Nunik utuawag diikmag untsugnumanini aents datsauch jaanch puju esagman nugkuaju ekeemtatman wainkag ishamkaju. 	 ותבאנה אל תוך הקבר ותראינה בחור אחד ישב מימין והוא עטה שמלה לבנה ותשתוממנה׃


Nunitai Apajuí aentsji nayaimpinmaya chichajak: —María ishamkaipa, aminak Apajuí etegtamjau asa shiig anenjamui. 	 ויאמר לה המלאך אל תיראי מרים כי מצאת חן לפני האלהים׃


Untsu nui ejetiagmatai senchi jiikan chichaakun: ‘Yamai mina jutijajum juka, wika jakau aidaush nantajagtinai tau asamtai, nu dekagtuatasajum jutijagme’, tusan imá nunak timajai.” 	 בלתי אם הדבר האחד ההוא אשר קראתי בעמדי בתוכם כי על תחית המתים אני נדון היום לפניכם׃


Tama Pedro ayaak: —Wika wainchaujai, ame tujutam nunak dekatsjai, —tiuwai. Tusa ukuak wayamunmanini jinkiuwai, nuniai atash shinukuí. 	 ויכחש לאמר לא אדע ולא אבין מה את אמרת ויצא החוצה אל האולם והתרנגל קרא׃


Nu nunikagmatai ataktú tikich inake aidaun awemak: ‘Ujaktajum ipak aidau dita yumainnak ashí umikjai, mina bakag aidaun, kuntin uduekbau aidaunashkam maatajum tijai. Ashí uminkae, ipak aidaushkam nuwenbaunum kaunkatnume, tusajum titajum.’ 	 ויסף שלח עבדים אחרים לאמר אמרו אל הקרואים הנה ערכתי את סעודתי שורי ומריאי טבוחים והכל מוכן באו אל החתנה׃


Tujash yamaikik Jerusalén wegajai, Kristu nemajuidau waituidau yaigtin awa juna ejetuatasan. 	 אמנם עתה אלכה ירושלימה לעזור את הקדושים׃


Junashkam Uchijin tiuwai: “Apuh, amek yama nagkamtinish nugka najankum nayaimpishkam najankauwaitme. 	 ועוד אתה אדני לפנים הארץ יסדת ומעשה ידיך שמים׃


Tujash sacerdote apuji aidauk shiig senchi tsanumjuidau. 	 וראשי הכהנים הרבו לשטנו׃


Apajuinu aidauk, Apajuí chichamen antujuk umijin ainawai. Tujash atumek Apajuinuchu ainajum nuaduí, nu antutak dakituinagme. 	 אשר מאת האלהים הוא ישמע את דברי האלהים על כן אתם לא שמעתם כי אינכם מאת האלהים׃


Nuna timatai diikmá imá Jisusnak wainkajui. 	 והמה הביטו כה וכה פתאם ולא ראו עוד איש בלתי את ישוע לבדו אתם׃


Mina Apajuijun aujkunuk amina pachisan tuke see tusanké ajai. 	 מודה אני לאלהי בכל עת בהזכירי אתך בתפלותי׃


Nuna tusa jimag niina yain aidau Timoteon, Erastojai Macedonianum awemajui, nunik nigka machik tsawan Asia pujustatus juwakui. 	 וישלח שנים מן המשרתים אתו את טימותיוס ואת ארסטוס אל מקדוניא והוא התמהמה עוד ימים באסיא׃


Kashinia duwi jiinkiaja Cesarea jegawabiaji. Nunika Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etegjamu aina nuna yain siete aajakajua nuwiya, Felipe wekagas chichagkagtina nuna jeen jegaa kanajabiaji. 	 וממחרת נסענו פולוס ואשר אתו ונבא אל קסרין ונלך אל בית פילפוס המבשר אשר הוא אחד מן השבעה ונשב עמו׃


—Tikich nuwenaidauk yama nagkamchak pegkejan ajaamasag, aents senchi uwajagmatai, duwi vino imanchau ajamau agmae. Tujash amek nagkamchakum pegkeg ajamasmesh yamaish imanuk ajamame, —tiu. 	 ויאמר אליו כל איש יתן בראשונה את היין הטוב וכאשר ישכרו יתן להם את הגרוע ואתה צפנת היין הטוב עד עתה׃


Nunú ijunbau ashimnakmatai, judío aidau, tikich judío atajai tumamiu aidaujai Pablon Bernabejai pataetukajui, nuniagtai: —Atumek Apajuí anempaidau asag wait anenjamjau asagmatai, shiig ichichmamjajum pujustajum, —tusa chichagkajui. 	 ורבים מן היהודים ומגרי הצדק הלכו אחרי פולוס ובר נבא בהפרד הקהל והמה דברו על לבם ויזהירום לעמד בחסד האלהים׃


Juna jutika juka shiig puyatjumainai, jutii sujuinag juna sujumainchau etamkamtaig megkaemainaitji, tujash imá duke nunimaitsui, jega iina apajuiji Diana daagtina nuna jeeshkam pachikchamu atatui, nunitai Asia nugka juwiya, ashí tikich nugkanmaya aidaush emematin agma nunak dakitug idaisagtatui.” 	 ועתה עוד מעט ולא לבד חלקנו זה יהיה לבוז כי אם גם היכל ארטמיס המלכת הגדולה יחשב לאין ותכלה תפארתה אשר כל אסיא וכל ישבי תבל מכבדים אותה׃


Nunak Abel maamua nui nagkamas, Apajuí etsegtinun Zacariasan jega Apajuí ememattainum pujuttaman maawaju ainawai. Imaan aents kajegbau aina nuaduí atumnak suwimkanak sujamsagtin ainawai. 	 מדם הבל עד דם זכריהו אשר נהרג בין המזבח ולבית הן אמר אני לכם דרוש ידרש מן הדור הזה׃


Imatijamainakush minaig datumtamain ainatsui. 	 אך לא יפל משערת ראשכם ארצה׃


Nuniau asan wi dutikag nunak, dakitamujua nuna takau asan, chicham umiktina duka dekas pegkejapita tajai. 	 ובעשותי את אשר לא רציתי בו הנני מודה בזאת כי התורה טובה היא׃


Nuna ashí jintinkagtua ashimak, ni jintintaiji aidaujai nainnumia akaiki wetai, kuashat aents saetus ashinaidau. 	 וירד מן ההר וילך אחריו המון עם רב׃


Nunin asamtai ii yaunchuk pegkegchau takajakuitag nunisaik pujusá Kristu ememattsuk, pag levaduragtuchu Pascuatin yujakbauwa numamtuk, dekaskenum emematiagmi. 	 ואחרי כלם נראה גם אלי כמו אל הנפל׃


Dekas tajime: Wika ju uva yumijiya junak yamai nagkamsanuk awenanuk uwagchattajai, atak tsawan uminkui mina Apajú inamtain ataktú atumjai ijunkun uwagtinaitjai. 	 ואני אמר לכם כי מעתה שתה לא אשתה מתנובת הגפן הזאת עד היום ההוא אשר אשתה אתה עמכם חדשה במלכות אבי׃


Nuaduí Apajuí emtinish mina anentaimtajuish pegkeg, antsanuk aents aidaunmash pegkeg atasan kakanmamjai. 	 ובזאת גם עמלתי להיות תמים לב לאלהים ולאדם תמיד׃


Tiagtai Jisus ditan chichajak: —Dekas tajime: Wi waittsan jakattag imanisjumek waittsatin ainagme; tujash mina untsujuí, tikich mina menajuí ekeemsatin atajum tusanuk tumaitsujime. Nunak mina Apag ya aidau ekeemsatnujinak umigkauwaita nuna ekentsagtinai, —tiuwai. 	 ויאמר אליהם הן את כוסי תשתו ובטבילה אשר אני נטבל בה תטבלו אך שבת לימימי ולשמאלי אין בידי לתתה בלתי לאשר הוכן להם מאת אבי׃


Seisa nu trompetajin umpuagmayi, nuniamunum Apajuí emtin altar ayatak orok najanamu, cuatro uwaetukbauji aja nuwiya chicham jiinun antukbaijai. 	 והמלאך הששי תקע בשופר ואשמע קול אחד מארבע קרנות מזבח הזהב אשר לפני אלהים׃


Ni aatus nuniak, agagbaunum tawa nunak umikuí: “Abragkak Apajuinak dekaskeapi tiuwai. Nunikbaunum pegkeg aentsua iman diyaam asauwai, nuigtush Apajuí kumpají” tutai aajakuí. 	 וימלא הכתוב האמר והאמן אברהם ביהוה ותחשב לו לצדקה ויקרא אהב יהוה׃


dutika chichaak: —Apajuí chichame agagbauwa nui: ‘Mina jegajuk Apajuí aujku ijuntaiyai tama atinai’ tawa nuniaig atum kasá batsamtai emaugme, —tiu. 	 ויאמר אליהם הן כתוב כי ביתי בית תפלה יקרא ואתם שמתם אתו למערת פריצים׃


Nuniagtai fariseo aidau ditan chichajuinak: —¿Wagka atumesh tsawan ayamtai tsawagmataig takantsashti tibauwa nunin aish aikagme? —tuidau. 	 ויש מן הפרושים אשר אמרו אליהם למה אתם עשים את אשר איננו מתר לעשות בשבת׃


Atumek jutii Apajuí uchijí asajin agagbaunum: “Mina uchijuh, wi pegkegchauwai tusa tajam duka antugtukta, tuja wi amina Apujum asan jiyajam duwishkam wake besemag anentaimipa, 	 ותשכחו דבר הנחומים המדבר אליכם כמו אל בנים לאמר מוסר יהוה בני אל תמאס ואל תקץ בתוכחתו׃


Nuigtushkam ekesag tiuwai: —Atum mina dekaskeapi tujutuinachu asagmin, makichik aentstigmekesh mina Apag wakemitkagmachkuig, minaig tamaitsugme timajime. 	 ויאמר על כן אמרתי לכם כי לא יוכל איש לבוא אלי בלתי אם נתן לו מאת אבי׃


Nuniagtatman judío Tesalonicanmaya aidau, Pablo Berea wekagas Apajuí chichamen etsejui tabaun dekaawag, shimutkag nuwishkam aentsun dapampakaju. 	 ויהי כאשר שמעו היהודים אשר מתסלוניקי כי מגיד פולוס את דבר אלהים גם בברואה ויבאו ויעררו את העם גם שמה׃


“Mina yatsug Israel wegantu aidauh, wika shiig dekajai, atum atumí apujum aidaujai, Jisus mauwaitjum duka dekachu asajum mau ainagme. 	 ועתה אחי ידע אני כי בבלי דעת עשיתם גם אתם גם ראשיכם׃


Apajuinak mijattsuk see tusanké ajai atum nuniajum nuaduí, nuigtú Apajuí aujkunush atumin pachisan tuké segattsanké ajime. 	 לא אחדל מהודות בעבורכם בהזכירי אתכם בתפלתי׃


Nunitai Jisus niina senchijí jiinun dekapmamag, aents minidaun ayampatua: —¿Ya mina nugkutaijuish antinkae? 	 וברגע ידע ישוע בנפשו כי גבורה יצאה ממנו ויפן בתוך העם ויאמר מי נגע בבגדי׃


Nunik Saulok Jerusalén juwak pujusá, ditajai ijunag wekagas ajankas Jisusan pachis chichagkagtau. 	 ויהי אתם יוצא ובא בירושלים׃


Jakau aidau nantajagtinun pachis Moisés agajua nunú shiig dekamtijamui, Apajuí numi zarza tutai kegamunum chichaak: ‘Wika Abraham, Isaac, Jacob aina nuna Apajuijiyaitjai’, tiuwai. 	 וגם משה רמז בסנה כי יקומו המתים בקראו את יהוה אלהי אברהם אלהי יצחק ואלהי יעקב׃


Aents pegkejak pegkegnumag anentaimu asa, chichaakush pegkegnak chichauwai. Nunisag aents pegkegchau anentaimushkam pegkegchaunak chichawai. 	 האיש הטוב מאוצר לבו הטוב מוציא את הטוב והאיש הרע מאוצר הרע מוציא רע׃


Atum ju dutikakjumek, wi atumin jintintuamiajim duka umiatsjume. Nuniakjumin wi atumin jintintuamiajim nunak, wainkanuap jintiaja tusan uyumajai. 	 מתירא אני פן לריק עמלתי בכם׃


Jisusan achijagmatai, suntag aidau jaanchjin jukiag: Yana kayajig jinkit, nu jaanchnak jukiti tusag, wasugkamaidau. Nuní uminkauwai Apajuí etsegtin chichaak: “Mina jaanchjunak akandaikag jukiaje, kayají jintukbau aidau” timawa nunú. 	 ויהי כאשר צלבו אותו ויחלקו להם את בגדיו וגורל הפילו למלאת את אשר נאמר בפי הנביא יחלקו בגדי להם ועל לבושי יפילו גורל׃


Nui ejentag achijag, nuigtushkam jimag magkagtinun achijag, Jisusan ejapeawag awajawajui. 	 ויצלבו אתו שמה ושני אנשים אחרים עמו מזה אחד ומזה אחד וישוע בתוך׃


Atumek aents dutikamujiya nu shiig dekagtsukek pegkegchauwai tiigpajum, shiig dekaajum duwi nuninai takugmesh titajum, —tiuwai. 	 אל תשפטו למראה עין כי אם משפט צדק שפטו׃


Betaniak Jerusalén jegattak kampatum kilómetro jegaantu. 	 ובית היני היה קרוב לירושלים כדרך חמש עשרה ריס׃


Tiajam ni jintintaiji aidaushkam wegag Jisus tibaunak imatiksag umikaju. 	 וילכו התלמידים ויעשו כאשר צוה אתם ישוע׃


Jacopa uchijiyai José, María aishi aajakua nunú; tuja Maríayai akiinauwai Jisus, Apajuí awemamu taku Kristu tujakbauwa nu. 	 ויעקב הוליד את יוסף בעל מרים אשר ממנה נולד ישוע הנקרא משיח׃


Tujash Sardisnum pujautijum tikich pegkegchau takainakuish, atum pegkegchau takaschau aidautigmek, aents jaanchjin tsuwapachujai betekak ainagme. Nu aidauk jaanch pujun nugkujag wijai yujasagtinai, Apajuí wakegamun takasaju asag. 	 יש לך גם בסרדיס שמות מעטים אשר לא גאלו את מלבושיהם ויתהלכו אתי לבשי לבנים כי ראוים הם לזאת׃


Nuniakjum pempentunisjumek shiig anendaisajum judaitajum, Kristu atumin Apajuin ememattinme tujamu asa, shiig aneas jujamkiajua nunisjumek. 	 על כן תקבלו איש את אחיו כאשר גם המשיח קבל אתנו לכבוד האלהים׃


kashinia duwi wegak, jeennun jimag tsawantai takasá kuichik jumainun akik ukuak: ‘Ame kuitamjutkata, wi waketkun wajupa tujuttatme nunash akiktajame’, tusa nui aepeak weuwai. 	 ולמחרת בנסעו הוציא שני דינרים ויתנם לבעל המלון ויאמר כלכל אותו ואת אשר תוסיף עוד להוציא עליו אני בשובי אשלמנו לך׃


Tusa jinki weuwai Olivosan mujajin nui tuke weu asa, nunitai jintintaiji aidaushkam ashinkajui. 	 ויצא וילך כיום ביום על הר הזיתים וילכו אחריו גם תלמידיו׃


Nunú Wakania nuuwai, Apajuí sujabau jukiagtin asajin emtika amasmauwa nu, jutiin ashí agkanmitkagma niina aentsji etamkatna duwi, dutijamamtai ashí jutiik Apajuí senchigtina nu ememattinaitji. 	 כי זה ערבון ירשתנו לפדות לו עם סגלה לתהלת כבודו׃


Nunitai Pedrok agaag juwakui. Nunikmatai nu sacerdote waintaiji asa wayauwa nunú, waiti kuitamnun aujus Pedron awayauwai. 	 ופטרוס עמד מחוץ לפתח ויצא התלמיד האחר המידע לכהן הגדול וידבר אל השערת ויבא את פטרוס פנימה׃


Siete aajakajua duka ashí nunak nuwatjaju aina duwish ¿dekas yana nuweg atinaita atak nantainamunmash? —tuidau. 	 והנה בתחית המתים למי מהם תהיה לאשה כי היתה אשה לשבעה׃


Nunik Marta Jisusan igkug chichajak: —Apuh, ame juwi pujutaik mina ubajuk jamain wajakchae, 	 ותאמר מרתא אל ישוע אדני אלו היית פה כי אז לא מת אחי׃


Tujash wi mantamnashtaish, ¿utusag Apajuí chichamen agagbauwa dusha uminkati? —tiuwai. 	 ואיככה אפוא ימלאו הכתובים כי כן היה תהיה׃


Nunú tusa tima, achikbau kuitamnushkam juki, jegá awayaa imau nagkatkamunum ejegan, taapna dawe dekapasa agtukbaunum nawen wegajug shiig chanuag kuwakchamin ema ukukiuwai. 	 והוא כאשר צוה כן השליכם בחדר המשמר הפנימי וישם את רגליהם בסד׃


Nuniagtai chicham umiktinun jintinkagtin aidau fariseo aidaujai, Jisusa jintintaiji aidaun ashishmatuidau, nuninak: —¿Wagka atumesh apú kuichkiji atinun yajumin, nuigtú aents pegkegchau aina ibaujai ijunjajum yuwakjumesh, umutash ditajaish umajume? —tuidau. 	 -03[ וילונו הסופרים אשר בהם והפרושים על תלמידיו ויאמרו למה אתם אכלים אליהם הבריאים אינם צריכים לרפא כי אם החלים׃


¡Iwanchi uchijí aidauwah! ¿Itugsagmea pegkejash chichamainaitjume ibau pegkegchau aidautigmesh? Aentsuk ni wajukuna anentaimua, nunak chichaak iwainawai. 	 ילדי הצפעונים איכה תוכלו למלל טוב ואתם רעים כי משפעת הלב ימלל הפה׃


Nuna timatai niina jintintaiji doce aina nuwiya Judas Iscariote, jiinki weuwai sacerdote apuji aidaujai Jisus sujuktinun chichaman umiktatus. 	 ויהודה איש קריות אחד משנים העשר הלך אל ראשי הכהנים למסר אותו אליהם׃


