Jimag magkagtin achijam deta nuwiya makichik Jisusan pegkegchau chichajak: —Ame dekas Kristuitkumek, aaní nematsuk amea akaikim, jutiishkam uwemtikagtujia, —tau. 	 ואחד מאנשי הבליעל התלוים גדפו לאמר הלא אתה המשיח הושע את עצמך ואתנו׃


Lázaro nuní pujau jakamtai, Apajuí aentsji nayaimpinmaya aidau jukiag iwakaju Abraham pujamunum. Nuniku ai wiyakchashkam jakamtai ukusajui. 	 ויהי כאשר מת האביון ויובל על ידי המלאכים אל חיק אברהם וימת גם העשיר ויקבר׃


Nunú tsawantaik eke nujag ashí nugkan amuatsaig batsamsag, yutai yuwinak, umutnash umuinak, nuwenainak, nawanjin suju wajá batsatai, Noé niina arcajin egkemauwai. 	 כי כאשר בימי המבול היו אכלים ושתים נשאים נשים ונתנים אתן לאנשים עד היום אשר בא נח אל התבה׃


Juka mina numpag ukaejamunum kuashat aents tudaujin tsagkugnajag uwemkagtina nuna, mina Apag yamagman anagtamawajua nunú uminkatnun iwainawai. 	 כי זה הוא דמי דם הברית החדשה הנשפך בעד רבים לסליחת חטאים׃


Apajuí Uchijiyaitak Aentsmaga Akiinauwa nunú, ni Apají imanjiya nujai imanisag ni aentsji nayaimpinmaya aidaujai nugkanum taak, makí makichik aentsnak dita takasbaujiya dutiksag akiktinai. 	 כי עתיד בן האדם לבוא בכבוד אביו עם מלאכיו ואז ישלם לכל איש כמעשהו׃


Nunú bukuita nuwiya manchi jiiniagmayi, duka titig ijujatbau najamama iman senchimtikamu agmayi. 	 ומן הקיטר יצא ארבה על הארץ וינתן להם שלטן כשלטן עקרבי הארץ׃


Dutika chichajak: “Jujuwai numpa atumjai chicham apamunum jutikag nu”, tiuwai. 	 ויאמר הנה דם הברית אשר צוה אלהים אליכם׃


Judas Jacobo yachi, tikich Judas Iscariote Jisusan unupiag sujukua nu aatus. 	 את יהודה בן יעקב ואת יהודה איש קריות אשר גם היה למוסר׃


Apajuí ashí aentsun amek pegkegchau takasume, nuniachkush pegkeg takasume titina duwi. Nu tsawanta duwi Apajuí ni Uchijí Jisukristun, aents aidau ashí takasbauji anentaimsamujish, nuigtú tikichish dekachbaunum anentaimjamujishkam diigsam dita takasbaujiya dutiksamek susata titinai, wi yamajam chicham Kristu Jisusdaun pachisan ujaujim dutiksag. 	 ביום אשר ישפט האלהים את כל תעלמות בני האדם ביד ישוע המשיח כפי בשורתי׃


Nuniagtai Apajuishkam idaisajui, tikima datsanmainun takastinme tusa. Dutikamu asag, Apajuí nuwanak aishmagjai pujustinme tibauwa nuna idayinak, mai nuwak pempeentunikiag takanijakajui. 	 בעבור זאת נתנם האלהים לתאות בושה כי נשיהם החליפו את התשמיש כדרכן בשלא כדרכן׃


paumá sujin aidaun: —Ju aina juka ashí agaa jiigtajum. Atumek, mina Apajun jeega juka wají sujutaig emaigpajum, —tiuwai. 	 ואל מכרי היונים אמר הוציאו אלה מזה ואל תעשו את בית אבי לבית מסחר׃


“Tikichi pujutjig augmatú yujaigpajum, Apajuí atumnash aikasag tujaminum. Tikich suwimak susatasagmesh chicham umijú yujaigpajum, Apajuí atumnash tikich itujajum dutiksag dutijamawainum. Dekas tsagkujatajum, Apajuí atumnash tsagkugtamjatnume. 	 ואל תשפטו ולא תשפטו אל תחיבו ולא תחיבו נקו ותנקו׃


Nunú tsawantai Yamajam chicham pachisa kuashat pampandayamu asauwai. 	 ותהי בעת ההיא מהומה לא קטנה על אדות דרך יהוה׃


Nigka juna tiuwai: Judiuchu aidaushkam yamajam chicham uwemat awai tusa etsegbaun antukag, Kristu Jisusai kajinas anentaimainak, judío aidaujai betek uwemtan jukitnume. Wagki makichik iyash wajasaju asag, Apajuí Kristu nemajuidaun anagkuauwa nunash jukitnume tujabiuwai. 	 להיות הגוים גם הם בני ירשתו וגוף אחד אתו וחברי הבטחתו במשיח על ידי הבשרה׃


“Anmamtuk aents dekatkau atatus wakegaina nu ukunum juwakagtinai; untsu iman atan anentaimtumachu aina nu dekatkau agtinai. Kuashat aents untsukbau ainawai, tujash wajumchikeuchi etejamu aidauk.” 	 ככה יהיו האחרונים ראשונים והראשונים יהיו אחרונים כי רבים הם הקרואים ומעטים הנבחרים׃


Tiagtai Jisus ditan ayaak: “Kuitamamkatajum makichkish tsanugmajainum. 	 ויען אתם ישוע ויחל לדבר ראו פן יתעה אתכם איש׃


Atum chicham umiktajum tibauwa nuwiya umiayatkujum, makichik umiachkugmek ashí umikchauwa nunin wegagme. 	 כי איש אשר יקים את כל התורה ונכשל בדבר אחד הוא אשם אשם בכלם׃


“Apajuí aentsnum inama duka, aents wiyakuch tikich nugkanum wetatak pujus, ni inake aidaun untsuká ikaunman kuichkin tinamkauwa nujai betekmamtinai. 	 כי כמו איש נסע למרחוק אשר קרא אל עבדיו וימסר להם את רכושו׃


Tama nigka betek umiachu asa Jisusan iniak: —¿Yaita wijai ijutkau aidaush? —tau. 	 והוא חפץ להצטדק ויאמר אל ישוע ומי הוא רעי׃


Dutikainak dushí dushikinakua jaanch yamakaitkaunak awituk jujuinak ni nugkutaijinak anugjag juki emajui, achijag maawagtatus. 	 ואחרי התלוצצם בו הפשיטו אותו את הארגמן וילבישהו את בגדיו ויוציאהו לצלב אותו׃


Tusa akateamuik yakí takuniuwai. Nunik nayaimpinum wakitkimtai, 	 ויהי בברכו אתם ויפרד מאתם וינשא השמימה׃


Tujash atumek aneetaig aidauwah, Jisukristuig kajintsá anentaimjum nuwig emetmamjajum pujakjum, Wakaní Pegkeji yaimpasmatai Apajuish aujkujum pujustajum. 	 ואתם האהובים הבנו באמונתכם הנעלה על כל בקדשתה והתפללו ברוח הקדש׃


Nuna dutika tikich kuntina nuna emtin iwainag takau asa, nugká batsamin aidaunak tsanubi. Nuniau asa kuntin espadayai tsupikbau aajakú iwaaka nu dakumkajum najanatajum, tusa nugkanmaya aents aidaun inagmayi. 	 ותתעה את ישבי הארץ על ידי האותות אשר נתן לה לעשות בפני החיה באמרה אל ישבי הארץ לעשות צלם לחיה אשר הכתה מכת חרב ותחי׃


Nuanuí makichik aents José, Leví wegantu ajuntai Chiprenmaya nuna Jisus etejamu aina nu Bernabé adaikamua nunú, nui pachitkau. (Bernabé tawa duka “ichichkagtin” taku tawai.) 	 ויוסף אשר כנוהו השליחים בשם בר נבא פרושו בן הנחמה איש לוי אשר נולד בארץ כתים׃


Onesimok tikich tsawan aajakua duwik ame inagtasaik atsumainchau aajakuí. Tujash yamaik ameshkam, wishakam atsumtai wajasú asamtai, 	 אשר מלפנים לא הועיל לך ועתה הוא להועיל גם לך גם לי והשיבתיו אליך׃


Dutikak Barrabás, Jerusalegnum Romanmaya apu dakituinaku pampandayamunum aentsú maú asamtai achikam egkemtatman, nunú jinkiti tuidau asagmatai nuna jiyaak, Jisusnak dita tuina dutiksag umiktinme tusa sujuk idaisauwai. 	 ויפטר להם את המשלך בית האסורים על דבר מרד ורצח את אשר שאלו ואת ישוע מסר לרצונם׃


Tama dita aiinak: —Wajumak aents aidau: ‘Juan Yamijatin maamua nuuwai’ tujamainawai, tikich chichaidau: ‘Auk Eliasai’ tujamainai, tikich tuidau: ‘Yaunchuk Apajuin etsegtujakú aina dutsu nantakitai’ tujamainawai, —tuidau. 	 ויענו ויאמרו יוחנן המטביל ואחרים אמרים אליהו ואחרים אמרים נביא קם מן הקדמונים׃


Imatiagtai Herodeschakam ni suntaji aidaujai, Jisusan aentschau chichajus dushikinak, jaanch pegkeg apu nugkutai aina ibaun anugkug, ataktú Pilato pujamunum awebau. 	 ויבז אתו הורדוס עם צבאותיו ויהתל בו וילבש אותו בגד זהורית וישלחהו אל פילטוס׃


Nuaduí mina aneetaig yatsug aidauh, ubag aidauh, wi atumjai pujatsaigkish tuke umigtin agmaujum nunisjumek, yamai wi atushat pujag juwi aan nagkaemasjum umigtuktajum. Makí makichik aidautijum Apajuí ajantusa diiyamunum niinig sumimkajum, ashí uwemkau aidau takamaina duke takastasajum kakanmamsatajum. 	 לכן חביבי כאשר שמעתם לי בכל עת כן לא לבד בהיותי עמכם כי עוד יתר עתה אשר אני רחוק מכם תיגעו בתשועת נפשתיכם ביראה וברעדה׃


Untsu tikich jujai betekmamtina duka: ‘Amijai ijutkau aidaushkam amek anenmamsam aneeta’, tawai. 	 והשנית דומה לה ואהבת לרעך כמוך׃


“¡Atum ashí aents pegkegnum chichajam aidautigminak wait anentajime! atumi muunjum aajakajua dusha imatikas chichajujakajui waitá etsejin aidaun. 	 אוי לכם אם כל האנשים משבחים אתכם כי כזאת עשו אבותיהם לנביאי השקר׃


Tuja amina idaitustajame Apajuí juwi inabaujiya nu yawí waiti ujamaina numamtuk awajkatin atá tusan. Dutikamu asam ame ju nugka juwi chicham etsegbaun dekaskeapi tachauk nayaimpinmag tsagkugnagchatnai. Untsu ame chicham etsegbaun dekaskeapi tusa umiauk aantsag nayaimpinmashkam tsagkugnagtinai, —tiuwai. 	 ואתן לך את מפתחות מלכות השמים וכל אשר תאסר על הארץ אסור יהיה בשמים וכל אשר תתיר על הארץ מתר יהיה בשמים׃


Jisus Judea nugkanum, yaakat Jerusalegshakam, ashí ni takasbauji wainkau aidautik jutiiyaitji. Nunittaman numinum achijag maawaju ainawai. 	 ואנחנו עדים על כל אשר עשה בארץ היהודים ובירושלים ואשר הרגהו בהוקיעם אתו על העץ׃


Tujash nunak imá Jisusaig kajinas anentaimainak, nuigtú yamajam chicham Jisusai uwemna nunú pachisa etsegbaun antukajua nunak dakak pujuina nu, iman amain ainawai. Nunú chicham ashí tikich nugkanmash etsegnakua nunak wishakam etsegjai. 	 אם תעמדו מיסדים ונכונים באמונה ולא תזועו מתוחלת הבשורה אשר שמעתם ואשר נשמעה לכל הנברא תחת השמים ואני פולוס הייתי לה למשרת׃


Nuniagtai ekeemas, ni jintintaiji doce aina nuna untsuká ikaunman: Ni eme anentai atatus wakegauk, tikichi takajin nuigtú imanchauch amainai. 	 וישב ויקרא אל שנים העשר ויאמר אליהם איש כי יחפץ להיות הראשון הוא יהיה האחרון לכלם ומשרת כלם׃


Wi yama nagkamchakun ipaamag duka makichkish taawajag yujumkanak yuwachagtatui, tiuwai.’ 	 כי אני אמר לכם אין אחד מן האנשים הקרואים ההם אשר יטעם סעודתי׃


Epafras iina aneetaiji jutiijai takauwa nu, Kristu aneau asa imatikas umigna dushakam junak jintinjamawajui. 	 כאשר למדתם מן אפפרס חברנו החביב אשר הוא משרת נאמן בעדכם למשיח׃


Tusa tama nuwa ayaak: —Apuh, makichkish tukugchaje, —tiuwai. Tusa tutai Jisus chichagkushkam: —Wishakam aminak suwimkan jukiti tusanuk tumaitsujame. Yamaik jeemin wetá, tujash awagkimek tudauk takasaipa, —tiuwai. 	 ותאמר לא אדני ויאמר לכן גם אני לא ארשיעך לכי לדרכך ואל תחטאי עוד׃


Ni aajakbauwa nunak idayak jutiijai betek wajas, ashí aents aidau inataijiya nunin wajasuí. 	 כי אם הפשיט את עצמו וילבש דמות עבד וידמה לבני אדם וימצא בתכונתו כבן אדם׃


tujash mina untsujuí, tikich mina menajuí ekeemsatin atajum tusanuk tumaitsujime. Nunak mina Apag ya aidau ekeemsatnujinak umigkauwaita nuna ekentsagtinai. 	 אך שבת לימיני ולשמאלי אין בידי לתתה בלתי לאשר הוכן להם׃


—Jutii ni tabauk antugkabiaji: Wi ju jega Apajuí ememattai uwejái takasbauwa nunak, yumpuan kampatumchik tsawantai tikichin jegamkattajai uwejai takaschamun timayi, —tuidau. 	 שמענו אתו אמר אני אהרס את ההיכל הזה מעשה ידי אדם ולשלשת ימים אבנה היכל אחר אשר איננו מעשה ידי אדם׃


Shintaagjum pujusjum Apajuí ausatajum, iwanch pegkegchau takastinme tusa dekapjamsainum, wakanik dekaskenmag pegkeja nuna wakegawai, tujash iyashik kakakchau ainawai. 	 שקדו והתפללו פן תבאו לידי נסיון הן הרוח היא חפצה והבשר רפה׃


duká tsupijag jiinjag igkuinak, senchi untsumkag: —¡Apajuí awemamu jutii Israel aidauti Apuji, iina agkanmitkagmatatus mina jujú emematiagmi! —wajaidau. 	 ויקחו בידם כפות תמרים ויצאו לקראתו ויריעו לאמר הושע נא ברוך הבא בשם יהוה מלך ישראל׃


Nuniamunum kuashat aents saetukajui, nigka aents dutikmainchaun takaak, jau aidaun etsagamun wainkaju asag. 	 וילכו אחריו המון עם רב כי ראו אותתיו אשר עשה עם החולים׃


Tujash judío aidau ditá muunji uwegshunum aakmaja yujajakbau anentaimtusa jistamtaiji tsawan jegattak wajai, 	 ויקרב חג היהודים הוא חג הסכות׃


Apolos Corinto pujai, Pablok mujanmanini tsupina Efesonum jegakmá, kuashat aents Jisusa nemajuidaun wainkauwai. 	 ויהי בהיות אפולוס בקורנתוס ויעבר פולוס במדינות העליונת וירד אל אפסוס וימצא שם תלמידים׃


Nunak Pedro wajuk maam atinaita nuna ujaak tiuwai. Nuna ti: —¡Nemagtukta! —tiuwai. 	 וכל זאת דבר לרמז על המיתה אשר יכבד בה את האלהים ויהי ככלותו לדבר ויאמר אליו לך אחרי׃


aents aidaushkam tuwagkaju. Imanikagmatai Jisuschakam botenum egkemá nanamas, aents aidauk kaamatak ijuntsamtai jintintu. 	 ויקהלו אליו המון עם רב וירד אל האניה וישב בה וכל העם עמדים על שפת הים׃


Jimag aentsua nunú wegagmatai, Pedro Jisusan chichajak: —Jintinkagtinuh, jutiish maigkis juwi batsatagtai. Kampatum aak umikagmi, makichik aminu, makichik Moisesdau, nuigtú Eliasdau, —tiuwai. Tujash nunak shiig dekachiatak tiuwai. 	 ויהי בהפרדם ממנו ויאמר פטרוס אל ישוע מורה טוב היותנו פה נעשה נא שלש סכות לך אחת ולמשה אחת ולאליהו אחת ולא ידע מה דבר׃


Nunik maanimainchau dekapeakug, eke nagkamtsuk: Maanitak atsustí tusa epegtunimainai. 	 ואם לא ושלח אליו מלאכים בעודנו רחוק לבקש שלום׃


Nunikmatai shiig aneasam dakujustatme. Tuja kuashat aents aidaushkam shiig aneediagtatui nu uchi akiinamunum. 	 והיה לך לשמחה וגיל ורבים ישמחו בהולדו׃


Nunikmatai Pedro iniak: —Nugka sujuka kuichik jukimuk ashí itaji tibaujum nu ¿dekaskekaih? —tau. Tutai nuwa ayaak: —Ehé, nunichik sujukmaji, —tau. 	 ויען פטרוס ויאמר אליה אמרי לי הבמחיר הזה מכרתם את השדה ותאמר כן במחיר הזה׃


Junak dekas tajime: Amina apu achigmak egkepamtaig kakajus jiinmaitsume, ayatak amina kuichkijum ashí akikmakam, shiig ashimkam jiinmainaitme”, tiuwai. 	 ואני אמר לך לא תצא משם עד אם שלמת גם את הפרוטה האחרונה׃


“Nu tsawantin aents jega jegamká tuntupé paka inagnakbaunum waka pujaushkam, wajiiji jegá aunak akaikig jumaitsui. Nunisag ajajin takaak wekagushkam jeenig waketmaitsui. 	 ביום ההוא איש אשר יהיה על הגג וכליו בבית אל ירד לשאת אתם ואיש אשר בשדה אל ישב הביתה׃


Dutika aipkiagmatai, Jisusa nemajin aidau tentea apakag batsamtuinai, Pabloshkam anean nantakí, ataktú yaaktanum wayaa, kashinia duwi Bernabejai Derbenum wegajui. 	 ויסבו אתו התלמידים ויקם ויבא העירה וממחרת יצא אל דרבי הוא ובר נבא׃


