Ataktushkam iniastajime: ¿Dekaskek mina pataag Israel aidaush dekaachu aina tikich aents tuina nunisag? Duka nuninchauwai. Dekatkauk Moisés yaunchuk pujujakua nu jutii Israel aents aidautin pachipas Apajuí tujabaun agak tujamui: “Israel aentschau nu nugkanmag batsamchau aidaun yayakun atumnak akasbau emattajime. Atum aents dekachu aidau tajum nuna yayakun kajemtikattajime”, tiuwai. 	 ואמר הכי ישראל לא ידע הנה כבר משה אמר אני אקניאכם בלא עם בגוי נבל אכעיסכם׃


Nunikaja Troasnum egkemjá tutupnik wega wegakua ajuntai Samotracianum jegaa, kashinia duwi Neapolisnum jegabiaji. 	 ונצא מן טרואס ונרד באניה ונבא דרך ישרה אל סמותרקיא וממחרת אל נפוליס׃


Tutai Jisus chichajak: —Amek yamai kashia juwik atash eke jimajá shinatsaig, Jisusnak waintsamjai tusam kampatumá uugtuktatme, —tau. 	 ויאמר אליו ישוע אמן אמר אני לך כי היום בלילה הזה בטרם יקרא התרנגול פעמים אתה תכחש בי שלש פעמים׃


Tutai Jisus chichaak: —Aents jistamatatus, yutain kuashat umikuí, dutika kuashat aents aidaun ipauwai. 	 והוא אמר אליו איש אחד עשה סעודה גדולה ויקרא לרבים׃


Dutikamtai suntag aidaushkam jagkin chapikmajag atsejutain najanawag atsemitkakag, jaanch yamakaitkaun anugjag, 	 וישרגו אנשי הצבא עטרת קצים וישימו אתו על ראשו ויעטהו לבוש ארגמן׃


Nuna taig Jisus uwegnum achiká chichajak: —¿Wagka minaig kajintsá anentaimtsukesh utujimsamesh anentaimtugme? —tiuwai. 	 וימהר ישוע לשלח את ידו ויחזק בו ויאמר אליו קטן האמונה למה לחק לבך׃


Nuwa tusa etsejiagtaish, wainak tu yujatsuash tusag, ditak dekaskeapi tichajui. 	 ויהיו דבריהן כדברי ריק בעיניהם ולא האמינו להן׃


Nunú aents aidau niiní kajinas anentaimaidaun wainu asa: —Aishmagkuh, amina tudaujum aidauk tsagkugnaje, —tau. 	 וירא את אמונתם ויאמר אליו בן אדם נסלחו לך חטאתיך׃


tujash dekas uwijan kuitamna duka waitijin wainai. 	 ואשר יבוא דרך השער הוא רעה הצאן׃


Tusa timatai achijatin aidau apu chichaman epegkin aidaun jegajuawag, timae tusag ujaidau. Tama nuna antukag senchi ishamkaju, Romanmaya aentsuitjai tau asagmatai. 	 ויגידו השטרים לשרים את הדברים האלה ויהי כשמעם כי רומיים הם וייראו׃


Wi ju nugka juwi ditajai pujaknuk, ame senchijum sujusbauwai ditanak kuitamnujai, makichkish emegkatkachjame, dutikamaitak makichik megkaekae, yaunchuk chicham agagbauwa nu uminu asamtai. 	 בהיותי עמהם בעולם אני נצרתי אתם בשמך את אשר נתתם לי שמרתי ולא אבד מהם איש זולתי בן האבדון למלאת דבר הכתוב׃


Nuna tutai cuatro jigkajam ijuntatman atiabi, ditanu hora, tsawan, nantu, mijan umintai nunikti tibau jegau asamtai, duka jimaituk ejesattak aents nugká batsata nuna ijinati tibauwayi. 	 ויתרו ארבעה המלאכים אשר היו נכונים לשעה וליום ולחדש ולשנה להמית שלישית בני האדם׃


Apajuik tikichin wait anenjachu aidaunak, wait anenjashtinai. Untsu tikichin wait anenjau aidaunak, Apajuí tsawan jegatai, aents takasbaujin diisá titina duwi pegkeg diisbau agtinai. 	 כי אין חסד בדין לאשר לא עשה חסד והחסד יתגאה על הדין׃


Ju tau asajum, Apajuí etsegtin aajakú aidaun kajegkú aina nuninuk atumesh iwainmamjume. 	 ובכן תעידו על נפשכם כי בנים אתם לרוצחי הנביאים׃


Makichik tsawantai, Jisus kanaká Apajuí aujak pujamunum ni jintintaiji aidaush, niijai pujuidau asamtai iniak: —¿Aents aidaush minash yaayai tujutuinawa? —tau. 	 ויהי הוא מתפלל לבדד ויאספו אליו תלמידיו וישאל אתם לאמר מה אמרים עלי המון העם מי אני׃


“Aents mina nemagtuchu aidau, atum mina nemagtau asagmin kajegtamainakuish, adeagtajum, mina dekas nagkamchakug kajegtuku ainawai. 	 אם העולם שנא אתכם דעו כי אתי שנא ראשונה׃


—Nayaim ujanmatai, Apajuí Uchijiyaitak Aentsmaga Akiinauwa nu Apajuí untsujin wajaun wainjai, —tau. 	 ויאמר הנני ראה את השמים נפתחים ואת בן האדם נצב לימין האלהים׃


Nunitai Pablo senchi untsuká: —Maamawaipa, jutiik ashí betek batsatji, —tiuwai. 	 ויקרא פולוס בקול גדול לאמר אל תעש לך מאומה רע כי פה אנחנו כלנו׃


Nunik nunú yaaktanum aents Eneas daagtin wekaechau asa, ocho mijadai imá pegajinig tepenun wainkauwai. 	 וימצא שם איש שמו אניס והוא שכב על משכבו זה שמנה שנים והוא נכה אברים׃


‘Ju aents aina juka minak dekas ditá anentain eme anenjuinak adaituinatsui, ayatak wenin adaituinawai. 	 העם הזה נגש בפיו ובשפתיו כבדוני ולבו רחק ממני׃


Nunú tabaun aents antukaju chichainak: —Juka dekas Apajuí etsegtin taatnai timawa nu taajamah, —tuidau. 	 ורבים מהמון העם כשמעם את הדבר הזה אמרו אכן זה הוא הנביא׃


Dekas tudau takatan idaisaush wajuku amainaita, nunú iwainmamkatajum pegkeg aina nu takaakjum. 	 לכן עשו פרי הראוי לתשובה׃


Tujash aents pisajú aidauk, dita tuwí jegainawa nuanuí yamajam chichaman pachis etsejuidau. 	 והנפוצים עברו בארץ ויבשרו את הדבר׃


Nuna tutaish judío aidauk, dekas jujú wainmachuwe nuuwap wainmake tumain dekapenachu, nuninak wainmachu apajin dukujijai untsukag, 	 ולא האמינו היהודים עליו כי עור היה וארו עיניו עד אשר קראו אל יולדי הנרפא׃


“Duwi ditanun pachisan segagme aminu asagmatai, tikich aents mina nemagtuinatsu nuna pachisnuk segatsjame. 	 אני בעדם אעתיר לך לא בעד העולם אעתיר כי אם בעד אלה אשר נתת לי כי לך המה׃


Nuniai cinco nayaimpinmaya aentsua nu, copanum aimkamua nuna kuntinu ekeemsa inamtaijin ukagmayi. Dutikamtai niina inamtaijig suwe wajasmayi. Aents aidauk iyashin najaimainak inayin esagmayi, 	 וישפך החמישי את קערתו על כסא החיה ותחשך מלכותה וינשכו מכאב לב את לשונם׃


Tuja atum yana jeenia wayattajume, nuniakjumek dekatkauk: ‘Apajuí atumnash shiig agkan anentaimsa pujutan amastinme’ titajum. 	 ולכל בית אשר תבאו שם אמרו בראשונה שלום לבית הזה׃


“Atumjaig kuashat chichaa pujushtatjai, ju nugka juna apuji iwanch midau asamtai, nigka mina depetumainjig senchijig atsujui. 	 לא ארבה עוד אמרים עמכם כי יבוא שר העולם הזה ובי אין לו מאומה׃


Nunikmá wainkau dase igku umpuamu asa, wiya wiyantuinakua pimpikiag tsawampaidaun. Nuniamunum niishkam yuminum wekagas ayaumas nagkaikitatus ditan adijkau. 	 וירא אותם מתעמלים בשוטם כי הרוח לנגדם ויהי כעת האשמרת הרביעית ויבא אליהם מתהלך על פני הים ויואל לעבור לפניהם׃


Nunitai: —Zacariasah ishamkaipa, ame Apajuí aujam nunak Apajuik antugtamkae. Nuniau asamtai nuwem Elisabet aishmagkun uchigmakmatai, Juan adaikattame. 	 ויאמר אליו המלאך אל תירא זכריהו כי נשמעה תפלתך ואלישבע אשתך תלד לך בן וקראת שמו יוחנן׃


Dutika niina untsujin ekentsauwai Apu ema Uwemtikagtin atí tusa, nuigtú Israel aents aidaush tudaujin idayinak tsagkugnagtinme, tusa. 	 את זה נשא האלהים בימינו לשר ולמושיע לתת תשובה לישראל וסליחת החטאים׃


Judiuchu aidau Jisusan dekaskeapi tusag nemajuina dushakam, ashí apajimtai aidau anagkuamu aina duka yuwawaigpajum, tsanijintash tsanijinawaigpajum, kuntin ayatak pempeaja maamu aina nuna nejesh, numpashkam yuwawaigpajum tusa agatjabiaji”, tiaju. 	 ועל דבר המאמינים בגוים כתבנו וגזרנו אשר לא ישמרו דבר מאלה רק להשמר מזבחי אלילים ומן הדם ומבשר הנחנק ומן הזנות׃


Aents Apajuinumian dekatan jukiu aidauk, pujutji pegkeg, tsuwat chichaman dakitin, kakagchauch, wait anenkagtin, pegkejan takau, ashí aentsun betek eme anentus diin, waitjuchu, ni anentaibaujiya nunash dutiksag dekaskenum chichau amainai. 	 אבל החכמה אשר ממעל בראשונה צנועה היא אף אהבת שלום ומכרעת לכף זכות ואיננה עמדת על דעתה ומלאה רחמים ופרי טוב בלא לב ולב ובלי חנפה׃


Juna augmattsan ujaktajime: Aents makichik uchigtin asa, ni jaak nuna uchin: Ashí midau wají aina duka aminu atí, tinu ainawai. Uchijin tayatak, duka tikima uchuch asamtai, tikich aentsun: Ame kuitamsam muumpagmatai sujuttsatin atá, tinai. Apají aaja tibau akush uchik, wajiik dekas niinu aigkishkam, nunú aentsun inakega nunin we pujus, tsakaak niinu emawai. 	 ואני אמר היורש כל עת היותו קטן אין הבדל בינו ובין העבד אף אם הוא אדון הכל׃


Nuna dutikawag Jisusan jegantun diikmag, jaka nematai, kupigtsuk idaisajui. 	 ויבאו אל ישוע ובראתם כי כבר מת לא שברו את שוקיו׃


Apu Herodes Jisus pachisa augmatuinamun antuku, Jisusa daajig ashí yantamnum wantinjau asamtai nuna antuk: “Duka Juan Yamijatin maamua nu nantakiu asa, senchigtin wajas imaniawai”, tau. 	 וישמע עליו המלך הורדוס כי נודע שמו ויאמר יוחנן הטובל קם מן המתים ועל כן פעלות בו הגבורות׃


Imatjiagtai kampatuma juwishkam Pilato chichajak: —¿Tujash wají pegkegchauna takasé jusha? wika ni pegkegchau takasbaunum bakumaku mantamnamainjinak dekagchau asan, ayatak asutiawagmatai jiiktajai, —tau. 	 ויאמר אליהם פעם שלישית מה אפוא עשה זה רעה כל אשמת מות לא מצאתי בו על כן איסרנו ואפטרנו׃


Jisus ataktú chichaak: —Wika wetatjai, nunikmatai atum mina egatkagtinaitjume, nuniakjumesh atumek wi tuwí wegaja nuwig minishtin ainagme, atumin tudaujum idaitsuk pujusjum jau asajum. 	 ויוסף ישוע ויאמר אליהם אני הלך מזה ותבקשוני ובחטאתכם תמותו אל אשר אני הלך שמה אתם לא תוכלו לבוא׃


Yaunchuk nagkamas awai ashí yaaktanum Moisés chicham umiktajum tusa agagbauwa nuna etsejuidauk, duka tsawan ayamtai tsawagmatai jega ijuntainum tuke aujtayai”, —tiuwai. 	 כי משה מדרת עולם יש לו מגידיו בכל עיר ועיר ויקרא בבתי הכנסיות מדי שבת בשבתו׃


Nuna timatai ditá tudaujinash dekagmamaidau asag, muunchinum nagkamna makí makichik jii jiinkawag ashí shimuinak, imá Jisusnak nuwajaig ukukiajui. 	 ויהי כשמעם ויך לבם אתם ויצאו אחד אחד החוצה החל מן הזקנים ועד האחרונים ויותר ישוע לבדו והאשה נצבת בתוך׃


Yaunchuk Apajuí etsegtin aajakú aina duka, apu aidaush yamai atum wainjum juna wainkatatus wakegajakú ainawai, tujash wainkachu ainawai. Antutnash yamai atum antajum juna antukagtatus wakegajakú ainawai, nuninakush ditak antukchajui ju chichamnak”, tiuwai. 	 כי אני אמר לכם נביאים ומלכים רבים חפצו לראות את אשר אתם ראים ולא ראו ולשמע את אשר אתם שמעים ולא שמעו׃


Dutika chichajak: —Atum jujú aentsun dapampawai tusajum itagtuawagmin atumesh antagmin, atum pegkegchau tajum nuna iniasan dekajuatakamanush dekajuachmajai. 	 ויאמר אליהם הבאתם לפני את האיש הזה כמסית את העם והנה אני חקרתיו לעיניכם ולא מצאתי באיש הזה אשמת מאומה מן הדברים אשר אתם טוענים עליו׃


Nuna tusa Festok Jerusalén ocho tsawan pujus Cesarea jegaa, kashinia duwi dekas apú ekeemtaijin ekeemas, Pablon itaatajum, tusa aentsun ishitkauwai. 	 וישב בתוכם יותר מימים עשרה וירד אל קסרין וממחרת ישב על כסא המשפט ויצו להביא את פולוס׃


Jistatin yuwinamunmash, dekas apú ekeemtai shiig iwajamu aina imanun etegkawag ekeemsagtatus wakegainawai. Jega ijuntainum wainakush ekeemtai pegkegnum ekeemsagtatus wakegainawai. 	 ואהבים את הסבת הראש בסעודות ואת מושבי הראש בבתי הכנסיות׃


Nunin asamtai aentsuk niina yachajin Apajuin dekatasag wakekachui, Apajuí niina yachajiya nuna iwainak, aentsuk chicham etsegbaun antukag dekaskeapi tuinak uwemjatnume tibau chicham etsegna nunak, ditak wainkaya nunin diinawai. 	 כי כל אחד מקדים לקחת סעודתו בעת האכילה וזה ירעב וזה ישתכר׃


Wagki Apajuí kajintsá anentaimtutskek Apajuik shiig aneemtikmaitsui. Nuaduí Apajuijai ijutkau atatus wakegauk, dekas Apajuí niina shiig dekaatatus wakegaidaun anentag sukagtina duka pujawapita, tumain ainawai. 	 ובלי אמונה לא יוכל איש להיות רצוי אל האלהים כי כל הקרב אליו צריך להאמין כי יש אלהים וגמול הוא משיב לדרשיו׃


Nui kampatum nantu pujus: “Siria nugkanmag lanchanum wetajai”, tusa pujukmá dekauwai, judío aidau Pablo maami tusag uminas dakainamun: —Nunik dekas kukag Macedoniaya atú nagkaemaktajai, —tiuwai. 	 וישב שם שלשה חדשים ויהי באמרו ללכת אל סוריא ויארבו לו היהודים ויגמר בלבו לשוב דרך מקדוניא׃


Kampatuma imania iwaintujuk ataktú nayaimpinum awagkibi. 	 וכן היה שלש פעמים והכל שב והעלה השמימה׃


Apajuik pegkeja nunak takauwa ibau asa, atum ni aneau asajum tikich yaigkuitjum nunak, nuigtú yamaikish yaimainajum nunak kajimatkishtinai. 	 כי האלהים לא יעות צדק לשכח את מעשיכם ואת עמל אהבתכם אשר הראיתם לשמו ששרתם ועודכם משרתים את הקדשים׃


Juna tusa ashimak Pablo ni kumpají aidaujai, jega judío ijuntainmaya jiinjagmatai, judiuchu aidau: —Tikich tsawan ayamtai atata duwishkam jutiksamek ujajatkata, —tusag segaidau. 	 ובצאת היהודים מבית הכנסת בקשו מהם הגוים לדבר אליהם את הדברים האלה בשבת הבאה׃


Wika nunak atumin anentaiminish ichichmamjajum tikich aidaujaish pempentunisjumek aneení pujakjum, Apajuí yaunchuk Kristun pachis tiuwa nunú dekaachbau aajakua nunash shiig dekaatnume tusan wakegau asan imaniajai. 	 למען ינחמו לבותם ונקשרו יחד באהבה ולכל עשר דעת נכונה להשכיל סוד האלהים אבינו וסוד המשיח׃


Tusá wi tama atum aigkujum: ‘Apuh, jutii amijai yujumak ijunja yuwaku, umutash amijai ijuntuja umin ayagjama, jintinkagtutash iina yaaktajin wekaesam jintinkagtin aayumjama, tujutiagtin ainagme.’ 	 אז תחלו לאמר אכלנו ושתינו לפניך וברחבותינו למדת׃


Wegakjumesh kuichkik, wají egkesá jutaigmekesh, sapatjumkesh jukigpajum. Jintá wesajum aents igkuakjumesh chichaakjum megkaekaigpajum, wamkesjum nagkaetajum. 	 אל תשאו כיס ולא תרמיל ולא נעלים ואל תשאלו לשלום איש בדרך׃


Dutikauwaitkush: Wi Apajuiyaitag nuna dekajuatnume, tau asa yumin yutumtikawai, ajakshakam shiig tsapaidiag nejeawagmatai, nuna yuwinak shiig dakujustinme tujamu asa. 	 וגם לא חדל להעיד על עצמו וייטב לנו בתתו מטר מן השמים ועתות שבע וימלא לבותינו מזון וששון׃


