Y can queriˈ wi xinben chique ri chiriˈ pa Jerusalem. Y riqˈui chukaˈ chi ri principaliˈ tak sacerdotes xquiyaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ, riyin ye qˈuiy cˈa chique ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios ri xenyaˈ pa cárcel. Y tek cˈo jun chique ri ye nimanel riˈ nicamisex, riyin nbij cˈa chi utz rubanic chare. 	 Na pə maɣamaɣa kɛ ma lapa Yosalɛm. Kɔtəlaa sɔsaa paasaa na pá ha-m mpaa sɩ má təkəɣɩ mpa pa mʋ Kilisiti tɔm tɔ. Haləna waatʋ wei pa tɔŋaɣa sɩ pá kʋ-wɛ tɔ, pə maɣa-m teu təmammam.


Y xebeyacatej pe ri aj kˈatbel tzij riche (rixin) re ruwachˈulef. Y ri principaliˈ chiquicojol xquimol cˈa quiˈ, chi xa jun xquiben, riche (rixin) chi xeyacatej chawij riyit Ajaf Dios, y chrij chukaˈ ri Cristo. 	 Atɛ awulaa sɔsaa kɛla tɔɔŋ. Tɛtʋ tɔkəlaa ná pɛɛla nɔɣɔ na pá kʋlɩ Tacaa na ɩ Mesii pa tɔɔ.


Xban cˈa chare chi majun rukˈij, y astapeˈ majun rumac, ya Riyaˈ ri xka ca chuxeˈ ronojel mac. ¿Achique ta cami xtitzijon ri xban chare cuma ri winek ri yecˈo pa rutiempo Riyaˈ? Ruma xapon jun kˈij chi xqˈuiyer ri etzelal quiqˈui, y rumariˈ xquicamisaj el chuwech re ruwachˈulef. 	 Pa tʋ-ɩ taaləm na pá kʋ ɩ tɔm kɛ pətɔɔtəlɛ kɛ yem. Awe ká pəsɩ na ɩ́ kɛɛsɩ ɩ piitim tɔm? Pa tama ɩ weesuɣu tomle kɛ atɛ cənɛ.


Wi can niwachin jabel ri icˈaslen, can nikˈalajin wi chi yix tzekelbey wuche (wixin), y ri winek ri xquixtzˈeto, can xtiquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Nataˈ. 	 Ye ɩ lʋləɣɩ pee kɛ sɔsɔm pə hʋləɣɩ sɩ ɩ́ kɛ́ ma ɩfalaa, na mpʋ pə tʋɣʋna ma Caa kɛ teeli.


Y cˈo cˈa jun achi chiquicojol, ri José rubiˈ. Riyaˈ jun chique ri ye riy rumam ca ri Leví, y alaxnek pa Chipre. Pero ri apóstoles xquiyaˈ chic cˈa jun rubiˈ. Rumariˈ tek xubiniˈaj Bernabé. Y yareˈ ri jun chic rubiˈ ri José ri xquiyaˈ, ruma riyaˈ can nucukubaˈ wi quicˈuˈx quinojel. 	 Mpʋ ɩnɩ pə yelina Lefii tʋ nɔɣɔlʋ, wei pa yaakaɣa sɩ Yosɛɛfʋ na pá lʋla-ɩ Sipili tɔ, ɩ pɛɛta ɩ tɛtʋ natəlɩ na ɩ́ məŋna pə liɣitee na ɩ́ cɛla tillaa. Ɩnəɣɩ tillaa ka cuɣusaa sɩ Paanapasɩ. (Apalʋtʋ halʋ kɛ pa yaa mpʋ na pa tɛ taa.)


Pero can xkˈalajin chukaˈ chi can Rucˈajol wi ri Dios, y can cˈo nimalaj uchukˈaˈ riqˈui. Queriˈ xkˈalajin tek xbecˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, ruma ri Espíritu ri cˈo riqˈui can lokˈolaj wi achiˈel ri Lokˈolaj Dios. 	 Ama Feesuɣu Naŋŋtʋ kiŋ ɩlɛ, Ɩsɔ hʋləna toma sɩ Yesu kɛ́ ɩ Pəyaɣa kɛ waatʋ wei Yesu səpa na ɩ́ feesi-ɩ tɔ.


Riyix fariseos xa yix moyiˈ. Can tibanaˈ cˈa chare ri icˈaslen achiˈel niban riqˈui ri lek, nichˈajchˈojsaj rupan y ri rij. Riyix tichˈajchˈojsaj cˈa ri iwánima nabey, riche (rixin) chi queriˈ ri icˈaslen chiquiwech ri winek can chˈajchˈoj chukaˈ nikˈalajin. 	 Falisanaa yʋlʋmaa mɛ, pə wɛɛ sɩ iyaɣa taa kɛ́ ɩ́ ká nyaalɩ na ɩ́ kpɛnna waalɩ, na pə təna pə́ la tənaŋŋ.


Ri achi ri xunataj cˈa ri Isaías chi xtipe nabey, ya ri Juan ri Bautista. Y riyaˈ xcˈojeˈ cˈa pa jun desierto, y xubij cˈa chique ri winek ri xeˈapon riqˈui, chi titzolin cˈa pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios y tiquibanaˈ bautizar quiˈ, riche (rixin) chi queriˈ ri Dios nucuy ri quimac. Y ye qˈuiy ri xeruben el bautizar. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa na Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohaanɩ kɔɔ wʋlaɣa tɛtʋ taa na ɩ́ sɔɔkɩ yəlaa kɛ Ɩsɔ lʋm. Na ɩ́ kpaaləɣɩ sɩ: Ɩ́ laɣasɩ tɔntɛ na pá sɔ-mɛɣɛ lʋm na Ɩsɔ hɩɩsɩ mə ɩsaɣatʋ.


Y ri pa tinamit riˈ xberilaˈ jun achi Eneas rubiˈ, y cˈo yan cˈa wakxakiˈ junaˈ kajnek pa chˈat. Ri achi cˈa riˈ siquirnek. 	 Na ɩ́ maɣana apalʋ nɔɣɔlʋɣʋ təna pa yaa-ɩ sɩ Ɩnee. Apalʋ ɩnɩ pə tʋʋla-ɩ kɛ́, na ɩ́ həntɩ pɩɩsɩ pəlefɛɩ naanʋwa.


Ri Pedro y ri Juan cachibilan quiˈ ye jotol cˈa el riche (rixin) chi yebe pa rachoch ri Dios. A las tres riche (rixin) ri tikakˈij yacˈariˈ tek ye benak el chupan ri hora riche (rixin) ri oración. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyakʋ nakʋlɩ Piyɛɛ na Yohaanɩ pa pukaɣa Ɩsɔ təsɛɛlɛ kɛ ilim kpiluɣu sələmʋɣʋ.


Y yacˈariˈ tek xjach quitziak sek chiquijujunal riche (rixin) chi niquicusaj, y xbix chukaˈ chique chi cˈa ticoyobej na jubaˈ chic, ruma cˈa yecˈo na cachibil pa rusamaj ri Cristo, y cachˈalal quiˈ quiqˈui pa rubiˈ ri Dios, ri cˈa ma jane quecamisex ta cuma ri winek, can achiˈel ri xquicˈulwachij el riyeˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa ha paa pa taa wei kɛ́ capa kʋhʋlʋm na pá heeli-wɛ sɩ pá yele na pə́cɔ́. Pə kaasa pəcɔɣɔ, haləna pa taapalaa na pa təmlɛ taa akpelenaa mpa paa kʋ ɩsɩɩ pa kʋɣʋ mpɛ tɔ pa nyʋɣʋ kɔɔ na kʋ yoosi na pə́cɔ́.


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chique: Riyix winek ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, majun chiwe ri cukul ta rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Chiˈiwonojel xa yix sachnek. ¿Riyix nichˈob chi riyin can ronojel kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui, y man cˈa xquitaneˈ ta chi yixincochˈ? Tacˈamaˈ pe ri acˈajol waweˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma-wɛ sɩ: Laŋkpɩɩsəŋ nyə́ma na kʋtakɛɛsəŋ mɛ, wɛɛ ɩsənaɣa má na-mɛ tɩɩ caɣa na má tɔkɩ mə kʋnyɔŋ? Kɔna nyá pəyalʋ ɩnəɣɩ cənɛ.


Can quinojel cˈa ma ya ta ri bey ri nika chuwech ri Dios ri xquichaˈ. Majun utz ta ri quicˈaslen. Can ni jun cˈa winek ri nibano ta ri utz. Can ni xa ta jun. 	 Pa təna pa toolaa na pá hatələna Ɩsɔ, pa kpɛnta pa təna na pá la yem. Pa taa kʋlʋm maɣamaɣa ɩɩ lakɩ kʋpantʋ.


Pero tek ri Jesús xracˈaxaj queriˈ, xupiscolij riˈ y xerutzuˈ ri nicˈaj chic rudiscípulos y cˈacˈariˈ xubij chare ri Pedro: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás, ruma ma utz ta ri nachˈob. Ruma ri nachˈob riyit xa can junan riqˈui ri niquichˈob ri winek y xa ma ya ta ri nrajoˈ ri Dios ri nachˈob. 	 Tənaɣa Yesu pəsəna ɩ ɩfalaa tɔɔ na ɩ́ kaləna Piyɛɛ kɛ teu sɩ: Satanɩ tɛɛ ma tɔɔ, nyá hʋwɛɛ ta kɛ Ɩsɔ nyəna, yəlaa nyəna kɛ́.


Astapeˈ ya ri utz ri nwajoˈ nben, xa ma nben ta. Y ri mac ri ma nwajoˈ ta nben, xa yeriˈ ri yenbanalaˈ. 	 Maa lakɩ kʋpantʋ nti ma sɔɔlaa tɔ. Ama ɩsaɣatʋ nti ma kisaa tɔ ntəɣɩ ma məlaa na má lakɩ.


Rumacˈariˈ, ticukubaˈ icˈuˈx chi xquixcolotej, ruma riyin can wetaman wi chi ri Dios can xkojrucol wi achiˈel ri xorubij ca ri ángel chuwe. 	 Pə tɔɔ kɛ́ apalaa mɛ ɩ́ ká tɔkɩ tɔnəŋ, ma wɛna naani kɛ́ Ɩsɔ tɔɔ sɩ pɩɩ la teitei ɩsɩɩ pə hʋla-m tɔ.


Y riyin can nyaˈon cˈa tiempo chare riche (rixin) chi tuyaˈ ca rubanic ri mac, achiˈel ri mac ri nubanalaˈ quiqˈui ri achiˈaˈ; y titzolin pe rucˈuˈx wuqˈui. Pero riyaˈ xa ma nrajoˈ ta nuyaˈ ca rubanic ri mac. 	 Ma ha-ɩ waatʋ sɩ ɩ yele ɩ ɩsaɣatʋ ntɩ, ama ɩɩ caa ɩ asilima yeluɣu.


Y ri Jesucristo xchˈo cˈa y xubij: Riyin xa yipe yan. Jabel cˈa ruwaquikˈij quinojel winek ri yeniman ri nukˈalajsaj ri Dios chupan re jun wuj reˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yɔɣɔtaa sɩ: N nɩɩwaa, maa kɔɔ nɔɔnɔɔ. Leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́ wei ɩ təŋəɣɩ cele tɔmnaa mpa pa ŋmaa takəlaɣa kanɛ ka taa tɔ.


Riyoj yoj chˈayon cuma ri winek, yoj yaˈon pa tak cárcel, ye yacatajnek winek chikij, sibilaj samaj kabanon, kacochˈon waran, kacochˈon wayjal. 	 Pa mapa-tʋ, pa tʋ-tʋɣʋ saləka, pa lapa na yəlaa təna yoona-tʋɣʋ yem yem. Tə lapa kaŋkaŋsi təma, tə keela tá tom, tə səpa nyɔɣɔsɩ.


Yacˈa tek xtipe ri Lokˈolaj Espíritu, can xquixrutijoj y xquixrucˈuaj chupan ri kitzij. Riyaˈ ma pa ruyonil ta cˈa xtichˈo; ruma ri chˈabel cˈa ri xtuyalaˈ chiwe, can ya cˈa riˈ ri bin pe chare chilaˈ chicaj. Y rumariˈ tek Riyaˈ xquerukˈalajsaj yan cˈa chiwe ri xquebanatej ri chiwech apo. 	 Feesuɣu ŋku kʋ kɛ́ tampana tʋ tɔ kʋ kɔma na kʋ kɔɔ ɩlɛ, kɩɩ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ tampana təna təcɛɩcɛɩ. Pə taɣa kʋ maɣamaɣa kʋ kaŋkantɛ nyəntʋ kɛ kɩɩ yɔɣɔtɩ. Ama nti kʋ nɩɩwa tɔɣɔ. Pəyele kɩɩ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ nti tɩɩ kɔɔ tɔ.


Y ri winek israelitas riˈ, tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús, xquichop cˈa chˈaˈoj chiquiwech ka riyeˈ y niquibilaˈ cˈa: ¿Achique cˈa rubanic riˈ chi Riyaˈ nuyaˈ ri ruchˈacul chake riche (rixin) chi nikatij? yechaˈ. 	 Tənaɣa Yuta nyə́ma sʋʋ tə tɔɔ kɛ́ hɔm na ɩsəlɛ kʋsɛɛmlɛ kɛ pa taa pa tike sɩ: Ɩsənaɣa ɩnɩ ɩ ká kpaɣa ɩ maɣamaɣa ɩ tɔnʋɣʋ nantʋ na ɩ́ ha-tʋ sɩ tə́ tɔɣɔ?


Ruma tek xtapon cˈa ri kˈij riˈ, can xtikˈax ruwiˈ ri tijoj pokonal ri xtipe, jun tijoj pokonal ri majun bey cˈulwachitajnek ta pa ruwiˈ re ruwachˈulef janiˈ chi tiempo ri winakirsan wi pe ruma ri Dios. Chukaˈ ri jun tijoj pokonal riˈ majun bey chic cˈa xticˈulwachitej ta. 	 Pə taɣa pʋlʋ, waatʋ ɩnɩ wahala ká la sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm pə tɩɩ fɛɩ. Pa ta nata wahala ɩnɩ ɩ taka kɛ hatoo antulinya kancaalaɣa na pə́ kɔɔ saŋa, na pa kaa tasa ɩ taka kɛ́ naʋ.


Yacˈa ri Ajaf Jesús can yacˈariˈ tek xubij chare: Riyit xa caˈiˈ apalej. ¿Chiˈijujunal riyix la ma yeˈiquir ta cˈa el jubaˈ ri iwáquix, ri iquiej pa jun uxlanibel kˈij, riche (rixin) chi yixbe chuyaˈic quiyaˈ? 	 Tənaɣa Tacaa ná cɔ Yuta nyə́ma təkotile nyʋɣʋ tʋ ɩnɩ sɩ: Mənaafikinaa mɛ, ye pə tala kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule mə taa awe yeki ɩ naʋ yaa ɩ kpaŋaɣa kɛ tʋ́lʋ́ɣʋ́ sɩ ká nyɔɔ lʋm ye?


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Ma rajawaxic ta chi yebe riche (rixin) chi niquicanoj quiway, xa tiyaˈ quiway riyix, xchaˈ chique. 	 Tənaɣa Yesu cɔwa ɩ ɩfalaa sɩ: Yəlaa ɩ́ taa nɔkɩ tɛɛʋ, mɩɩ hana-wɛɣɛ tɔɣɔnaɣa kɛ mə maɣamaɣa.


Y nbij chukaˈ chiwe: Jun alcˈualaxel tek xa cˈa coˈol na, ma jane nijach ta ri herencia chare, xa junan cˈa riqˈui jun mozo, astapeˈ ri acˈal riˈ ya riyaˈ ri rajaf ca ronojel. 	 Nti ma wɛna na má caa ma tasəna-mɛɣɛ kilisinaʋ tɔɣɔlɛ sɩ, pəyaɣa ŋka ka wɛɛ na káá tɛ na ká tɔɣɔ ka caa wɛnaʋ təna tɔ, ka pəcaatʋ ka wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ yom wɛʋ tɔ. Pəyele ŋkɛ kaa tɛna na ká tɩ pə təna.


Ruma xa can ma yix ta chic riyix ri xquixchˈo, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj ri xtiyaˈo ri chˈabel chiwe ri xtibij. 	 Mpi tɔ, pə taɣa mə kiŋ kɛ mə kʋyɔɣɔtʋtʋ ka lɩɩna. Ama mə Caa Feesuɣu ká yɔɣɔtəna na mə nɔɔsɩ.


Tek ri Timoteo xtapon chilaˈ iwuqˈui, can ticˈuluˈ cˈa chi utzil riche (rixin) chi niquicot nicˈojeˈ chicojol. Ruma riyaˈ can rusamaj wi ri Ajaf ri nuben, achiˈel nben riyin. 	 Timotee ɩ́ kɔma ɩ tala, ɩ́ mʋ-ɩ teu na ɩ laŋlɛ hɛɛ. Pə taɣa pʋlʋ, ɩ lakɩ Tacaa təmlɛ kɛ teu kɛ́ ɩsɩɩ ma lakʋɣʋ tɔ.


Y jun cˈa chique ri jucuˈ riˈ riche (rixin) ri Simón. Y chupan ri rujucuˈ ri Simón, xoc wi ri Jesús. Y Riyaˈ xubij cˈa chare ri Simón chi tunimaˈ apo jubaˈ pa ruwiˈ yaˈ. Y cˈacˈariˈ xtzˈuyeˈ ka chiriˈ pa jucuˈ, y xuchop pe quitijoxic ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. 	 Ɩlɛna ɩ́ kpa ɩ taa lɛŋkʋ taa, na kpɩɩlʋɣʋ ŋkʋ kɩɩ kɛ́ Simɔŋ nyəŋkʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sələma-ɩ sɩ ɩ́ hatələna-ɩ-kʋɣʋ kʋteŋ kɛ pəcɔ. Ɩlɛna ɩ́ caɣa kʋ taa na ɩ́ sʋʋ ɩ sɛɣɛsʋɣʋ taa.


Achiˈel ri Dios tek nubij chi nuben jun cosa can nuben wi. Quecˈariˈ chukaˈ riyoj, y Riyaˈ can retaman wi cˈa chi ri xkabij chiwe, can kitzij wi y ma xkatzˈuc ta tzij. 	 Ɩsɔ tampana tɔɔ ɩsəntɔ, nti ma heela-mɛ tɔ pə taɣa nn na aaɩ pə tisuɣu kɛ təntəmlɛ.


Y xebeyacatej pe, cˈacˈariˈ xquelesaj el chuchiˈ ri tinamit. Ri jun tinamit cˈa riˈ pa ruwiˈ jun juyuˈ cˈo wi. Rumariˈ ri winek xquicˈuaj cˈa el ri Jesús riche (rixin) chi nbequinimaˈ ca chuchiˈ siwan. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kʋlaa na pá hɔmɩ-ɩ na pá lɩɩna ɩcatɛ waalɩ, na pa kpaana-ɩ hatoo pʋɣʋ ŋku kʋ tɔɔ pa ɩcatɛ wɛɛ tɔ kʋ nyʋɣʋ taa, timpi pə lapa tokuɣu tɔ, sɩ pa tusiɣi-ɩ.


Y chukaˈ ri Dios cˈo nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca, chiquij ri katiˈt kamamaˈ: Ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nyaˈ riyin, nichaˈ. 	 Na pá tasa tiiliɣi yɔɣɔtʋɣʋ sɩ: Pa kaa sʋʋ ma hɛɛsʋɣʋ tete kɛ paa pəcɔ.


Yacˈa Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: Ronojel ticoˈn ri ma ticon ta ruma ri Nataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj xticˈuk el. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ma Caa wei ɩ wɛ ɩsɔtaa tɔ ye ɩ ta sɔ tʋɣʋ ŋku, paa kpɛsɩ-kʋɣʋ na pá pɛtɩ.


Cˈacˈariˈ xuyaˈ chukaˈ yaˈ chupan jun palangana y xuchop ruchˈajic ri caken chiquijujunal ri rudiscípulos y nusulaˈ cˈa ri caken riqˈui ri toalla ri ruximon xerupan. 	 Ɩlɛna ɩ́ cosi lʋm kɛ nyanaɣa taa, na ɩ́ sʋʋ ɩ ɩfalaa nɔɔhɛɛ kɛ kɔʋ, na ɩ́ hɩɩsɩ-yɛ na papaʋ wei ɩ ka tɔɣɔlaa tɔ.


Y tek riyin xinapon pan itinamit, riyix ma xinicˈul ta pa tak iwachoch. Tek lawaloˈ chic nutziak chuwij, riyix ma xiyaˈ ta nutziak. Tek xiyawej, riyix ma xixapon ta chinutzˈetic. Y tek xicˈojeˈ pa cárcel, ma xixapon ta chukaˈ chinutzˈetic, xtichaˈ ri Rey chique. 	 Maa kɛ́ mʋʋlʋ, ɩ́ ta kpaɣa-m na ɩ́ pona mə tɛ. Maa wɛ kpɛtɛ tɔ ɩ́ ta ha-m wontu sɩ ma suu. Pɩɩ wɩɩkaɣa-m tɔ ɩ́ ta fɛ-m. Waatʋ wei ma wɛ saləka taa tɔ ɩ́ ta wiili-m.


Jix cˈa iyon riyix chupan ri nimakˈij. Riyin xa cˈa ma jane yibe ta chupan ri nimakˈij riˈ. Ruma ri kˈij riche (rixin) chi nkˈalajsaj wiˈ, can cˈa ma jane napon ta, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Mɩɩ kpa tənaɣa acima. Ye ma, ma kaa polo. Pə taɣa pʋlʋ, pə ta maɣata má.


Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Ri Abraham yariˈ ri katataˈ riyoj, xechaˈ. Y ri Jesús xubij chique: Xa ta yix ralcˈual ri Abraham, can ta ya ri utz ri xerubanalaˈ riyaˈ, can ta yariˈ ri yixtajin chubanic riyix. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yuta nyə́ma cɔ-ɩ sɩ: Aaɩ tá caa kɛlɛ Apəlaham. Tənaɣa Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ye tampana ɩ́ ka kɛ́ Apəlaham piya, ɩsəntɔ ɩ́ ka lakaɣa Apəlaham kʋlapʋtʋ mɛɛ.