Eke chichaak wajai, apu Jairo jeen batsatu kaunawag jegantun ujainak: —Nawanjumek jakame ¿itugkatasamea jintinkagtinush waitkame? —tuidau. 	 עודנו מדבר והנה באים מבית ראש הכנסת לאמר בתך מתה למה תטריח עוד את המורה׃


¡Atum Galacianum batsamin aidautigmek anentainkachu ainagme! Wi anuí pujusan, Jisukristu achijam jakauwai tusan etsegkui, paan achigbau wainkajum anentaimtumainaitjum imatiksajum anentaimtibiujum nunash, ¿ya atumnash chicham dekaskea nuna umikainum tusash tsanugmajaje? 	 אהה גלטים חסרי דעת מי התעה אתכם בכשפיו משמע את האמת אחרי אשר ציר בתוככם ישוע המשיח הצלוב לנגד עיניכם׃


Nu nunikaijum aneaku atajum; adeagtajum wi kampatum mijadai tuke kashi tsawaishkam, makí makichik atum aidautigmin nuní pujustajum tusan chichagkun, negá negajai imatjimiajim nunú. 	 על כן שקדו וזכרו כי שלש שנים יומם ולילה לא חדלתי לדבר על לב כל אחד מכם בדמעות׃


Imaní wekagu asa, Jisusan atushat wainmawaik tupikatki jegantun tikishmatug pujujus, 	 ויהי כראותו את ישוע מרחוק וירץ וישתחו לו׃


Nuní batsatjin Apajuí tibauwa nunú tsawan uminkauwai, nunikmatai niina Uchijin awetugmauwai, dutikam makichik nuwanum egkemak akiinauwai, nunikmatai chicham umiktinum tawa dutiksag dutikawajui, niishkam chicham umiktin tawa nunak dutiksag umikuí. 	 ובמלאת העת שלח האלהים את בנו אשר נולד מאשה ונתן תחת יד התורה׃


Nunikmatai Jisusan dekas aneetaijiya nunú Pedron chichajak: —¡Auk Apu Jisusai! —tiuwai. Tabaun Pedro antamuik kutugjin nugkujá namaká tseke iyagkuí. 	 ויאמר התלמיד ההוא אשר ישוע אהבו אל פטרוס זה הוא האדון ויהי כשמע שמעון פטרוס כי הוא האדון ויחגר את מעילו כי עירום היה ויתנפל אל הים׃


Nuaduí atumek: ‘¿Wajinak yuwatja, wajinak uwagtaja, wajinak nugkugtaja?’ tusajum uyumá pujuigpajum. 	 לכן אל תדאגו לאמר מה נאכל ומה נשתה ומה נלבש׃


Tama ni ayaak: —Atum Apajuí aujkugmek aatsajum titajum: ‘Apawah, amek nayaimpinum pujuwaitme. Pegkegmaitam ibau asamin ashí tikich aidaush imá aminak emematjabiagtinme. Amek jutiishkam inajatjata, amina aentsjum nayaimpinmaya ame wakegamun umigtamin aina dutiksag, nugkanmayashkam umigtuktinme tusam. 	 ויאמר אליהם כי תתפללו אמרו אבינו שבשמים יתקדש שמך תבוא מלכותך יעשה רצונך כמו בשמים כן בארץ׃


Dutika nuanuiyan doce tuke niijai ijunja wekaesatin aidaun, nuigtushkam niina chichamen etsegkati tusa ishiaktinji aidaunash etegjauwai. 	 וישם שנים עשר איש למען יהיו אתו ולמען ישלחם לקרא׃


Dutikainai Jisus chichaak: —Namak achikujum aanú wajumak itatajum, —tiuwai. 	 ויאמר אליהם ישוע הביאו הלם מן הדגים אשר אחזתם עתה׃


Tutai Jisus ayaak: —Pedro, yamai kashia juwik atash eke shinatsaig, Jisusnak waintsamjai tusam kampatumá ugtuktatme, —tiu. 	 ויאמר אני אמר לך פטרוס לא יקרא תרנגל היום עד כי שלש פעמים כחשת בי לאמר לא ידעתיו׃


nunikam nawantug doce mijanji ajamu shiig makichkiuch pujugta nunú, jakattak tepaun ukukmag nu etsaentujata, —tau. Tama wetai shiig kuashat aents weedau asag Jisusan chanuidau. 	 כי בת יחידה כשתים עשרה שנה היתה לו והיא נוטה למות ויהי בלכתו שמה וידחקהו המון העם׃


Nu Jisus dutikamun ashí yaaktanum etsejug dapampajajui. 	 ותצא השמועה הזאת בכל הארץ ההיא׃


chichajuinak: —¡Juuwai judío aidaun Apujig, emematmi! —awajuidau. Tuinakug yapinum awatuidau. 	 ויאמרו שלום לך מלך היהודים ויכהו על הלחי׃


Nuwa waje aidau jeenash atankiag, aents aidau pegkegnap takainawa tujuttinme tusag, Apajuin au aujuinakua ukú yujau aina nunin aigpajum. Nunú aidau imá senchi suwimkan jukiagtin ainawai.” 	 הבלעים את בתי האלמנות ומאריכים תפלתם למראה עינים המה משפט על יתר יקחו׃


Nuna imatiagtai Pilatushkam nuní senchi ishamkagtukui. 	 ויהי כשמע פילטוס את הדבר הזה ויאסף לרא עוד׃


Nuna dutikawagmatai tikich inake aidaun: ‘Nuwenbaunum yuwatnuk ashí uminkae, tujash wi duwik ipaamu aidauk taachagtatui. 	 אז אמר אל עבדיו הן החתנה מוכנה והקרואים לא היו ראוים לה׃


Nunik weenak ashí Jisus dutikamun pachisag augmatuidau. 	 והם נדברו איש אל רעהו על כל הקרות האלה׃


Tujash Apajuí etegja uwemtikamu judío, griego aina nuwig: Kristuk Apajuí senchijí, nuigtú Apajuí yachajiya nuuwai. 	 ויברך ויבצע ויאמר קחו אכלו זה גופי הנבצע בעדכם עשו זאת לזכרוני׃


Nuna Wakaní Pegkeji iwaintugkamtai, nayaimpinmaya aents uwegshunum jujukmayi. Nui wainkabiajai kuntin muun kapantu, siete buuktin, diez kachují ajamu, ashí iyashin Apajuí pegkegchau chichagbau agatkamunum makichik nuwa ekeemtatman. 	 ויוליכני ברוח המדברה וארא והנה אשה ישבת על חיה אדמה כתולע מלאת שמות גדופים ולה שבעה ראשים ועשר קרנים׃


nuninak jau aidaunash ame senchigmin etsagainak, ame Uchijum Jisusa daajin aents dutikmainchaunash iwainatnume, tusam.” 	 בנטתך את ידך למרפא ולתת אתות ומופתים בשם ישוע עבדך הקדוש׃


Nui pujai jega ijuntaiya nuna apuji Jairo daagtin Jisusan wainak, jegantun tikishmatug pujus: 	 והנה בא אחד מראשי הכנסת ושמו יאיר וירא אתו ויפל לרגליו׃


Dutiksanuk ame mina kumpag takatash betek umin asamin segajame, aanú ubag aina nunú yaigtá jiyanitsuk batsamsatnume, ditak wijai betek yamajam chicham etsegbaunum senchi takasagmayi. Clemente, nuigtú tikich mina yaintin aidaujai aents pujutan jukitin agattaiya nui ditá daajig papiinum agatkamu ainawai. 	 ואתה חברי הנצמד לי באמת אף ממך אני מבקש להיות להן לעזר אשר יגעו עמדי על הבשורה עם קלימיס ועם שאר תמכי אשר שמותם יחד בספר החיים׃


Tutai Felipeshkam nunú ni auja nuna pachitus, chicham yamagman Jisusan pachis ujakú. 	 ויפתח פילפוס את פיו ויחל מן הכתוב הזה ויבשר אותו את ישוע׃


Nunik tsawan ayamtai tsawagmatai Jisus jega ijuntainum wayaa jintinkagtau. Nunitai antukag puyatjukag: —¿Jusha tuwí imatikash unuimajuita? ¿Itusaya imatikash dekawa wainchatai aidaunash iwainag taká junash? 	 וביום השבת החל ללמד בבית הכנסת וישמעו רבים וישתוממו לאמר מאין לזה כאלה ומה היא החכמה הנתונה לו עד אשר נעשו גבורות כאלה על ידיו׃


Tusa timatai nuigtú iwanch Jisusan muja tsakajunum iwakuí. Dutika juú inaktamuik ashí nugkanum yaakat aina nuna, nuigtú ashí pegkeg aidaunashkam iwaintukui. 	 ויוסף השטן וישאהו אל הר גבה מאד ויראהו את כל ממלכות תבל וכבודן׃


Nuna tutai niina jintintaiji aidaushkam yumigmatnum ayaumas pujusag chichaak pujuinai, nuwa yaakat jegaa: “Wi nunikbaugnak ashí ujatkame”, tusa etsegbaun antukag, kuashat Samarianmaya aents nunú yaaktanum batsataidauk, dekas Kristuapita tiaju ainawai. 	 ויאמינו בו שמרנים רבים מן העיר ההיא על דבר האשה אשר העידה לאמר הוא הגיד לי את כל אשר עשיתי׃


Nunik yaakat Salamina tutainum jegawag etsejuidau Apajuí chichamen jega judío ijuntainum. Juan Marcos tutaya nunashkam yaimpakti tusag ayajui. 	 ויבאו אל עיר סלמיס ויגידו את דבר האלהים בבתי הכנסיות אשר ליהודים ויהי להם גם יוחנן למשרת׃


Dutika wainkagmek shiig anentsajum midaakí ju ainagme. 	 והיה כמצאו אתו ישימנו על כתפיו בשמחה׃


Kristu jutiiní mantamnamunum Apajuí wait anenjamjauwai. Yaunchkek Apajuik wait anenjamajakchauwai, tujash yamaik Jisukristui kajintsá anentaibaunum wait anenjamui. Aaja yamaik Apajuí wait anenjabaunum pujaji, nuigtushkam jutiik Apajuí tsuwatan antiakchauwa imanuk iishkam wajasaja, atak niijai ijunja pujustinaitag nunú dekainaku shiig aneamu ajutjamji. 	 אשר בידו מצאנו באמונה מבוא אל החסד הזה אשר אנחנו עמדים בו ונתהלל בתקות כבוד האלהים׃


Tuja Jisusak Apajuijai pujau taamujinak dekau, nunisag dekau ataktú Apajuiyai wakitkitnujin, nuigtú niina Apají senchimtika: Ashí ame diistá, tusa idaitusbauwa nunashkam. 	 וידע ישוע כי נתן אביו את הכל בידו וכי מאלהים בא ואל אלהים ישוב׃


Aents Apajuiyai kajinas anentaimu utugchat ajamash, nunisag emetmamag pujus utugchatan depeteauk shiig aneasagtinai. Nuna ashí depetkauk, Apajuí niina aneedaun pujut tuke atinun susatatus anagkuauwa nuna jukiagtinai. 	 אשרי האיש העמד בנסיונו כי כאשר נבחן ישא עטרת החיים אשר הבטיח יהוה לאהביו׃


Mina Apajuk, wi ni Uchijitag juna waitkag, dekas kajinas anentaimaidauk tuke pujustin atinme tusa wakegawai. Nunú aents aidaunak jakagmataishkam, tsawan nagkanbaunum wiki inanjagtinaitjai, —tiuwai. 	 וזה רצון שלחי אשר כל הראה את הבן ומאמין בו יהיו לו חיי עולמים ואני אקימנו ביום האחרון׃


Yamai atumesh dekaatajum, yamai nagkamsa Apajuí uwemtikagta nunú pachisa etsegbaunak, ashí aents judiuchu aina nu antukagtatui. 	 לכן דעו כי לגוים נשלחה תשועת אלהים והמה ישמעו׃


Nuniau asamtai yamajam chichaman dakituina duka ishamkaigpajum, nunú atum nuniamua nunú, Apajuí ditanak suwimkan suwak, atumnak uwemtijamjatna nuna iwaintuinawai. 	 ואינכם חרדים מאומה מפני המתקוממים אשר זאת להם אות לאבדם ולכם לישועתכם ומאת האלהים היא׃


‘¡Nijah! Juna nunú aents jegamkatjai tusa yamaikik nagkamau ayatak, ashimkachmin dekapeak idaisabi’, tumain ainawai. 	 כי זה האיש החל לבנות ולא יכל לכלות׃


Nuna tutai judío aidau Jisusan chichajuinak: —Ame cincuenta mijankesh pujatsum aniayatkumesh, wajutí wainkau asamea, ¿Abragkan wainkabiajai tame? —tuidau. 	 ויאמרו אליו היהודים הנה אינך בן חמשים שנה ואת אברהם ראית׃


Wi Aentsmagan Akiinauwaitag nuna, mina aentsug nayaimpinmaya aidaun ishiaktinaitjai, pegkegchau takau aidaun, tikichin pegkegchaun takamtikin aina nujai Apajuí emtin akanjati tusan. 	 בן האדם ישלח את מלאכיו ולקטו ממלכותו את כל המכשלות ואת כל פעלי האון׃


Jisus Capernaumnumia jiinki Judea nugkanum jegaa, Jordagka amain katigkú. Nunikmatai aents aidau tuwagkajam ataktú ni jintinkagtutaijinak dutiksag jintinkagtau. 	 ויקם משם וילך אל גבול יהודה מעבר הירדן ויקהלו עוד אליו המון עם וילמדם כפעם בפעם׃


Jistatinig aents achikbau aidaun nu jinkiti tusag makichik mamikiawagmatai, tuke jiisagké aidau. 	 ובכל חג היה דרכו לפטר להם אסיר אחד את אשר יבקשו׃


Imaatiknaitak jaawai tabaun antukashkam wetsuk, ni pujamunmag jimajá kanajui, 	 ויהי כשמעו כי חלה ויתמהמה וישב יומים במקום אשר הוא שם׃


—Atumesh minijum diistajum, awi aents pujuma nu, waitchauwaitak wi nunikbaugnak ashí ujatkame. ¿Yakita, Mesiaschawashit? —tiuwai. 	 באו וראו איש אשר הגיד לי כל אשר עשיתי הכי זה הוא המשיח׃


Nunú suntajá apuji Jisus Judeanmaya jiinki Galilea tae tabaun antuk, tajua igkug chichajak: —Mina jegajuí tajutuam mina uchig ashí nagkanki tepegtima nu etsaentujata, —tusa segauwai. 	 ויהי כשמעו כי בא ישוע מיהודה לארץ הגליל וילך אליו וישאל מאתו לרדת ולרפא את בנו כי קרב למות׃


Nuna nuniauk, Apu Jisus sujamun jukittajapita tumain ainatsui. 	 והאיש ההוא אל ידמה בנפשו כי ישא דבר מאת יהוה׃


Pascuatin, pag levaduragtuchu yuaku uwig aishmag tsakat maa yutai jegau asamtai; 	 ויבא יום המצות אשר זבוח יזבח בו הפסח׃


Jisus juna tusa ashimkamtai uchi aidaun ikautkajui achiká Apajuin aujtusti tusag. Imatikiagtai ni jintintaiji aidau nuna jiyaidau. 	 אז יביאו אליו ילדים למען ישים עליהם את ידיו ויתפלל עליהם ויגערו בם התלמידים׃


wagki agagbau awai: ‘Apajuí ni aentsji nayaimpinmaya aidaun awetugmattawai kuitamjamkatnun, 	 כי כתוב כי מלאכיו יצוה לך לשמרך׃


Apajuiyai kajintsá anentaimaidau asaja, nugkanum, nuigtú agkajunum ayaa duka Apajuí chichamenkiap najaneakuita tusa dekainaji. Paan wainmain aina duka wají atsaunmaya najankamu ainawai. 	 באמונה נבין כי העולמות נעשו בדבר האלהים למען אשר יצא הנראה מן הנעלם׃


Minak Kristuk yamijatjata tusag awetichui, minak yamajam chicham etsegkata tusa awetiu asamtai, aents yachameagbaujin etsejin aina nuniatsjai, Kristu numinum achijam jakauwa nuna wainkaya nunin diisainum tau asan. 	 והנה בצותי את זאת לא אוכל לשבח אתכם על אשר תקהלו יחד לא להועיל כי אם לרעה׃


Nunik jega Apajuí ememattainum waikmá, baka aidaun, uwig aidaun, paum aidaun sujuinak utsanawag, kuichkin yapajiin aidaushkam pekajaidaun wainkauwai. 	 וימצא במקדש מכרי בקר וצאן ובני יונה ואת מחליפי כסף ישבים שם׃


Tusa ujainam antukag ashí ijunag Apajuin aujuinak: “Apuh, ametme nayaim, nugka, nayants aina nu najankam ashí nui batsamsatin najankaumek, 	 ויהי כאשר שמעו את זאת וישאו את קולם בלב אחד לאלהים ויאמרו אדני אתה האל העשה את השמים ואת הארץ ואת הים ואת כל אשר בם׃


Niina nemajin aidautinak tudaugtuchu etamak, imanisag pegkeg iwaintamkata tujamu asa nunikui. 	 להקימה בכבוד לו לעדה אשר אין בה כתם וקמט וכדומה כי אם למען תהיה קדושה ותמימה׃


Pablo ni kumpají aidaujai Pafos jegawag, botenum chimpimjag Perge shiyakaju, Panfilia nugkanum awa nui. Nui batsatbaunum Juagkak ditan ukuinak Jerusalén wakitkiuwai. 	 ויצאו פולוס והאנשים אשר אתו מפפוס וירדו באניה ויבאו אל פרגי אשר בפמפוליא ויעזב אתם יוחנן וישב ירושלים׃


Apuh, ashí aents aidauk aminak eme anenjamas emematjupainawai, wagki imá amek pegkejam asamin. Iman asamin ashí nugkanmaya aidauk kautjamak emematjabiagtatui, wagki ame dekas pegkeg dutikam nunak ashí dekagmaidau asag”, wajaagmayi. 	 מי לא ייראך יהוה ולא יכבד את שמך כי קדוש אתה לבדך כי כל הגוים יבאו וישתחוו לפניך כי נגלו משפטי צדקך׃


