Y tek ri mozo ri takon el xtzolin apo riqˈui ri rupatrón, ronojel cˈa ri xbix pe xberubij chare. Rumariˈ ri rupatrón xpe royowal, y xubij chare ri rumozo: Wacami cˈa cabiyin pa tak cˈaybel y pa tak bey riche (rixin) re tinamit reˈ y quebeˈamoloˈ cˈa pe ri cut quikˈaˈ o cut caken, ri ye cojo, ri ye moyiˈ, y chukaˈ ri pobres. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ tillu məla ɩ caa kiŋ na ɩ́ kɛɛsɩ-ɩ ɩsəna pə lɩɩwa tɔ. Tənaɣa təyaɣa caa ɩnɩ pááná lapa-ɩ, na ɩ́ taɣanɩ tillu kɛ tiluɣu sɩ: Polo lɔŋ kɛ kʋyɛɛŋ taa na hapɛɛ nɔɔsɩ na ń kuu kʋnyɔntʋnaa, na acamaa, na yʋlʋmaa, na kaakalasɩ, na ń kɔna.


Riyix can jabel iwetaman, ruma can iwacˈaxan ri tzij bin ca ojer. Ri tzij riˈ nubij: Jun achi ri cˈo rixjayil, man cˈa tucanoj ta jun chic ixok. Y jun ixok ri cˈo rachijil, man cˈa tucˈom ta ruwech jun chic achi. 	 Ɩ́ nɩɩwa ɩsəna pa yɔɣɔtaa sɩ: N kaa la wasaŋkalətʋ tɔ.


Ruma tek xtapon cˈa ri kˈij riche (rixin) ri tijoj pokonal, yacˈariˈ tek ri tinamit riˈ xtucˈul rutojbalil ronojel ri ye rubanalon pe, y can xtibanatej cˈa ronojel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 Pə taɣa pʋlʋ, kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ taa kɛ́ pɩɩ naasɩ Yosalɛm nyə́ma ɩlɛna pə́cɔ́ pə təna pə́ lá ɩsɩɩ paa ŋmaaʋ Ɩsɔ Tɔm taa tɔ.


Y riyix ri yixcˈo pa tinamit Capernaum can nichˈob chi yixbe chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios y xtinimirisex ikˈij. Pero xa ma que ta riˈ. Xa xtikasex ikˈij, ruma xa cˈa chupan ri lugar riche (rixin) ri tijoj pokonal xquixbeka wi. 	 Pə kaasʋɣʋ Kapənahum nyá tɔ, n hʋʋ sɩ n ká pɩɩ na ń kaləsəna hatoo ɩsɔtɔnʋɣʋ na? Ama paa tisi-ŋ kɛ́ təfɛ kɛ tuu tənaasəlɛ sɔsɔɔlɛ taa.


Ri nicˈaj chic ri yecˈo wuqˈui, xaxu (xaxe wi) ri nicˈatzin ka chique riyeˈ ri niquichˈob, y ma niquichˈob ta achique ri nicˈatzin pa rusamaj ri Cristo Jesús. 	 Lɛlaa ɩlɛ, pɛlɛ pa maɣamaɣa pa niŋ nyəm tike tɔɔ kɛ́ pa nəɣəsəɣɩ, pə taɣa Yesu Kilisiti nyəm tɔɔ.


Y chiquicojol cˈa quinojel ri ixokiˈ riˈ, cˈo cˈa ri María Magdalena, cˈo ri María ri quiteˈ ri Jacobo y ri José, y cˈo chukaˈ apo ri rixjayil ri Zebedeo, ri quiteˈ ri Jacobo y ri Juan. 	 Makətala Malɩ na Saakɩ na Yosɛɛfʋ pa too Malɩ na Sepetee pəyalaa too, paa wɛ alaa mpɛ pa taa.


Ri Juan nukˈalajsaj cˈa chique ri winek: Cˈo jun achi ri xtipe re chkawech apo ri man achiˈel ta oc riyin. Ri jun achi riˈ can nim wi rukˈij y nim chukaˈ ri ruchukˈaˈ; rumariˈ, astapeˈ riyin yiwuqueˈ ka riche (rixin) chi nquir ri ruximbel ri ruxajab, hasta riˈ ma yin rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi nben ruma nim rukˈij y nim ruchukˈaˈ. 	 Na ɩ́ kpaaləɣɩ samaa taa sɩ: Ma waalɩ wei ɩ kɔŋ tɔ pʋntʋ kəla-m toŋ. Halɩ ma ta tɩɩ tala sɩ má sopi na má wɔɣɔsɩ ɩ nɔɔhɛɛ taa ntaŋkpala maɣamaɣa.


Y ya re achi Jasón rubiˈ ri xcˈulu apo quiche (quixin) ri pa rachoch. Quinojel cˈa ri yetzekelben quiche (quixin) ri Pablo y ri Silas, riyeˈ xa ma niquinimaj ta ri nubij ri ley riche (rixin) ri César, ruma xa niquibij chi cˈo jun chic rey, y Jesús rubiˈ, xechaˈ. 	 Na Yasɔŋ ná tisaa na pá sʋʋ ɩ tɛ. Mpi tɛtʋ tɔkʋlʋ kisaa tɔ pə maɣamaɣa kɛ pa lakɩ. Pa tɔŋ sɩ wulaʋ sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ wɛɛ, pa yaakɩ-ɩ sɩ Yesu.


Kachˈalal, riyoj ketaman chi ri Dios can yixrajoˈ wi, y ketaman chukaˈ chi ri Dios can yix ruchaˈon chic. 	 Tá taapalaa mɛ, tə nyəmá sɩ Ɩsɔ sɔɔla-mɛ na ɩ́ ləsɩ-mɛ sɩ ɩ́ pəsɩ ɩ nyə́ma.


Riyin can chuyaquic cˈa kˈakˈ chicojol re xipe chuwech re ruwachˈulef. Y riyin nwajoˈ chi ri kˈakˈ riˈ nicˈat ta chic. 	 Kɔkɔ kɛ ma kɔma tɛtʋ tɔɔ kɛ́ mʋsʋɣʋ, na pə caɣa-m ɩsɩɩ ɩsəntɔ tɔ kaa tɛma mʋɣʋ ɩlɛ mhmm teu ntɛ́.


Y ri ye rutakon el ri Juan, xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús. Y riyeˈ xquibij cˈa chare: Ri Juan ri Bautista yoj rutakon pe awuqˈui, riche (rixin) chi nokacˈutuj chawe: ¿Yit cˈa riyit ri Cristo ri cˈo chi nipe? ¿O xa nikoyobej chic na jun? xechaˈ. 	 Pɛlɛ pa tala Yesu cɔlɔ, ɩlɛna pá tɔ sɩ: Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohaanɩ kʋsəna-tʋ sɩ tə pɔɔsɩ-ŋ sɩ: Nyaɣalɛ wei ɩ tɔm paa tɔma sɩ ɩ ká kɔɔ tɔ, yaa nɔɣɔlʋ wɛɛ ɩ kɔŋ, tə taŋ ɩlɛ?


Y tek riyin xicˈojeˈ chilaˈ iwuqˈui, y tek cˈo rajawaxic chuwe, majun chiwe riyix ri cˈo ta xincˈutuj chare, ruma ma xinwajoˈ ta xinyaˈ jun ejkaˈn chiwij. Ri xcˈatzin chuwe chiriˈ pan itinamit, xa ye ri kachˈalal aj Macedonia ri xeˈapon wuqˈui chilaˈ ri xetoˈo ca wuche (wixin), riche (rixin) chi xikˈax chupan ri kˈij riˈ. Can xintij cˈa nukˈij riche (rixin) chi majun ejkaˈn xinyaˈ ta chiwij. Y cˈa que na riˈ ri nchˈob nben re chinuwech apo chi majun xtincˈutuj ta chiwe. 	 Waatʋ wei maa wɛ mə tɛ na kʋnyɔŋ wɛna-m tɔ ma ta sʋkɩ mə taa nɔɣɔlʋɣʋ səɣəla. Pə taɣa pʋlʋ, tá taapalaa mpa pa lɩɩna Masetoni tɔ pa kɔna-m pə təna mpi pə laŋa-m tɔ. Ma tɔka ma təɣɩ sɩ pə́ taa kɔɔ na má sʋkɩ mə taa nɔɣɔlʋɣʋ səɣəla. Na mpʋ ɩnəɣɩ maa tɔkəɣɩ ma təɣɩ tam.


Y riyix can jabel iwetaman, ruma iwacˈaxan ri xbix ojer ca, chi ri nelesan jun runakˈ ruwech jun winek, can queriˈ cˈa chukaˈ tiban chare ri xbano. Ri nikˈajo el rey jun winek, can queriˈ cˈa chukaˈ niban chare ri xbano. 	 Ɩ́ nɩɩwa ɩsəna paa yɔɣɔtaa sɩ: Ye wei ɩ́ yɔka lɛlʋ ɩsəlɛ, paa yɔkɩ ɩ nyəntɛ, na wei ɩ́ hola lɛlʋ kete, paa holi ɩ nyəntɛ tɔ.


Yacˈareˈ ri xubij ri Jesús chique ri winek israelitas ri quimolon quiˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chiriˈ pa tinamit Capernaum. 	 Kapənahum kɛ Yesu sɛɣɛsa tɔm tənɛɣɛ Yuta nyə́ma təkotile taa.


Can nuraybel wi cˈa y cukul nucˈuˈx chi xtinyaˈ rukˈij ri Cristo, achiˈel ri nbanon pe. Y cukul nucˈuˈx chi ma xquiqˈuix ta y ma xtinxibij ta wiˈ. Wi yicˈaseˈ o yicom, ri nuraybel riyin ya ri nyaˈ rukˈij ri Cristo. 	 Ma taŋaa na má tɛɛləɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ teu kɛ́ sɩ ma kaa tɔɣɔ fɛɛlɛ natəlɩ. Ama pənɛntɛ naani kɛ́ maa la teu ɩsɩɩ ma lakʋɣʋ tam tɔ, ɩlɛna má hʋ́lɩ́ Kilisiti sɔsɔɔntʋ kɛ ma tɔnʋɣʋ təna taa, paa ma na ma ɩsɛ, paa ma səkɩ.


Ri Juan xubij chique: Xaxu (xaxe wi) cˈa ri alcawal ri bin chiwe ruma ri aj kˈatbel tzij, can xu (xe) wi riˈ ticˈutuj chique ri winek. Man cˈa ticˈutuj ta más. 	 Yohaanɩ cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ taa mʋ na pə́ tɛɛ ɩsəna paa sɩɩwa tɔ.


Y tek kakˈaxan chic el ronojel ri mar ri cˈo chiquiwech ri Cilicia y ri Panfilia, xojapon cˈa pa tinamit Mira. Y ri Mira riˈ pa rucuenta ri ruwachˈulef Licia cˈo wi. 	 Ɩlɛna tə́ polo tə́ faɣana teŋku taa kɛ́ Silisii na Pamfili pə cɔlɔ, na tə́ lɩɩ Mila kɛ Lisii tɛtʋ taa.


Ri Jesús xutzijoj chic cˈa jun cˈambel tzij chiquiwech ri winek, y xubij cˈa: Ri rajawaren ri caj, junan cˈa riqˈui jun achi ri xberuticaˈ ca jun utzilaj ijaˈtz pa rulef. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa-wɛɣɛ ɩsɔ sɛɛʋ tɔtɔ sɩ: Ɩsɔtaa Kawulaɣa nəɣəsəna ɩsəna tɔɣɔlɔ. Apalʋ nɔɣɔlʋ ɩ tuuna ɩ haləm na ɩ́ tɛɛ.


Y tek riyeˈ quichapon chic cˈa el bey, cˈo cˈa jun achi ri xbecˈulun pe, y xubij chare ri Jesús: Ajaf, riyin nwajoˈ cˈa yatintzekelbej xabacuchi (xabachique) yabe wi, xchaˈ chare. 	 Yesu na ɩ ɩfalaa pa wɛ mpaaʋ taa na pá tɔŋa pote tɔ nɔɣɔlʋ tɔma Yesu sɩ: Maa təŋəɣɩ-ŋ nyá təpote təna taa.


Y man cˈa ticˈuaj ta yabel irajil, ni man cˈa ticˈuaj ta yaˈl, y man cˈa ticˈuaj ta chukaˈ jun chic cˈulaj ixajab. Ni ma quixpaˈeˈ ta pa tak bey riche (rixin) chi yeˈiyalaˈ ca rutzil tak quiwech ri winek. Xa jic (choj) quixbiyin cˈa acuchi (achique) cˈo chi yixapon wi. 	 Ɩ́ taa kpaɣa liɣitee yaa huluɣu, ɩ́ taa kpɩ ntaŋkpala, pə́cɔ́ ɩ́ taa paasəna yəlaa sɛɛʋ kɛ mpaaʋ taa.


Quixsamej cˈa, pero ma riche (rixin) ta chi nicanoj iway ri xa niqˈuis ka. Quixsamej pero riche (rixin) chi nicanoj iway ri nuyaˈ icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Wey ri xtinyaˈ chiwe riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, ruma yin cˈa riyin xirutek pe ri Tataˈixel, xchaˈ. 	 Ɩ́ taa nɔkɩ na ɩ́ kana kʋtɔɣɔʋ ŋku kʋ tɛŋ tɔɣɔ pɛɛkʋɣʋ. Ama ɩ́ lʋ ŋku kʋ wɛ tam na kʋ kɔŋna weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɔɔ. Yʋlʋ Pəyaɣa má maa hana-mɛɣɛ kʋtɔɣɔʋ ŋkʋ. Pə taɣa pʋlʋ, Tacaa Ɩsɔ tɛma-m ɩ toŋ cacaalaɣa tʋɣʋ.


Pero queriˈ chukaˈ xcˈojeˈ cˈa jun cˈutuy limosna y nojnek ri ruchˈacul pa chˈaˈc. Ri achi riˈ Lázaro rubiˈ, y can yacˈa ri pa ruchiˈ rachoch ri beyon nicˈojeˈ wi. 	 Pə kaasɩ kʋyɔntʋ nɔɣɔlʋ ɩ ka wɛɛ tɔtɔ, na pá yaa-ɩ sɩ Lasaa. Ɩ təna ɩsəntɔ tɔ hiŋ kɛ́, na ɩ həntaɣa toŋ tʋ ɩnɩ ɩ təyaɣa nɔɣɔ.


Ri Pablo y ri nicˈaj chic xejoteˈ chic el ri pa jay. Riyaˈ xuwechˈ cˈa ri caxlan wey, y xquitij. Y xuchop chic cˈa tzij jun bey, y cˈa ya tek niseker pe tek xtaneˈ. Y can yacˈa chukaˈ riˈ tek xbe. 	 Pəlɛ pə waalɩ Pɔɔlɩ məla kpaʋ na ɩ́ faɣa potopotonaa na tə tɔɣɔ. Ɩlɛna ɩ́ məlɩ na ɩ́ tasa waasʋ lapʋ kɛ mpʋʋ haləna pə nyaalɩ. Ɩlɛna ɩ́ kpaɣa mpaaʋ na ɩ́ tɛɛ.


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios tzˈibatal ca, nubij: Ri Dios can xquerutek pe ri ruˈángeles awuqˈui, riche (rixin) chi yatquichajij. 	 Pə taɣa pʋlʋ, pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ, ɩ ká heeli ɩ ɩsɔtaa tillaa kɛ nyá tɔm sɩ pá paasəna-ŋ teu.


Riyix iwetaman chi majun nuben ta chiwe wi nitij. Pero wi cˈo jun kachˈalal ri ma can ta cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y yixrutzˈet chi yixcˈo pa rachoch jun dios ri xa banon cuma winek y yixrutzˈet chi can nitij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chuwech jun dios ri xa banon cuma winek, can niben cˈa chare ri kachˈalal riˈ chi nutij chukaˈ riyaˈ, astapeˈ ri ránima nubij chi ma utz ta. 	 Ye nɔɣɔlʋɣʋ yem nawa nyá wei sɩ n nyəmá tɔ na ń caɣa tʋɣʋ tɛɛ na ń tɔŋna tɔɣɔʋ, ɩcam ɩnɩ ɩ laakalɩ kaa polo ɩsɩɩ ɩ́ tɔɣɔ nantʋ kʋlalaatʋ ntɩ?


Y jibeˈicˈamaˈ cˈa pe chukaˈ ri ti wáquix ri más tiˈoj, y ticamisaj. Tikabanaˈ cˈa jun nimakˈij, y kojwaˈ cˈa. 	 Ɩ́ kɔna ta naʋ wei ɩnɩ ɩ wɛna nim kɛ teu tɔ na ɩ́ kʋ, na tə la tɔɣɔnaɣa kʋpaŋka.


Ri Abraham yariˈ ri xalcˈualan ri Isaac; ri Isaac xralcˈualaj ri Jacob; ri Jacob xralcˈualaj ri Judá y ri nicˈaj chic rachˈalal. 	 Apəlaham lʋla Ɩsaaka, na Ɩsaaka náá lʋlɩ Yakɔpʋ, na Yakɔpʋ náá lʋlɩ Yuta na ɩ newaa.


Tek ri Jesús xutzˈet chi sibilaj ye qˈuiy winek ri yetajin niquimol apo quiˈ, ri más utz xuben ya ri xchapon chare ri itzel espíritu. Riyaˈ xubij cˈa chare: Riyit ri abanon chare re cˈajol reˈ chi ma nacˈaxan ta y amemurisan, catel el, y ma catzolin ta pe chic riqˈui, xchaˈ chare. 	 Yesu nawa samaa kotiɣina-wɛ, ɩlɛna ɩ́ kaləna ɩlɔɣɔʋ ɩnɩ, na ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ɩlɔɣɔʋ nyá wei n pəsəɣɩ yəlaa kɛ kamumusi na ntamaa tɔ, ma heeliɣi-ŋ kʋlʋmaɣa sɩ ń se pəyaɣa kanɛ ka waalɩ. Taa tasa-kɛɣɛ təŋʋɣʋ.


Queriˈ rubin ca ri Dios, xchaˈ ri Pablo. Y yacˈa tek ri Pablo y ri Bernabé xeˈel pe chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, yacˈariˈ tek ri winek ri ma ye israelitas ta xquibij cˈa chique: Nikacˈutuj cˈa jun utzil chiwe chi yixpe chic kiqˈui ri wukbix (kubix) apo riche (rixin) chi noˈitzijoj chic jun bey chkawech ri chˈabel ri icˈamom pe, xechaˈ. 	 Waatʋ wei Pɔɔlɩ na Paanapasɩ pa lɩɩ Yuta nyə́ma təkotile taa tɔ, pa tɔma-wɛ sɩ pá la suulu na pá kɔɔ cele waalɩ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule, na pá tasa tɔm tənɛ ɩnəɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ.


Y queriˈ chukaˈ wacami cˈa yecˈo na kech aj Israel ri yoj chaˈon quiqˈui ruma ri rutzil ri Dios. 	 Paa kaɣana taa tɔtɔ, yəlaa pəcɔ kaasaa mpa Ɩsɔ ləsa ɩ pɛɛlɛɛ tɔɔ tɔ.


Riyit ri can yit jun Tijonel, cˈo cˈa jun ri nikajoˈ nikacˈutuj chawe. Ri Moisés can rutzˈiban wi cˈa ca chake chi tek jun achi nicom el y majun ralcˈual nicˈojeˈ ca riqˈui ri rixjayil, can jun cˈa rachˈalal ri achi riˈ cˈo chi nicˈuleˈ riqˈui ri ixok ri xmalcanij ca, riche (rixin) chi queriˈ yecˈojeˈ ta ralcˈual riqˈui ri ixok riˈ. Y ri nabey ti cˈajol (alaˈ) ri nalex ntoc ralcˈual ri caminek chic el. 	 Tacaa, Moisi sɩɩna-tʋɣʋ kʋsəsɩɩtʋ kɛ takəlasɩ taa sɩ, yʋlʋ ɩ́ wɛna neu, na yʋlʋ ɩnɩ ɩ́ sɩ na ɩ́ yele ɩ alʋ, na alʋ ɩnɩ ɩ fɛɩna-ɩ na pəyaɣa, neu ká hɔ leelu ɩnɩ na ɩ́ hikina ɩ taalʋ sɔlʋ kɛ piya.


Y chiquij cˈa riyeˈ, tzˈibatal wi ca chupan ruchˈabel ri Dios, tek nubij cˈa: Riyin xtinben cˈa chique ri winek ri sibilaj qˈuiy quinaˈoj chuwech re ruwachˈulef chi yesach riqˈui ri quinaˈoj. Can xtinben chi majun nicˈatzin wi ri etamabel ri cˈo quiqˈui. 	 Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Maa wakəlɩ ləmaɣasɛɛ nyə́ma ləmaɣasɛɛ, maa lɔ nyəntaa nyəm.


Y can chupan cˈa chukaˈ ri kˈakˈ riˈ xecˈak wi quinojel ri winek ri ma tzˈibatal ta quibiˈ chupan ri wuj ri riche (rixin) cˈaslen. 	 Ye wei ɩ hətɛ ɩ́ fɛɩ weesuɣu takəlaɣa taa, kɔkɔ teŋku taa kɛ́ pa pɛtəɣɩ-ɩ.


Ri caˈiˈ achiˈaˈ cˈa riˈ xbequibij chukaˈ chique ri nicˈaj chic ri xetzekelben cˈa ri Jesús, pero chukaˈ ma xenimex ta. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pa məlaa na pá heeli lɛlaa, na pɛlɛ tɔtɔ pa ta mʋ-tɩ.


Y riqˈui riˈ ketaman, wi can nikajoˈ ri Dios, y yekaben ri nubij ri rupixaˈ, can yekajoˈ wi cˈa ri ye ralcˈual chic Riyaˈ. 	 Tə sɔɔlʋɣʋ Ɩsɔ na tə́ lakɩ ɩ kʋsəsɩɩtʋ tɔɣɔ tə nyəmá sɩ tə sɔɔla ɩ piya.


Y can ya cˈa chukaˈ hora riˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes, ri aj tzˈibaˈ y chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek, can quimolon cˈa quiˈ chuwarachoch ri nimalaj sacerdote ri Caifás rubiˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtəlaa sɔsaa na Yuta nyʋɣʋ nyə́ma nyʋɣʋ nyə́ma pa kota kɔtəlaa wulaʋ wei pa yaa sɩ Kayifi tɔ ɩ təyaɣa.


