Y wacami ri Dios nucˈut cˈa chkawech achique rubaniquil nuben chake riche (rixin) chi yojtzˈetetej ruma Riyaˈ chi majun kamac. Nucˈut chkawech chi ma ruma ta ri ley riche (rixin) ri Moisés tek yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac, can achiˈel wi ri nubij chupan ri ley y chupan ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Ama pənɛntɛ Ɩsɔ hʋla-tʋɣʋ ɩsəna ɩ lakɩ na tə́ pəsəɣɩ yʋlʋpama kɛ ɩ ɩsɛntaa na pə tá lɩɩ kʋsəsɩɩtʋ təŋʋɣʋ tɔm tɔ. Halɩ kʋsəsɩɩtʋ takəlasɩ na Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa nyənsɩ taa kɛ́ pa yɔɣɔta pə tɔm kɛ mpʋ sɩ:


Riyoj can sibilaj yojcos chi samaj riche (rixin) chi nikachˈec kaway. Y astapeˈ cˈo ri yeyokˈo kiche (kixin), riyoj xa nikacˈutuj ri rutzil ri Dios pa quiwiˈ. Y astapeˈ cˈo pokon niquiben ri winek chake ruma ri rubiˈ ri Cristo, riyoj can nikacochˈ. 	 Tá maɣamaɣa tá kookalɩ kɛ́ tə lakɩ na tə́ tɔkəna. Pa tʋʋkɩ-tʋ, na taa sɛɛkɩ-wɛ. Pa tʋɣɩ-tʋɣʋ kʋnyɔŋ, tá sumaɣa sɩ pá tʋ-tʋ.


Y ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx y ri utzil ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 Tacaa Ɩsɔ na tá Sɔsɔ Yesu Kilisiti pá hʋ́lɩ́-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ na pá ha-mɛɣɛ alaafəya.


Can jabel cˈa ruwaquikˈij ri niquichˈajchˈojsaj ri quicˈaslen; ruma can yeriˈ ri niyatej chique chi niquitij ruwech ri cheˈ ri niyaˈo cˈaslen, y yecowin chukaˈ yeˈoc ri pa tak puertas riche (rixin) ri cˈacˈacˈ tinamit. 	 Leleŋ nɩɩlaa ntɛ́ mpa pa cɔtəɣɩ pa capanaa na pə ha-wɛɣɛ mpaaʋ sɩ pá tɔɣɔ weesuɣu tʋɣʋ pee, na pá təŋna ɩcatɛ nɔnɔɔsɩ na pá sʋʋ ɩcatɛ taa tɔ.


Y wi xa ta ri Dios man ta nuben chi xa kˈatatel ri kˈij riche (rixin) ri tijoj pokonal riˈ, quinojel ta yecom. Pero ruma ri rutzil ri Dios pa quiwiˈ ri ye ruchaˈon chic, rumariˈ can xtuben wi chi xa kˈatatel ri kˈij riˈ. 	 Na ye pə taɣa ɩsɩɩ Ɩsɔ hʋʋwa sɩ ɩ ká pasa kʋyɛɛŋ ɩnɩ tɔɔ, nɔɣɔlʋ kaa tʋlɩ-tɩ. Ama ɩ pasa pə kʋyɛɛŋ ɩnəɣɩ yəlaa mpa ɩ ləsaa tɔ pa tɔɔ.


Riyoj can nikacˈut wi cˈa kiˈ chi yoj rusamajel ri Dios, y yariˈ ri nibin chi can utz wi chi yojcˈul ri acuchi (achique) yojapon wi. Can nikˈalajin wi chi yoj rusamajel ri Dios ruma sibilaj kacochˈon kawech chupan ri rusamaj, kakˈaxan tijoj pokonal, kacochˈon tek cˈo qˈuiy rajawaxic chake, kacochˈon tek cˈo kˈaxon ri yepe chikij. 	 Ama tə hʋ́lə́ɣɩ́ pə təna pə taa kɛ́ sɩ tə kɛ́ Ɩsɔ təmlɛ nyə́ma. Pə tɔɔ kɛ́ tə caɣana suulu kɛ sɔsɔm na tə́ tɔkɩ kʋnyɔməŋ na tə́ wɛ ɩsənyəŋlɛ na laŋwakəllɛ sɔsɔɔlɛ taa.


Yacˈa tek riyeˈ xeˈel el, ye qˈuiy cˈa winek ri xetzˈeto el y can xquetamaj el quiwech. Rumariˈ ri winek junanin (anibel) xebe chicaken, xquimololaˈ el quiˈ pa bey; ri pa tak tinamit ri xekˈax wi el. Y xa ye riyeˈ ri xeˈapon nabey. Y tek ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon, ri winek xquimol cˈa apo quiˈ chiquij. 	 Ama yəlaa paɣalɛ loosa-wɛ na pá nyɩ-wɛɣɛ kpakpaa. Ɩlɛna yəlaa lɩɩ acalɛɛ acalɛɛ na pá kpaɣa asewa na pá laalɩ-wɛɣɛ tənaɣa tatɛ.


Xquichop cˈa el ri Jesús, y xquicˈuaj pa rachoch ri nimalaj sacerdote. Y ri Pedro ye rutzekelben el, pero cˈanej cˈo wi ca chiquij. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kpa Yesu na pá pona kɔtʋlʋ sɔsɔ təyaɣa, na Piyɛɛ təŋaɣa ɩ waalɩ kɛ́ táálə́ḿ tɔɔ.


Yacˈa tek ri Jesús xutzˈet chi ri María ntokˈ y que chukaˈ riˈ yeˈokˈ quinojel ri israelitas ri ye tzeketel el chrij ri María, ri ránima ri Jesús jun wi xuben xunaˈ Riyaˈ y xpe cˈa bis chare. 	 Yesu na-ɩ na ɩ́ wiiki na pə kpɛŋna Yuta nyə́ma mpa ɩ́ na-wɛ paa polaa tɔ, ɩlɛna ɩ laŋlɛ wakəlɩ sɔsɔm na pə pɛkəlɩ-ɩ pə tɩɩ fɛɩ.


Y can yacˈariˈ tek xjel apo ri Pedro riqˈui ri Jesús y xubij chare: Ajaf, wi jun wachˈalal can cˈo pokon nubanalaˈ chuwe, ¿cˈa janipeˈ cˈa mul utz chi ncuy rumac? ¿La wukuˈ cami mul ncuy rumac? xchaˈ ri Pedro chare ri Jesús. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Piyɛɛ pola Yesu kiŋ na ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tacaa, ye ma tɔɣɔntəlɛ pəntəɣəna-m tam na má suma, tɔm ɩsənaɣa pə́ talaa ma kaa su? Tɔm naatosompɔɣɔlaɣa na?


Man cˈa tisach ta icˈuˈx, xchaˈ ri Jesús chique ri rudiscípulos. Riyix can iniman ri Dios y can queriˈ chukaˈ quininimaj riyin, xchaˈ chique. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma-wɛ sɩ: Pə taa pɛkəlɩ-mɛɣɛ mpʋ. Ɩ́ tɛna Ɩsɔ kɛ́ mə taa, na ɩ́ tɛna má tɔtɔ.


Ri achiˈaˈ fariseos xquibij cˈa chare ri Jesús: ¿Acuchi (achique) cˈa cˈo wi ri Atataˈ? xechaˈ chare. Y ri Jesús xubij cˈa: Riyix ma iwetaman ta ruwech ri Nataˈ, ruma ma iwetaman ta nuwech riyin. Wi ta iwetaman nuwech riyin, can iwetaman ta chukaˈ ruwech ri Nataˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Falisanaa pɔɔsa Yesu sɩ: Leɣe nyá Caa ɩnɩ ɩ wɛɛ? Tənaɣa Yesu cɔ Falisanaa sɩ: Ɩ́ ta nyɩ má, pəyele ɩ ta nyɩ ma Caa. Ye ɩ́ ka nyəma-m, ɩ́ ka nyəmá ma Caa tɔtɔ.


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Y chukaˈ nubij: Tiyaˈ rukˈij ri Ajaf chiˈiwonojel riyix ri ma yix israelitas ta. Quinojel winek tiquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios. 	 Na tɔtɔ sɩ: Piitimnaa mɛ mə təna ɩ́ sa Tacaa. Yəlaa təna ɩ́ samɩ-ɩ.


Y ruma ri chˈabel riˈ ntajin niwil ri colotajic. Pero rajawaxic chi riyix ma niyaˈ ta ca riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi can cˈo rejkalen chi xinimaj ri lokˈolaj chˈabel ri xintzijoj chiwe. 	 Laapaalɩ Kʋpaŋ ɩnɩ ɩ tɔɔ kɛ́ pə yapa mə nyʋɣʋ, ye ɩ́ tɔka-ɩ teu ɩsɩɩ maa sɛɣɛsʋɣʋ-mɛɣɛ-ɩ tɔ. Ye pə taɣa mpʋ ɩ́ tɛm mə taa tɔ yem tɔɔ kɛ́.


Ri yecˈutu ronojel riˈ nikˈalajin chi achiˈel cˈo qˈuiy naˈoj quiqˈui y xa ma que ta riˈ, xa majun quetaman. Niquibij chi nicˈatzin chi nikayaˈ quikˈij ángeles y nicˈaj chic cosas. Niquibij chi tikachˈutinirisaj kiˈ y tikayaˈ ri kachˈacul pa tijoj pokonal. Yacˈa ronojel riˈ xa majun utz nucˈom pe, ruma ma nuyaˈ ta kachukˈaˈ riche (rixin) chi yojchˈacon chrij ri itzel tak raybel. 	 Kiiŋ ɩnɛ ɩ nəɣəsəna ləmaɣasɛɛ kʋpana kɛ́, mpi tɔ, ɩ yelaa na yʋlʋ cɛsəɣəna Ɩsɔ sɛɛʋ, na ɩ yelaa na yʋlʋ pasəɣɩ ɩ tɩ, na ɩ caala yʋlʋ sɩ ɩ́ tʋ ɩ tɔnʋɣʋ kɛ wahala. Ama pəsʋɣʋ kɛ kiiŋ ɩnɛ ɩ fɛɩna sɩ ɩ́ kpa yʋlʋ tɔnʋɣʋ kɛ kʋ kʋnyɩɩləŋ təlatɛ.


Yacˈa ri jun chic alekˈom xchapon apo chare ri jun y xubij: ¿Can ma naxibij ta awiˈ chuwech ri Dios chupan re rucˈayewal re junan yojcˈo wi riqˈui? 	 Ama lɛlʋ ná kaləna ɩ́lɛ́ sɩ: Saləka kʋlʋm ɩnəɣɩ pa tʋ nyá, ɩlɛ pepe tɔɔ kɛ́ nn see Ɩsɔ?


Ncˈutuj chare ri Dios chi ri Lokˈolaj Espíritu ri niyaˈo ri naˈoj, can ta xtuyaˈ pa ruqˈuiyal chiwe. Ri Lokˈolaj Espíritu qˈuiy ta xtukˈalajsaj chiwech, riche (rixin) chi niwetamaj ruwech ri Dios. Yareˈ ri ncˈutuj chare ri Tataˈixel ri cˈo rukˈij rucˈojlen; ri Dios ri riche (rixin) ri Kajaf Jesucristo. 	 Nti ma sələməɣɩ tá Sɔsɔ Yesu Kilisiti Ɩsɔ, Tacaa teeli təna tʋ tɔɣɔlɛ sɩ ɩ́ ha-mɛɣɛ ɩ Feesuɣu, kʋlɛ kɩɩ yelina na ɩ́ cɛkəna, na kɩɩ hʋ́lɩ́-mɛɣɛ Ɩsɔ na ɩ́ nyəmɩ-ɩ teu.


Pero riyix can jabel cˈa tichajij ka iwiˈ. Ruma xa can yecˈo cˈa ri xquixjacho pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij. Y chukaˈ xquixquichˈey pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y xquixucˈuex cˈa chiquiwech aj kˈatbel tak tzij; xquixucˈuex chiquiwech reyes y nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij. Y xa wuma cˈa riyin tek xticˈulwachij queriˈ, pero xa can xquixcowin cˈa xquinikˈalajsaj chiquiwech riyeˈ. 	 Mə maɣamaɣa ɩ́ la laakalɩ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, paa yaa-mɛɣɛ puloonaa taa. Paa ma-mɛɣɛ kpatəŋ kɛ Yuta nyə́ma təkotilenaa taa. Paa yaa-mɛɣɛ nɔnɔɔsɩ kɛ tɛtʋ tɔkəlaa na awulaa sɔsaa pa kiŋnaa kɛ ma tɔɔ, na ɩ́ ká hʋ́lɩ́ ma tɔm tampana.


Pero ma riqˈui wi riˈ ri winek xa can ma xtzolin ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi xquiyaˈ ta ca rubanic ri etzelal. Xa pa ruqˈuexel chi que ta riˈ xquiben, xa xquiyokˈ ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, ruma ri kˈaxomal y ri itzel chˈaˈc ri cˈo chiquij. 	 Na pá tʋʋ ɩsɔtaa Ɩsɔ kɛ́ pa wahala na pa səmola pə tɔɔ. Paa na mpʋ tɔ, pa ta yele pa lakasɩ ɩsaɣasɩ.


¿Y numatioxij cami chare ri mozo ruma xuben ri xubij chare? Ma que ta riˈ. 	 Ɩ ká nɔkɩ-ɩ sɛɛʋ sɩ ɩ lapa mpi ɩ tɔma-ɩ sɩ ɩ́ la na ɩ́ la tɔ?


¿La can majun cami iwachoch riche (rixin) chi chiriˈ ta yixwaˈ yixucˈyaˈ wi? ¿O chiwech riyix xa can majun oc quikˈij ri nicˈaj chic kachˈalal ye riche (rixin) ri iglesia? ¿Y achique chukaˈ ruma tek can niyaˈ (nitzek) quiqˈuix ri kachˈalal ri xa majun oc cˈo quiqˈui? ¿Can niwajoˈ cˈa riyix chi riqˈui ri yeˈibanalaˈ, riyin nyaˈ ta ikˈij? Riyin xa ma nyaˈ ta ikˈij ruma xa ma utz yixtajin chubanic. 	 Ɩ́ ká tɔkɩ na ɩ́ nyɔɔkɩ mə tɛɛsɩ nsi sɩ taa tɔɣɔ ɩ́ fɛɩna yaa we? Yaa Ɩsɔ sɛɛlaa kpekəle kɛ ɩ́ nyənəɣɩ yem? Na mpa pɛlɛ pa fɛɩna pʋlʋ tɔɣɔlɛ ɩ́ caa fɛɛlɛ tʋɣʋ na? Yaa ɩ́ caa má heeli-mɛ suwe? Pə nəɣəsəna ma sa-mɛ? Paa pəcɔ ma kaa sa-mɛ se.


riche (rixin) chi xberucˈutuj pe wuj chare, riche (rixin) chi tuyaˈ el kˈatbel tzij pa rukˈaˈ. Y riqˈui ri kˈatbel tzij ri cˈo chic el pa rukˈaˈ nibe cˈa pa tinamit Damasco, riche (rixin) chi nbeˈoc ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi yeberucanoj pe ri quitzekelben ri Jesús, ri kitzij Bey. Y tek xqueril pe, wi ye achiˈaˈ o ye ixokiˈ, can ye ximil cˈa yerucˈom pe cˈa pa Jerusalem. 	 na ɩ́ sələmɩ-ɩ sɩ: La-m takəlaɣa, na má pola Tamasɩ, na má maɣana Yuta nyə́ma təkotilenaa taa kɛ́ mpa pa təŋəɣɩ Tacaa mpaaʋ tɔ, paa apalaa paa alaa, ma kpa-wɛ na má hɔkɔ na má pona Yosalɛm.


Yacˈa tek xapon riqˈui ri Simón Pedro riche (rixin) chi nuchˈej ri raken, ri Pedro xubij chare ri Jesús: Ajaf, ¿can nachˈej cˈa chukaˈ waken riyin? xchaˈ. 	 Ɩ kɔma ɩ tala Simɔŋ Piyɛɛ kiŋ, ɩlɛna ɩ́lɛ́ ɩ tɔmɩ-ɩ sɩ: Nyaɣa Tacaa na ń kɔɔ ma nɔɔhɛɛ na?


Ye qˈuiy cˈa winek yebiyaj chuwech re ruwachˈulef ri xa ma ya ta ri kitzij ri niquibij, ruma niquibij chi ri Jesucristo tek xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma xoc ta winek achiˈel riyoj. Y ri nibin queriˈ chrij ri Jesucristo, yacˈariˈ ri kˈolonel ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. 	 Pɔpɔtʋnaa paɣalɛ yana antulinya kɛ́, paa caa pá nɩɩ sɩ Yesu Kilisiti pəsa yʋlʋ tətɛŋɛlɛŋ kɛ tampana. Yʋlʋ wei ɩɩ caa ɩ́ nɩɩ mpʋ tɔ pʋntʋ kɛ́ pɔpɔtʋ kɛ́, na ɩnəɣəlɛ Kilisiti kolontu.


Can rucˈamon wi chi quereˈ nchˈob chiwij, ruma can ibanon utzil chuwe waweˈ pa cárcel, yin itoˈon chutzijoxic chique ri winek chi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic can kitzij wi y can riqˈui ri Dios petenak wi. Y can junan cˈa kacˈulun ri rutzil ri Dios iwuqˈui, y rumariˈ can yixcˈo wi pa wánima. 	 Pə mʋna teu kɛ́ sɩ má hʋʋ ḿpʋ́ɣʋ́ mə təna təpaɩ mə tɔɔ. Ma luɣu sʋʋ-mɛɣɛ sɔsɔm sɔsɔm kɛ́. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, mə təna təpaɩ ɩ́ hika mə paa nyəm kɛ pɛɛlɛɛ nna Ɩsɔ lapa ma tɔ a taa kɛ́. Ɩlɛ paa pənɛntɛ ma wɛʋ saləka taa ɩsəntɔ yaa tuu ma tɩɩ wɛʋ na ma tɩ, sɩ má taa yele na Laapaalɩ kʋpaŋ pəsɩ tɛtɛpʋlʋ, ama sɩ má sɩɩ-ɩ teu kɛ́ təka.


Yacˈa ri naˈoj ri nikacˈut riyoj chiquiwech ri kachˈalal, can riche (rixin) wi ri Dios, naˈoj ri majun bey can ta kˈalajsan pe jabel. Xa ma can ta kˈalaj rubixic banon pe chare. Pero cˈa chupan re katiempo riyoj, xkˈalajsex wi ri ruchˈobon pe ri Dios chi nuben. Can cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef tek ri Dios xuchˈob yan chi xtuben chake chi xticˈojeˈ kakˈij kacˈojlen. 	 Ama Ɩsɔ ləmaɣasɛɛ mukaɣa tɛɛ nyəna nna a ŋmɛla yəlaa tɔ a tɔm kɛ ma kpaaləɣɩ. Ɩsɔ ka ləsəna-yɛ na ɩ́ sɩɩ tá teeli tɔɔ na pəcɔ pá la antulinya.


Y ri Jesús xerucˈuaj el ri rudiscípulos cˈa pa tinamit Betania. Y chiriˈ, Riyaˈ xeruyec ri rukˈaˈ chicaj, y xeruben cˈa bendecir. 	 Pə waalɩ kɛ́ Yesu kpaɣa-wɛ na pá lɩɩ ɩcatɛ waalɩ na pá wʋsəna Petanii. Tənaɣa ɩ kʋsa ɩ niŋ na ɩsɔ na ɩ́ kooliɣi-wɛɣɛ Ɩsɔ kʋpantʋ.


Quecˈariˈ chukaˈ yixtajin chubanic, yeˈiwajoˈ quinojel ri kachˈalal ri yecˈo pa ruwachˈulef riche (rixin) ri Macedonia. Pero chukaˈ nikabij chiwe chi can ta sibilaj niqˈuiy ri ajowabel iwuqˈui. 	 Halɩ ntɩ ɩnɩ tə maɣamaɣa kɛ ɩ́ tɔŋna mə taapalaa mpa pa təna pa wɛ Masetoni təna taa tɔɣɔ lapʋ. Ama tá taapalaa mɛ, tə tasəɣɩ-mɛɣɛ wiinaʋ sɩ ɩ́ sɔɔsɩ lʋpʋ kɛ pə taa.


Y ri Juan can xukˈalajsaj wi cˈa chi can kitzij wi ri ruchˈabel ri Dios, chi can kitzij ri xubij ri Jesucristo chare, y can kitzij chukaˈ ronojel ri xutzˈet. 	 Na pə təna mpi Yohaanɩ má, ma nawa tɔɣɔ ma kɛɛsaa. Na Ɩsɔ kʋheelutu na tampana nna a tɔɔ Yesu Kilisiti kulaa tɔɣɔlɔ.


Y ri Abraham xubij chare: Riyeˈ cˈo ri ruchˈabel ri Dios quiqˈui, ri rutzˈiban ca ri Moisés. Y cˈo chukaˈ ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Yacˈariˈ ri tiquicˈaxaj, y tiquinimaj, xchaˈ ri Abraham. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Apəlaham cɔ-ɩ sɩ: Ye kpaalʋɣʋ kɛ pa caa, Moisi na Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa pa wɛɛ ɩlɛ, pá nɩɩna pɛlɛ.


Ruma chi riyaˈ sibilaj yojrajoˈ riyoj israelitas, y chukaˈ xuben jun jay ri nikamol wi kiˈ, riche (rixin) chi nikacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ. 	 Pə taɣa pʋlʋ, ɩ sɔɔla ta piitim kɛ sɔsɔm, halɩ ɩ ŋma-tʋɣʋ təkotile.


Ri ixok riˈ can xralaj wi jun ti cˈajol (alaˈ), y ri ti acˈal riˈ xmaj el chuwech, y xucˈuex chare ri Dios ri tzˈuyul pa lokˈolaj ruchˈacat. Y ya ri ti acˈal riˈ ri xtikˈato tzij riqˈui jun vara ri can chˈichˈ pa quiwiˈ ri tinamit ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef. 	 Apalʋpəyaɣa ŋka kaa tiiki piitimnaa təna na nyəɣəlʋɣʋ kpátʋ́ɣʋ́ tɔɣɔ alʋ ɩnɩ ɩ lʋlaa. Ɩlɛna pə́ kpaana ɩ pəyaɣa na pə́ pona-kɛɣɛ Ɩsɔ na ɩ kumte pə kiŋ.


