kasamtsuk ashí wají aidaun ajantus diistinme. Nuniagtai tikich aidaushkam Apajuí ii uwemtijamna nuna chichamen wakejus diistinme. 	 ולא ימעלו מעל כי אם יראו כל אמונה טובה למען יפארו בכל את לקח אלהינו מושיענו׃


Tutai Jisus: —¿Atum aidautigmesh tsawan ayamtai tsawaja aig, uwigjum waanum egkemá jinkitakamá waitú pujakuish itugmainaitjupa, wejum jimainchaukaitjum? 	 ויאמר אליהם מי האיש בכם אשר לו כבש אחד ונפל בבור בשבת ולא יחזיק בו ויעלנו׃


Nunik wainmawaik senchi jiiká untsuak: ‘¡Apawah Abragka, minash wait anenjugta!, nuniakum Lázaro awetugta ni tsajam uwejen yumin uchupig idaijun antinjuk machik bichatmitkajuati, jii imagniamunum pujusan senchi waitiag nuna’, tau. 	 ויצעק ויאמר אבי אברהם חנני ושלח נא את לעזר ויטבל את קצה אצבעו במים למען קרר את לשוני כי עניתי במוקד הזה׃


“Atum yujumak ijagmaka pujusjum Apajuí aujkugmesh, aentsú tsanú aidau: Wi ijagmá Apajuí aujbaunash tikich aidaush waitkatnume, tusag wake besekag ayatak anentaimas yujau aina atumek nunikaigpajum. Dekas tajime: Nuna nunidauk aentsnum iwainmamá yujaidau asag, Apajuí wají shiig pegkeg suwamak achagtinai. 	 וכי תצומו אל תהיו זעפים כחנפים המשנים את פניהם להראות צמים לבני אדם אמן אמר אני לכם כי לקחו את שכרם׃


Nunidau asag Aarogkan ii apajuimatin najanata ni emjutpakti, Moisés Egipto batsatjin jiigmajamia duka dekagtsuji wajukants megkaeka, tiajui. 	 ויאמרו אל אהרן עשה לנו אלהים אשר ילכו לפנינו כי זה משה אשר העלנו מארץ מצרים לא ידענו מה היה לו׃


Atum aaja tikich jintintin ainayatkugmesh ¿wagka atumek jintinmamtsugme? Tikich chichagkujum: Kasamchatia, tayatkugmesh ¿wagka kasamjume? 	 ואתה אשר תורה אחרים את נפשך לא תורה אמרת לא תגנב והנך גנב׃


Nunin asamtai adeagtajum, atum judiuchu aidautigmek, mina pataag judío yaunchuk pakamakaju asag, atumnak Apajuí aentsjinchua nunin diigmajakú aina nunú. 	 על כן זכרו כי אתם הגוים בבשר הנקראים ערלים בפי הנקראים בני המילה שהיא מעשה ידים בבשר׃


Nigka tikich Simón duwape apijin tutaya nuna jeen nayantsan uwetus pujawai.” 	 הוא מתגורר עם בורסי אחד שמעון שמו אשר ביתו על יד הים הוא יאמר לך את אשר עליך לעשות׃


Nuniak Jisus ni jintintaiji aidaun: —Dekas tajime: Shiig kuashat aents aidau Apajuí minaish inamjati tusa atsumainawai, tujash ujumchikiuchi yamajam chichama juna etsejuidauk, 	 אז ידבר לתלמדידיו ויאמר רב הקציר והפעלים מעטים׃


Nuna dutika iwaintuk Jisus ataktú chichajuinak: —Apajuí atumnash shiig agkan anentaimsa pujutan amastinme. Mina Apag juwi awetiuwa dutiksanuk atumnashkam uwemat pachisjum etsegkatajum tusan awemajime, —tiuwai. 	 ויסף ישוע לדבר אליהם שלום לכם כאשר שלח אתי האב כן אנכי שלח אתכם׃


Duka tutsuk: ‘Agkú yujumak yuwatin inagtugkata, nunikam yapagmamam sujustá, wi shiig yuwan, umutnash uwajan uminkamtai, amesh duwi yuwata’, tumainaitjume. 	 הלא יאמר אליו הכן לי ארוחת הערב וחגר מתניך ושרתני עד אם כליתי לאכל ולשתות ואחר תאכל ותשתה גם אתה׃


Nunik tsawak eke suwe aig nantakí, yaaktan ukukí atushat aents atsamunum weu Apajin ausatatus. 	 וישכם ממחרת בעוד לילה ויצא וילך אל מקום חרבה ויתפלל שם׃


Nuna ti junashkam: “Wakaní Pegkeji pauma nunin wajas Jisusai ekeemtatman wainkabiajai. 	 ויעד יוחנן ויאמר חזיתי הרוח כדמות יונה ירדת משמים ותנח עליו׃


Apajuí Uchijí ju nugka juwi taa, ditá tudauji aidaunak paan iwaintukajui, suwenum batsamaina numamtuk wajainamun. Dutikamaitak aents aidauk, tudau takatan imá senchi wakegaidau asag, Apajuí wakegamujiya nuna takainak tsaaptinnum pujumaina numamtuk wajamaina nuna dakitjaju asag, Apajuijaig tuke kanaak kanakagtin ainawai. 	 וזה הוא הדין כי האור בא אל העולם ובני האדם אהבו החשך מן האור כי רעים מעשיהם׃


Nu dekau asaja shiig aneasa pujuidautik tsanugbauk achatnaitji, wagki Apajuí Wakaní Pegkejin amasua nunú Apajuí senchi anejata nuna dekamtijama Apajuí aneen etabiu asamtai. 	 והתקוה היא לא תביש כי הוצק בלבבנו אהבת אל על ידי רוח הקדש הנתן לנו׃


Nuna wainka ai, nayaimpinmaya aents iwaintugkabi makichik namak tsuwatchau pujutan sukagtin, vidrio saawiya iman, Apajuí Uwigjai eketbaunmaya jiintatman. 	 ויראני נחל של מים חיים זך מבהיק כעין הקרח יצא מכסא האלהים והשה׃


nunikjum jeen wayaakui: ‘Jintinkagtin chichagtamak: Agkantash awash wi mina jintintaig aidaujai Pascuatin yumainush’ tujamae titajum —tiu. 	 ובאשר יבוא שמה אמרו לבעל הבית כה אמר הרב איה המלון אשת אכלה שם את הפסח עם תלמידי׃


¿Ya aidauna Apajuish cuarenta mijadaish kajegkash pujusuita? Nunak aents tudau takasaju uwegshunum jinawajua nuna dutikawajui. 	 ובמי התקוטט ארבעים שנה הלא בחטאים אשר נפלו פגריהם במדבר׃


nunikjum jeentin jeen wayaakui: ‘Jintinkagtin chichagtamak: Agkantash awash wi mina jintintaig aidaujai Pascuatin yumainush, tujamae’ titajum, 	 ואמרתם אל בעל הבית כה אמר לך הרב איה המלון אשר אכלה שם את הפסח עם תלמידי׃


Inak aidauh, atumin apujum inapakuig shiig umigkatajum, tujash imá apujum wajas diigmakui shiig anenjusti tusa takatsuk. Dekaskenum duka tuke shiig takau atajum. 	 העבדים שמעו בכל דבר אל אדניכם לפי הבשר לא בעבודה למראה העין כמבקשי חן בני אדם כי אם בתם לבב כיראי האלהים׃


Dekas tajime: Nunú inak imanis umiaunak apujishkam: ‘Ashí mina ajutuina duka ame kuitamjutin atá’, tusa idaitumainai. 	 אמן אמר אני לכם כי יפקידהו על כל אשר לו׃


Nuna tuinai ataktushkam waitin ijuau, dutiktai waitin ujakmá, Pedron wainkag puyatkajui. 	 ופטרוס הרבה לדפק ויפתחו ויראהו וישתוממו׃


Tujash dita pakamaku aina dukesh chicham umiktina nunak betek umiinatsui. Nuninayatak atumin pakamaktajum tujamainawai, atum nunikagmin wi tima ankaje tusag ememagtatus. 	 כי גם הם הנמולים אינם שמרים את התורה אלא רצונם שתמולו למען יתהללו בבשרכם׃


Yaunchkek ashí aentsuk tudau takatan nagkamawag takainak idaimainchau batsamajakajui, jinin waigkaju asag. Apajuish anmamtuk, yamaik ashí aentsuk shiig aneasag agkan niinig kajinas anentaimas pujuinak, tuke pujustin atinme, wait anenjá pegkeg ainagme tibau asag, tusa wakegawai. Nunú pujuta nunak iina Apuji Jisukristu sujamui. 	 למען כאשר מלך החטא במות ככה ימלך גם החסד על ידי הצדקה לחיי עולם בישוע המשיח אדנינו׃


Tusa tuinai, tikich nui ijuna nuwiya espadajin ukuini juwakug, dekas sumo sacerdote apuji inaken kuwishí untsujinian asankau. 	 ויך אחד מהם את עבד הכהן הגדול ויקצץ את אזנו הימנית׃


Tusa tutai: —Ame akiinmawaik nagkamsam ibau tudau aajakuitkumek, ¿jutii jintinkagtuatasam wakegam? —tusag jega ijuntainum pujaun jiikiag awemajui. 	 ויענו ויאמרו אליו הן בחטאים נולדת כלך ואתה תלמדנו ויהדפהו החוצה׃


Doce waiti aina duka kaya perla tutaiya nu agmayi, nunin asa makí makichik waiti aina duka kaya perla tutaiya duke najanamuyi. Untsu yaakta jintiya duka ayatak orokeyi, iman asa vidrio saawiya imanuyi. 	 ושנים עשר השערים הם שתים עשרה מרגליות כל שער ושער מרגלית אחת ורחוב העיר זהב מופז כזכוכית בהירה׃


Nuna ti Jisus ni jintintaiji aidaun: —Mina nemagtuktasajum wakegautigmek atum wakegamuk idaikujum nemagtuktajum, nuniakjum senchi waitiakjumesh atsanjatajum. 	 ויאמר ישוע אל תלמידיו איש כי יחפץ ללכת אחרי יכחש בנפשו ונשא את צלבו והלך אחרי׃


Tiajam ditashkam, cinco pag cebada najanamu puujá tinamkamua nuna yuwinak, ampigbau aidaunak yajuakag doce chagkinnum aimjajui. 	 ויאספו וימלאו שנים עשר סלים בפתותי חמש ככרות לחם השערים הנותרים לאכליהם׃


Nuaduí atumek dita takainamukesh takasaigpajum. 	 על כן אל יהי חלקכם עמהם׃


Fariseo aidau ijunjamutak batsataig Jisus iniasu: 	 ויהי בהקהל הפרושים וישאלם ישוע לאמר׃


Tuja Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etegkamu aidaushkam, Apu Jisusa senchijin ni maam nantakiuwa nuna pachisag etsejuidau, imadiagtai Apajuishkam niina nemagkaju aidaunak senchi yayau. 	 ובגבורה גדולה יעידו השליחים על תקומת האדון ישוע וחסד גדול נמשך לכלם׃


Tujash Tito wijai wekagush, griego aents aig pakamakti tichajui. 	 אבל גם טיטוס אשר אתי אף כי יוני הוא לא הכרח להמול׃


Nuna tujutkui jegantan diikman caballo yampia wajas wajaun wainkamiajai. Nui entsatkauk Jatai daagtinuyi. Nuna pataetakuyi jakau wakaní batsamtaiya nu. Caballonum entsatka nunak, ashí aents nugkanmaya aina nuna jimaitukjiya nuna jimaitukjin maanimtikak, nujantai ijinak, jatá susa ijinak, kuntin kajen nugká batsata nuna ayujak ijinati tibauyi. 	 וארא והנה סוס ירקרק והרכב עליו שמו המות ושאול יוצאת לרגליו וינתן להם שלטן על רביעית הארץ להמית בחרב וברעב ובדבר ובחית הארץ׃


Kuntin maa apeamu, nuigtú tudau tsagkugnagtasa anentag itaamu aidaushkam dakitame. 	 עולה וחטאה לא שאלת׃


¿Wagka wi chichaamush dekamain dekapeatsjume? Duka mina chichameg antut dakituidau asajum nuniagme. 	 מדוע לא תבינו לשוני יען לא תוכלון לשמע את דברי׃


Tuja yaunchuk chicham agagbau aajakua nuwig, judiuchu aidaunash dekaskeapi tabaujinig Apajuí pegkeg ainawai tama agtin dekau asa, emtika Abraham pegkeg chicham ujakbau aajakuí: “Ashí nugkanmaya aents aidauk imá aminig pegkegnum yaigbau agtinai”, tiuwai. 	 והמקרא בראתו מראש כי האלהים יצדיק את הגוים מתוך האמונה קדם לבשר את אברהם לאמר ונברכו בך כל הגוים׃


Tama uchí apajishkam anentaimjau: —Jisus etsa nuní aimpap: “Uchigmek tsagagtatui”, tujutmae tusa. Nunik suntajá apuji ni ashí patayijaí: Jisusak dekas Apajuí awemamui, tiajui. 	 וידע אביהו כי היתה השעה אשר דבר לו ישוע בנך חי ויאמן הוא וכל ביתו׃


Tusa ukuak botenum egkemag, ataktú amain katigkuí. 	 ויעזב אותם וירד באניה וישב ויעבר אל עבר הים׃


Timatai Jisuschakam: —Dekas tame, ame tame nunú imatiksamek umiktá, nunú nuniamunum pujut nagkanchauk ajutjamtatui —tau. 	 ויאמר אליו כן השיבות עשה זאת וחיה׃


Dutikamtai sacerdote apuji aidau kuichkin jukiag: —Ju kuichkia juka anentag Apajuinu atí tusa chimpitia nuwig egkemaitsui, aents mantamnati tusa akikmatkamu asamtai, —tuidau. 	 ויקחו ראשי הכהנים את הכסף ויאמרו לא נכון לנו לתתו אל ארון הקרבן כי מחיר דמים הוא׃


Nunin asamtai Apu Kristun shiig awagma nu takastasajum kakanmamsatajum. 	 ובחנו מה הוא רצוי בעיני אדנינו׃


Nunú nuniaig antuekau nayaimpinmaya chicham: “Juuwai dekas mina Uchig anetaijuk, niiní shiig aneajai”, tabau. 	 והנה קול מן השמים אומר זה בני ידידי אשר רצתה נפשי בו׃


Machik asag aents nui batsatu Pedron jegaantag: —Dekas ameshkam auna jintintaijiyaitme, chichamjuminchakam dekanme, —tuidau. 	 וכמעט אחרי כן ויגשו העמדים שם ויאמרו אל פטרוס אמת כי גם אתה מהם כי גם לשונך מגלה אותך׃


“Witjai dekas aents uwijan shiig kuitamna numamtinnuk. Wika mina aentsug aidaunak shiig dekainajai, nunisag ditashkam minak shiig dekajuinawai. 	 אני הרעה הטוב וידעתי את אשר לי ונודעתי לאשר לי׃


¡Tikima ishamainai, Apajuí tuke pujuwa nunú suwimak sukagtamuk! 	 מה נורא לנפל ביד אלהים חיים׃


Imataidau asag ashí yaaktanmayag shiig dekashmin wajasag wainak pachimdaekaju. Nunikag jimag aents Macedonianmaya Pablon uyunaidaun, Gayo daagtin, Aristarcojai pujuttaman achikag jukiag, japí japinakua dekas jega shiig muun aents aidau tuwatain ejegawaju. 	 ותמלא כל העיר מבוכה ויסערו כלם יחדו אל התאטרון ויחטפו אתם את גיוס ואת ארסטרכוס אנשים מקדונים וחברי פולוס במסעיו׃


“Junashkam Jisus jintinkagtak tiuwai: Nuwa idaitan pachis Moisés agajua duka: ‘Aishmag nuwen idaikug papiin agag, yamaik idaijai, tusa nuaduí idaimainai’, tawai. 	 ונאמר איש אשר ישלח את אשתו ונתן לה ספר כריתות׃


Tuja ashí tsawan ayamtai tsawautaik, jega ijuntainum jegaa, judío aidaun, griego aidaunashkam, Kristun dekaskeapi tumamtikiagtatus tuke ujasagké au. 	 וידבר בבית הכנסת בכל שבת ושבת ויוכח את היהודים ואת היונים׃


Nuna tu ijunai makichik aents tanta: —Atum aents achikjum egkeamujum duka, jega Apajuí ememattainum wayaa batsamas aents aidaun jintintú pujuagma jamah, —tuidau. 	 ואיש אחד בא ויגד להם לאמר הנה האנשים אשר שמתם במשמר עמדים הם במקדש ומלמדים את העם׃


tikich aents aidaush ame yujumak ijagmaka wekaesá Apajuí aujbaugmin dekagmawainum. Ame ijagmaka wekaebaunak Apajuí waipau asa, ame atsumamu segamashkam nigki amastatui. 	 למען לא תראה בצומך לבני אדם כי אם לאביך אשר בסתר ואביך הראה במסתרים הוא בגלוי יגמלך׃


Nuanuí Juagká jintintaiji aidau, judío apuji aidaujai, aentsush wajuk tudaujinash pegkemainaita tusag tudayinau, 	 ויהי ריב בין תלמידי יוחנן ובין היהודים על דבר הטהרה׃


Imatikainam Pedro aents aidaun chichajak: “Israel aents aidauwah, ¿wagka imanikjumesh puyatkaugme? ¿Wagka imanikjumesh diijatjume? Iina senchijinkish juka etsagagchaji. Jutii imá pegkeg asajaikish juka aikatsji. 	 וירא פטרוס ויען ויאמר אל העם אנשי ישראל מה אתם תמהים על זאת ומה תסתכלו בנו כאלו אנחנו בכחנו ובחסידותנו שמנו את זה מתהלך׃


Kuashat aents untsukbau ainawai, tujash ujumchikiuchi etejamu aidauk.” 	 כי רבים הם הקרואים ומעטים הנבחרים׃


Nuigtushkam Apajuí ashí wají aidaun najankauwa nunú, yaunchuk ni anentaimsamuji umkauwa nunin aajakua nuna mina dekamtijuauwai, aents aidaun ujaktí tusa. 	 ולהאיר עיני כל מה היא הנהגת הסוד הנסתר מדרת עולם באלהים יוצר הכל על ידי ישוע המשיח׃