Y tek ri Jesús xtzolin cˈa jucˈan chic chare ri ruchiˈ ri choy, ri winek yecˈo chiriˈ, riqˈui cˈa quicoten xquicˈul apo, ruma chi ri winek riˈ can ya cˈa Riyaˈ ri coyoben. 	 Yesu məla Kalilee taa, ɩlɛna samaa laŋa hɛɛ teu. Pə taɣa pʋlʋ, pa təna paa taŋa-ɩ teu kɛ́.


Xa rumacˈariˈ tek konojel riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo, ma tzˈapel ta chic kapalej, xa can yoj achiˈel jun espejo ri can nikˈalajin chic rukˈij rucˈojlen ri Ajaf pa kacˈaslen y ri rukˈij rucˈojlen ri Ajaf ronojel kˈij ruchapon nujel más ri kacˈaslen riche (rixin) chi queriˈ yoj‑oc na achiˈel rubanic Riyaˈ. Y can xkojjalatej wi cˈa, y reˈ can ya cˈa ri ru‑Espíritu ri Ajaf nibano chake. 	 Tá təna mpa tá saalaɣa kɛɛla tá ɩsɛntɔɔ tɔ, Tacaa teu naakɩ tá tɔɔ kɛ́ tənyənənyənɩ. Na pə laɣasa-tʋɣʋ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ tə́ nəɣəsəna Tacaa. Tə lɩɩ teu taa kɛ́ na tə́ sʋʋ teu kʋkələm lɛmpɩ taa tɔtɔ. Tacaa Feesuɣu lapəna təmlɛ tənɛ tə taka.


Ri ye ruˈapóstoles ri Jesús tek xetzolin pe chubanic ri rusamaj ri Dios, can xquimol apo quiˈ riqˈui ri Jesús y xquitzijolaˈ cˈa chare ronojel ri xquibanalaˈ y ronojel ri tijonic ri xquiyalaˈ chique ri winek. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tillaa məlaa, ɩlɛna pá kɛɛsɩ-ɩ pə təna mpi pa lapa na pa sɛɣɛsaa tɔ.


Y chukaˈ bin ri ojer ca: Ri achi ri can jurayil nujech riˈ riqˈui ri rixjayil; tutzˈibaj jun wuj y tubij chupan ri wuj riˈ chi xquijech quiˈ y tuyaˈ el chare ri ixok. 	 Pa tɩɩ yɔɣɔta mpʋ tɔtɔ sɩ: Ye yʋlʋ tɔɣɔnəɣɩ ɩ alʋ, ɩ́ ŋmaa-ɩ kisuɣu takəlaɣa.


Ri mayordomo cˈa riˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) chiquijujunal ri cˈo quicˈas riqˈui ri rupatrón, y xucˈutuj cˈa chare ri nabey: ¿Achique cˈa ri acˈas, y janipeˈ? 	 Tənaɣa ɩ yaa mpa mpa paa wɛna ɩ caa kɛ kəmlɛ tɔɣɔ kʋlʋm kʋlʋm, na ɩ́ pɔɔsɩ kancaalaɣa nyəŋ sɩ: Ɩsənaɣa n wɛna ta caa kɛ kəmlɛ?


Ruma riyin ma riqˈui ta cˈa jun winek xincˈul wi pe, ni ma xitijox ta chukaˈ ruma jun winek. Can ya ri Jesucristo ri xkˈalajsan chinuwech. 	 Ma ta nɩɩ-təɣɩ yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ kiŋ. Pə taɣa yʋlʋ nɔɣɔlʋ sɛɣɛsəna-m, ama Yesu Kilisiti maɣamaɣa kulina tə tɔɔ na má nyɩ-tɩ.


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij xquibij chare ri Jesús: Riyit nabij chi xatzˈet ri katataˈ Abraham, pero riyit xa cˈa yit acˈal na. Xa cˈa ma jane cˈo ta nicˈaj ciento ajunaˈ. 	 Tənaɣa Yuta nyə́ma cɔ-ɩ sɩ: Nyá pɩɩsɩ ná ta tɩɩ tata nɩɩlɛ na naanʋwa na ń tɔŋ sɩ n tɛma Apəlaham kɛ naʋ na?


Ruma riyoj cˈo jun Kanimalaj Sacerdote ri can nicowin nujoyowaj kawech, ruma Riyaˈ retaman ri acuchi (achique) oc napon wi ri kachukˈaˈ riyoj winek. Y Riyaˈ jabel retaman, ruma tek xocˈojeˈ ka waweˈ chuwech re ruwachˈulef, can xajowex chi xka ta pa mac. Xa can ronojel ruwech tojtobenic ri nikakˈaxaj riyoj, can xukˈaxaj chukaˈ Riyaˈ, xaxu (xaxe wi) cˈa chi Riyaˈ ma xmacun ta. 	 Ta kɔtʋlʋ sɔsɔ ɩnɩ ɩ kɛ́ wei ɩ pəsəɣɩ na ɩ́ cɛkəna ta ɩcantʋ tete tɔ. Pə maɣasa ɩ maɣamaɣa kɛ pə təna pə taa ɩsɩɩ ta, ɩ ta la ɩsaɣatʋ kɛ paa pəcɔ.


Y can kitzij cˈa ri nbij chiwe chi ri winek riˈ, wi quetaman chic ruwech ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo, y ye colotajnek chic cˈa pe chupan ri etzelal riche (rixin) ri ruwachˈulef y wi niquisukˈ chic quiˈ jun bey chupan ri cˈaslen ri ye elenak wi pe, y wi yetzak chic cˈa jun bey pa rukˈaˈ, ri quicˈaslen ri winek riˈ más lawaloˈ xtuben que chuwech ri xuben tek cˈa ma jane tiquinimaj ri Jesucristo. 	 Tampana tɔɔ, ye yəlaa nyəmá Tacaa na tá Yatʋ Yesu Kilisiti na pə́ ləsa-wɛɣɛ antulinya ɩsaɣaŋmakəlʋɣʋ taa, na pə́ kɔɔ ɩlɛna antulinya tasa-wɛɣɛ ɩsaɣaŋmakəlʋɣʋ mpɩ na pə kpa-wɛɣɛ yomle, kancaalaɣa nyəm lapa sooci na waalɩ nyəntʋ.


Y yacˈa tek ri Jesús rubin chic ka reˈ, jun chique ri ye aj chˈameˈy ri can cˈo apo chiriˈ xupakˈij rupalej ri Jesús chi kˈaˈ. Y ri aj chˈameˈy riˈ xubij chare ri Jesús: ¿Achique ruma tek quereˈ xabij apo chare la nimalaj sacerdote? xchaˈ. 	 Yesu cɔ mpʋ, ɩlɛna taŋlʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ ka səŋa təna tɔ ɩ́ casa-ɩ kataŋa, na ɩ́ tɔ sɩ: Kɔtʋlʋ sɔsɔ kɛ n cɔ mpʋ?


Rumariˈ riyoj riche (rixin) chi nikatzijoj ri ruchˈabel ri Dios, nikatzijoj riqˈui jun kánima chˈajchˈoj, y ma nikaben ta achiˈel niquiben nicˈaj chic, ruma yecˈo qˈuiy ri xa niquijel rubixic ri ruchˈabel ri Dios, ruma nicajoˈ yechˈacon chrij. Yacˈa riyoj can yoj rusamajel wi ri Dios ri yojrutek chubanic ri rusamaj, xa jun kabanon riqˈui ri Cristo chubanic ri samaj, y chukaˈ can chuwech ri Dios tek nikaben ri samaj riˈ. 	 Tá fɛɩ ɩsɩɩ lɛlaa paɣalɛ kpakʋɣʋʋ Ɩsɔ Tɔm na pá kɛɛkɩ sɩ pə́ lana-wɛ tɔ. Ama tampana kɛ tá yɔɣɔtəɣɩ na Ɩsɔ naa mpʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩnɩ ɩ tilina-tʋ, na Kilisiti təmlɛ kɛ tə lakɩ.


Y ri Herodes, jun chique ri ye cajiˈ aj kˈatbel tak tzij chupan ri tiempo riˈ, can yeracˈaxalaˈ cˈa ronojel ri yerubanalaˈ ri Jesús. Pero ma nril ta cˈa achique ri nunimaj, ruma yecˈo yebin chi ri nibano queriˈ ya ri Juan ri Bautista ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 Wulaʋ Helɔtɩ nɩɩ pə təna mpi pə tɔŋa lapʋ kɛ mpʋ tɔ, ɩlɛna pə liɣiti-ɩ sɔsɔm, ɩ ta nyɩ ɩsəna ɩ́ la tɔ. Pə taɣa pʋlʋ, lɛlaa ná tɔŋaɣa kɛ́ sɩ Yohaanɩ wei paa kʋwa tɔ ɩnɩ ɩ femna.


Y tek xa noka yan cˈa ri kˈij riche (rixin) chi ri Jesús xtitzolin chilaˈ chicaj, Riyaˈ can xuchˈob cˈa pa ránima chi xuchop el ri rubey riche (rixin) chi nibe pa tinamit Jerusalem. 	 Pə kɔma pə kpɛɣɛtəna Yesu kʋlʋɣʋ kɛ antulinya taa, ɩlɛna ɩ́ sɩɩ sɩ ɩ ká polo Yosalɛm.


¿Y achique cami cˈa ri aj tzˈucuy tzij? ¿La ma ya ta cami ri nibin chi ri Jesús ma Cristo ta, chi ma takon ta pe ruma ri Dios? Ri nibin queriˈ, can nretzelaj wi ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. Can nubij wi cˈa chi ri Tataˈixel ma kitzij ta. Y queriˈ chukaˈ nubij chrij ri Cˈajolaxel. 	 Aweɣelɛ pɔpɔtʋ ɩlɛ? Wei ɩ yɔɣɔtəɣɩ təfoo sɩ Yesu tá kɛ́ Kilisiti tɔ pʋntʋ ntɛ́ pɔpɔtʋ. Na ɩnəɣəlɛ Kilisiti kolontu. Pʋntʋ kpɛŋna Tacaa na ɩ Pəyaɣa kɛ́ na ɩ́ kisi.


Ruma xa choj queriˈ kamolon pe kiˈ. Y wi ta nicˈutux chake chi achique ruma tek kamolon kiˈ y achique ruma tek ye yacatajnek pe ri winek, majun achique ta xtikabij riche (rixin) chi nikatoˈ kiˈ. Y riqˈui jubaˈ ri aj kˈatbel tzij niquichˈob chi nikaben re molojriˈil reˈ riche (rixin) chi yojyacatej chiquij. Y riˈ yojruyaˈ pa rucˈayewal chuwech ri kˈatbel tzij. 	 Pə təna mpi pə lapa ɩsəntɔ tɔ pa pəsəɣɩ pá kpa-tʋ sɩ tɛtʋ tɔkəlaa kɛ tə caa huɣu. Kotuɣu kʋnɛɣɛ saŋa, kʋ fɛɩna tampana, tá kaa pəsɩ na tə́ cɛkəna pə kɛɛsʋɣʋ kɛ teitei.


Y can etaman wi chi ri kachˈalal Bernabé y ri Pablo can ye aponak pa tak tijoj pokonal chutzijoxic ri ruchˈabel ri Kajaf Jesucristo. 	 mpa səm cɛɛ Tacaa Yesu Kilisiti təmlɛ tɔɔ tɔ, na pá kpɛntɩ mpaaʋ.


Yacˈa ri Jesús yacˈariˈ tek riqˈui ruchukˈaˈ xurek ruchiˈ, y xujech cˈa ri ránima pa rukˈaˈ ri Dios; y xcom ka. 	 Tənaɣa Yesu tasa kiisuɣu kɛ sɔsɔm, ɩlɛna ɩ́ hɛɛ.


Y tek ri Jesús xutzˈet ri Natanael chi xa napon yan apo riqˈui, xubij cˈa: Titzuˈ la jun achi laˈ. Riyaˈ can kˈalaj chi kitzij jun israelita. Ruma majun kˈoloj riqˈui. 	 Yesu nawa Natanayɛɛ na ɩ́ kɔŋna ɩ tɔɔ, ɩlɛna ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ tʋ maɣamaɣa ntɔ cənɛ. Pɔpɔtiya tɩɩ fɛɩ ɩ kiŋ kɛ paa pəcɔ.


Y ri Juan ri Bautista xukˈalajsaj cˈa ri Cristo. Can riqˈui wi ruchukˈaˈ tek xubij: Yareˈ ri ntzijon pe chiwe, tek xinbij chiwe chi chuwij ca riyin cˈo cˈa jun achi ri xtoka ri sibilaj nim rukˈij que chinuwech riyin. Ruma Riyaˈ can cˈo tek cˈa ma jane quinalex ta riyin, xchaˈ cˈa ri Juan ri Bautista. 	 Yohaanɩ ka yɔɣɔta ɩ tɔm na ɩ́ kpaalɩ sɩ: Ɩ tɔm kɛ maa yɔɣɔtaa, sɩ ma waalɩ nɔɣɔlʋ ká tɛ na ɩ́ kɔɔ, ɩlɛ ɩ kəla-m. Pə taɣa pʋlʋ, pa lʋla-m tɔ, ma maɣana-ɩ kɛ́.


Y tek ri Jesús y ri Pedro ye benak cˈa, ri Pedro xtzuˈun ca chrij y xutzˈet cˈa chi cˈo jun chic discípulo ri benak chiquij. Y ya discípulo riˈ ri sibilaj xajowex ruma ri Jesús y ya chukaˈ riyaˈ ri xrakˈeˈ apo chunakajal ri ruwarucˈuˈx ri Jesús tek xquiben ri lokˈolaj waˈin, ri xcˈutun cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿achique cˈa ri xtijacho awuche (awixin)? 	 Piyɛɛ pəsaa, ɩlɛna ɩ́ ná ɩfalʋ wei Yesu sɔɔlaa tɔ na ɩ́ təŋəɣɩ pa waalɩ. (Ɩfalʋ ɩnɩ ɩ ka wɛɛləna Yesu laŋlɛ tɔɔ kɛ́ tətɔɣɔlɛ taa na ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tacaa awe ká lana-ŋ kɔlɔmɔtɔ?)


Y ri achiˈaˈ fariseos can xu (xe) wi xquitzˈet ca ri xbanatej, xbequimoloˈ quiˈ quiqˈui ri yecˈo pa rupartido ri rey Herodes, riche (rixin) chi niquichˈob achique rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj ri Jesús. 	 Tənaɣa Falisanaa lɩɩna Yuta nyə́ma təkotile taa kɛ́ kpakpaa, ɩlɛna pa na Helɔtɩ nyə́ma pá caɣa na pá maɣasɩ ɩsəna paa la na pá kʋ Yesu tɔ.


Y xabachique cˈa winek ri nacˈaxan re chˈabel reˈ y can nuben, can njunumaj cˈa riqˈui jun achi ri cˈo runaˈoj ri can pa ruwiˈ abej xuben wi ka rachoch. 	 Wei ɩ nɩɩkɩ tɔm nti ma yɔɣɔta ɩsəntɔ na ɩ́ tɔkəɣɩ-tɩ tɔ, pʋntʋ nəɣəsəna laɣatʋ wei ɩ ŋma ɩ kutuluɣu kɛ pətolaɣa taa tɔ.


Can xu (xe) wi cˈa xubij queriˈ ri Jesús chare ri yawaˈ, can yacˈariˈ tek xcˈachoj chare ri ruyabil. Xucˈol cˈa el ri ruwarabel y xuchop el binen. Ri kˈij cˈa riˈ, uxlanibel kˈij. 	 Tənaɣa pə waa kʋtɔntʋ kɛ kpakpaa, na ɩ́ kɛlɩ ɩ kʋhəntʋɣʋ na ɩ́ tɔŋ. Pə pamna kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule.


Xpe ri Pilato xchˈo chic apo riqˈui ri Jesús y xubij cˈa chare: Riyeˈ, qˈuiy ri niquibilaˈ pe chawij chi yatquitzujuj (yatquisujuj), y riyit ¿can majun cˈa jun chˈabel ri nabij chi natobej awiˈ? xchaˈ ri Pilato chare. 	 Tənaɣa Pilatɩ tasa-ɩ pɔɔsʋɣʋ sɩ: N sumaɣa? Nyənɩ pa tɔŋʋɣʋ sɩ n lapa pənɛ na pənɛ tɔ.


Chiriˈ cˈa cˈo wi ri Jesús tek xbeyaˈox (xbeyaˈ) jun achi chuwech, jun achi ri ma nacˈaxan ta y ma ntel ta jabel ruchˈabel. Y ri ye cˈamayon pe, xquicˈutuj cˈa jun utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kɔna-ɩ ntam nɔɣɔlʋ, ɩ matəɣɩ kʋmatʋ kɛ́, ɩɩ pəsəɣɩ yɔɣɔtaɣa. Na pá wiina Yesu sɩ ɩ́ tənɩ niŋ kɛ ɩ tɔɔ.


Y tek ri achiˈaˈ riˈ xequitzˈet chi yecˈo chique ri rudiscípulos ri Jesús ri yetajin chi waˈin y xa ma xquichˈej ta quikˈaˈ achiˈel rubanic ri niquiben riyeˈ, ma utz ta xequitzˈet, y rumariˈ qˈuiy cˈa ri xquibij chiquij. 	 Pa nawa sɩ ɩ ɩfalaa lɛlaa tɔkəna niŋ asilima, paa saŋəɣɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ sɛɛtʋ taa yʋlʋ ká la na pə́cɔ́ ɩ́ tɔɣɔ tɔ.


Tek can yecˈo chic cˈa chiriˈ, xquiyaˈ cˈa chare ri Jesús jun chˈomilaj ruyaˈal uva xolon riqˈui jun cˈayilaj akˈom. Yacˈa tek Riyaˈ xunaˈ ri xquiyaˈ chare, ma xrajoˈ ta xukum. 	 Tənaɣa pa cɛla-ɩ sʋlʋm mpi pə taa pa sita tʋɣʋ nakʋlɩ kʋ cələm tɔ. Ama ɩ təŋaa ɩlɛna ɩ́ kisi-wəɣɩ nyɔɔʋ.


Y ya cˈa riˈ ri rutzujun (rusujun) ca ri Jesucristo chake. Ri rutzujun (rusujun) cˈa ca Riyaˈ, ya ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kilisiti tɔma sɩ ɩ ká ha-tʋɣʋ mpi tɔɣɔlɛ weesuɣu ŋku kʋ kaa tɛ́ tɔ.


Y ri winek can niquirek cˈa quichiˈ yechˈo apo, y niquibij: La nichˈo pe can achiˈel ruchˈabel Dios y ma ruchˈabel ta achi, xechaˈ cˈa apo. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ yəlaa mapa kapusi sɩ: Pʋwɛ, Yʋlʋ maɣamaɣa yɔɣɔtaɣa ntɛ? Ɩsɔ kɛ́.


Riyix can sibilaj wi icukuban icˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, can qˈuiy wi cˈa naˈoj cˈo iwuqˈui; y tek riyix nibij ri naˈoj riˈ jabel cˈa rubixic niben chare, can nitij ikˈij chi niben utzilaj samaj y queriˈ chukaˈ chi yojiwajoˈ. Pero rajawaxic chi tiqˈuiy ri utzil iwuqˈui riche (rixin) chi yeˈitoˈ ri nicˈaj chic kachˈalal ri can nicˈatzin quitoˈic. 	 Ɩ́ tɩɩ wɛ toma kɛ pə təna pə taa kɛ́, paa taa tɛmnaʋ kɛ Ɩsɔ, paa yɔɣɔtaɣa, paa nyəm taa. Mə ɩsəlɛ sɛɛsʋɣʋ tɔm fɛɩ kɛɛsʋɣʋ. Na ɩ́ tɩɩ sɔɔla-tʋɣʋ, pə tɔɔ kɛ́ tə sɔɔlaa sɩ ɩ́ hʋ́lɩ́ mə toŋ kɛ təmlɛ kʋpantɛ tənɛ tə taa tɔtɔ.


¿Achique nichˈob riyix? ¿La ma choj ta cami xuben ri Dios, tek queriˈ xuben? Ri Dios can choj wi xuben. 	 Suweɣelɛ tɩɩ yɔɣɔtɩ ɩlɛ, Ɩsɔ ɩɩ təŋəɣɩ tampana yaa ɩsəna? Aaɩ, pə taɣa mpʋ se, paa pəcɔ.


Queriˈ nikaben ruma can cukul kacˈuˈx chi ri xcˈason el riche (rixin) ri Ajaf Jesús chiquicojol ri caminakiˈ, ya chukaˈ riˈ ri xkojcˈason el riyoj. Ruma riyoj xa jun chic kabanon riqˈui ri Ajaf Jesús. Riyoj y riyix junan xkojberuyaˈ chilaˈ chicaj. 	 Pə taɣa pʋlʋ, tə nyəmá sɩ Yesu səpa na Ɩsɔ feesi-ɩ tɔ ɩ ká tɛ na ɩ́ feesi-tʋ na Yesu, na ɩ́ lá na tá na-mɛ tə́ səŋ ɩ ɩsɛntaa.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈapon cˈa chiriˈ chupan ri lugar ri Getsemaní rubiˈ. Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Riyix quixtzˈuyeˈ na cˈa ca jubaˈ waweˈ, riyin xa yibe na apo jubaˈ quereˈ nbenbanaˈ orar, xchaˈ chique. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu na ɩ ɩfalaa pa tala timpi pa yaa sɩ Kɛtəsemanee tɔ. Ɩlɛna ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ caɣa cənɛ na má polo Ɩsɔ sələmʋɣʋ kɛ hatoo cənɛ.


Chukaˈ ri ley cˈo pa quiwiˈ ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, y pa quiwiˈ ri achiˈaˈ ri xa quiqˈui quech achiˈaˈ yemacun wi. Cˈo chukaˈ pa quiwiˈ ri yeˈelekˈan winek, pa quiwiˈ ri yebin chˈabel ri ma kitzij ta, pa quiwiˈ ri can niquinataj wi rubiˈ ri Dios tek yetzijon riche (rixin) chi ninimex ri niquibij, pero xa ma kitzij ta ri niquibij. Y cˈo chukaˈ pa quiwiˈ ri winek ri yeˈetzelan ri ruchˈabel ri Dios. 	 na apalaa mpa pa sʋʋkəna apalaa lɛlaa tɔ, na yʋlʋpɛɛtəlaa, na pɔpɔtʋnaa, na mpa pa sɩɩkɩ pa nɔɔsɩ kɛ yem tɔ, yaa mpa pa takəɣɩ ntiwɛ tə ta təŋ sɛɣɛsʋɣʋ kʋpaŋkʋ ŋku kʋ waasəɣɩ yəlaa tɔ, pa tɔɔnaa kɛ pa sɩɩ kʋsəsɩɩtʋ.


