Y cˈa ya tek kˈaxnek chic cˈa ri nimakˈij tek nitij ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui, cˈacˈariˈ tek riyoj xoj‑oc el pa jun barco, y xkayaˈ ca ri tinamit Filipos. Y wuˈoˈ kˈij cˈa ri xojbiyin riyoj riche (rixin) chi xojapon quiqˈui, chiriˈ pa Troas. Y wukuˈ cˈa kˈij ri xojcˈojeˈ ka chiriˈ. 	 Biz de Mayasız Ekmek Bayramından sonra Filipiden denize açılıp beş günde Troasa gelerek onlarla buluştuk. Orada yedi gün kaldık.


Y queriˈ cˈa chukaˈ ri Satanás, wi xa nuben ka chˈaˈoj chrij riyaˈ mismo, y caˈiˈ cˈa nuben, chanin nitzak y niqˈuis ka rukˈij. Rumariˈ xa ma kitzij ta ri nibij riyix, chi riyin xa ya ri uchukˈaˈ riche (rixin) ri Beelzebú ri ncusaj riche (rixin) chi yenwelesaj ri itzel tak espíritu. 	 Şeytan da kendi içinde bölünmüşse, onun egemenliği nasıl ayakta kalabilir? Siz, benim Baalzevulun gücüyle cinleri kovduğumu söylüyorsunuz.


O wi ta cˈo jun ixok ri cˈo lajuj sakapuek riqˈui, y chare ri lajuj sakapuek riˈ nisach ta jun ri chiriˈ pa rachoch, ¿la ma nutzij ta cami jun kˈakˈ, y la ma numes ta cami rupan ri rachoch riche (rixin) chi nucanoj? Ri ixok riˈ can xtucanoj wi. 	 ‹‹Ya da on gümüş parası olan bir kadın bunlardan bir tanesini kaybetse, kandil yakıp evi süpürerek parayı bulana dek her tarafı dikkatle aramaz mı?


¿La ma iwetaman ta cˈa chi xabachique winek ri can nujech riˈ chi niximeˈ pa rusamaj jun patrón, can cˈo wi chi nuben ri nibix chare? Rumacˈariˈ riyoj wi xtikayaˈ kiˈ chuxeˈ rutzij ri mac, can xkoj‑oc wi rusamajel ri mac y xkojrucˈuaj pa camic. Yacˈa wi xtikayaˈ kiˈ chuxeˈ rutzij ri Dios, xkoj‑oc rusamajel Riyaˈ y xkojrucˈuaj chupan jun cˈaslen choj. 	 Söz dinleyen köleler gibi kendinizi kime teslim ederseniz, sözünü dinlediğiniz kişinin köleleri olduğunuzu bilmez misiniz? Ya ölüme götüren günahın ya da doğruluğa götüren sözdinlerliğin kölelerisiniz.


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ fariseos y ri aj tzˈibaˈ: Jun ajkˈomanel ma ye ta ri ye utz ri yerakˈomaj. Riyaˈ yerakˈomaj ri yawaˈiˈ. 	 İsa onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Sağlıklı olanların değil, hastaların hekime ihtiyacı var.


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca.Y tek nubij chi ri Dios ronojel xuyaˈ pa rukˈaˈ ri winek, ntel chi tzij chi can ronojel ruyaˈon chic pa rukˈaˈ. Pero wacami ma jane nikatzˈet ta chi ronojel cˈo chic pa rukˈaˈ. Pero nikatzˈet chukaˈ chi ri Jesús xa majun más rukˈij xban chare que chiquiwech ri ángeles. Pero xa ma qˈuiy ta kˈij ri xban queriˈ chare, y wacami yaˈon chic rukˈij rucˈojlen ruma chi xutij pokonal y ruma chukaˈ chi xcom. Y ruma cˈa ri rutzil ránima ri Dios pa kawiˈ tek ri Jesús xcom kuma konojel. 	 Ama meleklerden biraz aşağı kılınmış olan İsayı, Tanrının lütfuyla herkes için ölümü tatsın diye çektiği ölüm acısı sonucunda yücelik ve onur tacı giydirilmiş olarak görüyoruz.


Y tek ri Jesús xel pe chupan ri jucuˈ, yacˈariˈ tek xapon jun achi riqˈui ri elenak pe pa camposanto. Y ri achi riˈ xa cˈo cˈa itzel espíritu riqˈui. 	 İsa tekneden iner inmez, kötü ruha tutulmuş bir adam mezarlık mağaralardan çıkıp Onu karşıladı.


