Xa can achiˈel cˈa ri xbanatej pa rutiempo ri Noé, xa can queriˈ cˈa chukaˈ xticˈulwachitej tek xquipe chic riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 Ɩsəna pɩɩ lapa Nowee pɔɔlɛ taa tɔ, mpʋ ɩnɩ pə maɣamaɣa pɩɩ lana kʋyaŋku Yʋlʋ Pəyaɣa má maa kɔɔ tɔ.


riche (rixin) chi queriˈ xquixwaˈ y xquixucˈyaˈ wuqˈui pa numesa ri pa nujawaren. Y riyix xquixtzˈuyeˈ na pa tek chˈaquet riche (rixin) chi nikˈet tzij pa quiwiˈ ri cablajuj tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Israel. 	 Má na-mɛ tɩɩ tɔkəna na tə́ nyɔɔkɩ ma kawulaɣa taa, na ɩ́ ká caɣa kumlee tɔɔ na ɩ́ hʋʋkəna Ɩsɛɣɛlɩ kpeka naanʋwa na naalɛ.


Riyoj ma nikaben ta cˈa achiˈel niquiben riyeˈ. Ruma riyoj ma nikajoˈ ta nikacˈul kakˈij ruma jun samaj ri xa ma yatajnek ta chake. Riyoj xaxu (xaxe wi) yojsamej ri acuchi (achique) nrajoˈ ri Dios chi yojapon wi. Y ri Dios xuyaˈ cˈa kˈij chake chi xojbesamej cˈa iwuqˈui riyix. 	 Ye tá, tá kaa pəsɩ na tə́ sa tá tɩ na pə́ tɛɛ caasa. Ama tə saŋ tá tɩ na pə́ kɛɛsəna təmlɛ nte Ɩsɔ tʋ-tʋ tɔ tə tənaɣa. Ɩsɔ hana-tʋɣʋ mpaaʋ sɩ tə́ tala mə tɛ.


¿La ma yin ta cami riyin xibano riqˈui nukˈaˈ ronojel ri cosas? 	 Pə taɣa má lapəna pə tənaɣa mpʋ na ma niŋ?


Y ri Lokˈolaj Espíritu rukˈalajsan chic cˈa chare ri Simeón chi ma nicom ta na, xticom pero cˈa ya tek rutzˈeton chic na ca ri Cristo, ri xtutek pe ri Ajaf Dios. 	 Feesuɣu Naŋŋtʋ ɩnɩ ɩ ka hʋləna-ɩ sɩ ɩ ká ná Tacaa tillu Mesii na pə́cɔ́ ɩ́ sɩ.


Y ri itzel tak espíritu tek niquitzˈet cˈa ri Jesús, niquixucubalaˈ cˈa quiˈ chuwech, chukaˈ niquirek quichiˈ y niquibij: Yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, yechaˈ cˈa. 	 Ye alɔɣaa loosa Yesu, pa sʋʋkɩ kiisuɣu kɛ́ na pá luŋi-ɩ na pá tɔŋ sɩ ɩ kɛ́ Ɩsɔ Pəyalʋ kɛ́.


Can tanaˈ na cˈa awiˈ riqˈui ri nabij tek yeˈatijoj, y ronojel ri nabij can pa ruchojmil tabanaˈ chare, riche (rixin) chi majun itzel nibix ta chrij. Y ri yeˈetzelan riche (rixin) ri ruchˈabel ri Dios xa xqueqˈuixbitej, ruma majun itzel niquil ta ri xtiquibij chiwij riyix kachˈalal. 	 Taɣanəɣɩ nyá tɔm, taa yele na ń kɔɔ na ń pəntəɣɩ nyá yɔɣɔtaɣa taa na pá footuɣu-ŋ na-kɛ. Ye n taɣana-kɛɣɛ teu ɩlɛ pɩɩ tʋ tá kolontunaa kɛ fɛɛlɛ. Mpi tɔ pa kaa na ɩsaɣatʋ nti paa yɔɣɔtɩ tá tɔɔ tɔ.


Yacˈa tek nocˈulun chic cˈa jun achi ri más kˈaxnek ruchukˈaˈ que chuwech riyaˈ, nichˈacatej ruma ri achi riˈ y nelesex chare ronojel ri camisabel ri nucusaj ri can rucukuban rucˈuˈx riqˈui. Y ri achi ri más cˈo ruchukˈaˈ, ronojel cˈa ri cosas ri xerelesaj el nujachalaˈ chique ri rachibil. 	 Ama wei ɩ kəla-ɩ toŋ tɔ ɩ́ kɔma na ɩ́ kʋlɩ ɩ tɔɔ na ɩ́ pəsɩ-ɩ, ɩlɛ ɩ lɛɛkəɣɩ ɩ yoou wontu nti ɩnɩ ɩ taakaɣa tɔɣɔ, na ɩ́ məŋna ɩ wɛnaʋ mpɩ, na ɩ́ tala lɛlaa.


Riyin can nnaˈ wi cˈa chi xa ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi nibix apóstol chuwe. Ruma riyin xa yin ti lawaloˈ oc que chiquiwech ri nicˈaj chic apóstoles, ruma riyin sibilaj cˈa xenwokotalaˈ ri iglesia ri riche (rixin) ri Dios, riche (rixin) chi xinben cˈa qˈuiy pokon chique. 	 Tillaa taa səkpelu ntɛ́ má, na ma ta tɩɩ nəɣəsəna pá yaa-m tillu. Mpi tɔ, má naasaɣana Ɩsɔ sɛɛlaa kpeka.


Pero pa ruqˈuexel chi que ta riˈ ibanon, xa ma que ta riˈ yixtajin, ruma jun kachˈalal xa nberutzujuj (nberusujuj) jun chic kachˈalal chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij. Y ri aj kˈatbel tak tzij riˈ xa ma quiniman ta ri Cristo. 	 Pə nəɣəsəna mə taa nɔɣɔlʋ ɩ́ wɛna ɩ tɔɣɔntəlɛ na tɔm, pá yaa təmaɣa nɔnɔɔsɩ kɛ ma ta nyɩ ɩsɔnaa kiŋ na?


Queriˈ ri tzˈibatal ca. ¿Acuchi (achique) cami cˈo wi ri cˈo runaˈoj? ¿Acuchi (achique) cami cˈo wi ri aj tzˈib? ¿Acuchi (achique) cami cˈo wi ri winek ri jabel rubixic niquiben chare ri nimaˈk tak naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef? Majun. Ruma ri Dios rubanon chare ri naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef chi xa majun rejkalen. 	 Ləmaɣasɛɛ tʋ tasəɣɩ ntiɣi yɔɣɔtʋɣʋ tɔtɔ? Na ntiɣi akewe ká tasa yɔɣɔtʋɣʋ? Yaa ntiɣi antulinya ɩnɛ ɩ taa ləmaɣasɛɛ tʋ ká maɣasɩ tɔtɔ? Ɩsɔ hʋlaa sɩ antulinya ɩnɛ ɩ taa, mpi pa yaa ləmaɣasɛɛ tɔ, pə kɛ́ kʋmɛlɛntʋ kɛ́.


Y chanin cˈa xbe rutzijol ri Jesús, y rumariˈ ri winek ri yecˈo pa tak tinamit ri yecˈo pe chunakajal ri Galilea, chanin cˈa xquicˈaxaj ri yerubanalaˈ ri Jesús. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu hətɛ yaa kpakpaa ɩnəɣɩ Kalilee tɛtʋ təna taa.


Achiˈel xkabij yan ka, ri rachoch ri Dios ri xquiben ri katiˈt kamamaˈ, xa achiˈel jun ruwachbel ri rachoch ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. Y ri rachoch ri Dios ri xquiben riyeˈ y ronojel ri cˈo chupan, xchiquex na cˈa quiquiqˈuel chicop chiquij riche (rixin) chi xechˈajchˈojsex y cˈacˈariˈ xeˈucusex pa rusamaj ri Dios. Pero ruma ri rachoch ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj más nim rukˈij, rumariˈ nicˈatzin quicˈ riche (rixin) Jun ri can más nim rejkalen que chiquiwech ri chicop. 	 Na ɩsɩɩ pa taɣana mpi pə wɛ ɩsɔtaa tɔ pə nəɣəsəlɛ kɛ mpʋ tɔ, pə wɛɛ sɩ pá la ɩsɔtaa nyəm maɣamaɣa kɛ kɔtasɩ kʋpaŋsɩ nsi sɩ kəla ḿpʋ́ɣʋ́ teu tɔ.


Y wi cˈo ri xquebano pokon chiwe, ma tiyaˈ ta cˈa ruqˈuexel chique. Xa titijaˈ ikˈij chi niben ri utz chique quinojel ri winek, chiwe ka riyix chiˈiwachibil iwiˈ ri iniman chic ri Jesucristo, y chique chukaˈ ri winek ri ma quiniman ta. 	 Ɩ́ la laakalɩ na mə taa nɔɣɔlʋ ɩ́ taa lɛɛtɩ lɛlʋ kɛ ɩsaɣatʋ. Ama ɩ́ lʋ sɩ ɩ́ lakɩ təmaɣa kʋpantʋ kɛ tam, paa mə maɣamaɣa mə təma, paa kpaɩ nyə́ma.


Y can tipabaˈ iwiˈ chuwech ri itzel winek riche (rixin) chi ma nichˈacon ta chiwij, y can cof quixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx. Ruma can iwetaman chi ma xu (xe) ta wi riyix ri yixkˈaxan tijoj pokonal, xa can queriˈ chukaˈ ri nicˈaj chic kachˈalal ri quiquiran quiˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 Ɩ́ paasɩ na ɩ́ səŋ Ɩsɔ sɛɛʋ mpaaʋ taa kɛ́ teu na ɩ́ taŋɩ-ɩ teu. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ nyɩ sɩ mə taapalaa mpa pa yana antulinya tɔ, kʋnyɔntɔɣɔlɛnaa panɛ pa makəna pɛlɛɣɛ mpʋ tɔtɔɣɔ.


Ri Herodes y ri Pilato quicˈulel quiˈ rubanon pe. Yacˈa ri kˈij riˈ tek junan quiwech xquiben. 	 Kʋyakʋ ŋkʋ kʋ maɣamaɣa kɛ Helɔtɩ na Pilatɩ pa ciikaa. Pəyele paa wɛna təma na koloŋa kɛ́.


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique: Ri uxlanibel kˈij xban riche (rixin) jun utzil chare ri winek, y ma ya ta ri winek ri xban riche (rixin) ta jun utzil chare ri uxlanibel kˈij. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa-wɛ tɔtɔ sɩ: Yʋlʋ tɔɔ kɛ́ pa sɩɩ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ. Ama pa ta la yʋlʋ kɛ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ tɔɔ.


Y chupan ri caˈiˈ semanas riˈ, majun chic apóstol ri xintzˈet ta ruwech, xaxu (xaxe wi) ri Jacobo ri rachˈalal ri Ajaf Jesucristo. 	 Ma na tillaa taa nɔɣɔlʋ tə ta na ye pə taɣa Tacaa neu Saakɩ.


Y yacˈa tek kˈaxnek chic ri caˈiˈ kˈij, ri Jesús xubij chique ri discípulos: Wacami kojtzolin cˈa pa Judea. 	 Pəlɛ pə waalɩ ɩ tɔma ɩ ɩfalaa sɩ: Tə́ məlɩ Yuta.


Can riqˈui wi cˈa ri Tataˈixel yin petenak wi, riche (rixin) chi xinoka chuwech re ruwachˈulef. Y re wacami, can riqˈui cˈa chukaˈ Riyaˈ yitzolin wi, y nyaˈ ca re ruwachˈulef, xchaˈ ri Jesús. 	 Ma Caa cɔlɔɣɔ ma lɩɩnaa na má tii atɛ cənɛ. Pənɛntɛ maa kʋlɩ atɛ cənɛ na má məlɩ ma Caa kiŋ.


can yacˈariˈ tek ri juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij yexuqueˈ yemajeˈ ka chuwech ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet. Can niquiyaˈ cˈa rukˈij ri can cˈo riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ riˈ niquelesalaˈ cˈa ri quicoronas y yequiyaˈ apo chuwech ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet, y niquibij cˈa chukaˈ: 	 Ɩlɛna sɔsaa hiu na liɣiti ɩnɩ ɩ́ həntɩ wei ɩ́ caɣa ḿpʋ́ɣʋ́ kumte tɔɔ na ɩ́ wɛ tam tɔɔ tɔ ɩ tɛɛ, na pá sɛɛ-ɩ, na pá kɔɔlɩ pa nteniŋ na pá sɩɩ kumte ɩsɛntaa. Na pa tɔ sɩ:


Y ri Pedro xubij cˈa chare ri Jesús: Tabij jubaˈ chake chrij ri nitzˈilobisan riche (rixin) jun winek, ruma can ma xkˈax ta chkawech, xchaˈ ri Pedro. 	 Tənaɣa Piyɛɛ tɔma Yesu sɩ: Kilisi-tʋɣʋ ɩtuule tənɛ tə hʋwɛɛ.


Tek rubanon ca, yoj caminek chupan ri mac. Yacˈa re wacami ma yoj que ta chic riˈ, ruma kacˈuan chic jun cˈacˈacˈ kacˈaslen. Rumariˈ tikajachaˈ cˈa kiˈ pa rukˈaˈ ri Dios riche (rixin) chi nikaben ri nrajoˈ Riyaˈ, riche (rixin) chi ri kakˈaˈ kaken yeˈucusex ruma ri Dios chubanic ri ruchojmilal. Y ma tikayaˈ ta kˈij chi ntoc ri mac kiqˈui, riche (rixin) chi ri kakˈaˈ kaken ma quekucusaj ta chubanic ri mac. 	 Ɩ́ taa yele na ɩsaɣatʋ tasa mpaaʋ hikuɣu kɛ mə tɔnəŋ taa kɛ́ tiili na ɩ́ la ɩsaɣatʋ. Ama ɩ́ ha mə təɣɩ Ɩsɔ ɩsɩɩ mpa pa fema sətaa taa tɔ, ɩlɛna ɩ́ kpaɣa mə tɩ na ɩ́ pɛtɩ Ɩsɔ təmlɛ taa na ɩ́ lana-mɛɣɛ kʋpam.


Y riyeˈ can rucˈamon chi yecˈo ta pe waweˈ chawech re wacami y niquibij ta apo chawe wi cˈo ri nicajoˈ niquikˈalajsaj chuwij, wi cˈo numac chiquiwech. 	 Ama Asii Yuta nyə́ma napəlɩ paa wɛnna təna, pɩɩ nəɣəsəna ɩsɩɩ mpɛ pá kɔnna na pá səŋ nyá ɩsɛntaa cənɛ, na ye ma lapa-wɛɣɛ taalɩ nɔɣɔlʋ, pa lana-m tɔm.


Y yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos ri xquibij: Ri achi riˈ, ri Jesús rubiˈ, ma riqˈui ta ri Dios petenak wi; ruma ma nuchajij ta ri uxlanibel kˈij, yechaˈ. Pero yecˈo cˈa nicˈaj chic fariseos ri xquibij: ¿Can nicowin ta cami yeruben milagros jun achi aj mac, achiˈel xuben riqˈui ri achi moy? yechaˈ. Ri achiˈaˈ fariseos riˈ ma junan ta cˈa ri niquichˈob chrij ri Jesús. 	 Tənaɣa Falisanaa taa lɛlaa ná tɔma sɩ: Pə taɣa Ɩsɔ kiŋ kɛ apalʋ wei ɩnɩ ɩ lakɩ mpʋ tɔ ɩ lɩɩnaa. Mpi tɔ, ɩɩ təŋəɣɩ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kiiŋ. Lɛlaa sɩ: Ye ɩ ka kɛ́ ɩsaɣaʋ ɩsənaɣa ɩ ka pəsaa na ɩ́ lá piti təma anɛ a takanaa kɛ mpʋ? Halɩ pá caŋ pa faɣa pa taa pa tike.


Wi can ya ri Dios ri xyaˈo pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ ri winek riˈ, achiˈel xuben chukaˈ chake riyoj ri kaniman ri Ajaf Jesucristo, ¿achique ta cˈa nubanic riyin chi nkˈet ruwech ri rusamaj ri Dios? 	 Ye Ɩsɔ ná lapa-wɛɣɛ kʋcɔɔʋ kʋlʋmʋɣʋ ŋku ɩ ka lapa taɣa waatʋ wei tə mʋ Tacaa Yesu Kilisiti tɔm tɔ, ɩlɛ maɣalɛ awe na maa kpɛɛsəɣəna Ɩsɔ?


Yacˈareˈ ri kitzij cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek: Chi tiquetamaj awech riyit kitzij Dios y chukaˈ tiquetamaj nuwech riyin. Ruma yit cˈa riyit ri kitzij Dios y majun chic jun Dios cˈo, y riyin ri Jesucristo ri xinatek pe chuwech re ruwachˈulef. 	 Na weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ mpʋ tɔ kʋ nyʋɣʋ ntɛ́ sɩ, pá nyɩ sɩ nyá tike təkoŋ ntɛ́ tampana Ɩsɔ, na pá nyɩ nyá tillu Yesu Kilisiti má ma tɔɔ tɔtɔ.


Y can achiˈel cˈa ri ajowabel ri nucˈut ri Cristo, queriˈ chukaˈ nicˈatzin chi niben riyix achiˈaˈ quiqˈui ri iwixjaylal. Can queˈiwajoˈ cˈa, achiˈel niwajoˈ ka ri ichˈacul. Ruma jun achi ri nrajoˈ rixjayil, can ntel cˈa chi tzij chi nrajoˈ ka riˈ riyaˈ. 	 Ye mpʋ pə wɛɛ sɩ apalaa ɩ́ sɔɔləɣɩ pa alaa kɛ teitei kɛ́ ɩsɩɩ pa sɔɔlʋɣʋ pa tɩ tɔ. Ye yʋlʋ sɔɔləɣɩ ɩ alʋ pə wɛ ɩsɩɩ ɩ maɣamaɣa kɛ ɩ sɔɔləɣɩ.


Rumacˈariˈ, ticukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios, riche (rixin) chi nicˈojeˈ chic el iwuchukˈaˈ; riche (rixin) chi ri ikˈaˈ iwaken nicˈojeˈ chic el quichukˈaˈ. 	 Ɩ́ la na mə niŋ kʋsəpəŋ na mə nɔɔhɛɛ acamaa pə nyɔɔ toŋ.


Pero ri Nicodemo xubij chare ri Jesús: ¿La can nicowin cami nalex chic jun bey jun achi ri xa riˈj chic? ¿Y can nicowin cami jun teˈej nralaj chic jun bey jun achi ri xa riˈj chic? xchaˈ. 	 Tənaɣa Nikotɛm pɔɔsa-ɩ sɩ: Ɩsənaɣalɛ pɩɩ taɣanɩ yʋlʋ kɛ lʋlʋɣʋ na ɩ́ tɛma sɔsɔ kɛ lapʋ? Ama ɩ kaa pəsɩ na ɩ́ lɛlɩ ɩ too lotu taa kɛ́ sʋʋʋ na pə́ taɣanɩ-ɩ lʋlʋɣʋ?


¿La ma noka ta cˈa chiˈicˈuˈx chi xa ye chukaˈ riyeˈ ri yeyokˈo ri utzilaj rubiˈ ri Jesucristo, ri natan pan iwiˈ? 	 Pə taɣa kʋlʋmaa mpɛ pa footiɣina hətɛ kʋpantɛ nte Ɩsɔ ha-mɛ tɔ?


Ma xu (xe) ta cˈa riyix ri nichˈob ka iwiˈ, xa can queˈichˈoboˈ cˈa chukaˈ ri nicˈaj chic. 	 Nɔɣɔlʋ ɩ́ taa pɛɛkɩ ɩ maɣamaɣa ɩ nyʋɣʋ nyəntʋ tike, ama ɩ́ tɔɔsəɣɩ ɩ tɔɣɔntəlɛnaa tɔɔ.


Y tek ri winek xquicˈaxaj ri xkˈajan, can xquimol cˈa apo quiˈ. Y astapeˈ ri winek riˈ xa ma junan ta quichˈabel, ruma ma junan ta ri ye petenak wi, pero tek ri ye tzekelbey riche (rixin) ri Jesús xebechˈo pe, ri winek xkˈax chiquiwech, ruma can pa jalajoj cˈa ruwech chˈabel ri xechˈo wi. Ri winek xsach quicˈuˈx tek xquicˈaxaj riˈ. 	 Yəlaa mpɛ pa nɩɩ kɔkɔtɛ ńtɛ́ tə taŋ, ɩlɛna pá koti sɔsɔm. Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa-wɛɣɛ ha, pə taɣa pʋlʋ, paa wei ɩ nɩɩkaɣa Ɩsɔ sɛɛlaa yɔɣɔtəɣəna ɩ tɛ taa.


Ri Dios sibilaj nim ruchukˈaˈ, y can nicowin wi yixruchajij riche (rixin) chi ma yixtzak ta pa mac, y can nicowin chukaˈ nuben chiwe chi majun imac tek xquixapon chuwech ri nimalaj rukˈij rucˈojlen, ri acuchi (achique) sibilaj xtiquicot wi ri iwánima. 	 Ɩsɔ pəsəɣɩ na ɩ́ te-mɛɣɛ təhotile təna taa, na ɩ́ la na ɩ́ səŋ ɩ ɩsɛntaa na ɩ́ fɛɩna kawalaɣa, na laŋhʋlʋmlɛ kʋɣɩ-mɛ.


Y ruma cˈa ri chiriˈ xa ma can ta utz riche (rixin) chi yecˈojeˈ ka riche (rixin) chi niquikˈaxaj na el ri rutiempo ri cakˈikˈ, rumariˈ jubaˈ ma quinojel ri xquichˈob chi xa más ta utz chi niquiyaˈ ca ri acuchi (achique) yecˈo wi, ruma riqˈui jubaˈ xa yecowin yeˈapon pa Fenice, ri cˈo chukaˈ chiriˈ pa Creta. Ruma ri Fenice can ma pa rubey ta cˈa cakˈikˈ cˈo wi, astapeˈ ri cakˈikˈ nipe pa ruwiˈ el jubaˈ chare ri acuchi (achique) nikatzˈet chi nika wi ri kˈij o astapeˈ ta wi nipe pa xulan pe jubaˈ chare ri acuchi (achique) nikatzˈet chi nika wi ri kˈij. 	 Təna kpɩɩləŋ teesaŋ ta nəɣəsəna caɣaʋ kɛ hilimatɛ waatʋ. Pə tɔɔ kɛ́ pa taa paɣalɛ hʋʋwa sɩ ye pə wɛ pəsʋɣʋ paa kʋlɩ təna na pá tala Fenikisi kpɩɩləŋ teesaŋ kɛ Kəlɛɛtɩ tɛtʋ taa na pá caɣa hilimatɛ waatʋ. Təna teesaŋ təsʋʋlɛnaa nyənaɣana ilim tətʋlɛ tɔɔ tɔɔ.


