Tujash fariseo aidauk: —Juka wakan pegkegchau aidau apujiya nuna senchijin wakan pegkegchaunak jiyaawai, —tuidau. 	 Pharisaei autem dicebant in principe daemoniorum eicit daemones


Nayaimpinmaya aents aidaun pachisag: “Apajuik niina aentsji nayaimpinmaya aidaunak tuke dasejai betekmamtin ainawai tawai, tuja mina takagtuinak tuke jii kegamujai betekmamtin weu ainawai”, tawai. 	 et ad angelos quidem dicit qui facit angelos suos spiritus et ministros suos flammam ignis


“Agatjata Pergamonum Jisusa nemajuidaun diin puja nunú, dutikakum: Espadaji mai yantamejai etsakamu ajá nu chichaak aatus tawai: 	 et angelo Pergami ecclesiae scribe haec dicit qui habet rompheam utraque parte acutam


Nunú tsawantin ciento veinte ijunjajui Jisusa nemajin aidau, nunikbaunum Pedro wajakí chichaak: 	 et in diebus illis exsurgens Petrus in medio fratrum dixit erat autem turba nominum simul fere centum viginti


Imaniai kashikmas tsawau taig, Jisus yumí awanken wekagas minau. 	 quarta autem vigilia noctis venit ad eos ambulans supra mare


Nayaimpinmaya ishamain aidaun iwaintuktinuitjime. Nugkaashkam duwikish wainkashbaun iwaintuktinuitjime numpan, jiin, nugkanum senchi bukuitamun. 	 et dabo prodigia in caelo sursum et signa in terra deorsum sanguinem et ignem et vaporem fumi


Nunin asa Simeón tusa ashimkamtai, Anashkam jegantá, Apajuin see taku emematak Jisusan pachis: —Ashí aents Jerusalén agkanmagati tusa dakaina nunak ju uchi dutikatnai, —tau. 	 et haec ipsa hora superveniens confitebatur Domino et loquebatur de illo omnibus qui expectabant redemptionem Hierusalem


Nuniai dekas sumo sacerdote ejapeen eketu wajatki Jisusan iniak: —¿Wagka machikish aimtsume? ¿Nunash wajinbaugmina jusha imatjutpainawa? —tau. 	 et exsurgens summus sacerdos in medium interrogavit Iesum dicens non respondes quicquam ad ea quae tibi obiciuntur ab his


Dutikawajam ashí shiig yuwawag shiig ejemakaju, nuigtushkam ampinjau aidaun siete chagkinnum aimjajui. 	 et comederunt omnes et saturati sunt et quod superfuit de fragmentis tulerunt septem sportas plenas


Jisus Galilea wesa ni jintintaiji aidaun chichajak: —Apajuí Uchijiyaitak Aentsmaga Akiinauwa nunak, tikich aents aidaunum sujukag idaisagtatui, 	 et occident eum et tertio die resurget et contristati sunt vehementer


Nunik kajigkag batsatai aehaet ai antukajui: ‘¡Nuwenatta duka minawai, jiinjajum igkugtajum!’ tusa untsumjamun. 	 media autem nocte clamor factus est ecce sponsus venit exite obviam ei


Tama Nicodemo awentsag: —¿Nunash wajukag nunikainta? —tusa iniau. 	 respondit Nicodemus et dixit ei quomodo possunt haec fieri


Mina uchig aidauh, wika nuwa uchin najaimak waitama imanikan ataktú atumiin waitiajai, atum Kristu umigkujum niijai ijutkau pujachu asagmin. 	 filioli mei quos iterum parturio donec formetur Christus in vobis


Apajuí ni Uchijí iina ayamjutpaktatus mantamdauwa nuna numpeen sumagmaku asamtai, yamaik niinu ainaji. Iina iyashin takaag duka, ii wakanin takaag nujai imá Apajuik emematbau amainai, ju jimaja juka Apajuinu asamtai. 	 salutant vos fratres omnes salutate invicem in osculo sancto


Tai nuna ukujin patatkau tikich nanaak minis: “¡Yaakat Babilonia muunta nunak tsaikaje, tsaikaje! ¡Ashí nugkanmaya aidaunak ni pegkegchau takaamujiya nuna takamtikak, apajimtai aina nu umigkatajum tusashkam jintinkagtuau asamtai!” wajabi. 	 et alius angelus secutus est dicens cecidit cecidit Babylon illa magna quae a vino irae fornicationis suae potionavit omnes gentes


Yamai mina juwi itajuawaja nunak, Apajuí iina muunji aajakajua nuna anagkuauwa nuna wishakam dakau asamtai, nuna dekagtuawagtatus itajuawaje. 	 et nunc in spe quae ad patres nostros repromissionis facta est a Deo sto iudicio subiectus


chichajuinak: —¡Juuwai judío aidaun Apujig, emematmi! —awajuidau. Tuinakug yapinum awatuidau. 	 et veniebant ad eum et dicebant have rex Iudaeorum et dabant ei alapas


Nu aaja tibau asajum: ‘Kristuk uwegshunum pujawai diistajum’ tujamainakuish wejumek diisaigpajum. Nuna tujamchakjash: ‘Diistajum ju jega tesamua juwi pujawai’ tujamainakuish dekaskeapi tiigpajum. 	 si ergo dixerint vobis ecce in deserto est nolite exire ecce in penetrabilibus nolite credere


Nigka jutiin yaimpakta tau asa, Apajuí takastá tibaunak imatiksag betek umikuí, Moisés aents aidaun yaigtatus Apajuí tibaunak betek takagsauwa dutiksag. 	 qui fidelis est ei qui fecit illum sicut et Moses in omni domo illius


Nunú aaja tuinam Jisus chichaak: —Wika midaunak jintinkagtatsjai, wika mina awetiuwa nudaun jintinkagtajai. 	 respondit eis Iesus et dixit mea doctrina non est mea sed eius qui misit me


Tama Jisus ayaak: —¿Nuwena nunú aents ipaamu aidaush, nu nuwenu ditajai pujaigkish yujumkan ijagmak pekamainkaih? Nuwenu ditajai pujaigkik yujumkanak ijagmamaitsui. 	 et ait illis Iesus numquid possunt filii nuptiarum quamdiu sponsus cum illis est ieiunare quanto tempore habent secum sponsum non possunt ieiunare


Junashkam Apajuí tibaun Oseas agajui: “Nunú nugka nui Apajuí: ‘Atumek mina aentsjuchu ainagme’, tiuwa nu nugkanmag batsatunak makichik tsawantai: ‘Atumek, Apajuí tuke pujuwa nuna uchijí ainawai’ tama atinaitjume”, tiuwai. 	 et erit in loco ubi dictum est eis non plebs mea vos ibi vocabuntur filii Dei vivi


Nu ii kajintsá anentaimtumaina nu eke taatsaigkik, achijatin aidau aentsun achig chimpia pujuja numamtuk chicham umiktina duka aputamajakuí. 	 prius autem quam veniret fides sub lege custodiebamur conclusi in eam fidem quae revelanda erat


Dutikainai Pilatushkam ataktú jiintuki: —Wika ju aents bakumamainjinak makichkish dekajuachjai, tau. 	 exiit iterum Pilatus foras et dicit eis ecce adduco vobis eum foras


Nuna tusa Jisukristu chichamenashkam niina ujaak ashí niina patayijai ujakuí. 	 et locuti sunt ei verbum Domini cum omnibus qui erant in domo eius


Apajuik ayatak Kristuig kajinas anentaimsatnume tusag wakegatsui, Kristu nemagbaunmashkam waittsatnume tusa wakegawai. 	 quia vobis donatum est pro Christo non solum ut in eum credatis sed ut etiam pro illo patiamini


Ditak suwe ejatkamua nuninun anentaimaidau asag, yamajam pujut Apajuí sukagtusbauwa nunú anentaimtutnash dakituinawai. Ditak Apajuí umigtan dakituidau asag, dekachu weenawai. 	 tenebris obscuratum habentes intellectum alienati a vita Dei per ignorantiam quae est in illis propter caecitatem cordis ipsorum


—Wejum aents achiká chimpitainum Juan egketa nuna buuké tsupika susatajum, —tiuwai. 	 misitque et decollavit Iohannem in carcere


Apajuí chicham umiktajum tibaunum: “Ashí uchi aishmag iwai akiinuk Apajuinu atí”, tibau asamtai. 	 sicut scriptum est in lege Domini quia omne masculinum adaperiens vulvam sanctum Domino vocabitur


Tujash mantuawagmataish ataktú nantakin, atumek wegatsjuminig wiyá emkan Galilea wetatjai —tiuwai. 	 postquam autem resurrexero praecedam vos in Galilaeam


“Mina dekaskeapi tusag nemagtuidau ju uchi piipichia jumamtin aidaun makichkikesh pegkegchaun takamtikaidauk, dekas kaya muun dekeetai aina iman jukí kuntugnum jigká detuais nayants ajugká ajapmain ainatai. 	 et si scandalizaverit te manus tua abscide illam bonum est tibi debilem introire in vitam quam duas manus habentem ire in gehennam in ignem inextinguibilem


iina shiwaji aidaun, nuigtú ashí tikich aents kajegtamin aina nunash depetuk uwemtijamjatna nuna. 	 salutem ex inimicis nostris et de manu omnium qui oderunt nos


Nuna Apajuí tujamiuwa nuna anentaimtusan tajime: ¿Apajuish niina aentsji Israel aidautinash idaitamsau asamtaig, tikich aents aidaush, Apajuik idaisauwai tujamain aina? ¡Duka nuninchauwai! Wagki witjai Abraham wegantu, Israela uchijí Benjamín aajakua nu wegantu asan, Israel aents aina nuwiyanuk. 	 dico ergo numquid reppulit Deus populum suum absit nam et ego Israhelita sum ex semine Abraham tribu Beniamin


Apajuik aents aidau niina umijuidaunak tuke wait anentsagké atinai. 	 et misericordia eius in progenies et progenies timentibus eum


Duka tikich nayantsanmaya kuntin buuken awatbau tsagajua nuna senchijí susamuyi, dutikamu asa nugkanum aents batsamin aidaunak: “Nayantsanmaya kuntin jiinkiuwa nu ememattajum”, timayi. 	 et potestatem prioris bestiae omnem faciebat in conspectu eius et facit terram et inhabitantes in eam adorare bestiam primam cuius curata est plaga mortis


Pascua pag levadurajai pachimtsuk yutaiya nunú jegatin jimag tsawan ai, sacerdote apuji aidau chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai Jisusan egaidau, wajuk unupiajaik achiká maawag tusag. 	 erat autem pascha et azyma post biduum et quaerebant summi sacerdotes et scribae quomodo eum dolo tenerent et occiderent


Tusá ujainam ipaamu aidauk dakituidau asag, dekatkau ipaamua nu chichaak: ‘Wika yamá nugká sumakag juna diyakun wetatjai, wait aneas tsagkugtugti’, tau. 	 et coeperunt simul omnes excusare primus dixit ei villam emi et necesse habeo exire et videre illam rogo te habe me excusatum


Yaunchuk kasamajakú akush, yamaik kasamkaigka, dekas takastí pegkeg aina nunak, nuniak tikich atsumaidaunash yaigta tau asa. 	 qui furabatur iam non furetur magis autem laboret operando manibus quod bonum est ut habeat unde tribuat necessitatem patienti


Apajuí Pedron judío aidau ujaktá tusa awebauwa nunisag, minashkam yamajam chichama ju judiuchu aidau ujaktá tujutbauwa nunak dekagtuawajui. 	 sed e contra cum vidissent quod creditum est mihi evangelium praeputii sicut Petro circumcisionis


Nayaimpinmaya chichaamun antukag duke ataktú awentsag aujtak: “Nayaimpinmaya aents nayantsanum najama, nugká najama papí piipich ujakbaun takus waja nu jegantam papí jujuktá”, tujutmayi. 	 et vox quam audivi de caelo iterum loquentem mecum et dicentem vade accipe librum apertum de manu angeli stantis supra mare et supra terram


Nigka jintinkagtuauwai aents chichame antugtai aidaun nagkaesau, chicham umiktin aidaun jintinkagtin aidaujaishkam betekchaun. 	 et stupebant super doctrina eius erat enim docens eos quasi potestatem habens et non sicut scribae


Nuaduí atumshakam wijai shiig aneakjum dakujustajum. 	 id ipsum autem et vos gaudete et congratulamini mihi


dutikamash nejekchatpash, untsu tikich mijantinish nejeachkui ajakmi’, ” tiu. 	 et si quidem fecerit fructum sin autem in futurum succides eam


Nuna aatus tabaun Jerusalegnumia Jisusa nemajuidauk antukag, shiig anentaimsag Apajuin emematuinak: —Dekas Apajuiya duke judiuchu aidaunash yamaik dekas pujutjin yapajiawag, pujut nagkanchaun jukitnume tusa aikae, —tuidau. 	 his auditis tacuerunt et glorificaverunt Deum dicentes ergo et gentibus Deus paenitentiam ad vitam dedit


Yamai Apajuí suwimkan amasmatai, wainmachu wajasam etsa etsanbaush waintsuk dukap tsawan pujustatme, —tiuwai. Nunú tamawaik iwishnushkam wainmachu wajasá, aentsun egakú egkegsamtai wekaesatjai tusa. 	 et nunc ecce manus Domini super te et eris caecus non videns solem usque ad tempus et confestim cecidit in eum caligo et tenebrae et circumiens quaerebat qui ei manum daret


Apajuí tuke puju, ajumaish tuke pujutin, juwi taatin ashí senchigtina nu chichaak: “Witjai nagkamsan ashí wají aidaun najankaunuk, tuja wikitjai nu wají aidauk nagkanjati titinaitag nunashkam”, tawai. 	 ego sum Alpha et Omega principium et finis dicit Dominus Deus qui est et qui erat et qui venturus est Omnipotens


Tujash nigka kanaká nugka agkantunum wegau, nunik Apajuin auju. 	 ipse autem secedebat in deserto et orabat


Nuna tusa ukuak, Martak kai Marían jegantun niinak akanki: —Jintinkagtin juwi taa untsugmawai, —tiuwai. 	 et cum haec dixisset abiit et vocavit Mariam sororem suam silentio dicens magister adest et vocat te


“ ‘Atum tikich aidau shiig awajtuktinme tusajum wakejin ainajum, nunisjumek tikichish shiig awajkatajum.’ Aatus Moisés chicham umiktinun agajua nuwish tawai, tuja aantsag Apajuí etsegtin aidau agaju aina nuwishkam tawai. 	 omnia ergo quaecumque vultis ut faciant vobis homines et vos facite eis haec est enim lex et prophetae


Wika Apu Jisukristu chichamen etseju asan achigkagmatai juwi pujujai, nunin asan atumnashkam Apajuí pegkejan takastinme tusa etegtamjaju asagmatai, ni etejamu aidaush wajuk pujumain ainawa nunisjumek shiig pujustajum tusan segajime. 	 obsecro itaque vos ego vinctus in Domino ut digne ambuletis vocatione qua vocati estis


Dutikak: —Apajuí aentsnum inama nu pachisjum etsegkatajum, nuniakjum jau aidaush etsagagtajum, —tusa ishimak 	 et misit illos praedicare regnum Dei et sanare infirmos


