta uwagti. 	 in novissimo autem die magno festivitatis stabat Iesus et clamabat dicens si quis sitit veniat ad me et bibat


Nuniau asan wi dutikag nunak, dakitamujua nuna takau asan, chicham umiktina duka dekas pegkejapita tajai. 	 si autem quod nolo illud facio consentio legi quoniam bona


Nugkanmaya apu aidau nuigtú yaakta apuji aidaushkam ijunjag, Apun kajejuinak ni etegka Apu ema Uwemtikagtin emauwa nunash kajejiagtinai.’ 	 adstiterunt reges terrae et principes convenerunt in unum adversus Dominum et adversus Christum eius


Atum mina nemagtin ainayatkujum, tikich aidau emtin: Wika Kristunak nemagchauwaitjai, tujutiu aidautigminak, wishakam aikasnuk Apajuí aentsji nayaimpinum batsata nunú antuinai, ditak minak nemagtuchu ainawai, titinaitjime. 	 qui autem negaverit me coram hominibus denegabitur coram angelis Dei


Ashí ni najankamu aina duka Apajuí aatus wakegau asamtai ainawai, nunú aidauk ashí ni shiig aneastinji ainawai. Nunin asamtai: ¡Ashí imá Apajuinak tuke ememattinme! Aatus atí. 	 quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso omnia ipsi gloria in saecula amen


Tujash jutiik machikish ditak antugkashbaiji, yamajam chicham dekaskea nu jutii etsegbau antukuitjum duka, atuminish nunisag atí tuidau asaja. 	 quibus neque ad horam cessimus subiectioni ut veritas evangelii permaneat apud vos


Nuniau asa ayatak yunumkabi, nunitaish makichkish ayamjauk atsusuí, niina uchijigkesh atsugsauwai maamu asa.” 	 in humilitate iudicium eius sublatum est generationem illius quis enarrabit quoniam tollitur de terra vita eius


Nuigtush altar puja nuwiya: “Apu Apajuí ashí senchigtinuh, ame jutikam juka pegkejai, dekas jutikame”, tabaun antukbaijai. 	 et audivi altare dicens etiam Domine Deus omnipotens vera et iusta iudicia tua


Nuigtushkam tikich agagbaunmashkam tawai: “Ametme sacerdote dekas tuke atinmek, Melquisedec aajakua nujai betek” 	 quemadmodum et in alio dicit tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech


Aantsag iwanchia dushakam pempeentuniki jiniakug, niina senchijinak megkaemainai. 	 et si Satanas consurrexit in semet ipsum dispertitus est et non potest stare sed finem habet


Nunak sacerdote aidaun apuji Esceva daagtin judío aentsua nuna uchijí siete aajakajua nu dutikaidau. 	 erant autem quidam Scevae Iudaei principis sacerdotum septem filii qui hoc faciebant


tujash mina untsujuí, tikich mina menajuí ekeemsatin atajum tusanuk tumaitsujime. Nunak mina Apag ya aidau ekeemsatnujinak umigkauwaita nuna ekentsagtinai. 	 sedere autem ad dexteram meam vel ad sinistram non est meum dare sed quibus paratum est


Nuna dutikainak Herodesak Pilatojaig kumpamdayawajui shiwag pujuwaitak. 	 et facti sunt amici Herodes et Pilatus in ipsa die nam antea inimici erant ad invicem


Dutikainak dushí dushikinakua jaanch yamakaitkau anugjamunak awituk, ni nugkutaijinak anugjag juki emajui achijag maawagtatus. 	 et postquam inluserunt ei exuerunt eum clamydem et induerunt eum vestimentis eius et duxerunt eum ut crucifigerent


Jisus nuna tusa wetatman Zebedeo nuwe, uchijí aidaujai jegantun tikishmatjau segatatus. 	 tunc accessit ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis adorans et petens aliquid ab eo


Tujash mantuawagmataish ataktú nantakin atumek wegatsjuminig wiyá emkan Galilea wetatjai, —tiuwai. 	 sed posteaquam resurrexero praecedam vos in Galilaeam


Maaniamu epegnati etsegkata tusa suntag awemam, sapatjin wegaamak shiig jigkajá umina numamtuk atumshakam umintsatajum, Apajuí agkanmaetan sukagtawai tusajum etsegkatasajum. 	 et calciati pedes in praeparatione evangelii pacis


Nunikag Jisusan iniinak: —¿Aminash ya jintinkagtuata tusash awetamae? ¿Yana chichamenia jusha juniame? —tuidau. 	 et aiunt dicentes ad illum dic nobis in qua potestate haec facis aut quis est qui dedit tibi hanc potestatem


Nunikag nuwan chichajuinak: —Yamaik imá ame ujajatkamum duwikik dekaskeapi tatsuji, dekas jutiishkam ni chichaamuk shiig antugkaji, nunikaju asaja: Dekas juwapita ashí aents aidau ditá tudaujin suwimak jumainun ayamjuktina duka, tuinaji —tiajui. 	 et mulieri dicebant quia iam non propter tuam loquellam credimus ipsi enim audivimus et scimus quia hic est vere salvator mundi


Jujú nuwa Abraham wegantu, iwanch egkemtuam, dieciocho mijadai tuke punus wekagas waitú wekagun wainkaunush ¿wagkanuk etsagagchatja, tsawan ayamtai aigkish? 	 hanc autem filiam Abrahae quam alligavit Satanas ecce decem et octo annis non oportuit solvi a vinculo isto die sabbati