Atum chicham umiktin papiinum agagbauwa nuwig: Jimag atuegak mai nunak pachis etsegtuinakui nuaduí dekaskeapi takugmesh titajum, tibauwai. 	 וגם בתורתכם כתוב כי עדות שני אנשים נאמנה היא׃


Nuna tujutkui: ‘Apuh, ¿wajukati tusamea wakejutame?’ tusan iniasbaijai. Nuna tai Apu Jisus chichagtak: ‘Nantaktá nunikam wegam antsamek Damasco jegata, awi jegawamin ame dutikmainnak ujapakagtatui’, tusa tujutmayi. 	 ואמר מה אעשה אדני ויאמר אלי האדון קום לך אל דמשק ושם יאמר לך את כל אשר צוית לעשות׃


Nunik ni jintintaiji aidau batsatbaunum jegakmá wainkaju kuashat aents tuwajuk aun, tuja chicham umiktinun jintinkagtinchakam ditajai tudayinaun. 	 ויהי כבואו אל התלמידים וירא עם רב סביבותם וסופרים מתוכחים אתם׃


Jisus tusá anentaimainamun dekaju asa, uchin juki niiní ayaunas awajus, 	 וירא ישוע את מחשבת לבם ויקח ילד ויעמידהו אצלו׃


Dekatkauk mina Apajuijun see tajai ashí atumin pachisan, Jisukristu jakamunum Apajuijai agkan chichamain ajutu asamtai, nuigtú atum Jisukristui kajintsá anentaimjum nunash tikich nugkanmayash dekaidau asagmatai. 	 בראשונה אודה לאלהי בישוע המשיח על כלכם אשר ספר אמונתכם בכל העולם׃


Tujash pegkeg chicham dekaskenum etsegna nuna betek umiinachun wainkan, aents tuwakbaunum Pedro chichagkun: “Ame judiuwaitkum judiuchu wajukmaina nunimum dusha, ¿wagka judiuchu aidaush judío wajukena nuninuk emaktasamesh wakejame?”, tibaijai. 	 אכן בראותו את אשר לא ישרו לכת כאמתה של הבשורה אמרתי אל כיפא בפני כל אם אתה היהודי תתנהג כנכרי ולא כיהודי למה תכריח את הגוים להתנהג כיהודים׃


Tutai ajaamak yujaun María chichajak: —Ni tujamtata duka imatiksagmek umigkatajum, —tiuwai. 	 ותאמר אמו אל המשרתים ככל אשר יאמר לכם תעשו׃


Nunin asagmin segajime, wi pujag junisjumek pujustajum tusan. 	 כי אם תברך ברוח איך יענה העמד נמצב ההדיוט אמן על הודיתך באשר לא ידע מה אתה אמר׃


Tujash mina pataag Israel aents aina duka, chicham umiktin aina nuna ausajui umiktatus wakegaidau asag, nu nuniamunmas Apajuí pegkeg diigmasajainta tuidau asag. Aatus kakanmamainakush chicham umiktina nuwiyanak egaidau asag, nunú chicham umiktina nu yaijatmainjig atsuju asamtai, Apajuí emtinig pegkeg diyamak asachajui. 	 וישראל בבקשו אחרי תורת צדקה לתורת הצדקה לא הגיע׃


Nuna ukunchin kupigkachajua nunak, Apajuí etsegtin agagbaunum: “Makichik ukunchinakesh kupigkachagtinai”, tibauwa nunú uminkauwai. 	 כי כל זאת היתה למלאת הכתוב ועצם לא תשברו בו׃


Tama Agripa ayaak: —Machikiuch nu pachisam tame duwikik, minash Jisusan nemagkati tusam wakejutam, —timayi. 	 ויאמר אגרפס אל פולוס עוד מעט ופתיתני להיות נצרי׃


nunikmá higuera shiig dukejuk wajattaman ikaag wainak wejiu neje atsuash tusa diistatus. Nunikmá nejetí jegachu asamtai neje atsutai, 	 וירא תאנה מרחוק ולא עלים ויבא לראות הימצא בה פרי ויקרב אליה ולא מצא בה כי אם עלים לבד כי לא היתה עת תאנים׃


Dutiktai tikich aidau chichainak: —Idaisakia, Elías uwemtijatatus minishtimpash, wainkami, —tuidau. 	 ושאר האנשים אמרו הניחו לו ונראה אם יבוא אליהו להושיעו׃


Ditá tudauji aidaunash ajumaish adeagchatnun kajimatkitnaitjai, tawai.” 	 ולעונם ולחטאתם לא אזכר עוד׃


dutika chichaakjum: Ii muunji batsamajakua nunú tsawantin jutiish pujujakuitkuik, Apajuí etsegtin aajakú aidauk maawaigpajum tusais ayamjumain ajabiagtai, tajume. 	 ואמרתם אם היינו בימי אבותינו לא היתה ידנו עמהם לשפך דם הנביאים׃


Imatuinak apu aidau, cuatro iwaaku aina nujai tenteam, Apajuí ejapeen eketa nuna emtin wajantag, yamajam kantamtain kantabiagmayi. Nunú kantamtai yamagma nunak makichkish tikichik unuimamaichagmayi, imá ciento cuarenta y cuatro mil aents nugkanmaya uwemtikamua duke dekagmayi. 	 וישירו כשיר חדש לפני הכסא ולפני ארבע החיות ולפני הזקנים ואין איש אשר יכל ללמד את השיר זולתי מאת האלף וארבעים וארבעת האלפים ההם אשר נקנו מן הארץ׃


Tutai aents aidau aiinak: —Jutii chicham umiktina nuanuig: Kristuk tuke pujutnui, tusa agagbauwa nu dekaji. Nunú taish, ¿wagka amesh Aentsmaga Akiinauk, maatasa yakí takuam atatui, tame? ¿Nu Aentsmaga Akiinaush yaita? 	 ויענו אתו העם ויאמרו הנה שמענו בתורה כי המשיח יכון לעולם ואיך אמרת כי בן האדם צריך להנשא ומי בן האדם הלזה׃


Wika niijai pujaun juwi tau asan niinak shiig dekajai, nigki minak awetiuwai, —tiuwai. 	 ואני ידעתיו כי מאתו אני והוא שלחני׃


Jisus nuwiya juwaki Galilea kuchajin jegauwai; nunik nainnum waka nui ekeemsauwai. 	 ויעבר ישוע משם ויבא אל ים הגליל ויעל ההרה וישב שם׃


dutikam sacerdote apuji aidaujai, nuigtú jega Apajuí ememattain kuitamin aidaujai: Wajuk Jisus achiká sujumainaita, nuna pachisag chichasaju. 	 וילך וידבר עם ראשי הכהנים ושרי החיל איך ימסרנו אל ידם׃


Nuigtú ashí najankamu nayaimpinmaya, nugkanmaya, nugká initkenia, nayantsanmaya, nuigtú ashí wají nui ayaa dushakam kantamainak: “¡Ekeemtainum eketa nu, Uwigjai senchigtina ibau asamtai, eme anentsá kantamjuinaku, tuke ajumaish ememattai atin atí!”, awajuidaun antukbaijai. 	 וכל בריה אשר בשמים ובארץ ומתחת לארץ ואשר על הים וכל אשר בהם את כלם שמעתי אמרים לאמר לישב על הכסא ולשה הברכה וההדר והכבוד והעז לעולמי עולמים׃


Nu nunikagbaun Jisusa nemagkaju aidauk tikich aents aidaushkam antukag senchi ishamkajui. 	 ותהי יראה גדולה על כל הקהל ועל כל השמעים את אלה׃


Tuja umutai yaunchuk najanamun umin aidauk, yamagmanak wakegainatsui, ditak: ‘Yaunchuk najanamua nu imá pegkejai’ tuidau asag, —tiuwai. 	 ואשר שתה יין ישן איננו חפץ עוד ביין חדש כי יאמר הישן הוא נעים ממנו׃


Tama Jisus ayaak: —¿Wajuk awa? —tau. Tutai: —Jisus Nazaretnumia Apajuí etsegtin, chichamesh senchigtin, Apajuí senchijin wainchatai aidaunash iwainag, ashí aents aidaush wainainamunum takauwe, nuna 	 ויאמר אליהם ומה המה ויגידו אליו מעשה ישוע הנצרי אשר היה איש נביא גבור בפעל ובאמר לפני האלהים ולפני כל העם׃


Nunik yaakta waitijin tikiju wajas wegai, nuwa wajé uchijí makichkiuch ajamu jakamtai ukustatus emaidau, nunitai nuwan uyunainak kuashat aents weedau. 	 הוא קרב אל שער העיר והנה מוציאים מת בן יחיד לאמו והיא אלמנה ועמה רבים מעם העיר׃


Witjai Pabloitjai, junak wi mina uwejuí agatkun tajame: Wi akikmaktatjai, ameshkam wi chichagkagtamunum pujut jukiu asam minashkam diwimjam nuniaminig. 	 אני פולוס כתבתי בידי אני אשלם ולא אמר כי אתה חיב לי גם את נפשך׃


judío aidau Jisusan tentea apakag chichajuinak: —¿Wajupa asamea shiijash etsegkattame? Ame dekas Kristuitkumek, shiig ujajatkakia, —tuidau. 	 ויסבו אתו היהודים ויאמרו אליו עד אנה תתלה את נפשנו את המשיח אתה הגידה לנו ברור׃


Wika, wi aneamug aidaunak senchi jiyaajai, dutikachkunush suwimkan suwajai. Nuaduí pegkegchaujum aidauk Apajuí idaitakjum pujutjum yapajiatajum. 	 -02[ אני את כל אשר אהב אוכיחם ואיסרם לכן תשקד ותשוב, הנני עמד לפתח ודפק והיה כי ישמע איש לקולי ופתח הפתח אבוא אליו לסעוד עמו והוא עמדי׃


Tujash atumek aajagmek dutikdaimain ainatsjume. Nunitsuk atum ainajum anuiyatijum eme anentai atasajum wakegautigmek tikich aina nu takajin amainaitjume. 	 ואתם לא כן ביניכם כי אם החפץ להיות גדול ביניכם יהיה לכם למשרת׃


Wajumak tsawan batsamsag Pablo Bernaben chichajak: —Ataktú Jisusan nemagkaju aidau ijagsami, ashí yaaktanum Apu Jisusa chichame etsegkabiag nui wajuk ditash batsatainawak nu diiyaku, —tiuwai. 	 ויהי מקץ ימים ויאמר פולוס אל בר נבא לכה ונשובה ונפקדה את אחינו בכל עיר ועיר אשר קראנו שם את דבר יהוה ונראה מה המה׃


Nuna tusa ukuak Jisus Pedro jeen weuwai, nui jegakmá Pedro tsatsají senchi tsuweak pegajin tepettaman wainkau. 	 ויבא ישוע ביתה פטרוס וירא את חמותו נפלת למשכב כי אחזתה הקדחת׃


Ashí Jisusa nemajin aidauk betekak anentain idajus anentaimtunidau, nunidau asag betek anentaimaidau. Tuja makichkish imá midauk atí tusag anentaimainachu asag ikdaikag sudayidau. 	 וקהל המאמינים היה להם לב אחד ונפש אחת ואין איש מהם אומר על אשר בידו לי הוא כי הכל היה להם בשתפות׃


Aents aidau pakamakchau akushkam, chicham umiktina nuwiyan umiidau asagmatai atumek bakumatnaitjume, atum pakamaku ainayatkujum, nuigtú chicham umiktinush dekayatkujum umikchau asajum. 	 והערל מלדה המקים את התורה הלא הוא ידין אתך אשר יש לך הכתב והמילה ועברת את התורה׃


Nuna dekaa apu Herodes untsukú nunú yacha kaunkajua nuna, tikich aidauk dekainatsaig: —¿Yaya wainkagmesh wajupá dukapea yujagme? —tusa chichastatus. 	 אז קרא הורדוס למגושים בסתר ויחקר אתם לדעת עת הראות הכוכב׃


Tibau asa Moisés ii muunji Egipto nugkanum batsamtatman jiijuí, aents dutikmainchaun Egiptunum iwainak, nayants kapantu tutainmash, nuigtú cuarenta mijadai uwegshunum awekasashkam dutiksag iwainakui. 	 והוא הוציאם ויעש אתות ומפתים בארץ מצרים ובים סוף ובמדבר ארבעים שנה׃


Nuniagtai Jisus: “¿Apajuí aentsnum inama nunash, wajijai betekmamtinai tusanua tumainaitjime?” tiuwai. 	 ויאמר למה דומה מלכות האלהים ואל מה אמשילנה׃


Nunik nuwi duwap etsentsjamu atatman juki chapikmag, jiyaká iwiyag, jega Apajuí ememattainum batsatunak uwig aidaun, baka aidaujaí ashí jiig ishimak, kuichkin yapajidaunashkam nagkimjuk nugká akaketuk, mesajinashkam shitaki ajuntug idayak, 	 ויקח חבלים ויעבתם לשוט ויגרש כלם מן המקדש ואת הצאן ואת הבקר ויפזר את מעות השלחנים ויהפך שלחנתיהם׃


Tujash yamai atum wají sujin aidautigmin titajime. Atum chichaakjumek: “Yamai, nuniachkunush kashinkesh tikich yaaktanum wetatjai, nui makichik mijan pujusan wajiin sujukan kuashat kuichkin ikaugkatasan”, tajume. 	 הוי האמרים נלכה היום ומחר לעיר פלונית אלמונית ונעשה שם שנה אחת לסחר בה ולהרבות רוח׃


Yamai dekaami, nagkamku chicham apakbau aajakua nuwig, ju nugka jui jega Apajuí ememattai jegamkamua nuwish, Apajuish wajuk emematmainaita nu pachisa tibau aajakuí. 	 הן היה גם לברית הראשונה משפטי העבודה ומקדש ארצי׃


Makichik aents eemak taa uwegshunum wekagas senchi jiiká chichaak: ‘Apu wekaesatnun jintan shiig iwajug, esegak tutupit dakuegajama numamtuk, atumi anentaimish shiig iwajajum umiktajum, Apu minitin asamtai’, titinai” tawa duka juuwai. 	 קול קורא במדבר פנו דרך יהוה ישרו מסלותיו׃


dutikawagmatai maawagtatui. Tujash kampatum tsawanta juwi nantaktatui, —tau. Tutai ditashkam senchi wake besekajui. 	 ויהרגהו וביום השלישי קום יקום ויתעצבו מאד׃


—Jimag tsawan asa Pascua atata duka dekagme, nuanuí wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmaga Akiinauwaitag nunak, achijá maatnume tusag sujutkagtatui, —tiuwai. 	 אתם ידעתם כי אחרי יומים יהיה הפסח ובן האדם ימסר להצלב׃


Nuniau asamtai atum Apajuí augkugmek aatsajum titajum: ‘Apawah, amek nayaimpinum pujuwaitme. Pegkegmaitam ibau asamin, ashí tikich aidaush imá aminak emematjabiagtinme. 	 לכן כה תתפללו אבינו שבשמים יתקדש שמך׃


Tama Jisus ayaak: —¿Nuwena nunú aents ipaamu aidaush wake besemag pekaamainkaih nu, nuwenu ditajai pujaigkish? Anmamtuk mina jintintaig aidaush wi ditajai pujaigkik, yujumkanak ijagmamain ainatsui. Tujash tsawan jegattawai nuwena nunú juwam atata nu, nunikmatai ipaamu aidaush wake besemag dekapenak yujumkanak ijagmakagtatui, —tiuwai. 	 ויאמר אליהם ישוע איך יוכלו בני החפה להתאבל בעוד החתן עמהם הנה ימים באים ולקח מאתם החתן ואז יצומו׃


nunikag makichik iyash wemainai. Nunin asag jimaja nuninchauwai makichkia numamtinai. 	 והיו שניהם לבשר אחד ואם כן אפוא אינם עוד שנים כי אם בשר אחד׃


Salmón Rahapa juki akiauwai Boozan, Booz Rutan juki akiauwai Obetan, Obeta uchijiyai Isaí. 	 ושלמון הוליד את בעז מרחב ובעז הוליד את עובד מרות ועובד הוליד את ישי׃


Aaja tiajam anentai jegagchaju, nunikag waketuinak ukukiaju. 	 וכשמעם את זאת תמהו ויעזבהו וילכו להם׃


Tama Jisus ayaak: —Dita itatiagtaik kaya aina ju pampaumain ainawai, —tiu. 	 ויען ויאמר אני אמר לכם כי אם יחשו אלה תזעקנה האבנים׃


Tudayagtai Jisus chichajak: “Apu judiuchu aidauk aentsnak ditanua nunin emak inainawai, nuna dutikaidauk shiig takaawai tama au ainawai, 	 ויאמר אליהם מלכי הגוים רדים בהם ושליטיהם יקראו עשי חסד׃


Kristuk jega tesamu Shiig Pegkejam nayaimpia nui wayauwai. Nigka chivo aidau, toro tsakat aina nuna numpen jukig wayaachui. Nigka aentsú tudauji tsagkugnagti tabaunum mantamdauwa duwi, niina numpen juki, Apajuí pujamunum makichkia wayauwai tuke atinun, nuniak jutiinash tudaunum bakumamaina nuna agkanmitkagbauwai. 	 גם לא בא בדם שעירים ועגלים אלא בדם נפשו בא בפעם אחת אל הקדש פנימה וימצא גאלת עולם׃


—Atum ju imatiksa iwaja jegamkamu wainjum juka, makichik kayakesh ekenjamu aina nuwiyag juwakchatnai, ashí tsaikbau atinai, —tiuwai. 	 את אשר אתם ראים הנה ימים באים ולא תשאר אבן על אבן אשר לא תתפרק׃


—¿Ju Jisus José uchijiyae duchaukaih? Juna apají niina dukujijai jutii shiig wainnuweg jamah, ¿wagka nayaimpinmayan akaikin nugkaa taajai tusash tawa? —tuidau. 	 ויאמרו הלא זה הוא ישוע בן יוסף אשר אנחנו ידעים את אביו ואת אמו ואיך יאמר מן השמים באתי׃


Tujash atumek aajagmek dutikdaimain ainatsjume. Nunitsuk atum ainajum anuiyatijum eme anentai atasajum wakegautigmek, tikich aina nu takajin amainaitjume. 	 ואתם אל יהי כן ביניכם כי אם החפז להיות גדול בכם יהי לכם למשרת׃


Ii tudaujishkam tsagkugkagtugta, jutii tikich pegkegchau takagtamaidaush tsagkugnaitag aikasmek. Iwanch pegkegchau takamtiksati tusamek idaikagtutsuk, ayatak yaijatkam agkanmitkagtuata’, —tiuwai. 	 וסלח לנו את חובתנו כי סלחים גם אנחנו לכל החיב לנו ואל תביאנו לידי נסיון כי אם הצילנו מן הרע׃