Y ri Juan ri Bautista can xuyaˈ cˈa ri sakil chiwe. Can xuben wi cˈa achiˈel nuben jun kˈakˈ tek nicˈat y nisakirisan. Y riyix xirayij y xixquicot cˈa riqˈui ri sakil riˈ, pero xa jun caˈiˈ oxiˈ oc kˈij ri xiben queriˈ. 	 Yohaanɩ naa wɛ kɛ́ ɩsɩɩ fətəla wei ɩ mʋɣɩ na pə naakɩ tɔ. Ɩ́ tisaa na ɩ́ yɔɔləna fətəla ɩnɩ ɩ naʋ kɛ pəcɔ.


Tek riyin xentzuk ri wuˈoˈ mil winek riqˈui ri wuˈoˈ caxlan wey ri xinwechˈ chiquiwech, ¿janipeˈ chaquech ri xeˈinojsaj riqˈui ri caxlan wey ri ximol ca? xchaˈ chique. Y ri discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: Cablajuj chaquech, xechaˈ apo. 	 Saa wei ma faɣa potopotonaa kakpasɩ na yəlaa iyisi kakpasɩ (5000) tɔɣɔ tɔ, tɔkʋŋ ɩsənaɣa kʋkpisasɩ suwa na ɩ́ kpaɣa? Ḿpʋ́ɣʋ́ pa cɔwa sɩ: Naanʋwa na naalɛ.


Chupan cˈa ri ley ri xuyaˈ ri Dios ri ka‑Rey, tzˈibatal cˈa ca jun tzij ri nim rejkalen, y nubij: Can achiˈel nawajoˈ ka awiˈ riyit, queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Queriˈ nubij chupan ri ley. Y wi can niben cˈa riˈ, can utz. 	 Ye ɩ́ təŋəɣɩ Ɩsɔ Kawulaɣa kʋsəsɩɩtʋ nti pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Sɔɔlɩ nyá tɔɣɔntəlɛ ɩsɩɩ n ka sɔɔlɩ nyá tɩ tɔ, pə wɛ teu.


Ruma quecˈareˈ rubin ri Ajaf Dios chake: Yit nuyaˈon cˈa riche (rixin) sakil quiche (quixin) ri winek ri ma ye israelitas ta. Y awuma riyit xtiquil ta ri colotajic ri winek ri yecˈo pa ronojel re ruwachˈulef. 	 Nti Tacaa heela-tʋ tɔɣɔlɛ sɩ: Ma sɩɩ-mɛɣɛ piitimnaa hɛkʋ ɩsɩɩ fətəla kɛ́. Ɩ́ la na mpa pa wɛ hatoo pooluŋ taa tɔ pə́ ya pa nyɔɔŋ.


Y ri kˈij riˈ, cˈo cˈa pa cárcel jun achi Barrabás rubiˈ ye rachibilan nicˈaj chic rachibil. Riyeˈ ye kajnek cˈa pa cárcel ruma xeyacatej chrij ri kˈatbel tzij y chukaˈ xquiben camic. 	 Pə pamna apalʋ nɔɣɔlʋ wei pa yaa sɩ Palapaasɩ tɔ, ɩ́ na lɛlaa paa kʋwa yʋlʋ kɛ tɛtʋ tɔm yoou ŋku kɩɩ kʋlaa tɔ kʋ taa na pá təka-wɛɣɛ saləka.


Tek xtzˈetetej cˈa cuma ri nicˈaj chic cachibil ronojel ri xbanatej, can xpe cˈa bis pa cánima. Y riyeˈ xebe cˈa riqˈui ri rey ri quipatrón y xbequitzijoj cˈa chare ronojel ri xuben ri jun mozo riqˈui ri jun chic. 	 Wulaʋ sɔsɔ ɩnɩ ɩ təmlɛ nyə́ma lɛlaa ná mpʋ, ɩlɛna pa laŋa wakəlɩ sɔsɔm, haləna pá polo pá heeli-təɣɩ pa caa.


Rumariˈ xquikupilaˈ ca ri coloˈ riche (rixin) ri anclas, y ri anclas xebe ca chuxeˈ ri mar. Y xequisol ca ri kˈabet riche (rixin) ri barco. Cˈacˈariˈ xquijotobaˈ ri jun nimalaj tziek ri cˈo apo chuwech ri barco, y ri cakˈikˈ xuchop runimic ri barco chuchiˈ yaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa hɛta kuulanaa na pá yele-wɛɣɛ lʋm taa, na pá kpɛntɩ pa ləsɩ kpatəŋ wei pa kɛɛkaɣana kpɩɩlʋɣʋ tɔ ɩ ŋmɩɩsɩ. Pəlɛ pə waalɩ pa tamsa pʋʋɣʋ kɛ kpɩɩlʋɣʋ nyʋɣʋ taa kɛ́ kʋ lɔlɔ tɔɔ sɩ pə́ la-wɛɣɛ heelim. Ɩlɛna pá kɛɛna kʋteŋ ŋkʋ kʋ tɔɔ tɔɔ.


Tek Riyaˈ rubin chic cˈa ka ri chˈabel riˈ chique ri quimolon quiˈ chiriˈ, can xerucˈutulaˈ cˈa ri rusocotajic, can xerucˈutulaˈ cˈa ri rukˈaˈ y ri rupox (rucˈalcˈaˈx) chiquiwech. Y ri discípulos sibilaj cˈa xequicot, ruma xquitzˈet chi can ya wi ri Ajaf Jesús. 	 Ɩ tɛma-wɛɣɛ sɛɛʋ kɛ mpʋ, ɩlɛna ɩ́ hʋlɩ-wɛɣɛ ɩ ntantakəŋ na ɩ kɔŋkɔŋ. Ɩ ɩfalaa na-ɩ mpʋ, ɩlɛna pa laŋa hʋlʋmɩ teu.


Ruma jun winek wi xa caˈiˈ rucˈuˈx tek nucˈutuj chare ri Dios, nikˈalajin chi ma cukul ta rucˈuˈx riqˈui ri ntajin chubanic. 	 Mpi tɔ, ɩ kɛ́ yɛlɛyɛlɛ tʋ na tutulu kɛ ɩ yaasɩ təna taa kɛ́.


Y tek xecˈachoj chare ri waˈin, ri Jesús xuchop chukaˈ ri vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan, y xubij: Re ruyaˈal uva reˈ, yacˈareˈ ri ruqˈuexewach ri nuquiqˈuel ri xtibiyin tek xquicom. Riqˈui cˈa ri xtibiyin ri nuquiqˈuel, can yacˈariˈ tek xcˈachoj ri cˈacˈacˈ trato ri rajowan pe ri Dios chi nuben quiqˈui ri winek. Tikumuˈ cˈa re ruyaˈal uva, riche (rixin) natabel wuche (wixin), y ronojel mul tek nikum, can tikumuˈ cˈa riche (rixin) natabel wuche (wixin), xchaˈ ri Jesús. 	 Pa tɛma tɔɣɔʋ kɛ mpʋ ɩlɛna ɩ́ kpaɣa kɔpʋ na ɩ́ tɔ sɩ: Kɔpʋ ɩnɛ ɩ kɛna Ɩsɔ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ kʋfam yoo, na ma caləm hʋləna pə tampana. Paa waatʋ wei kɛ́ ɩ́ nyɔɔkɩ ɩ nyɔɔkɩ mpʋ na ɩ́ tɔɔsəɣəna ma tɔɔ yoo.


Pero wi ri tataˈaj can cukul rucˈuˈx chi can utz ri nuben, y wi can majun rajawaxic chi ri rumiˈal nicˈuleˈ, y wi can majun nikˈato ruwech riqˈui ri nuchˈob, y wi xa can ruchˈobon pa ránima chi ri rumiˈal nicanaj chi kˈopoj, can utz wi nuben ri tataˈaj riˈ. 	 Ama ye ɩnɩ ɩ nɔkəna na ɩ́ tɛma ɩ taa təkpataa sɩ ɩ pɛɛlɔ ɩ́ caɣa mpʋ, na pə tá kɛ́ nɔɣɔlʋ kisinana-ɩ kʋkisu, ɩnɩ ɩ tɔkəna tɔnʋɣʋ na ɩ́ kisina ɩ luɣu kɛ mpʋ, ɩ pɛɛlɔ ɩnɩ ɩ́ ta saa pə wɛ teu.


Wachˈalal, nbij cˈa chiwe chi quixcochˈon, y ma tiyaˈ ta ca ri cochˈonic riˈ, cˈa ya tek xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf. Achiˈel nuben ri jun aj ticonel pa juyuˈ, nicochˈon y nroyobej ri nabey y ruqˈuisbel tak job, cˈacˈariˈ nuben cosechar ri lokˈolaj ticoˈn. 	 Ma taapalaa ɩ́ caɣana suulu na haləna Tacaa kɔntɛ tala. Ɩ́ nyənna ɩsəna hatʋ kantələɣɩ na ɩ́ caɣana suulu na haləna ɩ haləm kʋtɔɣɔʋ kʋpaŋkʋ pɩɩ tɔ. Ɩ taŋəɣəna suulu kɛ toomaɣa tɛʋ na salaŋ nyəŋkʋ.


Y yecˈo cˈa chique ri aj tzˈibaˈ y yecˈo chukaˈ chique ri achiˈaˈ fariseos ri xechˈo apo chare ri Jesús, y xquibij cˈa: Riyit ri can yit jun Tijonel, riyoj nikajoˈ nikatzˈet cˈa chi naben jun milagro chkawech, xechaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa napəlɩ na Falisanaa napəlɩ pa tɔma Yesu sɩ: Tacaa, tə caa sɩ ń la-tʋɣʋ piti təmlɛ natəlɩ na tə́ ná.


Wi cˈo jun ri nibin: Riyin wetaman ruwech ri Dios, nichaˈ, pero wi xa ma nuben ta ri nubij ri rupixaˈ ri Dios, ri nibin queriˈ can jun aj tzˈucuy tzij, y ri kitzij xa man cˈo ta pa ránima ri winek riˈ. 	 Ye nɔɣɔlʋ tɔma sɩ ɩ nyəmá Ɩsɔ, na pəyele pʋntʋ ɩɩ təŋəɣɩ ɩ kʋheelitu, pʋntʋ kɛ́ pɔpɔtʋ kɛ́, na tampana fɛɩ ɩ kiŋ.


Y tek banatajnek chic cˈa ronojel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios ri xtiban chare ri Jesús, cˈacˈariˈ yecˈo ri xebekasan pe chuwech ri crusin cheˈ, y xbequimukuˈ ca. 	 Pa tɛma lapʋ kɛ tə təna nti Ɩsɔ Tɔm takəlasɩ ka yɔɣɔta ɩ tɔɔ tɔ, ɩlɛna pá tisi-ɩ səm tesika tɔɔ, na pá pimi-ɩ pəlaaʋ taa.


Yacˈa ri kech aj Israel, can niquitij wi quikˈij ruma nicajoˈ yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac. Can niquitij quikˈij riche (rixin) chi niquiben ta ri nubij ri ruley ri Dios, pero ma yecowin ta. 	 Ama Yuta piitim yəlaa mpa paa paasaɣana kʋsəsɩɩtʋ təŋʋɣʋ, sɩ ntɩ tɩɩ yelina na pá la kʋpama kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa tɔ, pa wɩɩ pə tɔm.


Y xbix cˈa jun kˈij tek xtichojmirisex riˈ. Y tek xapon ri kˈij, ri rey Herodes can xerucusaj cˈa el ri tziek ri can yerucusaj wi jun rey. Xbetzˈuyeˈ pe ri pa ruchˈacat chiriˈ pa kˈatbel tzij, y xbechˈo cˈa pe chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa sɩɩ kʋyakʋ nakʋlɩ. Kʋlɛ kʋ talaa, ɩlɛna Helɔtɩ suu ɩ kawulaɣa wontu na ɩ́ kpa ɩ kumte tɔɔ na ɩ́ caɣa, na ɩ́ kpa-wɛɣɛ faaci lapʋ.


Ri achiˈaˈ riˈ can nikˈalajin wi chi itzel ri niquibanalaˈ, ruma tek riyix junan niben jun waˈin riche (rixin) chi nicˈut chi can niwajoˈ iwiˈ, riyeˈ yecˈojeˈ apo iwuqˈui, pero xa ye achiˈel jun tzˈil chrij jun tziek, ruma xaxu (xaxe) wi riyeˈ ri niquitzuk ka quiˈ. Xa ye achiˈel ri sutzˈ ri yekˈalajin chi can ye riche (rixin) job, pero xa majun job niquiyaˈ, xa chak ye ucˈuan ruma cakˈikˈ. Xa ye achiˈel chakiˈj tak cheˈ ri ma niquiyaˈ ta chic quiwech. Xa ye achiˈel cheˈ ri ye cˈuktajnek chic. Ma niquiyaˈ ta chic quiwech ruma xa ye caminek chic. 	 Ye pa wɛ mə tɔɣɔnasɩ tətɔɣɔlɛ, tusuɣu wɛnna, na tənaɣa pa pəsəɣəna pa acima na fɛɛlɛ tɩɩ fɛɩ-wɛ, hiliŋ haana. Pa wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ tɛʋ piluɣuu na heelim kʋsɩ-kʋ tɔ, na ɩsɩɩ tɩɩŋ wei paa pə tala ɩ lʋlʋɣʋ ɩɩ lʋləɣɩ tɔ, na ɩsɩɩ tɩɩŋ wei pa kpɛsəna ɩ lila na ɩ́ wʋlɩ yem təwɔkɔkɔ tɔ.


Can ma nichˈob ta cˈa jubaˈ chi xa más utz chake riyoj chi xaxu (xaxe wi) ri jun nicom pa kaqˈuexel konojel y ma yojcom ta konojel xaxu (xaxe wi) ruma ri jun riˈ, xchaˈ. 	 Ɩ́ tá cɛkəna sɩ pə kəla teu sɩ yʋlʋ kʋlʋm ɩ́ sɩ yəlaa təna səm na mpi tá tɛtʋ təna ká la yem tɔ?


Y ri jun ri can nrajoˈ ri rachˈalal, can cˈo cˈa pa sakil, y majun cˈa ri xtibano chare chi nitzak ta pa mac. 	 Ama ye wei ɩ sɔɔləɣɩ ɩ yʋlʋtɔɣɔntəlɛ, pʋntʋ wɛnna tənaŋŋ taa, na pʋlʋ mpi pɩɩ pəsɩ na pə́ tusi lɛlʋ na ɩ́lɛ́ ɩ́ lá ɩsaɣatʋ tɔ pə fɛɩ ɩ kiŋ.


Queriˈ chukaˈ ri Cristo, ma chak ta queriˈ xoc Nimalaj Sacerdote y xcˈojeˈ rukˈij, can ya cˈa ri Dios ri xchaˈo riche (rixin). Ruma ri Dios xubij cˈa chare: Yit cˈa riyit ri nucˈajol. Rumariˈ wacami nyaˈ acˈaslen. 	 Mpʋ ɩnəɣɩ na Kilisiti, ɩ ta tʋ ɩ təɣɩ teeli na ɩ́ kpa ɩ təɣɩ kɔtʋlʋ sɔsɔ. Ama Ɩsɔ maɣamaɣa tɔmna-ɩ təkelekele sɩ: Nyaɣalɛ ma Pəyaɣa, saŋa kɛ ma pəsa nyá Caa.


y riyix ninaˈ chi yixcowin yeˈitijoj ri winek ri majun quetaman, y yeˈitijoj chukaˈ ri acˈalaˈ. Ruma chiwe riyix yaˈon wi ri ley ri cˈo etamabel y cˈo ronojel ri kitzij chupan. 	 na ɩsəkpɛɛtɛɛ nyə́ma ɩsəkullu, na piya sɛɣɛsəlʋ. Mpi pə tɔɔ n nyənəɣɩ nyá təɣɩ mpʋ tɔ, n tɛɛləɣɩ kɛ́ sɩ nyá nana pə tənaɣa kʋsəsɩɩtʋ ntɩ tə taa, paa nyəm, paa tampana.


Y rumariˈ tek ri jun ulef riˈ can cˈa nibix na cˈa Ulef riche (rixin) Quicˈ chare. Can man cˈa jalatajnek ta ri rubiˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ haləna saŋa pa məŋna tɛtʋ ntəɣɩ hətɛ sɩ: Caləm tɛtʋ.


Y ri winek ri yecˈo cˈa apo riqˈui ri Juan, can coyoben cˈa chi ri Juan nubij ta chique chi achique cˈa riˈ riyaˈ, ruma riyeˈ niquibilaˈ cˈa pa tak cánima chi riqˈui jubaˈ chi ri Juan yariˈ ri Cristo. 	 Yəlaa tɛɛlaɣaa teu sɩ pʋlʋ ká la, haləna pá kɔɔ pá sʋʋ maɣasʋɣʋ kɛ pa taa sɩ, yaa Yohaanɩ kɛlɛ Mesii ɩnɩ.


Riyix ma xu (xe) ta wi yatajnek chiwe chi ninimaj ri Cristo, xa can yatajnek chukaˈ chiwe chi nikˈaxaj tijoj pokonal ruma rubiˈ Riyaˈ. 	 Pə taɣa pʋlʋ, Ɩsɔ hana-mɛɣɛ mpaaʋ sɩ ɩ́ la Kilisiti təmlɛ. Ɩlɛ pə taɣa ɩ tɔɔ yuŋ tisuɣu tike tɔm, ama na ɩ tɔɔ kʋnyɔntɔɣɔlɛ tɔtɔɣɔ.


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chique: Ri winek yecˈo wacami sibilaj ye itzel y xa ma niquinimaj ta chic ri Dios. Riyeˈ xa can nicajoˈ cˈa chi riyin nben na jun milagro chiquiwech cˈacˈariˈ chi yinquinimaj. Y xa ma ya ta cˈa ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej. Ruma xa can xu (xe wi) ri xbanatej riqˈui ri profeta Jonás ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xaxu (xaxe wi) cˈa riˈ ri retal ri xtibanatej. 	 Tənaɣa Yesu tɔma-wɛ sɩ: Kʋfalaŋ yəlaa asaɣaa mpa paa tɛŋ Ɩsɔ na pa taa tɔ pa caa pá ná piti təmlɛ natəlɩ. Ɩlɛ pa kaa na natəlɩ, ye pə taɣa Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Yonaasɩ nyəntɛ.


Ruma ye ri iwachijlal ri ye jolomaj (wiˈaj) ri yecˈo pan iwiˈ, can achiˈel rubanon ri Cristo chi ya Riyaˈ ri jolomaj (wiˈaj) ri cˈo pa kawiˈ konojel riyoj ri kaniman chic Riyaˈ ri nibix iglesia chake. Ya cˈa Riyaˈ ri Kacolonel riyoj ri can yoj achiˈel ruchˈacul. 	 Pə taɣa pʋlʋ, ɩsəna mpi Kilisiti ná kəla Yesu sɛɛlaa kpekəle tɔ mpʋ tɔtɔɣɔ apalʋ ná kəla alʋ. Yesu sɛɛlaa kpekəle kɛna Kilisiti tɔnʋɣʋ pilimile, na Kilisiti maɣamaɣa kɛna pa nyʋɣʋ yatʋ.


Riyix man cˈa titun ta iwiˈ quiqˈui ri winek ri xa ma quiniman ta ri Cristo, ruma ma junan ta icˈaslen quiqˈui. Ruma, ¿la can jabel cami nucˈuaj riˈ jun cˈaslen choj riqˈui jun cˈaslen ri xa ma choj ta? ¿La can junan ta cami cˈa ri sakil riqˈui ri kˈekuˈm riche (rixin) chi niquicˈuaj quiˈ? 	 Ɩ́ taa yele na mə na mpa paa tɛŋ pa taa na Ɩsɔ tɔ ɩ́ kpɛntɩ. Pə taɣa mpa pə́ mʋna pə́ kpɛntɩ mə na-wɛ tɔɣɔlɛ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩsənaɣalɛ kʋpam na ɩsaɣam pɩɩ siti? Na ɩsənaɣa ilim na ahoo ká siti?


Y ri rajaf ri ulef xerutakalaˈ cˈa nicˈaj chic achiˈaˈ ri ye rumozos. Sibilaj ye qˈuiy chic cˈa ri xerutek. Xa yacˈa ri achiˈaˈ kajoy tak ulef xa can queriˈ chukaˈ xquibanalaˈ pe chique. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ sɔsɔ ɩnɩ ɩ taɣana tillaa lɛlaa kɛ kʋsʋɣʋ kɛ paɣalɛ na pə́ kəlɩ kancaalaɣa nyə́ma. Ɩlɛna təmlɛ nyə́ma tasa pɛlɛɣɛ lapʋ kɛ teitei ɩsɩɩ paa lapʋ kancaalaɣa nyə́ma tɔ.


Quecˈariˈ nikaben ruma ma nikajoˈ ta cˈa chi yepe tzij chikij, rumacˈariˈ tek ma kayon ta riyoj ri yojmolo y yojbejacho riche (rixin) ri nimalaj ofrenda ri yojtajin chumolic. 	 Tə pɛɛkəɣɩ na tə́ cɔləɣɩ sɩ tə paasʋɣʋna liɣitee sɔsɔɔna anɛ a tɔm tɔ, nɔɣɔlʋ ɩ́ taa kɔɔ na ɩ́ caɣana-tʋ.


Y xintzˈet cˈa chi niquitzujuj (niquisujuj) ruma ma nuben ta ri nubij ri quiley riyeˈ. Pero ma rucˈamon ta (ma takal ta chrij) chi nitzˈapix pa cárcel o nicamisex. 	 Tənaɣa ma maɣanaa sɩ pa kiiŋ kʋlapʋtʋnaa taa kɛ́ ɩ lapa-wɛ na taalɩ, tɔfɔ ɩ ta la natəlɩ nti tə tala pá kʋ-ɩ yaa pá tʋ-ɩ saləka tɔ.