Xpe cˈa jun chique ri achiˈaˈ fariseos, ri can cˈo qˈuiy retaman chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés, xaxu (xaxe wi) cˈa riche (rixin) chi nutojtobej ri Jesús, xucˈutuj cˈa chare: 	 Ɩlɛna pa taa Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlʋ nɔɣɔlʋ ɩ́ kɔɔ sɩ ɩ́ kuuki Yesu nɔɣɔ. Ɩlɛna ɩ́ pɔɔsɩ Yesu sɩ:


Tek xpe ri Cristo xoruyaˈ ri utzilaj rutzijol ri uxlanibel cˈuˈx chique ri winek. Xubij chique ri nej yecˈo wi el chare ri Dios, y xubij chukaˈ chique ri nakaj yecˈo wi chare ri Dios. 	 Kilisiti kɔmna na ɩ́ kpaalɩ Laapaalɩ Kʋpaŋ wei ɩ hɛɛsəɣɩ yəlaa laŋa tɔ paa mpa mɛ ɩ́ tá kɛ́ Yuta nyə́ma na ɩ́ ka hatələna Ɩsɔ tɔ, paa Yuta nyə́ma mpa paa kpətəna-ɩ tɔ.


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri Pilato: Riyin ma yin rey ta riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef. Ruma wi ta riyin yin rey riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef, quinojel ta ri ye nusamajel, yetajin ta chic chi chˈaˈoj, riche (rixin) chi ma yijach ta el pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij. Riyin can ma yin rey ta cˈa riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔwa sɩ: Ma kawulaɣa ta kɛ atɛ cənɛ nyəŋka. Ye ma kawulaɣa ka kɛ́ cənɛ nyəŋka, ma ɩfalaa ka yoo ma yoou, sɩ má taa sʋʋ Yuta nyə́ma niŋ taa. Ama, pə taɣa atɛ cənɛ kawulaɣa kɛ ma tɔkɩ.


Jabel ruwaquikˈij ri chˈuchˈuj cánima, ruma riyeˈ xtoc quiche (quixin) ri ruwachˈulef ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios chique. 	 Mpa pa wɛna yʋlʋtʋ tɔ pa nɩɩ leleŋ kɛ́. Mpi tɔ, mpɛ paa tɔɣɔna tɛtʋ təna, ɩsɩɩ Ɩsɔ ka heeluɣu-wɛ tɔ.


Y quiyaˈon chic cˈa ca ri bey riche (rixin) ri chojlaj cˈaslen. Can ye sachnek wi ca. Y can quicˈuan cˈa jun cˈaslen achiˈel xucˈuaj ri jun achi ri xcˈojeˈ ojer ca, ri xubiniˈaj Balaam, rucˈajol ri Beor. Ri Balaam hasta xubanalaˈ ri ma utz ta ruma sibilaj xurayij chi xuchˈec ta ri puek. 	 Pa yela mpaaʋ kʋpaŋkʋ kɛ́ na pá tooliɣi. Posɔɔ pəyalʋ Palaam ɩkpatɛ kɛ pa təŋaa. Ɩ́lɛ́ ɩ ka sɔɔləna liɣitee na ɩ́ nyɩ sɩ kawalaɣa lapʋ taa kɛ́ ɩ ká hikina-yɛ.


Quinojel can xu (xe) wi cˈa xquitzˈet chi petenak ri Jesús, can xquimey. Y xequicot, y chanin xebe y xquiyaˈ rutzil ruwech. 	 Tuu ɩsɩɩ yəlaa naʋ Yesu tɔ pə yeɣeta-wɛɣɛ sɔsɔm ntɛ, na pá seeki na pá puki ɩ sɛɛʋ.


Y can yacˈariˈ xel pe ri Pablo chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y xbe chrachoch ri jun achi ri Justo rubiˈ. Ri achi riˈ can nuxibij riˈ chi nimacun chuwech ri Dios, y ri rachoch, can riqˈui cˈa apo ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios cˈo wi. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɔɔlɩ kʋla təna na ɩ́ polo apalʋ nɔɣɔlʋ ɩ tɛ, pa yaa-ɩ sɩ Titiyusi Yutusi. Apalʋ ɩnɩ ɩ sɛɛkaɣa Ɩsɔ kɛ́, na ɩ təyaɣa fɛɩ pooluŋ na Yuta nyə́ma təkotile.


Queriˈ xubij ri Isaías. ¿Achique cˈa nikabij chrij reˈ? Ri ma ye israelitas ta astapeˈ ma quitijon ta quikˈij riche (rixin) chi yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac, xa yeriˈ ri xquetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac ruma quicukuban quicˈuˈx riqˈui. 	 Tə yɔɣɔtɩ suwe tɔtɔ yee? Yəlaa mpa pɛlɛ pa ta kɛ Yuta nyə́ma na pa taa pɛɛkəɣɩ sɩ pá te Ɩsɔ tɔ pa taa tɛmnaʋ kɛ Ɩsɔ tɔɔ pa pəsa kʋpama kɛ ɩ ɩsɛntaa.


Ri rutzil ri Ajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. 	 Tacaa Yesu ɩ́ la-mɛɣɛ pɛɛlɛɛ.


Queriˈ nikabij chiwe riyix kachˈalal, ruma ninatej chiwe chi majun bey cˈo ta ri xkacˈutuj chiwe. Riyoj xa can xojsamej chi pakˈij chi chakˈaˈ riche (rixin) chi xkachˈec ri nicˈatzin chake. Ruma ma xkajoˈ ta xkayaˈ jun ejkaˈn chiwij tek xojcˈojeˈ iwuqˈui chutzijoxic ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. 	 Tá taapalaa, ntɔŋ ɩ́ tɔɔsa ɩsəna tə lapa təma na tə́ konti haŋaɣa tɔ? Ɩsəna tə lapa təmlɛ na ɩsəlɛ kʋsɛɛmlɛ kɛ teu sɩ tə́ taa sʋkɩ mə taa nɔɣɔlʋɣʋ səɣəla kɛ saa wei tɩɩ wɛ mə hɛkʋ na tə heeliɣi-mɛɣɛ Ɩsɔ Laapaalɩ Kʋpaŋ tɔ.


Y ri rey can yacˈariˈ tek xutek el jun soldado riche (rixin) chi ticˈamer pe ri rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista. 	 Tənaɣa ɩ tila taŋlaa taa nɔɣɔlʋɣʋ kpakpaa sɩ ɩ́ polo ɩ́ kɔna Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohaanɩ nyʋɣʋ. Ɩlɛna taŋlʋ náá tɛɛ saləka naŋ taa na ɩ́ sɛtɩ Yohaanɩ nyʋɣʋ.


Y ri winek cˈa riˈ can sibilaj xquequicot ruma ri ye caˈiˈ profetas xecom. Y ruma ri sibilaj quicoten riˈ, can xquequibanalaˈ cˈa sipanic ri chiquiwech ka riyeˈ; ruma can xquitij cˈa pokon pa quikˈaˈ ri ye caˈiˈ ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. 	 Tɛtʋ tɔɔ yəlaa təna laŋlɛ ká hɛɛ ɩsɩɩ yəlaa panɛ pa səpʋ tɔ. Paa paa teu na pá lá təmaɣa kʋcɔɔŋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa panɛ pa naalɛ paa paasaa kɛ́ na pá tʋ atɛ yəlaa kɛ wahala.


Y wacami nikajoˈ cˈa chi riyix y ri nicˈaj chic ri pa moc (comon) yixkˈato tzij nbeˈibij ta chare ri achi achiˈel jun coronel, chi riyix niwajoˈ chi chuaˈk nucˈuex apo ri Pablo chiwech ruma cˈa cˈo na qˈuiy ri niwajoˈ nicˈutuj chare. Y riyoj xtikoyobej pa bey, y xtikacamisaj ri Pablo, xechaˈ. 	 Mpʋ tɔ, mə na Kotuɣu sɔsɔɔŋkʋ nyə́ma ɩ́ tɔ kʋmataŋ sɩ ɩ́ cɛlɛ-mɛɣɛ Pɔɔlɩ, sɩ ɩ́ caa ɩ́ wiili ɩ tɔm taa kɛ́ teu na ɩ́ cɛkəna. Ye ta ɩlɛ tá sɔɔlʋ ná pɩɩwa sɩ ye ɩ́ lɩɩ mpaa tə kʋ-ɩ, na ɩ́ ta tata mə kiŋ cənɛ.


Y ri nichajin quiche (quixin) ri carneˈl nujek cˈa pe ri ruchiˈ ri coral chuwech ri aj yukˈ, y ri carneˈl can quetaman chic ri ruchˈabel ri cajyukˈ. Riyaˈ yerusiqˈuij (yeroyoj) chiquijujunal riqˈui ri quibiˈ y yerelesaj cˈa el. 	 Nɔnɔɣɔ taŋlʋ tʋləɣɩ-ɩ na ɩ́ sʋʋ. Heeŋ nyəmá ɩ nɔɣɔ. Ɩ kaləɣɩ ɩ heeŋ həla kɛ kʋlʋm kʋlʋm na ɩ́ lɩɩkəna-ɩ awalɩ.


Y ruma chi yin aj mac, can xinnaˈ ka chi ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi yin cˈa riyin ri xinapon awuqˈui. Riyit xaxu (xaxe wi) cˈa tabij jun chˈabel chi nicˈachoj ri numozo, y xticˈachoj. 	 Halɩ mpʋ ɩnəɣɩ maa hʋʋwa sɩ ma ta tala má kɔɔ ma maɣamaɣa kɛ nyá kiŋ. Pə tɔɔ ɩlɛ, yɔɣɔtɩ kʋyɔɣɔtʋ kɛ tɔm kʋlʋm na ma yom hiki alaafəya.


Riyin ri Pablo can riqˈui cˈa nukˈaˈ ntzˈibaj el chawe chi can xtintoj wi ri rucˈas, astapeˈ wetaman chi riyit achiˈel yit jun aj cˈas wuqˈui, ruma chi can wuma riyin tek xawil ri utzilaj cˈaslen riqˈui ri Jesucristo. 	 Maa fɛlɩ-ŋ pə təna. Pɔɔlɩ má ma maɣamaɣa ma ŋmaana na ma niŋ kɛ mpʋ. Ɩlɛ maa nɔkəɣɩ na má heeli-ŋ sɩ nyá maɣamaɣa n wɛna-m kəmlɛ, haləna nyá niŋ na nyá nɔɔhɛɛ, ma tənna.


Rumariˈ, tek xapon ri kˈij riche (rixin) ri waˈin, ri achi xutek cˈa el jun rumozo chiquisiqˈuixic (chicoyoxic) quinojel ri winek riˈ. Y ri mozo xberubij cˈa chique: Ronojel ya cˈo chic, wacami joˈ cˈa pa waˈin. 	 Pə kɔma na pə pɩɩ, ɩlɛna ɩ́ tili ɩ pəyalʋ sɩ ɩ́ polo na ɩ́ heeli mpa ɩ yaa tɔɣɔʋ tɔ sɩ pá kɔɔ mpʋ, pə talaa.


Ri Cristo can majun bey xuben ta jun mac. Y chukaˈ majun bey xucusaj ta jun tzij riche (rixin) chi xukˈol jun winek. 	 Ɩ ta la ɩsaɣatʋ natəlɩ, ɩ nɔɣɔ taa tá lɩɩ pɔpɔtʋ tɔm natəlɩ kɛ paa fəŋ.


Y quinojel cˈa ri ma yeniman ta, can cˈo chic riche (rixin) chi nika ri rucˈayewal pa quiwiˈ; ruma ri Sakil can xoka wi chuwech re ruwachˈulef, pero riyeˈ xa más xcajoˈ ri kˈekuˈm que chuwech ri Sakil, ruma riyeˈ can xu (xe wi) cˈa ri etzelal ri yequibanalaˈ. 	 Pa tɔm səpa timpi tɔɣɔlɛ sɩ fətəla wei ɩ naakɩ tɔ ɩ kɔma antulinya taa, na yəlaa sɔɔlɩ səkpɛtʋɣʋ na pá kisi-ɩ pa lakasɩ ɩsaɣasɩ tɔɔ.


Y wacami cˈo nikajoˈ nikabij chiwe chrij ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Kajaf Jesucristo riche (rixin) chi yojorucˈamaˈ ka. Nikacˈutuj jun utzil chiwe riyix kachˈalal, chi 	 Tá taapalaa, ye Tacaa Yesu Kilisiti kɔntɛ na tá kotuɣu kɛ ɩ kiŋ tɔm ɩlɛ,


Ri cˈo cˈa pa ruwiˈ ri rachoch tek xtibanatej ronojel riˈ, xa utz chi tanmej el. Y ma toc ta chic pa rachoch riche (rixin) chi cˈo na ri nberucˈamaˈ pe. 	 Ye pə maɣana wei na ɩ́ wɛ kutuluɣu tɔɔ na ɩ́ tiiwa, ɩ taa tɔ sɩ ɩ sʋʋkɩ təyaɣa na ɩ́ kpaɣa ɩ pʋlʋ.


Ruma chi ri Dios xiruchaˈ riyin ri rusamajel ri xa majun oc nukˈij. Y janipeˈ ri xtibe apo, ri winek xtiquibij chi jabel ruwanukˈij. 	 Pə taɣa pʋlʋ, ɩ nawa ɩ təmlɛ tʋ kʋnyɔntʋ má. Saŋa waalɩ yəlaa təna ká yaa-m sɩ leleŋ nɩɩlʋ.


Xpe ri Jesús xubij cˈa apo chique: Ticˈakaˈ ka ri yaˈl chapabel car re quereˈ pa rajquikˈaˈ ri jucuˈ y can yecˈo cˈa car xqueˈichop, xchaˈ. Y ri discípulos can yacˈariˈ xquiqˈuek ka ri yaˈl chapabel car pa yaˈ. Y can ma yecowin ta chic niquelesaj pe ri yaˈl pa yaˈ, ruma can sibilaj ye qˈuiy car ri xquiyaˈ pe quiˈ. 	 Ɩlɛna Yesu tɔ ɩ ɩfalaa sɩ: Ɩ́ pɛtɩ puluɣu na kpiiliya ntɔɣɔŋ tɔɔ, ɩ́ ká hiki tiina. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa pɛta-kʋ na pá kpisi kʋ ləsʋɣʋ kɛ lʋm taa. Tiina su katatəlaɣa tɔ pə tɔɔ.


Y ri Jesús can yacˈariˈ xubij chique ri caˈiˈ discípulos riˈ: Ya xapon ri kˈij, riche (rixin) chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xtiyaˈox (xtyaˈ) chic nukˈij nucˈojlen chilaˈ chicaj. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Pə tala Yʋlʋ Pəyaɣa má ma teeli taa sʋʋ ntɛ́.


Y ruma ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel riˈ, ntij pokon, y hasta xixim re pa tak cárcel. Y xban chuwe achiˈel jun itzel achi. Yacˈa ri ruchˈabel ri Dios ma ximil ta. 	 Na Laapaalɩ Kʋpaŋ ɩnɩ ɩ kpaalʋɣʋ tɔɔ kɛ́ ma tɔkɩ kʋnyɔŋ, haləna pá caŋ na pá hɔkɔ-m ɩsɩɩ ɩsaɣalatʋ sɔsɔ nɔɣɔlʋ. Paa na mpʋ tɔ pə taɣa Ɩsɔ Tɔm kɛ pa hɔkaa.


Y chiriˈ cˈo cˈa apo jun yabel yaˈ nojnek riqˈui chˈomilaj ruyaˈal uva. Y ri soldados chupan riˈ xquimubaˈ wi el jun esponja, y xquiyaˈ el chutzaˈn jun ti cheˈ ri hisopo rubiˈ, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ chare riche (rixin) chi nutzˈub (nutzˈubaj). 	 Lʋm kʋnyəŋəm napəlɩ pɩɩ su fulaɣa nakələɣɩ təna təpam. Ḿpʋ́ɣʋ́ yoolaa caa saŋ na pá ŋmilisi lʋm mpɩ pə taa na pá tʋʋ tʋɣʋ ŋku pa yaa hisɔpʋ tɔ kʋ piliŋa tɔɔ na pá hʋləna ɩ nɔɣɔ.


Y tek can ye sibilaj qˈuiy cˈa ri winek ri yetajin niquimol apo quiˈ chrij ri Jesús, xpe Riyaˈ xubij cˈa chique ri winek riˈ: Ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ sibilaj ye itzel y ma niquinimaj ta ri nbij chique. Rumariˈ tek nicajoˈ chi riyin nben jun milagro chiquiwech riche (rixin) chi yinquinimaj. Pero ma ya ta cˈa ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej. Xa can xu (xe) wi cˈa ri xbanatej riqˈui ri profeta Jonás, ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xaxu (xaxe wi) cˈa riˈ ri retal ri xtibanatej. 	 Samaa tɔŋna-ɩ nyəkʋɣʋ kɛ sɔsɔm, ɩlɛna ɩ́ sʋʋ ɩ faaci taa sɩ: Kʋfalaŋ yəlaa panɛ asaɣaa kɛ́. Piti təmlɛ nte tə hʋ́lə́ɣɩ́ sɩ Ɩsɔ lakəna tɔɣɔ mpɛ pa caakɩ. Ɩlɛ pa kaa na natəlɩ, ye pə taɣa Yonaasɩ nyəntɛ.


Y ruma cˈa chi ri dragón riˈ ma xcowin ta chrij ri ixok, sibilaj cˈa xyacatej royowal. Rumariˈ xbe, y xberuchapaˈ chˈaˈoj quiqˈui ri nicˈaj chic ral ca ri ixok. Ruma ri nicˈaj chic ral ri ixok can niquinimaj wi ri nubij ri rupixaˈ ri Dios y chukaˈ can niquikˈalajsaj ri rubin ca ri Jesucristo. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ tʋm mʋ alʋ na pááná kɛ sɔsɔm, na ɩ́ polo na ɩ́ yoona alʋ piya nsi pə yelaa tɔ. Mpɛɣɛlɛ pa təna mpa pa təŋəɣɩ Ɩsɔ kʋheelitu na pá tɔka teu kɛ tampana nna a tɔɔ Yesu kulaa tɔ.


Ruma riyoj ri ketaman chic ri kas kitzij y can kacˈulun chic pa tak kánima, wi xa can riqˈui chic karaybel yojmacun y ma nikayaˈ ta ca rubanic, xa can majun chic cˈa xticom ta riche (rixin) chi xkojrucol pe chupan ri kamac. 	 Pə taɣa pʋlʋ, ye tə tɔŋna ɩsaɣatʋ lapʋ təfaa pəyele tə tɛma tampana nyəm, pə ta kaasɩ ɩsaɣatʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtaɣa nakəlɩ tɔtɔ.


Xtapon na wi jun kˈij tek xtinben jun cˈacˈacˈ trato quiqˈui ri winek, y ri trato riˈ quecˈareˈ rubanic: Xtintzˈibaj ri nuley pa tak cánima, y chukaˈ xtinyaˈ pa tak quichˈobonic, nichaˈ ri Ajaf. 	 Nn, Tacaa yɔɣɔta mpʋ sɩ, nɔɣɔ ŋka kʋyɛɛŋ ɩnɩ ɩ waalɩ maa yele na má na-wɛ tə́ pɛɛlɩ tɔɣɔlɛ sɩ, maa kpaɣa ma kʋsəsɩɩtʋ na má tʋ pa lotunaa taa. Maa ŋmaa-təɣɩ pa ləmaɣasɛɛ taa.


Y ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu, ya chukaˈ riˈ ri nikajoˈ riyoj chiwe chi ma nikayaˈ ta más ejkaˈn chikul, chi ma rajawaxic ta nitzekelbej ronojel ri nubij chupan ri ley, xa can xu (xe) wi cˈa ri más nicˈatzin, yariˈ tibanaˈ, 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Feesuɣu Naŋŋtʋ na tá maɣamaɣa tə sɩɩwa sɩ, tə kaa sʋkɩ-mɛɣɛ səɣəla naalɩ na pə tá kɛ́ nti tə kɛ́ sɔsɔɔntʋ na tə́ kɛ́ paa wei ɩ́ tɔkɩ tɔ.


Y wacami can nyaˈ yan cˈa apo rutzijol chiwe ri xtibanatej, riche (rixin) chi queriˈ tek xtapon ri kˈij chi xtibanatej reˈ, xtinimaj cˈa chi can yin cˈa riyin ri Cristo. 	 Ma laalaa na má heeli-mɛɣɛ-təɣɩ nɔɔnɔɔ na tə́ ta lata, sɩ ye pə tɩɩ kɔma na pə́ la ɩlɛ ɩ́ ká tisi sɩ ma wɛɛ.


Y wacami riyix iwetaman ri achique banayon chi ma jane tibanatej ta ronojel riˈ. Y cˈa que na riˈ rubanon riche (rixin) chi queriˈ, cˈa ya tek xtapon na ri tiempo, cˈa yacˈariˈ tek xtibecˈulun pe ri itzel achi riˈ. 	 Ɩ́ nyəmá mpi pə tɔɔ mpʋ ɩnɩ pɩɩ hikiɣi mpaa sɩ pə́ la nɔɔnɔɔ tɔ. Pə wɛɛ kɛ́ sɩ pɩɩ tala pə waatʋ kɛ́ na pə́cɔ́ Ɩsaɣatʋ Yʋlʋ ɩnɩ ɩ́ lɩɩ.


Y can yacˈariˈ tek cˈo apo ri itzel winek, y xubij chare ri Jesús: Wi kas kitzij chi yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, tabanaˈ cˈa chique re abej reˈ chi queˈoc caxlan wey. 	 Tənaɣa Ɩlɔɣɔʋ tɔma-ɩ sɩ: Ye n kɛ́ Ɩsɔ Pəyaɣa, yɔɣɔtɩ na pəlɛ tənɛ tə pəsɩ tɔɣɔnaɣa.


Y cˈacˈariˈ ri Ajaf Jesús xubij: Riyin wetaman chi riyix xiwacˈaxaj ri jabel tak chˈabel ri xerubij ri aj kˈatbel tzij, y riyaˈ xa ma utzilaj aj kˈatbel tzij ta. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tacaa tasaa sɩ: Ɩ́ ta nɩɩ nti wulaʋ ɩsaɣaʋ ɩnɛ ɩ yɔɣɔtaa tɔ taa?


Can ntij cˈa nukˈij, ruma nwajoˈ yicˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ y yibecˈojeˈ chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 Na má tɛɛləɣɩ sɩ paa feesi maɣa mpʋ tɔtɔ.