Nunak imá ditakek waituinatsui, jutii atak Apajuí amastina nu jukitin asaja emtika Wakaní Pegkeji jukiu aidautishkam waituinaji, iina iyashin yapagtugma ni uchijí etamak jujamkitna nu wakeesa dakainaku batsamsaja. 	 ולא זאת בלבד כי גם אנחנו אף אם יש לנו בכורי הרוח נאנח בנפשנו ונחכה למשפט הבנים פדות גויתנו׃


Nuna ti nuigtushkam: “Dita antutaiji ajamuk antuktinme”, tiuwai. 	 ויאמר אליהם מי אשר אזנים לו לשמע ישמע׃


Tutai Jisus jiyaak: —¡Itatkata, takamtak jiinkim wegakum aanú aentsuk ukuktá! Tama wakan pegkegchaushkam aentsun nugká ajiaju tikich aidau emtin, nunik jiinkiu, dutikashkam aentsnak machikish pegkegchauk emachui. 	 ויגער בו ישוע לאמר האלם וצא ממנו ויפילהו השד בתוכם ויצא ממנו לא הרע לו׃


Makichik aents: Wi waitjamua nu, Apajuí tibaujin imatiksag betek umina nuna imá paan iwainaish ¿wagka wisha tudau tamash aja? tumainai. 	 כי אם על ידי כזבי תרבה ותפרץ אמת אלהים לתהלתו למה זה אני אשפט עוד כחוטא׃


Apajuí Jisukristu jakamtai inankiuwa dutiksag, nigki iina iyashinash pujutan susatnai, Wakaní Pegkejiya nunú iiní pujau ataik. Nunak Apajuik ni Wakaní Pegkeji sujamsamu atumiin pujugtama nuaduí dutikatnai. 	 ואם ישכן בקרבכם רוח המעיר את ישוע מן המתים הוא אשר העיר את המשיח מן המתים גם את גויותיכם המתות יחיה על ידי רוחו השכן בקרבכם׃


Nunú aents yayan wainak kaunkaju waketjamtai, Josenashkam nayaimpinmaya aents kajanum wantintuk: “José nantaktá, nunikam nuwem uchijai jukim Egipto nugkanum waamak wetá. Apu Herodes suntajin ishiaktatui uchin kajegtí tusa. Awi pujamin tsawan uminkamtai, wakitkita tusan ujaktajame”, tiu. 	 הם הלכו משם והנה מלאך יהוה נראה אל יוסף בחלום לאמר קום קח את הילד ואת אמו וברח לך מצרימה והיה שם עד אשר אמר אליך כי הורדוס צדה את הילד לאבדו׃


pagkan namakjai juki wajan Apajin see ti, nuna puug ni jintintaiji aidaun tinabiu, dutikamtai dita aents aidaun tinamkajui. 	 ויקח את שבע ככרות הלחם ואת הדגים ויברך ויפרס ויתן אל התלמידים והתלמידים נתנו לעם׃


¿Imá jukeuchikaih tikich nugkanmayayaitak wakitki Apajuí ememati duka? —tau. 	 האם לא נמצא אשר שב לתת כבוד לאלהים זולתי הנכרי הזה׃


Nuwi nagkaemaki imachik kuwaesag wekamá, Zebedeo uchijí Jacobo ni yachi Juagjai, botejin chimpimas retjin apijuinak chimpimtatman wainkauwai. 	 ויהי כעברו מעט משם וירא את יעקב בן זבדי ואת יוחנן אחיו וגם המה באניה מתקנים את המכמרות׃


Tama niishkam pataká nugkuagbaunak awik nugká aepeak, tseke wajakí Jisus wajamunum jegantuí. 	 וישלך את שמלתו מעליו ויקם ויבא אל ישוע׃


Herodes Judea apuji wajas pujamunum, nu tsawantinig pujujakuí sacerdote Zacarías, Abías wegantu. Niina nuweg Elisabet aajakuí Aarón wegantu. 	 כהן היה בימי הורדוס מלך יהודה זכריה שמו ממשמרת אביה ולו אשה מבנות אהרן ושמה אלישבע׃


Tutai Suntag aidaushkam dutiksag: —¿Jutiish wajukmainaitji? —tuidau. Tiagtai: —Atumek aents uwakajum atanjum duka dutikawaigpa, tikitchakam wainkagmek tsanumjujaigpajum, atumí apujum akigmaina nujaig shiig aneasjum juwaktajum, —tau. 	 וישאלהו גם אנשי הצבא לאמר ואנחנו מה נעשה ויאמר אליהם איש אל תזעזעו ואל תלשינו איש ויהי די לכם בשכרכם׃


Nuna nagkamas takug: “Apajuik kuntin maamu, anentag itaamu, tudau tsagkugnagtasa kuntin maa apeamu aina nunak dakitawai, shiig awagmatsui tawai. Chicham umiktina nui dutikatajum tibauwa nunin aigkish.” 	 אחרי אמרו למעלה זבח ומנחה עולה וחטאה לא חפצת ולא שאלת אשר יקריבו אתם על פי התורה׃


Wagki, Kristukesh imá nigki shiig awagmamkatasag wakekachui, Apajuí chichame yaunchuk agagbauwa nui: “Apajuiyah, aents amina pegkegchaun chichagtamaina nunak, mina tujutuinawai”, tawai. 	 כי גם המשיח לא בקש הנאת עצמו אלא ככתוב חרפות חורפיך נפלו עלי׃


intimjukigpajum. Aents intimkiu aidau: ‘Wajupa pegkegchau takaajinig Apajuish kajeawa’ tusag uwegshunum dekapjusaju aina nunisjumek. 	 אל תקשו לבבכם כמריבה כיום מסה במדבר׃


‘Kristuk juwi taa waitkasa maam atinai, nunikash aents jakaush nantashtainum ni nagkamchak nantaktinai, nunik chicham dekas tsaaptin uwemtikagtina nuna ashí judío aidaunash, judiuchu aidaujai ujaktinai’ ”, tiuwai tuuyi. 	 כי המשיח מענה הוא וכי ראשון הוא לקמים מן המתים להפיץ אור בעם ובגוים׃


Ashí aents Wakaní Pegkeji wakega dutiksag takamtijusti tusa idaimamaidauk, Apajuí uchijí ainawai. 	 כי כל אשר רוח אלהים ינהגם בני אלהים המה׃


Tujash aneetaig yatsug aidauh, ubag aidauwah, atumek aents megkaemainai taji nuninuk ainatsjume. Wika atumnak shiig dekagjime, dekas pegkeg atum uwemjamujum ajutjamaina nunak. 	 אמנם ידידי מבטחים אנחנו בכם טבות מאלה וקרבות לישועה אף כי דברנו כזאת׃


Nunin asamtai nunú apua nui sumimtan dakituidauk, Apajuí apu atinme tawa nuna shiwagmainak nuninawai. Nuna dakitauk suwimkan jukiagtin ainawai. 	 לכן כל המתקומם לרשות מרד הוא בצווי האלהים והמרדים ישאו את דינם׃


pegkejan takaidau kajejamu, nampeamu, yuwa yuwakua wegamu, nuigtú tikich jumamtin aidaunashkam tibaijime. Tuja juna pachisan yaunchuk tibaijim nunak awaksanuk anemtikjime, jujú aidaun takaa batsatuk Apajuí inamtaijinig wayaachagtin ainawai tusan. 	 צרות עין ושפיכות דמים ושרון וזוללות ודומיהן אשר אמר עליהן כמו שאמרתי כבר כי עשי אלה לא ינחלו מלכות האלהים׃


Tuja tikich aentsun yain atí tusa Apajuí wakegat susamuk, dutiksag shiig yaimainai. Apajuí yupichu jintinkagtuati tusa susamushkam, dutiksag jintinkagtumainai. 	 ואם לאיש שמוש יעמל בשמוש ואם מורה בהוראה׃


Apajuik duwik nagkamas imá niina anejattajinig: Wi ju aidaunak, atak mina Uchig Jisukristu ditai mantamnamtai imá niinig kajinas anentaimainakui, uwemtikan mina uchig emaktin atajai, tiuwai. 	 יעדנו לו לבנים על ידי ישוע המשיח כחפץ רצונו׃


Simón Pedro, Tomás Jimagmamu tutai, Natanael Caná Galilea awa nuwiya, Zebedeo uchijí aidau, nuigtú jimag Jisusa jintintaiji aidau batsataidau. 	 שמעון פטרוס ותומא הנקרא דידומוס ונתנאל מקנה אשר בארץ הגליל ובני זבדי ועוד שנים אחרים מתלמידיו ישבו יחדו׃


Imatú batsatai pachiachmau senchi uujak, jega aents achiká chimpitai ajigbau aidaun senchi pegau, imatiktai ashí waitig ujanjauwai. Tuja aents achiká jiju ikagmauwai jigkakbaushkam tsujinag kakekaju. 	 ופתאם היה רעש גדול עד אשר זעו מוסדות בית הכלא וכרגע נפתחו כל הדלתות ומוסרות כלם נתקו׃


Nuna papiin jukimtai, cuatro iwaaku aina nunú, veinticuatro apu aina nujai Uwijá emtin tikishmajagmayi. Nunú aidauk awattai arpan, copa ayatak orok najanamunum incienso aimjamun ashí takuinaku agmayi. Nu inciensowa duka, Jisusa nemajuidau Apajuí augbauwa nuna iwainabi. 	 ויהי בקחתו את הספר ויפלו לפני השה ארבע החיות ועשרים וארבעה הזקנים ואיש איש כנור בידו וקערות זהב מלאת קטרת אשר הנה תפלות הקדושים׃


dekas imá senchi puyatjumainuk makichkiuchi. Maríak dekas pegkejan etegka mina chichamjun antugtak eketui, nunak makichkish emegkatmainchau ainawai, —tiu. 	 אבל אחת היא מן הצרך ומרים בחרה לה החלק הטוב אשר לא יקח ממנה׃


Nuniai Israel aidau Apajuí inamtain waimain ainayatak, minai kajinas anentaimainachu asag, Apajuí inamtainig wayashtin ainawai, ayatak waitut ajumaish nagkankashtin suwea nui utsagkam Apajuiyai kanakag batsamas senchi waituinak nain takegtuinak buutú batsamiagtinai, —tau. 	 אבל בני המלכות המה יגרשו אל החשך החיצון שם תהיה היללה וחרוק השנים׃


Ashí Apajuí najankamu aina nunú, ditanu pegkeg aajakajua nunak megkaekaju asag, makichkish atsumashbauwa nunin waigkua duka dekainaji. Nunak dita wakegainak nunikchajui, Apajuí aatus nunikti tibau asag nunikajui. Dutikamu asag Apajuí makichik tsawantai yapajiatin asa dutikauwa nuna dakainawai. 	 כי נכבשה הבריאה להבל לא מרצונה כי אם למען הכבש אתה אלי תקוה׃


Yamimat pachisa jintinkagtamu, Jisusa nemajuidau buuknum achiká Apajuí segatut, jakau aidau nantajagtin, nuigtú Apajuí ii takasbaujin diisá tujamtina nu pachisa dekaatasaishkam batsamtumaitsuji. 	 ותורת הטבילות וסמיכת ידים ותחית המתים והדין הנצחי׃


Juna tikima paan wainkabiajai, caballonum entsatkau aidauk, maaniaku nugkutai detsepeen jiiya iman kapaaku, zafirowa nunin wigka, tuja azufreya nunin yagkú ajiagmayi. Caballo buuké aidauk ikamyawa buukega nunin agmayi, tuja weninia jiniagmayi jii, bukuitamu, azufre aatus. 	 וכן ראיתי במראה את הסוסים ורכביהם אשר שרינותיהם כעין אש ותכלת וגפרית וראשי הסוסים כראשי אריות ותצא מפיהם אש וקיטור וגפרית׃


Emebau achagmi, shiwagmaetash shiwagmaetsuk, tikich pegkejan takainamu diisá pempeentuniki kajegdayá batsamchagmi. 	 ולא נרדף אחרי כבוד שוא להכעיס איש את רעהו ולקנא איש את רעהו׃


Tujash Apajuí Abragkan niiní kajinas anentaimu asamtai pegkeg diisua duka, imá Abragdauk pachisa agagchamui. 	 ולא לבד למענו כתובה זאת שנחשבה לו׃


Dutiksag atsejutain jagkin najatuawag atsemitkakag, numin untsujin achimtikag, niina emtin tikishmatjag dushikinak: —¡Juuwai judío Apujig! —awajuidau. 	 וישרגו קצים ויעשו עטרת וישימו על ראשו וקנה בימינו ויכרעו לפניו ויתלוצצו בו לאמר שלום לך מלך היהודים׃


Abragkak jamainjin jegas pujai, ni nuwe Sara makichkiuch uchigmakui, nuwiya wegantu aidaun yaya dekapamainchauwa iman, nayantsa kaamatkaji dekapamainchauwa nujai betek emakui. 	 על כן מאחד אשר כמעט מת גופו יצאו ככוכבי השמים לרב וכחול על שפת הים אשר לא יספר׃


wakitki siete wakan niina nagkaesau pegkegchau aidaun yajuak egkemtawai. Dutikam aentsuk duwik pegkegchau aajakbaunak, nuní nagkaemas shiig pegkegchau wegawai. Atumshakam jujú aents imatika wakan chimpimtuamu wajukea numamtuk wajaktatjume.” 	 ואחר תלך ולקחה אליה שבע רוחות אחרות רעות ממנה ובאו ושכנו שם והיתה אחרית האדם ההוא רעה מראשיתו כן יהיה גם לדור הרע הזה׃


Ashí antú ijunainai niina jintintaiji aidaun chichajak: 	 ויאמר אל תלמידיו באזני כל העם׃


Yama nagkamchakug judiuchu aidaujai ijunag yu pujayatak, Jerusalegnumia aidau Jacobo awemamu kaunkamtai, ditak pakamaku asagmatai, nuna ishamak tupaag wekagas, ijunja yutanash idayas wekagu asamtai. 	 כי לפני בא אנשים מאת יעקב היה אכל עם הגוים יחדו וכבאם היה מתרחק ופורש מהם מיראתו את בני המילה׃


—Jintinkagtinuh, Moisés chichaak: ‘Aents nuwan juki uchin akiitsuk jakamtaig, ni yachintin nuwan juki uchin akiimainai, dutika yachí uchijiya nunin emamainai’, tiuwai. 	 רבי הן משה אמר איש כי ימות ובנים אין לו אחיו ייבם את אשתו והקים זרע לאחיו׃


Yamai kashia juwi, wi Apajuí umijag nunú, ni aentsji nayaimpinmaya awemamu wantintujuk, 	 כי בלילה הזה נצב עלי מלאך האלהים אשר לו אנכי ואשר אני עבד אתו׃


Aantsag nuwa Sabá nugkanmaya aentsun apuji surnumia Salomogkan tajiuwai, Apajuí yachamtikamun antujuk dekajuatatus, nunú atumnak bakugmagtinai atak suwimak atina duwik, wi Salomogkan nagkaesaun imatika chichagmash antukchau asagmin. 	 מלכת תימן תקום במשפט עם הדור הזה ותרשיענו כי באה מקצות הארץ לשמע את חכמה שלמה והנה פה גדול משלמה׃


Nunik jegantá waitinak ujatsuk wajas antukmá, Pedro chichamen antujuk shiig aneas tupikaki wakitki: —Pedro tanta waitinum wajawai, —tiuwai. 	 ותכר את קול פטרוס ומשמחתה לא פתחה לו אם דלת השער ותרץ הביתה ותגד להם כי פטרוס עמד על השער׃


Ni antutaiji ajamuk, Wakaní Pegkeji Jisusa nemajin aidaun chichaja nuna antuktinme. 	 מי אשר אזן לו ישמע את אשר הרוח אמר לקהלות׃


“Inakak jimag apugtinuk amaitsui. Tikich apujin imá senchi aneak, tikichin dakitmainai. Nuniachkush makichik apujin wakejus umijak, tikichnak dakitau asa umigmaitsui. Numamtuk atumshakam Apajuí umigkata tu, wiyakchameatasa anentaimtu wajamaitsugme. 	 לא יוכל איש לעבד שני אדנים כי אם ישנא את האחד ויאהב את האחר או ידבק באחד ויבזה את האחר לא תוכלו עבוד את האלהים ואת הממון׃


Nuna tutai ni jintintaiji aidaushkam dekaawajui, Jisusak Juan Yamijatnunap pachis tawa tusag. 	 אז הבינו התלמידים כי על יוחנן המטביל דבר אליהם׃


Tujash Saulok Apajuí senchijijai etseju, Jisusak dekas Kristui tusa. Imattai judío Damasco batsataidau, wainak tu wekaewai tuinakush depetkachajui. 	 ושאול היה הולך וחזק ויהם את היהודים ישבי דמשק בהוכיחו כי זה הוא המשיח׃


Tujash nuna ukujin tesamu Shiig Pegkejam tutaiya nuwig, imá sumo sacerdotek makichik mijantin makichkia waijakuí, kuntinun numpen takus. Nunik nunú numpa nuna Apajuin anagkuak, dekatkauk niina tudaujin tsagkugnagtatus segatmami, duwi tikich aentsú tudaujinash segatujakuí. 	 ואל המשכן אשר לפנים ממנו בא שמה הכהן הגדול לבדו פעם אחת בשנה לא בבלי דם אשר יקריב בעד נפשו ובעד שגגות העם׃


Tama ni ayaak: —Wegagmi, agkan aents atsamunum nunika machik ayamsagmi, —tiuwai. Nunak tikich waketiagtaish, tikich minii wajaidau asagmatai, yujumak yumainush agkan atsugbau asa, tiuwai. 	 ויאמר אליהם באו אתם לבדד אל מקום חרבה ונוחו מעט כי רבים היו הבאים והיצאים עד לאין עת להם לאכול׃


Tuja nuniamunum, iina patayí siete yachigbau aayi. Nuanuiya nagkamchak iwai nuwenauwai, nunik dukap pujutsuk uchinash akiitsuk jaak nuwanak yachin ukugkiuwai. 	 ואתנו היו שבעה אחים והראשון נשא אשה וימת וזרע אין לו ויעזב את אשתו לאחיו׃


Herodes Tironmayan, Sidognumia aina nuna shiig senchi kajegkauwai; tujash dutikamu ainayatak apu Herodesjai chicham apakmí tusag chichaman umikag, Blasto apu Herodesjai takau asamtai, kajintsá diitaijiya nuna chichajuinak: “Wait aneasam ame jutii pachijattsam, dekas kajegdaitsuk agkan batsamsagmi tuinawai tusam apu Herodes titá”, tiajui Herodes inabaujinian yutain sumaidau asag. 	 ואיבה היתה בין הורדוס ובין בני צור וצידון ויבאו אליו בלב אחד ויפתו את בלסטוס אשר על חדר המלך ויבקשו שלום יען לקחו מחית ארצותם מארץ המלך׃