Quinojel cˈa ri kachˈalal ri yecˈo wuqˈui niquitek el rutzil awech. Y tayaˈ cˈa chukaˈ rutzil quiwech ri can yojcajoˈ, ri can junan kawech quiqˈui ruma kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Ri rutzil ri Dios xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 Pa təna mpa pa wɛ ma kiŋ cənɛ tɔ pa sɛɛkɩ-ŋ. Sɛɛ tá Ɩsɔsɛɛlɛ taa taapalaa kʋpama. Ɩsɔ ɩ́ hʋ́lɩ́ mə tənaɣa ɩ pɛɛlɛɛ.


Ruma ri yecˈo chic chilaˈ chicaj y ri cˈa yojcˈo na waweˈ chuwech re ruwachˈulef can kacˈuan chic cˈa rubiˈ ri Dios ruma can yoj rufamilia chic. 	 wei ɩ haakɩ atɛ na ɩsɔtaa piitimnaa tənaɣa pə həla tɔ,


O nicˈutuj chare ri Dios, pero ma nuyaˈ ta chiwe, ruma riyix ma utz ta ri nicˈutuj. Ruma ri nicˈutuj, ma utz ta rucusaxic niben, ruma xa nicusaj riche (rixin) chi niben ri itzel tak iraybel. 	 Yaa ɩ́ tɩɩ sələməɣɩ ɩɩ hikiɣi-wəɣɩ mə ləmaɣasɛɛ fɛɩ teu tɔ pə tɔɔ. Ɩ́ caa kɛ́ sɩ ɩ́ hika-wɩ ɩlɛ ɩ́ lana mpi mə maɣamaɣa ɩ nɔkaa tɔ.


Can niquichubalaˈ cˈa chukaˈ ri Jesús y niquelesalaˈ ri aj cˈo pa rajquikˈaˈ riche (rixin) chi niquikˈosij pa rujolon (ruwiˈ). 	 Na pá tɔɔkɩ ɩ tɔɔ kɛ́ ntaɣama, na pá mʋɣɩ kpátʋ́ɣʋ́ na pá taɣanəɣɩ ɩ nyʋɣʋ taa kɛ́ mapʋ.


Y riyin nbij chi riyit jabel awetaman ri rupixaˈ ri Dios, chi riyit achi ri cˈo awixjayil ma tacanoj ta jun chic ixok, ma cacamisan ta, ma catelekˈ ta, ma tatzˈuc ta tzij chrij jun chic winek, ma takˈol ta jun winek riche (rixin) chi nawelesaj chare ri xa riche (rixin) riyaˈ; tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ, xchaˈ chare. 	 Ntɔŋ n nyəmá nti pa sɩɩwa sɩ: Taa kʋ yʋlʋ, taa la wasaŋkalətʋ, taa ŋmɩɩlɩ, taa suu lɛlʋ kɛ tɔm, taa puɣusi lɛlaa. Se nyá caa na nyá too tɔ?


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek cˈo jun achi aj pa tinamit Arimatea, ri José rubiˈ, ri xapon riqˈui ri Pilato. Ri achi riˈ astapeˈ majun bey xukˈalajsaj ta riˈ chi jun tzekelbey riche (rixin) ri Jesús, ruma nuxibij riˈ chiquiwech ri israelitas ri cˈo quikˈij, pero riyaˈ xberucˈutuj utzil chare ri Pilato riche (rixin) chi tuyaˈ ri ruchˈacul ri Jesús chare riche (rixin) chi numuk. Y ri Pilato xuyaˈ kˈij chare. Xpe cˈa ri José, xberukasaj pe ri ruchˈacul ri Jesús y xucˈuaj el riche (rixin) chi xumuk. 	 Pa tɛma mpʋ, ɩlɛna Alimatee Yosɛɛfʋ polo na ɩ́ sələmɩ Pilatɩ sɩ ɩ kpakəɣɩ Yesu. (Yosɛɛfʋ ɩnɩ ɩ ka kɛ́ Yesu təŋlʋ kɛ́. Ama ɩ nyaŋaɣana Yuta nyə́ma, ɩlɛna ɩ́ ŋmɛsəɣɩ ɩ tɩ.) Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ tisaa, ɩlɛna Yosɛɛfʋ polo ɩ́ kpaɣa Yesu.


Y ri utzil ri ncˈutuj chiwe ya ta chi ichojmirisan ta chic ronojel; riche (rixin) chi tek riyin xquinapon chilaˈ iwuqˈui, ma rajawaxic ta chi ncusaj ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Dios pa nukˈaˈ. Can ma nwajoˈ ta nbenbij cowilaj tak chˈabel chiwe, achiˈel ri nchˈobon chi nbij chique ri yebin chuwij chi xa ya ri nrayij riyin ri nben y xa ma nben ta ri nrajoˈ ri Ajaf. 	 ɩ́ taa yele na waatʋ wei ma kɔŋ mə tɛ tɔ má hʋ́lɩ́ ma apalʋtʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ma hʋʋ teu sɩ maa hʋlɩ ma apalʋtʋ kɛ mpa pa hʋʋ sɩ tə təŋəɣɩ yʋlʋhʋwɛɛ kɛ yem tɔ.


Y tek ri ye caˈiˈ riˈ quiqˈuison chic rukˈalajsaxic ri yatajnek chique chi niquikˈalajsaj, ri itzel chicop ri ntel pe chupan ri itzel jul ri kˈekuˈm rupan, xtuchop cˈa chˈaˈoj quiqˈui ri ye caˈiˈ riˈ, y xqueruchˈec y xquerucamisaj. 	 Pa kɔŋ na pá tɛ nti pə heela-wɛ tɔɣɔ kpaalʋɣʋ ɩlɛna lumaŋ pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ taa wontuɣu kʋlɩ pa tɔɔ. Na kɩɩ kəlɩ-wɛ na kʋ́ kʋ-wɛ.


Majun modo chi que ta riˈ. Ruma riyoj ri xa can kayaˈon chic ca ri mac, can achiˈel xojcom yan, y rumariˈ ma rucˈamon ta chic chi cˈa nikaben na ri mac. 	 Aaɩ, pə taɣa mpʋ se, paa pəcɔ. Tá mpa səm cɛpa-tʋ na ɩsaɣatʋ tɔ, ɩsənaɣa tɩɩ wɛɛ na tə́ tɔŋna ɩsaɣatʋ lapʋ tɔtɔ?


Y astapeˈ riyix queriˈ nibij chare, pero ma iwetaman ta ruwech. Yacˈa riyin can wetaman wi ruwech. Y xa yinoc cˈa jun aj tzˈucuy tzij achiˈel riyix, wi ta nbij chi ma wetaman ta ruwech. Pero riyin can wetaman wi ruwech y can nben wi cˈa ri nubij ri ruchˈabel Riyaˈ. 	 Pəyele ɩnəɣɩ ɩ́ tá nyɩ. Ama má nyəma-ɩ. Haləna ye ma kpɛɛsaa sɩ ma ta nyəmɩ-ɩ, ma pəsa pɔpɔtʋ kɛ teitei ɩsɩɩ mɛɣɛ. Ama ma nyəma-ɩ, na ma təŋəɣɩ ɩ kʋheelitu na má lakɩ.


Pero xapon jun kˈij ri yaˈ riˈ xqˈuiy ruma ri nimalaj job, y ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef ri ma xquinimaj ta ri Dios, xeqˈuis ruma yaˈ. 	 Na pə kaasɩ lʋm mpɩ pə waasəna tuu lɔŋ antulinya təwasawasa na pə́ wakəlɩ-ɩ.


Y cˈacˈariˈ ri Pilato xubij chique ri principaliˈ tak sacerdotes y chukaˈ chique ri winek: Riyin can majun achique ta mac nwil ta chrij re jun achi reˈ, xchaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ heela kɔtəlaa sɔsaa na samaa sɩ: Maa naa apalʋ ɩnɛ ɩ kʋwakələtʋ se.


Y chupan ri tiempo riˈ, ya cˈa ri jun achi ri Galión rubiˈ ri aj kˈatbel tzij chiriˈ pa ruwachˈulef Acaya, ri acuchi (achique) cˈo wi ri Corinto. Y ya tiempo riˈ tek ri israelitas xquimol quiˈ riche (rixin) chi xeyacatej chrij ri Pablo. Xbequichapaˈ pe, xquicˈuaj pa kˈatbel tzij, 	 Saa wei Kaliyoŋ caɣa Lom kʋfənɛɛ kɛ Akayi tɔ, Yuta nyə́ma pɛɛla nɔɣɔ kɛ Pɔɔlɩ tɔɔ na pá yaa-ɩ nɔnɔɣɔ kɛ pəloo.


Ri kachˈalal Epafras nutek el rutzil iwech. Y riyix jabel iwetaman ruwech riyaˈ ruma chilaˈ iwuqˈui riyix petenak wi, y jun rusamajel ri Cristo. Riyaˈ riqˈui ronojel ránima nuben orar pan iwiˈ. Can ma nitaneˈ ta chi nucˈutuj chare ri Dios chi riyix can ta cof yixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios, can ta xtiben ronojel ri nrajoˈ ri Dios chi niben, y can ta xtitzˈaket ri icˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Ɩpafəlasɩ wei ɩ kɛ́ mə taa lɛlʋ tɔ ɩ sɛɛ-mɛ. Ɩ kɛ́ Yesu Kilisiti təmlɛ tʋ kɛ́ na ɩ sɛɛsa ɩsəlɛ na Ɩsɔ sələmʋɣʋ kɛ mə tɔɔ kɛ́ teu sɩ ɩ́ səŋ təca na pʋlʋ ɩ́ taa ciɣiti-mɛ, na ɩ́ pɩɩ Ɩsɔ nyəntʋ taa, na ɩ́ taŋaa tətɛɣɛtɛɣɛ sɩ ɩ́ la pə təna mpi Ɩsɔ caa tɔ.


Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal Marcos, ri Aristarco, ri Demas y ri Lucas ri ye wachibil pa samaj, niquitek chukaˈ el rutzil awech. 	 Maləkɩ na Alisitaakɩ na Temasɩ na Luku mpa ma na-wɛ tə lakɩ təmlɛ kɛ cənɛ tɔ pɛlɛ pa sɛɛ-ŋ tɔtɔ.


Y tek xpe chic cˈa jun bey quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, xa ye warnek chic cˈa jun bey xeril, ruma ri discípulos riˈ sibilaj al rubanon ri runakˈ tak quiwech ruma ri quiwaran. Y riyeˈ ma nichˈobotej ta cˈa chiquiwech achique ri niquibij, ruma xeˈilitej chic jun bey chi quichapon waran. 	 Ɩ tasa ɩ ɩfalaa cɔlɔɣɔ məlʋɣʋ, ɩlɛna ɩ́ maɣana pa tɔŋna tom tɔtɔ. Pa kpisa pá caɣana pa ɩsɛ. Ɩlɛ pa ta nyɩ nti pá cɔ-ɩ tɔ.


Y ri Ajaf Jesús xubij: ¿Achoj riqˈui cami yenjunumaj wi ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ? ¿Y achoj riqˈui ye junan wi? 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasaa sɩ: Pepeɣelɛ má kɛɛsəna kʋfalaŋ yəlaa panɛ? Ɩsɩɩ pepe caʋ kɛlɛ pa nəɣəsənaa tɔ?


Pa ruqˈuexel chi yixtzak, xa can tiwetamaj más chrij ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo, y quixqˈuiy cˈa riqˈui ri utzil ri ruyaˈon chake. Y Riyaˈ xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen re wacami y riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 Ama ɩ́ wɛɛ na ɩ́ puki lɔlɔ kɛ́ Tacaa na tá Yatʋ Yesu Kilisiti pɛɛlɛɛ na ɩ nyəm tɔm taa. Pə kpaɣaʋ saŋa haləna tam tɔ, teeli tʋ ntɛ́ ɩnɩ. Ami.


Ri tataˈaj cˈa, ri rajaf ri ulef, can queriˈ cˈa chukaˈ ri xubanalaˈ quiqˈui ri nicˈaj chic mozos ri xeril tek xel el achiˈel xa pa nicˈaj kˈij y achiˈel xa pa tak a las tres ri tikakˈij. Riyaˈ xerutek cˈa ri mozos pa rusamaj y xubij chique chi can xtuyaˈ wi cˈa chique ri rucˈamon chi niquichˈec. 	 Ɩlɛna pɛlɛ pá tɛɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔsɔ ɩnɩ ɩ kɔma na ɩ́ tasa lɩɩʋ kɛ ilim sikuɣu na ɩ́ hiki napələɣɩ mpʋ tɔtɔ. Pə kɔma na pə́ tala ilim hʋʋʋ ɩlɛna ɩ́ tasa lɛlaa kɛ hikuɣu na ɩ́ pona ɩ taalɛ taa tɔtɔ.


Yacˈa riyix can quixcˈojeˈ wuqˈui jurayil, y ticˈojeˈ ri nuchˈabel pan iwánima. Wi queriˈ xtiben, ticˈutuj cˈa chare ri Dios achique ri nrajoˈ ri iwánima, y can xtuyaˈ wi cˈa pe chiwe ri nicˈutuj. 	 Ye ɩ́ kpɛntəna-m tam na ɩ́ tɔka ma tɔm kɛ teu, ɩ́ sələmɩ mpi ɩ caa tɔ, na ɩ́ ká hiki-wɩ.


Y chukaˈ xquinquijech el pa quikˈaˈ winek ri xa ma ye israelitas ta. Y ri winek riˈ xquetzeˈen chuwij, xquinquichˈey y cˈacˈariˈ xquinquibajij chuwech jun cruz riche (rixin) chi yinquicamisaj. Pero pa rox kˈij xquicˈastej cˈa pe, xchaˈ ri Jesús. 	 Paa tʋ-m ma ta nyɩ ɩsɔnaa niŋ taa, na pɛlɛ pá paana-m na pá casa-m akpatɛɛ na pá ka-m səm tesika tɔɔ. Na kʋyɛɛŋ tooso wule maa fe.


Y wacami cˈa, ri yixcˈo chiriˈ, ticˈuluˈ ri rutzil iwech ri niquitek el ri kachˈalal ri yecˈo waweˈ pa tinamit ri nibix Babilonia chare, kachˈalal ri can ye chaˈon wi ruma ri Dios, can achiˈel ri xixruchaˈ riyix ri chiriˈ. Chukaˈ ticˈuluˈ ri rutzil iwech ri nutek el ri jun ri can achiˈel nucˈajol, ri Marcos rubiˈ. 	 Papiloni Ɩsɔ sɛɛlaa mpa Ɩsɔ yaawa ɩsɩɩ ɩ yaaʋ-mɛ tɔ pa sɛɛ-mɛ, ma pəyalʋ Maləkɩ sɛɛ-mɛ tɔtɔ.


Y ri Pedro cˈo cˈa nicˈaj chic chˈabel ri xerubij chique riche (rixin) chi xerupixabaj. Riyaˈ xuyaˈ cˈa pa ruchojmil chiquiwech ri winek quiqˈui chˈabel achiˈel reˈ: Quixel pe chiquicojol ri winek riche (rixin) re tiempo reˈ, ri xa ye sachnek pa quimac, riche (rixin) chi queriˈ yixcolotej cˈa pe, xchaˈ cˈa chique. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ tasa Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma kɛ tɔm paɣalɛ kɛ heeluɣu tɔtɔ, nti tɩɩ səna-wɛ na tə sɔɔsɩ-wɛɣɛ apalʋtʋ tɔ. Səsɩ, ɩ́ ləsɩ mə təɣɩ yəlaa letaa panɛ pa taa na ɩ́ tʋlɩ-tɩ.


Ri achi xubij queriˈ ruma ri Jesús rubin chic cˈa chare ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri achi riˈ, chi tel el. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ kɛ́ apalʋ ɩnɩ ɩ yɔɣɔta mpʋ, Yesu ka tɔma ɩ ɩlɔɣɔʋ kɛ́ sɩ ɩ́ se apalʋ ɩnɩ ɩ waalɩ.


Y xubij chique ri rudiscípulos: Xabachique ri nucˈul jun acˈal pa nubiˈ riyin, jun ri achiˈel reˈ, ma xu (xe) ta wi xtucˈul ri acˈal, xa can xquirucˈul chukaˈ riyin. Y ri xticˈulu cˈa wuche (wixin) riyin, can xtucˈul cˈa chukaˈ ri yin takayon pe. Ruma chi ri can nuchˈutinirisaj riˈ chicojol riyix, yariˈ ri más nim rukˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 na ɩ tɔ sɩ: Ye wei ɩ mʋ peiya kanɛɣɛ ma nyʋɣʋ tɔɔ, maɣa pʋntʋ mʋwa. Na wei ɩ́ tɩɩ mʋ-m, ɩ mʋ wei ɩ tila-m tɔɣɔ. Pə taɣa pʋlʋ, wei ɩ́ pəsa ɩsɩɩ mə taa səkpelu, pʋntʋ ntɛ́ sɔsɔ.


Tek bitajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xintzˈet cˈa chic chi ri chicaj jakel jun puerta, y xinwacˈaxaj cˈa jun chˈabel. Yariˈ ri nabey chˈabel ri xinwacˈaxaj, y ri chˈabel riˈ can achiˈel cˈa ri nikˈajan jun trompeta. Y xubij cˈa pe chuwe: Cajoteˈ pe waweˈ, y riyin xtincˈut cˈa chawech ri xquebanatej ri xtibe apo. 	 Pəlɛ pə waalɩ pə tasa-m lapʋ ɩsɩɩ toosee taka na má ná pə tʋla ɩsɔtɔnʋɣʋ taa kɛ́ nɔnɔɣɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pə yɔɣɔtəɣɩ na pə́ sɛɛkɩ ɩsɩɩ akantəlɛ sɛɛkʋɣʋ tɔ. Maa tɛma-kɛɣɛ nɩɩʋ kɛ hatuu lɔŋ. Tənaɣa pə tɔma-m sɩ: Kpa cənɛ na má hʋlɩ-ŋ nti tə wɛɛ sɩ tɩɩ kɔɔ tənɛ tə waalɩ tɔ.


Y xquepe cˈa winek quereˈ pa jotol, quereˈ pa xulan, quereˈ pa relebel kˈij y quereˈ pa rukajbel kˈij. Winek ri quicukuban quicˈuˈx wuqˈui. Y ri winek riˈ xquetzˈuyeˈ cˈa apo ri pa mesa chupan ri rajawaren ri Dios. 	 Yəlaa ká lɩɩna ilim təlɩɩlɛ tɔɔ, na pə tətʋlɛ tɔɔ, na lɛlaa lɩɩna pə ntɔɣɔŋ na pə mpətəŋ tɔɔ na pá suli Ɩsɔ Kawulaɣa taa kɛ́ tɔɣɔʋ.


chi can yojrucol pa quikˈaˈ ri yeˈetzelan kiche (kixin), riche (rixin) chi queriˈ ma nikaxibij ta kiˈ chi nikaben ri rusamaj, 	 sɩ ɩ ká ya-tʋɣʋ ta kolontunaa niŋ taa, na tə́ paasəna ɩ luɣu nyəntʋ na sɔɣɔntʋ fɛɩ.


Pero ri winek riˈ cˈo chi xtiquijech na cuenta chuwech ri Dios ri can ruchojmirisan chic riˈ riche (rixin) chi nukˈet tzij pa quiwiˈ. Ri Dios can xtukˈet na wi tzij pa quiwiˈ ri winek ri ye qˈues, y pa quiwiˈ chukaˈ ri ye caminek chic el, tek xtapon ri kˈij. 	 Ama paa tɛ na pá kɛɛsɩ pa kʋlapəlɛ tənaɣa Ɩsɔ wei ɩ sɔɔlʋ pɩɩwa sɩ ɩ hʋʋkəna weesiŋ nyə́ma na sətaa kɛ tɔm tɔ.


Yacˈa riyeˈ xa ma que ta riˈ xquiben tek ye elenak chic pe chiriˈ riqˈui ri Jesús. Riyeˈ xa xquichop cˈa rutzijoxic pa ronojel ri ruwachˈulef riˈ, ri xuben ri Jesús. 	 Ama pa lɩɩwa na pá yasɩ Yesu tɔm kɛ tɛtʋ təna taa.


Sibilaj ye qˈuiy cˈa winek ri xquecamisex tzan espada cuma ri achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj. Y ri nicˈaj chic chique ri winek xqueˈucˈuex preso cuma ri achiˈaˈ ye banoy chˈaˈoj. Xqueˈucˈuex cˈa pa nicˈaj chic ruwachˈulef. Y re tinamit Jerusalem xtixakˈ cˈa chi aken cuma winek ri xa ma ye israelitas ta, cˈa ya tek xtitzˈaket na ri tiempo ri xticˈojeˈ pa quikˈaˈ. 	 Paa kʋ-wɛ na laɣatɛ, paa kpa-wɛɣɛ yomle kɛ piitimnaa təna taa. Ma ta nyɩ ɩsɔnaa kɛ pɩɩ yelina Yosalɛm na pá páálə́ɣɩ́ ɩ taa, haləna pɛlɛ pa waatʋ kɔɔ na ɩ́ sɩɩ tənaɣa.


Ruma, cawinek junaˈ xquitzˈet ri milagros ri xenbanalaˈ chiquiwech. Ma riqˈui wi riˈ xa xinquitojtobej, ruma qˈuiy etzelal xquiben riche (rixin) chi nicajoˈ niquetamaj wi kas kitzij chi xtinyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 Mə caanaa caanaa maɣasa-m təna, na pá lá sɩ pa naa ma waalɩ. Pəyele pa ná pə təna mpi mpi ma lapa pɩɩsɩ nɩɩlɛ taa tɔ.


Ri kachˈalal Epafras ri cˈo wuqˈui waweˈ pa cárcel ruma ri rubiˈ ri Cristo Jesús, nutek el rutzil awech. 	 Ma taapalʋ Ɩpafəlasɩ wei pa təka ma na-ɩ kɛ́ saləka taa cənɛɣɛ Yesu Kilisiti tɔɔ tɔ ɩ sɛɛkɩ-ŋ.


Y yacˈariˈ tek quinojel ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij ri ye tzˈuyul chiriˈ, xquitzuˈ xquitzuˈ ruwech ri Esteban. Y xquitzˈet chi xjalatej ri rupalej y xuben achiˈel nitzuˈun jun ángel. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ təhʋʋlɛ taa caɣalaa təna pama Ɩtiyɛɛnɩ tɔɔ kɛ́ ɩsɛ, na pá ná sɩ ɩ ɩsɛntaa mʋ ɩsɔtaa tillu wɛɛtʋ.