Tuinam Jisusan tenteawag pekajuidau ujainak: —Amina duku yatsum aidaujai kautjamak egapainawai, —tuidau. 	 והמון העם ישבו סביביו ויאמרו אליו הנה אמך ואחיך בחוץ מבקשים אותך׃


Tsanijinchatia, tayatkugmesh ¿wagka tsanijinme? Atum apajimtai dakumkamu dakitayatkugmesh, ¿wagka nu dakumkamu ememattainum wayagmesh, nuwiya wají aidaush kasamjume? 	 אמרת לא תנאף ואתה נאף תשקץ את האלילים ואתה גזל את הקדש׃


Nunisag kuashat Jisusan dekaskeapi tusag nemagkaju aidauk, kaunawag ashí antuinamunum dita pegkegchau takataiji aidaunak ashí etsegtumaidau. 	 ורבים מן המאמינים באו ויתודו ויודיעו את אשר עשו׃


Tusa junashkam augmatus: —Makichkish nugkutai yamagman tsupikag nugkutai mamujunmag adujtuchu ainawai, dutikamak nugkutai yamagmaitak besemain asamtai, tuja yamajam tsupikbau mamujunum adujtamashkam shiig juwamaitsui. 	 וידבר אליהם גם אם המשל הזה אין איש מעלה מטלית של בגד חדש על בגד בלוי כי אז גם החדש יקרע וגם לא תשוה מטלית החדש לבלוי׃


Chicham umiktin agagbauwa duka: “Amek anenmamsam amejai ijutkau aidaush aneeta”, tawa nu imatiksaik umiamunum ashí chicham umiktinum awa duka uminui. 	 כי כל התורה כלולה במצוה אחת והיא ואהבת לרעך כמוך׃


Nuigtú wi Nicolaíta aidaun dakitag nu jintinkagtuamun idayinachush ainawai. 	 כן נמצאו גם בך אנשים דבקים בתורת הניקלסיים אשר שנאתי׃


Atumnak ashí ajutjamjume Kristujai ijutkau pujau asagmin. Apajuí Kristunak, nayaimpinmaya senchigtin aina nuna nagkaesau, iwanchi senchijinash, nugkaya apu dekas senchigtin aina nunash, ashí najankamu aina nuna nagkaesau senchimtikauwai. 	 אשר הוא ראש כל שררה ושלטן׃


“Tujash atumek: ‘Jintinkagtinú’ tujuttinme tusagmek wakeemaitsugme, ashí atum aidautigmek yatsut asajum, ‘yatsujú’ tudaimain ainagme, imá makichki atumí jintinjamnuk. 	 אולם אתם אל תקראו רבי כי אחד הוא רבכם המשיח ואתם אחים כלכם׃


Tujash wika nunak puyatjuchujai, wika mina pujutjunak uyumasnukesh diichujai, wi wakegag nunak Apu Jisus yamajam chicham Apajuí anempa nunú etsegkata tujutbauwa nuna betek umikan, nagkankatasan wakegajai. 	 אבל לא אחוש לאחת מהנה וגם נפשי לא יקרה בעיני למען אשלים בשמחה את מרוצתי ואת השרות אשר קבלתי מאת האדון ישוע להעיד על בשורת חסד אליהם׃


Betania kanag jiinkiag wegamunum Jisus yapajau, 	 ויהי ממחרת בצאתם מבית היני וירעב׃


Amina dawem tudaun takamtijamkuig, tsupika ajapmaina numamtuk wajaktá tudau takat idaikum. Dekas pegkejai tudau idaisau asá, pujut tuke atina nui shutusá waimaina numamtuk wajamuk, jimá dawentin asá suwimak juwaku jii ajumaish kajinchau, 	 ואם רגלך תכשילך קצץ אתה טוב לך לבוא פסח לחיים מהיות לך שתי רגלים ותשלך לגיהנם אל האש אשר לא תכבה׃


Imá ditá muunji Apajuin umijin aina nunak, tikich Jisus daagtin maamu, yamaik anean nantakiu asa iwaaku pujawai, Pablo tibaujinak pachisag etsegtiagmayi. 	 רק היו להם דברי ריבת לנגדו על עבודת אלהיהם ועל מת אחד ישוע שמו אשר אמר עליו פולוס כי הוא חי׃


Nunú Apajuí chichame agagbau tawa duka dekaske, duka aatus tawai: “Apajuí chichame etsegbau atumek antuku asajum, wajuk Apajuí chichamen antukag tumainuk atsugtamjume, wagki atumi wenimin adaibaunum, atumi anentaimin anentaibaunum awai”, tawai. Nunú chichama nuuwai, jutii pachisa etsejuinag nu. Nunú chichamak, Apajuí dutikauwa nuwi kajintsá anentaimainai tawai. 	 אבל מה היא אמרת קרוב אליך הדבר בפיך ובלבבך הוא דבר האמונה אשר אנחנו מבשרים׃


Atumek wakan inajatak waitkagkagtina nu jukichuitjume, ataktú sapig batsamtita tusagmek. Atumnak Wakaní Pegkejiya nu Apajuí uchijí etamkaju asamtai, nunú Wakania nu ichashtamkui: “Mina Apag” tuinaji. 	 כי לא קבלתם רוח עבדות לשוב לירא כי אם קבלתם רוח משפט בנים אשר בו קראים אנחנו אבא אבינו׃


Moisés chicham umiktajum tibauwa duka makichik aentsnakesh pegkejak emachui, nunin asamtai Apajuí dekas tikich imá pegkejan amastí tusa dakaidau asaja Apajuiyaig jegainaji. 	 כי התורה לא השלימה דבר והנה נכנסה במקומה תקוה טובה ממנה אשר נקרב על ידה לאלהים׃


Tuinam aents wainmachu tsagaju chichaak: —¡Waj! anentai jeagmainkaih mina etsaentuja nu, tujash atumek dekatsjume tuwiyagkita nunú aentsush. 	 ויען האיש ויאמר אליהם זאת היא הפלא ופלא כי לא ידעתם מאין הוא והוא פקח את עיני׃


anentaimtajish pegkegchau, ni tibaujinash umichu, makichik aentsnakesh shiig anentus diichu, tsagkugkagtuchu, wait anenkagtuchu ainawai. 	 נבערים מדעת ובגדים אכזרים נטרי שנאה ולא רחמנים׃


Tikich apu aidaun chichajak: —Israel aents aidauwah, ju aents aidau maatasajum anentaimtuinajum duka kuitamamkatajum. 	 ויאמר אליהם אנשי ישראל השמרו לכם מפני האנשים האלה במה שאתם עשים להם׃


—Jisusak iwaakuwe, wi wainkamjai tusa ujamash, —ditak dekaskeapi tuinachu. 	 וכאשר שמעו כי חי ונראה אליה לא האמינו לה׃


Jerusalegnumia apu aidau, sacerdote, levita aidaujai Juagkan aentsun ishitkauwai: Dekas Kristukaitam, tusajum shiig dekajuatajum tusa. 	 וזאת היא עדות יוחנן בשלח היהודים מירושלים כהנים ולוים לשאל אתו מי אתה׃


Tuja makichik aentskesh atum mina nemagtin asagmin, yumin uwagta tusa amasú aidauk, dita wají shiig pegkeg jukitnujig ajiagtinai. 	 כי כל המשקה אתכם כוס מים בשמי על אשר אתם למשיח אמן אמר אני לכם כי לא יאבד שכרו׃


Jisus jega Apajuí ememattainum wayaa, nui sujak batsatun sumau aidaujaí ashí agaa jiijú, dutikak aents kuichki yapajiin aidau mesajinashkam shitaki akaketuk, paumá sujin aidau ekeemtaiji aidaunash dutiksag akaketkau, 	 ויבא ישוע אל מקדש האלהים ויגרש משם את כל המוכרים והקונים במקדש ויהפך את שלחנות השלחנים ואת מושבות מכרי היונים׃


Tutai idaisajam makichik hora tumain ekeemtatman tikitchakam aikasag: —Dekaskenum jushakam Jisusa jintintaiya jama, Galileanmaya asa, —tuidau. 	 ואחרי עבר כשעה אחת קים איש אחר לאמר אמנם גם זה היה עמו כי אף הוא גלילי׃


Kristu juwi ataktú tataik, kiyag au tsawauwama numamtuk wajaktinai. Nuaduí pegkegchau aidau takaakjum suwenum wekaemaina numamtuk wajainajum duka idaisatajum. Suntag aidau tsawai maaniatatus wegak maanitaiji aidaun juki maania depetmaktatus uminama numamtuk umintsatajum, Apajuí wakega duke takaakjum. 	 הלילה חלף והיום קרב לכן נסירה נא את מעשי החשך ונלבשה את כלי נשק האור׃


Nunik kashinia duwi mujanmaya akagag mininai, kuashat aents Jisusan igkugtatus minidau. 	 ויהי ממחרת ברדתם מן ההר ויצא עם רב לקראתו׃


Nunik Zacariasak takaamujinak ashí umik ukuak, ni jeen wakitkiu. 	 ויהי כאשר מלאו ימי עבדתו וילך לו אל ביתו׃


“Yatsug aidauh yamaik Apajuiyai idaijime, ni anejatbaunum chichaman sujamsauwa nujai juwaktajum, nu chichamak senchigtinai, iman asa atum Jisusai aan nagkaemasjum kajintsá anentaimtanum yaimpaktatjume, nunitai Apajuí ni aentsji aidaun jukitnun anagkuauwa nunash imatiksag amastatjume. 	 ועתה אחי אני מסר אתכם לאלהים ולדבר חסדו אשר לו היכלת לבנות אתכם ולתת לכם נחלה בקרב כל המקדשים׃


ujunauch aidauk atumjaig tuke batsabiagtatui, untsu wika atumjaig pujushtatjai, —tiuwai. 	 כי העניים תמיד המה עמכם ואני אינני תמיד עמכם׃


yaakat Sicar tutainum jegawajui, yaunchuk Jacob ni uchijin Josen nugkan susauwa nui. 	 ויבא לעיר מערי שמרון ושמה סוכר היא ממול חלקת השדה אשר נתנה יעקב לבנו ליוסף׃


“Suntag aidau Jerusalegkan tentea au wainkugmek, yaaktanak wamkeap tsaikagtatua titin atajum. 	 וכאשר תראו מחנות סובבים את ירושלים ידע תדעו כי קרב חרבנה׃


Makichik aents Nicodemo daagtin fariseo aajakuí, ashí judío aina nui eme anentsá diitai. 	 ויהי איש אחד בתוך הפרושים ושמו נקדימון שר ליהודים׃


Makichik aentskesh mina nemagtin imanchauch aina juna, yumin shikisá suwauk, dekaskenum niishkam wají shiig pegkeg suwam atinai.” 	 והמשקה את אחד הקטנים האלה רק כוס מים קרים לשם תלמיד אמן אמר אני לכם כי לא יאבד שכרו׃


Untsu aents aidau Kristu nemagtan idaisag jagki tsapaina numamtuk wajaidaunak, jagki jiinum apetiama numamtuk Apajuí suwimkan susatnai. 	 ואשר תוציא קוץ ודרדר נמאסה היא וקרובה למארה וסופה להשרף׃


Tuja agagbaunum iina Apuji Jisukristun pachis tawa duka, tikich Israela uchijí aajakajua nuwiya aajakuí. Tuja nuwiya sacerdote atí tusaik makichkish tichamui. 	 כי אשר מדבר בו כזאת הוא משבט אחר אשר מעולם לא שרת איש ממנו את המזבח׃


Jisus wantintugkamu kampatum mijan nagkaemai, Jerusalén Pedro wainkatasan jegaan, niijai quince tsawan pujusuitjai. 	 אחרי כן מקץ שלש שנים עליתי ירושלים לראות את כיפא ואשב עמו חמשה עשר יום׃


Tuja apu dekaamtaishkam jutii tiagtatji, dutikaku atumek ayamjuktatjime, —tiaju. 	 ואם ישמע הדבר לפני ההגמון אנחנו נפיסהו והייתם בלי פחד׃


Atumek tikich nagkaesau atasa wakegamunum kajeagme. Nuniau asajum pegkeja imanuk anenmamaitsugme, dekaskea duka shiig dekachu asajum. 	 ואם קנאה מרה ומריבה בלבבכם אל תתהללו ואל תשקרו באמת׃


Atum mina pachittsajum dekaskeapi tusajum, ashí atsumamu segatkugminig imatiksanuk umiktatjai. 	 כי תשאלו דבר בשמי אני אעשנו׃


Nu nuniku ai nayaimpinum Apajuí pujutain, nayaimpinmaya aentsú apuji aina nuwiya Miguel daagtin ashí niina suntajijai maaniabi, kuntin kajen ashí ni suntaji aina nujai. 	 ותהי מלחמה בשמים מיכאל ומלאכיו נלחמים בתנין והתנין נלחם ומלאכיו׃


Tujash atumek mina aentsjuchu asajum, dekaskeapi tujuttsugme. 	 אבל אתם לא תאמינו יען לא מצאני אתם כאשר אמרתי לכם׃


Yaakat Cirenenmaya Simón daagtin Alejandro, Rufo apajiya nunú, ajajinia minittaman wainkag: Jisus achigtin numi yapajia achiamun yanaktí, tusag susajui. 	 ויאנסו איש עבר אחד הבא מן השדה ושמו שמעון הקוריני אבי אלכסנדרוס ורופוס לשאת את צלבו׃


Tibau asa, Apajuin pegkegchau chichajak, Apajuí pujutaijin, ashí nayaimpinum batsamin aina nuna pachisash pegkegchau chichagmayi. 	 ותפתח את פיה לנאצה אל האלהים ותנאץ את שמו ואת משכנו ואת החנים בשמים׃


Tuja Isaías agakshakam: “Isaí wegantunmaya atinai, ashí aents judiuchu aidaunmash inamjatnuk, nunitai ashí aentsuk imá niinak jintan niimjusagtinai”, tiuwai. 	 וישעיהו אמר והיה שרש ישי אשר עמד לנס עמים אליו גוים יקוו׃


Tiagtai Jisus chichajak: —Idaisatajum ¿wagka nuwauchish kajejagme? Nigka junak pegkejan jutijawai. 	 ויאמר ישוע הניחו לה למה תגיון נפשה מעשה טוב עשתה עמדי׃


Nudiagtai Jisusa nemajin aidau Pablon: Amek nayants anunjukam wekaesam wetá tusag awemaju, nuniai Silas Timoteojai juwakajui. 	 וימהרו האחים וישלחו את פולוס ללכת עד הים וסילא וטימותיוס נשארו שם׃


Tiagmatai juwakiag ajak ajakbau Getsemaní tutainum jegawajui. Nunik ni jintintaiji aidaun: —Juwi ekeemsatajum, wi awi wenu Apajuin ausatjai. 	 ויבאו אל חצר גת שמני שמו ויאמר אל תלמידיו שבו לכם פה עד אשר אתפלל׃


Nunikmatai ni jeen awebau, dutikak: —Yaaktanmak wayawaipa, makichik aentskesh ujakaipa, —tiu. 	 וישלחהו אל ביתו לאמר אל תבא בתוך הכפר ואל תדבר לאיש בכפר׃


Nayaimpinmaya aents chichagtak: “Jujú chichama juka dekas asamtai dekaskeapi tumain ainagme. Apu Apajuí niina etsegtin aidaun, Wakaní Pegkeji awetim dekamtikajakua nunú, niina aentsji nayaimpinmayan awemae, wají aidau waamak uminkagtina nuna ni inake aidaun iwaintukta tau asa”, tujutmayi. 	 ויאמר אלי הדברים האלה אמתים ונאמנים הם ויהוה אלהי הנביאים הקדשים שלח את מלאכו להראות את עבדיו את אשר היה יהיה במהרה׃


Nunik wainak Jisus chichajak: —Wegajai wi jintintuatjime, namak maatasajum yujagjum anmamtuk, Apajuí chichame etsegkujum aents aidau minai ikautjin atajum tusan, —tau. 	 ויאמר אליהם לכו אחרי ואשימכם לדיגי אנשים׃


Dutikam jegaa, Apajuí wajuk yayawa nuna wainak senchi shiig aneasu. Nunik: Anentaiminish shiig ichichmamjajum Apu Jisus nemagkatajum, tusa chichaju. 	 ויבא שמה וישמח כראתו את חסד האלהים ויזהר את כלם לדבקה באדון בלב נכון׃


Adramitionum anumtainum, lancha Asianum wetatus uminas aunum chimpimjá ajin, Aristarco nugka Macedonianum yaakat Tesalónica awa nuwiyashkam nui egkemjau asamtai, ditajai ijunja ashí ashinkawa, 	 ונרד אל אניה אדרמטית נכנים לבוא על פני חוף אסיא ונעבר הימה ויהי אתנו ארסטרכוס מוקדון מן תסלוניקי׃


Wagki atum ainajum anuiyatijum, tuwakbaunum pegkegchau chichagku waitkasbautigmesh ainagme, nuniagmin tikich aidauk aents dutika waitkamu aina, nujai ijuntsan waittsatjai tusa anentaimsaush ainawai. 	 פעם בהיותכם לראי בחרפה ותוגה פעם בהשתתף לאשר הגיע אליהם כזאת׃


Jisus ataktú augmatbaun pachis aents aidaun jintintak, tau: “Aents niina ajajin uva aajakuí, dutika tanishig, uva yumiji ijugtinnash umik, wajasá diistinnash torre tutain yakí jiikuí. Dutika wajumak aentsun atum ju takastajum dutikakjum minash sujustajum tusa susa ukuak, nigka tikich nugkanum atushat weuwai. 	 ויחל לדבר אליהם במשלים לאמר איש נטע כרם ויעש גדר סביבותיו ויחצב יקב ויבן מגדל ויתנהו אל כרמים וילך למרחקים׃


Ashí sumo sacerdote aajakajua duka, Apajuinu anentag itaamun maa apeati tusa adaikamu ainawai. Nunisag Jisuschakam jutiin tudaujin mantamnak niina iyashinak Apajuin anentag susauwai. 	 כי כל כהן גדול הוא מפקד להקריב מנחות וזבחים ועל כן צריך שיהיה גם לזה דבר להקריב׃


Nuna tutai makichik niina jintintaiji aina nuwiya: —Apuh, dekatkauk mina jegajuí wenu, apag jakamtai ukusan ukuakun nemagkatjame, —tau. 	 ואחר מן התלמידים אמר אליו אדני הניחה לי בראשונה ללכת ולקבר את אבי׃