Y ri ye oxiˈ discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi nabey cˈo chi nipe ri Elías, y cˈacˈariˈ nipe ri Cristo? xechaˈ chare. 	 Pəlɛ pə waalɩ Yesu ɩfalaa pɔɔsa-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa ná tɔŋ sɩ Ilii ká caaləna kɔntɛ?


Ri aj tzˈibaˈ y ri fariseos, can ma niquiyaˈ ta ca jubaˈ ri Jesús, cˈo ta nicajoˈ riyeˈ chi niquicˈaxaj chi Riyaˈ cˈo ta jun chˈabel ri ma rucˈamon ta ri nubij y nika ta pa quikˈaˈ, riche (rixin) chi niquitzujuj (niquisujuj). Yacˈa ri Jesús can ruyon cˈa pa ruchojmil ri yerubij. 	 Na pá kuuki ɩ nɔɣɔ sɩ ɩ́ cotaa ɩlɛ pa kpa-ɩ na təna.


Yinapon iwuqˈui pero nabey nwajoˈ yikˈax na pa Macedonia y cˈacˈariˈ xquinapon iwuqˈui riyix. 	 Maa kɔɔ mə tɛ te, ama Masetoni tɛtʋ taa kɛ́ maa təŋna na pə́cɔ́ má kɔɔ. Ɩsɩɩ ma təŋna Masetoni na pə́cɔ́.


Y riyin xtinyaˈ cˈa el uchukˈaˈ chique ri ye caˈiˈ nusamajel ri xquekˈalajsan ri nuchˈabel. Y oxiˈ junaˈ riqˈui nicˈaj ri xtiquitzijoj ri nuchˈabel chique ri winek, y quicusalon cˈa chukaˈ tziek riche (rixin) bis, xinucheˈex. 	 Maa kʋsɩ ma tɔm tampana hʋllaa naalɛ mpa pa suu ləyaɣa wontu nti tə wɛ ɩsɩɩ fɔlətɔnaa taka tɔ na má tili. Paa kpaalɩ Ɩsɔ kʋheelitu kɛ kʋyɛɛŋ iyaɣa na kʋyɛɛŋ ŋmʋnʋɣʋ na nɩɩtoso (1260) ɩnɩ ɩ taa.


Y ri kˈopoj riˈ, qˈuiy cˈa kˈij ri queriˈ xuben. Y ri Pablo xicˈo rucˈuˈx. Rumariˈ riyaˈ xupiscolij riˈ, y xubij cˈa chare ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri kˈopoj: Pa rubiˈ cˈa ri Jesucristo nbij cˈa chawe chi catel el riqˈui re kˈopoj reˈ, xchaˈ ri Pablo. Y ri itzel espíritu riˈ can yacˈariˈ tek xuyaˈ ca ri kˈopoj. 	 Alʋ ɩnɩ ɩ təkaɣa tá ŋkpaŋŋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ wɛɛ paɣalɛ kɛ́. Pə kɔma na pə́ nɩɩ Pɔɔlɩ na pááná kpa-ɩ, ɩlɛna ɩ́ pəsəna ɩ tɔɔ na ɩ́ tɔ ɩlɔɣɔʋ sɩ: Na Yesu Kilisiti toŋ, se alʋ ɩnɩ ɩ waalɩ. Tənaɣa ɩlɔɣɔʋ se alʋ waalɩ kɛ́ kpakpaa ɩnɩ.


Ruma qˈuiy nimaˈk tak utzil ri rubanon pe chuwe Riyaˈ, ri can nicowin wi nuben ronojel. Y ri rubiˈ Riyaˈ can lokˈolaj wi. 	 Pə taɣa pʋlʋ, Toma təna tʋ lapa-m kʋpantʋ sɔsɔɔntʋ kɛ sɔsɔm. Ama ɩ hətɛ kɛ́ sɔsɔɔlɛ kɛ́.


Tek xikˈax cˈa ri acuchi (achique) niyaˈ wi quikˈij quinojel ri idioses xintzˈet cˈa jun altar ri acuchi (achique) nubij wi: RICHE (RIXIN) RI DIOS RI XA MA ETAMAN TA RUWECH, nichaˈ. Y ya cˈa Dios riˈ ri ma iwetaman ta ruwech, y can iyaˈon rukˈij riyix, yariˈ ri nkˈalajsaj riyin chiwech re wacami. 	 Saa wei ma cɔɔkaɣa mə ɩcatɛ taa na má keŋna mə tɩɩŋ tɔ, ma na təlaalɛ kɛ tiili, na pá ŋmaawa tə tɔɔ sɩ: Ɩsɔ wei nɔɣɔlʋ ta nyɩ tɔɣɔlɔ. Tampana ḿpʋ́ɣʋ́, Ɩsɔ wei ɩ́ sɛɛkɩ na ɩ́ ta nyəmɩ-ɩ tɔ, ɩnɩ ɩ maɣamaɣa kɛ ma caa ma hʋ́lɩ́-mɛ.


Yacˈa tek jun kachˈalal nukˈalajsaj ri nibix chare ruma ri Dios, can chique cˈa ri yeˈacˈaxan riche (rixin) nichˈo wi. Y nuben chique chi yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. Y nucˈom pe utzilaj pixabanic riche (rixin) chi nicukeˈ quicˈuˈx. 	 Ama wei ɩ kpaaləɣɩ Ɩsɔ kʋheelitu tɔ ɩ lakɩ kɛ́ na yəlaa nyɔɔkɩ toŋ kɛ Ɩsɔsɛɛlɛ mpaaʋ taa. Ɩ kpaasəɣɩ pa apalʋtʋ na ɩ́ hɛɛsəɣɩ pa laŋa kɛ́.


Y ri ralaxbel ri Jesucristo quecˈareˈ ri rubanic: Ri María ruteˈ ri Jesucristo, jun cˈa kˈopoj ri cˈutun chic ruma ri José. Y xcˈulwachitej cˈa chi tek cˈa ma jane quicˈuan ta quiˈ, xnabetej chi ri María yawaˈ chic riche (rixin) chi nicˈojeˈ ral. Yacˈa ri María queriˈ xril ruma ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Ɩsəna pa lʋla Yesu Kilisiti tɔɣɔlɔ. Ɩ too Malɩ wei ɩ kɛ́ Yosɛɛfʋ amʋsaɣa tɔ, ɩ haɣa hɔɣɔ na Feesuɣu Naŋŋtʋ toma na pə́cɔ́ ɩ́ saa.


Ruma ya cˈa Riyaˈ xbano ronojel ri cˈo chilaˈ chicaj y ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Ruma cˈa Riyaˈ tek yecˈo ri ye tzˈetetel y ri ma ye tzˈetetel ta. Ruma chukaˈ Riyaˈ tek yecˈo ri ángeles, ri ye aj kˈatbel tak tzij, ri nimaˈk quikˈij y ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ; can quinojel cˈa ruma Riyaˈ tek yecˈo, y can riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij tek xeruben. 	 Ɩnəɣɩ Ɩsɔ lapəna pə təna, paa ɩsɔtaa na atɛ pə nyəm mpi pa naa na mpi paa naa tɔ. Pə kpaɣaʋ pəsəlaa na sɔsaa na awulaa na toŋtʋnaa pə loosi təna tɔ ɩ niŋ kɛ Ɩsɔ lapəna pə təna, na ɩ tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ lapa-wɩ.


Ruma riyix chak utz chiwe chi napon jun winek iwuqˈui y xa ma ya ta ri Jesús ri xkatzijoj riyoj chiwe riyix ri nutzijoj riyaˈ. Y queriˈ chukaˈ chak utz chiwe tek nitzuj (nisuj) jun chic espíritu chiwe y xa ma ya ta riˈ ri xicˈul yan nabey. Chak utz chiwe tek nibix chiwe chi cˈo jun chic chˈabel ri niyaˈo colotajic, y xa ma kitzij ta ri nubij. 	 Pə taɣa pʋlʋ, ɩ́ tɛma mə taa sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ kɔɔ ɩ́ kpaalɩ-mɛɣɛ nyɛntɛ Yesu nɔɣɔlʋ ɩ tɔm na pə́ tá kɛna Yesu wei ɩ tɔm tá kpaala-mɛ tɔ. Na ɩ́ taŋaa tətɛɣɛtɛɣɛ sɩ ɩ́ mʋɣɩ nyɛntɛ feesuɣu nakʋlɩ kʋ tɔm na pə́ tá kɛna Ɩsɔ Feesuɣu ŋku kʋ tɔm tə heela-mɛ tɔ, na nyɛntɛ Laapaalɩ nɔɣɔlʋ na pə́ tá kɛna Laapaalɩ Kʋpaŋ wei tə heela-mɛ tɔ.


Tek ri iwatiˈt imamaˈ xekˈax chupan ri desierto, riyeˈ xquitij ri caxlan wey ri xubiniˈaj maná, pero ma xuyaˈ ta quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xa xecom. 	 Mə caanaa caanaa tɔɣɔna manna kɛ wʋlaɣa tɛtʋ taa, pəyele pa səpa.


Ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 Tacaa Yesu Kilisiti ɩ́ la mə tənaɣa pɛɛlɛɛ. Ami.


Y yacˈa hora riˈ, tek ri Jesús xurek ruchiˈ y xubij: Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? xchaˈ. Y ri chˈabel riˈ ntel chi tzij: Nataˈ Dios, Nataˈ Dios, ¿achique cˈa ruma tek xinamalij ca? 	 Ilim kpila mpʋ, ɩlɛna Yesu kiisina nɔɣɔ sɔsɔɣa sɩ: Eloi, Eloi, Lema sapatani. (Na təlɛ tə hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ: Ma Ɩsɔ ma Ɩsɔ, pepe tɔɔ kɛ n lɔ-m?)


Rumacˈariˈ, xabachique ri nunimirisaj riˈ, xa xtikasex rukˈij. Y yacˈa ri nuchˈutinirisaj riˈ, xtinimirisex rukˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, wei ɩ́ hɔŋ ɩ tɩ paa tisi-ɩ, na wei ɩ́ pasəɣɩ ɩ tɩ, paa kʋsɩ ɩ nyʋɣʋ.


Y astapeˈ itzel yechˈo chikij, riyoj xa pan utzil nikabij chique chi xa ma utz ta ri yetajin chubanic. Y can quibanon chake chi majun oc kakˈij y cˈa que na riˈ quibanon chake wacami. Xa yoj achiˈel mes yojquitzˈet y quibanon chake chi xa yoj achiˈel quitzˈilol. 	 Pá kʋɣɩ ta nyɔɔŋ, tɩɩ lɛɛtəɣɩ-wɛɣɛ pa ɩsaɣatʋ. Haləna saŋa paa nyənəɣɩ-tʋ sɩ tə kɛ́ pʋlʋpʋɣʋ antulinya ɩnɛ ɩ taa. Pa nyənəɣɩ-tʋɣʋ ɩsɩɩ hute yaa pʋntʋ maɣamaɣa.


Yecˈa ri rudiscípulos ri yecˈo apo ri pa mesa riqˈui ma xkˈax ta chiquiwech achique ruma tek xubij el queriˈ chare ri Judas. 	 (Ama pa təna mpa pa caɣa tətɔɣɔlɛ tɔ, pa taa nɔɣɔlʋ ta nyɩ mpi pə tɔɔ ɩ yɔɣɔta Yutaasɩ kɛ mpʋ tɔ.


Y ri achi achiˈel jun coronel majun cˈa tzij xracˈaxaj ta jabel, ruma sibilaj ye qˈuiy ri winek ri yecˈo chiriˈ. Jun wi cˈa niquibij ri nicˈaj, y jun wi chic niquibilaˈ ri nicˈaj chic, y can niquirek quichiˈ tek niquibij. Rumariˈ ri achi achiˈel coronel xubij chi tucˈuex apo ri Pablo pa cuartel cuma ri soldados. 	 Ɩlɛna samaa ɩnɩ ɩ taa, ɩnɛ sɩ ɩ nyəntʋ, ɩnɛ ɩ́lɛ́ sɩ ɩ nyəntʋ. Yoolaa kʋmataŋ ɩnɩ ɩ nawa sɩ ɩ kaa pəsɩ na ɩ́ cɛkəna pə tɔm kɛ teitei kɛ́ cʋkʋɣʋ pənɛ pə taa. Ɩlɛna ɩ́ tɔ sɩ pá tɛɛna Pɔɔlɩ kɛ yoolaa yoou kutuluɣu taa.


Ri xeˈacˈaxan ri xubij ri Jesús, xquibilaˈ cˈa: Wi can achiˈel ri xubij, ¿achique ta cˈa jun ri xticolotej? xechaˈ. 	 Tənaɣa mpa pa caɣaa na pá nɩɩkɩ ɩ tɔm tɔ, pa tɔma sɩ: Ɩlɛ awe ká tʋləna ntɛɣɛ-tɩ?


Y rumariˈ riyin can ronojel kˈij ntij cˈa nukˈij chi ma nben ta ri etzelal chuwech ri Dios y chiquiwech chukaˈ ri winek. Y queriˈ ri wánima can utz wi cˈa nunaˈ. 	 Pə tɔɔ kɛ́ ma maɣamaɣa ma lʋkɩ tam sɩ má taa wɛɛna taalɩ nɔɣɔlʋɣʋ Ɩsɔ kiŋ na yəlaa kiŋ.


Y jun cˈa chique ri winek xuchop apo rubixic chare ri Jesús: Tijonel, riyin ncˈamon cˈa pe ri nucˈajol awuqˈui, ruma cˈo jun itzel espíritu riqˈui. Y re itzel espíritu reˈ, rumemurisan. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ samaa taa nɔɣɔlʋ ɩ cɔ Yesu sɩ: Tacaa, ma kɔna ma pəyaɣa kɛ́. Ka hii ɩlɔɣɔʋ kɛ́ na ɩ́ la-kɛɣɛ kamumuka.


Riyix tek niben cˈa orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri xa caˈiˈ quipalej. Ruma ri winek riˈ can sibilaj cˈa nika chiquiwech chi ya ri acuchi (achique) yecˈo wi winek, chiriˈ niquiben wi orar. Tek niquiben orar, can yepaˈeˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ruchˈabel ri Dios, y ri pa tak xquina riche (rixin) ri bey xaxu (xaxe) wi riche (rixin) chi yetzˈet cuma ri winek. Y can kitzij wi nbij chiwe, chi ri winek ri yebano queriˈ, riqˈui ri niquicˈul quikˈij chique ri winek, xa can xquicˈul yan cˈa rajel ruqˈuexel ri yequibanalaˈ. 	 Waatʋ wei ɩ́ sələməɣɩ Ɩsɔ tɔ, ɩ́ taa la ɩsɩɩ cɛsəlaa mpa pa sɔɔla ɩsɔ səŋʋɣʋ kɛ Yuta nyə́ma təkotilenaa taa na hapɛɛ nɔɔsɩ na pá sələməɣɩ sɩ yəlaa təna ɩ́ na-wɛ tɔ. Ma heeliɣi-mɛɣɛ tampana sɩ pa kasəyaɣa kɛ pa hikiɣi ḿpʋ́ɣʋ́ kpakpaa.


Y tipixabalaˈ iwiˈ riqˈui ri chˈabel ri nubij ri salmos, ri himnos y nicˈaj chic bix ri yeˈalex pa tak iwánima ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Can quixbixan cˈa riqˈui ronojel iwánima y tiyaˈ rukˈij ri Ajaf. 	 Ye ɩ́ caɣa təma kiŋ mə nɔɔsɩ taa ɩ́ wɛɛ Ɩsɔ Tɔm yontu na apalʋtʋ nyəntʋ na Ɩsɔ samtʋ nyəntʋ. Ɩ́ sa Tacaa na samtʋ yontu na Ɩsɔ Tɔm nyəntʋ na luɣu kʋlʋmʋɣʋ.


Y riche (rixin) cˈa chi xtikˈalajin ri iwetzelal, riyin yareˈ yentek el chicojol, profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, yentek cˈa achiˈaˈ ri cˈo quinaˈoj, y yentek chukaˈ aj tzˈibaˈ. Yacˈa riyix yecˈo cˈa chique riyeˈ ri xqueˈicamisaj y yecˈo ri xqueˈibajij chuwech tak cruz. Yecˈo cˈa xqueˈichˈey chiriˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios; y xabachique cˈa tinamit yebe wi riyeˈ, riyix chukaˈ xquixapon chiriˈ riche (rixin) chi yeˈiwokotan. 	 Pə tɔɔ kɛ́ ma heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ nɩɩ yoo. Maa tili Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa na laɣatʋnaa na ɩsɛkullaa kɛ mə kiŋ. Ɩ́ ká kʋ lɛlaa kɛ kʋkʋɣʋ, na ɩ́ ká lɛlaa kɛ səm tesikasɩ tɔɔ. Ɩ́ ká ma lɛlaa kɛ akpatɛɛ kɛ mə təkotilenaa taa na ɩ́ təŋ na ɩ́ pɛɛkɩ-wɛɣɛ acalɛɛ taa.


Y can yacˈariˈ tek xbecˈulun pe jun rox ángel, y can nurek ruchiˈ chubixic: Wi can cˈo cˈa niyaˈo rukˈij ri nabey chicop y nuyaˈ chukaˈ rukˈij ri ruwachbel, y can nika chuwech chi nucˈul retal chi nicˈaj ruwech o chrij rukˈaˈ, 	 Ɩsɔtaa tillaa naalɛ ɩnɩ ɩ waalɩ kɛ́ tooso nyəŋ lɩɩwa na ɩ́ yɔɣɔtəɣəna nɔɣɔ sɔsɔɣa sɩ: Ye wei ɩ́ sɛɛ wontuɣu ŋkʋ na kʋ lɛɛsʋɣʋ na ɩ́ tʋ́ kʋ kʋyʋsʋm kɛ ɩ tokuɣu taa yaa ɩ niŋ taa tɔ,


Y ri yawaˈ riˈ xubij cˈa chare ri Jesús: Táta, tek nisilon pe ri yaˈ, majun yitoˈo ta riche (rixin) chi yinapon ta apo cˈa chupan. Rumariˈ, astapeˈ ntij nukˈij chi yibe ta apo, cˈa ma jane quinapon ta, tek xa can yariˈ xapon yan jun chic, xchaˈ chare ri Jesús. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋtɔntʋ cɔ Yesu sɩ: Ma cɛ, ma fɛɩna nɔɣɔlʋ sɩ ɩ́ tisi-m lʋm taa kɛ́ waatʋ wei pə laŋtəɣɩ tɔ. Na má polaa sɩ ma tiiki, nɔɣɔlʋ náá laalɩ-m.


Yacˈa ri ijaˈtz ri xeka pa jun utzilaj ulef, nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek, y ri winek riˈ can niquicˈul wi ka ri ruchˈabel ri Dios y ri quicˈaslen niwachin jabel. Can yewachin cˈa achiˈel niquiben ri ijaˈtz. Ruma yecˈo ijaˈtz ri niquiyaˈ a treinta quiwech, yecˈo ri niquiyaˈ a sesenta quiwech y yecˈo ri can jojun ciento quiwech niquiyaˈ. Quecˈariˈ nuben quicˈaslen ri winek ri niquicˈul ka ri ruchˈabel ri Dios pa tak cánima. 	 Pə kaasa pee lɛnna ná hota tɛtʋ mʋsʋŋ nyəntʋ taa. Aŋhaa, alɛ a wɛnna ntɛ́ ɩsɩɩ yəlaa mpa pa nɩɩkɩ Ɩsɔ Tɔm na pá mʋ-təɣɩ teu na pá lʋləɣɩ pee tɔ. Lɛlaa kɛ pəcɔ, lɛlaa kɛ maɣana, na lɛlaa kɛ sɔsɔm sɔsɔm.


Jabel ruwaˈikˈij riyix ri yixnum wacami, ruma ri Dios xtuben cˈa chiwe chi xquixnoj na chi utz. Jabel ruwaˈikˈij riyix ri yixokˈ, ruma ri Dios xtuben chiwe chi ma xquixokˈ ta chic y xa xquixbetzeˈen. 	 Mɛ mpa nyɔɣɔsɩ wɛna kaɣana tɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Mɩɩ tɛna na ɩ́ haɣa teu. Mɛ mpa ɩ́ wiiki kaɣana tɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́. Ɩ́ ká tɛ na ɩ́ woŋ teu.


Riyoj ya cˈa ri kachˈalal Judas y ri kachˈalal Silas ri yekatek el riche (rixin) chi xquebechˈo iwuqˈui, y xtiquikˈalajsaj cˈa jabel chiwech ri pixaˈ ri katzˈiban el chiwe. 	 Pə tɔɔ kɛ́ tə tiliɣi Yuti na Silaasɩ sɩ pá kɛɛsɩ-mɛ na pa nɔɔsɩ kɛ tɔmnaa mpa tə ŋmaa takəlaɣa taa cənɛ tɔ.


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos y ri aj tzˈibaˈ xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús; quicˈuan apo jun ixok ri nimacun riqˈui jun achi ri xbeˈilitej pe. Xbequipabaˈ chuwech ri Jesús, chiriˈ pa quinicˈajal. 	 Tənaɣa Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa na Falisanaa pa kɔna-ɩ alʋ nɔɣɔlʋ wei pa kpəlaa na ɩ́ lakɩ wasaŋkalətʋ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa səŋsa-ɩ samaa hɛkʋ taa.


Y riyin can cukul cˈa nucˈuˈx riqˈui ri Dios chi ri caminakiˈ cˈo na cˈa jun kˈij tek xquecˈastej. Can xquecˈastej cˈa pe ri ye choj y ri ma ye choj ta. Y ri wech aj Israel can queriˈ chukaˈ ri coyoben chi nibanatej. 	 Ma wɛna naani sɩ Ɩsɔ ká taɣanɩ sətaa kɛ feesuɣu, paa kʋpama paa asaɣaa, na mpɛ pa maɣamaɣa pa wɛna naani ɩnəɣɩ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ mpʋ.