Juan chichajak: “Herodesah, amek yatsumi nuweg nuwatkamek pujumaitsume”, 	 dicebat enim Iohannes Herodi non licet tibi habere uxorem fratris tui


Tama Abraham ayaak: ‘Uchijuh adeagta, ame nugká pujusam shiig aneasam waitkas pujubium nu. Nuniamin Lazarok senchi waitmayi, imanijakú asa yamaik nigka juwig ayamak shiig pujawai, nuniai ame waitiame. 	 et dixit illi Abraham fili recordare quia recepisti bona in vita tua et Lazarus similiter mala nunc autem hic consolatur tu vero cruciaris


Jujú atumek shiig dekaatajum, dekaskenum Abraham wegantu aina duka, Apajuiyai kajinas anentaimin aina nu ainawai. 	 cognoscitis ergo quia qui ex fide sunt hii sunt filii Abrahae


Nunik chichaak: —Senchi wakemajai, eke mantuinatsaig ju Pascuan atumjai ijunjan yuwatasan. 	 et ait illis desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar


Witjai Pabloitjai, aentskesh awemashbauwaitjai, wika Jisukristu maamu aajakunak ni Apají Apajuí inankiuwa nunú awemamuitjai. 	 Paulus apostolus non ab hominibus neque per hominem sed per Iesum Christum et Deum Patrem qui suscitavit eum a mortuis


Nunik Jisus jiinkimtai nunú yaaktanmaya aents, kuashat mijadai wakan pegkegchau egkemtujam pujú tajuauwai, duka shiig wisú jegaash pujuchu, ayatak aents ukutainum wekayin. 	 et cum egressus esset ad terram occurrit illi vir quidam qui habebat daemonium iam temporibus multis et vestimento non induebatur neque in domo manebat sed in monumentis


Jisus Apajuí augbaun inagnak jintintaiji batsakbaun jegantun diikmá, wake besemag dekapenak ane anentaimainakua kajig batsatun wainak: 	 et cum surrexisset ab oratione et venisset ad discipulos suos invenit eos dormientes prae tristitia


Nuwa uchigmatji jegagmak najaimak wake besemag pujuwame, nuniau uchin uchigmak shiig aneak najaimajakbaujinak kajimatame. 	 mulier cum parit tristitiam habet quia venit hora eius cum autem pepererit puerum iam non meminit pressurae propter gaudium quia natus est homo in mundum


Wainmachush wainmainawai, shutushkam wekagainawai, lepragtin aidaush tsagainawai, empekush antuinawai, jakaush nantainawai, tuja ujunauch aidaunash yamajam chichaman jintinmae tusajum. 	 caeci vident claudi ambulant leprosi mundantur surdi audiunt mortui resurgunt pauperes evangelizantur


¿Ame yamaipat, Egiptunmaya aents Romanmaya apun shiwagmá, chichaman tsuwapá cuatro mil maanin aidaun yajuak uwegshunum jiijua duchaukaitam? —tau. 	 nonne tu es Aegyptius qui ante hos dies tumultum concitasti et eduxisti in desertum quattuor milia virorum sicariorum


Dutika: —Makichik aentskesh ujakaigpajum, —tiuwai. Tusa tibau ainayatak nuní senchi etsegtuidau. 	 et praecepit illis ne cui dicerent quanto autem eis praecipiebat tanto magis plus praedicabant


Tutai Jisus ayaak: —¿Wichaukaitag atum doce ainajum nuna etegjaunuk? Dutikamu ainajuminig anuig makichik iwanch pachitkawai, —tiuwai. 	 et nos credidimus et cognovimus quia tu es Christus Filius Dei


Nuna tutai judío aidau Jisusan chichajuinak: —Ame cincuenta mijankesh pujatsum aniayatkumesh, wajutí wainkau asamea, ¿Abragkan wainkabiajai tame? —tuidau. 	 dixerunt ergo Iudaei ad eum quinquaginta annos nondum habes et Abraham vidisti


dutika nuigtushkam: —Apajuí chichame agagbauwa nuwig, Kristuk waitkasa maam atinai nunikash kampatum tsawanta juwi nantaktinai, 	 et dixit eis quoniam sic scriptum est et sic oportebat Christum pati et resurgere a mortuis die tertia


Tama ni ayaak: —Apuh, wika amina achigmakag egkepainakuish, nuniachkush mantamainakuish amijai jakatasan umintsan wekaejai, —tau. 	 qui dixit ei Domine tecum paratus sum et in carcerem et in mortem ire


Imatikiagtai sumo sacerdote, saduceo aidaujai wainkag senchi kajegkaju. 	 exsurgens autem princeps sacerdotum et omnes qui cum illo erant quae est heresis Sadducaeorum repleti sunt zelo


“Atumjaig kuashat chichaa pujushtatjai, ju nugka juna apuji iwanch midau asamtai, nigka mina depetumainjig senchijig atsujui. 	 iam non multa loquar vobiscum venit enim princeps mundi huius et in me non habet quicquam


Tutai aents chichajuinak: ‘Apuh, niinuk cien tsawantai takasá jumain kuichik ikaugkamuji ajajama’, tuidau. 	 et dixerunt ei domine habet decem mnas


“Ashí aishmag aidau nuwen idayinak tikich nuwajai nuwenkug ekagmainawai. Tuja nuwa aishi idaisamua nuna nuwatushkam nunisag ekagmawai. 	 omnis qui dimittit uxorem suam et ducit alteram moechatur et qui dimissam a viro ducit moechatur


Nuaduí Jisukristu yaijattsamtai Apajuiya duka tuke emematmainaitji. Apajuí iina wenin emematkuik, iina Apajuiji wají anentag sumaina numamtuk awagmaji. 	 per ipsum ergo offeramus hostiam laudis semper Deo id est fructum labiorum confitentium nomini eius


Tuidau asagmatai Pablo Timoteo uyuntusti tusa wakegau asa, pakaji ajapjuatajum tima pakajiajui, judío nui batsamin aidau pegkegchaun anentaimtinum tau asa, apají griegon ashí dekaidau asagmatai. 	 hunc voluit Paulus secum proficisci et adsumens circumcidit eum propter Iudaeos qui erant in illis locis sciebant enim omnes quod pater eius gentilis esset


Mina aentsug pegkejam atinme tusa Apajuí anempas etegtamjau asamtai, dekaskenum wait anenkagtin, shiig anentaimkau, kakagchauch, ememachu, utugchat akuish katsunjajum pujakjum, 	 induite vos ergo sicut electi Dei sancti et dilecti viscera misericordiae benignitatem humilitatem modestiam patientiam


Nunú jega duka iina muunji jidiagtaish ditá uchijí aidaunu juwakui, nunikua nuna Josuejai tikich nugkanum aents batsatbaunum utsanainak itawajui, nunikag aents nui batsatunak Apajuí yayasam jiijajui, dutika itamuk David pujujakua duwishkam aajakuí. 	 quod et induxerunt suscipientes patres nostri cum Iesu in possessionem gentium quas expulit Deus a facie patrum nostrorum usque in diebus David


Nunú aatsa anentaibaujin Jisus dekau asa: “Makichik nugkanmag batsatiatak pempeentuniki maaní batsatkujag megkaemain ainawai. Tuja makichik yaaktanum batsatu pempentunisag maaní batsatkushkam megkaemain ainawai. Aantsag makichik jeganum ijunag batsatiatak pempeentuniki maaní batsatkush ditak megkaemain ainawai. 	 Iesus autem sciens cogitationes eorum dixit eis omne regnum divisum contra se desolatur et omnis civitas vel domus divisa contra se non stabit


Nunú wiyakuch eme anentsam juwakum, ujunauch wainkauch diiyakjumek, aents aidau etegkeakjum dutikmainaitjume. Atum aaja nuniakjumek pegkegchau takaajume, ashí aents betek eme anentachu asajum. 	 nonne iudicatis apud vosmet ipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum


Abragkak ni takasbauji diigsá aents pegkejai tibau akug, nigki emematmamain aajakuí, tujash Apajuiyaig ememamain ajakchauwai. 	 si enim Abraham ex operibus iustificatus est habet gloriam sed non apud Deum


Juan etsegtugkauwa nunú mina iwaintawai, tujash nuní nagkaemas wi takasbauwa nu minak iwaintawai. Wi takaag nunak mina Apag dutikata tujutmawa nunak takaajai, nunú dekamtijamainawai dekas mina Apag awetiuwa nunak. 	 ego autem habeo testimonium maius Iohanne opera enim quae dedit mihi Pater ut perficiam ea ipsa opera quae ego facio testimonium perhibent de me quia Pater me misit


Simeón wegantunmaya doce mil, Leví wegantunmaya doce mil, Isacar wegantunmaya doce mil, 	 ex tribu Symeon duodecim milia ex tribu Levi duodecim milia ex tribu Issachar duodecim milia


nuanuiya makichik Agabo daagtin wajakí, Wakaní Pegkeji chichamtikam: “Senchi yapajut ashí nugkanum tepeattawai”, tusa etseju, duka Apu Claudio inamak pujai jegauwai. 	 et surgens unus ex eis nomine Agabus significabat per Spiritum famem magnam futuram in universo orbe terrarum quae facta est sub Claudio


Atum anentaimtumasjumek: Jutiik Apajuí chichameg shiig dekaidau asaja, tikich jintinjuati tusaik atsumatsji, tajume. Atumek apujai betek batsatu asajum jutiik atsumkagtatsjume. Atumesh dekas apu waigkagminig, jutiish atumjai betekak inaamainaitji. 	 etenim si incertam vocem det tuba quis parabit se ad bellum


¡Tsanumin aidauwah! atum nugkanmayash diisjum, nuigtú nayaimpi niimé diisjumesh tsawan wajuku atatua nunú dekauwaitkugmesh, ¿wagka wi wainchatain iwainaja takaag dusha, Apajuinumianap iwainawa tusagmesh shiig dekatsjume? 	 hypocritae faciem terrae et caeli nostis probare hoc autem tempus quomodo non probatis


Wagki Kristu diismak pakamaku akush, pakamakchau akushkam wainkayai. Dekas imana duka Wakaní Pegkeji yamajam pujutan sukagta nuuwai. 	 in Christo enim Iesu neque circumcisio aliquid valet neque praeputium sed nova creatura


Nunak Herodes Juagkan eke achiatsaig nunikajui. 	 nondum enim missus fuerat in carcerem Iohannes


Apu Jisus juna taka takawa ashimak, nuaduí nayaim wegak takuniuwai. Nunik waka Apajuí untsujin ekeemsauwai. 	 et Dominus quidem postquam locutus est eis adsumptus est in caelum et sedit a dextris Dei


Dutikam machik tsawan apajijai pujus, uchi ekeuk ashí ni wajiijinak ijumag juki, apajinak ukuak tikich nugkanum atushat weuwai. Nunik nui pujus wainak pujut pegkegchaunum wekagak, kuichkijinak wajiijijaí ashimkauwai. 	 et non post multos dies congregatis omnibus adulescentior filius peregre profectus est in regionem longinquam et ibi dissipavit substantiam suam vivendo luxuriose


Tujash yamaik chicham umiktajum tibauwa nunú umitnumag jakauwa numamtuk wajakú asaja, agkanmagawaitji achikbauwa numamtin aajakuitag duka. Nuniku asa yamaik Apajuik takagji, Wakaní Pegkeji yaimpasmatai. Jutiish yaunchkek aents aidau chicham umiktajum tibauwa nuna umikchan suwimkan jukig tusag umiktatus kakanmamaina imaanijakuitji; tujash yamaik Apajuí takajuinakuik yaunchuk wajukejakuitag nuninatsji. 	 nunc autem soluti sumus a lege morientes in quo detinebamur ita ut serviamus in novitate spiritus et non in vetustate litterae


Lot yaakat Sodoma pujau jiinki wematai, nayaimpinmaya jii azufrejai pachimjamu, yumi yutak wajukeama imaanik iyaajui, nuniak aents aidaunak ashí apekag ijinawajui. 	 qua die autem exiit Loth a Sodomis pluit ignem et sulphur de caelo et omnes perdidit


Atumek waittsattajume, tujash ishamkaigpajum. Atumnak iwanch wakejamun takau aidau achigmakag egkepattajume. Dutik iwanchik waitkagmastatjume dekaskenmash Kristuig kajinas anentaimaina tusa dekapjamak. Dutijamawagmatai wajumak tsawantai waittsattagme. Mantamainakuish minai kajintsá anentaimtak mijakaigpa. Jakagminchakam wi pujut tuke atina nuna amastinaitjime. 	 nihil horum timeas quae passurus es ecce missurus est diabolus ex vobis in carcerem ut temptemini et habebitis tribulationem diebus decem esto fidelis usque ad mortem et dabo tibi coronam vitae


Dutikiagtatman tikich yatsut Jisusa nemajuidau nuna antukag, Saulon jukiag Cesareanum ejegawag nui inagkeakiag Tarsonum awemajui. 	 quod cum cognovissent fratres deduxerunt eum Caesaream et dimiserunt Tarsum


Wika niijai pujaun juwi tau asan niinak shiig dekajai, nigki minak awetiuwai, —tiuwai. 	 ego scio eum quia ab ipso sum et ipse me misit


Nunin asamtai tajime: Ashí nugkanmaya aents aidau kaunkag, Apajuí inamtaijin Abraham, Isaac, Jacob aina nujai pekaamsag yuwawagtin ainawai. 	 dico autem vobis quod multi ab oriente et occidente venient et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum


Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etegkamu aidau, aents dutikmainchau aidaun ashí aents wainainamunum kuashat iwainaidau; tuja Jisusa nemajin aidaushkam jega Apajuí ememattai Salomón waiti ujagbaunum ashí ijunaidau. 	 per manus autem apostolorum fiebant signa et prodigia multa in plebe et erant unianimiter omnes in porticu Salomonis


Tutai apu aidau: —Ju jega Apajuí ememattaiya ju cuarenta y seis mijadai jegamkamua duká, ¿ame kampatumchik tsawantaik jegamkattam? —tuidau. 	 dixerunt ergo Iudaei quadraginta et sex annis aedificatum est templum hoc et tu tribus diebus excitabis illud


Nunik ni jintintaiji aidau batsatbaunum jegakmá wainkaju kuashat aents tuwajuk aun, tuja chicham umiktinun jintinkagtinchakam ditajai tudayinaun. 	 et confestim omnis populus videns eum stupefactus est et adcurrentes salutabant eum


Junak idatsagtasankesh agattsujime, atumnak mina uchig aneetaig anentsan ichichjatasan agatjime. 	 nam si orem lingua spiritus meus orat mens autem mea sine fructu est


Jumamtinai: Iina iyashig makichkitak kuashat akanjamu ajawai, tujash makichik takata nunakek takainatsui. 	 sicut enim in uno corpore multa membra habemus omnia autem membra non eundem actum habent


Apajuiyai kajintsá anentaibauwai Abragkak, Apajuí chichajak: “Uchi ajutjamtatui” tusa anagkuauwaitak, dekaskenmash minaish kajinas anentaima tusa dekapeak: “Uchijum makichkiuchia nu maam emematjita” tamash dutikatatus wakekauwai. Apajuí Abragkan anagkuak: 	 fide obtulit Abraham Isaac cum temptaretur et unigenitum offerebat qui susceperat repromissiones