Atumin pegkegnum yaimpaina duke yayakjumesh ¿wají imana juwagme? Aents tudaugtin aidaush dita yainiamujaig yainin ainawai. 	 ואם תיטיבו למטיביכם מה הוא חסדכם גם החטאים יעשו כן׃


Apajuí senchijin pujuidau asá buchituinaji; nunisag atumin muunjum dita anentaibaujinian agau aidaushkam: ‘Jutiik Apajuin uchijí ainaji’, tiajui. 	 כי בו אנחנו חיים ומתנועעים וקימים כאשר גם מקצת משורריכם אמרו אף ילידיו אנחנו׃


Juna Pablo timatai, nuaduí Apu Agripa, tikich apu Festo, Berenice, ashí nui aents ijunujai agaa jiinkiagmayi, kanakiag nuna pachisag chichasagtatus. 	 ויהי בדברו הדבר הזה ויקם המלך וההגמון וברניקה והישבים אתם׃


Nuniachkush, ju kaunak ijuna jujú aidaukesh, mina pataag judío aina nuna apuji batsatbaunum mina ejetiagmataish, wi bakumamainnash dekagtuawagmasha nuna ujapamain ainawai. 	 או אלה ידברו נא המה מה מצאו בי עול בעמדי לפני הסנהדרין׃


Dutikamu asá ni nemajuidautik Kristu iyashiya nunin ainajin, ni jutiiní ashí jajutua pujau asamtai machikish agkau atsa nunisag, ashí ni najankamunmash awai. 	 אשר היא גופו מלוא הממלא את הכל בכל׃


Atumek duka shiig dekagme, Esaú dutika sujukuitak Apajin jegaantun, niina pujutjin pachis pegkegnum chichagtukat tukamá dakitam asauwai, dutikam senchi buutkush, nuigtú dutikmainuk atsugsauwai. 	 הלא ידעתם כי גם נמאס אחרי כן כאשר רצה לרשת את הברכה כי לא מצא מקום לתשובה אף בקש אותה בדמעות׃


Tujash Adán tunamagbauwa duka Apajuí anenjauch sujamsamua nujaig apatkaish tumaitsui. Makichik aentsú tudaujinig ashí jinin wajasuitji. Tujash Apajuí wait anenjamag anenjauch iinu ashí pegkeg aina nunak dutikauwai, Kristun awetugmauwa nuaduí. Makichik aents emesjamua nuna, tikich aents Jisukristuwa nunú wait anenjamag kuashat aentstinun iwajauwai. Aatus Apajuí wait anenjamag nunú aents tunamajua nuna nagkagas pegkejan dutikauwai. 	 אך לא כדבר הפשע דבר המתנה כי אם בפשע האחד מתו הרבים אף כי חסד אלהים ומתנתו עדפו ערוף לרבים בחסד האדם האחד ישוע המשיח׃


Nunikag tsaaptin winchamtin tenteamunum pujusag, Jisus Jerusalén waitkasa maam atinun pachis aujuidau. 	 אשר נראו בכבוד והגידו את אחריתו אשר ימלאנה בירושלים׃


Junashkam Jisus tiuwai: “Makichik aents ajujakuí jimag uchijí. 	 ויאמר איש אחד היו לו שני בנים׃


Nuniau asag minak umigtuinatsui, aents umiktajum tibauwa nuna jintinkagtuinak Apajuinu jintinkagtaji’ tuinawai, —tiuwai. 	 ותהו יראתם אתי מצות אנשים מלמדים׃


Nuniagtai nayaimpinmaya aents chichaak: “Ishamkaigpajum, wika atumin yamajam chichaman ujaktasan minitjime, nuna antuinak ashí aents aidauk shiig aneasagtata nuna. 	 ויאמר אליהם המלאך אל תיראו כי הנני מבשר אתכם שמחה גדולה אשר תהיה לכל העם׃


Tsawan ayamtai tsawaju ai, Jisus jintintaijin saasá aja trigo ajakbaunum utujá wegau, jinta nunú nagkaemaku asamtai. Nuniamunum Jisusa jintintaiji aidau yapajuinak trigon kupik jukiag nejen yuwi yuwinakua ashinaidau. 	 בעת ההיא עבר ישוע בין הקמה ביום השבת ותלמידיו רעבו ויחלו לקטף מלילת ויאכלו׃


Nuaduí dekatkauk Apajuí pegkegnum inapa nunuwá umigkatajum. Nuniakjumek ashí nunú aina dushakam aan kuashat jukitnaitjume. 	 אך בקשו בראשונה את מלכות אלהים ואת צדקתו ונוסף לכם כל אלה׃


Moisés chicham umiktajum tujabiuwa duka, nuwa junin aidaunak ayatak kayai tukua tukuakuajum maatajum tawai, ¿tujash amesh wajinpa? —tuidau. 	 ומשה צונו בתורה לסקל נשים כאלה ואתה מה תאמר׃


Tama Jisus chichaak: —Aents dutikmainchau iwainamu waintsukek kakajus dekaskeapi tumaitsume, —tiuwai. 	 ויאמר אליו ישוע אם לא תראו אתות ומופתים לא תאמינו׃


Duka aentsú anentainia jiinui pegkegchau anentaimat, pegkegchau takastasa wakegamu, magkagtamushkam, 	 -12[ כי מתוך לב האדם יצאות המחשבות הרעות נאף וזנה ורצוח וגנוב ואהבת בצע ורשעה ורמיה וזוללות וצרות עין וגדוף וזדון וסכלות׃


Nuna ti Jisusan segainak: “Wait aneasam yajá tikich nugkanmag awekagtipa, jutii pujag juwig idaikagtusta”, tiajui. 	 ויתחנן אליו מאד לבלתי שלחם אל מחוץ לארץ׃


Tima kaunkamtai chichajak: “Atumek dekagme wi yama nagkamchakun, juwi Asia nugkanum taawabiag duwi nagkamsan wajuk pujusja duka. 	 ויבאו אליו ויאמר להם אתם ידעתם איך הייתי עמכם בכל עת מן היום הראשון אשר דרכה רגלי באסיא׃


Tama jakame tusa ujakam, Pilatushkam Josen: —Jisusa iyashig jukita, —tiuwai. 	 וידע מפי שר המאה כי כן ויתן את גופתו מתנה ליוסף׃


Tuja Apajuik Jisukristu mantamdauwa duwi jutiinak uwemtijamjauwai. Niiyai dekas wagaakuk, iman asa ni senchigtina nunak tuke atinai, imanisag atinai. Aatus atí. 	 לאלהים אשר לו לבדו החכמה המושיע אתנו לו הכבוד והגדלה והעז והממשלה מעתה ולעולמי עד אמן׃


Tutai buitsnum vino chujuau aimkam pujaunum esponja ajugká juki, numi hisopo kanawen ayai takuji aapawajui. 	 ושם כלי מלא חמץ ויטבלו ספוג בחמץ וישימהו על אזוב ויקריבהו אל פיו׃


Ju aatsa tau asajum, Apajuí chicham umiktajum timawa duka imanchauch emajum idaikujum, atumi muunjum umiktajum tibauwa duke wejakjum tikich jumamtuk aina dushakam takaagme, —tiuwai. 	 ותפרו את דבר האלהים על ידי קבלתכם אשר קבלתם והרבה כאלה אתם עשים׃


Imaniamunum nui nuwa pachitkau doce mijadai numpan senchi puwak jaa pujú, kuashat ampijatin aidaunum ampimak kuichkijin ashimkau. Tujash imaniakush tsagagchauwai. 	 ואשה זבת דם שתים עשרה שנה אשר הוציאה כל קנינה לרפאים ואין איש יכל לרפאתה׃


Ashí ju aidaunak aents Apajuí nemagchau aidau imatin ainawai, tujash atum atsumajum nunak atumin Apa Apajuiya nu dekawai. 	 כי את כל אלה מבקשים גויי הארץ ואביכם הוא יודע כי צריכים אתם לאלה׃


fariseo aidaun pempeentuki: —¿Ya atum ainajum anuiyash niina burrují, nuniachkush bakajigkesh tsawan ayamtai aig waanum egkemá jinkishmin wajas egketu wainkush, yamaik tsawan ayamtaiyai, kashin jiiktajai tusash idaimainaita? 	 ויען ויאמר אליהם מי מכם אשר חמרו או שורו יפול אל הבאר ולא ימהר להעלותו ביום השבת׃


Atumek nunin asajum, wi dekaskea nuna etsegkuishkam dekaskeapi tujuttsugme. 	 ואני יען דברי האמת לא תאמינו לי׃


Tikich tsawantai Jisus makichik yaaktanum pujai, aents lepragtin tajuauwai, nunik Jisusan wainak tikishmag tsuntsumá, nijayin nugká antig pujusá: —Apuh, wakegakmek etsaentumainaitme, —tau. 	 ויהי בהיותו באחת הערים והנה איש מלא צרעת וירא את ישוע ויפל על פניו ויתחנן אליו לאמר אדני אם תחפץ תוכל לטהרני׃


Tusá tamawaik wainmakui. Nunik Apajuin emematkamaikia Jisusan nemagkauwai. Tuja ashí aents nuna wainkajushkam Apajuin emematuidau. 	 ופתאם ראה וילך אחריו הלך ושבח את האלהים וכל העם בראותם זאת נתנו תודה לאלהים׃


Tuja aents pakamachu aina nunú, chicham umiktajum tibauwa nuna umiagtaik, pakamakua imanuk Apajuik diyawai. 	 לכן אם ישמר הערל את משפטי התורה הלא תחשב לו ערלתו למילה׃


Tama Jisuschakam ditan ujaak: “Jigkai pegkejan ajakbau timag nunak, wi Aentsmagan Akiinauwaitag nuna wiki tumamkun timajai. 	 ויען ויאמר אליהם הזורע את הזרע הטוב הוא בן האדם׃


Atum ditajai betek agtaik, dita aneenina aikagmasajag anempamain ainagme. Tujash wi atumnak dita aina nunin ainum tusan etegjan midau emakbau asajum, ditajai betekchau ainajum duwi kajegtamainawai. 	 אלו מן העולם הייתם כי אז אהב העולם את אשר לו ויען כי אינכם מן העולם כי אם בחרתי אתכם מתוך העולם לכן העולם ישנא אתכם׃


“Nunú nuniamunum ditá yachiuchijinash maatnume tusag sujiagtinai, aantsag uchigtin aidaushkam uchijinak sujiagtinai, nunisag uchi aidaush apajin maatnume tusag inamiagtinai. 	 והיה אח ימסר את אחיו למות ואב ימסר את בנו וקמו בנים באבותם וימיתו אותם׃


mai Apajuí nemagnuk pempeentunikiag, apu chichaman epegkin Apajuí nemagchau aidau emtinish jiyaní yujaina? 	 ואולי אשב עמכם ימים אחדים או כל ימי הסתו למען תלוני אל אשר אלך שמה׃


Nunik dupa pegkegchau tsapakun wainkag, takau aidau wegajui apujin ujaktatus. Nunik jegajiag: ‘Apuh, ame ajak pegkeg ajakbauwaitkush, ¿utugsaya dupa pegkegchaush tsapaidiaje?’ 	 ויגשו עבדי בעל הבית ויאמרו אליו אדנינו הלא זרע טוב זרעת בשדך ומאין לו הזונין׃


nunikag: —Ju aents chichaak: ‘Wika jega Apajuí ememattaiya junak tsaikan, kampatumchik tsawantai ataktú jegamainaitjai timayi’, —tuidau. 	 ויאמרו זה אמר יש ביכלתי להרס את היכל האלהים ולשוב לבנותו בשלשת ימים׃


David Apug tujakua nuniaish ¿wajuk asaya David wegantush amainaita? —tau. 	 הנה דוד קרא לו אדון ואיך הוא בנו׃


Tiajam jiinkiag Lidia jeen shiyakaju, nui jegawag aents Jisusa nemajuidaun wainkag shiig anentain ichichtujag ukuinak shiyakajui. 	 ויצאו מן המשמר ויבאו אל בית לודיא ויראו את האחים ויזהירום וילכו לדרכם׃


Dekainaji Kristu jakaunak Apajuí inankimu asa ataktuk jakashtina duka. Kristuk jatanak depetkau asa ataktuk jamaitsui. 	 באשר ידענו כי המשיח אחרי אשר נעור מן המתים לא ימות עוד והמות לא ישלט בו עוד׃


Aents utugchat ajamuk Apajuin augmainai, untsu ni shiig aneas pujauk, kantamak Apajuinak emematmainai. 	 כי יצר לאיש בכם הוא יתפלל ואשר ייטב לבו הוא יזמר׃


Kristu jutii ni nemagkau aidautin anempau asa iiní mantamdauwa nunisjumek, nuwentin aidautigmek atumi nuwem aneetajum. 	 האנשים אהבו את נשיכם כאשר גם המשיח אהב את העדה ויתן את נפשו בעדה׃


Apajuí senchi kajeká suwimkan suwak, niina aentsji nayaimpinmaya aidaush ijunas dii ijunaig, Uwijash wajaig jii azufrejai pachimjamua nui utsaatnai. 	 גם הוא שתה ישתה מיין חמת אלהים יין בלתי מהול הנמסך בכוס זעמו ויענה באש וגפרית לפני המלאכים הקדשים ולפני השה׃


¿Minash yau Egiptunmaya maamum dutiksamek mantuatasamek tujutam?’ tau. 	 הלהרגני אתה אמר כאשר הרגת אתמל את המצרי׃


Mina pataag Judío aidaunash, judiuchu aidaunashkam tudau takatak idaikujum, Apajuí nemagkujum, Apu Jisuschakam dekaskeapi titajum tusan, ujayajime. 	 ואעיד ליהודים וליונים את התשובה לאלהים ואת האמונה באדנינו ישוע המשיח׃


Tikich jigkai kayá awanken nugka machik aunum kakekauwai, nunik tsapainiuwaitak jakauwai chupitnuchu asamtai. 	 ויש אשר נפל על הסלע ויצמח וייבש כי לא היתה לו לחה׃


Tujash nantakim, wajantá. Yamaik mina inakeg atí tusan wantintukjame, nuniau asam ame wainkaum nu etsegtugkata, ataktushkam jutiksanuk wantintuktatjame, dutikamash dushakam dutiksamek etsegtugkata. 	 אבל קום ועמד על רגליך כי לבעבור זאת נראיתי אליך לבחר בך למשרת ולעד על אשר ראית ועל אשר אראך׃


Apajuí chichamega duka, mina pataag dekaskeapi tuinachu asamtai umintsuk juwaktin asagkesh aniatsui, ashí Israel wegantu ainag nuwiyatik Apajuí diismak ashí betek etegjachbau ainaji. 	 אבל לא כאלו נפל דבר אלהים ארצה כי לא כל אשר הם מישראל גם ישראל המה׃


Tama Pilato ayaak: —Wika judiuchuitjai, ame pataim judío aina nunú, sacerdote apuji aidaujai achigmakag jujamkiag minai itagmawaje. ¿Wají pegkegchauwa takasmaume juna jutijamawagtatkuish? —tau. 	 ויען פילטוס האף אנכי יהודי הלא עמך וראשי הכהנים הסגירוך אלי מה עשית׃


Juna tajim junak imá atumnakek tatsujime ashí aentsun tajai: ¡Niimkau aneaku batsamsatajum!” 	 ואת אשר אמרתי לכם אמר אני לכל שקדו׃


“Tujash junak ashí atumin takun tatsujime. Wika shiig dekajime atumnak wi etegjau asan, nunin aigkish duwik Apajuí chichame agagbauwa nui: ‘Wijai ijunag yuwina nuwiyag pempeentugkiag sujutkagtinai’, tibauwa nunash dekajai. 	 לא על כלכם דברתי יודע אני את אשר בחרתי בהם אך למען ימלא הכתוב אוכל לחמי הגדיל עלי עקב׃


Tiagtai nuna apají dukujijai chichaak: —Juka iina uchijí wainmachu akiinauwa nuuwai, 	 ויענו אתם יולדיו ויאמרו ידענו כי זה הוא בננו וכי נולד עור׃


Tikich tsawantai Jisus Apajuin ausatatus mujanum weu, nunik nui kashi pujus Apajuí au aujkawa tsawampajui. 	 ויהי בימים ההם ויצא ההרה להתפלל ויעמד כל הלילה בתפלה לאלהים׃


Tama Pablo ayaak: —Wika judiuwaitjai, mina pujutaijuk yaakat muun Tarso, Cilicia nugkanum awa nuwiyayaitjai. Wait aneasam ayú tujutta, aents aina juna machik ausatasan wakegajai, —timayi. 	 ויאמר פולוס איש יהודי אנכי מטרסוס בן עיר קיליקיא אשר איננה בלי שם ועתה אשאלה מאתך הניחה לי לדבר אל העם׃


Nuaduí wi Apajuí takaju asan eme anenmamainuk ajutui, Kristu Jisusan pachisan chichagkagtag duwi. 	 על כן יש לי להתהלל במשיח ישוע נגד האלהים׃


jakau aidau atak nantainakui, wisha nantakmig tau asan. 	 להגיע אם אוכל אל תחית המתים׃


Atumek uchi aidau kuashat aents ayamunum pekaamsag wasugkamainak: ‘Wi nantsematnume tusan flauta tutaya nuna umpuakuish nantsemashmaugme, wake besemjan kantamtai buuttinme tamash buutchamugme’ tusa pempeentuniki untsuniyajama numamtuk wajagme. 	 חללנו לכם בחלילים ולא רקדתם קוננו לכם קינה ולא ספדתם׃


Nuna imatijuinakuish, wika chicham pegkeg atumin yaimpamaina nunak tuke ujabiajime. Jintinbaijime iwainajan aents tuwakbaunmashkam, tuja atumin jeeminchakam dutiksanuk jintinbaijime. 	 איך לא כחדתי מכם כל דבר תועלת והגדתיו לכם ולמדתי אתכם ברבים ובכל בית ובית׃


Chicham pegkegchauk chichakaigpajum, dekas chicham pegkeg tikichnash yaimaina duke, tikich antuidaushkam wakejus antumaina duke chichaktajum. 	 כל דבר נבול לא יצא מפיכם כי אם הטוב והמועיל לבנות לפי הצרך למען יתן חן לשמעיו׃


Nuanuí wakag ni jintintaiji aidaun chichajak: —Juwi pujusjum Apajuí aujú pujutajum, iwanch pegkegchau takastinme tusa dekapjamsainum. 	 ויבא אל המקום ויאמר אליהם התפללו לבלתי בוא לידי נסיון׃