Nunak mina Apag anentu asa, jintinjawai nuní nagkaemasashkam shiig puyatjusa diyaam atí, tujutu asa. 	 כי האב אהב את הבן ומראה אתו כל אשר יעשה ועוד מעשים גדולים מאלה יראהו למען תתמהו׃


Tama Jisus ayaak: —¿Nuwena nunú aents ipaamu aidaush, nu nuwenu ditajai pujaigkish yujumkan ijagmak pekamainkaih? Nuwenu ditajai pujaigkik yujumkanak ijagmamaitsui. 	 ויאמר אליהם ישוע איך יוכלו בני החפה לצום בעוד החתן עמהם כל ימי היות החתן עמהם לא יוכלו לצום׃


“Apajuí duwik Abragkan anagkuauwa nu uminkattak wajau asamtai, Jacopa uchijí wegantu aidauk shiig kuashat wajasaju. 	 ויהי כאשר קרבה עת ההבטחה אשר נשבע אלהים לאברהם ויגדל העם וירב במצרים׃


Apajuiyai kajintsá anentaibaunum pegkegchaun depetkau aidauk, jaanch puju anugkuam agtinai. Pujutan jukiaju aidau daaji agatkamua nui, ditá daaji agagbauwa nunash tuke esakagchatnaitjai, ayatak mina Apajun ashí ni aentsji nayaimpinum batsata nuna emtin: ‘Juka midau ainawai’, titinaitjai. 	 המנצח ילבש בגדים לבנים ולא אמחה את שמו מספר החיים ואודה שמו לפני אבי ולפני מלאכיו׃


Jujú atumek shiig dekaatajum, dekaskenum Abraham wegantu aina duka, Apajuiyai kajinas anentaimin aina nu ainawai. 	 דעו אפוא כי בני האמונה בני אברהם המה׃


—Atumek dekas Apajuí chicham umiktajum tibaujiya duka umigtsuk, aents tibauwa nu umiajume. Umutai yajá ekentai, vaso nijakjum nuigtushkam tikich kuashat jumamtin aidau taká yujajume. 	 כי עזבתם את מצות אלהים לאחז בקבלת בני אדם טבילות כדים וכסות וכאלה רבות אתם עשים׃


Jutiik ju aents tuwiyampaita duka shiig dekaji, tujash Kristu minamujinak makichkish dekajuachagtinai, —tiaju. 	 אך את זה ידענו מאין הוא וכאשר יבוא המשיח לא ידע איש אי מזה הוא׃


Tutai Pedro ayaak: —Apuh, dekas ametkumek, minash yumí awanken wekaesá juwi tantata tujutia, —tau. 	 ויען פטרוס ויאמר אליו אם אתה הוא אדני צוה נא כי אבא אליך על המים׃


kuashat iniasu tujash nigka aikchauwai. 	 וירב לשאל אותו והוא לא השיב אתו דבר׃


nunik: ‘Kumpajuh, ¿wajuk amesh juwish wayaume jaanch nuwenbaunum nugkutai nugkutskesh?’ Tama duka aentsuk aimtsuk eketu. 	 ויאמר אליו רעי איכה באת הנה ואין לך בגדי חתנה ויאלם׃


Nuanuí pujau sumo sacerdote Anás, tuja nuwig pujuidau Caifás, Juan, Alejandro, nuigtú tikich sacerdote aidau, sumo sacerdote patayí aidaushkam. 	 וחנן הכהן הגדול וקיפא ויוחנן ואלכסנדרוס וכל אשר ממשפחת הכהן הגדול׃


Yatsug aidauh, ubag aidauh, atumnak Apajuí etegtamag, chicham umiktajum tibauwa nu umiktasa pujutnumag agkanmitkagbau ainagme. Tujash agkanmitkamuitjai tusa ii pegkegchau wakegamu takata duchauwai. Apajuik wakegawai agkanmagau aidauk, tikichjai pempeentuniki aneenis yainikagti tusa. 	 כי אתם אחי לחרות נקראתם ובלבד שלא תהיה החרות תאנה לבשר אלא שתעבדו איש את רעהו באהבה׃


Kuntin muun kapantu wainkaum duka duwik pujujakuí, tujash jakau asa yamaik atsawai. Nuninaitak ataktú nantaki jiinkittawai, waa muun ishamain akaga nuwiya, nunik ni suwimak jukitnujin jegatatus. Ashí nugkanum batsata nu, yama nugka najannaig pujutan jukitin atí tusa daaji agatkashbau aidauk, nuna wainkag senchi puyatkagtin ainawai. 	 החיה אשר ראיתה היתה ואיננה ועתידה לעלות מן התהום וללכת לאבדון וישבי הארץ אשר שמם איננו נכתב בספר החיים מיום הוסד תבל ישתוממו בראתם את החיה אשר היתה ואיננה ותבוא׃


Dutikan wi Apu asan mina untsujuí ijumjamun chichagkun: ‘Minitajum atum mina Apag pegkeemtikbau aidautigmek, nunikjum atum pujustinun Apajuí nugkash najannatsaig umikbauwa nui wayaatajum. 	 אז יאמר המלך אל הנצבים לימינו באו ברוכי אבי ורשו את המלכות המוכנה לכם למן הוסד העולם׃


Dutiksamek ii yuwatnushkam kashí kashinig sukagtita. 	 את לחם חקנו תן לנו יום יום׃


wajumak judío aidau, nuigtú tikich ayatak judío atajai tumabiag judío waigkú aidaujai kaunkaje. Tuja Cretanmaya aidaushkam, Arabianmaya aidaujai kaunkaje. ¡Jutiishkam ashí iina chichamen Apajuí imanjin pachis etsejuina duka shiig antuinaji! —tudayinau. 	 כרתים וערבים הנה אנחנו שמעים אתם מספרים בלשנותינו גדלות האלהים׃


Nuniku asamtai namak nayants batsamin aidauk jinawagmayi, lancha nui ayauk ashí esakagmayi. 	 ותמת שלישית כל נפש חיה אשר בים ושלישית האניות נשחתה׃


Kristu shiig agkan anentaimsa pujutan amaamu atumnash ajutjamtinme, Apajuik nuna aatus dutijamata tau asa, makichik iyashik etamkauwai, nuaduí atumek see titajum. 	 וישלט בלבבכם שלום האלהים אשר נקראתם לו בגוף אחד וזבחו תודה׃


“Zabulogkan nugke kuchá yantamen awa nui batsatutijum antuktajum, nunisjumek Neftalí nugke etsá akaetainmanini Jordán uwet awa nui batsatutigmeshkam antuktajum, antsagmek atum Galileanum judiuchu aidaujai pachimdaeja batsatutigmeshkam antuktajum. 	 ארצה זבלון וארצה נפתלי דרך הים עבר הירדן גליל הגוים׃


Tujash ni dutikamua duka senchi naatu, nuniau asamtai tuwajuidau ni chichamen antugkagtatus, nuigtú dita jaamujinash etsaentugtinme tusag. 	 ושמעו הולך הלוך וגדל ויקבצו עם רב לשמוע ולהרפא בידו מתחלואיהם׃


Tutai nui tikich detau kumpajin aiká: —¿Amek machikish Apajuik ishamatsmek, niijai betek achinjam nemasmesh? 	 ויען האחר ויגער בו לאמר האינך ירא את האלהים בהיותך בעצם הענש הזה׃


Dutika waa muun ishamain akaga duwi egkea shiig epeni ukukmayi, juwig pujus mil mijanan ejeti, jiinki ashí aents aina nuna tsanujai tusa. Nuna mil mijanan ejematai wajumchik tsawanchik atia akupkatnuyi. 	 וישליכהו בתהום ויסגר בעדו ויחתם עליו למען לא ידיח עוד את הגוים עד כלות אלף השנים ואחרי כן יתר לזמן מצער׃


Nuna tiagtai Jisus chichaak: —Jujú aents pegkegchau aidau Apajuí chichamenash umigchau aina nu, dekas Apajuí Uchijimpashit tusag dekapjustatus wainchatai iwainakta tujutuinawai. Tujash dita tuina nunak iwaintukchattajai, ayatak Apajuí etsegtin Jonás wajukauwa nunisnuk ditanak iwaintuktatjai. 	 ויען ויאמר אליהם דור רע ומנאף מבקש לו אות ואות לא ינתן לו בלתי אם אות יונה הנביא׃


Nuna wainkau aidau tikich aidaunashkam ujaidau, aents wakan pegkegchau chimpimtuamu tsagajun, kuchi jinaamun pachisashkam. 	 ויספרו להם הראים את אשר נעשה לאחוז השדים ואת דבר החזירים׃


Tusa tama Jisus ni jintintaijin chichajak: —¡Aents pegkegchau minai kajinas anentaimchau aidauwah! ¿Wajupá dukapea atumjai ijunjanush pujumainaitja? ¿Wajupá dukapek dakastajime minak dekaskeapi tujuttinme tusanush? —Nuna ti idayak: —Juwi itantá, —tiuwai. 	 ויען ישוע ויאמר הוי דור בלתי מאמין ופתלתל עד מתי אהיה עמכם עד מתי אסבל אתכם הביאו אותו אלי הנה׃


Nuní pujaun etsa dukap tegau ai, Apajuí aentsji nayaimpinmaya ni pujamunum waittaman shiig paan wainkau. Nunik chichajak: “¡Cornelioh!” tiuwai. 	 ומחזה נראה אליו כשעה התשיעית ליום וירא מלאך אלהים בא אליו פנימה ואמר קרניליוס׃


Niina waketajinig niina chichame dekaskea duwi pujut tuke atina nunak sujamsauwai. Ni najankamu kuashta nuwiyanak, jutiin dekas eme anenjamas midau atinme tujabiajui. 	 הוא בחפצו ילד אותנו בדבר האמת להיותנו כמו ראשית בכורי יצוריו׃


Imatiagtai siete nayaimpinmaya aents aidau, siete trompetan takus ijunushkam uminiagmayi umpuajagtatus. 	 ושבעה המלאכים ההם אשר בידם שבעת השופרות התעתדו לתקע׃


Aents achikam egketaidaush, atumin achigmakagmatai egkeemainaitam nu anentaimsam yaigtajum. Aents waitkam batsataidaushkam, atumshakam dutiksaik waitkam amainaitjum nu anentaimsajum yaigtajum. 	 זכרו את האסורים כאלו אתם אסורים עמהם ואת הנלחצים באשר גם אתם בבשר׃


Nunitai ditá kumpají tikich botenmayan iwiyaidau, taawag yaimpaktinme tusag. Dutikam kautuawaju, nunikag namaknak botenmag mai aimkaju, dutikam botek tepeattak wajau. 	 ויניפו יד אל חבריהם אשר באמיה השנית לבוא אליהם ולעזרם ויבאו וימלאו את שתי האניות עד כי שקעו׃


¿Dusha wajuk anentaimtagme? ¿Apajuí senchi wait anenjamjati tusaik tudauk taká batsaamainait? 	 אם כן מה נאמר הנעמד בחטא למען ירבה החסד׃


Apajuik aents imanchauch anentaku jujú nugka juwig dakitjamu aidaun etegjauwai, aents eme anentai aina nuna imanchau emakta tau asa. 	 יבחן האיש את נפשו ואז יאכל מן הלחם וישתה מן הכוס׃


Duwikik toro aidau, chivo aidau numpen jukiag, nuigtú baka tsakat apeamu yukujinashkam jukiag, aents pegkegchau waigkú aidaun yukujakú ainawai, Apajuí ememattasa uminbaunmag pegkeg atinme tusag. 	 כי אם דם הפרים והשעירים ואפר הפרה אשר יזה על הטמאים יקדשם לטהרת גופם׃


Nunú diez kachují ajamu wainkaum duka, diez apu aina nuuwai. Nunú apu aidau kuntin muun kapantua nujai, aents nu yaaktanum batsatunak kajegkag, yaaktan tsainak ashí wajiijinak yajutkag wainak ukukiagtinai. Nunú yaaktanmaya aidauk, apajimtai aina nu ememattajum tusa jintinkagtujakajui. 	 ועשר הקרנים אשר ראית והחיה המה ישנאו את הזונה ועשוה גלמודה וערמה ואכלו את בשרה ואתה ישרפו באש׃


Dutikawagmatai wakan pegkegchaun jigkiuwai, dutikam aents chichachushkam shiig chichakuí. Nunikmatai aents aidauk senchi puyatjukag: —¡Israel aents aidautik makichkish aika etsagamuk wainchataiyai! —tuidau. 	 וכאשר גרש השד וידבר האלם ויתמה המון האנשים ויאמרו מעולם לא נראתה כזאת בישראל׃


Nunikagmatai Jisus ditan tajuntun antiak: —Ishamkaigpajum wajaitajum, —tau. 	 ויגש ישוע ויגע בם ויאמר קומו ואל תיראו׃


“¿Wagka jusha tuush chichawa? ¡Apajuin pegkegchau chichajak tu wekagajama! Imá Apajuikeajama tudaun tsagkugkagtumainuk”, tuidau. 	 מה ידבר זה גדופים כאלה מי יוכל לסלח חטאים בלתי האלהים לבדו׃


Nunú tsawan wegamunum, María waujus jiinki weuwai, Judea nugka mujajin yaakat aunum. 	 ותקם מרים בימים ההם ותמהר ללכת ההרה אל עיר יהודה׃


Nuna pachis Apajuí etsegtin Jeremías agak: “Jukiaje treinta kuichkin Israel aents aidau imaan akik atí tibaun, 	 אז נתמלא מה שנאמר ביד ירמיה הנביא ויקחו שלשים הכסף אדר היקר אשר יקר מעל בני ישראל׃


Kristu ju nugka juwi pujusua nuaduik, shiig senchi untsumak buutak negá negajai Apajuin segauwai. Ni jamaina nunak Apajuí senchigtina ibau asa agkanmitkajuati tusa. Nunitai Apajuik ni umigbau asa ayatak antugkauwai. 	 אשר בימי היותו בבשר הקריב תפלות ותחנונים בצעקה גדולה ובדעות לפני מי שיכול להושיעו ממות ויעתר לו מפני יראתו׃


—Amek tikima wait, pegkegchau, iwanchin uchijí, ashí pegkeg aina nuna shiwajiyaitme. ¿Wagka Apajuin chichame dekas pegkeja dusha, pegkegchauwa nuninush chichagme? 	 ויאמר אתה המלא כל מרמה וכל עולה בן בליעל ושונא כל צדק הלא תחדל לסלף את דרכי יהוה הישרים׃


Tusa ataktú iniak: —Simón Jonasa uchijiyah, ¿minash anenmek? —tau. Tama Pedro ayaak: —Ehé Apuh, amek dekagtame wi aneajam duka, —tiuwai. Tutai Jisus chichajak: —Nuniakmek mina nemagtin uwija numamtin aina nunú shiig jintintuata. 	 ויאמר אליו עוד הפעם שמעון בן יונה התאהב אתי ויאמר אליו כן אדני אתה ידעת כי אהבתיך ויאמר אליו נהג את צאני׃


kunajin dekaapa diikmag treinta y seis metros kunají atatman wainkajabi, dutikawag nuní dukapech ekemsag dekapakmag veintisiete metros atatman wainkag, 	 ויורידו את האנך וימצאו עמק הים עשרים קומה ויעברו מעט ויוסיפו להוריד את האנך וימצאו קומות חמש עשרה׃


Pachiachmau minak kajigká batsatjumin waipamaina numamtuk awajtamkainum. 	 פן יבוא פתאם ומצא אתכם ישנים׃


Nunú tusá tayatkugmeshkam nigka wainchauwaitjume, tujash wika wainnujai. Wainchaujai takunuk atum tikima wait ainajum, wisha ibauk wegakun tumainaitjai. Wika shiig wainu asan, ni tujutbaunashkam dutiksanuk umigjai. 	 ולא ידעתם אתו ואני ידעתיו ואם אמר לא ידעתי אתו אהיה כזב כמוכם אבל ידעתיו ואת דברו שמרתי׃


Depetmak “wakae” tiuwa nunak, nayaimpinmaya juwaki nugka taa, maam nantakí ataktú wakatin asamtai tiuwai. 	 ועלה שאמר מה הוא אם לא שירד ירד מקדם לתחתיות ארץ׃


Timatai dekatkauwa nu we, copanum aimkamua nuna nugká ukagmayi. Dutikamtai ashí aents kuntinu daajiya nu agatjamu aidau, nuigtú kuntin dakumká najanamun emematiaju aina duka, kuchapjukag najaimainak senchi waitiagmayi. 	 וילך הראשון וישפך את קערתו על הארץ ויהי שהין רע ומכאיב באנשים אשר עליהם תו החיה ובמשתחוים לצלמה׃


Nuninaig makichik datsauch sabanan pempemag pataetuku, nunittaman achikajui, 	 ונער אחד הלך אחריו מעטף בסדין לכסות את ערותו ויאחזהו הנערים׃


Ni antutaiji ajamuk antuktinme, —tiuwai. 	 כל אשר אזנים לו לשמע ישמע׃


Mina dakitjak, chichamjunash betek umiachun bakutnuk awai, chicham wi tukagtimag nunuwai tsawan nagkanbaunum bakujattinuk. 	 ואיש אשר יבזני ולא יקח אמרי יש אחד אשר ידין אתו הדבר אשר דברתי הוא ידין אתו ביום האחרון׃


Nuniamunum Jairo daagtin, jega ijuntaiya nuna apuji tajuntun Jisusan tikishmatug: —Jintinkagtinuh, mina jegajuí wemí, 	 והנה בא איש ושמו יאיר והוא ראש בית הכנסת ויפל לרגלי ישוע ויתחנן לו לבוא אתו אל ביתו׃


Nunú nuninamun Jisusa nemajuidau Jerusalegnum batsatu antukag, Bernaben Antioquianum awemajui. 	 וישמע הדבר באזני הקהלה אשר בירושלים וישלחו את בר נבא אל אנטיוכיא׃


Jisus diisagmi. Niiniya Apajuiyai kajintsá anentaibauk minawai. Nigki Apajuiyai kajintsá anentaimtan sukagtus Apajuiyai ejetamuk. Jisusak tikima datsamainnum numinum achijá maam waitiakush uyumatsuk atsanjauwai; nigka: Imanika waittsanush dekas shiig aneasnuap Apajuí inamtaijin untsujin ekeemsattaja tusa dekau asa. 	 ונביטה אל ישוע ראש האמונה ומשלימה אשר בעד השמחה השמורה לו סבל את הצלב ויבז החרפה וישב לימין כסא האלהים׃