Nicajoˈ yequitoˈ. Y utz chi niquiben queriˈ, ruma cˈo modo nikabij chi cˈo jun quicˈas quiqˈui ri israelitas. Ruma ye ri israelitas ri xetzijon ri ruchˈabel ri Dios chique, y rumariˈ utz chi riyeˈ yequitoˈ jubaˈ ri israelitas chukaˈ. 	 Mpɛ pa hʋʋna-təɣɩ pa maɣamaɣa, ama tampana pə tɩɩ wɛɛ sɩ pá la ḿpʋ́ɣʋ́ kʋnyɔntʋnaa mpɛ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Yosalɛm Yuta nyə́ma mpa pa mʋ Tacaa tɔm tɔ, paa yelaa na mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pá hiki pa Ɩsɔ sɛɛʋ kʋpantʋ tɔ, pə wɛɛ sɩ pənɛntɛ pɛlɛ pá cosi pa wɛnaʋ taa maɣamaɣa na pá lɛɛtɩ-wɛ.


Tek xapon cˈa ri mozo ri yaˈon ca wuˈoˈ talento chare, can ma xu (xe) ta wi riˈ ri rucˈuan apo, xa can rucˈuan cˈa apo wuˈoˈ chic talento y xubij cˈa chare ri rupatrón: Riyit wuˈoˈ cˈa talento ri xayaˈ ca chuwe. Yacˈareˈ cˈo, y ya chukaˈ reˈ cˈo wuˈoˈ talento ri xinchˈec riqˈui, xchaˈ ri mozo riˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ wei cɛcɛ ka cɛla nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa (500) tɔ ɩ́lɛ́ ɩ kɔma na ɩ́ hʋlɩ-ɩ nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa (500) wei pə sɛɛ-ɩ tɔ. Na ɩ́ tɔ sɩ: Tacaa, n ka cɛla-m nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa (500), na pə́ sɛɛ-m nyəɣətʋ nasəlɛ na nɩɩnʋwa tɔtɔ.


Y queriˈ chukaˈ ri Abel ruma chi rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ riyaˈ xutzuj (xusuj) jun ofrenda chare ri Dios ri más utz xtzˈet ruma ri Dios que chuwech ri ruˈofrenda ri Caín. Y ri Dios can xukˈalajsaj wi cˈa chi ri ofrenda ri xuyaˈ sibilaj utz, y riqˈui riˈ can xkˈalajin chi ri Abel xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. Y astapeˈ ri Abel caminek chic, achiˈel chi xa can nitzijon na pe kiqˈui wacami ruma xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Ɩsɔ taa tɛmnaʋ mpɩ pə tɔɔ kɛ́ Apɛɛlɩ lapa Ɩsɔ kɛ́ kɔtaɣa ŋka ka kəla Kayini nyəŋka kɛ teu tɔ. Ɩ tɛmna Ɩsɔ na ɩ taa tɔɣɔ Ɩsɔ ná yaa-ɩ yʋlʋpaŋ, pə taɣa pʋlʋ tɔɔ Ɩsɔ sama ɩ kʋhaʋ. Apɛɛlɩ tɛmna Ɩsɔ na ɩ taa tɔɣɔ paa na ɩ səpʋ tɔ ɩ tɔŋna yɔɣɔtaɣa.


Ri chˈaculaj cˈa ri kacˈuan wacami, majun oc rucˈojlen, pero xtapon na jun kˈij tek Riyaˈ xtujel el y xkoj‑oc cˈa achiˈel Riyaˈ ri cˈo rukˈij rucˈojlen. Queriˈ xtuben kiqˈui ruma can sibilaj nim ri uchukˈaˈ ri cˈo riqˈui y ya uchukˈaˈ riˈ ri nucusaj riche (rixin) chi nicˈojeˈ ronojel pa rukˈaˈ. 	 Ɩ toma nna ɩ hʋlaa na ɩ́ məŋna pə tənaɣa ɩ tɛɛ tɔ, anəɣɩ ɩ ká hʋ́lɩ́ na ɩ́ laɣasɩ tá atɛ tɔnəŋ pətɔɔtəlɛ nyəŋ ɩnɛ, na tə́ nəɣəsəna tɔnʋɣʋ teeli nyəŋkʋ.


Y tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Pérgamo, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri yin ucˈuayon ri espada chˈut rutzaˈn ri can pa caˈiˈ cˈo wi rey, nbij cˈa: 	 Nmaa takəlaɣa na ń heeli Pɛɛkam Yesu sɛɛlaa kpekəle ɩsɔtaa tillu sɩ: Má wei ma wɛna laɣatɛ nte tə wɛ lɔŋ kɛ táá na waalɩ tɔ ma yɔɣɔtaa sɩ:


Ri pokolaj riche (rixin) re tinamit reˈ ri cˈo el chikaken, nikatotaj (nikaquiraj) ca chiwech, riche (rixin) chi queriˈ tiwetamaj chi ma utz ta ri xiben chi ma xojicˈul ta. Y tiwetamaj ca chukaˈ chi ri rajawaren ri Dios xa nakaj chic cˈo wi iwuqˈui, quixchaˈ chique. 	 Tə kpiisiɣi mə tɔɔ kɛ́ mə maɣamaɣa mə ɩcatɛ mʋsʋɣʋ ŋku kʋ taana ta nɔɔhɛɛ tɔ. Ɩlɛ paa na mpʋ, ɩ́ nyɩ teu kɛ́ sɩ Ɩsɔ Kawulaɣa sʋʋ mə tɛɛ mə tɛɛ na ká lɩɩ.


Rumariˈ ronojel mul tek riyix nitij cˈa ri caxlan wey y nikum chukaˈ ri ruyaˈal uva, can ya wi cˈa ri rucamic ri Ajaf ri nikˈalajsaj, y queriˈ tibanaˈ apo, cˈa ya tek xtapon ri kˈij chi xtipe chic jun bey Riyaˈ. 	 Kʋpam ye ɩ́ wɛɛ na ɩ́ tɔkɩ potopoto ɩnɛ na ɩ́ nyɔɔkɩ kɔpʋ ɩnɛɣɛ mpʋ, ɩ́ heeliɣi Tacaa səm tɔm, haləna ɩ́lɛ́ ɩ kɔɔ ɩ́ məlɩ.


Pero ri Ajaf can xirutoˈ wi. Xuyaˈ wuchukˈaˈ. Y rumariˈ xicowin xinqˈuis rukˈalajsaxic ri ruchˈabel ri Dios chique quinojel ri winek ri ma ye israelitas ta y ruma chi xirutoˈ ri Ajaf, rumariˈ tek xicolotej pe ri pa ruchiˈ ri jun achiˈel coj. 	 Pə na pə mpʋ tɔ Tacaa səŋa ma waalɩ na ɩ́ ha-m apalʋtʋ. Pə tɔɔ kɛ́ ma pəsaa na má lá waasʋ kɛ teu, na mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pa təna pá nɩɩ-ɩ teu. Na pə yapa-m tɔtɔɣɔ tɔɣɔlaɣa nɔɣɔ taa.


Pero ri winek ri quimolon apo quiˈ, riqˈui cˈa quichukˈaˈ xquirek apo quichiˈ y xquibij: ¡Ticamisex! ¡Ticamisex! ¡Ticamisex chuwech cruz! xechaˈ apo. Y ri Pilato xubij cˈa chique: ¿Ya ri i‑Rey ri niwajoˈ chi ntek rucamisaxic chuwech cruz? Pero ri achiˈaˈ principaliˈ tak sacerdotes xa xquibij cˈa apo: Majun chic jun ka‑rey riyoj. Xaxu (xaxe) wi ri César, xechaˈ. 	 Ɩlɛna Yuta nyə́ma naalɩ kakiisasɩ sɩ: N ká kʋ-ɩ kɛ́. N ká kʋ-ɩ kɛ́. Ɩsɩɩ n kama-ɩ səm tesika tɔɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Pilatɩ pɔɔsa-wɛ sɩ: Ɩ́ tɛŋ mə taa sɩ má ka mə wulaʋ na? Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtəlaa sɔsaa cɔwa Pilatɩ sɩ: Lom wulaʋ sɔsɔ tike kɛ tə nyənəɣɩ ta wulaʋ, nɔɣɔlʋ fɛɩ tɔtɔ.


Ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pa Roma quicˈaxan chic cˈa chi yojapon, rumariˈ xepe chikacˈulic. Yecˈo ri xojoquicˈuluˈ ri pa jun tinamit ri Foro de Apio rubiˈ, y yecˈo chukaˈ ri xojoquicˈuluˈ pa jun chic lugar ri Tres Tabernas rubiˈ. Tek ri Pablo xerutzˈet cˈa ri kachˈalal riˈ, xumatioxij chare ri Dios. Y reˈ xuyaˈ ruchukˈaˈ xunaˈ riyaˈ. 	 Ta taapalaa kɛ Lom ka nyəmá ta tɔɔ, ɩlɛna pá polo pá səŋ-tʋɣʋ hatoo Apiyusi kʋyakʋ taa kɛ́ Sʋlʋmpɔɔŋ tooso taa. Pɔɔlɩ na-wɛ ɩlɛna ɩ́ sa Ɩsɔ na ɩ apalʋtʋ kpa.


Can yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos xquitzulaˈ quiwech, y ma niquil ta cˈa achique niquichˈob; ruma ma quetaman ta achoj chrij xchˈo wi ri Jesús. Can man cˈa quetaman ta achique ri xtijacho el riche (rixin). 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfalaa caa təma ɩsɛntaa. Mpi tɔ, pa ta cɛkəna wei ɩ tɔm ɩ yɔɣɔtəɣɩ tɔɣɔ paa pəcɔ.


Pero wi xa majun kachˈalal cˈo ri nicowin ta nikˈaxan achique ri niquibij ri kachˈalal pa nicˈaj chic chˈabel, ma quechˈo ta cˈa pa nicˈaj chic chˈabel chiquiwech ri kachˈalal ri quimolon quiˈ. Xaxu (xaxe wi) cˈa riyeˈ quechˈo ka pa cánima riqˈui ri Dios. 	 Ye nɔɣɔlʋ fɛɩ sɩ ɩ ká pəsɩ na ɩ́ tɛləsɩ pə hʋwɛɛ ɩlɛ yɔɣɔtəlaa mpɛ pa taa nɔɣɔlʋ ɩ́ taa yɔɣɔtəna nɔɣɔ sɔsɔɣa kɛ samaa taa. Ama ɩ́ yɔɣɔtəɣɩ ɩ taa na pə́ wɛɛ ɩ́ na Ɩsɔ pa naalɛ pa tɔm.


Chiquij cˈa ri ángeles, ri tzˈibatal ca xaxu (xaxe) wi nubij: Ri ruˈángeles ri Dios sibilaj yebiyin chubanic ri rusamaj, ruma nuben chique chi ye achiˈel ri cakˈikˈ y nuben chique ri rusamajelaˈ chi ye achiˈel ri ruxak kˈakˈ. 	 Mpi Ɩsɔ yɔɣɔta ɩsɔtaa tillaa tɔɔ tɔɣɔlɛ sɩ: Ɩsɔ kpaɣa ɩsɔtaa tillaa na ɩ́ lana-wɛ na pá pəsɩ heelim. Ɩ lapa na ɩ təmlɛ nyə́ma náá pəsɩ kɔkɔsɩ nsi sɩ mʋɣɩ kemkem tɔ.


Chupan ri jun chic wuj ri ntakon el iwuqˈui, nbin el chiwe chi ma tiwachibilaj ta iwiˈ quiqˈui ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 Takəlaɣa ŋka maa ŋmaa-mɛ tɔ ka taa ma heela-mɛ sɩ mə na yəlaa mpa pa lakɩ asilima tɔ ɩ́ taa kpɛntɩ.


Can yacˈariˈ tek quinojel xecˈutun apo chare ri Jesús: ¿La can yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios? xechaˈ. Jaˈ (je), queriˈ, can achiˈel ri nibij riyix, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Tənaɣa Yuta nyʋɣʋ nyə́ma təna pəsənaa sɩ: Ye mpʋ n kɛ́ Ɩsɔ Pəyaɣa ntɔ? Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tə maɣamaɣa tə lɩɩnna mə nɔɔsɩ taa, ma kɛ́ Ɩsɔ Pəyaɣa kɛ́.


Riyix jabel iwetaman chi pa jun etzˈanen achiˈel ri anin (anibel), quinojel niquitij quikˈij, pero xaxu (xaxe wi) jun ri nichˈacon. Rumacˈariˈ riyix titijaˈ cˈa ikˈij riche (rixin) chi nichˈec ri utzilaj sipanic ri xtuyaˈ ri Dios. 	 Ntɔŋ ɩ́ nyəmá sɩ pa tɔɔkʋɣʋ asewa tɛtɛ tɔ paɣalɛ seena, ama kʋlʋm təkoŋ tɔkəna. Mɛ tɔtɔ ɩ́ kaasɩ mə təɣɩ mpʋ na sewa, na ɩ́ laalɩ na ɩ́ tɔɣɔ nɔɣɔ.


Y tek ri ixok aj icˈ xutzuˈ chic jun bey ri Pedro, xuchop chic cˈa rubixic chique ri yecˈo chiriˈ: Re achi reˈ jun chique ri yecˈo riqˈui ri Jesús, xchaˈ. 	 Tənaɣa təmlɛ tʋ alʋ nyəŋ ɩnɩ ɩ taɣana-ɩ naʋ, na ɩ́ tasa ɩ́ na mpa paa wɛ təna tɔɣɔ heeluɣu sɩ: Pa taa mpɛɣɛlɛ na apalʋ ɩnɛ tɔtɔ.


Riyin can wetaman wi chi queriˈ xtibanatej, ruma chi yin jun achi ri nnimaj ri nubij ri aj kˈatbel tzij chuwe ri cˈo chi nben. Y yecˈo chukaˈ soldados ri ye yaˈon pa nukˈaˈ. Tek nbij cˈa chare jun chi tibe, can nibe wi; y wi nbij chukaˈ chare jun chic chi tipe, can nipe wi chukaˈ. Y tek nbij cˈa chare ri numozo chi tabanaˈ reˈ, can nuben wi chukaˈ, nichaˈ pe, xechaˈ ri achiˈaˈ chare ri Jesús. 	 Pə taɣa pʋlʋ, ma ɩsəntɔ ma see ma sɔsaa kɛ́. Pə́cɔ́ ma wɛna ma səkpema na pɛlɛ pa lakɩ ma luɣu nyəntʋ. Na má heela pa taa wei sɩ ɩ́ polo cənɛ, ɩ puki kɛ́. Na má heela wei sɩ ɩ́ kɔɔ, ɩ́lɛ́ ɩ kɔɔ tɔtɔ. Pə́cɔ́ ye ma heela ma yom sɩ ɩ́ la pənɛ, ɩ lakɩ kɛ́.


Cˈacˈariˈ tek ri itzel winek xubij chare ri Jesús: Wi kas kitzij chi yit Rucˈajol ri Dios, tacˈakaˈ ka awiˈ pa xulan. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios tzˈibatal ca, nubij: Ri Dios can xquerutek pe ri ruˈángeles awuqˈui riche (rixin) chi yatquichajij. Xcatquiliˈej pa quikˈaˈ, riche (rixin) chi queriˈ ma xtachakˈij (xtatochˈ) ta awaken chuwech abej, 	 na ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Ye n kɛ́ Ɩsɔ Pəyaɣa, lɩɩ cənɛ na ń ŋmaa atɛ. Pə taɣa polo, pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Ɩsɔ ká heeli ɩ ɩsɔtaa tillaa kɛ nyá tɔm sɩ pá paasəna-ŋ teu. Na paa teeli-ŋ pa niŋ taa sɩ pə́ taa kɔɔ na pəlɛ natəlɩ tə co-ŋ.


Yacˈariˈ tek cˈo jun ri xchˈo. Ri xchˈo ya cˈa ri Caifás ri nimalaj sacerdote chupan ri tiempo riˈ. Riyaˈ cˈo cˈa ri chiriˈ, ruma riyaˈ jun chique ri can cˈo quikˈij. Y tek riyaˈ xchˈo, xubij cˈa: Xa majun iwetaman riyix. 	 Kotuɣu sɔsɔɔʋ nyə́ma taa nɔɣɔlʋ ka kɛ́ kɔtʋlʋ sɔsɔ kɛ pənaɣa ŋkɛ, pa yaa-ɩ sɩ Kayifi. Tənaɣa ɩ́lɛ́ ɩ kʋlaa na ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ tá cɛkəna kɛ?


Tek cˈo chic cˈa chiriˈ pa Jerusalem, ri principaliˈ tak sacerdotes y ri winek israelitas ri cˈo más quikˈij, xeˈapon cˈa riqˈui, y xbequitzujuj (xbequisujuj) ri Pablo, y cˈo cˈa jun utzil ri xquicˈutuj chare chi tubanaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ kɔtəlaa sɔsaa na Yuta nyə́ma taa nyʋɣʋ nyə́ma pa kʋlaa na pá pona Pɔɔlɩ tɔm kɛ ɩ kiŋ. Ɩlɛna pá wiina Fɛsətusi sɩ


Y yacˈariˈ tek cˈo jun chˈabel xquicˈaxaj chupan ri sutzˈ riˈ, y xubij: Yareˈ ri Nucˈajol y can sibilaj nwajoˈ. Can ya cˈa Riyaˈ tiwacˈaxaj, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa nɩɩ pə yɔɣɔta ɩsɔŋmʋntʋɣʋ tɛɛ sɩ: Ɩnəɣəlɛ ma Pəyaɣa kʋləsaɣa, ɩ́ nɩɩna-kɛ.


Y ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri ruchˈabel. Rumariˈ xpaˈeˈ cˈa y xubij chi tisiqˈuix (toyox) pe ri achi. Y yacˈariˈ tek xbequisiqˈuij (xbecoyoj) pe ri achi moy y xquibij chare: Ma taxibij ta awiˈ. Joˈ kiqˈui. Ri Jesús yarusiqˈuij (yaroyoj), xechaˈ chare. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu səŋaa, na ɩ́ tɔ sɩ pá yaa-ɩ. Tənaɣa pa heela yʋlʋm sɩ: Nyaɣa apalʋtʋ na ń kʋlɩ, ɩ yaa-ŋ.


Rumacˈariˈ tek cˈo jun ri nisiqˈuin (noyon) awuche (awixin) pa jun cˈulanen, catzˈuyeˈ ri pa ruqˈuisbel tak chˈaquet riche (rixin) chi queriˈ tek yarutzˈet pe ri xsiqˈuin (xoyon) awuche (awixin), xtoka cˈa awuqˈui riyit y xtubij chawe: Tabanaˈ jun utzil cajoteˈ pe waweˈ. Y tek queriˈ xtiban chawe, quinojel cˈa ri yetzˈuyeˈ awuqˈui ri pa mesa riche (rixin) ri waˈin, xtiquetamaj chi can cˈo akˈij. 	 Ama ye pa yaa-ŋ tɔɣɔʋ, ń talaa, caɣana waalɩ tɔɔ. Ɩlɛ wei ɩ yaa-mɛɣɛ tɔɣɔʋ tɔ ye ɩ kɔma ɩ́lɛ́ ɩ ká tɔna-ŋ sɩ: Apaŋ nyá, tuusina cənɛ tɔɔ na ń caɣa təcaɣalɛ kʋpantɛ. Saa ɩnɩ pa tʋ-ŋ teeli kɛ nyá na pa təna mpa ɩ́ caɣa ḿpʋ́ɣʋ́ tɔɣɔʋ tɔ pa ɩsɛntaa kɛ́.


Ri Dios ma xubij ta queriˈ chare jun ángel. Ri ángeles can ye espíritu y ye rusamajel ri Dios. Y can yetak wi ruma ri Dios riche (rixin) chi yequitoˈ ri winek ri yatajnek chique chi xtiquil na ri colotajic. 	 Mpʋ tɔ, ɩsɔtaa tillaa ná kɛ́ weɣelɔ? Pa təna pa kɛ́ Ɩsɔ təmlɛ nyə́ma kɛ́, na paa naa ɩsɛntɔɔ. Mpɛɣɛ Ɩsɔ tiliɣi sɩ pá teŋ mpa pə kɛ́ sɩ pɩɩ ya pa nyɔɔŋ tɔ.


Yacˈa tek ri achiˈaˈ riˈ xeˈoc apo pa jay, can xquitzˈet wi cˈa ri acˈal y ri María ri ruteˈ ri acˈal, y can yacˈariˈ xexuqueˈ xemajeˈ ka riche (rixin) chi xquiyaˈ rukˈij ri acˈal. Y chukaˈ can xequijakalaˈ cˈa ri quiyaconobal y xquisipaj cˈa ca kˈanapuek, pon y mirra chare. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa sʋʋ təyaɣa taa na pá ná pəyaɣa na ka too Malɩ. Ɩlɛna pá həntɩ atɛ na pá sɛɛ-kɛ. Na pá hɛtɩ pa wontu na pá ha-kɛɣɛ wʋla na tulaalʋ kʋfəɣətʋ na tulaalʋ miili.


Rumariˈ riyin nwajoˈ chi ntek yan el chanin iwuqˈui, riche (rixin) chi niquicot ri iwánima tek xtitzˈet. Y tek cˈo chic iwuqˈui, riyin chukaˈ xtiqˈuis ka jubaˈ ri bis wuqˈui. 	 Pə tɔɔ kɛ́ ma hʋʋ sɩ maa kʋsɩ-ɩ lɔŋ təcaʋ na ɩ́ məlɩ mə tɛ, na mɩɩ na-ɩ na mə laŋa tasa hʋlʋmʋɣʋ, na ma maɣamaɣa ma laŋwakəllɛ tɛ mpʋ.


Rumacˈariˈ re wacami nbij cˈa chiwe: Quixbiyin cˈa chuwech ronojel re ruwachˈulef, queˈitijoj cˈa ri winek riche (rixin) chi yeˈoc tzekelbey wuche (wixin). Y ri can yinquitzekelbej, queˈibanaˈ cˈa bautizar pa rubiˈ ri Dios Tataˈixel, pa nubiˈ riyin ri Cˈajolaxel y pa rubiˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Mpʋ tɔ, ɩ́ polo na ɩ́ la na kateŋasɩ təna taa yəlaa pəsɩ ma ɩfalaa. Ɩ́ sɔɔkɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm na ɩ́ yaakəna Caa na Pəyaɣa na Feesuɣu Naŋŋtʋ pa hətɛ.