Nuna tusa idayak nigka Galileanum juwakui. 	 כזאת דבר וישב בגליל׃


Tuja wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmaga Akiinauwaitag nuna, nuniktinai tusa agajajua nuna umiktasan wejajai, tujash ¡mina sujutkatta nuna imá senchi wait anentajai! —tau. 	 כי הן בן האדם הלך לו כפי אשר נחרץ עליו אבל אוי לאיש ההוא אשר על ידו ימסר׃


Tutai Sauloshkam ishamak kujaukmaikia: “Apuh, ¿wajukati tusamea wakejutame?” Tutai Apu Jisus ayaak: “Nantakim yaakat jegata, nunikamin awi ame dutikmainjumnak tujabiagtatui”, tiuwai. 	 והוא חרד ונבעת ויאמר אדני מה תחפץ ואעשה ויען האדון קום לך העירה ויאמר לך את אשר עליך לעשות׃


Nunú ujakajam fariseo aidau, sacerdoten apuji aidau, nuigtú apu ditan nagkaesau aidaujai ijunjag chichainak: —Au aentsua nunú aents dutikmainchaun kuashat iwainag takaa aush ¿utugkattaji? 	 אז יקהילו הכהנים הגדולים והפרושים את הסנהדרין ויאמרו מה נעשה כי האיש הלזה עשה אתות הרבה׃


Makí makichkitijum dutikmain aina juka betek dutikatajum, wajuk akikmankati tibauwaita dutiksagmek akikmaktajum, tikich nugkanum wají aidau jukí wayaamunmash, wajupa akikmakta tujamtatua duka dutiksagmek akikmaktajum, apu aidaush eme anentsajum ajantusjum diitajum. 	 לכן תנו לכל איש כחובתכם המס לאשר לו המס המכס לאשר לו המכס והמורא לאשר לו המורא והכבוד לאשר לו הכבוד׃


Dekaskenmag suwimkak makichkish shiig awajkagtuchui najabau asa. Tujash Apajuí jintinjamak dutijama nu nagkaemakmatai, shiig agkan anentaimsa pujuta nunú, nuigtú pegkeja duke takatchakam unuimagtatji. 	 וכל מוסר בעת עברו עלינו איננו שמחה בעינינו כי אם יגון אולם באחריתו יתן פרי שלום לצדקה למלמדים בו׃


Wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmaga Akiinauwaitag nunak, peem pachiachmau peeti wamkes nayaimpin tsaaptin emak, tikich yantamnumash tsaapmitkama numamtuk wajaktinaitjai. 	 כי כברק אשר יברק מקצה השמים ויאיר עד קצה השמים כן יהיה בן האדם ביומו׃


akash jinuchu aina nui ajapeam amaina nu. 	 אשר שם תולעתם לא תמות ואשם לא תכבה׃


Tusá tama Jisus ayaak: —Apajuí chichame agagbauwa nui: ‘Aentsuk imá yujumkajaigkik pujumaitsui, Apajuí chichamega nujaishkam pujumainai’ tawai, —tiuwai. 	 ויען ויאמר הן כתוב לא על הלחם לבדו יחיה האדם כי על כל מוצא פי יי׃


Yaunchuk tsawan aajakua duwik Apajuik ashí aentsun: Dita wakejuinamunak takastinme, tusa idaisauwai. 	 ואשר בדרות קדם הניח לכל הגוים ללכת בדרכיהם׃


Tama Tomás ayaak: —Mina Apujuh, amek mina Apajuijuitme, —tiu. 	 ויען תומא ויאמר אליו אדני ואלהי׃


Nuwenbau nagkamnamtai umuinamunum, vino abuekauwai. Nunikmatai María Jisusan chichajak: —Vinunak amukaje, —tiuwai. 	 ויחסר היין ותאמר אם ישוע אליו יין אין להם׃


“Atum kakagchauch aidautigmek, shiig aneasjum pujustajum, atumnak Apajuí ashí ni anagtamauwa nunak amastin asamtai. 	 אשרי הענוים כי המה יירשו הארץ׃


Tusá ujaam Jisus chichaak: —Wi Aentsmaga Akiinaun nayaimpinum wakitkittag duka yamaik tsawan umiintugkae. 	 ויען אותם ישוע ויאמר באה השעה שיפאר בן האדם׃


nunin asamtai atumek ishamkaigpajum. Atumek pishak aina nuna nagkaesau ainagme. 	 לכן אל תיראו הנכם יקרים מצפרים רבות׃


Nuaduí, Apajuí chichamen chichaak: “Makichik aentskesh emematatus wakegauk, dekas Apu Apajuin ememattinme”, tibau awai. 	 כי אם נבחן את נפשנו לא נהיה נדונים׃


Juna timatai wakitkiag Jerusalén kaunawajui. Nunik jega Apajuí ememattainum Jisus wekaetatman sacerdote apuji, chicham umiktinun jintinkagtin aidau nuigtú tikich apu aidaujai jegaantag, 	 וישובו ויבאו ירושלים ויהי הוא מתהלך במקדש ויבאו אליו הכהנים הגדולים והסופרים והזקנים׃


Nuniau asag Jisus anumak minittaman wainak, senchi untsumkag: —¡Jisusah, Apajuí Uchijiyah! ¿tsawan jegatsaigkik suwimak sukagtustasam juwish minam? —tuidau. 	 והנה הם צעקים לאמר מה לנו ולך ישוע בן האלהים הבאת הלם לענותנו בלא עתנו׃


Tujash wi tajime: Atumi shiwajum aidaush aneetajum, nuniakjum atumin pegkegchaun chichagtamaidaush pegkegnum chichagkatajum. Dutiksagmek kajegtamaidaush pegkegnum yaigtajum, waitkagmainakuish, dita pachisjum Apajuí aujtustajum, ni esegati tusajum. 	 אבל אני אמר לכם אהבו את איביכם ברכו את מקקליכם היטיבו לשנאיכם והתפללו בעד מכאיביכם ורדפיכם׃


Junashkam Jisus aents aidaun jintintak augmatbau nagkama tau: “Makichik aents ajajin uvan ajakmakui, dutika wajumak aentsun: ‘Atum ju takastajum, dutikakjum minash sujustajum’, tusa susa ukuak weuwai dukap asan taamig tusa. 	 ויחל לדבר אל העם את המשל הזה איש אחד נטע כרם ויתן אתו אל כרמים וילך בדרך מרחוק לימים רבים׃


¡Anentainkachu, wainmachu aidauwah! ¿Tuwiya dekas imanush, Apajuinu atin kuntin anentag itaamua dukaih, atsa altar nunú itaamun pegkeemtika duchaukaih? 	 אתם הכסילים והעורים כי מה הוא הגדול אם הקרבן או המזבח המקדש את הקרבן׃


Tutai niina jintintaiji aidau: —Tujash ¿tuwiyag yutaish jumainaita imajú kuashat aents ayugmainush aents atsamunum pujag juniautish? —tuidau. 	 ויאמרו אליו התלמידים מאין לנו די לחם במדבר להשביע את ההמון הגדול הזה׃


Tuinam Jisus antuk anentai jegagchau, nunik nui aents minidaun ayampattsag: —Israel aina nuigkish imatikas minai kajinas anentaimunak wainchaujai, —tau. 	 וישמע ישוע את דבריו ויתמה עליו ויפן ויאמר אל ההמון ההלך אחריו אמר אני לכם גם בישראל לא מצאתי אמונה גדולה כזאת׃


Nunika wega wegakua kashinia duwi ajuntai Quío tutainum diiká nanamsabiaji, nui juwaki kashinia duwi Samos anumtainum anumkabiaji. Nunika Trogilio kanaja kashinia duwi Mileto jegawabiaji. 	 ומשם יצאנו באניה ונפגע ממחרת אל מול כיוס וביום השלישי עברנו אל סמוס ונלן בטרוגוליון ולמחרתו באנו אל מיליטוס׃


Tuja jujú chicham umiktin aina juwiyan imanchau diinak, tikichnash dutiksag jintintuk, Apajuí eme anentsá inam achagtinai. Untsu nunú chicham umiktajum tibauwa nuna betek umiak tikichnashkam dutiksag jintintuau aidauk, Apajuí eme anentsá inam agtinai. 	 לכן מי אשר יפר אחת מן המצות הקטנות האלה וכן ילמד את בני האדם קטון יקרא במלכות השמים ואשר יעשה וילמד אותן הוא גדול יקרא במלכות השמים׃


Mina nemagtuk waittan dakitaushkam midau amain ainatsui. 	 ואשר לא יקח את צלבו והלך אחרי איננו כדי לי׃


Atum nunin anentaimutigmin tajime: “Makichik aentskesh Apajuin: ¿Wagka jusha jutikame?”, tudaimainuk atsawai. Duwe jukí ichinak najanamush, aentsun pempeentuki: “¿Wagka juní najatuaume”, tumainkaih? Nunak makichkish tumaitsui. 	 אמנם בן אדם מי אתה אשר תריב את האלהים היאמר יצר ליצרו למה ככה עשיתני׃


Nuanuí makichik aentsjai jiyaniaigkish, nuniachkunush jega Apajuí ememattainum, jega ijuntainmagkesh, tikich yaaktanmagkesh chichaman aentsun tsuwapjuan dapampá wekagaigkish waitkachagmae. 	 ולא במקדש מצאוני מתוכח עם איש או מעורר מהומה בעם ולא בבתי הכנסיות ולא בעיר׃


Senchi wakegajai atumin tajuan, atum Jisukristu nemagtanum utugchat dekapeamu akuish, Wakaní Pegkeji dekamtijuamua nuna shiig jintintuatasan, atumesh shiig ichichmamjajum pujustajum tusan. 	 כי נכסף נכספתי לראותכם ולחלק לכם אי זו מתת רוח למען תתחזקי׃


“Jisus junashkam augmatak tau: ¿Wainmachush tikich wainmachunash jintanash inaktumainkaih? ¿Mai waanum iyaumainchaukaih? 	 וישא משלו ויאמר אליהם היוכל עור לנהל את העור הלא יפלו שניהם אל הפחת׃


Apajuí etsegtin niina pachis agajua duka: ‘Wi mina chichamjun etsegnun amina emtimin awemajai, ni jintanak umigtamkattawai’, tawai. 	 כי זה הוא אשר כתוב עליו הנני שלח מלאכי לפניך ופנה רדכך לפניך׃


Tiagtai Jisus ayaak: —Ayú, wisha tichattajime yana chichamenia jutikaja nunak, —tiu. 	 ויאמר ישוע אליהם גם אני לא אמר לכם באי זו רשות אני עשה אלה׃


Ju ashí pegkegchau aina duka anentainmaya jiinui, nuniau asa aentsnak pegkegchau emawai, —tiuwai. 	 כל הרעות האלה מקרב האדם הן יוצאות ומטמאות אתו׃


Mina Apag ashí tikich aidaunash nagkaesauwa nunú minak sujusuí. Nunin asamtai niina uwejen aunak makichkish atanmain ainatsui. 	 האב אשר נתנן לי גדול הוא על כל ואיש לא יחטף אתהן מיד האב׃


Tujash atum tikich eme anentakjum, tikichia duka junik diiyakjumek tudau takaakjum nuniagme. Nuniau asajum Apajuí chichame umiktajum tibauwa nu umiachbaunum bakumattagme. 	 אולם אם תשאו פנים תחטאו במעשיכם והתורה תוכיחכם כעברים אותה׃


ni nantakbaujin wainainak kuashat judío aidau Jisusan: Dekas Apajuí Uchijimpapita, tusag nemajuidau asagmatai. 	 כי בגללו באו שמה רבים מן היהודים ויאמינו בישוע׃


Tuja wakan pegkegchau aentsú egkemtuju aidauk Jisusan wainkag, nuna aentsun tikishmitkajag, senchi jiiká: —Amek Apajuí Uchijiyaitme, —tuidau. 	 והרוחות הטמאות כראותן אתו נפלו לפניו ותצעקנה לאמר אתה הוא בן אלהים׃


Wi amina pachisnuk ditanak shiig dekamtikamjai, aan nagkaemasnush tuke dekamtiksanké atatjai, ame mina anentam aantsag ditaish atí, nuniakui jutiishkam ditajai ijutkau amí tau asan”, Jisus tiuwai Apajin segaak. 	 ואני הודעתים את שמך ואוסיף להודיעם למען תהיה בם האהבה אשר אהבתני ואני אהיה בהם׃


—Apuh, ¿tujash jusha wajukatnaita? —tau. 	 ויהי בראות אתו פטרוס ויאמר אל ישוע אדני וזה מה הוא׃


Nuniai tikich nayaimpinmaya aents, yukunta nunin ayatak orok najanamun takus, altar ayatak orok najanamunum jegan wajasmayi. Nunikmatai kuashat incienson nui chimpijuabi, nunú incienson Apajuí aentsji aidau Apajuí augbaujiya nujai pachimag apeati tusa. 	 ויבא מלאך אחר ויגש אל המזבח ומחתת זהב בידו ותנתן לו קטרת הרבה לתתה עם תפלות כל הקדשים על מזבח הזהב אשר לפני הכסא׃


Jisus ataktú senchi wake besemag dekapjau, nunik waa muun taimunum ukusá kaya aputukbaun jegantun: 	 ויוסף עוד ישוע להזעם ברוחו ויבא אל הקבר והוא מערה ואבן על מבואה׃


Jerusalegnumia fariseo aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai kaunkaju Jisusan jegantajui, nunikag: 	 אז באו אל ישוע הסופרים והפרושים אשר מירושלים׃


Wika ujunauch pujutnash dekajai, antsanuk kuashat ajutkui pujutnashkam dekajai. Nunin asan wajukunmag pujuinja nunak ashí nunimainaitjai, shiig yuwan pujaknush, yumain atsugtakui yapajaknush, shiig kuashat ajutkuish, tuja shiig atsugtakuish. 	 ידעתי לענות אף ידעתי להותיר מחנך אני בכל ענין ואופן הן לשבע הן לרעב הן להותיר הן לחסר׃


Tama Zaqueoshkam wamkes akaiki, shiig anentus Jisusan juki niina jeen emauwai. 	 וימהר וירד ויאספהו בשמחה׃


Wi dekas tajime: Aishmag nuwe ekagmachunak idayas, tikich nuwajai nuwenkug ekagmawai, nunisag nuwa idaisamujai nuwenushkam ekagmawai, —tiuwai. 	 ואני אמר לכם המשלח את אשתו בלתי על דבר זנות ולקח לו אחרת נאף הוא והלקח את הגרושה נאף הוא׃


Timatai uchin ejentuntaju. Dutiktai wakan nunú uchin egkemtaushkam Jisusan wainak uchinak waugmitkaku, dutikam nugká iyaag tanagak saunak kaput apakú. 	 ויביאהו לפניו ויהי כאשר ראהו הרוח וירוצצנו פתאם ויפל ארצה ויתגולל ויורד רירו׃


Tusa ashí yuwawagmatai umutai copanum ekeemtatman juki, nunashkam aikasag Apajin see ti: —Ju vino copanum awa juka, mina Apag yamagman mina numpajuí atum uwemkatnun anagtamawajua nunú uminkatnun iwainawai: 	 וכן גם את הכוס אחר הסעודה לאמר זו הכוס היא הברית החדשה בדמי הנשפך בעדכם׃


Dutiktai Jisus: —Maake, aikatsuk idaisatajum. Tusa kuwishí asankamun juki ataktú anujtuk pegkeg awajtusui. 	 ויען ישוע ויאמר רב עתה הרפו ויגע באזנו וירפאהו׃


Jintinbauwa duka jintinkagtina nuninuk amainai. Aantsag inaka dushakam apujijai betek amainai. Mina Beelzebú senchijin takaawai tusag augmatjuina nunisag, atumnaku pegké tujamtin ainawai. 	 דיו לתלמיד להיות כרבו ולעבד להיות כאדניו אם לבעל הבית קראו בעל זבוב אף לאנשי ביתו׃


Nuwa aishintin aidauk imá niina aishinak umigmain ainawai, Kristun nemagkau aidau, imá Kristunak umijuina nunisag. 	 הנשים הכנענה לבעליכן כמו לאדנינו׃


Dekas ishamainaitjume atak jakagmin, Apajuí suwimkan sujamak jii ajumaish kajinchauwa nui egkepawagmatai waitmainaitjum nunú. 	 אבל אורה אתכם את אשר תיראו יראו את אשר יש לו שלטן אחרי המיתו להשליך אל גיהנם הן אני אמר לכם אותו תיראון׃


dutikam senchi jiiká chichaak: —Ashí nuwa aina nuwiyan amina Apajuí etegtamjae, antsag amina uchigmishkam pegkegmai. 	 ותקרא בקול גדול ותאמר ברוכה את בנשים וברוך פרי בטנך׃


Apajuí anagtamauwa nunú chicham umiktina nu umiaku jumainaitkuig, ni anagtamauwa duka wainak amainai. Tujash Apajuik Abragnak: Wi wait anentau asan yaigtinaitjame, tusa anagkuauwai. 	 כי אם תבוא הנחלה מתוך התורה לא תבוא עוד מתוך ההבטחה אבל את אברהם חנן האלהים על ידי הבטחה׃


Imatika tuwajam Jisus wainak wakau nainnum, nunik nui ekeemsamtai ni jintinbau aidau kautuawaju. 	 ויהי כראותו את המון העם ויעל ההרה וישב שם ויגשו אליו תלמידיו׃


Tusa tiajam Jisusa jintintaiji aidaushkam wegag yaakat jegakmag, ni tibaunak imatiksag wainkag, Pascuatin yuwatnunak nui umikajui. 	 ויצאו תלמידיו ויבאו העירה וימצאו כאשר דבר להם ויכינו את הפסח׃


Nuna augmatus ashimkamtai niina jintintai aidau Jisusan: —¿Apuh wají takumea ajakan ajakbau pachismesh timaume? —tusag iniidau. 	 וישאלהו תלמידיו לאמר מה המשל הזה׃


Apajuí Jisukristui kajintsá anentaibaunum pegkeg ainagme tujabiu asamtai, niijai shiig aneasa agkan pujamu ajutjamji. Iina Apuji Jisukristu, jutii Apajuijai shiwag aajakbaun epegtugma kumpamtijamauwa nuaduí. 	 לכן אחרי נצדקנו באמונה שלום לנו עם האלהים באדנינו ישוע המשיח׃


Jutiin shiwagmatjamtsu duka, jutiinu asa nuniawai. 	 כי כל אשר איננו נגדנו הוא בעדנו׃