Kitzij na wi chi ma ya ta ri nikatij ri nibano chake chi utz yojtzˈet ruma ri Dios. Wi nikatij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek, ma nuben ta chake chi más utz yojtzˈet ruma ri Dios. Y wi ma nikatij ta, ma nuben ta chake chi ma utz ta yojtzˈet ruma ri Dios. 	 Pə taɣa kʋtɔɣɔʋ yekina na tə́ kpətəna Ɩsɔ kiŋ. Paa tə ta tɔɣɔ pə taɣa pə pasəɣɩ-tʋɣʋ pʋlʋ, paa tə tɔɣaa pə taɣa pə sɔɔsəɣɩ-tʋɣʋ pʋlʋ.


Yacˈa ri Dios xuyaˈ ronojel chare ri kachˈacul; xuyaˈ rukˈaˈ raken, y xuyaˈ runakˈ ruwech, xuyaˈ ronojel, can achiˈel ri xutzˈet Riyaˈ chi cˈo rajawaxic. 	 Tampana tɔɔ Ɩsɔ nɔka ɩsəna tɔ ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ lapa, ɩ tʋ yʋlʋ tɔnʋɣʋ tɔɔ kɛ́ paa mpiɣi waanɩ waanɩ.


Wacami yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun chic kamac ruma ri ruquiqˈuel ri Cristo ri xtix chuwech cruz tek xcom. Rumacˈariˈ tek yojcolotej chuwech ri rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios ri chkawech apo. 	 Ɩ səm tɔɔ kɛ́ tə pəsa yʋlʋpama kɛ kaɣanaɣa Ɩsɔ ɩsɛntaa, ɩlɛ ɩsənaɣa pɩɩ kpisi-tʋɣʋ yapʋ kɛ Ɩsɔ pááná niŋ taa?


Xepe cˈa quinojel ri winek xquibij cˈa: Xa can pa kawiˈ cˈa riyoj y pa quiwiˈ ri kalcˈual tika wi rutojbalil ri rucamic re jun achi reˈ, xechaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ samaa təna cɔ-ɩ sɩ: Nnn, ɩ səm tɔm ɩ́ məlɩ tá na tá piya tá nyɔɔŋ taa.


Y ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xquibij chare ri achi ri xcˈachojsex chare ri ruyabil: Wacami uxlanibel kˈij, xajan chi riyit awejkalon la awarabel. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yuta nyə́ma tɔma wei pə waa mpʋ tɔ sɩ: Saŋa kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ kɛ́, pə fɛɩ sɩ ń səɣəlɩ nyá kʋhəntʋɣʋ kɛ mpʋ.


Y can kitzij cˈa re nbij chiwe chi yecˈo cˈa nicˈaj chiwe ri yecˈo waweˈ ri ma xquecom ta na, xquecom pero cˈa ya tek quitzˈeton chic na ca ri rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ, mpa pa wɛ cənɛ tɔ pa taa napəlɩ ká ná Ɩsɔ Kawulaɣa na pə́cɔ́ pá sɩ.


Kayon riyoj majun yojcowin nikaben, astapeˈ can cˈo jubaˈ samaj kabanon, pero majun modo nikabij chi can yoj cˈa riyoj yojbano, ruma chi can ya ri Dios nibano chake chi yojcowin nikaben ri samaj riˈ. 	 Pɔpɔtʋ fɛɩ, tə kaa pəsɩ na tə tɔ paa pəcɔ sɩ tá maɣamaɣa tá toma kɛ tə lapəna təmlɛ tənɛ. Ɩsɔ yelina na tə́ pəsəɣɩ na tə́ lakɩ mpi tə lakɩ tɔ.


Riyoj, wi cukul kacˈuˈx chi chuwech ri Dios utz nikatij ronojel cosas, xa pa kánima cˈa ticˈojeˈ wi. Ruma can jabel ruwarukˈij ri winek ri nunaˈ ka pa ránima chi ma mac ta ntajin chubanic chuwech ri Dios. 	 Ye nyá maɣamaɣa n hʋʋ ntiɣi tənɛ ɩnɩ tə tɔɔ, sɩɩ-təɣɩ nyá taa na pə́ wɛɛ nyá na Ɩsɔ mə naalɛ mə tɔm tike. Ye yʋlʋ tʋ mpi pə pəlɛ sɩ ɩ lakɩ, na ɩ laŋlɛ ɩɩ pɛləɣɩ sɩ pə kɛ́ ɩsaɣatʋ, leleŋ nɩɩlʋ ntɛ́.


riche (rixin) chi xtukˈet tzij pa quiwiˈ quinojel, y riche (rixin) chi xtuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ri winek ri quicˈuan jun cˈaslen ri ma utz ta chuwech ri Dios. Xa quicˈuan jun itzel cˈaslen. Y yequibilaˈ pokon tak chˈabel chrij ri Dios. Xaxu (xaxe wi) chic coyoben chi nika ri rucˈayewal pa quiwiˈ, ruma can ye aj maquiˈ wi. Queriˈ xubij ri Enoc. 	 sɩ ɩ hʋʋkəna yəlaa tənaɣa tɔm. Ɩ ká kʋ asaɣaa təna mpa pa kpɛɛsəna Ɩsɔ na pá lá təma asaɣɛɛ anɛ a təna tɔ, na ɩsaɣatɔm nti kawalasɩ nyə́ma mpa paa see nɔɣɔlʋ tɔ pa tʋ-ɩ tɔ pa tɔm.


Xaxu (xaxe wi) ri tijonic ri ma can ta rucˈayewal chi nikˈax chiwech ri xinyaˈ chiwe, xinben chiwe achiˈel tak acˈalaˈ ri xa cˈa tzˈumaj na niquitij. Ruma xa cˈa yix achiˈel na acˈalaˈ y ma jane yixcowin ta nitij wey. Y cˈa que na riˈ ibanon wacami. 	 Pə wɛ ɩsɩɩ kafa kɛ ma suukaɣa-mɛ, pə taɣa mʋtʋ. Ɩ́ taa nyənta tɔɣɔʋ tɔ pə tɔɔ, na haləna saŋa ɩ́ ta nyənta tɔɣɔʋ.


Rumariˈ hasta ri rutziak ri nibix gabacha chare y chukaˈ ri rusuˈt xeˈucˈuex quiqˈui yawaˈiˈ, y ri yawaˈiˈ riˈ can xecˈachoj. Chukaˈ ri winek ri yecˈo itzel tak espíritu quiqˈui, ri itzel tak espíritu can xeˈel wi el. 	 Haləna pá kpakəɣɩ Pɔɔlɩ tɔɔ wontunaa na ɩ nyʋɣʋ saalasɩ na pá tənəɣɩ kʋtɔntʋnaa tɔɔ, na pa kʋtɔməŋ tɛŋ, na alɔɣaa seeki pa waalɩ.


Y riyoj can ya cˈa ri Cristo ri nikakˈalajsaj y ma yoj ta riyoj ri nikakˈalajsaj kiˈ. Can nikakˈalajsaj cˈa chi ri Jesucristo yariˈ ri Ajaf pa kawiˈ. Riyoj xa yoj jun rumozo ri Cristo, y yoj achiˈel jun imozo chukaˈ riyix; y ruma Riyaˈ tek nikaben queriˈ. 	 Pə taɣa tá maɣamaɣa tá tɔm kɛ tə lakɩ waasʋ. Ama Yesu Kilisiti tɔɔ nyəntʋ kɛ tə kpaaləɣɩ sɩ Tacaa kɛlɛ. Na Yesu tɔɔ kɛ́ tə yaakɩ tá təɣɩ mə təmlɛ nyə́ma.


Xaxu (xaxe wi) jun Dios cˈo. Y ya Riyaˈ ri Tataˈaj kiche (kixin) konojel. Riyaˈ can cˈo pa kawiˈ konojel, y nisamej pa tak kacˈaslen chikonojel, y can cˈo chukaˈ pa tak kánima. 	 Kʋlʋm tike təkoŋ kɛna yəlaa təna Ɩsɔ na pa Caa. Ɩnəɣəlɛ pa təna təpaɩ pa wulaʋ, na kʋlʋm ɩnɩ ɩ lakəna pə tənaɣa ɩsəna ɩ nɔkaa tɔ, na kʋlʋm ɩnɩ ɩ wɛna pa təna pa waalɩ.


Riyin can sibilaj wi yixinwajoˈ chiˈiwonojel riyix, ruma konojel xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús. Amén. 	 Yesu Kilisiti tɔm taa ma sɔɔla mə tənaɣa.


Y riqˈui cˈa ronojel reˈ nikˈalajin chi ri Ajaf can retaman yerucol ri ye ucˈuayon jun cˈaslen achiˈel ri nrajoˈ Riyaˈ, tek yetojtobex pa jun tijoj pokonal. Yacˈa ri winek ri ma quicˈuan ta jun cˈaslen choj, ri Ajaf xa yeruyec cˈa apo riche (rixin) ri kˈij tek xtikˈat tzij pa quiwiˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pə wɛɛ mɛɛ, Tacaa nyəmna ɩsəna mpi ɩ ká ləsɩ mpa pa matəna-ɩ tɔɣɔ maɣasəŋ taa, na ɩsəna mpi ɩ ká sɩɩ asaɣaa sɩ Kʋyakʋ Kʋhʋʋnaʋ wule ɩlɛ ɩ ká tʋ-wɛɣɛ saləka tɔ.


Y riyin nwoyobej cˈa chi riyix xtiwetamaj chi riyoj can yoj cˈulun chic ruma ri Dios, y Riyaˈ cˈo kiqˈui. 	 Ma hʋʋ sɩ ɩ́ nyəmá teu sɩ tá kiŋ, tə pəsəɣɩ na tə́ hʋ́lɩ́ mpʋ mɛɛ.


Wachˈalal, can ronojel kˈij tiquicot cˈa ri iwánima riqˈui ri Ajaf; y nbij chic cˈa jun bey chiwe chi can tiquicot cˈa ri iwánima. 	 Ɩ́ yɔɔləɣɩ Tacaa mpaaʋ taa kɛ́ tam. Ma tasəɣɩ-təɣɩ yɔɣɔtʋɣʋ sɩ ɩ́ yɔɔləɣɩ.


Pero man cˈa tixibij ta iwiˈ, ruma ri Dios can yixruchajij yixruwaraj, y ni xa ta jun ti rusmal iwiˈ ri xtitzak ta ca chak ta queriˈ. 	 Paa na mpʋ mə taa nɔɣɔlʋ nyʋɣʋ kaa holi-ɩ holuɣu maɣamaɣa.


Yacˈariˈ ri xinben. Y xaxu (xaxe wi) rumariˈ tek ri kech aj Israel xinquichop pe chiriˈ pa rachoch ri Dios ri cˈo pa Jerusalem, y xcajoˈ cˈa xinquicamisaj. 	 N ta na mpi pə tɔɔ Yuta nyə́ma kpa-m Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa na pá nyɩ sɩ pa kʋɣʋ-m tɔɣɔlɛ.


Y quinojel cˈa ri winek xquimey tek xkˈalajin ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios. Y tek quinojel cˈa ri winek yetajin niquimey cˈa rij ronojel ri yerubanalaˈ ri Jesús, Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: 	 Ɩlɛna Ɩsɔ toma sɔsɔɔna anɛ a tɔm kpa pa tənaɣa sɔɣɔntʋ. Pa təna pa tɔŋna ɩ kʋlapʋtʋ tənaɣa sam, ɩlɛna Yesu heeli ɩ ɩfalaa sɩ:


Rumariˈ riyeˈ xquitotaj (xquiquiraj) cˈa ca ri pokolaj ri cˈo chicaken chiquiwech ri winek, riche (rixin) chi queriˈ tiquetamaj chi ma utz ta ri yetajin chubanic. Y riyeˈ xebe cˈa pa jun chic tinamit ri Iconio rubiˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɔɔlɩ-wɛ pa lɩɩwa, ɩlɛna pá kpiisi pa ntaŋkpala mʋsʋɣʋ, na pá tɛɛ Ɩkʋniyɔm.


Y chukaˈ ri Jesús yariˈ ri Nimalaj Sacerdote ri cˈo pa kawiˈ riyoj ri yoj ralcˈual chic ri Dios. 	 Tə wɛna kɔtʋlʋ sɔsɔ wei pa sɩɩwa sɩ ɩ́ nyənəɣɩ Ɩsɔ təyaɣa tɔɔ tɔ.


Cˈo chic cˈa ri Juan pa cárcel, tek ri Jesús xbe pa Galilea. Ri Jesús nutzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa tʋ Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohaanɩ kɛ saləka, ɩlɛna Yesu náá polo Kalilee na ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ Laapaalɩ Kʋpaŋ kɛ kpaalʋɣʋ.


Xepe ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ aj tzˈibaˈ, xquibij cˈa chare ri Jesús: ¿Nawacˈaxaj cˈa ri yetajin chubixic ri acˈalaˈ? xechaˈ. Y xpe ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Jaˈ (je), nwacˈaxaj. Y riyix, ¿la majun bey cami isiqˈuin chupan ri ruchˈabel ri Dios tek nubij: Riyit Dios can abanon chique ri acˈalaˈ y chique ri cˈa yetzˈuman na chi ntel chˈabel pa quichiˈ riche (rixin) chi nacˈul akˈij acˈojlen? 	 Tənaɣa pa pɔɔsa Yesu sɩ: N nɩɩkɩ nti pa yɔɣɔtəɣɩ tɔ? Ɩlɛna Yesu náá cɔ-wɛ sɩ: Ɛɛ, ma nɩɩkɩ. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ́ pɔɔsa-wɛ sɩ: Ɩ́ ta kaləta Ɩsɔ Tɔm taa kɛ́ timpi pa ŋmaawa sɩ: Piya səkpesi na ahʋlʋmnaa nɔɔsɩ taa kɛ́ n yelaa na nyá sam lɩɩna tɔ yɛɛ?


Y quecˈariˈ, cˈo ri yecˈo nabeyel ri xquecanaj cˈa pa ruqˈuisbel. Y cˈo ri yecˈo pa ruqˈuisbel ri xquecˈojeˈ pa nabey, ruma ye qˈuiy ri ye siqˈuin (oyon), xa yacˈa ri ma ye qˈuiy ta ri ye chaˈon, xchaˈ ri Jesús. 	 Tənaɣa Yesu tasaa sɩ: Waalɩ nyə́ma ká məlɩ lɔlɔ, na lɔlɔ nyə́ma náá məlɩ waalɩ.


Y ri itzel winek ri xkˈolo quiche (quixin) quinojel ri winek riˈ, xcˈak cˈa chupan ri kˈakˈ xolon riqˈui azufre, ri can achiˈel jun choy ri ntajin nicˈat, ri acuchi (achique) chukaˈ xecˈak wi ri chicop rachibilan ri jun achi ri xbin chi jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta chi profeta. Y chiriˈ chupan ri kˈakˈ xtiquitij cˈa pokonal chi pakˈij chi chakˈaˈ y can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pa pɛta Ɩlɔɣɔʋ wei ɩ puɣusaɣa-wɛ tɔɣɔ kɔkɔ na asimti pə teŋku wei ɩ taa paa tɛma wontuɣu na Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ pɔpɔtʋ kɛ pɛtʋɣʋ tɔ ɩ taa. Ilim na ahoo kɛ pɩɩ naasəɣɩ-wɛɣɛ tam tɔɔ kɛ́ mpʋ.


Ri Abraham xa jubaˈ ma jun ciento chic rujunaˈ. Y ruma riˈj chic, riyaˈ retaman chi can ma yecˈojeˈ ta chic ralcˈual, y retaman chukaˈ chi ri Sara xa can ma yecˈojeˈ ta wi ral. Pero ma riqˈui wi riˈ riyaˈ ma xuben ta caˈiˈ rucˈuˈx, xa can xucukubaˈ rucˈuˈx chi can nibanatej na wi ri xbix chare ruma ri Dios. 	 Paa na ɩ pɩɩsɩ ka wʋsəna ɩsɩɩ nɩɩnʋwa (100) na ɩ́ kpatəla təkuŋkuŋku, na Saala ná taa fɛɩ lʋlʋɣʋ tɔm taa tɔ, ɩ ta nyənna təna. Ama ɩ tisa ɩ yuŋ kɛ Ɩsɔ tɔɔ kɛ́ tam.


Yacˈa riyoj can yoj riche (rixin) chic ri Dios. Ri retaman chic ruwech ri Dios utz nracˈaxaj ri nikabij chare. Yacˈa ri ma riche (rixin) ta ri Dios ma utz ta nracˈaxaj ri nikabij chare. Y riqˈui riˈ nikˈalajin achique winek ri cˈo ri Espíritu riche (rixin) ri kitzij riqˈui. Y chukaˈ nikˈalajin ri winek ri xa espíritu riche (rixin) ri kˈoloj ri cˈo riqˈui. 	 Ama tá ɩlɛ, Ɩsɔ tənna tá. Na wei ɩ nyəmá Ɩsɔ tɔ ɩnɩ ɩ nɩɩkəna tá tɔm, wei ɩ ta kɛ Ɩsɔ nyəŋ tɔ ɩɩ nɩɩkɩ tá tɔm. Mpi pɩɩ yele na tə́ nyəŋ tampana Feesuɣu na feesuɣu ŋku kʋ tolisiɣi yəlaa tɔɣɔlɛ.


Y ya tiempo chukaˈ riˈ, pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús y ri rudiscípulos ye benak cˈa pa jun ulef ri ticon trigo chuwech. Y ri discípulos xpe quinumic y rumariˈ cˈo cˈa ruwiˈ trigo ri yequichˈuplaˈ cˈa riche (rixin) chi niquitij. 	 Pə waalɩ kɛ́ Yesu tɛɛkaɣana tɔɣɔnaɣa pee taalɛ natəlɩ tə kiŋ kɛ kʋyakʋ kʋhɛɛsʋɣʋ nakʋlɩ kʋ wule. Ḿpʋ́ɣʋ́ nyɔɣɔsɩ kpa ɩ ɩfalaa, ɩlɛna pá sʋʋ tɔɣɔnaɣa pee pɛlʋɣʋ na pá tɔkɩ.


Y queriˈ chukaˈ jun achi levita, ri yetoˈo quiche (quixin) ri sacerdotes ri pa rachoch ri Dios, petenak chukaˈ chupan ri bey riˈ. Y tek ri levita riˈ xapon chupan ri lugar riˈ, xutzˈet chukaˈ chi ri achi punul pa bey, y can achiˈel xuben ri sacerdote can queriˈ chukaˈ xuben riyaˈ. Xu (xe wi) xutzuˈ ca, y xa choj xkˈax el. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Lefii tʋ nɔɣɔlʋ ná talaa na ɩ́ maɣana-ɩ mpʋ. Ɩlɛna ɩ́lɛ́ ɩ cɔlɔ tɔtɔ na ɩ́ tɛɛ.


¡Juyiˈ oc iwech riyix fariseos! ruma can ya oc ri nabey tak chˈaquet yeˈicanolaˈ ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ nibix chi riyix can cˈo ikˈij. Y can más chukaˈ nika chiwech ri niyaˈox (nyaˈ) ca rutzil tak iwech ri pa tak cˈaybel. 	 Falisanaa mɛ, mə tɔm wɛ waɩyo kɛ́. Yuta nyə́ma təkotilenaa taa, teeli teeli təcaɣalɛnaa kɛ ɩ́ pɛɛkəɣɩ. Na ɩ́ sɔɔla pa sɛɛkɩ-mɛɣɛ samaa taa kɛ́ na pá luŋiɣi.


Riyin nxibij wiˈ yinapon chic iwuqˈui, ruma man xa tukasaj nukˈij ri Dios ruma chi riqˈui jubaˈ xquebenwilaˈ chi cˈa ye qˈuiy na kachˈalal ri cˈa yecˈo na pa mac y ma quiyaˈon ta ca rubanic ri etzelal. Ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ cˈa niquicanolaˈ na quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Can ma niquimestaj ta ca rubanic riˈ, y ma yeqˈuix ta chukaˈ chubanic. Ronojel ri mac riˈ can nucˈom wi pe okˈej chuwe riyin. 	 Ma nyaŋ kɛ́ sɩ má tala mə kiŋ ma Ɩsɔ ɩ́ taa pasa-m mə ɩsɛntaa na má kɔɔ na má wii yəlaa paɣalɛ mpa pa lapa ɩsaɣatʋnaa kɛ tuu lɔŋ, na pá tá yele tɛtɛlakasɩ, na asilima, na yaasi ɩsaɣaʋ wei paa tɔkaa tɔ pa tɔɔ.


Y qˈuiy chic tiempo quekˈax wi el ri katiˈt kamamaˈ chuwech re ruwachˈulef, tek ri Dios xutzuj (xusuj) chic jun bey ri uxlanen chique ri winek. Y xuyaˈ pa ránima ri rey David ri tzij ri xkatzˈet yan ka, ri nubij: Wi xtiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios wacami, man cˈa ticowirisaj ta ri iwánima. 	 Pə tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ tasa kʋyakʋ kʋfalʋɣʋ kɛ sɩɩʋ na ɩ́ yaa-kʋ sɩ Saŋa. Tə maɣamaɣa tə tɔm kɛ pɩɩsɩ kɔma na sɩ́ siki sɔsɔm ɩlɛna Ɩsɔ yele na Tafiiti yɔɣɔtɩ tɔm nti tə tɛma nɩɩʋ tɔ sɩ: Ye ɩ́ nɩɩ Ɩsɔ nɔɣɔ kɛ saŋa, ɩ́ taa tasa ŋkpantɛɛləŋ lapʋ.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Nbij cˈa chiwe, chi ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chupan ri icˈaslen, chi acuchi (achique) xtipe wi ri iway y chi acuchi (achique) xtipe wi ri itziak. 	 Pə waalɩ kɛ́ Yesu tɔma ɩ ɩfalaa sɩ: Ɩ́ tá ná mpi pə tɔɔ ma heela-mɛ sɩ ɩ́ taa nəɣəsəɣɩ mə tɔɣɔnaɣa ŋka pə wɛɛ sɩ ɩ́ ká tɔɣɔ na ɩ́ hiki weesiŋ, na mə tɔnəŋ tɔɔ kʋtakəm pə tɔm tɔ.


Pero yecˈo cˈa chique ri winek ri xquibij chi ri Jesús xa ya ri Elías. Y yecˈo nicˈaj chic xquibij chi Riyaˈ jun achi profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y chukaˈ xquibij chi Riyaˈ jun chique ri achiˈaˈ ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Ɩlɛna lɛlaa sɩ Ilii lɩɩna. Pə kaasɩ lɛlaa ná tɔŋ sɩ lɔŋtaa Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa taka nɔɣɔlʋɣʋ.


Xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi nikˈax ri jun chicop ri camello rubiˈ pa ti rachek jun bak riche (rixin) tˈisoˈn (tzˈisoˈn), que chuwech chi ntoc jun beyon pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Ɩsəna mpi pə wɛ yooyoo kɛ́ katɛ sɩ ɩ́ sʋʋna pənyalaɣa pʋʋɣʋ na ɩ́ lɩɩ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ pə wɛ liɣitee tʋ kɛ katɛ sɩ ɩ́ sʋʋ Ɩsɔ Kawulaɣa taa. Halɩ pə tɩɩ tɛɛ mpʋ.


Y can nchilabej cˈa chiwe chi tek yecˈo ri yeˈapon chiˈiwachoch, ma tipokonaj ta chi niyaˈ quiposada, xa can jabel cˈa quicˈulic tibanaˈ. Ruma cˈo jantek banatajnek chi yecˈo ángeles ri ye aponak pa tak jay, y ri xecˈulu quiche (quixin) ma xquinabej ta wi ye ángeles ri xquiyaˈ quiposada. 	 Anɩ pə wɛɛ sɩ ɩ́ tɔkəɣɩ mʋʋlaa mpa pa kɔŋ mə tɛ tɔɣɔ teu tɔ ɩ nɩɩwa. Lɛlaa lapa ɩsɔtaa tillaa kɛ mʋʋllɛ kɛ pə lapʋ taa, pa tɔŋna sɩ yəlaa kɛ yem.


Rumariˈ ri más rajawaxic chi niben riyix, ya ri ticanoj ri rajawaren ri Dios y ri achique rubanic nicˈuaj jun cˈaslen choj chuwech. Y wi queriˈ xtiben, ri Dios can xtuyaˈ cˈa pe ronojel ri nicˈatzin chiwe. 	 Ɩ́ sɔ nyʋɣʋ na Ɩsɔ Kawulaɣa na tɔntɛ nte Ɩsɔ caa tɔ tə pɛɛkʋɣʋ, na Ɩsɔ ká ha-mɛ tɔtɔɣɔ pə təna mpi pə kaasaa tɔ.


Tikˈilaˈ iwiˈ chuwech ri mac. Ticˈojeˈ cochˈonic pa tak iwánima. Ticˈuaj ri icˈaslen achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. 	 Na nyəm waalɩ ɩlɛna ɩ́ pɛɛkɩ tɩ tɔkʋɣʋ. Tɩ tɔkʋɣʋ waalɩ ɩlɛna ɩ́ pɛɛkɩ suulu. Na suulu waalɩ ɩlɛna ɩ́ pɛɛkɩ sɩ ɩ́ matəɣəna Ɩsɔ.


Ri ral ri Agar ma tzujun (sujun) ta pe ruma ri Dios. Xa xalex achiˈel yeˈalex xabachique acˈalaˈ. Y ri ral ri aj icˈ riˈ itzel xunaˈ chare ri Isaac. Y can queriˈ chukaˈ nicˈulwachitej wacami. Riyoj ri can yoj ralcˈual chic ri Dios ruma cˈo ri Lokˈolaj Espíritu kiqˈui, yojetzelex cuma ri winek ri majun ri Lokˈolaj Espíritu quiqˈui. 	 Pəyaɣa ŋka paa lʋla yem kɛ́ mpʋ tɔ ka tʋkaɣa ŋka pa lʋləna Ɩsɔ Feesuɣu toŋ tɔɣɔ kʋnyɔŋ. Na mpʋ ɩnəɣɩ pə wɛ saŋa wʋlɛ tənɛ tɔtɔ.


Pero ri achiˈaˈ riˈ xa xquichop yeyokˈon pe chare y xquibij: Riyit xa yit jun rudiscípulo Riyaˈ, yacˈa riyoj can yoj rudiscípulos ri Moisés. 	 Tənaɣa Falisanaa tʋʋ-ɩ na pá tɔ sɩ: Nyá kɛna yʋlʋ ɩnɩ ɩ ɩfalʋ. Ama ta kɛ́ Moisi ɩfalaa kɛ́.


Kas kitzij wi cˈa ri nibix: Wi riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo can xojcom yan riqˈui Riyaˈ tek xcom chuwech cruz, can xkojbecˈaseˈ chukaˈ riqˈui Riyaˈ, ruma Riyaˈ can qˈues wi. 	 Tɔm nti tə kɛ́ tampana tɔɣɔlɛ sɩ: Ye tá na-ɩ tə kaa səm, tá na-ɩ tɩɩ kaa weesuɣu tɔtɔ.


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj chi astapeˈ yincˈo pa cárcel, ma paˈel ta rukˈalajsaxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, xa más benak rutzijol. 	 Ma taapalaa ma caa sɩ ɩ́ nyɩ sɩ tampana tɔɔ ɩsəntɔ, mpi pə maɣana-m tɔ pə waasaa kɛ́, pə yelaa kɛ́ na Laapaalɩ Kʋpaŋ sɔɔsəɣɩ yaʋ.


Ruma can riche (rixin) wi chi niben queriˈ tek xixsiqˈuix (xixoyox) ruma ri Dios. Ruma ri Cristo xutij chukaˈ pokon kuma riyoj. Y riqˈui riˈ xucˈut ca chkawech chi tikacochˈoˈ ri tijoj pokonal achiˈel ri xuben Riyaˈ. 	 Pə tɔɔ maɣamaɣa kɛ Ɩsɔ yaa-mɛ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Kilisiti maɣamaɣa ná tɔɣɔ kʋnyɔŋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ mə tɔɔ kɛ́, na ɩ́ hʋlɩ-mɛ sɩ ɩ́ təŋ ɩ ɩkpatɛ.


Ri Nataˈ ri yin takayon pe, can cˈo wuqˈui. Man cˈa yiruyaˈ ta ca nuyon, ruma riyin can nben wi ri nika chuwech Riyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Wei ɩ tila-m tɔ ɩ wɛ ma waalɩ, ɩ ta yele-m ma tike. Mpi tɔ, ɩ luɣu tɛɛ nyəntʋ kɛ ma lakɩ.


Y ri achi xtzolin el, y xapon cˈa quiqˈui ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, y xubij chique: Ri xcˈachojsan wuche (wixin), ya ri Jesús, xchaˈ chique. 	 Tənaɣa apalʋ ɩnɩ ɩ polaa na ɩ́ heeli Yuta nyə́ma sɩ: Yesu waasəna-m.


Can ronojel wi cˈa chicop ri yecamisex y ri yetzuj (yesuj) chuwech ri Dios, yetzˈamix riqˈui atzˈan. Queriˈ chukaˈ quinojel winek xquetzˈamix, pero ma riqˈui ta chic atzˈan, xa riqˈui kˈakˈ. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, paa piti yəlaa təna tɔɔ kɛ́ kɔkɔ ɩsɩɩ pa tʋkʋɣʋ tɔm kɛ tɔɣɔnaɣa tɔɔ tɔ.


Y ri cˈajol can yacˈariˈ xubij chare ri rutataˈ: Táta, ximacun chuwech ri Dios, y can ximacun chukaˈ chawech riyit. Man cˈa rucˈamon ta chic chi nabij acˈajol chuwe. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ pəyalʋ ɩnɩ ɩ tɔma-ɩ sɩ: Paapa, ma pəntəna Ɩsɔ, na ma pəntəna nyá tɔtɔ. Ma ta nəɣəsəna ń yaa-m nyá pəyaɣa tɔtɔ.


Pero ri winek riˈ xaxu (xaxe wi) cˈa ri nrajoˈ re tiempo reˈ ri nicajoˈ niquiben, y yekˈolotej pa rukˈaˈ ri beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef. Y qˈuiy chukaˈ ruwech raynic yepe quiqˈui, y rumariˈ xa nijikˈ ri ruchˈabel ri Dios ri cˈo quiqˈui y majun bey cˈa xtiwachin ta jabel ri ruchˈabel ri Dios pa tak quicˈaslen. 	 ɩlɛna atɛ cənɛ kʋlapʋtʋ nəɣəsɛɛ na wɛnaʋ kɔtɔɩ puɣusi-wɛ. Na kʋnyɩɩləŋ lɛləŋ kʋ tɔm ntəɣɩ pa taa, na halɩ tə caŋ na tə kpisi lʋlʋɣʋ.


Y tek ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol xtipe chic, can riqˈui chic cˈa rukˈij rucˈojlen; y chukaˈ can quinojel ri lokˈolaj tak ángeles xquepe riqˈui. Y yacˈariˈ tek xtitzˈuyeˈ pa ruchˈacat ri can cˈo chukaˈ rejkalen y xtukˈet cˈa tzij. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu yɔɣɔtaa sɩ: Waatʋ wei Yʋlʋ Pəyaɣa má, maa kɔɔ ɩsɩɩ wulaʋ sɔsɔ na ɩsɔtaa tillaa təna tɔ, maa caɣa ma teeli kumte tɔɔ.


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin cˈo chukaˈ jun ri nwajoˈ ncˈutuj chiwe. Y wi riyix xtibij chuwe, riyin chukaˈ xtinbij chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ rumariˈ yicowin yenbanalaˈ quereˈ. 	 Tənaɣa Yesu cɔ-wɛ sɩ: Maa pɔɔsɩ-mɛɣɛ tɔm kʋlʋmtʋ. Ye ɩ́ cɔ-m-tɩ, ɩlɛ maa heeli-mɛɣɛ kaŋkantɛ nte ma makɩ ma taa na má lakɩ ɩsəntɔ tɔ.


Rumacˈariˈ riyix ma tikˈet ta apo tzij pa ruwiˈ jun winek tek xa ma jane rukˈijul ta. Ma tiben ta queriˈ. Xa tiwoyobej na ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf Jesús. Riyaˈ can xquerelesaj pe chuwasakil ri yebanalox ri ma yekˈalajin ta y xquerukˈalajsaj pe ri achique cˈo pa tak kánima. Y ri Dios yacˈariˈ tek xtuyaˈ kakˈij chikajujunal achiˈel ri rucˈamon chi nuyaˈ chake. 	 Pə tɔɔ ɩlɛ, ɩ́ taa hulina nɔɣɔlʋ tɔm tampana pɛɛkʋɣʋ na pə waatʋ ta tata. Ɩ́ yele na halɩ Tacaa kɔɔ. Ɩnɩ ɩ ka kulina mpi pə ŋmɛla səkpɛtʋɣʋ tɛɛ tɔ pə tɔɔ təyelele. Na ɩ ká kuli yəlaa lotu taa hʋwɛɛ. Pəlɛɣɛ Ɩsɔ ká sa paa wei ɩsɩɩ pə mʋna ɩ́ samɩ-ɩ tɔ.


Y nimakˈaˈ yan cˈa chupan ri nabey kˈij chare ri semana, ri ixokiˈ xebe cˈa chuchiˈ ri jul, y ye quicˈualon el akˈom ri jubul ruxlaˈ ri ye quichojmirisan el. Y yecˈo cˈa chukaˈ nicˈaj chic ixokiˈ ri ye benak quiqˈui. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ alaa taa tɛʋ kɛ cimaasɩ tanaŋ tɛɛ na pá kʋlɩ na pá polo pəlaaʋ tɔɔ, na pá tɔka pa nim sɔɔsʋŋ nyəm mpi paa taɣanaa tɔ.


Ri ley ri xuyaˈ pe ri Dios, nucˈut cˈa achique rubanic riche (rixin) chi nilitej ri cˈaslen. Yacˈa riyin xa camic ri xinwil, ruma ma xicowin ta xinben ri nubij ri ley. 	 Ɩlɛna má məlɩ sətʋ. Pɩɩ wɛɛ sɩ kʋheelitu ntɩ tə́ waasɩ. Ama ma kiŋ ɩlɛ tə məla maɣa kʋɣʋ kɛ́.


Y can iwuche (iwixin) cˈa riyix ri ye rutzujun (rusujun) ca ri Dios chupan ri ye tzˈibatal ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri ojer ca. Y can iwuche (iwixin) chukaˈ riyix ri xutzuj (xusuj) tek xuben ri jun trato quiqˈui ri ojer tak katiˈt kamamaˈ, tek xubij chare ri Abraham chi ruma jun riy rumam riyaˈ ri xtibecˈojeˈ na tek ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef xtiquicˈul cˈa utzil. 	 Mpi Ɩsɔ ka tɔma sɩ ɩ ká ha na Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa ŋmaa pə tɔm tɔ, mɛɣɛ ɩ tɔma sɩ ɩ ká la. Halɩ mə tɔm kɛ Ɩsɔ ka yɔɣɔta saa wei ɩ́ na mə caanaa caanaa paa sɩɩ təmaɣa nɔɔsɩ tɔ. Waatʋ ɩnəɣɩ Ɩsɔ tɔma Apəlaham sɩ: Nyá piya tɔɔ kɛ́ maa la atɛ yəlaa tənaɣa kʋpantʋ.


Can queriˈ cˈa chukaˈ ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj, can ma ruraybel ta cˈa Riyaˈ chi nisach ta ca jun chique re tak acˈalaˈ reˈ. 	 Mpʋ tɔtɔɣɔ mə Caa wei ɩ wɛ ɩsɔtaa tɔ ɩɩ caa sɩ piya sənɛ sɩ taa nakəlɩ ɩ́ le.


Y quinojel cˈa ri can ye wuche (wixin) riyin, can ye awuche (awixin) cˈa chukaˈ riyit, y ri awuche (awixin) riyit, can ye wuche (wixin) chukaˈ riyin. Y can xkˈalajin yan cˈa ri nukˈij nucˈojlen riyin cuma riyeˈ. 	 Pə taɣa pʋlʋ, pə təna mpi ma tɩ tɔ, nyá tənna, na pə təna mpi n tɩ tɔ má tənna. Ma nyʋɣʋ ká kʋləna pa kiŋ.


Y can chupan cˈa chukaˈ ri tinamit Babilonia xbiyin wi quiquiqˈuel quinojel ri ye rusamajel ri Dios, ruma chiriˈ xecamisex wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel, y ri nicˈaj chic lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, y quinojel ri ye camisan chuwech re ruwachˈulef. 	 Pa nawa Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa na Ɩsɔ yəlaa pa caləm, na pa təna mpa pa kʋ tɛtʋ tɔɔ tɔ pa caləm kɛ Papiloni taa tɔɣɔ pa tʋ-tɛɣɛ saləka.


Pero rajawaxic chi can cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios tek nucˈutuj, y ma riqˈui ta cˈa caˈiˈ rucˈuˈx. Ruma wi xa riqˈui caˈiˈ rucˈuˈx tek nucˈutuj, xa nuben cˈa achiˈel nuben ri ruwiˈ ri mar pa rukˈaˈ ri cakˈikˈ, nibe quelaˈ y nibe quelaˈ. 	 Ama ye pʋntʋ ɩ́ sələməɣɩ Ɩsɔ, ɩ́ sələmɩ na ɩ́ tɛ ɩ taa, ɩ́ taa la sika. Ye yʋlʋ ɩ́ sələməɣəna sika, pʋntʋ wɛ kɛ́ ɩsɩɩ teŋku lʋm hola nna heelim lakɩ na á laŋtəɣɩ yem tɔ.


Y queriˈ chukaˈ ri winek pa jun jay, wi xa ma junan ta quiwech niquiben, xa xtiquitaluj el quiˈ. 	 Na yəlaa ɩ́ wɛ təyaɣa taa na pá fɛɩ nɔɣɔ kʋlʋmaɣa, nɔɔnɔɔ təyaɣa ŋkɛ ka saaləɣɩ yem kɛ́.


Y ri utzil, ri joyowanic y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Dios Tataˈixel y ri nuyaˈ chukaˈ ri Ajaf Jesucristo ri Rucˈajol ri Dios Tataˈixel, yariˈ ri xticˈojeˈ ri pa tak iwánima. Can xticˈul wi cˈa ronojel reˈ, ruma icukuban icˈuˈx riqˈui ri kitzij y ruma chukaˈ chi can cˈo ajowabel pa tak iwánima. 	 Tacaa Ɩsɔ na Tacaa ɩnɩ ɩ Pəyalʋ Yesu Kilisiti pá hʋ́lɩ́-tʋɣʋ pɛɛlɛɛ na suulu na pá ha-tʋɣʋ alaafəya na pə́cɔ́ tə́ hiki kʋcɔɔŋ ɩnɛɣɛ tampana na sɔɔlʋɣʋ pə taa.


Y tek riyeˈ xetaneˈ cˈa chi yetzeˈen chrij, xquelesaj el ri tziek morado ri quiyaˈon ka chrij. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ el ri can rutziak wi Riyaˈ, y xquicˈuaj cˈa el riche (rixin) chi nbequibajij chuwech cruz. 	 Pa tɛma-ɩ paanaʋ kɛ mpʋ, ɩlɛna pá wɔɣɔsɩ capa kʋsɛɛm ɩnɩ, na pá mələna-ɩ ɩ wontu. Ɩlɛna pá lɩɩna-ɩ sɩ pa kaŋɩ-ɩ səm tesika tɔɔ.


Riyeˈ niquibij chi yecowin yequicol ri winek chiquiwech ri yetakanoj pa quiwiˈ, pero riyeˈ xa ma ye colotajnek ta, ruma xa ye kajnek pa rukˈaˈ ri etzelal. Y ketaman wi cˈa jabel chi ri ye chˈacatajnek, xa can ye kajnek wi cˈa pa rukˈaˈ ri xchˈaco quiche (quixin). 	 Na pá heeliɣi pɛlɛ sɩ paa waasɩ-wɛ na pá pəsɩ kasaɣampiya. Pəyele yaasi kʋwakəlʋ kpa mpɛ pa maɣamaɣa kɛ yomle kɛ́. Pə taɣa pʋlʋ, ye mpi pə maləna yʋlʋ, ɩ pəsa pə yom kɛ́.


Y ri Moisés quecˈareˈ xubij chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca: Ri Kajaf Dios xtuyec cˈa pe jun profeta chiquicojol ri kachˈalal aj Israel ri xtikˈalajsan ri ruchˈabel chique ri kech aj Israel, jun profeta ri can achiˈel riyin. Can tiwacˈaxaj cˈa ronojel ri xtubij chiwe. 	 Halɩ Moisi maɣamaɣa ná yɔɣɔta ɩ tɔm kɛ mpʋ sɩ: Tacaa mə Ɩsɔ ká kɔna-mɛɣɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ nɔɣɔlʋ wei ɩ wɛ ɩsɩɩ má, na ɩ ká wɛɛ mə maɣamaɣa mə piitim tʋ, na ɩ́ ká təŋ tə təna nti ɩ ká heeli-mɛ tɔ.


Y ri cˈajol achi xubij cˈa chare ri Jesús: Cˈa yin coˈol na tek nchapon pe rubanic ronojel riˈ. ¿Achique ta cˈa ri nicˈaj chic ri ma nbanon ta? xchaˈ. 	 Tənaɣa ɩfepu ɩnɩ ɩ tɔma sɩ: Ma tɔka kʋsəsɩɩtʋ ntɩ tə tənaɣa. Ɩlɛ pepeɣe pə kaasa má la tɔtɔ?


Y wi ketaman chi ri Dios nracˈaxaj ri nikacˈutuj chare, ketaman chukaˈ chi nuyaˈ wi pe ri nikacˈutuj chare. 	 Ɩsəna mpi tə nyəm sɩ ye tə sələməɣɩ-ɩ pʋlʋ ɩ nɩɩkɩ tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ tə nyəmá sɩ ɩ haa-tʋɣʋ mpi tə sələməɣɩ-ɩ tɔ.


Y wi cˈo jun nibin chi xa jun chic rubanon riqˈui ri Jesucristo, cˈo chi nucˈuaj jun cˈaslen achiˈel ri cˈaslen ri xucˈuaj ri Jesucristo. 	 Ye wei ɩ yɔɣɔtaa sɩ ɩ́ na Ɩsɔ pa kpɛntaa, pʋntʋ ɩ́ tɔ tɔntɛ nte Yesu ka tɔma tɔ.


Y tek xkacˈaxaj cˈa queriˈ, riyoj y ri kachˈalal aj Cesarea can xkatij kakˈij xkabij chare ri Pablo chi ma tibe ta pa Jerusalem. 	 Tə nɩɩ mpʋ, ɩlɛna tá maɣamaɣa na Sesalee nyə́ma tə́ wiina Pɔɔlɩ sɩ ɩ́ taa polo Yosalɛm.


Yacˈa ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef can xu (xe) wi xquitzˈet chi ya ri rucˈajol ri rajaf ri ulef ri xapon, xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Yareˈ ri xtoc ca rajaf ronojel re ulef re kakajon. Wacami quixam pe, tikacamisaj riche (rixin) chi queriˈ re ulef reˈ ntoc ca kiche (kixin) riyoj, xechaˈ. 	 Ama təmlɛ nyə́ma mpɛ pa heela təma sɩ: Ɩɩ loosiɣi kpancoou tʋ kɔŋna ntɛ́. Ɩ́ kɔɔ na tə kʋ-ɩ na taalɛ pəsɩ tá nyəntɛ.


Can xubij wi chare ri ojer kamamaˈ Abraham ri cˈo chi nuben chake, 	 Ɩ ka tɩɩ yɔɣɔtəna tuunaʋ kɛ ḿpʋ́ɣʋ́ tá caanaa caanaa caa sɔsɔ Apəlaham kiŋ kɛ́,


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Ruma chi can cowirnek ri iwánima riyix chi ma ninimaj ta ri Dios, xa rumacˈariˈ tek ri Moisés xuyaˈ kˈij chi nijech ca ri iwixjaylal. Yacˈa ri pa rutiquiribel pe xa ma que ta riˈ xbanatej. 	 Tənaɣa Yesu cɔ-wɛ sɩ: Mə laŋkpɩɩsəŋ tɔɔ kɛ́ Moisi ka ha-mɛɣɛ mpaaʋ sɩ ɩ́ tɔɣɔnɩ mə alaa. Ama hatoo kancaalaɣa pə taa wɛɛ mpʋ.