Y xtibanatej cˈa, chi yecˈo achiˈaˈ cachˈalal quiˈ, jun chique riyeˈ xtiyacatej y xtujech ri rachˈalal pa camic. Chukaˈ can yecˈo wi tataˈaj ri xqueyacatej chiquij ri calcˈual. Ri alcˈualaxelaˈ xqueyacatej chukaˈ chiquij ri quiteˈ quitataˈ y xquequiyaˈ pa camic. 	 Yəlaa ká kʋlɩ na pá hʋ́lɩ́ pa taalʋnaa yaa pa newaa sɩ pá kʋ-wɛ. Cɛcɛnaa ká la pa piya kɛ mpʋ tɔtɔ. Piya səlɛ sɩɩ kʋlɩ sɩ nyə́ma tɔɔ sɩ pá kʋ-wɛ.


Can tiwacˈaxaj cˈa jabel re tzij reˈ, y man cˈa timestaj ta: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xquijach wi pa quikˈaˈ ri winek, xchaˈ. 	 Paa tʋ Yʋlʋ Pəyaɣa maɣa yəlaa niŋ taa, ɩ́ nɩɩ ḿpʋ́ɣʋ́ teu yoo.


Wacami cˈa, tiqˈuisaˈ pa ruwiˈ rumolic ri ofrenda. Can achiˈel cˈa tek xpe ri raybel iwuqˈui, cˈa que ta na riˈ yixtajin chubanic wacami. Y tiyaˈ cˈa janipeˈ ri yixcowin niyaˈ. 	 Pənɛntɛ ɩ́ lakɩ mpʋ haləna ɩ́ tɛɛsɩ təmlɛ tənɛ. Ɩ́ tɛɛsɩ-tɛ na luɣu kʋlʋmʋɣʋ, ɩsɩɩ ɩ́ ka tʋ pə pəlɛ na luɣu kʋlʋmʋɣʋ tɔ. Ɩ́ lana mpi ɩ wɛna tɔ.


Y wacami riyin cˈo cˈa jun ri nwajoˈ nbij chiwe y can utz wi nuben chiwe riyix. Y yacˈareˈ ri nwajoˈ nnataj: Can junabir ca xalex pan iwánima riche (rixin) chi xichop rumolic ri ofrenda quiche (quixin) ri nicˈaj chic kachˈalal. 	 Pə tɔɔ ɩlɛ maa kɛɛsɩ-mɛɣɛ ma hʋwɛɛ kɛ tɔm tənɛ tə taa na ɩ́ ná. Pə wɛ teu sɩ mpi ɩ́ ka caala lapʋ kɛ tuu pənte tɔ ɩ́ lakɩ mpʋ. Mɛɣɛlɛ kancaalaɣa nyə́ma mpa pa lapa tɔ. Na mə tɩɩ sɔɔləna hatuu lɔŋ sɩ ɩ́ lakɩ.


Y yacˈa tek xebe pa rucamul, yacˈariˈ tek ri José xukˈalajsaj riˈ chiquiwech ri rachˈalal chi ya riyaˈ ri José. Y queriˈ tek ri Faraón xretamaj ye achique ri ye rachˈalal ri José, rumariˈ xretamaj chukaˈ chi ri José jun hebreo. 	 Pa kɔma na pá məlɩ tɔm naalɛ nyəm, ɩlɛna Yosɛɛfʋ lá na ɩ taalʋnaa nyəmɩ-ɩ. Na pə lapa tɔtɔ na Icipiti wulaʋ sɔsɔ maɣamaɣa náá cɛkəna ɩ piitim.


Y yacˈariˈ tek xinwacˈaxaj chi cˈo jun ri can riqˈui ruchukˈaˈ nichˈo pe chilaˈ chicaj y nubij cˈa: Tatzuˈ na peˈ chi ri Dios cˈo quiqˈui ri winek, wacami ri Dios can nicˈojeˈ chiquicojol. Yecˈa riyeˈ ri yeˈoc rutinamit, y ya cˈa Riyaˈ ri qui‑Dios. 	 Tənaɣa ma nɩɩ pə yɔɣɔtəna kumte kiŋ na nɔɣɔ sɔsɔɣa sɩ: Pənɛntɛ Ɩsɔ təcaɣalɛ wɛ yəlaa hɛkʋ. Ɩ́ na-wɛ paa caɣana, na paa la ɩ yəlaa. Pá na Ɩsɔ maɣamaɣa paa caɣana na pá nyənəɣɩ-ɩ pa Ɩsɔ.


Y yacˈariˈ tek nicˈaj chique ri achiˈaˈ saduceos xeˈapon riqˈui ri Jesús ruma cˈo nicajoˈ niquicˈutuj chare. Ri achiˈaˈ riˈ ma niquinimaj ta cˈa chi ri caminakiˈ can xquecˈastej chic pe. Y rumacˈariˈ riyeˈ xquibij chare ri Jesús: 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Satusee nyə́ma napəlɩ pa kɔma Yesu kiŋ. Satusee nyə́ma mpɛ pa tɔŋaɣana sɩ, sətaa kaa tɛ na pá fe. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa pɔɔsa Yesu sɩ:


Ma tixibij ta iwiˈ chiquiwech ri xaxu (xaxe wi) oc ri chˈaculaj ri yecowin niquicamisaj, yacˈa ri iwánima ma yecowin ta niquicamisaj. Ri achoj chuwech ri rucˈamon chi nixibij wi iwiˈ, can chuwech ri jun ri nicowin nuyaˈ ri iwánima y ri ichˈacul chupan ri kˈakˈ ri majun bey nichuptej ta. 	 Ɩ́ taa nyana mpa pa pəsəɣɩ na pá ləsɩ yʋlʋ weesuɣu tike, na pə waalɩ paa pəsəɣɩ pʋlʋ tɔ. Ama ɩ́ se Ɩsɔ, ɩnɩ ɩ pəsəɣəna na ɩ́ kʋ yʋlʋ. Pəyele ɩ pəsəɣɩ na ɩ́ tʋ-ɩ tənaaasəlɛ sɔsɔɔlɛ taa.


Ri Simón xubij: Riyin nbij chi ya ri más qˈuiy rucˈas rubanon riqˈui. Jaˈ (je), can queriˈ achiˈel ri xabij, xchaˈ ri Jesús chare ri Simón. 	 Tənaɣa Simɔŋ cɔwa sɩ: Ma hʋʋ sɩ, wei ɩ nyəntɛ kəla tɔɔʋ tɔ. Yesu sɩ: Ama n hʋʋ teu.


Rumacˈariˈ nbij cˈa chiwe chi can titijaˈ ikˈij chubanic ri xtinbij chiwe wacami riche (rixin) chi niben chare ri icˈaslen riqˈui ri Dios chi niqˈuiy y niwachin. Riyix can cˈo icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios pero wacami titijaˈ ikˈij chi nikˈalajin chukaˈ ri ruchukˈaˈ ri Dios pa tak icˈaslen. Tiwetamaj chukaˈ ri kas nika chuwech ri Dios. 	 Ɩ́ tɛma mə taa na Ɩsɔ tɔ, tənɛ ɩnɩ tə nyʋɣʋ tɔɔ maɣamaɣa kɛ ɩ́ ká huli teu na ɩ́ tɔkɩ yaasi kʋpaŋ. Yaasi kʋpaŋ waalɩ ɩlɛna ɩ́ pɛɛkɩ nyəm.


Ruma xoka yan ri kˈij tek nika pe ri royowal y majun cˈa xticowin xtipaˈeˈ ta ca, xechaˈ. 	 Pə taɣa pʋlʋ, pa pááná kʋyakʋ sɔsɔɔŋkʋ tapəna. Awe pəsəɣəna na ɩ́ kantəlɩ?


Man ta cˈo jun ri nibano jun kˈoloj chare jun kachˈalal riche (rixin) chi nicˈojeˈ riqˈui ri rixjayil. Ruma wi nibanatej jun mac quereˈ, ri Ajaf can xtuyaˈ wi rutojbalil. Queriˈ xkabij chiwe tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. 	 Nɔɣɔlʋ ɩ́ taa pəntəna ɩ tɔɣɔntəlɛ kɛ tɔm tənɛ tə taa na ɩ́ taa wakəlɩ-ɩ pʋlʋ. Tə tɛma-mɛɣɛ tɔm tənɛɣɛ heeluɣu na tə kpaala-mɛɣɛ teu sɩ Tacaa ká tʋ saləka kɛ mpa pa lakɩ ɩsaɣatʋ ntənaa tɔ.


Rumariˈ xpe woyowal chique ri winek ri xebano queriˈ. Y riyin xinbij cˈa: Ri cánima re winek reˈ xa ma wuqˈui ta riyin cˈo wi, xa chiquij nicˈaj chic benak wi. Can niquiben chi ma quetaman ta ri utzilaj bey ri ncˈutun chiquiwech. 	 Pə tɔɔ kɛ́ yəlaa panɛ pa tɔm kpa-m pááná na má tɔ sɩ: Tam ḿpʋ́ɣʋ́ pa liɣitiɣi pa hʋwɛɛ taa. Pa ta tɩɩ cɛkəna ma yaasi kɛ́ paa pəcɔ.


Y ri winek ri ye rachibilan el ri Tértulo, can niquibij cˈa chi kitzij ri xubij. 	 Tənaɣa Yuta nyə́ma tisaa sɩ pə təna mpi ɩ yɔɣɔtaa tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ pə wɛɛ.


Titzuˈ na peˈ, riyin xquipe yan chic jun bey. Can tichajij cˈa jabel ri iyacon pa tak iwánima, riche (rixin) chi majun xtelesan ta chiwe ri lokˈolaj sipanic. 	 Maa kɔɔ nɔɔnɔɔ yoo. Mpi n wɛna tɔ tɔkɩ-wəɣɩ teu təkem, pəcɔ nɔɣɔlʋ ɩ́ taa kɔɔ na ɩ́ lɛɛkɩ-ŋ nyá kəlʋɣʋ teeli ntenuɣu.


Xaxu (xaxe) wi cˈa ruma ri rumac ri Adán, rumariˈ tek xpe ri camic pa quiwiˈ quinojel ri winek. Y ketaman chi ri samaj ri xuben ri Jesucristo más nim ri ruchukˈaˈ y rumariˈ can kˈalaj wi chi ri yecˈulu ri colotajic ri nusipaj Riyaˈ, can cˈo wi uchukˈaˈ pa quikˈaˈ riche (rixin) chi xquekˈato tzij pa jun cˈacˈacˈ cˈaslen. Ruma can nuben wi cˈa chique chi yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac. 	 Kʋlʋm ɩsaɣatʋ tɔɔ kɛ́ səm tɔɣɔ kawulaɣa mɛɛ, nn kʋlʋm ɩnɩ ɩ tike ɩ tɔɔ kɛ́. Ama nti Yesu Kilisiti tike kɔna-tʋ tɔ təlɛ tə kəla ḿpʋ́ɣʋ́ tɔɔʋ təcaɣacaɣa. Pə wɛɛ sɩ pa təna mpa pa hika Ɩsɔ pɛɛlɛɛ kɛ sɔsɔm sɔsɔm na ɩ́ la na pá pəsɩ kʋpama kɛ faalaa tɔ, Kilisiti tɔɔ paa hiki weesuɣu na pá tɔɣɔ kawulaɣa.


Chiwech riyix jabel ri nichˈob, pero xa ma iwetaman ta achique xticˈulwachij ri chuaˈk cabij. Ruma ri kacˈaslen xa achiˈel ri moyef ri nika pe. Nicˈojeˈ el jubaˈ, y chanin niqˈuis el. 	 Aaɩ, ɩ́ tá nyɩ cele nyəntʋ. Ɩ́ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩhunte nte tə kpaa pəcɔ na pɩɩ lakɩ laasaɣa ɩlɛna tə́ cɛ tɔ.


Yacˈariˈ ri nibano chake riyoj chi can ma nikamalij ta kacˈuˈx chubanic ri samaj, astapeˈ ta cˈo tijoj pokonal. Ri chˈaculaj ri kacˈuan riyoj can nunaˈ wi ruma ruchapon ka ruqˈuisen. Yacˈa ri kaˈespíritu ma que ta riˈ. Ruma ri espíritu ri cˈo kiqˈui pa ruqˈuexel chi niqˈuis ta ka ruchukˈaˈ, xa kˈij kˈij más ruchukˈaˈ nicˈojeˈ. 	 Pə tɔɔ kɛ́ tɩɩ lɔɔ tá apalʋtʋ kɛ paa pəcɔ. Paa pə wɛɛ sɩ tá tɔnʋɣʋ tɔɔ tɔŋna caamʋɣʋ kɛ pəcɔ tɔ, tá taa ná tɔŋna toŋ sɔɔsʋɣʋ kɛ paa kʋyaŋkuɣu.


Y ri ruchˈabel ri Dios xbe cˈa rubixic chi nej chi nakaj, y ye qˈuiy cˈa winek ri yeniman riche (rixin). 	 Saa ɩnɩ Ɩsɔ Tɔm ná tɔŋna yɛkʋɣʋ kɛ́ na tə́ puki.


Ri José y ri María can quicukuban ka quicˈuˈx chi ri acˈal benak, y queriˈ xebiyin jun kˈij. Yacˈa tek xquichop xquicˈutulaˈ chique ri cachˈalal y chique ri quetaman quiwech, cˈacˈariˈ tek xquinabej chi xa ma benak ta. 	 Pɛlɛ paa hʋʋwa sɩ ntanyɩ ɩ wɛ tɔntaa lɛlaa taa, haləna pá tɔ ilim na pə tɛm ɩlɛna pá sʋʋ-ɩ pɛɛkʋɣʋ kɛ pa lʋlʋɣʋ nyə́ma na pa asəmaa kiŋ.


Ruma wi cˈo rukˈij ri nabey trato ri xban ri xa camic xucˈom pe pa kawiˈ; wi queriˈ, can más na wi nim rukˈij ri trato ri nuben chake chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 Ye təmlɛ nte tə lapa na yəlaa pəsɩ tasəkəlɛ nyə́ma tɔ təlɛ tə ta kisi teeli kɛ hikuɣu, ɩlɛ kacaŋfana nte təlɛ tə lakɩ na yəlaa pəsəɣɩ yʋlʋpama kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa tɔ?


Queriˈ ri tzˈibatal ca ruma ri Jeremías. Y tek caminek chic el ri rey Herodes, can yacˈariˈ tek ri ángel riche (rixin) ri Ajaf Dios xucˈut chic riˈ chuwech ri José pa rachicˈ, ri chilaˈ pan Egipto. 	 Helɔtɩ səm waalɩ Tacaa ɩsɔtaa tillu nɔɣɔlʋ kɔma Yosɛɛfʋ kiŋ kɛ toosee taa kɛ Icipiti,


Yacˈa ri Cristo xaxu (xaxe wi) jun bey xuyaˈ riˈ pa camic, y riˈ nicˈatzin chi ronojel tiempo riche (rixin) chi nicuyutej quimac ri winek. Y tek xcˈastej el, xbetzˈuyeˈ pa rajquikˈaˈ ri Dios chilaˈ chicaj. 	 Ama Kilisiti ɩ́lɛ́ ɩ lapa ɩsaɣatʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtaɣa kɛ tɔm kʋlʋm təkoŋ, na kɔtaɣa ŋkɛ ka lakɩ təmlɛ kɛ tam. Kilisiti tɛma mpʋ ɩlɛna ɩ́ kpa na ɩ́ caɣa Ɩsɔ kɔŋkɔŋ taa.


Ri mozos riˈ niquibij cˈa: Ri ye ruqˈuisbel mozos xeˈoc pa samaj, y xa jun hora oc xesamej, y riyit can junan xaben chake quiqˈui riyeˈ, tek riyoj can jun kˈij xojsamej y xojcˈojeˈ chuxeˈ ri rucˈatanal ri kˈij, yechaˈ cˈa. 	 Ɩlɛna pá tɔ sɩ: Mpa pa kɔma nɔɔnɔɔ tɔ kalifu kʋlʋm kɛ pɛlɛ pa lapa təmlɛ, ɩlɛna ń məlɩ na ń kpɛntɩ-tʋɣʋ kʋfɛlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ na? Pəyele tá kana na ilim nyaɣa-tʋɣʋ hatoo tanaŋ tɛɛ.


Riyaˈ xcˈojeˈ cˈa ral ti cˈajol (alaˈ). Ri María jabel xubor ri acˈal pa tziek, y xulibaˈ pa jun quiwaybal chicop. Pa jun quicaˈaj chicop xalex wi ri nabey ti ral ri María, ruma chi nojnek chic ri mesón. 	 Ɩlɛna ɩ́ lʋlɩ ɩ kancaalaɣa pəyaɣa kɛ apalʋpəyaɣa. Na ɩ́ hɩɩsɩ-kɛɣɛ wontu kʋtɔɣɔʋ tətʋlɛ taa na ɩ́ takɩ-kɛɣɛ saalasɩ. Pə taɣa pʋlʋ, təcaɣalɛ taa tala-wɛɣɛ mʋʋlaa təsʋʋlɛ.


Yacˈa ri chˈabel ri xubij ri acˈal chique ri José y ri María, ma xkˈax ta chiquiwech. 	 Ama pɛlɛ pa ta cɛkəna nti ɩ yɔɣɔta mpʋ tɔ.


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: ¿La ma isiqˈuin ta cˈa riyix chupan ri ruchˈabel ri Dios ri nubij wi chi ri Dios can pa rutiquiribel pe tek can pa cˈulaj xeruben? Can ma ruyon ta cˈa ri achi, y chukaˈ ma ruyon ta ri ixok. 	 Tənaɣa Yesu pɔɔsa-wɛ sɩ: Ɩ́ ta kala nti pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa tɔ? Pa ŋmaawaɣa sɩ: Hatoo kancaalaɣa, antulinya ɩnɛ ɩ latʋ lapa-wɛɣɛ apalʋ na alʋ kɛ́.


Riyin sibilaj yiquicot y yimatioxin chare ri Dios ruma yatajnek chuwe ruma ri Lokˈolaj Espíritu, chi yicowin yichˈo pa nicˈaj chic chˈabel, más que chiwech iwonojel riyix. 	 Ma sama Ɩsɔ, mpi tɔ ma yɔɣɔtəɣɩ tɔmnaa mpa nɔɣɔlʋ ɩɩ nɩɩkɩ tɔ na pə kəlɩ mə təna təpaɩ.


Y nimakˈaˈ pa rucaˈn kˈij ri aj kˈatbel tak tzij xequitek cˈa nicˈaj chic chajinel riche (rixin) chi xbequibij chare ri achi chajiy quiche (quixin) ri yecˈo pa cárcel, chi utz cˈa queˈelesex el ri Pablo y ri Silas. 	 Pə kɔma na pə nyaalɩ, ɩlɛna Lom toŋtʋnaa mpɛ pá tili sɩ taŋlʋ ɩ́ tʋlɩ Pɔɔlɩ-wɛ.


Y ri Pedro xubij chare: Ajaf, ¿achique cˈa ruma tek ma yicowin ta yatintzekelbej el wacami? Ruma wi nicˈatzin, can nyaˈ cˈa ri nucˈaslen awuma riyit, xchaˈ. 	 Tənaɣa Piyɛɛ cɔ Yesu sɩ: Tacaa, pepe tɔɔ kɛ́ ma kaa pəsɩ má təŋɩ-ŋ nɔɔnɔɔ? Halɩ ma sɔɔlʋ nyá pɩɩwaɣa sɩ paa nyá səm má sɩ yaa.


Y ri acˈalaˈ riˈ niquibilaˈ cˈa: Xojkˈojoman riqˈui xul chiwech y ma xixxajo ta. Xkabixaj bix riche (rixin) bis chiwech y ma xixokˈ ta. Queriˈ niquibilaˈ ri acˈalaˈ pa quetzˈanen. Y ye queriˈ ri winek riche (rixin) re tiempo reˈ, majun ri nika ta chiquiwech. 	 Anɩ tə mapa-mɛɣɛ soo sɩ ɩ́ paa, na ɩ́ kisi. Pə́cɔ́ tə wii səm wula, pə ta cɛ mə laŋa na ɩ́ wii.


Can majun kacojol xuben chake quiqˈui riyeˈ, ruma chi ri Dios xuchˈajchˈojsaj chukaˈ ri cánima riyeˈ ruma chi quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. 	 Ɩ ta faɣasɩ ta na-wɛɣɛ paa pəcɔ. Ɩ taɣana pa lotunaa taa kɛ́ pa mʋɣʋ Ɩsɔ Tɔm tɔ pə tɔɔ.


Y ri rucaj ángel xuxupuj cˈa ri rutrompeta, y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri kˈij, xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri icˈ y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chukaˈ chique ri chˈumilaˈ, xemayamoˈ. Ma xetzuˈun ta chic jabel. Y xuben chi xa jubaˈ ma nicˈaj kˈij ri ma xtzuˈun ta chic ri kˈij. Y can queriˈ cˈa chukaˈ xucˈulwachij ri akˈaˈ. Xa jubaˈ ma pa nicˈaj chukaˈ ri ma xtzuˈun ta chic ri icˈ y ri chˈumilaˈ. 	 Pə waalɩ kɛ́ ɩsɔtaa tillu liɣiti nyəŋ ná hʋla ɩ́lɛ́ ɩ nyəntɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pə hika ilim hɔɣɔləŋ tooso taa hɔɣɔlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ, na pə hika ɩsɔtʋ kɛ ɩ hɔɣɔləŋ tooso taa hɔɣɔlʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ kɛ mpʋ tɔtɔ, na ɩsɔtʋlʋŋasɩ tintika tooso taa kɛ́ tintiɣile kʋlʋmtəlɛ. Na timpi timpi pə hika mpʋ tɔ pə naʋ sɩ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ səkpɛtʋɣʋ lapa ilim taa waatʋnaa tooso taa waatʋ kʋlʋm. Na ḿpʋ́ɣʋ́ na ahoo, ɩsɔtʋ na ɩsɔtʋlʋŋasɩ pə yela naʋ kɛ waatʋnaa tooso taa waatʋ nɔɣɔlʋ.


Yacˈa ri winek y ri principaliˈ, astapeˈ majun rumac ri Jesús xquil riche (rixin) chi nicamisex, riyeˈ xquicˈutuj chare ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ, chi ticamisex. 	 Paa na pa pɛɛka mpi paa pusina na pá kʋ-ɩ na pá laŋ tɔ, pa sələma Pilatɩ sɩ ɩ́ kʋ-ɩ mpʋ.