Tujash kuitamamkatajum, pegkegchau chichagdayakjum, nuigtú pegkegchau takagdayakjum pempeentuniki anenita nunú atumek megkaekaijum. 	 quod si invicem mordetis et comeditis videte ne ab invicem consumamini


Dutiksag kumpamjamainawai Marcos, Aristarco, Demas, Lucas aatus mina yaintin aina nunú. 	 Marcus Aristarchus Demas Lucas adiutores mei


Atum Kristui kajintsá anentaimu asajum umigjum duka, Apajuí anentag sumaina numamtinai, mina mantuawagmataish, wi jaamua dushakam, Apajuí anentag suwamua nuninuk atatui. Nunú nunikmatai shiig aneastatjai, nunikmatai atumesh wijai shiig aneastajum. 	 sed et si immolor supra sacrificium et obsequium fidei vestrae gaudeo et congratulor omnibus vobis


Wika atum takaajum nunak wainjai, tuja atum ujunauch asajum waitiajum nunash wainjime, tujash atumek dekas shiig pegkeja nu jukitnaitjume. Tuja: Jutiik judío asaja Apajuí aentsji ainaji, tumamaidau pegkegchau chichagtamaina nunashkam wainjai, nunú aina duka iwanchdau ainawai. 	 scio tribulationem tuam et paupertatem tuam sed dives es et blasphemaris ab his qui se dicunt Iudaeos esse et non sunt sed sunt synagoga Satanae


“Yatsug aidauh yamaik Apajuiyai idaijime, ni anejatbaunum chichaman sujamsauwa nujai juwaktajum, nu chichamak senchigtinai, iman asa atum Jisusai aan nagkaemasjum kajintsá anentaimtanum yaimpaktatjume, nunitai Apajuí ni aentsji aidaun jukitnun anagkuauwa nunash imatiksag amastatjume. 	 et nunc commendo vos Deo et verbo gratiae ipsius qui potens est aedificare et dare hereditatem in sanctificatis omnibus


Dutiktai Jisus Pedron chichajak: —Espadajum jukim awajata, ¿amek, mina Apag waittsati tujutbauwa nunak umimainchauk anentaimtujam? —tiu. 	 dixit ergo Iesus Petro mitte gladium in vaginam calicem quem dedit mihi Pater non bibam illum


Tujash atumek aneetaig aidauwah, iina Apuji Jisukristu chicham etsegtugkatajum tusa ishiakbau aidau, 	 vos autem carissimi memores estote verborum quae praedicta sunt ab apostolis Domini nostri Iesu Christi


Nu aents jintiamu aina duka, dekas dutsukaitai yaijatmainuk tusa umimain ainawai. Wagki jintiinak: “Wainkauchia nunin anenmamsata takuik, iyash senchi waitkamainai”, tuina duka dekaskechui. Tujash nunú aents aidau jintiina duka, dita anentaimsajag pegkeja nunin, dekaskea nunin diinawai: “Juna aaja umiaknuap aents pegkejam, tudaugtuchu, kakagchau amainaitja”, tuidau asag. Tujash wainak iyashinak waitkainawai. Nunin asa nu jintiamu aina duka iina iyashí pegkegchau wakegamu idaitanmag yaijattsui. 	 quae sunt rationem quidem habentia sapientiae in superstitione et humilitate et ad non parcendum corpori non in honore aliquo ad saturitatem carnis


Nuwa waje aidau jeenash atankiag, aents aidau pegkegnap takainawa tujuttinme tusag, Apajuin au aujuinakua ukú yujau aina nunin aigpajum. Nunú aidau imá senchi suwimkan jukiagtin ainawai.” 	 qui devorant domos viduarum simulantes longam orationem hii accipient damnationem maiorem


Imá dukechui jutii Apajuiyai shiig aneenag duka, iina Apuji Jisukristu Apajuijai epegtugma kumpamtijamauwa duwish shiig aneenaji. 	 non solum autem sed et gloriamur in Deo per Dominum nostrum Iesum Christum per quem nunc reconciliationem accepimus


Pablo yaakat Derbenum jegaa nagkaemaki Listranmashkam jegau. Nunikmá makichik datsauch Timoteo Jisusa nemagnun wainkau, nuna dukujig judío nuwa Apajuí nemajin, untsu apají griego aents aajakuí. 	 pervenit autem in Derben et Lystram et ecce discipulus quidam erat ibi nomine Timotheus filius mulieris iudaeae fidelis patre gentili


Dutikam jegaa, Apajuí wajuk yayawa nuna wainak senchi shiig aneasu. Nunik: Anentaiminish shiig ichichmamjajum Apu Jisus nemagkatajum, tusa chichaju. 	 qui cum pervenisset et vidisset gratiam Dei gavisus est et hortabatur omnes proposito cordis permanere in Domino


Jisusak tusa chichá wajaig, wajumak aents aidau: Ju jega Apajuí ememattaya juka, kaya shiig pegkeg aidau ekenjá jegamkayap, Apajuinu atí tusag anentag ikaunmakbauwai imatika iwajamuita, tusag augmatuidau. Nuniagtai Jisus chichajak: 	 et quibusdam dicentibus de templo quod lapidibus bonis et donis ornatum esset dixit


Junashkam Jisus tiuwai: “Apajuí aentsnum inama duka, aents ajaka jigkayin ajauwa nujai betekmamtinai. 	 et dicebat sic est regnum Dei quemadmodum si homo iaciat sementem in terram


wi atumnak apu emaktinaitjime, mina Apag mina apu etiuwa dutiksanuk, 	 et ego dispono vobis sicut disposuit mihi Pater meus regnum


Imanun wainkag Jisus ukusbaun suntag kuitamak batsatuk ishamkag jaka kakekajui. 	 prae timore autem eius exterriti sunt custodes et facti sunt velut mortui


Nuna nunikag ashí buutuinak, Pablon pagkukag kugkuyanume akatdayinamunum. 	 magnus autem fletus factus est omnium et procumbentes super collum Pauli osculabantur eum


Apajuí etsegtin niina pachis agajua duka: ‘Wi mina chichamjun etsegnun amina emtimin awemajai, ni jintanak umigtamkattawai’, tawai. 	 hic enim est de quo scriptum est ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam qui praeparabit viam tuam ante te


Isaías juna tiuwa nunak, Jisusa imanjin wainkau asa, niina pachis tiuwai. 	 haec dixit Esaias quando vidit gloriam eius et locutus est de eo


Yatsug aidauwah, ubag aidauh, junak inagnamun tajime. Atumek ashí pegkeg aina nuwig anentaimin atajum, tikich wají pegkejan takainakui pegkegnap takainawa tusa anentaimtin, Apajuí wají pegkeg diiyamu aina nunash pegkegnum anentaimtin, aents pegkeg takainamun shiig anentus diin atajum. 	 de cetero fratres quaecumque sunt vera quaecumque pudica quaecumque iusta quaecumque sancta quaecumque amabilia quaecumque bonae famae si qua virtus si qua laus haec cogitate


Nuna tutai niina jintintaiji aidauk ditak pempeentunikiag iniininak: —¿Wajuk nunash takua, wajumak tsawantai minak waitkashtatjume, nunikjum dukapech tsawan asajum ataktú waitkattagme, eke mina Apajuí wegatsaig tujamji? 	 dixerunt ergo ex discipulis eius ad invicem quid est hoc quod dicit nobis modicum et non videbitis me et iterum modicum et videbitis me et quia vado ad Patrem


Ditak Apajuí aents nuninun takauk suwimkan juinak jakatin atinme tiuwa nunak shiig dekainawai. Nunin aigkish ditak pegkegchauwa nunak takainak, tikich pegkegchaun takaagtaish shiig anentus diinawai. 	 qui cum iustitiam Dei cognovissent non intellexerunt quoniam qui talia agunt digni sunt morte non solum ea faciunt sed et consentiunt facientibus


“Maaninawai tuinamu antitnaitjume, nuigtú maaniawagtasa pampandayamushkam, imaniakuish puyatkatin aigpajum. Duka aatus nagkaemaktinai, tujash nu achatnai nagkanbauk. 	 cum audieritis autem bella et opiniones bellorum ne timueritis oportet enim fieri sed nondum finis


Nunú aents aidauk dekas itatmitkaktajum, ditak kuichkin akigkatnume tabaunum, makichik jeganum batsatunak jintiimainchau aidaun jintintak, Kristui kajintsá anentaimtuinamujin datupainawai. 	 quos oportet redargui qui universas domos subvertunt docentes quae non oportet turpis lucri gratia


Nuna ti Jisus ni jintintaiji aidaun: —Mina nemagtuktasajum wakegautigmek atum wakegamuk idaikujum nemagtuktajum, nuniakjum senchi waitiakjumesh atsanjatajum. 	 tunc Iesus dixit discipulis suis si quis vult post me venire abneget semet ipsum et tollat crucem suam et sequatur me


Tujash Pablonak Silasjai wainkachag, Jasogkan, tikich Jisusa nemajin aidaujai jukiag yaaktanum dekas apu pujamunum ejegawajui. Dutikawag: —Ju aentsua ju, jimag aents ashí nugkanum wekagas dapamkagtú wekaenuwe nunú juwi iinashkam tajutjamamtai, 	 et cum non invenissent eos trahebant Iasonem et quosdam fratres ad principes civitatis clamantes quoniam hii qui orbem concitant et huc venerunt


¡Aentsú tsanú aidauwah! Apajuí etsegtin Isaías atumin pachipasag shiig tiuwai: 	 hypocritae bene prophetavit de vobis Esaias dicens


Aneemtikjata Jisusa nemajin aidauk apu inamin aina nui sumimkau atinme, nuninak dita tabaunash umigkatnume, nuigtú ashí takat pegkeg aina nunak dutikatatus wakeetinme. 	 admone illos principibus et potestatibus subditos esse dicto oboedire ad omne opus bonum paratos esse


Tusa inagnaig tikitchakam jegantun chichajak: ‘Apuh ame kuichik sujusmayum duka, nuigtú cincoa imajin kawegke.’ 	 et alter venit dicens domine mna tua fecit quinque mnas


Aatus asamtai tudau tsagkujamu aidautik, Apajuí tsagkugtugti tusa kuntin mautak atsumnatsui. 	 ubi autem horum remissio iam non oblatio pro peccato


¡Nuaduí ashí nayaimpinum batsatutigmek shiig aneastajum! Tujash ¡Wait anentajime nugkanum, nayantsanum batsatainajum nunak! Wagki iwanch tsawanji wajumak juwatka nuna dekau asa, senchi kajeká atum pujamunum akaetugmakiu asamtai”, timayi. 	 propterea laetamini caeli et qui habitatis in eis vae terrae et mari quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam sciens quod modicum tempus habet


Tama Pablo ayaak: —Wika judiuwaitjai, mina pujutaijuk yaakat muun Tarso, Cilicia nugkanum awa nuwiyayaitjai. Wait aneasam ayú tujutta, aents aina juna machik ausatasan wakegajai, —timayi. 	 et dixit ad eum Paulus ego homo sum quidem iudaeus a Tarso Ciliciae non ignotae civitatis municeps rogo autem te permitte mihi loqui ad populum


“Juajuí dekanattawai yaki yachaita, yaki shiijash antawa nunú: Siete buukega duka, siete mujanum nuwa eketa nuna iwainawai, duka siete apu ainawai. 	 et hic est sensus qui habet sapientiam septem capita septem montes sunt super quos mulier sedet et reges septem sunt


Kristuwa duke iina pujutan sujamsajua duka, nunin asa ataktú juwi minak wantinkatna duwi, iishkam niiya imanuk betek wajasagtinaitji. 	 cum Christus apparuerit vita vestra tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria


Dekas duka paantai, makichik aentskesh chicham umiktin agagbauwa nuna umiak Apajuí pegkeg diiyam amaitsu duka. Ni chichame agagbaunmashkam: “Aents pegkejan takaa duka, imá Apajuiyaig kajintsá anentaibauwa duwik ajumaish tuke pujustinai”, tawai. 	 quoniam autem in lege nemo iustificatur apud Deum manifestum est quia iustus ex fide vivit


—Ju aents aidaun wait anentuinajai, juwi wijai kampatum tsawantai yujumkanash yutsuk batsataina duwi, 	 misereor super turba quia ecce iam triduo sustinent me nec habent quod manducent


Tama nuwa: —Apuh, nunú yumi minash sujustá, kitamakun yumin shikiakun waketjag imaní pujuig, —tiuwai. 	 dicit ad eum mulier Domine da mihi hanc aquam ut non sitiam neque veniam huc haurire


Nuniachkugmesh makichkitigmekesh wainkajum: “Yaki jakau aidau batsamtain akaikia tiigpajum” tawai. Nunú aaja anentaimainakuik, “Aents jakau batsamtainum Kristu pujau jegají, jukí iwakagmi” tumaina nunin asamtai. Tujash Kristuk aneantui. 	 aut quis descendit in abyssum hoc est Christum ex mortuis revocare


Nunikag aents tuwakbaunum jegainai, makichik aents tajuntun niina tikishmatug chichajak: 	 et cum venisset ad turbam accessit ad eum homo genibus provolutus ante eum dicens Domine miserere filii mei quia lunaticus est et male patitur nam saepe cadit in ignem et crebro in aquam


Ju nugka juwiya wakejut atumiin awa duka maa emegkaumaina numamtuk awajkatajum: Tsanijinawaigpajum, pegkegchau aidaush takasaigpa, atum pegkegchau katsunjashmin wakegamush takasaigpa, pegkegchau aidaush wakekaigpa, imá midauk atí tusagmesh wakeyigpa, nuniakjumek nunú apajimá pujumain asamtai. 	 mortificate ergo membra vestra quae sunt super terram fornicationem inmunditiam libidinem concupiscentiam malam et avaritiam quae est simulacrorum servitus


Tsawan jista Pentecostés tutai tsawagmatai, ashí Jisusa nemajin aidauk dita tuke ijuntaijin jeganum ijunjajui. 	 et cum conplerentur dies pentecostes erant omnes pariter in eodem loco


Numamtuk ajakshakam pegkejan nejenuk nunisag pegkegnak nejegame. Tuja ajak pegkegchaun nejenchakam nunisag pegkegchaunak nejegame. 	 sic omnis arbor bona fructus bonos facit mala autem arbor fructus malos facit


“Wika wi wakegamunak takamaitsujai, mina Apag dutikata tujutbauwa dutiksanuk dutikajai, nunin asa wi dutikamua duka pegkejai, nuaduí wika wi wakejamunak takatsuk, mina Apag awetiu wakejamunak takaajai. 	 non possum ego a me ipso facere quicquam sicut audio iudico et iudicium meum iustum est quia non quaero voluntatem meam sed voluntatem eius qui misit me


Aents akiiamuk aentsun uchijigke, untsu Wakaní Pegkejin akiinuk Apajuí uchijiyai, nunú Wakan egkemtugbau asa. 	 quod natum est ex carne caro est et quod natum est ex Spiritu spiritus est