Tek riyix ma yixwaˈ ta riche (rixin) chi niben orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri xa caˈiˈ quipalej; ruma riyeˈ xa yebison ri yetzuˈun, riche (rixin) chi can nikˈalajin chiquiwech ri winek chi ma ye waynek ta. Y kitzij nbij chiwe, chi ri yebano queriˈ, riqˈui ri niquicˈul quikˈij chique ri winek, xquicˈul yan cˈa ri rajel ruqˈuexel. 	 Ye ɩ́ hɔka nɔɔsɩ, ɩ́ taa wakəlɩ mə ɩsɛntaa ɩsɩɩ cɛsəlaa lakʋɣʋ tɔ. Pa sɔŋəɣɩ pa ɩsɛntaa sɩ yəlaa təna ɩ́ ná sɩ pa hɔka nɔɔsɩ. Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ maa cɛsəɣɩ. Pa kasəyaɣa kɛ pa hikiɣi ḿpʋ́ɣʋ́ kpakpaa.


Ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, xa ma ye rucˈamon ta (takal ta chiquij) chi yecˈojeˈ ri utzilaj tak winek chiquicojol. Rumariˈ ri quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios xebe quelaˈ xebe quelaˈ ri pa tak desierto, ri pa tak juyuˈ, y ri pa tak jul, ruma ri rucˈayewal ri xquil. 	 Yəlaa panɛ pa tɛɛ antulinya taa cənɛ caɣaʋ. Pa cɔɔkaɣa yem kɛ́ wʋlaɣa tɛtʋ taa na pɔɔŋ taa. Pa təsʋʋlɛnaa ntɛ́ kʋkpaməŋ tɛɛ na tulukusi taa.


Y xquichubalaˈ cˈa rupalej ri Jesús, y xquibucˈlaˈ chi kˈaˈ y yecˈo chukaˈ xquipakˈilaˈ rupalej chi kˈaˈ. 	 Tənaɣa pa sʋʋ ntaɣama tɔʋ kɛ ɩ ɩsɛntaa, na pá makɩ-ɩ ŋkuma, na lɛlaa náá mapɩ-ɩ kataasɩ.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Wacami can nbij wi cˈa chi can kitzij wi chi cˈayef (cuesta) chi jun beyon ntoc pa rajawaren ri caj. 	 Tənaɣa Yesu tɔma ɩ ɩfalaa sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, liɣitee tʋ ɩsɔtaa Kawulaɣa sʋʋʋ wɛ katɛ kɛ́ pə tɩɩ fɛɩ.


Yacˈa riyoj ri cˈo ri Cristo pa tak kánima, cˈo kacˈaslen ri ma niqˈuis ta. Y can kitzij wi chi ruma ri mac tek yojcom el chuwech re ruwachˈulef, yacˈa riqˈui ri Cristo cˈo kacˈaslen, ruma yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 Ye Kilisiti wɛ mə kiŋ paa na mə ɩsaɣatʋ ka kʋ mə tɔnəŋ tɔ, Ɩsɔ Feesuɣu wɛ mə taa na toma. Mpi tɔ pə pəsa-mɛɣɛ kʋpama kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa kɛ́.


Y yacˈa tek ruchapon chic el bey riche (rixin) chi nitzolin pa rutinamit, riyaˈ tzˈuyul cˈa el pa jun carruaje. Y riyaˈ nusiqˈuij ruwech jun wuj benak, ri wuj ri tzˈiban ca ruma ri profeta Isaías, jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Ɩ caɣa ɩ kɛɛkɛ taa, na ɩ́ kaləɣɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Ɩsayii takəlaɣa taa na ɩ́ tɔŋna kpente.


Xepe ri soldados xquicusaj cˈa apo ri Jesús chuwajay ri cˈo chiriˈ pa palacio. Cˈacˈariˈ xequisiqˈuij (xecoyoj) quinojel ri nicˈaj chic soldados, ri ye cachibil. Xequimol cˈa apo chrij ri Jesús. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ yoolaa pona Yesu kɛ́ kʋfənɛɛ təyaɣa taɣa tɔɔ, ɩlɛna pa yaa pa looŋa təna.


Ruma tek cˈo jun chiwe riyix ri nrajoˈ nuben jun jay nim, ¿la ma nitzˈuyeˈ ta cami jubaˈ riche (rixin) chi nuchˈob janipeˈ puek ri xticˈatzin chare, y wi can cˈo ronojel riqˈui riche (rixin) nuqˈuis rubanic o xa ma nicowin ta? 	 Ye mə taa nɔɣɔlʋ caa kutuluɣu sɔsɔɔŋkʋ ŋmaʋ, ɩ cakɩ kɛ́ na ɩ́ maɣasɩ pə təna pə liɣitee nyʋɣʋ, sɩ ɩ naa sɩ ɩ liɣitee ká tala-ɩ yaa a kaa tala-ɩ.


Ruma ri Lokˈolaj Espíritu riˈ ruyaˈon chique nicˈaj kachˈalal chi yecowin niquibij chˈabel riche (rixin) naˈoj. Y chique nicˈaj chic kachˈalal ruyaˈon etamabel chique chi yecowin niquiyaˈ tijonic chique ri kachˈalal. 	 Ɩsɔ Feesuɣu haa nɔɣɔlʋ ɩlɛɣɛ ləmaɣasɛɛ tɔm yɔɣɔtaɣa. Na Feesuɣu kʋlʋmʋɣʋ ŋkʋ kʋ ha nɔɣɔlʋ ɩlɛ tɔtɔ sɩ ɩ́ yɔɣɔtəɣəna nyəm.


Yacˈa riyit, tek naben jun nimakˈij, queˈasiqˈuij (queˈawoyoj) ri pobres, ri winek ri cut quikˈaˈ o cut caken, ri ye cojos y ri moyiˈ. 	 Ama ye n lapa acima, koti kʋnyɔntʋnaa, na acamaa, na kaakalasɩ, na yʋlʋmaa, na pá tɔɣɔ.


Y wi ta ri achi riˈ man ta riqˈui ri Dios petenak wi, man ta xcowin xuben ri milagro wuqˈui riyin, xchaˈ. 	 Pə tɔɔ kɛ́ ye apalʋ ɩnɛ ɩ taa kɛ́ Ɩsɔ nyəŋ ɩ taa pəsɩ na ɩ́ la pʋlʋ.


Y ri winek ri nracˈaxaj ri nuchˈabel y xa ma nuyec ta pa ránima y ma nuben ta ri nracˈaxaj; ma yin ta cˈa riyin ri xquikˈato tzij pa ruwiˈ. Ruma riyin xipe chuwech re ruwachˈulef, ma riche (rixin) ta chi nkˈet tzij pa quiwiˈ ri winek. Riyin xipe riche (rixin) chi yencol ri winek. 	 Ye wei ɩ nɩɩkɩ ma tɔm na ɩɩ tɔkəɣɩ-tɩ, pə taɣa maa kʋna pʋntʋ tɔm. Pə taɣa pʋlʋ, ma ta kɔɔ yəlaa tɔm kʋɣʋ tɔɔ, ama pa yapʋ tɔɔ kɛ́.


Yacˈa riyoj ri xojsiqˈuix (xojoyox) ruma ri Dios riche (rixin) chi xojrucol, chi israelitas y chi ma israelitas ta, can ketaman wi chi riqˈui ri Cristo nikil wi ri runaˈoj y ri ruchukˈaˈ ri Dios. 	 Ama mpa Ɩsɔ yaawa tɔ, paa Yuta nyə́ma taa, paa mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pa taa tɔ, Kilisiti kɛna-wɛɣɛ Ɩsɔ toma na Ɩsɔ ləmaɣasɛɛ.


Y tek xinimaj ri nubij ri kitzij, ri iwánima xchˈajchˈojir ruma ri rusamaj ri Lokˈolaj Espíritu, riche (rixin) chi queriˈ ma riqˈui ta caˈiˈ ipalej yeˈiwajoˈ ri nicˈaj chic kachˈalal. Y can tiwajoˈ iwiˈ riqˈui ronojel iwánima, y riqˈui chukaˈ chˈajchˈojlaj iwánima. 	 Na ɩsɩɩ ɩ́ nɩɩna tampana na ɩ́ paasɩ na ɩ́ sɔɔlɩ mə Ɩsɔsɛɛlɛ taa lɛlaa tɔ, ɩ́ taɣana mə təɣɩ. Ɩ́ sɔɔləɣɩ mə təmaɣa ḿpʋ́ɣʋ́ teu na lotu kʋlʋmtʋ.


Ri Dios can choj wi y can yeruben wi ronojel ri ye rubin. Rumariˈ can xquixrutoˈ wi. Ya cˈa Riyaˈ ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) riche (rixin) chi junan iwech nuben chiwe riqˈui ri Kajaf Jesucristo ri Rucˈajol. 	 Ɩsɔ wei ɩ yaa-mɛ sɩ mə na ɩ Pəyaɣa Tacaa Yesu Kilisiti ɩ́ kpɛntɩ tɔ, mpi mpi ɩ tɔma sɩ ɩ ká la tɔ, ɩ tɔka-wəɣɩ, ɩɩ yeki.


Y can queriˈ chukaˈ tibanaˈ riyix, can quixquicot wuqˈui. 	 Na mpʋ tɔtɔɣɔ na mɛ, pə wɛɛ kɛ́ sɩ mə laŋa ɩ́ hɛɛ, pə wɛɛ sɩ má na mɛ tá laŋa ɩ́ hɛɛna.


Y cˈacˈariˈ tek xeˈapon ri ye wuˈoˈ chic kˈopojiˈ ri xebe ca chulokˈic ri aceite riche (rixin) ri quilámpara, y riyeˈ xechˈo cˈa apo chare ri rajaf ri jun cˈulanen riˈ y xquibilaˈ cˈa: Tajakaˈ ri ruchiˈ jay chkawech, xechaˈ. 	 Pə lapa laasaɣa ɩlɛ kʋmɛlɛməŋ ɩnɩ ɩ́ məlaa kɛlɛ, na ɩ́ tɔŋ sɩ: Tacaa Tacaa, tʋlɩ-tʋ.


Y tek yetajin chic cˈa chi waˈin, ri Jesús xubij cˈa: Kas kitzij cˈa nbij chiwe, chi jun chiwe riyix ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri winek, xchaˈ chique. 	 Pa tɔŋna tɔɣɔʋ kɛ mpʋ, ɩlɛna Yesu yɔɣɔtɩ sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, mə taa nɔɣɔlʋ ká la-m kɔlɔmɔtɔ.


Re chˈaculaj re kacˈuan wacami can ronojel kˈij cˈo chuwech ri camic, ruma xabacuchi (xabachique) yojapon wi can najowex yojcamisex. Can nikacˈulwachij wi achiˈel xucˈulwachij ri Jesús, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi re chˈaculaj re kacˈuan wacami can nucˈul chukaˈ rucˈaslen achiˈel ri rucˈaslen ri Jesús. 	 Tam tə səkɩ Kilisiti səm kɛ tá tɔnəŋ taa kɛ́ sɩ pə́ hʋ́lɩ́ tá tɔnəŋ kʋlʋməŋ ɩnɩ ɩ taa kɛ́ ɩ weesuɣu.


Xintek yan el jun wuj chique ri kachˈalal ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pan atinamit. Yacˈa ri achi ri Diótrefes rubiˈ ma xunimaj ta ri xinbij, ruma can runimirisan riˈ y nika chuwech chi ruyon riyaˈ ri cˈo rukˈij chiquicojol ri kachˈalal. 	 Ma ŋmaa Yesu sɛɛlaa kpekəle kɛ takiliya tənyəʋ, na Tiyotəlɛfɩ wei ɩ pɛɛkəɣɩ sɩ pa nyənəɣɩ-ɩ pa sɔsɔ tɔ ɩ́ kisi sɩ ɩnɩ ɩ kaa mʋ ma tɔm.


y xubij cˈa: Riyix ri yixcˈo pa Jerusalem, astapeˈ cˈa ya kˈij reˈ nikˈax ta chiwech achique ri niyaˈo uxlanibel cˈuˈx chiwe. Pero xa ewatajnek chiwech, y rumariˈ ma yixcowin ta nitzˈet. 	 Aaa, kasa, Yosalɛm, nyá maɣamaɣa, saŋa kʋyakʋ kʋnɛ, ye n ka tɩɩ cɛkəna cɛkənaʋ maɣamaɣa kɛ mpi pə pəsəɣɩ na pə́ ha-ŋ laŋhʋlʋmlɛ tɔ. Ama pənɛntɛ pə ŋmɛsa-ŋ-wɩ, n kaa ná.


Y ya puek riˈ ri xquilokˈbej ri ulef riche (rixin) ri aj banoy bojoˈy, can achiˈel ri xubij ri Ajaf chuwe. Queriˈ cˈa ri rubin ca ri Jeremías. 	 Pa kpaɣa-yɛ na pá yana tɛtʋ nti pa yaa sɩ cʋɣʋ təhulle tɔ, na pə maɣamaɣa kɛ Tacaa ka heela-m.


Y xquicˈom pe chare ri Jesús. Y riyeˈ xquiyaˈ cˈa chukaˈ quitziak chrij ri bur riˈ, y xquichˈocobaˈ cˈa el ri Jesús chrij. 	 Ɩlɛna tillaa pona-tɛɣɛ Yesu. Ḿpʋ́ɣʋ́ pa pɔ pa wontu kɛ kpaŋaɣa pile tɔɔ na pá kpaɣa Yesu na pá caɣasɩ.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) ri rudiscípulos y xubij cˈa chique: Riyix jabel iwetaman chi re waweˈ chuwech re ruwachˈulef ri ye aj kˈatbel tak tzij, yeriˈ ri yecˈo pa quiwiˈ ri winek, y ruma chi can cˈo quikˈatbel tzij pa quiwiˈ ri winek, rumariˈ niquinaˈ chi can yecˈa riyeˈ ri ye cajaf ri winek. Xa can xu (xe) wi cˈa ri cˈo quikˈij ri yebin ri cˈo chi niban. 	 Tənaɣa Yesu yaa pa təna na ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ nyəmá sɩ mpa pa kɛ́ yəlaa awulaa tɔ, pɛlɛ pa tɔkɩ kawulaɣa kɛ lɛlaa tɔɔ. Na mpa pɛlɛ pa kɛ́ kʋfeelaa tɔ, pɛlɛ pa ŋmakələɣɩ səkpema.


Pero matiox cˈa chare ri Dios chi riyix riqˈui ronojel iwánima ninimaj ri rubin ca Riyaˈ. Can yixcˈo wi chic pa ruchˈabel ri Dios ri cˈutun ca chiwech. Tek rubanon ca, xixcˈojeˈ cˈa chuxeˈ rutzij ri mac. 	 Aaa, Ɩsɔ fɔɔ, mɛ mpa tuu ɩsaɣatʋ ka kpa yomle tɔ pənɛntɛ ɩ́ nɩɩna nti pa sɛɣɛsa-mɛ sɩ ɩ́ kɛɛsəna tɔ təkpataa.


Y riyix ri majun ikˈij y yixetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, riyix cˈa riˈ xixruchaˈ ri Dios. Y queriˈ chukaˈ riyix ri niban chiwe chi can majun iwejkalen, ri Dios xixruchaˈ. Queriˈ xuben ri Dios riche (rixin) chi nikˈalajin chi ri can cˈo quikˈij waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xa xuben chique chi majun quejkalen. 	 Na ɩ ləsa mpi antulinya yəlaa nyənəɣɩ taaləm na pá footiɣi na paa nyənəɣɩ-wəɣɩ pʋlʋ maɣamaɣa tɔ, sɩ pə́ wakəlɩ mpi pa tʋɣʋna nyʋɣʋ tɔ.


Xa can junan cˈa riqˈui ri chˈom (levadura) ri nberucˈamaˈ pe jun ixok y nuyaˈ ca chupan oxiˈ pajbel harina, y nuchˈomirisaj ronojel, xchaˈ ri Jesús. 	 Ka nəɣəsəna kɛ́ ɩsɩɩ alʋ maɣasʋɣʋ mʋlʋm kɛ cɛmsɛ təpam na ɩ́ kpaɣa kʋkʋsʋm kɛ pəcɔ na ɩ́ tʋ, na ɩ́ huɣuti na pə təna pə́ kpa təfʋʋ tɔ.


Pa rucaˈn kˈij ri Pablo y ri yoj benak riqˈui, xoj‑el cˈa el chiriˈ pa Tolemaida, y xkachop el bey riche (rixin) chi yojbe cˈa pa tinamit Cesarea. Yacˈa tek xojapon, xojbe pa rachoch ri Felipe ri nitzijon ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyaˈ jun cˈa chique ri wukuˈ diáconos ri xeniman xeˈilin quiche (quixin) ri malcaniˈ tak ixokiˈ pa Jerusalem. Y xojcˈojeˈ cˈa ka chiriˈ pa rachoch ri Felipe. 	 Tɛʋ fema ɩlɛna tə́ taɣanɩ kʋlʋɣʋ na tə́ polo Sesalee. Tə tala təna ɩlɛna tə́ sʋʋ waasʋ yɛllʋ Filipʋ təyaɣa na tə́ həntɩ ɩ tɛ. Filipʋ ɩnɩ ɩ ka kɛ́ yəlaa naatosompɔɣɔlaɣa wei paa ləsəna pa mpaa kɛ Yosalɛm taa tɔ pa taa lɛlʋ.


¡Matiox chi nitzolin yan chic pe ri rukˈatbel tzij ri David ri katataˈ ri xcˈojeˈ ojer ca! ¡Matiox chare ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj! xechaˈ cˈa. 	 Ɩsɔ ɩ́ hɛtɩ kawulaɣa ŋka ka tɔŋna kɔntɛ tɔ, ŋka ka kɛ́ Tacaa Tafiiti nyəŋka tɔ. Paa wei ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ teeli kɛ hatoo ɩsɔtaa.


Riyix yix totajnek chic, pero ma riche (rixin) ta chi niben ri etzelal, ma que ta riˈ. Ruma xa can yix rusamajel chic ri Dios, riche (rixin) chi niben ri nrajoˈ Riyaˈ. 	 Ɩ́ tɔŋ ɩsɩɩ kasaɣampiya. Ama ɩ́ taa nyənɩ mə kasaɣampiitu kɛ mpi ye ɩ́ lapa ɩsaɣatʋ pɩɩ takɩ mə waalɩ tɔ. Ama ɩ́ la ɩsɩɩ Ɩsɔ təmlɛ nyəma lakʋɣʋ tɔ.


Ruma cˈa jun achi tek xpe ri camic chuwech re ruwachˈulef, y riˈ ya ri Adán. Y konojel cˈo cˈa ri camic pa kawiˈ. Queriˈ chukaˈ, ruma jun achi tek xquecˈastej el ri caminakiˈ. Y ri jun achi riˈ ya ri Cristo. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, yʋlʋ lɛlʋ kɔnna səm, na lɛlʋ náá kɔna tɔtɔɣɔ sətaa feesuɣu tɔm.


Y riyix iwetaman chi xixcol pe chupan ri jun cˈaslen ri xa majun rejkalen, ri cˈutun ca chiwech cuma ri iwatiˈt imamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca. Y tek xixcol pe chupan ri itzel cˈaslen ri xicˈuaj, ma xixcol ta cˈa pe riqˈui jun cosa ri xa niqˈuis achiˈel ri kˈanapuek o sakapuek. 	 Ɩ́ nyəmá liɣitihutaɣa ŋka pa yapəna-mɛɣɛ yaasi kpaɩ nyəŋ wei mə caanaa caanaa tɛləsa-mɛ tɔ ɩ niŋ taa tɔ. Na pə taɣa pʋlʋ yem nyəm mpi pə kʋyakʋ səkɩ tam ɩsɩɩ liɣitee wɛʋ tɔ.


Yacˈa ri José ri nbeˈoc rachijil ri María, can jun chojmilaj winek wi; y man cˈa xrajoˈ ta xuyaˈ (xutzek) ruqˈuix ri María chiquiwech ri winek, rumariˈ xrajoˈ chi man ta ninabex chi nuyaˈ ca. 	 Ɩ paalʋ Yosɛɛfʋ ka kɛ́ yʋlʋ kʋpaŋ kɛ́, ɩlɛ ɩ taa tisiɣi sɩ ɩ́ kuli Malɩ waalɩ kɛ́ yəlaa samaa taa. Ɩlɛna ɩ́ hʋʋ sɩ ɩ ká kisi-ɩ mukaɣa tɛɛ.


Y quinojel cˈa ri winek ri yeˈacˈaxan quiche (quixin), can xquimey ri utzilaj tak chˈabel ri niquitzijoj ri aj yukˈaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ piti kpa pa təna mpa pa nɩɩ tiikilaa tɔm ntɩ tɔ.


Y Riyaˈ can xumey ruma xerutzˈet chi ri winek ri aj chiriˈ pa rutinamit, xa can ma niquinimaj ta. Riyaˈ xbe cˈa ri pa tak aldea ri yecˈo pe chunakajal ri rutinamit, y xucˈut cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri winek. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ laŋlɛ cɛpəna ɩsəna pa fɛɩna Ɩsɔ kɛ́ naani tɔ. Pəlɛ pə waalɩ Yesu cɔɔ acalɛɛ nna a wɛ pəcɔlɔ təna tɔ a tɔɔ na ɩ́ sɛɣɛsɩ.


Ruma wi xa ya ri uchukˈaˈ riche (rixin) ri Beelzebú ri ncusaj riche (rixin) chi yenwelesaj ri itzel tak espíritu, ¿achique cˈa nichˈob riyix chiquij ri ye tzekelbey iwuche (iwixin)? ¿La ya cami ruchukˈaˈ ri Beelzebú ri niquicusaj chukaˈ riyeˈ riche (rixin) chi yequelesaj ri itzel tak espíritu? Ma que ta riˈ. Rumariˈ can yecˈa ri ye tzekelbey iwuche (iwixin) ri xquebin chiwe chi xa ma kitzij ta ri nibij riyix. 	 Ye Pesepule toŋ kɛ ma lookina alɔɣaa ɩsɩɩ mə hʋʋkʋɣʋ tɔ, ɩlɛ awe toŋ kɛ mə pəyalaa ná lookina pa nyə́ma? Tənaɣa pa maɣamaɣa paa kʋna mə tɔm.


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal María. Riyaˈ sibilaj nisamej chicojol. 	 Ɩ́ sɛɛ-m Malɩ wei ɩ lapa-mɛɣɛ kookalɩ kɛ teu tɔ.