Nuna timatai shiig anentus botenum egkejag jukiag, machik wesag wamkes dita jegatasa wegamunmag anuumkajui. 	 voluerunt ergo accipere eum in navi et statim fuit navis ad terram quam ibant


Nunitai uwejenish iyagchatpash, nuniachkush wajupa asag jaka iyaajat tusag dakayanume. Nunik makichkish wajukchatai, dita nunikchatpash tusa anentaimtamujinak idayinak: “Auk apajuitskaitai”, tiajabi. 	 at illi existimabant eum in tumorem convertendum et subito casurum et mori diu autem illis sperantibus et videntibus nihil mali in eo fieri convertentes se dicebant eum esse deum


¡Apajuí imá nigki yacha, ashí wajiin dekauwa nu emematiagmi Jisukristu daaji pachisa! Aatus atí. 	 solo sapienti Deo per Iesum Christum cui honor in saecula saeculorum amen


Tuja waitin kuitamnuk, uwigjintin minitai ayatak waitin ujati idaitinai, nunak uwigshakam niina chichamenak shiig antujin ainawai. Nuniau asa ni jiyaakushkam makí makichik daajinak adaituk jiinai. 	 huic ostiarius aperit et oves vocem eius audiunt et proprias oves vocat nominatim et educit eas


Yamaishkam nunisaik wajumketi juwakji jutii Israel aents aidauti, Apajuí wait anenjamag, jujú uwemkatnume tusa etegjamu aidauti. 	 sic ergo et in hoc tempore reliquiae secundum electionem gratiae factae sunt


Dekas tajime: Apajuik dukap atsuk waamak yaimpamainaitjume. Tujash wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nuna ataktú nugká minaknuk, wajumchik Apajuí anentaimtuidauk batsatai taatnaitjai”, tiuwai. 	 dico vobis quia cito faciet vindictam illorum verumtamen Filius hominis veniens putas inveniet fidem in terra


Nunikagmatai awentsag: —¿Ya egagme? —tiuwai. Tutai dita aiinak: —Jisus Nazaretnumiaya nu egaji. 	 iterum ergo eos interrogavit quem quaeritis illi autem dixerunt Iesum Nazarenum


Dutikiagtai aents dekas eemak ashinu, ukunum minidaujai senchi untsumkag: —¡Apajuí awemamu iina agkanmitkagmatin miná jujú emematiagmi! 	 et qui praeibant et qui sequebantur clamabant dicentes osanna benedictus qui venit in nomine Domini


nuaduí Apajuí segatajum tikich ni chichame etsegmain aidaun ishiakti tusajum, —tiuwai. 	 rogate ergo dominum messis ut eiciat operarios in messem suam


Nuna dutikamtai pujai, Cesareanmaya apu awemamu kampatum aents jega dekas wi pujamunum tajutiagmayi. 	 et ecce confestim tres viri adstiterunt in domo in qua eram missi a Caesarea ad me


Yujumak yuta jegamtai, Jisus mina chichameg etsegtugkatajum tusa etejamu aina nujai mesanum jegantag pekaamsajui. 	 et cum facta esset hora discubuit et duodecim apostoli cum eo


Dutikak nunú kuntin kajen yaunchuk dapi tujakbauwa nu, iwanch tuuta awagmatai, ashí nugkanum tsanumá wekaena nunak, ashí niina suntajijai nugká ajapawagmayi. 	 et proiectus est draco ille magnus serpens antiquus qui vocatur Diabolus et Satanas qui seducit universum orbem proiectus est in terram et angeli eius cum illo missi sunt


Nunik weenai Jisusak kanag egkemsau. Nunika ai nagkamnauwai dase dasentut, nunik dasentai botenum yumik senchi yajanu. Imaniak ishamain wajatai, 	 et ecce motus magnus factus est in mari ita ut navicula operiretur fluctibus ipse vero dormiebat


Tutai ni jintintaiji aidau iniinak: —¿Apuh, yamaikik jutii apuji wajasam, yaunchuk agkan batsamiag nuninuk ekagtittam? —tuidau. 	 igitur qui convenerant interrogabant eum dicentes Domine si in tempore hoc restitues regnum Israhel


Mina dakitjak, chichamjunash betek umiachun bakutnuk awai, chicham wi tukagtimag nunuwai tsawan nagkanbaunum bakujattinuk. 	 qui spernit me et non accipit verba mea habet qui iudicet eum sermo quem locutus sum ille iudicabit eum in novissimo die


Nuniagtai Jisus ditan untsuká: —Atumek shiig dekagme, tikich nugka aina nuna apuji aidau judiuchu aina duka, aentsnak ditanua nunin emak inainawai. Untsu nunú apu aina nuna aentsji aidau, aents aina nuna dita wakegamun inau ainawai. 	 Iesus autem vocans eos ait illis scitis quia hii qui videntur principari gentibus dominantur eis et principes eorum potestatem habent ipsorum


Aatus nunidau asagmatai, Jisusa nemajin aidau dita kajintsá anentaibaujinish nuní nagkaemas ichichmamaidau, nuninak Jisusa nemajuidaushkam kashí kashinig ayatak kawedau. 	 et ecclesiae quidem confirmabantur fide et abundabant numero cotidie


Judas Jisusan sujuktinchakam nunak shiig dekau, nui Jisus ditajai kuashtá ijunin asamtai. 	 sciebat autem et Iudas qui tradebat eum ipsum locum quia frequenter Iesus convenerat illuc cum discipulis suis


Nuaduí, wi atum judiuchu aidautigminash Kristu pachisan jintintu asan, juwi achinkan pujusan waitiag nu antakjumesh mijakaigpajum tusan segajime. Duka dekas atum ayatak eme anenmamainaitjum nuuwai. 	 propter quod peto ne deficiatis in tribulationibus meis pro vobis quae est gloria vestra