Tutai nuwak, dekajuagapi tusa puyatuk kujaukmaikia Jisusan jegantun tikishmatug, ashí aents antuinamunum, wajuk asaya antigke nuna pachis, nuigtú ni Jisus antiamuik tsagagbaujinashkam ujakú. 	 videns autem mulier quia non latuit tremens venit et procidit ante pedes illius et ob quam causam tetigerit eum indicavit coram omni populo et quemadmodum confestim sanata sit


Tibauwa nuna apu Etiopianmaya Felipen iniak: —Wait aneasam minash ujatkata, ¿juna Apajuí etsegtin tiuwa nunash yana pachis takua tiuwaita? ¿Nigkik tumamiuwait, atsa tikichin takug tawa? 	 respondens autem eunuchus Philippo dixit obsecro te de quo propheta dicit hoc de se an de alio aliquo


Nuniakjum nu aents aina nujaig kuitamamkatajum, atumnak achigmakag jega ijuntainum apu chichaman dekaawagtatus ijunjamunum ejetamawagtinai. Dutijamawagmatai jega ditá ijuntaiji aidaunum awaintamawag suwimjamawagtinai. 	 cavete autem ab hominibus tradent enim vos in conciliis et in synagogis suis flagellabunt vos


Tuja Isaías agakshakam: “Isaí wegantunmaya atinai, ashí aents judiuchu aidaunmash inamjatnuk, nunitai ashí aentsuk imá niinak jintan niimjusagtinai”, tiuwai. 	 et rursus Esaias ait erit radix Iesse et qui exsurget regere gentes in eo gentes sperabunt


Tujash yamaik Apajuijaig shiig chichamak iwajamui. Nunak Apajuik niina Uchijí Aentsmaga Akiina iiní mantamdauwa nuaduí, niina aentsji aidauk niina emtinish bakumamainchau atinme tusa dutikauwai. 	 nunc autem reconciliavit in corpore carnis eius per mortem exhibere vos sanctos et inmaculatos et inreprehensibiles coram ipso


Bernabeshkam Saulojai dita takaamujinak ashimak, Jerusalén waketuinak Juan, tikich daaji Marcos tutaya nuna jukiaju. 	 Barnabas autem et Saulus reversi sunt ab Hierosolymis expleto ministerio adsumpto Iohanne qui cognominatus est Marcus


Nayaimpishkam megkaekabi, papí ninuja jutayama numamtuk. Ashí muja aidauk, ajuntai aidaujai pachimdagak patamsabi. 	 et caelum recessit sicut liber involutus et omnis mons et insulae de locis suis motae sunt


Duka Felipek yaakat Betsaidanum Andrés Pedrojai pujujakua nuwiyag niishkam aajakuí. 	 erat autem Philippus a Bethsaida civitate Andreae et Petri


Juna tajim junak imá atumnakek tatsujime ashí aentsun tajai: ¡Niimkau aneaku batsamsatajum!” 	 quod autem vobis dico omnibus dico vigilate


Makí makichik mijantin José Maríajai, Jerusalén tuke wesagké aidau Pascua jegatai. 	 et ibant parentes eius per omnes annos in Hierusalem in die sollemni paschae


Juka aentsuk anentainish dekaskeapi tichamin utugchatan anentaimaidau asag, antuinakushkam wainak antuinawai. Jiinchakam epetkamua numamtin ainawai. Nuninchau ainakug mina chichamjun antukag pujutjin yapajinakuig, wi ditanak uwemtikmainaitjai.’ 	 incrassatum est enim cor populi huius et auribus graviter audierunt et oculos suos cluserunt nequando oculis videant et auribus audiant et corde intellegant et convertantur et sanem eos


Tutai Jisus: —Duka tiigpajum, jutiin shiwagmatjamtsu duka jutiinu asa aniawai, —tiuwai. 	 et ait ad illum Iesus nolite prohibere qui enim non est adversum vos pro vobis est


Junak cinco mil aishmag aidau yuwawajui. 	 erant autem qui manducaverunt quinque milia virorum


Tuja naweg jiju jinum jiyamu dewa wegama imanun etsanmayi, chichameshkam tuna dujaji uutama imatmayi. 	 et pedes eius similes orichalco sicut in camino ardenti et vox illius tamquam vox aquarum multarum


Timatai Jisus chichajak: —Makichik aentskesh mina pachittsagmek ujakaigpajum —tusa idayak: 	 at ille increpans illos praecepit ne cui dicerent hoc


Atumesh pishak anentaimsajum diistajum. Ditak ajakmakagkesh juuchu ainawai, jeganakesh jegamkag yutaijinak ijumainatsui. Nuniaunak Apajuí suwawai dita yuwatnunak. Tujash atumetjume dekas pishak nagkaesau aidautigmek. Iman ainagminish ¿wagkag Apajuish atum atsumamunash amaschagtinme? 	 considerate corvos quia non seminant neque metunt quibus non est cellarium neque horreum et Deus pascit illos quanto magis vos pluris estis illis


Nuniagmin niina senchijí imana duwi senchimtijamawag ichichtamjatnume, dutikamu asajum kuashat utugchat ajutjamkuish katsunjajum, emamkesjum shiig aneasjum pujustajum tusanush segatjime. 	 in omni virtute confortati secundum potentiam claritatis eius in omni patientia et longanimitate cum gaudio


“Suntag aidau Jerusalegkan tentea au wainkugmek, yaaktanak wamkeap tsaikagtatua titin atajum. 	 cum autem videritis circumdari ab exercitu Hierusalem tunc scitote quia adpropinquavit desolatio eius


Atum tu jeganma wayattagme, nunikjumek nuwig pujusjum wegakjum ukuktajum. 	 et in quamcumque domum intraveritis ibi manete et inde ne exeatis


nuigtú canela, kugkuin aidau, incienso, mirra, puwag aidau, vino, aceite, harina dekas pegkeg aidau, trigo, kuntin takamtiktai aidau, uwig aidau, carro tutai caballo japitai aidau, aents inak agtin aidaunashkam ashí sumajakuí. 	 et cinnamomum et amomum et odoramentorum et unguenti et turis et vini et olei et similae et tritici et iumentorum et ovium et equorum et raedarum et mancipiorum et animarum hominum


Ditak pegkeja nuna takastinme tusa Apajuí apusamu asag, aminak pegkegnum yaimpamainai. Untsu ame pegkegchau takaakmek, dekas apuk ishamainaitme. Wagki apuk, wainak suwimkan sukagtusti tusaik adaikashbau asag, pegkegchau takaina nuna suwimkan suwau asamtai. 	 Dei enim minister est tibi in bonum si autem male feceris time non enim sine causa gladium portat Dei enim minister est vindex in iram ei qui malum agit


Nuniaig atumek ememá batsatjume. Dekas atumek wake besemag batsatkujum, aanú aents dukujimkamujin tsanijima pujuja anka jiikjum awemamainaitjume. 	 per quod et salvamini qua ratione praedicaverim vobis si tenetis nisi si frustra credidistis


Nuaduí wi takaamujua nuna wainainak dekaskeapi tujutuidauk, shiig aneasagtinai timae tusam ujaktá”, tiu. 	 et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me


Wika waamak minittajai, nuniktin asamtai atum minai kajintsá anentaimainajum nunisjumek anentaimsatajum, nuniagminig Apajuí amasagtina nunak, tikichik makichkish atanjamainchau ainawai. 	 venio cito tene quod habes ut nemo accipiat coronam tuam


Yamimat pachisa jintinkagtamu, Jisusa nemajuidau buuknum achiká Apajuí segatut, jakau aidau nantajagtin, nuigtú Apajuí ii takasbaujin diisá tujamtina nu pachisa dekaatasaishkam batsamtumaitsuji. 	 baptismatum doctrinae inpositionis quoque manuum ac resurrectionis mortuorum et iudicii aeterni


Jistatin yuwinamunmash, dekas apú ekeemtai shiig iwajamu aina imanun etegkawag ekeemsagtatus wakegainawai. Jega ijuntainum wainakush ekeemtai pegkegnum ekeemsagtatus wakegainawai. 	 amant autem primos recubitus in cenis et primas cathedras in synagogis


Yamaya juwikishkam duka nugka numpeagbau tutayai. 	 propter hoc vocatus est ager ille Acheldemach ager sanguinis usque in hodiernum diem


“Witjai dekas uva numijiya numamtinnuk, untsu mina Apajui ajakan kuitamna numamtina duka. 	 ego sum vitis vera et Pater meus agricola est


Tusa tiagtai Pilato ayaak: —Anuwai suntag kuitamain aidauk, atum wejum wajuk wakegagme dutiksagmek umiktajum, —tau. 	 ait illis Pilatus habetis custodiam ite custodite sicut scitis


niina Uchijinash iwaintugkauwai, judiuchu aidaunash Kristuk dekas Apajuí Uchijiyai tusa ujaktí tujutu asa, dutijuamtaish aents aidaunak: Wajukattaja, tusanuk iniaschabiajai. 	 ut revelaret Filium suum in me ut evangelizarem illum in gentibus continuo non adquievi carni et sanguini


Nuaduí Apajuí emtinish mina anentaimtajuish pegkeg, antsanuk aents aidaunmash pegkeg atasan kakanmamjai. 	 in hoc et ipse studeo sine offendiculo conscientiam habere ad Deum et ad homines semper


Amina jiim tudaun takamtijamkuish, makichik jime ukuinkam atushat ajapmaina numamtuk wajaktá, tudau takata nunú idaikum. Dekas pegkejai tudau takat idaisau asam pujut tuke atina nui makichik jiiyaik niimsá waimainaitam numamtuk wajamuk, jimag jiintin asam jii ajumaish kajinchaunum ajapam waitiaku pujumainaitam nu. 	 et si oculus tuus scandalizat te erue eum et proice abs te bonum tibi est unoculum in vitam intrare quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis


Imatiagtai Herodeschakam ni suntaji aidaujai, Jisusan aentschau chichajus dushikinak, jaanch pegkeg apu nugkutai aina ibaun anugkug, ataktú Pilato pujamunum awebau. 	 sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo et inlusit indutum veste alba et remisit ad Pilatum


Tamashkam aimainchau dekapenak takamtak ijunu. 	 et non poterant ad haec respondere illi


Tuja tuwí atumin awaintamtan dakitjabiagtatua, dutijamainakuig nunú yaaktak ukuakjum, daweminia tsetse pegatjajum akaketkatajum, dita suwimak jukitnuji iwaintakjum. 	 et quicumque non receperint vos exeuntes de civitate illa etiam pulverem pedum vestrorum excutite in testimonium supra illos


Jutiik dekas wainkau asaja etsegji, tuja Wakaní Pegkejiya dushakam dutiksag etsegtau asa jutiinash dekamtijamji. Wagki Apajuik niina umijuina nuna Wakaní Pegkejiya nunak suwawai, —tuidau. 	 et nos sumus testes horum verborum et Spiritus Sanctus quem dedit Deus omnibus oboedientibus sibi


¿Tujash aents aidautikesh wajupatiya tikich anentaibaush dekamainaitji? Aentstik makí makichkiti ii anentaibaujiya duka imá shiig dekainaji. Numamtuk Wakaní Pegkejiya duke dekawai Apajuí anentaibaujinak. 	 haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus dividens singulis prout vult


Jutiik pegkeg takasbaunum uwemkachu asaja, makichkish ii emematmamainuk atsugtamji. 	 non ex operibus ut ne quis glorietur


nunikjum jeentin jeen wayaakui: ‘Jintinkagtin chichagtamak: Agkantash awash wi mina jintintaig aidaujai Pascuatin yumainush, tujamae’ titajum, 	 et dicetis patri familias domus dicit tibi magister ubi est diversorium ubi pascha cum discipulis meis manducem


Dutikamu asag nujantaish, kitakaish, etsa sukuinam seemakugkesh waittsashtin ainawai. 	 non esurient neque sitient amplius neque cadet super illos sol neque ullus aestus


Mina pataag judío aidau dekas ajaka nuna kanawega numamtin aina nuna, kanawe tsupika ajaptayama numamtuk Apajuí awajkauwa nunin asa, atum ikamia numi kanawe ajaknum ikakmauwa numamtin ainajum, nunutijum ni umigchamak pegké idaitamsattagme. 	 si enim Deus naturalibus ramis non pepercit ne forte nec tibi parcat


Atumek wi yaunchuk mina pataag judío aidau takataijin umiakun wajuk pujujakuitja duka antukuitjume, Jisusa nemajin aidaun ainjan, dita chicham antuinamujin emegkatkatasan wekaetuyag nunú. 	 audistis enim conversationem meam aliquando in iudaismo quoniam supra modum persequebar ecclesiam Dei et expugnabam illam


Nuna timatai kantamtain kantamawag Olivosan mujajin wegajui. 	 et hymno dicto exierunt in montem Oliveti


¿Ya Juagnash yamijatjata tusash awemauwaita, Apajuik awemauwait, atsa aents aidauk awemauwait? —tau. 	 baptismum Iohannis de caelo erat an ex hominibus


Yaakat Capernaum batsamin aidauwah, atum anentaimsagmek: Jutiik jainakuish nayaimpinum juwam agtinaitji, tajume. Tujash dutikamak agchatnaitjume, atumek tikich aents pegkegchau aidau jinawaju waitú batsata nui batsamsatnaitjume. Yaakat Sodomanum batsamajakajua dusha, atum wainchatai iwaintajim imatika iwainamun wainainakug, tudau takatan idaisag yamaya juwish batsaamain ainawai. 	 et tu Capharnaum numquid usque in caelum exaltaberis usque in infernum descendes quia si in Sodomis factae fuissent virtutes quae factae sunt in te forte mansissent usque in hunc diem


Dutika chichaman epegkin aidaunum ejeyag chichainak: —Jujú judío aents ainayatak iina yaaktajin taawag dapamkagtuinawai, 	 et offerentes eos magistratibus dixerunt hii homines conturbant civitatem nostram cum sint Iudaei


Nunik achiká jukiag aents achiká egketainum egkeawag ukukiaju etsa akagu asamtai, kashin dekajuami tusag. 	 et iniecerunt in eis manus et posuerunt eos in custodiam in crastinum erat enim iam vespera


Wika atum takaajum nunak wainjai, atumek senchi takaakjum utugchat igkuakjumesh emamkesjum inagkeagme. Atumek pegkegchau aina duka dakitajume, nuigtush dekagjime ‘Jisukristu awemamuitjai’ tuidaush dekapsajum waitjamu dekagjum nunashkam. 	 scio opera tua et laborem et patientiam tuam et quia non potes sustinere malos et temptasti eos qui se dicunt apostolos et non sunt et invenisti eos mendaces


¡Duka makichkish nuninuk anentaimaitsugme! Apajuik pegkegchaunak takachui. ¿Apajuish wajuk ashí aents aidaunash suwimkanash sumainaita, niish pegkegchaun takauwaitkush? Nunak dutikmaitsui. 	 absit alioquin quomodo iudicabit Deus mundum


Nuna jintinkagtua ashimkamtai, tikichik shimuinai ujumak juwakaju aidau ni jintintaiji aidaujai jegantag, augmattsa jintinkagtuamun pachisag iniidau. 	 et cum esset singularis interrogaverunt eum hii qui cum eo erant cum duodecim parabolas