Can majun cˈa jun ri winakirsan ri xticowin ta chi nrewaj riˈ chuwech ri Dios, ni majun chukaˈ ri man ta nutzˈet Riyaˈ. Ruma Riyaˈ can ronojel nutzˈet. Y chuwech Riyaˈ cˈo chi nikajech na cuenta. 	 Kʋŋmaŋmam napəlɩ pə fɛɩ mpi Ɩsɔ ɩɩ naakɩ tɔ. Ɩsɔ ɩ́lɛ́ ɩ naa pə tənaɣa təyaɩɩ, pʋlʋ ta ŋmɛlɩ-ɩ. Ɩ kiŋ kɛ tá təna tɩɩ polo na tə́ kɛɛsɩ ta kʋlapʋtʋ təna.


Ruma Riyaˈ can ruchaˈon chic jun kˈij riche (rixin) chi xtukˈet tzij pa quiwiˈ quinojel ri winek. Ruchaˈon chic cˈa Jun ri can choj wi xtikˈato tzij. Y ri Dios xukˈalajsaj chi kitzij chi ri Jun riˈ xtikˈato tzij, ruma ri Dios xuben chare chi xbecˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, xchaˈ ri Pablo. 	 Ɩ tɛma kʋyakʋ sɩɩʋ ŋku kʋ wule ɩ ká yele na yʋlʋ wei ɩ ləsaa tɔ ɩ́ təŋ ɩsəna tampana wɛɛ tɔ na ɩ́ hʋʋna yəlaa tənaɣa tɔm. Pə maɣamaɣa pə tampana kɛ ɩ hʋla yəlaa tənaɣa waatʋ wei ɩ feesa-ɩ tɔ.


Pero nabey nicˈojeˈ ri kachˈacul riche (rixin) re ruwachˈulef, cˈacˈariˈ xticˈojeˈ ri kachˈacul riche (rixin) chilaˈ chicaj. Y ma ya ta cˈa ri kachˈacul riche (rixin) chilaˈ chicaj ri nicˈojeˈ nabey. 	 Pə taɣa wei Feesuɣu tɩ tɔ ɩnɩ ɩ caaləna lɩɩʋ. Ama tɔnʋɣʋ kʋnɛɣɛ, pə waalɩ kɛ́ wei Feesuɣu tɩ tɔ ɩ lɩɩwa.


Xaxu (xaxe wi) cˈa quicˈaxan chuwij, chi riyin majun chic pokon nben chique ri quiniman chic ri Jesucristo, ri achiˈel xinben tek rubanon ca. Xa can ntzijoj chic cˈa chique ri winek chi tiquinimaj ri Jesucristo. Y ma nwajoˈ ta chic chi yeqˈuis ri ye nimayon riche (rixin) ri Jesucristo. 	 Ama pa yɔɣɔta ma tɔm kɛ́ na mpɛ pá nɩɩ kʋnɩɩ, sɩ wei ɩnɩ ɩ ka naasaɣa-tʋ tɔ kaɣana ɩ tɔŋna Ɩsɔ sɛɛʋ mpi ɩ ka sɛɛsa ɩsəlɛ sɩ ɩ́ wakəlɩ təkpataa tɔ pə waasʋ lapʋ.


Wi cˈo jun chiwe riyix ri nrajoˈ chi ya riyaˈ ri nabey, xa tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 Na ye mə taa nɔɣɔlʋ ɩ́ caa ɩ la mə nɔɣɔ tʋ, pʋntʋ ɩ́ pəsɩ mə yom.


Yacˈa ri apóstoles xa xquichˈob chi ri ixokiˈ riˈ xa chˈobon ma chˈobon ri xquibij apo, y rumariˈ ma xquinimaj ta ri xbix chique cuma ri ixokiˈ. 	 Ama tillaa ná hʋʋkaɣa sɩ tɔm nti alaa heela-wɛ tɔ tə lɩɩna-wɛɣɛ yem kɛ́, pa ta mʋ-wɛ na-tɩ.


Waweˈ cˈo jun cˈajol ri cˈo wuˈoˈ caxlan wey riqˈui ri banon riqˈui cebada y caˈiˈ tak car ye rucˈamom pe, pero, ¿la xaxu (xaxe wi) ta cˈa oc reˈ ri xtikayaˈ apo chiquiwech quinojel re winek reˈ? xchaˈ ri Andrés. 	 Ɩwaasəlɛ natəlɩ tə wɛ cənɛ na tə tɔka potopotonaa kɛ kakpasɩ na tiina kɛ naalɛ. Ama pəlɛ pɩɩ la-weɣe samaa tuutuuma ɩnɛ?


Y queriˈ chukaˈ xuben ri Dios chique ri ojer tak winek ri xecˈojeˈ pa tinamit Sodoma y pa tinamit Gomorra y chique ri winek ri xecˈojeˈ ri pa tak tinamit ri yecˈo apo chiquinakajal. Ri winek riˈ xquiben achiˈel ri nicˈaj ri yitajin ntzijoj chiwe. Chi achiˈaˈ chi ixokiˈ, can xquicanolaˈ cˈa quiˈ riche (rixin) chi xemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Can xkˈax wi cˈa ruwiˈ ri etzelal ri xequibanalaˈ. Ruma ri achiˈaˈ ma xu (xe) ta chic ixokiˈ xequirayij, xa quech achiˈaˈ ri xequirayij. Y ri Dios xeruqˈuis riqˈui kˈakˈ. Y riqˈui riˈ niketamaj chi xabachique winek ri nucˈuaj jun itzel cˈaslen, xtibe chupan ri kˈakˈ ri can ma xtichuptej ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Ɩ́ tɔɔsɩ sɩ Sɔtɔm na Kɔmɔɔ na acalɛɛ nna a cɔɔna-yɛ tɔ a yəlaa lakaɣa kɛ́ ɩsɩɩ ɩsɔtaa tillaa panɛ. Pa lakaɣa asilima kʋlapʋtʋ kɛ́. Pa təŋaɣa pa tɔnəŋ kʋnyɩɩləŋ ɩsaɣaŋ wei ɩ fɛɩ lapʋ tɔ. Ɩlɛ kɔkɔ tam nyəŋka ntɛ́ pa saləka, na mpi pə lapa-wɛɣɛ mpʋ tɔ pə kpaala paa wei kɛ́ təkelekele.


Y queriˈ xuben ri Dios riche (rixin) chi majun cˈa winek ri nicowin ta nunimirisaj riˈ chuwech Riyaˈ. 	 Ɩlɛ yʋlʋ pəyaɣa nakəlɩ ka kaa sa ka təɣɩ Ɩsɔ ɩsɛntaa.


Pero ri nimalaj sacerdote ye rachibilan ri achiˈaˈ ri nibix saduceos chique, itzel cˈa niquinaˈ chique ri apóstoles. 	 Tənaɣa ɩsəsɛɛmlɛ kpa kɔtʋlʋ sɔsɔ kɛ sɔsɔm kɛ tillaa tɔɔ, na ɩ kiŋ caɣalaa təna mpa pa kɛ́ Satusee kpekəle nyə́ma tɔ. Haləna pá hʋʋ sɩ paa kʋlɩ pa tɔɔ.


Riyin ri Pablo, yin jun ruˈapóstol ri Jesucristo ruma yariˈ ri ruraybel ri Dios. Riyin wachibilan cˈa ri kachˈalal Timoteo, 	 Maɣa Pɔɔlɩ, Ɩsɔ luɣu lapəna na má lá Yesu Kilisiti tillu. Má na tá taapalʋ Timotee tə ŋmaakəna takəlaɣa kanɛɣɛ.


Riyix ri can niwajoˈ yixcˈojeˈ chuxeˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés, tibij na cˈa chuwe: ¿La ma kˈaxnek ta cˈa chiwech ri nubij ri ley riˈ? 	 Mɛ mpa ɩ́ caa kʋsəsɩɩtʋ ɩ́ tɔkɩ-mɛ tɔ, ma pɔɔsəɣɩ-mɛ sɩ ɩ́ nɩɩwa nti pa ŋmaawa kʋsəsɩɩtʋ ntɩ tə takəlasɩ taa tɔ, yaa ɩ́ tá nɩɩ?


Y ruma sibilaj nim ruchukˈaˈ ri cakˈikˈ, can yojrunim cˈa. Y man cˈa yojcowin ta chic yojbiyin chkawech. Rumariˈ cˈo chi xkayaˈ kˈij chi xojrucˈuaj. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ heelimuɣu ŋkʋ kʋ tɛɛna kpɩɩlʋɣʋ, na pá maɣasɩ na pá kpisi, ɩlɛna pá yele na pə́ tɛɛna-tʋ ɩlɛ.


Y tek ri rudiscípulos ri Jesús xquitzˈet chi xoc pe ri akˈaˈ, xexuleˈ ka chuchiˈ choy. 	 Pə kɔma na pə taanɩ, ɩlɛna ɩ ɩfalaa tii lʋm nɔɣɔ,


Ri tzij riˈ, qˈuiy cˈa chique ri israelitas yetzˈeto ca, ruma ri acuchi (achique) ri xbajix wi ri Jesús chuwech ri cruz, xa can nakaj chare ri tinamit Jerusalem. Y ri tzij riˈ, can pan oxiˈ cˈa chˈabel ri tzˈiban wi el. Can tzˈiban cˈa pa quichˈabel ri israelitas, pa quichˈabel ri aj Grecia y pa quichˈabel chukaˈ ri winek aj Roma. 	 Yuta nyə́ma paɣalɛ kalaɣa tɔm tənɛ. Mpi tɔ, ɩcatɛ nɔɣɔ kɛ paa kama Yesu. Pə́cɔ́ paa ŋmaa-tɩ na Alaamee taa, na Lom taa, na Kəlɛɛkɩ taa.


Tinimaj titakej cˈa iwiˈ chiˈiwonojel, can achiˈel ninimaj ri Dios. 	 Ɩ́ nɩɩkəna təmaɣa teu kɛ Kilisiti sɔɣɔntʋ tɔɔ.


Ruma ri Dios ma xojruchaˈ ta riche (rixin) chi yojrutek pa rucˈayewal, ma que ta riˈ. Riyaˈ xojruchaˈ riche (rixin) chi nikil ri colotajic ruma nikanimaj ri Kajaf Jesucristo. 	 Tə ta kɛ mpa Ɩsɔ sɩɩwa sɩ cele pɩɩ fɛlɩ nyaŋ tɔ se. Ama sɩ pə́ ya tá nyɔɔŋ kɛ Tacaa Yesu Kilisiti tɔɔ kɛ́.


Y ri jun chic kˈij ri chakˈaˈ ka, ri Ajaf Jesucristo xucˈut riˈ chuwech ri Pablo, y xubij chare: Man cˈa taxibij ta awiˈ, xa tacukubaˈ acˈuˈx, ruma can achiˈel ri nukˈalajsaxic xaben waweˈ pa Jerusalem, can queriˈ rajawaxic chi xtaben pa Roma, xchaˈ chare. 	 Ahoo yuwa ɩlɛna Tacaa lɩɩ Pɔɔlɩ tɔɔ na ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Tɔkɩ tɔnʋɣʋ. Ɩsɩɩ ɩsəna mpi n heela ma tɔm kɛ Yosalɛm tɔ mpʋ ɩnəɣɩ n ká heeli-təɣɩ Lom.


Queriˈ ri rutzˈiban ca ri David. Wacami riyin yichˈo cˈa chiwe chiˈiwonojel ri can yix riy rumam ca ri Israel; riyix ri yixcˈo pe y chukaˈ ri ma yecˈo ta pe. Tiwetamaj cˈa chi can kitzij wi chi ri Jesús ri xicamisaj chuwech cruz, can ya wi Riyaˈ ri banon chare ruma ri Dios chi ya Riyaˈ ri Cristo y chi ya Riyaˈ ri Rajaf ronojel, xchaˈ ri Pedro. 	 Pə wɛɛ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ yəlaa təna ká nyɩ teu təkpataa sɩ, Yesu wei ɩ́ kama səm tesika tɔɔ tɔ, ɩnəɣɩ Ɩsɔ lapa Sɔsɔ na Mesii.


Tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtincˈutuj chiwe. ¿Ri Juan xtak pe ruma ri Dios riche (rixin) chi xeruben bautizar ri winek? ¿O xa ye ri winek xebin chare chi xuben queriˈ? Tibij cˈa chuwe ri achique nichˈob, xchaˈ chique. 	 Ɩsɔ yaa yəlaa tilina Yohaanɩ sɩ ɩ́ sɔɔkɩ yəlaa kɛ Ɩsɔ lʋm? Ɩ́ cɔ-m.


Pero riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe chi ma timestaj ta chi chuwech ri Ajaf Dios, jun kˈij achiˈel jun mil junaˈ. Y mil junaˈ xa achiˈel oc jun kˈij. 	 Ma taapalaa, natəlɩ tə wɛnna pə ta mʋna ɩsɩɩ ɩ́ ká sɔɔ tə tɔɔ. Ntəɣəlɛ sɩ kʋyakʋ kʋlʋmʋɣʋ wɛ Tacaa kɛ́ ɩsɩɩ pɩɩsɩ iyaɣa (1000), na pɩɩsɩ iyaɣa (1000) náá wɛɛ-ɩ ɩsɩɩ kʋyakʋ kʋlʋmʋɣʋ.


Y ri Dios sibilaj qˈuiy rutzil nuyaˈ pa kawiˈ. Achiˈel nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca, chi ri Dios nupabaˈ riˈ chiquiwech ri niquinimirisaj quiˈ. Yacˈa ri niquichˈutinirisaj quiˈ, Riyaˈ nuyaˈ ri rutzil pa quiwiˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 Pə na pə mpʋ tɔ ɩ lakɩ-tʋɣʋ kʋpantʋnaa mpa pa kəla mpʋ tɔ. Na pə tɔm kɛ pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Ɩsɔ yoona kalampaanɩ nyə́ma, na ɩ́ lakɩ kʋpantʋ kɛ mpa pa pasəɣɩ pa tɩ tɔ.


Y yecˈo chukaˈ ri xerutek el nabey riche (rixin) chi xebe pa jun aldea ri cˈo pa rucuenta ri Samaria, xebe chucanoxic jun jay ri acuchi (achique) xtibeˈuxlan wi ri Jesús y ri ye rachibilan el. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kʋsa yəlaa na ɩ́ tɛləsɩ nɔɣɔ sɩ pá polo Samalii ɩcaliya kalɩ ka taa, na pá caa-ɩ təsʋʋlɛ.


Yacˈa ri Jesús xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Janipeˈ caxlan wey cˈo iwuqˈui? xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij: Riyoj xaxu (xaxe wi) wukuˈ caxlan wey y caˈiˈ oxiˈ tak car cˈo kiqˈui, xechaˈ chare. 	 Ɩlɛna Yesu pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Potopotonaa ɩsənaɣa ɩ́ wɛna? Ɩlɛna pɛlɛ sɩ: Potopotonaa naatosompɔɣɔlaɣa na tiinisi kɛ pəcɔ.


Yacˈa ri Julio ri capitán ma xunimaj ta ri xubij ri Pablo chare. Xa ya ri xubij ri rajaf ri barco y ri xubij ri achi ri ucˈuayon riche (rixin) ri barco, xa yariˈ ri xuben. 	 Ama Lom yolú ɩnɩ ɩ nɩɩ kpɩɩlʋɣʋ tʋ na saalʋ pa nyəntʋ na pə kəlɩ Pɔɔlɩ nyəntʋ.


Yacˈa re wacami xcanaj yan ca ronojel. Ma ticˈojeˈ ta ri oyowal pa tak iwánima, ni ma queˈibanalaˈ ta ri xa ma rucˈamon ta ruma ri iwoyowal. Man cˈa tirayij ta chic niben etzelal chique ri nicˈaj chic, y man cˈa quixyokˈon ta chic. Man chic tibij ta tzij ri xa ma ye rucˈamon ta. 	 Ama pənɛntɛ ɩ́ lɔ pə təna mpi pə wɛ mpʋ tɔ, pááná mʋɣʋ na kakalaɣa kɛkɛkɛ na nyaŋ. Kʋtʋɣʋ yaa kɛɛsəlaɣa tɔm natəlɩ tə́ taa lɩɩna mə nɔɔsɩ taa.


Y ri winek ruma chi can coyoben cˈa ri achique xticˈulwachitej chuwech re ruwachˈulef, xtipe quicamic ruma ri xibinriˈil riˈ. Ruma hasta ronojel ri nimalaj tak uchukˈaˈ ri yecˈo chilaˈ chicaj xquesilon na ruma ri ruchukˈaˈ ri Dios. 	 Yəlaa ká hʋʋ mpi pɩɩ kɔɔ antulinya təna taa tɔ pə tɔm, ɩlɛna sɔɣɔntʋ sɔsɔɔntʋ kpa-wɛ na pá sɩ pa tɩɩŋ tɔɔ kɛ́ yem təkpətɩɩ. Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, pɩɩ ciɣiti ɩsɔtɔnʋɣʋ taa kɔkɔlɔnaa.


Y ruma chi queriˈ xubij ri Jesús, ri discípulos xquichˈob cˈa pa tak cánima: Riyaˈ xubij queriˈ ruma majun caxlan wey xkacˈom pe riche (rixin) chi nikatij, xechaˈ. 	 Ɩlɛna Yesu ɩfalaa sʋʋ təmaɣa tɔm sɩ: Tə ta kpaɣa potopotonaa tɔɣɔ ɩ yɔɣɔtəɣɩ mpʋ.


Queriˈ xquiben ruma ri ruley ri Ajaf Dios nubij chi ronojel ri nabey acˈal, wi ti cˈajol (alaˈ), can nijach wi chare ri Dios riche (rixin) chi ntoc rusamajel. 	 Pə taɣa pʋlʋ, paa ŋmaa ḿpʋ́ɣʋ́ Tacaa kʋsəsɩɩtʋ taa kɛ́ sɩ: Paa apalʋpəyaɣa kancaalaɣa nyəŋka ŋka Tacaa tənna-kɛ.


Pero ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin majun itzel espíritu ri cˈo ta wuqˈui. Riyin ya cˈa ri Nataˈ ri nyaˈ rukˈij, pero chiwech riyix xa ma que ta riˈ. Rumariˈ tek riyix niben chuwe chi majun nukˈij. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ma ta hii alɔɣaa kɛ paa pəcɔ. Ama ma Caa kɛ ma seeki. Na mɛ, mɩɩ nyənəɣɩ-m yem təkpataa.


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: ¿La cˈo cami jun winek ri retaman achique nuchˈob ri Ajaf Dios? ¿O la cˈo ta cami jun winek ri nicowin nubij chare ri Dios ri achique utz chi nuben? Majun. Queriˈ ri tzˈibatal ca. Yacˈa riyoj ri yoj ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu, cˈo chic cˈa achiˈel runaˈoj ri Cristo kiqˈui. 	 Pa ŋmaa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ: Awe nyəmna Tacaa hʋwɛɛ? Awe pəsəɣəna na ɩ́ tasa-ɩ tɔm? Ama tá ɩlɛ, Kilisiti hʋwɛɛ kɛ tá wɛna.


Rumacˈariˈ can koj‑el cˈa el chupan ri tinamit y joˈ cˈa chuchiˈ el ri tinamit ri acuchi (achique) cˈo wi Riyaˈ. Y ma tikapokonaj ta nikakˈaxaj tijoj pokonal ruma chi ya Riyaˈ ri katzekelben. 	 Mpʋ tɔ, tə́ polo ɩ kiŋ kɛ təsikile waalɩ na pá kisi-tʋ ɩsɩɩ pa kisuɣu ɩnɩ tɔ.


Y jun bey chic, ri Jesús xubij cˈa chique: Riyin can xquitzolin wi cˈa, y tek riyix xquinicanoj, man cˈa xquiniwil ta. Xa can chupan cˈa ri imac xquixcom wi. Y ri achique lugar yibe wi riyin, riyix ma yixcowin ta yixapon, xchaˈ ri Jesús. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu tasa-wɛɣɛ heeluɣu sɩ: Ma tɛɛkɩ na ɩ́ ká pɛɛkɩ-m. Ama ɩ́ ká sɩ mə ɩsaɣatʋ taa. Mpi tɔ, ɩ́ kaa pəsɩ na ɩ́ polo timpi ma puki tɔ.


Y tek benak, Riyaˈ xutzˈet cˈa juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ tiquil chunakajal ri bey. Xbe cˈa apo chuxeˈ chucanoxic ruwech, pero xa majun ruwech cˈo ta, xa ruyon ruxak cˈo. Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri cheˈ: Majun bey chic cˈa xcawachin ta. Y ri juwiˈ cheˈ riˈ can chanin xchakiˈj ka. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ loosa fiki tʋɣʋ kɛ mpaaʋ nɔɣɔ. Ɩlɛna ɩ́ polo na ɩ́ maɣana hatʋ tike. Tənaɣa ɩ tɔma fiki tʋɣʋ sɩ: N kaa tasa pile lʋlʋɣʋ kɛ paa pəcɔ. Ɩlɛna tʋɣʋ ŋkʋ kʋ wʋlɩ tənaɣa kpakpaa təwoŋwoŋ.


Y tek ri Pablo y ri Bernabé xeˈapon pan Antioquía, xequimol cˈa quinojel ri kachˈalal riche (rixin) ri iglesia ri cˈo chiriˈ, y cˈacˈariˈ xquichop rutzijoxic chique ronojel ri nimaˈk tak samaj ri rubanon ri Dios quiqˈui riyeˈ riche (rixin) chi ye rutoˈon, y ri achique rubanic tek ri Dios xujek quibey ri winek ri ma ye israelitas ta, chi utz niquinimaj ri Jesucristo y niquil colotajic. 	 Tillaa tala Antiyɔka, ɩlɛna pá koti Yesu sɛɛlaa, na pá kɛɛsɩ-wɛɣɛ mpi Ɩsɔ lapa pa kiŋ tɔ, na ɩsəna ɩ ha mpaaʋ sɩ mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pɛlɛ pa maɣamaɣa pá mʋ Ɩsɔ Tɔm tɔ.


Y wi pa jun kˈij wukuˈ ta mul cˈo pokon nuben chawe y chi wukuˈ mul nitzolin ta pe rucˈuˈx y nipe awuqˈui y nubij chawe: Tacuyuˈ tasachaˈ numac, nichaˈ ta; can utz cˈa chi nacuy rumac, xchaˈ ri Jesús. 	 Ye wʋlɛ kʋlʋmtəlɛ taa ɩ pəntəna-ŋ tɔm naatosompɔɣɔlaɣa, na ɩ́ kɔŋ tam na ɩ́ wiiki sɩ ma pəntaa kɛ́, n ká hʋlɩ-ɩ suulu kɛ́.