“Duka ashí Israel aents aidautik shiig dekamain ainaji, nunú Jisus atum achigjum mauwaitjum nuna, Apajuí atumi Apujum ema ni Uwemtikagtin atí tusa etegkauwai.” 	 certissime ergo sciat omnis domus Israhel quia et Dominum eum et Christum Deus fecit hunc Iesum quem vos crucifixistis


Nayaimpik nugkajaig megkaejatnai, tujash mina chichamjuk umintsukek juwakchatnai. 	 caelum et terra transibunt verba autem mea non transient


Tusa jintinkagtai ni dukují, yachi aidaujai tajuawajui. Tujash Jisus wajamunmag jegamainchau kuashat aents tuwakaju asamtai, agaa ijunaidau. 	 venerunt autem ad illum mater et fratres eius et non poterant adire ad eum prae turba


“Atum kakagchauch aidautigmek, shiig aneasjum pujustajum, atumnak Apajuí ashí ni anagtamauwa nunak amastin asamtai. 	 beati qui lugent quoniam ipsi consolabuntur


Jisus nuna tusa: —Nuaduí atumek aneaku batsamtajum. Wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinaun taatnaitag duka tsawantak, nuigtú horash wajukeaig taatnaitja dushakam dekatsjume, —tiuwai. 	 vigilate itaque quia nescitis diem neque horam


Jisus chichagkagtutai antugkagtatus kuashat aents apú kuichkiji atinun yajumin aidau, tikich aents pegkegchau aidaujai ijuuntuidau. 	 erant autem adpropinquantes ei publicani et peccatores ut audirent illum


Dutikau asa uva tsamat uminkau asamtai niina inake aidaun ishiakui, aents nui takaak batsata nui jegawagmatai, uva neje susam jukiag itagtuatnume tusa. 	 cum autem tempus fructuum adpropinquasset misit servos suos ad agricolas ut acciperent fructus eius


Pag levaduragtuchu yutai nagkamak tsawagbaunum, Pascuatin yuwatin uwig aishmag tsakat aidau mautai asamtai, Jisusa jintintaiji aidau: —¿Tuwig umiktaji Pascuatin yuwatnush? 	 et primo die azymorum quando pascha immolabant dicunt ei discipuli quo vis eamus et paremus tibi ut manduces pascha


Ditak uwig mantamnak numpeen ukajua duwi, dita tudaujin bakumamainnak agkanmagawaju asag, tuja uwig takasbauwa nuna etsegtuinak depetmamkaje. Ditak sapigmakchaje chicham etsegku mantamnatnash, maamash jakagtatus uminas yujaidau asag. 	 et ipsi vicerunt illum propter sanguinem agni et propter verbum testimonii sui et non dilexerunt animam suam usque ad mortem


Aents aidau Jisus pachisa chichainamun fariseo antukag, sacerdote apuji aidaujai ijunag chichasag, achijatin jega Apajuí ememattai kuitamin aidaun: —Jisus achiktajum, —tiajui. 	 audierunt Pharisaei turbam murmurantem de illo haec et miserunt principes et Pharisaei ministros ut adprehenderent eum


Sacerdote aidauk kuashat aajakajui tuke pujuchu asag. 	 et alii quidem plures facti sunt sacerdotes idcirco quod morte prohiberentur permanere


Nuna tai awentsag chichagtak: ‘Amek Apajuí pegkeg emakbauwa duka pegkegchau ainawai tumaitsume’, tujutmayi. 	 respondit autem vox secundo de caelo quae Deus mundavit tu ne commune dixeris


Jisus senchi jiiká chichaak: “Aents mina dekaskeapi tujutuina duka, mina Apag awetiuwa nunashkam dekaskeapi tuinawai. 	 Iesus autem clamavit et dixit qui credit in me non credit in me sed in eum qui misit me


Nunak aents Apajuí nemagchau aidau, nunin aidaun uyumas anentaimtuinak waitú yujau ainawai, tujash atum atsumamunak atumin Apa nayaimpinmayaya nu shiig dekagtamui. 	 haec enim omnia gentes inquirunt scit enim Pater vester quia his omnibus indigetis


Tutai Felipe chichaak: —Apuh, Apa iwainkagtukta, nu wainká maak juwakagmi, —tiuwai. 	 dicit ei Philippus Domine ostende nobis Patrem et sufficit nobis


“Apajuí duwik Abragkan anagkuauwa nu uminkattak wajau asamtai, Jacopa uchijí wegantu aidauk shiig kuashat wajasaju. 	 cum adpropinquaret autem tempus repromissionis quam confessus erat Deus Abrahae crevit populus et multiplicatus est in Aegypto


Duke nuwauch ataktú wainak, nui tikich aidau batsatun: —Jujú aujai wekaenuwejama, —tau. 	 rursus autem cum vidisset illum ancilla coepit dicere circumstantibus quia hic ex illis est


Adeagta dusha wajukeakmea nunikume nunú, nunikam pujutjum yapajiam ataktú nagkamata, nagkamchakjum anentiujum nunisjumek. Nuniachkugminig wamkesan tajuan, wi candelero amasuitjim nuna jujuktatjime, yapajintsuk nunisjumek pujakjuminig. 	 memor esto itaque unde excideris et age paenitentiam et prima opera fac sin autem venio tibi et movebo candelabrum tuum de loco suo nisi paenitentiam egeris


nunikag Juagkan jegaantag: —Jintinkagtinuh, amijai Jordagkan amain pujubium nunú, ame mina ukujui minittawai tusam etsegmayum nu yamai yamijattai, kuashat aents aidau nemajuinawai, —tuidau. 	 et venerunt ad Iohannem et dixerunt ei rabbi qui erat tecum trans Iordanen cui tu testimonium perhibuisti ecce hic baptizat et omnes veniunt ad eum