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ y wetaman chukaˈ chi nikˈaxaj tijoj pokonal y nikˈaxaj ri mebaˈil, pero chinuwech riyin xa can yix beyomaˈ wi. Wetaman chukaˈ chi ri winek ri yebin chi ye israelitas y xa ma ye israelitas ta, qˈuiy itzel ri niquibij chiwij. Pero riˈ xa ye jumoc winek ri xa ye riche (rixin) ri Satanás. 	 Ma nyəmá kʋnyɔməŋ wei n tɔɣaa tɔ. Ma nyəmá nyá hʋlʋməŋ tɔɔ. Paa na mpʋ tampana tɔɔ ɩsəntɔ n pilaa kɛ́. Ma nyəmá ɩsaɣatʋ nti mpa pa yaa pa təɣɩ Yuta nyə́ma pəyele pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pa yɔɣɔtəɣɩ nyá tɔɔ tɔ. Pa kɛ́ Satanɩ nyə́ma kɛ́.


Rumacˈariˈ ri winek xquicˈutuj utzil chare ri Jesús chi tel el chiriˈ chupan ri quilugar. 	 Ɩlɛna yəlaa sʋʋ Yesu kɛ́ tɛɛkʋɣʋ sɩ ɩ́ lɩɩ pa tɛtʋ taa.


Jun ri ximil pa samaj riqˈui jun patrón tek xsiqˈuix (xoyox) ruma ri Ajaf riche (rixin) chi xunimaj, wacami xcolotej yan cˈa ruma ri Ajaf. Y queriˈ chukaˈ ri ma ximil ta pa samaj riqˈui jun patrón tek xsiqˈuix (xoyox) ruma ri Ajaf, wacami ya chic ri Cristo ri rupatrón. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ye Tacaa yaa yom kɛ ɩ mpaaʋ taa, pʋntʋ pəsa Tacaa kasaɣampu kɛ́. Ḿpʋ́ɣʋ́ pə wɛɛ tɔtɔ, ye Kilisiti ɩ́ yaa kasaɣampu, pʋntʋ pəsa ɩ yom kɛ́.


Y tek jun itzel espíritu ntel el pa ránima jun winek, nucanoj uxlanen pa chakiˈj tak lugar. Y tek nunaˈ chi majun uxlanen nril, nuchˈob ka: Quitzolin na chic pa ránima ri winek ri acuchi (achique) xinel wi pe, nichaˈ cˈa. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma sɩ: Ye pa loowa ɩlɔɣɔʋ, wʋlaɣa taa kɛ́ ɩ cɔɔkɩ sɩ ɩ́ hɛɛsɩ. Ɩ laŋəɣɩ, ɩlɛna ɩ́ taɣanɩ ɩ taa sɩ: Maa məlɩ təyaɣa ŋka ka taa maa lɩɩwa tɔɣɔ.


Riyin can yin achiˈel jun aj cˈas quiqˈui quinojel ri winek, rumariˈ rajawaxic chi ntzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek griegos y chique ri ma ye griegos ta. Rajawaxic chi ntzijoj chique ri cˈo qˈuiy quetaman y chique chukaˈ ri majun quetaman. 	 Pə taɣa pʋlʋ, pə caala-m kɛ́ sɩ má polo yəlaa təna kiŋ. Paa acalɛɛ sɔsɔɔna taa, paa cacakəŋ tɛɛ, paa ɩsəkullaa cɔlɔ, paa ɩsəkpɛɛtɛɛ nyə́ma cɔlɔ.


Pero riyeˈ coyoben jun chic quitinamit ri más utz, y riˈ ya ri cˈo chilaˈ chicaj, y rumariˈ ri Dios ma niqˈuix ta nubij chi ya Riyaˈ ri qui‑Dios; ruma rubanon chic ruchojmil ri quitinamit ri acuchi (achique) xquecˈojeˈ wi. 	 Ama tampana tɔɔ pa pɛɛkaɣa tɛtʋ nti tə kəla teu tɔɣɔ. Ntəɣəlɛ ɩsɔtaa nyəntʋ. Pə tɔɔ kɛ́ pə fɛɩ Ɩsɔ kɛ́ fɛɛlɛ sɩ pá yaa-ɩ pa Ɩsɔ, ɩ tɛma-wɛɣɛ ɩcatɛ kʋpantɛ taɣanʋɣʋ tɔ se.


Ruma chuwech ri Dios ri kitzij ye israelitas, ye ri winek ri cˈo jun cánima chˈajchˈoj. Achiˈel xa ta can banon ri circuncisión pa tak cánima. Ri circuncisión riˈ niban ruma ri Lokˈolaj Espíritu y ma ya ta ri circuncisión ri tzˈibatal chupan ri ley. Y can ye wi cˈa ri winek ri banon ri circuncisión ri pa tak cánima, yeriˈ ri yeka chuwech ri Dios y astapeˈ ma yeka ta chiquiwech ri winek. 	 Ama Yuta tʋ siɣisiɣi ɩlɛ, pa nyəŋna-ɩ na ɩ taa kɛ́, na hatuu ɩ lotu taa kɛ́ pa pɛla-ɩ. Ɩsɔ Feesuɣu pɛləna-ɩ, pə taɣa Ɩsɔ kʋsəsɩɩtʋ nti pa ŋmaa kʋŋmaa tɔ tə tɔm tɔkʋɣʋ tɔɔ. Yuta tʋ siɣisiɣi kɛ mpʋ, Ɩsɔ saŋna-ɩ, pə taɣa yəlaa.


Yacˈariˈ tek xtitzˈetetej jun retal chilaˈ chicaj chi yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol ri yin petenak. Yacˈariˈ tek xqueˈokˈ quinojel quiwech chi winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, tek xquinquitzˈet chi yin cˈa riyin ri yin petenak pa sutzˈ ri chilaˈ chicaj, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen. 	 Waatʋ ɩnəɣɩ paa nɩɩ Yʋlʋ Pəyaɣa má ma taŋ kɛ ɩsɔtɔntʋɣʋ taa. Kateŋa təna taa yəlaa ká kpa pa laŋa na pá wii sɔsɔm. Paa na Yʋlʋ Pəyaɣa má ma səŋa ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɔɔ na má tiiki na ma toma kɛ sɔsɔm na ma teeli.


Y quinojel ri winek ye yawaˈiˈ nicajoˈ cˈa niquichop apo ri rutziak ri Jesús, ruma Riyaˈ cˈo uchukˈaˈ riqˈui riche (rixin) chi yerucˈachojsaj quinojel. 	 Samaa ɩnɩ ɩ təna ɩ lʋkaɣa kɛ́ sɩ ɩ́ tokiɣina-ɩ. Pə taɣa pʋlʋ, toma naalɩ a ka wɛ ɩ kiŋ na pá nɩɩkɩ a taŋ, na a waasəɣɩ pa tənaɣa pa kʋtɔməŋ.


Ruma tek xyaˈox (xyaˈ) rukˈij rucˈojlen ruma ri Dios Tataˈixel, cˈo cˈa jun chˈabel ri xbix pe acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj rukˈij rucˈojlen ri nimalaj Dios y xubij: Yareˈ ri Nucˈajol ri sibilaj nwajoˈ y nucukuban nucˈuˈx riqˈui, xchaˈ. 	 Tɩɩ wɛ timpi Tacaa Ɩsɔ kʋsa ɩ nyʋɣʋ na ɩ́ ha-ɩ teeli kɛ waatʋ wei Teeli sɔsɔ tʋ ɩnɩ ɩ lapa na pə́ yɔɣɔtɩ na ɩ́ nɩɩ sɩ: Ma luɣu tɛɛ Pəyaɣa ntɛ́ ɩnɛ ɩnɩ, ɩnəɣɩ ma laŋlɛ hʋlʋmənaa pə tɩɩ fɛɩ.


nichaˈ. Y ruma chi riyoj ri yoj ralcˈual chic ri Dios xa yoj winek, cˈo kabakil y cˈo kaquiqˈuel; rumariˈ ri Jesús xoc chukaˈ winek achiˈel riyoj y xcom riche (rixin) chi xchˈacon chrij ri itzel winek, ri rajawalul ri camic. 	 Ɩsɩɩ mpa ɩ yaa mpʋ sɩ piya tɔ pa kɛ́ tɔnʋɣʋ na caləm kʋlʋməm tɔ, Yesu maɣamaɣa pəsa teitei ɩsɩɩ mpɛ, na ɩ́ na-wɛ pá kpɛntɩ kʋlʋm. Ɩ lapa ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ yɔkɩ ɩlɔɣɔʋ wei ɩ kiŋ səm toŋ wɛɛ tɔ sɩ ɩ́lɛ́ ɩ toma ɩ́ yɔkɩ təkpataa tɔɔ kɛ́ ɩnɩ ɩ lapa mpʋ na ɩ́ sɩ ɩlɛna


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri israelitas, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿La xtucamisaj cami cˈa riˈ? Ruma nubij: Ri acuchi (achique) xquibe wi riyin, riyix ma yixcowin ta yixapon, xchaˈ, yechaˈ cˈa ri achiˈaˈ riˈ. 	 Tənaɣa Yuta nyə́ma tɔma sɩ: Ɩ ká kʋ ɩ tɩ, yaa ɩsənaɣalɛ ɩ tɔŋ sɩ tá kaa pəsɩ na tə́ polo timpi ɩ puki tɔ?


Ruma ri chˈabel ri xenkˈalajsaj chiwech, can ya cˈa ri Nataˈ ri biyon pe chuwe, y xa ma yin ta riyin yibin. Can ya cˈa Riyaˈ ri yin takayon pe y rubin cˈa pe chuwe achique chi chˈabel ri nonbij y nonkˈalajsaj chiwe. 	 Pə taɣa ma maɣamaɣa ma kaŋkantɛ nyəntʋ kɛ ma yɔɣɔtaa. Ama Tacaa wei ɩ tila-m tɔ ɩnɩ ɩ maɣamaɣa ɩ kɛɛsəna-m nti maa yɔɣɔtɩ na má hʋ́lɩ́ yəlaa tɔ.


Y majun cˈa xtibin ta chi yareˈ cˈo waweˈ, o yalaˈ cˈo chilaˈ, ruma chi ri rajawaren ri Dios cˈo chic chicojol, xchaˈ ri Jesús. 	 Pə taɣa ɩsɩɩ paa yɔɣɔtɩ sɩ ka wɛ cənɛ yaa hatoo təna. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ nyɩ teu sɩ Ɩsɔ tɔŋna ɩ Kawulaɣa tɔɣɔʋ kɛ mə hɛkʋ taa.


Y can yacˈariˈ riyin xintzˈet cˈa jun quiej sek rij, chˈocolben ruma jun ri rucˈuan jun chˈab pa rukˈaˈ. Xjach jun rucorona. Y riyaˈ xbe riche (rixin) chi nbechˈacon, y can xtibechˈacon wi. 	 Ma nyənaɣa mpʋ ɩlɛ ma ná kpaɣanʋhʋlʋmaɣa ntɛ́, na wei ɩ caɣa ka tɔɔ tɔ ɩ tɔka tɔɔʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa ha-ɩ teeli ntenuɣu. Ɩ kɛ́ kəllʋ kɛ́, na ɩ́ tɛɛ sɩ ɩ tasəɣɩ kəlʋɣʋ tɔtɔ.


Y ri ruteˈ rutataˈ ri achi xquibij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Ketaman chi ya kalcˈual reˈ y moy tek xalex. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nyə́ma ná cɔwa sɩ: Tə nyəma-ɩ sɩ tá pəyaɣa kɛ-ɩ. Pə́cɔ́ tə lʋla-ɩ na yʋlʋmtʋ.


¿Achique nibij riyix? ¿Cˈo cami jun soldado ri xa ya ri rurajil riyaˈ nucusaj riche (rixin) chi nutzukbej riˈ tek cˈo pa cuartel? ¿O cˈo cami jun achi ri ruticon uva y xa man ta nutij ruwech tek ntel pe? ¿O cˈo ta chukaˈ cami jun aj yukˈ quiche (quixin) chicop, ri ma nukum ta jubaˈ ri leche ri niquiyaˈ ri chicop? 	 Yolú wei ɩ puki yoou na ɩ́ tɔɔkɩ ɩ tɩ? Na awe sɔɔkɩ lɛsɛŋ tʋɣʋ na ɩ́ kaa tɔɣɔ kʋ pee? Na awe tiikiɣi kaləkʋ na ɩ́ kaa nyaasɩ naaləm?


Riyin cukul nucˈuˈx chi can xquixquicot na wi kuma riyoj. Xa rumacˈariˈ tek riyin xinwajoˈ cˈa chi xikˈax ta cˈa iwuqˈui riyix nabey, riche (rixin) chi tek yitzolin pe, can yikˈax chic cˈa jun bey iwuqˈui, riche (rixin) chi camul ta cˈa nicˈul ri utzil. 	 Maa wɛna naani kɛ tənɛɛnɩ tə tɔɔ tɔɣɔ maa hʋʋwa sɩ maa caaləna mə tɛɣɛ pote na ɩ́ hiki kʋpantʋ kɛ tɔm naalɛ.


Y riyin ri Juan majun cˈa rachoch ri Dios ri xintzˈet ta chupan ri tinamit riˈ, ruma ri Ajaf Dios ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel, ya cˈa Riyaˈ ri oconek jay pa ruwiˈ ri tinamit riˈ. Y can queriˈ cˈa chukaˈ rubanon ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 Ma ta na Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ kɛ ɩcatɛ ńtɛ́ tə taa. Mpi tɔ, Tacaa Ɩsɔ Kawulaɣa tʋ na Ɩwəyaɣa paa kɛna ɩcatɛ ńtɛ́ tə Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ.


Ri Jesús xubij cˈa chiwe: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can cˈo cˈa chi xquijach pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. Xquicamisex chuwech cruz. Y pa rox kˈij xquicˈastej pe, chinek ca chiwe, xechaˈ ri ye caˈiˈ achiˈel achiˈaˈ riˈ. 	 Pə wɛɛ kɛ́ sɩ pá tʋ Yʋlʋ Pəyaɣa kɛ asaɣaa niŋ taa, na pá ka-kɛɣɛ səm tesika tɔɔ, ɩlɛ kaa fe pə wɛɛ tooso wule.


Y nikatzˈibaj cˈa ronojel reˈ chiwe ruma can nikajoˈ chi tzˈaket ta cˈa ri quicoten xticˈojeˈ iwuqˈui. 	 Tə ŋmaa takəlaɣa sɩ tə́ heeliɣi-mɛɣɛ tɔm tənɛɣɛ na tá laŋa hʋlʋmɩ teu.


Yacˈa wi ri achi ri ma runiman ta ri Cristo, y nrajoˈ nuyaˈ ca ri rixjayil ruma chi ri ixok runiman ri Cristo, ri ixok tuyaˈ cˈa kˈij chare ri rachijil chi tibe el. Y queriˈ chukaˈ wi ri ixok ri ma runiman ta ri Cristo, y nrajoˈ nuyaˈ ca ri rachijil ruma chi ri achi runiman ri Cristo, ri achi tuyaˈ cˈa kˈij chare ri rixjayil chi tibe el. Ruma majun ximiyon ta quiche (quixin). Ruma ri Dios xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi can cˈo ta uxlanibel cˈuˈx chkacojol. 	 Ama ye wei ɩ ta kɛ Ɩsɔ sɛɛlʋ tɔ ɩ́lɛ́ ɩ caana faɣaʋ, waatʋ ɩnɩ pa taa wei ɩ kɛ́ Ɩsɔ sɛɛlʋ tɔ ɩ wɛna mpaaʋ sɩ ɩ́ yele na pá faɣa. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ yaa-mɛɣɛ sɩ ɩ́ caɣa təma kiŋ na leleŋ.


Y tek ri Bernabé y ri Saulo quijachon chic ca ronojel ri quitakon pe ri kachˈalal aj pan Antioquía pa quikˈaˈ ri ancianos riche (rixin) ri iglesia pa Jerusalem, xetzolin chic pan Antioquía y xquicˈuaj el ri Juan ri nibix chukaˈ Marcos chare. 	 Pə kɔma na Paanapasɩ pá tɛ pa tiluɣu tɔm kɛ Yosalɛm, ɩlɛna pá kpɛŋna Yohaanɩ wei pa cuɣusaa sɩ Maləkɩ tɔ na pá məlɩ Antiyɔka.


Ri nrajoˈ ri Nataˈ ri yin takayon pe, ya cˈa chi quinojel ri yetzˈeto ri Cˈajolaxel y niquinimaj, xticˈojeˈ cˈa quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y xquencˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ ri pa ruqˈuisbel kˈij, xchaˈ ri Jesús chique ri winek. 	 Ma Caa luɣu nyəntʋ ntɛ́ sɩ mpa mpa pa ná Pəyaɣa má na pá mʋ ma tɔm tɔ, pʋntʋnaa ɩ́ hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ, na maa feesi-wɛɣɛ kantəkaɣa kʋyakʋ wule.


Y tek ri Pablo xberucˈamaˈ pe juboraj xcˈaˈy y tek ntajin cˈa ka chuyaˈic pa kˈakˈ, xbeˈel cˈa pe jun cumatz chupan ri xcˈaˈy riˈ ruma xunaˈ ri kˈakˈ. Ri cumatz riˈ xberuchˈicaˈ riˈ chrij rukˈaˈ ri Pablo, y man cˈa nitzak ta el. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɔɔlɩ kuu tuputu sɩ ɩ tʋɣɩ kɔkɔ taa, ɩlɛna kɔkɔ haŋaɣa tɔɔ tʋm nɔɣɔlʋ ɩ lɩɩ na ɩ́ nyasa ɩ niŋ na ɩ́ nyɔkəlɩ.


Y quinojel cˈa ri winek riche (rixin) ri tinamit Efeso xebeyacatej pe, astapeˈ ma quetaman ta achique ruma. Riyeˈ xa yecˈa ri caˈiˈ achiˈaˈ ri yepe pa Macedonia, ri ye rachibil ri Pablo ri xequichop el. Ri achiˈaˈ riˈ, jun Gayo rubiˈ y ri jun chic Aristarco rubiˈ. Y xeˈucˈuex cˈa ri acuchi (achique) niquimol wi quiˈ ri winek riˈ. 	 Tənaɣa ɩcatɛ təna cʋkaa, na yəlaa kpa Masetoni nyə́ma naalɛ, Kayusi na Alisitaakɩ, mpa na Pɔɔlɩ pa yɛlaɣaa tɔ, na pá kpɛŋna-wɛ na pá huliɣi kpetile kpetile na pá puki kataɣa taa.


Xa xubij cˈa ca chique chi can nicˈatzin chi cˈo pa Jerusalem ri kˈij riche (rixin) ri nimakˈij ri petenak. Pero xquitzolin chic pe jun bey iwuqˈui, wi queriˈ nrajoˈ ri Dios, xchaˈ. Y tek chˈonak chic cˈa ca chique quinojel, xuyaˈ cˈa ca ri tinamit Efeso y xoc chic el pa barco. 	 Ɩlɛna ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Ye Ɩsɔ ɩ tisaa maa məlɩ təna. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sʋʋ kpɩɩlʋɣʋ kɛ Ɩfeesu na ɩ́ tɛɛ.


Y tek ye benak cˈa, ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Chiˈiwonojel riyix xtitaluj el iwiˈ y xquiniyaˈ cˈa ca nuyon chupan re akˈaˈ reˈ, tek xa xtitzˈet chi riyin yijach el pa quikˈaˈ ri winek. Ruma ri Dios can nubij wi cˈa chupan ri tzˈibatal ca: Tek riyin xtinyaˈ kˈij chi nicamisex ri aj yukˈ, ri rucarneˈl xa xtiquitaluj el quiˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma ɩ ɩfalaa sɩ: Mə təna ɩ́ ká yele-m na ɩ́ se. Pa ŋmaa ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Maa kʋ tiikilu na heeŋ ká ya yem yem.


Nimalaj Teófilo, chupan cˈa ri jun wuj ri xintzˈibaj el chawe nabey, ntzˈiban cˈa el ri samaj ri xutiquiribaˈ ca rubanic ri Jesús, y ri xutiquiribaˈ chukaˈ ca rucˈutic chiquiwech ri winek. 	 Ma yʋlʋ Teufiili, ma takəlaɣa kancaalaɣa nyəŋka taa ma kɛɛsa mpi mpi Yesu caala lapʋ tɔ, na nti nti ɩ sɛɣɛsa pə kpaɣaʋ kancaalaɣa,


Y can ticˈojeˈ cˈa pa tak iwánima chi ma rajawaxic ta chi nichˈob más achique chi chˈabel ri cˈo chi xtibij riche (rixin) chi nitoˈ iwiˈ, 	 Ɩ́ taɣanɩ mə tɩ sɩ, paa pɩɩ la ɩsəna, ɩ́ taa nəɣəsɩ nti ɩ́ ka hʋʋ na ɩ́ lɩɩ tɔ na pə ta tata.


Ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 Tacaa Yesu Kilisiti ɩ́ hʋ́lɩ́ mə tənaɣa pɛɛlɛɛ.


Y chupan cˈa ri kˈij tek xquipe chic, ri pa rajawaren ri caj xtibanatej cˈa achiˈel ri xquicˈulwachij ye lajuj kˈopojiˈ ri xquicˈuaj el quilámpara chi xebe chiroyobexic jun cˈajol ri xticˈuleˈ chupan ri akˈaˈ riˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma sɩ: Ḿpʋ́ɣʋ́ pə wɛɛ, ɩsɔtaa Kawulaɣa ká nəɣəsəna kɛ́ ɩsɩɩ pɛɛlaa naanʋwa wei ɩ kpaɣa fətəlanaa na ɩ́ tɛɛ akpaɣalʋ səŋʋɣʋ tɔ.


Tek ri Jesús xoc cˈa apo, xubij chique ri winek: ¿Achique ruma yixokˈ y yixchˈujlan? Ri acˈal ma caminek ta, riyaˈ xa warnek, xchaˈ chique. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sʋʋ təyaɣa taa na ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ wiiki na pə́ haŋa mpʋ? Pəyaɣa kanɛ ka too kʋtoo kɛ́, ka ta sɩ se.