Pedro eke ni wainkamujiya nuna anentaimtú pujai, Wakaní Pegkeji chichajak: “Simogka kampatum aents egapainawai, 	 ופטרוס עודנו חשב עם לבבו על המראה והרוח אמר אליו הנה שלשה אנשים מבקשים אותך׃


Dutikamtai Jisus chichajak: —Espadajum jukim awajata, ashí aents espadayai maanidauk, espadajai maam agtinai. 	 ויאמר אליו ישוע השב את חרבך אל תערה כי כל אחזי חרב בחרב יאבדו׃


Tiagtai Jisus aents nuninun akanak juki, ni tsajam uwejen kuwishin inujuauwai; dutika usukin juki nuna inayin antinkauwai. 	 ויקח אתו לבדו מקרב ההמון וישם את אצבעותיו באזניו וירק ויגע על לשנו׃


Numamtuk Apajuiyai kajintsá anentaimjai tuinayatak pegkeja nuna takainachkug, Apajuiyai kajintsá anentaimjai tuinamujiya duka wainkayai. 	 ככה גם האמונה אם אין בה מעשים מתה היא בעצמה׃


Nu tusa tamawaik Ananiasak jaka iyaantui, tuja ashí aents nuna dekaawajuk senchi ishamkajui. 	 וכשמע חנניה את הדברים האלה נפל ארצה ויגוע ותהי יראה גדולה על כל השמעים׃


Nuna tusa ukuak nui jiinki, Jisus Capernaum jegattaman capitán tajuntun: 	 ויהי כבאו אל כפר נחום ויגש אליו שר מאה אחד ויתחנן לו לאמר׃


Tama Pablo ayaak: —Apu Festoh, dekas chichame antugtayah, imaanjachjai. Wi chichaag duka kuashat anentaimtumainai, tuja dekasketnash dekaske. 	 ויאמר פולוס אינני משגע פסטוס האדיר כי אם דברי אמת וטעם אביע׃


Romanum jegaa ajin, tikich aents achigbau aidaunak capitán yajuak, achijatnun dekas apujin ejeti susabi. Dutikak Pablonak niinash akanak makichik suntag kuitamkati tusa apusajabi. 	 ואחר באנו אל רומי העביר שר המאה את האסירים אל שר הצבא ולפולוס הניחו לשבת לבדו עם איש הצבא השמר אותו׃


Tama nuwa ayaak: —Wika aishinchauwaitjai, —tiuwai. Tutai: —Dekas tame, wika aishinchauwaitjai tame duka; 	 ותען האשה ותאמר אין לי איש ויאמר אליה ישוע כן דברת אין לי איש׃


tujash nunin aig dita shiig juwakchainum tau asá kuchanum weme agsea ajugtá, dutikam dekatkau namak ajuittam nuna weni iwanjam diistá. Nui kuichik egkemtatui. Nunú kuichik jukim jega Apajuí ememattainum weme midau, aminujai akikmakta, —tiuwai. 	 אך למען לא נהיה להם למכשול לך אל הים והשלכת אל תוכו חכה ואת הדג הראשון אשר יעלה שאהו וכאשר תפתח את פיו תמצא בו אסתירא אותו קח לך ונתת להם בעדי ובעדך׃


wagki Apuk, ni tibaujiya nunak waamak ashí nugkanum umiktatui”, tiuwai. 	 כי כלה ונחרצה אדני עשה בקרב הארץ׃


Makí makichik yaakta yantame aina nuwig, kampá kampatum waiti ajiagmayi. 	 שערים שלשה ממזרח שערים שלשה מצפון שערים שלשה מנגב ושערים שלשה ממערב׃


Apajuik aents aidau niina umijuidaunak tuke wait anentsagké atinai. 	 וחסדו לדור דורים על יראיו׃


Juna imatikainai Pedro agaa ekeemtatman, apú inake nuwa jegantun chichajak: —Amesh Jisus Galileanmayaya nujaimpap wekaemume, —tau. 	 ופטרוס ישב מחוץ לבית בחצר ותגש אליו שפחה לאמר גם אתה היית עם ישוע הגלילי׃


Nunin asamtai yaaktan chichajuinak: “¡Ame wají dekas pegkeg aidau imá wakejuyum duka, yamaik atsugtamsae! Ashí amina wajiijum shiig pegkeg aidau ajutjama duka tuke igkugchatnaitme”, awajiagmayi. 	 והמגדים מחמד נפשך אזלו ממך וכל שמן ומצהיר אבד ממך ולא תמצאם עוד׃


Apolos jega ijuntainum wajantá shiig machikish puyatkas wajas chichamujin Priscila Aquilajai antujuk, ajum chichamujin ashimkamtai akanak jukiag, Jisusan pachis shiig juní awai tusag ujakajui. 	 והוא החל לקרא בבית הכנסת בבטחון לבב וישמעו אתו עקילס ופריסקלה ויקחהו אליהם ויוסיפו להגיד לו את דרך האלהים באר היטב׃


Wi jeennun waitin epenmataig atum agaa ijunutijum: ‘Apujuh, Apujuh waiti ujatjita’, tusajum untsugkugminish, wi chichagkun: ‘Wika atumnak wainchau ainajime, tuwiyants ainajum titinaitjime.’ 	 והיה מיום אשר יקום בעל הבית וסגר את הדלת ותחלו לעמד בחוץ ולדפק על הדלת לאמר אדנינו אדנינו פתח לנו וענה ואמר אליכם אינני יודע אתכם מאין אתם׃


Tiagtai Jisusak dita pegkegchau anentaibaujinak shiig dekaju asa: —¿Tsanujatin aidauwah, wagka tsanujá dekapjustasagmesh wakejutagme? 	 וישוע ידע את רשעתם ויאמר החנפים מה תנסוני׃


Nuniai nuwa nawanji wakan pegkegchau egkemtugbau antuku nui pujawai tabaun, nunik tajuntun tikishmatjau. 	 כי אשה אשר רוח טמאה נכנסה בבתה הקטנה שמעה את שמעו ותבא ותפל לרגליו׃


Sacerdote apuji aidau, tikich apu aidaujai tsanumjuinamash, Jisusak aimkag chichakchauwai. 	 וידברו עליו שטנה הכהנים הגדולים והזקנים והוא לא ענה דבר׃


Tutai aents aidauk kayan jukiaju tukutasag, tujash Jisusak uumak jega Apajuí ememattainmayag jiinkiuwai. 	 אז ירימו אבנים לרגם אתו וישוע התעלם ויצא מן המקדש ויעבר בתוכם עבור וחלוף׃


Nuigtushkam nigki, niina nemajuina nuna Apujishkam, nigki jakau nantashtainmaya nagkamas nantakiuwa dushakam, nunin asa nigki wagaaku juwakui. 	 והוא ראש גוף העדה אשר הוא ראשית ובכור מעם המתים למען יהיה הראשון בכל׃


Nuaduí jutiik shiig kajintsá: “Apajuiyai mina yaintuk, duwi puyatatsjai. Aents aidau mina dutijumaina nunak ishamatsjai” tumainaitji. 	 על כן נבטח ונאמר יהוה לי בעזרי לא אירא מה יעשה לי אדם׃


Nuna tutai ni jintintaiji chichajuinak: —Apuh, dekas kanag tepauku nantaktatajama, —tuidau. 	 ויאמרו תלמידיו אדני אם ישן הוא יושע׃


Nunin aish ¿wagka atumesh dusha Apajuí ekajmainush, iina muunji aidaukesh umikchaju, yamaikish jutiish umimainchauwa dusha, Jisusa nemajin aidau umiktinme tusagmesh wakegagme? 	 ועתה מה תנסו את האלהים לשום על על צוארי התלמידים אשר גם אבותינו גם אנחנו לא יכלנו לשאת׃


aanú yaaktanmaya aidau tudaujig nayaimpinak antiastatak wajasú asamtai, Apajuí ditanak suwimkan susagtatui, 	 כי חטאתיה הגיעו עד לשמים ויזכר אלהים את עונותיה׃


Ashí midaun pachisag iina aneetaiji yatsug Tíquico, dekas imatikas niishkam wijai Jisusa takatjin takagna nu ujapaktatjume. 	 את כל הקרת אותי וידיעכם טוכיקוס האח החביב והמשרת הנאמן ועבד עמיתי באדון׃


ditak ashinainai, dase senchi dasentak, kuchanak senchi tsukatmitkau. 	 ויסער הים כי רוח גדולה נושבת׃


Dutikawag Jisusa tsanumjuinak: —Jujú aents jutii nugken chichaman tsuwapak wekagas, witjai Kristunuk, Roma apujish kuichkik sumaitsui, tu wekagu asamtai juwi itaaji, —tuidau. 	 ויחלו לדבר עליו שטנה לאמר את זה מצאנו מסית את העם ומנע אתו מתת מס אל הקיסר באמרו כי הוא מלך המשיח׃


Nunak Jisus Apajin segaak: “Apawah, ame sujusbaunak makichkish emegkatkachjame” tiuwa nu betek uminu asamtai tiuwai. 	 למלאת הדבר אשר אמר מאלה אשר נתת לי לא אבד לי אף אחד׃


Timatai Jisus chichajak: —Makichik aentskesh mina pachittsagmek ujakaigpajum —tusa idayak: 	 ויצו אתם בגערה לבלתי הגיד לאיש את הדבר הזה׃


Mina pataag judío aidau chicham dekaskea nu dekatan dakituinak, ditak anentaimas augmatuinak, ju umimainai tuina duka antugkaigpa. 	 ולא ישימו לב אל הגדות היהודים ואל מצות האנשים הסרים מן האמת׃


Atumin wajiijum akuig sujukjum tikich atsumaidau yaigtajum. Atum dutiktaik, Apajuí nayaimpinum wiyakchameaut tuke atinun, kasash waimainchau, kabau wajiin emesmainchawa nuanuí ukugtamsattajume. 	 מכרו את רכושכם ותנו צדקה עשו לכם כיסים אשר לא יבלו ואוצר בשמים אשר לא יגרע לעולם אשר גנב לא יקרב אליו וסס לא יאכלהו׃


Tutai Pilato chichajak: —¿Untsu nuniakmek amek dekas Apuapitme? —tau. Tama Jisus ayaak: —Ame tujutam duka dekaske. Wika ju nugka juwig chicham dekaskea nuna etsegkatasan tauwaitjai. Ashí aents chicham dekaskea nuna antukag umiina nu mina chichamjunak antugtuinawai, —tiuwai. 	 ויאמר אליו פילטוס אם כן אפוא מלך אתה ויען ישוע אתה אמרת כי מלך אנכי לזה נולדתי ולזה באתי בעולם להעיד לאמת כל אשר הוא מן האמת ישמע בקולי׃


Tusá ujakam senchi kajeká, jegaa waitnak dakitug agaag wajasuí. Nunikmatai ni apají jiintuki: ‘Wegajai jegá wayaami’, tau. 	 ויחר לו ולא אבה לבוא הביתה ויצא אביו וידבר על לבו׃


Nuna Jisus timatai fariseo aidaushkam jiinjag ijunjaju, makichik aents Jisusan iniasti, tamash wajintig timatai tsanumjugmi tusag chichainak. 	 וילכו הפרושים ויתיעצו איך יכשילהו בדבר׃


Nuna ti, copanum vino yajaam ekeemtatman juki, Apajin see tusa jintintaiji aidaun suwak: —Ju copa juwiya ashí atum aidautijum uwagtajum. 	 ויקח את הכוס ויברך ויתן להם לאמר שתו ממנה כלכם׃


Nunú aajam dutikakmek, ii Apají nayaimpinum puja nuna uchijí atatme. Apajuik ashí aents pegkeg, pegkegchau aina nudaujai etsanak etsanmitkawai, aikasag yuminashkam pegkejan takaidau, pegkegchau takaidaujai yutumtikui. 	 למען תהיו בנים לאביכם שבשמים אשר הוא מזריח שמשו לרעים ולטובים וממטיר על הצדיקים וגם על הרשעים׃


Nunú Nicodemo Apajuin pachis ausatatus kashi Jisusan jegajiuwai. Dutika aujak: —Jintinkagtinuh, jutiik dekainaji dekas aminak Apajuí awetabiuwai, jutii aidautin jintintuati tusa. Apajuijai pujachuk aents dutikmainchau aidau, ame kuashat iwainajam takaam imatikag takamainchau ainawai. 	 ויבא אל ישוע לילה ויאמר אליו רבי ידענו כי אתה מורה מאת אלהים באת כי לא יוכל איש לעשות האתות אשר אתה עשה בלתי אם האלהים עמו׃


Tusag machikish itattsuk nuní senchi pampaidiagtai, Pilatok: —Yumi utugtitajum, —tima itaamtai, ditá eemtin ikigmaju, nuniak: —Wika ju aentsnumag shiig agkantaitjai, juka atumdauwai, —tiu. 	 ויהי כראות פילטוס כי לא יועיל מאומה ורבתה עוד המהודה ויקח מים וירחץ את ידיו לעיני העם ויאמר נקי אנכי מדם הצדיק הזה אתם תראו׃


Atum ainajum anuiya, wajasá niimtai torre tutain yakí jiiká jegamkatatus wakegakug, ¿dekatkauk ekeemas anentaimainchaukait, ibau jegamainush kuichkish ajutuash, wajupa kuichkinak ashimkainja tusa? 	 כי מי מכם החפץ לבנות מגדל הלא ישב בראשונה ויחשב את ההוצאות אם השג תשיג ידו להשלימו׃


Nayaimpinmaya ishamain aidaun iwaintuktinuitjime. Nugkaashkam duwikish wainkashbaun iwaintuktinuitjime numpan, jiin, nugkanum senchi bukuitamun. 	 ונתתי מופתים בשמים ממעל ואתות בארץ מתחת דם ואש ותימרות עשן׃


Dutikam niishkam kuchin ayujak pujus senchi yapajak, kuchi yuwinamun yumain dekapeau, tujash makichik aentskesh yutainak suwinachu. 	 ויתאו למלא את בטנו בחרובים אשר יאכלו החזירים ואין נתן לו׃


“Wakaní Pegkejig minai awai nuniau asamtai mina etegtuae, ujunauch aidaun pegkeg chicham aidaun ujaktí tusa. Apajuí minak awetine, achikbau aidaush agkanmagawagtatui tusam ujaktá tusa. Wainmachu aidaushkam wainmitkakta dutikakum waitkatai aidaush ayamjukta, 	 רוח אדני עלי יען משח אתי לבשר ענוים׃


“Witjai dekas uva numijiya numamtinnuk, untsu mina Apajui ajakan kuitamna numamtina duka. 	 אנכי הגפן האמתית ואבי הוא הכרם׃


Tama Natanael antugmamak: —¿Minash tuwí waitkamume? Tama Jisus ayaak: —Wika aminak Felipesh tajutjama ujapatsaig, numi higuera wakentin pujamin wainkamjame, —tau. 	 ויאמר אליו נתנאל מאין ידעתני ויען ישוע ויאמר לו בטרם קרא לך פילפוס בהיותך תחת התאנה אנכי ראיתיך׃


Dekaskenmag tikich yamajam chicham etsegbau asamtaigkish tuinatsui. Nunin aig tikich aidau tsanugmainakui nuniagme, nu aidau Kristu chichamen emesjatatus wakegainawai. 	 והיא איננה אחרת רק שיש אנשים העכרים אתכם וחפצים להפך את בשורת המשיח׃


Nunikag jegawag jegá waikmá uchin dukujijai pujuttaman wainkaju. Dutika uchin tikishmatug emematuidau. Nuninak ditá kajunjin ujakag uchin anentag wají wakejumain aidaun susaju: Oron, ekematai incienso pegkeja kugkuinun, kugkuin mirranashkam. 	 ויבאו הביתה וימצאו את הילד עם מרים אמו ויפל על פניהם וישתחוו לו ויפתחו את אוצרותם ויקריבו לו מנחה זהב ולבונה ומר׃


Jutiik ame tame duka dekaskeapi tuinaji. Nuniau asá shiig dekaji, amek Kristuitme Apajuí pegkegma nuna Uchijí, —tiuwai. 	 ואנחנו האמנו ונדע כי אתה המשיח בן אל חי׃


Nuniamunum nuwa jutiijai yujau aidau kashikmas Jisus ukusbaunum wegaju, anentai jegagmainchaun 	 והנה גם נשים מקרבנו החרידנו אשר קדמו בבקר לבא לקבר׃


Nuna ti Jisus tikich aentsnashkam: —Nemagtukta, —tiuwai. Tama: —Apuh, idaitusta mina jegajuí wenu, apag jakamtai ukusan ukuakun nemagkatjame, —tau. 	 ואל איש אחר אמר לך אחרי והוא אמר אדני תן לי ואלכה בראשונה לקבר את אבי׃


wai waitiakua tugkitak anuasa ashí ashinkawa yaakat Lasea tikijunum, Anumtai Pegkeg tutainum jegawabiaji. 	 ואחרי אשר עברנו בתלאות באנו למקום אחד נקרא קלילמני אשר קרובה לו עיר ושמה לסיא׃


—Apuh, adeagji wait aaya nunú, iwaaku pujus chichaak: ‘Wika jakanush kampatumchik tsawantaik nantaktinaitjai’, tuuyi. 	 ויאמרו אדנינו זכרנו כי אמר המתעה ההוא בעודנו חי מקצה שלשת ימים קום אקום׃


Juna Herodes dutika uchin kajegkua duka, Apajuí etsegtin Jeremías agagbaunum: 	 וימלא הדבר הנאמר בפי ירמיה הנביא לאמר׃


Nuniai wainkabiajai makichik nayaimpinmaya aents senchigtin senchi untsumak: “¿Yaita dekas imanush, juna kuwajug papiin atimainush?” tusa iniimtatman. 	 וארא מלאך אביר קורא בקול גדול מי הוא הזכה לפתח הספר ולהתיר את חותמיו׃


Dutika ashí najankamu aina nunash, nuigtú niiní sujumankau aidaunashkam Apuji ema idaisauwai, ni diistí tusa. 	 וישת כל תחת רגליו ויתן אתו לראש על הכל אל העדה׃


Dekas tajime: Aents aidau uchi mina anentaimjutuina imanis anentaimjutuinachuk Apajuí inamak amain ainatsui. 	 אמן אמר אני לכם כל אשר לא יקבל את מלכות האלהים כילד הוא לא יבא בה׃