Y riche (rixin) cˈa chi man xa quepe ri rudiscípulos y niquelekˈaj el ri ruchˈacul ri Jesús re chakˈaˈ, y cˈacˈariˈ xtiquibij chique ri winek chi ri Jesús can xcˈastej wi el chiquicojol ri caminakiˈ; rumariˈ yoj petenak re wacami riche (rixin) chi nikacˈutuj jun utzil chawe chi tatakaˈ ruchajixic ri acuchi (achique) mukun wi ca, cˈa ya tek nitzˈaket na ri oxiˈ kˈij. Ruma wi xa ma xtikaben ta queriˈ y nisach el ri ruchˈacul, yacˈariˈ tek can más ye qˈuiy winek ri xquekˈolotej que chuwech ri nabey mul, xechaˈ. 	 Tɔʋ, mpʋ tɔ, yele na pá taŋ pəlaaʋ haləna pə́ tala kʋyɛɛŋ tooso wule. Ɩ ɩfalaa ɩ́ taa kɔɔ na pá ŋmɩɩlɩ-ɩ na pá looli samaa sɩ ɩ́ fema sətaa taa. Ye pə lapa mpʋ, təlɛ tə pɔpɔtʋ ká kəlɩ kancaalaɣa nyəntʋ.


Y ri Juan xukˈalajsaj cˈa chukaˈ y xubij: Riyin can xintzˈet cˈa ri Lokˈolaj Espíritu tek xka pe chilaˈ chicaj achiˈel nika jun palomax, y xka pa ruwiˈ y can xcˈojeˈ riqˈui. 	 Yohaanɩ tasa yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ sɩ: Ma nana ma ɩsəpəle kɛ Ɩsɔ Feesuɣu, na kʋ wɛ ɩsɩɩ alukuku na kʋ tiina ɩsɔ na kʋ caɣa Yesu tɔɔ.


Ruma ri fariseos y quinojel ri nicˈaj chic winek israelitas, xa ya ri ye quibin ca ri catiˈt quimamaˈ, xa yariˈ ri yequibanalaˈ. Ruma wi xa ma niquichˈej ta qˈuiy mul ri quikˈaˈ, can ma yewaˈ ta. 	 Tampana ḿpʋ́ɣʋ́ pə wɛɛ, Falisanaa na Yuta nyə́ma lɛlaa təna tɔka pa caanaa kʋlapʋtʋ kɛ teu kɛ́. Ye pa ta saŋ pa niŋ təcɛɩcɛɩ paa tɔkɩ.


Tek ri cˈajol achi xracˈaxaj cˈa ri chˈabel ri xubij ri Jesús, nibison ránima xtzolin el, ruma qˈuiy ri beyomel cˈo riqˈui y ma nrajoˈ ta ntel pa rukˈaˈ. 	 Ama ɩfepu ɩnɩ ɩ nɩɩ mpʋ, ɩlɛna ɩ laŋlɛ wakəlɩ tətɔɣɔtɔɣɔ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩ ka wɛna kɛ́ pə tɩɩ fɛɩ.


¡Oh rey! Pero ri pa nicˈaj kˈij tek nchapon el bey pa Damasco, xintzˈet jun nimalaj sakil ri petenak chilaˈ chicaj, ri kˈaxnek ruchukˈaˈ chuwech ri kˈij, y xka pe pa nuwiˈ riyin y pa quiwiˈ chukaˈ ri wachibil. 	 Tacaa, ḿpʋ́ɣʋ́ ilim sikuɣu ma tɔŋna tɔntɛ, ɩlɛ pə lɩɩna ɩsɔtaa kɛlɛ ɩsɩɩ kɔkɔ nyaləməlɛ, na pə́ tee kɔkɔ na pə́ kəlɩ ɩsɩɩ ilim, na pə́ ná na pə́ cɔɔna má na ma taapalaa mpa tɔ.


Can yacˈariˈ tek ri Zacarías xchˈo chic jun bey. Y riyaˈ can xu (xe) wi xchˈo, can yacˈariˈ xuyaˈ rukˈij ri Dios. 	 Tənaɣa Sakalɩ nsəmlɛ hɛta kpakpaa na ɩ́ sʋʋ yɔɣɔtaɣa, na ɩ́ saŋ Ɩsɔ na nɔɣɔ sɔsɔɣa.


Nkˈaxan pe tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri winek, y cˈa yitajin na chukˈaxaxic cˈa wacami. Y chukaˈ riyit awetaman ronojel ri xban chuwe chupan ri oxiˈ tinamit, ri Antioquía, ri Iconio y ri Listra. Ronojel cˈa riˈ ncochˈon pe. Y chupan ronojel riˈ ri Ajaf can yin rucolon wi pe. 	 kɛ ma kʋnyɔntɔɣɔlɛnaa na ma wahalanaa taa. Pɔpɔtʋ fɛɩ leleŋ, ma paasaa kɛ́ na má tɔɣɔ kʋnyɔməŋ kɛ Antiyɔka na Ɩkʋniyɔm na Lisitəla, na nyá maɣamaɣa n nyəmá mpʋ. Ama Tacaa yapa-m pə təna pə taa.


Y más chi na rucˈayewal nika pa quiwiˈ ri winek ri yebano ri itzel tak raybel riche (rixin) ri chˈaculaj, y ri yequetzelaj xabachique chi kˈatbel tzij. Can ye yaquel apo riche (rixin) chi nikˈat tzij pa quiwiˈ ruma ri Dios. Ma yeqˈuix ta niquiben ri etzelal y ma niquixibij ta chukaˈ quiˈ niquiben xabachique ri nicajoˈ niquiben. Y ma niquixibij ta quiˈ chi niquibij tzij chiquij ri nimaˈk quikˈij. 	 Pə tɩɩ kələna mpa pa təŋəɣɩ pa tɔnəŋ kʋnyɩɩləŋ ɩsaɣaŋ na pá footiɣi Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ tɔ. Sɛɣɛsəlaa pɔpɔtʋnaa panɛ pa kɛ́ apalaa taa apalaa kɛ́. Timpi pa ta tala tɔɣɔ pa kpaasəɣɩ pa tɩ. Paa tɩɩ see ɩsɔtaa teeli nyə́ma na ń ná, pa tʋʋkɩ-wɛɣɛ.


Xpe ri Jesús xubij cˈa chare: Judas, ¿Achique cˈa ri nawajoˈ? xchaˈ chare. Y can yacˈariˈ tek ri winek ri ye benak riqˈui ri Judas xejel apo riqˈui ri Jesús y xquichop cˈa. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma-ɩ sɩ: Ma taapalʋ, la nti n kɔma lapʋ tɔ. Tənaɣa ɩ́ na mpa tɔ, pɛlɛ pa tʋ niŋ kɛ Yesu tɔɔ na pá kpa-ɩ.


Ruma Riyaˈ nrajoˈ cˈa chi cˈo ri niquetamaj ca ri rudiscípulos, y rumariˈ Riyaˈ xuchop chic cˈa rubixic chique: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xquijach wi pa quikˈaˈ ri winek y xquinquicamisaj. Yacˈa tek xa yin caminek chic, pa rox kˈij xquicˈastej pe. 	 Pə taɣa pʋlʋ, ɩ sɛɣɛsaɣa na ɩ́ heeliɣi ɩ ɩfalaa sɩ: Paa tʋ Yʋlʋ Pəyaɣa maɣa yəlaa niŋ taa na pɛlɛ pá kʋ-m. Ama maa fe pə kʋyɛɛŋ tooso wule.


Yacˈa ri Pedro xa xrewaj cˈa, ruma xubij: Riyin ma wetaman ta ruwech ri Jesús. Ma nikˈax ta chukaˈ chinuwech achique ruma tek queriˈ nabij chuwe, xchaˈ chare ri aj icˈ. Y ri Pedro xel cˈa el ri chiriˈ chiquicojol y xbe chuchiˈ bey. Y yacˈariˈ tek xsiqˈuin pe ri ecˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ kpɛɛsaa na ɩ́ tɔ sɩ: Ma ta nyɩ nti n yɔɣɔtəɣɩ mpʋ tɔ. Ma ta cɛkəna-tɩ. Pəlɛ pə waalɩ kɛ́ Piyɛɛ lɩɩwa na ɩ́ polo kpaaŋ taa. Ɩlɛna kampaaʋ koo.


Tek riyoj cˈa yoj cocoj na, ri katataˈ xquiyalaˈ xcˈaˈy chake, y ma xeketzelaj ta. Xa can xkayaˈ quikˈij. ¿Y la ma más ta cami utz chi nikanimaj rutzij ri Katataˈ Dios, ri achoj riqˈui petenak wi ri cˈaslen riche (rixin) ri kánima? Rucˈamon chi nikanimaj rutzij, y queriˈ can xtikil wi ri cˈaslen. 	 Tə́ nyənna ta caanaa maɣamaɣa kɛ atɛ cənɛ. Pa hɔŋ tá ŋkpaŋŋ na tə́ seeki-wɛ. Ye tá caanaa hɔŋ tá ŋkpaŋŋ na tə́ seeki-wɛ, pə wɛɛ sɩ tɩɩ nɩɩna tá ɩsɔtaa Caa na pə́ kəlɩ mpʋ na tə́ hiki weesiŋ.


Y yacˈariˈ tek xpe jun sutzˈ ri xuben muj pa quiwiˈ. Y chupan cˈa ri sutzˈ riˈ cˈo jun chˈabel xquicˈaxaj ri xubij: Yareˈ ri Nucˈajol y can sibilaj nwajoˈ, can ya cˈa Riyaˈ tiwacˈaxaj, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 Ɩlɛna ɩsɔŋmʋntʋɣʋ nakʋlɩ kʋ kɔɔ na kʋ takɩ-wɛ na pá nɩɩ pə yɔɣɔta ŋmʋntʋɣʋ ŋkʋ kʋ tɛɛ sɩ: Ma luɣu tɛɛ Pəyaɣa ntɔ, ɩ́ nɩɩna-kɛ.


Rumacˈariˈ nbij chique ri malcaniˈ tak ixokiˈ ri cˈa ye kˈopojiˈ na chi quecˈuleˈ chic jun bey, chi quequiqˈuiytisaj cal. Y tiquicˈuaj jabel rupan ri cachoch. Riche (rixin) chi ri winek ri yeˈetzelan kiche (kixin) ma yecowin ta niquibij jun tzij chikij. 	 Pə tɔɔ kɛ́ ma caa sɩ leelaa səkpema ɩ́ saa, na pá lʋlɩ piya na pá paasəna pa tɛɛsɩ. Pəlɛ ɩlɛ tá kolontunaa kaa hikina timpi paa footiɣi-tʋ tɔ.


Y riqˈui cˈa ri ruchukˈaˈ, can qˈuiy cˈa rubanalon. Riyaˈ rukasan quikˈij ri yechˈobo pa tak cánima chi can nimaˈk quikˈij. 	 Ɩ hʋla ɩ toma kɛ sɔsɔm. Ɩ yasa mpa pa lotu taa wɛ ɩsəcaʋ hʋwɛɛ tɔ.


Y ri Pedro can yacˈariˈ xel el, y junanin (anibel) xbe cˈa chuchiˈ ri jul. Y tek xtzuˈun cˈa apo chupan ri jul, xutzuˈ chi ri tziek yecˈo ca chiriˈ. Riyaˈ xtzolin cˈa el, y numey rij ri xbanatej. 	 Paa na mpʋ Piyɛɛ kʋlaa na ɩ́ kpaɣa asewa na ɩ́ polo pəlaaʋ tɔɔ. Ɩ talaa ɩlɛna ɩ́ luŋ na ɩ́ wiili na ɩ́ maɣana kpoŋkpontu toŋ nyəntʋ pʋŋkahʋlʋŋa saalasɩ tike. Pə waalɩ kɛ́ ɩ kʋlaa na ɩ́ məlɩ ɩ tɛ na piti kpa-ɩ sɔsɔm kɛ nti tə lapa mpʋ tɔ tə tɔɔ.


Y chukaˈ ri camic can ma xtapon ta chic quiqˈui, ruma xqueˈoc achiˈel ri ángeles y chukaˈ ye ralcˈual ri Dios ruma ye cˈastajnek chic el. 	 Mpɛ ɩnɩ paa tasəɣɩ səpʋ tɔtɔ, paa wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtaa tillaa wɛʋ tɔ. Pa fem mpʋ tɔ pa pəsa Ɩsɔ piya kɛ́.


Ruma queriˈ ntel wi chi tzij ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri wáquix tek nichˈayo trigo utz chi niyaˈox (nyaˈ) kˈij chare chi nutij ruway. Ma tixim ta xerey. Y chukaˈ nubij: Ri samajel cˈo chi nitoj ruma ri samaj ri nuben. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ mɛɛ, pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa kɛ́ sɩ: Ye naʋ ɩ́ makɩ nyá tɔɣɔnaɣa pee, n kaa hɔkɔ ɩ nɔɣɔ. Na tɔtɔ sɩ: Təmlɛ latʋ na ɩ kʋfɛlʋɣʋ kɛ́.


Y ri Jesús can cˈa nichˈo na cˈa quiqˈui ri rudiscípulos, tek yariˈ xoka ri Judas ri jun chique ri cablajuj rudiscípulos, y ye rucˈuan cˈa apo ye qˈuiy winek ri ye quicˈualon cheˈ y espada. Quinojel riˈ ye takon cˈa el cuma ri principaliˈ tak sacerdotes y cuma chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek. 	 Yesu tɔŋna yɔɣɔtaɣa kɛ mpʋ ɩlɛ, ɩ ɩfalaa naanʋwa na naalɛ taa lɛlʋ Yutaasɩ talaa kɛlɛ. Na ɩ waalɩ kɛ́ yəlaa samaa tuutuuma, na pá tɔka laɣalɛɛ na kpatəŋ. Kɔtəlaa sɔsaa na Yuta nyʋɣʋ nyə́ma nyʋɣʋ nyə́ma pa tilina yəlaa mpɛ.


Rumacˈariˈ wi riyin ri Cˈajolaxel ri yicolo iwuche (iwixin) pa rukˈaˈ ri mac, kas kitzij wi chi xquixtotej chuwech ronojel. 	 Ɩlɛ ye Pəyaɣa má ma hɛta-mɛ, mə yomle tɛma tampana tɛm kɛ́.


Ri can xtipe cˈa wuqˈui riyin riche (rixin) chi yirunimaj, can xtalex cˈa ri yaˈ riche (rixin) cˈaslen pa ránima, y can achiˈel cˈa ri nuben ri raken yaˈ, can queriˈ xtuben pa rucˈaslen. Queriˈ nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. 	 Wei ɩ́ mʋ ma tɔm weesuɣu lʋm pusi ká lɩɩkəna ɩ taa na pə́ kpeŋ, ɩsɩɩ pa yɔɣɔtʋɣʋ Ɩsɔ Tɔm taa tɔ.


Can nchˈutinirisan cˈa wiˈ chuwech ri Ajaf Dios chubanic ri rusamaj. Astapeˈ riqˈui okˈej, nben ri rusamaj. Y astapeˈ chukaˈ ri wech aj Israel xinquiyaˈ pa tijoj pokonal ruma ri pokon ri xquichˈobolaˈ chi xquiben chuwe, pero riyin can xinben ri rusamaj ri Dios. 	 Ma lapa Tacaa təmlɛ na ɩsəcaʋ fɛɩ pə taa. Yuta nyə́ma caɣa ma acaɣa tɔ ma wɩɩwa na má ná wahala kɛ teu.


Y ronojel ri xerubanalaˈ ri Jesús ri pa Jerusalem y ri pa tak nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea, can xkatzˈet cˈa riyoj ri yoj apóstoles riche (rixin) Riyaˈ. Y yacˈariˈ ri nikakˈalajsaj chiquiwech ri winek. Ri Jesús xbajix cˈa chuwech jun crusin cheˈ riche (rixin) chi xcamisex. 	 Tə nana tá ɩsəlɛ kɛ pə təna mpi ɩ lapa Yuta tɛtʋ taa na Yosalɛm tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kama-ɩ tesika tɔɔ na pá kʋ-ɩ.


Y chikajujunal tikacanoj cˈa achique rubanic nikaben riche (rixin) chi nikatolaˈ kiˈ konojel, riche (rixin) chi más ta nalex pa tak kánima chi yojajowan, y riche (rixin) chukaˈ chi más ta na nikaben ri utzil. 	 Tə́ nyənəɣɩ ta təma tɔɔ na tə́ lá na tə sɔɔsɩ təmaɣa sɔɔlʋɣʋ na tə́ kʋsɩ ta kʋnyɩɩləŋ kɛ kʋpantʋ lapʋ tɔɔ.


Pero xa ma xcˈojeˈ ta ka pa tinamit Nazaret, xa xuyaˈ ca ri tinamit riˈ, riche (rixin) chi xbecˈojeˈ pa jun tinamit ri Capernaum rubiˈ; jun tinamit ri cˈo chuchiˈ jun choy. Ri Capernaum riˈ pa culef ri ye quiy quimam ca ri Zabulón y ri Neftalí cˈo wi. 	 Ɩ yela Nasalɛtɩ, ɩlɛna ɩ́ polo na ɩ́ caɣa Kapənahum. Ɩcatɛ nte tə wɛ Kalilee lʋm nɔɣɔ kɛ Sapulɔŋ na Nɛfətali pa tɛtʋ taa tɔ.


Riyix kachˈalal, ri yix riche (rixin) ri iglesias ri yecˈo pa ruwachˈulef Galacia, ticˈuluˈ cˈa ri rutzil iwech ri ntek el riyin, y ri rutzil iwech ri niquitek el chukaˈ ri kachˈalal ri yecˈo wuqˈui. 	 Má na ma taapalaa mpa pa təna pa wɛ cənɛ tɔ tə tamsəna na tə́ ŋmaa takəlaɣa kanɛɣɛ Kalatɩ Yesu sɛɛlaa kpeka mɛ sɩ tə sɛɛkɩ-mɛ.


Y benak chukaˈ ri Juana, rixjayil ri jun achi ri Chuza rubiˈ. Y ri achi riˈ jun rumozo ri Herodes. Y benak chukaˈ ri Susana. Y ye benak chukaˈ nicˈaj chic ixokiˈ ri can cˈo chukaˈ quibeyomal ri can ye riyeˈ yeyaˈo y yebano ronojel ri nicˈatzin chare ri Jesús, y chique ri ye rudiscípulos. 	 na Helɔtɩ pəyalʋ Cusa alʋ Saanɩ, na Susaanɩ, na lɛlaa kɛ paɣalɛ mpa pa səŋaɣana Yesu na ɩ ɩfalaa na pa wɛnaʋ tɔ.


Y xapon cˈa jun kˈij, tek yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ ri qˈuiy quetaman chrij ri ley, ri xbequicˈuluˈ quiˈ ri acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. Yecˈo cˈa chique riyeˈ ri ye petenak cˈa quelaˈ pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea. Yecˈo ye petenak pa tinamit Jerusalem y pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea. Ri achiˈaˈ riˈ ri qˈuiy quetaman chrij ri ley y ri fariseos cˈa riˈ, ye tzˈuyul apo chiquicojol ri winek ri yeˈacˈaxan ri ruchˈabel ri Dios ri nucˈut ri Jesús chiquiwech. Y ri Jesús can cˈo ruchukˈaˈ ri Ajaf Dios riqˈui, riche (rixin) chi yerucˈachojsaj ri yawaˈiˈ. 	 Kʋyakʋ nakʋlɩ Yesu sɛɣɛsaɣa. Pə pamna Falisanaa na Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa mpa pa lɩɩna Kalilee na Yuta pa acalɛɛ təna taa na Yosalɛm tɔ paa wɛ təna na pa caɣaa. Na Tacaa toma ka wɛ Yesu kiŋ na ɩ lakɩ na kʋtɔntʋnaa hikiɣi alaafəya.


Y riyeˈ xquibij cˈa chique ri ye ruˈapóstoles ca ri Jesús: Achiˈaˈ ri yixpe pa Galilea, ¿achique ruma tek yixtzuˈun chicaj? Re Jesús re xitzˈet chi xbe chicaj re wacami, xa can xtipe chic jun bey. Y can achiˈel re xuben el re xbe, can queriˈ chukaˈ xtuben tek xtipe chic, xechaˈ. 	 Na apalaa mpɛ pá pɔɔsɩ tillaa sɩ: Kalilee nyə́ma mɛ, pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ səŋaa na ɩ́ nyənəɣɩ ɩsɔ kɛ́ mpʋ? Yesu wei pə ləsa mə hɛkʋ na pə́ kpaasɩ-ɩ ɩsɔ kɛ́ ɩsəntɔ tɔ, ɩ ká tɛ na ɩ́ məlɩ ḿpʋ́ɣʋ́ teitei ɩsɩɩ ɩ́ na-ɩ na ɩ́ kpaakɩ ɩsəntɔ tɔ.


Y tek ya xa napon ri kˈij riche (rixin) chi nibanatej ri rutzujun (rusujun) ri Dios chare ri Abraham, ri can xubij chare chi can nuben wi, ri tinamit Israel can benak cˈa pa nim y ye qˈuiyirnek ri winek chiriˈ pan Egipto. 	 Pə kɔma na pə́ tala nti Ɩsɔ ka tɔma sɩ ɩ ká la Apəlaham tɔ tə lapʋ tɔ, tá piitim nyə́ma huka sɔsɔm, pa paɣaʋ kɛ Icipiti wɛ sɔɣɔntʋ.


Y ri acuchi (achique) cˈa quimolon wi quiˈ riyeˈ, xoc cˈa apo jun kˈopoj, ral ri Herodías; y ri kˈopoj riˈ xxajo chiquiwech. Y ri xajoj ri xuben sibilaj xka chuwech ri rey Herodes y chiquiwech quinojel ri yewaˈ riqˈui. Y ri Herodes xubij cˈa chare ri kˈopoj: Tacˈutuj cˈa ri achique nawajoˈ y xtinyaˈ chawe. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Helɔtiyatɩ ɩnɩ ɩ pɛɛlɔ sʋʋ timpi yəlaa sɛɛ mpʋ tɔ na ɩ́ paa. Ntɛna pə́ la Helɔtɩ na ɩ mʋʋlaa mpɛɣɛ leleŋ. Tənaɣa Helɔtɩ tɔma pɛɛlɔ ɩnɩ sɩ: Sələmɩ-m mpi n caa tɔ, maa ha-ŋ.