Y ri Jesús xerucˈuaj cˈa el jubaˈ quelaˈ pa quiyonil ri cablajuj rudiscípulos, y xubij chique: Riyix iwetaman chi pa tinamit Jerusalem kachapon wi el bey, y ri chiriˈ, qˈuiy cˈa ri xtiban chuwe riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Can ronojel wi cˈa ri tzˈibatal ca chuwij riyin can xtibanatej wi, can achiˈel ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yaa ɩ ɩfalaa naanʋwa na naalɛɣɛ ɩ kiŋ, na ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Tɔʋ, tə kpaa Yosalɛm kɛlɛ. Pə təna mpi Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa ka ŋmaawa sɩ pɩɩ maɣana Yʋlʋ Pəyaɣa má tɔ, tənaɣa pɩɩ la.


Ri Jesús can xerubanalaˈ wi qˈuiy milagros chiquiwech ri winek. Pero ma riqˈui wi riˈ riyeˈ ma xquinimaj ta. 	 Paa na ɩ ka lapa piti təma kɛ sɔsɔm kɛ pa ɩsɛntaa tɔ, pa ta mʋ-ɩ.


Ruma tek rubanon ca, riyin sibilaj cˈa pokon xinbanalaˈ chique ri winek ri quitzekelben ri Ajaf Jesucristo, ri kas kitzij Bey. Xenchapalaˈ cˈa pe riche (rixin) chi xenyaˈ pa cárcel. Xencˈuaj pa camic. Y can chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ queriˈ xinben chique. 	 Ma tʋ Tacaa mpaaʋ kʋnɛ kʋ nyə́ma kɛ kʋnyɔŋ, haləna lɛlaa caŋ na pá sɩ. Ma kpa apalaa na alaa na má pɛtɩ saləka taa.


Yecˈo cˈa tinamit ri xeban wi sibilaj qˈuiy milagros ruma ri Jesús. Y ma riqˈui wi riˈ ri winek ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ ma xtzolin ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Y rumariˈ ri Jesús qˈuiy ri xubij chiquij. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ acalɛɛ nna a taa ɩ wiisa piti təma paɣalɛ lapʋ tɔ a nyə́ma kɛ kalənaʋ na toŋ. Mpi tɔ, pa ta laɣasɩ tɔntɛ. Ɩ tɔma-wɛɣɛ sɩ:


Rumariˈ, xubij ri Jesús, pa quiwiˈ cˈa re winek ri yecˈo re tiempo reˈ, pa quiwiˈ cˈa riyeˈ xtuyaˈ wi ri Dios rutojbalil ri quicamic quinojel ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, quinojel ri ye camisan ri winakirsan wi pe re ruwachˈulef. 	 Tuu pə ŋmaʋ antulinya na Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa mpa pá kʋ tɔ, kaɣana nyə́ma nyɔɔŋ taa kɛ́ pa səm tɔm ká tɛna.


Y tek xacˈaxex cˈa ri chˈabel riˈ cuma ri sibilaj ye qˈuiy winek ri yecˈo chiriˈ, yecˈo qˈuiy xebin chi xa jun coklajay ri xquicˈaxaj. Yacˈa ri nicˈaj chic xquibij chi jun ángel ri xchˈo pe chare. 	 Samaa wei ɩ ka wɛ təna na ɩ́ nɩɩkɩ tɔ, ɩ yɔɣɔtaa sɩ: Tɛʋ hola kɛ́. Lɛlaa sɩ ɩsɔtaa tillu yɔɣɔtənana-ɩ.


Riyix yeˈitijoj ri nicˈaj chic winek. ¿Pero achique cˈa ruma tek ma nitijoj ta ka iwiˈ riyix? Ruma riyix nibij chique ri nicˈaj chi ma utz ta ri alekˈ. Y riyix xa yixalekˈ. 	 Aŋha, nyá wei n sɛɣɛsəɣɩ lɛlaa tɔ, nn sɛɣɛsəɣɩ nyá tɩ suwe? Nyá wei n lakɩ waasʋ sɩ pá taa ŋmɩɩlɩ tɔ, pepe tɔɔ kɛ́ nyá ŋmɩɩləɣɩ?


Y can xquiben cˈa ruwachbel jun ti wáquix. Y can xequicot cˈa riqˈui ri xa quikˈaˈ riyeˈ ri xbano ka. Rumariˈ xequicamisalaˈ cˈa chicop chuwech, riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa lupa naule na pá pəsɩ-tɛɣɛ pa tʋɣʋ na pá laa-tɛ. Haləna pá yɔɔləna pa niŋ kʋlupum mpəɣɩ teu.


Y queriˈ, wi riyix niwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, tiyacaˈ cˈa ka ri pa tak iwánima. Ruma ri can cˈo qˈuiy riqˈui xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa más chare y queriˈ qˈuiy ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, y astapeˈ nuchˈob chi cˈo ri jubaˈ riˈ riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare, xchaˈ ri Jesús. 	 Ɩ́ la laakalɩ na ɩsəna ɩ́ nɩɩkɩ tɔ. Pə taɣa pʋlʋ, wei ɩ wɛna tɔɣɔ paa ha, na pá lɛɛkɩ wei ɩ fɛɩna tɔɣɔ pəciimaɣa wei ɩ hʋʋ sɩ ɩ tɩ tɔ.


Titijaˈ cˈa ikˈij chi can tibanaˈ cuenta iwiˈ chi can ta junan iwech y man ta jun oyowal chicojol. Y can ya ta cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri nibano chi can ta junan iwech. 	 Ɩsəna Ɩsɔ Feesuɣu yelaa na ɩ́ kpɛntɩ tɔ ɩ́ sɛɛsɩ ɩsəlɛ na mə kpɛntʋɣʋ ŋkʋɣʋ tɔkʋɣʋ, na nɔɣɔ kʋlʋmaɣa ŋka ɩ́ wɛna tɔ ká yele na ɩ́ lá mpʋ.


Y can ya cˈa riqˈui ri Juan xbanatej wi ri rutzˈiban ca ri profeta Isaías, jun chique ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Quecˈareˈ ri rutzˈiban ca: Cˈo cˈa jun achi ri xticˈojeˈ pa desierto. Y riyaˈ xturek cˈa ruchiˈ riche (rixin) chi xtubij chique ri winek ri xqueˈapon riqˈui: Tichojmirisaj apo rubey ri Ajaf y can choj tibanaˈ chare. 	 Ɩlɛna pə́ lá ɩsɩɩ paa ŋmaaʋ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Ɩsayii takəlaɣa taa tɔ sɩ: Nɔɣɔlʋ yɔɣɔtəɣəna nɔɣɔ sɔsɔɣa kɛ wʋlaɣa tɛtʋ taa sɩ, ɩ́ taɣanɩ Tacaa mpaaʋ, ɩ́ hɛɛ-ɩ mpaɩsi na sɩ siɣisi.


Y nwajoˈ chi xa jun nben riqˈui ri Cristo. Ruma ri utzilaj tak banobel ri nuchilabej ri ley, ri janipeˈ ri nbanon pe, ma ncukubaˈ ta chic nucˈuˈx riqˈui. Ruma ma ya ta riˈ ri nibano chuwe riche (rixin) chi yitzˈetetej ruma ri Dios chi majun numac. Riyin riche (rixin) chi yitzˈetetej ruma ri Dios chi majun numac, ya ri ncukubaˈ nucˈuˈx riqˈui ri Cristo. Ruma ri winek ri nucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Cristo, nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 na má na-ɩ tə́ kpɛntɩ teu kɛ kʋlʋm. Maa yɔɔləɣɩ sɩ ma kʋsəsɩɩtʋ tɔkʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pá yaa-m kʋpaŋ. Ama ma tɛma ma taa na Kilisiti tɔɣɔ ma lapa kʋpaŋ. Tənaɣa Ɩsɔ hana pəsʋɣʋ sɩ yəlaa ɩ́ la kʋpama, na ye wei ɩ́ mʋwa tá Sɔsɔ tɔm, pʋntʋ kɛ Ɩsɔ haa pə pəsʋɣʋ.


Y xojapon pa tinamit Siracusa, y xojcˈojeˈ oxiˈ kˈij ri chiriˈ. 	 Tə tala Silakusi, ɩlɛna tə caɣa tənaɣa wɛɛ tooso.


Rumariˈ can ma yiqˈuix ta chuwech ri Tito, ruma tek can cˈa ma jane tibe ta chilaˈ iwuqˈui, riyin xintzijoj chare ri Tito chi riyix sibilaj yix jabel. Y wacami xkˈalajin chi man xa choj ta xinyaˈ ikˈij riqˈui ri nuchˈabel, xa can kitzij wi xel, can achiˈel ri iwetaman riyix chi riyoj majun bey kabin ta chiwe jun tzij ri xa man ta kitzij. 	 Ma sam-mɛɣɛ ɩsəna mpiɣi ɩ kiŋ tɔ pə ta la-m fɛɛlɛ. Ɩsəna tə heeliɣi-mɛɣɛ tampana kɛ tam tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ tə pʋɣʋla-mɛɣɛ Titʋ kiŋ, na ɩ́lɛ́ ɩ maɣamaɣa ɩ maɣanaa sɩ tampana kɛ́.


Y ya cˈa Riyaˈ ri nicukuban kacˈuˈx tek yojcˈo pa tak tijoj pokonal, riche (rixin) chi tek riyoj yekatzˈet chi yecˈo kachˈalal ri yecˈo pa tak tijoj pokonal, can yojcowin cˈa yekatoˈ. Can yojcowin wi cˈa nikacukubaˈ quicˈuˈx, achiˈel rubanon ri Dios kiqˈui riyoj. 	 Ɩnɩ ɩ sɔɔsəɣəna-tʋɣʋ apalʋtʋ kɛ tá wahalanaa təna taa sɩ tá maɣamaɣa tə́ səna mpa wahalanaa lɛlaa kaɣatəɣɩ mpʋ tɔ, na tə́ pona-wɛɣɛ sənaʋ ŋku tə hika Ɩsɔ kiŋ tɔ.


Riyin yichˈo cˈa iwuqˈui achiˈel nuben jun tataˈaj quiqˈui ri ralcˈual, y nbij cˈa chiwe chi can kojiwajoˈ chukaˈ riyoj, achiˈel ri nikaben riyoj iwuqˈui riyix, riche (rixin) chi queriˈ junan nikajoˈ kiˈ. 	 Pə tɔɔ kɛ́ ma yɔɣɔtəna-mɛ ɩsɩɩ piya. Nti tá hʋʋ mə tɔɔ tɔ mɩ́ɩ́ hʋʋ ḿpʋ́ɣʋ́ tá tɔɔ, ɩ́ sɔɔlɩ-tʋɣʋ mpʋ tɔtɔ.


Y cˈacˈariˈ, quinojel ri yecˈo chiriˈ xeyacatej cˈa el, y xquicˈuaj el ri Jesús riche (rixin) chi nbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ. 	 Tənaɣa kotilaa təna kʋlaa na pá pona-ɩ Pilatɩ ɩsɛntaa.


Titijaˈ ikˈij chi can ticˈojeˈ ri ajowabel iwuqˈui. Y tirayij chi niyatej ta chiwe ri jalajoj ruwech chi samaj ri yeruyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. Pero más tirayij chi ri Lokˈolaj Espíritu nuyaˈ ta kˈij chiwe riche (rixin) chi yixcowin nikˈalajsaj ri nibix chiwe ruma ri Dios. 	 Ye mpʋ ɩlɛ ɩ́ niina ɩsɛ kɛ sɔɔlʋɣʋ tɔm. Ɩ́ nyɩɩlɩ teu sɩ pʋlʋ lapʋ ɩ́ saa-mɛɣɛ Ɩsɔ mpaaʋ taa tɔtɔ, ɩlɛ pə́ kələna Ɩsɔ kʋheelitu kpaalʋɣʋ.


Yacˈa re wacami, can iwetaman chic ruwech ri Dios. O más utz nikabij chi ri Dios retaman chic iwech riyix. ¿Achique cˈa ruma tek riyix niwajoˈ yixtzolin chic jun bey chuxeˈ ri costumbres riche (rixin) re ruwachˈulef ri xa majun quejkalen y ma niquicˈom ta pe colotajic chiwe? 	 Ama pənɛntɛ ɩsɩɩ ɩ́ nyəmá Ɩsɔ, yaa ɩsɩɩ Ɩsɔ ɩ́lɛ́ ɩ nyəma-mɛ tɔ, pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ caa ɩ́ məlɩ pə təna pə kancaalaɣa nyəm mpi pə taa fɛɩ waaʋ na pə́ wɛ yem kɛ́ mpʋ tɔ pə taa? Na pə kɔma suwe tɔtɔ na ɩ́ caa ɩ́ tasa pə yomaa lapʋ?


Riche (rixin) chi queriˈ, riyix can sibilaj na wi xquixquicot y can xtiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Cristo Jesús tek xquinitzˈet chi xquinapon chic jun bey iwuqˈui. 	 Pə tɔɔ kɛ́ ye ma kɔma na má məlɩ mə tɛ ɩ́ ká hiki ma kiŋ kɛ mpi ɩ́ ká yɔɔləna mə Yesu Kilisiti mpaaʋ taa tɔ.


Y ri Lokˈolaj Espíritu can tzˈetetel wi ri xka pe pa ruwiˈ ri Jesús. Can achiˈel jun palomax ri xka pe pa ruwiˈ Riyaˈ. Y yacˈariˈ tek cˈo jun chˈabel ri xpe chilaˈ chicaj y xubij: Yit cˈa riyit ri Nucˈajol y can sibilaj yatinwajoˈ, y can nucukuban wi nucˈuˈx awuqˈui, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 Waatʋ wei Yesu tɔŋna sələmʋɣʋ tɔ, ɩsɔtɔnʋɣʋ tʋlaa na Feesuɣu Naŋŋtʋ tii ɩ tɔɔ, na pá naakɩ-ɩ ɩsɩɩ alukuku. Na pá nɩɩ nɔɣɔlʋ nɔɣɔ kɛ ɩsɔtaa sɩ: Nyaɣalɛ ma luɣu tɛɛ Pəyaɣa, ma laŋlɛ hɛɛna-ŋ sɔsɔm.


Ri winek cˈa ri quimolon apo quiˈ chiriˈ, tek xquitzˈet chi ri achi siquirnek xpaˈeˈ el, xquimey; ruma majun bey cˈa quitzˈeton ta chi nibanatej ta queriˈ. Y ri winek riˈ xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios; ruma ruyaˈon pe ri jun nimalaj uchukˈaˈ riˈ chique ri winek. 	 Samaa ná mpʋ, ɩlɛna sɔɣɔntʋ kpa-wɛ. Na pá saŋ Ɩsɔ kɛ́ mpi pə tɔɔ ɩ ha yəlaa kɛ pəsʋɣʋ ŋkʋ kʋ taka kɛ mpʋ tɔ.


Yacˈa riyix ri jabel ibanon pe ri rusamaj ri Dios, tichajij cˈa ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ man cˈa xtitzˈilaˈ ta ri rutojbalil ri isamaj. Xa can ta tzˈaket ri rajel ruqˈuexel ri xticˈul. 	 Mpʋ tɔ ɩ́ la laakalɩ na mə tɩ, ɩ́ taa yele na mə təmlɛ kawaaɣa le. Pɩɩ tɛ na pə́ fɛlɩ-mɛɣɛ kʋpantʋ kɛ sɔsɔm.


Y ri Jesús can yacˈariˈ xubij chique: Ruma chi can cowirnek ri iwánima riyix chi ma ninimaj ta ri Dios, xa rumacˈariˈ tek ri Moisés xuyaˈ kˈij chi nijech ca ri iwixjaylal. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mə laŋkpɩɩsəŋ tɔɔ kɛ́ Moisi ŋmaa-mɛɣɛ kʋsəsɩɩtʋ ntɩ.


Xa majun cˈa nicˈatzin wi chi niquiyaˈ nukˈij, ruma ri chˈabel ri niquicˈut xa pixaˈ quiche (quixin) winek y niquibij chi can yariˈ ri rajawaxic chi niban. 	 Pa sɛɛkɩ-m yem kɛ́. Pa kpaɣa yəlaa kʋyɔɣɔtʋtʋ na pá sɛɣɛsəɣɩ ɩsɩɩ Ɩsɔ nyəntʋ.


Y ri xtzˈeto chi queriˈ xbanatej, can nukˈalajsaj cˈa, y ri nukˈalajsaj riyaˈ can kitzij wi. Ri can rutzˈeton y retaman, can kitzij wi ri nutzijoj chupan re wuj reˈ, riche (rixin) chi iwonojel riyix ninimaj chukaˈ. 	 Yʋlʋ wei ɩ na tɔm tənɛ na ɩ ɩsəpəle tɔ ɩnɩ ɩ heelina-mɛɣɛ pə tampana. Pə tɔɔ kɛ́ ɩ tampana heeluɣu pənɛ pə maɣaa. Ɩ heela-mɛɣɛ tampana kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ ɩ́ mʋ-tɩ.


Y riyin can yacˈariˈ xixuqueˈ ximajeˈ ka xerukˈaˈ xeraken ri ángel riˈ riche (rixin) chi nyaˈ rukˈij, pero riyaˈ xubij cˈa chuwe: Ma caxuqueˈ ta chinuwech. Ma tayaˈ ta nukˈij riyin. Ya ri Dios ri tayaˈ rukˈij. Ruma riyin xa yin jun rusamajel ri Dios achiˈel riyit, yin junan chukaˈ quiqˈui ri ye awachˈalal pa rubiˈ ri Jesús, ri can niquitzijoj chukaˈ ri ruchˈabel ri Jesús, ruma ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Jesús can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri niyaˈo ri quichˈabel, riche (rixin) chi niquikˈalajsaj ri nubij ri Dios. 	 Tənaɣa ma hənta ɩ tɛɛ sɩ ma sɛɛ-ɩ. Ama ɩ tɔma-m sɩ: Taa la mpʋ, ta tənaɣa təmlɛ nyə́ma kɛ́. Taɣalɛ mpʋ na nyá taapalaa mpa Yesu kula tampana tɔɔ na pá nyɩ-yɛ tɔ. Ye sɛɛtʋ ɩlɛ, Ɩsɔ kɛ́ n ká sɛɛ. Yesu kula tampana nna a tɔɔ tɔ, anɩ a tʋna Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa kɛ yɔɣɔtʋɣʋ.


Can kojquicot cˈa y can quiˈ kacˈuˈx tikayaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios; ruma xoka yan cˈa ri kˈij riche (rixin) chi nibanatej ri nimalaj cˈulanen riche (rixin) ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y ri kˈopoj can ruchojmirisan chic riˈ riche (rixin) chi nicˈuleˈ. 	 Ɩwəyaɣa pɛɛlɔ kpaʋ talaa, na ka pɛɛlɔ maɣamaɣa ná tɩɩ taɣana ɩ tɩ. Pə tɔɔ ɩlɛ tə paa na tá laŋa hʋlʋmɩ, na tə́ tʋ-ɩ teeli.


Pero riyix can yixcˈo pe wuqˈui chupan ri tijoj pokonal ri ye nkˈaxan pe. 	 Mɛ mə tɔka mə təɣɩ teu na ɩ́ ta kisi-m ma wahalanaa taa.


Y yacˈariˈ tek xinwacˈaxaj jun chˈabel chilaˈ chicaj, y ri rubanic, can achiˈel cˈa tek sibilaj yewajin qˈuiy raken tak yaˈ, o achiˈel tek niwulul jun nimalaj coklajay, o can achiˈel tek yekˈojomex sibilaj qˈuiy arpas. 	 Tənaɣa ma nɩɩ pə yɔɣɔtəna ɩsɔtaa na pə la yuŋ ɩsɩɩ lʋm kpeŋuɣu na pə́ faləɣɩ sɔsɔm tɔ, ɩsɩɩ tɛʋ holuɣuuna toŋ tɔ pə taka. Pə yɔɣɔtaɣa na má nɩɩkɩ tɔ, pə nəɣəsəna kɛ́ ɩsɩɩ saŋkʋ mataa kʋlʋɣʋʋ pa saŋkʋnaa mapʋ na pə́ wiiki ɩsəna tɔ.


Sibilaj ye qˈuiy cˈa ri winek ri xewaˈ ruma xaxu (xaxe) wi ri achiˈaˈ yecˈo wuˈoˈ mil. 	 Mpa pa tɔɣɔ mpʋ tɔ pa taa apalaa nyɔɔŋ tala ɩsɩɩ iyisi kakpasɩ (5000).


Yacˈa tek xtapon ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, riyin nbij cˈa chiwe chi riyix ri yixcˈo pa Corazín y ri yixcˈo pa Betsaida ri más xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pan iwiˈ, que chiquiwech ri aj Tiro y ri aj Sidón. 	 Pə tɔɔ kɛ́ ma heeliɣi-mɛ sɩ paa hʋ́lɩ́ suulu kɛ Tiii na Sitɔŋ acalɛɛ nyə́ma kɛ Hʋʋlɛ kʋyakʋ wule na pə́ kəlɩ-mɛ.


Y wi riyoj yoj‑el pe chupan ronojel ri etzelal, can yoj achiˈel ri cosas ri yeˈucusex chare ri nimaˈk quejkalen, yoj chˈajchˈojsan chic ruma ri Ajaf, y yojcˈatzin chare riche (rixin) chi nikaben ronojel ruwech utzilaj tak samaj. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pə wɛɛ na yʋlʋ, ye n kisa ɩsaɣatʋ nti tə tɔm ma yɔɣɔtaa tɔɣɔ lapʋ, n wɛ teitei ɩsɩɩ wontu nti pa sɩɩwa na pá ləsəɣɩ fɛɛlɛ kʋyakʋ tɔɣɔ. Mpi tɔ nyá caa tənna-ŋ, na n waasəɣɩ-ɩ kɛ́. Na n mʋna pa lana-ŋ paa təmlɛ kʋpantɛ nte.


Y can majun chic achoj riqˈui nikil wi colotajic. Ruma chi can majun chic jun biˈaj ri yaˈon ta pe chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi yojcolotej, xchaˈ ri Pedro. 	 Ɩ tike təkoŋ ɩ yakəna yəlaa nyɔɔŋ. Pə taɣa pʋlʋ, hətɛ tənɛ tə paasi, lɛntɛ fɛɩ antulinya təna taa nte Ɩsɔ hʋla yəlaa sɩ tə́ yaa-tɛ na pə́ ya tá nyɔɔŋ tɔ.