Nunikag nuwan chichajuinak: —Yamaik imá ame ujajatkamum duwikik dekaskeapi tatsuji, dekas jutiishkam ni chichaamuk shiig antugkaji, nunikaju asaja: Dekas juwapita ashí aents aidau ditá tudaujin suwimak jumainun ayamjuktina duka, tuinaji —tiajui. 	 ויאמרו אל האשה מעתה לא בעבור מאמרך נאמין כי באזנינו שמענו ונדע כי אמנם זה הוא המשיח מושיע העולם׃


Tama ni ayaak: “Kuitamamkatin atajum tsanugmajainum, kuashat aents aidau mina daajun adaimasag: ‘Witjai Kristunuk, tsawantak jegawai’, wajagtinai, imatuinakuish dekaskeapi tusajum antugkaipajum. 	 ויאמר ראו פן תתעו כי רבים יבאו בשמי לאמר אני הוא והעת קרובה ואתם אל תלכו אחריהם׃


Takug nuwan achikú. Dutikam nuwashkam shiig dakuenak tutupit wajasuí. Nunik Apajuin see taku emematu. 	 וישם את ידיו עליה וכרגע קמה ותתעודד ותשבח את האלהים׃


Atumek dekagme, ashí jutii iyashí aina duka Kristu iyashí wegantui. Nuniau asamtai nuwa akiká takatai aina nuninjaig apatdaimaitsuji, ii nuniaku Kristu iyashí jukí, nunú nuwajai apatmaina numamtuk awagmamain asaja. 	 ואבקשה מכם אחי הלא ידעתם את בית אסטפנוס שהוא ראשית אכיא ויתנו את נפשם לשרות הקדשים׃


Nuna antukag, judiuchu aidauk shiig aneasajui, nuninak Apajuí chichamega juka dekas shiig pegkejai tuidau; nunikag ashí aents pujut nagkanchaun jukiagtinme tibau aina duka dekaskeapi tiaju. 	 וישמחו הגוים כשמעם ויהללו את דבר יהוה ויאמינו כל אשר היו מוכנים לחיי עולם׃


Ocho tsawan jegamtai, uchin pakaji ajapjuinak adaikaju JISUS. María eke ejapjumainchau aig, nu adaikattame tusa nayaimpinmaya aents tibaunak dutiksag. 	 ויהי במלאת לנער שמנה ימים וימול ויקרא שמו ישוע כשם אשר קרא לו המלאך בטרם הרה בבטן׃


Nunú yaaktanmag makichik nuwa wajeshkam pujau asa utugchat ajusam, apun jegajua: ‘Jujú epegtujuata’, tusa segau. 	 ואלמנה היתה בעיר ההיא ותבא אליו לאמר דינה את דיני ממריבי׃


Ditanak aents katsek aidau batsatbaunum ishimjai, chichamjumin jintinkagtuatnume tusan, ame mina awetiuwaitam dutiksanuk. 	 כאשר אתה שלחת אתי אל העולם כן גם אני שלחתי אתם אל העולם׃


Tujash dekaskeap tujutua tatsum duwi, yamai nagkamsamek chichatsuk pujusam, tsawan wi tajam nu ejetatme, —tau. 	 והנה תאלם ולא תוכל לדבר עד היום אשר תהיה זאת תחת כי לא האמנת בדברי אשר ימלאו למועדם׃


Wi kashí kashinig jega Apajuí ememattainum atumjai ijunnuweg duwikish jutikagmek achigchau agmaugme. Tujash yamaik atum mina jutijuatnun iwanch atumin inapakui jutijagme, —tiuwai. 	 ואהי אצלכם יום יום בהיכל ולא שלחתם בי יד ואולם זאת היא שעתכם ושלטן החשך׃


dutikawag uumainchau wajasmatai, uchi egkemainun najatuawag egkeawag namaká inanakiuwai. Dutikamun Faraogka nawanji wainak juki ni tuke uchijima tsakapajui. 	 וכאשר השלך אספה אתו בת פרעה ותגדלהו לה לבן׃


pegkegchau chichagtamaidaush pegkegnum chichagkatajum, wainak tsanumjutpainakuish Apajuí aujtustajum. 	 ברכו את מקלליכם והתפללו בעד מכלימיכם׃


Tutai Jisus ayaak: —Aents kuichkin tsagkatkagtinun jimag aents diwimaidau, nuniamunum makichkia nu quinientos tsawantai takasá akikmamainun kuichkin diwimai, tikichia nu cincuenta tsawan takasá akikmamainun diwimu. 	 שני חיבים היו לנשה אחד האחד חיב לו דינרים חמש מאות והשני דינרים חמשים׃


Tusa timatai awentsag iniinak: —¿Dekas tujash yaitpa? ¿Apajuí etsegtin Elías aajakua dukaitam? —tuidau. Tama Juan chichaak: —Wika Eliaschauwaitjai, —tau. Timataishkam awentsag iniinak: —¿Apajuí etsegtin taatna dukaitam? Nu tamashkam: —Atsa, duchauwaitjai, —tau. 	 וישאלו אתו מי אפוא אתה האתה אליהו ויאמר אינני האתה הנביא ויען לא׃


Tujash tsawan jegattawai nuwena nunú juwam atata nu, nunikmatai ipaamu aidaush wake besemag dekapenak yujumkanak ijagmakagtatui. 	 הנה ימים באים ולקח מאתם החתן ואז יצומו בימים ההם׃


¿Wajuk etsegkatnumki Kristu pachisa etsegkata tusa awemachbau aidaush? Apajuí chichame agagbaunum: “Tikima shiig pegkejai, chicham pegkeja nuna pachis etsejak taa duka”, tawai. 	 ואיך יגידו אם אינם שלוחים ככתוב מה נאוו רגלי מבשר שלום מבשר טוב׃


Nunisag wiyakuch aidauk wajiijin megkayinakush, shiig aneas pujumainai. Apajuik ditá wajiijin diigsag eme anentatsui. Wagki wiyakchameamua duka, dupá yagkují wajukeama numamtuk wajakagtin asagmatai. 	 והעשיר יתהלל בשפלותו כי יעבר כציץ החציר׃


Juuwai atum takasbaugmin jumainaitjum duka. Pai, ju jukijum wetajum. Juna atumin amaag jutiksanuk inagnamunum takasaju aidaunashkam susatasan wakegajai. 	 קח את שלך ולך ואני רצוני לתת גם לזה האחרון כמו לך׃


Nunik yaakat Efeso anumkamunum, Pablo Aquilan Priscilajai ukuak nigka jega ijuntainum weu, nunik judío ijunjamunum Jisusan pachis chichasú. 	 ויבאו אל אפסוס ויעזב אתם שם והוא הלך לבית הכנסת וידבר עם היהודים׃


Dutikam Jisus chichaak: “Apawah, tsagkujata dekainachu asag, minak jutijuinawai”, tau. Nuniai suntag aidauk, yana kayajig jinkit nunú Jisusa jaanchjinak jukiti tusag wasugkamaidau. 	 ויאמר ישוע אבי סלח להם כי לא ידעו מה הם עשים ויחלקו בגדיו להם ויפילו גורל׃


aikasmek Andrónico, Juniasjai kumpamjutuatajum, ditak mina pataag ainawai, nuigtush wijai betek achinkajui. Ditanak Jisusa jintintaiji aajakú aina dushakam shiig anentin ainawai. Wika eke Kristun nemagtsuk pujai, ditá Kristunak nemagkaju ainawai. 	 שאלו לשלום אנדרוניקוס ויוניס שהם קרובי ואסורים אתי ולהם שם בשליחים ולפני היו במשיח׃


Tusa idayak, duwi ni aneetaiji wajattaman: —Anuwai amina dukuk, —tiuwai. Nunú tima niina dekas aneetaijig Jisusa dukujinak juki jegá emauwai. 	 ואחר אמר אל תלמידו הנה זאת אמך ומן השעה ההיא אסף אתה התלמיד אל ביתו׃


Atum umijakchauwaitjum nunisag yamai kuashat mina pataag aidaush Apajuinak umijuinatsui, nuniagtai Apajuí atumin wait anenjamjaje. Apajuí umijuinachbau asa idaisauwa nunak, atumin wait anenjamjauwa nunisag mina pataag judío aidaunash wait anenjata tau asa dutikauwai. 	 כן גם אלה עתה ממרים היו למען על ידי חנינתכם גם הם יחנו׃


Tusa tiagtai Pedro ditá kumpají aidaujai ijunag eketu wajakí senchi chichaká: “Mina pataag judío aidauwah, ashí Jerusalén batsamin aidauwah, jujú shiig antuktajum wi titatjim nu. 	 אז יעמד פטרוס ועשתי העשר עמו וישא את קולו וידבר אליהם אנשי יהודה וישבי ירושלים כלכם זאת תודע לכם והאזינו אל דברי׃


Nuaduí atumek, Pablo yamigbau asan niina nemagjai, tusagmek tujutmain ainatsjume. 	 אבל האשה כי תגדל שערה פאר הוא לה כי נתן לה השער לצניף׃


Jisus senchi jiiká chichaak: “Aents mina dekaskeapi tujutuina duka, mina Apag awetiuwa nunashkam dekaskeapi tuinawai. 	 ויקרא ישוע ויאמר המאמין בי לא בי הוא מאמין כי אם בשלח אתי׃


Yatsug aidauh, ubag aidauh, ii Apuji Jisukristu wait anenkagtamujiya nu atumi wakanminish uyuntamsagti. Aatus atí. 	 חסד ישוע המשיח אדנינו יהי עם רוחכם אחי אמן׃


Imatiagtai Jasón tikich Jisusa nemajin aidaujai apu aidaun chichajuinak: —Jasta, dekas jutii yajá wetajum tusa awemanti, nu tau asá kuichik ukuaji, iina yaaktajin jiinjagmataig ataktú awagtugkitajum, untsu jiinjashmataig kuichkik tuke jukitajum, —tiaju. Nuna tiagmatai apu aidau Jasogkan, tikich Jisusa nemajin aidaunash akupkajui. 	 ויקחו ערבון מידי יסון ומידי האחרים ואחרי כן פטרום׃


Amina Apujum Apajuiya nu imá senchi aneeta, nuniakum imá niinig anentaimsam pujustá, Apajuinu pegkeg aina duke dekaata, ashí Apajuí wakega duke takastá’, tawa juuwai dekas puyatjusa umimainuk. 	 ואהבת את יהוה אלהיך בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מדעך ובכל מאדך זאת היא המצוה הראשנה׃


María atumin senchi yaimpakua dushakam kumpamjutuatajum, 	 שאלו לשלום מרים שעמלה עמל רב בעבורנו׃


wagki ashí aentstik betekak tunamakaju asaja, Apajuí diismak pegkejak wantinkachuitji. 	 כי כלם חטאו וחסרי כבוד אלהים המה׃


Imatjamaitak wait anentsuk achiká juki, aents achiká egketainum egkea ukukiuwai, juwi pujus diwijin akikmakti tusa. 	 והוא מאן וילך וישליכהו במשמר עד כי ישלם לו את חובו׃


¿Nuigtush wajinak titaja? Gedeogkan, Barakan, Sansogkan, Jefté, David, Samuel, nuigtú tikich Apajuí etsegtin aina nuna pachisa tita takunuk, tsawantan atsumainaitjai. 	 ומה אמר עוד הן תקצר לי העת אם אספר מעשי גדעון וברק ושמשון ויפתח ודוד ושמואל והנביאים׃


Atumek tudau takatnum idaimamsau asagmin, Apajuí pegkejan wakega nunú takagsatajum tumainchau aajakuitjume. 	 כי בעת היותכם עבדי החטא חפשים הייתם מן הצדקה׃


Tiagtai yapinum usukinak awatuidau, nuna dutikainai tikich aidau yapinum ijuinak: 	 וירקו בפניו ויכהו באגרוף ואחרים הכהו על הלחי׃


Wagki pakamaku akush, pakamakchau akushkam Kristu Jisusaig wainkayai, dekas Kristu Jisusai kajintsá anentaimku Apajuí aneamunum, tikich aidaujaish aneniamua nuna Apajuik wakegawai. 	 כי במשיח איננה נחשבת לא המילה ולא הערלה כי אם האמונה הפעלת באהבה׃


Tuja yamai iwaaku batsata dushakam, mina: Dekas Apajuí Uchijimpapi, tujutuinak imá minak umigtuidauk, waitut nagkanchaunmag wechagtin ainawai. ¿Dusha amesh dekaskeap nuniktinaita tamek? —tiuwai. 	 וכל החי אשר יאמין בי לא ימות לעולם התאמיני זאת׃


Aents kijinun amaak: ‘Jujú jukim makichik kilómetro kuwagtukta’, tujamkuishkam jimag kilometronum ejentuntajum. 	 והאנס אותך ללכת עמו דרך מיל לך אתו שנים׃


Duka hebreo chichamai, griego chichamaish, latín chichamaishkam agagbau aajakuí. Dutikamun Jisusak yaakat tikiju achigbau asamtai, kuashat judío aidau nui nagkaemaidauk nu agagbaun aujuidau. 	 ויהודים רבים קראו את המכתב הזה כי המקום אשר נצלב שם ישוע היה קרוב אל העיר והמכתב היה בלשון עבר יון ורומי׃


jukiaju, yaaktan ukumtikiag kayai tukuag maatatus, nuninak ditá jaanchjinak awimajag datsauch Saulon: —Ame kuitamkata, —tusa susajui. 	 וידחפהו חוצה לעיר ויסקלו אתו באבנים והעדים פשטו את בגדיהם לרגלי בחור אחד ושמו שאול׃


Nu ii kajintsá anentaimtumaina nu eke taatsaigkik, achijatin aidau aentsun achig chimpia pujuja numamtuk chicham umiktina duka aputamajakuí. 	 לפני בוא האמונה היינו סגורים ונשמרים תחת התורה אלי האמונה העתידה להגלות׃


Tama Jisuschakam jegantun uwegnum achik inankiu, dutikamuik tsuweamunak megkaekau. Nunik nantakí yujumkan inajuk, Jisusan ajamsau niijai yujau aidaunashkam. 	 ויגש ויאחז בידה ויקימה ותרף ממנה הקדחת פתאם ותשרת אותם׃


“Nuna dutika sujusagmatai, nuna jukin Damasco jegattakun jintá wegai, etsa tajiastatak wajasú ai, nayaimpinmaya senchi etsantug egketkamtai, 	 ויהי אנכי הלך וקרב לדמשק כעת צהרים ופתאם נגה עלי מסביב אור גדול מן השמים׃


Nunin asamtaig, ¿Jisukristu kajintsá anentaimtamunum chicham umiktina duka imanchau juwaka? ¡Makichkish nuninchauwai! Nunisag awai, ayatak nuní nagkaemas paan awajsaji, chicham umiktinush wajinma yaijatua duka. 	 ועתה המבטלים אנחנו את התורה על ידי האמונה חלילה אך מקימים אנחנו את התורה׃


Wagki Josué Israel aents aidaun, Apajuí ayamsatnume tiuwa nui utsau ataik, Apajuik tikich tsawannak mamikiachu amainai. 	 כי אלו יהושע הניח להם לא היה מדבר אחרי זאת על יום אחר׃


Tujash nuna apuji aidau ni dekamamtai kuichik jutaijin dutikashmin wajasmatai, Pablon Silasjai achiká jukiag, chicham dekatasa ijuntainum apu aidau emtin ejegawaju. 	 ויראו אדניה כי אזלה תוחלת בצעם ויתפשו את פולוס ואת סילא ויסחבום אל הרחוב לפני זקני העיר׃


Nui capitani inake dekas aneetaiji jakattak tepau. 	 ועבד לאחד משרי המאות חלה למות והוא יקר לו מאד׃


tujash atumek nuninuk amaitsugme. Atum ainajum anuiya eme anentai atag takug, uchi eme anentsá diishtaya nunin anenmamain ainawai. Inamna dushakam aantsag tikichin takagna nunin amainai. 	 ואתם לא כן כי הגדול בכם יהיה כצעיר והמשל יהיה כמשרת׃


Tsetsek asamtai, sacerdote apujin inake aidau, suntajá apuji aidaujai, jiin ikapajag anamainak ijunbaunum Pedroshkam nui jegan anamak wajau. 	 והעבדים והמשרתים בערו אש גחלים כי עת קר היתה ויעמדו שם ויתחממו וגם פטרוס עמד עמם ומתחמם׃


Tujash nunak puyatjatsjai, dekaskenum pegkeg anentaiyai etsejuinakush, imá Kristunak pachis etsejuina duwi shiig aneajai. Nuní nagkaemas shiig aneamuk ajuttatui, 	 אך מה בכך הלא בכל אופן אם בעלילה או באמת יגד המשיח ואני הנני שמח בזאת וגם אשמח׃


Jega Apajuí ememattaiya nunak, bukuiti akijuabi. Nu bukuitamua duka Apajuí imanjiya nuna, nuigtú Apajuí senchijiya nuna iwainabi. Imaaniku asamtai siete nayaimpinmaya aents aidau, makí makichik suwimak sukagtustin aimjamun takuinaka nuna ashimtsaigkik, makichkish waimainchau agmayi. 	 וימלא ההיכל עשן מכבוד אלהים ועזו ולא יכל איש לבוא אל ההיכל עד אשר כלו שבע המכות אשר בידי שבעה המלאכים׃


Nuna tutai chicham umiktinun jintinkagtin aidau, fariseo aidaujai ditak anentaimsag: “¿Niish ya asaya Apajuinash pegkegchaunash chichajua? Imá Apajuikeajama tudaun tsagkugkagtumainuk”, tuidau. 	 ויחלו הסופרים והפרושים לחשב מחשבות לאמר מי הוא זה המדבר גדופים מי יוכל לסלח חטאים מבלעדי האלהים לבדו׃


Wika yaunchkek chicham umiktina nunash dekatsuk pujujakuitjai; tujash chicham umiktina nuna dekakman, pachiachmau pegkegchau takastasa senchi wakegamunak nagkamauwaitjai. 	 ואני חייתי מלפנים בלא תורה וכאשר באה המצוה ויחי החטא׃


Nuigtú Josué Justo tuuta awagmataiya dushakam kumpamjamainawai. Imá juke ainawai mina pataag judío aina nuwiya wi Apajuí inama nunú pachisa etsegbaunum yaintuina duka, ditak mina anentaignash shiig ichichtujagmayi. 	 וישוע הנקרא יוסטוס אשר הם מן המולים אלה לבדם מן העזרים למלכות האלהים היו לי לנחמה׃