“¿Dekas Moisés atum chicham umiktinun amaschaukaitjum? Tujash nunú susamuitkujum makichkitigmekesh umiatsjume. Nuniayatkugmesh ¿wagka minash mantuatasagmesh wakejutagme?”, tau. 	 הלא משה נתן לכם את התורה ואין איש מכם עשה התורה מדוע תבקשו להרגני׃


Ditak ukusbaunmaya jinjajui Jisusá nantakiu ai, nunikag Jerusalén utsanawajui, nunikun kuashat aents wainkajui. 	 ויצאו מן הקברים אחרי הקיצו ויבאו אל העיר הקדושה ויראו לרבים׃


Nunú yaaktanum niiniasuk apajuí Júpiter tutai ememattai jega au, nuna sacerdoteji toro aidaun jukiag, nuigtushkam iwagmamak yagkug aidaujai yajuak, kuashat aents aidaujai kaunkauwai. Nunikag nunú toron maa apeenak, Pablon Bernabejai emematta tuidau. 	 וכהן בית בל אשר מחוץ לעירם הביא השערה שורים ועטרות ויחפץ לזבח הוא והמון העם׃


Takui diikman wainkabiajai, makichik uwig maamu aajakua numamtin, ekeemtai ejapeen cuatro iwaaku aidau, nuigtú apu aidau pekaja nu ejapeam wajattaman. Duka siete kachují, nuigtú siete jii ajibi. Nu jii aina duka iwainawai, Wakaní Pegkeji sieteya imajin niimtinai senchijin iwainauwa nu, ashí nugkanum ishiakbauwa nuna. 	 וארא והנה בין הכסא וארבע החיות ובין הזקנים שה עמד כמו טבוח ולו שבע קרנים ושבעה עינים אשר הם שבעה רוחות האלהים השלוחים אל כל הארץ׃


sieteya nu trompetan umputai, Apajuí ni dutikatnujin ii dekaachbaun, niina etsegtin aidaunum tiuwa duka uminkattawai.” 	 אך בימי קול המלאך השביעי בעת עמדו לתקוע ונשלם סוד האלהים כאשר בשר את עבדיו הנביאים׃


Apajuin aujkunush ashí atum aidautigmin pachisan shiig aneasan tuke segattsanké ajime. 	 ותמיד בכל תפלותי אתחנן בשמחה בעד כלכם׃


Nunik yaakat Betfagé tutai Betaniajai olivosan mujajin tikiju abaunum jegantatak wegak, Jisus ni jintintaijin jimajan awemak: 	 ויהי בקרבו אל בית פגי ובית היני בהר הנקרא הר הזיתים וישלח שנים מתלמידיו לאמר׃


Wagki jutii Sumo sacerdotejiya nu, ii kakakchau wegajinish wait anenjamainai. Nigka jutiijai betek pegkegchau takamtiksatasa dekapeam asauwai, tujash nigka makichkish tudaunak takaschauwai. 	 כי אין לנו כהן גדול אשר לא יוכל להצטער על חליינו כי אם המנסה בכל כמונו אך בלי חטא׃


Tima Abragkak emamkemas dakasu asa, Apajuí niina anagkuauwa nunak imatiksag jukiuwai. 	 ויהי בהאריך נפשו השיג את ההבטחה׃


Tujash aents ni pegkegchau wakegamua nunak takastatus anentaimtú pujuidauk, Apajuí shiwaji ainawai, wagki Apajuí wakegamua nu takatnak dakituidau asag, Apajuí wakegamua nuna dutikatatus wakegainakush dutikmainchau dekapenawai. 	 יען מחשבת הבשר רק שנאת אלהים היא באשר לא תשתעבד לתורת האלהים ואף איננה יכולה׃


Tujash yamaik waitá jintinkagtin pegkegchau aina nu atum ijunbaunum wayawaje tsanugmajagtatus. Nunú aidau jintinkagtuinak: Pegkegchau aina dusha takamainai, Apajuik pegkegma ibau asa, ii nuniajinish tsagkugkagtumainai, tuinawai. Nuninak Apajuí makichkia nuna, iina Apuji Jisukristua nunash dakituinawai. Nunin asamtai dita suwimak jukitnun pachis, yaunchuk nagkamas Apajuí chichamen agaju ainawai. 	 כי התגנבו לבוא מקצת אנשים הכתובים מאז למשפט הזה אנשי רשע ההפכים את חסד אלהינו לזמה וכפרים באלהים המשל היחיד ובאדנינו ישוע המשיח׃


Tusag kuashat pegkegchaun chichajuinak waitkaidau. 	 ועוד גדופים אחרים הרבו עליו׃


Aents ju nugka juwi pujus, kuichik kuashat ajamaitak pegkejan takaachunash, ¿itugsaya Apajuish tuke pujutaiya nuwish kajintsash awaimainaita? 	 לכן אם בממון העולה לא הייתם נאמנים את האמתי מי יפקיד בידכם׃


eme anentsá kumpamji tusag: —¡Juuwai judío aidaun Apujig! —awajaidau. 	 ויחלו לברכו לאמר שלום לך מלך היהודים׃


Judá Jacopa uchijí, Jacob Isaaka uchijí, Isaac Abragka uchijí, Abraham Taré uchijí, Taré Nacora uchijí; 	 בן יעקב בן יצחק בן אברהם בן תרח בן נחור׃


Jisus nuna tusa makí makichik uchin midaaki juki, uwejen achiak: —Apajuí yaimpaktinme, —tiuwai. 	 ויחבקם ויברכם בשומו את ידיו עליהם׃


Juwig atsawai nigka nantakne. Adeagtajum ni Galilea pujus 	 איננו פה כי קם זכרנה את אשר דבר אליכן בעוד היותו בגליל לאמר׃


Juna ti aents aidaun untsuká chichaak: —Antuktajum, nuniakjum shiig dekaatajum. 	 ויקרא אל העם ויאמר להם שמעו והבינו׃


Tusá iniam dita aiinak: —Apuh, iik wainmaktasa wakegaji, —tuidau. 	 ויאמרו אליו אדנינו עשה שתפקחנה עינינו׃


Jisus kuashat aents tuwagtai wainak, wakan pegkegchaun jiyaak: —Wakan chichachu empekuwah, wi tajame: ¡Jiinkim ukuktá, ataktuk waketjukmek egkemtuawaipa! —tiu. 	 וירא ישוע את העם מתקבץ אליו ויגער ברוח הטמא לאמר רוח אלם וחרש אני מצוך צא ממנו ואל תסף לבוא בו עוד׃


Untsu tikich pegkegchaun takagtamsau tsagkugchataik, Apajuishkam atumi tudaugminash tsagkugtamjashtatui. 	 ואם לא תסלחו לבני אדם גם אביכם לא יסלח לכם את חטאתיכם׃


Dekas tajime: Makichkitigmekesh utujimsa anentaimtsuk, dekaskeap nuniktatua tusajum ju muja chichagkujum: ‘¡Juwi atsuk nayantsanum wajaata!’ tamak nunisag nunimainai. 	 כי אמן אמר אני לכם כל אשר יאמר אל ההר הזה הנשא והעתק אל תוך הים ואין ספק בלבבו כי אם יאמין כי יהיה כאשר אמר כן גם יהיה לו׃


Jisus chichaak: “¡Waamak minittajai! Shiig aneasagtinai jujú papiinum chicham uminkatin agagbauwa juna umiidauk”, tawai. 	 הנני בא מהר אשרי השמר את דברי נבואת הספר הזה׃


Tusag ancla anagkenak tsupijug nayantsanmag idayinak, kanait jigkamu aidaunak atiawaju. Dutikawag jaanch lancha nujiin jiitain nenantagmatai, kaamatak adijkatasa weyaji. 	 ויגדעו את העוגינים ויעזבום לים ויתירו גם את מיתרי המנהיג ויפרשו מפרש התרן אל פני הרוח ויבקשו לבא אל החוף׃


Nunittaman makichik nuwa, apú inake tanta diikmá wainak dii wajatu, nunik: —Jushakam Jisusjai wekaemajama, —tau. 	 ותראהו השפחה יושב נגד האור ותבט בו ותאמר גם זה היה עמו׃


Dutikam ni Jisusan: —¿Apuh, dusha yaita? —tusa iniau. 	 ויפל על לב ישוע ויאמר אליו אדני מי הוא׃


Nuaduí Apajuik dekaskenum kajintsá anentaimtusa jegaantagmi. Wagki jutii: Mina tudaujuimpap suwimkan jukitnaitja, tusa anentaimaina nunak agkanmitkagma, iina iyashinash yumi dekas pegkejai dijagbau amaina iman etugtabiu asamtai. 	 נקרבה נא בלבב שלם ובאמונה תמימה מטהרים בהזית לבבנו מרוח רעה ורחוצי בשר במים טהורים׃


Tama Simón ayaak: —Diwijí imá muun ajamu tsagkujamua nu imá senchi nunak aneemainai tajai. Tutai: Duka dekas tame, —tiu. 	 ויען שמעון ויאמר אחשב כי האיש ההוא אשר הרבה להשמיט לו ויאמר אליו כן שפטת׃


Dutikawagmatai tikich inaken awemauwai, dutikam jegattaman, nunashkam kayai tukuí tukuinakua upu upujukiag, pegkegchau chicha chichajuinakuag awagkiajui. 	 ויסף לשלח אליהם עבד אחר ואתו סקלו באבנים ומחקו ראשו וישלחהו נכלם׃


Dekas atumek nu tutak idaikujum: “Apajuí wakegakuig, iwaaku pujakuik nu dutikami”, tumain ainagme. 	 תחת אשר תאמרו אם ירצה יהוה ונחיה נעשה כזה וכזה׃


Nu tima nuwa aidaushkam Jisus ukusbaunum jegantajuk ukuinak, ishamainayatak shiig aneasag nunú chichaman Jisusa jintintai aidaun ujakagtatus tupikaidau. Nunikag eke Jisusa jintintaiji aidaun ujaktagtus weenai, 	 ותמהרנה לצאת מן הקבר ביראה ובשמחה גדולה ותרצנה להגיד לתלמידיו׃


Nuna dutikawagmataish Jisusa nemajin aidauk, shiig aneasag dakunkut batsataidau, Wakaní Pegkeji ajamu asag. 	 והתלמידים מלאו שמחה ורוח הקדש׃


Nu dutikamu asamtai, sacerdote apuji aidau, tikich apu aidaujai Pilatun jegantag aujuinak: —‘Judío aidaun Apujiyai’ tusam agajum auk aikatsuk, juka ‘judío Apujiyaitjai tumamá wekaenuwe nuuwai’, tusam agagta —tiajui. 	 ויאמרו ראשי כהני היהודים אל פילטוס אל נא תכתב מלך היהודים כי אם אשר אמר אני מלך היהודים׃


“Aantsag mina anenmaina nuní nagkaemas apajin, nuniachkush dukujin imá senchi aneauk, midau amain ainatsui, nunisag mina anenmaina nuní nagkaemas uchijin, nuniachkush nawanjin imá senchi aneaushkam midauk amaitsui. 	 האהב את אביו ואת אמו יותר ממני איננו כדי לי והאהב את בנו ובתו יותר ממני איננו כדי לי׃


Iina apajin Abragkan dekas umiktatjai tiuwa duka juuwai: 	 את השבועה אשר נשבע לאברהם אבינו׃


Tutai: —¿Tujash wajukamea wainmakume? —tusag iniidau. 	 ויאמרו אליו במה אפו נפקחו עיניך׃


Nuniamunum nayaimpinmaya senchi untsumak: “Yamaik Apajuí aents aidaujai ijunag pujustatui. Ditak niina aentsji atinai, tuja ni ditá Apajuiji atinai. 	 ואשמע קול גדול מן השמים לאמר הנה משכן אלהים עם בני האדם ושכן בתוכם והמה יהיו לו לעם והוא האלהים יהיה אתם אלהיהם׃


Dutikam nunú inak jiinki wekamá, niina aents cien kuichkin diwimun igkugku, nunik suwenum achik emetua awajus: ‘Waamak ame mina diwimjam nunú akigkata’, tusa segau. 	 ויצא העבד ההוא מלפניו וימצא אחד מחבריו העבדים והוא חיב לו מאה דינרים ויחזק בו ויחנקהו לאמר שלם את אשר אתה חיב לי׃


Ditashkam Israel aajakua nunú wegantu asag wijai betek ainawai, Apajuí midau atí tusa etegkamu asag. Ditak Apajuí mina uchig atinme tusa anentaimtusbau ainawai. Ditanak Apajuí niina imanjiya nuna iwaintukajui. Ditajai Apajuik chichaman apakuí. Ditan susajui chicham umiktinun Moisés agajua nuna. Ditanak Apajuí wajuk emematjitnume tusa wakegawa nunashkam shiig ujakajui. Ditanak Apajuí atumnak kuashat yaigtinaitjime tusa anagkuauwai. 	 אשר הם בני ישראל ויש להם משפט הבנים והכבוד והבריתות ומתן התורה והעבודה וההבטחות׃


Yatsug aidauh, ashí aents wajuk takasaje nunak Apajuí diijus titinai. Dutikak aents ni chichamen jintinkagtuinayatak, betek umikchajun imá senchi suwimkan susatnai jintintuamu aina nuna nagkaesau. Dutikatin asamtai, atumek jintinkagtin atasagmek imanikjumek wakeemaitsugme. 	 אחי אל יהיו רבים מכם למורים באשר ידעתם כי בזאת נכביד עלינו את הדין׃


Kashinia duwi Jisus minittaman Juan Yamijatna nu wainak: “Juuwai dekas Apajuí Uwigji, ashí aents aidau tudaujin akikmak mantamnatta nunú. 	 ויהי ממחרת וירא יוחנן את ישוע בא אליו ויאמר הנה שה האלהים הנשא חטאת העולם׃


Nuna tusa idayak capitanin: —Pablok jukijum achikbautak apusatajum, dutikakjumesh machik agkan idaisatajum, niina kumpají aidaush kautuawag wainkatnume, nuninak yaigtinme, —timayi. 	 ויצו את שר המאה לשום אתו במשמר ולתת לו רוחה ולבלתי מנע איש ממידעיו משרת אתו ומבוא אליו׃


Pegkegchau wakegamu takaamu paan wantiina duka ju ainawai: Ekagmamu, tsanijinbau, Apajuí tsuumain diyamu aina nu takaamu, ii pegkegchau wakegamua duke tunamatja pujugbau, 	 וגלוים הם פעלי הבשר אשר הם נאוף זנות טמאה וזמה׃


Niijai jamaina numamtuk wajakú asá, ni nantakiuwa nunisaik jutiish nantaktinaitji. 	 כי אם נדבקנו בדמיון מותו אכן גם נהיה דבוקים לתחיתו׃


Jerusalén jegawag jega Apajuí ememattainum Jisus wayaa, nui sujak batsatun sumau aidaujaí agaa jiijú, dutikak aents kuichki yapajiin aidau mesajinashkam shitatki akaketuk, paumá sujin aidau ekeemtaiji aidaunash dutiksag ashí akaketkau. 	 ויבאו ירושלים ויבא ישוע אל המקדש ויחל לגרש משם את המוכרים ואת הקונים ויהפך את שלחנות השלחנים ואת מושבות מכרי היונים׃


Tutai Jisus ayaak: —Doce ainajum juwiya wijai nu platunmag uchutua yuwa nuuwai, —tau. 	 ויען ויאמר אליהם אחד משנים העשר הוא הטבל עמי בקערה׃


Pegkegchau aidau augmatut, wainka anentainkas chichat, pegkegchaunum iwajut aidauk idaisatajum, wagki nunú aina duka chichaa yujamain ainatsji, dekas Apajuí emematkujum chichatajum. 	 גם לא נבול פה ודברי סכלות ולעג אשר לא כהגן כי אם קול תודה׃


Ashí aents Apu Apajuin segauk uwemjagtinai’, tawai. 	 והיה כל אשר יקרא בשם יהוה ימלט׃


Judío aents aidautik wajuku ainaji nu diigsaikish, nuniachkuish pakamaku asajaikish dekas judío aents tamak amaitsuji; 	 כי לא הנראה מחוץ הוא היהודי ולא הנראה מחוץ בבשר היא המילה׃


Tujutkui jegantan: “Papí sujustá”, tusan segai ni chichagtak: “Jukita, nunikam yuwata. Weniminig dapá yumiji yumintsak wajapakna iman dekapjattame, tujash wakeminig yapau egkeattame”, tujutmayi. 	 ואבא אל המלאך ואמר לו תנה לי את הספר ויאמר אלי קח ואכל אתו וימר לבטנך אבל בפיך יהיה מתוק כדבש׃


Nuna tusag surnumia dase diipas dasentai: Dekas yajau juniatsui wegagmi, tusag nuwiyan pempegkiagmatai, ajuntai Creta tugkitken tikiju wajasá wegamunum, 	 ורוח נשבת לאט מדרום ויחשבו כי תצלח עצתם בידם ויעלו העוגין ויעברו לעמת שפת קריטי׃


¡Apajuik jakau aidaun Apajuijinchui, iwaaku aina nuna Apajuijiyai! Nunin aig atumek shiig kuashat dewagme, —tiuwai. 	 האלהים איננו אלהי המתים כי אם אלהי החיים לכן הרביתם לתעות׃


nunik wainak Antioquía jukiuwai. Nuwi Apu Jisusa nemajin aidaujai makichik mijan pujusuí, kuashat aents aidaun jintintak. Nunik Antioquianum nagkamas, Jisus mina chichameg etsegtugkatajum tusa etegjamu aina nuna, “Kristunu” ainawai, tiuwai. 	 ויהיו ישבים יחד בקהלה שנה תמימה ומלמדים עם רב אז הוחל באנטיוכיא לקרא את התלמידים בשם משיחיים׃


Jushakam anentaimtusjum diistajum, lancha shiig muun jaanch detua wekaetain, dase umpug yajá pempegki emata tutaishkam, ni anunna nu lancha tawagtai piipich aig, duwik tawajus ni dekas wakeesa wegamunum emauwai. 	 והנה האניות אף כי גדלות הנה ורוחות קשות יהדפום ינהג אתן משוט קטן אל כל אשר יחפץ החבל כן גם הלשון אבר קטן היא וגדלות תדבר׃