Ronojel riˈ nbij cˈa chiwe ruma nwajoˈ chi riyix niwetamaj chi can yixcˈo wi pa wánima y sibilaj cˈa ntij nukˈij chiˈitoˈic riyix. Y queriˈ chukaˈ nben cuma ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Laodicea y cuma quinojel ri kachˈalal ri majun bey quitzˈeton ta nuwech. 	 Ma caa ɩ́ nyɩ sɩ, mə na Layotisee nyə́ma na pa təna mpa pa nɩɩ ma hətɛ kɛ kʋnɩɩ na pá tá nyɩ ma maɣamaɣa tɔ, mə kʋlʋkʋ kɛ ma wɛɛ na má lʋkɩ pə tɩɩ fɛɩ.


Wachˈalal, nbij cˈa chiwe riyix ri can icˈuan jun cˈaslen achiˈel ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu: Wi cˈo cˈa jun kachˈalal ri nika pa mac, riqˈui cˈa chˈuchˈujil tibeyacaˈ pe, riche (rixin) chi queriˈ nitzolij chic pe rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Y can tibanaˈ cˈa cuenta iwiˈ riche (rixin) chi ma yixtzak ta chukaˈ riyix. 	 Ma taapalaa, ye nɔɣɔlʋ ɩ́ pənta natəlɩ, mɛ mpa ɩ́ təŋəɣɩ Ɩsɔ Feesuɣu kɛ teu tɔ ɩ́ məŋna pʋntʋ kɛ mpaaʋ kʋpaŋkʋ taa na ɩ́ lapɩ-ɩ təpamm. Ma tasəɣɩ-mɛɣɛ sɛɣɛsʋɣʋ sɩ paa mə taa wei ɩ́ feŋ ɩ tɩ na ɩ́lɛ́ ɩ́ taa kɔɔ na ɩ́ tasa maɣasʋɣʋ taa kɛ́ hotuɣu tɔtɔ.


Y ronojel ri tijoj pokonal ri xtiberutijaˈ ruma ri nubiˈ riyin, cˈa yin na riyin ri xquicˈutu chuwech. 	 Ma maɣamaɣa maa hʋləna-ɩ kʋnyɔməŋ wei ɩ ká tɔɣɔ ma nyʋɣʋ tɔɔ tɔ.


Ri rajawaren ri caj junan cˈa riqˈui jun beyomel mukul ca pa jun ulef y xilitej ruma jun achi. Ri achi riˈ xumuk chic cˈa ca ri beyomel riˈ y niquicot ránima xtzolin y xuchop cˈa rucˈayixic ronojel ri cˈo riqˈui y cˈacˈariˈ xbe chulokˈic ri ulef ri acuchi (achique) mukul wi ri beyomel. 	 Ɩsɔtaa Kawulaɣa wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ pa ŋmɛsʋɣʋʋ liɣitihutaɣa pʋlʋɣʋ tɛtʋ tɛɛ, na nɔɣɔlʋ kɔɔ na ɩ́ hii-wɩ, na ɩ́ taɣanɩ-wəɣɩ ŋmɛsʋɣʋ kɛ teu. Ɩlɛna ɩ́ tɛɛna laŋhʋlʋmlɛ na ɩ́ polo ɩ́ pɛɛtɩ pə təna mpi ɩ wɛna tɔ na ɩ́ kɔɔ ɩ́ yana tɛtʋ ntɩ tɔ.


Wacami banon chic chiwe chi majun chic rukˈaˈ ri mac pan iwiˈ, xa can yixcˈo chic cˈa chuxeˈ rutzij ri Dios, y rumariˈ tek icˈulun chic jun cˈaslen chˈajchˈoj. Y pa ruqˈuisbel nucˈom pe ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Ama kaɣana pə ləsa-mɛɣɛ ɩsaɣatʋ yomle taa na ɩ́ lakɩ Ɩsɔ təmlɛ. Na mpi ɩ́ waakɩ tɔɣɔlɛ pa tɔŋna-mɛɣɛ kɛɛsʋɣʋ sɩ mə tɔntɛ ɩ́ te na cele ɩ́ ká hiki weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ.


Y ri Jesús xoc cˈa el pa jun jucuˈ y ri ye rudiscípulos xquitzekelbej el. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu na ɩ ɩfalaa pa sʋʋ kpɩɩlʋɣʋ taa.


Y yareˈ ri nibano chi niquicot ri iwánima, astapeˈ cˈo cˈa jun caˈiˈ oxiˈ kˈij ri nikˈaxaj tijoj pokonal ruma yixapon chupan qˈuiy ruwech tojtobenic, wi queriˈ nrajoˈ ri Dios. 	 Paa pə wɛɛ sɩ kaɣana maɣasəŋ ɩnɩ ɩ nɔɣɔ na ɩ suka ɩ́ wakəlɩ mə laŋa kɛ wɛɛ naalɛ tɔ, mə laŋa ɩ́ hʋlʋmɩ tɔm tənɛ tə tɔɔ.


Xaxu (xaxe wi) Riyaˈ ri Dios cˈo y majun chic jun. Riyaˈ cˈo ronojel etamabel riqˈui. Tikayaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen Riyaˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Xaxu (xaxe wi) ruma ri Jesucristo yojcowin nikayaˈ rukˈij ri Dios. Amén. 	 Ɩsɔ wei ɩ tike ntɛ́ laɣatʋ tɔ, ɩ́ hiki teeli kɛ tam. Pə la ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu Kilisiti tɔɔ. Ami.


Tabij cˈa chake: ¿La yit cˈa riyit ri Cristo? xechaˈ. Yacˈa ri Jesús xubij chique: Wi nbij chiwe chi yin cˈa riyin ri Cristo, ma yininimaj ta. 	 Na pá pɔɔsɩ-ɩ sɩ: N kɛ́ Mesii? Cɔ-tʋ na tə nɩɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ Yuta nyʋɣʋ nyə́ma sɩ: Ma heeliɣi-mɛɣɛ na ɩɩ tisiɣina-m.


Y wi queriˈ, ¿achique cami nben riyin? Riyin xtinben orar riqˈui ri nuˈespíritu y riqˈui chukaˈ ri nunojibal. Y queriˈ chukaˈ tek yibixan, can xquibixan riqˈui ri nuˈespíritu y riqˈui ri nunojibal. 	 Ye mpʋ ɩsənaɣa maa la? Maa sələmɩ hatuu ma taa kɛ́, na má sələməna ma ləmaɣasəlɛ tɔtɔ. Ye yontu ma yoo ma taa, na má yoona ma ləmaɣasəlɛ tɔtɔ.


Y riyeˈ xquibij cˈa: Nikacochˈ, xechaˈ chare. Y ri Jesús xubij chic cˈa chique: Can kitzij wi cˈa chi riyix xticochˈ na wi achiˈel ri xtiban chuwe riyin. Chukaˈ can xticochˈ jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin; 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa cɔwa sɩ: Tɩɩ pəsɩ. Ɩlɛna Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tampana, ɩ́ ká tɔɣɔ wahala sɔsɔ wei maa tɔɣɔ tɔ, na ɩ́ sɔ Ɩsɔ lʋm mpi paa sɔ-m tɔ yaa.


Ri winek cˈa riˈ yeban cˈa el bautizar ruma riyaˈ ri chiriˈ pa raken yaˈ Jordán. Y can yequikˈalajsaj wi cˈa ri quimac. 	 Na pá kuliɣi pa ɩsaɣatʋ tɔɔ kɛ́ yəlaa taa, na Yohaanɩ sɔɔkɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm kɛ Yaatanɩ pɔɣɔ taa.


Y can rumariˈ xinbij cˈa chiwe chi chupan ri imac yixcom wi, ruma wi xa ma yininimaj ta yin achique cˈa riyin, can xquixcom na wi chupan ri imac, xchaˈ. 	 Pə tɔɔ ɩnəɣɩ ma heeliɣi-mɛ sɩ, ɩ́ ka sɩ mə ɩsaɣatʋ taa. Ye ɩ ta tisi sɩ tampam ma wɛɛ, ɩ́ ká sɩ mə ɩsaɣatʋ taa.


Y chupan ri tinamit riˈ, cˈo cˈa jun ixok ri itzel rucˈaslen. Y ri ixok riˈ xretamaj cˈa chi ri Jesús cˈo pa rachoch ri jun achi fariseo, rumariˈ riyaˈ xapon chiriˈ. Y riyaˈ rucˈuan cˈa apo jun cˈojlibel (frasco), ri banon riqˈui jun abej ri alabastro rubiˈ. Ri cˈojlibel (frasco) riˈ cˈo el jun akˈom jubul ruxlaˈ chupan. 	 Apalaa təna alʋ nɔɣɔlʋ ɩ ka wɛ ɩcatɛ ńtɛ́ tə taa. Ḿpʋ́ɣʋ́ alʋ ɩnɩ ɩ nɩɩwa sɩ Yesu caɣa tɔɣɔʋ kɛ Falisa təyaɣa taa, ɩlɛna ɩ́ kɔna tulaalʋ kʋpaŋ nɔɣɔlʋ na akpaləpiya.


Y ruma cˈa riyeˈ xa ma yecˈo ta pe, yecˈa re yecˈo pe waweˈ quebin pe ri achique numac xquil tek riyin xinucˈuex chiquiwech ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij. 	 Pəlɛ pə paasi, waatʋ wei ma səŋa Kotuɣu sɔsɔɔŋkʋ taa tɔ, mpa pa wɛ cənɛ tɔ, ye pa nawa ma ɩsaɣatʋ natəlɩ pá yɔɣɔtɩ.


Pero wi ya ri naˈoj ri petenak chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios ri cˈo iwuqˈui, nabey nuben cˈa chiwe chi nicˈojeˈ jun iwánima chˈajchˈoj, cˈacˈariˈ nuben chiwe chi ma niben ta oyowal, utz inaˈoj niben quiqˈui quinojel, yeˈicˈul y yeˈiwacˈaxaj jabel ri winek, y nijoyowaj quiwech quinojel. Can nuben chi niwachin jabel ri icˈaslen, ma caˈiˈ ta icˈuˈx, ni ma caˈiˈ ta ipalej chukaˈ. 	 Ama ye wei ɩ hika Ɩsɔ nyəm pʋntʋ wɛɛ kɛ́ təcɛɩcɛɩ. Pəlɛ pə paasi ɩ ta kɛ yoolu, ɩ kɛ́ suulu tʋ, na pɛɛlɛɛ tʋ, na kʋpantʋ tike kɛ ɩ lakɩ, na ɩ təma tewa. Ɩɩ faɣasəɣɩ yəlaa sɩ ma nyəmá akele ma ta nyɩ akele, na cɛsʋɣʋ fɛɩ ɩ kiŋ.


Ruma ri Dios can retaman wi chi riyin sibilaj yixinwajoˈ chiˈiwonojel, can achiˈel yojrajoˈ ri Jesucristo. 	 Ma yɔɣɔtʋɣʋ sɩ ma sɔɔla mə təna təpaɩ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsəna mpi Yesu Kilisiti sɔɔlʋɣʋ-tʋɣʋ sɔsɔm tɔ, Ɩsɔ maɣamaɣa nyəmá sɩ tampana ḿpʋ́ɣʋ́.


Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal beyomaˈ, xa tiquicot cˈa ri cánima ruma kˈaxnek chiquiwech chi xa majun quikˈij y rajawaxic chi niquikasaj quiˈ chuwech ri Dios ruma xa ma yeyaloj ta el chuwech re ruwachˈulef, xa ye achiˈel jun rusiˈj kˈayis. 	 Na ye apite ɩ́ wɛ ta taa, təlɛ tə́ mʋɣʋlɩ sɩ Ɩsɔ ká tisi-tɛ tɔ pə tɔɔ. Apite kɔŋ na tə́ saalɩ yem kɛ́ ɩsɩɩ nyɩɩlʋɣʋ hɛtʋ kɛ taalɛ taa.


Y queriˈ chukaˈ riyix ri xa jun chic ibanon riqˈui ri Jesucristo, can yixucusex chare ri rachoch ri Dios, ruma cˈo chic ri Lokˈolaj Espíritu pa tak iwánima. 	 Ɩ́ kpɛntʋɣʋna-ɩ tɔ pa təna-mɛ tɔtɔɣɔ kutuluɣu tɔɔ kɛ́ sɩ mə na lɛlaa ɩ́ kpɛntɩ na ɩ́ pəsɩ kutuluɣu ŋku kʋ taa Ɩsɔ Feesuɣu ká caɣa na pə́ hʋ́lɩ́ sɩ Ɩsɔ wɛnna kʋ taa tɔ.


Y ri Dios can xtusuˈ cˈa el ri ruyaˈal runakˈ tak quiwech, y can xtuben chi xtiqˈuis el ri camic, ri okˈej, ri jiloj y ri kˈaxomal. Ruma ronojel ri xecˈojeˈ ojer xeqˈuis, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 Ɩ ká hɩɩsɩ pa ɩsəlʋm təna təpaɩ. Səm kaa tasa wɛɛʋ. Kʋpəm mpɩ pə təna pɩɩ mʋkɩ yem.


can yacˈariˈ tek ye caˈiˈ moyiˈ ye tzˈuyul chuchiˈ ri bey xquicˈaxaj cˈa chi ri Jesús yariˈ ri nikˈax el queriˈ, y riyeˈ xquirek quichiˈ y xquibij cˈa: Riyit Ajaf, ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj cˈa kawech ruma re kabanon, xechaˈ. 	 Pə pamna yʋlʋmaa naalɛ ka caɣa mpaaʋ nɔɣɔ. Pa nɩɩwa sɩ Yesu tɛɛna ntɛ́, ɩlɛna pá sʋʋ koou sɩ: Tafiiti Pəyalʋ, Tacaa, nyənɩ tá pətɔɔtəlɛ.


Y yacˈariˈ tek yecˈo achiˈaˈ fariseos y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ saduceos xeˈapon riqˈui ri Jesús. Ri achiˈaˈ riˈ xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús ruma nicajoˈ niquitojtobej y xquibij cˈa chare chi tubanaˈ chi cˈo jun retal nibanatej chuwech ri caj. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Falisanaa na Satusee nyə́ma pa kɔma Yesu kiŋ na pá tɔmɩ-ɩ sɩ: La piti təmlɛ natəlɩ na pə́ hʋ́lɩ́ sɩ nyá toŋ lɩɩna Ɩsɔ kiŋ. Pa kuukaɣa Yesu nɔɣɔ kɛ kʋkuu kɛ́.


Y ri soldados pa ruwiˈ cˈa ri jun juyuˈ Gólgota rubiˈ xquicˈuaj wi ri Jesús. Gólgota ntel chi tzij rubakil rujolon (ruwiˈ) caminek. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa pona Yesu kɛ́ timpi pa yaa sɩ Kɔləkɔta tɔ. (Pə hʋwɛɛ ntɛ́ sɩ nyʋmpɔɣɔlaɣa tɛ).


Y ya cˈa ri oración pa nuwiˈ riyin ri más nchilabej chiwe, riche (rixin) chi queriˈ yicowin yinapon yan chic iwuqˈui. 	 Nti ma wiikina-mɛ təsiɣisiɣi tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ sələmɩ Ɩsɔ na ɩ́ lá luɣu na má məlɩ mə kiŋ kɛ lɔŋ.


Ruma xa más ta utz chi man ta xquetamaj achique rubanic riche (rixin) chi niquicˈuaj jun cˈaslen choj chuwech ri Dios que chuwech chi xa quetaman chic y xa xquiyaˈ ca ri lokˈolaj tak pixaˈ ri xeruyaˈ ri Dios chique. 	 Ye pa taa nyɩ tampana mpaaʋ, sana kɛlɛ na mpi pa tɛma-kʋɣʋ nyəm na pá ha kʋheelitu kʋpampantʋ nti pa tɛləsa-wɛ tɔɣɔ siɣile tɔ.


Y quinojel cˈa ri winek xtiquitzˈet cˈa ri xtuben ri Dios riche (rixin) chi yecolotej, 	 Na yʋlʋpiya təna ká ná ɩsəna Ɩsɔ waasəɣɩ-tʋ tɔ.


Y riyin chukaˈ nwajoˈ ntzˈibaj ri xbanatej. Can xintij cˈa nukˈij riche (rixin) chi xinwetamaj chrij ri rutiquiribel. Y yacˈariˈ ri nwajoˈ ntzijoj chawe. Nwajoˈ chi pa rucholajen ntzˈibaj chawe riyit nimalaj Teófilo, 	 Ma maɣamaɣa ma tɛma yasʋɣʋ kɛ pə kpaɣaʋ tɔm ntɩ tə kancaalaɣa tɔ, na ma nawa pə tampana təna. Pə tɔɔ kɛ́ pə lapa-m teu sɩ má kɛɛsɩ-ŋ tɔm ntɩ tə təna təcʋŋŋ ma yʋlʋ kʋpaŋ.


Rumariˈ, wi cˈo jun winek ri nichˈo wuqˈui y xa ma wetaman ta ri ruchˈabel, chuwech riyaˈ xa yin jun winek ri xa cˈa pa jun chic tinamit yipe wi, ruma ma nikˈax ta chinuwech ri nubij. Y queriˈ chukaˈ riyaˈ chinuwech riyin. 	 Paa na mpʋ ye wei ɩ yɔɣɔtəɣəna-m na maa nɩɩkɩ ɩ tɔm, tə nyənəɣɩ təma na ɩsɛ kɛ́.


Yacˈa riyoj ketaman chi xaxu (xaxe wi) jun Dios cˈo, ri Tataˈixel. Riqˈui cˈa Riyaˈ petenak wi ronojel, y nrajoˈ chi riyoj nikayaˈ rukˈij. Ketaman chi xaxu (xaxe wi) jun Ajaf cˈo, ri Jesucristo. Xaxu (xaxe wi) Riyaˈ xbano ronojel. Xaxu (xaxe wi) ruma Riyaˈ tek cˈo kacˈaslen. 	 Ama tá kiŋ ɩlɛ, Ɩsɔ wɛ kʋlʋm təkoŋ kɛ́. Ɩnəɣəlɛ Tacaa wei ɩ lapa pə təna tɔ, na ɩ tɔɔ kɛ́ tə wɛna weesiŋ. Na Tacaa kɛlɛ kʋlʋm, ɩnəɣəlɛ Yesu Kilisiti wei ɩ yelaa na pə təna pə wɛɛ, na wei ɩ tɔɔ tə wɛna weesiŋ tɔ.


Y xebecˈulun cˈa pe ri Moisés y ri Elías, y xquichop cˈa tzij riqˈui ri Jesús. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfalaa tooso ɩnɩ ɩ na Moisi na Ilii, na pá na Yesu pá yɔɣɔtəɣɩ.


Rumacˈariˈ, riyin ri Pablo ri yin yaˈon pa cárcel ruma ri rubiˈ ri Ajaf, can nchilabej cˈa chiwe chi ticˈuaj jun cˈaslen achiˈel ri rucˈamon chi nicˈuaj ruma ya ri Dios ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) riche (rixin) chi xixoc ralcˈual. 	 Ye mpʋ ma wei ma kɛ́ saləka tʋ kɛ Tacaa təmlɛ lapʋ tɔɔ tɔ, ma tɛɛkəɣɩ-mɛ na wiinaʋ sɩ ɩ́ yele na mə tɔntɛ te teu, na pə́ kɛɛsəna tɔntɛ nte Ɩsɔ caa na ɩ́ yaa-mɛ sɩ ɩ́ tɔ tɔ.


Riyit ixok, ¿la ma awetaman ta chi riqˈui jubaˈ xa awuma riyit nicolotej ri awachijil? Riyit achijlonel, ¿la ma awetaman ta chi riqˈui jubaˈ xa awuma riyit nicolotej ri awixjayil? 	 Alʋ Ɩsɔ sɛɛlʋ nyá n nana-we sɩ nyaa tɛna na ń ya nyá paalʋ nyʋɣʋ? Na apalʋ Ɩsɔ sɛɛlʋ nyá n nana-we sɩ nyaa tɛna na ń ya nyá alʋ nyʋɣʋ?


Jun ri cˈo ajowabel riqˈui, jabel nicochˈon, y ruma chukaˈ ri ajowabel, nunimaj ri nubij ri jun chic. Chukaˈ ri ajowabel nuben chare chi retaman nroyobej ronojel y yerukˈaxaj ronojel tijoj pokonal. 	 Ye sɔɔlʋɣʋ wɛɛ cʋtʋɣʋ fɛɩ paa mpi pə taa. Ye sɔɔlʋɣʋ wɛ paa mpi pə taa naani na tɛɛlʋɣʋ na suulu pə wɛɛ kɛ́.


Y tek ye benak cˈa ri rudiscípulos pa tinamit chulokˈic riche (rixin) ri niquitij, xapon cˈa jun ixok aj Samaria chuchiˈ ri pozo chirelesaxic ruyaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chare ri ixok riˈ: Tasipaj jubaˈ nuyaˈ riche (rixin) chi nkum, xchaˈ chare. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Samalii alʋ nɔɣɔlʋ kɔma lʋm luɣu, na Yesu sələmɩ-ɩ sɩ: Ha-m lʋm na má nyɔɔ.


Nimakˈaˈ yan ri rucaˈn kˈij, can cˈa mukmuj na, ri Jesús xyacatej el y xbe pa jun lugar ri acuchi (achique) majun winek cˈo, riche (rixin) chi xberubanaˈ orar. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ waatʋ wei pə wʋsa fem na səkpɛtʋɣʋ wɛɛ tɔ, Yesu lɩɩwa na ɩ́ polo timpi yəlaa fɛɩ tɔ na ɩ́ sələmɩ Ɩsɔ.


Can quininimaj cˈa chi riyin yincˈo riqˈui ri Nataˈ y Riyaˈ cˈo wuqˈui riyin. Y wi ma yininimaj ta ruma re nbij chiwe, quininimaj cˈa ruma ri samaj ri yenben chiwech. 	 Nti ma yɔɣɔtəɣɩ sɩ má na Tacaa Ɩsɔ tə wɛ kʋlʋm tɔ, ɩ́ nɩɩ ntɩ. Paa pə kəlɩ we, təma anɛ a maɣamaɣa a tɔɔ ɩ́ mʋ-tɩ.