Dutiksamek Filólogo, Julia, Nereo, niina umayijai, Olimpaschakam, tuja ashí aents Jisukristu nemajin aidau niijai ijunag batsataina dushakam kumpamjutuatajum. 	 שאלו לשלום פילולוגוס ויוליא נירוס ואחותו ואולומפס וכל הקדושים אשר אתם׃


Juna Jisus tutai iniinak: —Jintinkagtinuh, ¿nunash wajutik dutikawagtin ainawa? ¿Nunú aidau uminkatin tsawan jegattak wajataish, wají wantintinaita? nunú ujajatkata, —tuidau. 	 וישאלהו לאמר רבי מתי אפוא תהיה זאת ומה הוא האות לעת היותה׃


Tujash judío aidauk Pablonak shiwagmaidau, nuninak pegkegchaun chichajuidau. Imatjuinamu asa Pabloshkam niina nugkutaijin pegajá wajantá chichaak: —Atumek bakumajum megkaekatin ainagme, wika nunak uyumamaitsujai. Yamaya juwi nagkamsanuk wika tikich aents judiuchu aidaunum wetatjai, —tiuwai. 	 ויהי כהמרותם וכגדפם וינער את בגדיו ויאמר אליהם דמכם בראשיכם ואנכי נקי מעתה אלכה לי אל הגוים׃


Nunidau asagmatai Pilato jiinki wajan iniinak: —¿Jusha wajukamtaiya achikjumesh itagtuaugme? —tiuwai. 	 ויצא פילטוס אליהם ויאמר על מה תאשימו את האיש הזה׃


Tujash inaku waitkataig achattawai, dekas inataiya nuna nagkaesau iina yachi aneemaina iman ajutjamtatui. Nunin asamtai amek Apu Jisus nemagbaunum yatsut anentsam aan nagkaemasam wakejusam diitá, wainak aents aina nunin diitsuk. 	 ומעתה לא כעבד כי אם למעלה מעבד כאח אהוב שכן הוא לי ביותר ואף כי לך הן בבשר הן באדון׃


Dutikam nui cuarenta tsawantai Jisus pujaun iwanch dekapsauwai. Imaan tsawan yutsuk inagkeau asa yapajuauwai. 	 וינסהו השטן ארבעים יום ולא אכל מאומה בימים ההם ואחרי אשר תמו וירעב׃


“Ame wegantu aidauk, Isaac akiiamua nuwiya agtinai”, tibau ayatak. 	 אשר נאמר לו כי ביצחק יקרא לך זרע׃


Tujash ajanum takaina nu uchi minittaman wainkag ditak pempeentunikiag: ‘Auwai ju aja juna jukitnuk, dekas maa ajapami, dutikaku juka iinu emami’, tuidau. 	 ויהי כראות הכרמים את הבן ויאמרו איש אל אחיו זה הוא היורש לכו ונהרגהו ונאחזה בנחלתו׃


Dutikawagmatai aents aidaushkam, Jisus aents dutikmainchaun dutikau asamtai chichainak: —Juka dekas Apajuí etsegtin ju nugka juwi taatnai timawa nuuwai, —tuidau. 	 ויהי כראות האנשים את האות הזה אשר עשה ישוע ויאמרו הנה זה הוא באמת הנביא הבא לעולם׃


Imatikiagtai sumo sacerdote, saduceo aidaujai wainkag senchi kajegkaju. 	 ויקם הכהן הגדול וכל אשר אתו והם אנשי כת הצדוקים וימלאו קנאה׃


Tusag achiká jukiag ajá ukumtikiag maawajui. “¿Nunash ajagtina dusha itugmainaita? 	 ויגרשו אותו אל מחוץ לכרם ויהרגהו ועתה מה יעשה להם בעל הכרם׃


Tama nantakí dasen jiyak idayak, nayantsanashkam: —¡Mijakta! —tiuwai. Tamawaik kuchashkam mijak miyasuch yaunchuk aajakbauk nunisag we patamsauwai. 	 ויעור ויגער ברוח ויאמר אל הים הס ודם ותשך הרוח ותהי דממה גדולה׃


Tiajam ditashkam cien aentsun ijumag batsainai, tikich cincuenta ijumush aidau. 	 וישבו להם שורות שורות למאות ולחמשים׃


Nudiagtai Jisus chicham etsegtugkatajum tusa doce etegjamu aina nu, nui batsataidau asag, ashí Jisusa nemagkau aidaun ijumjag chichainak: —Apajuí chichame etsegmaina nu idaiku, yujumkan wajuk yuwawagtatua nu uyumaka wekaetuta duka shiigchauwai. 	 ויקראו שנים העשר את המון התלמידים ויאמרו לא נאוה לנו כי נעזב את דבר האלהים ונשמש את השלחנות׃


Nunik jegantá ajajin jigkai nagkimam jintá kakekaunak pishak kaketuk amukuí. 	 ובזרעו נפל מן הזרע על יד הדרך ויבא העוף ויאכלהו׃


Tsawan ayamtaiya duka aents pimpiak ayamjatnume tusa aikamui. Aentsuk tsawan ayamtai tsawautai nuna umigkatin atinme tichamui. 	 ויאמר אליהם השבת נעשה בעבור האדם ולא האדם בעבור השבת׃


Iman ainayatkuish iina wenig unuinamaitsui. Iina wenig tikima pegkegchauwai, dapí nain tsegasji pimutkamu asa, aentsun esai maina iman jutiinashkam ajutjamu asamtai, tikich aidaushkam iina chichamenig pegkegchau ebau ainaji. 	 אבל הלשון אין אדם יכל לכבשה אין מעצור לרעה הזאת וסם המות מלאה׃


Mina yatsug aidau, mina ubag judío aidau senchi aneamunum, wajukanuk yapajintaitkuig wi Kristui kanakan, Apajuí suwimkajin wi juwai, dita dekas wi wajukeag junin wajasaja tajai. 	 כי מי יתן היתי אני מחרם מן המשיח בעד אחי שארי ובשרי׃


yaakat esaak bukuitamujin diisag: “Tikich yaakat jujú yaakat muunta ibagjai betekmamtin tumainuk atsawapita”, wajagtinai. 	 ויצעקו בראתם עשן שרפתה לאמר מי בערים כעיר הגדולה׃


“Apajuí Uchijiya nuna dekaskeapi tuinak, niinak umijuidauk waittanmag wechagtin ainawai, untsu niina dekaskeapi tuinachu, chichamenash umijuinatsu nunú waittanmag wegagtin ainawai. 	 המאמין בו לא ידון ואשר לא יאמין בו כבר נדון כי לא האמין בשם בן האלהים היחיד׃


Atumin iyashmik Apajuin jeega numamtinai, nunin asamtai Wakaní Pegkejiya dushakam atumin pujawai. Nuaduí iyashmia duka atumdauchui. 	 הקהלות אשר באסיא שאלות לשלומכם עקילס ופריסקלא וגם הקהלה אשר בביתם מרבים לשאל לשלומכם באדנינו׃


Jisus pujamunum awebau iniastinme: “¿Amekaitam Apajuí uwemtikagtinun awematnaitjai tibauwa nunú? ¿Amechuitkuminig tikichnak dakastatag?” tusa. 	 ויקרא אליו יוחנן שנים מתלמידיו וישלחם אל ישוע לאמר לו האתה הוא הבא אם נחכה לאחר׃


Witjai tuke pujunuk, ajumaish tuke pujutnunuk”, timayi. 	 אני האלף והתו הראש והסוף הראשון והאחרון׃


Jonás namaknumia iwaaku jiinki, yaakat Nínive batsamin aidaunum Apajuí chichamen etsegtai, dekas Apajuí awemamuapita tiu aina numamtuk, wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nunashkam, mantuawagmataish ataktú nantakmatai waitkag, dekas Apajuí awemamuapita tujutiagtatui. 	 כי כאשר היה יונה לאנשי נינוה לאות כן יהיה גם בן האדם לדור הזה׃


Nunú yaaktanmag aents pegkegchau dakitmain aina nuna takau aidauk, wait aina dushakam wayachagtinai. Imá Uwijá papijin pujutan jukitin aidau daaji agatkamu aina duke wayawagtinai. 	 ולא יבוא בה כל טמא ועשה תועבה ושקר כי אם הכתובים בספר החיים של השה׃


Nuniakjum ashí betek ijuntsajum, Apajuí, iina Apuji Jisukristu Apajiya nunú ememattajum. 	 אשר תכבדו בנפש אחת ובפה אחד את האלהים אבי אדנינו ישוע המשיח׃


Jega Apajuí ememattainum wiyakuch aidau, Apajuinu atin kuichik egketainum anentag kuichik egkeamun Jisus wainkau. 	 ויבט וירא את העשירים משליכים את נדבותם לארון האוצר׃


Nunin asa Judas, kuashat suntag Romanmaya aidaun yajuak, nuigtú sacerdote apuji, fariseo aidau ditashkam, jega Apajuí ememattain kuitamin aidau ishiakbaujai, lamparan, nuigtú jii ekemajag, nagkin tinamdaekag, Jisusan kautuawajui. 	 ויקח יהודה את הגדוד ומשרתים מאת הכהנים הגדולים והפרושים ויבא שמה בנרות ובלפידים ובכלי נשק׃


Nunikag Jisus jegá wayamtai, wainmachu aidaushkam utsantuawaju. Nunikagmatai Jisus ditan iniak: —¿Atumesh minash niimtijumainapi tujutjumek? —tau. Tama ditashkam: —Ehé Apujuh, —tuidau. 	 וכבואו הביתה נגשו אליו העורים ויאמר אליהם ישוע המאמינים אתם כי יש לאל ידי לעשות זאת ויאמרו אליו כן אדנינו׃


Nunik Pilatun wejí, Jisusa iyashin segauwai. Tama Pilatushkam: —Jisusa iyashí susatajum, —tiuwai. 	 ויגש אל פילטוס לשאל את גוית ישוע ויצו פליטוס כי תנתן לו׃


Tujash jakashtajiash tusagmek ishamkaigpajum. Lancha beseakuish makichkitigmekesh jakashtatjume. 	 ועתה אני אמר אליכם חזקו ואמצו כי לא תאבד נפש מכם בלתי הספינה לבדה׃


Jutiishkam duwikik antsaik, ashí ii pegkegchau takastasa wakejamuk, ii pegkegchau anentaimtamujig wakejusa takainaku batsamajakuitji. Nunijakú asajin, Apajuik tikich aents pegkegchau takaidaun suwimkan suwakug jutiijai suwimkanak sujamain aajakuí. 	 וגם אנחנו כלנו בתוכם הלכנו לפנים בתאות הבשר לעשות חפצי בשרנו ומחשבותינו ונהי אך בני רגז בטבענו כאשר בני אדם׃


Apajuí iina Apajiya nu imá nigki tuke ememattai atí. Aatus atí. 	 ולאלהים אבינו הכבוד לעולמי עולמים אמן׃


Nunikag pekaamsag dii batsamtuidau. 	 וישבו שמה וישמרו אותו׃


¿Wagka atumesh ayatak jiyanitak batsamtakjumesh tutit chichamash batsamtajume? Duka pegkegchau anentaimat ajutjamu asamtai nuniagme. 	 מאין המלחמות והמדנים אשר ביניכם הלא מתוך התאות המתגרות באבריכם׃


Atum Apajuinu aidautijum, jujú tawa jutiksagmek batsatutigminak, nuigtú Kristu nemajin mina pataag Israel aidautigminash, Apajuí wait anenjamag shiig agkan anentaimsa pujutan amastinme. 	 וכל המהלכים כפי השורה הזאת שלום ורחמים עליהם ועל ישראל אשר לאלהים׃


“Atumin jujamaina duka mina jujuinawai, tuja mina jujuina dushakam mina awetiuwa nuna juwinawai. 	 המקבל אתכם אותי הוא מקבל והמקבל אותי הוא מקבל את אשר שלחני׃


Ashí aents ju nugka juwi pujutan wakegak, mina nemagtuk waittan dakitauk uwemtijashtin ainawai. Untsu dita pujutin uyumachuk uwemjatin ainawai. 	 המבקש למלט את נפשו יאבדנה ואשר יאבד אתה יהיה׃


Tama nu uchi chichaak: ‘Wika apawah wemaitsujai’ tiu ayatak awake anentaimag weuwai. 	 ויען ויאמר אינני אבא ואחרי כן נחם וילך׃


Nuna tusa aents aidaunak ishiakui. 	 ויהי כאשר כלה לדבר כדברים האלה וישלח את הקהל׃


Tuja juna tajim nunak, Apu Kristu wakega dutiksanuk tajime: Atumek aents Apajuí nemagchau aidau wainak anentaimaina nunitsuk batsamsatajum. 	 והנה זאת אני אמר ומעיד באדון כי מעתה לא תלכו עוד כיתר הגוים ההלכים בהבלי שכלם׃


Nuniamunum siete yachigbau aajakuí. Nuanuiya nagkamchak iwai nuwenauwai, tujash uchin akiitsuk jakauwai. 	 והנה שבעה אחים והראשון לקח אשה ובמותו לא השאיר אחריו זרע׃


Ditak chichaman yujajin, tsanumin aidau, dita wakejuinamunak takasag shiig aneastatus wakejin, niinunak pachimasag: Jutiiyaitji dekas iman aidautik, tumamin aidau. Tikich aentsnash igkuawag, imanchau aigkish, nunú aentsnumian jujukiagtatus: Amek dekas pegkejaitme, tusag wainak tu yujajin ainawai. 	 אלה הם הרגנים והמתאוננים ההלכים אחרי תאותיהם אשר פיהם ידבר עתק הדרי פנים עקב שחד׃


Nuniau asag, mina pachittsag auna emematjai tujutuinawai; jintinkagtuinakush, aents umiktajum tibauwa nuna jintinkagtuinak Apajuinu jintinkagtaji’, tuinawai. 	 ותהו יראתם אתי מצות אנשים מלמדים׃


Juagkan achikag egkeawaju ai, Jisus Galilea yamajam chicham Apajuí inabaujin pachis etse etsegkawa weuwai. 	 ואחרי אשר הסגר יוחנן בא ישוע הגלילה ויקרא את בשורת מלכות האלהים לאמר׃


Imattai Jisuschakam nui wajan: —Untsuktajum juwi tantati, —tiu. Timatai wainmachun untsuinak: —Yamaik untsugmawai kajintsam tantata, —tuidau. 	 ויעמד ישוע ויאמר קראו לו ויקראו לעור ויאמרו אליו חזק קום קרא לך׃


Nu agagbaunmag, Abragkak jimag uchi ajujakuí tawai, makichik uchijiya nu ni inakenia aajakuí, tuja tikich uchijiya duka dekas niina nuwe inakchauwa nuwiya ajakuí. 	 כי כתוב שהיו לאברהם שני בנים האחד מן האמה והשני מן החפשיה׃


Tiagtai Jisus chichaak: —Juna chichaa nunak mina antumtijuktasag tatsui, atumin antumtijamkagtatus tawai. 	 ויען ישוע ויאמר לא למעני היה הקול הזה כי אם למענכם׃


Tuja Jisuschakam nuní senchi tsakau, dekatjinishkam nunisag, tuja Apajuishkam, aents aidaushkam shiig anentuidau. 	 וישוע הלך וגדל בחכמה ומקומה ובחן עם אלהים ועם אנשים׃


Tujash Davitak Apajuin etsegtin asa dekaajakuí, Apajuí chicham yapajimainchaun anagkuak, ni wegantunum makichik akiinatna nu Apu atinai tusa. 	 והוא בהיותו נביא ומדעתו את השבועה אשר נשבע לו האלהים להקים את המשיח כפי הבשר מפרי חלציו להושיבו על כסאו׃


Nuna ti wakitki ni jintintaiji batsakbaun jegantun diikmá, kajig batsatun wainak Pedron chichajak: —Simón, ¿kanamek? ¿makichik horakesh iwá pujumainchauk dekapeam? 	 ויבא וימצאם ישנים ויאמר אל פטרוס שמעון התישן הכי לא יכלת לשקד שעה אחת׃


Nuniai kampatuma dushakam nanaak minis senchi untsumak: “Kuntin muunta nuna emematuk, nuniachkush dakumkamua nunakesh emematak nijayinkish, uwejinkesh agatkamu aina nunak, 	 ומלאך שלישי בא אחריהם ויאמר בקול גדול כל אשר ישתחוה לפני החיה ולפני צלמה ונשא את תוה על מצחו או על ידו׃


Tutai niina jintintaiji aidauk pempeentunikiag: —Junak ii pag takukchag duwi tujamji, 	 ויחשבו בלבבם לאמר כי לא לקחנו אתנו לחם׃


Seis tsawan asa Jisus, Pedron, Jacobon niina yachi Juagkan aatus juki muja yakí tsakajunum wegajui. 	 ומקץ ששת ימים לקח לו ישוע את פטרוס ואת יעקב ואת יוחנן אחיו ויעלם בדד על הר גבוה׃


Tujash jutiinak Wakaní Pegkejiya nu dekamtijamauwai. Wakania nuuwai ashí shiig ejegag dekauk, Apajuinu makichkish shiig dekamainchauwa nunashkam. 	 ולאחר לפעל גבורות ולאחר נבואה ולאחר להבחין בין הרוחות ולאחר מיני לשנות ולאחר באור לשנות׃


Nuaduí atumek aents aidauk wainmainaitjume ditá takatji diigsajum. Untukjak munchiinak nejetsame, aantsag uvashkam jagkinmayag juushtayame. Numamtuk aents pegkejak pegkegnak takaawai, tuja aents pegkegchaushkam pegkegchaunak takaawai. 	 הכר תכירו אותם בפריהם היאספו ענבים מן הקצים או תאנים מן הברקנים׃


jaanch dekas pegkejan nugkuaja nu eme anentsajum: “Amek dekas pegkeja juwi ekeemsata”, takujum ujunauchik: “Amek anuigkish wajastá, nuniachkumesh wi eketag juwigkish nugká pujustá”, tumainaitjume. 	 ופניתם אל הלבוש לבשי מכלול ואמרתם לו שב לך הנה בטוב ולעני תאמרו עמד שם או שב פה מתחת להדם רגלי׃