Yacˈa ri ixokiˈ tek niquiben orar, y chukaˈ tek niquibij ri rukˈalajsan ri Dios chique, tiquicuchuˈ ri quijolon (quiwiˈ). Ruma wi xa ma niquiben ta queriˈ, niquikasaj rukˈij ri jolomaj ri cˈo pa quiwiˈ. Y chukaˈ ri ma niquicuch ta ri quijolon (quiwiˈ), can junan riqˈui chi socan el ronojel ri rusmal quiwiˈ. 	 Ama başı açık dua ya da peygamberlik eden her kadın, başını küçük düşürür. Böylesinin, başı tıraş edilmiş bir kadından farkı yoktur.


Nataˈ Dios, riyin ma xu (xe) ta wi cˈa pa quiwiˈ re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe ri ncˈutuj wi jun utzil, xa can queriˈ cˈa chukaˈ ncˈutuj jun utzil chawe pa quiwiˈ quinojel ri xqueniman cˈa wuche (wixin) riyin; ruma ri chˈabel ri xtiquitzijoj riyeˈ. 	 ‹‹Yalnız onlar için değil, onların sözüyle bana iman edenler için de istekte bulunuyorum, hepsi bir olsunlar. Baba, senin bende olduğun ve benim sende olduğum gibi, onlar da bizde olsunlar. Dünya da beni senin gönderdiğine iman etsin.


Y riyin ri Juan ri yin iwachˈalal, can yin iwachibil cˈa chupan ri tijoj pokonal, can yin iwachibil chupan ri rajawaren ri Dios, y can junan chukaˈ xkacˈul ri nuyaˈ ri Jesucristo chake riche (rixin) chi nikacochˈ ri tijoj pokonal. Riyin xicˈojeˈ cˈa pa ti ruwachˈulef Patmos rubiˈ, jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa yaˈ. Chiriˈ xicˈojeˈ wi ruma ri ruchˈabel ri Dios y ruma chukaˈ chi xinkˈalajsaj ri Jesucristo. 	 İsaya ait biri olarak sıkıntıda, tanrısal egemenlikte ve sabırda ortağınız ve kardeşiniz olan ben Yuhanna, Tanrının sözü ve İsaya tanıklık uğruna Patmos denilen adada bulunuyordum.


Riyix man cˈa tichˈujirisaj ta iwiˈ ruma iway iwucˈyaˈ y ruma ri itziak. 	 ‹‹Öyleyse, ‹Ne yiyeceğiz?› ‹Ne içeceğiz?› ya da ‹Ne giyeceğiz?› diyerek kaygılanmayın.


Y Riyaˈ kuma konojel riyoj tek xcom, riche (rixin) chi ri kacˈaslen ri cˈo wacami ma riche (rixin) ta chic chi nikaben ri nikajoˈ riyoj, xa can riche (rixin) chi nikaben ri nrajoˈ ri xcom y xcˈastej kuma. 	 Evet, Mesih herkes için öldü. Öyle ki, yaşayanlar artık kendileri için değil, kendileri uğruna ölüp dirilen Mesih için yaşasınlar.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Riyin cˈo cˈa chukaˈ jun ri nwajoˈ ncˈutuj chiwe. Tibij cˈa chuwe: 	 İsa onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Ben de size bir soru soracağım. Söyleyin bana, Yahyanın vaftiz etme yetkisi Tanrıdan mıydı, insanlardan mı?››


Pero riyaˈ xubij chique: Riyin nbij cˈa chiwe, chi ri cˈo qˈuiy riqˈui, xtiyaˈox (xtyaˈ) más chare y queriˈ qˈuiy ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare. 	 ‹‹O da, ‹Size şunu söyleyeyim, kimde varsa ona daha çok verilecek. Ama kimde yoksa, kendisinde olan da elinden alınacak› dedi.


Y Riyaˈ xchˈo cˈa chique ri ye rudiscípulos, y xubij: Xqueˈoka cˈa ri kˈij tek riyix xtiwajoˈ chi astapeˈ xaxu (xaxe wi) jun kˈij xtiwajoˈ xtitzˈet ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol. Pero ma xtitzˈet ta. 	 İsa öğrencilerine şöyle dedi: ‹‹Öyle günler gelecek ki, İnsanoğlunun günlerinden birini görmeyi özleyeceksiniz, ama görmeyeceksiniz.