Nunak wajintig ni timatai duwi tsanumjugtasag tiajui. Tujash Jisusak tsuntsumá ekeemas uwejen nugkanum agau. 	 haec autem dicebant temptantes eum ut possent accusare eum Iesus autem inclinans se deorsum digito scribebat in terra


Nunika pujusá Apajuí aujtainum wegajin, nuwa inak wakan pegkegchau dekamtikam etsejin igkumpaktatus jiintugmakmayi. Nunú nuwa dutika takatai niina apuji aidauk kuashat kuichkin juwidau. 	 factum est autem euntibus nobis ad orationem puellam quandam habentem spiritum pythonem obviare nobis quae quaestum magnum praestabat dominis suis divinando


¿Nuigtush atumek ausachuk ainajum Moisés agagbauwa nuanuí: Sacerdote jega Apajuí ememattainum takau aidauk, tsawan ayamtai tsawaju aigkish ayamainatsui; tujash duka pegkegchauk wegatsui tawa duka? 	 aut non legistis in lege quia sabbatis sacerdotes in templo sabbatum violant et sine crimine sunt


Nui Jisus cuarenta tsawan pujuttaman iwanch tsanujá pegkegchau takamtiksata tiuwai, nuigtushkam kuntin kajen aidau batsatbaunum Jisusak pujau. Dutikamtai Apajuí aentsji nayaimpinmaya kautuawajui kuitamkagtatus. 	 et erat in deserto quadraginta diebus et quadraginta noctibus et temptabatur a Satana eratque cum bestiis et angeli ministrabant illi


akash jinuchu aina nui ajapeam amaina nu. 	 quod si oculus tuus scandalizat te eice eum bonum est tibi luscum introire in regnum Dei quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis


Nuaduí pempentunisaikik: Amek Apajuik shiig umigtsume, tudaimaitsui. Dekas ayatak kuitamamkatajum amina tudau etamainchauwa nunin diisam takaamugmin tikich Kristu nemajuidauk: Juka tudau wemainapi, tuinayatak ame takaamun waipaku asag, niishkam dutiksag takakmá tudau wemaina duka takasaipa. 	 non ergo amplius invicem iudicemus sed hoc iudicate magis ne ponatis offendiculum fratri vel scandalum


Dita nuninamunum Apajuí etsegtin Isaías agagbau: “Apuh, ¿ya iina chichamenash dekaskeapi tuinawa? ¿Apush yana niina senchijinash iwaintuke?” tawa nu betek uminkauwai. 	 ut sermo Esaiae prophetae impleretur quem dixit Domine quis credidit auditui nostro et brachium Domini cui revelatum est


Antsag vino yajatai duwap apagbau ajutnumag uva yumiji yamá ijugbaunak yajachu ainawai, dutikamak vino kajiak pushutak ipatmain asamtai, nunik vinok ukagag, duwapshakam ichiinak ajapnamainai. Tujash duwap yamagmanmag nunimaitsui, vino yamajam asa pushututaish ayatak egkenag wetai nunisag pegkejak amainai.” 	 neque mittunt vinum novum in utres veteres alioquin rumpuntur utres et vinum effunditur et utres pereunt sed vinum novum in utres novos mittunt et ambo conservantur


Niishkam iwanch pegkegchau takamtiksatasa dekapeam asau asa, iwanch dekapeam waituidaunak senchigtina ibau asa yaigtatui. 	 in eo enim in quo passus est ipse temptatus potens est eis qui temptantur auxiliari


Nunin asamtaig, ¿Jisukristu kajintsá anentaimtamunum chicham umiktina duka imanchau juwaka? ¡Makichkish nuninchauwai! Nunisag awai, ayatak nuní nagkaemas paan awajsaji, chicham umiktinush wajinma yaijatua duka. 	 legem ergo destruimus per fidem absit sed legem statuimus


Nuanuig kuashat tsawan pujajin Apajuí etsegtin Judeanmaya Agabo daagtin taawabi, 	 et cum moraremur per dies aliquot supervenit quidam a Iudaea propheta nomine Agabus


Jisusak Lázaro jakamtai taunak, ditak ayatak kanagmatais tawatai tusag tiajui. 	 dixerat autem Iesus de morte eius illi autem putaverunt quia de dormitione somni diceret


Nuna ti wakitki ni jintintaiji batsakbaun jegantun diikmá, kajig batsatun wainak Pedron chichajak: —Simón, ¿kanamek? ¿makichik horakesh iwá pujumainchauk dekapeam? 	 et venit et invenit eos dormientes et ait Petro Simon dormis non potuisti una hora vigilare


¡Atumek aents wainmachuitak jintan inakmastatus wajukmaina numamtuk wajagme tikich jintinkujum; atumek uwagtinjumin wiyunch egkemamtai kujajaig tusa jiikí ajapeayatkujum, dekas wenunmash camello waimainchauwa imanun kujamaina numamtuk wajagme! 	 duces caeci excolantes culicem camelum autem gluttientes


Makichik aentskesh ipapainakuishkam, amek yama wayamunmag ekeemtai imanchaunmagkesh ekeemsata. Nuniamin ni ipapau minak: ‘Kumpajuh, emkam au ekeemtai dekas pegkeg aina awi ekeemsata’, tusa aentsun emtin ekepasmatai, ameshkam shiig aneasam datsamkas ekeemsamnum. 	 sed cum vocatus fueris vade recumbe in novissimo loco ut cum venerit qui te invitavit dicat tibi amice ascende superius tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus


Maaniamunum maamush agtinai, dutikainak tikich aidaunak achijag, tikich nugkanum judiuchu aidau batsatbaunum kuashat yajuakagtinai. Dutikawag Jerusalén juwajunak, judiuchu aina nu inainak waitkagtin ainawai. Duti dutikainakua Apajuí tibauwa nu jegatai idaisagtinai. 	 et cadent in ore gladii et captivi ducentur in omnes gentes et Hierusalem calcabitur a gentibus donec impleantur tempora nationum


Atumek duka shiig dekagme, Esaú dutika sujukuitak Apajin jegaantun, niina pujutjin pachis pegkegnum chichagtukat tukamá dakitam asauwai, dutikam senchi buutkush, nuigtú dutikmainuk atsugsauwai. 	 scitote enim quoniam et postea cupiens hereditare benedictionem reprobatus est non enim invenit paenitentiae locum quamquam cum lacrimis inquisisset eam


Tujash uchí dukují chichaak: —Atsá, uchik Juan atatui, —tau. 	 et respondens mater eius dixit nequaquam sed vocabitur Iohannes


Jutii apajig wajumak tsawantai batsamtinaitak, jutiin pegkegnum yaimpamaina nuna anentaimtusag jintinjamajakajui. Tujash Apajuik iina dekas pegkeg etamaina nuna jintinjamji, ni pegkegma ibauk atinme tujamu asa. 	 et illi quidem in tempore paucorum dierum secundum voluntatem suam erudiebant nos hic autem ad id quod utile est in recipiendo sanctificationem eius


Atumek mina: Dekas juwapita Apajuí Uchijig, tujuttsujum duwi jaakjumesh atumin tudaugminig jakatnaitjume timajime, —tiuwai. 	 dixi ergo vobis quia moriemini in peccatis vestris si enim non credideritis quia ego sum moriemini in peccato vestro


Tuja Pedroshkam ikaag pataetus wejá wejakua, sumo sacerdote jeen agaajin jegaa, achijatin aidaujai jiin anamak eketu. 	 Petrus autem a longe secutus est eum usque intro in atrium summi sacerdotis et sedebat cum ministris et calefaciebat se ad ignem


Kuntin muun kajen nugkanum ajapamu asa, nuwa uchin uchigmakua nuna ainmayi. 	 et postquam vidit draco quod proiectus est in terram persecutus est mulierem quae peperit masculum


Jujú yamajam chichama junak, Apajuí yaunchuk anagkagtuamua nuna niina etsegtin aajakajua nunú etsegkajui, dutikak agaju ainawai. 	 quod ante promiserat per prophetas suos in scripturis sanctis


Judá Tamarai akiauwai Faresan, Zarajai. Faresa uchijiyai Esrom, Esroma uchijiyai Aram. 	 Iudas autem genuit Phares et Zara de Thamar Phares autem genuit Esrom Esrom autem genuit Aram


Tama Corneliok puyatuk wajas dii wajatu, nunik ishamayatak: “¿Apuh, wagka tujutme?” Tama nayaimpinmaya aents ayaak: “Apajuí, ame aujam nunak antugtamak, ame aents atsumaidau yayamunash ashí waitjamkae. 	 at ille intuens eum timore correptus dixit quid est domine dixit autem illi orationes tuae et elemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei


Tiagtai Pabloshkam chichaktatus nagkamata taig, Apu Galión judío aidaun chichajak: —Ju aents pegkegchau takasbau, nuniachkush magkagtuamukesh pachisjum takugminig atum judío aidautijum tajum nunak antugmainaitjime; 	 incipiente autem Paulo aperire os dixit Gallio ad Iudaeos si quidem esset iniquum aliquid aut facinus pessimum o viri iudaei recte vos sustinerem


Jintá jigkai kakekaun pishak amukú, timag nunak: Apajuí inama nunú pachisa chicham etsegbaun antakush dekaskeapi tachau asamtai, iwanch chicham antukbaujin kajimitka nuna takun timajai. 	 omnis qui audit verbum regni et non intellegit venit malus et rapit quod seminatum est in corde eius hic est qui secus viam seminatus est


“Makichik yaaktanum pujujakuí apu chichaman epegkin, duka Apajuinash ishamsash anentaimtuchu, aents aidaunashkam ajantus diichu aajakuí. 	 dicens iudex quidam erat in quadam civitate qui Deum non timebat et hominem non verebatur


Tujash aneetaig yatsug aidauh, ubag aidauwah, atumek aents megkaemainai taji nuninuk ainatsjume. Wika atumnak shiig dekagjime, dekas pegkeg atum uwemjamujum ajutjamaina nunak. 	 confidimus autem de vobis dilectissimi meliora et viciniora saluti tametsi ita loquimur


nugká iyaagbaijai. Nunikan chichaman antukbaijai: ‘Saulo, Saulo ¿wagka minash waitkajame?’ 	 et decidens in terram audivi vocem dicentem mihi Saule Saule quid me persequeris


Jisus ataktú augmatbaun pachis aents aidaun jintintak, tau: “Aents niina ajajin uva aajakuí, dutika tanishig, uva yumiji ijugtinnash umik, wajasá diistinnash torre tutain yakí jiikuí. Dutika wajumak aentsun atum ju takastajum dutikakjum minash sujustajum tusa susa ukuak, nigka tikich nugkanum atushat weuwai. 	 et coepit illis in parabolis loqui vineam pastinavit homo et circumdedit sepem et fodit lacum et aedificavit turrem et locavit eam agricolis et peregre profectus est


Tujash atum aents anempaina nujaig aneniakjumesh ¿wají imana juwagme? Aents pegkegchau aidaushkam ni aneeniamujaig aneeninawai. Nunitsuk atumin kajegtamaidaushkam atumek aneemainaitjume. 	 si enim diligatis eos qui vos diligunt quam mercedem habebitis nonne et publicani hoc faciunt


Wika junak atsumjan pujau asankesh tatsujime. Wika ajuta nujaig shiig aneasa pujutan unuimajuitjai. 	 non quasi propter penuriam dico ego enim didici in quibus sum sufficiens esse


Nuniai etsashkam akagu asamtai, niina jintintaiji aidau: —Juwig jutiik aents atsamunum batsatji, etsash akaewai. 	 et cum iam hora multa fieret accesserunt discipuli eius dicentes desertus est locus hic et iam hora praeterivit


Nuwa aishintin aidauk imá niina aishinak umigmain ainawai, Kristun nemagkau aidau, imá Kristunak umijuina nunisag. 	 mulieres viris suis subditae sint sicut Domino


Tutai dita iniinak: —¿Wagka tujash Moisesash papí idaidaiku najantain umiká nuwanak idaimainai tiuwaita? 	 dicunt illi quid ergo Moses mandavit dari libellum repudii et dimittere


Atumek: ‘Altaran adayas ni dutikatnujin umiktatjai tauk, wainkayai’ tajume; ‘untsu Apajuí anentag suwamu altarnum patatun adayas tauk, dekas imatiksag umimainai’ tinu ainagme. 	 et quicumque iuraverit in altari nihil est quicumque autem iuraverit in dono quod est super illud debet


Frigianmaya, Panfilianmaya, Egiptunmaya, juka ditak nugka Libia tutaya nuwiya, Cirene tutaiya nuna nagkaikiag atushat batsamin ainawai. Tuja Roma batsatushkam, 	 Frygiam et Pamphiliam Aegyptum et partes Lybiae quae est circa Cyrenen et advenae romani


Atumek nuna aatus tauk apajinak, dukujinakesh yaimaitsui, tajume. 	 et ultra non dimittitis eum quicquam facere patri suo aut matri


Simón niina nugken agkanmitkatatus kuashat aents aidaujai chichajakua nu, Judas Iscariote Jisusan sujukua nunú. 	 Simon Cananeus et Iudas Scariotes qui et tradidit eum


Wagki jujú yaaktanum maawaju ainawai Apajuí etsegtin aidaun, aents pegkejam aidaunash, nuigtú ashí aents Apajuí umijin aidaunashkam”, timayi. 	 et in ea sanguis prophetarum et sanctorum inventus est et omnium qui interfecti sunt in terra


Nu apu aina nuwiya makichik fariseo Gamaliel chicham umiktinun jintinkagtin asamtai, chichamesh dekas umigtai wajakí: —Atumek agaa jiinkijum machik wajastajum, —tusa jiikí ni wajantá. 	 surgens autem quidam in concilio Pharisaeus nomine Gamalihel legis doctor honorabilis universae plebi iussit foras ad breve homines fieri


Nunú aidauk ju ainawai: Simón, Jisus Pedro atatme timawa nu, 	 et inposuit Simoni nomen Petrus


Tujash tikich aents nu caballo weniinia jiina duwi jinachu aidauk, ditá pujutji pegkegchaunak yapajitsuk, wakan pegkegchau aidau ememattanash idaitsuk, dita dakumká najanamu oro, jiju plata, bronce, kaya, numi aina nuna emematiagmayi. Tujash duka wainmatnakesh wainmachu, antutnash antuchu, wekaetanash wekaemainchau aina nunin aig. 	 et ceteri homines qui non sunt occisi in his plagis neque paenitentiam egerunt de operibus manuum suarum ut non adorarent daemonia et simulacra aurea et argentea et aerea et lapidea et lignea quae neque videre possunt neque audire neque ambulare


Yaakat Cirenenmaya Simón daagtin Alejandro, Rufo apajiya nunú, ajajinia minittaman wainkag: Jisus achigtin numi yapajia achiamun yanaktí, tusag susajui. 	 et angariaverunt praetereuntem quempiam Simonem Cyreneum venientem de villa patrem Alexandri et Rufi ut tolleret crucem eius


Senchi ugbaush ashí nugkanum atinai, yapagtash tepeatnai, nuigtú jata aentsun nagkaematug ijinbaush atinai. Nayaimpinmayashkam shiig ishamain wantinjatnai. 	 terraemotus magni erunt per loca et pestilentiae et fames terroresque de caelo et signa magna erunt