Yacˈa ri Pedro xcanaj ca ri chiriˈ pa puerta. Y ri discípulo ri etaman cˈa ruwech ruma ri nimalaj sacerdote, xbeˈel chic cˈa pe y xchˈo cˈa riqˈui ri ixok ri chajinel ri cˈo chiriˈ pa puerta, y xucusaj cˈa apo ri Pedro. 	 Ama Piyɛɛ ná maləna nɔnɔkeelasɩ na awalɩ tɔɔ. Ɩfalʋ wei na kɔtʋlʋ sɔsɔ pa wɛ ɩsəmlɛ kɛ mpʋ tɔ, ɩ lɩɩwa na ɩ́ yɔɣɔtəna alʋ wei ɩ taŋa nɔnɔɣɔ tɔ, na ɩ́lɛ́ ɩ́ yele na Piyɛɛ sʋʋ.


Y ri Jesús xubij chic cˈa chique: Can kitzij wi cˈa chi riyix xticochˈ na wi achiˈel ri xtiban chuwe riyin. Chukaˈ can xticochˈ jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin. Yacˈa ri nicˈutuj chuwe, chi riyix niwajoˈ chi jun nitzˈuyeˈ ri pa wajquikˈaˈ y jun nitzˈuyeˈ ri pa wajxocon, riˈ ma pa nukˈaˈ ta riyin cˈo wi chi nyaˈ chiwe. Ruma ri nicˈutuj riyix, riˈ xa quiche (quixin) chic cˈa ri xtubij ri Nataˈ chi utz chi xquetzˈuyeˈ chiriˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Ɩlɛna Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tampana ɩ́ ká tɔɣɔ wahala sɔsɔ wei maa tɔɣɔ tɔ. Ama pə taɣa má ləsəɣəna mpa paa caɣa ma ntɔɣɔŋ tɔɔ, na mpa paa caɣa ma mpətəŋ tɔɔ tɔ. Mpa pa tɔɔ ma Caa taɣana lona anɩ tɔ pɛlɛ pa kɛna a nyə́ma.


Pero xtapon ri kˈij tek re achijlon reˈ xtelesex el chiquicojol, y yacˈariˈ tek ma xquewaˈ ta riche (rixin) chi xtiquiben orar. 	 Ama pɩɩ kɔɔ na pə́ kɛɛsɩ kʋyakʋ nakʋlɩ, ɩlɛna pá ləsɩ-ɩ pa hɛkʋ. Ɩlɛ pəlɛɣɛlɛ paa hɔkɔ nɔɔsɩ.


Y ya cˈa ri Jesús ri can rucˈamon (takal chrij) chi xoc Kanimalaj Sacerdote, ruma Riyaˈ can lokˈolaj wi. Majun bey xuben ta jun mac. Majun etzelal cˈo pa rucˈaslen y ma junan ta quiqˈui ri aj maquiˈ, y can yaˈon wi más rukˈij chilaˈ chicaj. 	 Yesu kɛ́ pə tɩɩ mʋna mpʋ sɩ pá kpa-tʋɣʋ kɔtʋlʋ sɔsɔ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩ wɛ tənaŋŋ, ɩ fɛɩna taalɩ nɔɣɔlʋ. Pəcɔ ɩsaɣatʋ fɛɩ ɩ kiŋ tɔ se. Pa faɣa ɩ́ na asaɣaa na halɩ pá kpaasɩ-ɩ na ɩ́ tɛɛ ɩsɔtɔnʋɣʋ tɔɔ.


Y cˈacˈariˈ xintzˈet y xinwacˈaxaj quichˈabel sibilaj qˈuiy ángeles, ri quisutin quiˈ chrij ri lokˈolaj chˈaquet, chiquij ri cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y chiquij ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij, y ri ángeles can pa millones ri yecˈo chiriˈ. 	 Ma tɔŋna ḿpʋ́ɣʋ́ nyənʋɣʋ ɩlɛ ma nɩɩ ɩsɔtaa tillaa tuutuuma taŋ ntɛ́, paa wɛ yəlaa iyisi iyisi. Na pá səŋaa na pá cɔɔna kumte na weesiŋ nyə́ma na sɔsaa.


Ri Simón ri cˈo quiqˈui ri achiˈaˈ ri nibix cananista chique, y ri Judas Iscariote ri xjacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek. 	 na Selotɩ tʋ Simɔŋ, na Yutaasɩ Ɩsəkaleeu wei ɩ tʋ Yesu kɛ ɩ kolontunaa niŋ taa tɔ.


Y tek ri cachibil xquicˈaxaj ri xquitzijoj, junan cˈa xquiben orar quinojel y xquibij cˈa chupan ri quiˈoración: Nimalaj Ajaf Dios, riyit ri xabano ronojel, riyit ri xabano ri caj y ri yecˈo chuwech, riyit ri xabano re ruwachˈulef y re yecˈo chuwech, riyit ri xabano ri mar y ri yecˈo chupan, 	 Pɛlɛ pa nɩɩ-təɣɩ mpʋ, ɩlɛna pa təna pá sələmɩ Ɩsɔ sɩ: Haɩ, Tacaa, nyá lapəna ɩsɔtaa na atɛ na teŋku na pə təna mpi pə wɛ pə taa tɔ.


Ri xquebano cˈa ri kˈatoj, can cˈo cˈa rajel ruqˈuexel xtiquicˈul; y ri ruwech ri ticoˈn ri xtiquimol ca, yacˈariˈ ri winek ri can xtiquicˈul quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, riche (rixin) chi queriˈ, ri ye tiquiyon ca ri ruchˈabel ri Dios, y ri yecˈolo ruwech ri ticoˈn riˈ, junan cˈa xtiquicot ri cánima. 	 Kʋntʋ wei ɩ kʋŋ tɔ, ɩ tɔŋa ɩ kʋfɛlʋɣʋ hikuɣu kɛ́, na ɩ́ nyəkəɣɩ pee tɔtɔɣɔ ɩ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ kʋ tɔɔ. Mpʋ pə lakəna na tuulu na kʋntʋ pá kpɛntəɣɩ yɔɔlʋɣʋ.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, can sibilaj cˈa wajowan chi ntzˈiban ta el jun wuj chiwe ri nichˈo chrij ri kacolotajic. Yacˈa re wacami tek ntzˈibaj el re wuj reˈ chiwe, ma chrij ta chic ri kacolotajic. Ruma nicˈatzin chi riyin nbij chiwe chi ma tiyaˈ ta kˈij chare chˈabel ri xa ma ye achiˈel ta nubij ri chˈabel ri xjach chake riyoj ri yoj lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios tek xkanimaj ri Jesucristo, chˈabel ri majun bey xtijalatej ta ri nubij. Rumacˈariˈ can titijaˈ ikˈij chi nitoˈ ri lokˈolaj chˈabel riˈ. 	 Ma taapalaa, ma lʋpa teu sɩ nyʋɣʋ yapʋ tɔm nti tə kɛ́ tá təna tá tɔm tɔ pə tɔm kɛ má ŋmaa-mɛ. Kɛna pə́ caalɩ-m sɩ má ŋmaa-mɛɣɛ takəlaɣa kanɛ na má sɔɔsɩ-mɛɣɛ apalʋtʋ na ɩ́ yoo Ɩsɔsɛɛlɛ nte Ɩsɔ ha tɔm kʋlʋm tɔɔ kɛ́ kpakpaa kɛ mpa ɩ tɩ tɔ pə yoou.


Rumariˈ riyoj can cukul kacˈuˈx, koyoben apo cˈa ajan (jampeˈ) xtikacˈul ri jun chic rachoch ri kánima. Ruma ketaman chi tek can cˈa kacˈuan na re chˈaculaj riche (rixin) re ruwachˈulef, xa cˈa ma jane yojcˈo ta riqˈui ri Ajaf Jesús chilaˈ chicaj. 	 Pə tɔɔ kɛ́ tə nyakɩ apalʋtʋ kɛ tam. Na tə́ nyəmá sɩ ye tə wɛna tɔnəŋ ɩnɛɣɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tam, tə hatələna timpi Tacaa wɛɛ tɔɣɔ.


Ri xquiben waˈin chupan ri kˈij riˈ, achiˈel xa cajiˈ mil winek. Y cˈacˈariˈ ri Jesús xerutek el ri winek chi tak cachoch. 	 Pəyele yəlaa mpa pa tɔɣaa tɔ pa nyɔɔŋ ka tala ɩsɩɩ iyisi liɣiti (4000). Pə tɛma mpʋ, ɩlɛna Yesu tɔ-wɛ sɩ pá kpe.


Y ri Jesús can xtzekelbex cˈa cuma sibilaj ye qˈuiy winek ri ye petenak pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea, cuma chukaˈ ri ye petenak pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Decápolis, ri yepe pa Jerusalem y ri ye petenak pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea. Y can queriˈ chukaˈ, xtzekelbex cuma sibilaj ye qˈuiy winek ri ye petenak cˈa jucˈan chic ruchiˈ ri raken yaˈ Jordán. 	 Samaa sɔsɔ təŋaɣa-ɩ kɛ́. Pa lɩɩna Kalilee na Acalɛɛ Naanʋwa tɛtʋ, na Yosalɛm na Yuta na acalɛɛ nna a wɛ Yaatanɩ waalɩ tɔ.


Riyin can kitzij wi ri nbij chiwe chi riyeˈ xquiyaˈ ronojel ri yecowin niquiyaˈ, y hasta xquiyaˈ más chare ri janipeˈ rucˈamon chi niquiyaˈ. Y can pa cánima wi cˈa riyeˈ xpe wi chi xquiben queriˈ. 	 Maa looliɣi, ɩsəna mpi pa pəsaa tɔɣɔ pa hawa. Haləna pa tɩɩ hawa na pə́ tɛɛ ɩsɩɩ pa pəsʋɣʋ wɛɛ tɔ mɛɛ. Pa maɣamaɣa pa nɔkəna


Ma xtuben ta oyowal, ma xturek ta ruchiˈ, ni ma xtutzijoj ta riˈ chiquiwech ri winek ri pa tak bey. 	 Ɩ́ na nɔɣɔlʋ pa kaa yoo. Pəyele pa kaa nɩɩ ɩ taŋ. Pa kaa na-ɩ na ɩ́ lakɩ faaci kɛ samaa taa kɛ ɩcatɛ patəma taa.


Que ta cˈa riˈ ri naˈoj nicˈojeˈ iwuqˈui riche (rixin) chi queriˈ ronojel kˈij ri xquixcˈaseˈ el, ya ta cˈa ri ruraybel ri Dios ri niben el y man ta ya ri nirayij riyix. 	 Pə kpaɣaʋ kaɣana tɔ, ɩ́ tɔ kʋyɛɛŋ wei pə kaasa-mɛɣɛ atɛ cənɛ tɔ ɩsɩɩ Ɩsɔ caa tɔ, ɩ́ taa tɔ ɩsɩɩ yʋlʋkʋnyɩɩləŋ caakɩ tɔ.


Pero majun cˈa chique ri winek ri yebin queriˈ ri niquikˈalajsaj ta quiˈ, ruma xa niquixibij cˈa quiˈ chiquiwech ri israelitas ri cˈo quikˈij. 	 Paa na mpʋ Yuta nyə́ma sɔɣɔntʋ tɔɔ nɔɣɔlʋ taa yɔɣɔtəɣɩ təfoo.


Y riyaˈ xubij: Riyin ya ri César ri nwajoˈ chi nikˈato tzij pa nuwiˈ, xchaˈ. Y rumariˈ tek riyin cˈa nuyaˈon na pa cárcel, y cˈa ya tek xquicowin, cˈa yariˈ tek xtintek el pa Roma chuwech ri César, xchaˈ ri Festo. 	 Ama Pɔɔlɩ tɔma sɩ Lom wulaʋ sɔsɔ kiŋ kɛ pɩɩ tɛna. Ɩlɛna ɩ́ kisi sɩ pá taa tʋlɩ-ɩ, pá pona ɩ tɔm kɛ Lom wulaʋ sɔsɔ na ɩ́ paasəna-tɩ. Pə tɔɔ kɛ́ ma tɔma sɩ pá sɩɩ-ɩ saləka taa, haləna kʋyaŋku maa pona-ɩ Lom wulaʋ sɔsɔ kiŋ tɔ.


Chukaˈ wi etaman chi cˈo utzil rubanon, wi ye ruqˈuiytisan jabel ri ral, wi jabel xyaˈo posada chique ri winek, wi ma xupokonaj ta ruchˈajlon caken ri lokˈolaj tak kachˈalal, wi ye rutoˈon ri niquitij pokon, y wi ronojel ruwech utzil ye rubanalon. 	 Na pá nyəma-ɩ na təma kʋpana ɩsɩɩ ɩ piya tɔkʋɣʋ na mʋʋlaa tɔkʋɣʋ na Ɩsɔ yəlaa nɔɔhɛɛ kɔʋ na kʋnyɔntɔɣɔlaa sənaʋ na təma kʋpana təna lapʋ.


Ri itzel niquinaˈ chuwe, niquitzijoj cˈa chukaˈ rubiˈ ri Cristo, pero xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nicajoˈ niquicˈut quiˈ chi riyeˈ más yecowin niquiben ri samaj; pero riyeˈ xa ma can ta chˈajchˈoj ri cánima. Xa nicajoˈ cˈa chi sibilaj ta nikˈaxo ri wánima waweˈ pa cárcel. 	 Panɛ ɩnɩ pɛlɛ pa lakʋɣʋ na sɔɔlʋɣʋ wɛ pə taa tɔ, pa nyəmá sɩ Ɩsɔ tʋ-m sɩ má taa yele na Laapaalɩ Kʋpaŋ pəsɩ tɛtɛpʋlʋ tɔɣɔ.


Rumariˈ wi xa ya ri cˈaslen riche (rixin) re ruwachˈulef ri nrajoˈ, ma xtril ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri winek ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin, can xtril wi ri rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Wei ɩ́ nyəna ɩ weesuɣu təcututu, ɩ tɛŋna səpʋ. Ama wei ɩ́ lapa ɩ təɣɩ awusa kɛ ma tɔɔ, pʋntʋ ká hikina weesuɣu.


Ri Simón Pedro xbe cˈa y xjoteˈ ri pa jucuˈ. Y xberelesaj pe ri yaˈl nojnek chi car. Can ye qˈuiy wi cˈa car nimaˈk yecˈo chupan ri yaˈl. Yecˈo cˈa ciento cincuenta y tres ri xquiyaˈ pe quiˈ. Xa matiox chi ma xretzetej (xtzeretej) ta ruwech ri yaˈl, ruma sibilaj ye qˈuiy car yecˈo pe chupan. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Simɔŋ Piyɛɛ kpa kpiiliya taa na ɩ́ tuu puluɣu na ɩ́ ləsɩ tɛtʋ tɔɔ, na kʋ suna tiina kʋyasəlɛɛ, na a nyʋɣʋ wɛ nɩɩnʋwa na nɩɩlɛ na naanʋwa na tooso (153). Paa na a tɔɔʋ kɛ mpʋ tɔ, puluɣu ta cəlɩ.


Y riyin ri Juan xinbij cˈa chare: Ajaf, Riyit jabel awetaman achique chi winek laˈ, xichaˈ. Y Riyaˈ xubij cˈa chuwe: Yecˈareˈ ri ye elenak chic pe chupan ri nimalaj tijoj pokonal chuwech ri ruwachˈulef, y quichˈajchˈojsan pe quiˈ y quibanon pe sek chare ri quitziak, ruma quichˈajon pe chupan ri ruquiqˈuel ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 Ɩlɛna má cɔ-ɩ sɩ: Ma cɛ nyá nyəmna. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ heela-m sɩ: Mpa paa nawa kʋnyɔŋ sɔsɔɔʋ ŋkʋ tɔɣɔlɛ. Pa cɔta pa capanaa kɛ́ na pá hʋləsɩ-wɛɣɛ Ɩwəyaɣa caləm taa.


Yacˈa ri can ye achiˈel tzˈiˈ ruma quicˈuan jun itzel cˈaslen, ma xquecowin ta xqueˈoc apo chupan ri tinamit. Y queriˈ chukaˈ xtiban chique ri aj itzaˈ, ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ y niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun, ri ye camisanel, ri yeyaˈo quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek y ri can nika chiquiwech niquitzˈuc tzij, quinojel riˈ can ma xqueˈoc ta wi ri pa cˈacˈacˈ tinamit. 	 Ama acaalətʋ nyə́ma na mpa pa lakɩ topotopo təma tɔ na asilima lataa na yʋlʋkʋlaa na tɩɩŋ laalaa na mpa pa kɛ́ pɔpɔtʋnaa kɛ pa yɔɣɔtaɣa taa yaa pa kʋlapʋtʋ taa tɔ, ɩcatɛ waalɩ kɛ́ pɩɩ kaa-wɛ.


Ri Tataˈixel ri yin takayon pe, can cˈo wi rucˈaslen y ruma chukaˈ Riyaˈ cˈo nucˈaslen. Y can queriˈ cˈa chukaˈ ri winek ri xquinquicˈul riyin, can xquecˈaseˈ wi wuma riyin. 	 Tacaa Ɩsɔ wei ɩ tila-m tɔ, ɩ wɛna ɩ weesuɣu, na ɩ tɔɔ kɛ́ ma wɛna ma weesuɣu tɔtɔ. Pə tɔɔ kɛ́ wei ɩ́ tɔɣɔ-m, pʋntʋ wɛɛna weesuɣu kɛ ma tɔɔ tɔtɔ.


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma riyix niwelesalaˈ ronojel quicosas ri malcaniˈ tak ixokiˈ. Y xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi tinimex chi jabel ri icˈaslen, yixyaloj cˈa tek niben orar. Pero riyix can xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pan iwiˈ, ruma chi ri imac sibilaj qˈuiy. 	 Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa na Falisanaa, cɛsəlaa mɛ, mə tɔm wɛ waɩyo. Ɩ́ lɛɛkəɣɩ leelaa kɛ pə təna mpi pa wɛna tɔ, na ɩ́ sələməɣɩ Ɩsɔ na pə́ taɣaləɣɩ sɩ pə́ hʋ́lɩ́ sɩ mɛɣɛ kʋpama. Pə tɔɔ kɛ́ ɩ́ ká tɛ na ɩ́ ná katatəlaɣa naʋ napələɣɩ teu.


Y can queriˈ wi cˈa xquiben. Xquelesaj cˈa el ri cˈajolaxel chiriˈ chupan ri rulef y xquicamisaj. Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: ¿Achique cami xtuben ri rajaf ulef chique ri achiˈaˈ kajoy tak ulef? 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa kpa-ɩ, na pá ləsɩ-ɩ taalɛ na waalɩ na pá kʋ-ɩ. Tənaɣa Yesu pɔɔsaa sɩ: Taalɛ tʋ ɩnɩ, ɩsənaɣa ɩ ká la təmlɛ nyə́ma mpɛ?


Y ri Jesús xerutzuˈ chic cˈa jun bey ri rudiscípulos y xubij cˈa chique: Ri winek ma yecowin ta niquicol quiˈ, yacˈa ri Dios can nicowin wi yerucol, ruma Riyaˈ ronojel nicowin nuben, xchaˈ chique. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu nyəna-wɛ, ɩlɛna ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Yəlaa kiŋ kɛ pə fɛɩ pəsʋɣʋ. Ama Ɩsɔ kiŋ pə fɛɩ mpʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Ɩsɔ ɩɩ kpisiɣi pʋlʋ.


Xa nicˈatzin chi kojbiyin chupan ri kitzij pero riqˈui ajowabel. Kojqˈuiy riqˈui ri kacˈaslen riche (rixin) chi nbekilaˈ jun cˈaslen ri can tzˈaket wi, achiˈel ri rucˈaslen ri Cristo. Y ya Riyaˈ ri jolomaj (wiˈaj) ri cˈo pa kawiˈ konojel ri kaniman chic. 	 Ama ye tə heeliɣi təmaɣa tampana na sɔɔlʋɣʋ ɩlɛ tɩɩ sɔɔsəɣɩ pɩɩʋ kɛ pə təna pə taa na tə́ tala Kilisiti wei ɩ kɛ́ tá tɔnʋɣʋ nyʋɣʋ tɔ.


Y tek ri Pablo xubij queriˈ chique ri rech aj Israel, xebe y can xquichˈojilaˈ cˈa chiquiwech. 	 Waatʋ wei Pɔɔlɩ tɛma ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtaɣa tɔ, Yuta nyə́ma tɛɛwa na pá kpɛɛsəɣəna təmaɣa teu.


Quecˈariˈ xquiben ye qˈuiy chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca. Xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y ri Dios utz xerutzˈet ruma queriˈ xquiben. 	 Ɩsɔ taa tɛmnaʋ mpɩ pə tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ sama lɔŋtaa nyə́ma.


Y wi queriˈ naben can jabel cˈa ruwaˈakˈij, ruma ri winek ri xeˈasiqˈuij (xeˈawoyoj), ma yecowin ta niquiyaˈ rajel ruqˈuexel chawe. Yacˈa riyit xtacˈul ri rajel ruqˈuexel, tek junan xcacˈastej el quiqˈui ri chojmilaj tak winek, xchaˈ ri Jesús. 	 Waatʋ ɩnəɣəlɛ n hika kʋpantʋ. Pə taɣa pa taa nɔɣɔlʋ ká pəsəna na ɩ́ lɛɛtɩ-ŋ-tɩ. Ama Ɩsɔ ká fɛləna-ŋ kʋyaŋku ɩ ká feesi sətaa mpa paa lapa kʋpantʋ tɔ.


Yacˈa tek xapon ri mozo quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef, ri kajoy tak ulef riˈ xquichop cˈa ri mozo riˈ y xquichˈey, y majun cˈa uva xquiyaˈ el chare. 	 Tənaɣa təmlɛ nyə́ma mpɛ pa kpa tillu ɩnɩ na pá má. Ɩlɛna pá tɔɣɔnɩ-ɩ ɩ niŋ naanʋwa təyələyəlɩ.


Riyeˈ can quibin wi ca chi ri Cristo xtukˈaxaj na tijoj pokonal y xticamisex y ya chukaˈ Riyaˈ ri xticˈastej el nabey chique quinojel ri ye caminek chic el, riche (rixin) chi xtuyaˈ sakil chique ri winek israelitas y chique chukaˈ ri ma ye israelitas ta. 	 Ntəɣəlɛ sɩ Mesii ká sɩ, na ɩnəɣɩ paa caaləna heeluɣu sɩ ɩ́ heeli Yuta nyə́ma tá, na piitim lɛmpɩ nyə́ma kɛ mpi pə tɔm yasəɣɩ səkpɛtʋɣʋ ɩsɩɩ kɔkɔ lakɩ tɔ.