Iyashig jijua iman anugjamuyi. Nanamkushkam kuashat carro caballo tupikaku japitai maaniamunum shimak tutugtuwama imatmayi. 	 ושרינים להם כשריני ברזל וקול כנפיהם כקול מרכבות סוסים רבים הרצים למלחמה׃


Tusa nuwan aujak pujaun jintintaiji kaunkamá wainkag anentai jegagchajui. Nunikajash ¿wají pachismea nuwash augme? ¿Wagka augme? tutanakesh tichajui. 	 ויהי הוא מדבר ככה ותלמידיו באו ויתמהו על דברו עם אשה אך לא אמר לו איש מה זה תשאל או מה תדבר עמה׃


Pedro jegá jegattaman, Cornelio jiintuki igkuak tikishmatjau ememattatus. 	 ויהי כבוא פטרוס ויצא קרניליוס לקראתו ויפל לרגליו וישתחו׃


Nunik mujanmaya minisá: —Atum wainkaujum nu pachisjumek makichik aentskesh ujakaigpajum, wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmaga Akiinauwaitag nuna mantuawagmatai nantatsaigkik, —tiu. 	 וירדו מן ההר ויזהירם לבלתי הגיד לאיש את אשר ראו עד כי יקום בן האדם מן המתים׃


Yamaishkam nunisaik wajumketi juwakji jutii Israel aents aidauti, Apajuí wait anenjamag, jujú uwemkatnume tusa etegjamu aidauti. 	 וכן גם בעת הזאת נותרה שארית על פי בחירת החסד׃


Witjai Pabloitjai, Timoteojai Kristu Jisusa inake aidauti, ashí Apajuí aentsji aidautijum, nuigtú Jisusa nemagnun diin aidau apuji, tuja Jisusa nemajuidau atsumamujin diin aidautijum Filipos batsatjum nuna ashí ijumjan kumpamjime: 	 פולוס וטימותיוס עבדי המשיח ישוע אל כל הקדשים במשיח ישוע אשר הם בפילפי עם הפקידים והשמשים׃


Tu anentaimaidaun Jisus dekau asa: —¿Wagka annush anentaimjume? 	 וידע ישוע את מחשבותם ויען ויאמר אליהם מה אתם חשבים בלבבכם׃


Dutikamu asa, Israela uchijí wegantu aidaunum tuke inamjatnai, ni inabaujig ajumaish nagkankashtinai, —tau. 	 ועל בית יעקב ימלך לעולם ועד ולמלכותו אין קץ׃


Nunisag Jisukristu dekaskea nuna betek etsegna nudaushkam ajutjamtinme. Nigka aents jaká nantashtain nagkamak ni nantakiu asa, ashí ju nugka juwiya apu aidaun nagkaesau senchigtinai. Kristuk jutii anempau asa ni numpe ukaejauwa nuaduí ii tudaujin suwimak jumaina nuna agkanmitkagmauwai. 	 ומאת ישוע המשיח העד הנאמן ובכור מן המתים ועליון למלכי ארץ לו אשר אהב אתנו ובדמו גאלנו מחטאתינו׃


Nuna tusa Esteban: “Atum aidautigmek tuke antakchauk aajakuitjume, antutaigminish, anentaiminchakam Apajuí anentaimtuchu aina nunú anentai ajutjamainawai. Atumek atumi muunjum aajakajua nujai betek asajum Wakaní Pegkejishkam kajejuinagme. 	 קשי ערף וערלי לב ואזנים ממרים הייתם תמיד ברוח הקדש כאבותיכם גם אתם׃


Tuja Pedroshkam ikaag pataetus wega wegakua sumo sacerdote jeen jegantú, 	 ויתפשו אותו ויוליכהו ויביאהו בית הכהן הגדול ופטרוס הלך אחריו מרחוק׃


Nunú nuniakjum, ashí shiig anendaisajum pempeentunikjum aneeniakjum, makichik anentaimtamua duke ijuntusjum anentaimtakjum, minash shiig aneemtijustajum. 	 השלימו נא את שמחתי בהיות לכם לב אחד ואהבה אחת ונפש אחת ורצון אחד׃


Nuna tutai nui pekaju Pablon chichajuinak: —¿Aajamesh Apajuí sumo sacerdotejish pegkegchaush chichagkamum? —tiajabi. 	 ויאמרו העמדים שם את הכהן הגדול לאלהים תחרף׃


Nuna tai awentsag chichagtak: ‘Amek Apajuí pegkeg emakbauwa duka pegkegchau ainawai tumaitsume’, tujutmayi. 	 ויענני הקול שנית מן השמים ויאמר את אשר טהר האלהים אתה אל תטמאנו׃


chichajak: —Jasta, amina chichaman aputugmaina nu kaunak chichainakui, duwi dekajuatjame. Tusa achijatin aidaun: —Jukijum Herodesan pujutaijiya awi ejegajum, atum shiig kuitamkatajum, —tusa awemabi. 	 אשמע את דבריך בבוא גם שטניך הנה ויצו לשמרו בבית המשפט אשר להורדוס׃


Nunú aentsuk jii shiig ishamainnum Apajuí niina shiwaji aidaun suwimkan susatna nuna dakainawai. 	 כי אם בעותי הדין העתיד ואש קנאה אשר תאכל את הצררים׃


Tusa aents aidaunak akateg ukuinak Jisus botenum egketunak dutiksag jukiag wegajui. Nuniai tikich botenum minidaush aidau. 	 ויעזבו את המון העם ויקחו אתו כאשר הוא באניה וגם אניות אחרות הלכו עמו׃


Ju jimag uchi pachisa taji nuanuish, ¿tuuwa apají wakegamunash umigkauwaita? Tuinam dita aimainak: —Dekatkauwa nuuwai, —tiaju. Tiagtai Jisus ditan chichajak: —Dekas tajime: Aents apú kuichkiji atinun yajumin aidau, nuigtú nuwa akiká takatai aina dushakam pujutjin yapajiawag, Apajuí inatjati tusag atumin nagkaetamsau imaninawai. 	 מי משניהם עשה את רצון האב ויאמרו אליו הראשון ויאמר להם ישוע אמן אמר אני לכם המוכסים והזונות יקדמו אתכם לבוא אל מלכות האלהים׃


Nuniagtai fariseo aidau pempentunisag tudayinak: —¡Diisjuah, ashí aents igkugtatus ashintuinana! Ii chicham umikmag duka dutikmainchau emaji, —tiajui. 	 והפרושים דברו איש את אחיו לאמר הראיתם כי הועיל לא תועילו מאומה הנה כל העולם נמשך אחריו׃


Wika junak atsumjan pujau asankesh tatsujime. Wika ajuta nujaig shiig aneasa pujutan unuimajuitjai. 	 ולא ממחסור אדבר כן כי למדתי להסתפק במה שיש לי׃


Junashkam Jisus tiuwai: “Apajuí aentsnum inama dusha ¿wajijai apatkaya imá shiijash antumainaita? ¿Wají augmatbauwa yaijatmainaita Apajuik juní inamui tusa shiig dekamaina dusha? 	 ויאמר אל מה נדמה את מלכות האלהים ובאי זה משל נמשילנה׃


Dutikawajam ditashkam Jisusan jegaantag: —Jintinkagtinuh, jutiik shiig dekainaji, amek dekaskea duke etsegme, tikich aentsun niimé diigsam shiig awajkatasamkesh chichatsme, imá Apajuí jintiya duke pachisam jintinkagtau asamin, amin iniajame: ¿Roma apuji kuichkiji atinush sumainashit, atsa sumainchaukaih? —tusa iniidau. 	 ויבאו ויאמרו אליו רבי ידענו כי איש אמת אתה ולא תגור מפני איש כי לא תכיר פנים כי אם באמת מורה אתה את דרך האלהים הנכון לתת מס אל הקיסר אם לא נתן׃


“Jisus Nazaretnumia nagkaemawai”, tabaun antuk, untsumtan nagkamau. Nuniak: —¡Jisusah David wegantu uchijiyah minash wait anenjugta! —wajau. 	 וישמע כי הוא ישוע הנצרי ויחל לצעק ויאמר אנא בן דוד ישוע חנני׃


“Nunú tsawantaik makichkitigmesh inintsashtin ainagme. Dekas tajime: Mina pachittsajum mina Apag segamak, mina jintintaig asagmin ashí amastatjume. 	 וביום ההוא לא תשאלוני דבר אמן אמן אני אמר לכם כי כל אשר תשאלו מאת אבי בשמי יתננו לכם׃


Nunik jegakmá duwapen apijug jegamin asag, duwapen apijainak batsamtatman wainak, niina takataijijai ditashkam betek takaidau asamtai, Pabloshkam nui juwakui, ditajai ijunag takastatus. 	 ויבא אליהם ויהי בהיתם בני אמנות אחת וישב אתם ויעש מלאכתו ואמנותם עשות יריעות אהלים׃


Atum tikich aidau shiig awajtuktinme tusajum wakejin ainajum nunisjumek tikichish shiig awajkatajum. 	 וכאשר תחפצו כי יעשו לכם בני האדם כן תעשו להם גם אתם׃


Jisus chichagkagtutai antugkagtatus kuashat aents apú kuichkiji atinun yajumin aidau, tikich aents pegkegchau aidaujai ijuuntuidau. 	 ויהי בקרב אליו כל המוכסים והחטאים לשמע אותו׃


Nu nunikbaunum wainkabiajai kuntin muun kajena nuna weninia, nuigtú tikich kuntina nuna weninia, waitá etsegna nuna weniniashkam, kampatum wakan pegkegchau kuwauwa nuní niimtin aidau jiinaidaun. 	 וארא והנה מפי התנין ומפי החיה ומפי נביא השקר יצאות שלש רוחות טמאות דומת לצפרדעים׃


Numamtuk tsawan nugka nagkanbau jegataik, Apajuí nayaimpinmaya aents aidaun ishiaktinai, aents pegkeg pegkegchau aidaujai etejatnume tusa. 	 כן יהיה בקץ העולם יצאו המלאכים והבדילו את הרשעים מתוך הצדיקים׃


Iina Apuji Jisukristu ashí atumnash wait anenjamjatnume. Aatus atí. 	 חסד אדנינו ישוע המשיח עם כלכם כל הקדושים אמן׃


nugká iyaagbaijai. Nunikan chichaman antukbaijai: ‘Saulo, Saulo ¿wagka minash waitkajame?’ 	 ואפל ארצה ואשמע קול מדבר אלי שאול שאול למה תרדפני׃


¿Atumesh uchijum yujumkan segapaig, kaya sumainkaitjum? 	 ומי זה איש מכם אשר ישאל ממנו בנו לחם ונתן לו אבן׃


“¡Chicham umiktinun jintinkagtin aidautigminak, fariseo aidautigmijai wait anentajime, waitjuidau asagmin! Atumek aents ukusbau wainmainchau shiig epekbauwa nunin ainagme, nunin asamtai aents nui awantak wekaekush dekachu ainawai initak aents ukusbauwa nunak. Atumesh numamtuk awankak iwainmamjume pegkeja iman, tujash atumin anentaimin pegkegchau ajutjamaina nunak waitjamainachu asamtai.” 	 אוי לכם הסופרים והפרושים החנפים כי אתם כקברים הנסתרים ובני האדם מתהלכים עליהם ולא ידעו׃


Dekas tajime: Inakak apujin nagkaesauchui, tuja awemamua dushakam awekagtiuwa nuna nagkaesauchui. 	 אמן אמן אני אמר לכם כי העבד איננו גדול מאדניו והשלוח איננו גדול משלחו׃


Nuna tusa Jisus capitanin chichajak: —Jeemin wakitkita, ame dekas etsaentujattawapi tiu asamin ame inakjumshakam tsagaje, —tiuwai. 	 ויאמר ישוע אל שר המאה לך וכאמונתך כן יהיה לך וירפא נערו בשעה ההיא׃


Jisus jintinkagtamujin ashimak Capernaum weuwai. 	 ויהי אחרי כלותו לדבר את כל דבריו באזני העם ויבא אל כפר נחום׃


Tikich aidaujaish dekaskenum pempeentunikjum aneenitajum, dekas aneeniachiatkujum aneeninau wajukmaina nunitsuk. Pegkegchauwa duka shiig dakitakjum, pegkeja duke wakejusjum takau atajum. 	 האהבה תהיה בלי חנפה שנאו את הרע ודבקו בטוב׃


Nunú tuinamun Herodes antuk: —Auk Juan wi buuké tsupigkatajum tima tsupijuk maawajamia nunú nantakne, —tiuwai. 	 וישמע הורדוס ויאמר יוחנן אשר אנכי נשאתי את ראשו מעליו הוא קם מן המתים׃


Nunik tsamakmatai hozan juki jiintawai juuktatus, tsawan juumain jegau asamtai.” 	 וכאשר גמל הפרי ימהר לשלח את המגל כי בשל הקציר׃


Kristu numinum achijá maamua nuna pachisa etsejai waitkagsainum tuidau asag, pakamagtajum tujamainawai, aents aidaush shiig anenjustinme tusag. 	 החפצים להתהדר בבשר מכריחים אתכם להמול רק למען לא ירדפו על צלב המשיח׃


Shiig aneamu ajutui Apajuí mina uwemtijin asa, 	 ותגל רוחי באלהי ישעי׃


Jutiik tunamakaju asajin iina iyashig jakatin ainawai. Tujash Kristu jutiiní pujau asamtai, Wakaní Pegkejiya nu dekas pujuta nuna sujamsajui, wagki Apajuí pegkeg ainawai tujabiaju asamtai. 	 ואם המשיח בקרבכם אז הגוף מת הוא בדבר החטא והרוח חיים הוא בדבר הצדקה׃


Nuna ti idayak, copanum vino yajaam ekeemtatman juki Apajin see ti ditan susaju, dutikam ashí betek uwakajui. 	 ויקח את הכוס ויברך ויתן להם וישתו ממנה כלם׃


Nunika ashí ashinkawa Siracusa anumtainum anumkabiaji, nunika nui kampatum tsawan pujusabiaji. 	 ונבא אל סרקוסא ונשב שם שלשת ימים׃


Nunú juwagmin makichik aentskesh, ¿wagka aikagme? tujamkujaish, Apu atsumawai, ajum awagtugmaktatui tusa ukuktajum, —tiuwai. 	 וכי יאמר אליכם איש למה תעשו זאת ואמרתם האדון צריך לו וברגע ישלחנו הנה׃


Evodia, Sintiquejai Apu Jisusa nemajuidau asag jiyanitsuk batsamsatnume. 	 את אבהודיה אני מזהיר ואת סונטיכי אני מזהיר להיות לב אחד באדנינו׃


Bernabeshkam Saulojai dita takaamujinak ashimak, Jerusalén waketuinak Juan, tikich daaji Marcos tutaya nuna jukiaju. 	 וישובו בר נבא ושאול מירושלים אחרי כלותם את השמוש ויקחו אתם את יוחנן המכנה מרקוס׃


Aents imanik kajeauk, Apajuí emtinish pegkejan takaak nuniatsui. 	 כי כעס אדם לא יפעל צדקת אלהים׃


Nunikag kuashat aents aidauk jeganmag pimuidiaju, waitinum nagkamnasag tikichish wayachmin awajsaju. Imanikagmatai niishkam Apajuí chichamen etseju. 	 ויאספו רבים מהרה עד אפס מקום לעמד אף מחוץ לפתח וידבר אליהם את הדבר׃


Nuna tutai aents aidauk kuwishinak paket epenkag, senchi pampanjag ashí wajatjag achikag 	 ויצעקו בקול גדול ויאטמו את אזניהם ויתנפלו עליו כלם יחד׃


Pedro tutai, jimag aentsun ju atí tiaju, José daagtin Barsabás tuuta, Justo tuuta awagmatia nuna, tikichin Matiasan. 	 ויעמידו שנים את יוסף הנקרא בר שבא והוא מכנה יוסטוס ואת מתיה׃


Apag pegkegmah, aents amina dekaskeapi tus umigtamainachuk dekagmainatsui, tujash wika aminak wainjame, ju ame sujusbau aina jushakam ame mina awetiuwaitam nunak dekainawai. 	 אבי הצדיק הן העולם לא ידעך ואני ידעתיך ואלה הכירו כי אתה שלחתני׃


“Tujash atum fariseo aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai Apajuin umijuina nuna nagkaesau umigchakjumek, Apajuí inamak achatin ainagme. 	 כי אני אמר לכם אם לא תרבה צדקתכם מצדקת הסופרים והפרושים לא תבאו אל מלכות השמים׃


Inak cinco mil kuichkin jukiuk, wajiin sumag sujak nuigtushkam imatiksag cinco mil kuichkin ikaugkauwai. 	 וילך האיש הלקח חמש ככרים ויסחר בהן ויעש לו חמש ככרים אחרות׃


Nuna tusa ukuak Jisus ni jintintaiji aidaujai botenum chimpimjajui kuchá amain katigkagtatus. 	 וירד אל האניה וירדו אתו תלמידיו׃


Ditak yutain yuwinak, umutan umuinak, nuwentan nuween, aishintan aishin, nawanjin suju wajá batsatai tsawan jegamtai, Noé arcanum egkemá waitin epenmatai, nujag abauji ashí nugkan amuak, tikich aents aidaunak ashí tajak utsagkui. 	 אכלו ושתו נשאו נשים והשיאו נשים לאנשים עד היום אשר בא נח אל התבה ויבא המבול וישחת את כלם׃


Nunin asamtai mina aneetaig yatsug aidauh, ubag aidauh atumkek tsanumajaigpajum. 	 אל תתעו אחי אהובי׃


Nunikmatai tikich yachi jukiuwai. Nunik niishkam uchinak akiitsuk jakauwai. Kampatuma nu jukishkam nunisag jakauwai. 	 ויקח אתה השני וימת ולא הניח זרע וכן גם השלישי׃


Nuna nunik Jisusak kuashat yaakat aidaunum, nuigtú yaakta ukukiag aents batsataidaunmash wekagas, yamajam chichaman Apajuí nuní inapaji tusa chichagkagtau, nunitai chicham etsegkata tusa ishiaktinji doce etegjamu aidau uyunaidau. 	 ויהי אחרי כן ויעבר מעיר אל עיר ומכפר אל כפר קורא ומבשר את מלכות האלהים ושנים העשר אתו׃


Tama shutuuk sujustatkumpap tujutua tusa dakau. 	 וישם פניו אליהם בקותו לקחת מאתם דבר׃