Imatiagtai Jisus nuwa aidaun ayampatua: —Jerusalegnumia nuwa aidauh, minak eganjaigpajum, atumek egaamakjum uchijum anentaimtusjumesh buuttajum. 	 conversus autem ad illas Iesus dixit filiae Hierusalem nolite flere super me sed super vos ipsas flete et super filios vestros


Tujash mina Apag tabaun umigkattajai, wi mina Apag aneamujun ashí dekaatnume tau asan. “Wajagtajum, juka ukuaku wegagmi. 	 sed ut cognoscat mundus quia diligo Patrem et sicut mandatum dedit mihi Pater sic facio surgite eamus hinc


Tutai dita chichajuinak: —Jutiik makichik Judeanmaya papikesh amina pachipas agagbauk jukishmaji, tuja awiya Jisusa nemajuina nunú tainakushkam amina pegkegchaugmin pachitjamsag ujapakchagmae. 	 at illi dixerunt ad eum nos neque litteras accepimus de te a Iudaea neque adveniens aliquis fratrum nuntiavit aut locutus est quid de te malum


¿Wi mina kuichkig asamtai, wi wakegamun akikmamainchaukaitag? Wi pegkeg asan wait anenkagtakun ashí betekak akikmakui, kajeakjum tu yujagme’, tiuwai. 	 aut non licet mihi quod volo facere an oculus tuus nequam est quia ego bonus sum


“ ‘¿Witjai Abraham, Isaac, Jacob aina nuna Apajuijinuk’ tawa duka ausachukaitjum? ¡Apajuik jakau aidaun Apajuijinchui, iwaaku aina nuna Apajuijiyai!” 	 ego sum Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob non est Deus mortuorum sed viventium


Nunik senchi untsumak chichaamujig, león shinak wajukeama imatmayi. Nu untsumak nagkanaig sieteya imania ipamat wajukea imatuk nunú untsumkamunak imatiksag betek dakumkagmayi. 	 et clamavit voce magna quemadmodum cum leo rugit et cum clamasset locuta sunt septem tonitrua voces suas


“Ashí mina pataag judío aina juka minak shiig dekagtuinawai, wi mina nugkajuish, Jerusalegkash datsauch asanush wajuk pujujakuitja nunak. 	 et quidem vitam meam a iuventute quae ab initio fuit in gente mea in Hierosolymis noverunt omnes Iudaei


Nuna tusa idayak, Juan tikich daaji Marcos tutaya nuna dukují María pujamunum, kuashat aents ijunag niina pachisag Apajuin aujtuinak batsatbaunum jegantá, 	 consideransque venit ad domum Mariae matris Iohannis qui cognominatus est Marcus ubi erant multi congregati et orantes


Tiagtai Apu ayaak: ‘Dekas tajime: Atum ju aents imanchauch aina jujú wait anenjachuitjum duka, mina dutijuau ainagme’, titinai. 	 tunc respondebit illis dicens amen dico vobis quamdiu non fecistis uni de minoribus his nec mihi fecistis


Nuninakui kajegkan: ‘Ditak wainak anentaimainawai, nunidau asag wi taja nu dekatnash dakituinawai.’ 	 quadraginta annos propter quod infensus fui generationi huic et dixi semper errant corde ipsi autem non cognoverunt vias meas


Aatus nuniau asamtai judío aidaushkam, Jisusak Apajuí awemachbauwai tumainchau dekapedau. Wagki duwik Apajuin etsegtin aidau Jisus pachisa agagbaun iwaintug: “Ju Jisus taji duke Kristuk”, tau asamtai. 	 vehementer enim Iudaeos revincebat publice ostendens per scripturas esse Christum Iesum


Tujash nunú tsawantin nuwa ejamtin, nuigtú uchí amuntsuaku agtina nunak wait anentuinajai. Wagki Israel nugka juwig shiig senchi waitiamu atinai. Apajuí suwimkan suwau asamtai. 	 vae autem praegnatibus et nutrientibus in illis diebus erit enim pressura magna supra terram et ira populo huic


Tama Jisus ayaak: —Dekas tajime: Wika Abragkash akiintsaig tuke pujuwaitjai, —tau. 	 dixit eis Iesus amen amen dico vobis antequam Abraham fieret ego sum


Nuigtushkam Israel aents aidaujai uwegshunum batsatbaunmash Moisesan muja Sinaí tutainum, Apajuí aentsji nayaimpinmaya ausam, chicham pujutan sukagtina nuna jukiuwai, iina muunji aidau ujaktinun, dutikamun jutiinash ujapakajui. 	 hic est qui fuit in ecclesia in solitudine cum angelo qui loquebatur ei in monte Sina et cum patribus nostris qui accepit verba vitae dare nobis


Atumek minak: Beelzebú senchijin wakan pegkegchau aentsun egkemtuaunak jiyaawai, tujutjume. Mina iwanch ni senchijin sujaish atumi jintintaijum aidaunash, ¿ya senchinash suwawa wakan pegkegchau aidaun jiiktinme tusash? Ditak Apajuí senchijin jiyaawai tujutkugmek, atum wainka dewakjum tu yujagme. 	 et si ego in Beelzebub eicio daemones filii vestri in quo eiciunt ideo ipsi iudices erunt vestri


Nunin aish ¿wagka atumesh dusha Apajuí ekajmainush, iina muunji aidaukesh umikchaju, yamaikish jutiish umimainchauwa dusha, Jisusa nemajin aidau umiktinme tusagmesh wakegagme? 	 nunc ergo quid temptatis Deum inponere iugum super cervicem discipulorum quod neque patres nostri neque nos portare potuimus


Wishakam amina tajame, yamaik amek Pedro atatme. Jujú kaya muunta juwi ekenin kaya ekenjá jegamtaya numamtuk mina aentsug aidaunak awajkattajai, nunak jatakesh depetmainchau atinai. 	 et ego dico tibi quia tu es Petrus et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam et portae inferi non praevalebunt adversum eam


Ni juna imajtikas umikú asa, ashí aents Apajuin umijuina nuna uwemtikin wajasuí, nuniku asa pujut tuke atina nuna suwawai. 	 et consummatus factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae


Aents aidau Jisusa nemajus yujaidauk, Jisus Lázaro jakaun untsuká inantun wainkaju asag, nuna dutikame tusag, ashí dita wainkamujinak tikichnash ujaidau. 	 testimonium ergo perhibebat turba quae erat cum eo quando Lazarum vocavit de monumento et suscitavit eum a mortuis


Wamkes kajedau asag aentsun maatatus yujajin ainawai; 	 veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem


Nuna etsagagmatai aents aidau wainkag puyatkaju, nunikag: “¿Juchaukaih Apajuí makichik Apu Uwemtikagtinun David wegantun awematnaitjai tibauwa nu?” tuidau. 	 et stupebant omnes turbae et dicebant numquid hic est Filius David


—Jisusak iwaakuwe, wi wainkamjai tusa ujamash, —ditak dekaskeapi tuinachu. 	 et illi audientes quia viveret et visus esset ab ea non crediderunt


Estebagkan maawagmatai pujusag, Jisusa nemajuidau waitkatan nagkamawajui. Dutikainamu asag wajumak Fenicianum weenai, Chiprenmash, Antioquianmashkam shiyakaju. Nui batsamsag yamajam chichaman Apu Jisusan pachisag imá judío aidaunak jintintuidau. 	 et illi quidem qui dispersi fuerant a tribulatione quae facta fuerat sub Stephano perambulaverunt usque Foenicen et Cyprum et Antiochiam nemini loquentes verbum nisi solis Iudaeis


¡Fariseo wainmachu aidauwah! Dekatkauk shikiká umutai, nuigtú plato aina nuna initkega nuuwá dijagta, dutikam awankeshkam tsuwatchau atatui. 	 Pharisaee caece munda prius quod intus est calicis et parapsidis ut fiat et id quod de foris est mundum


Pablok tuke nunin asa, jega ijuntainum wayauwai, nunik kampatum tsawan ayamtainum judío aidaujai Apajuí chichame agagbaun pachis tudayinau. 	 secundum consuetudinem autem Paulus introivit ad eos et per sabbata tria disserebat eis de scripturis


Nuna tusa jimag niina yain aidau Timoteon, Erastojai Macedonianum awemajui, nunik nigka machik tsawan Asia pujustatus juwakui. 	 mittens autem in Macedoniam duos ex ministrantibus sibi Timotheum et Erastum ipse remansit ad tempus in Asia


Aikasmek Trifena, Trifosajai Jisukristu takatjin takainak batsata nu, tuja iina aneetai ubag Pérsida Apu Jisusdaun shiig senchi takasua dushakam kumpamjutuatajum. 	 salutate Tryfenam et Tryfosam quae laborant in Domino salutate Persidam carissimam quae multum laboravit in Domino


Nunika ajin Pablo ditan kumpamá, duwi makí makichik ni wekaesamunmayan, judiuchunum wekaebaunmash Apajuí nuní yainkame tusa ditanash ujabi. 	 quos cum salutasset narrabat per singula quae fecisset Deus in gentibus per ministerium ipsius


“Tuja makichik aents najanamua nuanuiyag yujak ashí nugkanum batsamsatnume tiuwai. Dutika mamiktujui tsawantan tuja nugka dita batsamsatnunashkam, 	 fecitque ex uno omne genus hominum inhabitare super universam faciem terrae definiens statuta tempora et terminos habitationis eorum


Asa uchijiyai Josafat, Josafata uchijiyai Joram, Jorama uchijiyai Uzías. 	 Asa autem genuit Iosaphat Iosaphat autem genuit Ioram Ioram autem genuit Oziam


Makichik aentskesh tikich aentsun dekaskenum pegkejan takau asamtai ayamjakun mantamnatjai tumainuk atsawai, ¿aents pegkegnum yaigbau asampash: Wi mantamnatjai, tumainait? 	 vix enim pro iusto quis moritur nam pro bono forsitan quis et audeat mori


Nuniai fariseo aidaushkam Jisusan pegkegchaunum dekapsatasag jegaantag iniinak: —¿Nuwennush wainkash nuwenash idaimainkaih? —tuidau. 	 et accesserunt ad eum Pharisaei temptantes eum et dicentes si licet homini dimittere uxorem suam quacumque ex causa


Nunittaman iwishin griego chichamaik Elimas tutaya nu, Apu Sergion utugchatan aputau: Chichaman antuk dekaskeapi ti tau asa. 	 resistebat autem illis Elymas magus sic enim interpretatur nomen eius quaerens avertere proconsulem a fide


Tuja ni chaikenchakam griego, latín, hebreo chicham aidauwai: “Juuwai judío aidau apujig”, tusa agatug adujtukajui. 	 erat autem et superscriptio inscripta super illum litteris graecis et latinis et hebraicis hic est rex Iudaeorum


Tujutkui ni wajamunum tikishmagbaijai niina ememattasan, nuniai: “Ankaipa wika Apajuí inakegaitjai. Ame, amina yatsum aidaujai Jisus chichakbau betek umijin ainajum wisha annuketjai. Dekas Apajuí emematta.” Jisus chicham jintinkagtuamua nunuwai aents aidaun, ditash dutiksag etsegkatnume tusa wakemitka duka tujutmayi. 	 et cecidi ante pedes eius ut adorarem eum et dicit mihi vide ne feceris conservus tuus sum et fratrum tuorum habentium testimonium Iesu Deum adora testimonium enim Iesu est spiritus prophetiae


Nunik Jisus chichaak: “Dekas tajime: Uwijá wenuke waitijiya nuní waitsuk, yajá yantamnum wayaa nunak aents kasa nunin ainawai, 	 amen amen dico vobis qui non intrat per ostium in ovile ovium sed ascendit aliunde ille fur est et latro


Atumnak ju nugkanmaya aents aidauk kajegtamain ainatsui, tujash minak kajegtuinawai, wika dita pegkegchaun takainamun wainu asan, pegkegchauwai tuinamu asag. 	 non potest mundus odisse vos me autem odit quia ego testimonium perhibeo de illo quia opera eius mala sunt


Dita anentaimsajag tikich aidaujais ijunag wegatai tusag, makichik tsawan kuwaekaju, nuniau ashí ditá waintai, nuigtú ditá patayí aidaunmash egakú. 	 existimantes autem illum esse in comitatu venerunt iter diei et requirebant eum inter cognatos et notos


Nunak imá ditakek waituinatsui, jutii atak Apajuí amastina nu jukitin asaja emtika Wakaní Pegkeji jukiu aidautishkam waituinaji, iina iyashin yapagtugma ni uchijí etamak jujamkitna nu wakeesa dakainaku batsamsaja. 	 non solum autem illa sed et nos ipsi primitias Spiritus habentes et ipsi intra nos gemimus adoptionem filiorum expectantes redemptionem corporis nostri


Tudayagtai Jisus chichajak: “Apu judiuchu aidauk aentsnak ditanua nunin emak inainawai, nuna dutikaidauk shiig takaawai tama au ainawai, 	 dixit autem eis reges gentium dominantur eorum et qui potestatem habent super eos benefici vocantur


Nuniak kashi tsawaishkam mujanum, ukumatainmash wekagas untsumá wekagu, nuigtush kayá jukishkam ijubau. 	 et semper nocte ac die in monumentis et in montibus erat clamans et concidens se lapidibus


Tujash yaunchuk Abraham Sarajai wakegau asamtai, Agarai uchi akiinauwai. Tuja Apajuí akiinati tibau asa Isaac Sarai akiinauwa nuna, Agarai akiinauwa nu kajejujakua numamtuk, yamaishkam chicham umiktajum tibaun umiina nu, Jisukristui kajinas anentaimaina nuna kajejuinawai. 	 sed quomodo tunc qui secundum carnem natus fuerat persequebatur eum qui secundum spiritum ita et nunc


Chicham inagnatainum aents ijunag batsatuk ashí wajajag, Jisusan jukiag Romanmaya apu Pilato pujamunum ejegawaju. 	 et surgens omnis multitudo eorum duxerunt illum ad Pilatum


Nunik wegamunum nuwa doce mijadai numpan senchi puwak jaa pujú, Jisusan wainak ukunum juwatki adijkauwai. Nunik Jisus jaanch pataká nugkuagbaujin antigkui, 	 et ecce mulier quae sanguinis fluxum patiebatur duodecim annis accessit retro et tetigit fimbriam vestimenti eius


Ataktushkam iniastajime: ¿Dekaskek mina pataag Israel aidaush dekaachu aina tikich aents tuina nunisag? Duka nuninchauwai. Dekatkauk Moisés yaunchuk pujujakua nu jutii Israel aents aidautin pachipas Apajuí tujabaun agak tujamui: “Israel aentschau nu nugkanmag batsamchau aidaun yayakun atumnak akasbau emattajime. Atum aents dekachu aidau tajum nuna yayakun kajemtikattajime”, tiuwai. 	 sed dico numquid Israhel non cognovit primus Moses dicit ego ad aemulationem vos adducam in non gentem in gentem insipientem in iram vos mittam