Y tek ri Pablo xrajoˈ xchˈo apo, xa ya cˈa ri Galión ri xchˈo pe nabey, y xubij cˈa chique ri israelitas riˈ: Ma tibij ta chic pe chuwe. Ruma xa ta camic o jun ta chic ruwech mac rubanon ca re jun achi reˈ, riyin can rucˈamon chi yixinwacˈaxaj. Pero xa ma que ta riˈ. 	 Pɔɔlɩ caakaɣa sɩ ɩ́ cɔ-wɛ, ɩlɛna Kaliyoŋ təkɩ-ɩ, na ɩ́ tɔ Yuta nyə́ma sɩ, ye ɩsɩɩ ɩsaɣatʋ sɔsɔɔntʋ kɛ ɩ ka lapa, yaa taalɩ sɔsɔ nɔɣɔlʋ, Yuta nyə́ma mɛ, pəlɛɣɛ maa nɩɩna-mɛ.


Y wi jun kachˈalal xa cˈa jubaˈ tunimaj ri Dios, ma utz ta chi riyaˈ ntoc anciano riche (rixin) ri iglesia. Ruma wi ta ntoc anciano riche (rixin) ri iglesia, riqˈui jubaˈ nunimirisaj riˈ, y riqˈui riˈ xtucˈulwachij achiˈel ri xucˈulwachij ri itzel winek, y xtika ri nimalaj rucˈayewal pa ruwiˈ. 	 Ye pʋntʋ kɛ́ Ɩsɔ sɛɛlʋ kʋfalʋ pə kaa la. Pə taɣa pʋlʋ, ɩ ká kɔɔ kɛ́ na ɩ́ saŋ ɩ tɩ na ɩ tɔm nana səpʋ ɩsɩɩ Ɩlɔɣɔʋ nyəntʋ ka lapʋ tɔ.


Ruma chi can pa cánima cˈa ri winek yepe wi ri itzel tak naˈoj tek yecamisan. Chiriˈ chukaˈ nipe wi ri naˈoj tek ri ixok cˈo rachijil y nucˈom ruwech jun chic achi, y tek ri achi cˈo rixjayil y nucanoj jun chic ixok, y ri winek ri yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Y pa cánima chukaˈ nipe wi tek yeˈelekˈ, tek yequibilaˈ tzij ri xa ma kitzij ta chiquij nicˈaj chic, y chukaˈ tek yeyokˈon. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, yʋlʋ lotu taa kɛ́ ɩsaɣatʋ hʋwɛɛ caaləɣɩ na a pukina-ɩ yʋlʋkʋlɛ na wasaŋkalətʋ na asilima lapʋ taa, na ŋmɩɩləm na kaloolaɣa na yəlaa caɣanaʋ taa.


Ri winek riˈ can niquiben chi achiˈel ma quetaman ta ri xuben ri Dios ojer ca tek ri Dios xubij chi ticˈojeˈ ri caj, y xubij chukaˈ chi tel pe ri ruwachˈulef pa yaˈ. Y reˈ can nucˈut wi cˈa chkawech chi re ruwachˈulef pa yaˈ cˈo wi. 	 Ɩsɔ yɔɣɔtəna hatuu lɔŋ taa na pə́ lá ɩsɔtɔnʋɣʋ na tɛtʋ. Ama tɔm tənɛɣɛ mpɛ pa sɔɔwa təfaa. Tɛtʋ faɣana lʋm, na lʋm kɛ pa lapəna-tɩ.


Ruma can yecˈo cˈa ri xquebecˈulun pe y xtiquibilaˈ cˈa chi ye riyeˈ ri Cristo. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel. Y yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek xquebecˈulun pe ri xquebin chi ye profetas ri niquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel chukaˈ. Y xquequibanalaˈ cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ruma nicajoˈ chi yenimex y yecˈo ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. Y wi xa ta yecowin, riyeˈ yequikˈol ta chukaˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Mesiinaa na Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa pɔpɔtʋnaa ká lɩɩ na pá la kɔkɔlɔ nyəm na piti təma. Halɩ paa pəsaɣa pa puɣusiɣi mpa pa maɣamaɣa Ɩsɔ ləsaa tɔɣɔ.


Y xubij chukaˈ: Xtincuy ri quimac y ma xtoka ta chic chinucˈuˈx ri itzel ri yequibanalaˈ. 	 Ɩlɛna ɩ́ tasa sɩ: Ma kaa tasa tɔɔsʋɣʋ kɛ pa ɩsaɣatʋ na pa kʋpəntəŋ tɔɔ kɛ́ paa pəcɔ.


Y pa ruwiˈ cˈa ri cruz, riyeˈ xquiyaˈ cˈa jun tzˈalan ri tzˈiban el chuwech ri achique mac ri niquibij riyeˈ chi xuben ri Jesús, y rumariˈ nicamisex. Chuwech ri tzˈalan riˈ nubij cˈa: YAREˈ RI JESUS RI QUI‑REY RI ISRAELITAS. 	 Pa ŋmaawa na pá pusi ɩ nyʋɣʋ tɔɔ sɩ: Yuta nyə́ma wulaʋ sɔsɔ Yesu kɔlɔ. Pa ŋmaa ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pə́ hʋ́lɩ́ mpi pə tɔɔ pa kʋ-ɩ tɔ.


Yecˈo kachˈalal chicojol ri can niquinaˈ chi can cˈo quikˈij y niquibij chi riyin ma xquinapon ta chic iwuqˈui. 	 Mə taa lɛlaa hʋʋwa sɩ ma kaa kɔɔ, ɩlɛna pá sʋʋ kalampaanɩ lapʋ.


Yacˈa riyin nwajoˈ chukaˈ chi riyix niwetamaj chi ri Cristo yariˈ ri jolomaj pa quiwiˈ ri achiˈaˈ, y ri achi yariˈ ri jolomaj pa ruwiˈ ri ixok. Y ya ri Dios ri jolomaj pa ruwiˈ ri Cristo. 	 Ama ma caa kɛ́ sɩ ɩ́ nyɩ sɩ Kilisiti kɛlɛ paa apalʋ wei ɩ sɔsɔ, na apalʋ ntɛ́ alʋ sɔsɔ, na Ɩsɔ kɛlɛ Kilisiti ɩ́lɛ́ ɩ sɔsɔ.


Ruma ri Dios ronojel xuyaˈ pa rukˈaˈ ri Cristo. Y tek nubij ri tzˈibatal ca chi ri Dios ronojel xeruyaˈ xerukˈaˈ xeraken ri Cristo, can kˈalaj ri nubij chi ri Dios ma xoc ta pa rukˈaˈ ri Cristo. Ruma ya ri Dios ri xyaˈo ronojel pa rukˈaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɛɛ, Ɩsɔ Tɔm taa yɔɣɔtaa sɩ: Ɩsɔ məŋna pə tənaɣa Kilisiti tɛɛ. Na pa yɔɣɔtʋɣʋ mpʋ sɩ pə təna tɔ, pə hʋ́lə́ɣɩ́ təkelekele sɩ pa ta kpɛŋna Ɩsɔ wei ɩ tʋ pə tənaɣa Kilisiti tɛɛ tɔ.


Yacˈa ri ixokiˈ ri coyoben chic alanen, y ri ixokiˈ ri xa cˈa yetzˈuman na ri tak cal, juyiˈ oc quiwech tek xtapon ri kˈij riˈ. 	 Ahusitonaa na asɔŋ tɔm ká la waɩyo kɛ́ waatʋ ɩnɩ.


Pero xa ma xequil ta pe ri Pablo y ri Silas. Rumariˈ tek xa ya chic ri Jasón y nicˈaj chic kachˈalal ri xequicˈuaj apo chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri tinamit. Y can niquirek apo quichiˈ, y niquibij: Ri achiˈaˈ Pablo y Silas xa niquisukˈ quinaˈoj quinojel ri winek riche (rixin) re ruwachˈulef, y xeˈoka yan cˈa re waweˈ chupan re katinamit. 	 Pa pɛɛka-wɛ na pá kpisi, ɩlɛna pá tɛna Yasɔŋ na tá taapalaa lɛlaa. Pa tana-wɛɣɛ ɩcatɛ sɔsaa kiŋ, ɩlɛna pá kpaalɩ sɩ: Apalaa panɛ pa cɔɔkɩ keteŋa tənaɣa na pá yoosiɣi yəlaa. Pa tala cənɛɣɛlɛ nɔɔnɔɔ.


Yacˈa ri discípulos ma xekˈajan ta apo chuwech ri Jesús, ruma tek ye petenak pa bey, xa xquichˈojilaˈ cˈa chiquiwech chi achique ri más nim rukˈij chique riyeˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfalaa suma. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pa hɔŋaɣa sɔsɔɔntʋ tɔɔ kɛ́ mpaaʋ taa kɛ́.


Wi cˈo jun kachˈalal xatzˈet chi nimacun, y ri mac ri nuben ri kachˈalal ma riche (rixin) ta chi nibe pa camic, tacˈutuj chare ri Dios chi nuyaˈ ta jun utzilaj cˈaslen chare. Y reˈ xaxu (xaxe wi) pa ruwiˈ ri kachˈalal ri nuben jun mac ri ma riche (rixin) ta chi nibe pa camic. Cˈo mac can riche (rixin) yarucˈuaj pa camic, y reˈ ma nbij ta chi ticˈutuj utzil pa ruwiˈ. 	 Ye nɔɣɔlʋ nawa ɩ taapalʋ na ɩ́ lakɩ ɩsaɣatʋ nti tɩɩ kɔŋna səm tɔ, pə wɛɛ sɩ pʋntʋ ɩ́ sələməna ɩ taapalʋ na Ɩsɔ kɛ́, na Ɩsɔ ha-ɩ weesuɣu. Ɩsaɣatʋ nti tɩɩ kɔŋna səm tɔɣɔ ma tɔŋ. Ɩsaɣatʋ nti tə kɔŋna səm tɔ pə taɣa təlɛ tə tɔɔ kɛ́ ma tɔŋ sɩ ɩ́ sələməna.


Riyix can iwachˈalal iwiˈ ruma iniman ri Cristo. Rumacˈariˈ can tiwajoˈ iwiˈ riqˈui ronojel iwánima y tiyalaˈ ikˈij chiˈiwachibil iwiˈ. 	 Ɩ́ la təmaɣa yəllɛ ɩsɩɩ yʋlʋ na ɩ neu mpa pa sɔɔla təma tɔ, ɩ́ see təmaɣa teu.


Re nichop el bey man cˈa ticˈuaj ta el yaˈl. Ma ticˈuaj ta el caˈiˈ itziak, xa can xu (xe) wi ri icusan el. Ma ticˈuaj ta jun chic cˈulaj ixajab, ni ma ticˈuaj ta chukaˈ ichˈameˈy. Can majun cˈa ri ticˈuaj. Ruma chi ri aj samajel xabacuchi (xabachique) ri napon wi, rucˈamon chi niyaˈox (nyaˈ) ri nicˈatzin chare. 	 Ɩ́ yele mə mpaaʋ huluŋ. Ɩ́ taa tənɩ tokonaa, ɩ́ taa lɛɛ ntaŋkpala, ɩ́ taa tɔkɩ kpátʋ́ɣʋ́. Mpi tɔ, təmlɛ latʋ na ɩ caləsʋɣʋ kɛ́.


Can ya wi cˈa ri cˈo chilaˈ chicaj ri tichˈoboˈ y ma ya ta ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 Ɩ́ sɛɛsɩ ɩsəlɛ na ɩsɔtaa nyəm tɔm, ɩ́ taa sɛɛsɩ ɩsəlɛ na atɛ nyəm pɛɛkʋɣʋ.


Wachˈalal, ri sibilaj yatinwajoˈ, nbij cˈa chawe: Ma tatzekelbej ta ri xa ma utz ta. Xa tatzekelbej ri utz. Ruma ri nibano ri utz, can riche (rixin) cˈa ri Dios. Yacˈa ri nibano ri xa ma utz ta, ma retaman ta ruwech ri Dios. 	 Ma taapalʋ kʋpaŋ, taa kɛɛna ɩsaɣalatʋ. Ama kɛɛna kʋpantʋ latʋ na ń lakɩ. Ɩsɔ tənna kʋpantʋ latʋ. Ye wei ɩɩ lakɩ kʋpantʋ, pʋntʋ ta nyɩ Ɩsɔ kɛ́ paa pəcɔɣɔ.


Queriˈ ri rubin ri Dios. Y tek ri Dios xunataj ri cˈacˈacˈ trato, riqˈui riˈ xkˈalajin chi Riyaˈ nubij chi ri nabey trato xa majun chic rejkalen. Y jun cosa ri xa majun chic rejkalen y ma nicˈatzin ta chic, xa napon yan cˈa ri kˈij tek niqˈuis. 	 Ɩlɛ timpi Ɩsɔ yɔɣɔtəɣɩ nɔɣɔ kʋfalaɣa pɛɛlʋɣʋ tɔm tɔ pə wɛɛ sɩ kancaalaɣa nyəŋka pənaa kɛ́. Na pʋlʋ ɩ́ pənaa na pə́ cɛɣɛtəɣɩ, pə caa tɛm kɛ́.


Can majun cˈo chicaj o cˈo chuxeˈ ulef, y ni majun chique ri xa ye banon ri nicowin ta yoj elesan el riqˈui ri ajowabel riche (rixin) ri Dios. Ruma ri Dios can yojrajoˈ wi, ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Kajaf Cristo Jesús. 	 Paa tɛtʋ tɔɔ cənɛ kɔkɔlɔnaa, paa tɛtʋ tɛɛ nyə́ma. Paa kʋŋmaŋmam mpi pə kaasaa tɔ pə taa pʋlʋ kaɩ fɛɩ mpi pɩɩ kaɣatɩ sɔɔlʋɣʋ ŋku Ɩsɔ sɔɔləna-tʋɣʋ Yesu Kilisiti tɔɔ tɔ na kʋ́ sɛkɩ tá kiŋ kɛ tatɛ kɛ paa waatʋ wei.


Y tek ri Jesús ntel cˈa pe pa yaˈ, xutzˈet chi ri caj xjakatej, y ri Lokˈolaj Espíritu nika cˈa pe pa ruwiˈ achiˈel jun palomax. 	 Yesu lɩɩkaɣana lʋm taa, ɩlɛna ɩ́ ná ɩsɔtɔnʋɣʋ tʋlaa na Feesuɣu Naŋŋtʋ tii ɩ tɔɔ ɩsɩɩ alukuku.


Y ri Jacobo y ri Juan, ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, can yacˈariˈ tek xquiyaˈ ca ri quijucuˈ y ri quitataˈ y xquitzekelbej el ri Jesús. 	 na pá yele pa caa na kpɩɩlʋɣʋ na pá təŋɩ-ɩ kpakpaa.


Y ri Cornelio rutzuliben cˈa ri ángel, y sibilaj ruxibin riˈ. Y xubij chare ri ángel: Ajaf, ¿achique cˈa ri nawajoˈ? Y ri ángel xubij chare: Ri oraciones ri yeˈaben yeka chuwech ri Dios, y queriˈ chukaˈ can kajnek chuwech chi yeˈatoˈ ri winek ri nicˈatzin quitoˈic, y rumariˈ ri Dios yarunataj pe re wacami. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ nyəna ɩsɔtaa tillu na sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ na ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tacaa, susuwe? Tənaɣa ɩsɔtaa tillu cɔ-ɩ sɩ: Ɩsɔ mʋ nyá sələməŋ, na ɩ sama sənaʋ mpi n səŋna kʋnyɔntʋnaa tɔ, ɩlɛna ɩ́ tɔɔsɩ nyá tɔɔ.


Yacˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri icˈulun riyix ri yaˈon chic chiwe ruma ri Jesucristo can cˈo wi pa tak iwánima. Y ma nicˈatzin ta cˈa chi cˈo ta jun chic nitijon iwuche (iwixin), ruma ri Lokˈolaj Espíritu yixrutijoj chare ronojel. Y ri nucˈut Riyaˈ chiwech, can kitzij wi. Majun ri nucˈut ri man ta kitzij. Y can achiˈel rucˈutun Riyaˈ chiwech, can queriˈ tibanaˈ; can quixcˈojeˈ riqˈui ri Cristo. 	 Ye mɛ ɩlɛ Kilisiti tisa ɩ Feesuɣu kɛ mə tɔɔ kɛ́. Na ɩ Feesuɣu wɛʋ mə kiŋ tɔ nɔɣɔlʋ ɩɩ nɔkəɣɩ-mɛɣɛ natələɣɩ hʋ́lʋ́ɣʋ́ tɔtɔ. Feesuɣu hʋləɣəna-mɛɣɛ pə təna na tampana kɛ kʋ sɛɣɛsəɣɩ, kɩɩ sɛɣɛsəɣɩ pɔpɔtʋ. Pə tɔɔ ɩlɛ ɩ́ təŋ Feesuɣu kʋsɛɣɛsətʋ na mə na Kilisiti ɩ́ kpɛntɩ mpʋ.


Queriˈ xuben ri Dios riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen ruma ri nimalaj rutzil ránima pa kawiˈ. Y ruma cˈa ri rutzil ri kacˈulun, rumariˈ tek xa jun chic kabanon riqˈui ri lokˈolaj Rucˈajol. Y ri Dios, ruma chi can sibilaj nrajoˈ ri Rucˈajol, rumariˈ can yojrucˈul chukaˈ riyoj. 	 Ye mpʋ tɩɩ sa Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ ɩ hʋlʋɣʋ-tʋɣʋ ɩ pɛɛlɛɛ taa pɛɛlɛɛ kʋpana na luɣu kʋlʋmʋɣʋ na ɩ luɣu tɛɛ Pəyaɣa kiŋ tɔ.


Pero matiox chare ri Dios chi Riyaˈ xutek pe ri Kajaf Jesucristo chkacolic y rumariˈ tek nuben chake chi yojchˈacon. 	 Ama Ɩsɔ fɔɔ. Ɩnɩ ɩ yelina na Tacaa Yesu Kilisiti lakɩ na tə́ kələɣɩ.


Y can cˈo cˈa jun chˈabel xpe chilaˈ chicaj y xubij: Yareˈ ri Nucˈajol y can sibilaj nwajoˈ, y nucukuban nucˈuˈx riqˈui, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 Ɩlɛna pá nɩɩ pə yɔɣɔtəna ɩsɔtaa sɩ: Ɩnɛɣɛlɛ ma luɣu tɛɛ Pəyaɣa, ma laŋlɛ hɛɛna-ɩ sɔsɔm.


Ruma wi can pan iwánima xalex wi pe ri raybel riˈ, ri Dios can nucˈul wi cˈa chiwech ri janipeˈ ri yixcowin niyaˈ, ruma Riyaˈ ma nucˈutuj ta chiwe ri xa man cˈo ta iwuqˈui. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ye yʋlʋ ɩ́ hana luɣu kʋlʋmʋɣʋ, Ɩsɔ kɛɛsəɣəna mpi pʋntʋ wɛna na ɩ́ la tɔɣɔ na ɩ́ mʋ ɩ kʋcɔɔʋ, Ɩsɔ kaa kɛɛsəɣəna mpi pʋntʋ fɛɩna tɔ.


Ri winek cˈa ri can xetzˈeto ri xbanatej riqˈui ri achi ri xelesex itzel tak espíritu riqˈui y ri xcˈulwachitej quiqˈui ri ak, xquitzijolaˈ cˈa chique ri nicˈaj chic winek ri ye petenak chutzˈetic ri xcˈulwachitej chiriˈ. 	 Mpa pa na tɔm ntɩ na pa ɩsəpəle tɔ pá kɛɛsa-wɛɣɛ ɩsəna pə lapa na ɩlɔɣɔhilu alɔɣaa se tɔ. Na mpi pə lapa afanaa tɔ.


Can ya wi cˈa Riyaˈ yayon ri achiˈel jun nimalaj beyomel chiwe, ruma sibilaj qˈuiy etamabel ri xicˈul riqˈui y xuben chiwe chi can jabel rubixic niben chare ri etamabel riˈ. 	 Kʋpam mə na Kilisiti mə kpɛntʋɣʋ tɔɔ pə saa-mɛɣɛ təcam. Ɩlɛna pə́ tɩɩ kələna yɔɣɔtaɣa na nyəm pə saaʋ.


Y sibilaj ye qˈuiy winek ri xquimol apo quiˈ riqˈui. Rumariˈ Riyaˈ xoc apo pa jun jucuˈ y xtzˈuyeˈ ka chiriˈ y nubij cˈa pe ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek. Y quinojel cˈa ri winek yecˈo chuchiˈ ri choy xquicˈaxaj apo ri Jesús. 	 Tənaɣa yəlaa kota ɩ kiŋ kɛ sɔsɔm pə fɛɩ kɛɛsʋɣʋ. Haləna ɩ́ kʋlɩ na ɩ́ kpa kpɩɩlʋɣʋ taa na ɩ́ caɣa. Na yəlaa náá səŋa lʋm nɔɣɔ.


Y ri ye caˈiˈ cˈa riˈ ri xquetzijon ri xtukˈalajsaj ri Dios chique, ye junan riqˈui ri caˈiˈ cheˈ olivos, chukaˈ ye junan riqˈui ri caˈiˈ candeleros, ri yecˈo apo chuwech ri Dios ri Rajaf ri ruwachˈulef. 	 Ma tɔm tampana hʋllaa naalɛ ɩnəɣəlɛ Olifinaa naalɛ na fətəlanaa naalɛ wei ɩ səŋəɣɩ kateŋa təna Caa ɩsɛntaa tɔ.


Rumacˈariˈ, ri winek ri yecˈo chiriˈ pa tinamit ri xapon wi ri Felipe, sibilaj cˈa yequicot. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ yəlaa laŋa hʋlʋma katatəlaɣa, haləna pə́ la ɩcatɛ ntɛɣɛ yuŋ.


Chiriˈ cˈo cˈa jun achi israelita ri Aquila rubiˈ, y riyaˈ alaxnek pa jun tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Ponto. Riyaˈ rachibilan ri Priscila ri rixjayil, xa cˈa jubaˈ queˈapon ri pa Corinto, ye elenak cˈa pe pan Italia, ri xecˈojeˈ wi. Xeˈel cˈa pe ri pa ruwachˈulef riˈ, ruma ri Claudio ri aj kˈatbel tzij chiriˈ xubij cˈa chi ri winek israelitas queˈel el ri pa tinamit Roma. Y ri Pablo xapon cˈa chiquitzˈetic. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sula Yuta tʋ nɔɣɔlʋɣʋ təna, pa yaa-ɩ sɩ Akilaasɩ. Pa lʋla-ɩ Pɔŋ tɛtʋ taa. Ɩ́ na ɩ alʋ Pilisila pa lɩɩna Ɩtalii kɛ nɔɔnɔɔ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, tɛtʋ təna tʋ Koloti kpaaləna sɩ Yuta nyə́ma təna ɩ́ lɩɩ Lom taa. Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɔɔlɩ polaa na ɩ́ maɣana-wɛɣɛ təna.