Y ri Jesús, riqˈui cˈa cˈambel tak tzij xchˈo wi quiqˈui. Riyaˈ quecˈareˈ xubilaˈ chique: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri xutic ruwech ri rulef riqˈui uva. Xuben coral chrij ri ulef y xuben chukaˈ achiˈel jun ti pila ri pan ulef riche (rixin) chi niyitzˈ ri uva chupan. Xuben chukaˈ jun setesic tzˈak ri nej xujotobaˈ chicaj, y pa ruwiˈ riˈ xcˈojeˈ wi rachoch ri chajinel. Cˈacˈariˈ xuyaˈ ca pa kajic chique caˈiˈ oxiˈ mozos, y riyaˈ xbe nej. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sʋʋ kɔtəlaa sɔsaa kɛ ɩsɔ sɛɛʋ sɩ: Yʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ ka sɔna lɛsɛŋ tɩɩŋ kɛ taalɛ təcu. Na ɩ́ ŋma koluŋa na ɩ́ cɔɔna, na ɩ́ la timpi ɩ ká nyaasəɣɩ pə lʋm tɔ. Na ɩ́ ŋma akele taŋkaʋ nɔɣɔlʋ, wei ɩ tɔɔ pa səŋəɣɩ na pá feŋiɣi tɔ. Ɩ tɛma mpʋ, ɩlɛna ɩ́ caa yəlaa na ɩ́ sɩɩ tə taa, ɩlɛna ɩ́ tɛɛ yɛla.


Y ri Jesús xucˈom cˈa chukaˈ apo ri vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan; y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xuyaˈ cˈa chique ri rudiscípulos. Y xubij cˈa chique: Tikumuˈ cˈa chiˈiwonojel ri ruyaˈal uva ri cˈo chupan re vaso reˈ. 	 Pəlɛ pə waalɩ kɛ́ Yesu kpaɣa kɔpʋ na ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ na təmlɛ. Ɩlɛna ɩ́ cɛlɛ-wɛ na ɩ́ tɔ sɩ: Ɩ́ nyɔɔ-wəɣɩ mə təna.


Xa rumacˈariˈ wi xa jun chique ri akˈaˈ ri nibano chawe chi yamacun, más ta utz chi nachoy el. Ruma xa más utz chi xaxu (xaxe) wi jun akˈaˈ cˈo y yatoc chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, que chuwech caˈiˈ ta akˈaˈ cˈo y xa yabe chupan ri tijoj pokonal; chupan ri kˈakˈ ri ma nichuptej ta, 	 Ye nyá niŋ tusiɣina-ŋ ɩsaɣatʋ lapʋ taa, sɛtɩ-ɩ. Sana ń sʋʋ weesuɣu kʋpaŋkʋ taa na niŋ kʋlʋməŋ, na mpi n ka wɛɛna nyá niŋ təna na pá pɛtɩ-ŋ tənaasəlɛ sɔsɔɔlɛ taa kɛ́ kɔkɔ ŋka kaa teŋ tɔ ka taa tɔ.


Xa xquijel rubanic ri kitzij, ruma ma xquitzekelbej ta ri kitzij chi Dios y xquitzekelbej ri ma kitzij ta. Ruma ma xquiyaˈ ta rukˈij ni ma xquiben ta ri samaj ri nrajoˈ ri Dios. Xa ya ri cosas ri ye rubanon ri Dios, xa yeriˈ ri xquiyaˈ quikˈij y quicˈojlen. Y ya ri Dios ri nicˈatzin chi ninimirisex rukˈij rucˈojlen ronojel kˈij. Amén. 	 Mpɛ pa məlaa kɛ́ na pá kpaɣa Ɩsɔ tɔɔ tampana na pá pəsəna pɔpɔtʋ. Pa sɛɛkɩ na pá təŋəɣɩ mpi mpi Ɩsɔ lapa tɔ, na pá yele Ɩsɔ wei ɩ lapa-wɩ tɔ ɩ maɣamaɣa. Pəyele pɩɩ mʋna ɩsɩɩ ɩnəɣɩ pá saŋ tam.


Ya cˈa ronojel reˈ ri cˈo chi nabij chique; queˈapixabaj chi ma tiquiyaˈ ta ca ri utzilaj cˈaslen y queˈapixabaj chi tiquiyaˈ ca ri itzel cˈaslen. Man cˈa taxibij ta awiˈ nabij pa ruchojmil chique riche (rixin) chi queriˈ majun xtetzelan ta ri nabij. 	 Tənɛ ɩnəɣɩ n ka heeliɣi-wɛ. Lakəna sɔsɔɔntʋ nti pa tʋ-ŋ tɔ tə toma təna, na ń sɔɔsəɣɩ nyá yəlaa kɛ apalʋtʋ, yaa ye kalənaʋ kaləna-wɛ. Taa yele na nɔɣɔlʋ kpɛɛna-ŋ.


Ruma wi xaxu (xaxe wi) ta oc chuwech re ruwachˈulef koyoben chi ri Cristo cˈo ri nuyaˈ chake, xa ta can kitzij chi queriˈ, juyiˈ ta oc kawech que chiquiwech quinojel ri winek, ruma kacukuban apo kacˈuˈx riqˈui chi cˈo xtuyaˈ chake y xa majun. 	 Ye tə wɛʋ na tá ɩsɛ kɛ ɩsəntɔ tɔ pə tɔɔ tike kɛ tə tɛɛləɣɩ Kilisiti kiŋ ɩlɛ yəlaa təna taa taɣalɛ asalaʋ nyə́ma maɣamaɣa.


Riyeˈ xquichˈob chi majun nicˈatzin wi niquetamaj ruwech ri Dios. Rumariˈ ri Dios xeruyaˈ ca. Tiyojtej na cˈa ri quinaˈoj y tiquibanalaˈ na cˈa ri xajan chi niban. 	 Ɩsɩɩ pa kisa Ɩsɔ kɛ́ nyəm təkelekele tɔ, pə tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ ná yela-wɛɣɛ pa kʋmɛləlaɣatʋ taa na pá lakɩ acaalətʋ.


Cˈacˈariˈ Riyaˈ xucˈut cˈa chukaˈ chiquiwech ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios, chi ri rachoch ri Dios xa can jay riche (rixin) niban wi oración. Rumariˈ Riyaˈ xubij chique ri winek: ¿La ma tzˈibatal ta cˈa ca chupan ri ruchˈabel ri Dios chi ri wachoch, can jay riche (rixin) chi niquiben wi orar quinojel winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef? Yacˈa riyix xa achiˈel jul quiche (quixin) alekˈomaˈ ibanon chare, xchaˈ ri Jesús. 	 Pəlɛ pə waalɩ ɩ sɛɣɛsa-wɛ sɩ: Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ, paa yaa ma təyaɣa sɩ yəlaa təna Ɩsɔ təsələmlɛ. Ama mə pəsa-kɛɣɛ ŋmɩɩlaa təyaɣa.


Y ri xinbij chawe chiquiwech ye qˈuiy kachˈalal, can ya cˈa chukaˈ riˈ tacˈutuˈ chiquiwech ri nicˈaj chic kachˈalal achiˈaˈ ri can cukul wi acˈuˈx quiqˈui chi yecowin yequitijoj jabel ri nicˈaj chic. 	 Tuu n wɛ ma kiŋ na má sɛɣɛsəɣɩ nti nti tɔ n nɩɩ-tɩ, na yəlaa paɣalɛ ná mpʋ. Ɩlɛ kɛlɩ tə təna na ń hʋ́lɩ́ apalaa mpa n wɛna naani na paa pəsɩ na pá tɛləsɩ-təɣɩ pa lɛlaa tɔ.


Can nicˈatzin chukaˈ chi ri iwánima nojnek riqˈui ri ruchˈabel ri Cristo. Can riqˈui ronojel etamabel titijolaˈ iwiˈ y tipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Y tibixaj rubiˈ ri Ajaf ruma ri matioxinic ri cˈo pa tak iwánima. Queˈibixaj salmos, queˈibixaj himnos y queˈibixaj nicˈaj chic bix ri yeˈalex pa tak iwánima ruma ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Kilisiti tɔm na tə tɔɔʋ təna ɩ́ wɛɛ mə kiŋ kɛ teu. Ɩ́ sɛɣɛsəɣɩ təma, ɩ́ kpaaləɣɩ təma na laɣatʋ sɔsɔɔntʋ. Ɩ́ yoona luɣu kʋlʋmʋɣʋ kɛ Ɩsɔ kɛ́ yontu na Ɩsɔ Tɔm yontu na Ɩsɔ sam nyəntʋ na yontu nti tə sɔɔsəɣɩ apalʋtʋ tɔ, na ɩ́ sɛɛna-ɩ ɩ́ na təmlɛ.


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri Dios xuyaˈ chique achiˈel jun nimalaj waran y can achiˈel majun nichˈobotej ta chiquiwech. Can achiˈel ta ye moyirnek y ma yeˈacˈaxan ta, queriˈ quibanon cˈa wacami. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 Pa ŋmaawa ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Ɩsɔ yelaa na pə́ mɛləmɩ-wɛ, ɩ yelaa paa naana pa ɩsɛ, paa nɩɩkəna pa ŋkpaŋŋ haləna saŋa.


Y ri tinamit ri yekˈax wi ri Pablo y ri ye rachibilan el, niquibilaˈ cˈa ca chique ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, chi can tiquinimaj ri pixaˈ ri quichojmirisan pe ri apóstoles y ri ancianos ye riche (rixin) ri iglesia ri cˈo pa Jerusalem. 	 Ye Pɔɔlɩ-wɛ, pa tala paa ɩcatɛ nte, pa kɛɛsəɣɩ Ɩsɔ sɛɛlaa kɛ pə təna mpi Yosalɛm tillaa na nyʋɣʋ nyə́ma pa sɩɩwa tɔ, na pa heeliɣi-wɛ sɩ pá təŋ nti pɛlɛ pa yɔɣɔtaa tɔ.


Y ri Lokˈolaj Espíritu can xubij cˈa chuwe chi man tuben ta caˈiˈ nucˈuˈx chi yibe quiqˈui. Y chukaˈ re wakiˈ kachˈalal reˈ ri can quiniman chic ri Dios, xetzekeˈ cˈa el chuwij. Y can xojapon na wi ri pa rachoch ri achi ri Cornelio rubiˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Feesuɣu heela-m sɩ má təŋ-wɛ, má taa la sika. Má na tá taapalaa naatoso ɩnɛ tə poləna Sesalee na tə́ sʋʋ Kɔɔnɛɛ təyaɣa kɛ tá təna.


¡Juyiˈ oc iwech riyix ri yixkˈaxan ri nubij ri ley! ruma riyix nibanalaˈ ruchojmil ri panteón ri acuchi (achique) ye mukun wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, y riyeˈ xa ye ri iwatiˈt imamaˈ ri xecamisan quiche (quixin). 	 Waɩyo na mə tɔm kɛ́, mə caanaa ná kʋna Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa, na mɩɩ hələɣɩ pa pəlaaŋ na ɩ́ taɣanəɣɩ tətetete.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xbe chic cˈa jun bey ri pa tinamit Caná ri cˈo pa rucuenta ri Galilea, ri acuchi (achique) xuben wi chare ri relic yaˈ chi xoc ruyaˈal uva. Y chiriˈ pa Galilea, pa jun chic tinamit ri Capernaum rubiˈ, cˈo cˈa jun achi nim rukˈij, rumozo ri rey, y riyaˈ cˈo jun rucˈajol yawaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu məla Kalilee Kana timpi ɩ ka pəsa lʋm kɛ sʋlʋm tɔ. Akewe sɔsɔ nɔɣɔlʋ ɩ ka wɛ təna, na ɩ pəyaɣa wɛ Kapənahum na pə wɩɩkɩ-kɛ.


Xpe cˈa ri Jesús xubij chique: Wi jun chiwe riyix cˈo ta jun rucarneˈl ri nitzak ta chupan jun jul pa jun uxlanibel kˈij, ¿achique ta cami nuben riqˈui? ¿La ma nrelesaj ta cami chiriˈ? Riyaˈ xa can nucˈom wi ka riche (rixin) chi nrelesaj pe. 	 Tənaɣa Yesu pɔɔsa-wɛ sɩ: Mə taa awe wɛna heu kʋlʋm təkoŋ na heu ɩnɩ ɩ́ hoti pʋ́ʋ́ɣʋ́ sɔsɔɔʋ nakʋlɩ kʋ taa kɛ́ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule, na ɩ́ yele-ɩ ləsʋɣʋ sɩ pə kɛ́ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ?


Wachˈalal, ri chicojol riyix, ¿yecˈo cami ri can cˈo quinaˈoj y cˈo etamabel quiqˈui? Wi queriˈ, sibilaj utz. Pero can tiquicˈutuˈ cˈa chi cˈo utzil yetajin chubanic ruma quicˈuan jun utzilaj cˈaslen. Y ronojel ri utzil ri niquibanalaˈ can tiquibanaˈ riqˈui chˈuchˈujil, y riqˈui riˈ nikˈalajin chi cˈo quinaˈoj. 	 Nɔɣɔlʋ wɛ mə hɛkʋ na ɩ kɛ́ ləmaɣasəlɛ tʋ na nyəntʋ tɔtɔ? Pʋntʋ ɩ́ yele na ɩ təma hʋlɩ mpʋ, na ɩ́ lakɩ ɩ təma na tɩ pasʋɣʋ na ləmaɣasɛɛ.


Y tek ri ye ruˈapóstoles ri Jesús xetzolin pe chubanic ri rusamaj ri Dios, xquitzijolaˈ cˈa chare ri Jesús ri xequibanalaˈ. Y ri Jesús xerucˈuaj cˈa el ri ruˈapóstoles, y xebe pa jun desierto, jun lugar ri cˈo pa rucuenta ri tinamit Betsaida. 	 Yesu Tillaa kɔma pá məlɩ Yesu kiŋ, ɩlɛna pá kɛɛsɩ-ɩ pə təna mpi pa lapa tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpaɣa-wɛ na ɩ́ pona-wɛɣɛ kpeeŋa kɛ ɩcatɛ nte pa yaa sɩ Pɛtɛsaita tɔ tə kiŋ.


Riyin can wetaman wi cˈa ruwech, ruma riqˈui Riyaˈ yin petenak wi; y can ya chukaˈ Riyaˈ ri yin takayon pe, xchaˈ ri Jesús. 	 Ama ma, ma nyəma-ɩ, pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩ kiŋ kɛ ma lɩɩnaa, na ɩnɩ ɩ tilina-m.


ri xayaˈ pe riyit quiche (quixin) quinojel ri winek. 	 wei n taɣana yəlaa təna ɩsɛntaa tɔ.


Pero can nicˈatzin chi nibanatej na ri ye tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, rumariˈ tek ma rajawaxic ta cˈa chi yepe ri ángeles chinutoˈic, xchaˈ ri Jesús. 	 Ama ye ma lapa mpʋ nti paa kɛɛsa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ tɩɩ la tɔ, ɩsənaɣa pɩɩ la na təlɛ tə́ lá ɩlɛ?


Ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa ca chare ri Jesús: Riyit ri yabin chi nawulaj ri rachoch ri Dios y pan oxiˈ kˈij napabaˈ chic jun bey, tacoloˈ cˈa awiˈ ayon. Y wi yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, caka pe chuwech la cruz, yechaˈ cˈa ca chare. 	 Matɔŋ nyá tɔmna sɩ n yɔkəɣɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ na ń taɣanɩ kʋfatɛ ŋmaʋ kɛ kʋyɛɛŋ tooso taa. Waasɩ nyá tɩ ɩlɛ. Ye n kɛ́ Ɩsɔ Pəyaɣa lɩɩ tesika tɔɔ na ń tii.


Y tek niben cˈa orar, can man ta jun ri nikˈato ri iˈoración. Ruma wi xa cˈo ta jun ri cˈo jun pokon rubanon chiwe, ticuyuˈ. Y queriˈ ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj xquixrucuy chukaˈ riyix riqˈui ri imac ri yeˈibanalaˈ chuwech. 	 Saa wei ɩ́ kʋləɣɩ sələmʋɣʋ tɔ, ye ɩ́ nawa sɩ mə na nɔɣɔlʋ ɩ́ wɛna natəlɩ, ɩlɛ ɩ́ kʋ-təɣɩ mə taa. Waatʋ ɩnəɣɩ mə Caa wei ɩ wɛ ɩsɔtaa tɔ, ɩ ká hɩɩsɩ-mɛɣɛ mə ɩsaɣatʋ tɔtɔ.


Y ri Ajaf xubij cˈa chukaˈ chare ri Moisés: Tawelesaj la axajab chawaken, ruma ri acuchi (achique) yit paˈel wi, can jun lokˈolaj lugar. 	 Ɩlɛna Tacaa tɔ Moisi sɩ: Wɔɣɔsɩ nyá ntaŋkpala, timpi taa n səŋa mpʋ tɔ pə kɛ́ tɛtʋ katɛ nyəntʋ kɛ́.


Quinojel cˈa riyeˈ cˈa cukul na quicˈuˈx riqˈui ri Dios tek xecom el, astapeˈ cˈa ma jane cˈa tiquicˈul ri rutzujun (rusujun) ri Dios chique. Xa cˈanej cˈa xquitzuˈ wi apo. Pero xa can niquicot ri cánima ruma xquinimaj el chi kas kitzij wi ri xutzuj (xusuj) ri Dios chique chi can xtuyaˈ na wi. Riyeˈ can xquikˈalajsaj wi cˈa chi ma ye riche (rixin) ta re ruwachˈulef, xa xquibij chi xa ye kˈaxel el chuwech. 	 Panɛ ɩnɩ pa təna pa tɛma Ɩsɔ na pa taa, haləna pá polo pá sɩ, pa ta hiki mpi Ɩsɔ ka tɔma sɩ ɩ ká ha-wɛ tɔ. Ama pa loosa-wəɣɩ kʋloosu kɛ hatuu pooluŋ kɛ́, na pá mʋɣʋlɩ na pá tɔ sɩ mpɛ pa kɛ́ mʋʋlaa na pa cɔɔsa kʋcɔɔsʋ kɛ atɛ cənɛɣɛ.


Y ri Pablo xubij: Wachˈalal wech aj Israel, riyin ma wetaman ta riˈ wi ya riyaˈ ri nimalaj sacerdote, ruma xa ta wetaman, man ta xinbij ri xa cˈariˈ nbij ka, ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios nubij cˈa: Ma itzel ta cachˈo chrij jun aj kˈatbel tzij riche (rixin) ri atinamit, nichaˈ, xchaˈ ri Pablo. 	 Tənaɣa Pɔɔlɩ tɔma sɩ: Ma tɛɛtʋnaa, ma ta nyɩ sɩ ɩ kɛ́ kɔtʋlʋ sɔsɔ se. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm takəlaɣa taa sɩ: Pə fɛɩ sɩ n ká yɔɣɔtɩ nti tə fɛɩ teu tɔɣɔ nyá tɛtʋ sɔsɔ.


xequicˈuaj apo ruxak tak cheˈ ri nibix palma chare, xebe chucˈulic y riqˈui cˈa quichukˈaˈ niquibij: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Yareˈ ri Rey riche (rixin) re katinamit Israel, y can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios, y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! yechaˈ. 	 Ɩlɛna pá kpaɣa pacʋntʋ na pá səŋəɣɩ-ɩ, na pá yɔɣɔtəɣəna nɔɔsɩ sɔsɔɔnsɩ sɩ: Paa wei ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli. Ɩsɔ ɩ́ wɛɛ wei ɩ kɔŋna Tacaa toŋ tɔ ɩ waalɩ. Ɩnəɣəlɛ Ɩsɛɣɛlɩ wulaʋ sɔsɔ.


Y queriˈ chukaˈ tibanaˈ riyix. Quixcochˈon. Can ticukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma chanin xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf. 	 Mɛ tɔtɔ mɩɩ caɣana suulu kɛ mpʋ. Ɩ́ nyaɣa apalʋtʋ kɛ sɔsɔm, Tacaa kɔntɛ wʋsaa.


Y ri xebin chi pan ewel niquiben queriˈ, yecˈo más cawinek achiˈaˈ israelitas. 	 Mpa pa caɣa ɩ acaɣa kɛ mpʋ tɔ pa kəla yəlaa pee nɩɩlɛ.


Y tek ri Jesús xchˈo quiqˈui ri caˈiˈ aj chapoy tak car riˈ, xubij chique: Quinitzekelbej y xtincˈut chiwech achique rubanic yeˈichˈec pe winek riche (rixin) chi yinquitzekelbej. 	 Tənaɣa Yesu tɔma-wɛ sɩ: Ɩ́ kɔɔ na má la-mɛ na ɩ́ puuki yəlaa ɩsɩɩ ɩ́ puukuɣu tiina tɔ.


Wi xtikacochˈ ri tijoj pokonal ruma kaniman Riyaˈ, napon na jun kˈij tek junan xkojkˈato tzij riqˈui. Y wi xa xtikapokonaj nikabij chi yoj riche (rixin) chic Riyaˈ, chukaˈ Riyaˈ xtubij chi ma yoj riche (rixin) ta. 	 Ye tə nyaɣa apalʋtʋ, tá na-ɩ tɩɩ tɔɣɔ kawulaɣa. Ye tə kisa-ɩ, ɩnɩ ɩ ká kisi-tʋ tɔtɔ.


Y ri Dios ri xojsiqˈuin (xojoyon), can kitzij wi nitzijon, y Riyaˈ can xtuben wi kiqˈui achiˈel ri nubij. 	 Wei ɩ yaa-mɛ tɔ ɩ kɛ́ kʋpaŋ. Pə tɔɔ kɛ́ ɩ kaa yele-mɛɣɛ taɣanʋɣʋ kɛ mpʋ.


Kitzij cˈa nbij chiwe, chi chupan ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, más xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pa quiwiˈ ri winek riche (rixin) ri tinamit ri ma xquixquicˈul ta, que chiquiwech ri aj Sodoma y Gomorra, xchaˈ el chique. 	 Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, Sɔtɔm na Kɔmɔɔ tɛtʋ kaa na wahala kɛ Hʋʋlɛ wule na pə́ kəlɩ ɩcatɛ ńtɛ́.


Ruma ri ma yojquetzelaj ta, can ye kachibil wi cˈa riˈ. 	 Ye yʋlʋ ta kɛ ta kolontu, ta nyəŋ kɛ́ te.