Nuniagtai: —¿Jintá wesagmesh, wají augmatkugmea wake besemjash ashinjume? —tau. 	 et ait ad illos qui sunt hii sermones quos confertis ad invicem ambulantes et estis tristes


¿Wají wakegagme, taa suwimkan sujamsati, nuniachkush taa wait anenjamag shiig aujtamsatnume tajumek? 	 in lege scriptum est quoniam in aliis linguis et labiis aliis loquar populo huic et nec sic exaudient me dicit Dominus


Nunik uchin midaaki juki Apajuin emematu, nuniak: 	 et ipse accepit eum in ulnas suas et benedixit Deum et dixit


Nu dutikamuitkui diikman, nu nuwak, aents Apajuinu aina nuna numpen, duwik Jisukristu chichamen pachis etsejuidau asagmatai maawagmawa nuna numpenash uwag nampeká ekeemayi. Nuna wainkan puyatkabiajai. 	 et vidi mulierem ebriam de sanguine sanctorum et de sanguine martyrum Iesu et miratus sum cum vidissem illam admiratione magna


Tusa kampatuma juna iniak: —Simón, Jonasa uchijiyah, ¿minash anenmek? —tau. Tama Pedro wake besekú, kampatuma juwishkam: Minash anenmek, tabau asa, nunik Pedro ayaak: —Apuh, ame ashí dekagtame wi dekaskenum aneajam duka. Tutai: —Untsu ame mina nemagtuina nunú uwig kuitamtayama numamtuk kuitamjutkata. 	 dicit ei tertio Simon Iohannis amas me contristatus est Petrus quia dixit ei tertio amas me et dicit ei Domine tu omnia scis tu scis quia amo te dicit ei pasce oves meas


Apuh, ameshkam dekame amina inakem aidaun awantuina duka. Dutikau asam senchijum susata, ditash ishamkagtutsuk chichamjumin etsegkatnume, 	 et nunc Domine respice in minas eorum et da servis tuis cum omni fiducia loqui verbum tuum


Yatsut Kristu nemajin aidaujaig senchi aneenitajum. Nuigtushkam pempentunisjumek ajantusa niiniakjum aan nagkaemas ajantusa niiniamu iwaintuniktasajum kakanmamtajum. 	 caritatem fraternitatis invicem diligentes honore invicem praevenientes


Nuniai ni chichagtak: “Ataktú awentsamek etsegkata, Apajuí ashí nugkanmaya aents ditash chichaaku aidaun, jegkemtin, shuwin, puju, yagkú aidaun, nuigtú ashí apu aidaunash tawa nu”, tujutmayi. 	 et dicunt mihi oportet te iterum prophetare populis et gentibus et linguis et regibus multis


Atum nampejaje tukagtajum duka nuninchauwai, kashikiajamah. 	 non enim sicut vos aestimatis hii ebrii sunt cum sit hora diei tertia


Duka makichik aentskesh emesjata tamak, ditá weninia, jii jiinak ashí shiwaji aidaunak apeká ijinmayi. Nunisag jinawagtatui tikich nuna emesjatatus wakegaushkam. 	 et si quis eos voluerit nocere ignis exiet de ore illorum et devorabit inimicos eorum et si quis voluerit eos laedere sic oportet eum occidi


amina dekaskea nuna jintinjamawajua nu shiig dekau aminum tau asan. 	 ut cognoscas eorum verborum de quibus eruditus es veritatem


“Wi ajakan ajakbaun augmattsan timajim nunú shiig antuktajum. 	 vos ergo audite parabolam seminantis


Duka dekaske, nigka nayaimpinmaya aents aidaun ayamjuktatus minichui. Nigka Abraham Apajuiyaig kajinas anentaimajakua nunin aidaun ayamjuktatus miniuwai. 	 nusquam enim angelos adprehendit sed semen Abrahae adprehendit


Yaaktak Apajuí etsantajinig etsanmayi, nunú etsanbaujiya duka kaya dekas pegkeg jaspe, diamante, vidrio saawiya imanuyi. 	 habentem claritatem Dei lumen eius simile lapidi pretioso tamquam lapidi iaspidis sicut cristallum


Nuna tuinaig aents jau aidaun, tikich jatai waituidaunash, wakan pegkegchau egkemtuamu aidaun, nuigtú wainmachu aidaunashkam etsagaku. 	 in ipsa autem hora curavit multos a languoribus et plagis et spiritibus malis et caecis multis donavit visum


Nunik dase senchi dasentai ishamkau, nunikmá yuminum akagak: —¡Apuh achigkata! —tau. 	 videns vero ventum validum timuit et cum coepisset mergi clamavit dicens Domine salvum me fac


Nuniau asamtai aents tikichin nagkaesau atatus wakegaidauk, shiig antugdaikag batsamtsuk, utugchatan aputunisag maaninak, ashí pegkegchau aidaunash takau ainawai. 	 ubi enim zelus et contentio ibi inconstantia et omne opus pravum