Y riyeˈ can xquitzijoj cˈa chique ri kachˈalal tek quimolon quiˈ. Xquitzijoj ri ajowabel ri cˈo pan awánima. Rumariˈ riyin ncˈutuj cˈa jun utzil chawe chi ronojel mul tek yekˈax awuqˈui, tayaˈ el ri nicˈatzin chique. Can utz wi chi queriˈ naben ruma riyeˈ can niquiben wi ri rusamaj ri Dios. 	 Onlar kilise önünde sevgine tanıklık ettiler. Onları Tanrıya yaraşır biçimde yardımlarınla birlikte uğurlarsan iyi edersin.


Tek xoc cˈa pe ri akˈaˈ, ri discípulos ri ye benak pa jucuˈ, pa runicˈajal chic cˈa ri choy yecˈo wi. Y ri Jesús ruyonil cˈa cˈo na ca pa ruwiˈ ri ulef ruma xa ma benak ta quiqˈui. 	 Akşam olduğunda, tekne gölün ortasına varmıştı. Yalnız başına karada kalan İsa, öğrencilerinin kürek çekmekte çok zorlandıklarını gördü. Çünkü rüzgar onlara karşı esiyordu. Sabaha karşı İsa, gölün üstünde yürüyerek onlara yaklaştı. Yanlarından geçip gidecekti.


Chukaˈ ye caˈiˈ ixokiˈ ri junan yequiˈen, jun cˈa ri xtucˈuex el y jun ri xticanaj ca. 	 Birlikte buğday öğüten iki kadından biri alınacak, öbürü bırakılacak.››


Y tek ri ye wuˈoˈ kˈopojiˈ riˈ cˈariˈ ye benak chulokˈic ri aceite, yacˈariˈ tek xocˈulun ri cˈajol ri xticˈuleˈ. Ri wuˈoˈ kˈopojiˈ ri can yecˈo wi apo chiriˈ coyoben ri cˈajol ri xticˈuleˈ, xeˈoc cˈa pa jay acuchi (achique) niban wi ri cˈulanen. Y tek can ye oconek chic cˈa apo quinojel ri ye benak, xtzˈapix cˈa ca ruchiˈ ri jay. 	 ‹‹Ne var ki, onlar yağ satın almaya giderlerken güvey geldi. Hazırlıklı olan kızlar, onunla birlikte düğün şölenine girdiler ve kapı kapandı.


Ri ticonel can majun chic cˈa nuben ta, xa ruyon ri ulef nuben chi niqˈuiy pe ri ticoˈn. Pero nabey ya ri ti ral ri trigo nbetzˈuc pe. Cˈacˈariˈ niqˈuiy ri ruxak, y tek nim chic, ntel pe ri ruwiˈ. Y pa ruqˈuisbel ninoj cˈa pe ri ruwiˈ riqˈui ri rupan. 	 Toprak kendiliğinden ürün verir. Önce filizi, sonra başağı, sonunda da başağı dolduran taneleri verir.


Rumariˈ riyin nbij, wi xa ta riqˈui chi yinelesex el riyin riqˈui ri Cristo y nika rucˈayewal pa nuwiˈ y wi ta riqˈui riˈ yecolotej ri nicˈaj chic wech aj Israel, riyin can nyaˈ kˈij chi que ta riˈ niban chuwe. 	 Kardeşlerimin, soydaşlarım olan İsraillilerin yerine ben kendim lanetlenip Mesihten uzaklaştırılmayı dilerdim. Evlatlığa kabul edilenler, Tanrının yüceliğini görenler onlardır. Antlaşmalar, buyrulan Kutsal Yasa, tapınma düzeni, vaatler onlarındır.


Yacˈariˈ tek ri Judas ri jun discípulo, pero ma ya ta ri Judas Iscariote, xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿achique cˈa ruma tek xaxu (xaxe wi) chkawech riyoj xtakˈalajsaj wi awiˈ? ¿Y achique cˈa ruma tek ma nakˈalajsaj ta awiˈ chiquiwech ri winek ri xa riqˈui ri ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx? xchaˈ. 	 Yahuda -İskariot değil- Ona, ‹‹Ya Rab, nasıl olur da kendini dünyaya göstermeyip bize göstereceksin?›› diye sordu.


Ri nabey achi, can riche (rixin) wi re ruwachˈulef, ruma riqˈui ulef xban wi. Yacˈa ri jun chic achi, can aj chilaˈ chicaj wi. Y riˈ ya ri Cristo ri Ajaf. 	 İlk insan yerden, yani topraktandır. İkinci insan göktendir.