Yacˈariˈ tek xinwacˈaxaj cˈa chi cˈo jun ri nichˈo pe chilaˈ chicaj y nubij: Riyix ri can yix wuche (wixin) chic riyin, quixel cˈa pe ri pa tinamit Babilonia, man xa quixka chukaˈ pa mac y xquixilon chukaˈ riyix riqˈui ri rucˈayewal ri xtika pa quiwiˈ ri winek aj chiriˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ma nɩɩ pə yɔɣɔtəna ɩsɔtaa, ɩlɛ pə taɣa ɩsɔtaa tillu ɩnɩ ɩ nɔɣɔ. Pə tɔmaɣa sɩ: Ma yəlaa, ɩ́ se ɩ kiŋ, na pə taa kɔɔ na ɩ ɩsaɣatʋ taana-mɛ, na pə́ kɔɔ na pə́ naasəɣɩ na pə kpɛŋna-mɛ.


Y ruma cˈa riyix can xcukeˈ icˈuˈx tek xichojmirisaj ri banatajnek, ruma chukaˈ riˈ riyoj xcukeˈ cˈa kacˈuˈx. Pero can más wi cˈa xojquicot tek xkatzˈet ri Tito chi sibilaj niquicot ránima tek xtzolin pe ri chiriˈ iwuqˈui riyix. Riyix can xiyaˈ cˈa pe ruchukˈaˈ ri ruˈespíritu. 	 Pə tɔɔ kɛ́ mpi ɩ́ lapa tɔ pə sɔɔsa-taɣa apalʋtʋ tɔtɔ. Pə taɣa apalʋtʋ tike kɛ pə sɔɔsa-tʋ, ama waatʋ wei tə nawa ɩsəna mə təna ɩ́ sɔɔsa Titʋ kɛ apalʋtʋ na ɩ laŋlɛ hʋlʋmɩ tɔ, tá laŋhʋlʋmlɛ tɔɔ sɔsɔm.


Riyaˈ junanin (anibel) cˈa xtzolin y xbe cˈa riqˈui ri Simón Pedro y riqˈui chukaˈ ri jun chic discípulo ri sibilaj xajowex ruma ri Jesús. Ri María Magdalena xuyaˈ cˈa rutzijol chique y xubij cˈa: Yecˈo xeˈelesan el ri ruchˈacul ri Ajaf Jesús pa jul, ruma man cˈo ta chic. Y wacami ma ketaman ta acuchi (achique) xbequiyaˈ wi ca, xchaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpaɣa asewa na ɩ́ polo Simɔŋ Piyɛɛ na ɩfalʋ lɛlʋ wei Yesu sɔɔlaa tɔ pa kiŋ, na ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Pa ləsa Tacaa kɛ pəlaaʋ taa tə ta nyɩ timpi pa sɩɩ-ɩ tɔ.


Pero yecˈo chic cˈa nicˈaj achiˈaˈ ri ye aj pa Chipre y ye aj pa Cirene ri xeˈapon pan Antioquía, y can ma xu (xe) ta wi cˈa chique ri winek israelitas xquitzijoj wi ri lokˈolaj ruchˈabel ri Ajaf Jesús ri niyaˈo colotajic, xa can xquitzijolaˈ cˈa chukaˈ chique ri winek ri yechˈo griego. 	 Paa na mpʋ Ɩsɔ sɛɛlaa napəlɩ mpa pa lɩɩna Sipili na Silɛŋ tɔ pa pola Antiyɔka na pá heeliɣi mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔɣɔ Tacaa Yesu Laapaalɩ Kʋpaŋ.


Ruma yecˈo ye qˈuiy ri ma yeniman ta tzij. Ri winek riˈ niquitzijoj chˈabel ri majun rejkalen y can yequikˈol wi ri winek. Y ri más yebano queriˈ, xa ye ri nuwinak aj Israel ri yebin chi ri kachˈalal achiˈaˈ can rajawaxic chi niban ri circuncisión chique riche (rixin) chi yecolotej. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, yəlaa wɛ paɣalɛ na pə́ tɩɩ kələna Yuta nyə́ma mpa pa mʋ Yesu na pá kɛ́ kaanɩɩtʋnaa tɔ. Kpaɩ tɔmnaa kɛ pa sɛɣɛsəɣɩ na pá puɣusiɣina lɛlaa.


Riyix cˈo runakˈ tak iwech, pero achiˈel xa ma yixtzuˈun ta. Cˈo ixquin, pero achiˈel xa ma yixacˈaxan ta. ¿Can ma ninatej ta cˈa chiwe? 	 Ɩ́ wɛna ɩsɛ pəyele ɩɩ naakɩ? Ɩ́ wɛna ŋkpaŋŋ pəyele ɩɩ nɩɩkɩ? Ɩ́ sɔɔwaɣa?


Ajaf, tajoyowaj ruwech ri nucˈajol, ruma riyaˈ sibilaj nutij pokon pa rukˈaˈ ri ataque, y qˈuiy cˈa mul tzaknek pa kˈakˈ y pa tak yaˈ. 	 na ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Haɩ, Tacaa, nyənɩ ma pəyaɣa pətɔɔtəlɛ. Timle wɛnna-kɛ. Tɔm paɣalɛ pə pɛtəɣɩ-kɛɣɛ kɔkɔsɩ taa na lʋm taa.


ri acuchi (achique) ri quijutil riyeˈ xa ma yecom ta, y ri kˈakˈ chukaˈ can ma nichuptej ta. 	 Təna sonsompee nna a tɔkɩ yəlaa nantʋ tɔ aa səkɩ. Pəyele kɔkɔ ɩɩ teŋ.


Pero riyeˈ xa ma xecowin ta xeˈoc apo cˈa riqˈui ri Jesús, cuma ri winek ri quimolon apo quiˈ sibilaj ye qˈuiy. Ma xecowin ta cˈa xekˈax chiquicojol ri winek riˈ, rumariˈ xa ya chic ruwiˈ ri jay ri xquelesaj el jubaˈ. Y chiriˈ cˈa xquikasaj wi ka ri yawaˈ, rachibilan ri ruwarabel. 	 Ama yəlaa samaa tɔɔ pa kpisa ɩsəna paa la na pá tana-ɩ Yesu kiŋ tɔ. Ɩlɛna pá kpa na pá wɛsɩ kutuluɣu ŋku kʋ taa Yesu ka wɛɛ tɔ kʋ lɔpʋtʋ, na pá tisi kpatəlɛ nte tə taa kʋtɔntʋ ɩnɩ ɩ ka wɛɛ tɔ na pʋ́ʋ́ɣʋ́ ŋkʋ.


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj jabel chi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri xintzijoj chiwe, ma runaˈoj ta jun achi. 	 Ma taapalaa ma heeliɣi-mɛ təfoo sɩ Laapaalɩ Kʋpaŋ wei ma heela-mɛ tɔ ɩ ta kɛ wei yʋlʋ lupa kʋlupu tɔ.


Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Jesús quiqˈui ri ye rudiscípulos, tek cˈa xquitzˈet xeˈapon ye qˈuiy winek quiqˈui. Y can ya cˈa jun chique ri ye cablajuj discípulos, ri Judas rubiˈ, ri ucˈuayon apo quibey ri winek riˈ. Y ri Judas xjel apo riqˈui ri Jesús riche (rixin) chi xutzˈumaj (xutzˈubaj) ruchiˈ. 	 Yesu tɔŋna ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtʋɣʋ, ɩlɛ yəlaa samaa tapaɣalɛ, na ɩfalaa naanʋwa na naalɛ taa lɛlʋ Yutaasɩ tɛɛna-wɛɣɛ nɔɣɔ na ɩ́ kɔna-wɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kpətəna Yesu sɩ ɩ kpɛkəɣəna-ɩ.


Y yecˈo cˈa acˈalaˈ ri xeˈucˈuex apo chuwech ri Jesús, chi nuyaˈ ta el ri rukˈaˈ pa quiwiˈ, riche (rixin) chi niquicˈul ri rubendición ri Dios. Yacˈa ri discípulos xa xechapon chique ri winek chi ma quequicˈom ta pe ri acˈalaˈ. 	 Yəlaa pukaɣana piya səkpesi tɔtɔɣɔ Yesu sɩ ɩ́ tənɩ sɩ tɔɔ kɛ́ niŋ. Ama Yesu ɩfalaa na yəlaa mpɛ ɩlɛna pá kaləna-wɛ.


Y ri rupixaˈ Riyaˈ ya ri tikanimaj ri rubiˈ ri Jesucristo ri Rucˈajol, y tikajoˈ kiˈ achiˈel ri rubin ca chake chi tikabanaˈ. 	 Nti ɩ tʋ-tʋ tɔɣɔlɛ ɩ Pəyaɣa Yesu Kilisiti tɔm mʋɣʋ na sɩ tə́ sɔɔləɣɩ ta təma ɩsɩɩ Kilisiti tʋ-tʋ sɩ tə́ lakɩ tɔ.


Pero chiquicojol cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, cˈo cˈa jun achi fariseo, ri Gamaliel rubiˈ. Riyaˈ qˈuiy retaman chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés, y can cˈo cˈa chukaˈ rukˈij chiquiwech ri winek. Ri achi riˈ xpaˈeˈ cˈa, y xubij chi queˈelesex na el jubaˈ ri apóstoles ri chiriˈ. 	 Ama pa taa ka wɛ Falisa nɔɣɔlʋ wei pa yaa sɩ Kamaliyɛɛ tɔ, ɩ kɛ́ pa Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlʋ sɔsɔ, na yəlaa seekaɣa-ɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋlaa na ɩ́ səŋ hʋʋlɛ taa, na ɩ́ tɔ sɩ pá ləsɩ tillaa na awalɩ tɔɔ na pə́cɔ́.


Y pa rox mul, ri Jesús xubij cˈa chare: Riyit Simón ri yit rucˈajol ri Jonás, ¿la can yinawajoˈ cˈa? xchaˈ. Y ri Pedro can xpe cˈa bis pa ránima, ruma can rox mul ri xcˈutux chare ruma ri Jesús: ¿La can yinawajoˈ cˈa? Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Ajaf, riyit can ronojel cˈa awetaman. Can awetaman cˈa chi yatinwajoˈ. Y ri Jesús xubij chic cˈa chare: Can queˈayukˈuj cˈa ri nucarneˈl. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa-ɩ pɔɔsʋɣʋ kɛ tɔm tooso nyəm sɩ: Yohaanɩ pəyalʋ Simɔŋ, nyá luɣu wɛ-m? Tənaɣa Piyɛɛ laŋlɛ wakəlaa, ɩsɩɩ Yesu tasʋɣʋ-ɩ pɔɔsʋɣʋ kɛ tɔm tooso nyəm sɩ: Nyá luɣu wɛ-m tɔ. Ɩlɛna ɩ́ cɔ-ɩ sɩ: Tacaa, n nyəmá pə təna. N nyəmá sɩ ma luɣu wɛ-ŋ. Ɩlɛna Yesu cɔ Piyɛɛ sɩ: Tɔʋ, paasəna ma heeŋ ɩlɛ.


Yacˈariˈ tek riyaˈ xoc chic cˈa apo ri pa rupalacio y xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique tinamit cape wi riyit? xchaˈ chare. Y ri Jesús majun cˈa chˈabel xubij ta chare. 	 Ɩlɛna ɩ́ məlɩ kpaaŋ taa na ɩ́ pɔɔsɩ Yesu sɩ: Leɣe nyá tɛ? Ama Yesu tá cɔ-ɩ paa fəŋ.


Y tek riyeˈ xetaneˈ cˈa chi yetzeˈen chrij, xquelesaj el ri tziek ri quiyaˈon chrij. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ el ri can rutziak wi Riyaˈ, y xquicˈuaj cˈa el riche (rixin) chi nbequibajij chuwech cruz. 	 Pa tɛma-ɩ paanaʋ kɛ mpʋ, ɩlɛna pá wɔɣɔsɩ capa ɩnɩ na pá məŋna-ɩ ɩ wontu na pá tɛɛna-ɩ kam kɛ səm tesika tɔɔ.


Chupan ri tinamit riˈ, xcˈojeˈ jun ixok ri Rahab rubiˈ. Ri jun ixok riˈ tek rubanon ca ma utz ta chi cˈaslen rucˈuan. Pero riyaˈ jabel xerucˈul pa rachoch ri caˈiˈ israelitas ri xeˈapon pa tinamit pan ewel riche (rixin) chi xebenachan ca. Queriˈ xuben ruma chi can xucukubaˈ wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ ma xcamisex ta tek xecamisex quinojel ri winek ri xa ma xeniman ta chare ri Dios. 	 Ɩsɔ taa tɛmnaʋ mpɩ pə tɔɔ kɛ́ pa ta kpɛntəna mpa pa kisa Ɩsɔ nyəntʋ tɔ na apalaa təna alʋ Lahapɩ na pá kʋ. Mpi tɔ alʋ ɩnɩ ɩ tɔka ɩcatɛ feŋlaa kɛ teu kɛ waatʋ wei pa tala ɩ tɛ tɔ.


Quecˈariˈ tibanaˈ ruma can ruraybel ri Dios chi riyix ya ta ri utz ri nibanalaˈ, y riqˈui riˈ, niben chique ri winek ri majun quetaman chrij ri Dios y ma yechˈobon ta jabel, chi majun yecowin niquibij chiwij. 	 Tampana tɔɔ ɩsəntɔ, Ɩsɔ caa kɛ́ sɩ mɩɩ tɔkɩ kʋpantʋ na ɩ́ lakɩ-tɩ, na pə́ mɔtɩ ɩsəkpɛɛtɛɛ nyəma na kʋmɛlɛməŋ pa nɔɔsɩ na pá taa na kʋyɔɣɔtʋtʋ.


Y majun chukaˈ winek ri nutzij jun kˈakˈ y cˈa ta riˈ nutzˈapij rij riqˈui jun bojoˈy o nuyaˈ ta chuxeˈ ri ruchˈat. Ma que ta riˈ nuben. Ri kˈakˈ riˈ nicˈatzin nicanox jun rucˈojlibel ri acuchi (achique) nipaˈeˈ wi, riche (rixin) chi queriˈ ri yeˈoc apo pa jay yetzuˈun jabel. 	 Awe mʋsəɣɩ fətəla na ɩ́ pamɩ-ɩ pʋlʋpʋ tɛɛ, yaa ɩ́ sʋsɩ-ɩ kato tɛɛ ye? Tesika tɔɔ kɛ́ paa pusi-ɩ sɩ pə́ ná mpa pa sʋʋkɩ təyaɣa taa tɔ.


Tek rubanon ca, queriˈ chukaˈ xkaben konojel riyoj. Xojucˈuex ruma ri itzel tak karaybel. Ri etzelal ri xekachˈobolaˈ y xekarayij, yeriˈ ri xekaben. Can xkasiqˈuij (xkoyoj) wi ri royowal ri Dios pa kawiˈ, ruma riyoj can pa kalaxic pe majun utz ta chake; can achiˈel ri nicˈaj chic winek. 	 Tá təna ɩsəntɔ ḿpʋ́ɣʋ́ tɩɩ wɛɛ, tə təŋaɣa tá yʋlʋwɛɛtʋ kʋpəntʋ kʋnyɩɩləŋ kɛ yem kɛ́. Na mpi tá tɔnəŋ na tá hʋwɛɛ caakaɣa tɔ mpʋ teitei kɛ́ tə lakaɣa. Pə lʋla-tʋ na tə́ wɛ ɩsəna tɔ pə wɛɛ sɩ Ɩsɔ pááná ká huu tá tɔɔ kɛ́ ɩsɩɩ a ka huu lɛlaa tɔɔ tɔ.


Y tek riyin xitzuˈun chic apo, xintzˈet cˈa jun sutzˈ sek. Y pa ruwiˈ cˈa ri sutzˈ riˈ tzˈuyul cˈa jun ri can achiˈel ri Cˈajolaxel ri xalex chkacojol. Riyaˈ rucusan cˈa jun corona ri banon riqˈui kˈanapuek, y ri pa rukˈaˈ rucˈuan jun jos (wos) ri cˈo sibilaj rey. 	 Ma nyənaa tɔtɔ ɩlɛ ma ná ɩsɔŋmʋntʋɣʋ kʋhʋlʋmʋɣʋ ntɛ́, na nɔɣɔlʋ caɣa kʋ tɔɔ, na pʋntʋ nəɣəsəna yʋlʋ, na wʋla ntenuɣu tema ɩ nyʋɣʋ, na ɩ niŋ taa kɛ́ lemse lɔŋ nyəŋ.


Yacˈa jun cˈacˈacˈ tzˈum yabel yaˈ, utz niyaqueˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan, ruma chi ri ruyaˈal uva y ri tzˈum niquitoˈ quiˈ. 	 Ama huluŋ kʋfaŋ taa kɛ́ pa suuki sʋlʋm kʋfam.


xchaˈ ri Cristo. Achiˈel ri xkabij yan ka, ri Cristo xubij chare ri Dios: Riyit man chic cˈa nawajoˈ ta chi yetzuj (yesuj) chicop y nicˈaj chic cosas chawe. Ri chicop ri yeporox chawech, y chukaˈ ri chicop ri yetzuj (yesuj) chawe ruma quimac ri winek, ri can achiˈel ri ye chilaben chupan ri ley ri yaˈon chare ri Moisés, ma xeka ta chawech, xchaˈ ri Cristo. 	 Ɩ caala yɔɣɔtʋɣʋ kɛ sɩ: Nn caa kɔtasɩ na kʋhaham na kɔtasɩ nsi kɔkɔ nyaɣa sɩ təna tɔ na ɩsaɣatʋ hɩɩsʋɣʋ kɔtasɩ. Pə tənaɣa mpʋ pə ta kɛ-ŋ pʋlʋ. Pəyele pə wɛ kʋsəsɩɩtʋ taa sɩ pá la kɔtasɩ nsəɣɩ mpʋ.


Y xbecˈulun pe jun quiej quek rij. Y ri chˈocolbeyon riche (rixin), xjach cˈa uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nuyaˈ chˈaˈoj chiquicojol ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, riche (rixin) chi queriˈ tiquicamisalaˈ na quiˈ. Y xjach chukaˈ el jun nimalaj espada pa rukˈaˈ. 	 Ma nyənaɣa ɩlɛna má ná kpaɣanʋsɛɛmaɣa lɩɩwa. Na pá ha ka tɔɔ caɣalʋ kɛ pəsʋɣʋ sɩ ɩ́ yoosi tɛtʋ tɔɔ yəlaa təna na pá yoo na pá kʋ təma. Ɩlɛna pá cɛlɛ-ɩ laɣatɛ taa laɣatɛ.


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual nbanon chiwe, sibilaj cˈa kˈaxon ri niyaˈ chic jun bey pa wánima, ruma ma jane ticukeˈ icˈuˈx riqˈui ri Cristo. Y ri nimalaj kˈaxon ri niyaˈ pa wánima, xa can achiˈel ri kˈaxon ri nukˈaxaj jun ixok tek nralaj jun acˈal. Y re kˈaxon re nnaˈ wacami iwuma riyix, xtiqˈuis el, cˈa ya tek xticukeˈ icˈuˈx riyix riqˈui ri Cristo. 	 Ma piya kʋpama, ma taɣana wʋsasɩ taa kɛ́ sʋʋʋ kɛ mə tɔɔ. Na wʋsasɩ nsɩ sɩ nəɣəsəna ɩsɩɩ lʋlʋɣʋ wʋsasɩ takʋɣʋ alʋ tɔ, sɩ pə́ la na ɩ́ kpaɣa Kilisiti yaasi na mə na-ɩ́ ɩ́ nəɣəsəna təmaɣa teu.


Y wi yekajoˈ quinojel, niketamaj cˈa chi yoj riche (rixin) ri kitzij, y reˈ nucukubaˈ ka kacˈuˈx chuwech ri Dios. 	 Mpi pɩɩ yele na tə́ nyɩ sɩ tampana kɛ tə təŋəɣɩ tɔɣɔlɛ. Pɩɩ yele na tə́ wɛɛna naani kɛ́ Ɩsɔ ɩsɛntaa.


Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Nicodemo: ¿Achique ruma nabij queriˈ? Riyit ni ma yit ta aj Galilea. Tanicˈoj na peˈ jabel rupan ri ruchˈabel ri Dios y tatzˈetaˈ ri tzˈibatal ca chiriˈ. Can nikˈalajin wi cˈa chi ri pa Galilea ma xtel ta cˈa pe jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Falisanaa cɔwa Nikotɛm sɩ: Sɛsɛ Kalilee nyə́ma mpɛɣɛlɛ na nyaɣa? Wiili Ɩsɔ Tɔm taa na ń ná, tuu tɔ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ nɔɣɔlʋ ta tɛnta lɩɩʋ na Kalilee se.


Y ri achi ri xcˈachojsex ye ruchapon cˈa ri Pedro y ri Juan. Y quinojel cˈa ri winek chanin xquimol apo quiˈ quiqˈui ri Pedro y ri Juan chiriˈ chuchiˈ jun raken jay Riche (Rixin) ri Salomón nibix chare, riche (rixin) chi nbequitzˈetaˈ ri xbanatej chiriˈ. Ri winek cˈa riˈ xsach quicˈuˈx ruma majun bey quitzˈeton ta chi nibanatej ta queriˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ kaakalaɣa ŋkɛ ka nyɔɔna Piyɛɛ na Yohaanɩ kɛ tam. Ḿpʋ́ɣʋ́ piti kpa samaa kɛ sɔsɔm, ɩlɛna pá watɩ Piyɛɛ-wɛ pa tɔɔ kɛ́ sakaɣa sɔsɔɣa ŋka pa yaakaɣa sɩ Salʋmɔŋ sakaɣa tɔ ka tɛɛ.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyix xa yix sachnek riqˈui ri xibij. Xa ma kˈaxnek ta chiwech ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. Y xa ma iwetaman ta chi ri ruchukˈaˈ ri Dios sibilaj nim. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ Satusee nyə́ma mpɛ sɩ: Ɩ́ ta nyɩ Ɩsɔ Tɔm na ɩ toŋ tɔɣɔ pə liɣitiɣi-mɛ.