Nu chichaamun antai: “Witjai nagkamsan ashí wají aidaun najankaunuk, tuja wikitjai nu wají aidauk nagkanjati titinaitag nunashkam. Ame wainam nu, Jisusa nemajin aidau siete yaakat Asia nugkanum: Efeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia, Laodicea aina nu papiinum agajam ishitkata”, tujutmayi. 	 dicentis quod vides scribe in libro et mitte septem ecclesiis Ephesum et Zmyrnam et Pergamum et Thyatiram et Sardis et Philadelphiam et Laodiciam


aaní nematsuk akaikim uwemjakia, —awajuidau. 	 salvum fac temet ipsum descendens de cruce


Jisus juna chichá chichaakua ashimak ni jintintaiji aidaun chichajak: 	 et factum est cum consummasset Iesus sermones hos omnes dixit discipulis suis


Nunikmatai ni jeen awebau, dutikak: —Yaaktanmak wayawaipa, makichik aentskesh ujakaipa, —tiu. 	 et misit illum in domum suam dicens vade in domum tuam et si in vicum introieris nemini dixeris


ditaig makichkinmakesh Wakaní Pegkejig taachui, ayatak Apu Jisusa daajinak pachisag yamimakaju asagmatai, 	 nondum enim in quemquam illorum venerat sed baptizati tantum erant in nomine Domini Iesu


Kristu nemajin aidautik Kristujaig iina iyashí ashí shiig ijunag awa numamtin ainaji. Nunú iyash akanjamua nuanuiya makí makichik dita takamainjinak takainak jamamtuchu tsaká numamtuk jutiishkam, Kristui kajintsá anentaimaidautik kuashat ainaji. Tujash Kristuk inapau asamtai makichik iyashia nunin ainaji, nunidau asaja aneenisa pempeentunisaik tikich aidaujaish yaininaku, aan kuashat Apajuí wakegamua duke takasagmi. 	 ex quo totum corpus conpactum et conexum per omnem iuncturam subministrationis secundum operationem in mensuram uniuscuiusque membri augmentum corporis facit in aedificationem sui in caritate


Nu tsawantin Roma apuji Augusto daagtin, ashí aents aidau daaji agatnakti tusa inamjau. 	 factum est autem in diebus illis exiit edictum a Caesare Augusto ut describeretur universus orbis


Tujash nuna pachis augmatiagtai tikich aidau Jisusan dekaskeapi tiinum tau asa: ‘Yamai nagkamsagmek Jisus pachisjumek makichik aentskesh ujakaigpajum, nu idaichakjuminig suwimkan amastatjime’ timí, —tuidau. 	 sed ne amplius divulgetur in populum comminemur eis ne ultra loquantur in nomine hoc ulli hominum


Aatus Apajuí aentsji nayaimpinmaya aidaushkam shiig aneenawai, makichik aents niina tudaujin idayak Apajuin nemagtaik.” 	 ita dico vobis gaudium erit coram angelis Dei super uno peccatore paenitentiam agente


Makichkish imá niinu pegkeg amaina nunak egatsuk, ashí tikich aidaunash shiig awagmamaina nuna egaktinme. 	 non quae sua sunt singuli considerantes sed et ea quae aliorum


Nuniaig atumek minaiya dekas pujut jutak dakitajume. 	 et non vultis venire ad me ut vitam habeatis


Nuna tusa uwejen achigbaun, bijagnum nagkí ijumunashkam iwaintukui. Nunitai Jisusa jintintai aidaushkam Jisusan wainkag shiig aneasajui. 	 et hoc cum dixisset ostendit eis manus et latus gavisi sunt ergo discipuli viso Domino


veinticuatro apu aidau pekajaidaushkam tikishmajag, ekeemtainum eketu tuke pujuwa nuna emematuinak, dita atsejuinakbaun kuwakí jukiag niina emtin aputuinak: 	 procident viginti quattuor seniores ante sedentem in throno et adorabunt viventem in saecula saeculorum et mittent coronas suas ante thronum dicentes


Tiagtai Jisus ditan chichajak: —Dekas tajime: Wi waittsan jakattag imanisjumek waittsatin ainagme; tujash mina untsujuí, tikich mina menajuí ekeemsatin atajum tusanuk tumaitsujime. Nunak mina Apag ya aidau ekeemsatnujinak umigkauwaita nuna ekentsagtinai, —tiuwai. 	 ait illis calicem quidem meum bibetis sedere autem ad dexteram meam et sinistram non est meum dare vobis sed quibus paratum est a Patre meo


Juna ashí wainkan niimkaman, Apajuí ekeemtai pujamunum Uwigshakam nui ayaumas waja nuna emtin, kuashat aents dekapatash dekapamainchau, ashí nugkanmaya aents aidau, ditash chichaaku aidau jegkemtin, shuwin, puju, yagkú aidau jaanch pujun nugkuaju aidau dukan takuinasua ijunaidaun wainkabiajai. 	 post haec vidi turbam magnam quam dinumerare nemo poterat ex omnibus gentibus et tribubus et populis et linguis stantes ante thronum et in conspectu agni amicti stolas albas et palmae in manibus eorum


Kuashat nuna pachisag chichá chichamjamunum, Pedro wajakí chichaak: —Yatsug aidauh, atumek shiig dekagme, Apajuí atum ainajum anuiyatigmin mina etegtuauwa duka, aents judiuchu aidaunash yamajam chicham uwemta nuna pachis etsegtai antukag, ditashkam Jisusan dekaskeapi titinme tujutu asa. 	 cum autem magna conquisitio fieret surgens Petrus dixit ad eos viri fratres vos scitis quoniam ab antiquis diebus in nobis elegit Deus per os meum audire gentes verbum evangelii et credere


“Nuna ashí umikan Jerusalén wakitkin jegaan, jega Apajuí ememattainum Apajuin aujkun pujusan, 	 factum est autem revertenti mihi in Hierusalem et oranti in templo fieri me in stupore mentis