Yacˈa chiwe riyix, y chique ri nicˈaj ri yecˈo pa tinamit Tiatira ri ma itzekelben ta ri chˈabel ri nucˈut ri Jezabel, y ma iwetaman ta chukaˈ ri nibix chi nimalaj runaˈoj ri Satanás, riyin majun chic cˈa ri nchilabej ta chiwe. 	 ‹‹ ‹Ama size, yani Tiyatirada bulunan öbürlerine, bu öğretiyi benimsememiş, Şeytanın sözde derin sırlarını öğrenmemiş olanların hepsine şunu söylüyorum: Ben gelinceye dek sizde olana sımsıkı sarılın. Üzerinize bundan başka bir yük koymuyorum.


Xaxu (xaxe wi) titzuˈ achique chi samaj xuben pa tak icˈaslen ri bis ri xuyaˈ ri Dios chiwe. Can xuben chiwe chi chanin xichojmirisaj ronojel. Ma xka ta cˈa chiwech ri rubanon ri jun kachˈalal chi kajnek pa mac. Can xixibij iwiˈ ruma xkˈax chiwech ri achique banatajnek. Can niwajoˈ chi nikatzˈet chic kawech iwuqˈui. Can nitij ikˈij riche (rixin) chi niben ri ruraybel ri Dios, y rumariˈ can xiyaˈ pa disciplina ri xmacun. Ronojel cˈa can chˈajchˈoj xiben chare. Y riqˈui riˈ can xkˈalajin chi majun imac. 	 Bakın bu acılar, Tanrının isteğiyle çektiğiniz bu acılar sizde ne büyük ciddiyet, paklanmak için ne büyük istek yarattı! Sizde ne büyük öfke, korku, özlem, gayret ve suçluyu cezalandırma arzusu uyandırdı! Bu konuda her bakımdan masum olduğunuzu kanıtladınız.


Can tibanaˈ cˈa achiˈel ri nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Chi quixoc lokˈolaj tak winek riqˈui ri icˈaslen, ruma riyin can yin lokˈolaj wi, nichaˈ cˈa ri Dios. 	 Nitekim şöyle yazılmıştır: ‹‹Kutsal olun, çünkü ben kutsalım.››


Y tek ri mozo xtzolin pe, xubij cˈa chare ri rupatrón: Xencˈom pe ri winek ri xabij el chuwe, pero ri chˈaquet cˈa qˈuiy na cˈo. 	 ‹‹Köle, ‹Efendim, buyruğun yerine getirilmiştir, ama daha yer var› dedi.


Ri ley yacˈariˈ ri xyukˈun kiche (kixin), achiˈel jun yukˈuy acˈal y xojrucˈuaj cˈa riqˈui ri Cristo riche (rixin) chi xkanimaj; riche (rixin) chi queriˈ yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 Yani imanla aklanalım diye Mesihin gelişine dek Yasa eğitmenimiz oldu.


Ruma wi can xcˈojeˈ cˈa rukˈij ri nabey trato ri ma nucusex ta riche (rixin) ronojel tiempo, ri jun chic trato can cˈo cˈa más rukˈij ruma yariˈ ri can xtucusex cˈa riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Geçici olan, yücelik içinde geldiyse, kalıcı olanın yüceliği çok daha büyüktür.


Y riyaˈ xubij cˈa pe chique ri kˈopojiˈ riˈ: ¿Yix achique cˈa riyix? Riyin can kitzij ri nbij chiwe chi ma wetaman ta iwech, xeˈucheˈex pe. 	 ‹‹Güvey ise, ‹Size doğrusunu söyleyeyim, sizi tanımıyorum› dedi.


Ruma riyin can xiwayjan cˈa y riyix ma xiyaˈ ta nuway. Sibilaj cˈa xchakiˈj nuchiˈ y riyix xa ma xiyaˈ ta jubaˈ nuyaˈ riche (rixin) chi xinkum. 	 Çünkü acıkmıştım, bana yiyecek vermediniz; susamıştım, bana içecek vermediniz; yabancıydım, beni içeri almadınız; çıplaktım, beni giydirmediniz; hastaydım, zindandaydım, benimle ilgilenmediniz.›