Y yacˈa tek ri Jesús ruchapon el bey riche (rixin) chi nitzolin, yacˈariˈ tek xutzˈet ri Leví, ri rucˈajol ri jun achi Alfeo rubiˈ. Ri Leví tzˈuyul cˈa acuchi (achique) yetoj wi ca ri alcawal. Y xpe ri Jesús xubij cˈa chare: Quinatzekelbej. Y can yacˈariˈ tek riyaˈ xbeyacatej pe ri acuchi (achique) tzˈuyul wi y xutzekelbej el ri Jesús. 	 Yesu tɛɛkaɣa, ɩlɛna ɩ́ ná Aləfe pəyalʋ Lefii na ɩ́ caɣa lampuu təmʋlɛ. Ɩlɛna Yesu tɔmɩ-ɩ sɩ: Kʋlɩ na ń təŋɩ-m. Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii kʋlaa na ɩ́ təŋɩ-ɩ.


Y ri chajinel xberubij cˈa chare ri Pablo: Ri aj kˈatbel tak tzij, xquitek cˈa pe rubixic chuwe chi yixinwelesaj el. Wacami quixel cˈa pe. Quixbiyin cˈa y xticˈojeˈ ta cˈa uxlanibel cˈuˈx pa tak iwánima, xchaˈ chique. 	 Tənaɣa taŋlʋ polaa na ɩ́ heeli Pɔɔlɩ sɩ: Sɔsaa tɔma sɩ má cɛ-mɛ. Mpʋ tɔ ɩ́ lɩɩ na ɩ́ tɛɛ mə nyəŋkʋ.


Ri Tito xorucukubaˈ kacˈuˈx, ma xu (xe) ta wi cˈa ruma ri xoka kiqˈui y xkatzˈet ruwech, ma que ta riˈ. Riyaˈ xa can xorucukubaˈ chukaˈ kacˈuˈx riyoj waweˈ, ruma riyix can xicukubaˈ wi cˈa pe rucˈuˈx ri chilaˈ. Xoruyaˈ chukaˈ rutzijol chake chi riyix xa can yojiwajoˈ wi, chi riyix xa yixbison wacami ruma ma chanin ta xixcowin xichojmirisaj ri xbanatej chicojol. Y chukaˈ xorutzijoj chake chi riyix sibilaj cˈa nitij ikˈij riche (rixin) chi niben ri nbin chiwe. Ronojel cˈa riˈ, can xuben cˈa chuwe chi can sibilaj xquicot ri wánima. 	 Na pə taɣa ɩ kɔntɛ tike sɔɔsəna-tʋɣʋ apalʋtʋ. Ama na ɩsəna ɩ kɛɛsa-tʋ sɩ mə sɔɔsa ɩnɩ ɩ maɣamaɣa kɛ apʋlʋtʋ tɔ pə tɔɔ tɔtɔ. Ɩ kɛɛsa-tʋɣʋ ɩsəna ɩ́ nyɩɩləɣɩ sɩ ɩ́ na-m tɔ, na ɩsəna mə ɩsɛ nyəŋaa tɔ, na ɩsəna ɩ́ taŋaa tətɛɣɛtɛɣɛ sɩ ye sɛɛnaʋ ɩ́ sɛɛna ma tɔɔ tɔ. Pə tɔɔ tɔtɔɣɔ pənɛntɛ ma laŋlɛ hʋlʋma sɔsɔm tɔtɔ.


Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca.Quecˈariˈ xtiquicˈulwachij ri winek riˈ, ruma can ma niquinimaj ta ri nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y chukaˈ can queriˈ rubin ri Dios chi xtiquicˈulwachij. Yacˈa riyix can yix jumoc winek ri can riy chaˈon chic, y yix sacerdotes riche (rixin) ri nimalaj Dios. Y riyix chukaˈ can yix jun lokˈolaj tinamit, y can banon chiwe chi yix oconek rutinamit ri Dios. Queriˈ rubanon ri Dios chiwe ruma nrajoˈ chi nitzijoj chi Riyaˈ sibilaj utz iwuqˈui. Y ya Riyaˈ ri xelesan pe iwuche (iwixin) chupan ri kˈekuˈm y xixruyaˈ chupan ri lokˈolaj sakil ri cˈo riqˈui Riyaˈ. 	 Ama mɛ ɩlɛ mə kɛ́ piitim mpi pa ləsaa tɔɣɔ, na Wulaʋ Sɔsɔ kɔtəlaa, na ɩ piitim naŋŋ nyəm, na Ɩsɔ yəlaa kɛ́. Na pə ləsa-mɛɣɛ sɩ ɩ́ kpaaləɣɩ Ɩsɔ wei ɩ yaa-mɛ sɩ ɩ́ lɩɩ səkpɛtʋɣʋ taa na ɩ́ sʋʋ ɩ tənaŋŋ tete tɔ ɩ təma sɔsɔɔna tɔm.


Ruma can ya cˈa riyaˈ riˈ ri takoˈn ri natan ca chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek ri Dios xubij: Xtintek cˈa ri nutakoˈn ri ninabeyej chawech, riche (rixin) chi nuchojmirisaj apo ri abey. 	 Ɩ tɔm kɛ pa tɩɩ ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Nyənɩ, ma tillu ntɔ ma tɛləsəɣɩ nyá nɔɣɔ tɔɔ, sɩ ɩ́ taɣanɩ nyá mpaaʋ na ń kɔŋ.


Yacˈa ri tataˈaj xubij cˈa chique ri rumozos: Tiwelesaj pe ri tziek más jabel y tiwikaˈ re nucˈajol. Tiyaˈ jun pukˈaˈ (napakˈeˈ) chuwirukˈaˈ y tiyaˈ chukaˈ ruxajab chraken. 	 Tənaɣa ɩ caa tɔma ɩ pəyalaa sɩ: Ɩ́ kɔna toko kʋpampaŋ kɛ lɔŋ na ɩ́ suu-ɩ. Ɩ́ lɛɛ-ɩ kukuule kɛ ɩ mpəle tɔɔ, na ntaŋkpala kɛ ɩ nɔɔhɛɛ taa.


Ruma riyix iwetaman chi ri Juan riqˈui yaˈ xeruben wi bautizar ri winek. Yacˈa riyix, pa caˈiˈ oxiˈ kˈij apo, riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu xquixban wi bautizar, xchaˈ ri Jesús. 	 Mpi pə tɔɔ tɔ, lʋm maɣamaɣa kɛ Yohaanɩ naa sɔna yəlaa kɛ Ɩsɔ lʋm. Ama ye mɛ ɩlɛ, pɩɩ la wɛɛ naalɛ tɔ Feesuɣu Naŋŋtʋ maɣamaɣa kɛ paa kɛlɩ na pá sɔ-mɛ.


Ri winek ri can nrajoˈ wi yirutzekelbej, nicˈatzin chi ma tupokonaj ta nukˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin, achiˈel jun ri can benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex. Yacˈa ri winek ri xa nupokonaj nukˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin, ma nicowin ta ntoc tzekelbey wuche (wixin). 	 Ye wei ɩ ta səɣəlɩ ɩ səm tesika na ɩ́ təŋɩ-m, pʋntʋ kaa pəsɩ na ɩ́ la ma ɩfalʋ.


Y ri cablajuj puertas riˈ ye abej. Y ri jojun puertas riˈ ye banon riqˈui jojun abej ri nibix perla chare. Yacˈa ri nimabey riche (rixin) ri tinamit, can riqˈui cˈa kˈanapuek banon wi, y can achiˈel vidrio nitzuˈun. 	 Nɔnɔɔsɩ nsɩ sɩ naanʋwa na naalɛ sɩɩ kɛ́ kacɔka wontu naanʋwa na naalɛɣɛ, paa nɔnɔɣɔ ŋka na ka kacɔka wontuɣu. Wʋla maɣamaɣa pɔna ɩcatɛ ńtɛ́ tə hapəlɛ təna, na wʋla ɩnɩ ɩ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tiŋ wɛʋ tɔ.


Ruma riyoj can ma kacˈaxan ta ri natzijoj riyit, y rumariˈ nikajoˈ cˈa chi niketamaj achique rubanic riˈ, xechaˈ chare. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, tɔmnaa mpa n heeliɣi-tʋ tɔ pa wɛ piti kɛ́. Tə caa sɩ tə́ cɛkəna pə yaasi.


Ma quetaman ta achique rubanic ri cˈaslen riche (rixin) uxlanibel cˈuˈx. 	 Pa ta nyɩ ɩsəna paa la na pá lɩɩ pə taa na pá hɛɛsɩ tɔ.


Y ri winek ri aj chiriˈ pa Malta can xquiyaˈ cˈa kakˈij y can jabel wi quinaˈoj xquiben kiqˈui. Y tek xojbe, riyeˈ xquiyalaˈ el ri xticˈatzin chake chupan ri kabey. 	 Pa tʋna-tʋɣʋ tənaɣa na pá wɛna tá sɔɣɔntʋ pə tɩɩ fɛɩ. Tə kɔma sɩ tə kʋləɣɩ ɩlɛna pá ha-tʋɣʋ mpi mpi tɩɩ nyɩɩlɩ mpaaʋ taa tɔ.


Riyaˈ sibilaj nim cˈa rukˈij xticˈojeˈ, y xtubiniˈaj chukaˈ Rucˈajol ri nimalaj Dios. Ri Jesús jun chique ri ye riy rumam ca ri rey David, y ri Ajaf Dios can ya cˈa Riyaˈ ri xtutzˈuyubaˈ pa ruchˈacat ri rey David ri xcˈojeˈ ojer ca, 	 Ɩ ká la sɔsɔ na paa yaa-ɩ sɩ ɩsɔtaa Ɩsɔ Sɔsɔ Pəyalʋ. Tacaa Ɩsɔ ká cɛlɛ-ɩ ɩ lɔŋcɛ Tafiiti kawulaɣa.


Ri aj yukˈaˈ xetzolin cˈa. Y riyeˈ niquiyalaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios y niquinimirisalaˈ ri rubiˈ. Riyeˈ quecˈariˈ niquiben ruma ronojel ri quitzˈeton y quicˈaxan chic. Can xbanatej wi cˈa achiˈel ri rubin ca ri ángel. 	 Tiikilaa mpɛ pa məlaɣa kpente ɩlɛna, pá pʋɣʋləɣɩ Ɩsɔ sɔsɔɔntʋ na pá saŋɩ-ɩ pə təna mpi pa nɩɩwa na mpi pa nawa tɔ pə tɔɔ. Pə taɣa pʋlʋ, pə təna pə lapa teitei kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtaa tillu ka kɛɛsʋɣʋ-wɛ tɔ.


Rumacˈariˈ riyin nbij chiwe chi tek riyix yixwaˈ yixucˈyaˈ o xabachique ta na jun chic ri niben, can tibanaˈ, pero riche (rixin) chi niyaˈ rukˈij ri Dios. 	 Pə wɛɛ sɩ paa ɩ́ tɔkɩ, paa ɩ́ nyɔɔkɩ, paa ɩ́ lakɩ mpi, ɩ́ la na Ɩsɔ hiki teeli kɛ pə təna pə taa.


Jabel ruwaˈikˈij chukaˈ riyix tek yixetzelex cuma ri winek, y yixquelesaj pe chiquicojol, yixyokˈ, chukaˈ itzel yixtzˈet ruma yin iniman riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 Paa yəlaa taa huuna-mɛ, yaa pa tɔɣɔna-mɛ, yaa pa tʋʋ-mɛ, yaa pa kʋ mə nyɔɔŋ kɛ Yʋlʋ Pəyaɣa má ma tɔɔ, ɩ́ nɩɩ leleŋ kɛ́.


Ri tinamit Jerusalem cuadrado ri rubanon. Can junan wi cˈa raken riqˈui ri ruwech. Y xpe ri ángel xretaj cˈa ri tinamit, y ri tinamit riˈ xbeˈel cˈa cablajuj mil estadios. Can quecˈariˈ ri ruwech, ri raken y ri jotol chicaj. 	 Kɔŋkɔməŋ liɣiti kɛ́ ɩcatɛ wɛna, na tə waŋ tɔɔ na tə taɣaləŋ tɔɔ wɛ teitei. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtaa tillu maɣasa ɩcatɛ na ɩ camlʋɣʋ ŋkʋ, na ɩcatɛ kɔŋkɔŋ taɣaləŋ wɛ kilomɛɛtələnaa iyisi naalɛ na ŋmʋnʋɣʋ (2200), na tə waŋ tɔɔ na tə kʋŋkʋlʋməŋ tɔɔ tɔtɔɣɔ mpʋ.


Y xubij el chique: Quixbiyin apo chupan la aldea la nitzuˈ apo chilaˈ y can xu (xe) wi xquixoc apo, xtiwil jun ti alaj bur ri ximil ca chiriˈ ri can cˈa ma jane jun chˈocolbeyon ta. Tiquiraˈ cˈa pe y nicˈom cˈa pe chuwe. 	 Ɩ́ polo ɩcatɛ nte tə wɛ nɔɣɔ tɔɔ cənɛ tɔ. Ɩ́ talaa, ɩ́ ká maɣana pa tʋ kpaŋaɣa pile natələɣɩ ŋmənaɣa. Nɔɣɔlʋ ta caɣata tə tɔɔ. Ɩ́ hɛtɩ-tɛ na ɩ́ kɔna.


Y queriˈ chukaˈ ri Enoc ruma chi rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek ma xcom ta, xa can qˈues xucˈuex el chilaˈ chicaj ruma ri Dios. Y ma xilitej ta chic chuwech re ruwachˈulef, ruma qˈues xucˈuex el, pero tek cˈa cˈo na waweˈ chochˈulef, ri Dios xukˈalajsaj chi can niquicot ránima riqˈui ri Enoc riˈ. 	 Ɩsɔ taa tɛmnaʋ mpɩ pə tɔɔ kɛ́ pə ta yele sɩ Henɔkɩ ɩ́ sɩ kʋsəpʋ. Ama pə kpaɣa-ɩ na ɩ ɩsɛ na pə́ kpaasɩ-ɩ Ɩsɔ cɔlɔ, na nɔɣɔlʋ ta tasa-ɩ keesuɣu, Ɩsɔ kpaasa-ɩ ɩ cɔlɔ tɔ pə tɔɔ. Pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Henɔkɩ te Ɩsɔ tɔɣɔ Ɩsɔ kpaasa-ɩ.


Y tek xbequimoloˈ cˈa quiˈ jucˈan chic, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Ri Pablo man cˈa rucˈamon ta chi cˈo pa cárcel, y cˈa ta cˈa chi nitak pa camic, ruma majun itzel rubanon ta riche (rixin) chi niban ta queriˈ chare. 	 Pa lɩɩ kpeeŋa, ɩlɛna pá tɔŋ pa taa pa tike sɩ: Apalʋ ɩnɛ ɩ ta la taalɩ nɔɣɔlʋ wei ɩ tɔɔ paa kʋ-ɩ, yaa pá tʋ-ɩ saləka tɔ.


Ri nben, can ya cˈa ri Nataˈ ri xitako pe chubanic, riche (rixin) chi ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, tiquetamaj chi riyin nwajoˈ ri Nataˈ. Kojyacatej cˈa el y koj‑el el waweˈ, xchaˈ. 	 Ama pə wɛɛ sɩ antulinya ɩ́ nyɩ sɩ ma sɔɔla Tacaa, na pə maɣamaɣa pə tɔɔ kɛ́ ma lakɩ pə təna mpi ɩ heeliɣi-m tɔ. Ɩlɛ ɩ́ kʋlɩ tə tɛɛ.


Yacˈa ri julajuj rudiscípulos ri Jesús, xebe cˈa pa Galilea. Y xebe cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ ri bin ca chique ruma ri Jesús. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfalaa naanʋwa na kʋlʋm ɩnɩ pa kʋlaa na pá polo Kalilee pulaɣa ŋka Yesu ka kɛɛsa-wɛ tɔ ka tɔɔ.


Y ri Jesús xubij chic cˈa jun cˈambel tzij chiquiwech ri winek, ruma yecˈo chique riyeˈ ri niquichˈob chi choj ri quicˈaslen, y yequetzelaj ri nicˈaj chic winek. Rumariˈ ri Jesús xubij: 	 Yəlaa lɛlaa ka tɛma pa taa təkpataa sɩ mpɛ pa kɛna kʋpama kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa, haləna pá nyənəɣɩ lɛlaa kɛ yem. Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu sɛɛ-wɛɣɛ ɩsɔ sɩ:


Y rumariˈ ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj), y riche (rixin) chi xtzijon quiqˈui, xerucusaj cˈambel tak tzij. Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique modo chi ri Satanás can ya riyaˈ mismo nrokotaj el riˈ? 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yaa-wɛ na ɩ́ sɛɛ-wɛɣɛ ɩsɔnaa sɩ: Ɩsənaɣa Satanɩ ká tɔɣɔnɩ ɩ tɩ?


Y xepe ri discípulos xquicˈasoj cˈa ri Jesús y xquibij chare: ¡Ajaf! ¡Ajaf! Kojacoloˈ cˈa. Wacami yojcom, xechaˈ chare. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ ɩfalaa polaa na pá feesi-ɩ na pá tɔmɩ-ɩ sɩ: Tacaa, ya-tʋ, tə lepaɣa.


Y yacˈa tek yix benak chic, can titzijoj ri ruchˈabel ri Dios y tibij cˈa: Nakaj chic cˈo wi pe ri rajawaren ri caj, quixchaˈ chique. 	 Ɩ́ ká lakɩ waasʋ na ɩ́ heeliɣi mə mpaaʋ taa sɩ: Ɩsɔtaa Kawulaɣa wʋsa kɔntɛ.


Y wi riyix xaxu (xaxe wi) yeˈiwajoˈ ri winek ri yeˈajowan iwuche (iwixin), majun ri más ta chic rejkalen ri yixtajin chubanic. Ruma chi xa can queriˈ chukaˈ niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, riyeˈ yecajoˈ ri yeˈajowan quiche (quixin). 	 Ye mpa pa sɔɔləɣɩ-mɛ tɔ pa tike kɛ́ mə sɔɔləɣɩ, ɩlɛ pepeɣe ɩ́ tɛɛwa tɔtɔ? Asaɣaa maɣamaɣa ná sɔɔləɣɩ mpa pa sɔɔla-wɛ tɔ pa tike tɔtɔɣɔ.


Ri rachoch cˈa ri Dios ri cˈo chicaj xnoj cˈa riqˈui jun achiˈel sib ruma ri rukˈij rucˈojlen y ri ruchukˈaˈ ri Dios. Y can majun cˈa ri nicowin ta ntoc apo ri chiriˈ. Xa can cˈa ya tek yatajnek chic ca ri wukuˈ rucˈayewal cuma ri ángeles; cˈacˈariˈ tek utz chic niban apo oquen. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ teeli na ɩ toma pə nyaləna Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ təkpəmm. Nɔɣɔlʋ ta pəsɩ na ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ təsɛɛlɛ sɔsɔɔlɛ taa, haləna ɩsɔtaa tillaa yoosi kʋnaasənam tɔm naatosompɔɣɔlaɣa ɩnɩ na pə́cɔ́.


Pero achique cˈa ri cˈa nika na chuwech nuben ri mac, xa can cˈa riche (rixin) na ri itzel winek. Ruma ri itzel winek can pa rutiquiribel ruchapon pe nimacun. Y xa rumacˈariˈ tek xpe ri Rucˈajol ri Dios, riche (rixin) chi xuyoj ri rusamaj ri itzel winek. 	 Ye wei ɩ wɛɛ na ɩ́ tɔŋna ɩsaɣatʋ lapʋ, ɩlɔɣɔʋ tənna pʋntʋ. Pə taɣa pʋlʋ ɩlɔɣɔʋ lapəna ɩsaɣatʋ kɛ hatuu kancaalaɣa. Pə maɣamaɣa pə tɔɔ təkpem kɛ́ Ɩsɔ Pəyaɣa kɔma sɩ ka wakələɣɩ ɩlɔɣɔʋ təma tənaŋnaŋ.


¿Achique cami winek ri can xban jurar chique ruma ri Dios chi can ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nuyaˈ Riyaˈ? Riˈ chique ri winek ri xa ma xeniman ta tzij. 	 Mpaɣa Ɩsɔ ka tuunaa sɩ pa kaa sʋʋ ɩ hɛɛsʋɣʋ tete kɛ paa pəcɔ? Mpa paa kpɛɛsəna-ɩ tɔɣɔ.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Kas kitzij wi chi ri Elías nipe nabey y nuben cˈa ruchojmil ronojel ri rajawaxic chi nichojmirisex. ¿Y achique nibij riyix? ¿Ma xtibanatej ta chukaˈ cami ri tzˈibatal ca chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol chi cˈo chi nkˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal y can majun nukˈij xtiban chuwe? 	 Tənaɣa Yesu cɔ-wɛ sɩ: Tampana, pə wɛɛ sɩ Ilii ká kɔna kancaalaɣa na ɩ́ taɣanɩ pə tənaɣa teitei na pə́cɔ́. Ye mpʋ ntiɣi pa ŋmaawa Yʋlʋ Pəyaɣa tɔɔ sɩ kaa na kʋnyɔŋ kɛ sɔsɔm na pá la-kɛɣɛ nyaŋ?


Y yacˈariˈ tek xkatzˈet jun ruwachˈulef ri cˈo pa mar, ri Chipre rubiˈ, y ya ri pa kajxocon ri xcˈojeˈ wi ca, ruma ri barco ri ucˈuayon kiche (kixin), xa can choj ruchapon bey cˈa pa Siria. Y ya ri pa tinamit Tiro xojapon wi, ruma ri barco rucˈuan el ejkaˈn riche (rixin) chi nberuyaˈ na ca chiriˈ. 	 Tá kpɩɩlʋɣʋ kɔma na kʋ wʋsəna Sipili na tə́ loosiɣi ɩcatɛ, ɩlɛna tə́ kɛɛna tɛtʋ nti lʋm tama kotaɣa kɛ mpʋ tɔ tə pə tɛɛ tɔɔ na tə́ məŋna Silii tɔɔ. Tə tala Tiii ɩlɛna tə́ lɩɩ təna na pá tisi kpɩɩlʋɣʋ taa wontu.


Y riyin ri Pablo nbij cˈa chi ri Dios ma ye retzelan ta ca ri israelitas, ri rutinamit. Ruma riyin yin jun israelita y wilon rutzil ri Dios. Yin riy rumam ca ri Benjamín y ri Benjamín jun chique ri ye riy rumam ca ri Abraham. 	 Ɩlɛ ma pɔɔsəɣɩ sɩ pə wɛ ɩsɩɩ Ɩsɔ lɔ ɩ yəlaa ntɛ? Aaɩ, pə fɛɩ ḿpʋ́ɣʋ́ paa pəcɔ. Ma maɣamaɣa ma kɛ́ Ɩsɛɣɛlɩ tʋ mɛɛ, na ma kɛ́ Apəlaham lʋlʋɣʋ taa tʋ. Pɛncamɛɛ kpekəle taa kɛ́ ma lɩɩwa.