Man cˈa rucˈamon ta chic chi nabij acˈajol chuwe. Xa más utz tabanaˈ chuwe chi yinoc jun amozo, xchaˈ ka pa ránima. 	 Pənɛntɛ ma ta nəɣəsəna sɩ ń yaa-m nyá pəyalʋ. Ama nyənəɣɩ-m teitei ɩsɩɩ n nyənʋɣʋ nyá təmlɛ nyə́ma tɔ.


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xusiqˈuij (xroyoj) jun ti acˈal y xuyaˈ chiriˈ pa quinicˈajal. 	 Tənaɣa Yesu yaa peiya na ɩ́ sɩɩ-kɛɣɛ pa ɩsɛntaa,


Y chiriˈ sibilaj xquicot ri iwánima wuma riyin. Can xkˈalajin cˈa chi sibilaj xiniwajoˈ. Y riyin wetaman chi wi xa ta can cˈo xcˈatzin wi riche (rixin) chi xiwelesaj ta ri runakˈ tak iwech, riche (rixin) chi xiyaˈ ta chuwe riyin, riyix can ta xiben. ¿Y acuchi (achique) cˈa xbe wi ri quicoten riˈ ri xcˈojeˈ iwuqˈui pa nabey mul? 	 Waatʋ ɩnɩ mə laŋhʋlʋmlɛ tɔ paa pɔɔsəɣɩ. Ɩlɛ kaɣana ɩ́ na-we tɔtɔ? Halɩ ma pəsəɣɩ má ləsɩ mə nyɩɩlʋɣʋ sɩ waatʋ ɩnɩ ɩ taa, pɩɩ lakaɣa mpʋ, paa mə ɩsɛ maɣamaɣa ɩ́ ka ləsaa na ɩ́ tʋ-m.


Ruma ri ley riˈ xa can ma xcowin ta xuben chique ri winek chi yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac. Yacˈa re wacami xa yoj royoben jun utzil ri can más jabel. Y ri utzil riˈ nuben chake chi yojcowin yojjel apo riqˈui ri Dios. 	 Moisi kʋsəsɩɩtʋ ná taa la nɔɣɔlʋ na ɩ́ té təkpataa, tə ná mpʋ. Ama pə kɔna-tʋɣʋ tɛɛlʋɣʋ kʋfalʋɣʋ kʋpampaŋkʋ ŋku kʋ yeki na tə kpətəna Ɩsɔ tɔ.


Tek xquicˈaxaj queriˈ ri winek, xquibij cˈa chare ri Jesús: Táta, can ronojel kˈij cˈa tayaˈ ri caxlan wey riˈ chake, xechaˈ. 	 Tənaɣa samaa cɔ Yesu sɩ: Tacaa, haakɩ-tʋɣʋ kʋtɔɣɔʋ ŋkʋɣʋ tam.


Xtiquicˈaxaj cˈa ri chˈabel ri yecˈut chiquiwech ri xa quiche (quixin) winek ri xa caˈiˈ quipalej y ma kitzij ta ri niquibij, winek ri majun kˈaxon niquinaˈ pa cánima tek niquiben ri etzelal. 	 Na paa yele na yəlaa cɛsəlaa na pɔpɔtʋnaa mpa pa ləmaɣasɛɛ taa səpa ɩsɩɩ pa tɩɩla-yɛɣɛ kɔkɔ na paa tasəɣɩ kʋpantʋ natələɣɩ cɛkənaʋ tɔ pɛlɛ pa tolisi-wɛ.


Y yin cˈa riyin ri utzilaj Aj Yukˈ. Ri utzilaj Aj Yukˈ, can nuyaˈ wi ri rucˈaslen cuma ri rucarneˈl. 	 Má kɛna ntɛɣɛ tiikulu kʋpaŋ ɩnɩ. Wei ɩ kɛ tiikulu kʋpaŋ tɔ, pʋntʋ ɩnɩ ɩɩ kisiɣi ɩ heeŋ səm səpʋ.


Yacˈa chuwech ri Ajaf Dios chi achi chi ixok xa junan kakˈij. Ri ixok can rajawaxic wi cˈa chare ri achi y queriˈ chukaˈ ri achi can rajawaxic wi chare ri ixok. 	 Paa na mpʋ tɔ, Tacaa tɔm taa alʋ fɛɩ ɩ tɩ tɔɔ tike, na apalʋ kɛ ɩ́lɛ́ ɩ tɩ tɔɔ tike, pa təna pa tɩ pa təmaɣa.


Y xquebecˈulun pe chukaˈ ye qˈuiy ri xquebin chi ye profetas y xtiquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta. Y ruma cˈa can queriˈ ri niquibij, can ye qˈuiy wi cˈa winek ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. 	 Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa pɔpɔtʋnaa ká lɩɩ paɣalɛ na pá tolisi yəlaa kɛ sɔsɔm.


Y xapon cˈa chukaˈ jun ixok malcaˈn ri can nikˈalajin chi ma beyon ta y xuyaˈ cˈa ca caˈiˈ tak puek ri ma rubanon ta ni jun centavo. 	 Tənaɣa leelu kʋnyɔntʋ nɔɣɔlʋ ɩ kɔna santiinaa kɛ naalɛ na ɩ́ pɛtɩ.


Y ri rucaˈn rupan jay ri cˈo apo chrij ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi ri rupan rachoch ri Dios, yacˈariˈ ri nibix ri nimalaj Lokˈolaj lugar chare, ruma ya lugar riˈ ri más nim rukˈij. 	 Pʋʋɣʋ kʋkakaɣaʋ naalɛ nyəŋkʋ waalɩ kɛna cokəle nte pa yaa sɩ katɛ taa katɛ tɔ.


Wacami tibij na cˈa chuwe: ¿Achique cami ri más cˈayef (cuesta) rubanic nichˈob riyix? ¿La ya cami ri nbij chare re achi siquirnek chi ri rumac xecuyutej yan, o ya ri nbij chare: Cayacatej, tacˈuaj la awarabel y cabiyin el? 	 Nti tə yɔɣɔtʋɣʋ kələna təlɛʋ. Má heeli kʋtɔntʋ sɩ Nyá ɩsaɣatʋ hɩɩsaa, yaa Kʋlɩ na ń kɛlɩ nyá kpatəlɛ na ń tɔ?


Xcˈojeˈ cˈa jun quiwinak ri aj Creta ri ojer ca, ri can quiprofeta ka riyeˈ. Ri achi cˈa riˈ quereˈ xubij ca: Ri nuwinak aj Creta majun bey kas kitzij ta yechˈo. Xa can ye achiˈel itzel tak chicop. Can más yewaˈ nicajoˈ, y xa ma nicajoˈ ta yesamej. Queriˈ xubij ri jun achi riˈ. 	 Kəlɛɛtɩ nyə́ma Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa taa nɔɣɔlʋ wei ɩ maɣamaɣa ɩ kɛ́ Kəlɛɛtɩ tʋ tɔ ɩ ka yɔɣɔta ḿpʋ́ɣʋ́ sɩ: Kəlɛɛtɩ nyə́ma nyəntʋ ntɛ́ cɛsʋɣʋ. Pa kɛ́ nyəməŋtʋnaa kɛ́ ɩsɩɩ taalɛ wontu. Hilikpaakʋnaa kɛ́, pəcɔ paa caa lapʋ.


Ri discípulos riˈ can yacˈariˈ tek xquibij chare ri Jesús: Riyoj ketaman chi yit cˈa riyit ri Cristo ri yit takon pe ruma ri Dios. ¿Y achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi nabey cˈo chi nipe ri Elías, cˈacˈariˈ nipe ri Cristo? xechaˈ. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu ɩfalaa pɔɔsa-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa ná tɔŋ sɩ Ilii ká caaləna kɔntɛ?


Y Riyaˈ ma xuyaˈ ta kˈij chique ri winek chi quicˈuan cosas yekˈax chupan ri ruwajay ri cˈo chiriˈ pa rachoch ri Dios. 	 Ɩ ta tisi sɩ nɔɣɔlʋ ɩ́ səɣəlɩ pʋlʋ na ɩ́ təŋna Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa.


Cˈa ta cˈa riyix. Ruma riyix hasta ri rusmal tak iwiˈ ajlan ronojel. 	 Mpʋ ɩnɩ tɔtɔɣɔ na mə nyʋɣʋ taa nyɔɔɔsɩ, Ɩsɔ nyəmá sɩ təna sɩ nyʋɣʋ kɛ́.


Y ri winek ri niniman ri nukˈalajsaj ri Cˈajolaxel ri petenak chilaˈ chicaj, can nukˈalajsaj cˈa chi ri Dios can kitzij wi. 	 Ɩlɛ wei ɩ́ tɩɩ mʋ ɩ tɔm, pʋntʋ tisina ntɛ́ sɩ Ɩsɔ yɔɣɔtəɣɩ tampana.


Can riqˈui cˈa ronojel wánima xintzekelbej ri quicostumbre ri ye wech aj Israel, rumacˈariˈ tek xenwetzelaj ri quiniman chic ri Jesucristo ri nibix iglesia chique; xinben chique chi xquitij pokon, ruma riyin xinchˈob chi rusamaj ri Dios ri nben. Xinchˈob chi can choj wi ri nucˈaslen, ruma can xintij wi nukˈij chi xinben ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 Na maa sɛɛsa ɩsəlɛ kɛ́ pə taa kɛ́ pə fɛɩna, haləna má tʋkaɣana Yesu sɛɛlaa kpeka kɛ kʋnyɔŋ. Na ye pa tɔma sɩ kʋsəsɩɩtʋ taa tɔm təŋʋɣʋ sɩ yʋlʋ ɩ́ təŋ na pə́ lapɩ-ɩ kʋpaŋ tɔ tá təŋaɣana, taalɩ nɔɣɔlʋ ɩ taa wɛɛ ma kiŋ.


Can nbij cˈa chiwe chi yacˈareˈ ri ruqˈuisbel mul ri xinkum el re ruyaˈal uva. Y tek xtinkum chic jun bey, cˈa chupan chic ri rajawaren ri Nataˈ. Xtinkum riyin y riyix chukaˈ xtikum ri ruyaˈal uva riˈ. Y ri xtikakum cˈa chiriˈ, jun cˈacˈacˈ ruyaˈal uva, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo, saŋa waalɩ ma kaa tasa sʋlʋm pənɛɣɛ nyɔɔʋ. Haləna kʋyaŋku má na-mɛ tɩɩ nyɔɔ sʋlʋm kʋfam kɛ ma Caa Kawulaɣa taa tɔ.


Rumacˈariˈ ticukubalaˈ icˈuˈx chiˈiwachibil iwiˈ, riqˈui re chˈabel reˈ. 	 Ɩ́ hɛɛsəɣɩ təma laŋa na tɔm tənɛ.


Rumacˈariˈ can ma quixmestan ta, xa can quiniwoyobej apo, ruma xa ma iwetaman ta ajan (jampeˈ) tek xquipe riyin ri Iwajaf. 	 Ɩ́ feŋ, pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, ɩ́ ta nyɩ kʋyaŋku mə Sɔsɔ ka kɔɔ tɔ.


Yacˈa ri Dios sibilaj nim ri ajowabel ri cˈo riqˈui, sibilaj xojrajoˈ y xujoyowaj kawech. 	 Ama Ɩsɔ hʋla-tʋɣʋ suulu kɛ sɔsɔm, na ɩsəna ɩ sɔɔla-tʋ tɔ pə fɛɩ nyənʋɣʋ.


Can xyaˈox (xyaˈ) cˈa kˈij chare ri kˈopoj chi xuwik riˈ riqˈui tziek ri can sibilaj chˈajchˈoj y nitzˈitzˈan, tziek ri nibix lino chare, ri sibilaj jabel. Y ri tziek riˈ, yariˈ ri utzil ri ye quibanon ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 Pə ha ɩ pɛɛlɔ kɛ mpaa sɩ ɩ́ suu kpoŋkpontu toŋ nyəntʋ pʋʋɣʋ kʋpaŋkʋ ŋku kʋ mʋɣɩ kɔkɔ kɛ nyənənyənɩ na kʋ fɛɩ asilima tɔ. Pʋʋɣʋ ŋkʋ kʋ wɛɛ kɛ́ ɩsɩɩ Ɩsɔ yəlaa təma kʋpana.


Quecˈariˈ ri yoj oconek chic ruchˈacul ri Cristo. Can yoj rutzˈakat cˈa chic ri chˈaculaj riˈ. 	 Mə təna ɩ́ kɛ́ Kilisiti tɔnʋɣʋ kɛ́, na paa mə taa wei ɩ kɛ́ Kilisiti tɔnʋɣʋ kʋnɛ kʋ tɔɔ pʋlʋpʋ kɛ́.


Ruma can yecˈo cˈa ri xquebecˈulun pe y xtiquibilaˈ cˈa chi ye riyeˈ ri Cristo. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel. Y yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek xquebecˈulun pe ri xquebin chi ye profetas ri xtiquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel chukaˈ. Y xquequibanalaˈ cˈa nimaˈk tak milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ruma nicajoˈ chi yenimex, y yecˈo ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. Y wi ta xa can yecowin, riyeˈ yequikˈol ta chukaˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, Mesiinaa na Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlɛsəlaa pɔpɔtʋnaa ká lɩɩ na pá lá kɔkɔlɔ nyəmnaa na piti təma. Halɩ ye paa pəsaɣa pa puɣusiɣi mpa pa maɣamaɣa Ɩsɔ ləsaa tɔɣɔ.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xpe cˈa quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, y xubij cˈa chique: ¿Can cˈa yixwer na? Wacami can quixwer cˈa y quixuxlan. Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can ya wi cˈa reˈ xoka ri hora, chi xquijach cˈa el pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. 	 Tənaɣa ɩ məla ɩ ɩfalaa kiŋ na ɩ́ pɔɔsɩ-wɛ sɩ: Ɩ́ tɔŋna tom na ɩ́ hɛɛsəɣɩ yaa? Ɩɩ naa, pə talaa kɛlɛ. Paa tʋ Yʋlʋ Pəyaɣa maɣa asaɣaa niŋ taa.


Ri ley yacˈariˈ ri xyukˈun kiche (kixin), achiˈel jun yukˈuy acˈal y xojrucˈuaj cˈa riqˈui ri Cristo riche (rixin) chi xkanimaj; riche (rixin) chi queriˈ yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa na kʋsəsɩɩtʋ wɛɛ ɩsɩɩ tá tɔɔ nyənlʋ haləna Kilisiti kɔɔ, sɩ tə tɛ́ tá táá na Ɩsɔ na pə́ lá na tə́ pəsɩ kʋpama kɛ Ɩsɔ ɩsɛntaa.


Y ri winek ri aj chiriˈ pa Malta, can utz quinaˈoj xquiben kiqˈui ruma xquibox jun kˈakˈ. Cˈacˈariˈ xojquisiqˈuij (xojcoyoj) konojel riche (rixin) chi nikamekˈ kiˈ chuchiˈ ri kˈakˈ, ruma cˈo tef y ntajin job. 	 Təna nyə́ma tɔka-tʋɣʋ teu pə tɩɩ fɛɩ. Pə pamna tɛʋ tɔŋna nɩɩʋ na pə wɛ watʋ, ɩlɛna pá taɣanɩ kɔkɔ kɛ teu na pá hʋ́lɩ́ tá təna sɩ tə́ caɣa na tə́ cɔɔna-kɛ.


Quecˈareˈ xubij chique ri aj tzˈibaˈ, ruma chi riyeˈ niquibij cˈa chare, chi Riyaˈ cˈo itzel espíritu riqˈui. 	 Mpi pə tɔɔ Yesu yɔɣɔta mpʋ tɔ, pa tɔŋaɣa-ɩ kɛ́ sɩ ɩ nyəna ɩlɔɣɔʋ.


Ri nibano ri nubij ri rupixaˈ ri Dios, xa can jun chic quibanon riqˈui ri Dios. Y chukaˈ ri Dios can cˈo chic pa ránima riyaˈ. Y riyoj ketaman chi can cˈo chic Riyaˈ pa kánima, ruma cˈo ri Lokˈolaj Espíritu ri ruyaˈon chake. 	 Ye wei ɩ təŋəɣɩ Ɩsɔ kʋsəsɩɩtʋ pʋntʋ kpɛntəna Ɩsɔ kɛ́ na Ɩsɔ wɛ pʋntʋ waalɩ. Ɩsɔ ha-tʋɣʋ ɩ Feesuɣu tɔɣɔ tə nyəmá sɩ Ɩsɔ wɛ tá waalɩ.


Yacˈa chupan ri nimakˈij riˈ, ri achiˈaˈ israelitas ri yeˈetzelan riche (rixin) ri Jesús, yexuleˈ yejoteˈ chucanoxic y niquicˈutulaˈ cˈa chique ri winek: ¿La ma itzˈeton ta ri jun achi riˈ? yechaˈ. 	 Yuta nyə́ma pɛɛkaɣa-ɩ acima wɛɛ taa, na pá tɔŋna təmaɣa pɔɔsʋɣʋ sɩ: Ɩlɛ leɣe ɩ wɛɛ?


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique: Can kitzij nbij chiwe, chi wi riyix can nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios y ma nuben ta caˈiˈ icˈuˈx, can xquixcowin cˈa niben achiˈel xinben riyin chare re jun higo reˈ. Y ma xu (xe) ta wi reˈ ri xquixcowin xtiben, xa can xquixcowin nibij chare re juyuˈ reˈ chi tel el waweˈ y tikˈax chupan ri mar, y can quecˈariˈ ri xtibanatej. 	 Tənaɣa Yesu cɔwa sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, ye ɩ́ tʋ Ɩsɔ kɛ́ naani na ɩ́ tá lá sika, pə taɣa mpi ma lapa fiki tʋɣʋ kʋnɛ tɔ pə tike kɛ́ ɩ́ ká la. Ɩ́ pəsəɣɩ na paa pulaɣa kanɛ ɩ́ tɔ-kɛ sɩ ká kpɛsɩ na ká hoti teŋku taa, pə lakɩ kɛ́.


Y ri fariseos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Wi ma utz ta chi queriˈ niban, ¿achique cˈa ruma tek ri Moisés xubij chi ri achi, utz nutzˈibaj jun wuj y tubij chupan chi xquijech quiˈ riqˈui ri rixjayil y tuyaˈ chare ri ixok y tuyaˈ ca? 	 Ḿpɣʋ́ɣʋ́ Falisanaa pɔɔsa-ɩ sɩ: Pepe tɔɔ kɛ́ Moisi naa ha mpaa sɩ apalʋ pəsəɣɩ na ɩ́ la ɩ alʋ kɛ kisuɣu takəlaɣa na ɩ́ tɔɣɔnɩ-ɩ?


Ri chˈumil cˈa riˈ cˈayilaj kˈayis rubiˈ, y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chique ri yaˈ qˈuey qˈuey xuben chique. Y rumariˈ ye qˈuiy cˈa winek ri xecom. 	 Ɩsɔtʋlʋŋa ŋkɛ ka hətɛ ntɛ́ sɩ Nyaŋ. Tənaɣa lʋm huwa tooso taa huɣule kʋlʋmtəlɛ lapa nyaŋ, na yəlaa paɣalɛ nyɔɔ-wɩ ɩlɛna pá sɩ.


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈut chic cˈa riˈ jun bey chiquiwech ri rudiscípulos. Riyaˈ can ya cˈa ri chuchiˈ choy ri Tiberias rubiˈ, chiriˈ xucˈut wi riˈ chiquiwech. Y quecˈareˈ rubanic tek Riyaˈ xucˈut riˈ chiquiwech: 	 Pəlɛ pə waalɩ Yesu tasa lɩɩʋ kɛ ɩ ɩfalaa tɔɔ kɛ́ Tipeliyatɩ teŋku nɔɣɔ. Ɩsəna ɩ lɩɩ pa tɔɔ tɔɣɔlɔ.


Y can titijaˈ cˈa ikˈij chiretamaxic chi niben ri nika chuwech ri Ajaf. 	 Ɩ́ sɛɛsɩ ɩsəlɛ na ɩ́ cɛkəna mpi pə wɛ Tacaa kɛ teu tɔ.


Y can queriˈ chukaˈ ri Pablo y ri Bernabé, xecˈojeˈ ca ri chiriˈ pan Antioquía. Ye cachibilan cˈa nicˈaj chic, xequitijoj ri kachˈalal chupan ri ruchˈabel ri Ajaf, y xquitzijoj chukaˈ ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri winek. Can ye qˈuiy wi cˈa ri xebano ri samaj. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɔɔlɩ na Paanapasɩ pa caɣa Antiyɔka na pá sɛɣɛsəɣɩ Tacaa tɔm na pá lakɩ waasʋ. Pá na yəlaa lɛlaa paɣalɛ pa lakaɣana pə tənaɣa mpʋ.


Y riyin can yacˈareˈ yincˈo apo chuchiˈ jay y can yisiqˈuin (yinoyon) apo. Achique cˈa ri xtacˈaxan pe wuche (wixin) y nujek pe ruchiˈ ri jay chinuwech, xquinoc cˈa apo riqˈui y xquiwaˈ riqˈui. Y chukaˈ riyaˈ xtiwaˈ wuqˈui riyin. 	 N naa ma səŋʋɣʋ nɔnɔɣɔ na má lakɩ kaafala, ye nɔɣɔlʋ nɩɩ ma nɔɣɔ na ɩ́ tʋlɩ nɔnɔɣɔ, maa sʋʋ pʋntʋ tɛ na má na-ɩ tə́ kaa nyanaɣa.


Pero ma quinojel ta kachˈalal quetaman chi ri dios ri xa ye banon cuma ri winek, xa majun yecowin niquiben. Tek rubanon ca ri kachˈalal riˈ xquiyaˈ quikˈij dios ri xa ye banon cuma ri winek. Rumariˈ wi riyeˈ niquitij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chic chiquiwech dios ri xa ye banon cuma ri winek, ri cánima xa nubij chique chi can mac wi niquiben. Ruma ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Ama yəlaa təna ta nyɩ mpʋ. Lɛlaa wɛɛ na pə́ tɛɛna-wɛɣɛ tɩɩŋ tɔm taa, na ye haləna saŋa pa tɔŋna nantʋ kʋlalaatʋ tɔɣɔʋ, pə wɛ ɩsɩɩ tɩɩŋ kɛ pa təŋəɣɩ. Pa nyəm wɛ tətantəlaa, ɩlɛna pá mələɣɩ naʋ sɩ kʋtɔɣɔʋ ŋkʋ kʋ wakələɣɩ-wɛɣɛ.