Atum Jisukristui kajintsá anentaibiagtai, Wakaní Pegkeji niina senchijin amasajui, Apajuí wakegamun takastinme tujamu asa. Tujash ¿wagka: Jutiik kakanmamainaitji Apajuí wakegamu takasta takuik, tajume? 	 האתם סכלים כל כך אשר החלותם ברוח ועתה תכלו בבשר׃


Namak retnum ashí chimpimkamtai japí japinakua kukag ajuidiag, nui ijuntujag namak yutai aidaun yajumainak, namak wainchatai yutash yuchatai aidaunak ayatak utsauwajame. 	 וכאשר נמלאה העלו אתה אל שפת הים וישבו וילקטו את המינים הטובים לתוך הכלים ואת המשחתים השליכו חוצה׃


Jutiin pachipasag pegkegchau chichagtamainakuish, ayatak wait anentsá chichajuinaji. Yamaikish ju nugka juwig ajapamua nunin diigmainak dakitjamainawai. 	 על כן יתפלל המדבר בלשון וגם יפרשנה׃


“Wakan pegkegchau aentsnum egketu jiikmak, aents atsamu agkantunum ni pujumainun egaak wegawai. Nunik ni pujumainjin wainkachag: ‘Dekas wakitkitjai wi pujujakbaunum’ tusa anentaimas, 	 הרוח הטמאה אחרי צאתה מן האדם תשוטט במקמות ציה לבקש לה מנוחה ולא תמצא אז תאמר אשובה נא אל ביתי אשר יצאתי משם׃


Atum pegkeg takaamu aina duke iwainagtaik, tikich aidaush mina Apagnash shiig emematiagtatui, nuninak dekas mina jintintaig ainajum nunashkam dekagmawagtatui. 	 בזאת נכבד אבי בעשותכם פרי לרב והייתם לי לתלמידים׃


Imatiagtai Jisus chichaak: —¡Witjai ishamjukaigpajum! —tiuwai. 	 וידבר ישוע פתאם אליהם חזקו כי אני הוא אל תיראו׃


“Agatjata Efesonum Jisusa nemajuidaun diin puja nunú, dutikakum: Uwejé untsujin siete yayan takaku, candelero ayatak orok najanamunum ejapena wekaga nunú chichaak aatus tawai: 	 אל מלאך קהל אפסוס כתב כה אמר האחז בימינו שבעת הכוכבים המתהלך בתוך שבע מנרות הזהב׃


Yaunchuk Apajuiyai kajinas anentaimajakú kuashat aajakajua duka, Apajuiyaig emetmamja pujamujiya nuna iwainmamkajui. Nu nunikta takuik atsumnawai ashí iina tudauji tutitag awajtamak pegkegchau etama nu idaisatasa. Nuniaku ii jegatasa wakegamunum tupikautiama numamut wajamainaitji. 	 לכן גם אנחנו אשר ענן עדים רב כזה סבב אתנו נשליכה ממנו כל טרח והחטא המקיף עלינו ונרוצה בתוחלת את המרוצה הערוכה לפנינו׃


¿Ju María uchijí carpinterowe duchaukaih? ¡Ju Santiago, José, Judas, Simón aina nuna yachiyajama! —tuidau —¡Nuigtush umayí aidaush jutiijai batsatajama! —tusag pampantuidau, Jisusaig kajinas anentaimainachu asag. 	 הלא זה הוא החרש בן מרים ואחי יעקב ויוסי ויהודה ושמעון והלא אחיותיו אתנו פה ויהי להם למכשול׃


Nunikmatai Caifasa jeenian Jisusa jukiag Romanmaya apu pujusá inamtaijin ejegawajui. Dutikawag pag levadurajai pachimtsuk inagkamu yutai Pascua tsawau asamtai, judío aidauk nuwig wayachajui: Pegkegchau utsumakaja Pascuatin yuwachajaig, tuidau asag. 	 ויוליכו את ישוע מבית קיפא אל בית המשפט ויהי בבקר השכם והמה לא נכנסו אל בית המשפט למען אשר לא יטמאו כי אם יאכלו את הפסח׃


“Wi juwi taan chichaman etsegkachuitkuig ditá tudaujinig bakumamainchau ainawai. Tujash yamaik mina chichamjun antukaju asag, wika dekachu asan tudaunak takaayajai tumain ainatsui. 	 לולא באתי ודברתי אליהם לא היה בהם חטא ועתה לא יוכלון להתנצל על חטאתם׃


nunik waketug jegá kaunkag, Jisusa iyashí ukatkatnun shiig pegkeg kugkuin aidaun, nuigtú yakagtinnash najanawaju, dutikawag tsawan ayamtai tsawaju asamtai, ayamjaju chicham umiktinnum tawa nunisag. 	 ואחרי שובן הכינו סמים ומרקחות ובשבת שבתו כפי המצוה׃


Yatsug aidauh, ubag aidauh, mina pujutug diisjum atumesh nunisjumek pujustajum, nuigtushkam tikich aents aidau, jutii pujuinag nunisag pujuina nuna pujutí diigsajum nunisjumek pujustajum. 	 אחי היו חברים להלכים אחרי והביטו אל המתהלכים כן כאשר אנחנו מופת לכם׃


Apajuí nugká najanauwa nui nagkamas yamaya juwish imanika waitchatain, atakea duwish imanika waittsashtin tikima senchi waitiamu atinai. 	 כי אז תהיה צרה גדולה אשר כמוה לא נהיתה מראשית העולם עד עתה וכמוה לא תהיה עוד׃


Atum pegkegchau ainayatkugmesh, uchigmik pegkeg suu ainagme. Atumkesh nuniagminish, Apajuí nayaimpinum puja dusha ¿wagka atum pegkeg sumamunash amaschagti? 	 הן אתם הרעים ידעים לתת מתנות טבות לבניכם אף כי אביכם שבשמים יתן אך טוב לשאלים מאתו׃


Nuna tutai fariseo aidau wajaidau iniinak: —¿Jutiish wainmachu aina annukaitag? —tuidau. 	 ואשר היו עמו מן הפרושים שמעו דבריו ויאמרו אליו הגם אנחנו עורים׃


Tujash yamaik tsawantak jegae, atum makí makichik kanagjum shimakjum, imá minakeuch ukugkittajum nunú. Tujash imá wikik juwakchattajai, mina Apag wijaig pujawai. 	 הנה שעה באה ועתה זה הגיעה ונפצותם איש איש לביתו ואתי תעזבו לבדי ואינני לבדי כי אבי עמדי׃


Tikitchakam anentaimtustajum. Bataega duka kamanchá nejeenak nejemaitsui. Nuigtushkam wee pajanbaunmag, yumi umumainuk jiinmaitsui. Nunisag aents pegkegchau aidau chichaina duka, chicham pegkegchaun chichayatkug pegkegjaig chichamaitsui. 	 אחי היוכל עץ התאנה להוציא זיתים או התוכל הגפן להוציא תאנים כן גם מעין אחד לא יוכל נבע מים מלוחים ומתוקים׃


“Dutikawagmatai inagnamun niina uchuchijin: ‘Mina uchignak ajantusampap diimain ainawa’, tusa awemauwai. 	 ובאחרונה שלח אליהם את בנו באמרו מפני בני יגורו׃


Ditak shiig dekainaitsui, Apajuish niina emtin aents pegkeja iman, bakumamainchau wantinkati takush utugkeawa nunak. Ditak, chicham umiktina nu umiktasa kakanmabaunum Apajuí emtin pegkeg diyaam atajai tau asag, Apajuí pegkeg atinme tusash wajuk dutikawa nunak dakituinak pachikchajui. 	 כי את צדקת אלהים לא ידעו ויבקשו להקים את צדקתם ובעבור זאת לצדקת אלהים לא נכנעו׃


Aantsag ajanum takaak pujaushkam, pataká nugkugtinun jukitjai tusag waketjumaitsui. 	 ואשר בשדה אל ישב הביתה לשאת מלבושו׃


Dutikawajam Jisusa nemajin aidau nuna papí ausag dita tiagbaun antuinak, shiig senchi shiig aneasaju, anentai ichichtuinamu asag. 	 ויקראו אתה וישמחו על הנחמה׃


Tamashkam Pedro ayaak: —Amijai apaatuk mantuinakuish, wika nunak tichattajai, —tau. Nuna tutai ashí niina jintintaiji aidauk ditashkam dutiksag tiajui. 	 ויאמר אליו פטרוס גם כי יהיה עלי למות אתך כחש לא אכחש בך וכן אמרו גם כל התלמידים׃


Tama nuwa ayaak: —Ehé dekaske Apuh, tujash yawashkam mesa wapken pujusá uchi yujumak akakeamun yuwame, —tau. 	 ותען ותאמר אליו כן אדני אבל גם צעירי הכלבים יאכלו תחת השלחן מפרורי לחם הבנים׃


Atumek: Jutiik Abraham wegantu asaja yupichuch uweemain ainaji, tumamigpa. Dekas tajime: Apajuik jujú kaya aina junakeshkam Abragka uchijí emamainai. 	 ואל תחשבו בלבבכם לאמר אברהם הוא אבינו כי אני אמר לכם כי מן האבנים האלה יכול האלהים להקים בנים לאברהם׃


Dutikawajam ashí shiig yuwawag ejemakajui, nunikagmatai ampinkaunak yajuakag doce chagkinnum aimjajui. 	 ויאכלו כלם וישבעו וישאו מן הפתותים הנותרים שנים עשר סלים מלאים׃


Mina yatsug aidauh, ubag aidautigmeshkam, atumek pegkeg takaakjum tikich jintinmainush dekau asajum, pempentunisjumek chichagdaimain ainajum nunak shiig dekajai. 	 והנה אחי מבטח אני בכם כי גם אתם בעצמכם מלאי אהבת חסד ממלאים כל דעת ותוכלו להוכיח איש את רעהו׃


Tutai Jisus ayaak: —Dekas tajame: Wakaní Pegkejiya nu egkemtuja pujutí yapagtuachbauk, Apajuí inamtaijinig wayashtinai. 	 ויען ישוע אמן אמן אני אמר לך אם לא יולד איש מן המים והרוח לא יוכל לבוא אל מלכות האלהים׃


Dekaji aents nuninun takaidaunak, Apajuí suwimkan suwakug dekas dita pegkegchau takaamujiya dutiksag suuwa duka. 	 וידענו כי משפט אלהים כפי האמת על עשי אלה׃


Tusag wake besemag dekapenak nugka yukuukuntun jukiag, buuken yukuajag senchi untsumak buutuinak: “¡Wait anentajai, wait anentajai yaakat muunta nuna! Ashí lanchagtin aidautinak nigki wiyakuch etabiajuitak pachiachmau imanik esaké”, wajagmayi. 	 ויזרקו עפר על ראשיהם ויצעקו בכה וספוד לאמר אוי אוי העיר הגדולה אשר בה העשירו מהונה כל אשר להם אניות בים כי בשעה אחת החרבה׃


Tama utujimkag, ditak pempeentunikiag chichainak: “Juagnak Apajuí awemauwai tajinish, ‘¿Tujash wagka dekaskeapi tichau ainagme’ tujamtata jama? 	 ויחשבו כה וכה בקרבם לאמר אם נאמר מן השמים יאמר מדוע אפוא לא האמנתם לו׃


Tujash kuashat tsawantan atankijam tau asan, wait aneasam jutii chichamush machik antugkagtukta tusan segajame. 	 אך לבלתי הלאותך הרבה אתחנן אליך אשר תשמענו בקצר דברינו כחמלתך׃


Jutiik ju nugka juwiya aents unuimaina nu unuimatak ajutjamtsuji, Wakaní Pegkejiya nu jintinjamji, Apajuí wait anenjamag ashí amasbau aina nuna dekaati tujamu asa. 	 כי כאשר הגוף הוא אחד ויש בו אברים הרבה וכל אברי הגוף ההוא אף כי רבים הם כלם גוף אחד כן גם המשיח׃


Tujutkugmin wi ayaakun: ‘Dekas tajime: Ju mina yatsug imanchauch ainaigkish wait anenjauwaitjum duka, mina dutijuau ainagme.’ 	 והמלך יענה ויאמר אליהם אמן אמר אני לכם מה שעשיתם לאחד מאחי הצעירים האלה לי עשיתם׃


Jerusalén tikiju batsataidaushkam jau aidaun, aents wakan pegkegchau waitkam batsamin aidaunash yajuakag ikaunmamu aidauk ashí tsagagkaju. 	 וגם המון עם הערים אשר מסביב נקבצו ירושלים מביאים את החולים ואת הנלחצים מרוחות טמאות וירפאו כלם׃


Tujash sumo sacerdotek nigkishkam pegkegchaun takamain asa, aents Apajuí umigtan shiig dekachu asag, wainak pegkegchaunum yujaidaunash wait anentus yaigtí, 	 והוא יכול לחמל על השגגים והתעים בהיותו גם הוא ידוע חלי׃


“Makichik aentskesh lámpara ekemakajag dukukag idaichau ainawai, dutikachkush pegakan wakentinkish awaigkag aputsajame. Lámpara ekemakag yakí ekenin ainawai, tikich aidau wayaakush shiig wainak wekaesagtinme tusag. 	 אין מדליק נר אשר ישימהו בסתר או תחת האיפה כי אם על המנורה למען יראו באי הבית את אורו׃


dutikam jaanchnak awik ukuak wisú tupikakiuwai. 	 והוא עזב את הסדין בידם וינס ערם מפניהם׃


Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo Alfeo uchijí, tikich Simón niina nugken agkanmitkatatus kuashat aents aidaujai chichajakua nu. 	 ואת אנדרי ואת פילפוס ואת בר תלמי ואת מתי ואת תומא ואת יעקב בן חלפי ואת תדי ואת שמעון הקני׃


Makichik tsawantai Jisus jintinkagtutai fariseo aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai wayawag antuinak pekajaidau, Galilea nugkanmaya, Judea nugkanmaya, nuigtú yaakat Jerusalén batsamin aidau kaunkajushkam, nunik wainaidau Jisus Apajuí senchijin aents jau etsagamun. 	 ויהי באחד הימים והוא מלמד וישבו שם פרושים ומורי התורה אשר באו מכל כפרי הגליל ומיהודה וירושלים וגבורת יהוה היתה בו לרפוא׃


Dutikamtai jega Apajuí ememattai nayaimpinum awa nuwiya, tikich nayaimpinmaya aents dushakam hoz shiig etsa etsaké awajsamun takus jiinkibi. 	 ומלאך אחר יצא מן ההיכל אשר בשמים וגם לו מגל מלטש בידו׃


Iwaintugkakjua kuichik wajukuwa apush suwagme, —tama makichik kuichkin ejentuntaju. 	 הראוני את מטבע המס ויביאו לו דינר׃


Ju nugkanmaya pegkegchau takat aina nuna, wakan pegkegchau apuji iwanch, aents Apajuin anentaimtuchu aidaun takamtika, nunuke takajakuitjume. 	 אשר התהלכתם בהם לפי דור העולם הזה כרצון שר ממשלת האויר והוא הרוח הפעל כעת בבני המרי׃


Atum wi yaitja nunú shiig dekagkugmek, mina Apagshakam aikasjumek dekamain ainagme. Yamaiya juwikiuch mina waitjum nunisjumek mina Apagshakam wainjume, —tau. 	 לו ידעתם אתי גם את אבי ידעתם ומעתה ידעתם אתו וראיתם אתו׃


Nuna tutai chicham umiktinun jintinkagtin aidauk ditak tudayinak: “Juka Apajuin pegkegchaun chichajak tu wekaewai” tuidau. 	 והנה אנשים מן הסופרים אמרו בלבבם מגדף הוא׃


Juna aatus tusa nuigtush aents aidaun jintintu yamajam chicham pekeja nuna: “Dekas Kristu Apajuí Uchijiya duka tajutjamae”, tusa. 	 וכן עוד דברים אחרים הרבה בשר וגם הזהיר את העם׃


Nunik jiinkimtai wainkag, sacerdote apuji aidau, achijatin aidaujai ijunag senchi untsumkag: —¡Achigtá! ¡Achigtá! —awajuidau. Imatiagtai Pilato ditan chichajak: —Imatjakjumek atum jukijum achigtajum. Wika ni pegkegchau takasbaujin mantamnamainjinak dekajuachjai, —tiuwai. 	 ויהי כאשר ראהו הכהנים הגדולים והמשרתים ויצעקו לאמר הצלב הצלב ויאמר אליהם פילטוס קחהו אתם והצליבהו כי אנכי לא מצאתי בו אשמה׃


Nuniagtai Jisus ditan untsuká: —Atumek shiig dekagme, tikich nugka aina nuna apuji aidau judiuchu aina duka, aentsnak ditanua nunin emak inainawai. Untsu nunú apu aina nuna aentsji aidau, aents aina nuna dita wakegamun inau ainawai. 	 וישוע קרא להם ויאמר אתם ידעתם כי שרי הגוים רדים בהם והגדולים שלטים עליהם׃


Antukbaijai nayaimpinmaya untsujuk: “Agagta: Shiig aneasagtatui Apu Jisusan umijus jakau aidauk, tuja yamaya juwi nagkamas jakau aidaushkam.” Nuna tutai, Wakaní Pegkeji chichaak: “Dekaske, dita takaak waituina nunak ayamsagtatui, nuninak shiig aneasagtatui dita takasbaujin akiinam.” 	 ואשמע קול מן השמים מדבר אלי כתב אשרי המתים אשר ימותו באדון מעתה אמנם כן אמר הרוח למען ינוחו מעמלם ומעשיהם הלך ילכו אחריהם׃


Duwik nagkamas Apajuí nigki anentaimas mina Uchig Kristun awematin atajai tibaun dekamtijamachua nunash yamai shiig iwaintugmak dekamtijamaji. 	 והודיענו את סוד רצונו כעצתו היעוצה בו׃


Jerusalegnumiashkam, Idumianmaya aidaush, Jordagka amain batsamin aidaushkam, nuigtú Tiro, Sidón aina nuwi tikiju batsamin aidaush minitiajui, Jisus kuashat iwainaka takaamun antukaju asag wainkagtatus. 	 ומירושלים ומאדום ומעבר הירדן ומסביבות צור וצידון המון רב אשר שמעו את כל אשר עשה ויבאו אליו׃


Wika Apagjai pujaun ju nugka juwig tauwaitjai, nunikun yamaik ju nugka junak ukuakun ataktú mina Apajuí wegajai.” 	 מאת האב יצאתי ואבא לעולם אשובה אעזב את העולם ואלך אל אבי׃