Ni inake Israel wegantun ayamjuke, dita wait anentanak kajimatkiche, 	 suscepit Israhel puerum suum memorari misericordiae


Nuniamunum nuwa jutiijai yujau aidau kashikmas Jisus ukusbaunum wegaju, anentai jegagmainchaun 	 sed et mulieres quaedam ex nostris terruerunt nos quae ante lucem fuerunt ad monumentum


Tsawagmatai lanchanum takau aidau nugkanak wainkagmayi, tujash nunú nugkapita tusag dekachagmayi. Dutikainayatak nayants egkeentaunum kaamatak atatman wainkag: Awi dekas anuumkashpash, tusa tiagmayi. 	 cum autem dies factus esset terram non agnoscebant sinum vero quendam considerabant habentem litus in quem cogitabant si possent eicere navem


Nunikmatai ciento cuarenta y cuatro mil aents, nijainum Uwijan daaji, tuja Uwijá Apajiya nuna daaji agatkamu, Uwigjai muja Sión tutainum ijunag wajattaman wainkabiajai. 	 et vidi et ecce agnus stabat supra montem Sion et cum illo centum quadraginta quattuor milia habentes nomen eius et nomen Patris eius scriptum in frontibus suis


Tiagtai Pilato iniak: —¿Amekaitam judío aidau apujim? Tama Jisus ayaak: —Ame tujutam duka dekaske, —tau. 	 Pilatus autem interrogavit eum dicens tu es rex Iudaeorum at ille respondens ait tu dicis


—Ju aentsnumia jiijatkumek idaikagtusta au kuchi ijunaina awi utsanawagmi, —tusag segaidau. 	 daemones autem rogabant eum dicentes si eicis nos mitte nos in gregem porcorum


Nuna tujutkui jegantan diikman caballo yampia wajas wajaun wainkamiajai. Nui entsatkauk Jatai daagtinuyi. Nuna pataetakuyi jakau wakaní batsamtaiya nu. Caballonum entsatka nunak, ashí aents nugkanmaya aina nuna jimaitukjiya nuna jimaitukjin maanimtikak, nujantai ijinak, jatá susa ijinak, kuntin kajen nugká batsata nuna ayujak ijinati tibauyi. 	 et ecce equus pallidus et qui sedebat desuper nomen illi Mors et inferus sequebatur eum et data est illi potestas super quattuor partes terrae interficere gladio fame et morte et bestiis terrae


Untsu tikich inak apuji wakegamun dekachu asa, pegkegchau takasuk ujumak suwimkak suwam amainai. Untsu ya imá senchi susamuita dushakam imatiksaik segam amainai, ni umiktá tibaujinash betekash umikaja tusa diigsatatus, numamut Apajuish aents aidau takatin diigsagtinai. 	 qui autem non cognovit et fecit digna plagis vapulabit paucis omni autem cui multum datum est multum quaeretur ab eo et cui commendaverunt multum plus petent ab eo


Nuniamunum nayaimpinmaya aents, nunú apeamu keettaman incienso jutainum aimak juki, nagkimá nugká ajapabi. Dutikamu nugkanum iyautai ipamat, chaagpijai tuutainai nugkashkam ugmayi. 	 et accepit angelus turibulum et implevit illud de igne altaris et misit in terram et facta sunt tonitrua et voces et fulgora et terraemotus


Yatsug aidauh, ubag aidauh, mina pujutug diisjum atumesh nunisjumek pujustajum, nuigtushkam tikich aents aidau, jutii pujuinag nunisag pujuina nuna pujutí diigsajum nunisjumek pujustajum. 	 imitatores mei estote fratres et observate eos qui ita ambulant sicut habetis formam nos


—Apuh, ¿tujash jusha wajukatnaita? —tau. 	 hunc ergo cum vidisset Petrus dicit Iesu Domine hic autem quid


Jujú jii, bukuitamu, azufre nuna weniinia jinaina duwi, aents aidauk jimaitukea nuna amaisattak jinawagmayi. 	 ab his tribus plagis occisa est tertia pars hominum de igne et fumo et sulphure qui procedebat ex ore ipsorum


Jisus: “Witjai”, tutai puyatkag wakettsag nugkaa kakekaju. 	 ut ergo dixit eis ego sum abierunt retrorsum et ceciderunt in terram


Nunú duwik wainmachu aajakun jukiag fariseo batsatainamunum ejegawajui. 	 adducunt eum ad Pharisaeos qui caecus fuerat


Apajuí imá senchi aujtugsatajum mina pachittsajum, wishakam ataktú atumiin taan wainkatjime. 	 amplius autem deprecor vos hoc facere ut quo celerius restituar vobis


Nayaimpik nugkajaig megkaejatnai, tujash mina chichamjuk umintsukek juwakchatnai. 	 caelum et terra transibunt verba vero mea non praeteribunt


Wi niinak puyatjusa umigkamu asa, yaunchuk wi aajakbaujua nunak imanuk etittawai. 	 si Deus clarificatus est in eo et Deus clarificabit eum in semet ipso et continuo clarificabit eum


Tuja tikich jigkai jagki ayaunum iyaaju timag duka, aents Apajuí chichamen antuinayatak, ju nugkanum wiyakchameauta nuna uyumainak, nuigtú niina shiig awagma nunak puyatjuinak, Apajuí chichamen pachitsuk idayinawai, nunin aidauk ajak nejechua nunin aina nuna takun timajai. 	 quod autem in spinis cecidit hii sunt qui audierunt et a sollicitudinibus et divitiis et voluptatibus vitae euntes suffocantur et non referunt fructum