Y yacˈariˈ tek ri itzel winek xucˈuaj ri Jesús cˈa chupan ri lokˈolaj tinamit Jerusalem, y cˈa pa ruwiˈ ri rachoch ri Dios xberuyaˈ wi. 	 Sonra İblis Onu kutsal kente götürdü. Tapınağın tepesine çıkarıp, ‹‹Tanrının Oğluysan, kendini aşağı at›› dedi, ‹‹Çünkü şöyle yazılmıştır: ‹Tanrı, senin için meleklerine buyruk verecek.› ‹Ayağın bir taşa çarpmasın diye Seni elleri üzerinde taşıyacaklar.› ››


Y riyin xtinyaˈ cˈa el uchukˈaˈ chique ri ye caˈiˈ nusamajel ri xquekˈalajsan ri nuchˈabel. Y oxiˈ junaˈ riqˈui nicˈaj ri xtiquitzijoj ri nuchˈabel chique ri winek, y quicusalon cˈa chukaˈ tziek riche (rixin) bis, xinucheˈex. 	 İki tanığıma güç vereceğim; çul giysiler içinde bin iki yüz altmış gün peygamberlik edecekler.››


Chupan ri wolajuj junaˈ tek ruchapon nikˈato pe tzij ri Tiberio César, ya cˈa riyaˈ ri cˈo pa quiwiˈ ye cajiˈ chic aj kˈatbel tak tzij y ri cajiˈ aj kˈatbel tak tzij riˈ yecˈa achiˈaˈ reˈ: Jun ya ri Poncio Pilato rubiˈ, ri nikˈato tzij pa Judea. Y ri jun chic, Herodes rubiˈ, ri nikˈato tzij pa Galilea. Y ri rox, Felipe cˈa rubiˈ, rachˈalal ri Herodes, y ri Felipe riˈ nikˈato tzij pa Iturea y pa Traconite. Y ri rucaj aj kˈatbel tzij, Lisanias rubiˈ, ri nikˈato tzij pan Abilinia. 	 Sezar Tiberiusun egemenliğinin on beşinci yılıydı. Yahudiyede Pontius Pilatus valilik yapıyordu. Celileyi Hirodes, İtureya ve Trahonitis bölgesini Hirodesin kardeşi Filipus, Aviliniyi Lisanias yönetiyordu.


Y rumariˈ ri Jesús cˈo chi queriˈ ri xucˈulwachij. Riyaˈ can xucˈuex wi cˈa el cˈa chuchiˈ el ri tinamit, xapon chupan ri rupokonal y xcom. Can xbiyin wi ri ruquiqˈuel kuma riyoj, riche (rixin) chi xuchˈajchˈojsaj ri kánima. 	 Bunun gibi, İsa da kendi kanıyla halkı kutsal kılmak için kent kapısının dışında acı çekti.


Ma tiyaˈ ta kˈij chi yixchˈacatej ruma ri pokon ri niban chiwe. Riyix xa tibanaˈ utzil chare ri nibano pokon chiwe, riche (rixin) chi queriˈ ri utz ri niben riyix, yariˈ ri xtichˈacon chrij ri itzel. 	 Kötülüğe yenilme, kötülüğü iyilikle yen.


Y ri cablajuj puertas riˈ ye abej. Y ri jojun puertas riˈ ye banon riqˈui jojun abej ri nibix perla chare. Yacˈa ri nimabey riche (rixin) ri tinamit, can riqˈui cˈa kˈanapuek banon wi, y can achiˈel vidrio nitzuˈun. 	 On iki kapı on iki inciydi; kapıların her biri birer inciden yapılmıştı. Kentin anayolu cam saydamlığında saf altındandı.


Can kitzij wi chi can jubaˈ ma yicamisex. Pero riyin nbij el chiwe chi ri wánima niquicot iwuma riyix chi xinimaj ri Kajaf Jesucristo, y riyix iwetaman chi can kitzij wi ri nbij y ma ntzˈuc ta el tzij. Kˈij kˈij jubaˈ ma nikil kacamic. 	 Kardeşler, sizinle ilgili olarak Rabbimiz Mesih İsada sahip olduğum övüncün hakkı için her gün ölüyorum.


Can tichajij cˈa ka icˈaslen riyix, y queriˈ chukaˈ tibanalaˈ quiqˈui quinojel ri kachˈalal, ruma ri samaj ri ruyaˈon ri Lokˈolaj Espíritu chiwe, ya chi can jabel quicˈuaxic niben, ruma riyeˈ can ye riche (rixin) chic ri Ajaf Jesús y ye ruˈiglesia chic, ruma can ya Riyaˈ ri xcolo quiche (quixin) riqˈui ri ruquiqˈuel ri xbiyin chuwech ri cruz tek xcamisex. 	 Kendinize ve Kutsal Ruhun sizi gözetmen olarak görevlendirdiği bütün sürüye göz kulak olun. Rabbin kendi kanı pahasına sahip olduğu kiliseyi gütmek üzere atandınız.