Depetmakaju aidaunak ashí wajiin susatnaitjai. Wi ditá Apajuiji atatjai, tuja dita mina uchig agtatui. 	 qui vicerit possidebit haec et ero illi Deus et ille erit mihi filius


chichaak: ‘Wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag junak, achijuk aents tudaugtin aidaunum sujutkagmatai mantuawagmataish, kampatumchik tsawantai nantaktinaitjai’, —tiuwa nunú. 	 dicens quia oportet Filium hominis tradi in manus hominum peccatorum et crucifigi et die tertia resurgere


Nuna dutikiagtai makichik nui ijuna nuwiya espadajin ukuini juwakug, dekas sumo sacerdote inake kuwishin asankauwai. 	 unus autem quidam de circumstantibus educens gladium percussit servum summi sacerdotis et amputavit illi auriculam


Wika junak wijai pujustí tusan emetmainaitjai. Ame mina yamajam chicham etsegbaunum yainmainaitam dutiksag yainkati tusan. 	 quem ego volueram mecum detinere ut pro te mihi ministraret in vinculis evangelii


Chicham umiktin ajutjamaina duwi ememajume, nuniayatkujum nu betek umiatsjum nuaduí Apajuik eme anentsagmek diyatsjume. 	 qui in lege gloriaris per praevaricationem legis Deum inhonoras


Tujash wi tajime: Atumi shiwajum aidaush aneetajum, nuniakjum atumin pegkegchaun chichagtamaidaush pegkegnum chichagkatajum. Dutiksagmek kajegtamaidaush pegkegnum yaigtajum, waitkagmainakuish, dita pachisjum Apajuí aujtustajum, ni esegati tusajum. 	 ego autem dico vobis diligite inimicos vestros benefacite his qui oderunt vos et orate pro persequentibus et calumniantibus vos


Jisus juna pachis fariseo aidaun jintintuauwai; dutikamashkam ditak nuna tujamkumpap tawa tusag dekaachajui. 	 hoc proverbium dixit eis Iesus illi autem non cognoverunt quid loqueretur eis


Tutai awentsag nayaimpinmaya chichaak: “Apajuí pegkeg emakmauwa duka amek yuchaujai tiipa”, tiuwai. 	 et vox iterum secundo ad eum quae Deus purificavit ne tu commune dixeris


Juuwai atumin chichagkun: ‘Mina ukujui, tikich minitta nunuwai dekas mina nagkaetasuk, nigka duwikish tuke pujujakú asa’, timag duka. 	 hic est de quo dixi post me venit vir qui ante me factus est quia prior me erat


Pedro Lidanum pujau, Jope tikiju awa nui. Nuniaun dekajuawag Jisusa nemajin aidaushkam jimag aentsun akateak: “Jopenum megkaetugtsuk tajutuati tujabiagmae, tusa ujaktajum”, tusa awetiaju. 	 cum autem prope esset Lydda ab Ioppe discipuli audientes quia Petrus esset in ea miserunt duos viros ad eum rogantes ne pigriteris venire usque ad nos


—Ame: Jega Apajuí ememattaiya nunak yumpuan kampatumchik tsawantaik ataktú jegamainaitjai, tinum nunú dekas Apajuí Uchijiyaitkumek, aaní nematsuk akaikim uwemjakia —awajuidau. 	 et dicentes qui destruit templum et in triduo illud reaedificat salva temet ipsum si Filius Dei es descende de cruce


Tujash Wakaní Pegkejiya nuna pachis pegkegchaun chichagkau aidauk, atakea duwish tuke tsagkujam achagtinai, nuniau asag nuna tiajuk suwimak ajumaish tuke atina nuna jukiagtinai.” 	 qui autem blasphemaverit in Spiritum Sanctum non habet remissionem in aeternum sed reus erit aeterni delicti


Nudiagtai Apajuishkam ditanak idaisauwai etsan, nantun, yaya aina nuna ememattinme tusa. Nunak Apajuí etsegtin nuniktinai tusa agak: ‘Israel aents aidauh, ¿atum uwegshunum cuarenta mijadai yujasuitjum duwish kuntin maa apeakjumesh emematjiuk ainajum? 	 convertit autem Deus et tradidit eos servire militiae caeli sicut scriptum est in libro Prophetarum numquid victimas aut hostias obtulistis mihi annis quadraginta in deserto domus Israhel


Nunik antiamuik numpa puwamujinak megkaekauwai, nunisag ashí niina iyashinish pegkeg wegamun dekapjauwai. 	 et confestim siccatus est fons sanguinis eius et sensit corpore quod sanata esset a plaga


Nuna tiajua nunak judío aidau: Jisusak dekas Apajuí awematnaitjai tibauwa nuwapita tuidauk jega ijuntainmak jiikí ajapami, waichu atí tusa chicham umikbau asamtai, nuna dutijamawainum tusa ishamainak tu chichakajui. 	 haec dixerunt parentes eius quia timebant Iudaeos iam enim conspiraverant Iudaei ut si quis eum confiteretur Christum extra synagogam fieret


ni nantakbaujin wainainak kuashat judío aidau Jisusan: Dekas Apajuí Uchijimpapita, tusag nemajuidau asagmatai. 	 quia multi propter illum abibant ex Iudaeis et credebant in Iesum


Nunikagmataish ditá iyashí aidaunak jukiag Siquem ejegawag, Abraham yaunchuk ukumatain Hamora uchijinun akikmak sumakua nui ukusajui. 	 et translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulchro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emmor filii Sychem


Iman ainayatkuish chicham umikmawaik pegkejaitme tama amainchauwa nu dekaidau asaja, jutiik imá Jisukristuig kajintsá anentaimainaji. Jisukristui kajintsá anentaibaunum Apajuí, pegkeg ainagme tujamtin asamtai, chicham umiktá tibauwa nu umiamunmag, Apajuik pegkejaitme tujamchatnai. 	 scientes autem quod non iustificatur homo ex operibus legis nisi per fidem Iesu Christi et nos in Christo Iesu credidimus ut iustificemur ex fide Christi et non ex operibus legis propter quod ex operibus legis non iustificabitur omnis caro


Tuinam aents wainmachu tsagaju chichaak: —¡Waj! anentai jeagmainkaih mina etsaentuja nu, tujash atumek dekatsjume tuwiyagkita nunú aentsush. 	 respondit ille homo et dixit eis in hoc enim mirabile est quia vos nescitis unde sit et aperuit meos oculos


Nui dukap tsawan batsamsag Judas wakettai, Jisusa nemajin aidau shiig anentsag akateg awemajui. 	 facto autem ibi tempore dimissi sunt cum pace a fratribus ad eos qui miserant illos


Yaunchuk iina muunji aajakajua nuna, Apajuí niina aentsji nayaimpinmaya aina nui chicham umiktinun awetim susauwa duka senchigtin aajakuí. Nunin asamtai nuna umitsuk tudaun takaidauk dutiksaik suwimak suujakbauwai. 	 si enim qui per angelos dictus est sermo factus est firmus et omnis praevaricatio et inoboedientia accepit iustam mercedis retributionem


Nuniau asamtai, wika Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinau asan, tsawan ayamtai tsawagmataish wajukmainaita nunak wikitjai tumainnuk, —tiuwai. 	 itaque dominus est Filius hominis etiam sabbati


“Ame ju aents aidau etegjam sujusuitam nunak, wishakam amina pachisnuk shiig jintintuawagjai. Duka aminuk sujusuitme, dutikamu asag ditashkam chichamjumnak betek umigtamainawai. 	 manifestavi nomen tuum hominibus quos dedisti mihi de mundo tui erant et mihi eos dedisti et sermonem tuum servaverunt


Asianmaya apu aidau, wajumak Pablo kumpají aidaushkam nigka auna aanina awig pachinkaigka, tusag chichaman akupjukajui. 	 quidam autem et de Asiae principibus qui erant amici eius miserunt ad eum rogantes ne se daret in theatrum


Ame ashí pegkegchau aidau idaisam pujakmek, jii kashi ekemakam tsaaptin emama numamtuk, atumi pujutjuminish wajagme.” 	 si ergo corpus tuum totum lucidum fuerit non habens aliquam partem tenebrarum erit lucidum totum et sicut lucerna fulgoris inluminabit te


Tusá tuinam dita aiinak: —Makichik aentskesh nu aents chichama imatika chichauk tuke wainkashbauwai, —tiajui. 	 responderunt ministri numquam sic locutus est homo sicut hic homo


Jutiik Apajuí najankamu ainaji, nuniautin Kristu Jisusjai ijutkau pujajin yamajam pujutan amasajui, ni yaunchuk wakekamujiya dutiksag, pegkejan takastinme tujamu asa. 	 ipsius enim sumus factura creati in Christo Iesu in operibus bonis quae praeparavit Deus ut in illis ambulemus


Imá imatikainakua tsawajag, judío apuji aidau, sacerdote apuji aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai ijunjag Jisusan jukiag, chichaman inagnau batsatbaunum ejegawagmatai, iniinak: 	 et ut factus est dies convenerunt seniores plebis et principes sacerdotum et scribae et duxerunt illum in concilium suum dicentes si tu es Christus dic nobis


Nui jegawag kuashat tsawan batsataidau asag, Festo nunú apun Pablo pachis ujaak: —Juwi makichik aents Pablo daagtin Félix achiká ukukbau pujawai. 	 et cum dies plures ibi demorarentur Festus regi indicavit de Paulo dicens vir quidam est derelictus a Felice vinctus


Nunikagmatai Jisus ni jintintaijin doce aina nuna: —¿Atumesh anka wetasajum wakegatsjumek? —tau. 	 ex hoc multi discipulorum eius abierunt retro et iam non cum illo ambulabant


Nunikan pegkeenu asan, jega Apajuí ememattainum pujumjai, tujash nuwig kuashat aentsuk atsuagmae, nuigtú pampandayamukesh atsume, nuniamunum wajumak mina pataag judío Asianmaya aidau tajutuawag waitkagmae. 	 in quibus invenerunt me purificatum in templo non cum turba neque cum tumultu


Tupanjatajum nuwajai tsanijimat, iyashnashkam pegkegchau etugtamna duka. Tikich pegkegchau aina duka iyashnak imatikag pegkegchau etugtamtsui, tujash nuwajai takata nu imatijamui. 	 refecerunt enim et meum spiritum et vestrum cognoscite ergo qui eiusmodi sunt


Jisusan jegantun tikishmag pujujus, see tau ni tsagagbaunum, duka Samarianmaya aajakuí. 	 et cecidit in faciem ante pedes eius gratias agens et hic erat Samaritanus


Pedro nuniku ai tsawagmatai, suntag aidauk nuna emegkakag: —¿Dusha wajukamki, utusag jiinkime? —tusag senchi pampaidau. 	 facta autem die erat non parva turbatio inter milites quidnam de Petro factum esset


Ashí aents ju nugka juwi pujutan imá senchi wakegak, mina nemagtuk waittan dakitauk uwemjashtin ainawai. Untsu ashí aents mina nemagtuk pujus, nuigtú yamajam chichaman etsejak pujus jaina nu uwemjagtin ainawai. 	 qui enim voluerit animam suam salvam facere perdet eam qui autem perdiderit animam suam propter me et evangelium salvam eam faciet


Nuniaig juka: Atumesh Jisusak, Kristu, Apajuí Uchijimpapita, tusajum dekaskeapita takujum, pujut tuke atina nu jukimnujum, tusan agatjime. 	 haec autem scripta sunt ut credatis quia Iesus est Christus Filius Dei et ut credentes vitam habeatis in nomine eius


Nuna tusag surnumia dase diipas dasentai: Dekas yajau juniatsui wegagmi, tusag nuwiyan pempegkiagmatai, ajuntai Creta tugkitken tikiju wajasá wegamunum, 	 adspirante autem austro aestimantes propositum se tenere cum sustulissent de Asson legebant Cretam


Pedro Jisusa nemajin aidaun diyak wekaetau asa, Lidanum Jisusa nemajin batsataidaunashkam wainkatatus weuwai. 	 factum est autem Petrum dum pertransiret universos devenire et ad sanctos qui habitabant Lyddae


Tusa tiagtai Jisus ayaak: —Aents aidauk shiig pekaajum batsagtajum, —tiuwai. Tiajam ditashkam dutiksag nui chijichi kuashat ayau asamtai, nuwig betek pekaa batsasajui cinco mil aishmag tumainun. 	 dixit ergo Iesus facite homines discumbere erat autem faenum multum in loco discubuerunt ergo viri numero quasi quinque milia


—Atum ju imatiksa iwaja jegamkamu wainjum juka, makichik kayakesh ekenjamu aina nuwiyag juwakchatnai, ashí tsaikbau atinai, —tiuwai. 	 haec quae videtis venient dies in quibus non relinquetur lapis super lapidem qui non destruatur


Taku depetmain wegachkui, tujinká: —Apu wakegamu atí, —tusa idaisabiaji. 	 et cum ei suadere non possemus quievimus dicentes Domini voluntas fiat


Dutika Herodes ni akiinamu tsawagmatai ipaamu aidaushkam tuwakuí, imanikbaunum Herodiasa nawanji ejapeen wajantá nantsemak Herodesan shiig awajkauwai. 	 die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio et placuit Herodi


Tutaishkam nuní senchi untsumkag, achinjati wajainak Pilatunak wagagkiaju. 	 at illi instabant vocibus magnis postulantes ut crucifigeretur et invalescebant voces eorum


Nunik ujanmatai siete nayaimpinmaya aents, suwimak sukagtustinun makí makichik takuinaku aidau jiinjagmayi, duka jaanch puju dekas pegkeg tsuwatchau winchamtin wajaknun nugkuaju aidau, akachumtai oro najanamun detsepega aatus akachumau agmayi. 	 et exierunt septem angeli habentes septem plagas de templo vestiti lapide mundo candido et praecincti circa pectora zonis aureis


Yamaik atumesh, ashí tikich aidautigmijai comandante segatajum, atum pachimasjum jutii batsatbaunmash itatajum, jutiishkam shiig kuitamsa chicham dekajuami tusajum, dutik unupiajagmin atumiin eke taachuk jutii maawagmi, iik umintsá atatji, —tiagmayi. 	 nunc ergo vos notum facite tribuno cum concilio ut producat illum ad vos tamquam aliquid certius cognituri de eo nos vero priusquam adpropiet parati sumus interficere illum


Dutika juki agaa jiikí: —Muun aidauh, ¿wisha wajukmainaitja uwemjata tusanush? —tusa iniau. 	 et producens eos foras ait domini quid me oportet facere ut salvus fiam


Untsu mina chichamjun antuinayatak umigtachuk, aents jega jegamtan dekachu kaamatkanum tauk ajigká jegama numamtuke. 	 et omnis qui audit verba mea haec et non facit ea similis erit viro stulto qui aedificavit domum suam supra harenam


Nunikag nui chichainak: —Ju aentsua juka ni pegkegchau takasbaunum mantamnamainjig atsujui, junin aigkik achikbautkek egkeemaitsui, —tusa, 	 et cum secessissent loquebantur ad invicem dicentes quia nihil morte aut vinculorum dignum quid facit homo iste


Nuna tusa nu aents aidaun chichajak: —¿Wagka kasa achiktasa utugtaya imanikjumesh espada, numi aidau takusjum achigkatasagmesh minitjagme? wi atumin jintinkun kashí kashinig jega Apajuí ememattainum pujuweg nuaduik jutikajum achigchau agmaugme. 	 in illa hora dixit Iesus turbis tamquam ad latronem existis cum gladiis et fustibus conprehendere me cotidie apud vos sedebam docens in templo et non me tenuistis