Y riyix ri can yix wamigo nbij cˈa chiwe: Ma tixibij ta iwiˈ chiquiwech ri xaxu (xaxe wi) ri chˈaculaj ri yecowin niquicamisaj, y tek quicamisan chic ri chˈaculaj majun chic achique ta ri xquecowin xtiquiben. 	 Mpa mɛ ɩ́ kɛ́ ma taapalaa tɔ, ma heeliɣi-mɛ sɩ ɩ́ taa nyana mpa pa pəsəɣɩ na pá ləsɩ yʋlʋ weesuɣu tike, na pə waalɩ paa pəsəɣɩ pʋlʋ tɔ.


y chukaˈ rubin ca chi nujoyowaj quiwech ri katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, y chukaˈ ma numestaj ta ri lokˈolaj trato ri xuben riqˈui ri Abraham. 	 Na ɩ́ wii ta caanaa caanaa pətɔɔtəlɛ, na ɩ́ tɔɔsɩ nɔɔsɩ pɛɛlʋɣʋ kʋpam mpi ɩ́ na-wɛ paa pɛɛlaa na tampana tɔ.


nichaˈ. Rumacˈariˈ, can rajawaxic cˈa chi nikacanoj jun ruqˈuexel, pero can ya ri chiquicojol ri achiˈaˈ ri can ronojel tiempo yecˈo pe kiqˈui, y ri can ye benak wi kiqˈui tek xcˈojeˈ ri Ajaf Jesús. 	 Ye mpʋ pə wɛɛ sɩ mpa pa təŋaɣa-tʋɣʋ waatʋ wei tá na Tacaa Yesu tə cɔɔkaɣa tɛtʋnaa tɔ, pa taa nɔɣɔlʋ ɩ́ sɔɔsɩ tá tɔɔ, na tá na-ɩ tə́ hʋ́lɩ́ Tacaa Yesu səpʋ na ɩ́ fe tɔ pə tampana. Pʋntʋ ɩnɩ ɩ ká wɛɛ wei kʋyɛɛŋ təna ɩ ka wɛ tá waalɩ kɛ́ pə kpaɣaʋ Yohaanɩ sɔʋ Yesu kɛ Ɩsɔ lʋm tɔ, haləna kʋyaŋku pə ləsa-ɩ tá hɛkʋ na pə́ kpaasɩ-ɩ ɩsɔ tɔ.


Ruma chiquicojol cˈa riyeˈ yepe wi ri yeˈapon pa tak jay y niquitzijoj chˈabel ri xa ma ye kitzij ta. Y ya ri ixokiˈ ye nacanek ri yeka pa quikˈaˈ, ixokiˈ ri can quijachon quiˈ chupan ri mac y ye ucˈuan ruma ri itzel tak quiraybel. 	 Pa taa lɛlaa cɛŋəɣəna tɛɛsɩ taa na pá puɣusiɣi alaa mpa pɩɩ kantələɣɩ na pá teela ɩsaɣatʋ na kʋnyɩɩləŋ ɩnɩ ɩ təna ɩ kʋɣɩ-wɛ tɔ.


Ruma ri bis ri nuyaˈ ri Dios can nuben chare ri winek chi nitzolin pe rucˈuˈx, y riqˈui riˈ nicolotej. Y ri xtitzolin pe rucˈuˈx riqˈui ri Dios majun bey cˈa xtutzolij ta chic riˈ chrij, ruma ruyon utz ri nucˈom pe chare. Yacˈa ri bis ri cˈo quiqˈui ri winek ri xa riqˈui ri ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, xa camic cˈa ri nucˈom pe chique, ruma ma nuben ta chique chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, laŋpəsəlɛ nte tə haa Ɩsɔ kɛ́ mpaaʋ na ɩ́ lakɩ ɩ nyəntʋ tɔ, tə kɔŋna laɣasʋɣʋ kɛ́. Na laɣasʋɣʋ kɔŋna nyʋɣʋ yapʋ pə fɛɩ sɩ yʋlʋ ká tɔ sɩ ye maa nyəmá. Ama səm kɛ antulinya nyə́ma laŋpəsəlɛ ná kɔŋna.


Yacˈariˈ tek ri Simón xubij chare ri Jesús: Tijonel, riyoj junakˈaˈ xojcˈaseˈ riche (rixin) chi xekacanoj car, y xa majun xkachop. Pero ruma cˈa chi can yit cˈa riyit yabin chi nikayaˈ ka re yaˈl chapabel car pa yaˈ, can nikayaˈ cˈa ka, xchaˈ. 	 Simɔŋ cɔ-ɩ sɩ: Tacaa, tə tɛma wɩɩʋ kɛ yem kɛ́ tɛʋ na kʋ fem, tə ta puu pʋlʋ. Paa na mpʋ n tɔma sɩ má tʋ tɔ, maa tʋ.


Riyoj ri can junan cˈa yojsamej riqˈui ri Dios chubanic ri samaj chicojol riyix, can nikachilabej cˈa chiwe chi can tikˈalajin pan icˈaslen ri rutzil ri Dios ri icˈulun y ma tiben ta chare chi xa majun rejkalen. 	 Pə tɔɔ kɛ́ tá mpa na Ɩsɔ tə lakɩ təmlɛ tɔ, tə wiina-mɛ sɩ ɩ́ taa yele na Ɩsɔ hʋla-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ nna tɔ á pəsɩ yem.


Y riyix iwetaman, chi xa ta ri rajaf jun jay nretamaj ajan (jampeˈ) napon ri alekˈom pa rachoch, ri rajaf ri jun jay riˈ nicˈaseˈ ta riche (rixin) chi nuchajij ri rachoch, y man ta nuyaˈ kˈij chare ri alekˈom chi nelekˈ el pa rachoch. 	 Ɩ́ nyɩ teu sɩ, ye nyəm ka nyəŋaɣa kɔlɔ na təyaɣa caa nyɩ ŋmɩɩlʋ kɔntɛ waatʋ, ɩ kaa yele-ɩ na ɩ́ sʋʋ təyaɣa taa se.


Riyix majun modo chi xquixetzelex ta cuma ri winek ri xa riqˈui ri ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Yacˈa riyin can yinquetzelaj wi, ruma riyin can nkˈalajsaj ri itzel ri yequibanalaˈ. 	 Pə taɣa pʋlʋ, antulinya nyə́ma taa kaa kpana-mɛ. Ama pa taa kpaana má. Mpi tɔ, ma hʋ́lə́ɣɩ́ sɩ pa kʋlapʋtʋ fɛɩ teu.


Y ri Festo xubij cˈa: Rey Agripa, y chukaˈ iwonojel riyix ri imolon pe iwiˈ kiqˈui wacami, ya cˈa achi reˈ ri Pablo rubiˈ. Ri winek israelitas ri yecˈo pa Jerusalem y ri yecˈo chukaˈ waweˈ, ye aponak wuqˈui y can riqˈui quichukˈaˈ quicˈutun chuwe chi ma rucˈamon ta chic chi nicˈaseˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Fɛsətusi tɔma sɩ: Wulaʋ Akilipa, nyá na mə təna mpa mɛ tá na-mɛ tə wɛ cənɛ ɩnɩ ɩsəntɔ tɔ, ɩ́ naa apalʋ ɩnɛ tɔ, Yuta samaa təna kpaɣana ɩ tɔm na pá kɔna ma cɔlɔɣɔ Yosalɛm na cənɛ tɔtɔ, na pá makɩ kapusi sɩ paa ləsɩ ɩ weesuɣu kɛ́.


Tek chojmirisan chic ronojel riˈ chupan ri rachoch ri Dios, ri sacerdotes can kˈij kˈij cˈa yeˈoc chupan ri nabey cuarto chare ri jay riˈ, riche (rixin) chi niquiben ri samaj riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Dios. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pə təna pɩɩ wɛɛ, paa mpiɣi pə lonte taa, na kɔtəlaa ná sʋʋkaɣa tam kɛ́ pə tɔɔ pə tɔɔ cokəle taa na pá lakɩ pa təmlɛ.


Y ruma chi xa can junan cˈa quisamaj chi ye oxiˈ, ri Pablo xcˈojeˈ cˈa ka quiqˈui. Chi oxiˈ ye aj banoy jay riqˈui tziek, y junan cˈa xesamej. 	 Ɩsɩɩ ɩ́ na-wɛ pa kaa təmlɛ tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ caɣa pa tɛ na pá na-ɩ pá lakɩ-tɛ. Təmlɛ ntɛɣɛlɛ coka pɔɔŋ lʋʋʋ.


Y ri Pablo, can achiˈel cˈa rubanalon pa tak nicˈaj chic tinamit chi nabey na napon ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can ya chukaˈ riˈ ri xuben chiriˈ pa Tesalónica. Riyaˈ xbe cˈa chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios pa tak uxlanibel kˈij, riche (rixin) chi xquichˈob rij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, y oxiˈ cˈa uxlanibel tak kˈij ri queriˈ xuben. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɔɔlɩ sʋʋ pa təkotile ntɛ tə taa ɩsɩɩ ɩ tɩɩ lakɩ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɛɛŋ kʋhɛɛsəŋ tooso, ɩ́ na mpa paa wɛ təna tɔ pa caɣaa na pá paasəna Ɩsɔ Tɔm tɔɔ kɛ́ hɔm.


Jun ixok ri cˈulan, can ximil wi riqˈui ri rachijil tek cˈa qˈues na ri rachijil. Ruma queriˈ nubij ri ley ri xuyaˈ ri Dios. Pero wi nicom el ri rachijil, cˈacˈariˈ utz chi nicˈuleˈ riqˈui jun chic achi, wi queriˈ nrajoˈ riyaˈ. Pero nicˈatzin chi nicˈuleˈ riqˈui jun achi ri runiman chic ri Ajaf. 	 Alʋ paalʋ ɩ́ wɛna ɩ weesuɣu, ɩ alʋ ɩnɩ ɩ fɛɩna mpaaʋ sɩ ɩ́ kʋlɩ-ɩ. Ama ye ɩ paalʋ səpa, pə ha-ɩ mpaaʋ kɛ́, ɩ luɣu ɩ́ wɛ wei, ɩ saa. Ɩlɛ kʋlʋmtʋ kɛ́, pɩɩ wɛɛ Ɩsɔ sɛɛlʋ kɛ́.


Y ruma chi xkacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo, rumariˈ tek Riyaˈ yoj rucusan apo chupan ri rutzil ri Dios y wacami cof yojcˈo chupan. Y can yojquicot ruma koyoben chic ri kˈij tek junan xkojcˈojeˈ riqˈui ri Dios ri cˈo rukˈij rucˈojlen. 	 Tə tɛmna Ɩsɔ kɛ́ tá taa tɔɣɔ tə kpətəna Ɩsɔ kʋpantʋ təhikile kɛ Yesu Kilisiti tɔɔ kɛ́ timpi tə wɛ kaɣana kɛ ɩsəntɔ tɔ. Na tə yɔɔləɣɩ kɛ́. Mpi tɔ, tə nyəmá sɩ tɩɩ pəsɩ Ɩsɔ teeli nyə́ma.


Y cˈo yan caˈiˈ oxiˈ kˈij ri kojcˈojeˈ chiriˈ tek xocˈulun jun achi kiqˈui ri Agabo rubiˈ. Riyaˈ petenak cˈa pa Judea, y riyaˈ jun profeta ri nikˈalajsan ri nibix chare ruma ri Dios. 	 Tə caɣa tənaɣa wɛɛ naalɛ, ɩlɛna apalʋ nɔɣɔlʋ lɩɩna Yuta na ɩ́ kɔɔ, pa yaa-ɩ sɩ Akapusi. Ɩ ka kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ kɛ́.


Ruma can ya tek xtuxupuj ri rutrompeta ri ruwuk ángel, can yacˈariˈ tek xtibanatej ri ewatel pe ruma ri Dios. Can xtibanatej achiˈel ri xubij ca chique ri ye rusamajel ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ojer ca, ri nibix profetas chique, xchaˈ. 	 Waatʋ wei ɩsɔtaa tillu naatosompɔɣɔlaɣa nyəŋ ká hʋlɩ ɩ akantəlɛ tɔɣɔ Ɩsɔ ká yoosi lapʋ kɛ mpi ɩ sɩɩwa na ɩ́ təŋəɣɩ na ɩ́ lakɩ na pə́ ŋmɛlaa tɔ. Ɩ ka tɛma pə tɔm heeluɣu kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa mpa pa kɛ ɩ pəyalaa tɔ.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Xaxu (xaxe wi) cˈa ri Ajaf Dios tayaˈ rukˈij, y xaxu (xaxe wi) chukaˈ Riyaˈ ri rucˈamon chi nanimaj ri nubij, xchaˈ ri Jesús chare. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ: Satanɩ, tɛɛ. Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ, n ká sɛɛ nyá Caa Ɩsɔ, na ɩ tike ɩ təmlɛ kɛ n ká la.


Y que chukaˈ riˈ ri winek ri sibilaj nupokonaj ri rucˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ma xtril ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef wuma riyin, can jun cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek ri nuyec apo. 	 Ye wei ɩ sɔɔla ɩ weesuɣu, pʋntʋ ká le. Ama wei ɩ́ lapa ɩ weesuɣu kɛ awusa kɛ atɛ cənɛ, kɩɩ wɛɛ tamm kʋ kaa tɛ, paa pəlee.


Xpe cˈa ri Jesús xubij chique ri winek ri yecˈo chiriˈ: Riyin nwajoˈ cˈa ncˈutuj chiwe: ¿La más cami rucˈamon chi niban utzil pa jun uxlanibel kˈij o xa ya ri etzelal? ¿Ri nicol jun winek chuwech ri camic o ri nicamisex? ¿Achique nichˈob riyix? xchaˈ chique. Pero quinojel majun xquibij ta. 	 Ɩlɛna Yesu pɔɔsɩ mpa pa caɣa mpʋ tɔ sɩ: Ta mpaaʋ taa, kʋpantʋ kɛ pə mʋna pá la kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ wule yaa ɩsaɣatʋ? Paa waasɩ yaa paa kʋ? Ama pa ta cɔ sɩ pʋlʋ.


Y ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ xquibij cˈa chare ri Pablo: ¿Achique ruma tek itzel yachˈo apo chare la nimalaj rusacerdote ri Dios? xechaˈ chare. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ mpa paa caɣaa na pá kpətəna Pɔɔlɩ tɔ pa tɔma sɩ: Ha, Ɩsɔ kɔtʋlʋ sɔsɔ kɛ n tʋʋkɩ mpʋ?


Ntzˈibaj cˈa chiwe chrij ri Cristo ri can cˈo chic pe tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. Y can ya wi Riyaˈ ri Chˈabel ri niyaˈo cˈaslen, y riyoj can xkacˈaxaj ri xubij. Can xkatzˈet cˈa ruma xkatzuˈ riqˈui ri runakˈ tak kawech. Y can xkachop riqˈui ri kakˈaˈ. 	 Weesuɣu Tɔm kɛ tə ŋmaa-mɛɣɛ takəlaɣa taa cənɛ. Tɔm ntɩ tɩɩ wɛ kancaalaɣa kɛ́, na tə́ nɩɩ-tɩ, na tə́ na-tɩ na ta ɩsəpee, na tə́ nyənɩ-təɣɩ teu, na tá niŋ tokinaa.


Chukaˈ ye caˈiˈ ixokiˈ ri junan yequiˈen, jun cˈa ri xtucˈuex el y jun ri xticanaj ca. 	 Pɩɩ pana alaa naalɛ wɛ nama tɔɔ na pá naŋəɣɩ. Pɩɩ kpaɣa lɛlʋ na pə́ yele lɛlʋ.


Yacˈariˈ tek jun cˈa chique ri ye wukuˈ ángeles ri xeyaˈo ri wukuˈ ruqˈuisbel tak rucˈayewal pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, rucˈayewal ri ye quicˈualon pa tak vaso, xochˈo wuqˈui y xubij cˈa chuwe: Catam pe, y ncˈut chawech ri kˈopoj ri nicˈuleˈ riqˈui ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 Ɩsɔtaa tillaa naatosompɔɣɔlaɣa wei ɩ ka tɔka kɔpʋnaa na pá suna kʋnaasənam kantəkaɣa nyəm kɛ tɔm naatosompɔɣɔlaɣa tɔ pa taa lɛlʋ kɔma na ɩ́ tɔ-m sɩ: Kɔɔ na má hʋlɩ-ŋ pɛɛlɔ wei paa kpa tɔ, Ɩwəyaɣa alʋ ntɛ́.


Pero ri Jesús xubij: Ri Nataˈ Dios can cˈa ntajin na nisamej re wacami, y que cˈa chukaˈ riˈ riyin, yisamej, xchaˈ. 	 Mpʋ pə yelina na Yesu yɔɣɔtɩ sɩ: Ma Caa ná tɔŋa təmlɛ lapʋ kɛ tam kɛ́. Pə tɔɔ kɛ́ ma tɔtɔ ma tɔŋna lapʋ.


Y tek ye benak chic ri ye rachˈalal chupan ri nimakˈij riˈ, cˈacˈariˈ tek Riyaˈ xbe. Pero xa ma xucˈut ta riˈ tek xbe. 	 Yesu newaa kɔma na pá kpa acima tɔɣɔʋ, ɩlɛna Yesu maɣamaɣa polo. Ama ɩ ta yele sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ nyɩ, ɩ pola ɩŋmɛlaʋ kɛ́.


Riyit nabij chi xtapon na jun kˈij tek ri caminakiˈ xquecˈastej pe. Tek xtapon cˈa ri kˈij riˈ, ¿achoj rixjayil cˈa xtoc wi ri ixok riˈ? Ruma chi ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ xecˈojeˈ riqˈui, xechaˈ chare ri Jesús. 	 Tɔʋ, pa təna pa kpaɣa-ɩ mpʋ tɔ, sətaa fem wule pa naatosompɔɣɔlaɣa ɩnɩ ɩ taa aweɣelɛ alʋ tʋ?


Yacˈariˈ tek ri aj kˈatbel tzij xrelesaj cˈa el ri Barrabás, yacˈa ri Jesús xa xutek ruchˈayic, y cˈacˈariˈ xujech el riche (rixin) chi ticamisex chuwech cruz. 	 Tənaɣa Pilatɩ tʋla-wɛɣɛ Palapaasɩ. Pə kaasa Yesu ɩlɛna, ɩ́ yele na pá casa-ɩ akpatɛɛ, na ɩ́ kpaɣa-ɩ na ɩ́ cɛlɛ-wɛ sɩ pá polo na pá kamɩ-ɩ səm tesika tɔɔ.


Yacˈa ri samajiy riche (rixin) ri ulef xubij chare ri rajaf: Tayaˈ na chic ca re junaˈ reˈ. Ncˈot na ri ulef chuxeˈ y nyaˈ na abono chuxeˈ. 	 Ɩlɛna taalɛ tɔkʋlʋ cɔ-ɩ sɩ: Tacaa, tasa-kʋɣʋ yeluɣu kɛ pʋntɔ, na maa huli na má cɔɔna kʋ kite na ma tʋ hute na má ná.


Tek tzˈaket chic ruwuk kˈij ri kojcˈojeˈ wi chiriˈ, xkachojmirisaj kiˈ riche (rixin) chi yojbe. Y quinojel ri kachˈalal cachibilan ri quixjaylal y ri calcˈual, xojbequijachaˈ cˈa ca chuchiˈ ri mar. Y ri chiriˈ ri chuchiˈ yaˈ, xojxuqueˈ ka y xkaben orar. 	 Tá na-wɛ tə tɛma caɣalɛ kɛ kʋyɛɛŋ naatosompɔɣɔlaɣa kɛ mpʋ, ɩlɛna táá kʋlɩ na tə́ kpaɣa tá mpaaʋ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pá na pa alaa na pa piya pa ləsa-tʋɣʋ mpaaʋ. Tə lɩɩ ɩcatɛ, ɩlɛna tá na-wɛ tə́ luŋ akula kɛ teŋku nɔɣɔ na tə́ sələmɩ Ɩsɔ.


Ri Sara ri rixjayil ri Abraham, ruma chi can rucukuban chukaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek can xunimaj wi chi can kitzij ri xubij ri Dios chi riyaˈ xticˈojeˈ jun ral, y rumariˈ xucˈul uchukˈaˈ riche (rixin) chi xpe alanic chrij. Y can xalex na wi ri acˈal riqˈui ri Sara, astapeˈ riyaˈ can ti riˈj chic y ma alanel ta. 	 Ɩsɔ taa tɛmnaʋ tɔɔ kɛ́ pə yelaa na Apəlaham pəsɩ na ɩ́ hiki pəyaɣa na ɩ́ tɛma kpatəlʋɣʋ, na Saala ná táá fɛɩ lʋlʋɣʋ tɔm taa tɔtɔ. Ɩ tʋ naani kɛ́ teu təkpataa sɩ nti Ɩsɔ yɔɣɔtaa sɩ ɩ ká lapɩ-ɩ tɔ tə kaa saalɩ.


Yacˈa ri winek ri ma yeniman ta chare ri Dios y ma niquinimaj ta ri kas kitzij ruchˈabel y xa ya ri etzelal yequiben, can xtika wi cˈa ri nimalaj royowal ri Dios pa quiwiˈ. 	 Ama mpa pa sɔpa nyʋɣʋ na pa nyəntʋ tɛləsʋɣʋ kɛ lɔlɔ, na paa təŋəɣɩ tampana, na pá lakɩ pə təna mpi pə fɛɩ teu tɔ, Ɩsɔ ká hʋ́lɩ́ pɛlɛɣɛ ɩsəna ɩ taa kpaana-wɛ na pa tɔm ta maɣa-ɩ tɔ.


Can ya cˈa riqˈui re ixok reˈ ye tzaknek wi pa mac ri nimaˈk aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef. Y can rumac cˈa chukaˈ re ixok reˈ tek ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef ye tzaknek pa mac. Can achiˈel ye rukˈabarisan ruma can ma niquinaˈ ta chic niquiben ri mac, achiˈel ri mac tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 Ɩ kiŋ kɛ atɛ awulaa lakaɣa pa asilima kʋlapʋtʋ, na ɩ asilima sʋlʋm kɛ atɛ yəlaa nyɔɔwa na pə́ kʋɣɩ-wɛ.


Y yacˈariˈ tek ri lajuj kˈopojiˈ riˈ, ri ye oyobeyon riche (rixin) ri cˈajol ri xticˈuleˈ, chanin cˈa xeyacatej y xquibanalaˈ ruchojmil ri quilámpara. 	 Tənaɣa pɛɛlaa mpɛ pa fema na pá nyɔɔsəɣɩ pa fətəlanaa.