Y yecˈo cˈa winek ri ma xquiyuj ta quiˈ quiqˈui ruma niquixibij quiˈ. Yacˈa ri nicˈaj chic winek ri yecˈo chupan ri tinamit, can utz niquitzˈet chique ri apóstoles. 	 Halk onlara büyük saygı duyduğu halde, dışarıdan hiç kimse onlara katılmayı göze alamıyordu.


Ruma ri chˈabel ri nucˈut chiquiwech ri winek can achiˈel jun achi ri cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ y man achiˈel ta oc ri niquicˈut ri aj tzˈibaˈ. 	 Çünkü onlara kendi din bilginleri gibi değil, yetkili biri gibi öğretiyordu.


Y can achiˈel cˈa ri ajowabel ri nucˈut ri Cristo, queriˈ chukaˈ nicˈatzin chi niben riyix achiˈaˈ quiqˈui ri iwixjaylal. Can queˈiwajoˈ cˈa, achiˈel niwajoˈ ka ri ichˈacul. Ruma jun achi ri nrajoˈ rixjayil, can ntel cˈa chi tzij chi nrajoˈ ka riˈ riyaˈ. 	 Aynı biçimde kocalar da karılarını kendi bedenleri gibi sevmelidir. Karısını seven kendini sever.


Can xibe wi cˈa apo riqˈui ri ángel, y xincˈutuj ri ti alaj libro chare. Y ri ángel xubij cˈa chuwe: Tachapaˈ cˈa re wuj reˈ y tatijaˈ. Y ri pan achiˈ xtanaˈ chi achiˈel ruquiˈil ri cab xtuben. Yacˈa ri apan qˈuey qˈuey xtuben, xchaˈ chuwe. 	 Meleğin yanına gidip küçük tomarı bana vermesini istedim. ‹‹Al, bunu ye!›› dedi. ‹‹Midende bir acılık yapacak, ama ağzına bal gibi tatlı gelecek.››


Tek ri Jesús xracˈaxaj pe ri tzij ri niquibij ri achiˈaˈ fariseos, Riyaˈ xubij chique: Jun ajkˈomanel ma ye ta ri ye utz ri yerakˈomaj. Riyaˈ yerakˈomaj ri yawaˈiˈ. 	 İsa bunu duyunca şöyle dedi: ‹‹Sağlamların değil, hastaların hekime ihtiyacı var.


¿La ma kˈaxnek ta cˈa chiwech achique ruma tek ri Dios sibilaj utz iwuqˈui y achique ruma tek Riyaˈ can nicuyu mac y nicochˈon? Chiwech riyix can utz chi niben xabachique mac ri niwajoˈ y Riyaˈ majun nuben chiwe. Pero xa ma que ta riˈ. Riyaˈ can cˈa ruyaˈon na pe ri utzil pan iwiˈ riyix ruma nrajoˈ chi niyaˈ ca rubanic ri mac. 	 Tanrının sınırsız iyiliğini, hoşgörüsünü, sabrını hor mu görüyorsun? Onun iyiliğinin seni tövbeye yönelttiğini bilmiyor musun?


Y wi ta Riyaˈ ruyon ta jolomaj o ruyon ta akanaj xuben chare ri chˈaculaj, ¿la nikˈalajin cami chi jun chˈaculaj? 	 Eğer hepsi bir tek üye olsaydı, beden olur muydu?


Man cˈa ncˈutuj ta chawe Nataˈ Dios chi queˈawelesaj yan el chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi yeˈacol. Ri ncˈutuj cˈa chawe, chi xa queˈatoˈ. Ma tayaˈ ta kˈij chi ri itzel winek nichˈacon chiquij. 	 Onları dünyadan uzaklaştırmanı değil, kötü olandan korumanı istiyorum.