Witjai Pabloitjai, Kristu Jisusa takaju asan achinkan pujajai. Anetaiju Filemogkah, ameshkam wi Apajuin takajag junismek takau asamin, yatsug Timoteojai pujusan kumpamjame. 	 פולוס אסיר המשיח ישוע וטימותיוס האח אל פילימון החביב והעזר אתנו׃


dekas tajime: Ataktuk jutikanuk uva yumijinak uwagchatnaitjai, atak Apajuí inabauji jegatna duwi uwagtin asan, tiuwai. 	 כי אמר אני לכם שתה לא אשתה מעתה מתנובת הגפן עד כי תבוא מלכות האלהים׃


“¡Atumnak wait anentajime, atumí muunjum aidau, Apajuí etsegtin aajakajua nuna maawag ukusajua nu dakumká najanajum batsamtajum duwi! 	 אוי לכם כי בונים אתם את קברות הנביאים ואבותיכם הרגו אותם׃


Nuna ti kajeká diisú, aents aidau dekaskeapi tuinachu asagmatai. Nunik jaun chichajak: —Uwejum dakuekta, —tiuwai. Tama niishkam uwejen dakueku, nuniamuik uwejenig pegkeg wajasuí. 	 ויבט אליהם סביב בחמה ויתעצב על טמטום לבבם ויאמר אל האיש פשט את ידך ויפשט ידו ותרפא ותשב כאחרת׃


Nunikaju ataktú sumaktatus jegamunum, José ni yachin wainak: ‘Wika atumin yatsumitjai’, tusa ujakajui, nunikmatai Faraogshakam Josek Jacopa uchijimpapi tusa dekauwai. 	 ובפעם השנית התודע יוסף אל אחיו ומולדת יוסף נגלתה לפרעה׃


Tujash atumek: Ni apajin, dukujinakesh: ‘Ashí midau ajuta junak Apajuin anentag anagkuamjai, nuniku asan yaimaitsugme’ tusa 	 ואתם אמרים האמר לאביו ולאמו קרבן כל מה שאתה נהנה לי אין עליו לכבד את אביו ואת אמו׃


“Wika wajumak mijadai tikich nugkanum wekagun, mina nugkajui aents waituidaun anenjauch suwakun, Apajuinash anentag susatasan taamjai. 	 ומקץ שנים רבות באתי להביא נדבות לעמי ולהקריב קרבן׃


Nunú mujanmag tikima ishamain imaniau asamtai, Moisés chichaak: “Senchi ishamakun kujajai”, tiuwai. 	 והמראה היה נורא עד מאד ויאמר משה יגרתי וחרדתי׃


Atumi muunjum Abraham aajakua duka, wi ju nugka juwi taamujun waitkatatus wakegas dakak pujusuí, nuniau mina waituk shiig aneasui, —tiuwai. 	 אברהם אביכם שש לראות את יומי וירא וישמח׃


Nuniakjum etsagagtajum aents leprayai jau aidau, tikich jatai jaidaushkam aikasjumek etsagakjum, jakau aidaushkam inantajum, dutikakjum wakan pegkegchau egkemtuamush jiijajum etsagaitajum. Nunú dutikakjumesh atumek akigkatajum tiigpajum; atumnak wi mina senchijun amajime, dutikamu asajum wainkajum etsagaitajum. 	 רפאו את החולים טהרו את המצרעים הקימו את המתים ואת השדים גרשו חנם לקחתם חנם תתנו׃


Nunú tsawantinig Judío Apajuinun puyatjus umin aidau, tikich nugkanum batsamin aidaushkam Jerusalén jista asamtai ijunjajui. 	 ובירושלים שכנו יהודים אנשי חסד מכל גוי וגוי אשר תחת השמים׃


Yamaya juwikishkam duka nugka numpeagbau tutayai. 	 על כן שם השדה ההוא שדה הדם עד היום הזה׃


Tusa chichainamun Jisus dekaa ijunjamunum pujau jinki wetai, kuashat aents aidau saetukajui, imatikam Jisuschakam jau aidaun etsagau. 	 וידע ישוע ויסר משם וילך אחריו המון עם רב וירפאם כלם׃


Nu aaja tama wake beseká weuwai, shiig wiyakuch asa. 	 ויהי כשמע הבחור את הדבר הזה וילך משם נעצב כי היו לו נכסים רבים׃


Nuna tusa ataktú tanta diikmá, ditak kaji senchi mainam kajigkag batsatun wainkauwai. 	 ויבא וימצאם גם בפעם הזאת ישנים כי עיניהם היו כבדות׃


Tutai Pedro ayaak: —Jutii ashí iina ajutjamaidauk ukuinaku ame nemagkamiajim nuutish, ¿wajig ajutjamtinaita? 	 ויען פטרוס ויאמר אליו הן אנחנו עזבנו את הכל ונלך אחריך מה יהיה לנו׃


pegkediag batsamas, wi wakegamunak ashí tsawantai takastinme’, ” tiuwai. 	 בתמים ובצדקה לפניו כל ימי חיינו׃


¡Apajuí imá nigki yacha, ashí wajiin dekauwa nu emematiagmi Jisukristu daaji pachisa! Aatus atí. 	 לאלהים החכם לבדו לו הכבוד בישוע המשיח לעולמים אמן׃


junak wakan pegkegchau egkemtug senchi untsumtiknuwe, imatikam senchi kujainuwe, dutikak weninig saunak pushukasua emauwe! ¡Kakajus idaichamu asa tunamag pujugtawai! 	 והנה רוח אחז בו ופתאם הוא מצעק והרוח מרוצץ אתו בהוריד רירו ומקשה לסור ממנו ובסורו ידכא אתו׃


Nuniau asam pegkegchau anentaimam nu idaikum Apajuí ausata. Ame anentaimsam tium nunash tsagkugtamain achaintash. 	 ועתה שוב מרעתך זאת והתחנן אל האלהים אולי תסלח לך מזמת לבבך׃


“Aents senchigtin niina jeen kuitamak waitinum akajun takus wajataig, niina wajiiji nui awa duka ashí betek amainai. 	 בהיות הגבור שמר את חצרו והוא מזין והיה רכושו שלום׃


Tama ni ayaak: —¿Wajuk antuktajaki, nuna taku tawai tusa ujachbaunush? —tiuwai. Nuna tusa Felipen: —Juwi wakam, ekeemsam ujatkata, —tusa segam niishkam wakauwai. 	 ויאמר ואיככה אוכל אם אין איש אשר יורני ויבקש מאת פילפוס לעלות ולשבת אצלו׃


Nuwiya jiinki Jisus kuchanum jegamtai kuashat aents tuwagkajam, botenum egkemag ataktú jintinkagtau, aents aidauk kaamatak ijuntsamtai. 	 וישב אל הים ויחל ללמד ויקהלו אליו המון עם רב עד אשר ירד לשבת באניה בים וכל העם עומד על חוף הים ביבשה׃


Nunú dutikamun ashí Jopenmaya aidauk dekaawag Apu Jisusan dekaskeapi tiaju. 	 ויודע הדבר בכל יפו ויאמינו רבים באדון׃


Galilea jegaamtai, nuwiya aents aidau shiig anentus jukiajui, Jerusalén pujus takaamun ditashkam jista Pascua tutain jistamainak jegawag ashí wainkaju asag. 	 ויהי הוא בא ארץ הגליל ויאספהו אנשי הגליל כי ראו את כל אשר עשה בירושלים בימי החג כי גם הם עלו לחג את החג׃


dutikamu asajum wi inamtinaitag nuanuí atumesh mina mesajuí wijai yuwatnaitjume, nuniakjum Israelan uchijí doce aajakajua nuanuiya wegantu aidau inakjum, ekeemtai aidaunum ekeemsatnaitjume.” 	 למען תאכלו ותשתו על שלחני במלכותי וישבתם על כסאות לשפט את שנים עשר שבטי ישראל׃


Kampatuma juwi waketjuki taak: —Wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nuna aents tudaugtin aidaunum sujam atatag duka horak jegae, maake yamaik kanagtajum. 	 ויבא פעם שלישית ויאמר אליהם מעתה נומו ונוחו רב לי כי באה השעה הנה בן האדם נמסר בידי חטאים׃


Nunin asamtaish ¿wajintu anentaimtumainaitji? Ashí Israel aents aidauti Apajuí emtin pegkeg wantinkagtasa jutiik kakanmamajakú aidautik nuwig jeganchau ainaji; tujash wajumak Israel ainag nuwiyatin Apajuí etegjamu ainag nuutí Apajuí emtinig pegkeg wantinkaju ainaji. Tuja nuniai ashí tikich aidaunak ditá anentaimtaji yapajitnash wakegainachu asagmatai, Apajuishkam dutiksag wakegainakush makichkish yapajinmainchau agtinme tusa idaisauwai. 	 ועתה מה הוא את אשר בקש ישראל לא השיג רק הנבחרים הם השיגו והנשארים השמינו לבבם׃


Dutikam pimpijá pujamunash yujumkan yuwa chichiag, Jisusa nemajin Damasconmaya aidaujai wajumchik tsawantai ijunag pujusuí. 	 ויאכל לחם ויחזק וישב שאול ימים אחדים עם התלמידים אשר בדמשק׃


“Tujash atumek kuitamamkatajum, atumnak achigmakag apu chicham dekaatasa ijuntainum ejetamawagtinai, dutijamawagmatai jega ditá ijuntaiji aidaunum awaintamawag asutamawagtinai. Dutijamainak tikich apu aidaunmash ejetamawag, nui jujamkiag dekas apu nugkanum inamin aidaunmash ejetamawagtinai, mina nemagtin asagmin mina pachitus titinme tusag. Dutijamawagmatai ditá emtinish mina pachittsajum ujaktinaitjume. 	 אלה ראשית החבלים ואתם השמרו בנפשתיכם כי ימסרו אתכם לסנהדריות והכיתם בבתי כנסיות ולפני משלים ומלכים תובאו למעני לעדות להם׃


Wika imá iina Apujinig kajintsan anentaimjai, nigkiap waamak atumiin awetittawa tusan. 	 ובטחתי באדנינו אשר גם אנכי אבוא אליכם במהרה׃


Dekaskenum mina aentsug Egipto batsamas waituina nuna wainkajai, nuigtush buutainak mina untsujuina nunash antugkajai, nunikan ditan agkanmitkatasan taajai. Nuaduí ame Egipto nugkanum wetá’, tiuwai. 	 ראה ראיתי את עני עמי אשר במצרים ואת נאקתם שמעתי וארד להצילם ועתה לכה ואשלחך מצרימה׃


Ame, amek anentaimtumasam: Wika dekas tudau asanuap Apajuí diismak tikima wainkayaitja, tutaik dekas aents iman etamtatui. 	 הכנעו לפני יהוה והוא ירים אתכם׃


Suntag aidau Jisusan achijag, jaanchjin jujukiag ipaksumta imajin ichiajag makí makichik tinamdaekajui. Nuna dutikawag tikich dekas nugkutaiji ayatak yakiin nagkamsa apajá nugkaan ashimkamu asamtai, 	 ויהי כאשר צלבו אנשי הצבא את ישוע ויקחו את בגדיו ויחלקום לארבעה חלקים לאיש איש חלק אחד וגם את כתנתו והכתנת לא היתה תפורה כי אם מעשה ארג מלמעלה ועד קצה׃


“Nuna dutikatasan yaakat Damasco webaijai, sacerdote apuji aidau dutikata tusa awetuinakui. 	 ויהי בלכתי על זאת לדמשק ברשיון הכהנים הגדולים ובמצותם׃


Kuashat aents pegkegchaun takaina nunú, Kristu iina tudaujin juki numinum jakauwai tusa jutii etsejuinag nuna shiwagmainawai. Nuna pachisnuk kuashtá tajime, yamaishkam awentsanuk negá negajai tajime. 	 כי רבים המתהלכים כן כאשר אנחנו מופת לכם׃


Nuninak Apajuinu dekaskea nuna idayinak waita nuna antujuinawai. Nunidau asag Apajuí najankamu aina nuna emematuinak umijujakajui, dekas Apajuí najankagtina nuna ememattsuk. Imá nigki tuke ememattai atí. Aatus atí. 	 אשר המירו אמת האלהים בכזב ויכבדו ויעבדו את הבריה תחת בראה המברך לעולמים אמן׃


mujan, kaya aidaun chichajuinak: “Waamak yutujatuam uujatkakia, Apajuí nayaimpinum eketa au waipakai, Uwig suwimkan sujamsai, 	 ויאמרו אל ההרים ואל הסלעים נפלו עלינו וכסונו מפני הישב על הכסא ומפני חמת השה׃


Tama dita aiinak: —Moisesak papí idaidaiku najantai umikjum nuwemek idaimainaitjume, tujabiuwai. 	 ויאמרו משה התיר לכתב ספר כריתת ולשלח׃


Wi atumin jintintuawaitjim duka ashí dutiksagmek umiktajum, wi chichaamu antukuitjum nunú, nuigtú wi wajuk pujamu waitkauwaitjume dushakam imatiksagmek umiktajum. Atum aajajum nunitai, Apajuí shiig agkan anentaimsa pujutan sukagtina dushakam atumjai atatui. 	 אשר למדתם וקבלתם ושמעתם וראיתם בי את אלה תעשו ואלהי השלום יהיה עמכם׃


Apajuí ashí dutika nu anentaimtustajum. Nunú ni dutikamua nu dekamtijamui nigka shiig wait anenkagtina nuna, nuigtú pegkegchau takaakjuminig suwimkan amastatjime tibaujinash betek umina nunashkam. Apajuik mina pataag judío aidau tupanjamu asa ditan idaisauwa duwi iwainmamkauwai ni pegkegchau takaakjuminig, suwimkan amastatjime tibaujinak betek umina nuna. Atum judiuchu aidautigminak Apajuí ni wait anenkagtamujin iwaintugmainawai. Nunak atumek Apajuiyai kajintsá anentaimkujum pegkeja duke takaakjum pujuagtai, Apajuí tuke wait anenjabiagti tusan tajime, nuniachkugmek numí kanawe tsupika ajaptaya numamtuk awajam aijum tusan. 	 לכן ראה נא טובת אלהים וזעמו זעמו על הנפלים ועליך טובתו אם תעמד בטובתו ואם אין כי עתה גם אתה תגדע׃


nuanuiya makichik Agabo daagtin wajakí, Wakaní Pegkeji chichamtikam: “Senchi yapajut ashí nugkanum tepeattawai”, tusa etseju, duka Apu Claudio inamak pujai jegauwai. 	 ויקם אחד מהם ושמו אגבוס ויגד על פי הרוח כי רעב גדול יבוא על כל ישבי תבל ויהי כן בימי קלודיוס׃


Tuja agagbaunum awaksag chichaak: “Ditak wi ayamsatajum tiuwaitag nuwig wayaachagtatui tijai”, tawai. 	 ובמקום הזה אמר עוד אם יבאון אל מנוחתי׃


“¡Corazignumia aidaunak, aikasnuk Betsaidanmayanash wait anentuinajai!, ditak mina chichamjun dekaskeapi tujutchaju asagmatai. Yaakat Sidognum, Tironmash aents batsataina duka, wi atumin wainchatain iwaintajim imatika ditash iwaintam wainkujag, dita wake besemag pujaku iwainmamtain jaanchin nugkujag, buukenish yukuun batsakag, ditá tudaujin wake besemag batsatbaunash, Apajuin iwaintumain aajakajui. 	 אוי לך כורזין אוי לך בית צידה כי הגבורות אשר נעשו בקרבכן אלו נעשו בצור ובצידון הלא כבר ישבו בשק ואפר ושבו׃


Makichik inaken cinco mil kuichkin susauwai, tikichin dos mil, kampatuma juna mil susauwai. Junak makí makichik dita takamainjin diijus tinamkauwai. Dutika ukuak tikich nugkanum weuwai. 	 ויתן לזה חמש ככרים ולזה שתים ולזה אחת לכל איש ואיש כפי ערכו וימהר ויסע משם׃


“¿Atumesh uchijum yujumkan segapaig, kaya sumainkaitjum? ¿Dutikachkugmesh uchijum namakan segapaig, dapi sumainkaitjum? 	 ומי בכם האב אשר ישאל ממנו בנו לחם ונתן לו אבן ואם דג היתן לו נחש תחת הדג׃


“Nunú tsawan waitut nagkaemaig etsag suwe wajastinai, nantushkam etsanjashtinai. 	 והיה בימים ההם אחרי הצרה ההיא תחשך השמש והירח לא יגיה אורו׃


Nuigtú tikich agagbaunmashkam: “Ashí aents judiuchu aidautigmeshkam Apajuí emematkujum, ni imanjiya duke pachisjum chichastajum”, tawai. 	 ואומר הללו את יהוה כל גוים שבחוהו כל האמים׃


Imatika ukukim, Pablo Silasjai aehaet Apajuin aujuinak, kantamtan kantam wajagtai, tikich aents achigbau chimpijushkam antú batsatu. 	 ויהי כחצות הלילה ויתפללו פולוס וסילא ויזמרו לאלהים והאסורים מקשיבים אליהם׃


Nuna aatus apu Herodesak antuk, kuashat anentaimu. Nuniak sacerdote apuji aidaun, chicham umiktin agagbaun pachis etsejin aidaujai untsukú, nunik: —¿Tuwí Apu Kristush akiinatnaita? —tiuwai. 	 ויקהל את כל ראשי הכהנים וסופרי העם וידרש מאתם לאמר איפה יולד המשיח׃


Nuniagtai Jisus ditan untsuká: —Atumek shiig dekagme, tikich nugka aina nuna apuji aidau judiuchu aina duka, aentsnak ditanua nunin emak inainawai. Untsu nunú apu aina nuna aentsji aidau, aents aina nuna dita wakegamun inau ainawai. 	 ויקרא להם ישוע ויאמר אליהם אתם ידעתם כי הנחשבים לשרי הגוים הם רדים בהם וגדוליהם שולטים עליהם׃


Tikich jigkai kayagnunum nugka imanik atsamunum kakekauwai, nu nunikuk wamkes tsapaidiajui, 	 ויש אשר נפל על מקמות סלע אשר אין לו שם אדמה הרבה וימהר לצמח כי לא היה לו עמק אדמה׃


Nunisagke iwanchakam, ni senchijin mina sujus aents wakan pegkegchau egkemtuamu aidaun jiijati tujutkug, nigki ditanbaujaig shiwagmaemainai, nuniak niina senchijinash megkaemain ainawai. 	 והשטן אם יגרש את השטן נחלק על עצמו ואיככה תכון ממלכתו׃