Tiyaˈ quikˈij quinojel ri winek. Tiwajowalaˈ iwiˈ chiˈiwonojel riyix ri iniman chic ri Jesucristo. Tixibij cˈa iwiˈ yixmacun chuwech ri Dios. Tiyaˈ cˈa rukˈij ri aj kˈatbel tzij ri nibix rey chare. 	 Ɩ́ seekɩ yəlaa təna, na ɩ́ sɔɔləɣɩ mə Ɩsɔsɛɛlɛ taa lɛlaa, na ɩ́ nyaŋna Ɩsɔ, na ɩ́ seeki Lom wulaʋ sɔsɔ.


Ri chˈabel riˈ ma kˈalajsan ta pe jabel chique ri winek chupan ri tiempo ri kˈaxnek ca. Xa cˈa ya re wacami ri xkˈalajsex jabel chake riyoj ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 Ɩ ŋmɛsa ɩ tɔm kʋŋmɛsətʋ tənɛɣɛ yəlaa tənaɣa təkulakula kɛ hatuu lɔŋ, na pənɛntɛɣɛ ɩ kula tə tɔɔ na ɩ́ hʋ́lɩ́ mpi ɩ tɩ tɔ.


Tek xoc cˈa pe ri akˈaˈ, ri discípulos ri ye benak pa jucuˈ, pa runicˈajal chic cˈa ri choy yecˈo wi. Y ri Jesús ruyonil cˈa cˈo na ca pa ruwiˈ ri ulef ruma xa ma benak ta quiqˈui. 	 Pə kɔma yuɣu, ɩlɛ kpɩɩlʋɣʋ tala teŋku hɛkʋ taa kɛlɛ, na Yesu wɛ ɩ tike kɛ tɛtʋ tɔɔ.


Ruma yecˈo nicˈaj achiˈaˈ ri ekal ye oconek chicojol y niquicˈut chˈabel ri man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios, y tek niquicˈut ri chˈabel riˈ chiwech, ma ninabej ta. Ri achiˈaˈ riˈ can ojer chic tibix pe ruma ri Dios chi xtipe nimalaj rucˈayewal pa quiwiˈ, ruma itzel cˈaslen quicˈuan chuwech ri Dios. Y ruma chi ri Dios ruyaˈon rutzil pa kawiˈ y rucuyun kamac, riyeˈ xa can ma niquixibij ta chic quiˈ chi yequibanalaˈ ronojel ruwech etzelal. Chukaˈ ri achiˈaˈ riˈ can ma niquiyaˈ ta pa cuenta ri Dios chi xaxu (xaxe) wi Riyaˈ ri cˈo rukˈatbel tzij pa kawiˈ, y ma niquiyaˈ ta chukaˈ pa cuenta ri Kajaf Jesucristo. 	 Pə taɣa pʋlʋ tɔɔ, yəlaa asaɣaa napəlɩ mpa pa sʋʋwa təkɛʋ kɛ́ ta taa tɔ, mpɛ pa kɛɛna tá Ɩsɔ pɛɛlɛɛ tɔm na pá kʋsəɣəna pa asilima taa tɔntɛ tɔm nyʋɣʋ, na pá kisiɣi Yesu Kilisiti wei ɩ tike təkoŋ ɩ kɛ Tacaa na ta Sɔsɔ tɔ. Pa tɛma kpaalʋɣʋ kɛ Ɩsɔ Tɔm takəlaɣa taa kɛ́ hatuu lɔŋ kɛ pa tɔm kʋɣʋ.


Riyin can ncˈutuj cˈa jun utzil chawe riyit pa quiwiˈ riyeˈ re wacami, y ma pa quiwiˈ ta ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Can pa quiwiˈ cˈa re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe ncˈutuj wi chi tayaˈ ri awutzil pa quiwiˈ, ruma can ye awuche (awixin) chukaˈ riyit. 	 Mpɛ pa tɔɔ kɛ́ ma sələməɣɩ-ŋ. Maa sələməɣəna yəlaa tənaɣa yem. Ama mpa n cɛla-m tɔ mpɛɣɛ ma sələməɣəna, pa kɛ́ nyá nyə́ma tɔ pə tɔɔ.


Nikayaˈ cˈa chukaˈ rukˈij ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. Riyaˈ can sibilaj xujoyowaj kawech, y rumariˈ tek xutek pe ri Jesucristo riche (rixin) chi xcom y xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, riche (rixin) chi xuyaˈ jun cˈacˈacˈ kacˈaslen. Y re cˈacˈacˈ kacˈaslen reˈ can nuben cˈa chake chi can qˈues chikacˈuˈx chi koyoben jun nimalaj utzil ri xtikacˈul ri chkawech apo. 	 Tə́ sa Ɩsɔ tá Sɔsɔ Yesu Kilisiti Caa. Ɩ feesa Yesu Kilisiti kɛ sətaa taa na pə́ ha-tʋɣʋ weesuɣu kʋfalʋɣʋ kɛ ɩ suulu sɔsɔ tɔɔ. Na pə yelaa na tá tɛɛlʋɣʋ haŋa teu təkaɩɩ,


Ri Jun cˈa ri nosakirisan, xquerusakirisaj ri yecˈo pa kˈekuˈm y ri yecˈo pa rumujal ri camic, y xkojrucˈuaj cˈa chupan ri bey riche (rixin) uxlanibel cˈuˈx. 	 Pɩɩ lɩɩna ɩsɔtaa na pə́ waasɩ mpa pa wɛ səkpɛtʋɣʋ tɛɛ na pá nɩɩkɩ səm sɔŋ tɔ. Pɩɩ la na tə nyɩ alaafəya mpaaʋ.


Y quinojel cˈa ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, xquicˈaxaj tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: 	 Samaa təna tɔŋna Yesu tɔm nɩɩʋ, ɩlɛna Yesu tɔ ɩ ɩfalaa sɩ:


Y ri Jesús xubij chare ri ixok: Xacˈachoj, ruma chi xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Wacami cˈa, catzolin; ruma xawil yan uxlanibel cˈuˈx. 	 Ama Yesu ná heela alʋ ɩnɩ sɩ: N tɛma nyá taa na Ɩsɔ tɔɣɔ ɩ yapa nyá nyʋɣʋ. Tɛɛna laŋhʋlʋmlɛ.


Y yacˈa tek riyoj nikakˈaxaj tijoj pokonal pa rusamaj ri Cristo, riˈ xa can riche (rixin) chi nucukubaˈ icˈuˈx riyix y yixcolotej. Y tek riyoj nicukubex kacˈuˈx ruma ri Dios, xa can riche (rixin) chukaˈ chi nucukubaˈ icˈuˈx riyix y yixcolotej. Y riˈ nuben chiwe riyix chi nicochˈ nikˈaxaj tijoj pokonal ri achiˈel yojtajin chukˈaxaxic riyoj. 	 Tə tɔkɩ kʋnyɔŋ kɛ́ sɩ pə́ sɔɔsɩ-mɛɣɛ apalʋtʋ na pə́ ya mə nyʋɣʋ tɔtɔ. Pə sɔɔsəɣɩ-tʋɣʋ apalʋtʋ kɛ́ sɩ taa sɔɔsɩ-mɛ na ɩ́ nyɔɔ toŋ na ɩ́ pəsɩ na ɩ́ tɔɣɔna suulu kɛ kʋnyɔntɔɣɔlɛnaa mpa pa maɣamaɣa tá tɔŋna tɔɣɔʋ tɔ.


Y can ya wi ri Dios chojmirisayon chi xtuyaˈ na jun chic kachˈacul ri ma xticom ta chic. Y chukaˈ ruyaˈon ri Lokˈolaj Espíritu chake riche (rixin) jun retal chi can kitzij chi can nbekilaˈ na wi ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Ɩsɔ maɣamaɣa taɣanna-tʋ na ɩ́ yele sɩ pə́ laɣasɩ-tʋɣʋ mpʋ na ɩ́ sɩɩ-tʋɣʋ ɩ Feesuɣu kɛ tɔlʋma sɩ tə́ nyəna sɩ ɩ sɩɩ-tʋɣʋ kʋpam.


Quecˈariˈ ri xquequibanalaˈ ri winek chiwe, ruma ma quetaman ta ruwech ri Nataˈ y ma quetaman ta chukaˈ nuwech riyin. 	 Pa pəsəɣɩ pa lá mpʋ, pə taɣa pʋlʋ, pa ta nyɩ má na ma Caa tá taa nɔɣɔlʋ tɔ se.


Y ri María Magdalena can yacˈariˈ xbe y xberubij cˈa chique quinojel ri xerachibilaj ri Jesús. Riyeˈ sibilaj yebison y yeˈokˈ. 	 Tənaɣa Malɩ ɩnɩ ɩ kʋlaa na ɩ́ pona laapaalɩ kɛ ɩ́ na mpa paa wɛɛ na pá caɣa ləyaɣa na pá wiiki tɔ.


Y tek ri Pedro y ri Juan yeˈoc yan cˈa apo pa rachoch ri Dios, ri achi riˈ nucˈutuj chukaˈ ca limosna chique riyeˈ. 	 Ɩ nawa Piyɛɛ na Yohaanɩ pa sʋʋkɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa, ɩlɛna ɩ́ sələmɩ-wɛ sɩ pá ha-ɩ pʋlʋ.


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿La majun bey cˈa isiqˈuin ta ri tzˈibatal ca chupan ri wuj chrij ri xquiben ri David y ri ye rachibil ri ojer ca, tek sibilaj xenum y rajawaxic chi yewaˈ? 	 Ɩlɛna Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ye mpʋ ɩ́ ta kaləta paa pəcɔɣɔ mpi Tafiiti lapa waatʋ wei pə caala-ɩ na nyɔɣɔsɩ pɩɩ ɩ́ na mpa pa wɛ ɩ cɔlɔ tɔ?


Riyin can kˈij kˈij cˈa xicˈojeˈ iwuqˈui ri pa rachoch ri Dios, y majun achique ta xiben chuwe. Pero cˈa ya cˈa hora reˈ ri yaˈon chiwe riyix, hora tek nikˈalajin ruchukˈaˈ ri rajawalul ri kˈekuˈm, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Má na-mɛ tɩɩ wɛnna Ɩsɔ təsɛɛlɛ taa kɛ́ kʋyɛɛŋ təna na ɩ́ tá pɛɛkɩ sɩ ɩ́ kpa-m. Ama mə na ahoo səkpɛtʋɣʋ tɛɛ asaɣaa sɔsaa mə waatʋ tapəna saŋa.


Queriˈ xuben ruma can ruraybel wi cˈa chi riyoj ri yoj iglesia can cˈo cˈa kakˈij kacˈojlen y can yoj chˈajchˈoj tek xkojrucˈul. Y ma nrajoˈ ta chi cˈo ta jun tzˈil pa tak kacˈaslen. Xa nrajoˈ chi can yoj lokˈolaj tak ralcˈual, achiˈel jun tziek ri chˈajchˈoj chic; banon chic ruchojmil, y ma kˈochokˈek ta. 	 Pə taɣa pʋlʋ ɩ caakaɣa kɛ́ sɩ ɩ́ kpaɣa Yesu sɛɛlaa kpeka na a teu təkpataa na ɩ́ sɩɩna ɩ tɩ, na á wɛɛ tənaŋŋ, a tiili tá wakəlɩ, na paa asilima a fɛɩna, na á tá caamɩ. Pəyele kʋwakələm napəlɩ fɛɩ a kiŋ.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek ri winek niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu pɔɔsa Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa sɩ: Ɩsənaɣa pa tɔŋ mpʋ sɩ Mesii kɛ Tafiiti pəyaɣa ye?


Yacˈa ri Dios xucˈasoj ri Jesús chiquicojol ri caminakiˈ. 	 Ama Ɩsɔ feesa-ɩ.


Xa yacˈa tek quinojel ri winek ye warnek, xpe cˈa ri rucˈulel ri rajaf ri ulef, xberuticaˈ ca rujatzul ri itzel kˈayis chucojol ri trigo ri ticon chic ca. Y xu (xe wi) xberubanaˈ ca riˈ, y xbe. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kolontu kɛɛsa ahoo hɛka kɛ waatʋ wei yəlaa təna tookaɣa tɔ, ɩlɛna ɩ́ tuu nyɩɩtʋ ɩsaɣatʋ kɛ kʋtɔɣɔʋ hɛkʋ na ɩ́ tɛɛ.


Y tek ri Pilato xutzˈet chi xa majun chic cˈa ri nicowin ta nuben y ri winek xa sibilaj pa quichiˈ niquiben, xpe riyaˈ xberucˈamaˈ pe jubaˈ ruyaˈ y xuchˈej rukˈaˈ chiquiwech quinojel ri winek riˈ, y xubij: Riyin majun numac chare ri rucamic re jun chojmilaj achi reˈ. Kas yix wi cˈa riyix achique niben chare, xchaˈ chique. 	 Pilatɩ kɔma na ɩ́ ná sɩ ɩ kaa pəsɩ-tɩ, pəyele yoou caa tiluɣu. Ɩlɛna ɩ́ caa lʋm na ɩ́ saŋ ɩ niŋ kɛ samaa ɩsɛntaa na ɩ́ tɔ sɩ: Apalʋ ɩnɛ, pə́ taa wɛɛ sɩ má kʋɣʋna-ɩ yoo. Pə kɛ́ mə tɔm kɛ́.


Y ruma can icukuban icˈuˈx riqˈui, can nicˈul na wi ri colotajic riche (rixin) ri iwánima. 	 Pə taɣa pʋlʋ, ɩ́ hika mpi pə tɔɔ ɩ́ tɛma Ɩsɔ na mə taa tɔ, mpəɣəlɛ mə ləsasɩ nyɔ́ɔ́ŋ yapʋ.


Y tek xojapon cˈa ri pa Roma, ri Julio ri capitán xerujech cˈa ri presos pa rukˈaˈ ri jun achi ri ucˈuey quiche (quixin) ri achiˈaˈ ye chajinel. Yacˈa chare ri Pablo xbix chi utz nicˈojeˈ ruyonil pa jun jay, y xtichajix ruma jun soldado. 	 Tə tala Lom ɩlɛna pa ha Pɔɔlɩ kɛ nɔɣɔ sɩ ɩ́ caɣana ɩ tike, na pá faɣasɩ y+o+olú nɔɣɔlʋ na ɩ́ nyənəɣɩ-ɩ.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyix xa yix sachnek riqˈui ri xibij, ruma ma kˈaxnek ta chiwech ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. ¿Man cˈa iwetaman ta chi ri ruchukˈaˈ ri Dios sibilaj nim? 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-wɛ sɩ: Ɩ́ nyəmá mpi pə tɔɔ pə liɣitiɣi-mɛ tɔ? Ɩ́ ta nyɩ Ɩsɔ Tɔm na Ɩsɔ toma tɔ pə tɔɔ kɛ́.


Y ri Pedro can xbeka wi pe quiqˈui ri ye oxiˈ achiˈaˈ ri ye takon el ruma ri Cornelio, y xubij chique: Yin cˈa riyin ri Pedro ri nicanoj. ¿Achique cˈa ruma tek yix petenak chinucanoxic? xchaˈ chique. 	 Tənaɣa Piyɛɛ tiiwa na ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Maɣalɛ wei ɩ waalɩ ɩ́ kɔma tɔ. Alaafəya kɛlɛ ɩ́ kɔma?


Y yacˈariˈ tek xyacatej pe jun nimalaj cakˈikˈ pa ruwiˈ yaˈ; jun cakˈikˈ ri sibilaj nim ruchukˈaˈ. Y rumariˈ ri yaˈ can sibilaj cˈa nisilon. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ heelim sɔsɔɔm mapa na pə laŋtəɣɩ teŋku lʋm kɛ sɔsɔm.


Yacˈa tek xinpiscolij wiˈ chuwij riche (rixin) chi ntzˈet achique ri nichˈo pe wuqˈui, yacˈariˈ tek xentzˈet wukuˈ candeleros ri ye banon riqˈui kˈanapuek. 	 Ma pəsaa sɩ ma naa wei ɩ yɔɣɔtəɣəna-m tɔ, ɩlɛ má ná wʋla kpatəŋ kɛ naatosompɔɣɔlaɣa wei ɩ tɔɔ pa mʋsa kɔkɔsɩ tɔɣɔlɛ.


Ri kˈopoj riˈ, ruma xracˈaxaj chi ya ri Pedro ri nisiqˈuin (noyon) apo pa puerta, sibilaj xquicot. Xa yacˈa chi ma xujek ta ca ri puerta chuwech ri Pedro, y junanin (anibel) xbe pa jay chubixic chi ri Pedro yariˈ ri nisiqˈuin (noyon) apo ri pa puerta. 	 Ɩ nyəmá Piyɛɛ nɔɣɔ, ɩlɛna laŋhʋlʋmlɛ katatəlaɣa tɔɔ ɩ́ yele nɔnɔɣɔ tʋlʋɣʋ, na ɩ́ məlɩ kpakpaa na ɩ́ heeli-wɛ sɩ: Piyɛɛ kɔma.


Y ri winek ri achoj chare nacˈutuj wi apo, can cˈa pa ruwarabel cˈa xtichˈo wi pe chawe y xtubij cˈa: Tabanaˈ jun utzil ma yinanek ta, ruma chi ri ruchiˈ jay xa xintzˈapij yan ca y ri acˈalaˈ xa wuqˈui riyin ye warnek wi. Rumariˈ ma utz ta yiyacatej el riche (rixin) chi nbenyaˈ ca chawe ri nawajoˈ. 	 Ɩlɛna ɩ tɔɣɔntəlɛ náá cɔ-ɩ hatoo pə taa sɩ: Taa caalɩ-m mpʋ. Má na ma piya tə tɛma sʋʋʋ na tə́ təkɩ na tə́ kaləsɩ. Maa pəsəɣɩ má tasa kʋlʋɣʋ kɛ nyá tɔɣɔnaɣa cɛlʋɣʋ tɔɔ.


Riqˈui cˈa ronojel ri xbanatej, ri winek ri aj chiriˈ pa Gadara, xquicˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús chi tel el ri chiriˈ. Ri winek ri aj chiriˈ xquibij cˈa queriˈ chare ruma chi sibilaj quixibin quiˈ. Rumacˈariˈ ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈoc el pa jucuˈ riche (rixin) chi xebe. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa Selasini tɛtʋ nyə́ma kɛ sɔɣɔntʋ kɛ sɔsɔm, ɩlɛna pá tɔ Yesu sɩ ɩ́ la suulu na ɩ́ tɛɛ. Ɩlɛna Yesu kpa kpɩɩlʋɣʋ sɩ ɩ tɛɛkɩ.


pero ma riqˈui wi riˈ Riyaˈ ma xupokonaj ta xuyaˈ ca ri ruwaˈin y xyacatej pe. Riyaˈ xrelesaj cˈa ca ri tziek ri ruyaˈon chrij, xberucˈamaˈ pe jun toalla, y xuxim xerupan. 	 Tənaɣa Yesu kʋla tətɔɣɔlɛ na ɩ́ hɔɣɔsɩ ɩ wontu pə tɔɔ nyəntʋ, na ɩ́ kɛlɩ papaʋ na ɩ́ tɔɣɔlɩ.


Re tiempo wacami, ri ajowabel xa can ronojel kˈij xticˈatzin y man cˈa xtiqˈuis ta. Can queriˈ chukaˈ ri nikacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Y queriˈ chukaˈ ri nikoyobej apo ri rutzil ri Dios ri xtuyaˈ chake, man cˈa xtiqˈuis ta. Pero ri más rejkalen chique ri ye oxiˈ riˈ, ya ri ajowabel. 	 Pənɛntɛ pə́ yelina yaasinaa panɛ pa tooso ɩlɛ, naani na tɛɛlʋɣʋ na sɔɔlʋɣʋ. Ama sɔɔlʋɣʋ ntɛ́ pa tooso taa acɛpa.


Cˈacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: Can kitzij cˈa nbij chiwe, wi riyix ma nijel ta ri inaˈoj, wi ma yixoc ta achiˈel jun ti acˈal, ma xquixoc ta pa rajawaren ri caj. 	 na ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Tampana kɛ ma heeliɣi-mɛ yoo maa cɛsəɣɩ, ye ɩ́ tá laɣasɩ na ɩ́ pəsɩ ɩsɩɩ peisi, ɩ́ kaa sʋʋ ɩsɔtaa Kawulaɣa.


Riyin xa can xtinyaˈ quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y majun bey xquesach ta ca. Ni majun achique ta ri xticowin xqueˈelesan ta el pa nukˈaˈ. 	 Na má haa-ɩ weesuɣu ŋku kɩɩ tɛŋ tɔ, ɩ kaa le, pə́cɔ́ nɔɣɔlʋ kaa lɛɛkɩ-ɩ ma niŋ taa.


Ruma can achiˈel ri Tataˈixel can nuyaˈ cˈaslen, queriˈ chukaˈ xuyaˈ chuwe riyin ri Cˈajolaxel chi can nyaˈ cˈaslen. 	 Ɩsɩɩ Tacaa Ɩsɔ wɛna weesuɣu kɛ ɩ taa tɔ, mpʋ tɔtɔɣɔ ɩ yelaa sɩ Pəyaɣa ma má wɛɛna weesuɣu kɛ ma taa.


Y ri chilaˈ chicaj xbanatej cˈa jun nimalaj chˈaˈoj. Ri arcángel Miguel ye rachibilan ri ruˈángeles, xquiben chˈaˈoj riqˈui ri itzel dragón y quiqˈui ri ye itzel tak ruˈángeles. 	 Ḿpʋ́ɣʋ́ yoou kʋla ɩsɔtaa. Misɛɛlɩ na ɩ ɩsɔtaa tillaa na tʋm na ɩ́lɛ́ ɩ ɩsɔtaa tillaa pa yookina na təma.


Rumariˈ wi xa can nibix cˈa chiwe: Ri Cristo xpe yan y wacami cˈo pa jun desierto, riyix man cˈa quixbe ta chutzˈetic. Y wi nibix chiwe chi ri Cristo cˈo chic y wacami chupan ri jun jay riˈ cˈo wi, ma queˈinimaj ta. 	 Mpʋ tɔ ye pa kɔma na pá heeli-mɛ sɩ: Ɩ́ nyənɩ, ɩ wɛnna ntɛɣɛ wʋlaɣa tɛtʋ taa, ɩ́ taa polo. Yaa sɩ, ɩnɩ ɩ ŋmɛləna ntɛɣɛ cənɛ, ɩ́ taa nɩɩ.