Nuninaku uchi kakajus tsanumaina nuninuk achagmi. Nunidau asaja tikich aidau aentsun tsanuinak waitan jintiina dushakam kakajus tsanumainchau agmi. 	 ולא נהיה עוד ילדים נגרשים ונדפים בכל רוח הלמוד בתרמית בני אדם ומקשותם אשר שתו להתעות׃


Dutika wajan nayaimpinum pagkai mayatak: “Éfata”, tau. (Nunak “ujanta” taku tiuwai.) 	 ויבט השמימה ויאנח ויאמר אליו אפתח ופרושו הפתח׃


Imatjam ni ayaak: ‘Wika atumnak wainchaujime, atumesh yatsu ainajum’, ” tiuwai. 	 ויען ויאמר אמן אמר אני לכן לא ידעתי אתכן׃


Wika atum takaajum nunak wainjai, iwanch inama nui pujam nunash wainjime, tujash minak nemagtuinagme. Antipas mina chichamjun etsegtujin asamtai, anuí iwanch inama anuig maawagmataish, minai kajintsá anentaimtak idaisachugme. 	 ידעתי את מעשיך ואת מקום שבתך אשר שם כסא השטן ותדבק בשמי ולא שקרת באמונתי גם בימי אנטיפס עדי הנאמן אשר נהרג אצלכם מקום מושב השטן׃


Nunitai Jisus chichaak: —Simón, iniastajame. Tutai: —Jintinkagtinú tujutta, —tau. 	 ויען ישוע ויאמר אליו שמעון דבר לי אליך ויאמר רבי דבר׃


Nunisag Apajuí chichame yaunchuk agagbauwa nuwishkam dekamtijamji. Nu agagbaunum Apajuí Egipto apujin chichajak: “Wi aminak apu emamjame, atum dutikashminun atumi nugkemin iwainakun, wi shiig senchigtinaitag nunak aents aidaun iwaintukta tau asan. Nuna dutikattag nunak ashí aents nugkanmaya aidaush mina dekajuatnume tabaunum dutikattajai”, tibau awai. 	 כי כן הכתוב אמר לפרעה בעבור זאת העמדתיך בעבור הראתך את כחי ולמען ספר שמי בכל הארץ׃


Nuniai nayaimpinmaya aents chichagtak: “¿Wagka imanikmesh puyatame?” tujutmayi. “Ju nuwash wajukatnuna aniawa, nunak wi shiig ujaktajame, kuntin siete buuktin, siete kachují ajamunum nuwa entsatka nuna pachisan. 	 ויאמר אלי המלאך למה זה השתוממת אני אמר לך את סוד האשה והחיה הנשאת אתה בעלת שבעת הראשים ועשרת הקרנים׃


Nuna taig ashí niina jintintaiji aidauk pisainak ukukiajui. 	 ויעזבו אותו כלם וינוסו׃


Nunik Jisus uwegnum antigkui, dutikam tsuweamunak bichatug pegkeg wajas nantakí yujumkan inajuk, Jisusan ashí ni ijunja yujainamujijai ayugkauwai. 	 ויגע בידה ותרף ממנה הקדחת ותקם ותשרתם׃


Jutiik ii wainkamu antukbau aina duka tutsukek idaimaitsuji, —tuidau. 	 כי לא נוכל אנחנו לחדל מדבר את אשר ראינו ושמענו׃


waamak akaikita, nunikam ditajai ijunjam utujimtsuk wetá, wi ditanak awemamjai”, tiuwai. 	 לכן קום רד ולכה נא אתם ואל תתמהמה כי אנכי שלחתים׃


Dutikamu asa Moisesak Egiptunmaya unuimataijinak ashí unuimaju aajakuí. Iman asa, chichamesh antugtai ni takatjinish imanuk ajakuí. 	 וילמד משה בכל חכמת מצרים ויהי גבור בדברים ובמעשים׃


Dita pegkegchaun uuká takaina nu pachisaik tumaitsui, tikima shiig datsan asamtai. 	 כי מה שהם עשים בסתר חרפה היא אך לספר׃


Apajuik atumi intashim wajupa awa nunash shiig dekawai, 	 ואתם גם שערות ראשכם נמנות כלן׃


Dutiktatman wainkag nui ijunu kajekag: —¿Wagka ibau kugkuinnash aikash ajapeawa? 	 ויש אשר מתרעמים איש אל רעהו לאמר על מה היה אבוד השמן הזה׃


Juna tajim nunak, nu tsawan jegagtamkujaish wi tibauwa nu adeagminjum tusan ujajime. “Junak yaunchkek tichamiajime atumjai pujau asan. 	 אבל הגדתי לכם את אלה למען אשר בבא השעה תזכרום כי אנכי אמרתי אליכם וכאלה לא אמרתי אליכם מראש כי הייתי עמכם׃


Juna pachis yaunchuk Apajuí tiuwa nuna, Apajuí etsegtin Oseas agagbaunum: “Yaunchkesh mina aentsjuchu aajakú aidaunash: ‘Mina aentsjuitme’ titinaitjai, duwikish aneeshtaijua nuna: ‘Mina anetaijú’ titinaitjai”, tawai. 	 כדברו בהושע אקרא ללא עמי עמי וללא רחמה רחמה׃


Apajuí nemajin aidau kantamatasag ijunainamunmag, wajumak Apajuí nemajin aidau kaunchaush ainawai. Nuna nuní unuimatjau aidaush yaigtajum dekas Kristui kajintsá anentaimtanum, wagki Kristu minitnujiya duka tikiju wajasú asamtai. 	 ואל נעזב את כנאיתנו כמנהג קצת אנשים כי אם נוכיח איש את אחיו וביותר בראתכם כי קרוב היום׃


Aents nui ijunas dii ijuntuidaushkam Jisus nunik jakamtai wainkag, wake besemag dekapenak waketuinak, detsepenak awatkiag weedau. 	 וכל המון העם אשר התאספו יחד למראה הזה בהביטם אל כל אשר נעשה תופפו על לבביהם וישובו׃


Tutai Jisus ayaak: —¡Tsanumin aidauwah! Atum aidautijum tsawan ayamtai aig baka atiajum, burrugmishkam jukijum namaká ejegajum yumi aminujum dusha ¿wagka atumesh tsawan ayamtai aish dutiknugme? 	 ויען האדון ויאמר אליו החנף איש איש מכם הלא יתיר בשבת את שורו או את חמרו מן האבוס ויוליכהו להשקתו׃


Simón Pedro tsatsajig tsuweak pegajin tepau, nuniau asamtai Jisusan: —Tsuweak tepawai, —tusag ujakaju. 	 וחמות שמעון שכבה אחוזת הקדחת וימהרו לדבר אליו עליה׃


Nunik senchi untsumak chichaamujig, león shinak wajukeama imatmayi. Nu untsumak nagkanaig sieteya imania ipamat wajukea imatuk nunú untsumkamunak imatiksag betek dakumkagmayi. 	 ויקרא בקול גדול כאשר ישאג האריה ובקראו דברו שבעת הרעמים בקולתיהם׃


Atum pegkegchau ainayatkugmesh uchigmik pegkeg suu ainagme. Atumkesh nuniagminish Apajuí nayaimpinum puja dusha, ¿wagkag Wakaní Pegkejinash atum segamash amaschagti?”, tiuwai. 	 הן אתם הרעים ידעים לתת מתנות טבות לבניכם אף כי האב מן השמים יתן את רוח הקדש לשאלים מאתו׃


Apajuiyai kajintsá anentaibauwai Israel aents aidau, yaakat Jericon siete tsawantai tentea apainak, yaakat peegmagbaujin yumpuntua akaketkajui. 	 באמונה נפלו חומות יריחו אחרי הקיפו אותן שבעת ימים׃


Tama Jisuschakam wait anentug uwejen antiak: —Wakegajai, yamaik tsagagta, —tiuwai. 	 וירחם עליו וישלח את ידו ויגע בו ויאמר רצה אנכי טהר׃


Niina jaanchjig winchamtin shiig puju nieve tutaiya iman wajasuí, ju nugka juwiya aents jaanchin senchi nijakush imatika puju emamainchau aajakuí. 	 ובגדיו נהיו מזהירים לבנים מאד כשלג אשר לא יוכל כובס בארץ להלבין כמוהם׃


Imanidau asag kuashat judío aidauk dekaskeapi tuidauk Jisusan nemagkajui, tuja griego aidau, nuigtú nuwa eme anentsá diitai aidaushkam dekaskeapi tusag Jisusan nemagkajui. 	 ויאמינו הרבה מהם וגם מן הנשים החשובות היוניות ומן האנשים לא מעט׃


Niina uwejé untsujin siete yayan takakuyi, weninia makichik espada mai yantamejai etsakamua iman jiinmayi. Yapig etsa shiig senchi etsantak etsantama imanik etsanmayi. 	 ויהי לו ביד ימינו שבעה כוכבים ומפיו יוצאת חרב פיפיות חדה ופניו כשמש המאיר בגבורתו׃


Ni antutaiji ajamuk, Wakaní Pegkeji Jisusa nemajuidaun chichaja nuna antuktinme.” 	 מי אשר אזן לו ישמע את אשר הרוח אמר לקהלות׃


Nuna nuninakuig, atum Judea batsatutigmek mujanum pisagtajum. Jerusalén batsatutigmesh yaaktak jiinjajum ukuktajum. Tuja aents ajajin takaak batsatushkam, Jerusalén wakitkig waimainchau ainawai. 	 אז ינוסו אנשי יהודה אל ההרים ואשר הם בתוכה יצאו ואשר הם בפרזות אל יבואו בה׃


Nuanuí mujanum jegantatak kuashat kuchi yutaijin yuwinak ijunu asamtai, 	 ועדר חזירים רבים היה שם במרעה ההרים׃


Tuja tikich yaaktanum jegagmin jujamtan dakitjamainakuig jiinkujum: 	 וכל עיר אשר תבאו בה ולא יקבלו אתכם צאו לכם אל רחובותיה ואמרו׃


Tujash makichik aentskesh tikichin chichajak, amek: “Apajuiyai kajintsá anentaibau ajutui, tame duka wainkam tu wekaeme, tikich yaigtasam makichik pegkeg dutikachiatkum tau asam. Untsu wi tikich aidaun yaigtasan pegkeg aidaun dutikag duwi, wi dekaskenum Apajuiyai kajintsan anentaimag nuna iwaintuktajame”, tumainai. 	 אך יאמר איש אתה יש לך אמונה ואני יש לי מעשים הראני נא את אמונתך מתוך מעשיך ואני אראך מתוך מעשי את אמוני׃


Tujash Jisusak ataktú senchi untsumak, jakauwai. 	 וישוע הוסיף לקרא בקול גדול ותצא רוחו׃


Ajakan jigkayí kayagnunum kakekaju timag nunak: Aents Apajuí chichame etsegbaun yamaikik shiig aneas antukuitak 	 וכן הנזרעים על מקמות הסלע הם השמעים את הדבר ומהר בשמחה יקחהו׃


Atum mina nemagtin ainayatkujum tikich aidau emtin: Wika Kristunak nemagchauwaitjai, tujutiu aidautigminak, wishakam aikasnuk mina Apag nayaimpinum puja nunashkam: Ditak minak nemagtuchu ainawai, titinaitjime. 	 ואשר יכחש בי לפני האדם אכחש בו גם אני לפני אבי שבשמים׃


Dutikam ni chichajak: —Ishamkaigpajum, wejum mina yatsug aidau ujaktajum Galilea minitnume, awi minak waitkagtatui, —tiuwai. 	 ויאמר אליהן ישוע אל תיראן לכנה והגדן לאחי וילכו הגלילה ושם יראוני׃


Nuna tusa etsegtai, ashí aents nuna antuidauk puyatjukag: —¿Juchaukaih Jerusalén wekagas, awiya aents Jisusan pachis chichaidaun achig yajuaktatus aintú wekaetinuwe nu? ¿Aukechukait juwiyanash achijá sacerdote apujin sujukagtatus taa wekaemaya nunú? —tuidau. 	 וישתוממו כל השמעים ויאמרו הלא זה הוא אשר האביד בירושלים את קראי השם הזה ולמען זאת בא הנה להביאם אסורים לפני ראשי הכהנים׃


Ditak suwe ejatkamua nuninun anentaimaidau asag, yamajam pujut Apajuí sukagtusbauwa nunú anentaimtutnash dakituinawai. Ditak Apajuí umigtan dakituidau asag, dekachu weenawai. 	 חשכי הדעת ומוזרים לחיי אלהים מפני אולתם אשר בהם כי טח מהשכיל לבבם׃


Nuna timatai kuashat aents niina ijuntú yujajuidauk tuke tupantuinak ukukiajui. 	 מן העת הזאת רבים מתלמידיו נסגו אחור ולא יספו להתהלך אתו׃


Nuna tusa: “Apawah, amina senchijum aents aidaush iwaintukta”, tiuwai. Nuna tai nayaimpinmaya chichaak: “Mina senchignak iwainakbaijai, tujash ashí aminí nagkaemaktata duwi awentsanuk iwainaktatjai”, tiuwai. 	 אבי פאר את שמך ותצא בת קול מן השמים גם פארתי וגם אוסיף לפאר׃


Nuniau asaamin tajame, ¿amesh wajuk anentaime, Roma apujiya nuna kuichkiji atinush sumainashit, atsa sumaitsuak? —tuidau. 	 לכן הגידה נא לנו את דעתך הנכון לנו לתת מס אל הקיסר אם לא׃


Aents ni wakejamujinak takasuk, nuwiyanak juwak waittanum wegagtinai. Untsu Wakaní Pegkeji inam nunak umigkau aidauk, ditashkam nuwiyanak pujut tuke atina nuna jukiagtinai. 	 הזרע בבשרו יקצר כליון משברו והזרע ברוח יקצר מן הרוח חיי עולם׃


Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etegjamu aidau, nuigtú Jisusa nemajin aidau Judea batsatushkam dekaawaju: Judiuchu aidaushkam Apajuí chichamen wakejus antuinawai tabaun. 	 וישמעו השליחים והאחים אשר ביהודה כי קבלו גם הגוים את דבר האלהים׃


Tiagmatai Herodes tsawantan dekapatuawai, nunik nu tsawan jegamtai jaanch dekas pegkeg apú nugkutaijin nugkug shiig iwagmamag, chicham dekaatasa ekeemtainum ekeemas nagkama chichatai, 	 ויהי ביום המועד וילבש הורדוס לבוש מלכות וישב על כסא המשפט ויטף אליהם אמרתו׃


Nuigtushkam segajai, nunú Kristu imaanika anejatbau ashí dekamaitsu nuna dekamtijamatnume, dutijamawagmatai Apajuí anentaima imanuk atumesh anentaimkau aminjum tusan. 	 וידעתם את אהבת המשיח הנעלה על כל דעת ונמלאתם את כל מלוא האלהים׃


Apag mina awetiuwa nuwi dekas pujutak awai, nuniau asamtai wika niijai pujajai, wi wajukeag nunisag aents minaiyan yuwidaushkam wijai pujusagtinai. 	 כאשר שלחני האב החי ואנכי חי בגלל אבי כן האכל אתי גם הוא יחיה בגללי׃


Tiagtai Apu ayaak: ‘Dekas tajime: Atum ju aents imanchauch aina jujú wait anenjachuitjum duka, mina dutijuau ainagme’, titinai. 	 אז יענה אתם לאמר אמן אמר אני לכם מה שלא עשיתם לאחד מן הצעירים האלה גם לי לא עשיתם׃


Dutika etegkeg pegkegchau takau aidaunak jii tuke kajinchauwa nui chimpiawagtinai, dutikam nui batsamsag senchi waitiak nain takegtuinak buutú batsamtin ainawai. 	 והשליכו אתם אל תנור האש שם תהיה היללה וחרק השנים׃


Tiagtai antukag, senchi kajekag untsumainak: “¡Diana Efesonmayanua juke dekas imanuk!” wajaidau. 	 ויהי כשמעם את דבריו וימלאו חמה ויצעקו לאמר גדולה ארטמיס של האפסיים׃


Tusa botenum egkemjamtai daseshkam mijaku; nunikmatai senchi puyatkag anentai jegagchaju. 	 וירד אליהם אל האניה והרוח שככה וישתוממו עוד יותר בלבבם ויתמהו׃


Nuigtushkam kampatuma nu achiamun Uwig ukuinkabi. Dutiktai cuatro iwaaku aina nuwiya kampatuma ju untsujuk: “¡Juwi tantá diistá!”, tujutmayi. Tujutkui jegantan diikman caballo bukusean wainkabiajai. Nui entsatkauk kijin dekapatain takakuyi. 	 וכפתחו את החותם השלישי ואשמע את החיה השלישית אמרת בא וראה ואביט והנה סוס שחר והרכב עליו מאזנים בידו׃


Nuniai nuwak aishmagkun uchigmakmayi, ashí nugkanum niina senchijijai inamtina nuna. Tujash uchijinak jukiag Apajuí eketbaunum iwakagmayi. 	 ותלד בן זכר העתיד לרעות כל הגוים בשבט ברזל וילקח בנה אל האלהים ואל כסאו׃


Nunik dase senchi dasentai ishamkau, nunikmá yuminum akagak: —¡Apuh achigkata! —tau. 	 ויהי כראתו את הרוח כי חזקה היא ויירא ויחל לטבע ויצעק לאמר אדני הושיעני׃


Tiagtai Jisus ayaak: —Aents aidau dutikmainchauwa nunak Apajuí dutikmainai, —tiuwai. 	 ויאמר מה שיפלא מבני אדם לא יפלא מאלהים׃


“¡Jerusalegnumia aidauwah atumek Apajuí etsegtin aidaush main ainagme, nuigtushkam Apajuí chichagkagtukti tusa awetugmamtaish, kayai tukuí tukuinakuajum main ainagme! ¡Wika shiig wakeesan, atash uchuchiji aidaun nanapen awayag ijumag kuitamama numamtuk, atumnash ijumjan kuitamkata tamash, atumek dakitjamugme! 	 ירושלים ירושלים ההרגת את הנביאים והסקלת את הנשלחים אליה כמה פעמים חפצתי לקבץ את בניך כאשר תקבץ התרנגלת את אפרוחיה תחת כנפיה ואתם לא אביתם׃


Nunikmatai, Jisusa jintintaiji aidauk kiyau asamtai, kuchanum utsaanawajui. 	 ויהי בערב וירדו תלמידיו אל הים ויבאו באניה ויעברו אל עבר הים אל כפר נחום׃