Tiagtai Pilato ditan iniak: —¿Tujash Jisus, Kristu daagtina junash utugkatjaki? —tau. Tutai ashí pampanjag: —¡Anka achinjati! —wajaidau. 	 ויאמר אליהם פילטוס ומה אעשה לישוע הנקרא בשם משיח ויענו כלם יצלב׃


Tusa tamawaik wamkes ditá retjinak ukuinak niijai wegajui. 	 ויעזבו מהר את מכמרתיהם וילכו אחריו׃


Yatsug aidauh, ubag aidauh, eke wi jegantina nuwi jegatsug nunak, wika shiig dekajai. Nuniau asan dekas yaunchuk takasbaujua nunak pachitsuk idaikun, yamai wi jegantasan wegag nuna imá senchi anentaimtajai, 	 אחי אינני חשב כי כבר השגתי אך אחת דברתי כי שכח אני את אשר מאחרי ואשתטח אל אשר לפני׃


“Ashí mina pataag judío aina juka minak shiig dekagtuinawai, wi mina nugkajuish, Jerusalegkash datsauch asanush wajuk pujujakuitja nunak. 	 הנה את דרכי מנעורי אשר התהלכתי בה מאז בתוך עמי ובירושלים ידעים אותה כל היהודים׃


Nunitai ashí aents aidau: Aents tudaugtinu jeen kanagtatus wegawai, tusag augmatuidau. 	 וילונו כל הראים לאמר בא ללון בבית איש חוטא׃


Apajuik, Jisukristu dekaskeapi tuidau asagmin, ashí pegkeg wakannumia aina nuna amasajui: Ashí chicham dekatan, yachametnashkam. 	 וכל אשה אשר תתפלל או תתנבא וראשה פרוע מבזה היא את ראשה יען בזה היא כמו מגלחה׃


¿Wagka minash ininjume? Minak inintsuk dekas wi chichaamun antuku aina nu, wajina pachisaya jintinkagtinuwe tusajum iniastajum. Dita wi tibaugnak shiig dekainawai, —tiuwai. 	 ומה תשאל אתי שאל נא את השמעים מה שדברתי אליהם הנם יודעים את אשר אמרתי׃


Imá imatikainakua tsawajag, judío apuji aidau, sacerdote apuji aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai ijunjag Jisusan jukiag, chichaman inagnau batsatbaunum ejegawagmatai, iniinak: 	 ובהית הבקר נקהלו זקני העם והכהנים הגדולים והסופרים ויעלהו לפני הסנהדרין שלהם ויאמרו האתה הוא המשיח אמר לנו׃


Tujash Jisusak senchi untsumak jakauwai. 	 וישוע נתן קול גדול ויפח את נפשו׃


Atum nu tsagkugchataik, atumin Apa nayaimpinum puja dushakam, atumin tudaugminash tsagkugtamjashtatjume. 	 ואתם אם לא תסלחו אף אביכם שבשמים לא יסלח לכם את פשעיכם׃


“¡Atumek aents wainmachuitak jintan inakmastatus wajukmaina numamtuk wajau asagmin wait anentajime! ‘Jega Apajuí ememattaiya nuna adayas aents ni dutikatnujin umiktatjai tauk wainkayai’ tajume; ‘tujash aents ni dutikatnujin pachis, jega Apajuí emematainum oro awa nuna adayas tauk dekas imatiksag umimainai’, tinu asagmin. 	 אוי לכם מנהלים עורים האמרים הנשבע בהיכל אין זאת מאומה והנשבע בזהב ההיכל יאשם׃


Kampatuma nu trompetan umputai, nayaimpinmaya makichik yaya muun keeká japiinak, namak aidau, yumi pukuni jiinin aina nuna jimaituken amaisattak iyagmayi. 	 והמלאך השלישי תקע בשופר ויפל מן השמים כוכב גדול בער כלפיד ויפל על שלישית הנהרות ועל מעינות המים׃


Dutikam Jisuschakam: —¿Ya antinkae? —tau. Tutai aents nui ijunuk: —Achah yatsukait, —tuidau. Tiagtai Pedro chichajak: —Jintinkagtinuh, kuashat aents tuwakaju asag chanumpaina nuniaigkik, ¿ya antinkae tame? —tiu. 	 ויאמר ישוע מי זה נגע בי וכלם כחשו ויאמר פטרוס והעמדים אצלו מורה המון העם דחקים ולחצים אתך ואתה תאמר מי נגע בי׃


Imatjuinam Pedroshkam: —Wika atum tajum nunak dekatsjai. Tusa chichaak wajai, atash shinukuí. 	 ויאמר פטרוס בן אדם לא ידעתי מה אתה אמר והוא עודנו מדבר והתרנגול קרא׃


Tama wiyakuch ayaak: ‘Apawah Abragka, dekas aents jakau nantakí chicham ujaam antugkag tudau takatan idayinak Apajuin nemagmain ainawai’, tau. 	 ויאמר לא כן אבי אברהם אך אם ילך אליהם אחד מן המתים אז ישובו׃


Atum mina pachittsa chichat datsamakjum, chichamjushkam datsantakjum aents mina dekaskeapi tujutchau aidau, Apajuí chichame umijuinatsu dushakam ujakchau aidautigminak, wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nuna, mina Apajú tsaaptinjijai tsawan wajasan nayaimpinmaya aents pegkejam aidaujai minaknushkam: Juka midauchu ainawai, titinaitjime. 	 כי כל איש אשר הייתי אני ודברי לו לחרפה בדור הנאף והחוטא הזה אף הוא יהיה לחרפה לבן האדם בבואו בכבוד אביו עם המלאכים הקדושים׃


Nunú aents aidaujai ijunag batsamsainum ditash batsasta tusanuk segatsjame, iwanch waitkainakuish ayamjukta tusan segajame. 	 ולא אעתיר לך אשר תקחם מן העולם רק שתצרם מן הרע׃


Nuniau asamtai yaakat Jopenum aents awemata, Simón, Pedro tutaya nuna utitnume. 	 ועתה שלח לך אנשים אל יפו והבא אליך את שמעון המכנה פטרוס׃


Nuna dutika Jisus jinki jintá wetatman makichik aishmag tupi tupikakua amainag tikishmatug pujus iniak: —Jintinkagtin pegkejah, ¿wajina dutikmainaitja pujut tuke atina nuna jukitasanush? —tau. 	 ויהי בצאתו לדרך והנה איש רץ אליו ויכרע לפניו וישאל אותו רבי הטוב מה אעשה ואירש חיי עולם׃


Aents ni pegkegchau wakejamua nunak taká wekaguk, makichkish Apajuinak shiig aneemtikmaitsui. 	 ואשר המה בבשר לא יוכלו להיות רצוים לאלהים׃


Wainkabiajai ekeemtai ejapena pujaunum eketa nunú, uwejé untsujin makichik papí mai yantamejai agagbau, sieteya imania achiamun takus ekeemtatman. 	 וארא בימין הישב על הכסא ספר כתוב פנים ואחור וחתום בשבעה חתמות׃


Nunik ukusmaunmaya waketug jegawag, ashí dita wainkamujinak Jisusa jintintaiji once juwakajua nuna ujakaju, aikasag ashí tikich aidaunashkam. 	 ותשבנה מן הקבר ותגדנה את כל הדברים האלה לעשתי העשר ולכל האחרים׃


iwanch yunumtugmak pegkegchaun takamtijamsainum. 	 גם לא תתנו מקום לשטן׃


Tujutkui: “Apuh, ame dekam jama” tibaijai. Tai ni chichagtak: “Juka shiig senchi waitkasbau aina nunú, Uwijá numpeen jaanchjin nijakag ibau puju emakaje. 	 ואמר אליו אדני אתה ידעת ויאמר אלי אלה הם הבאים מן הצרה הגדולה ויכבסו את שמלתם וילבינום בדם השה׃


Jutiik jega yakí tesamunum kuashat lámpara ekemagbaunum ijunja batsamiaji. 	 ונרות רבים היו בעליה אשר נאספנו שם׃


Nuniagtai aents yamai eme anentujakchamu aina nu, dekas eme anentam agtinai, tuja aents yamai eme anentam aina juka wainak juwagtinai. 	 והנה יש אחרונים אשר יהיו ראשונים וראשונים אשר יהיו אחרונים׃


Jutiinak Apu Apajuí: ‘Wi aminak judiuchu aina nuwish tsaaptina numamtin emajame, mina chichamjun ashí nugkanmash etsegkati, nunitai ditashkam uwemjatnume tau asan’, tujamaiji. 	 כי כן צוה עלינו האדון נתתיך לאור גוים להיות ישועתי עד קצה הארץ׃


Tama Simón ayaak: —Jintinkagtinuh, kashi tuke ajú ajunkawa tsawampakuish makichkish maachmaji, tujash ame chichamjumin ajugtajai, —tusa 	 ויען שמעון ויאמר אליו מורה כל הלילה יגענו ולא לכדנו מאומה אך על פי דברך אוריד את המכמרת׃


Nunú kashia duwik, uwijá kuitamin aidaushkam nu nugkanmag uwigjin kashi kuitamainak batsatu. 	 ורעים היו בארץ ההיא לנים בשדה ושמרים את משמרות הלילה בעדרם׃


Iina muunji yaunchuk batsamajakajua nunak, Apajuik niina etsegtin aina nui kuashta imania ujakajui. 	 האלהים אשר דבר מקדם פעמים רבות ובפנים שנים אל אבתינו ביד הנביאים דבר אלינו באחרית הימים האלה ביד בנו׃


Tujutkui wi chichaakun: ‘Apu minak dekajuinawai, wi jega ijuntainum wekaetusan nuwiya aents amina dekaskeapi tusa umigtamaidaun, achiká jukin aents achikbau chimpitainum chimpiakun suwimduweg nunak. 	 ואמר הלא הם יודעים את אשר השלכתי אל הכלא והלקיתי בבתי הכנסיות את המאמינים בך׃


Wagki ashí aents pegkeemtikamu aidauk, nuigtú pegkeemtikagtina dushakam ashí Apajuinuk ainawai. Nuaduí Jisus Apajuí Uchijiya duka, datsamatsui jutii aidautin pachipas, “mina yatsug ainawai” tujamtanmag. 	 כי גם המקדש גם המקדשים כלם מאחד המה ועל כן לא בוש מקרא להם אחים׃


pempeentunisjumek tsagkugdaijatajum. Tikich aidaujai wake besegdaikamu ajutjamkuish, iina Kristu tsagkugtamjauwa dutiksagmek atumshakam tsagkugdaijatajum. 	 ותשאו איש את רעהו ותסלחו בהיות לכם ריב איש עם אחיו כאשר המשיח סלח לכם כן תסלחו גם אתם׃


—Jintinkagtinuh ¿chicham umiktin aina nuwiya dekas puyatjusa umimainush tuwaita? —tau. 	 רבי אי זו מצוה גדולה היא בתורה׃


Nuna dutika ukuak jiinkiu, nunik wekamá Levin wainkauwai, kuichik apunu atinun akikmagtai yajumak ekeemtatman, nunik: —Mina jintintaig atá, wemí, —tiuwai. 	 ויהי אחרי כן ויצא וירא מוכס ושמו לוי יושב בבית המכס ויאמר אליו לכה אחרי׃


sacerdote apuji aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai, aentsun ishamaidau asag, Jisus wajuk maawajik tusag chichaidau. 	 והכהנים הגדולים והסופרים מבקשים איך יהרגהו כי יראו מפני העם׃


Atumi orogmek, ashí atumi kuichkigmek pushugkaje. Nunú iwainaktinai atum tikich yaitsuk imá atumdauk anentaimtusjum ijumajakuitjum nuna. Nuniau asa atumi wajiigmea duke pempeentugmaki, jiiyai apemaina numamtuk awajtamkatnai tsawan jegatai, Apajuí aents takasbaujin diijus titina duwi. 	 זהבכם וכספכם כסתם חלאה והיתה חלאתם בכם לעדות ואכלה כמו אש את בשרכם אצרתם לכם אוצרות בקץ הימים׃


Tujash yatsug Epafrodito, atum mina takatan yainkati tusajum awetujiu ainajum nunak, ataktú awagtusnuk awetajime. Nigka yamajam chicham antutan dakituina nui etsegbaunmash shiig senchi yainkae. 	 ואחשב מן הצרך לשלח אליכם את אפפרודיטוס אחי ועזרי וחברי בצבא והוא שליחכם ומשרתי בצרכי׃


Tsawan ayamtai nagkaemakmatai María Magdalanmaya, tikich María Jacobo dukují, nuigtú Salomé aatus, pegkeg kugkuinun sumakaju, Jisus ukusbaunum wegag Jisusa iyashin ukatkagtatus. 	 ויהי כאשר עבר יום השבת ותקנינה מרים המגגדלית ומרים אם יעקב ושלמית סמים לבוא ולסוך אתו בהם׃


Atumesh yamaik Kristujai nantakiu asajum, nayaimpinum Kristu Apajuí untsujin inamjatatus eketa nuwiya wají anentaimtustajum. 	 לכן אם קמתם עם המשיח בקשו את אשר למעלה אשר המשיח ישב שם לימין האלהים׃


Tujash jutiik machikish ditak antugkashbaiji, yamajam chicham dekaskea nu jutii etsegbau antukuitjum duka, atuminish nunisag atí tuidau asaja. 	 אשר לא סרנו למשמעתם אף לא שעה אחת למען אשר תעמד בקרבכם אמתה של הבשורה׃


Nui jegamtai Jisusan eme anentsag yutain umigkajui. Dutikawagmatai Marta yutain pekasmatai, Lázaro, nuigtú tikich aidaush Jisusjai mesanum jegantag ekeemsag yuwidau. 	 ויעשו לו שם משתה בערב ומרתא משרתת ולעזר היה אחד מן המסבים אתו׃


Nunikag jega Apajuí ememattainum kashí kashinig tuke ijuntsagké aidau Apajuin emematuinak. Aatus atí. 	 ויהיו תמיד במקדש מהללים ומברכים את האלהים אמן׃


Ditak chicham umiktin kakajus umimainchauwa ibaunak tikich aents aidaunak, jujú umiktajum awajuinawai, tujash ditakesh umiinatsui. Ditak, iik kijin jumainchauwaitku tikich ayanka, machikish yaitsuk idaimaina numamtuk wajainawai. 	 כי אסרים משאת כבדים ועמסים על שכם האנשים ולא יאבו להניעם אף באצבעם׃


Nunikag ashí nugkan jamajag mininak, yaakat Jerusalén Apajuí aneetaijiya nuwi pegkejam aidau batsataidaun tenteawag apakagmayi. Nuniagtatman Apajuí nayaimpinmaya jiin ajuntug ashí apekmayi. 	 ויעלו על מרחבי ארץ ויסבו את מחנה הקדשים ואת העיר החביבה ותרד אש מאת האלהים מן השמים ותאכל אתם׃


Tutai pampanjag iniinak: —¿Untsu amekaitam Apajuí Uchijim? Tuinam Jisus ayaak: —Dekaske atum tujutjum nuuwaitjai, —tiuwai. 	 ויאמרו כלם הכי אתה הוא בן האלהים ויאמר אליהם אתם אמרתם כי אני הוא׃


¿Ya aidauna Apajuish chicham yapajimainchauwaish, wi ayamsatajum taja nuwig wayashtatjume tiuwaita? Nunak aents chichaman intimkiajua nuna tiuwai. 	 ולמי נשבע לבלתי בא אל מנוחתו אם לא לסוררים׃


Dutiksamek Amplias, mina aneetaig iina Apuji Jisukristun nemaja dushakam kumpamjutuatajum. 	 שאלו לשלום אמפליאס חביבי באדנינו׃


Nuna timatai ipamat, chaajip, peem aidaujai senchi pampaidiagmayi. Imatbaunum nugkak yama nagkamak aents batsamsauwa duwi nagkamsash imanika ugchatain senchi ugmayi. 	 ויהיו קלות ורעמים וברקים ויהי רעש גדול אשר לא היה כמהו למן היות אדם על הארץ רעש כזה גדול עד מאד׃


Pegkegchau takasbaunum suwimkan sujusai tamawaikik apuk umigmaitsui. Nunitsuk jutiik apu umigmainuk dekaidau asaja dutiksaik umigmainai. 	 על כן עלינו להכנע לא לבד בעבור הקצף כי גם בעבור דעת חובתנו׃


Nunú nuwa ukunum jegantun Jisus jaanch pataká nugkuagbauji wenin antigkui. Dutikamuik numpa puwamujinak megkaekauwai. 	 היא קרבה מאחריו ותגע בציצת בגדו וזוב דמה עמד פתאם׃


Tutai niina jintintaiji aidau chichajak: —Yamaik augmatbaujai apatka tutsuk shiig antumain tukagtiume. 	 ויאמרו אליו תלמידיו הנה כעת ברור תמלל ולא תמשל משל׃


“¡Jerusalegnumia aidauwah, atumek Apajuí etsegtin aidaush main ainagme, nuigtushkam Apajuí chichagkagtukti tusa awetugmagmataish, kayai tukuí tukuinakuajum main ainagme! ¡Wika shiig kuashat wakeesan, atash uchuchiji aidaun nanapen awayag ijumag kuitamama numamtuk, atumnash ijumjan kuitamkata tamash atumek dakitjamugme! 	 ירושלים ירושלים ההרגת את הנביאים והסקלת את השלוחים אליה כמה פעמים רציתי לקבץ את בניך כתרנגלת המקבצת את אפרחיה תחת כנפיה ולא אביתם׃


Nigka Apajuí aentsji waitkam batsataidaujai waittsatatus wakegau asa, Egiptunmaya pegkegchaun takainayatak shiig anee batsatujai ijuntanak dakitjauwai. 	 ויבחר לסבל את עני עם אלהים מלהתענג לשעה בתענוגי החטא׃


Wainkabiajai nayaimpinum tikich wainchatai anentai jegagchamnun: Siete nayaimpinmaya aents aidau, Apajuí suwimak ishamain sukagtustin aimjamun makí makichik takuinakun. Nunú suwimak aina nujai, Apajuik ni kajekbaujinak inagnaktinuyi. 	 וארא אות אחרת בשמים גדולה ונפלאה שבעה מלאכים הנשאים את שבע המכות האחרנות כי בהן כלה זעם אלהים׃


Wika tuke pujuwaitjai, nunin asan mantuawagmataish ataktú nantakin yamaikish tuke pujajai, aatus atí. Wikitjai aents jinau aidaunash: Nantagtajum tumainnuk. 	 ואהי מת והנני חי לעולמי עולמים אמן ובידי מפתחות שאול ומות׃