Yamaya juwi nagkamas, makichik jeganum cinco aents pujuidauk, kampatuma nu jimaja nuna kajegtinai. 	 erunt enim ex hoc quinque in domo una divisi tres in duo et duo in tres


Ninivenmaya aents aidauk, Jonás Apajuí chichame ujakam, dekaskeapi tusag tudaujin idayinak Apajuin nemagkajui, tujash atumek, wi Apajuí Uchijin dekas Jonasa nagkaesaun juwi pujusá chichagmash antukjum, tudau takat idaikujum Apajuí nemajuinachu asagmin, atak suwimak atina duwik, dita atumnak bakugmagtinai. 	 viri ninevitae surgent in iudicio cum generatione ista et condemnabunt eam quia paenitentiam egerunt in praedicatione Ionae et ecce plus quam Iona hic


‘Atumi nugkem jutii sapatjin peemja juka, atuminig pegajá akakeka ukuaji, jutii chicham etsegbauk dakitjau asagmin. Tujash Apajuí aentsnum inamjatta duka namput wajaschae’, titajum. 	 etiam pulverem qui adhesit nobis de civitate vestra extergimus in vos tamen hoc scitote quia adpropinquavit regnum Dei


Tiagtai Jisus ayaak: —Roma apujinua duka nigki susatajum, Apajuinua dushakam Apajuik susatajum, —tiu. 	 et ait illis reddite ergo quae Caesaris sunt Caesari et quae Dei sunt Deo


Nuna dutika Jisus jiinki wetatman, jimag aents wainmachu pataetukag, senchi untsumkag: —¡David wegantu uchijiyah, jutiish wait anenkagtugta! —wajaidau. 	 et transeunte inde Iesu secuti sunt eum duo caeci clamantes et dicentes miserere nostri Fili David


Yatsug aidauh, ubag Jisusa nemajin aidauwah, Apajuí wait anenjamjau asagmatai atumi iyashmik Apajuí susatajum, Apajuí anentag sutaiya numamtuk, tusan segajime. Nunikjum imá nigki umigkujum, ashí ni wakeja duke imatiksagmek takaakjum pujustajum. Jutiik nuní Apajuik umigmain ainaji. 	 obsecro itaque vos fratres per misericordiam Dei ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem sanctam Deo placentem rationabile obsequium vestrum


Tusá tama, Jisus ni jintintaiji aidaun chichajak: —¡Aents pegkegchau, minai kajinas anentaimchau aidauwah! ¿Wajupá dukapea atumjai ijunjanush pujumainaitja? ¿Wajupá dukapek dakastajime, minaig kajinas anentaimjatnume tusanush? —tiu. Nuna ti idayak uchí apajin: —Uchijum juwi itantá, —tiuwai. 	 respondens autem Iesus dixit o generatio infidelis et perversa usquequo ero apud vos et patiar vos adduc huc filium tuum


Nunik botenum chimpimjag ditak shiyakajui nugka agkantunum. 	 et ascendentes in navi abierunt in desertum locum seorsum


Nuigtú Rufo, Apu Jisus etegkamua nu, tuja niina dukují minashkam tikima dukujua imana dushakam kumpamjutuatajum. 	 salutate Rufum electum in Domino et matrem eius et meam


Wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmaga Akiinauwaitag nunak, mina pachittsag agajajua nuna imatiksanuk umiktatjai, tujash ¡aents mina sujutkatta nuna wait anentajai! Duka dekas akiinmainchaunas akiinawabiataih, —tau. 	 Filius quidem hominis vadit sicut scriptum est de illo vae autem homini illi per quem Filius hominis traditur bonum erat ei si natus non fuisset homo ille


Wika nunak atumin anentaiminish ichichmamjajum tikich aidaujaish pempentunisjumek aneení pujakjum, Apajuí yaunchuk Kristun pachis tiuwa nunú dekaachbau aajakua nunash shiig dekaatnume tusan wakegau asan imaniajai. 	 ut consolentur corda ipsorum instructi in caritate et in omnes divitias plenitudinis intellectus in agnitionem mysterii Dei Patris Christi Iesu


Jerusalén jegawagtatus weedau. Nuniamunum Jisus eemak wegai ni jintintaiji aidauk ishamainak puyatkiag weedau. Nuniagtai ataktú niina jintintaiji doce aina nuna yajuak akankiag, wajuk dutikawagtatua nuna pachis ujaidau. 	 erant autem in via ascendentes in Hierosolyma et praecedebat illos Iesus et stupebant et sequentes timebant et adsumens iterum duodecim coepit illis dicere quae essent ei ventura


Atum chicham umiktajum tibauwa nuwiya umiayatkujum, makichik umiachkugmek ashí umikchauwa nunin wegagme. 	 quicumque autem totam legem servaverit offendat autem in uno factus est omnium reus


Tujash Jisukristuk ataktú mantamnashtinun makichkia mantamdauwai tudau aidaunum, nunik Apajuí inamtaijin untsujin ekeemsauwai. 	 hic autem unam pro peccatis offerens hostiam in sempiternum sedit in dextera Dei


Abiatar sumo sacerdote wajas pujai, jega Apajuí ememattainum wayaa, pag imá sacerdotek yuwati tibauwa nuna juki yuwak aents niijai yujaunash ayugkauwa duka? 	 quomodo introiit in domum Dei sub Abiathar principe sacerdotum et panes propositionis manducavit quos non licet manducare nisi sacerdotibus et dedit eis qui cum eo erant


María nuna ti, Elisabetan jeenig kampatum nantu tumain pujusuí, nunik wakitkiuwai niina jeen. 	 mansit autem Maria cum illa quasi mensibus tribus et reversa est in domum suam


Imatjuinam ajagtin ayaak: ‘Kumpag aidauh, wika tunatukesh akiatsjime. ¿Wi yama nagkamchakun makichik tsawan takagtustajum dutikawagmin akiktajime, tama ayú tichamkujum? 	 at ille respondens uni eorum dixit amice non facio tibi iniuriam nonne ex denario convenisti mecum


Tujash jutiik: Niimpap Apu wajas, Israel aents aidautinak ashí iina shiwaji aidaunmash agkanmitkagmattaji, tusa dakauji. Nuna dutikawaja duka kampatum tsawan nagkaemawai. 	 nos autem sperabamus quia ipse esset redempturus Israhel et nunc super haec omnia tertia dies hodie quod haec facta sunt


Tujash Kristuk niiní kajinas anentaimaina nuna Apujiyai, nunin asa makí makichik yayawai ni wakega nunisag pujustinme tusa. Nuaduí niina dekaskeapi tuina duka Kristu iyashiya nuninai, tuja Kristuwai ditá buukega numamtinuk. 	 et non tenens caput ex quo totum corpus per nexus et coniunctiones subministratum et constructum crescit in augmentum Dei


Nunin asamtai ujaktajime shiig dekaatajum, ashí Israel aents aidaush dekaatnume, ju aents ashí wainjum juka, Jisukristu Nazaretnumia atum achigjum maawagmin Apajuí inankiuwa nuna daajin tsagaje. 	 notum sit omnibus vobis et omni plebi Israhel quia in nomine Iesu Christi Nazareni quem vos crucifixistis quem Deus suscitavit a mortuis in hoc iste adstat coram vobis sanus


Jistamainamu tsawan ejapeantu ai, Jisuschakam jega Apajuí ememattainum wayaa jintinkagtuauwai. 	 iam autem die festo mediante ascendit Iesus in templum et docebat


Yaunchuk timajim dutiksanuk tajime: Mina nemagtin aidautigmek pempentunisjumek aneenitajum. 	 haec mando vobis ut diligatis invicem


Atumnak ashí ajutjamjume Kristujai ijutkau pujau asagmin. Apajuí Kristunak, nayaimpinmaya senchigtin aina nuna nagkaesau, iwanchi senchijinash, nugkaya apu dekas senchigtin aina nunash, ashí najankamu aina nuna nagkaesau senchimtikauwai. 	 et estis in illo repleti qui est caput omnis principatus et potestatis


Nuniamunum makichik aents: —Apuh ¿wajumchikek uwemkagtin aina? —tau. 	 ait autem illi quidam Domine si pauci sunt qui salvantur ipse autem dixit ad illos


Pedro waitin ijuau ujatjitnume tusa, nunitai nuwauch Rode daagtin yakita tus diistatus jegantú. 	 pulsante autem eo ostium ianuae processit puella ad audiendum nomine Rhode


Tutai ditak pempeentunikiag: “Junak ii pag takukchajag duwi tujamji”, tuidau. 	 et cogitabant ad alterutrum dicentes quia panes non habemus


Nunik Galilea kuchajin amain Gadaranmaya batsamtai nugkeen katigkaju. 	 et venerunt trans fretum maris in regionem Gerasenorum


Nunikmatai Jisus iniak: —¿Minash utugtukti tusamea wakegame? —tau. Tama wainmachu ayaak: —Jintinkagtinuh wika wainmaktasan wakegajai, —tiu. 	 et respondens illi Iesus dixit quid vis tibi faciam caecus autem dixit ei rabboni ut videam


Kajimatkigpajum, pegkeg takaaku tikich aidaujaish pempeentunikiaja yainita duka. Jutii pegkeg takaamua dushakam Apajuí anenjauch suwamua imanuk atinme. Nuniau asajin Apajuishkam jutiinash shiig anenjamsagtinme. 	 beneficientiae autem et communionis nolite oblivisci talibus enim hostiis promeretur Deus


Tujash jigkai nugka pegkegnum iyaaju timag nunak, aents Apajuí chichamen antukag dekaskeapi tusag nemagkag, wakejus chichaman umiina nuna takun timajai. Nunin asag ajak shiig senchi nejekajua nunin ainawai. 	 quod autem in bonam terram hii sunt qui in corde bono et optimo audientes verbum retinent et fructum adferunt in patientia


Aishmag muun aidauk, wake besemtin, ajantusa diitai, shiig anentaimkau, dekas Jisusaig kajinas anentaimkau, anejatbaujinish imanuk, ashí utugchatnumash Jisusaig kajinas anentaimin amainai. 	 senes ut sobrii sint pudici prudentes sani fide dilectione patientia


Nuna tusa machik eketaig, tikitchakam aikasag: —Amesh Jisusa jintintaijitamjama, —tau. Tama Pedro ayaak: —Atsa, wichauwaitjai, —tau. 	 et post pusillum alius videns eum dixit et tu de illis es Petrus vero ait o homo non sum


Nunak kuashat tsawantai imatú wekaetai, Pablo kajejuk, ayampatua wakan pegkegchau nuwauchinum pujaun chichajak: —Jisukristu daajin tajame, aanú nuwauch ukuakum jiinkim wetá, —tiuwai. Nunú tusa tamawaik wakan pegkegchaush wamkes jiinki wegak nuwanak agkan ukukiuwai. 	 hoc autem faciebat multis diebus dolens autem Paulus et conversus spiritui dixit praecipio tibi in nomine Iesu Christi exire ab ea et exiit eadem hora


tujash uwemkaju aidau jakau nantajag, tuke pujustin aina nuwig makichkish nuwenbauk atsutnai, 	 illi autem qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis neque nubunt neque ducunt uxores


Wika atumnak yamigchauwaitjim duwi Apajuin see tajai, imá Crisponak, Gayojaig yamigmaijai. 	 nec ipsa natura docet vos quod vir quidem si comam nutriat ignominia est illi


Aents ju nugka juwiya wají aidaun, ashí niinu emakush jaakug niina wakaninak tuké uwemtikmaitsui. Aentsuk ni wakaní uwemtijatasa akikmatmainjig atsawai. 	 quid enim prodest homini si mundum universum lucretur animae vero suae detrimentum patiatur aut quam dabit homo commutationem pro anima sua


Tujash Jisusak tuke jakashtin asa, tikichnakesh ni takaa nunak inagkeatkishtinai. 	 hic autem eo quod maneat in aeternum sempiternum habet sacerdotium


Tama ni ayaak: —‘Amina Apujum Apajuiya nu imá senchi aneeta, nuniakum imá niinig anentaimsam pujustá, Apajuinu pegkeg aina duke dekaata, ashí Apajuí wakega duke takastá, nuniakum amijai ijutkamushkam amek anenmamsam aneeta’ tawai, —tiu. 	 ille respondens dixit diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex omnibus viribus tuis et ex omni mente tua et proximum tuum sicut te ipsum


Nuna tutai Pedro Jisusan jegantun iniak: —Apuh, amina nemagtamin mina yatsug mina ubag aina nu pegkegchau takagtakuish, ¿wajupá tsagkugmainaitja? ¿Sieteya imania tsagkugmainkaitag? 	 tunc accedens Petrus ad eum dixit Domine quotiens peccabit in me frater meus et dimittam ei usque septies


“Tujash wika aents aidau mina eme anenjus chichagtitnume tusanuk wakegatsjai. 	 claritatem ab hominibus non accipio


Jisus nuna tiuwa nunak, niina dekaskeapi tusa nemajuidauk Wakaní Pegkejin jukiagtinun pachis taku tiuwai. Nu tsawantaik Wakaní Pegkejig eke taachu, Jisus eke mantamna anean nayaimpinum waachu asamtai. 	 hoc autem dixit de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum non enim erat Spiritus quia Iesus nondum fuerat glorificatus


Apag pegkegmah, aents amina dekaskeapi tus umigtamainachuk dekagmainatsui, tujash wika aminak wainjame, ju ame sujusbau aina jushakam ame mina awetiuwaitam nunak dekainawai. 	 Pater iuste et mundus te non cognovit ego autem te cognovi et hii cognoverunt quia tu me misisti


Nuninchitkushkam nugká ajaam tsakaakug kadaukdaugkin wegawai. Iman wajasmatai yakiya pishak aidaushkam nuna wakentí bikintunum pasugmainawai. Numamtuk Apajuishkam aents wajumkea nui inabaujin nagkama kuashat emawai.” 	 et cum seminatum fuerit ascendit et fit maius omnibus holeribus et facit ramos magnos ita ut possint sub umbra eius aves caeli habitare


Tujash yamaikik Jerusalegkak juwaktajum, nuniagmin wi mina Apag Wakaní Pegkejin anagkagtuamua nuna awetitjime, ni senchimtijamawagtatui, —tiuwai. 	 et ego mitto promissum Patris mei in vos vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtutem ex alto


Wainkajum anentaimigpajum. Apajuinak makichkish tsanumain ainatsui. Aents ni ajakmamujin juu aina numamtuk, makí makichik dita takasbaujin dutiksag jukiagtinai. 	 nolite errare Deus non inridetur


Nunittaman wainak Zacariasak puyatuk senchi ishamak dii wajau. 	 et Zaccharias turbatus est videns et timor inruit super eum


Tutai shiig senchi wake besemag dekapjag, makí makichik iniinak: —¿Apuh wichaukaitag? —wajaidau. 	 et contristati valde coeperunt singuli dicere numquid ego sum Domine


Ii tudaujishkam tsagkugkagtugta, jutii tikich pegkegchau takagtamaidaush tsagkugnaitag aikasmek. 	 et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimisimus debitoribus nostris