Ruma ri coyowal ri winek xa ma nucˈom ta pe jun cˈaslen choj achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. 	 Ye yʋlʋ ɩ́ mʋ pááná ɩɩ pəsəɣɩ na ɩ́ la mpi Ɩsɔ caa tɔ.


Pero ma timestaj ta cˈa wachˈalal, chi xa ma qˈuiy ta chic tiempo xkojcˈojeˈ el waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Rumariˈ ri kachˈalal ri cˈo quixjaylal, ma ruma ta chi cˈo quixjaylal, ma ruma ta riˈ chi man ta niquiben ri nrajoˈ ri Dios. 	 Ma taapalaa, nti ma yɔɣɔtəɣɩ tɔɣɔlɛ sɩ wʋlɛ pɩɩwaɣa. Pə tɔɔ tɔ, pə kpaɣaʋ saŋa waalɩ tɔ, mpa pa wɛna alaa tɔ pá la ɩsɩɩ pa fɛɩna,


Yacˈa ri Jesús xubij chare: Tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, chi ma xu (xe) ta wi riqˈui caxlan wey nicˈaseˈ wi ri winek, xa can nicˈaseˈ chukaˈ riqˈui ronojel ri ruchˈabel ri Dios. 	 Ama Yesu cɔ-ɩ sɩ: Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ, pə taɣa tɔɣɔnaɣa tike kɛ yʋlʋ ka hikina weesuɣu.


Ruma can ayaˈon wi pe uchukˈaˈ pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yicˈojeˈ pa quiwiˈ quinojel ri winek, y chi nyaˈ ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek chique quinojel winek ri can ye ayaˈon chic chuwe. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, n sɩɩ-m yəlaa təna sɔsɔ sɩ má ha pa təna mpa n cɛla-m tɔɣɔ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔɣɔ.


Y jun kˈij, tek ri Jesús cˈo chuchiˈ ri choy Genesaret, ye qˈuiy cˈa winek xeˈapon riqˈui, ruma chi nicajoˈ niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Y ri winek riˈ can sibilaj wi ye qˈuiy, rumariˈ niquipitzˈ ri Jesús. 	 Kʋyakʋ nakʋlɩ yəlaa nyəkaɣaa Yesu kɛ́ Ɩsɔ Tɔm nɩɩʋ tɔɔ, na ɩ́ səŋa Kenesalɛtɩ lʋm nɔɣɔ.


Y xubij cˈa chuwe: Yin cˈa riyin ri Alfa y ri Omega, ri yin rutiquiribel y ri ruqˈuisbel chare ronojel. Tatzˈibaj cˈa pa jun wuj ronojel ri natzˈet, y tatakaˈ el pa ruwachˈulef Asia chique ri wukuˈ iglesias ri yecˈo chiriˈ, chique ri aj Efeso, ri aj Esmirna, ri aj Pérgamo, ri aj Tiatira, ri aj Sardis, ri aj Filadelfia y chique ri aj Laodicea, xchaˈ chuwe. 	 Pa yɔɣɔtaɣa kɛ́ sɩ: Nmaa takəlaɣa taa kɛ́ mpi n naakɩ tɔ, na ń tilina-kɛɣɛ Yesu sɛɛlaa kpeka naatosompɔɣɔlaɣa ɩnɛ: Ɩfeesu, Simiinɩ, Pɛɛkam, Tiyatii, Saatɩ, Filatɛləfii, Layotisee.


Y ri achi xchˈo apo chique y xubij cˈa: Reˈ sibilaj nmey riyin, ruma riyix ma iwetaman ta acuchi (achique) nipe wi, pero riyin xujek ri runakˈ nuwech, rumariˈ wacami yitzuˈun chic. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ apalʋ ɩnɩ ɩ cɔ-wɛ sɩ: Ama nti tə wɛ piti tɔɣɔlɛ sɩ, mə tá nyɩ ɩ təlɩɩlɛ, pəyele ɩ kula maɣa ma ɩsɛ.


Tek ri winek riˈ xbequilaˈ ri Jesús ri jucˈan chic ruchiˈ choy, xquibij cˈa chare: Tijonel, ¿ajan (jampeˈ) catoka waweˈ? xechaˈ. 	 Samaa kɔma na pá na-ɩ teŋku waalɩ ɩlɛna pá pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tacaa, pəlee kɛ́ n kɔma cənɛ?


Chukaˈ tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ. Y achiˈel nawajoˈ ka awiˈ riyit, queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Ye pixaˈ riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Se nyá caa na nyá too. Sɔɔlɩ nyá tɔɣɔntəlɛ ɩsɩɩ nyá tɩ.


Ri ixok ma rucˈamon ta chi ri ruchˈacul xaxu (xaxe wi) riche (rixin) ka riyaˈ, ruma can riche (rixin) wi ri rachijil. Y queriˈ chukaˈ ri achi, ma rucˈamon ta chi ri ruchˈacul xaxu (xaxe wi) riche (rixin) ka riyaˈ, xa can riche (rixin) wi ri rixjayil. 	 Pə fɛɩ ɩsɩɩ alʋ ká lana ɩ təɣɩ ɩsəna ɩ sɔɔlaa tɔ. Ɩ paalʋ tənna-ɩ, ɩ niŋ na ɩ nɔɔhɛɛ. Na mpʋ tɔtɔɣɔ na apalʋ, pə fɛɩ sɩ ɩ ká lana ɩ təɣɩ ɩsəna ɩ sɔɔlaa tɔ, ɩ alʋ tənna-ɩ, ɩ niŋ na ɩ nɔɔhɛɛ.


Y jun cˈa chique riyeˈ, ri Cleofas rubiˈ, xubij apo chare: ¿Xaxu (xaxe wi) cˈa riyit ri ma yit aj waweˈ ta ri yitcˈo pa Jerusalem y ma awetaman ta achique ri ye banatajnek chiriˈ, chupan re caˈiˈ oxiˈ kˈij reˈ? xchaˈ chare. 	 Tənaɣa pa taa lɛlʋ wei pa yaa sɩ Kəleupaasɩ tɔ ɩ tɔma-ɩ sɩ: Pə pɔʋ Yosalɛm ɩnɛ ɩ təna tɔ, nyá tike nyá ta nɩɩna ntɛɣɛ kɔkɔlɔnaa mpa pa hɔla kʋyɛɛŋ ɩnɛ ɩ taa tɔ?


Y xeˈapon cˈa pa tinamit Nazaret y chiriˈ xecˈojeˈ wi ka, riche (rixin) chi queriˈ can nibanatej na cˈa achiˈel ri tzˈibatal ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyeˈ can quitzˈiban ca chi ri Jesús can cˈo na chi nibix nazareno chare. 	 na ɩ́ caɣa ɩcatɛ nte pa yaa sɩ Nasalɛtɩ tɔ tə taa. Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa ka yɔɣɔtaa tɔ sɩ: Paa yaa-ɩ sɩ Nasalɛtɩ tʋ.


Y xubij cˈa chukaˈ chique: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, cˈo chi nkˈaxaj na qˈuiy tijoj pokonal. Y xquinetzelex cuma ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij. Xquinetzelex cuma ri principaliˈ tak sacerdotes y cuma ri aj tzˈibaˈ. Y xquicamisex. Pero pa rox kˈij xquicˈastej pe, xchaˈ ri Jesús. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ heela-wɛ tɔtɔ sɩ: Yʋlʋ Pəyaɣa má maa tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ sɔsɔm. Nyʋɣʋ nyə́ma na kɔtəlaa sɔsaa na Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa ká lɔ-m, halɩ pá kʋ-m. Ama maa fe kʋyɛɛŋ tooso wule.


Xa can riqˈui cˈa ri lokˈolaj ruquiqˈuel ri Cristo xixcol wi pe. Riyaˈ can achiˈel jun alaj carneˈl ri nicamisex chuwech ri Dios; carneˈl ri majun ruyabil y jabel chˈajchˈoj. 	 Aaɩ, pə taɣa mpʋ, Kilisiti wei ɩ wɛ ɩsɩɩ ɩwəyaɣa ŋka ka tiili tá caamɩ na ka fɛɩna taɣaŋmala tɔ ɩ caləm kʋpampam kɛ pa yapəna-mɛ.


Re biˈaj reˈ can ntel cˈa chi tzij chi ri Dios cˈo kiqˈui. Tek xcˈastej cˈa ri José, can xuben wi achiˈel ri xbix chare ruma ri ángel riche (rixin) ri Ajaf. Riyaˈ can xucˈom na wi ri María riche (rixin) chi xoc rixjayil. 	 Yosɛɛfʋ fema, ɩlɛna ɩ́ lá nti Tacaa ɩsɔtaa tillu ka heela-ɩ tɔ. Ɩ kpaɣa ɩ amʋsaɣa Malɩ.


Xa rumacˈariˈ, quecˈareˈ rubanic ri cˈacˈacˈ trato ri xtinben chic quiqˈui ri israelitas, tek xtapon ri rukˈijul: Xtinyaˈ ri nuley pa tak quichˈobonic, y xtintzˈibaj chukaˈ pa tak cánima. Xquinoc qui‑Dios, y riyeˈ xqueˈoc nutinamit. Yariˈ ri trato ri xtinben quiqˈui. 	 Nn, Tacaa má ma yɔɣɔta mpʋ sɩ: Nɔɣɔ ŋka kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ waalɩ maa yele na má na Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma tə́ pɛɛlɩ tɔɣɔlɛ sɩ: Maa kpaɣa ma kʋsəsɩɩtʋ na má tʋ hatuu pa ləmaɣasɛɛ taa. Maa ŋmaa-təɣɩ pa lotu taa. Maa pəsɩ pa Ɩsɔ na mpɛ paa pəsɩ ma yəlaa.


Y wi kitzij chi nikajoˈ ri Dios, can etamatel kawech ruma ri Dios. 	 Wei ɩlɛ ɩ sɔɔləɣɩ Ɩsɔ, Ɩsɔ ná nyəmá pʋntʋ tɔɔ kɛ́.


Y tek ri María xutzˈet ri ángel y xracˈaxaj ri xbix chare, xsach rucˈuˈx y xuchˈob cˈa ka pa ránima chi achique ruma tek quereˈ rutzil ruwech niyaˈox (nyaˈ) ruma ri ángel. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Malɩ laŋlɛ cɛpəna ɩsɔtaa tillu tɔm ntəɣɩ sɔsɔm, na ɩ́ maɣasɩ sɛɛtʋ ntɩ tə hʋwɛɛ kɛ ɩ taa ɩ ta cɛkəna.


Ri Jesús xuchilabej cˈa el chare ri achi riˈ chi majun achoj chare tutzijoj wi ri xbanatej riqˈui. Y xubij chukaˈ el chare: Wacami xa choj jacˈutuˈ awiˈ chuwech ri sacerdote, y can tayaˈ cˈa ri ofrenda ri rajawaxic chi nayaˈ, achiˈel nubij chupan ri rutzˈiban ca ri Moisés, riche (rixin) chi queriˈ nakˈalajsaj cˈa awiˈ chiquiwech chi yit chˈajchˈoj chic, xchaˈ el chare. 	 Ɩlɛna Yesu kpaalɩ-ɩ sɩ: Taa heeli nɔɣɔlʋ. Ama tɛɛ kpakpaa na kɔtʋlʋ na-ŋ, ɩlɛna ń yiɣisi ɩsɩɩ Moisi ka kɛɛsʋɣʋ tɔ, na pə́ la yəlaa kɛ aseeta.


Rumariˈ ri Pablo napon cˈa ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chupan ri tinamit riˈ, y niquichˈob cˈa rij ri ruchˈabel ri Dios, ye rachibilan ri israelitas y nicˈaj chic winek ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios. Y can queriˈ wi chukaˈ nberubanaˈ ronojel ri nicˈaj chic kˈij quiqˈui ri yeˈapon pa cˈaybel. 	 Na ɩ́ na Yuta nyə́ma mpa pa sɛɛkaɣa Ɩsɔ tɔ pa lakaɣa Ɩsɔ Tɔm faaci kɛ Yuta nyə́ma təkotile taa, na pá hɔ tə tɔɔ. Haləna pə́ kpɛŋna mpa mpa ɩ suliɣi kʋyɛɛŋ taa yaa nɔnɔɔsɩ tɛɛ tɔ.


Ri ley riche (rixin) ri Moisés xjach chique ri katiˈt kamamaˈ pa quitiempo ri sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví. Pero ri quisamaj ri sacerdotes riˈ, ma xcowin ta xuben chique ri katiˈt kamamaˈ chi xetzˈetetej ta ruma ri Dios chi majun quimac, y rumariˈ xcˈatzin cˈa chi xpe jun chic Sacerdote can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec, y man achiˈel ta ri Aarón y man achiˈel ta ri nicˈaj chic sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví. 	 Lefii nyə́ma kɔtʋɣʋ lɩɩna kʋsəsɩɩtʋ nti pa tʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma sɩ pá təŋ tɔ tə kiŋ. Pə na pə mpʋ tɔ Lefii nyə́ma kɔtəlaa mpɛ pa ta la təmlɛ nte tə tewa təkpataa tɔ. Tɔfɔ pə taa yele Alɔŋ looŋa taa na pə tasa kɔtʋlʋ kʋfalʋ sɩɩʋ ɩsɩɩ Mɛləcisetɛɛkɩ.


Yacˈariˈ tek riyeˈ xequitek ri quidiscípulos ye cachibilan el ye caˈiˈ oxiˈ chique ri yecˈo pa rupartido ri rey Herodes. Xequitek el cˈa riqˈui ri Jesús; y riyeˈ xbequibij cˈa chare tek xeˈapon riqˈui: Riyit ri can yit jun Tijonel, riyoj can ketaman cˈa chi xaxu (xaxe) wi cˈa ri kas kitzij ri nika chawech y yariˈ ri natzijoj. Can nacˈut wi ri bey riche (rixin) ri Dios chiquiwech ri winek. Y riyit ma naxibij ta awiˈ chuwech jun winek, astapeˈ can cˈo rukˈij. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa tila pa ɩfalaa taa napəlɩ na Helɔtɩ kpekəle nyə́ma napəlɩ tɔtɔ sɩ pá polo na pá tɔ Yesu sɩ: Tacaa, tə nawa sɩ tampana kɛ n yɔɣɔtəɣɩ na ń sɛɣɛsəɣɩ teu, na ɩsəna mpi pə maɣamaɣa Ɩsɔ caa sɩ yəlaa ɩ́ la tɔ pə tampana kɛ n heeliɣi. Nn nyaŋna nti yəlaa hʋʋ tɔ, na nn paasəɣəna tɔɔ, pə́cɔ́ nn faɣasəɣɩ yəlaa.


Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit Tito, ri can kitzij chi yit achiˈel nucˈajol ruma can junan chi kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Ri utzil, ri joyowanic y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa pan awánima. 	 Titʋ, má ŋmaakəna-ŋ takəlaɣa kanɛ. Nyá kɛna ma pəyalʋ na tampana kɛ Ɩsɔsɛɛlɛ mpaaʋ ŋku tá təna tə təŋəɣɩ tɔ kʋ taa. Tacaa Ɩsɔ na tá Yatʋ Yesu Kilisiti pá hʋlɩ-ŋ pɛɛlɛɛ na pá ha-ŋ alaafəya.


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes, ri aj tzˈibaˈ y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, xquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa xtikabij chare wacami? xechaˈ ka. Ruma wi nikabij chi ri Juan ya ri Dios ri takayon pe, ri Jesús xa xtubij cˈa chake chi achique cˈa ruma tek ma xinimaj ta ri xubij. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa maɣasa-təɣɩ pa taa pa tike, ɩlɛna pá tɔ sɩ: Ye tə tɔma sɩ Ɩsɔ tilina-ɩ ɩ ká pɔɔsɩ-tʋ sɩ: Na pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ ta mʋ ɩ tɔm?


Tek xapon cˈa ri nabey mozo ri rucˈulun ca puek ri nibix mina chare, xubij: Ajaf ri puek ri xayaˈ ca chuwe riche (rixin) chi cˈo nchˈec riqˈui, can xinchˈec wi cˈa lajuj chic riqˈui, xchaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ kancaalaɣa nyəŋ kʋlaa na ɩ́ tɔ sɩ: Tacaa, pə sɛɛ-m liɣitee nyəɣətʋ naanʋwa kɛ́ nyəɣəlʋɣʋ ŋku n ka cɛla-m tɔ kʋ tɔɔ.


Majun ri qˈues chuwech re ruwachˈulef ri xa riche (rixin) chi nuben ri nurayij ka riyaˈ. Majun chukaˈ ri nicom ruma nrajoˈ chi nicom. 	 Kʋpam, ta taa nɔɣɔlʋ fɛɩ wei ɩ tɩ ɩ tɩ, na ɩ́ nɔkaa ɩ wɛɛ, ɩ́ nɔkaa ɩ sɩ tɔ. Ye tə tɩɩ wɛɛ, Tacaa tɔɔ kɛ́.


Y tek nitzijox ri camic ri xukˈaxaj ri Cristo chuwech ri cruz, can nikˈalajin wi chi cˈo ruchukˈaˈ. Queriˈ ri nikˈalajin chkawech riyoj ri yojcolotej. Yacˈa ri winek ri xa quichapon bey chi yeˈapon pa rucˈayewal, chiquiwech riyeˈ tek nitzijox chi ri Cristo xcom chuwech ri cruz, xa can majun nicˈatzin wi chique. 	 Letaa ɩsɛntaa, Yesu tesika tɔɔ səm tɔm kɛ́ kʋmɛlɛntʋ tɔm kɛ́. Ama tá mpa pə tɔŋna tá nyɔɔŋ yapʋ tɔ Ɩsɔ toma ntɛ́ taɣa təna.


Y kas kitzij na wi, quinojel cˈa ri yeˈajowan niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen ri nika chuwech ri Cristo Jesús, can xtiquikˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri winek. 	 Aaɩ ḿpʋ́ɣʋ́ pə tɩɩ wɛɛ, mpa pa sɔɔlaa sɩ pá na Yesu Kilisiti pá kpɛntɩ na pá nɩɩna Ɩsɔ kɛ́ pa tɔntɛ təna taa tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ paa tʋɣʋ-wɛɣɛ kʋnyɔŋ.


Y jalajoj ruwech samaj ri nikaben pa rusamaj ri Dios, pero xaxu (xaxe wi) jun Rajaf re samaj reˈ; y riˈ ya ri Ajaf. 	 Təma lapʋ wɛ fakasɩ fakasɩ. Ama Tacaa kʋlʋm ɩnɩ ɩ təma kɛ pa lakɩ.


Y ri winek xquibij chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ri yacowin naben? Tabanaˈ jun milagro chkawech riche (rixin) chi queriˈ nikatzˈet y yatkanimaj. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ samaa pɔɔsa Yesu tɔtɔ sɩ: Ɩlɛ n kaa la piti təmlɛ natəlɩ na tə ná na pə́cɔ́ tə mʋ nyá tɔm? Tɔʋ, təmlɛ nteɣe n ka la?


Can ya wi cˈa reˈ nibanatej ri tzˈibatal ca ruma ri profeta Isaías, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Y quecˈareˈ ri rutzˈiban ca riyaˈ: Riyix xtiwacˈaxaj y ma xtikˈax ta chiwech ri xtiwacˈaxaj. Riyix xtitzuˈ y xa ma xtiyaˈ ta cˈa pa cuenta ri nitzuˈ. 	 Tə maɣamaɣa kɛ Ɩsayii ka ná lɔŋ na ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Ɩ́ ka nɩɩ teu yaa, ama ɩ́ kaa cɛkəna. Ɩ́ ká nyənɩ teu yaa, ama ɩ́ kaa na.


Ruma ri yaˈ riˈ cˈo cˈa jantek nosilox ca ruma jun ángel ri nipe chilaˈ chicaj. Y ya cˈa ri yawaˈ ri nika ka nabey chupan ri yaˈ tek silon chic ca, ya cˈa yawaˈ riˈ ri nicˈachoj. Y xabachique ta na yabil ntoc chare ri yawaˈ, nicˈachoj el. 	 Pə taɣa pʋlʋ, ɩsɔtaa tillu tiikaɣa waatʋ waatʋ kɛ lɩɩlɛ taa, na ɩ́ lakɩ na lʋm laŋtəɣɩ. Na wei ɩ́ laala tiiu kɛ waatʋ wei lʋm laŋtəɣɩ kpakpaa tɔ pə waa-ɩ, paa ɩ kʋtɔŋ kɛ ŋku.


Riyoj ri nikatij ronojel, ma queketzelaj ta ri kachˈalal ri ma niquitij ta ronojel. Y ri kachˈalal riˈ ma tiquibij ta chi ma utz ta ri nikaben riyoj ruma nikatij ronojel. Ruma ri Dios yoj rucˈulun konojel, wi nikatij o ma nikatij ta ronojel. 	 Wei ɩɩ tɔkɩ pə tənaɣa mpʋ tɔ, pə fɛɩ ɩsɩɩ ɩ́ tʋʋ wei ɩ kiiki tɔɣɔnasɩ lɛnsɩ tɔ. Na wei ɩ kii tɔɣɔnasɩ lɛnsɩ kɛ mpʋ tɔ, ɩ́lɛ́ ɩ́ taa caɣana wei ɩɩ kii tɔ. Pə taɣa pʋlʋ, Ɩsɔ mʋ ɩ́lɛ́ tɔ se.


Wi yatajnek chake chi yekatoˈ ri nicˈaj chic, can quekatoˈ cˈa. Wi yatajnek chake chi yekatijoj ri nicˈaj chic, can quekatijoj cˈa. 	 Ye lɛlaa paasənaʋ ɩ́ saa wei, ɩ́lɛ́ ɩ́ paasəna-wɛ. Wei sɛɣɛsʋɣʋ saawa tɔ, ɩ́ sɛɣɛsəɣɩ.


Y can niquiben cˈa chi achiˈel niquiyaˈ rutzil ruwech ri Jesús, y niquibilaˈ cˈa chare: Caquicot cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas, yechaˈ cˈa chare. 	 Ɩlɛna pá sɛɛ-ɩ sɩ: Yuta nyə́ma wulaʋ sɔsɔ, fɔɔ.