Tujash pegkegchau takatsuk pujutan, Apajuí chichame jintinjama nuna antuk, kajimattsuk dutiksag umiauk, ni pegkeg takaamujin shiig aneas pujumainai. 	 qui autem perspexerit in lege perfecta libertatis et permanserit non auditor obliviosus factus sed factor operis hic beatus in facto suo erit


Tusá awemajam Jisusan kautuawag: —Juan Yamijatna nu amina iniasti tusa awetamaji, nuniak: ¿Amekaitam Apajuí uwemtikagtinun awematnaitjai tibauwa nunú, amechuitkuminig tikichik dakastatag? timae, —tuidau. 	 cum autem venissent ad eum viri dixerunt Iohannes Baptista misit nos ad te dicens tu es qui venturus es an alium expectamus


Nui kanajag kashikmasag nagkaemakmag, higuera ashí kagkapejai kukag wajattaman wainkajui. 	 et cum mane transirent viderunt ficum aridam factam a radicibus


Tusa pampantuinam Jisus chichaak: —Apajuin etsegtin ni nugken pujus etsegtaik, eme anentsag antugchau ainawai, tujash tikich nugkanum wekagas etsegtaik shiig aneas antujin ainawai, —tiuwai. 	 et scandalizabantur in eo Iesus autem dixit eis non est propheta sine honore nisi in patria sua et in domo sua


“Imanikmatai apushkam wayau, ipak aidaun diistatus. Nunikmá wainkau makichik aents nuwenbaunum wegaku nugkutainak nugkutsuk wayaa eketun, 	 intravit autem rex ut videret discumbentes et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali


Nuna aatus chichataish, ni Apajinap pachis tawa tusajag dekainachu. 	 et non cognoverunt quia Patrem eis dicebat


Wika junak pag nayaimpinmaya nugkaa akaikiuwa nuna pachisan chichaajai. Jujú yutaig atumin muunjum duwik maná tutain yuujakú aina nuninchauwai. Tujash nuna yuwawaju aidauk ashí jinawaju ainawai, untsu ju yutain yuwidauk tuke pujusagtinai. 	 sicut misit me vivens Pater et ego vivo propter Patrem et qui manducat me et ipse vivet propter me


Atumek tikich nagkaesau atasa wakegamunum kajeagme. Nuniau asajum pegkeja imanuk anenmamaitsugme, dekaskea duka shiig dekachu asajum. 	 quod si zelum amarum habetis et contentiones in cordibus vestris nolite gloriari et mendaces esse adversus veritatem


Jerusalegnumshakam imatiksanuk takabiajai. sacerdote apuji inatjagmatai Jisusa nemajin aidaunak kuashat achijá ikaunmakan, achijatka chimpijattainum chimpibiajai, mainakuish wisha inamkagtibiajai. 	 quod et feci Hierosolymis et multos sanctorum ego in carceribus inclusi a principibus sacerdotum potestate accepta et cum occiderentur detuli sententiam


Nunú tsawantinig atumek Kristu dekachu asajum, Israel aents aidaujaish ijunmainchau aajakuitjume. Apajuí ditajai chichaman apaak anagkuauwa dushakam dekachu asajum, nuní uwemainapita tusa dakamukesh atsugtamaidau asagmatai, Apajuigtuchu ju nugka juwig pujujakuitjume. 	 quia eratis illo in tempore sine Christo alienati a conversatione Israhel et hospites testamentorum promissionis spem non habentes et sine Deo in mundo


“Agatjata Laodiceanum Jisusa nemajuidaun diin puja nunú, dutikakum: Apajuí anagkagtuamua nuna betek umina nu, Apajuí dekas tabaujin imatiksag etsegna nu, tuja Apajuijai ashí najankauwa nunú chichaak aatus tawai: 	 et angelo Laodiciae ecclesiae scribe haec dicit Amen testis fidelis et verus qui est principium creaturae Dei


Nunikmatai wainak fariseok anentai jegagchau, wagkag chicham umiktin tuke ikigmasjumké atajum tawa nuniaish, Jisusash ikigmatskesh yuwatasash ekeemsae tusa. 	 Pharisaeus autem coepit intra se reputans dicere quare non baptizatus esset ante prandium


Wagki sacerdote takataijiya duka yapajiamu asamtai, chicham umiktinnum sacerdote aidauk nuní takastinme tibauwa dushakam yapajinauwai. 	 translato enim sacerdotio necesse est ut et legis translatio fiat


Jisusan chichajuinak: —¿Antamek jujú imataina dusha? Tama Jisus ayaak: —Ehé, antajai. ¿Atumek ausachukaitjum: ‘Uchi tsakat aidau, muntsuaku aidaujai emematjutpainak kantamjutpawagtatui’ tawa duka? 	 et dixerunt ei audis quid isti dicant Iesus autem dicit eis utique numquam legistis quia ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem


Tujash mina chichamjun antayatak umigtachuk, aents jegá jegamak, nugka suugnum kaya atsamunum initak ajitsuk jegamkamun, namak dujajua piyujak senchi tukú tegak ajapama numamtinai.” 	 qui autem audivit et non fecit similis est homini aedificanti domum suam supra terram sine fundamento in quam inlisus est fluvius et continuo concidit et facta est ruina domus illius magna


Ujukeg, ijujattajishkam titigdaujai betekmamtinuyi, duwi aentsun iju cinco nantui waitkasti tusa senchimtikamuyi. 	 et habebant caudas similes scorpionum et aculei in caudis earum potestas earum nocere hominibus mensibus quinque