Y ri achiˈaˈ fariseos y ri aj tzˈibaˈ xquicˈutuj chare ri Jesús: ¿Achique ruma tek ri ye rudiscípulos ri Juan can cˈo kˈij niquichajij tek can ma yewaˈ ta, riche (rixin) chi yequibanalaˈ oraciones chare ri Dios? Y can queriˈ chukaˈ niquiben ri kadiscípulos riyoj, yacˈa ri adiscípulos riyit ma que ta riˈ niquiben, xa yewaˈ yeˈucˈyaˈ, xechaˈ chare. 	 Onlar İsaya, ‹‹Yahyanın öğrencileri sık sık oruç tutup dua ediyorlar, Ferisilerin öğrencileri de öyle. Seninkiler ise yiyip içiyor›› dediler.


Y rumariˈ ntij re pokonal reˈ. Pero ma yiqˈuix ta. Ruma can wetaman wi achique ri nuniman y can cukul wi nucˈuˈx riqˈui Riyaˈ chi nuchajij ri wánima ri njachon pa rukˈaˈ. Y wetaman chukaˈ chi can xtuchajij wi apo, y can cˈa que na riˈ rubanon chare tek xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey Riyaˈ. 	 Bu acıları çekmemin nedeni de budur. Ama bundan utanmıyorum. Çünkü kime inandığımı biliyorum. Onun bana emanet ettiğini o güne dek koruyacak güçte olduğuna eminim.


Y caˈiˈ cˈa junaˈ xkˈax, y ri Pablo cˈa cˈo na cˈa chiriˈ pa cárcel. Y ri Félix ri aj kˈatbel tzij xjal el y xpe ri Porcio Festo pa ruqˈuexel. Y ri Félix xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi utz nitzˈet cuma ri winek israelitas, rumariˈ can cˈa xuyaˈ na ca ri Pablo pa cárcel. 	 İki yıl dolunca görevini Porkius Festus'a devreden Feliks, Yahudiler'in gönlünü kazanmak amacıyla Pavlus'u hapiste bıraktı.


Riyin can sibilaj wi yixinwajoˈ chiˈiwonojel riyix, ruma konojel xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús. Amén. 	 Hepinize Mesih İsa'da sevgiler! Amin. Revision


Y tek kˈen chic, ri rajaf can yacˈariˈ yerutek ri rumozos chupan, riche (rixin) chi niquikˈet, ruma ya kˈij chic riche (rixin) ri kˈatoj. 	 Ürün olgunlaşınca, adam hemen orağı vurur. Çünkü biçim vakti gelmiştir.››


Y riqˈui jun chique ri ye riy rumam ca ri rey David ri xalex wi ri Jesús, can achiˈel ri tzujun (sujun) pe ruma ri Dios, riche (rixin) chi yojrucol riyoj israelitas. 	 Tanrı, verdiği sözü tutarak bu adamın soyundan İsraile bir Kurtarıcı, İsayı gönderdi.


Ruma ri etamatel pe chrij ri Dios riyeˈ can quetaman wi, ruma ri Dios can xukˈalajsaj wi chiquiwech. 	 Çünkü Tanrıya ilişkin bilinen ne varsa, gözlerinin önündedir; Tanrı hepsini gözlerinin önüne sermiştir.


Y re jun achi re nitzˈet pe riyix re cˈo waweˈ y iwetaman chukaˈ ruwech, xcˈachoj, ruma can pa rubiˈ ri Jesús xkacˈutuj wi. Y re achi reˈ can xcˈachoj wi ruma can xucukubaˈ chukaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Jesús. 	 Gördüğünüz ve tanıdığınız bu adam, İsanın adı sayesinde, Onun adına olan imanla sapasağlam oldu. Hepinizin gözü önünde onu tam sağlığa kavuşturan, İsanın aracılığıyla etkin olan imandır.


Y ri Lokˈolaj Espíritu can xtuyaˈ cˈa nukˈij nucˈojlen riyin; ruma xtucˈul ri can wuche (wixin) wi riyin y xtukˈalajsaj chiwech. 	 O beni yüceltecek. Çünkü benim olandan alıp size bildirecek.


Y riyin sibilaj yimatioxin ruma riyit can jabel wi awetaman ri achique ri kacostumbre riyoj israelitas, y awetaman chukaˈ ri achoj pa ruwiˈ yojchˈojin wi kiˈ chkawech. Rumariˈ nwajoˈ cˈa chi yinawacˈaxaj ta jubaˈ y man ta cˈa nicˈo acˈuˈx ruma ri chˈabel ri nwajoˈ nbij. 	 Özellikle şuna seviniyorum ki, sen Yahudilerin bütün törelerini ve sorunlarını yakından bilen birisin. Bu nedenle beni sabırla dinlemeni rica ediyorum.