Tusa tutai comandanteshkam ayú tima suntajan batsamtaijin wayatasa watai papajá iwakbaunum wajas, uwejen takuiniabi, aents pampaun itatmitkak ausatatus. Dutikam aents itatjagmatai hebreo chichamai ditan aujak: 	 וינח לו ויעמד פולוס על המעלות הניף ידו אל העם ותהי דממה רבה וידבר בלשון עברית ויאמר׃


Tuja jega jegamká tuntupé paka inagnakbaunum waka pujaushkam akaiki jegá wayaag wajiijinak jutsuk wemainai. 	 ואשר על הגג אל ירד הביתה ואל יבא פנימה לשאת דבר מביתו׃


Dutikawag aents piyaku asamtai, Jisus wajamunum jegamainchau asag, Jisus wajamunum mamikis jegá tuntupen wakag chigkaidiag, wekaechauwa nuna tepetaijin aepsag akakiaju. 	 ולא יכלו לגשת אליו מפני העם ויסירו את הגג במקום אשר היה שם ויחתרו חתירה ויורידו את המשכב אשר שכב עליה נכה האברים׃


Atum mina nemagtin aidautigminak ashí aents aidau kajegtabiagtinai. 	 והייתם שנואים לכל אדם למען שמי׃


Juna Jisus tutai, jega Apajuí emematku ijuntain kuitamin makichik juwatki yapinum awatak: —¿Amesh sumo sacerdotesh tu chichagkamum? —tiuwai. 	 ויהי כדברו הדברים האלה ויך אחד המשרתים העמד שמה את ישוע על הלחי ויאמר הכזאת תענה את הכהן הגדול׃


Dutikak Jacobo Juagkan yachiya nunak: Espadayai maatajum, tusa inamjauwai. 	 וימת את יעקב אחי יוחנן בחרב׃


Tiagtai Jisus ayaak: —Dekas tajime: Moiseschauwai nayaimpinmaya pagkan aentsun akaketkauk. Mina Apajui yutai dekas nayaimpinmayan sukagtauk, ni dutikauwai. 	 ויאמר אליהם ישוע אמן אמן אני אמר לכם לא משה נתן לכם את הלחם מן השמים כי אם אבי נתן לכם את הלחם מן השמים האמתי׃


Sacerdote apuji aidauk, apu chichaman inagdau aidaujai egatuidau, Jisusan tsanumjujag maatnume tusa sujukagtatus. 	 והכהנים הגדולים והסופרים וכל הסנהדרין בקשו עדות שקר בישוע להמיתו ולא מצאו׃


Tusá tama Jisuschakam: —Ayú wetajum, —tiuwai. Tima wakan pegkegchau aidauk aentsnak ukuinak kuchinum utsanawajui. Dutikam kuchishkam pisajag betsag tajaekaunum utsankamá kuchanum iyagkag jinawajui. 	 ויאמר אליהם לכו לכם ויצאו ויבאו בעדר החזירים והנה השתער כל עדר החזירים מן המורד על הים וימותו במים׃


Dutika chichajak: —Yumi ipiagbau Siloé tutaya awi weme nijamita, —tiuwai. (“Siloé” tawa nunak: “Awemamu” taku tawai.) Tusá tima wainmachushkam we, nijami shiig wainmaku. 	 ויאמר אליו לך ורחץ בברכת השלח פרושו שלוח וילך וירחץ ויבא ועיניו ראות׃


Wi chicham umiktinun ukugjim ju umiakjuminig wishakam aneettajime, wi mina Apajun chichamen umiju asamtai, ni anenta aikasnuk. 	 אם תשמרו את מצותי תעמדו באהבתי כאשר שמרתי גם אני את מצות אבי ועמדתי באהבתו׃


Tusá tima kashinia duwi jintá eke Jopenum jegattak weenai, Pedroshkam etsa tajiastatak wajasú ai, jega jegamká tuntupé paka inagnakbaunum wakauwai, nui pujus Apajuin ausatatus. 	 ויהי ממחרת והמה הלכים בדרך וקרבים לעיר ויעל פטרוס על הגג להתפלל כשעה הששית׃


Ataktú takushkam: “Wi ame wakegam nuna umiktasan minajai” tiuwai. Nunak yaunchuk kuntin maajakbauwa duka emegkakum, yamagmauchia nu apusata taku tiuwai. 	 אז אמר הנה באתי לעשות רצונך אלהי מעביר בזה את הראשונה למען הקים את השניה׃


Ashí nu dutikamua nunak ashí yantamnum shiig aneas juwainawai, nuaduí apu Felisa eme anentajame. 	 את אשר ישבנו על ידך בשלום רב ואשר נעשו תקנות רבות לעם הזה בהשגחתך נקבל על כל פנים ובכל מקום בכל תודה פיליכס האדיר׃


Nuna etsagagmatai aents aidau wainkag puyatkaju, nunikag: “¿Juchaukaih Apajuí makichik Apu Uwemtikagtinun David wegantun awematnaitjai tibauwa nu?” tuidau. 	 וישתוממו כל המון העם ויאמרו הכי זה הוא בן דוד׃


Ditak senchijí ajiagmayi nayaim epenmainnum, Apajuí chichame chichagkagtuinak yujasag yumi yutujai tusag kampatum mijan jimaituk epenmainnumash, yumi numpa emamainnumshakam, nuigtú aents aidaun wajupa imania jatan susa waitkastasaya wakegawa, nu dutikmainnumash senchijig ajiagmayi. 	 ולהם השלטן לעצר את השמים ולא יהיה מטר בימי נבואתם וישלטו על המים להפכם לדם ועל הארץ להכתה בכל נגע מדי יחפצו׃


Nunak dekatkauk jutii judío aidautin Kristui kajinas anentaimainakui uwemtijatjai, dutikam minak emematjitnume tujamu asa dutikauwai. 	 להיותנו לתהלת כבודו אנחנו אשר יחלנו אל המשיח מאז׃


Mina Apag awetiuwa duka wijaig tuke pujawai, imá minakek idaitatsui, wika ashí ni wakejamua nunak takau asamtai, —tiuwai. 	 ואשר שלח אתי הוא עמדי האב לא עזבני לבדד כי את הטוב בעיניו אני עשה תמיד׃


aents juna chichaman tuina juka dekas au apu puja awi wetinme, tujamaji. Nunin asamtai imá ameketme ju ashí jutii pachisa etsegtuinag nu dekamainmek. 	 ויצו את שטניו כי בוא יבאו לפניך ואתה כי תחקר אתו תוכל לדעת מפיהו את כל הדברים האלה אשר אנחנו טענים עליו׃


Nuaduí wika mina Apag umiktajum tukagtimua duka, pujut tuke atina nunap sukagtawa tajai. Tau asan wi atumin ujaajim, nunashkam mina Apag tujutmawa dutiksanuk ujaajime”, tiuwai. 	 ואני ידעתי כי מצותו חיי עולם לכן כל אשר אדבר כאשר אמר אלי אבי כן אני מדבר׃


Nuniakjum Apajuí iina Apajiya nunú, ashí pachisjum tuke see tusagmeké atajum, iina Apuji Jisukristui kajintsá anentaimaidau asajum. 	 והודו בכל עת על הכל לאלהים אבינו בשם אדנינו ישוע המשיח׃


Wi duwik papiin agajan awetibiajim duwishkam, tsanijimtan idayinatsu nujaig ijunjaigpajum tibaijime. 	 כי אני הצעיר בשליחים ואינני כדי להקרא שליח באשר רדפתי את קהל האלהים׃


Jisus nuna dutikamtai fariseo aidau agaa jinjag, Jisusan maatasag chichaman umiidau. 	 ויצא הפרושים ויתיעצו עליו לאבדו׃


Nuna ti nuigtú chichaak: —Dekas tajime: Atumek nayaim ujanmatai Apajuí aentsji nayaimpinmaya aidau, wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmaga Akiinauwaitag nuna, minai taawag waketuidau wainkagtin ainagme, —tiuwai. 	 ויאמר אליו אמן אמן אני אמר לכם מעתה תראו השמים נפתחים ומלאכי אלהים עלים וירדים על בן אלהים׃


“Abragkak Apajuiyai kajinas anentaimu asamtai, Apajuishkam pegkeg diisuí.” 	 כאשר האמין אברהם באלהים ותחשב לו לצדקה׃


See tajai Apajuí senchigtina nuna, nigka ii wají pachisa dutikata tusaya segaji nuna nagkagas ashí pegkejan iinun dutika nuaduí. Iman asamtai jutii anentaimtajiya duka, ni dutika nunú dekatnumag jegatsui. Nuna pegkeja dutika nunak Wakaní Pegkeji jutiiní puja nujai dutikawai. 	 ולו אשר יכל להרבות גמוליו עלינו יותר מכל משאלותינו ומחשבותינו לפי הכח הפעל בקרבנו׃


Apajuí ausatajum, atum pisamua nu tsetsek tepeamunum ajutjaminum. 	 אך התפללו אשר לא תהיה מנוסתכם בחרף׃


Nuniai Samarianmaya nuwa yumin shikiak tantamtai: —Minash yumi ajamjusta uwagtajai, —tusa Jisus segauwai, 	 ותבא אשה משמרון לשאב מים ויאמר אליה ישוע תני נא לי לשתות׃


duka yamaik jutii ni wegantu ainag nui uminkae, Jisusan inankiuwa nuaduí. David Salmo2.7num agak tiuwai: ‘Ametme mina uchigmek, wi akiinati tima akiinau asam, nuaduí pujutnash wiki amasjai’, tibauwa nunisag. 	 ככתוב במזמור השני בני אתה היום ילדתיך׃


Tutai Pedro ayaak: —Jutii aidautik iina ajutjamaidauk ukuinaku nemagkamiajime, —tau. 	 ויאמר פטרוס הן אנחנו עזבנו את הכל ונלך אחריך׃


Nuniakjum Moisés chichaak: ‘Atumin apa dukujai eme anentsá diitajum, dutikakjum yaigtajum; untsu ni apajin, dukujinakesh pegkegchaun chichajuk tsagkugtsuk maatajum’, tibauwai. 	 כי משה אמר כבד את אביך ואת אמך ומקלל אביו ואמו מות יומת׃


Nunik jega ijuntainmaya jinki Jacobo, Juan aatus, Simón Pedro, yachi Andresjai pujutain wegajui. 	 ויהי אחרי צאתם מבית הכנסת ויבאו ביתה שמעון ואנדרי המה ויעקב ויוחנן עמם׃


Nuna tusa Jericó jegawajui. Nuwiya jiinki Jisus niina jintintaiji aidaujai, nuigtú shiig kuashat aents ashinai, aents wainmachu Bartimeo daagtin Timeo uchijí jintá yantam ekeemas, aents nagkaemagtai kuichik sujustajum tusa sumá eketu. 	 ויבאו יריחו ויהי כצאתו מיריחו הוא ותלמידיו והמון עם רב והנה ברטימי בן טימי איש עור ישב על יד הדרך לשאל נדבות׃


Dutikamu asag nunú aidauk ayatak pegkegchaunak takainak, nuigtush pegkegchau, ashí wajiin waké wakegakua wegau, yajau, tikichdaun pegkejan wakegak kajejin, magkagtin, jiyanitan wekaetin, tsanumin, chichama wekaetin, 	 וירב בקרבם כל חמס זנות ורשע בצע ואון וימלאו קנאה ורצח ומריבה ומרמה ותהפכות׃


Tiagtai awentsag iniak: —¿Atumnash ya yamigmajuitjume? Tusa tama dita aimainak: —Jutiinak Juan yamigmajui, —tuidau. 	 ויאמר אליהם על מה אפוא הטבלתם ויאמרו על טבילת יוחנן׃


Judá Joana uchijí, Joana Resa uchijí, Resa Zorobabela uchijí, Zorobabel Salatiela uchijí, Salatiel Neri uchijí, 	 בן יוחנן בן רישא בן זרבלל בן שאלתיאל בן גרי׃


Jisusan chichajuinak: —¿Antamek jujú imataina dusha? Tama Jisus ayaak: —Ehé, antajai. ¿Atumek ausachukaitjum: ‘Uchi tsakat aidau, muntsuaku aidaujai emematjutpainak kantamjutpawagtatui’ tawa duka? 	 ויאמרו אליו השמע אתה את אשר אלה אמרים ויאמר ישוע אליהם כן הכי קרא לא קראתם מפי עוללים ויונקים יסדת עז׃


Tiagtai Jisus ayaak: —Yamaikik atumjai ijunjan pujajai, tujash dukap tsawantak pujushtatjai, wajumchik tsawanchik pujuttajai. Witjai tsaaptinjai betekmamtinnuk, eke atumjai pujag juwik wi jintinkagtamuk unuimagtajum. Suwenum wekaguk dekatsui ni wegamujinak shiig wainak wegachu asa. 	 ויאמר אליהם ישוע אך למצער יהיה האור עמכם התהלכו בעוד לכם האור פן ישופכם חשך וההלך בחשך לא ידע אנה הוא הלך׃


Nunik jegakmag wainkaju kaya muuntai epenbauk ekemak atatman. 	 וימצאו את האבן גלולה מן הקבר׃


Tuja ditá nugke ukukbaujin anentaimtú batsatkug waketmain aajakajui. 	 ואם היתה דעתם על הארץ ההיא אשר יצאו ממנה הלא היה בידם לשוב אליה׃


Juka ditai uminui yaunchuk Apajuí etsegtin Isaías timawa nu, duka aatus tiuwai: ‘Chicham etsegbaun kuashat antiagtinai tujash dekaachagtinai, kuashat pegkeg takaamunashkam wainiagtinai nuninakjash dekaskeapi tichagtinai. 	 ותקים בהם נבואת ישעיהו האמרת שמעו שמוע ואל תבינו וראו ראו ואל תדעו׃


Wagki, ashí nayaimpinmaya aents aina duka wakan Apajuin takajin ainawai, aents uwemjatin aina nuna yaigtí tusa ishimtai ditak ainawai. 	 הלא הם כלם רוחות השרת שלוחים לעזרה בעד העתידים לרשת את הישועה׃


Juna tusa idayak Jisus augmatbaun nagkama augmatak: “Aents ajajin higueran ajauwai. Dutikau asa, nejeatsuash tusa diistatus wejiu, tujash nejeg makichkish atsuju. 	 וישא משלו ויאמר איש אחד היתה לו תאנה נטועה בכרמו ויבא לבקש בה פרי ולא מצא׃


Juna aigkatnume tusan wakegajai: ¿Wakaní Pegkeji jukiuwaitjum dusha, chicham umiamunmag jukiuwaitjum, atsa Jisukristui kajintsá anentaibaunum jukichukaitjum? 	 זאת לבד חפצתי ללמד מכם האם ממעשי התורה קבלתם את הרוח או משמועת האמונה׃


Mina, Jisus chicham etsegtugkata tusa eke etegtatsaig, yaunchuk etegjamu aidau Jerusalén batsatunakesh jegajuan iniasta tusankesh wetsuk, tutupnik Arabia nugkanum wenu wakettsanuk Damasco jegauwaitjai. 	 גם לא עליתי ירושלים אל אשר היו שליחים לפני כי אם הלכתי לערב ומשם שבתי אל דמשק׃


“Untsu atumin makichik aentskesh jeen awaintamtan dakitjamainak, chicham etsegbau antutnash dakituinakuig, nunú jegak ukuakjum, nuniachkugmesh yaakat jiinkugmekesh daweminia tsetse pegatjam akaketkam ukuktajum. 	 וכל אשר לא יקבל אתכם ולא ישמע לדבריכם צאו לכם מן הבית ההוא ומן העיר ההיא ונערו את עפר רגליכם׃


Ju papiin awemag ju ausagmek, Jisusa nemajin Laodicea batsata dushakam awetitajum ditash ausatnume, tuja dita awetimun atumin awetugmainakuish aikasjumek ausatajum. 	 ואחרי קראם את האגרת הזאת לפניכם עשו שתקרא גם בקהל לודקיים ואת אשר ללודקיא תקראוה גם אתם׃


Nuniaig Elías, Moisesjai Jisusan aujuinak ijuntatman wainkajui. 	 והנה נראו אליהם משה ואליהו מדברים אתו׃


Nuna tuinak ditak tudayinai, Jisuschakam amainag ditajai ijunag ashinu. 	 ויהי בדברם ובהתוכחם יחד ויגש ישוע אף הוא וילך אתם׃


Jutiik Apajuí najankamu ainaji, nuniautin Kristu Jisusjai ijutkau pujajin yamajam pujutan amasajui, ni yaunchuk wakekamujiya dutiksag, pegkejan takastinme tujamu asa. 	 כי פעל אלהים אנחנו נבראים במשיח ישוע למעשים טובים אשר הכין האלהים מקדם למען נתהלך בהם׃


Apajuik junak jutikauwai, ni yaunchuk anentaimtugbau tuke atinun ii Apuji Kristu Jisus dutikauwa nuna. 	 על פי עצת עולמים אשר יעץ במשיח ישוע אדנינו׃


Wishakam dita aidau, Apajuik aents pegkeg aidau, pegkegchau aidau jinawajunash inanjatnapita tuina dutiksanuk tajai. 	 ותקותי לאלהים אשר גם הם יחכו לה זאת היא כי עתידה להיות תחית המתים לצדיקים ולרשעים׃


Nunika ajin, Cornelio niina jeen Apajuí aentsji nayaimpinmaya waintintuk chichajak: ‘Aents awemata yaakat Jopenum. Simón, Pedro tuuta awagmatia nuna utitnume. 	 ויגד לנו את אשר ראה המלאך נצב בביתו ואמר אליו שלח אל יפו אנשים וקרא אליך את שמעון המכנה פטרוס׃


Tusa tama Jisus: —¿Kumpajuh, ya minash atumin utugchatjumin epegtin atí tusash, nuniachkush ame aents wajiin sujitdayakuish akaantukam suu ata tusash adaitukmae? —tau. 	 ויאמר אליו בן אדם מי שמני עליכם לשפט ולמחלק׃


Kuashat tsawan megkaekabiaji, yumi tepeau asa nayantsanum wetak ishamain asamtai, Pablo aents nui chimpijun chichajak: 	 ויהי מקץ ימים רבים כאשר באה עת הסכנה לירדי הים כי גם הצום כבר עבר ויזהר אתם פולוס׃


Wamkes kajedau asag aentsun maatatus yujajin ainawai; 	 רגליהם ימהרו לשפך דם׃


“Atumin tikich pegkegchau takagtamsau tsagkujakjumek, atumshakam iina Apají Apajuí nayaimpinum puja dusha tsagkujam atatjume. 	 כי אם תסלחו לבני אדם את חטאתם אביכם שבשמים יסלח גם לכם׃