Nuninak datsantainchau waigkag, ashí pegkegchau aidau takatan idaimainchau dekapedau asag, nunak wakejus tuke taká batsamin ainawai. 	 אשר השמינו ויתנו את נפשם לזמה לעשות כל תועבה באהבת הבצע׃


Nuniakjum atum Kristui kajintsá anentaimaidau asagmin, ni atumiin pujugtamu asamtai, aneenisa pujakjum shiig emetmamjatajum tusan. 	 שישכן המשיח בלבבכם באמונה והייתם משרשים ומיסדים באהבה׃


Dutikamtai ashí aents aidauk puyatkag Apajuin emematuinak: —¡Yamai dekas wainkaji Apajuí senchijiya duka! —tuidau. 	 ושמה החזיקה את כלם ויברכו את האלהים וימלאו יראה ויאמרו כי נפלאות ראינו היום׃


Ditak Apajuí chichame agagbaunum: Jisusak maamash ataktú nantaktinai tibauwa nunak aneenachu, nunidau nuna wainkag shiig dekaawajui. 	 כי לא הבינו עד עתה את הכתוב אשר קום יקום מעם המתים׃


Nuna tusa idayak Jisus ni Apají Apajuin emematak: “Apawah, amek ashí nayaimpinum batsamin aidaun, nugkaya aidaunashkam Apuji asamin emematjame. Iman asam aents yacha aidauk iwaintutsuk, aents imanchauch aidau etegjamujum tikima uchi itugmaina imatiksam iwaintukum nuaduí. 	 בעת ההיא ענה ישוע ואמר אודך אבי אדון השמים והארץ כי הסתרת את אלה מן החכמים והנבונים וגליתם לעוללים׃


Duka ju aajakajui: María Magdalanmaya, Juana, tikich María Jacobo dukujiya nunú, nuigtú tikich nuwa aidaujai, Jisusa jintintaiji aidaunak ujakajui. 	 ומרים המגדלית ויוחנה ומרים אם יעקב והאחרות אשר עמהן הנה היו המדברות אל השליחים את הדברים האלה׃


Caballo aidau senchijig wenin, ujukenish ajiagmayi. Ujukeg dapí buukega nunin asagmatai duwi aentsnak kajeebi. 	 כי כח הסוסים בפיהם כי זנבותם דומים לנחשים ויש להם ראשים ובהם ישחיתו׃


Tujash ditak, Jisusapita tuinachu asag pachiakats ashinaidau. 	 ועיניהם נאחזו ולא יכירהו׃


¿Kristush imaní kuashtak aajakuit? ¿Pablok atumin ayamjutpaktatus numinum achinag mantamdauwait? ¿Nuniachkugmesh Pablo daaji adaisagmek yamimaju ainajum? 	 שפטו נא בנפשכם הנאוה לאשה להתפלל אל האלהים בגלוי ראש׃


¡Fariseo wainmachu aidauwah! Dekatkauk shikiká umutai, nuigtú plato aina nuna initkega nuuwá dijagta, dutikam awankeshkam tsuwatchau atatui. 	 פרוש עור טהר בראשונה את תוך הכוס למען תטהר גם מחוץ׃


Atumek pempeentunikjum shiig anendaisajum kumpamdayatajum. Ashí Jisusa nemajin aidau kumpamjamainawai. 	 שאלו לשלום איש את רעהו בנשיקה הקדושה קהלות המשיח שאלות לשלומכם׃


Juagká jintintaiji aidau, fariseo aidaushkam yujumkan ijagmakag Apajuin aujuinak batsataidau, nuninai wajumak Jisusan jegantun iniinak: —¿Wagka Juan Yamijatna nuna jintintaiji aidauk, fariseo aidaujai yujumkan ijagmainaish, ame jintintaijum aidaush ijagmainatsua? —tuidau. 	 ותלמידי יוחנן והפרושים היו צמים ויבאו ויאמרו אליו מדוע תלמידי יוחנן ותלמידי הפרושים צמים ותלמידיך אינם צמים׃


Nuaduí atumek tudauk taká batsaamaitsugme, atumi iyashim pegkegchaun takastatus wakega nunú takaakjum. 	 אם כן אפוא אל תמלך החטאת בגופכם אשר ימות לנטות אחריה בתאותיו׃


Nuniau asa yujumak yuwaku pekagbaunum Jisus wajakí, awantak pataká nugkuagbaujin awimak toalla juki akachuma wajantuí, 	 ויקם מעל השלחן ויפשט את בגדיו ויקח מטפחת ויחגרה׃


Wika wi wakegamunak chichaatsjai, Apag mina awetiuwa nunú chichagkagtukta, nuniakum jintinkagtuata tujutbaun tajai. 	 כי אני לא מלבי דברתי כי אם אבי השלח אתי הוא צוני את אשר אמר ואת אשר אדבר׃


Jisusan jukiag ejega apú emtin awajsaju, dutikawagmatai Pilato: —¿Amekaitam judío aidau apujim? —tau. Tama Jisus ayaak: —Ame tujutam duka dekaske, —tau. 	 וישוע העמד לפני ההגמון וישאלהו ההגמון לאמר האתה הוא מלך היהודים ויאמר ישוע אתה אמרת׃


Wagki, minaig pujuta duka Kristu umigku pujuta nuuwai, tuja jaamushkam Kristujai pujuta nuuwai. 	 כי המשיח הוא חיי והמות רוח לי׃


¡Duka makichkish nunimaitsui! Jutiik tudau takatnumag jakauwa numamtuk juwakuitji, nuniku asaja tudauk taká batsamtumaitsuji. 	 חלילה לנו כי מתנו לחטא ואיך נוסיף לחיות בו׃


Tujash Jisukristuk ataktú mantamnashtinun makichkia mantamdauwai tudau aidaunum, nunik Apajuí inamtaijin untsujin ekeemsauwai. 	 אולם זה אחרי הקריבו זבח אחד על החטאים ישב עד עולם לימין האלהים׃


Nuniku ai nayaimpinmaya aents, Apajuí awemamu, Felipen chichajak: “Felipeh, wamkesam Jerusalén ukukim, yaakat Gaza tutainum jinta amatka nui aents atsamu uwegshua nui wetá”, tiuwai. 	 וידבר מלאך יהוה אל פילפוס לאמר קום לך הנגבה על הדרך הירדת מירושלים עזתה והיא חרבה׃


Iina Apuji Jisukristu wait anenkagtutaijiya dushakam ashí atumin ajutjamtinme. Aatus atí. 	 חסד אדנינו ישוע המשיח עם כלכם אמן׃


Apajuí uchijí asaja, ii jukitnun Apajuí anagtabauwa dusha betek jukitnaitji, tuja dekaskenum ju nugka juwi Kristu waittsauwa numamtuk waittsajaik niina imanjiya imanuk atinaitji. 	 ואם בנים אנחנו גם ירשים נהיה ירשי אלהים וחברי המשיח בירשה אם אמנם נתענה אתו למען גם אתו נכבד׃


Romanmaya Jisusa nemajuidauk jutii minamunak chichamnak antukaju asag, iina igkumpaktatus Foro de Apio tutainum, nuigtú Kampatum Jega tutainum kaunawajabi. Pablo ditan wainak Apajuin see ti, niishkam shiig anentaimsabi. 	 וישמעו האחים את בואנו ויצאו משם לקראתנו עד לשוק אפיוס ועד לשלשת החניות וירא אתם פולוס ויודה לאלהים ויתחזק׃


Jutii Apajuí etejamu aidautinak, makichik aentskesh Apajuí emtin iina pegkegchaujin etsegtugmakush, makichkish bakugmashtinai, wagki Apajuiya duke iina pachipas, juka pegkeg ainawai tujamu asamtai. 	 מי יענה בבחירי אלהים הן אלהים הוא המצדיק׃


Nunidau asajin ni jutiinak: ‘Wejum chicham etsegkujum, yamaik Apajuí Jisusnak aents iwaaku, jakau aidaujai etegkin ema apusae, tusajum etsegkatajum’ tusa awetabiajui. 	 ויצו אתנו להשמיע לעם ולהעיד כי אתו שם האלהים לשופט החיים והמתים׃


“Atum mina dekaskeapi tusajum nemagtuidautigmin pegkegchau chichagtamainak, niimjutpas yujainak, atum chichakchamunash wainak tsanumjutpajag shiig pujuschamin awajtamainakuish, shiig aneasjum pujustajum. 	 אשריכם אם יחרפו וירדפו אתכם וידברו בשקר עליכם כל רע בעבורי׃


Tama Jisuschakam: —Ayú, wi tajuan etsagagtajai, —tiuwai. 	 ויאמר ישוע אליו אבא וארפאהו׃


“Tibau asamtai, Herodes Poncio Pilatojai jujú yaaktanum ashí Israel aents aidau, judiuchu aidaujai ijunjag, amina Uchijum Jisus pegkejam etegkam awemauwaitam nuna kajejuinak, 	 כי אמנם נוסדו הורדוס ופנטיוס פילטוס עם הגוים ולאמי ישראל על ישוע עבדך הקדוש אשר משחת׃


Atum pegkeg ata takugmek atumin ajutjamaina duka ujunauch aina nu susatajum, nuuwai dekas pegkeja duka. 	 אבל תנו לצדקה את אשר בם והנה הכל טהור לכם׃


dekas iwaakuap atumjai ijunjan pujuttaja, nuniaknuap atum Kristui kajintsá anentaimjum nuaduí shiig aneastinme tusan yaigtatjime tajai. 	 ואני בטח וידע כי אותר ואעמד עם כלכם יחד לאמץ אתכם ולהגדיל שמחת אמונתכם׃


Nunittaman apu ni inake yujumkan mesanum pekaidaun chichajak: ‘Juka dawenum, ashí uwejijai jigkagjum jukijum agaa suwea awi ajuitajum, nui pujus senchi waitiak, buutak daik takegtú pujutí’, tiuwai. 	 ויאמר המלך למשרתים אסרו ידיו ורגליו ונשאתם והשלכתם אותו אל החשך החיצון שם תהיה היללה וחרק השנים׃


Nuniku asag Apajuí ekeemtaijiya nuna emtin ijunas, jega Apajuí ememattaiya nui kashi tsawaijai takajuinawai. Nuniau asagmatai, ekeemas inama nu ditanak kuitamkattawai. 	 לכן הנם לפני כסא האלהים ומשרתים אותו בהיכלו יומם ולילה והישב על הכסא יתן משכנו עליהם׃


Tutai ni ayaak: —¿Dutikau ayatkugmek dekamainchau dekapeajum? 	 ויאמר אליהם איך לא תבינו׃


Tama: —¿Etsash wajukeaiya tsagagmae? Tutai inakshakam: —Yau etsa tegawai bichatjame tsuweamunak, —tau. 	 וידרש מאתם את השעה אשר בה רוח לו ויאמרו אליו תמול בשעה השביעית עזבתו הקדחת׃


Yatsug aidauh, ubag aidautigmesh diiyaku atajum, atum Jisukristu chichame jintinkagtamu antukuitjum nuna yapajiawag jintinjamainakui kanakaijum, nunin aidaujaig atumek ijunjaigpa. 	 ואני מזהיר אתכם אחי לשום פניכם בעשי מחלקות ומכשולים לנגד הלקח אשר למדתם וסורו מהם׃


Junak emtikan tajime, nu uminu wainkujum dekaskeapi timinjum tusan. 	 ועתה הנה הגדתי זאת לכם בטרם היותה למען בבואה תאמינו׃


Nugken waketak carrojí caballo wegaku japitaijiya nui egkemas Apajuí etsegtin Isaías agagbaun au aujkawa wegau. 	 ויהי בשובו והוא ישב על מרכבתו וקרא בספר ישעיה הנביא׃


Jisus tutai Nicodemo iniak: —¿Wajukaya aents muuntash ataktú wakitkish akiinmainaita? ¿Ataktú dukujin egkemkag nuaduí akiinmainait? 	 ויאמר אליו נקדימון איך יולד אדם והוא זקן הכי שוב ישוב אל בטן אמו ויולד׃


Nunú imanik shiig kuashat aents tuwainak najanidau, imaniagtai Jisus dekatkauk ni jintintaiji aidaun: “Fariseo aidau levaduraji aina nujai kuitamamkatajum, ditak dekaskea imanun tuinak aents aidaunak tsanuinawai. 	 ויהי עד כה ועד כה בהתאסף רבבות עם עד כי לחצו איש את רעהו ויחל לדבר אל תלמידיו בראשונה השמרו לנפשתיכם משאור הפרושים שהוא החנפה׃


Tutai Pedro ayaak: —Apuh, ¿wagka yamaikish minimainchauwaitja? Wishakam amijai jakatasan umintsan wekaejai, —tau. 	 ויאמר אליו פטרוס מדוע לא אוכל עתה ללכת אחריך הן נפשי בעד נפשך אתן׃


Tiagtai suntajá apuji aidau niina suntajijai wejiag, shiig kuitamsag juki itawaju, tutit awajai aents juna antujuidau kayai tukú tukujuinakua mantuawainum tuidau asag. 	 וילך שמה הנגיד עם משרתיו ויקחם אך לא בחזקה כי יראו מפני העם פן יסקלו׃


Uchuchig aidauh, atumjai ijunjanuk kuashat tsawantaik pujushtatjai. Judío aidaun: Egatkugmesh waitkashtatjume, timag dutiksanuk atumnashkam tajime. Atumek wi wegamunmag yamaikik minimain ainatsjume. 	 בני עוד מעט מזער אהיה עמכם אתם תבקשוני וכאשר אמרתי אל היהודים כי אל אשר אני הולך לא תוכלו לבוא שמה כן אליכם אמר אני עתה׃


ame yaunchuk nuniktin atí tibauwa dutiksag umikaje. 	 לעשות את אשר ידך ועצתך מקדם גזרה להיות׃


Nuigtushkam kuashat aents jata lepra tutain achimaku Israel aijakuí, Apajuí etsegtin Eliseo pujujakua nunú tsawantin, tujash makichkish nunú aidaunak etsagautsuk, judiuchu Naamán Siria nugkanmayaya nuna etsagajui, —tiuwai. 	 ומצרעים רבים היו בישראל בימי אלישע הנביא ולא טהר אחד מהם זולתי נעמן הארמי׃


Yaunchuk kasamajakú akush, yamaik kasamkaigka, dekas takastí pegkeg aina nunak, nuniak tikich atsumaidaunash yaigta tau asa. 	 מי שגנב אל יסף לגנב כי אם ייגע ובידיו יעשה את הטוב למען יהיה לו לתת לאיש מחסור׃


Suntag aidaushkam dutiksag dushikinak vino chujuinun jukiag aagtatus jegantag, 	 ויהתלו בו אנשי הצבא ויגשו ויביאו לו חמץ׃


Nunú David wegantunum akiinauwai Jisus, Apajuí: ‘Israel aents aidautigmin uwemtijamjatnun awetitnaitjime’, tusa anagtamauwa nunú. 	 וזה הוא אשר מזרעו הקים האלהים כפי ההבטחה גואל לישראל את ישוע׃


tuja agatjashbau aidauk, nuniachkush kuntinu daajiya nunakesh takakchauk, tuja kuntinu daajiya nunú numerowai agagbaukesh atsugbauk, sujutnash sujumainchau, tuja sumatnash sumamainchau agtinme”, timayi. 	 וכי לא יוכל איש לקנות או למכר כי אם בהיות עליו תו החיה או שמה או מספר שמה׃


Duka makichik aentskesh emesjata tamak, ditá weninia, jii jiinak ashí shiwaji aidaunak apeká ijinmayi. Nunisag jinawagtatui tikich nuna emesjatatus wakegaushkam. 	 וכי יבקש איש להרע להם תצא אש מפיהם ואכלה את איביהם וכן כל המבקש להרע להם מות יומת׃


“Wika ju nugka juwig waitkajus mantuawagmatai, mina nemagtuidauk Wakaní Pegkeji jukitnume, nunitai tikich mina dakitjuidaunak Apajuí jiiyai suwimkan susatnume tusan tauwaitjai. Nuniau asan, ¡wika wakegajai itugsag waamak nu uminkaja tusan! 	 להפיל אש על הארץ באתי ומה חפץ אני כי כבר בערה׃


“Wishakam duwikik Jisus Nazaretnumian pachis chichaidaunak senchi kajejakun kuashat waitkabiajai. 	 הן לפנים אני חשבתי צדקה לצרר את שם ישוע הנצרי עד מאד׃


“Aents wi takaag nujai shiig aneas juwainachuk mina shiwagmatuinawai, nunisag aents Apajuí chichamen etsegbaunash yainchagtaik kuashat aents uweemainun megkagainawai. 	 כל אשר איננו אתי הוא לנגדי ואשר איננו מכנס אתי הוא מפזר׃


“Atumin ujamainjuk juní kuashat ajutui, tujash atumek yamaikik ashí dekamain ainatsjume. 	 עוד רבות לי להגיד לכם אך לא תוכלון שאת עתה׃


Nuna ti, tikichnashkam kuashat chichaman aents aidaun tiuwai: —Aents pegkegchau takaina duka atumek uwemtugtajum. 	 ויעד עוד בהם באמרים אחרים הרבה ויזהר אתם לאמר המלטו נא מדור תהפכות הזה׃


Nigka duwik nagkamas tuke pujuwaitak mina ukujui patatkawai. Wika niiya ibauchu asan, ni sapatji jigkamunakesh atitmaitsujai, —tiuwai. 	 הוא הבא אחרי אשר היה לפני ואני נקלתי מהתיר שרוך נעליו׃


Tujash antsagkeap batsamtatua tatsujime, Jisukristu ataktú aannak idaimitkagmak, duwik batsabaijum nuninuk etabiagtaiyap, Apajuí atumin tsanugmaju aidaunak suwimkan susattawa, tajai. 	 מבטח אני בכם באדון שלא תהיה רוח אחרת עמכם והעכר אתכם ישא את עונו יהיה מי שיהיה׃


Nunidau asagmatai, Apu Jisuschakam ditanak niina senchijin suwau. Aatsa dutikainamu asag kuashat aents ditá pegkegchau anentaimtaijinak idayinak, Apu Jisusnak dekaskeapi tusag nemagkajui. 	 ותהי עמהם יד יהוה ומספר רב האמינו וישובו אל האדון׃


Mina Apajuk aents jakaunash inanki ataktú pujutan egketug apugna ibau asamtai, wishakam wi wakejamugnak pujutan suwajai. 	 כי כאשר האב יעיר ויחיה את המתים כן גם הבן יחיה את אשר יחפץ׃