Y ri Jesús xubij chare: Wacami xoka yan ri colotajic chupan re jay reˈ, ruma chi riyaˈ chukaˈ can riy rumam ca ri Abraham. 	 Tənaɣa Yesu tɔma sɩ: Saŋa təyaɣa kanɛ kɛlɛ ka nyə́ma ná nyʋɣʋ ntɛ́. Pə taɣa pʋlʋ, Sakee maɣamaɣa ná kɛ́ Apəlaham pəyaɣa tɔtɔɣɔ mɛɛ.


Rumariˈ riyaˈ xucˈutuj cˈa chique: Tek xinimaj, ¿la xka cˈa pe ri Lokˈolaj Espíritu pan iwiˈ? xchaˈ chique. Y ri kachˈalal riˈ xquibij chare: Ni xa ta kacˈaxan chi cˈo Lokˈolaj Espíritu, xechaˈ. 	 Ɩlɛna ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Waatʋ wei ɩ́ mʋ Tacaa tɔm tɔ, ɩ́ hika Ɩsɔ Feesuɣu Naŋŋtʋ na? Ḿpʋ́ɣʋ́ təŋlaa cɔ-ɩ sɩ: Tə ta nɩɩta ɩ tɔm kɛ nɩɩʋ maɣamaɣa.


Y ri achi beyon xurek ruchiˈ y xubij cˈa chare ri Abraham: Nataˈ Abraham, tajoyowaj nuwech. Tabanaˈ cˈa jun utzil tatakaˈ pe ri Lázaro wuqˈui waweˈ, chi astapeˈ xaxu (xaxe wi) jubaˈ ruwiˈ rukˈaˈ tuxekˈebaˈ (tuchˈekebaˈ) pe, riche (rixin) chi noruyaˈ ca pa ruwiˈ wakˈ. Ruma nicˈat wánima chupan re kˈakˈ reˈ, xchaˈ. 	 Ɩlɛna ɩ́ wuli na ɩ́ yaa sɩ: Haɩ ta caa Apəlaham, nyənɩ ma pətɔɔtəlɛ na ń tili Lasaa na ɩ́ lii ɩ mpəle nɔɣɔ taa kɛ́ lʋm, na ɩ́ tosi ma nsəmlɛ tɔɔ na pə tɩɩ niɣiti-m niɣituɣu maɣamaɣa. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pə haŋa-m kɔkɔ kanɛ ka taa kɛ́ pə tɩɩ fɛɩ.


Xquixokotex cˈa pe pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y can xtapon wi cˈa chukaˈ ri kˈij tek ri winek xquixquicamisaj y pa quicˈuˈx riyeˈ chi can rusamaj ri Dios yetajin chubanic. 	 Paa tɔɣɔnɩ-mɛɣɛ pa təkotilenaa səkpena taa. Halɩ pɩɩ kɔɔ na wei ɩ pɛɛkəɣɩ mə kʋɣʋ tɔ, ɩ ka hʋʋ sɩ Ɩsɔ təmlɛ kɛ ɩnɩ ɩ tɔŋa lapʋ.


Y can yacˈariˈ tek xinnaˈ chi ya ri Lokˈolaj Espíritu ri ucˈuayon wuche (wixin). Xintzˈet cˈa chi ri chicaj cˈo jun lokˈolaj chˈaquet y pa ruwiˈ ri chˈaquet riˈ cˈo cˈa Jun ri tzˈuyul. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Feesuɣu tɛɛna-m kpakpaa na má ná ɩsɔtaa tənaɣa kawulaɣa kumte, na nɔɣɔlʋ caɣa tə tɔɔ.


Y ri Jun cˈa ri xtipe, can ruchojmirisan chic riˈ riche (rixin) chi nuben achiˈel nuben jun achi tek nujoskˈij ri rutrigo pan era, ri can cˈo chic jun horqueta pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nuqˈuek chuwacakˈikˈ ri trigo ri chˈayon chic. Ri trigo ri nuchayuj ca riˈ, yariˈ ri numol y nuyec. Yacˈa ri raken ri trigo ri nucˈuaj el cakˈikˈ, xa nuporoj pa kˈakˈ ri majun bey nichuptej ta. Can quecˈariˈ xtuben ri jun achi ri xtipe, xchaˈ ri Juan. 	 Ɩ tɔka ɩ kʋfalʋɣʋ kɛ ɩ niŋ taa. Ɩ ká fala pə təna təcaɣacaɣa na ɩ́ suu pee kɛ kp+oú taa. Ama ɩ ká tʋ lɔɔtʋ kɛ kɔkɔ ŋka kaa teŋ tɔ ka taa.


Queriˈ ri xubij ri Dios, ri tzˈibatal ca ruma ri Isaías. Yacˈa riyix nudiscípulos, can jabel wi ruwaˈikˈij, ruma chi ri runakˈ tak iwech can yetzuˈun wi jabel y ri ixquin can yeˈacˈaxan wi. 	 Ye mɛ ɩlɛ, mə nɩɩ leleŋ kɛ́. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, mə ɩsɛ naakɩ na mə ŋkpaŋŋ nɩɩkɩ.


Ri runakˈ tak awech can yecˈatzin cˈa chawe, achiˈel nicˈatzin jun kˈakˈ riche (rixin) sakil. Y wi ri runakˈ tak awech ye utz, riyit yitcˈo pa jun sakil. 	 Yʋlʋ tɔnʋɣʋ pilimile fətəla kɛlɛ ɩsɛ. Ye nyá ɩsɛ ɩ́ naakɩ teu, pə waasəɣɩ nyá tɔnʋɣʋ tənaɣa.


Can majun cˈa winek ri tzˈeteyon ta riche (rixin) ri Dios, xa can xu (xe) wi ri Rucˈajol ri tzˈeteyon riche (rixin). Ri Dios xaxu (xaxe wi) jun Rucˈajol cˈo y sibilaj nrajoˈ. Y yariˈ ri xokˈalajsan ka ri Dios chkawech re waweˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 Too tɔ, nɔɣɔlʋ ta nata Ɩsɔ. Ama Ɩsɔ Pəyaɣa ɩkpamlɛ ŋka ka kɛ́ Ɩsɔ na ká wɛ ka Caa Ɩsɔ kiŋ tɔ, ŋkɛ ka lapəna na yəlaa nyɩ Ɩsɔ.


Y ri ye cˈayinel ri xeˈapon pa Babilonia riche (rixin) chi xebequicˈayilaˈ ri cosas, ri xebeyomer chukaˈ ruma, xquixibij cˈa quiˈ chuwech ri rucˈayewal ri kajnek pa ruwiˈ ri tinamit. Rumariˈ cˈanej cˈa xepaˈeˈ wi apo. Can sibilaj cˈa xcokˈej y xquibisoj ruwech. 	 Taatəlaa mpa pa taata ɩcatɛ sɔsɔɔlɛ taa na pá pili tɔ, paa tɛ na pá hatələna-tɛ sɩ pə taa kɔɔ na pá ná tə wahala. Paa tʋlɩ nɔɔsɩ na paa kpa pa laŋa na pá wii sɔsɔm.


Y tek ri Jesús rubin chic ka queriˈ chique, xerucˈut cˈa ri rukˈaˈ raken chiquiwech. 	 Yesu yɔɣɔta mpʋ, ɩlɛna ɩ́ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ ɩ niŋ na ɩ nɔɔhɛɛ.


Y xabachique cˈa winek ri nukˈalajsaj riˈ chi riyaˈ yin runiman riyin, riyin chukaˈ xtinkˈalajsaj chuwech ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj chi ri winek riˈ wuche (wixin) chic riyin. 	 Ye yʋlʋ ta ŋmɛsɩ sɩ ɩ kɛ́ ma nyəŋ, ma maɣamaɣa maa tisi ma Caa wei ɩ wɛ ɩsɔtaa tɔ ɩ ɩsɛntaa sɩ pʋntʋ kɛ́ ma nyəŋ tɔtɔ.


Y yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj cˈa jun chˈabel chilaˈ chicaj y riqˈui ruchukˈaˈ nubij cˈa: Wacami xoka yan ri colotajic, ri uchukˈaˈ y ri rajawaren ri Dios. Y queriˈ chukaˈ xoka yan ri kˈij chi nikˈalajin ri rukˈatbel tzij ri Jesucristo ri chaˈon pe ruma ri Dios. Ruma ri notzujun (nosujun) chiquij ri kachˈalal chuwech ri Dios chi pakˈij chi chakˈaˈ, xcˈak yan el. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ma nɩɩ pə yɔɣɔtəna ɩsɔtaa na toŋ toŋ sɩ: Pənɛntaa pə tala Ɩsɔ ɩ́ waasɩ. Pənɛntaa kɛ́ Ɩsɔ ká hʋ́lɩ́ ɩ kawulaɣa toŋ. Na pənɛntaa kɛ́ ɩ Mesii ká hʋ́lɩ́ ɩ́lɛ́ ɩ pəsʋɣʋ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, tá taapalaa tɔm suulu wei ɩ ka səŋaɣa tá Ɩsɔ ɩsɛntaa na ɩ́ suuki-wɛɣɛ tɔm kɛ tam tɔ pa ləsa-ɩ ɩsɔtaa na pá pɛtɩ.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús y ri ye ruˈapóstoles xexuleˈ pe ri pa ruwiˈ ri juyuˈ, y xeˈocˈojeˈ ka quiqˈui ri nicˈaj chic discípulos pa jun liˈon. Y chiriˈ ye qˈuiy chukaˈ winek quimolon quiˈ. Yecˈo winek ye petenak pa tinamit Jerusalem y pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea, y yecˈo chukaˈ ye petenak cˈa quelaˈ chuchiˈ mar, ri cˈa quelaˈ pa tinamit Tiro y Sidón. Yecˈo cˈa chique ri winek riˈ ye petenak riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri nutzijoj ri Jesús, y yecˈo cˈa ye petenak ruma nicajoˈ chi yecˈachojsex el chare ri quiyabil ruma ri Jesús. 	 Yesu na ɩ ɩfalaa pa tiikaɣana pʋɣʋ tɔɔ, ɩlɛna ɩ́ səŋ timpi taa pʋɣʋ fɛɩ ɩpilisaʋ na pə́ walaa tɔ. Təna ɩnəɣɩ ɩ ɩfalaa paɣalɛ na Yuta təna samaa na Yosalɛm nyə́ma na Tiii na Sitɔŋ lʋm nɔɣɔ nyə́ma pa təna paa timsaa.


Y can yacˈariˈ tek xbe ri nabey ángel y xberutixaˈ ca pa ruwiˈ ri ruwachˈulef ri cˈo el chupan ri vaso ri rucˈuan. Can yacˈariˈ tek ri winek ri quicˈuan retal ri nabey chicop y can niquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri ruwachbel ri nabey chicop riˈ, xeˈel pe itzel tak chˈaˈc chiquij. 	 Tənaɣa kancaalaɣa nyəŋ tɛɛwa na ɩ́ pəlɩ ɩ kɔpʋ kɛ atɛ. Ɩlɛna səmola asaɣɛɛ na kʋwəwɩɩna kpa yəlaa mpa paa yʋsa wontuɣu kʋyʋsʋm kɛ pa tɔɔ na pa sɛɛkaɣa kʋ lɛɛsʋɣʋ tɔ.


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri María Magdalena: Ma quinakˈetej ta. Riyin can cˈa ma jane quibe ta riqˈui ri Nataˈ chilaˈ chicaj. Xa cabiyin chubixic chique ri can ye wachˈalal chic, chi riyin can yibe cˈa riqˈui ri Nataˈ, ri can Itataˈ chukaˈ riyix. Can yibe cˈa riqˈui ri nu‑Dios, ri i‑Dios chukaˈ riyix, xchaˈ chare. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tɔma-ɩ sɩ: Yele-m, taa tɔkɩ-m mpʋ. Ma ta kpata ma Caa kiŋ na pə́cɔ́. Ama polo na ń heeli ma taapalaa sɩ ma kpaa ma Caa na ma Ɩsɔ wei ɩ kɛ́ mə Caa na mə Ɩsɔ tɔtɔ tɔ ɩ kiŋ.


Riqˈui cˈa Riyaˈ cˈo wi ri cˈaslen. Y re cˈaslen reˈ, yacˈareˈ ri Sakil quiche (quixin) ri winek. 	 Ɩnɩ ɩ kiŋ kɛ weesuɣu ka wɛɛ, na weesuɣu ŋkʋ kʋ yelina na kɔkɔ kɔɔ yəlaa kiŋ na pə́ naa-wɛ.


Y quinojel ri yeqˈuiytisan ruma ri Dios, can sibilaj niquirayij niquitzˈet yan ri kˈij ri coyoben apo tek xquekˈalajsex quinojel ri ye ralcˈual ri Dios. 	 Kʋŋmaŋmam təna taŋaa tətɛɣɛtɛɣɛ sɩ Ɩsɔ ɩ́ ləsɩ ɩ pəyalaa na pə́ ná.


Rumariˈ riyoj can kaniman wi chi ri kacolotajic, xkacˈul ruma ri rutzil ri Ajaf Jesús, jun colotajic ri sipan chake riyoj, can queriˈ chukaˈ ri colotajic ri xquicˈul ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, xchaˈ ri Pedro. 	 Ama tə nyəmá teu sɩ pə yapa tá nyɔɔŋ kɛ Yesu pɛɛlɛɛ tɔɔ kɛ́ teitei ɩsɩɩ pə lapʋ pɛlɛ pa kiŋ tɔ.


Y re xtinbij chiwe can kitzij wi, ruma ri Cristo can cˈo wuqˈui: Can majun cˈa chiwe riyix ri yixcˈo pa ruwachˈulef Acaya ri xtelesan ta ri quicoten wuqˈui, ruma chuwe riyin can jun quicoten chi nben ri rusamaj ri Dios y nuyon cˈa ntzuk wiˈ. 	 Na Kilisiti tampana nna ma tɔka ɩsəntɔ tɔ ma kaa yele mpi ma yɔɔləɣəna ɩsəntɔ tɔɣɔ yɔɔlənaʋ kɛ Akayi tɛtʋ təna taa.


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. Ruma achique cˈa ri xtichˈacon, xtinyaˈ cˈa kˈij chare riche (rixin) chi nutij ruwech ri cheˈ ri riche (rixin) cˈaslen, ri cˈo pa runicˈajal ri lugar riche (rixin) quicoten ri cˈo wi ri Dios. 	 Ye wei ɩ wɛna ŋkpaŋŋ pʋntʋ ɩ́ tʋ-ɩ teu, na ɩ́ nɩɩ nti Feesuɣu heeliɣi Yesu sɛɛlaa kpeka tɔ ɩlɛ. Ye mpa pa lapa kəllaa maa ha-wɛɣɛ nɔɣɔ na pá tɔɣɔ Ɩsɔ tɩɩŋ taalɛ taa weesuɣu tʋɣʋ pəle.


Pero ri achi ri xcˈachojsex, ma retaman ta cˈa achique ri xcˈachojsan chare ri ruyabil; ruma ri Jesús xa ma xcˈojeˈ ta ka chiriˈ chiquicojol ri winek. Riyaˈ xa xbe el. 	 Ama wei pə waawa tɔ ɩ ta nyɩ Yesu. Pə taɣa pʋlʋ, ɩ́lɛ́ ɩ ka saala samaa wei ɩ suwa təna tɔ ɩ taa.


¿Achique cˈa ruma tek riyix ma nikˈax ta chiwech ri nbij chiwe? Ruma ma niwajoˈ ta niwacˈaxaj ri nuchˈabel. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ kɛ́ ɩɩ cɛkəɣəna ma kʋyɔɣɔtʋtʋ, ɩɩ caa tə nɩɩʋ kɛ paa pəcɔ tɔɣɔ.


Re xbanatej re wacami, can tzˈibatal cˈa ca ruma ri profeta Joel, ri achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Ama nti Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Sowɛɛlɩ ka yɔɣɔtaa tɔ, ntɩ tə maɣamaɣa tə lakəna saŋa.


Rumacˈariˈ tachajij ri acˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ ri sakil ri ruyaˈon ri Dios pan awánima ma tijalatej ta, riche (rixin) chi man xa tibecˈulun pe chi xa pa kˈekuˈm chic yitcˈo wi. 	 La laakalɩ, pə taa kɔɔ na ɩsəna n naakɩ tɔ pə məlɩ səkpɛtʋɣʋ.


Riyeˈ xtiquiben achiˈel chi quiniman chic ri Dios; pero xa ma que ta riˈ, ruma ma quiyaˈon ta kˈij chare ri Dios chi rujalon ta ri quicˈaslen. Man cˈa tayuj ta awiˈ quiqˈui ri winek ri yebano queriˈ. 	 Paa cɛsɩ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔ ɩsɔ kɛ́ sɩ pa təŋəɣɩ Ɩsɔsɛɛlɛ mpaaʋ pəyele pa kʋ pə toma kɛ pa taa. Yele yəlaa ɩsɩɩ mpʋ pə takanaa.


Ruma ri can cˈo qˈuiy riqˈui, xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa más chare y qˈuiy cˈa ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare. 	 Pə taɣa pʋlʋ, timpi pə wɛɛ tɔɣɔ pə sɔɔsəɣɩ teu sɩ pə́ tɔɔləna pɛlɛ. Ama wei ɩ fɛɩna pʋlʋ tɔ, paa pəciiu maɣamaɣa kɛ ɩ wɛna, paa lɛɛkɩ kɛ́.


Ruma ri kas kitzij chi ye israelitas ma xaxu (xaxe) ta wi ri banon circuncisión chare ri quichˈacul. 	 Tɔʋ, ɩsənaɣa Yuta tʋ siɣisiɣi ná wɛɛ? Pə taɣa ɩsɛntɔɔ na ɩ pɛlʋɣʋ kiŋ kɛ pa nyəŋna-ɩ sɩ Yuta tʋ.


Y yacˈariˈ tek can cˈo cˈa jun ri xbechˈo pe acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj ruchˈacat ri Dios, y quecˈareˈ ri nubij: Chiˈiwonojel riyix rusamajel ri Dios, can tiyaˈ cˈa rukˈij ri ka‑Dios. Y riyix chukaˈ ri ninimaj rutzij ri Dios, y riyix chi chˈutiˈk chi nimaˈk, can tiyaˈ cˈa rukˈij. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pə yɔɣɔta kumte kiŋ sɩ: Sɔsaa na piya mpa mɛ ɩ́ kɛ́ Ɩsɔ pəyalaa na ɩ́ see-ɩ tɔ, ɩ́ sa ta Ɩsɔ.


Ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri cablajuj rudiscípulos, y xuyaˈ uchukˈaˈ chique y xuyaˈ kˈatbel tzij pa quikˈaˈ riche (rixin) chi yecowin yequelesaj quinojel quiwech itzel tak espíritu, y riche (rixin) chukaˈ yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu kota pa naanʋwa na naalɛ na ɩ́ tʋ alɔɣaa kɛ pa niŋ taa, na ɩ́ ha-wɛɣɛ toma sɩ pá looki-wɛ paa mpa, na pá waakɩ kʋtɔməŋ.


Yacˈa ri Jesús can jabel retaman ri niquichˈob ka. Rumariˈ Riyaˈ xubij chique: ¿Achique cˈa ruma tek riyix nichˈob queriˈ pa tak iwánima? 	 Ama Yesu ná cɛkəna pa hʋwɛɛ, ɩlɛna ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ ɩ́ hʋʋkɩ ḿpʋ́ɣʋ́ mə taa?


Ri Dios nuyalaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chiwe y nubanalaˈ milagros chicojol. ¿La nuben cami queriˈ ruma chi xinimaj ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés? Ma que ta riˈ. Xa can ruma chi xinimaj ri Jesucristo ri xkatzijoj chiwe. 	 Ɩsɩɩ Ɩsɔ cɛlʋɣʋʋ-mɛɣɛ ɩ Feesuɣu na ɩ́ lakɩ piti təma kɛ mə hɛkʋ kɛ mpʋ tɔ, mə kʋsəsɩɩtʋ təŋʋɣʋ tɔɔ, yaa mə Laapaalɩ Kʋpaŋ nɩɩʋ na ɩ mʋɣʋ tɔɔ kɛ́ pə lakɩ mpʋ?


Y ri winek cˈa ri ye riche (rixin) pa tak barcos y ri ye samajel ri riche (rixin) pa tak yaˈ, xquiyalaˈ cˈa ulef pa tak quijolon (quiwiˈ), yeˈokˈ y yebison cˈa, y riqˈui quichukˈaˈ niquibij: Juyiˈ oc ruwech ri nimalaj tinamit Babilonia. Can riqˈui cˈa ri rubeyomal riyaˈ xebeyomer cˈa quinojel rajaf tak barcos. Y xa pa jun hora xqˈuis ronojel, xechaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa cosa tɛtʋ na pá pəlɩ pa nyɔɔŋ taa, na pá tʋlɩ nɔɔsɩ na pá kpa pa laŋa na pá wii sɔsɔm. Na pá makɩ kapusi sɩ: Waɩyo, ɩcatɛ sɔsɔɔlɛ tənɛ tə tɔm wɛ waɩyo. Pa təna mpa pa wɛna kpɩɩləŋ kɛ teŋku taa tɔ tə toŋ kɛ pa kʋlənaa. Kaləfu kʋlʋm taa kɛlɛ pə təna pə tɛma-tɛɣɛ lʋm tʋɣʋ.


Yacˈa riyit Timoteo, ma tayaˈ ta ca ronojel ri utz ri awetaman y acukuban acˈuˈx riqˈui. Ruma riyit jabel awetaman ri achoj riqˈui xawetamaj wi reˈ. 	 Ama nyá ɩlɛ, nyaa tɔkɩ teu kɛ sɛɣɛsʋɣʋ ŋku pa sɛɣɛsa-ŋ na ń mʋ-kʋ na n tɛma-kʋ na nyá taa tɔ. Tɔɔsɩ mpa paa sɛɣɛsa-ŋ sɛɣɛsəŋ ɩnɩ tɔ pa tɔɔ.