Nuna tutai jintintaiji aidauk puyatkag ijuntsaju. Nunikagmatai Jisus ataktú chichaak: —Uchig aidauh, aents aidau niina wajiijin imá senchi puyatjuidauk, kakajus Apajuí inamak amain ainatsui. 	 ויבהלו התלמידים על דבריו ויסף ישוע ויען ויאמר להם בני מה קשה לבטחים על חילם לבוא אל מלכות האלהים׃


Eke wetsuk niina inaken diez aina nuna untsuká ikaunmak, makí makichik aentsun, cien tsawantai takasá jumainun kuichkin tinamí chichajak: ‘Jujú kuichkia juwik wají sujakjum, kuichik aan kuashat ikaugkatajum, nuniagmin wisha taatjai’, tiuwai. 	 ויקרא אל עשרה מעבדיו ויתן להם עשרה מנים ויאמר להם סחרו בהם עד באי׃


Ashí wijai batsata dushakam kumpamjamainawai. Apajuiyaig kajintsá anentaibaunum yatsut anejatuidau anuí batsata dushakam kumpamjutuatajum. Atumnash Apajuí yaimpaktinme. Aatus atí. 	 כל אשר עמדי שאלים לשלומך שאל לשלום האהבים אתנו באמונה החסד עם כלכם אמן׃


Untsu dekas Apajuinuitkuig atumek depetmaitsujume, Apajuí takatji aig Apajuijai maaniaku aaní batsattsujiash, —tiuwai. 	 ואם מאת האלהים היא לא תוכלו להפר אתה פן תמצאו נלחמים את האלהים׃


Nuna antukag ashí yaakat Judea nugkanmaya aidauk, ashí Jerusalegnumia aidaushkam kautuidau. Nunikag ditá tudaujin etsegtumagtai Juagshakam Jordagnum yamiau. 	 ותצא אליו כל ארץ יהודה ובני ירושלים ויטבלו כלם על ידו בנהר הירדן מתודים את חטאתם׃


“Atum mina chichameg antugtautigmin tajime: Atumi shiwajum aidaush aneetajum, kajegtamaidaushkam pegkegnum yaigtajum; 	 אבל אליכם השמעים אני אמר אהבו את איביכם היטיבו לשנאיכם׃


Duwi pujus judío jega ijuntai aidaunum wayaa chichagkagtak Jisusak Apajuin Uchijiyai, tusa etseju. 	 וימהר ויקרא בבתי הכנסיות את המשיח לאמר כי הוא הוא בן האלהים׃


Jisus nuna tiuwa nunak, niina dekaskeapi tusa nemajuidauk Wakaní Pegkejin jukiagtinun pachis taku tiuwai. Nu tsawantaik Wakaní Pegkejig eke taachu, Jisus eke mantamna anean nayaimpinum waachu asamtai. 	 וזאת אמר על הרוח אשר יקחהו המאמינים בו כי לא נתן רוח הקדש עדנה יען אשר ישוע עוד לא נתפאר׃


Dekaskenum jutii ainaji Apajuí aentsji aidautik, Wakaní Pegkeji yaimpasmatai, Apajuí emematuinaku Kristu Jisusdau asaja shiig aneenaji, nunin asaja jutiik yaunchuk dutikajakbauwa duka puyatjuinatsji. 	 כי אנחנו בני המילה העבדים את האלהים ברוח ומתפארים במשיח ישוע ואיננו בטחים בבשר׃


Imaniai achikbau kuitamin kanag tepaushkam shintaak diistakamá, ashí waitig ujanag aun wainak, aents achigbau aidauk shiyakeapi tusa, espadajin ukuini juwakug maamata tau. 	 ושומר האסורים נעור משנתו ויהי כראתו את דלתות המשמר נפתחות וישלף חרבו ויבקש לאבד את עצמו בחשבו כי ברחו האסורים׃


nuigtushkam apu ekagtim, Apajuin takagsatnume tusam sacerdote ekagtuku asamin, nugkanum inamjattaji”, wajagmayi. 	 ותעש אתם מלכים וכהנים לאלהינו וימלכו על הארץ׃


Dutikamtai ashí aents aidauk ishamkag Apajuin emematuinak: —Apajuí etsegtin dekas senchigtin jutiinish ajutjamji, Apajuí ni aentsji aidautin yaimpaktatus awetugmaji, —tuidau. 	 ותאחז כלם רעדה וישבחו את האלהים ויאמרו כי נביא גדול קם בקרבנו וכי פקד האלהים את עמו׃


Tujash ni mina nemagtukbaunak nunisag pujusá nagkanbaunum jegaa nu uwemjatnai, nunik ajumaish pujut nagkanchauwa nui pujustinai. 	 והמחכה עד עת קץ הוא יושע׃


Tutai: —Atumek kakanmamsajum dekas waiti menakua nui wayatajum. Kuashat wayatatus wakeyagtin ainawai, tujash ashí betekak wayachagtinai. 	 ויאמר אליהם התאמצו לבוא בפתח הצר כי אמר אני לכם רבים יבקשו לבוא ולא יוכלו׃


Tiagtai Jisus ayaak: —Roma apujinua duka nigki susatajum, Apajuinua dushakam Apajuik susatajum, —tiu. 	 ויאמר אליהם לכן תנו לקיסר את אשר לקיסר ולאלהים את אשר לאלהים׃


Shintaagjum pujusjum Apajuí ausatajum, iwanch pegkegchau takastinme tusa dekapjamsainum. Wakanik dekaskenmag pegkeja nuna wakegawai, tujash iyashik kakakchau ainawai. 	 שקדו והתפללו פן תבאו לידי נסיון הן הרוח היא חפצה והבשר הוא רפה׃


Atumin apa duka iwanchia nuuwai. Atumek niinu asajum, ni takaamua dutiksagmek takastasajum wakegajume. Yama nagkamchakug iwanchia nu nagkamauwai magkagtutan, dekaskea nunak dakitak waitjutan imá waitjin weuwai. Nigka waita nuna apají asa, waitjutan pujugnai, nu imá shiig awagmamu asa. 	 אתם מן אביכם השטן ולעשות את תאות אביכם חפצתם הוא רוצח נפש היה מראש ובאמת לא עמד כי אמת אין בו מדי דברי כזב משלו ידבר כי כזב הוא ואבי הכזב׃


Wika iina muunji aajakajua nuna Apajuijin umigjai, nuniau asan Yamajam Jinta juna etsegjai, dita waitai tuina nuna. Wagki wika chicham umiktin agagbauwa nuna, Apajuí etsegtin aidau agajajua nunash dekaskeapi tau asan. 	 אבל את זאת מודה אני לפניך כי בדרך ההיא אשר יקראוה בשם כת בה אני עבד את אלהי אבותינו בהאמיני בכל הכתוב בתורה ובנביאים׃


Tusa tutai sumo sacerdote Ananías, aents Pablon adijis ijunun: —Aanú tawa nu weni awatita, —timayi. 	 ויצו חנניה הכהן הגדול את העמדים עליו להכותו על פיו׃


Azora uchijiyai Sadoc, Sadoca uchijiyai Aquim, Aquima uchijiyai Eliud. 	 ועזור הוליד את צדוק וצדוק הוליד את יכין ויכין הוליד את אליהוד׃


Jericonmaya jiinki wegagtai, aents aidau shiig kuashat Jisusan saetukajui. 	 ויהי כצאתם מיריחו וילך אחריו המון עם רב׃


Tujash nigka dita anentaibaujinak dekau asa, aents uwejé chuwijun chichajak: —Wajakim ejapeen wajantá. Tama niishkam wajakí ejapeen wajantú. 	 והוא ידע את מחשבותם ויאמר אל האיש אשר ידו יבשה קום ועמוד בתוך ויקם ויעמד׃


¿Nuigtush dekatsjumek, makichik aentskesh nuwa akiká takatai aina nujai nuwenainakug, makichik iyashkea nunin wega duka? Apajuí chichame agagbaunmash aikasag: “Aents nuwenkujag makichik iyashia nunin wegawai”, tawai. 	 לכן הכנעו גם אתם מפני אנשים כאלה ומפני כל אשר יעבד עמהם ויעמלו׃


Nuniaku tikich Kristu nemagkau aidaush shiig awajkatasa wakemainaitji, pegkegnum yayaku ditash Kristui kajintsá anentaimtanum ichichmamjatnume tusa. 	 כי כל אחד ממנו יבקש הנאת חברו לטוב לו למען יבנה׃


Nunimain asamtai aantsag trigojai betekak tsakagtí, nunik trigo tsamak uminkamtai ishiaktajai tikich takau aidaun, dutikam dita dupa pegkegchau aidaunak etegkeg uwejag ijumag jigkaktinme apeatnun, tuja dutika trigonak juukag nunú ijumtainum ijumjatnume’, ” tiuwai. 	 הניחו אתם ויגדלו שניהם יחד עד הקציר והיה בעת הקציר אמר לקוצרים לקטו בראשונה את הזונין ואגדו אתם אגדות לשרפם ואת החטים אספו לאוצרי׃


Nunikagmatai Wakaní Pegkeji chichagtak: ‘Utujimtsuk ditajai wetá’, tujutmayi. Tujutmatai jujú seis Jisusa nemajin aina jujai wegagmaiji, nunika jegaa ditajai utsanabiaji. 	 ויאמר אלי הרוח ללכת אתם ולבלתי התמהמה וילכו אתי גם ששת האחים האלה ונבוא אל בית האיש׃


Nigka ashí atumin waipakagtatus senchi wakejutpajume. Nuniayatak atum, ni jaawai tabau antugkauwaitjum nuna senchi uyumawai. 	 יען היותו נכסף לכלכם ונעצב מאד על אשר שמעתם כי חלה׃


Yaakat Jerusalén pegmagbaunum dekatkau wayamunum, waiti Uwijá Waitai tutainum, ayaumas tikijuch yumi ipiakbau hebreo chichamaik Betesda tutai aajakuí. Nuanuí uwet cinco aak pekaamu au. 	 ובירושלים ברכה קרובה לשער הצאן ושמה בלשון עברית בית חסדא ולה חמשה אלמים׃


jintintaiji aidauk yaakat yutain sumaktasag wegaju ai. 	 כי תלמידיו הלכו העירה לקנות אכל׃


Dita nui waitiaku batsatbauk, jii senchi kegaku bukuitamuk tuke kajinkashtinai. Imannum batsamsagtinai kuntin muunta nuna emematiaju aidau, nuniachkush kuntinun daajiya nuna nijayin, uwejinkish agatmamkau aidauk, kashi tsawaish makichkish ayamtsuk tuke waitú batsamtinai.” 	 ועשן ענוים יעלה לעולמי עד ולא ימצאו מנוחה יומם ולילה המשתחוים לחיה ולצלמה ואשר ישא את תו שמה׃


Ame minak ashí nugkanmaya aina nunak, nigki diistí tusam idaitugsaume, dutikakum senchigmishkam sujusmaume, mina nemagtin aidau ame sujusmauwa nunash pujut nagkanchaun susati tusam. 	 כאשר נתת לו השלטן על כל בשר למען יתן חיי עולמים לכל אשר נתת לו׃


Ju dekas imá paan dekamainai, yamajam sacerdote Melquisedecjai betek wantinkau asamtai. 	 ועוד יותר ברור הוא אם יוקם על דמיון מלכי צדק כהן אחר׃


Nu tuinamun Jisus dekajua: —¿Wagka pag pachisjumesh jiyaniagme? ¿Atumek dekamainchau dekapeau asagmek utujimsajum anentaimjum? 	 וידע ישוע ויאמר להם מה תחשבו על כי לחם אין לכם העוד לא תשכילו ולא תבינו ולבכם עודנו מטמטם׃


Dutikajum toro tsakat duwejam diisjum maajum, wamkesjum inagkajum umiktajum, yuwinaku jistamawagmi. 	 והביאו את עגל המרבק וטבחו אתו ונאכלה ונשמח׃


Dutikiagtai wajumak judío aidau jintá yujasag, wakan pegkegchau aentsun egkemtuaun jiijuidau asag, Apu Jisusa daajin adaisag jiikta tuidau; nuninak wakan pegkegchaun chichajuinak: “Pablo Jisusan etsegta nuna daajin jiinkitajum”, tuidau. 	 ואנשים מן היהודים הסבבים ומלחשים הואילו להזכיר את שם ישוע האדון על אחוזי הרוחות הרעות לאמר משביע אני אתכם בישוע אשר פולוס קרא אותו׃


Apajuiyai kajintsá anentaibauwai Abragkak, Apajuí chichajak: “Uchi ajutjamtatui” tusa anagkuauwaitak, dekaskenmash minaish kajinas anentaima tusa dekapeak: “Uchijum makichkiuchia nu maam emematjita” tamash dutikatatus wakekauwai. Apajuí Abragkan anagkuak: 	 באמונה העלה אברהם את יצחק כאשר נסה ואת יחידו הקריב המקבל את ההבטחות׃


Dutikawag burran uchijijai jukiag itaantaju, dutikawag awantak nugkuagbaujin jukiag mai tuntupen aitkagmatai Jisus ekeebiu. 	 ויביאו את האתון ואת העיר וישימו עליהם את בגדיהם וירכיבהו עליהם׃


Nunik ashimak, Simogkan chichajak: —Wiyankam ejapeen emam redjum ajugkam namak maata, —tiuwai. 	 ויכל לדבר ויאמר אל שמעון הוליכה אל עמק הים והורידו את מכמרותיכם לצוד׃


Nuna dutika wajumchik tsawan pujus Jisus wakitki Capernaum jegauwai; nunikmatai ni pujamujin dekajuawaju. 	 ויהי מקץ ימים בשובו אל כפר נחום וישמעו כי הוא בבית׃


Jisus Capernaum jegaa, chichagkagtutan nagkabau. Nuniak: “Tudau takatak idaikujum Apajuí nemagkatajum, ni aentsnum inamjatnuk tsawantak ashí jegae”, tiuwai. 	 מן העת ההיא החל ישוע לקרא קרוא ואמור שובו כי הגיעה מלכות השמים׃


Tujash atumek mina yatsug aidauh, ubag aidauh, Jisukristu minitnujiya duka waugtutsuk dakastajum. Ju shiig anentaimtusjum diistajum: Aents ajakan ajakbauk waugtutsuk dakauwai, yumi yutug nugkan iminkati tusa. Nunikmatai ajakan ajaká, shiig tsapai nejekmatai juukta tau asa. 	 לכן אחי דמו והוחילו עד בוא האדון הנה האכר מחכה לטוב תבואת האדמה בהוחילו כי ירד עליה גשם יורה ומלקוש׃


Dutijuawagmatai pegkegchaun chichagtuinak dushí dushiktuinakuag, asututan asutu, usuktutnash usuktu awa awajtuinakua mantuawagtatui, tujash dutijuawagmataish kampatum tsawanta juwi ataktú nantaktatjai”, tau. 	 ויהתלו בו ויכהו בשוטים וירקו בפניו וימיתהו וביום השלישי קום יקום׃


Felipe, Bartolomé, Tomás, Mateo apú kuichkiji atinun ijumjujakua nu, Jacobo Alfeo uchijí, Lebeo Tadeo tuuta awagmatai, 	 פילפוס ובר תלמי תומא ומתי המוכס יעקב בן חלפי ולבי המכנה תדי׃


Wagki ditak Apajuí ju dutikatajum tabaun dakituidau asag tiajui, Apajuí ditan chichajak: “Ju muja juna kuntinkesh najakuig kayai tukujum, nuniachkugmesh nagkikish maatajum”, tau asamtai. 	 כי לא יכלו לשאת את אשר צוו ואם בהמה תגע בהר סקל תקסל או ירה תירה בחצים׃


Apajuiyai kajintsá anentaibauwai shiwajin depetkag ditá shiwaji nugken batsamawajui, Apajuí nugkan anagkuawajua nui, nunikag nui apu wajasajag pegkegnum inamjajui. Nuniagtai Apajuishkam ni anagkuauwa dutiksag yaigkajui. Dutiksag león batsatbaunum egkeawagmataish, leogkan yukagtumainchau emak kuitamajakajui. 	 אשר באמונה כבשו ממלכות ופעלו צדק והשגו הבטחות וסכרו פי אריות׃


Tiagtai Jisus nuna antuk, ditan untsukag augmatbaun pachitus chichajak: “¿Wajukaya mai iwanchkesh jiinimainaita? 	 ויקרא אותם אליו וידבר להם במשלים לאמר איך יוכל השטן לגרש השטן׃


Aentsuk ishiakta, yaaktanum jegattak aents batsata nui aja tikiju aina nui wegag dita yuwatnujin sumaktinme, dita yumainuk atsawai, —tuidau. 	 שלח אותם וילכו אל החצרים והכפרים מסביב לקנות להם לחם כי אין להם מה לאכל׃


Ashí Atenas batsamin aidauk, nuigtú tikich ikaya kaunkau nui batsamin aidaushkam, yamajam chicham etsegbaun antuinakjag tikichnak uyumatsuk, nuna shiig dekawagtatus wakeyin asag tuidau. 	 כי האתיניים כלם וגם הנכרים הגרים שם לא חשו לדבר אחר כי אם לספר או לשמע חדשות׃


Tujash wakan pegkegchau aidau antugtamkaja duwikik shiig anenigpa, dekas imá senchi shiig aneetajum, atumin daagmik nayaimpinum agagbauwa nuaduí. 	 אך בזאת אל תשמחו כי נכנעים לכם הרוחות כי אם שמחו על אשר נכתבו שמותיכם בשמים׃


Imaan asag: “Waa muun ishamain akaga nuwig chimpijatuawaipa”, tusag segaidau. 	 ויתחנן לו לבלתי צות אתם לרדת אל התהום׃


“Nunikmataish ditak shiig aneetnume, wi shiig aneag imanisajag tusan, eke anuí minitsuk segajame. 	 ועתה הנני בא אליך ואלה אני מדבר בעולם למען תמלא להם שמחתי בקרבם׃


Levadura pagkan itugmaina numamtuk, atumin aanú emestamaina duka jiikjum ajapatajum. Atumek jista Pascuatin pag levaduragtuchu yutaya numamtin tudaugtuchu atajum tusa tajime, wagki iina Pascuaji Kristuk jutiiní mantamdau asamtai. 	 ואחרי כן נראה אל יעקב ואחריו אל כל השליחים׃


Apajuí chicham umiktajum tibauwa nunak imatiksag umikag, ditá yaaktajin Nazaret waketjaju Galilea nugkanum awa nui. 	 ויכלו את הכל כפי תורת יהוה וישובו הגלילה אל נצרת עירם׃