Nunik: —Ashí ame wakegamu segatbaunak utujitsuk amastajame, —tusa anagkuauwai. 	 וישבע לה ויאמר מה תשאל נפשך ואתן לך׃


Nunin asamtai ni anagkagtuamua nu dakaku pujuidautik emetmamja batsamsagmi, dekaskeap uminkattawa tusaja, wagki Apajuí nunak imatiksag betek umiktin asamtai. 	 נחזיקה בהודית התקוה בל נמוט כי נאמן המבטיח׃


senchi untsumkag: —¿Ju jega juwi Simón daagtin, tikich daaji Pedro tutaya nu pujatsuak? —tusa iniimu. 	 ויקראו וידרשו היש מתגורר שם שמעון המכנה פטרוס׃


Juna ashí tusa inagnai, uchi aidaun Jisus uwejen antinjukti tusag ikautkajui. Imatikiagtai ni jintintaiji aidau, uchin ikaunmaina nuna jiyaidau. 	 ויביאו אליו ילדים למען יגע בהם ויגערו התלמידים במביאיהם׃


Ditak Apajuí emtinish pegkegchauji atsugbau aajakajui, nunidau asag Apajuí chicham umiktajum tibaunashkam imatiksag betek umiidau. 	 ושניהם היו צדיקים לפני האלהים והלכי תם בכל מצות יהוה ובחקתיו׃


Nantagtajum wegagmi, diistajum mina sujutkatin ashí taa mina nu, —tiuwai. 	 קומו ונלכה הנה הלך וקרב המסר אותי׃


Nunitai uwejenish iyagchatpash, nuniachkush wajupa asag jaka iyaajat tusag dakayanume. Nunik makichkish wajukchatai, dita nunikchatpash tusa anentaimtamujinak idayinak: “Auk apajuitskaitai”, tiajabi. 	 והם הוחילו אשר יצבה גופו או אשר יפל מת פתאם ויחילו עד בוש והנה לא קרהו כל אסון ויהפך לבם ויאמרו כי אלהים הוא׃


Atum Kristu wait anenjamjamtai Apajuí nemagkauwaitjum nunú, tikich aidau yamajam chicham uwemtan sukagta nuna yapajia etsejuinamu antukjum, Apajuí tupanjaujum nuaduí anentai jegatsjai. 	 תמה אני כי סרתם מהר מאחרי הקרא אתכם בחסד המשיח אל בשורה זרה׃


Tusa inagnaig tikitchakam jegantun chichajak: ‘Apuh ame kuichik sujusmayum duka, nuigtú cincoa imajin kawegke.’ 	 ויבא השני ויאמר אדני מנה שלך עשה חמשת מנים׃


Uchí pachis tutai, Josek Maríajai anentai jegachaju. 	 ויוסף ואמו תמהים על הדברים הנאמרים עליו׃


Inakak inamnun jeenig tuke pujuchu ainawai, nuna uchijinchu asag, untsu inamnun uchijiya nunú jegag tuke pujuwai, duka niina uchijí asa. 	 והעבד לא ישכן בבית לעולם הבן ישכן לעולם׃


untsu wi yumi midauwa nu susam uwaju aidauk atakea duwish kitaagchatin ainawai, ayatak ni anentain tuke yumi pukuni jiinama imaní ajamu asa. Nu aentsnumag yumi pujutan sukagtina duka tuke atinai, —tiuwai. 	 ואשר ישתה מן המים אשר אנכי נתן לו לא יצמא לעולם כי המים אשר אתן לו יהיו בקרבו למקור מים נבעים לחיי העולמים׃


Nuna tusa nu aents aidaun chichajak: —¿Wagka kasa achiktasa utugtaya imanikjumesh espada, numi aidau takusjum achigkatasagmesh minitjagme? wi atumin jintinkun kashí kashinig jega Apajuí ememattainum pujuweg nuaduik jutikajum achigchau agmaugme. 	 בשעה ההיא אמר ישוע אל המון העם כעל פריץ יצאתם בחרבות ובמקלות לתפשני ויום יום הייתי ישב ומלמד אצלכם במקדש ולא החזקתם בי׃


Apajuí awemamua duka Apajuinak pachis chichaawai, chichamenash shiig etsegtawai, Wakaní Pegkeji ashí susamu asa. 	 כי את אשר שלחו אלהים דברי אלהים ידבר כי לא במדה נתן אלהים את הרוח׃


¿Wisha wajimpaitja, Apolosash wajimpaita? Jutiik ayatak Apajuí takajin ainaji, nunin asá jutii chicham etsegbaunum, atuminish Kristui kajintsá anentaimat ajutjamsajui, duka Apajuí makí makichik dutikata tujabauwa dutiksaik takasaju ainaji. 	 לא תעשה דבר תפלה ולא תבקש את אשר לה ולא תתמרמר ולא תחשב הרעה׃


Dutijabau asa jutiinak shiig kuashat dekatan amasuí. 	 אשר השפיעו עלינו בכל חכמה והשכל׃


“Atumesh yagkug yagkujuina nunú anentaimsajum diistajum. Yagkug aidauk takainatsui, ujuchnash kutamainatsui, nuninayatak Salomón nugkutai pegkejan tikich aents aidau waitus najanamun sumak nugkujá, tikichin nagkaesau iwagmamajakua nuna nagkaesau pegkeg iwajamun yagkujuinawai, Apajuí yagkugmitkamu asag. 	 התבוננו אל השושנים הצמחות ואינן טות ואינן ארגות ואני אמר לכם כי גם שלמה בכל הדרו לא היה לבוש כאחת מהנה׃


Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etegjamu aidau jintintuamun betek umiinak, shiig ijuntsag pempentunisag yainidau dita ajuinamujijai. Nuninak Apajuin aujuinak ijunjag, Jisus minak anentaimjuttsajum pag yuwatajum tibauwa dutiksag yuwidau. 	 ויהיו שקדים על תורת השליחים ועל ההתחברות ועל בציעת הלחם ועל התפלה׃


Atumi apajuijum emematku ijuntaigmin diyakun wekaesan, altarnum ‘¡Apajuí wainchatai!’ tusa agaja adujkamun wainkamjai. Nunú ‘Apajuí wainchatai’ atumesh waintsuk emematin ainajum nuna wishakam pachisan etsegjai. 	 כי אני עבר ומתבונן אל עבדות אלהיכם ואמצא מזבח אחד כתוב עליו לאל הנעלם ועתה את אשר עבדתם ואינכם ידעים אתו אני מגיד לכם׃


Juwakiag suntag dekatkau kuitamak ijunun nagkaikiag, tikich ijununashkam dutiksag nagkaikiag, kampatuma juwi dekas waiti ayatak jijuk epenbaunum jegantajui. Nuniamunum nu waiti iman nigki ujaniuwai. Nunikmatai jiinkiaju, nunik jinta yaaktanum wegaunum kuwaká waketak, imá Pedronak ukukiuwai. 	 ויעברו דרך המשמרת הראשונה והשניה ויבאו עד שער הברזל אשר יצאו בו העירה ויפתח השער לפניהם מאליו ויצאו החוצה וילכו מהלך רחוב אחד והמלאך סר מעליו פתאם׃


Nunú tuinam kajegkag maata tuidau. 	 ויהי כשמעם ויתרגזו ויתיעצו להרוג אתם׃


Dekas aikatsuk shiig akik sujuka ujunauch aidau sumainajama, —tuidau. 	 כי השמן הזה היה ראוי להמכר במחיר רב ולתתו לעניים׃


Jisus ni waittsatnujin shiig senchi anentaimtus, Apajuin senchi aujak numpan sekijai segaju, nunik nugká kitaidau. 	 ויבאו עליו חבלי מות ויוסף להתפלל בחזקה ותהי זעתו כנטפי דם ירדים לארץ׃


Nunú tsawantai kiyagbaunum niina jintintaiji aidaun chichajak: —Amain wegagmi, —tiuwai. 	 ויאמר אליהם ביום ההוא לפנות ערב נעברה העבר׃


Melquisedeca apajig, dukujish, ni weganbaujish, akiinamujish, jakamujishkam dekajuachbauwai, duka Apajuí Uchijí tuke sacerdotek pujutna numamtinuk aajakuí. 	 באין אב באין אם באין יחש ולימיו אין תחלה ולחייו אין סוף כי אם נדמה לבן האלהים הוא עומד בכהנתו לנצח׃


Jisusak Lázaro jakamtai taunak, ditak ayatak kanagmatais tawatai tusag tiajui. 	 וישוע דבר על מותו והמה חשבו כי על מנוחת השנה דבר׃


Atum dekas chicham umiktinun Apajuí aentsji nayaimpinmaya sujamsamu takakiatkugmesh umiatsjume.” 	 אתם אשר קבלתם את התורה על ידי מלאכות המלאכים ולא שמרתם אותה׃


Tuja niina jeen Jisusa nemajin aidau ijunaina dushakam kumpamjutuatajum, aiksagmek Epeneto mina aneetaijua dushakam, niiyai Acayanmaya nagkamchak Jisusan nemagkauwa duka. 	 שאלו לשלום אפינטוס חביבי שהוא ראשית אכיא למשיח׃


Cinco apua duka megkaejaje. Nunikmatai makichik apuk inamui tuja makichik eke inamtsui, tujash nu inamkug dukap pujus inamjashtatui. 	 ושבעה מלכים המה חמשה מהם נפלו והאחד ישנו והאחר עוד לא בא והיה כי יבוא עמד יעמד לעת מעט׃


Jisukristu nemajin aidau atsumamuji waitkugmek, yaigtajum. Aents amina ijagtamsatatus minakuishkam, shiig anentsam awayata. 	 השתתפו בצרכי הקדושים רדפו הכנסת ארחים׃


Nunikmatai atumek tutupit mina pachittsajum Apag segatajum, wika atumi pachisnuk segatú pujugchattajime. 	 ביום ההוא תשאלו בשמי ואינני אמר לכם כי אני אעתיר לאבי בעדכם׃


Nuniai tuwakbaunmaya aents senchi jiiká chichaak: —¡Jintinkagtinuh, wait aneasam mina uchig makichkiuchia ju etsaentujata, 	 והנה איש אחד מן העם צעק לאמר אנא רבי פנה נא אל בני כי יחיד הוא לי׃


Pablok tuke nunin asa, jega ijuntainum wayauwai, nunik kampatum tsawan ayamtainum judío aidaujai Apajuí chichame agagbaun pachis tudayinau. 	 ופולוס נכנס אליהם כמשפטו ושלש שבתות דבר עמהם בדברי הכתובים׃


Tuja tikich aidauk kayai tukua tukuakua maamush ainai, serruchui tsupika maamu, espadayai kajegbaush ainawai. Ditak jeenchau yujasag, uwijan duwapen, cabra duwapejai nugkujakajui. Nuigtushkam ujunauch, senchi waitkainam wake besemag batsamajakajui. 	 נסקלו באבנים נסרו במגרה נבחנו ביסורים מתו לפי חרב וינעו עטופי עורת כבשים ועזים בחסר ובעצר רעה ויגון׃


Week dekas pegkejai, tujash jea jeatuji megkagak sakam wajasmataish, ¿itugsaya ataktush jea jeatush emamainaita? Dekas atumin weega anmamtinun Apajuí pujutan amasbau ajutjamainai. Nunikmatai tikich aidaujaish shiig anendaisajum agkan batsamainaitjume.” 	 טוב המלח ואם המלח יהיה תפל במה תתקנו אותו יהי לכם מלח בקרבכם ויהי שלום ביניכם׃


Yatsut Kristu nemajin aidaujaig senchi aneenitajum. Nuigtushkam pempentunisjumek ajantusa niiniakjum aan nagkaemas ajantusa niiniamu iwaintuniktasajum kakanmamtajum. 	 באהבת אחים הראו חבה יתרה ובכבוד הקדימו איש את רעהו׃


Tama Jisus ayaak: —¿Wagka pegkejá tujutme? Makichkish pegkejak atsawai, imá Apajuiya duke pegkejak. 	 ויאמר אליו ישוע מדוע קראת לי טוב אין טוב בלתי אחד האלהים׃


Tiagtai Jisus ayaak: —Apajuik atumnak, wi awemag juna dekas Apajuiyap awemae tusag niinak anentaimtiagtinme tujamjume. Nuuwai ni wakejamuk. 	 ויען ישוע ויאמר אליהם זאת פעלת אלהים כי תאמינו בזה אשר הוא שלחו׃


Nuniku asajum iina Apuji Jisukristu taatnuji dakakjum batsatjum duwik, Apajuí yupichu dutikmaina nuna sujustí tusagmek atsumatsjume. 	 והאיש איננו חיב לכסות את ראשו כי הוא צלם אלהים וכבודו אבל האשה היא כבוד האיש׃


Jerusalén pujusan Siria nugkanum nagkaemakiuwaitjai, Sirianmayan weuwaitjai Cilicia nugkanmashkam. 	 אחרי כן באתי אל גלילות סוריא וקיליקיא׃


Tusa: —Wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nunak, mina pachittsag agajajua nuna imatiksanuk umiktatjai, tujash aents mina sujutkatta nunak wait anentajai. Duka dekas akiinmainchaunas akiinawabiataih, —tau. 	 הן בן האדם הלך ילך כאשר כתוב עליו אבל אוי לאיש ההוא אשר על ידו ימסר בן האדם טוב לאיש ההוא שלא נולד׃


¿Tujash aents aidautikesh wajupatiya tikich anentaibaush dekamainaitji? Aentstik makí makichkiti ii anentaibaujiya duka imá shiig dekainaji. Numamtuk Wakaní Pegkejiya duke dekawai Apajuí anentaibaujinak. 	 וכל אלה פעל הרוח האחד ההוא המחלק לאיש איש כרצונו׃


“José nantaktá, nunikam uchi dukujijai jukim Israel nugkanum wakitkita. Yamaik uchin maatatus wakejibia duka jakae”, tiu. 	 ויאמר אליו קום קח את הילד ואת אמו ולך שוב אל ארץ ישראל כי מתו המבקשים את נפש הילד׃


Tutai Felipe ayaak: —Ame dekas anentaiminish dekaskeapi takumek yamimamainaitme, —tiuwai. Tama ni ayaak: —Wika Jisusak dekas Apajuí Uchijimpapita tajai, —tiuwai. 	 ויאמר פילפוס אם מאמין אתה בכל לבבך מתר לך ויען ויאמר אני מאמין כי ישוע המשיח בן האלהים הוא׃


Nuigtú wainkabiajai ekeemtai aidaun, nui pekabiagmayi inamjatnume tusa senchi susamu aidau. Nuigtushkam wainkabiajai Jisusan pachis, nuigtú Apajuí chichamen etsejiagtai buuké tsupigka maamu aidau wakanin. Ditak kuntin muunta nunak, nu dakumkamunakesh emematchaju, kuntinu daajigkesh nijayin uwejinkesh agatkashbau aajakú aidau, ataktú nantajag Kristujai mil mijan inamjagtatus nuniagmayi. 	 וארא כסאות וישבו עליהם והמשפט נתן בידם ונפשות ההרוגים על עדות ישוע ועל דבר האלהים ואשר לא השתחוו לחיה ולצלמה ולא קבלו את תוה על מצחותם ועל ידם ויקומו ויחיו וימלכו עם המשיח אלף שנים׃


Tima Abragshakam Caldea nugkanak ukuak, Harán nugkanum pujustatus weuwai. Nuwi pujai apají jakamtai, Apajuí ii yamai batsatag ju nugkanum awemauwai. 	 ויצא מארץ כשדים וישב בחרן ואחרי מות אביו העביר אתו משם אל הארץ הזאת אשר אתם ישבים בה עתה׃


Aatus shiwagmagamu asamtai atumi pataim aidaujaig pempeentunikjum shiwagmagatnaitjume. 	 ואיבי איש אנשי ביתו׃


Tujash wenunum jiina duka anentainmaya jiinui. Nuniau asa aentsnash pegkegchau emawai. 	 אבל היוצא מן הפה יוצא מן הלב והוא מטמא את האדם׃


Nuniau asamtai kashikmasag jega Apajuí ememattainum aents aidauk kauntsagké aidau, jintinkagtamujin antukagtatus. 	 וכל העם השכימו לבוא אליו במקדש לשמע אותו׃


Nunak ni wajuk maam atinaita nuna aentsun dekamtikak tiuwai. 	 וזאת דבר לרמוז אי זה מות הוא עתיד למות׃


senchi umpumpak yajá pempempaki etamkui, dase depetki waketmainchau dekapeaku, junisaikish wemí, tusa idaisabiaji. 	 ותטרף האניה ולא יכלה לעמד נגד הרוח ונרף ידינו ממנה וננדף׃


Imaní pujai ujunauch Lázaro daagtinun ashí iyashinig kucha kuchapjú wajasun itawag, nunú wiyakcha jeen waitijin apukiajui, nui pujus segamtí tusa. 	 ואיש אביון ושמו לעזר משכב פתח שער ביתו והוא מלא אבעבעות׃


Jutiik pegkeg takasbaunum uwemkachu asaja, makichkish ii emematmamainuk atsugtamji. 	 לא מתוך המעשים שלא יתהלל איש׃


Tujash yaunchuk Abraham Sarajai wakegau asamtai, Agarai uchi akiinauwai. Tuja Apajuí akiinati tibau asa Isaac Sarai akiinauwa nuna, Agarai akiinauwa nu kajejujakua numamtuk, yamaishkam chicham umiktajum tibaun umiina nu, Jisukristui kajinas anentaimaina nuna kajejuinawai. 	 וכאשר הנולד לפי הבשר אז היה רדף את הנולד לפי הרוח כן הוא גם עתה׃


Tima Joseshkam jaanch puju dekas pegkeg najanamun sumak Jisusa iyashin numinum achigbaun kuwakí juki pempeaju. Dutika kaya tai umikbaunum egkea, kaya muuntan akagketuk waajin epeti ukukiuwai. 	 והוא קנה סדין ויורד אתו ויכרכהו בסדין וישימהו בקבר חצוב בסלע ויגל אבן על פתח הקבר׃


Nunú tsawantinig Jerusalén pujujakuí Simeón daagtin, aents pegkeg, Apajuí senchi aneen, Israelan Apajuí agkanmitkamun wainkatatus daká pujujin, Wakaní Pegkejishkam ajamu. 	 והנה איש היה בירושלים ושמו שמעון והוא איש צדיק וחסיד מחכה לנחמת ישראל ורוח הקדש היה עליו׃


Niinig pujutash aajakuí, nuniau asamtai, ni nunú pujutan aentsun inagkeatkiuwai, nunú tsaaptin nugká tauwa nu, ii dekachbaunash dekamtijamauwai. 	 בו היו חיים והחיים היו אור בני האדם׃