Y ri kˈij riˈ majun cˈa jun ri xtutijoj ta jun rucˈ rachˈalal, ni majun ri quecˈareˈ xtubij ta chare ri rachˈalal: Tawetamaj cˈa ruwech ri Ajaf, ma xtichaˈ ta chare. Ruma chupan ri kˈij riˈ can quinojel chic ye etamayon nuwech. Can chi chˈutiˈk chi nimaˈk quetaman chic cˈa nuwech. 	 Saa ɩnɩ nɔɣɔlʋ kaa nɔkɩ ɩ tɔɣɔntəlɛ kɛ sɛɣɛsʋɣʋ. Nɔɣɔlʋ kaa tɔ ɩ taapalʋ sɩ: Nyɩ Tacaa. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pa təna paa nyɩ-m. Pə kpaɣaʋ pəyaɣa na pə polo sɔsɔ tɔ.


Queriˈ xubij. Y wi ri rey David, Wajaf xchaˈ chare ri Cristo, ¿achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? xchaˈ ri Jesús. Y sibilaj ye qˈuiy chique ri winek ri can riqˈui wi ronojel cánima xquicˈaxaj ri xubij. 	 Tafiiti maɣamaɣa ná yaa-ɩ sɩ Sɔsɔ ntɛ́, ɩlɛ ɩsənaɣa Mesii ná məlaa na ɩ́ kɛ́ Tafiiti ɩnɩ ɩ pəyaɣa tɔtɔ ɩlɛ? Ḿpʋ́ɣʋ́ samaa tuutuuma nɩɩ Yesu tɔm na laŋhʋlʋmlɛ.


Y ri Jesús, can yacˈariˈ tek xubij chare ri achi chi tibe el, pero can xuchilabej cˈa el chare ri achique rajawaxic chi nuben. 	 Ɩlɛna Yesu tɔɣɔnɩ-ɩ kpakpaa, na ɩ́ kpaalɩ-ɩ na toŋ sɩ:


Y queriˈ chukaˈ riyoj ri kaniman chic ri Cristo, yoj qˈuiy y jalajoj ruwech kasamaj. Pero junan kawech y nikatolaˈ kiˈ ruma konojel xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 Mpʋ tɔtɔɣɔ na tá, paa tə wɛʋ paɣalɛ tɔ, tá təna na Kilisiti tá kpɛntʋɣʋ tɔɔ tə pəsa ɩsɩɩ yʋlʋ tɔnʋɣʋ pilimile kɛ́, na tə tamsəna təma təkeŋkeŋ ɩsɩɩ yʋlʋtɔnʋɣʋ wɛʋ tɔ.


Ri Jesús xubij cˈa re jun cˈambel tzij reˈ chique ri achiˈaˈ fariseos, yacˈa riyeˈ ma xkˈax ta chiquiwech achique ntel wi chi tzij ri xubij chique. 	 Yesu kɛɛsa-wɛɣɛ tənɛ ɩnɩ. Ama pa ta cɛkəna tə hʋwɛɛ.


Y ri caˈiˈ discípulos xebe cˈa pa tinamit Jerusalem. Y tek xeˈapon, can xbanatej na wi achiˈel ri rubin el ri Jesús chique. Y riyeˈ can xquiben wi cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chare ri waˈin chupan ri pascua riˈ. 	 Tənaɣa Yesu ɩfalaa kʋlaa na pá tɛɛ ɩcatɛ taa na pá maɣana teitei ɩsɩɩ Yesu ka heela-wɛ tɔ. Ɩlɛna pá təsɩ Tɛɛʋ acima kʋtɔɣɔʋ kɛ təna.


Y reˈ can nicˈatzin wi riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi cˈo icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Nicˈatzin chi yixtojtobex, achiˈel nitojtobex ri chˈichˈ rubiniˈan kˈanapuek. Ri chˈichˈ riˈ nikˈaxex pa kˈakˈ riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin pe wi kas kitzij kˈanapuek y nelesex ca ri xa ma kˈanapuek ta. Y riyix yixtojtobex chupan ri tijoj pokonal, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios ri can más wi nim rejkalen que chuwech ri kˈanapuek, ri xa niqˈuis. Y tek xixtojtobex yan y xicochˈ ronojel, xtibix cˈa chiwe chi utz ri cukbel cˈuˈx cˈo iwuqˈui. Y xticˈojeˈ cˈa chukaˈ ikˈij, tek xtipe chic ri Jesucristo. 	 Pə lakɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ pə́ ná mə Ɩsɔ taa tɛmnaʋ waalɩ. Wʋla kɛ pə lapa sɩ ɩ tɛŋ na ɩ́ saalɩ yem, na kɔkɔ kɛ pa taɣanəɣəna-ɩ na ɩ́ la teu. Na mə taa tɛmnaʋ na Ɩsɔ ná kəla wʋla kɛ nyʋɣʋ təcaɣacaɣa. Pə tɔɔ kɛ́ pə maɣasəɣɩ mə taa tɛmnaʋ mpɩ sɩ pə naa pə toma tənaɣa, na kʋyaŋku Yesu Kilisiti ká kɔɔ tɔ ɩ́ hiki sam na teeli na nyʋɣʋ.


¿La yecˈo cami ri yecowin yojquelesaj el riqˈui ri ajowabel riche (rixin) ri Cristo? ¿Nicowin cami yojrelesaj el ri tijoj pokonal? ¿ri kˈaxomal? ¿o ri yojetzelex ruma kaniman ri Cristo? ¿ri wayjal? ¿ri majun katziak? ¿o ri yojcˈo pa rucˈayewal? ¿o ri camic? 	 Ɩlɛ pepe ká ləsɩ Kilisiti sɔɔlʋɣʋ kɛ tá tɔɔ? Wahala ká pəsɩ? Laŋpəsəlɛ sɔsɔɔlɛ na? Yaa kʋnyɔŋ ŋku paa tʋ-tʋ tɔ? Nyɔɣɔsɩ na? Yaa hʋlʋməŋ? Asola taa wɛɛʋ na? Yaa səm?


Ri nabey mul tek xintoˈ pe wiˈ chuwech ri aj kˈatbel tzij, can majun chic jun ri xchˈo ta pa nucuenta, xa xinquiyaˈ ca nuyonil. Yacˈa riyin nwajoˈ chi ri Dios man ta xtuyaˈ ruqˈuexel chique ri xa ma xinquitoˈ ta. 	 Waatʋ wei pa hʋʋkaɣana-m tɔm kancaalaɣa nyəm tɔ nɔɣɔlʋ ta təŋ ma waalɩ, pa təna pa lɔ-m kɛ́. Ɩlɛ Ɩsɔ ɩ́ taa pɔɔsɩ-wɛɣɛ-tɩ.


Riyin ma pa nuyonil ta cˈa yisamej, ruma achiˈel ri kˈatoj tzij ri nibix chuwe, queriˈ ri nben. Ri kˈatoj tzij ri nben riyin can pa ruchojmilal; ruma ma ya ta ri nwajoˈ riyin ri nben, xa can ya ri nrajoˈ ri Nataˈ Dios ri yin takayon pe, yariˈ ri nben. 	 Maa pəsəɣɩ na má lu tələɣɩ ma maɣamaɣa. Ama ɩsɩɩ Ɩsɔ kɛɛsəɣɩ-m tɔ, ḿpʋ́ɣʋ́ ma hʋʋkəna, na ma hʋʋlɛ tewa. Mpi tɔ, pə taɣa ma maɣamaɣa ma luɣu nyəntʋ kɛ ma pɛɛkəɣɩ lapʋ. Ama wei ɩ tila-m tɔ ɩ luɣu nyəntʋ kɛ́.


Ri chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) cˈo wi ri Nataˈ, cˈo cˈa sibilaj qˈuiy cˈojlibel ri xquecˈojeˈ wi ri yeˈapon riqˈui. Wi xa man ta kitzij chi queriˈ, riyin xinbij yan ta chiwe. Wacami yibe chubanic y chuchojmirisaxic ri icˈojlibel chilaˈ chicaj riqˈui ri Nataˈ. 	 Ma Caa təyaɣa taa lona tɔɔwaɣa. Ɩlɛ ma puki na má taɣanɩ-mɛɣɛ mə nyəna. Ama ye pə taa wɛɛ mpʋ, ma taa nɔkɩ-mɛɣɛ pə tɔm heeluɣu.


Y ri Ajaf Jesucristo xubij chare: Jacanoj cˈa ri Saulo, ruma ya riyaˈ ri nuchaˈon riche (rixin) chi nibe chukˈalajsaxic ri nubiˈ chique ri winek ri xa ma ye israelitas ta, y riche (rixin) chi nubij chukaˈ chique ri reyes y ri winek israelitas. 	 Tənaɣa Tacaa cɔ Ananiyasɩ sɩ: Polo, ma ləsa apalʋ ɩnəɣɩ sɩ ma lakɩ-ɩ na ɩ́ heeliɣi ma tɔm kɛ piitimnaa na awulaa sɔsaa na Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma.


Y ri winek ri ye ucˈuayon apo riche (rixin) ri Jesús chuwech ri aj kˈatbel tzij, xquibij chare: Wi ta re achi reˈ man ta banoy etzelal, man ta xokajachaˈ pan akˈaˈ, xechaˈ chare. 	 Tənaɣa Yuta nyə́ma cɔ Pilatɩ sɩ: N nyəmá sɩ ɩ́ taa kɛ́ ɩsaɣaʋ ɩlɛ tɩɩ kɔna-ŋɩ-ɩ kɛ?


Ruma can ya cˈa riyaˈ riˈ ri takoˈn ri natan chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek ri Dios xubij: Xtintek cˈa ri nutakoˈn ri ninabeyej chawech, riche (rixin) chi nuchojmirisaj apo ri abey. 	 Ɩ tɔm kɛ pa tɩɩ ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Nyənɩ ma tillu ntɔ, ma tɛləsəɣɩ nyá nɔɣɔ tɔɔ sɩ ɩ́ taɣanɩ nyá mpaaʋ na ń kɔŋ.


Ri xpe cˈa chuwech re ruwachˈulef xa can ya chukaˈ riˈ ri xtzolin chic el chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) xbecˈojeˈ pa ruwiˈ ronojel. Queriˈ xuben riche (rixin) chi queriˈ can ronojel lugar cˈo wi y runojsan ronojel. 	 Wei ɩnɩ ɩ tii mpʋ tɔ kʋlʋm ɩnɩ ɩ kpana haləna ɩ́ tɛɛ ɩsɔtaa təyamyam sɩ ɩ́ wɛɛ na ɩ́ maɣalɩ paa timpi.


Y ri Pilato xubij cˈa chique ri winek ri quimolon cˈa quiˈ chiriˈ: ¿Achique cˈa ri niwajoˈ riyix chi riyin nwelesaj el? ¿Niwajoˈ chi nwelesaj el ri Barrabás o ya ri Jesús ri nibix chukaˈ Cristo chare? xchaˈ chique. 	 Samaa kota ḿpʋ́ɣʋ́ təna, ɩlɛna Pilatɩ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Aweɣe ɩ́ caa má tʋlɩ-mɛ, Yesu wei pa yaa sɩ Kilisiti tɔ?


Y can riqˈui cˈa chukaˈ rucˈayewal yoj benak, kacˈuan el ri ruchiˈ yaˈ, y pa kajquikˈaˈ cˈo wi ca ri Creta. Y tek xbekilaˈ jun lugar ri Utzilaj tak Puertos nibix chare, ri cˈo chukaˈ pa rucuenta ri Creta, xojcˈojeˈ cˈa el chiriˈ. Ri lugar riˈ chunakajal cˈa ri tinamit Lasea cˈo wi. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ tə mala kʋteŋ, na təcatɩ təyaʋ kɛ́ na pə́cɔ́ tə́ tala timpi pa yaa sɩ kpɩɩləŋ teesaŋ kʋpaŋ na pə́ kpətəna Lasee ɩcatɛ kiŋ tɔ.


Y rumariˈ ntij re pokonal reˈ. Pero ma yiqˈuix ta. Ruma can wetaman wi achique ri nuniman y can cukul wi nucˈuˈx riqˈui Riyaˈ chi nuchajij ri wánima ri njachon pa rukˈaˈ. Y wetaman chukaˈ chi can xtuchajij wi apo, y can cˈa que na riˈ rubanon chare tek xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey Riyaˈ. 	 Pə tɔɔ kɛ́ ma tɔkɩ kʋnyɔŋ kɛ ɩsəntɔ. Paa na mpʋ ma ta lɔ tɔɔŋ. Pə taɣa pʋlʋ, ma nyəmá wei ma lakɩ na má tɛɛləɣɩ tɔ, na ma nyəmá teu təkpataa sɩ ɩ pəsəɣɩ na ɩ́ tɔkɩ mpi ma yelina-ɩ tɔ haləna kʋyakʋ ŋkʋ ɩnɩ kʋ wule.


Y riyit tinamit Belén ri yitcˈo pa Judá, riyit ma can ta yit coˈol chiquicojol ri nimaˈk tak tinamit chiriˈ pa Judá, ruma ya ri chiriˈ awuqˈui riyit xtipe wi ri ucˈuey bey, y can xqueruchajij ri nutinamit Israel achiˈel nuben jun utzilaj aj yukˈ, 	 Yuta taa Pɛtəlɛhɛm nyá, tampana n ta kɛ Yuta acalɛɛ sɔsɔɔna taa səkpete paa pəcɔ. Mpi tɔ, nyá taa kɛ́ wulaʋ ká lɩɩna, wei ɩ ká tɔkɩ ma Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma kɛ teu tɔ.


Wi cˈo jun xtapon chiˈiwachoch y ma ya ta ri lokˈolaj chˈabel ri xucˈut ri Cristo ri rucˈuan apo chiwe, man cˈa ticˈul ta pan iwachoch y ma ticˈom ta ka ruwech. 	 Ye nɔɣɔlʋ kɔma na pə́ tá kɛ́ sɛɣɛsʋɣʋ kʋnɛɣɛ ɩ sɛɣɛsəɣɩ, ɩ́ taa tɛɛ pʋntʋ waalɩ sɩ ɩ́ sʋʋ mə təyaɣa, na paa sɛɛtʋ maɣamaɣa ɩ́ taa sɛɛ-ɩ.


Y riqˈui ri altar xbeˈel cˈa pe chukaˈ jun ángel ri can yaˈon uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi nicowin nitakanoj pa ruwiˈ ri kˈakˈ. Y can nurek apo ruchiˈ chare ri ángel ri ucˈuayon ri jos (wos) ri cˈo sibilaj rey y xubij: Tacusaj cˈa la ajos (awos), queˈakupij pe pa tak tzekaj ri uva. Ruma ri uva ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef chekˈ chic. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtaa tillu lɛlʋ wei ɩ́lɛ́ ɩ wɛna pəsʋɣʋ kɛ kɔkɔ tɔɔ tɔ ɩ lɩɩna kɔtaɣa təlatɛ na ɩ́ kɔɔ. Ɩlɛna ɩ́ yɔɣɔtəna ɩsɔtaa tillu wei ɩ tɔka lemse lɔŋ nyəŋ tɔ na nɔɣɔ sɔsɔɣa sɩ: Kpaɣa nyá lemse na ń koolí tɛtʋ tɔɔ lɛsɛŋ tukuŋ, ɩ pɩɩwaɣa.


Xpe ri Jesús xubij chique: ¿Achique nibij riyix? ¿La utz cami chi xa yebison ri xesiqˈuix (xeˈoyox) pa jun cˈulanen y chi man ta yewaˈ, tek xa cˈa cˈo na apo quiqˈui ri achijlon ri xa cˈa xcˈuleˈ? Ma utz ta. Pero xtapon na ri kˈij tek re achijlon reˈ xtelesex el chiquicojol, y yacˈariˈ tek ma xquewaˈ ta, riche (rixin) chi xtiquiben orar. 	 Ɩlɛna Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ ká pəsɩ na ɩ́ la na akpaɣalʋ taapalaa wɛɛ laŋwakəllɛ taa na ɩ́ na-wɛ pá wɛɛ? Aaɩ, pəlɛ pə fɛɩ lapʋ kɛ paa pəcɔ. Pɩɩ kɔɔ na pə́ kɛɛsɩ kʋyakʋ nakʋlɩ, ɩlɛna pá ləsɩ-ɩ pa hɛkʋ. Pəlɛɣɛ paa hɔkɔ nɔɔsɩ.


Nbij queriˈ chiwe riche (rixin) chi quixqˈuixbitej jubaˈ. ¿La majun cami jun kachˈalal chicojol ri cˈo runaˈoj riche (rixin) chi nuchojmirisaj jun oyowal chiquicojol ri kachˈalal? 	 Ma yɔɣɔtəɣɩ ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ fɛɛlɛ ɩ́ kpa-mɛ. Ɩsɩɩ ɩ́ wɛʋ mpʋ tɔ ləmaɣasɛɛ tʋ nɔɣɔlʋ ɩ fɛɩ mə taa kɛlɛ sɩ yəlaa ɩ yoowa ɩ taɣanɩ-wɛ?


Pero matiox chare ri Dios chi xuyaˈ ri rutzil chuwe, riche (rixin) chi xuben chuwe chi xinoc apóstol. Ri utzil riˈ can xuben cˈa chuwe chi sibilaj xisamej. Riyin más qˈuiy cˈa samaj xinben que chiquiwech ri nicˈaj chic apóstoles. Pero ma nbij ta cˈa chi yin cˈa riyin xibano ri samaj, ma que ta riˈ, xa can ya ri rutzil ri Dios ri xsamej pa nucˈaslen. 	 Ama Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔɔ ɩlɛ, ma kɛ́ mpi ma kɛ́ ɩsəntɔ tɔ. Na pɛɛlɛɛ nna Ɩsɔ lapa-m mpʋ tɔ, a ta saalɩ yem. Ama a tɔɔ ma lapa təmlɛ na pə́ kəlɩ tillaa lɛmpa təna. Tampana pə taɣa ma toŋ taa kɛ́ ma lapənaa. Ama Ɩsɔ pɛɛlɛɛ nna ɩ hʋla-m tɔ a tɔɔ kɛ́.


Ri Kajaf Jesucristo y ri Katataˈ Dios ri sibilaj xojrajoˈ riyoj y can nucukubaˈ kacˈuˈx riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y nuben chukaˈ chake chi can koyoben ri kˈij tek xkojbe chilaˈ chicaj ruma ri rutzil, 	 Tɔʋ, tá Sɔsɔ Yesu Kilisiti maɣamaɣa, na Tacaa Ɩsɔ wei ɩ sɔɔla-tʋ na ɩ́ hʋləɣɩ-tʋɣʋ pɛɛlɛɛ na ɩ́ hɛɛsɩ tá laŋa kɛ tam tɔɔ na ɩ́ tʋ-tʋɣʋ tɛɛlʋɣʋ kʋpaŋkʋ tɔ,


Y yecˈo cˈa nicˈaj chique ri aj tzˈibaˈ ri xquibij chare ri Jesús: Tijonel, can kitzij wi ri xabij, xechaˈ chare. 	 Tənaɣa Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa taa napəlɩ pa tɔma sɩ: Tacaa, n tɩɩ yɔɣɔta teu kɛ́.


Yacˈa riyix man xa tichˈob chi riyin y ri ye wachibil nikaben mandar chiwe achique ri utz chi ninimaj. Ma que ta riˈ. Ruma riyix can cof chic yixcˈo chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo. Ri nikaben riyoj xaxu (xaxe wi) cˈa nikajoˈ yixkatoˈ, riche (rixin) chi cˈo ta más quicoten pa tak iwánima. 	 Tɩɩ pɛɛkəɣɩ sɩ tə́ caalɩ-mɛ sɩ ɩ́ təŋ pənɛ na ɩ́ yele pənɛ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, tə nawa sɩ ɩ́ tɔka Ɩsɔsɛɛlɛ mpaaʋ kɛ teu. Ama tá luɣu wɛɛ kɛ́ sɩ tə́ tʋ-mɛɣɛ niŋ kɛ mə təmlɛ taa na pə́ waasɩ-mɛ.


Ronojel cˈa ri nbij riyin, can ya cˈa ri Nataˈ ri cˈutuyun pe chinuwech. Y queriˈ chukaˈ riyix. Can ya ri iwacˈaxan riqˈui ri oconek itataˈ ri yixtajin chubanic. 	 Nti ma Caa ná hʋla-m tɔɣɔ ma yɔɣɔtəɣɩ, na mɩɩ lakɩ nti mə caa ná heela-mɛ tɔ.


Y chiriˈ pa Damasco cˈo cˈa jun ri runiman ri Jesucristo, ri Ananías rubiˈ. Y ri Ajaf Jesucristo pa jun achiˈel achicˈ xucˈut riˈ chuwech, y xubij chare: ¡Ananías! xchaˈ. Y ri Ananías xubij: Yareˈ yincˈo waweˈ, Ajaf, xchaˈ. 	 Tacaa təŋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ ka wɛ Tamasɩ na pá yaa-ɩ sɩ Ananiyasɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa-ɩ ɩsɩɩ toosee taka, na ɩ́ ná Tacaa, na ɩ́lɛ́ ɩ yaa-ɩ sɩ: Ananiyasɩ. Na ɩ́ tisi sɩ: Tacaa maɣalɔ.


tacoloˈ cˈa awiˈ ayon riyit y caka cˈa pe chuwech la cruz, yechaˈ cˈa ca chare. 	 Waasɩ nyá tɩ ɩlɛ. Lɩɩ tesika tɔɔ na ń tii ɩlɛ.


Y yecˈo cˈa caˈiˈ oxiˈ winek ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. Ri winek riˈ can xebe wi cˈa riqˈui ri Pablo. Chiquicojol ri winek ri xeniman, cˈo cˈa jun achi ri Dionisio rubiˈ, cachibil ri yekˈato tzij pan Areópago. Y cˈo cˈa chukaˈ jun ixok ri Dámaris rubiˈ ri xniman ri Ajaf Jesucristo. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic. 	 Paa na mpʋ yəlaa pəcɔ təŋa-ɩ na pá sʋʋ Ɩsɔ sɛɛʋ. Pa yaa pa taa lɛlʋ sɩ Tenii, ɩ́lɛ́ ɩ kɛ́ Aleyopaasɩ kotuɣu taa nɔɣɔlʋ, na alʋ nɔɣɔlʋ tɔtɔ, pa yaa-ɩ sɩ Tamaliisi. Pə kaasa yəlaa paɣalɛ tɔtɔ.


Y riyin ri Tercio, ri yitzˈiban el ri ruchˈabel ri kachˈalal Pablo, ntek cˈa el rutzil iwech pa rubiˈ ri Ajaf. 	 Nmaalʋ Tɛlətiyusi má, ma sɛɛ-mɛ tɔtɔ, tá təna tə kpɛnta Tacaa təŋʋɣʋ taa kɛ́.