Nu aatus asamtai Jisusai kajinas anentaimaina dushakam, Abragjai betekak pegkegnum yaigbau ainawai. 	 על כן בני האמונה יתברכו עם אברהם המאמין׃


Makichik aentskesh diwimkaigpajum, diwimkagtukmesh akikmatskek idaisaigpajum. Imá makichki diwimkagtamu akikmamainchauk, pempeentuniki aneenita nuuwai. Nuaduí diwimkagtamu akikmamainchau asamtai akikmá pujumaina numamtuk, tikich aidaujaish pempeentunikjum tuke aneenitajum. Wagki tikich aidaun aneamua duwi chicham umiktajum tibauwa duka uminu asamtai. 	 ואל תהיו חיבים לאיש דבר זולתי אהבת איש את רעהו כי האהב את חברו קים את התורה׃


Tama ni ayaak: ‘Wika aceite cien barrilnum aimkamun awagtumainun diwimjai’, tau. Tutai: ‘Ju papí jukim ekeemsam wamkesam agagta: Ayatak cincuenta diwimjai, tusam’, tiuwai. 	 ויאמר מאת בתי שמן ויאמר אליו קח את שטרך ומהר שב וכתבת חמשים׃


Jutii Apajuí etejamu aidautinak, wajig iina nagkaetaminta nuniakush, Jisukristu iina anempa nuna datumtijamainuk makichkish atsawai. Waitiamukesh, utugchatkesh, waitkagmainakugkesh, yapajamukesh, mamuamukesh, ishamainkesh, jaamukesh makichkish Jisukristu iina anempa nunak datumtijamaitsui. 	 מי יפרידנו מאהבת המשיח הצרה או מצוקה או משטמה או רעב אם עריה או סכנה או חרב׃


Nunú nuwa, jutii Pablojai wegajin pataetugmak minis senchi untsumak: —¡Ju aents aina juka Apajuí nayaimpinmayaya nuna umijin asag, nuwiya chicham uwemtikagtina nuna atumnash ujapakagtatus minitjamainawai! —wajau. 	 ותלך אחרי פולוס ואחרינו הלוך וקרוא לאמר האנשים האלה עבדי אל עליון המה המודיעים אתנו ארח הישועה׃


Tutai Jisus ayaak: —¿Ame dekaskeapi takumek Apajuí senchijí iwainamu wainkattame timajam duka, dekaskeap dutikmainaita tatsumek? —tiuwai. 	 ויאמר אליה ישוע הלא אמרתי לך כי אם תאמיני תחזי את כבוד האלהים׃


Nunik jakamtai datsauch aidau tajuntag pempeag jukiaju ukustatus. 	 ויקומו הצעירים ויאספו אתו וישאהו החוצה ויקברהו׃


Apú kuichkiji atinun yajumin aidaushkam yamimagtasag kaunawag iniinak: —¿Jintinkagtinuh, jutiish wajukmainaitji? —tuidau. 	 ויבאו גם מוכסים להטבל ויאמרו אליו רבי מה נעשה׃


Dekaske Apawah, amek aajam wakegame.” 	 הן אבי כי כן היה רצון לפניך׃


nuigtú canela, kugkuin aidau, incienso, mirra, puwag aidau, vino, aceite, harina dekas pegkeg aidau, trigo, kuntin takamtiktai aidau, uwig aidau, carro tutai caballo japitai aidau, aents inak agtin aidaunashkam ashí sumajakuí. 	 וקנמון וקטרת סמים ומר ולבונה ויין ושמן וסלת וחטים ומקנה וצאן וסוסים ומרכבות וגויות ונפש אדם׃


Wika mina Apagjaig makichkiuchitji, —tiuwai. 	 אני ואבי אחד אנחנו׃


Dutikam uchi apajin chichajak: ‘Apawah, wika yamaik Apajuinash kuashat pegkegchau takagsajai, imanik aminashkam pegkegchaun takagsajame. Nuniku asan wika amina uchigmek amaitsujai’, tiuwai. 	 ויאמר אליו הבן אבי חטאתי לשמים ולפניך ואני נקלתי מהקרא עוד בנך׃


Tusa Jisusan jagki atsejutai najana atsemitkakbaun, nuigtushkam jaanch yamakaitkau anugjamunak imatiksag jiikiuwai, dutika Pilato chichaak: —¡Juwi itanjai diistajum! —tiuwai. 	 וישוע יצא החוץ ועליו עטרת הקצים ולבוש הארגמן ויאמר אליהם פילטוס הנה האדם׃


Apajuik Uchijinak ju nugka juwig aentsun suwimkan susati tusag awetugmachui, ayatak aents aidaun ayamjuk uwemtikati tusa awetugmauwai. 	 כי האלהים לא שלח את בנו אל העולם לדין את העולם כי אם למען יושע בו העולם׃


Jacobo ni yachi Juagjai, Zebedeo uchijí aidaun Jisus Boanerges adaikajua nu (nunak ipamta uchijí aidau tusa tawai). 	 ואת יעקב בן זבדי ואת יוחנן אחי יעקב ויכנה אתם בשם בני רגוש הוא בני רעם׃


Nunak aents yaunchuk batsamajakua dukesh dekaachaju ainawai, tujash yamaik, Jisus pachisam chicham etsegkata tusa Apajuí ishiakbau, nuigtú Apajuí etsegtuidaush imá Apajuinak takajujakú aina nunash Wakaní Pegkeji dekamtikawaje. 	 אשר בדורת הראשנים לא נודע לבני אדם כאשר נגלה עתה לשליחיו הקדשים ולנביאיו ברוח׃


veinticuatro apu aidau pekajaidaushkam tikishmajag, ekeemtainum eketu tuke pujuwa nuna emematuinak, dita atsejuinakbaun kuwakí jukiag niina emtin aputuinak: 	 אז יפלו עשרים וארבעה הזקנים על פניהם לפני הישב על הכסא והשתחוו לחי עולמי העולמים ושמו את עטרותיהם לפני הכסא לאמר׃


Nunisag Lot pujusmataish, yutan yuwinak, umuinak, sumainak, sujuinak, ajakmainak, nuigtú jegá jegam wajainak batsamajakú aina numamtuk wajagtinai, wi juwi minittaku wajataish. 	 וכאשר היה בימי לוט אכל ושתה קנה ומכר נטע ובנה׃


Tsawan jegagtamiagtinai, nunikmatai: ‘Uchigtin aidautigmek uchigtuchu wajasjum, tikich nuwa kaga uchigtuchu muntsujinash amuntsuachu aidauk, yajau aneas batsatainatsuapita’, wajatin ainagme. 	 כי הנה ימים באים ואמרו אשרי העקרות ואשרי המעים אשר לא ילדו והשדים אשר לא היניקו׃


Tutai tikich chichaidau: “Auk Eliasai” tuinai, tikich chichaidau: “Apajuí etsegtinai nuniachkush Apajuí etsegtin aajakú aina dutsukaitai”, tuidau. 	 ואחרים אמרו כי הוא אליהו ואחרים אמרו כי נביא הוא או כאחד הנביאים׃


Tiagtai Jisus ditan diyaak: —¿Tujash wajina pachisaya Apajuí chichame agagbauwa nuwish: ‘Aents jegá jegamin aidau kayá ajapawajua nunú, kaya dekas jegá ichichkatin apututia iman wajasé’, tawa nunash tawa? 	 ויבט בם ויאמר ומה הוא זה הכתוב אבן מאסו הבונים היתה לראש פנה׃


Tama Jisus ayaak: —Ame dekas wi Apajuí anentag awemamun, amina yumin segajam nunú dekajuamek, dekas tajame minashkam segatmainaitme, tujutkuminig wi dekas yumi pujut tuke atinun sukagtina nuna amamainaitjai, —tiu. 	 ויען ישוע ויאמר אליה לו ידעת את מתת אלהים ומי הוא האמר אליך תני נא לי לשתות כי עתה שאלת ממנו ונתן לך מים חיים׃


—Papí agajam sujustá Damasco jegaan jega ijuntaiya nui wayaknush nuna inakmasan, Jisusa nemajuidaun aishmag, nuwa aidaujai achijan, Jerusalén ikaunmaktajai, —tusa segau. 	 וישאל מאתו מכתבים לדמשק אל בתי הכנסיות למען אשר יאסר את אשר ימצא בדרך ההיא אנשים או נשים ויביאם ירושלים׃


Apajuí chichame agagbauwa nuwig: “Abragkak Apajuiyai kajinas anentaimajakuí, nuniau asamtai Apajuí Abragkan pegkeg diisuí”, tawai. 	 כי הכתוב מה הוא אמר והאמן אברהם ביהוה ויחשבה לו צדקה׃


Junak wika, chicham pegkeja imanun ujapainak tsanugmag, anentaimin yapagtugmawainum tusan tajime. 	 וזאת אמר אני לכם למען אשר לא יטעה אתכם איש בשפתי חלקות׃


Tima nuwashkam wakitki jeen jegakmá, nawanji wakan pegkegchau egkemtuamunak agkan wajas pegaknum tepettaman wainkauwai. 	 ותבא אל ביתה ותמצא את הילדה משכבת על חמטה והשד יצא ממנה׃


ashí ni wainkamujinak ujak, duwi Jopenum awemauwai. 	 ויספר להם את כל הדברים וישלחם אל יפו׃


Judío aidau jistamtaiji Pascua tutai tikiju wajasú ai. 	 וימי הפסח חג היהודים קרבו לבוא׃


Nu nunikaja nunak, Apajuí dita anentaimtuina nunak umiktinme tusa anentaimtanak susajui. Dutikamu asag ditá inamtaijiya nunak, kuntin muun kapantua nuna idaitusag pujuinai, Apajuí tibaujiya nunú uminkati tusa. 	 כי האלהים נתן בלבם לעשות את עצתו ולעשות עצה אחת ולתת את ממשלתם לחיה עד כי ישלמו דברי האלהים׃


Makichik aentskesh: “Atumek nayaimpinmaya aents segachkugmek uweemaitsugme”, tujamkuish antugkaigpa, nunak wainkachu ainayatak wainak ememak, ememachuchia imanis tu wekaewai. 	 אל תתנו לאיש לעקב אתכם על ידי שפלות רוח ועבודה מלאכים המהלך בדברים אשר לא ראו עיניו ומלא רוח גאוה על לא דבר משכל בשרו׃


Chicham umiktajum tibauwa nu umiktasa waitú batsatutin, Kristu agkanmitkagmamtai, niiní kajintsá anentaibaunum Apajuí uchijí waigtinme tujamu asa. 	 לפדות את אשר היו תחת יד התורה למען נקבל את משפט הבנים׃


Tujash atumi apa, yatsum, pataim, kumpajum aina duke sujupakagtinai, dutijamawagmatai dita maamuk maam agtinai. 	 וגם תמסרו על ידי יולדיכם ואחיכם וקרוביכם ורעיכם וימיתו מכם׃


Nuaduí ame yujumak ijagmaka pujusam Apajuí aujkumek wake besekam wekaetsuk, yapim nijaim, shiig temashmajam, shiig dakunkut wekaesata, 	 ואתה כי תצום סוך את ראשך ורחץ את פניך׃


Apajuí iina Apajiya nunú, Apu Jisukristujai wait anenjamag shiig agkan anentaimsa pujutan atumnash amastinme. 	 חסד לכם ושלום מאת האלהים אבינו ואדנינו ישוע המשיח׃


Wakaní Pegkejiya nu pegkegchau takaakjum wake besemag anentaimtikigpajum. Apajuí niina aentsji etamkamua nuna iwaintugmakta tau asa Wakaní Pegkejin amasajui. Dutikamu asa nigka jutijaig pujutnai, uwemkau aidautin Apajuí nayaimpinum iwagmak, ashí pegkegchau aidaunum agkanmitkagmatna nuwishkam. 	 ולא תעצבו את רוח הקדש של אלהים אשר נחתמתם בו אל יום הגאלה׃


“Apuh, ameketme eme anentsá emematam amainmek, senchigtinaitam ibau asam. Wagki ame ashí wají aidauk najankauwaitme, amek wakejusam najankau asamin, ame wakegamunmag ainawai”, awajiagmayi. 	 לך נאה אדנינו לקחת כבוד והדר ועז כי אתה בראת הכל והכל ברצונך היו ונבראו׃


Ashí wají aidaunak takamainaitjai, tujash ashí shiig awajtumain ainatsui, ashí wají aidaunak takamainaitjai, tujash nunú depetukti tusanush idaimamaitsujai. 	 ואפולוס האח הנה פצרתי בו לבוא אליכם עם האחים אך לא היה ברצונו לבוא עתה אמנם בוא יבוא במצאו עת נכונה׃


Ashí apajimtai aidau anagkuamu aina duka yuwawaigpajum, tsanijintash tsanijinawaigpajum, kuntin ayatak pempeaja maamu aina nuna nejesh, kuntin ayatak jakau aina nuna nejeshkam, numpashkam yuwawaigpajum tusa tajime. Jujú aina nujai kuitamamkugmek shiig imagnisjum pujuttagme.” 	 אשר תרחקו מזבחי אלילים ומן הדם ומבשר הנחנק ומן הזנות אם מאלה תשמרו את נפשתיכם תיטיבו לעשות ושלום לכם׃


Uwemtikagtina nunak yamaik mina jiijuí wainkajai, 	 כי ראו עיני את ישועתך׃


Nuna ejapeen Apajuí Uchijiyaitak Aentsmaga Akiinau aajakua numamtin, esagman nugkuaju dawea aatus nuntumag, akachumtai oro najanamun detsepega aatus akachumau wajattaman wainkabiajai. 	 ובתוך שבע המנרות דמות בן אדם לבוש מעיל וחגור אזור זהב על לבו׃


Apajuik duwik chicham umiktinnak Moisesan susauwai, dutikam ni aents aidaun ujakuí, untsu yamaik anejatta duka chicham dekas chichata nujai, Jisukristuiya juwaji. 	 כי התורה נתנה ביד משה והחסד והאמת באו על ידי ישוע המשיח׃


Tujash mantuawagmataish ataktú nantakin, atumek wegatsjuminig wiyá emkan Galilea wetatjai —tiuwai. 	 ואחרי קומי אלך לפניכם הגלילה׃


senchi untsumak: —¡Jisusah, Apajuí nayaimpinum pujuwa nuna uchijiyah! ¿Wagka amesh minaish miname? Apajuí pachisan segajame, ¡wait aneasam suwimkak sukagtusaipa! 	 ויצעק בקול גדול ויאמר מה לי ולך ישוע בן אל עליון באלהים אני משביעך אשר לא תענני׃


Nunik Jisus wakitki namak Jordagkan amain etsá minitaijiya nuní Juan yamijatujakbaunum jegaa pujusuí. 	 וילך וישב אל עבר הירדן אל המקום אשר הטביל שם יוחנן בתחלה וישב שם׃


Atumshakam nunisjumek tudau takatnumak jakauwa nunin anentaimtumastajum, tuja iwaaku anentaimtumastajum, ii Apuji Kristu Jisusjai ijutkau batsatkujum Apajuí shiig aneemtiksata tabaunum. 	 וכן גם אתם חשבו אתכם מתים לחטא וחיים לאלהים במשיח ישוע אדנינו׃


nunikmá Pedro jiin anamak ekeemtatman wainak dii wajatu, nunik: —Amesh Jisus Nazaretnumiaya nujaimpap wekaemume, —tau. 	 ותרא את פטרוס כי מתחמם הוא ותבט בו ותאמר גם אתה היית עם הנצרי ישוע׃


Ashí ajak nejechu aidauk, jachai ajaka tsupija apetiama numamtuk, aents tudaunak taká batsatun Apajuí suwimak susatnuk uminas awai. 	 וכבר הושם הגרזן על שרש העצים והנה כל עץ אשר איננו עשה פרי טוב יגדע וישלך באש׃


tujash wajuk wainmake duka iik dekagtsuji, tuja yaki niimtikme dushakam dekatsji. Ni iniastajum, nigka uchuchichua aanin asa, nigki ujapamainai ni wajuk wainmake nunak, —tiuwai. 	 אבל איך הוא ראה עתה או מי פקח את עיניו אנחנו לא ידענו הלא בן דעת הוא שאלו את פיהו והוא יגיד מה היה לו׃


Nuwi ditash wainainaig Jisusa niimé yapajinauwai. Ni yapig etsajai betek wajasuí, niina jaanchjishkam shiig puju wajasuí. 	 וישתנה לעיניהם ויזהירו פניו כשמש ובגדיו כאור הלבינו׃


Nuna kai María daagtin pujau, Maríak Jisus chichatai ayaumas ekeemas antak eketu. 	 ולה היתה אחות ושמה מרים אשר ישבה לרגלי ישוע לשמע אל דברו׃


Nuna Juan tutai Jisusan nemajuinak, Juagnak ukukiajui. 	 ושני תלמידיו שמעו את דברו וילכו אחרי ישוע׃


Nunin asamtai Kristu dekaskeapi tabaunum pegkejaitme tama atasaja egainag duka, jutiish tudaugtin asaja nuninaji. Tuja Kristuig kajintsá anentaimainaku chicham umiktajum tibauwa nunú uminatsug dushakam, tudau weenaku nuninatsji. 	 ואם בבקשנו להצדק במשיח נמצא גם אנחנו חטאים הנה המשיח משרת החטא חלילה׃


Nuigtushkam trompeta shinamun antuinak, Apajuí chichaamunash antukajui, nuninak Moisesan chichajuinak: “Apajuik ataktú awenag chichakaigka”, tusag segajui. 	 ולא לקול שופר ולקול הדברים אשר שמעיו בקשו שלא יוסיף לדבר עמהם עוד׃


Tima namak Jordagnum tikiju batsataidaunum ashí wekagas chichagkagtau, tudau takatan idayinak yamimag tsagkugnagtinme tusa. 	 ויבא אל כל ככר הירדן ויקרא טבילת התשובה לסליחת החטאים׃


Nuaduí Moisesa nagkaesau eme anentsá diimaina duka Jisusai, jega jegamkamuk eme anentsá diitsuk, aents jegan jegamkauwa nu eme anentaiya nunisaik. 	 כי כבוד גדול ממשה נחל זה כאשר בנה הבית חשוב יותר מן הבית׃


Nuniamunum wainkabiajai siete nayaimpinmaya aents aidau, Apajuí eketbaunum ayaumas wajaidaun, nuna siete trompetan tinamkagmayi. 	 וארא את שבעת המלאכים אשר עמדו לפני האלהים וינתנו להם שבעה שופרות׃