Nu ajuntainmag ashí wekaetus chichamnak etsejuk ukuinak, yaakat Pafos tutainum jegawajui. Nunikmá wainkajui judío aents Barjisus daagtin, iwishin Elimas tuuta awagmatai pujaun. Duka wainak Apajuin etsegtinaitjai tusa tsanumin aajakuí. 	 ויעברו בכל האי עד פפוס וימצאו איש מגוש אחד נביא שקר איש יהודי ושמו בר ישוע׃


Tutai Jisus ayaak: —¿Wagka Pegkejá tujutme? Makichkish pegkejak atsawai, pegkeja duka makichkiuchi, imá Apajuiya duke. Ame tuke pujutnum wayatasam wakegakmek, Apajuí chichame umiktina nu imatiksamek umiktá. 	 ויאמר אליו מה תקראני טוב אין טוב כי אם אחד האלהים ואם חפצך לבוא אל החיים שמר את המצות׃


—tusa, nuigtú ditan chichajak: —Atum tu jeganma wayattagme, nunikjumek nuwig pujusjum wegakjum ukuktajum. 	 ויאמר אליהם במקום אשר תבאו בית איש שבו בו עד כי תצאו משם׃


“Tusá uchijí tama: ‘Uchijuh, amek wijai ijunjam tuke pujuwaitme, ashí wají midau aina duka aminu ainawai. 	 ויאמר אליו בני אתה תמיד עמדי וכל אשר לי לך הוא׃


Tiagtai ditan pempentusag: —¿Tujash atumesh minash yaayai tujutjume? 	 ויאמר אליהם ואתם מה תאמרו מי אני׃


Nuna tusa ashimkamtai uchi aidaun Jisusan ikautuidau uchin antinjukti tusag. Imatikiagtai ni jintintaiji aidau wainkag uchigtin aidaun jiyaidau. 	 ויביאו אליו גם את הילדים למען יגע בהם ויראו התלמידים ויגערו בם׃


Tujash nigka nuna wainak puyatkau, wagkag tuush kumpamjawa tusa. 	 והיא בראותה נבהלה לדברו ותאמר בלבה מה היא הברכה הזאת׃


Apajuí ni Uchijí iina ayamjutpaktatus mantamdauwa nuna numpeen sumagmaku asamtai, yamaik niinu ainaji. Iina iyashin takaag duka, ii wakanin takaag nujai imá Apajuik emematbau amainai, ju jimaja juka Apajuinu asamtai. 	 האחים כלם שאלים לשלומכם שאלו לשלום איש את רעהו בנשקה הקדושה׃


Dutika chichajuinak: —Apajuí chichame agagbaunum: ‘Mina jegajuk Apajuí aujku ijuntaiyai’ tawa nuniaig, atum kasá aidau batsamtai awasaugme, —tiu. 	 ויאמר אליהם הן כתוב ביתי בית תפלה הוא ואתם עשתים אותו למערת פריצים׃


Tsawan eke awa juwik ashí aentsuk tutit awajtsuk pegkegnum yaigtajum, tujash Kristu nemajuina nujai imá senchi yainiktasajum wakeetajum. 	 לכן כאשר העת בידנו נעשה נא את הטוב עם כל אדם וביותר עם בני אמונתנו׃


tiu asa Jisusan adijak: —¡Jintinkagtinú! —takug kugkuasui. 	 הוא בא והוא נגש אליו ויאמר רבי רבי וינשק לו׃


chichaak: —Aents mina nemagtuidau ju uchia jumamtin aina juna, shiig anentus juwidauk mina dutijuinawai. Tuja mina jujuidauk mina awetiuwa nuna juwinawai. Atum ainajum anuiya imanchauch anenmamaina nunú imá wagaaku atinai, —tiuwai. 	 ויאמר אליהם כל אשר יקבל את הילד הזה לשמי אותי הוא מקבל וכל אשר יקבל אותי הוא מקבל את אשר שלחני כי הקטן בכלכם הוא יהיה הגדול׃


Nunitai Pedroshkam Jisus chichajak: “Atash eke shinatsaig kampatumá ugtuktinaitme” tibauwa nuna adeaju, nunik senchi wake besemag dekapeg kajegmamak jiinki buutiuwai. 	 ויזכר פטרוס את דבר ישוע אשר אמר אליו לאמר בטרם יקרא התרנגול תכחש בי שלש פעמים ויצא החוצה וימרר בבכי׃


Dutikam Wakaní Pegkeji taa, aents aidaun ditá tudaujin paan dekamtikattawai, pegkeg takata nuna, nuigtú aents aidau tudau takaidaun Apajuí suwimkan susatna nunashkam. 	 והיה בבאו יוכיח את העולם על דבר החטא והצדק והמשפט׃


Atum Kristui kajintsá anentaimu asajum umigjum duka, Apajuí anentag sumaina numamtinai, mina mantuawagmataish, wi jaamua dushakam, Apajuí anentag suwamua nuninuk atatui. Nunú nunikmatai shiig aneastatjai, nunikmatai atumesh wijai shiig aneastajum. 	 אבל אם גם אסך על זבח אמונתכם ועבודתה הנני שמח וגם שש עם כלכם׃


Yatsug aidauh, ubag aidauh, atumek Apu Jisusai ijutkau asajum dakujusjum pujustajum. Wi agatjabiajim nunak awaksanuk tajim duka minaig tutitjakesh atsugtawai, juka dekas atuminish atsumnawai. 	 ובכן אחי שמחו באדנינו הן לכתב ולשנות כזאת אליכם עלי איננו לטרח ולכם הוא לחזוק׃


Aikasnuk iina umayí Apian, nuigtú Arquipo Jisukristun takajak jutiijai betek waitna nunashkam kumpamkun, amina jeemin Jisusa nemajin aidau ijunin agma nunashkam kumpamainajai. 	 ואל אפיה האהובה ואל ארכפוס חבר מלחמתינו ואל הקהלה אשר בביתך׃


Tuja atum tikich aidau pegkegchaujish augmatú yujataik, Apajuí atumnash nunú aents tajum dutiksag tujamtatjume. Atum tikich itujagme dutiksag Apajuí atumnash dutijamattagme. 	 כי במשפט אשר אתם שפטים בו תשפטו ובמדה אשר אתם מדדים בה ימד לכם׃


Juna tusa idayak, Pablo ashí tikich aidaujai tikishmajag ditajai ijunas Apajuin aujsajui. 	 ואחרי דברו את הדברים האלה כרע על ברכיו ויתפלל עם כלם׃


Imanik senchi waituinak mujá pagkajiag: ‘¡Mujah, yumpunkum ijijatuakia!’ awajiagtinai. 	 אז יחלו לאמר אל ההרים נפלו עלינו ואל הגבעות כסונו׃


Ashí nuna dutikajakajua nunak, yamai tsawanta juwi nuniktinun iwainak dutikawajui. Nuniau asag nunú jeganum batsamsag, kuntin Apajuí anentag anagkuamun maa apeenak Apajuin emematuinakush, dita bakumamainjinig tuke agkanmagak agkanmagauwa nuninuk anentaimajakchajui. 	 והוא משל על העת ההוה אשר בה מקריבים מנחות וזבחים אשר לא יוכלו להשלים את לבב העבד׃


Nunikag jaanchin awitkag tikich jaanch yamakaitkaun anugjaju. 	 ויפשיטו אותו את בגדיו ויעטפהו מעיל שני׃


Nunisag iina Apají nayaimpinum puja dushakam, wakejutpatsui jujú piipich aina juwiya makichkish megkaekatnume tusag. 	 כן איננו רצון מלפני אביכם שבשמים כי יאבד אחד מן הקטנים האלה׃


Nunikmatai Jisusa wainkag ashí nu nugkanmag etsejajui, dutikawagmatai ashí jau aidaun ni pujamunum ikautkaju. 	 ויכירו אתו אנשי המקום ההוא וישלחו אל כל סביבותיהם ויביאו אליו את כל החולים׃


Tiajam ditashkam apu batsatun ukukiag weenakush, shiig aneasag dakunkut weedau, wagki ditanash Apajuí eme anentus, Jisus pachisa etsegbaunum waittsatnume tabau asa. 	 ויצאו שמחים מלפני הסנהדרין על כי זכו לשאת על שמו כלמה׃


Tutai: —Dekas wika dekajai, aents mina antintuk mina senchijuí jaamujin tsagaja nunak, —tiuwai. 	 ויאמר ישוע נגע בי אדם כי ידעתי אשר יצאה ממני גבורה׃


Tiajam aceiten sumaktatus weenai, ukunum aents nuwenushkam tau, nunikmatai nuwa umintsag daká batsataidauk, nuwenku jistabaunum utsanawaju, nunikmatai waitin epediuwai. 	 ויהי בעת לכתן לקנות ויבוא החתן והנכנות ללכת באו אתו אל החתנה ותסגר הדלת׃


Tama Jisus ayaak: —Dukuwah, ¿wagka minash dusha tujutme? Wi iwainmamkun shiig dekajuatnume tusan takamainuk eke tsawantak umintsui. 	 ויאמר אליה ישוע מה לי ולך אשה עתי עדין לא באה׃


“Atum mina anenkugmek, wi chicham umiktajum tajim nunú betek umiktajum. 	 אם אהבתם אתי את מצותי תשמרו׃


Tusá timatai iwanchik ukukiuwai. Dutikamtai nayaimpinmaya aents kautuawajui kuitamkagtatus. 	 וירף ממנו השטן והנה נגשו אליו מלאכים וישרתוהו׃


Tujash yamaiya juwi iwaintugmake, chicham umiktina nu umiatsjinkish dekaskenmash Apajuish wajuk dutijamua nuna. Juna pachisag chicham umiktina nuwish, Apajuí etsegtin aidaushkam etsegkaju ainawai. 	 ועתה בבלי תורה צדקת אלהים לאור יצאה אשר העידו עליה התורה והנביאים׃


Nuniku ai Apu Jisus Pablon kashi paan wantintuk chichajak: “Sapigmakaipa, chichagkagtam duka idaitsuk chichagkagtukta. 	 ודבר האדון היה אל פולוס במחזה בלילה לאמר אל תירא כי אם דבר ואל תחשה׃


jujú nugka juwi pujusash, ni ukukbaujin nagkaesau jukiagtinai, nuigtushkam atak atina duwi pujut tuke atina nui pujusagtin ainawai. 	 ולא יקח תחתיהם כפלים הרבה בעולם הזה ובעולם הבא חיי עולמים׃


Jintintaijin tusa idayak aents tuwaká ijunun pempeentuki: “Atum etsá akaetaiya atú ikiyamkuig, yumi yutugtatui tibauk imanisag yutawai. 	 ויאמר גם אל המון העם כראתכם את הענן עלה במערב ואמרתם גשם בא וכן יהיה׃


Wait aneasam wi kanumainchakam umigtukta. Wi anuí minitnunak atum Apajuí aujtugjum duwi, ni awetakui minittajai atumin wainkatasan. 	 ועם זה גם תכין לי בית מלון כי אקוה אשר אנתן לכם על ידי תפלותיכם׃


Jisus nuwiya jiinki wekamá, aents yama akiinmawaik tuke wainmachu akiinaun wainkauwai. 	 ויהי בעברו וירא איש והוא עור מיום הולדו׃


Nuna ti, tikich aidaun chichajak: —¿Tsawan ayamtai aina nuwish pegkeja duka takamainait, atsa pegkegchauk dutikmainait, tsawan ayamtai tsawaje tusaik, aentsuk etsagautsuk jakati tusa idaimainait? —tau. Tamash ditak aimainachu. 	 ויאמר אליהם הנכון בשבת להיטיב או להרע להציל נפש או לאבדה ויחרישו׃


Nunú wiyakchameatin ajutjamaina nuanuig anentaimsajum pujustajum. 	 כי במקום אשר אוצרכם בו שם יהיה גם לבבכם׃


Tujash ditak chichainachu, jintaa minisag ditak pempeentunikiag, yaki imá wagaakush atinaita tudayaju asag. 	 ויחרישו כי התעשקו בדרך מי הוא הגדול בהם׃


nuigtushkam Apajuí chichame shiig pegkeja nunash wakejus antuku, tuja Apajuí niina senchijiin ju nugka juwi inamjatna nunash shiig dekauwaitak, 	 וטעמו את דבר אלהים הטוב וכחות העולם הבא וימעלו מעל׃


Nuninak jintintuatnume nuwa muntsujut yama nemaku aidau aishi aneetan, uchijí aidau aneetan, 	 ומישרות את הצעירות לאהב את בעליהן ולאהב את בניהן׃


Atumek duwikik pegkegchau takaakjum, suwenum pujumaina numamtuk pujujakuitjume. Tujash yamaik Apu Kristujai ijutkau pujakjum, ni pegkejan wakeja duke takaakjum, tsaaptinnum pujumaina numamtuk wajagme. Nuniau asajum Kristu aentsji aidaush, wajuk pujumainaita nunisjumek pujustajum. 	 כי מלפנים הייתם חשך ועתה הנכם אור באדנינו התהלכו נא כבני אור׃


Ataktú awentsanuk tajime: Aents pakamauk chicham umiktin agagbauwa nunak imatiksag umimainai. 	 ומעיד אני עוד הפעם בכל איש אשר ימול כי מחיב הוא לשמר את כל התורה׃


Nuniaig atumek minaiya dekas pujut jutak dakitajume. 	 ואתם אינכם אבים לבוא אלי להיות לכם חיים׃


Elik Matata uchijí, Matat Leví uchijí, Levik Melqui uchijí, Melquik Jana uchijí, Jana José uchijí, 	 בן מתת בן לוי בן מלכי בן יני בן יוסף׃


Nuigtushkam Jisusan nagkamas nemagkaju aidau ditá daajig papiinum agatkamu nayaimpinum ajuina dushakam, Apajuí aents takasbaujin diisá titina nunak ijuntug batsatui. Nunisag Apajuí nemajin initaik jinawajua nuna wakaní aidaushkam pegkeemtikawajam awig batsatui. 	 ואל עצרת רבבות המלאכים ועדת הבכורים הכתובים בשמים ואל אלהים שפט הכל ואל רוחות הצדיקים הנשלמים׃


Dutiktai fariseo Jisusan ipauwa nunú nigki anentaimas: “Jujú Apajuí etsegtinaitkug dekamainapi ju nuwa pujutji pegkegchau niina antia nuna”, tau. 	 וירא הפרוש הקרא אתו ויאמר בלבו אלו היה זה נביא כי עתה ידע ידע מי היא זאת ואי זו היא הנגעת בו כי אשה חטאת היא׃


Amek dekas chicham pegkeg unuimagbaugmia duke jintinkagtuata. 	 ואתה דבר את הנאה ללקח הבריא׃


Nunú tu jintinkagtamun kuashat niina ijuntú yujaidau antukag: —Juna tawa duka shiig dakitmainai ¿yaki nunash antugkati? —tusag ashishmatuidau. 	 ורבים מתלמידיו כשמעם אמרו קשה הדבר הזה מי יוכל לשמע אתו׃


nunisag nuwashkam aishin idayas tikich aentsnum nemakug, aishin ekajeak nunimainai, —tiuwai. 	 ואשה כי תעזב אישה ולקחה איש אחר נאפת היא׃


Inakem ame tibaunak imatiksag umigtamkamtai yuwagmesh: See ame umikbaun yuwag duwi, tusagmesh ¿tukamujum? Dekas tajime: Duka tuke tuchau ainagme. 	 הגם יתן תודה לעבד על עשתו את אשר צוהו אמרתי לא יתן׃


Tusá imatjuawagmashkam yamajam chichama nuna, Jisusnak Apajuí etegkauwai Uwemtikagtin atí, tusa etsegtanak idaitsuk, kashí kashinig aents aidaun jega Apajuí ememattainum, makí makichik jeganmashkam jintinkagtuidau. 	 וכל היום לא חדלו ללמד במקדש ובבתים ולבשר את בשורת ישוע המשיח׃


Nunú nuninnum jegamkamunak yumi yutug dujajua piyujak, dase senchi umpuak yumpuag ajapama numamtinai.” 	 וירד הגשם וישטפו הנהרות וישבו הרוחות ויפגעו בבית ההוא ויפל ותהי מפלתו גדולה׃


Nunak Pablok Asia nugkanum dukap tsawan pujutan dakitau asa, Efesonum wetanak dakitjauwai, waamak Jerusalén jegá niishkam jista Pentecostés pachinkata tau asa. 	 כי פולוס אמר לעבר מעל פני אפסוס פן יצטרך להתמהמה באסיא כי אץ לבוא אם יוכל עד חג השבועות ירושלים׃


Apajuí Jisusnak iina tudaujin mantamnati tusa idaisauwai, nunik maawagmataish ataktú nigki inankiuwai jutiin pegkeg ainagme tujamta tau asa. 	 אשר נמסר בעבור פשעינו ונעור לבעבור צדקנו׃


nuniau asamtai wetajum ashí nugkanum, nunikjum tikich aidaush jintintuatajum, dutikakjum mina Apajú daajin, mina pachittsajum, Wakaní Pegkeji pachisjumshakam yamigtajum, 	 לכו ועשו לתלמידים את כל הגוים וטבלתם אתם לשם האב והבן ורוח הקדש׃


Cesarea jegaa Jerusalén weu, nuwiya Jisusa nemajuidaun kumpamatatus; nunik Antioquía weuwai. 	 ויבא אל קסרין ויעל וישאל לשלום הקהלה וירד אל אנטיוכיא׃


Tutai Jisus ayaak: —¿Dekaskek wijai mantamnatasam umintsam wekagam? Dekas tajame: Eke atash shinatsaig kampatumá: ‘Wika Jisusnak waintsamjai tujuttatme’, —tiuwai. 	 ויען אתו ישוע הכי תתן נפשך בעד נפשי אמן אמן אני אמר לך בטרם יקרא התרנגל תכחש בי שלש פעמים׃


Jisus Jerusalegnum wayamtai ashí aents aidauk pampaidau, nuninak: —¿Jusha ya aentsuita? —tuidau. 	 ויהי בבאו ירושלים ותהם כל העיר לאמר מי הוא זה׃