Apajuí chichaak: ‘Atumin apa, dukujai eme anentsam diitajum, dutikakjum yaigtajum; ni apajin, dukujinakesh pegkegchaun chichajuk tsagkugtsuk maatajum’ tiuwai. 	 כי אלהים צוה לאמר כבד את אביך ואת אמך ומקלל אביו ואמו מות יומת׃


Ju pachisaishkam jintintuattajime Apajuish dutikati tujamkuig. 	 ואת זאת נעשה אם יתן האל׃


Tikich atsumaushkam susatajum, atum tikich wajuk suwajume, dutiksag Apajuishkam atum atsumamunak amastatjume. 	 תנו ותנתן לכם מדה טובה דחוקה וגדושה ומשפעה יתנו אל חיקכם כי במדה אשר אתם מודדים בה ימד לכם׃


Wi nuna tajim nunak, wi ashí dutikajai takun tatsujai, nuigtushkam Apajuí mina wajuku atí tujutua duka, minai ashí uminkae tusan tatsujai. Wika Kristu Jisus dekatkauk mina egatkauwa nunú wakejamun umiakun, ayatak emtuktasan wegajai tumamjai. 	 לא כאלו השגתי כבר או כאלו השלמתי אבל ארדף אולי אשיג כאשר גם השיגני המשיח ישוע׃


Tama Herodes shiig senchi wake besekú, nuniayatak ditajai pekajaidaush antuinamunum, dekas amastatjame tiu asa yapajimainchau dekapjau. 	 ויתעצב המלך מאד אך בעבור השבועה והמסבים עמו לא רצה להשיב פניה׃


Nuna tusa idayak, aents niina ipauwa nuna chichajak: —Ame, yujumak yuwami tusam ipaamakmek imá amina kumpagmik, amina yatsumik, amina pataim, tikich atumjai ijutkau dekas wiyakuch aidauk ipaawaipa. Ame nunú aents iman aidau ipaamak, niishkam iiktamak aminashkam dita jistamainakushkam ipapawagtatui, dutijamkui atumek yamaik ju nugka juwi akikbauwa nunin juwaktatjume. 	 וגם אל האיש אשר קרא אותו אמר כי תעשה סעודת צהרים או סעודת ערב אל תקרא לאהביך ולאחיך ולקרוביך ולשכניך העשירים פן יקראו לך גם המה והיה לך לשלום׃


Untsu jigkai nugka pegkegnum kakekajuk, jinutsuk ashí imanisag shiig tsapaidiaju asag nejetnash imanik nejeawajui, timag nunak: Aents Apajuí chichamen shiig antukag, dekaskeapi tusag, emamkesag utugchat ajuinamash depetuk pujuina nuna takun timajai. Nunú aents aidauk makichik ajak, cien, sesenta, treinta nejeawajua numamtin ainawai.” 	 והנזרע על האדמה הטובה הוא השמע את הדבר ומבין אתו אף יעשה פרי ונתן זה מאה שערים וזה ששים וזה שלשים׃


Nunú tabaun tikich Jisusa jintintaiji aidau antukajui. “Dekas jakashtinai tawapita” tuidau. Tujash Jisusak: “Juka jakashtinai”, tusag tichauwai. “Wi wakegaknuk nigka iwaakuk pujaig taatin atajai tumainaitjai, ¿Amesh dusha wagka uyumame?” tiuwai. 	 על כן יצא הדבר הזה בין האחים כי התלמיד ההוא לא ימות וישוע לא אמר לו כי לא ימות אך אמר אם חפצי כי ישאר עד באי מה זה לך׃


Dutikiagtai aents dekas eemak ashinu, ukunum minidaujai senchi untsumkag: —¡Apajuí awemamu iina agkanmitkagmatin miná jujú emematiagmi! 	 וההלכים לפניו ואחריו צעקים לאמר הושע נא ברוך הבא בשם יהוה׃


Yatsug aidauh, ubag aidauh kuitamamkatajum, atum ainajum anuiyatijum pegkegchau anentaimat, Apajuiyai dekaskeapi tuchata nu ajutjamsamtai, Apajuí tuke pujuwa nunú tupanjaijum. 	 ראו עתה אחי פן יש באחד מכם לב רע וחסר אמונה לסור מאלהים חיים׃


¡Tsanumin aidauwah! atum nugkanmayash diisjum, nuigtú nayaimpi niimé diisjumesh tsawan wajuku atatua nunú dekauwaitkugmesh, ¿wagka wi wainchatain iwainaja takaag dusha, Apajuinumianap iwainawa tusagmesh shiig dekatsjume? 	 החנפים את פני הארץ והשמים ידעתם לבחן ואת העת הזאת איך לא תבחנו׃


Timatai nui inagkeaki yaakat Jerusalén ejegau, dutika jega Apajuí ememattainum yakí iwaká: —Ame dekas Apajuí Uchijiyaitkumek juwi wajasmek tsekem iyaata, 	 ויביאהו ירושלים ויעמידהו על פנת בית המקדש ויאמר אליו אם בן האלהים אתה התנפל מזה מטה׃


Nuaduí pujutjum yapajiatajum, nu nuniachkugminig, wi mina wenujuiya espada mai yantamejai etsakamu jiina duwi ditajai maaniattajai. 	 שובה ואם לא כי עתה אבוא עליך מהרה ונלחמתי בם בחרב פי׃


Wi amina takagkun mina pujutjunak ashí idaitusjame, nunisag ditashkam aminu dekaskea nuna takagtamainak, ashí ditá pujutjinak idaitugmastinme tusan wakegajai. 	 והתקדשתי בעדם למען יהיו גם הם מקדשים באמת׃


¡Wait anentuinajai aents aidaunak, pegkegchau takamtikagtin midiagtin asagmatai! Duka tuké nuniktinai. Tujash wait anentajai ya pegkegchaun aentsú takamtiktinaita nunak. 	 אוי לעולם מפני המכשלים כי המכשלים צריכים לבוא אבל אוי לאיש ההוא אשר על ידו יבוא המכשול׃


Tujash dekas wi tajime: Makichik aentskesh ni yachin tuke aneas kajejauk, suwimak suwam amainai. Nunisag yachin anentainkachu chichajú wekagushkam, apu chichaman epegkin aidau dekajam amainai, tuja yachin kajejak tikima pegkegchaun chichajushkam jii ajumaish kajinkashtina nui pujus waittsatnai. 	 אבל אני אמר לכם כל אשר יקצף על אחיו חנם מחיב הוא לבית דין ואשר יאמר אל אחיו רקא מחיב הוא לסנהדרין ואשר יאמר אתה הנבל מחיב לאש גיהנם׃


Aentstiyaitag nuninuk wajasú asa, Apajuí umigbaunum mantuatnume tusa idaimamsauwai, nunik numi yapajiamunum achijam jakauwai. 	 וישפל את נפשו ויכנע עד מות עד מיתת הצליבה׃


Nudiagtai judío aidau, nuwa dekas Apajuin puyatjus umijin eme anentsá diitai aidaun, nuigtú aishmag dekas chichamesh antugtai aidaujai chichasag: Atum Pablo Bernabejai jiikjum awematajum, tusag inajaju. 	 אך היהודים הסיתו את הנשים החסידות והחשובות ואת אצילי העיר ויעוררו רדיפה על פולוס ובר נבא ויגרשום מגבולם׃


Ashí Apajuinu aidauk atakea duwi apu waigkag, tikichin diitin ainawai tibau awai. Nunú iman waigtinaitag nuaduí, yamaya juwikishkam chicham imanchau ajutjamainakuig, atumek epegkeajum idaimainaitjume. 	 בכל אחד בשבת יניח אצלו איש איש מכם ויאצר את אשר עלה בידו למען אשר בבאי לא יקבץ עוד׃


Nagai Maata uchijí, Maat Matatiasa uchijí, Matatías Semei uchijí, Semei José uchijí, José Judá uchijí, 	 בן מחת בן מתתיה בן שמעי בן יוסף בן יודה׃


Shiig aneasjum dakunkut takastajum, aentsdau takaatsjapi, Apu Kristununap takaja, tusajum. 	 ועבדים בנפש חפצה את האדון ולא בני אדם׃


Neri Melqui uchijí, Melqui Adi uchijí, Adi Cosama uchijí, Cosam Elmodama uchijí, Elmodam Era uchijí, 	 בן מלכי בן אדי בן קוסם בן אלמדם בן ער׃


Nuwiyati juwaki anuasa ashí ashinkawa Regio jegawabiaji. Nunika kashinia duwi wegamunum dase surnumia senchi umpumpakui, jimagchik tsawantaik Puteolinum jegawabiaji. 	 משם סבנו ונבא אל רגיון ובנשב רוח דרומית ביום המחרת באנו ביום השני אל פוטיולי׃


Jerusalén jegawagtatus weedau. Nuniamunum Jisus eemak wegai ni jintintaiji aidauk ishamainak puyatkiag weedau. Nuniagtai ataktú niina jintintaiji doce aina nuna yajuak akankiag, wajuk dutikawagtatua nuna pachis ujaidau. 	 ויהי בדרך בעלותם ירושלים וישוע הולך לפניהם והמה נבהלים ויראים בלכתם אחריו ויוסף לקחת אליו את שנים העשר ויחל להגיד להם את אשר יקרהו לאמר׃


Nuwa Galilea nagkamas Jisusa nemajus yujasaju aidaushkam, José wetai pataetukaju, nunik wainkaju Jisusan wajuk ukusaje nuna, 	 ותלכנה אחריו מן הנשים אשר באו אתו מן הגליל ותחזינה את הקבר ואת אשר הושם בו גויתו׃


Kuashat aents: ‘Kristuitjai’ tusag tsanumiagtinai, aantsag: ‘Apajuí chichame etsejin ainaji’ tusag tsanumaidaush agtinai. Nuninak aents dutikmainchau aidaun iwainainak tsanuagtinai, dutikaidau asag Apajuí etegkamu aidaunash dita tsanuamunak tsanujagtinai. 	 כי יקומו משיחי שקר ונביאי שקר ויתנו אתות גדלות ומופתים למען התעות אף את הבחירים אם יוכלו׃


Nuaduí Jisus aents tudaugtin aidau waitkam jutiiní imanik waittsauwa nunú anentaimtustajum, nuniakjum pimpiakjumesh mijamtsuk nemagkatajum. 	 התבוננו אליו אשר נשא כלמת חטאים גדולה כזאת למען לא תיעפו ולא תיגעו בנפשותיכם׃


Tusa wetai saetukajui Bereanmaya aents Sópater daagtin Pirro uchijiya nu, Aristarco Segundojai Tesalonicanmaya aidau, Gayo Derbenmaya dushakam tikich Timoteo, nuigtú Tíquico, Trofimojai Asianmaya aina dushakam. 	 וילכו אתו עד לאסיא סופטרוס הברואי ומן התסלוניקים ארסטרכוס וסקונדוס וגיוס הדרבי וטימותיוס ומן אסיא טוכיקוס וטרופימוס׃


“Nuniau asamtai amina jiim pegkegchau anentaimtuja diitnum niimtijamkuig, jiim untsugmia nu ukuinkam ajapmainaitam numamtuk wajaktá tudau takat idaikum, dekas pegkejai tudau idaisau asá Apajuí inamtaijin makichik jiiyaik niimsá waimaina numamtuk wajamuk, nu dutikachmek ashí amina iyashmijai jii ajumaish kajinchaunum pujusam tuke waitú pujumain asamtai. 	 ואם תכשילך עין ימינך נקר אותה והשלך ממך כי טוב לך אשר יאבד אחד מאבריך מרדת כל גופך אל גיהנם׃


Nuniagtai Jisus ditan iniinak: —¿Wajuk asamtaiya Kristuk David wegantui tuinawa? 	 ויאמר אליהם איך יאמרו על המשיח כי הוא בן דוד׃


Tama ni ayaak: —Aentsú tsanú aidauwah, Apajuin etsegtin Isaías atumin pachis agak: ‘Ju aents aina juka, minak dekas ditá anentain eme anenjuinak adaituinatsui, ayatak wenin adaituinawai. 	 ויען ויאמר אליהם היטב נבא ישעיהו עליכם החנפים ככתוב העם הזה בשפתיו כבדוני ולבו רחק ממני׃


Nunú yaakta nuwig jega Apajuí ememattainak wainkachbaijai, wagki Apu Apajuí ashí senchigtina nuna Uwigjai emematuidau asagmatai. 	 והיכל לא ראיתי בה כי יהוה אלהים צבאות היכלה הוא והשה׃


Jii senchi kegamunum egkeamush ainawai, tujash esachajui. Espadayai maata tamash pisajakajui. Kakakchau aidaunashkam senchi emakajui, dutikamu asag ditá shiwajijai maaniakush depetmajakajui. 	 וכבו גבורת האש ונמלטו מפי החרב והתחזקו מחלים ועשו חיל במלחמה והפילו מחנות זרים׃


Herodiasa nawanji wayaa nantsebau, nuniak Herodesan nuigtú niijai mesanum pekajuidaunashkam shiig awajkauwai. Nunikmatai apu nuwan chichajak: —Ame wakegamu segattá, tujutkuminig amastajai, —ti, nuigtú: 	 ותבא בת הורודיה ותרקד ותיטב בעיני הורדוס ובעיני המסבים עמו ויאמר המלך אל הנערה שאלי ממני את אשר תחפצי ואתן לך׃


Judas, Silas aina dushakam Apajuí etsegtin asag, nuwiya Jisusa nemajuidaunash ujaak, anentai ichichtujag wakemitkakaju. 	 ויהודה וסילא אשר גם הם נביאים נחמו האחים בדברים רבים ויחזקום׃


Imá Apajuiya duke aentsun: Juuwai pegkejak, juuwai pegkegchauk tusa etegmainuk. Nigki chicham umiktinnashkam sujamsauwai, uwemtijamtanash nigki uwemtijamainuk. Tuja suwimkanashkam nigki sujamainuk. Aajaya nunin aish, ¿wagka amesh niiya ibaunigkish aents aidaush: Auk pegkegchauwai, juuwai dekas pegkejak tusamesh etegkeame? 	 אחד הוא המחקק אשר יכול להושיע ולאבד ומי אתה כי תדין את עמיתך׃


Jutii niina yachi aidautin yaimpakta tau asa jutiijai betek wajasuí. Nunik ni dekas Sumo Sacerdote wajasú asa Apajuin betek umijak, jutiinash wait anenjamas Apajuinash segatjamui, jutii waitmaina nuna ni waitus mantamdauwa duwi, Apajuí aentsú tudaujinash tsagkujati tujamu asa. 	 על כן היה עליו להדמות לאחיו בכל דבר למען אשר יהיה כהן גדול רחמן ונאמן בעניני אלהים לכפר על חטאת העם׃


nunú sabananum ashí kuntin yuchatai, chigki aidaujai, dapi aidaushkam pachimka chimpiamu yakiya akaiki, nugkaa tajamtai, 	 ובתוכו מכל בהמת הארץ וחיה ורמש ועוף השמים׃


kashinia duwi Sidognum anumkabiaji. Nunika ajin Julio, Pablon wait anentau asa, ni kumpají aidaush kautua wainainak kuitamkatnume, tiabi. 	 וממחרת הגענו אל צידון ויוליוס עשה עם פולוס חסד וינח לו ללכת אל מידעיו להעזר בידם׃


Nunik: —¿Wají sujumainaitjume, wi Jisusan atumin amaakuish? —tau. Tutai dita aidau treinta kuichkin susaju. 	 ויאמר מה תתנו לי ואמסרנו בידכם וישקלו לו שלשים כסף׃


Tujash wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmaga Akiinau asan, ju nugka juwish tudau aidaunash tsagkugkagtumainaitag nu dekaatajum. Tusa wekaechaun chichajak: 	 אך למען תדעון כי לבן האדם יש השלטן לסלח חטאים בארץ ויאמר אל נכה האברים׃


Imatjuinamun Sauloshkam antugmamkau, tujash ditak tsawai kashishkam yaakat pegmagbau waitijin dakak batsamtuidau Saulo jiinkui maami tusag. 	 ויודע לשאול ארבם והמה שמרו את השערים יומם ולילה למען ימיתהו׃


Apajuí aents uwemjatnume tusa wait anenkagtak dutikamujiya nunak wika dakitatsjai, tuja chicham umiktina nu umiamunum Apajuí pegkeg ainagme tujamainaitkuig, Kristuk wainak mantamdau amainai. 	 לא אמאס את חסד האלהים כי אלו תהיה על ידי התורה צדקה הנה חנם מת המשיח׃


Tama dita anentaimainamun dekau asa: “Makichik nugkanmag batsatiatak pempeentuniki maaní batsatkujag megkaemain ainawai, nunisag makichik jeganmak ijunag batsatiatak, pempeentuniki maaní batsatkushkam, ditak megkaemain ainawai. 	 והוא ידע את מחשבותם ויאמר אליהם כל ממלכה הנחלקה על עצמה תחרב ובית יפל על בית׃


Nunin asamtai shiig kuitamdaikatajum, Kristu nemajin aina nuwiya makichkish Apajuí wait anenkagtamujiya nuna megkaekainum. Nuigtushkam atum ijunjum anuiya utugchatan apujak waitkagmasainum diiyaku atajum, aents nunina duka makichik ajak jatai asa, kuashat aentsun pegkegchau emamaina numamtinai. 	 והזהרו פן יש בכם איש מתאחר מחסד אלהים פן יוגיעכם שרש פרה לענה ויטמאו בו רבים׃


Imá Kristuig ashí pegkeg, yachamet, shiig dekat aina duka awai. 	 אשר צפונים בו כל אצרות החכמה והדעת׃


Apajuí makichik aentsun Juan daagtinun awemauwai yamijatjatnun, 	 ויהי איש שלוח מאת האלהים ושמו יוחנן׃


Nunik: —¿Atumesh Jisus nemagkugmesh Wakaní Pegkejish jukiuk ainajum? —tusa iniau. Tama dita aiinak: —Jutiik Wakaní Pegkeji awai tabauk machikish antuchuitji, —tiaju. 	 ויאמר אליהם הקבלתם את רוח הקדש אחרי אשר האמנתם ויאמרו אליו אף לא שמענו כי ישנו רוח הקדש׃