Tima Felipe Andresan jegajua ujakú, nunik niijai atuegak Jisusan jegajuawag, tujamainawai tusag ujakajui. 	 ויבא פילפוס ויגד זאת אל אנדרי ואנדרי ופילפוס הגידו אל ישוע׃


Tujash ajanum takainak batsata nu uchi minittaman wainkag: ‘Auwai ju aja juna jukitnuk, dekas maa ajapami, dutika juka iinu emami’, tuidau. 	 וכראות אתו הכרמים נועצו יחדו לאמר זה הוא היורש לכו ונהרגהו ותהי לנו הירשה׃


Anmamtuk ashí uukbau aidaush wantinkagtinai, aantsag ashí dekachbau aidaushkam dekaamu agtinai. 	 כי אין דבר סתום אשר לא יגלה ולא נעלם דבר כי אם למען יבא לגלוי׃


Tama: —Ehé, amina yamiijati tusan minitjame, mina awetiu ashí pegkejan dutikati timawa nuna imatiksanuk umikta tau asan. Tutai Juagshakam yamijú. 	 ויען ישוע ויאמר אליו הניחה לי כי כן נאוה לנו למלא כל הצדקה וינח לו׃


Nuniku asagmin jujú atum batsatjum juka ukumkimu, aents pujugsachbau agkan agtatui, nuniktin asamtai tajime: Yamai nagkamsagmek ataktuk waitkashtatjume, nuniautijum tsawan jegamtai wi minakui: ‘¡Apajuí awemam mina ju emematiagmi!’ tujuttinaitjum duwi waitkatin ainagme.” 	 הנה ביתכם יעזב לכם שמם ואני אמר לכם כי ראה לא תראוני עד בוא העת אשר תאמרו ברוך הבא בשם יהוה׃


Junashkam tajime: Jimag aents ikam wekaguk makichik juwaku, tikichik ukuam atinai. 	 אז יהיו שנים בשדה אחד יאסף ואחד יעזב׃


Nunik jintinkagtak: —Apajuí chichame agagbaunum: “Mina jegajuk ashí tikich nugkanmaya aidau Apajuí aujuinaku ijuntaiyai tama atinai” tawa nuniaig atum kasá aidau batsamtai emaugme, —tiu. 	 וילמד ויאמר להם הלא כתוב כי ביתי בית תפלה יקרא לכל העמים ואתם עשיתם אתו מערת פריאים׃


Nuna antukag ashí nu yaaktanmayag pampaidau. Nuninak pisajag kautuawag, Pablonak achikag jega Apajuí ememattainum wajaun japikí agaa jiyamuik, wamkesag waitinak epetiagmayi. 	 ותהם כל העיר וירץ העם ויקבץ ויאחזו את פולוס וימשכהו אל מחוץ למקדש ופתאם סגרו הדלתות׃


Nunikag ashí yaaktanmayan shimutkag jau aidaunak pegakjin pataidiag Jisus nui pujawai tabaun antuinakug nui emaidau. 	 וירוצו בכל סביבותיהם ויחלו לשאת את החולים במשכבות אל כל מקום אשר שמעו כי שם הוא׃


Nunisag agkajunum batsamas inamin aidaukesh, nugká batsamas inamin aidaukesh, nugká initken batsamas inamin aidaukesh, nuniachkush ashí Apajuí najankamu aina nuwiyagkesh, Apajuí jutii anempa nuna datumtijamainuk atsawai. Apajuik ii Apuji Kristu Jisusan awetugmauwa duwi iwaintugmakui, iina senchi anempamujiya nuna. 	 לא הרוח ולא העמק ולא כל בריה אחרת יוכלו להפרידנו מאהבת האלהים אשר היא במשיח ישוע אדנינו׃


“Ajakan ajakbau ajajin ajaka jigkayin nagkimak ukutatus weuwai, dutika ajakmau asa. Nunik ajajin jegaa nagkimkau, dutikam wajumak jigkai jintaa kakekauwai, nunikun aents najakag ukukbaun yakiya pishak kaketuk amukajui. 	 הזורע יצא לזרע את זרעו ובזרעו נפל מן הזרע על יד הדרך וירמס ועוף השמים אכלו׃


“Nuniau asamtai atum aents atsumau yayakjumek, tikich aidaush wi dutika takaamun dekaatnume tusagmek jega ijuntainmagkesh, jinta nagkaematainmagkesh etsejú yujaigpajum; nunak aentsú tsanú aidau aents eme anenjus diigsatnume tusag nuní yujau ainawai. Dekas tajime: Nuna nunidauk aents eme anentam aidau asag Apajuí akiamak achagtinai. 	 לכן בעשותך צדקה אל תריע לפניך בשופר כמעשה החנפים בבתי הכנסיות ובחרבות למען יהללו אותם האמשים אמן אמר אני לכם כי לקחו את שכרם׃


“Dekas tajime: Ju nugka juwi akiinaidauk Juan Yamijatna nuna nagkaesauk atsawai, tujash Apajuí inamtainig aents dekas imanchauchia nuuwai Juagkan nagkaesauk. 	 אמן אמר אני לכם לא קם בילודי אשה איש גדול מיוחנן המטביל אך הקטן במלכות השמים גדול הוא ממנו׃


Jisus Jerusalén wegak, yaakat aidaunum wayaa nagkaemak, nuigtú yaakta ukukiag aents batsatunmash jintí jintinkagtakua wegau. 	 ויעבר בערים ובכפרים עבור ולמד וישם את דרכו לבוא ירושלים׃


“Junak atumjai pujag juwik ashí ujajime. 	 את אלה דברתי אליכם בעוד היותי עמכם׃


Tusa nuigtushkam: “Nugka yaignum batsamin aidau tikich nuninum batsatujai maaniagtinai, tuja nuninai nugka muunnum batsamin aidaushkam, mai imannumiajaig maaniagtinai. 	 ויסף דבר אליהם לאמר יקום גוי על גוי וממלכה על ממלכה׃


Nunik Pedro Jisusan chichajak: —Apujuh, jutiish maigkis juwig batsatagtai, amesh wakegakminig kampatum aak umikagmi, makichik aminu, tikich Moisesdau, nuigtú Eliasdau, —tau. 	 ויען פטרוס ויאמר אל ישוע אדני טוב היותנו פה אם תחפץ נעשה נא פה שלש סכות לך אחת ולמשה אחת ולאליהו אחת׃


Tiagtai Jisuschakam: —Wamkesjum wetajum, —tima wakan pegkegchau aidau aentsnak ukuinak, dos mil kuchi tumain ijununum utsanawajui. Dutikawajam kuchishkam pisajag betsag tajagak kuchanum najataunum utsanawag jinawajui. 	 וינח להם ויצאו רוחות הטמאה ויבאו בחזירים וישתער העדר מן המורד אל הים כאלפים במספר ויטבעו בים׃


Tutai ni ayaak: —¿Nuwena nunú aents ipaamu aidaush, nu nuwenu ditajai pujaigkish, yujumkan ijagmak pekamainkaih? 	 ויאמר אליהם התוכלו אנס בני החפה לצום והחתן עוד עמהם׃


Tama ni ayaak: —Nunú tame duwik wetá. wakan pegkegchauk nawanjumnak jiinki ukukne, —tau. 	 ויאמר אליה בגלל דברך זה לכי לך יצא השד מבתך׃


—Ame dekas Kristuitkumek dekakia: ¿Ya ijupime? —awajuidau. 	 ויאמרו הנבא לנו המשיח מי הוא המכה אותך׃


Apajuí etsegtin aajakajua nunash, ¿iina muunji aidaush waitkatskesh idaisauk aina? Ditak Kristu taatnujin pachis etsejuidaunash maa ajapejakú ainawai. Yamai Kristu taamtaishkam nunisjumek atumesh wainkajum tsanú tsanumjuinakuajum mauwaitjume. 	 מי מהנביאים אשר לא רדפוהו אבותיכם אף המיתו את המבשרים מקדם ביאת הצדיק אשר עתה הייתם אתם מוסריו ומרצחיו׃


Tama dita aiinak: —Apu atsumau asamtai juwaji, —tiaju. 	 ויאמרו האדון צריך לו׃


Numamtuk jutiishkam iina tudau takataiji aidauk Kristujai jakau asamtai agkantaitji. Nuaduí Kristujaimpap pujutnaitji tusa kajintsá anentaimainaji. 	 והנה אם מתנו עם המשיח נאמין כי גם נחיה עמו׃


Anentaimsa diistajum, atumin Apajuí chichamen jintinjamajakú aidau wajuk pujusajua ainawa nunú. Nuniakjum dita Apajuiyai kajintsá anentaibauwai, Jisusan nemajujakajua nunisjumek nemagkatajum. 	 זכרו את מנהיגיכם אשר הגידו לכם את דבר האלהים בינו לאחרית דרכם ולכו באמונתם׃


Mina yatsug aidauh, ju anentaimsa diistajum. Duwik Apajuí etsegtujakajua duka kuashat waituinakush, waugtutsuk pujusag, Apajuí chichamenak etsejujakajui. 	 אחי הנביאים אשר דברו בשם יהוה הם יהיו לכם למופת העני והתוחלת׃


Mina kajegtuidauk mina Apagnashkam kajejuinawai. 	 השנא אתי ישנא גם את אבי׃


Nunikmatai ditan iniak: —¿Wají pachisjumea ditajaish tudaijume? —tau. 	 וישאל את הסופרים מה אתם מתוכחים עמהם׃


Tama Pablo niina ayaak: —Wika dekas Roma apuji inabaunum pujau asamtai, awi minak chichamnash dekagtumain ainawai. Amek minak shiig dekagtame, wika makichkish mina pataag judío aidaunak pegkegchaunak takagsachmajai. 	 ויאמר פולוס לפני כסא משפט הקיסר אני עמד ושם נכון לי להשפט לא הרעתי ליהודים כאשר ידעת היטב גם אתה׃


Aents ju nugka juwiya wají aidaun, ashí niinu emakush jaakug niina wakaninak tuké uwemtikmaitsui. 	 כי מה יסכן לאדם כי יקנה את כל העולם ונשחתה נפשו׃


Tama Jisus ayaak: —Atumnak Apajuí ni aentsnum inamjatnuji dekajakchamun, Apajuí aentsnum inama nuna pachisan wi yamai etsejag nunash shiig dekamtijamatatus wakejutpagme. Tujash tikich aidaunak ayatak augmatbaun pachisan ujaajai, dutikamu asag ditak wainkujash wainmachu wajukmaina nuninawai, antakush antuchu wajukmaina nuninawai, —tiuwai. 	 ויאמר לכם נתן לדעת את סודות מלכות האלהים ולאחרים במשלים למען בראתם לא יראו ובשמעם לא יבינו׃


Tuja waitin kuitamnuk, uwigjintin minitai ayatak waitin ujati idaitinai, nunak uwigshakam niina chichamenak shiig antujin ainawai. Nuniau asa ni jiyaakushkam makí makichik daajinak adaituk jiinai. 	 לו יפתח שמר הסף והצאן את קלו תשמענה והוא לצאנו בשם יקרא ויוציאם׃


Imanikmatai ukumatai aidauk ujaniajui, tuja Apajuí nemajin jinawaju aidauk kuashat nantajajui. 	 והקברים נפתחו ורבים מגופות הקדושים ישני אדמת עפר נעורו׃


Tutai dita aiinak: —Iina muunjig dekas Abragkai, —tuidau. Tiagtai Jisus chichajak: —Atum dekas Abragka uchijí ainakjumek, ni takasua dutiksagmek takamain ainagme. 	 ויענו ויאמרו אליו אבינו הוא אברהם ויאמר אליהם ישוע אלו הייתם בני אברהם כמעשי אברהם עשיתם׃


Wagki Kristu maamuitak ataktú nantakiuwa nunak aents iwaaku aina nuna, nuigtú jakau aidaunashkam Apuji wajastatus nunikui. 	 כי לזאת מת המשיח ויקם ויחי למען יהיה אדון גם על המתים גם על החיים׃


Nunú mina nagkaetus takasta tuina duka, pegkeg anentaiyai tuinatsui, imá ditanunak anentaimtus dutikainawai. Nuna dutikainak, wi achinkan yamai egketag nuna aan nagkaemas utugchatan aputugsatasag wakegainawai. 	 ואלה מאהבה באשר הם ידעים כי נתון אנכי להצדיק את הבשורה׃


Nunú tsawantaik apu Herodes ni suntaji aidaun Jisusa nemajuidau achigtajum tusa ishitkau. 	 בעת ההיא שלח המלך הורדוס את ידו להרע לאנשים מן הקהל׃


“Apajuí aentsnum inama duka oro kajunnum aimkamu nugkanum yutua uukbauwa nujai betekmamtinai. Aents nunú uukbaun wainak nuwig yutua ukuak, shiig aneas wakitki ashí niina wají ajamunak sujuk sumakua numamtinai. 	 עוד דומה מלכות השמים לאוצר טמון בשדה אשר מצאו איש ויטמנהו ובשמחתו ילך ומכר את כל אשר לו וקנה את השדה ההוא׃


Tiagtai Jisus ayaak: —Yaakat wayamunum makichik aishmag yumí aimak waketu wainkattagme, nunú pataetuktajum, 	 ויאמר אליהם הנה אתם באים העירה ופגע אתכם איש נשא צפחת מים לכו אחריו אל הבית אשר יבוא שמה׃


Sacerdote apuji aidauk, ashí apu aidaushkam nunak shiig dekagtuinawai. Dita papí agag sujusajui, Damasco iina yachi judío aidau batsatbaunum jegá nuna inakmas, Jisusa nemajin aidaun egak achijá, juwi Jerusalén ikaunmamtai, suwimak susami tusag. 	 כאשר גם יעיד עלי הכהן הגדול וכל בית הזקנים אשר מהם לקחתי מכתבים ואלך אל האחים לדמשק לאסר אף את הנמצאים שמה להביאם ירושלים למען יוסרו׃


Nui agatmamjatatus wegak, ni nuwenamig tusa anagmamuji María ejamtinun ayasá weuwai. 	 להתפקד עם מרים המארשה לו והיא הרה׃


wika amek senchi takamtikagtakum waitkagkagtinaitam nuna dekagjame, nuigtush ame susachu ayatkum atantin, aikasmek ame ajak ajakmachbau aig, juukam yajumin asamin, ishamakun kuichkigminak takamtiksachmajai’, tau. 	 מפני יראתי אתך כי אתה איש קשה לקח את אשר לא הנחת וקצר את אשר לא זרעת׃


Nuniachkugmesh makichkitigmekesh wainkajum: “Yaki jakau aidau batsamtain akaikia tiigpajum” tawai. Nunú aaja anentaimainakuik, “Aents jakau batsamtainum Kristu pujau jegají, jukí iwakagmi” tumaina nunin asamtai. Tujash Kristuk aneantui. 	 או מי ירד לתהום זאת היא להעלות את המשיח מן המתים׃


Tima jegan diikmá wainak Jisus buutu. 	 ויבך ישוע׃


“Atumek wi shiig utugchatnum wekaekuish wijaig ijuntsajum yujasú asagmin, 	 ואתם הם העמדים עמדי עד עתה בנסיונתי׃


“Tujash wi mina Apajuiyan Wakaní Pegkeji dekaskea nuna jintinkagtinun awemattag nunú atumnak yaimpaktatjume, dutikak mina pachittsash shiig dekamtijamattagme. 	 ובבוא הפרקליט אשר אשלחנו לכם מאת אבי רוח האמת היוצא מאת אבי הוא יעיד עלי׃


Juna tusa inagnakagmatai niimkaman, nayaimpinum jega Apajuí ememattainum tesamu shiig pegkejam tutaiya nu ujankui, chicham umiktin kayanum agagbau aun wainkabiajai. 	 ואחרי כן ראיתי והנה נפתח היכל משכן העדות בשמים׃


Tama dita aiinak: ‘Dekas aceite sujutainum wejum sumaktajum, akantunisa jukimak ajutá abuekashtatui’, tiaju. 	 ותענינה החכמות לאמר לא כן פן יחסר לנו ולכן כי אם לכנה אל המוכרים וקנינה לכן׃


Nuigtushkam Israel aents aidaujai uwegshunum batsatbaunmash Moisesan muja Sinaí tutainum, Apajuí aentsji nayaimpinmaya ausam, chicham pujutan sukagtina nuna jukiuwai, iina muunji aidau ujaktinun, dutikamun jutiinash ujapakajui. 	 הוא אשר היה בקהל במדבר עם המלאך הדבר אליו בהר סיני ועם אבותינו ואשר קבל דברים חיים לתת לנו׃


—Ju aentsnumia jiijatkumek idaikagtusta au kuchi ijunaina awi utsanawagmi, —tusag segaidau. 	 ויתחננו אליו השדים לאמר אם תגרשנו שלחנו בעדר החזירים׃


Atumek aents tudaugtin aidau mantamatasag waitkagmamainnumak eke jegatsjume. 	 עדין לא עמדתם עד לדם במלחמתכם עם החטא׃


Nunidau asag judío aidau, judiuchu aina nujai, apu aidaujai chichaman umigkaju, Jisusa chichamen etsejuidaun waitkasag kayai tukuí tukuinakua kajegmí tusag. 	 ויהי רגשת הגוים והיהודים עם ראשיהם להתעלל בהם ולסקלם׃


Apajuí Wakaní Pegkeji sujamsau asa, atum wainkashbaun iwaintugma nunash ¿chicham umiktajum tibauwa nu umiamunmag dutika, atsa Kristu pachisa etsegbau antukjum kajintsá anentaimu asagmin dutikatsuak? 	 הנה המפיק לכם את הרוח ופעל בכם גבורות הכי ממעשי התורה הוא עשה אלה או משמועת האמונה׃


“Nunú inak apuji wakegamun shiig dekayatak, umitsuk takatnash takatsuk puja nunú imá senchi suwimkan jumainai. 	 -74[ והעבד ההוא אשר ידע את רצון אדניו ולא הכין ולא עשה כרצונו יכה מכות רבות, ואשר לא ידע ועשה דברים אשר עליהם בן הכות הוא לא יכה כי אם מעט כי כל איש אשר נתן לו הרבה דרוש ידרש ממנו הרבה ואשר הפקידו בידו הרבה ישאלו מאתו יותר׃


Nuigtushkam kampatumak nuwa aidau ikaag ijunas diidau. Nuanuí María Magdalanmaya tikich María Jacobo José aina nuna dukují, Salomé aatus ijunu. 	 וגם נשים היו שם ראות מרחוק ובתוכן גם מרים המגדלית ומרים אמו של יעקב הצעיר ושל יוסי ושלמית׃