Juka aentsuk anentainish dekaskeapi tichamin utugchatan anentaimaidau asag, antuinakushkam wainak antuinawai. Jiinchakam epetkamua numamtin asag, wainmachu wajukmaina nuninawai; tujash ditá jiin wainak, ditá kuwishin antukag, anentainish dekawag, tudau takatan idayinak mina nemagtuinakuig tsagkugmainaitjai, Apajuí tawai’, tiuwai. 	 כי שמן לב העם הזה ואזניו כבדו ואת עיניו השע פן יראה בעיניו ובאזניו ישמע ולבבו יבין ושב ורפאתיו׃


Nunú tabaun diez aina nu antukag, jimaja nuna yachijaí senchi kajegkajui. 	 ויהי כאשר שמעו זאת העשרה ויכעסו אל שני האחים׃


Nunikag Misianak tutupnik nagkaikiag Troas jegawajui. 	 ויחלפו ממוסיא וירדו אל טרואס׃


Ashí nunú aidaunum tikima senchi waitiajinchakam Jisukristu anempau asa yaimpaktatji, ashí utugchat ataish depetin atí tusa. 	 אבל בכל אלה גברנו מאד על ידי האהב אתנו׃


“Tujash wi tajime: Atumesh duka nu wajukauwa nunisjumek nunimainaitjume, dekas kuichkia duka tikich pegkegnum yayakjum kumpajum ikaugkatajum, nu dutikagmin atumdau amutugmakmataish, Apajuí ni pujutaiji tuke auwa nui jujamkitin asamtai. 	 וגם אני אמר לכם עשו לכם אהבים בממון העולה למען בעת כלתו יאספו אתכם אל משכנות עולם׃


Atum ju nugka juwi tsagkujashbauk, nayaimpinmashkam tsagkugnagchatnai. Untsu atum ju nugka juwish tsagkujamuk nayaimpinmashkam tsagkugnagtinai, —tiuwai. 	 והיה כל אשר תסלחו את חטאתם ונסלח להם ואשר תאשימו יאשמו׃


Tuja wi ataktú atumiin wakettsanuk tattag duwi, aan nagkaemas Kristu Jisusai dakujamu ajutjabiagtinme tusan tajime. 	 למען תרבה על ידי תהלתכם במשיח ישוע בשובי לבוא אליכם׃


Jisus Jerusalén jegattak wegau asamtai, aents aidau ni chichaamu antugkaju asag, awi jegaa apu wajasá waamak inamjashtimpash tusag anentaimaidau asagmatai augmatbaun nagkabau. 	 ויהי הם שמעים את זאת ויסף שאת משל על אשר קרב לירושלים והמה חשבים כי מהרה תגלה מלכות האלהים׃


Tiagtai Jisus ayaak: —Tujash yamaik wají egkea jutaigmeshkam jukitajum, espadajum atsugtamkuig, awantak pataká nugkutaijum sujakum makichik sumaktajum. 	 ויאמר אליהם אכן עתה אשר לו כיס ישאהו וכן גם את התרמיל ואשר אין לו הוא ימכר את בגדו ויקנה חרב׃


Nuniau kuashat aents nagkaemainak pampainamun antuk iniimu: —Wagka imatainawa, —tusa. 	 וישמע את קול העם העבר וידרש לדעת מה זאת׃


Atumin wajiigmik mamukagtinai, nunikmatai atumin kutujum dekas pegkeg aidaushkam kabau tsupiam agtinai. 	 עשרכם בלה ובגדיכם אכלם עש׃


Tuja minak mantumain ainatsui. Wika wiki sujumankattajai. Wiki sujumankan jakan ataktushkam wiki nantaktinaitjai. Wi nunimain ajuta nunak mina Apag nunikta tujutiuwai.” 	 ואיש לא יקחנה מאתי כי אם אני מעצמי אתננה יש בידי לתת אתה ובידי לשוב לקחתה את המצוה הזאת לקחתי מעם אבי׃


Nuna aatus ujaam dekau asa, Kristu maawagmatai, Apajuí ukusbaunmag idaitsuk, inankimu asa kaugchatnunashkam nuniktinai tusa etsejujakuí. 	 לכן בחזותו מראש דבר על תקומת המשיח כי לא נעזבה נפשו לשאול וגם בשרו לא ראה שחת׃


Nunik Jisus miná minakua senchi pimpikiu asa, Jacopan yumigmatji aajakua nui, etsa tajiastatak wegai, nu yumigmatnum ayaumas ekeemsauwai. 	 ושם באר יעקב וישוע היה עיף מן הדרך וישב לו על הבאר והעת כשעה הששית׃


¿Tuwaita imá yupichuch wekaechauwa ju tumainush, amina tudaujum aidauk tsagkugnaje taja dukaih, atsa nantakim tepetaijum jukim wetá tumainaitag dukaih? 	 מה הנקל האמר אל נכה האברים נסלחו לך חטאתיך אם אמור קום שא את משכבך והתהלך׃


“Makichik aentskesh lámpara ekemakajag dukukag idaichau ainawai, dutikachkush pegaká wakentinkish awayag apujchau ainawai. Dutiktsuk ekemakajag yakí ekenin ainawai, wayatatus minidaush tsaaptinun wainkatnume tusag. 	 ואין איש מדליק נר אשר יכסה אותו בכלי או ישימהו תחת המטה כי אם על המנורה יעלהו למען יראו כל באי הבית את האור׃


Tusa ishiakam Pablon jukiag awayawagmatai, judío Jerusalegnumia kaunkajuk, Pablon jegaantag adijis ijunas, juka aents nuninai, tusag wainak eketkiag tikima pegkegchaun etsegtuidau, waintanakesh wainkachu ainayatak. 	 הוא בא והיהודים אשר ירדו מירושלים סבבהו ויאשימו את פולוס באשמות רבות וקשות אשר לא יכלו להוכיח׃


Nuniagtai nunú chichajak: —Ishamkaigpajum, atumek Jisus Nazaretnumian achijag maawagma nu egagme. Duka nantakne, juwig atsawai, anuí ukusagma nunú diistajum. 	 ויאמר אליהן אל תשתוממנה את ישוע הנצרי אתן מבקשות את הנצלב הוא קם איננו פה הנה זה המקום אשר השכיבהו בו׃


iina shiwaji aidaun, nuigtú ashí tikich aents kajegtamin aina nunash depetuk uwemtijamjatna nuna. 	 ישועה מאיבינו ומיד כל שנאינו׃


Tu anentaibiagtai aents aidaun Juan chichajak: “Wika ayatak yumí yamijatjai, tujash mina nagkaetasu senchigtin minittawai, wika niiya imanchau asan niina sapatjinakesh atitmaitsujai. Nunú yamigmagtatjume Wakaní Pegkejiya nujai, nuigtushkam nigki jiiyai suwimkan sukagtustinuk. 	 ויען יוחנן ויאמר לכלם הן אני טובל אתכם במים אבל בוא יבוא החזק ממני אשר אינני כדי להתיר את שרוך נעליו הוא יטבל אתכם ברוח הקדש ובאש׃


Nunikmá wainkauwai Egiptunmaya aents, ni patayí Israel aentsun suwimun. Dutiktai niishkam nuna ayamjak Egiptunmayan mauwai. 	 וירא איש אחד מעשק חנם ויושע לו ויקם נקמת המכה בהכותו את המצרי׃


Tusa ujakajam Pedro tikich Jisusa jintintaijiya nujai ukusbaun diisagtatus wegajui. 	 ויצא פטרוס והתלמיד האחר וילכו אל הקבר׃


Moisés dapi dakumká najanamun uwegshunum yakí jiikua numamtuk, minashkam yakí jiigkagtin ainawai, wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nunak, 	 וכאשר הגביה משה את הנחש במדבר כן צריך בן האדם להנשא׃


Nunú aidauk ju ainawai: Simón, Jisus Pedro atatme timawa nu, 	 ויכנה את שמעון בשם פטרוס׃


Tujash nuna dutijamainakuish, mina pachittsajum tikich ujamainuk yupichu ajutjamiagtinai. 	 והיתה זאת לכם לעדות׃


Nunú tsawantinig wajumak Apajuí etsegtin Jerusalegnumia Antioquía wegaju, 	 ויהי בימים ההם ויבאו נביאים מירושלים אל אנטיוכיא׃


ni wait anenjamag bakumamainchau etamkamunum, ditash pujut tuke atinun dakaina nuna jukitnume tujamu asa. 	 למען נצדק בחסדו ונירש לפי התקוה את חיי העולמים׃


Atumek waittsattajume, tujash ishamkaigpajum. Atumnak iwanch wakejamun takau aidau achigmakag egkepattajume. Dutik iwanchik waitkagmastatjume dekaskenmash Kristuig kajinas anentaimaina tusa dekapjamak. Dutijamawagmatai wajumak tsawantai waittsattagme. Mantamainakuish minai kajintsá anentaimtak mijakaigpa. Jakagminchakam wi pujut tuke atina nuna amastinaitjime. 	 אל תירא את אשר עליך לסבל הנה עתיד המלשין להשליך מכם לבית המשמר למען תנסו והייתם בצרה עשרת ימים היה נאמן עד מות ואתנה לך עטרת החיים׃


Atumnash ¿ya tikichin nagkaesau pegkejash etabiaje? ¿Apajuí amaschamush wají ajutjamainawa? Ashí Apajuí amasajua nuniaish, ¿wagka atumek jukiuwa nunin anenmamkugmesh ememagme? 	 הלא גם הכלים הדוממים הנתנים קול הן חליל הן כנור אם לא ישמיעו קלות אשר תוכל האזן להבחין איכה יודע מה יזמר ומה ינגן׃


Nuna nunidauk ashí ijumjamak doce aents aajakú ainawai. 	 ויהיו כלם כשנים עשר איש׃


Tujash wi dekas tajime: Aents nuwan dutikachainjash tusa wakegas diyaushkam, anentainig tsanijimui. 	 אבל אני אמר לכם כל אשר יביט באשה לחמד אותה נאף נאפה בלבו׃


Tusa tama dita: ‘Apuh, ¿iish wajutiya ame yapagkim, kitaajam, jeenchau, jaanchjinchau wekaekuminish, nuigtú jaakum tepaminish, achinkam egketkuminish pachitskesh idaisabiagme?’ tiagtinai. 	 וענו גם הם ואמרו אדנינו מתי ראינוך רעב או צמא או גר או ערום או חולה או במשמר ולא שרתנוך׃


Nunitai puyatjusag antujuidau ni jintiamunak, nigka aents chichame antugtai aidaun nagkaesau jintinkagtau asamtai. 	 וישתוממו על תורתו כי עצום דברו׃


Dutikam nuna wainak: —¿Yana niimé dakumkaya daajish agagbauwaita? —tusa iniidau. 	 ויאמר אליהם של מי הצורה הזאת והמכתב אשר עליו׃


Nu tabaunum Bernabé, Juan tikich daaji Marcos tutaiya nuna ayatatus wakegau. 	 ובר נבא יעץ לקחת אתם את יוחנן המכנה מרקוס׃


Apajuiyaig sumitkau atajum. Iwanch tsanugmainakuish antugkaipajum, nuniagminig wegak ukugmaktatjume. 	 לכן הכנעו לאלהים התיצבו נגד השטן ויברח מפניכם׃


Nunikagmatai nuaduí tikich aidauk taapna, lancha chipajá juwikish patabiag katigtinme, —tiabi. Nuna aatus tiu asamtai ashí jinutsuk jiinjajabi. 	 ויהי כן וימלטו כלם אל היבשה׃


¿Nunash wajuk tujamkua, ‘atumek minak egatkugmesh waitkashtin ainagme, wi pujamunmak minimainchau asajum’, tujama nunash tujamji? —tiajui. 	 מה זה הדבר אשר אמר תשחרנני ולא תמצאנני ובאשר אני שם אתם לא תוכלו לבוא׃


Nuna tuidau asag aents aidauk: Jisus dakitaigkishkam ijuuntuja jukí, iina apuji emá apusami, tuinamun Jisus dekaa, jiinki ataktú muja yakí jiitkaunum nigki wakauwai. 	 וידע ישוע כי יבאו ויתפשהו להמליך אותו וימלט עוד הפעם אל ההר הוא לבדו׃


Tusá tama: ‘Apu mina ni takatjin jiija duwish ¿wisha wajuk takasnuk pujustaja? Wika nugka tautnumash kakaumaitsujai, wainkan pujusan kuichik sujustajum tusan sumá wekaetanash datsamajai’, tusa anentaimá eketu. 	 ויאמר הפקיד בלבו מה אעשה כי יקח אדני ממני את הפקדה לעדר לא אוכל ולשאל על הפתחים אני בוש׃


Nuigtú seis nayaimpinmaya aentsua nu, copanum aimkamua nuna namak Eufrates muunta nui ukagmayi. Dutikamtai namakak kuyua buku wajasmayi, apu etsá minitainia aidau niina suntajijai katiagtinme tusa. 	 וישפך הששי את קערתו על הנהר הגדול נהר פרת ויחרבו מימיו למען תישר מסלה למלכים אשר ממזרח שמש׃


Tuja tuwí atumin awaintamtan dakitjabiagtatua, dutijamainakuig nunú yaaktak ukuakjum, daweminia tsetse pegatjajum akaketkatajum, dita suwimak jukitnuji iwaintakjum. 	 וכל אשר לא יקבלו אתכם צאו מן העיר ההיא ונערו את העפר מעל רגליכם לעדות בהם׃


Kristu chichame pegkeg shiig kuashat jintintuamuitjum duka, imatiksagmek aneaku atajum, nuniakjum Apajuí wait anenjamjau asamtai see titajum. Pempentunisjumek jintindayakjum, chichagdaikugmesh shiig anentaimsajum dutikatajum. Apajuí chichame agagbau aina nuwiya kantamkujum, ni emematku kantamtai aina nuwiyashkam kantamkujum, Wakaní Pegkeji wakeetan amaa nujaishkam kantamatajum. 	 דבר האדון ישכן בקרבכם בשפע רב בכל חכמה ותלמדו ותעוררו את נפשכם בתהלות ותשבחות ושירות רוחניות ושירו ליהוה בנעימה בלבבכם׃


Tuja Pedroshkam ikaag pataetus wejá wejakua, sumo sacerdote jeen agaajin jegantá, niishkam wayaa achijatin aidaujai ekeemsau, wajuk inagnakagtig tusa diistatus. 	 ופטרוס הלך אחריו מרחוק עד לחצר הכהן הגדול ויבא פנימה וישב לו אצל המשרתים לראות את אחרית הדבר׃


Wika ashí aents aidau papí unuimajush, unuimagchaush, yachash, yachachu aidaush jintintuata tusa awemamu asan, diwimkagtau anentaimaina imaniajai jintinkagtuata tusan. 	 מחיב אנכי ליונים וגם ללעזים לחכמים וגם לפתאים׃


chichajak: ‘Nugkemik pataim aidaushkam ukuktá, nunikam wetá wi nugkan inaktustatjam nui’, tiuwai. 	 ויאמר אליו לך לך מארצך וממולדתך ובא אל הארץ אשר אראך׃


Nuna tutai antukag nuní nagkaemas puyatkag: —¿Yaki tujash uwemjaush amainaita? —tusag ditak iniinidau. 	 ויוסיפו עוד להשתומם ויאמרו איש אלם אחיו מי אפוא יוכל להושע׃


Nunik mai tupikainayatak, tikich Pedro nagkaesau tupikau asa, niiyá eemak Jisus ukusbaunum jegantuí. 	 וירוצו שניהם יחדו וימהר התלמיד האחר לרוץ ויעבר את פטרוס ויבא ראשונה אל הקבר׃


Junashkam shiig dekamtikatasan wakejajime: Apajuik tikima senchigtinai, ni utujimainjig atsujui, nigka ashí dutikmainai. Iman asa ni nemajuidautinashkam nigki ayamjutpawai. Kristun maawag ukusagmataishkam nunú senchiik ataktú inankiuwai. Dutika nayaimpinum iwakuí, niijai pujus inamjatatus. 	 ואי זה הוא יתרון גדלת גבורתו בנו המאמינים כפי פעלת עצת כחו׃


Nuna tusa idayak aents nui ijunun chichajak: ‘Mina, apu we tusa dakitjuju aina nunú juwi itanjum kajegtajum’, ” tiuwai. 	 אבל את איבי ההם אשר לא חפצו מלכי עליהם הביאו אתם הנה והרגו אתם לפני׃


Kampatuma juwi untsu ashí jutii aidautik lanchanum wají chimpiamuk juki utsaibiaji nayantsanum. 	 וביום השלישי הטלנו בידינו את כלי האניה אל הים׃


Nuaduí ashí Apajuí ii ejamamainun sujama nunú jukitasajum kakanmamsatajum, nu jukiu asajum pachiachmau iwanch waitkagmakuish atsanjatajum. Atum iwanch tsanugmakuish, ashí atsanjagmek duka tuke depetbau atinaitjume. 	 על כן אחזו בכלי נשק אלהים למען תוכלו לקום ביום הרע ולמלא צבאכם ולעמוד׃


Nunik akaiki kuntin muun kajen yaunchuk “dapi” tujakbauwa nu, iwanch tuuta awagmataiya nuna achiká jigkagmayi mil mijadai pujustí tusa. 	 ויתפש את התנין את הנחש הקדמוני הוא המלשין והוא השטן ויאסרהו לאלף שנים׃


“Atumesh wajuk anentaimjume, dekas ajagtina nunú minakush, ¿itugmainaita ajanum takaina nunash?” 	 והנה כבוא בעל הכרם מה יעשה לכרמים ההם׃


Tuja makichik tsawantinig sieteya imagnia pegkegchaun takagtamas, sieteya imania tsagkugtugta tusa segapakuish tsagkujata”, tiuwai. 	 ואם יחטא לך שבע פעמים ביום ושב אליך שבע פעמים ביום ואמר נחמתי וסלחת לו׃


juna papiin agatug awetiuwai: 	 ויכתב אגרת וזה תכן דבריה׃


Apajuí anagkagtuamun Joel tiuwa duka atumdau, atumi uchijum aina nudaun, nuigtushkam ashí nugkanum atushat batsataina nudaunush atinun tiuwai. Nunak iina Apuji iina Apajuijiya nu aents aidaun midau atinme tusa untsuktin asa, tiuwai. 	 כי לכם ההבטחה ולבניכם ולכל הרחוקים לכל אשר קרא יהוה אלהינו׃


Dutikam apushkam aentsun ishitkam juki itantagmatai chichajak: ‘Inak pegkegchauwa, wika ame segatkuminig wait anenjan ashí ame mina diwimjamugminak akigkaipa tusan idaitusmajame. 	 ויקרא אליו אדניו ויאמר לו אתה העבד הרע את כל החוב ההוא השמטתי לך יען אשר בקשת ממני׃