Nu dutikamun Juagká jintintaiji dekawag kautuk, iyashin jukiag ukusajui. 	 quo audito discipuli eius venerunt et tulerunt corpus eius et posuerunt illud in monumento


Mina uwejuí untsuja nui siete yaya wainkaum nu, tuja siete candelero ayatak orok wainkaum duka juuwai: Siete yaya duka, siete aents Jisukristu nemajuidaun diin aidau siete yaaktanum batsata nuna iwainawai. Tuja siete candelero wainkaum dushakam, siete yaaktanum mina nemagtuidau batsata nuna iwainawai. 	 sacramentum septem stellarum quas vidisti in dextera mea et septem candelabra aurea septem stellae angeli sunt septem ecclesiarum et candelabra septem septem ecclesiae sunt


Jega judío agkanmagau aidau ijuntai tutaya nui ijunin aidau, yaakat Cirenenmaya, Alejandrianmaya, nugka Cilicianmaya, Asianmaya aina nu ijunjag Estebagjai tudayinau. 	 surrexerunt autem quidam de synagoga quae appellatur Libertinorum et Cyrenensium et Alexandrinorum et eorum qui erant a Cilicia et Asia disputantes cum Stephano


Tuja Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etegkamu aidaushkam, Apu Jisusa senchijin ni maam nantakiuwa nuna pachisag etsejuidau, imadiagtai Apajuishkam niina nemagkaju aidaunak senchi yayau. 	 et virtute magna reddebant apostoli testimonium resurrectionis Iesu Christi Domini et gratia magna erat in omnibus illis


Tujash ditak, Jisusapita tuinachu asag pachiakats ashinaidau. 	 oculi autem illorum tenebantur ne eum agnoscerent


Tiajam ni jintintaiji aidaushkam wegag Jisus tibaunak imatiksag umikaju. 	 euntes autem discipuli fecerunt sicut praecepit illis Iesus


Nunikag tsaaptin winchamtin tenteamunum pujusag, Jisus Jerusalén waitkasa maam atinun pachis aujuidau. 	 visi in maiestate et dicebant excessum eius quem conpleturus erat in Hierusalem


Tujash wi diismak ju aentsua juka, ni pegkegchau takasbaunum mantamnamainjig atsujui. Dutikau asan niishkam Roma apujiya nu chichaman dekagtuati tujutu asamtai, niiní untsu awematjame, timajai. 	 ego vero conperi nihil dignum eum morte admisisse ipso autem hoc appellante Augustum iudicavi mittere


Nunik nunú tsawantaik Jisusan eme anentus ajamsatatus niina jeen yutain shiig umikú, dutikamunum Leví kumpají, apú kuichkiji atinun yajumin aidaushkam, nuigtú tikich aidaujai mesanum pekajaidau. 	 et fecit ei convivium magnum Levi in domo sua et erat turba multa publicanorum et aliorum qui cum illis erant discumbentes


Tutai Jisus ayaak: —Yamá mainuk pata patakag maak pujumaitsui tsuwatjin ajapau asa, ayatak naweeg nijatam amainai, anmamtuk atumek tsuwatchau ainagme, tujash ashí tsuwatchauk ainatsjume, —tiuwai. 	 dicit ei Iesus qui lotus est non indiget ut lavet sed est mundus totus et vos mundi estis sed non omnes


Felipek Azotonum wantinak, ashí yaaktanak nagkaetsuk Jisusai uwemtikagtauk tusa chicham yamagma nuna chichá chichagkagtakua Cesareanum jegauwai. 	 Philippus autem inventus est in Azoto et pertransiens evangelizabat civitatibus cunctis donec veniret Caesaream


Nuniagtai Apajuishkam aents aidaunak, ditá iyashí pegkegchau wakejuinamun takastinme tusa idaisajui; dutikawajam tikima datsanmainun pempé pempeentunisag takanidau. 	 propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum in inmunditiam ut contumeliis adficiant corpora sua in semet ipsis


Tama Abraham ayaak: ‘Ditak Moisés agagbau, nuigtú Apajuí etsegtin aidau agagbauwa nuna aujus imatiksag umiinak waittanmag minimainchau ainawai’, tiu. 	 et ait illi Abraham habent Mosen et prophetas audiant illos


Nunikag yamá tsawaig, Jisus kuchanum uwetus wajau, nunittaman niina jintintaiji aidau wainainakush, Jisusap wajawa tichajui. 	 mane autem iam facto stetit Iesus in litore non tamen cognoverunt discipuli quia Iesus est


mina Apag Apu etiuwa dutiksanuk. Dutikamu asag, ichinak duwe najanamu jiju jukí awatam tsainak utsanmaina numamtuk, aents pegkegchau aidaunak awajkagtinai. 	 et reget illas in virga ferrea tamquam vas figuli confringentur


Elisabet tsawanji uminkamtai aishmagkun uchigmakui. 	 Elisabeth autem impletum est tempus pariendi et peperit filium


Nuniai nayaimpinmaya aents chichagtak: “¿Wagka imanikmesh puyatame?” tujutmayi. “Ju nuwash wajukatnuna aniawa, nunak wi shiig ujaktajame, kuntin siete buuktin, siete kachují ajamunum nuwa entsatka nuna pachisan. 	 et dixit mihi angelus quare miraris ego tibi dicam sacramentum mulieris et bestiae quae portat eam quae habet capita septem et decem cornua


Tutai Felipeshkam nunú ni auja nuna pachitus, chicham yamagman Jisusan pachis ujakú. 	 aperiens autem Philippus os suum et incipiens ab scriptura ista evangelizavit illi Iesum