Aatus nunidau asagmatai, Jisusa nemajin aidau dita kajintsá anentaibaujinish nuní nagkaemas ichichmamaidau, nuninak Jisusa nemajuidaushkam kashí kashinig ayatak kawedau. 	 ותתחזקנה הקהלות באמונה וירב מספרן יום יום׃


Nuniau asamtai fariseo aidau nuna dekaje tabaun antugmamak, Jisusak Judeanak ukuak ataktú wakitki Galileanum weuwai. 	 ויעזב את ארץ יהודה וילך שנית הגלילה׃


Nunik José, apajin ashí niina patayí aidaujai kaunatnume timatai setenta y cinco aents Egipto jegawajui. 	 וישלח יוסף ויקרא ליעקב אביו ולכל משפחתו בשבעים וחמש נפש׃


nuniai dekatkau cinco mil kuichik susamua nu, nuigtú cinco mil juki ejentun chichajak: ‘Apuh, cinco mil kuichik sujusmayum nunak juwi itajuajame, nunú kuichkia nuna takamtiksan, nuigtú cinco mil kuichkin ikaugkamua nunashkam itajuajame’, tau. 	 ויגש הלקח חמש הככרים ויבא חמש ככרים אחרות לאמר אדני חמש ככרים מסרת לי הנה חמש ככרים אחרות הרוחתי בהן׃


Tusá segainam Jisus senchi mayati wajan chichaak: —¿Wagka atum wegantutigmesh wainchatai iwainkagtukia tusagmesh tuké tajume? Dekas tajime: Atumnak makichik iwainamunakesh iwaintukchattajime. 	 ויאנח ברוחו ויאמר מה הדור הזה מבקש לו אות אמן אמר אני לכם אם ינתן אות לדור הזה׃


Atumnak ju nugkanmaya aents aidauk kajegtamain ainatsui, tujash minak kajegtuinawai, wika dita pegkegchaun takainamun wainu asan, pegkegchauwai tuinamu asag. 	 לא יוכל העולם לשנוא אתכם ואתי ישנא באשר אני מעיד עליו כי רעים מעלליו׃


“Yamaik shiig kuashat anentaimkun waitiajai. ¿Wajintajaki: ‘Apawah, mina mantuawagtata nunak idaitustinme’, titajash? Tujash wika ni tabaun umiktasan tauwaitjai.” 	 עתה נבהלה נפשי ומה אמר הושיעני אבי מן השעה הזאת אך על כן באתי אל השעה הזאת׃


Tujash kuitamamkatajum, pegkegchau chichagdayakjum, nuigtú pegkegchau takagdayakjum pempeentuniki anenita nunú atumek megkaekaijum. 	 אבל אם תנשכו ותאכלו איש את אחיו ראו פן תכלו איש על ידי רעהו׃


Diisjua aents tuwakbaunum wajan chichataish pachitsuk idayinana. ¿Dekas Apajuí awemamui tuidau asajampash apu aidaush ayatak diina? 	 והנה הוא דבר בגלוי ולא יגערו בו האף אמנם ידעו ראשינו כי באמת זה הוא המשיח׃


Dutikam ni tajutjama ame, amina pataimijai uwemjatnugminak shiig ujapakti, tujutmae’ tusa ujapakmayi. 	 והוא ידבר אליך דברים אשר תושע בהם אתה וכל ביתך׃


Tiagtai ni ayaak: —¿Wajupa pag ajutjamainawa? wejum diistajum. Tima wegag: —Cinco pag nuigtú jimagchik namak amae, —tuidau. 	 ויאמר אליהם כמה ככרות לחם יש לכם לכו וראו וידעו ויאמרו חמש ושני דגים׃


Tutai Judas (Iscariotechu) chichaak: —Apuh, ¿amina nemagtamchau aidau wantiintutskesh itusamea imá jutiikesh wantinkagtuktatme? —tau. 	 ויאמר אליו יהודה לא יהודה איש קריות אדני מה הוא זה כי תחפץ להתודע אלינו ולא לעולם׃


“Yamaikik nugkak, nayantsak, numi aina dushakam emeskaigpajum. Iina Apajuiji inake aina nuna nijayin eke sellowai ijuasjinkik”, timayi. 	 אל תחבלו את הארץ ואת הים ואת העץ עד אם חתמנו את עבדי אלהינו על מצחותם׃


niina nugkeen Nazaret weuwai. Nunik nui jegaa jega ijuntainum wayaa chicham pegkeg, ditash dekaachbaun jintinkagtau. Imanitai aents aidau puyatjuk diinak: —¿Jusha tuwí imanikash unuimajuita imatika wainchatain iwaina nunash? 	 ויבא לארצו וילמד אתם בבית כנסתם עד כי השתוממו ויאמרו מאין לזה החכמה הזאת והגבורות׃


“Nunú uchi akiinkui adaikata Jisus, ni aentsú tudaujin tsagkujug uwemtikatin asamtai.” 	 והיא ילדת בן וקראת את שמו ישוע כי הוא יושיע את עמו מעונותיהם׃


Nuna tusa tiagtai Jisus ditan: —Atumek juwiyag ainagme, wika yakiyayaitjai. Atumek ju nugka juwiya aentsuitjume, tujash wika ju nugka juwiyachuitjai. 	 ויאמר אליהם אתם הנכם מן התחתונים ואני מן העליונים אתם מן העולם הזה ואני אינני מן העולם הזה׃


Tai nuna ukujin patatkau tikich nanaak minis: “¡Yaakat Babilonia muunta nunak tsaikaje, tsaikaje! ¡Ashí nugkanmaya aidaunak ni pegkegchau takaamujiya nuna takamtikak, apajimtai aina nu umigkatajum tusashkam jintinkagtuau asamtai!” wajabi. 	 ומלאך אחר בא אחריו ויאמר נפלה נפלה בבל העיר הגדולה כי השקתה כל הגוים מיין חמת תזנתה׃


Kiyagmatai Jisus niina jintintaiji doce aina nujai jeganum utsanawaju. 	 ויהי בערב ויבא עם שנים העשר׃


Nunikag kuchishkam ikaa yuwak batsatu asamtai: 	 ועדר חזירים רבים היה שם במרעה הרחק מהם׃


Nunik suwe wajas ai, jega Apajuí ememattainum jaanch ejaamu auk yakiin nagkamnas ichiinak jimaituk kanakuí. 	 ויחשך השמש ותקרע פרכת ההיכל לשנים קרעים׃


Aatus Jisus chichagkagtak pujai, tajiuwai makichik judío aidau apuji, nunik Jisusan tikishmatug chichajak: —Mina nawantug yamá jakaun ukukjai, tujash apuh ame minim uwegmin antinjukta, dutikamak nawanjuk aneantatui, —tau. 	 ויהי הוא מדבר אליהם את אלה והנה אחד השרים בא וישתחו לו ויאמר עתה זה מתה בתי בא נא ושים את ידך עליה ותחיה׃


Atum Jisukristui kajintsá anentaimauwa nunú, aentsú yachajiya duwi dekamtikamu aijum, dekas Apajuí senchijiya nujai dekamtikamu atinme tau asan. 	 ושנים המה השמושים והאדון אחד הוא׃


Yamaik, duwik Apajuin etsegtin aidau mina pachitus againak: ‘Aents pegkegchaujai betek maam atinai’, tibauwa nu minai uminkattawai, —tau. 	 כי אמר אני לכם אשר צריך עוד להתמלא בי הכתוב הזה ואת פשעים נמנה כי כל הכתוב עלי בא עד קצו׃


Nu tusa tima aents tsagajushkam judío aidaun wejí: “Mina etsaentugma duka Jisusai”, tusa ujakajui. 	 וילך האיש ויגד ליהודים כי ישוע הוא אשר רפאו׃


tujash wishakam aminak segatmagme, minai kajintsá anentaibaujum mijakaim tusan, ame mina waintsamjai tujutmesh, ataktú minai anentaimjam tikich aidaush anentai ichichtugminum tau asan. 	 ואני התפללתי בעדך אשר לא תכלה אמונתך ואתה כאשר תשוב חזק את אחיך׃


Tujash amina aneau asan ayatak segajame. Wika muun wajasuitkun Kristu chichamen etseju asan achigkagmatai egkemsan, 	 כאשר הנה אנכי פולוס איש זקן ועתה גם אסיר ישוע המשיח׃


atum Jisusa nemajin yaakat Corinto batsatutigmin papiin agajan awetakun kumpamjime. Atumnak Jisukristu pegkemtijabiajui mina aentsug atinme tusa, ashí tikich nugkanmaya aidaush Jisukristu daajin adayidau asamtai, ditanash, jutiinashkam Apujiya nunú. 	 ועל זאת אני משבח אתכם אחי כי זכרתם אתי בכל לשמר את הקבלות כאשר מסרתי לכם׃


Nunú pampandayamu nagkankamtai, Pablo Jisusa nemajin aidaun untsukú. Dutika chichá chichagkawa ashimak, ditan pagkuk akateg ukuinak, Macedonia weuwai. 	 ואחרי אשר שקטה המהומה קרא פולוס לתלמידים ויברכם ויצא ללכת אל מקדוניא׃


Nunik wetai kuashat aents asag, dita awantak nugkuagbaujin jintanmag aitug emaidau, dutikainai tikich aidauk dukan tsupijag jintanum ainag emaidau. 	 ורבים פרשו את בגדיהם על הדרך ואחרים כרתו ענפים מן העצים וישטחו על הדרך׃


Apajuí tuke puju, ajumaish tuke pujutin, juwi taatin ashí senchigtina nu chichaak: “Witjai nagkamsan ashí wají aidaun najankaunuk, tuja wikitjai nu wají aidauk nagkanjati titinaitag nunashkam”, tawai. 	 אני האלף ואני התו ראש וסוף נאם יהוה אלהים ההוה והיה ויבוא אלהי צבאות׃


Shiig aneasagtin ainawai Apajuí aentsji aidau dekatkau nantajagtin aina duwi nantakiu aidauk. Nunú aidauk Apajuijaig tuke kanakchagtinai, ayatak Apajuí Jisukristu sacerdoteji waigkag, Kristujai mil mijadai inamjagtin ainawai. 	 אשרי האיש וקדוש הוא אשר חלקו לקום בתחיה הראשונה באלה לא ישלט המות השני כי אם יהיו כהנים לאלהים ולמשיחו וימלכו אתו אלף שנים׃


Nuna dutikamtai pujai, Cesareanmaya apu awemamu kampatum aents jega dekas wi pujamunum tajutiagmayi. 	 והנה כרגע שלשה אנשים עמדים על פתח הבית אשר אנכי שם והמה שלוחים אלי מקסרין׃


Nunikmatai niina jintintaiji aidauk puyatkag Jisusan iniinak: —¿Wajukaya higuerash tabauwaikish kukajé? —tuidau. 	 ויראו התלמידים ויתמהו לאמר איך יבשה התאנה פתאם׃


Kajeakjumesh, tunamajaigpajum, kajekjumesh tuke etsa akapakigpajum, 	 רגזו ואל תחטאו אל תשקע החמה על רגזכם׃


Nuniai papí achigbauwa nuwiyan makichik Uwig ukuinkabi, dutiktai cuatro iwaaku aina nuwiya makichik ipamat wajukeama imatuk: “¡Tantá diistá!”, tujutmayi. 	 וארא כאשר פתח השה אחד מן שבעה החתמות ואשמע אחת מארבע החיות מדברת כקול רעם לאמר בא וראה׃


Kuntin muun kajen nugkanum ajapamu asa, nuwa uchin uchigmakua nuna ainmayi. 	 ויהי כאשר ראה התנין כי הוטל ארצה וירדף את האשה אשר ילדה את הזכר׃


Nuna pachis Apajuí etsegtin Isaías agak: “Wi mina chichamjun etsegnun emtikan awemajai, ni jintanak umigtamkati tusan. 	 ככתוב בנביאים הנני שלח מלאכי לפניך ופנה דרכך לפניך׃


nuniau asajumin tajime, pipichikesh yuwatajum. Duka dekas atsumnawai nu ichichmamsa iwaaku jegatasaja, makichkish jakashtatjume, imagnisjumek jegattajume. 	 על כן קרא אני אתכם לטעם לחם כי הוא למחיתכם כי איש איש מכם לא יפל משערת ראשו ארצה׃


wi imanchauch aigkish niina inake asamtai mina etegtua duwi. Yamai nagkamsag ashí aents mina pachitus chichainakug: Maríak Apajuí etegkamu asa shiig aneas pujusuí, tusag tuké tujutiagtin ainawai. 	 -84[ אשר ראה בעני אמתו כי הנה מעתה כל הדרות יאשרוני כי גדלות עשה לי שדי וקדוש שמו׃


Tusa tiagtai Jisus ayaak: —Ju nugka juwig aishmag aidauk nuwenainawai, nuwa aidaushkam aishinainawai, 	 ויען ישוע ויאמר אליהם בני העולם הזה ישאו נשים ותנשאנה׃


Jujú yamajam chichama junak, Apajuí yaunchuk anagkagtuamua nuna niina etsegtin aajakajua nunú etsegkajui, dutikak agaju ainawai. 	 אשר הבטיחה מלפנים ביד נביאיו בכתבי הקדש׃


Juwig kuashat unuimat atsumnawai. Ni dekat ajamuk dekapagti kuntinu numerojiya nuna. Duka makichik aentsua nuna numerojiyai. Nunú numerok seiscientos sesenta y seis tawa juuwai. 	 בזה החכמה מי אשר לו תבונה יחשב מספר החיה כי מספר בן אדם הוא ומספרו שש מאות וששים ושש׃


Tama datsauch chichaak: —Wika nunak datsauch asanuk ashí umikuitjai. ¿Wajina nuigtush umimainaitja? —tau. 	 ויאמר אליו הבחור את כל אלה שמרתי מנעורי ומה חסרתי עוד׃


Dutikamu asa Jisusan nemagkamtai, ashí niina patayijai yamigbaiji. Nu dutikam: —Atumesh, wi dekas Jisusan nemagkau waitkugmek, mina jegajuí kaunajum kanagtajum, —tujamkui ni pujamunum wegabiaji. 	 ותטבל היא ובני ביתה ותבקש ממנו לאמר אם חשבתם אתי נאמנה לאדון באו נא אל ביתי ושבו בו ותפצר בנו׃


Nunak mina nemagtuidau asagmin imatijabiagtinai, mina Apag awetiuwa nuna dekajuinachu asag. 	 אבל כל זאת יעשו לכם בעבור שמי כי לא ידעו את שלחי׃


Aents duwen takauwa duka, ni wakegamujin diisá najanmainai, nunú duwea duwik amamuk jistatin takastinun najanak, tikichnak ichinak wainka takastinun najanmainai. 	 אם אין רשות ליצר על החמר לעשות מגלם אחד כלי אחד לכבוד ואחד לקלון׃


Nuniagtai fariseo aidau wainkag: —Nijah ¿wagka amina jintintaijum aidaush, tsawan ayamtai tsawagmataig takantsashti tibauwa nunin aish aikainawa? —tuidau. 	 ויאמרו אליו הפרושים ראה מה המה עשים בשבת דבר אשר לא יעשה׃


Wainkabiajai, vidrio saawi nayantsa imannum jii keegama numamtin atatman. Nui ijudiagmayi Apajuí arpa susamun takuinaku, kuntin muun dakumkamu emematchaju aidau, kuntinu daaji numerowai agatjata tamash dakitjaju aina nunú. 	 וארא כים זכוכית בלול באש ואת המתגברים על החיה ועל צלמה ועל תוה ועל מספר שמה עמדים על ים הזכוכית וכנרות אלהים בידיהם׃


Tutai dita aiinak: —Pegkegchaun takachuitkuig jutika achikaik itagmaitsujime, —tuidau. 	 ויענו ויאמרו אליו לולא היה זה עשה רע כי עתה לא הסגרנהו אליך׃


Nugka yaignum batsamin aidau tikich nuninum batsatujai maadiagtinai, tuja nuninai nugka muunnum batsamin aidaushkam mai imanumiajaig maadiagtinai. Ashí tikich nugkanmash ugtinai, yapagtash tepeatnai, kuashat pampandayamush atinai. Jujú aina juka waitut yamá nagkamnak imanitnai. 	 כי יקום גוי על גוי וממלכה על ממלכה והיה רעש כה וכה והיה רעב ומהומה׃


Tutai Pedro: —Ikaya aina nuna akikmakta tuinawai, —tau. Tutai: —Dekaske ditá uchijig akikmainatsui; 	 ויאמר פטרוס אליו מאת הזרים ויאמר לו ישוע אם כן אפוא הבנים חפשים המה׃


wakan pegkegchau Jisusan segainak: —Wait aneasam awi ishijatkata, au kuchi ijuna awi utsanawagmi, —tuidau. 	 ויתחננו לו כל השדים לאמר שלחנו אל החזירים ונבאה אל תוכם׃


“Atumek ju nugka juwig tuke weega numamtin ainagme. Tujash nunú wee, jea jeatuji megkaekamtaish, ¿itugsaya ataktush jea jeatush emamainaita? Ayatak agaa ajapmaina numamtuk, atumshakam Apajuinu pegkeja nunú takatsuk pegkegchau aidau takaakjumek ayatak bakumattagme, nuniakjum Apajuí suwimkega nunú jukittagme. 	 אתם מלח הארץ ואם המלח היה תפל במה ימלח הן לא יצלח עוד לכל כי אם להשליך חוצה והיה מרמס לבני אדם׃


“Apajuí, nu aents aidaunak anentaimtanash anentaimainchau emakbau asag, jiinchakam epetkamua numamtin ainawai. Nuninchau ainakug mina chichamjun antukag pujutjin yapajinakuig, wi ditanak uwemtikmainaitjai”, tiuwai. 	 השע עיניהם והשמין לבבם פן יראו בעיניהם ולבבם יבין ושבו ורפאתי להם׃


Apajuí chichamega duka senchigtina imau asa pujut tuke atina nuna sukagtawai, nuigtush espada mai yantamejai etsakamua nuna nagkaesauwai. Espada iyashnum shiig wayaa tikima initak tsupiyama imatiksag, Apajuí chichamega duka wakannumash, tuja iina anentaimtajin pegkeg aunash, pegkegchau aunashkam dekamtijamji. 	 כי דבר האלהים חי הוא ופעל גבורות וחד מחרב פיפיות ונכנס עד להבדיל בין נפש לרוח ובין הדבקים למוח ובחן מחשבות לבב ומזמותיו׃