Kuashat aents Apajuí chichame etsegji tusa tsanumaidaush wantinjatnai, nuninak kuashat aentsun tsanuagtinai. 	 ונביאי שקר רבים יקומו והתעו רבים׃


Jisus nuna ti ashí aents aidaun chichajak: —Mina nemagtuktasajum wakegautigmek, atum wakegamuk idaikujum, kashí kashinig waitiakjumesh atsanjajum nemagtuktajum. 	 ואל כלם אמר איש כי יחפץ ללכת אחרי יכחש בנפשו ויום יום ישא את צלבו והלך אחרי׃


Wika aminak makichik tumigtinig jimag tsawantai yujumkan ijagmá pujusan segaugme, kuichkinash mina akijuinakuig diezmó wajaujai’, tau. 	 אני צם פעמים בשבוע אני מעשר את כל קניני׃


Apajuí aentsnum pegkejan dutikauwa nunú, yutanum utugchat apujmaunum wainkaya nunin juwakai tuidau asaja. Dekaskenmag ashí yutai aina duka pegkeg ainawai, untsu pegkegchauwa duka aents ju yuwamuk tudauwapi tayatak yuwa nuuwai. 	 אל תהרוס את מעשה אלהים על דבר מאכל הן הכל טהור הוא אבל רע לאדם אשר יאכלנו במכשל לבו׃


Wainkajum anentaimigpajum. Apajuinak makichkish tsanumain ainatsui. Aents ni ajakmamujin juu aina numamtuk, makí makichik dita takasbaujin dutiksag jukiagtinai. 	 אל תתעו לא יתן אלהים להתל בו כי מה שזרע האדם אתו יקצר׃


Tutai ashí tujinkag: —Wait aneasam amesh yaitpa dekaskesh nunú shiig ujajatkata, shiig dekaa jutii awetabiagma nu ujaktasa taji, dita amina dekagtamatatus wakejutpaidau asagmatai, —tuidau. 	 ויאמרו אליו מי זה אתה למען נשיב לשלחינו דבר מה תאמר עליך׃


Tujash wi tajime: Eliasak taabi, nunikmataish dita pegkegchau takaamujinak dutiksag inagkeatkiagmayi. Agagbaunum niina pachis tawa dutiksajag, —tiu. 	 אבל אמר אני לכם גם בא אליהו וגם עשו לו כרצונם כאשר כתוב עליו׃


Nunik Jisus chicham umiktinun jintinkagtin aidaun, fariseo aidaujai ijumag chichajak: —¿Atumesh wajuk anentaimjume, tsawan ayamtai aish aents jaush etsagaumainkaih, atsa etsagaumainchaukaih? —tau. 	 ויען ישוע ויאמר אל בעלי התורה ואל הפרושים לאמר המתר לרפא בשבת אם לא ויחרישו׃


Apajuí Moisesan chichajak: “Wika, wi wakegamujun wait anenjatnaitjai”, tiuwai. 	 כי למשה אמר וחנתי את אשר אחן ורחמתי את אשר ארחם׃


Yatsug aidau, ubag aidau Jisusa nemajuidau Judea nugkanum batsatuk, minak igkuntus waitujakchaju ainawai. 	 אבל קהלות יהודה אשר במשיח הנה לא ידעו את פני׃


Nunik wegamunum nuwa doce mijadai numpan senchi puwak jaa pujú, Jisusan wainak ukunum juwatki adijkauwai. Nunik Jisus jaanch pataká nugkuagbaujin antigkui, 	 והנה אשה זבת דם שתים עשרה שנה נגשה מאחריו ותגע בציצת בגדו׃


Tutai: —¿Tujash amesh wají wainchataish iwainagmea takaame, jutiish nu wainkaja dekas Apajuí awemamu asampap aikawa tumainush? —tusag iniinak, 	 ויאמרו אליו מה אפוא האות אשר תעשה למעננראה ונאמין בך מה תפעל׃


Yuwinak pekagbaunum, Jisus pagkan juki Apajin see ti puuká, ni jitintaiji aidaun suwak: —Ju jukijum yuwatajum, juka mina iyashjua numamtinai. 	 ויהי באכלם ויקח ישוע לחם ויברך ויבצע ויתן להם ויאמר קחו אכלו זה הוא גופי׃


Wi mina pachitus etsejak senchi waittsatnujinak ujaktatjai”, tiuwai. 	 כי אני אראהו כמה יש לו לסבל למען שמי׃


Juna wi tajim jujú shiig dekaajum, atumesh umiktasajum takaagtaik, Apajuí shiig aneas pujustinme tusa yaimpaktatjume. 	 אם ידעתם זאת אשריכם אם כן תעשו׃


Nunin asamtai Apajuí nuweamua nunak makichik aentskesh idaimitkamain ainatsui. 	 לכן את אשר חבר אלהים לא יפרידנו אדם׃


Tusa Jisusan ayampattsag: —Jisusah, minash ame apu wajasam inamjattam nuniakmesh kajimatjukipa, —tiuwai. 	 ויאמר אל ישוע זכרני נא אדני בבאך במלכותך׃


Nuna nuninai Sauloshkam Jisusa nemajuidaun maatasa awantanak idaichau. Imaniau asa sumo sacerdoten jegají: 	 ושאול עודנו יפח זעם ורצח על תלמידי האדון ויבא אל הכהן הגדול׃


Nunik Galilea kuchajin amain Gadaranmaya batsamtai nugkeen katigkaju. 	 ויבאו אל עבר הים אל ארץ הגדרים׃


Tuja ashí aents aidauk nuwauch jakaun pachis buutuidau. Nuniagtai chichajak: —Buutigpajum, jakache ayatak kanaje, —tau. 	 וכלם בכים וספדים לה ויאמר אל תבכו כי לא מתה אך ישנה היא׃


“Nuniamunum etsa, nantu, yaya aidaushkam yaunchkesh nunishtaiji nuninamu wainnatnai. Ashí nugkanmaya aents aidauk senchi ishamiagtinai, nayants shiig senchi tsukatak uutbauji antuinak: Wajukawajik, wajagtinai. 	 והיו אתות בשמש ובירח ובכוכבים ועל הארץ מצוקה לגוים ומבוכה מהמית הים ודכיו׃


Nuna tusa augmattai antukag sacerdote apuji aidau, fariseo aidaujai: “Nunak jutiin tujamji”, tuidau. 	 ויהי כשמע הכהנים הגדולים והפרושים את משליו ויבינו כי עליהם דבר׃


Ashí aents mina nemagtuidau, mina chichamjun antugtukag imatiksag umigtuidaush wajukuita nuna titajai. 	 כל הבא אלי ושומע את דברי ועשה אתם אורה אתכם למי הוא דומה׃


Nigka nunak: “Apajuí wait anenjak jutijuae, yamaik tikich aidaush uchigmachui tusag dushijin agma nunak tujutchagtatui”, tau asa nunikui. 	 ככה עשה לי יהוה בימי פקדו אותי לאסף את חרפתי בתוך בני אדם׃


Nuna tusa idayak tikich augmatbaun pachis: “Aajakuí aents wiyakuch, nuna ajajin shiig kuashat ajak juumain uminjauwai, 	 וישא משלו ויאמר אליהם לאמר שדה איש עשיר אחד עשה תבואה הרבה׃


Dutikam kuashat tsawantai wantintukui Galilea nagkamas Jerusalegkash tuke niijai ijunag yujajakú aina nuna. Nunú ainawai yamai niina pachis, ashí aents aidaush antuinamunum etsejuina duka. 	 וירא ימים רבים אל העלים אתו מן הגליל ירושלימה והמה עתה עדיו אל העם׃


Nunú tamawaik Maríashkam wajaakug Jisusan wainkatatus wejiuwai. 	 היא שמעה ותמהר לקום ותבא אליו׃


Pablok Bernabejaig Antioquiak juwakag, tikich aidaujai ijunjag Apu Jisusa pachis yamajam chichaman jintinkagtuidau. 	 ופולוס ובר נבא ישבו באנטיוכיא וילמדו ויבשרו את דבר יהוה המה וגם רבים אחרים עמם׃


Tikich egkeena auk kuichik ampinun egkeenawai, tujash jujú nuwa waje ujunauchitak ashí niinu auchinak egkeae, ni sumasa yumainjinakesh ampis ukutsuk, —tiuwai. 	 כי כלם נתנו מן העדף שלהם והיא ממחסרה נתנה כל אשר לה את כל רכושה׃


Tama Jisus ayaak: —‘Amina Apujum Apajuiya nu imá senchi aneeta, nuniakum Apajuinu pegkeg aina duke dekaata, imá niinig anentaimsam pujustá’ tawai. 	 ויאמר ישוע אליו ואהבת את יהוה אלהיך בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מדעך׃


Imaanik aents tuwakajun judío aidau wainkag senchi kajekag, Pablok wainak tu wekaewai tusag pegkegchau chichajuidau. 	 ויהי כראות היהודים את המון העם וימלאו קנאה ויכחישו את דברי פולוס הכחש וגדף׃


Nuna tiagtai Jisus ayaak: —¿Yamá dekaskeapi tujutjumek? 	 ויען אתם ישוע עתה תאמינו׃


Nuniagtai Pedrok jinkug tupi tupikakua Jisus ukusbaunum jegantá, tekená diikmá imá sabananak wainkau, nunik wajukamki tusa ane anentaimkawa jegá wakitkiu. 	 ופטרוס קם וירץ אל הקבר וישקף ולא ראה כי אם התכריכים מנחים שם וישב למקומו משתומם על הנהיה׃


Nunik uchin midaaki juki Apajuin emematu, nuniak: 	 ויקחהו על זרעותיו ויברך את האלהים ויאמר׃


Dutika Canaán tutainum, siete nugkanmaya ditash chichaaku aidau batsamnun depeetuk ii muunji aidaun batsasuí. 	 וישמד שבעה גוים בארץ כנען ויחלק את ארצם להם לנחלה׃


Duka niina uchijí Jisukristu iina Apuji, apu David aajakua nunú wegantunum Aentsmaga Akiinauwa nu pachisa agagbauwai; 	 על דבר בנו הנולד מזרע דוד לפי הבשר׃


Aneetaig yatsug aidauh, ubag aidauwah, atumkek iikmakaigpa, Apajuí idaitusta ni suwimkanak susati. Aatus Apajuí chichame agagbaunum: “Witjai aents tikichin pegkegchau awagbaun suwimkan suwaunuk, nunin asan aents pegkegchaunak wi suwimkan susattajai”, Apu Apajuí tiuwai. 	 אל תנקמו נקם ידידי כי אם תנו מקום לרגז כי כתוב לי נקם ושלם אמר יהוה׃


Dutiksag sacerdote apuji aidaushkam, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai dushikinak: —Tikichnak yajau uwemtikchauwe, nuninaitak nigka uwemtsui. 	 וכן לעגו לו גם ראשי הכהנים עם הסופרים באמרם איש אל רעהו את אחרים הושיע ואת עצמו לא יוכל להושיע׃


imaninakush pegkegchau takainamujin idayas pujutjin yapajitsuk, ayatak pegkegchaunak Apajuinak chichajiagmayi, kuchapjin najaimainak, nuigtú etsa apeam esamujinash senchi najaimaidau asag. 	 ויגדפו את אלהי השמים ממכאבם ושחינם ולא שבו ממעשיהם׃


Nunak makichkish nunimaitsui, Apajuik ni tibaujinak dekas imatiksag betek uminai, aentstí waitjin ainajinkishkam. Nunin asamtai Apajuí pachisa agagbauwa nu: “Ame tibaugmek betek umin asamin betek uminai tama atatme, iman asam pegkegchaun aikawai tujamainakuish, bakumamainkesh atsugtamu asamtai, tuke depetmaktinaitme”, tawai. 	 חלילה אבל יהי האל הוא הנאמן וכל האדם כזב ככתוב למען תצדק בדברך תזכה בשפטך׃


Nuninaig Jisus aents uwejen chuwijun chichajak: —Wajakim ejapeen wajantá, —tiuwai. 	 ויאמר אל האיש אשר יבשה ידו קום עמד בתוך׃


Wika atumnak shiig dekajime, Apajuí aneatsjum nunashkam. 	 אכן ידעתי אתכם כי אין אהבת אלהים בקרבכם׃


Nui dukap tsawan batsamsag Judas wakettai, Jisusa nemajin aidau shiig anentsag akateg awemajui. 	 ויהיו שם ימים אחדים וישלחום האחים בשלום אל השליחים׃


Ju aentsua ju, judío aidaunak tuke chichaman tsuwapjin asa, ashí nugkanum wekagas judío aidau batsatbaunmash ni dapamkagtú wekaenai, niiyai dekas Jisus Nazaretnumia pachis waitá etsejin agma nuna chichamjú wekaetinuk. 	 כי מצאנו את האיש הזה כקטב ומגרה מדינים בין כל היהודים על פני תבל והוא ראש כת הנצרים׃


Nunik Apajuin aujak pujus niina niimenig yapajinauwai, jaanchjish puju winchamtin wajasuí. 	 ויהי בהתפללו נשתנה מראה פניו ולבושו הלבין והבריק׃


Nuna tutai achiká jukiagta tuidau, tujash makichik aentskesh jegaantag achikchajui, ni achinkatnujig eke jegaachu asamtai. 	 ויבקשו לתפשו ואיש לא שלח בו יד כי לא בא עתו׃


Tujash wajumak aents fariseo aidaun jegajuawag, Jisus dutikamun pachis ujakajui. 	 ומקצתם הלכו אל הפרושים ויגידו להם את אשר עשה ישוע׃


Chicham dekas pujutan sukagtina nuanuig emetmamatajum. Nuniau asagmin Kristu minakuish, atumiin ememasan anentaimtatjai, tikima wainkanuk imanikan wekaesan, Apajuí chichamenak ditanash ujakchawapitja tau asan. 	 מחזיקים בדבר החיים לתהלה לי ביום המשיח אשר לא לחנם רצתי ולא לריק יגעתי׃


¿Nuninaitkujash utusaya imatiksash ii chichamenash chichainawa? 	 ואיך אנחנו שמעים אתם איש כשפת ארץ מולדתנו׃


Apajuin emematiajui. 	 ויהללו בי את האלהים׃


“Tuja Apajuí chichame pegkegma nu ujamaitak antutan dakituinakuig, waitkatsuk idaisatajum, ditak yawá kajen aidau yutai pegkeg suwamaitak iiki esajatta tuwama numamtuk wajaidau asagmatai. Tuja makichik wají pegkeg akik aidauk kuchí batsamtainig ukubaitsugme, kuchi dajag emesjainum tusam. Numamtuk wajainawai aents pegkegchau aidauk chicham pegkeg antutan dakituinak. 	 אל תתנו את הקדש לכלבים ואל תשליכו פניניכם לפני החזירים פן ירמסום ברגליהם ופנו וטרפו אתכם׃


Nigka Apajuí aajakuitak nugká taag imanuk atasag wakekachui. 	 אשר אף כי היה בדמות האלהים לא חשב לו לשלל היותו שוה לאלהים׃


Nuna ti: Aents aidau yajuakjum chijichi aina nui batsamsatajum titajum, tusa cinco pagkan, nuigtú jimagchik namaka nuna juki, nayaimpinum pagkai see tusa, pagkan puujá ni jintintaiji aidaun tinabiu. Dutikam dita aents aidaun tinabiajui. 	 ויצו את העם לשבת על הדשא ויקח את חמשת ככרות הלחם ואת שני הדגים וישא עיניו השמימה ויברך ויפרס ויתן את הלחם לתלמידים והתלמידים נתנו לעם׃


Tuinamun Pablo Bernabejai antukag, ditajai senchi pampandaijajui. Nu aatus au asamtai Antioquianmaya aidau: Pablon, Bernaben, nuigtú tikich Jisusa nemajin aidaujai etejajui Jerusalén wetinme, nunikag nunú yaaktanum Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etegjamu aidau, nuigtú Jisusa nemajuidaun diin batsata nujai, nuna pachisag chichastinme tau asag. 	 ויהי על זאת ריב ומחלקת לא קלה לפולוס ולבר נבא עמהם ויגזרו כי פולוס ובר נבא ואחרים מהם יעלו ירושלים אל השליחים והזקנים על אדות השאלה הזאת׃


Juna wainkan, tikich nayaimpinmaya aents dekas senchigtin, niina tsaaptinjinig nugkanak tsawan awajus akagun wainkabiajai. 	 אחרי כן ראיתי מלאך אחר יורד מן השמים אשר לו שלטן גדול והארץ האירה מכבדו׃


Nunikmatai cuatrowa nu trompetan umpuagmayi, nunikmatai etsa, nantu, yaya aina duka jimaitukjin amaisagtatak besekagmayi, besekaja nunisag suwe wajasagmayi. Nunik kampatum hora kashi tsawaishkam etsanchagmayi. 	 והמלאך הרביעי תקע בשופר ותכה שלישית השמש ושלישית הירח ושלישית הכוכבים למען תחשך שלישיתם והיום לא יאיר שלישיתו וכן גם הלילה׃


Nunitai kuashat jiya jiyanituinakua mai kanakaju. Nunik Bernabek Marcosan juki Chiprenum weuwai. 	 ויהי רגז עד אשר נפרדו איש מאחיו ויקח בר נבא את מרקוס ויסע באניה אל קפרוס׃


Nunin asamtai tikich aidau amijai betek Kristu nemajuina duka, amek Apajuik shiig umigtsume tumaitsugme, nuigtush amijai betek Kristu nemajuina duka wainkaya nuninuk anentaimtumaitsugme, wagki ashí aents aidautik Apajuiyai tuwaká ajin ni tujamtin asamtai. 	 ואתה למה זה תדין את אחיך או אתה למה תבוז לאחיך הלא כלנו עתידים לעמד לפני כסא דין אלהים׃


Tama ditashkam: —Ayú, —tusa apajinak ashí tikich takataiji aidaujai botenum ukuinak, Jisusjai wegajui. 	 ויעזבו מיד את האניה ואת אביהם וילכו אחריו׃


Aantsag anentai ichichkagtin atí tusa Apajuí yupichu dutikatin susamuk, nunisag ichichkagtugti. Aents atsubaun yaigtí tusa Apajuí wakegat susamushkam, wakegas dutikati. Kristu nemagnun apuji aidaushkam shiig puyatjus takastinme, aents waitiaun wait anentauskam aneas dutikati. 	 ואם מוכיח בתוכחה הנותן יעשה בתם לבב והמנהיג בשקידה והגמל חסד בסבר פנים יפות׃