Y tek ri winek xquicˈaxaj cˈa chi ri Pablo xa can nichˈo pe chique ri pan hebreo, ri quichˈabel riyeˈ, rumariˈ can majun chic cˈa ri xchˈo. Y ri Pablo xuchop cˈa tzij y xubij: 	 Pa nɩɩ ɩ yɔɣɔtəna-wɛɣɛ Alaamee tɔm, ɩlɛna pá laɣasɩ caɣalɛ. Tənaɣa Pɔɔlɩ tɔma sɩ:


Yacˈa riyoj can riqˈui cˈa ri Cristo cukul wi kacˈuˈx ruma ri Lokˈolaj Espíritu, y rumariˈ cukul apo kacˈuˈx koyoben chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 Ye ta ɩlɛ tə nyəmá sɩ Ɩsɔ ká pəsɩ-tʋɣʋ yʋlʋpama na tə taŋa ḿpʋ́ɣʋ́ na Ɩsɔ Feesuɣu toŋ wei ɩ lakɩ tá kiŋ kɛ tá tɛm Ɩsɔ na tá táá tɔ pə tɔɔ tɔ.


Can tibanaˈ cˈa cuenta chiˈiwachˈalal iwiˈ riche (rixin) chi queriˈ chiˈiwonojel niwil ri rutzil ri Dios. Ma tiyaˈ ta kˈij chi ntoc ri etzelal pan icˈaslen, ri xa achiˈel jun cˈayilaj kˈayis ri xa nuben qˈuey chare ronojel. 	 Ɩ́ la laakalɩ na nɔɣɔlʋ ɩ́ taa kɔɔ na ɩ́ taɣanɩ Ɩsɔ pɛɛlɛɛ kɛ laŋʋɣʋ. Ɩ́ la laakalɩ tɔtɔ na pə́ taa kɔɔ na mə taa nɔɣɔlʋ pəsɩ ɩsɩɩ tʋɣʋ ɩsaɣaʋ nyɔɔkʋɣʋ na kʋ nyaŋ wakələɣɩ yəlaa tɔ.


Yacˈa riyin nbij chi xabachique ri nipe royowal chare jun chic rachˈalal, can aj mac wi y can utz wi chi nikˈat tzij pa ruwiˈ. Chukaˈ xabachique ri nibin chare jun chic rachˈalal: Majun anaˈoj, nichaˈ chare; ri nibin queriˈ, can aj mac wi chukaˈ, rumariˈ can utz chi nucˈuex chiquiwech ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij riche (rixin) chi nikˈat tzij pa ruwiˈ. Y xabachique ri nibin nacanic chare jun chic rachˈalal, riˈ xa can utz wi chi nibe pa kˈakˈ. 	 Ama ma, ma heeliɣi-mɛ sɩ, wei ɩ́ tɔka ɩ tɔɣɔntəlɛ na ɩ taa, paa pona-ɩ hʋʋlɛ. Na ye wei ɩ́ tʋʋwa ɩ tɔɣɔntəlɛ sɩ: Kʋmɛlɛŋ, paa pona-ɩ Kotuɣu sɔsɔɔʋ taa. Na ye wei ɩ́ tɔma ɩ tɔɣɔntəlɛ sɩ: Pə lakɩ-ŋ kɛ́. Ɩ nəɣəsəna kɔkɔ ŋka ka wɛ tənaasəlɛ sɔsɔɔlɛ taa tɔ ka taa sʋʋʋ.


Y chukaˈ yatoka chinucˈuˈx chi can kitzij acukuban acˈuˈx riqˈui ri Dios, achiˈel ri xquiben ri awatiˈt Loida y ri ateˈ Eunice. Riyeˈ ri nabey ri xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Y riyin wetaman chi riyit chukaˈ can kitzij chi acukuban acˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Ma tɔɔsəɣɩ ɩsəna n tɛma nyá taa na Ɩsɔ na tampana tɔ. Nyá neese Loisi na nyá too Iniisi pɛlɛ paa tɛma pa taa na Ɩsɔ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́ na pə́cɔ́ pə́ takɩ nyá. Ma nyəmá teu təkpataa sɩ nyá maɣamaɣa n tɛma nyá taa na Ɩsɔ kɛ́ ḿpʋ́ɣʋ́.


Y can ye qˈuiy cˈa winek ri niquimol quiˈ riqˈui ri Felipe, y quinojel riqˈui cˈa ronojel cánima niquiyaˈ quixquin chare ri nubij, ruma qˈuiy ri milagros niquitzuˈ chi nubanalaˈ, retal cˈa chi can ya ri ruchˈabel ri Dios ri nutzijoj. 	 Piti təma nna Filipʋ lakaɣa tɔ samaa nɩɩ a tɔm na pá nana pa ɩsɛ. Pə tɔɔ kɛ́ waatʋ wei ɩ́ yɔɣɔtəɣɩ, pa təna təpaɩ pa tʋɣɩ ŋkpaŋʋɣʋ kɛ teu.


Y riyix nibij cˈa: Xa ta riyoj xojcˈojeˈ pa quitiempo ri katiˈt kamamaˈ, riyoj man ta xoj‑oc cachibil riyeˈ tek xequicamisaj ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, yixchaˈ cˈa. 	 Na ɩ́ tɔŋ sɩ: Ye tɩɩ wɛ waatʋ wei ta caanaa kʋkaɣa Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa mpɛ tɔ, tə taa təŋ-wɛ na tə́ kʋ-wɛ.


Y ri María Magdalena y ri María ri quiteˈ ri José y ri Jacobo, xquitzuˈ cˈa jabel acuchi (achique) xmuk wi ca ri Jesús. 	 Makətala Malɩ na Yosee too Malɩ paa wɛɛ na pá naakɩ timpi pa pima-ɩ tɔ.


Ma tikamalij ta kacˈuˈx chi nikamol kiˈ, ma tikaben ta achiˈel niquiben nicˈaj chic ri xa xcˈuluj chique chi ma yeˈapon ta iwuqˈui tek nimol iwiˈ. Pa ruqˈuexel chi queriˈ niben, xa can tipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Y más rajawaxic chi niben queriˈ ruma iwetaman chi xa napon yan ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf. 	 Tə́ taa yele timpi pə kɛ́ sɩ tá təna tə́ koti tɔɣɔ pote ɩsɩɩ lɛlaa ná kisuɣu pote tɔ. Ama tə́ teŋ təmaɣa tam na pə tɩɩ kələna waatʋ ɩnɛ wei ɩ taa tə loosiɣi Tacaa kʋyakʋ na kʋ́ kɔŋ tɔ.


Y tek xka ka ri kˈij riˈ, ri cablajuj discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús y xquibij chare: Queˈatakaˈ cˈa el re winek reˈ riche (rixin) chi yebe chucanoxic acuchi (achique) yebewer wi, y yebe chukaˈ chucanoxic quiway pa tak aldeas y pa nicˈaj chic lugar ri yecˈo pe nakaj. Ruma re yojcˈo wi, xa majun winek yecˈo, xechaˈ chare. 	 Pə kɔma na ilim caa tɛm, ɩlɛ ɩ ɩfalaa naanʋwa na naalɛ kɔma ɩ kiŋ ntɛ́, na pá tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɔɣɔnɩ samaa ɩnɛ ɩnɩ na ɩ́ polo acalɛɛ taa na pə cɔlɔ cacakəŋ tɛɛ na pá hiki təsʋʋlɛnaa na tɔɣɔnasɩ. Pə taɣa pʋlʋ, cənɛ kɛ́ nyɩɩtʋ taa kɛ́.


Can acˈutun ri utzilaj bey riche (rixin) ri cˈaslen chinuwech, y sibilaj xtiquicot ri wánima tek xquicˈojeˈ awuqˈui, 	 N hʋla-m weesuɣu mpaaŋ. N ká wɛɛ ma kiŋ na ń hʋləsəɣɩ ma laŋlɛ kɛ teu.


Y tek yicˈojeˈ chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta, ri ma yecˈo ta chuxeˈ ri ruley ri Moisés, riyin can nben chi achiˈel xa ma wetaman ta achique nubij ri ley. Queriˈ nben ruma nwajoˈ chi riyeˈ niquinimaj ri Cristo. Pero chukaˈ ma nbij ta chi nmestaj ca ri ruley ri Dios, ma que ta riˈ, riyin can nben wi ri nubij ri ley ri xucˈom pe ri Cristo. 	 Na mpʋ tɔtɔɣɔ ye ma wɛ mpa pa ta nyɩ Moisi kʋsəsɩɩtʋ tɔm tɔ pa hɛkʋ, ma wɛ kɛ́ ɩsɩɩ pa wɛʋ tɔ, maa paasəɣəna kʋsəsɩɩtʋ, ɩlɛna má hiki-wɛ. Pə taɣa ɩsɩɩ ma tɔŋ sɩ ma lɔ Ɩsɔ kʋsəsɩɩtʋ se, Kilisiti kʋsəsɩɩtʋ təna ma təŋəɣɩ kɛ́.


Y yecˈo ri yecˈo apo chiriˈ chunakajal ri Jesús, tek xquicˈaxaj ri xubij, xquibilaˈ cˈa: Riyaˈ ya ri Elías ri nusiqˈuij (nroyoj), xechaˈ cˈa. 	 Mpa paa səŋa təna tɔ pa taa lɛlaa nɩɩ mpʋ, ɩlɛna pá tɔ sɩ: Ɩ yaana ntɛɣɛ Ilii.


Y yacˈa tek ri Pedro elenak chiquitzˈetic ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo pa tak nicˈaj chic tinamit, xapon cˈa chukaˈ quiqˈui ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Lida. 	 Piyɛɛ cɔɔkaɣa paa timpi, ɩlɛna kʋyakʋ nakʋlɩ ɩ́ tala Ɩsɔ sɛɛlaa mpa pa wɛ Lita tɔ pa tɛ.


Ri chˈabel ri xinbij chiwe ma riche (rixin) ta chi ri winek niquiyaˈ nukˈij. 	 Pə taɣa yəlaa ɩsantɛ kɛ ma pɛɛkəɣɩ.


Majun cˈa winek ri chak ta queriˈ ntoc nimalaj sacerdote y nicˈojeˈ anej rukˈij, xa can cˈo chi ya ri Dios nichaˈo riche (rixin) achiˈel xban chare ri Aarón ojer ca. 	 Pə fɛɩ sɩ nɔɣɔlʋ ká tʋ ɩ təɣɩ teeli na ɩ́ sʋsɩ ɩ təɣɩ kɔtʋlʋ sɔsɔɔntʋ taa. Ɩsɔ kpaana kɔtʋlʋ sɔsɔ, na mpʋ ɩnɩ pə maɣamaɣa kɛ pə lapa Alɔŋ kiŋ.


Y tek riyeˈ xquicˈaxaj queriˈ, sibilaj xequicot. Y xquitzuj (xquisuj) cˈa puek chare. Y yacˈariˈ tek ri Judas Iscariote xuchop cˈa ruchˈobic chi achique ta rubanic nuben chi xtujech ri Jesús pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ riˈ. 	 Pɛlɛ pa nɩɩ mpʋ ɩlɛna pa laŋa hɛɛ sɔsɔm na pá tɔ sɩ paa ha-ɩ liɣitee. Ɩlɛna Yutaasɩ sʋʋ kʋyakʋ kʋpaŋkʋ kɛ pɛɛkʋɣʋ sɩ ɩ́ tʋ Yesu kɛ́ pa niŋ taa.


Y ye qˈuiy cˈa winek ri xetzˈeto riche (rixin), chi nibiyin y nuyaˈ rukˈij ri Dios ri achi riˈ. 	 Samaa təna ná ka tɔntɛ na ka Ɩsɔ sam.


Pero xa janiˈ ta na cˈa ri etamabel ri ruyaˈon ri Dios chake, can queriˈ cˈa rajawaxic chi nikaben pa kacˈaslen, y can junan ta cˈa nikachˈob konojel. 	 Mpaaʋ ŋku tə təŋəɣɩ haləna saŋa tɔ, paa pə la ɩsəna tə́ təŋəɣɩ-kʋɣʋ mpʋ.


Tek rubanon ca, nej cˈa yixcˈo wi chare ri Dios. Yacˈa re wacami xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús, y rumariˈ xixjel yan apo riqˈui ri Dios. Xixcowin xixjel apo riqˈui ruma ri ruquiqˈuel ri Cristo ri xbiyin kuma konojel tek xcamisex. 	 Ama pənɛntɛ mə na Yesu Kilisiti mə kpɛntʋɣʋ tɔɔ ɩ weesuɣu lɩɩʋ yelaa kɛ́ na ɩ́ ka hatələnaʋ pə təna tɔ ɩ́ taɣanɩ-wəɣɩ kpətənaʋ.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can kitzij wi chi ri Elías nipe nabey y nuben cˈa ruchojmil ronojel ri rajawaxic chi nichojmirisex. 	 Tənaɣa ɩ cɔ-wɛ sɩ: Tampana pə wɛɛ sɩ Ilii ká kɔɔ na ɩ́ taɣanɩ pə tənaɣa teitei na pə́cɔ́.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri ixok: Ri rutzil ri Dios ma utz ta chi chare xabachique niyaˈox (nyaˈ) wi. Ruma ma rucˈamon ta chi nelesex quiway ri alcˈualaxelaˈ, riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) chique ri tak tzˈiˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Ɩlɛna Yesu náa cɔ alʋ ɩnɩ sɩ: Pə ta mʋna sɩ pá kpaɣa piya tɔɣɔnaɣa na pá tʋ hasɩ.


Y tek xseker pe pa rucaˈn kˈij, ri Jesús xel el pa tinamit y xbe pa jun lugar ri acuchi (achique) majun winek cˈo. Pero ri winek xa xebe chucanoxic y xbequilaˈ pe. Ri winek cˈa riˈ xcajoˈ xquikˈet ka ri Jesús ruma ma nicajoˈ ta chi nibe el. 	 Waatʋ wei tɛʋ fema tɔ, Yesu lɩɩwa na ɩ́ polo timpi yəlaa fɛɩ tɔ. Ḿpʋ́ɣʋ́ yəlaa samaa pɛɛka-ɩ, haləna pá tala ɩ cɔlɔ. Pa luɣu lapa sɩ pá tɔkɩ-ɩ, pá taa yele na ɩ́ tɛɛ.


Yacˈa ri ruchukˈaˈ ri sakil ri xintzˈet can xirumoyirisaj cˈa, y rumariˈ xa chinukˈaˈ chic xiyukex wi el cuma ri wachibil riche (rixin) chi xojapon cˈa pa tinamit Damasco. 	 Kɔkɔ nyaləməlɛ ńtɛ́ tə katatəlaɣa tɔɔ pə kʋ ma ɩsɛ maa tasəɣɩ naʋ. Ɩlɛna ma na mpa tɔ pá hɔ ma niŋ taa na pá pona-m Tamasɩ.


Pero ma ruma ta chukaˈ chi yix cˈa riyix ri yixchajin quiche (quixin), ruma ta riˈ nikˈax ruwiˈ ri niben chique. Ma que ta riˈ. Xa can ticˈuaj jun chojmilaj cˈaslen chiquiwech, riche (rixin) chi queriˈ riyeˈ niquetamaj niquicˈuaj chukaˈ jun chojmilaj cˈaslen. 	 Ɩ́ taa pɛɛkɩ sɩ ɩ́ ŋmakələɣɩ mpa pə cɛla-mɛ sɩ ɩ́ feŋiɣi pa tɔɔ tɔ. Ama ɩ́ wɛɛ mpa kaləkʋ ka nyənəɣəna na kʋ lakɩ tɔ.


Pero riyix rucˈulun chic chiwe chi ronojel junaˈ chupan ri nimakˈij pascua, cˈo jun preso ri nelesex el pa cárcel. ¿Niwajoˈ riyix chi riyin ncol el re achi reˈ ri i‑Rey riyix israelitas? xchaˈ chique. 	 Pə wɛɛ sɩ paa Tɛɛʋ acima nna ma cɛ-mɛɣɛ saləka tʋ tɔ, ɩlɛ ɩ́ caa sɩ má cɛ-mɛɣɛ mə Yuta nyə́ma wulaʋ sɔsɔ na?


Y tek xapon chiriˈ pa tinamit, riyaˈ xbe pa cachoch ri Zacarías y ri Elisabet, y xuyaˈ cˈa rutzil ruwech ri Elisabet. 	 Ɩ talaa ɩlɛna ɩ́ sʋʋ Sakalɩ təyaɣa na ɩ́ sɛɛ Ɩlisapɛtɩ.


Yacˈa tek ri ye riy rumam ca ri Leví xeˈoc sacerdotes, ri Dios majun ri xuben ta jurar. Pero tek ri Jesús xoc Sacerdote, yariˈ tek ri Dios xuben jurar. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca: Ri Ajaf Dios xuben jurar y ma xtujel ta ri ruchˈobonic. Riyaˈ xubij cˈa: Yit cˈa riyit ri Sacerdote ri majun bey xcajalatej ta, can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec ri xcˈojeˈ ojer ca. 	 Pa kpa Yesu kɛ́ kɔtʋlʋ na tuunaʋ, halɩ Ɩsɔ yɔɣɔtɩ təfoo sɩ: Tacaa yɔɣɔtaa na ɩ́ tuu sɩ, n ká pəsɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ kɛ tam tɔɔ. Ɩ kaa tuli tapəŋ kɛ nti ɩ yɔɣɔta mpʋ tɔ tə taa.


Ya ri Jesucristo ri rucˈamon (takal chrij) chi ninimirisex rukˈij, yacˈa riyin más utz chi yichˈutiner ka. 	 Pə wɛɛ sɩ Yesu ɩ́ pɩɩkəna na maa səkɩ.


Tek riyin xinchˈob chi yibe iwuqˈui, ¿la ma xinchˈob ta cami jabel nibij riyix? ¿La xa cˈa yin junan na cami quiqˈui ri nicˈaj chic winek ri niquibij chi niquiben jun cosa y ri cánima xa ma que ta riˈ nubij? Riyin ma yin que ta riˈ. 	 Waatʋ wei maa hʋʋwa mpaaʋ ŋkʋ kʋ tɔm tɔ faawɩɩ kɛ ma lapa kʋlapʋ na? Saa wei ma cakɩ na ma sɩɩ mpi ma təŋəɣɩ na má lakɩ tɔ yəlaa hʋwɛɛ kɛ ma təŋəɣɩ? Ye maa təŋaɣa yəlaa hʋwɛɛ nn na aaɩ pɩɩ wɛnna təntəmlɛ.


Ri jubaˈ ijaˈtz ri xeka pa bey, junan riqˈui ri ruchˈabel ri Dios tek nacˈaxex cuma ri winek. Ri itzel winek chanin nipe, y nrelesaj el ri ruchˈabel ri Dios ri xtic pa tak cánima ri winek riˈ, riche (rixin) chi queriˈ ri winek riˈ ma niquinimaj ta ri Dios, y ma yecolotej ta chukaˈ. 	 Wena wena a hota mpaaʋ nɔɣɔ nɔɣɔ tɔ, alɛ a wɛnna ɩsɩɩ mpa pa nɩɩkɩ Ɩsɔ Tɔm na Ɩlɔɣɔʋ təŋ na ɩ́ ləsɩ-təɣɩ kpakpaa kɛ pa lotu taa, sɩ pá taa kɔɔ na pá mʋ-tɩ na Ɩsɔ ya pa nyɔɔŋ.


Can riqˈui cˈa quicoten ticˈuluˈ, ruma riyaˈ xa jun chic rubanon riqˈui ri Ajaf achiˈel ibanon riyix. Can tiyaˈ cˈa quikˈij ri kachˈalal ri ye achiˈel chukaˈ riyaˈ. 	 Pə tɔɔ ɩlɛ ɩ́ mʋ-ɩ niŋ naalɛ na laŋhʋlʋmlɛ sɔsɔɔlɛ, ɩsɩɩ pa mʋkʋɣʋ taapalʋ kɛ Tacaa tɔm taa tɔ. Yəlaa ɩsɩɩ panɛ ɩnɩ wɛɣɛ pə wɛɛ sɩ ɩ́ seeki.


¿La ma yixcowin ta cami riyix nichojmirisaj ri chˈitak chˈaˈoj ri yebanatej chicojol? ¿La ma iwetaman ta cˈa chi xtapon na jun kˈij tek konojel riyoj ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios xtikakˈet na tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef? 	 Ɩ́ tá nyɩ sɩ Ɩsɔ yəlaa ká hʋʋnana yəlaa tənaɣa tɔm kɛ cele? Ye mɩɩ hʋʋnana yəlaa kɛ tɔm kɛ cele, ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ kaa pəsɩ na ɩ́ hʋʋ wenti tə wɛ pəciiu tɔ?


Ri Cristo Jesús cˈo wuqˈui, y rumariˈ riyin sibilaj yiquicot riqˈui ri samaj ri yaˈon chuwe ruma ri Dios. 	 Ɩsɩɩ ma kpɛntəna Yesu Kilisiti tɔ pə tɔɔ ma pəsəɣɩ má mʋɣʋləna mpi ma lakɩ Ɩsɔ tɔɔ tɔ.


Y ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri israelitas xquibij chare ri Jesús: Riyoj ma yatkaqˈuek ta chi abej ruma jun utzilaj samaj. Riyoj yatkaqˈuek chi abej ruma nabij chi yit junan riqˈui ri Dios. Ruma jun achi ri nibin queriˈ, xa nuyokˈ rubiˈ ri Dios, xechaˈ. 	 Ɩlɛna Yuta nyə́ma cɔ-ɩ sɩ: Aaɩ, ta paa fɛɩna nyá təma kʋpana. Ama ɩsɩɩ n tɩɩ kpaʋ Ɩsɔ tɔɔ tɔɣɔ. Pə taɣa pʋlʋ, nyaɣa yʋlʋ na ń kɛɛsəɣəna Ɩsɔ kɛ́ nyá tɩ.


Ri nichˈobo cˈa queriˈ xa jun winek nacanic. Xa can majun runaˈoj. Ruma jun ijaˈtz cˈo ri nucˈut chkawech chrij riˈ. Tek ri ijaˈtz nbetic ca pan ulef, ri rij ri ijaˈtz nikˈey, yacˈariˈ tek nitzˈuc pe. Y queriˈ riyoj. 	 Kʋmɛlɛŋ nyá, n tuukuɣu pʋlʋ pəle kɛ atɛ tɔ, pəle ńtɛ́ tə saaləɣɩ tɛtʋ tɛɛ kɛ́ ɩlɛna hoole náá nyɔ.