Nuninamunum Simón Pedro chichaak: —Namakan maatjai, —tau. Tutai, tikich aidaushkam: —Iinum wegagmi, —tusag botenum chimpimjag shiyakaju, nunikag aju ajuntuinakua tsawampainakush makichkish maachajui. 	 ויאמר אליהם שמעון פטרוס הנני הלך לדיג ויאמרו אליו גם אנחנו נלך עמך ויצאו וימהרו לרדת אל האניה ובלילה ההוא לא אחזו מאומה׃


atumnash pegkeg etamtinme ni wakega duke takasminjum. Nigki ashí jutiinash ni wakega duke takamain etamti. ¡Jisukristua duke ememattai atí! Aatus atí. 	 הוא ישלימכם בכל מעשה טוב לעשות רצונו בפעלו בכם את הרצוי לפניו ביד ישוע המשיח אשר לו הכבוד לעולמי עולמים אמן׃


Nuniaig juka: Atumesh Jisusak, Kristu, Apajuí Uchijimpapita, tusajum dekaskeapita takujum, pujut tuke atina nu jukimnujum, tusan agatjime. 	 אך אלה נכתבו למען תאמינו כי ישוע הוא המשיח בן אלהים ולמען יהיו לכם המאמינים חיי עולם בשמו׃


Nui Publio apají numpa shiip achikam tsuweak pegaknum tepeeyi. Nunittaman Pablo wejí Apajuin aujus, uwejen antig etsagajabi. 	 ואבי פובליוס מוטל למשכב בקדחת ובמחלה המעים ויבא אליו פולוס ויתפלל וישם עליו את ידיו וירפאהו׃


“Ashí tsuwatchauk ainatsjume”, tiuwa nunak aents niina sujuktin jutiijai pachitkau asamtai wainu asa, tiuwai. 	 כי ידע מי ימסרהו על כן אמר לא כלכם טהורים׃


¿Kristuk imatika waitkasa maam, ni inamtaijinig wayatnai tusa agagbauchukaih? 	 הלא על המשיח היה לסבל את כל זאת ולבוא אל כבודו׃


“Apawah, amesh wakegakmek wi waitmainaitag nu agkanmitkajuata; tujash wi wakegamuk achati, ame wakegamu atí”, tiuwai. 	 אבי אם רצונך להעביר מעלי את הכוס הזאת אך אל יהי כרצוני כי אם כרצונך׃


Tujash Wakaní Pegkeji dekaskea nunak chichauwa nunú, ashí dekaskea nunak jintinjamattajume. Nigka ni wakegamujinak chichatsuk, mina Apagdaun antukbaujin, atak agtina nunashkam dekamtijamattajume. 	 ורוח האמת בבאו הוא ידריך אתכם אל כל האמת כי לא ידבר מעצמו כי אם אשר ישמע ידבר והאתיות יגיד לכם׃


Jutiik pegkegchau takasbaunum dekaskenum waitiaji; tujash juka pegkegchau takasbaujig shiig atsujui, —tau. 	 והן אנחנו בו כמשפט כי לקחנו כפי מעשינו אבל זה לא עשה מאומה רע׃


Jisus ni jintintaiji doce aina nuna ijumag wakan pegkegchau aidau jiimainun, jau aidau etsagaumainnash niina senchijin susauwai. 	 ויקרא אל שנים העשר ויתן להם גבורה ושלטן על כל השדים ולרפא חליים׃


Anuí Filadelfianum judío ijuntaijin: Wishakam judío aentsuitjai, tusag ijunaina duka iwanchdau ainawai, duka midau ainatsui. Nunú aina nuna atumi emtimin tikishmitkaktatjai, wi atumin aneajim nuna iwaintukan ditan idatsaktasan. 	 הנני נתן אנשים מכנסית השטן האמרים יהודים אנחנו ואינם כי כזבים המה הנני עשה אשר יבאו להשתחות לפני רגליך וידעו כי אני אהבתיך׃


Nunak Jisus namak puujá ikaugka ajamamunash shiig anentaimjag dekaachaju asag, utujimas anentaimaidau. 	 כי לא השכילו בדבר ככרות הלחם מפני טמטום לבבם׃


judiuchu aidaush Kristu Jisus pachisam ujaktá, uwemjatnume tusa awetiuwai. Tibau asan yamajam chicham Apajuinua nuna judiuchu aidaunash ujaajai. Wakaní Pegkeji ditai takau asa pegkeg emakam, tudaugtuchu pujuinakui, Apajuí anentag suwamu pegkeja iman, Apajuí emtin ditanash pegkeg iwainakta tau asan. 	 להיותי משרת ישוע המשיח לגוים ולכהן בבשורת האלהים למען יהיה קרבן הגוים רצוי ומקדש ברוח הקדש׃


Nunú jegak juní umikbau aajakuí: Dekatkau tesamua nunak “Pegkejam” tujakajui, nuanuig candelero jii ekemaja pekatai aajakuí, nuigtú pag Apajuí anagkuamu mesanum patagbau aajakuí. 	 כי הוקם המשכן החיצון אשר בו המנורה והשלחן ומערכת הלחם והוא נקרא קדש׃


Jushakam anentaimtustajum, iina muunji Isaac aajakua duke aajakuí Rebeca jimagma uchigmakbau aajakajua nuna apají. 	 ולא זאת בלבד כי כן היה גם ברבקה בהיותה הרה לאחד ליצחק אבינו׃


Makichik tsawantin Pedro, Juagjai jega Apajuí ememattainum wegajui etsa dukap tegau ai, Apajuí aujku ijuntai jegau asamtai. 	 ופטרוס ויוחנן עלים יחדו אל המקדש לעת התפלה בשעה התשיעית׃


Dutiksamek ii yuwatnushkam kashí kashinig sukagtita. 	 את לחם חקנו תן לנו היום׃


Tuja ni chaikenchakam griego, latín, hebreo chicham aidauwai: “Juuwai judío aidau apujig”, tusa agatug adujtukajui. 	 וגם מכתב היה ממעל לו בכתב יוני ורומי ועברי זה הוא מלך היהודים׃


Tama Pedro chichaak: —Nuwah, wika wainchaujai aunak, —tau. 	 ויכחש בו ויאמר אשה לא ידעתיו׃


Nuaduí Apajuí anagkagtuamujin jukitin aina nuna shiig iwaintuktatus wakekauwai, ni anagkagtamua nunak makichkish yapajitsuk imatiksag umiktin asa, nigki adaimamas dekas umiktatjai tiuwa nuna. 	 על כן כאשר רצה האלהים להראות ביותר את ירשי ההבטחה כי לא תשתנה עצתו ערב אתה בשבועה׃


Junak Apajuí Jisukristun iwaintukui, wají waamak uminjatta nuna Jisukristu ni inake aidaun ujaktí tusa. Dutikam Jisukristushkam ni aentsji nayaimpinmayan awemam mina iwaintugkauwai. 	 חזון ישוע המשיח אשר נתן לו האלהים להראות את עבדיו את אשר היה יהיה במהרה והוא הודיע בשלחו ביד מלאכו לעבדו יוחנן׃


tikich chichaman chichainak Apajuin emematuidau asagmatai. 	 כי שמעו אתם ממללים בלשנות ומגדלים את האלהים׃


Tutai Jisus chichajak: —Amek nemagtukta, idaisata aents wakanin jakaujai betekak batsata nu, apa jakamtaish ukustin atinme, —tiuwai. 	 ויאמר אליו ישוע לך אחרי והנח למתים לקבר את מתיהם׃


Ashí nugkanmaya aidaushkam ditanu dekas wají pegkeg aidaun etegkawag suwagtinai. 	 והביאו בה כבוד הגוים ותפארתם׃


Nuna ti chichajak: “Ashí nugkanum wetajum, nunikjum yamajam chichama ju ashí aents aidaunum etsegkatajum. 	 ויאמר אליהם לכו אל כל העולם וקראו את הבשורה לכל הבריאה׃


Nunú tsawantai wajumak Judeanmaya aidau Antioquía jegawag, Jisusa nemajin aidaun jintintuinak: “Atumek Moisés chicham umiktinun agajua nui, pakamaktajum tibauwa nu umiachkugmek uweemain ainatsjume”, tuidau. 	 ואנשים ירדו מיהודה וילמדו את האחים לאמר אם לא תמולו כדת משה לא תושעון׃


Timoteowa juuwai dekas wijai betek atumin uyumatjamuk. 	 כי זולתו אין אתי איש כלבבי אשר בלב שלם ידאג לכם׃


Apajuishkam Pablon yayau dutikam kuashat aents dutikmainchau aidaun iwaidau. 	 וגבורות גדלות עשה האלהים על ידי פולוס׃


“Dita pegkegchaun takaidauk nunisag pegkegchaunak takaagtinai. Pujutjin pegkegchau emaidauk nunak wejiagtinai. Tuja pegkejan takaidauk, pegkegnak takaagtinai. Apajuí umijuidaushkam, nunisag Apajuinak umijiagtinai.” 	 החומס יוסיף לחמס והטמא יוסיף להטמא והצדיק יוסיף להצדק והקדוש יוסיף להתקדש׃


Nuna timatai Apu Agripa Pablon chichajak: —Yamai ame nunikbaugmek etsegtumakta, —timayi. Tama Pabloshkam: Jasá asajum antugtuktajum, taku uwejen takuí, wajaí chichaak: 	 ויאמר אגרפס אל פולוס נתן לך לדבר בעד נפשך אז יצטדק פולוס ויושט את ידו ויאמר׃


Tima capitanchakam uchin juki, comandante ejeti: —Pablo achikam puja nunú untsujuk, jujú uchi jukim comandante ejetita, ni ujamain chicham awai tawa nuna ujaktí tujutmatai, juna uchin jukin itaajai, —tiuwai. 	 ויקחהו ויוליכהו אל שר האלף ויאמר פולוס האסיר קראני אליו ויבקש ממני להוליך אליך את הבחור הזה כי דבר לו להגיד לך׃


Wainkabiajai nayaimpinmaya aents waa muun ishamaina nuna yawijin takus, cadena muunjai takaku nayaimpinmaya akaetatman. 	 וארא מלאך יורד מן השמים ובידו מפתח התהום וכבל גדול׃


Aiksamek Asíncrito, Flegonte, Hermes, Patrobas, Hermas, nuigtushkam ashí yatsug ditajai ijutkau batsataina dushakam kumpamjutuatajum. 	 שאלו לשלום אסונקריטוס ופליגון והרמס ופטרובס יהרמיס והאחים אשר אתם׃


Dutikak: —Apajuí aentsnum inama nu pachisjum etsegkatajum, nuniakjum jau aidaush etsagagtajum, —tusa ishimak 	 וישלחם לקרא את מלכות האלהים ולרפא את החלים׃


Etsa jiinku senchi sukuam, dupa kagagmataig yagkujig kakegame, nunik niimé pegkejuch aajakuk megkagama numamtuk, wiyakchak ashí ni takasbaujinak megkaekatnai. 	 כי זרח השמש בחמתו וייבש את החציר ויבל ציצו וחסד מראהו אבד כן יבול העשיר בהליכותיו׃


¡Jisus nemajin aidautik Apajuí emematiagmi, Kristu Jisusan sujamsau asamtai! ¡Ajumaish tuke ememattai atin atí! Aatus atí. 	 לו הכבוד בקרב הקהל במשיח ישוע לדר ודר עד עולמי עולמים אמן׃


dita tuwí yujainawa nuninakush pegkegchaun dutikainak, tikich aents aidaunak waittanum ukuinawai. 	 שד ושבר במסלותם׃


Tuinam dita aiinak: —Jisus Nazaretnumiaya nu egainaji. Tiagtai Jisus ayaak: —Witjai nunak, —tumabiuwai. Judas Jisusan unupiagtatus wekagushkam, nui ditajai ijutkau asa, 	 ויענו ויאמרו את ישוע הנצרי ויאמר אליהם ישוע אני הוא וגם יהודה מוסרו עמד אצלם׃


Mina yatsug aidauh, ubag aidauh ¿wajinma pegkeg amainaita makichik aents: Minak Apajuiyai kajintsá anentaibauwa nu ajutui, tayatak pegkeg takata nuna iwainachush? Nunú Apajuiyai kajintsá anentaimjai tawa dukek uwemtikmaitsui. 	 אחי מה יועיל לאיש אם יאמר כי יש לו אמונה ומעשים אין בו התוכל האמונה להושיעו׃


Nuniai Simón Pedro ukunum juwaku taankug, Jisus ukusbaun utuauwai, nunik diikmá imá sabanak atatman wainkauwai, 	 ויבא שמעון פטרוס אחריו והוא נכנס אל הקבר וירא את התכריכין מנחים׃


Witjai yutaiya numamtin pujut tuke atinun sukagtin nayaimpinmaya akaikiunuk. Jujú pagka juna yuwauk tuke pujutnui. Wi yutai sukagtittag duka mina iyashjuke. Nunak ashí aents juwiya aidaush pujut tuke atina nuna jukitnume tau asan dutikattajai.” 	 אנכי הלחם החי הירד מן השמים איש כי יאכל מן הלחם הזה יחיה לעולם והלחם אשר אתננו הוא בשרי אשר אני נתן בעד חיי העולם׃


Nunin asamtai ame Apajuijai tudaimainuk makichkish atsawai. Ni Apajuí wakegakug aentsun suwimkan suwak niina senchijin iwainakta takug dutikmainai. Apajuí, aents suwimkan juinak megkaejatin aina nuna emamkes dakastatus wakegakush dutikmainai. 	 ומה אפוא אם האלהים החפץ להראות זעמו ולהודיע גבורתו נשא בכל ארך רוחו את כלי הזעם הנכונים לאבדון׃


Tutai Jisus chichajak: —¡Dekas Apajuí chichamen antukag umiidau, nuní nagkaemas shiig aneasagtinai! —tiuwai. 	 והוא אמר ואף כי אשרי השמעים והשמרים את דבר האלהים׃


Jisus Betanianum Simón lepra achimaku etsagagbau aajakua nuna jeen pujai, 	 ויהי בהיות ישוע בית היני בבית שמעון המצרע׃


Tsawan ayamtai tsawaju ai, Jisus ni jintintaiji aidaujai trigo ajakbaunum nagkaebau. Nuniamunum niina jintintaiji aidau trigon kupig juidau. 	 ויהי כעברו בשבת בין הקמה ויחלו תלמידיו לקטף מלילת בלכתם׃


“Atumek ju nugka juwi batsataina nuna tsaaptinjiyaitjume. Yaakat nainnum auk uumkag amaitsui. 	 אתם אור העולם עיר ישבת על ההר לא תוכל להסתר׃


tikich chichainak: “Elías wantinkae” tuinai, tikich tuidau: “Yaunchuk Apajuí etsegtin aajakajua nuwiya nantakne”, tuidau asagmatai. 	 ויש שאמרו אליהו נראה ואחרים אמרו נביא קם מן הקדמונים׃


Nuna ashimak Jisus ni jintintaiji aidaun chichajak: “Aentsuk tudau takatnak kakajus uwemtumaitsui, tujash aents tikichin tudaun takamtikaina nuna wait anentajai. 	 ויאמר אל תלמידיו אי אפשר שלא יבאו המכשלים אבל אוי לאיש אשר על ידו יבאו׃


Nunik ajaa kanak tepaish tuja iwaa pujaishkam kashi tsawai aish jigkaik tsapaawai, nunik tsakawai ajauwa duka wajuk tsakaawa nunak dekatsaig. 	 וישן וקם לילה ויום והזרע יצמח וגדל והוא לא ידע׃


Tujash sacerdote apuji aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai Jisus etsaegkagtamun wainkag, nuigtú uchi aidau jega Apajuí ememattainum batsamas untsumainak: “¡Apu David wegantunum akiinauwa nunú uwemtikagtugtatus yamai mina jujú emematiagmi!”, awajuinamun antukag kajekag, 	 ויהי כראות הכהנים הגדולים והסופרים את הנפלאות אשר עשה ואת הילדים הצעקים במקדש ואמרים הושע נא לבן דוד ויחר להם׃


Wika wikik emematjitnume tusanuk wakegatsjai, nuniaig Apajuí ememattinme tujutu asa, nigki nunak egak mina emematjumainnak iwainawai. 	 אכן לא אבקש את כבודי יש אחד אשר יבקש וישפט׃


Duwi juwi pujusnush shiig emetmamjan, mina inastumaina nunak takatsuk pujusta tusan wakegajai, wi aaja pujamun waituinak, tikich aents aidaush minaiyan unuimajag Kristu imanjiya nunash shiig dekaatnume, mina iwaaku jigkiagmataish, nuniachkush mantuawagmataishkam tusan. 	 ואוחיל ואקוה שלא אבוש בכל דבר כי אם בכל בטחון כאשר מאז כן גם עתה יתגדל המשיח בגופי אם בחיי אם במותי׃


Judas Jisusan sujuktina nunú: “Wi kugkuastatag nunuwai Jisusak, shiig achikjum emetjajum jukitajum”, 	 והמוסר אתו נתן להם אות לאמר האיש אשר אשקהו זה הוא אותו תפשו והוליכהו אל ימלט׃


Uvanak yaaktan ukumtikiag ijujagmayi, tuja uva ijutainmaya numpa betsak caballo weniya aatus amugmayi. Nuniak trescientos kilómetros tumain nugkan ukatkabi. 	 ותדרך הגת מחוץ לעיר ויצא דם מן הגת עד רסני הסוסים דרך אלף ושש מאות ריס׃


Tusa Pablo hebreo chichamai chichattaman antujuk chichatsuk takamtak asagmayi. Nunikagmatai Pablo chichaak: 	 ויהי כשמעם כי הוא מדבר אליהם בלשון עברית ויחשו עוד יותר׃


Tusa tama: —Martah, shiig kuashat takamain uyumakam wekaeme, 	 ויען ישוע ויאמר לה מרתא מרתא את דאגת ומבהלת על הרבה׃


Aaja tai niimsatakamajum Apajuí inamtaijin Abraham, Isaac, Jacob, tikich Apajuin etsegtin aajakú aina nujai ijunu wainkajum, atumek agag batsamsajum, senchi buutkujum daik takegtitin ainagme. 	 ושם תהיה היללה וחרק השנים כאשר תראו את אברהם ויצחק ויעקב ואת כל הנביאים במלכות האלהים ואתם מגרשים החוצה׃


Apu Jisus juna taka takawa ashimak, nuaduí nayaim wegak takuniuwai. Nunik waka Apajuí untsujin ekeemsauwai. 	 ויהי אחרי אשר דבר אתם האדון וינשא השמימה וישב לימין האלהים׃