Riyix ri can nkˈalajsan wi pe ri chˈabel chiwech, can yix chˈajchˈoj chic cˈa ruma ri chˈabel riˈ. 	 Kʋsɛɣɛsətʋ nti ma sɛɣɛsa-mɛ tɔ, ntɩ tə lapəna na mə maɣamaɣa mɩɩ te teu kɛ mpʋ tɔtɔ.


Yacˈariˈ tek ri winek ri niwajin quichˈabel ri chicaj, xquibij cˈa chukaˈ: Tinimirisaj cˈa rubiˈ ri Dios, ruma ri Babilonia ntajin nicˈat pa kˈakˈ, y ri rusibil can nijoteˈ cˈa chicaj riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Na pa tasa yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ sɩ: Ɩ́ sa Ɩsɔ. Ɩcatɛ sɔsɔɔlɛ ńtɛ́ tə kɔkɔ nyɔɔsɩ tɔŋna kʋlʋɣʋ kɛ tam kɛ́.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri winek chi quetzˈuyeˈ ka ri pan ulef. Yacˈariˈ tek Riyaˈ xeruliˈej ri wukuˈ caxlan wey y tek rumatioxin chic chare ri Dios, cˈacˈariˈ xeruwechˈelaˈ y xuyalaˈ el chique ri rudiscípulos riche (rixin) chi niquiyaˈ chique ri winek. Y ri rudiscípulos can xquiyaˈ wi chique ri sibilaj winek riˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu heela samaa sɩ: Ɩ́ caɣa atɛ. Tənaɣa ɩ kpaɣa potopotonaa mpɛ pa naatosompɔɣɔlaɣa na ɩ́ sɛɛ Ɩsɔ kɛ́ ɩ́ na təmlɛ, na ɩ́ faɣa-wɛ na ɩ́ cɛla ɩ ɩfalaa sɩ: Ɩ́ cɔɔ na ɩ́ tala-wɛ. Na pɛlɛ pá la mpʋ.


Riyaˈ xubij cˈa chique: Riyix iwetaman chi pa tinamit Jerusalem kachapon wi el bey, y ya ri chiriˈ ri xquijach wi el riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Xquijach na pa quikˈaˈ ri principaliˈ tak sacerdotes y pa quikˈaˈ ri aj tzˈibaˈ. Y riyeˈ xtiquibij chi can quicamisex. Y chukaˈ xquinquijech el pa quikˈaˈ winek ri xa ma ye israelitas ta. 	 Nti ɩ heela-wɛ tɔɣɔlɛ sɩ: Tɔʋ, tə puki Yosalɛm ɩsəntɔ tɔ, paa kpaɣa Yʋlʋ Pəyaɣa má na pá tʋ-m kɔtəlaa sɔsaa na Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa pa niŋ taa. Paa tɔ sɩ pá kʋ-m. Paa kpaɣa-m na pá tʋ-m mpa pa ta nyɩ Ɩsɔ tɔ pa niŋ taa.


Yacˈa ri winek riˈ, can riqˈui cˈa ronojel quichukˈaˈ xechˈo apo chare ri Pilato y xquibij cˈa: Ya ri Barrabás tawelesaj el y ma ya ta re achi reˈ, xechaˈ. Y ri Barrabás xa jun alekˈom. 	 Tənaɣa pa tasa kokoole sɩ: Tɩɩ caa ɩnɩ. Ama Palapaasɩ kɛ tə caa n cɛ. Pəyele Palapaasɩ ka kɛ́ ŋmɩɩlʋ kpitikpiti kɛ́.


Y ri Pilato, ruma cˈa can nrajoˈ wi nucol el ri Jesús, xchˈo chic cˈa jun bey chique ri winek. 	 Pilatɩ sɔɔla teu sɩ ɩ yeki Yesu, ɩlɛna ɩ́ tasəna-wɛɣɛ yɔɣɔtənaʋ.


Tanataj ronojel reˈ chique ri kachˈalal, y tabij chukaˈ chique pa rubiˈ ri Ajaf Dios chi ma tiquiben ta oyowal chrij chˈabel ri xa ma yecˈatzin ta, ruma xa majun utz nucˈom pe chique. Xa nuyoj quicˈuˈx ri yeˈacˈaxan. 	 N ta na nti n ká tɔɔsəɣɩ-wɛ tɔɣɔlɛ. Heeli-wɛ na ɩsəlɛ kʋsɛɛmlɛ kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa sɩ pá yele tɔmnaa tɔɔ yoou kɛ pa hɛkʋ. Mpi tɔ yooŋ ɩnɩ ɩɩ waasəɣɩ nɔɣɔlʋ. Ama wakəlʋɣʋ tike kɛ ɩ kɔŋna mpa pa caɣaa na pá nɩɩkɩ tɔ.


Y ri ixokiˈ yecolotej ruma yequiqˈuiytisaj ri cal, wi can jurayil quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, wi can cˈo ri ajowabel pa tak cánima, wi can niquicˈuaj jun cˈaslen chˈajchˈoj, y wi can niquichˈob chi utz ri achique niquiben. 	 Ye pa tɛŋ pa taa na Ɩsɔ na pá sɔɔləɣɩ yəlaa na pa yaasi máɣá Ɩsɔ, na paa lakɩ ɩsəcaʋ na pá tɔka ḿpʋ́ɣʋ́ tam, ɩlɛ pɩɩ ya pa nyɔɔŋ na pa piya lʋlʋɣʋ taa.


Y ri ti kˈopoj can xtzolin na wi pe ri ránima y can yariˈ xyacatej pe. Y ri Jesús xubij chi titzuj (tisuj) ruway. 	 Tənaɣa ka məlaa na ká kʋlɩ kpakpaa. Ɩlɛna Yesu sɩ pá ha-kɛɣɛ tɔɣɔnaɣa.


Y tek ri Pablo chˈonak chic ka, xxuqueˈ cˈa y xuben orar quiqˈui quinojel ri yecˈo chiriˈ. 	 Pɔɔlɩ tɛma ḿpʋ́ɣʋ́ yɔɣɔtaɣa, ɩlɛna ɩ́ na pa təna pá luŋ na pá sələmɩ Ɩsɔ.


Y rumariˈ ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Wi ninum ri netzelan awuche (awixin), riyit xa tayaˈ cˈa ruway. Y wi nichakiˈj ruchiˈ, tayaˈ cˈa ruyaˈ. Wi queriˈ xtaben, riyaˈ xa can xtiqˈuixbitej ruma ri itzel ri ye rubanalon. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 Na Ɩsɔ Tɔm taa tasa yɔɣɔtaɣa tɔtɔ sɩ: Nyɔɣɔsɩ ɩ́ kpa nyá kolontu, ha-ɩ na ɩ́ tɔɣɔ. Lʋkɔtʋ ɩ́ tɔka-ɩ, ha-ɩ lʋm na ɩ́ nyɔɔ. Pə taɣa pʋlʋ, n lakʋɣʋ-ɩ mpʋ tɔ, pə wɛ kɛ́ ɩsɩɩ mamala kɛ n pələɣɩ ɩ nyʋɣʋ taa.


Y rumariˈ riyoj can sibilaj yojquicot tek majun kachukˈaˈ y riyix xa utz benak ri icˈaslen y can cˈo iwuchukˈaˈ. Y riyoj can nikacˈutuj wi cˈa chare ri Dios pa tak kaˈoración chi nuben ta chiwe chi yix tzˈaket ta riqˈui ri icˈaslen. 	 Tá kɛʋ acamaa na mɩɩ kɛ́ toŋtʋnaa tɔ, tá laŋa hʋlʋmaa kɛ́. Pə tɔɔ tɔtɔɣɔ tə sələməɣɩ sɩ ɩ́ la kʋpantʋ kɛ teu.


Y tibij cˈa chare ri tataˈaj chupan ri jay riˈ: Ri Katijonel rubin cˈa pe: ¿Acuchi (achique) cˈo wi jun jay ri jamel chare ri awachoch ri utz riche (rixin) chi nben ri waˈin riche (rixin) re pascua ye wachibilan ri nudiscípulos? quixchaˈ chare. 	 Ɩlɛna ɩ́ pɔɔsɩ təyaɣa tʋ sɩ: Tacaa sɩ, kutuluɣu ŋku kʋ taa kɛ́ ɩ́ na ɩ ɩfalaa paa caɣa na pá tɔɣɔ Tɛɛʋ acima kʋtɔɣɔʋ?


Y tek ri Jesús xutzˈet ri ixok riˈ, xucˈut cˈa chiquiwech ri rudiscípulos y xubij chique: Kitzij cˈa nbij chiwe, chi riyin ntzˈet chi xa ya la ixok laˈ ri xyaˈo ca más qˈuiy que chiquiwech quinojel ri ye yayon ca puek. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yaa ɩ ɩfalaa na ɩ heeli-wɛ sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, leelu kʋnyɔntʋ ɩnɛ ɩ tʋ mpiɣi kʋhaaŋ atakaa taa tɔ pə kəla pa təna pa nyəm.


Chi ri Cristo xmuk y pa rox kˈij xcˈastej pe, achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 Pa pima-ɩ ɩlɛna kʋyɛɛŋ tooso wule ɩ́ fe, na Ɩsɔ Tɔm taa ka yɔɣɔta ḿpʋ́ɣʋ́.


Yecˈo cˈa chukaˈ yebin chi ri Jesús ya ri Elías ri xtzolin pe. Y nicˈaj chic winek niquibij cˈa chi ri Jesús jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, ri xbecˈastej pe. 	 Lɛlaa sɩ Ilii lɩɩna. Haləna lɛlaa sɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa kʋpəma taa nɔɣɔlʋ lɩɩna.


Jabel cˈa ruwarukˈij ri winek ri can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios y nucochˈ ri tijoj pokonal ri nipe chrij. Ruma tek rucochˈon chic ronojel, ri Dios xtuyaˈ ri lokˈolaj sipanic chare, ri utzilaj cˈaslen ri majun bey xtiqˈuis ta. Ya lokˈolaj sipanic riˈ ri rubin ca ri Dios chi xtuyaˈ chake ri yojajowan riche (rixin). 	 Maɣasəŋ ɩ́ maɣana wei na pə́ tá ciɣiti-ɩ, pʋntʋ nɩɩ leleŋ kɛ́. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, waatʋ wei pə tɛŋɩ-ɩ maɣasʋɣʋ na pə́ tá ciɣiti-ɩ tɔ, Ɩsɔ haakɩ-ɩ weesuɣu teeli ntenuɣu ŋku kʋ kɛ́ mpi Ɩsɔ tɔma sɩ ɩ haa mpa pa sɔɔləɣɩ-ɩ tɔɣɔ.


Ruma tek xtapon ri kˈij chi ri caminakiˈ xquecˈastej el, ri achi ma xticˈojeˈ ta chic rixjayil, ni ri ixok ma xticˈojeˈ ta chic rachijil, ruma can majun chic cˈulanen xtibanatej. Xa xqueˈoc achiˈel ri ángeles ri yecˈo chilaˈ chicaj. 	 Waatʋ wei sətaa ká fe tɔ akpaɣalɛ tɔm kaa wɛɛ. Ama apalaa na alaa paa wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtaa tillaa wɛʋ tɔ.


Ri Melquisedec ma tzˈibatajnek ta ca wi xecˈojeˈ ruteˈ rutataˈ, ni ma tzˈibatajnek ta ca chukaˈ wi xecˈojeˈ ratiˈt rumamaˈ. Ma nikˈalajin ta wi xalex y wi xcom. Rumariˈ tek nikˈalajin chi riyaˈ jun sacerdote ri majun bey xtijalatej ta, can achiˈel ri Rucˈajol ri Dios. 	 Nɔɣɔlʋ ta nyɩ Mɛləcisetɛɛkɩ caa, pa ta nyɩ ɩ too. Nɔɣɔlʋ ta nyɩ sɩ akele lʋləna na pə́ lʋlɩ na pə́ tala-ɩ. Pa ta yɔɣɔtɩ ɩ lʋlʋɣʋ tɔm kɛ tiili, yaa ɩ səm tɔm. Ɩ nəɣəsəna Ɩsɔ Pəyaɣa, na ɩ kɛ́ kɔtʋlʋ kɛ tam tɔɔ kɛ́.


Y wi riqˈui ronojel quicukbel cˈuˈx niquiben orar, ri yawaˈ nicˈachoj. Ri Ajaf can nucˈachojsaj. Y wi cˈo mac rubanon ri yawaˈ riˈ, xa can nicuyutej chukaˈ ri rumac. 	 Sələmʋɣʋ ŋku pa sələma mpʋ na pá tɛma Tacaa na pa taa tɔ kɩɩ waasɩ kʋtɔntʋ. Tacaa ká ha-ɩ alaafəya na pá hɩɩsɩ ɩsaɣatʋnaa mpa ɩ ka lapa tɔ.


Xbe cˈa chiquitzˈetic ri kachˈalal ri yecˈo pa ronojel lugar ri chiriˈ pa Macedonia, y xberucukubalaˈ cˈa ca quicˈuˈx riqˈui qˈuiy chˈabel. Y cˈacˈariˈ xbe pa ruwachˈulef Grecia. 	 Ɩ cɔɔwa na ɩ́ la waasʋ kɛ hɔɣɔlʋɣʋ ŋkʋ kʋ nyə́ma, na pə́ sɔɔsɩ-wɛɣɛ toma kɛ teu. Pəlɛ pə waalɩ, ɩlɛna ɩ́ tɛɛ Kəlɛɛkɩ,


Y riyin nbij chic cˈa jun bey, chi astapeˈ qˈuiy chˈabel ri ma yeka ta chinuwech ri yenbilaˈ chiwe, majun cˈa chiwe riyix tichˈoboˈ chi riyin xa yin chˈujernek. Pero wi xa queriˈ ri nichˈob riyix, can quinicˈuluˈ cˈa achiˈel jun ri can chˈujernek. Tiyaˈ cˈa kˈij chuwe chi yichˈo jubaˈ riche (rixin) chi nyaˈ jubaˈ nukˈij achiˈel niquiben ri nicˈaj chic. 	 Ma tasəɣɩ-təɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ kɛ́, nɔɣɔlʋ ɩ́ taa nyənɩ-m ɩsɩɩ ma kɛ́ kpaŋtʋ. Yaa ye ɩ́ tɩɩ nyənəɣɩ-m kpaŋtʋ ntɔ, ɩ́ yaa-m kpaŋtʋ, ɩlɛna pə́cɔ́ má pəsɩ na má sa ma təɣɩ pəcɔ tɔtɔ.


Y ri Jesús xubij chare: Ri pixaˈ riˈ ya ri tawajoˈ cˈa ri Dios ri Awajaf. Tawajoˈ riqˈui ronojel awánima. Tawajoˈ chupan ronojel ri acˈaslen, y riqˈui ronojel ri anojibal. 	 Tənaɣa Yesu cɔ-ɩ sɩ: N ká sɔɔlɩ Tacaa nyá Ɩsɔ na luɣu kʋlʋmʋɣʋ na nyá ləsaɣa sʋʋ-ɩ təmammam.


Y ri xbanatej xetamex cˈa cuma quinojel. Can xetamex cˈa cuma ri israelitas y cuma ri ma ye israelitas ta ri yecˈo chupan ri tinamit Efeso. Riyeˈ xpe cˈa jun nimalaj xibinriˈil chique ruma ri xbanatej. Y ri Ajaf Jesús xyaˈox (xyaˈ) cˈa rukˈij rucˈojlen. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩfeesu nyə́ma təna, paa mpa pa kɛ́ Yuta nyə́ma tɔ, paa kpaɩ nyə́ma, pa nɩɩ tɔm tənɛ, ɩlɛna pə́ la-wɛɣɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm. Nɔɣɔlʋ ɩɩ tasəɣɩ Tacaa Yesu hətɛ kɛ leɣelinaʋ kɛ paa pəcɔ.


Can iwetaman chic cˈa ri rutzil ri Kajaf Jesucristo; Riyaˈ ruma can sibilaj yixrajoˈ, rumariˈ xuyaˈ ca ri rubeyomal chilaˈ chicaj y xorubanaˈ ka achiˈel jun pobre chuwech re ruwachˈulef. Riyaˈ xuben queriˈ riche (rixin) chi riyoj nikil ta cˈa ri kitzij beyomel. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ nyəmá Tacaa Yesu Kilisiti pɛɛlɛɛ tɔm mɛɛ. Ɩ ka kɛ́ toŋ tʋ kɛ́. Ama mə tɔɔ ɩ pəsa ɩ təɣɩ kʋnyɔntʋ, sɩ ɩ́ sʋsɩ-mɛɣɛ toŋ na ɩ kʋnyɔŋ ŋkʋ.


Pero chupan ri jun kˈij riche (rixin) ri Ajaf, riyin xinben cˈa jun achiˈel achicˈ ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, y xinwacˈaxaj cˈa chi cˈo jun ri nichˈo pe chuwij ri can riqˈui ruchukˈaˈ nichˈo, can achiˈel tek nikˈajan jun trompeta. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tacaa kʋyakʋ wule, Feesuɣu tɛɛna-m. Tənaɣa ma nɩɩ pə yɔɣɔta ma waalɩ na nɔɣɔ sɔsɔɣa ɩsɩɩ akantəlɛ wula taka.


Wacami cˈa quixbiyin, y jeˈibij chare ri Pedro y chique ri nicˈaj chic rudiscípulos ri Jesús. Jeˈibij cˈa chique chi ri Jesús xtinabeyej el chiwech, y nicˈul iwiˈ chilaˈ pa Galilea. Y chiriˈ xtitzˈet wi, can achiˈel wi ri rubin ca chiwe. 	 Tɔʋ, ɩ́ polo ɩ́ heeli ɩ ɩfalaa lɛlaa na Piyɛɛ sɩ ɩ tɛɛ-mɛɣɛ nɔɣɔ kɛ Kalilee, tənaɣa ɩ́ ká maɣana-ɩ ɩsɩɩ ɩ ka heela-mɛ tɔ.


Y wi cˈo jun ri nrajoˈ nunimirisaj riˈ, más utz chi ya ri Ajaf tunimirisaj rukˈij. 	 Pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Ye wei ɩ́ caa ɩ sa ɩ tɩ, pʋntʋ ɩ́ sa ɩ tɩ na nti Tacaa lapa tɔ.


Y yacˈariˈ tek xquinquitzˈet riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, chi yin petenak pa sutzˈ, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen. 	 Waatʋ ɩnəɣɩ paa na Yʋlʋ Pəyaɣa má ma səŋa ɩsɔŋmʋntʋ tɔɔ na má tiiki na ma toma kɛ sɔsɔm na ma teeli.


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Catzolin. Ri acˈajol nicˈaseˈ, xucheˈex el. Y ri achi riˈ can xunimaj wi ri xubij ri Jesús, y xbe. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ akewe sɩ: Kpe, nyá pəyaɣa kaa sɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ apalʋ ɩnɩ ɩ mʋ Yesu kʋyɔɣɔtʋtʋ na ɩ́ tʋ mpaaʋ.


Ri rutzil ri Dios xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 Ɩsɔ ɩ́ la mə tənaɣa pɛɛlɛɛ.


ri kˈij cˈa riˈ ya ri Zacarías ri xkajben chi ntoc apo pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi nuporoj ri pon, can achiˈel ri kas niquiben wi ri rech sacerdotes chi jalajoj ruwech samaj yequibanalaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa tɔ tɛtɛ ɩsɩɩ kɔtəlaa lakɩ tɔ, ɩlɛna pə́ kpa Sakalɩ sɩ ɩ́ sʋʋ na ɩ́ wɔ tulaalʋnaa kɛ hatoo kɔtaɣa təlatɛ tɔɔ.


Ruma riyix wachˈalal, xa can nikajoˈ chi niwetamaj achique chi tijoj pokonal ri xkakˈaxaj riyoj tek xojcˈojeˈ chilaˈ pa rucuenta ri Asia. Ri kachukˈaˈ ri cˈo, ma nicowin ta chic nucochˈ ri tijoj pokonal ri xquiben ri winek chake. Can xkachˈob cˈa chi ma xkojcˈaseˈ ta chic, xaxu (xaxe wi) chic cˈa ri kacamic koyoben. 	 Ta taapalaa, tə caa sɩ ɩ́ nyɩ sɩ ɩsəna mpi tə tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ Asii tɛtʋ taa tɔ pɩɩ nɩɩ-tʋɣʋ sɔsɔm na pə́ kəlɩ-tʋ pə tɩɩ fɛɩ, haləna tə tɛma tá taa sɩ tá tɔm tɛmaɣa.


Y xjach cˈa pa rukˈaˈ ri Jesús ri wuj ri rutzˈiban ca ri profeta Isaías, jun chique ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, riche (rixin) chi nusiqˈuij chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. Y tek xuricˈ cˈa ri wuj riˈ, xril ri acuchi (achique) nubij wi: 	 Ɩlɛna pá cɛlɛ-ɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Ɩsayii takəlaɣa. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hɛta timpi pa ŋmaawa sɩ:


Riyoj can kacukuban kacˈuˈx awuqˈui y ketaman chi yit cˈa riyit ri Cristo, ri Rucˈajol ri cˈaslic Dios. 	 Na pənɛntɛ tə mʋwa na tə́ tɛ tá taa sɩ n kɛ́ Yʋlʋ Naŋŋtʋ ɩnɩ, na n lɩɩna Ɩsɔ kiŋ.


ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri rucˈajol ri jun achi ri Alfeo rubiˈ, ri Simón ri cˈo quiqˈui ri jumoc achiˈaˈ ri celadores nibix chique, 	 na Matiyee, na Tomaa, na Aləfe pəyalʋ Saakɩ, na Simɔŋ wei pa cuɣusaa sɩ Selotɩ tɔ,


Y riyin ncˈutuj chiwe: ¿La ya cami ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés ri xinimaj riche (rixin) chi xicˈul ri Lokˈolaj Espíritu pa tak iwánima? Ma que ta riˈ. Xa can ruma chi xinimaj ri Jesucristo ri xkatzijoj chiwe. 	 Ɩlɛ tɔm kʋlʋmtʋ təkoŋ kɛ́ ma pɔɔsəɣɩ-mɛ, sɩ ɩ́ təŋʋɣʋ Ɩsɔ kʋsəsɩɩtʋ tɔɣɔ ɩ́ hika Ɩsɔ Feesuɣu yaa ɩ́ nɩɩʋ Laapaalɩ Kʋpaŋ na ɩ́ mʋ-ɩ tɔɣɔ ɩ́ hikaa? Ɩ́ cɔ-m na má nɩɩ.