Pero ri samaj ri yitajin chubanic yariˈ ri más nikˈalajsan wuche (wixin) que chuwech ri xubij ri Juan, ruma ri nben riyin can ya samaj riˈ ri rubin pe ri Tataˈixel chuwe. Y ri samaj ri yenben riyin yariˈ nikˈalajsan wuche (wixin) chi can ya ri Tataˈixel ri yin takayon pe. 	 Ama benim, Yahyanınkinden daha büyük bir tanıklığım var. Tamamlamam için Babanın bana verdiği işler, şu yaptığım işler, beni Babanın gönderdiğine tanıklık ediyor.


Ruma ri quimac ri winek riche (rixin) ri tinamit riˈ, sibilaj qˈuiyinek chic, xa can jubaˈ ma napon anej chuwech ri caj. Y ri Dios can noka wi cˈa chucˈuˈx ri quimac ri winek riˈ y can nuyaˈ wi rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 Çünkü üst üste yığılan günahları göğe erişti, Ve Tanrı onun suçlarını anımsadı.


Y ri Pablo xubij chare: Wi chanin o ma chanin ta, ri Dios xtuben ta cˈa chawe riyit y chique quinojel ri yeˈacˈaxan pe wuche (wixin) chi niquicukubaˈ ta quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo achiˈel xuben chuwe riyin. Xa yacˈa ri ma nwajoˈ ta chi yixtzˈapix pa cárcel y ni xa ta yixxim riqˈui cadena, achiˈel ri banon chuwe riyin, xchaˈ ri Pablo. 	 ‹‹İster kısa ister uzun sürede olsun›› dedi Pavlus, ‹‹Tanrıdan dilerim ki yalnız sen değil, bugün beni dinleyen herkes, bu zincirler dışında benim gibi olsun!››


Xa ta riyoj nikˈax chkawech ri yekabanalaˈ y can nikatij kakˈij riche (rixin) chi nikachojmirisaj ri kacˈaslen chuwech ri Dios, Riyaˈ ma nuyaˈ ta rucˈayewal pa kawiˈ. 	 Kendimizi doğrulukla yargılasaydık, yargılanmazdık.


Riyin nwajoˈ wachˈalal, chi riyix niwetamaj chi re kachˈacul re kacˈuan wacami chuwech re ruwachˈulef ma xticowin ta xtibecˈojeˈ pa rajawaren ri Dios, ruma ri kachˈacul xa nikˈey, y ri pa rajawaren ri Dios ma xticˈojeˈ ta jun cosa ri xa nikˈey. 	 Kardeşler, şunu demek istiyorum, et ve kan Tanrının Egemenliğini miras alamaz. Çürüyen de çürümezliği miras alamaz.


Y can kitzij cˈa nbij chiwe, chi ri xa ma niquiben ta achiˈel ri acˈalaˈ riche (rixin) chi niquijech quiˈ pa rukˈaˈ ri Dios, can man cˈa xqueˈoc ta pa rajawaren ri Dios, xchaˈ. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, Tanrının Egemenliğini bir çocuk gibi kabul etmeyen, bu egemenliğe asla giremez.››


Y tek ri Jesús xapon cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ Olivos, xtzˈuyeˈ cˈa ka ri acuchi (achique) jabel niquitzuˈ wi pe ri rachoch ri Dios, y yacˈariˈ tek ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan y ri Andrés xejel cˈa apo riqˈui ri Jesús y xquicˈutuj cˈa chare: 	 İsa, Zeytin Dağında, tapınağın karşısında otururken Petrus, Yakup, Yuhanna ve Andreas özel olarak kendisine şunu sordular: ‹‹Söyle bize, bu dediklerin ne zaman olacak, bütün bunların gerçekleşmek üzere olduğunu gösteren belirti ne olacak?››


Y ri winek ri xa queriˈ nuben, man cˈa tuchˈob ta chi ri Ajaf Dios xtuyaˈ pe chare ri nucˈutuj. 	 Her bakımdan değişken, kararsız olan kişi Rabden bir şey alacağını ummasın.


Riyin xinben chi achiˈel xa majun nunaˈoj ruma xa nuyon riyin xinyaˈ ka nukˈij. Pero xa imac riyix tek xinben queriˈ, ruma can yix ta cˈa riyix riˈ ri xixyaˈo nukˈij. Ruma astapeˈ riyin can majun oc nukˈij, pero ma ntel ta chi tzij chi can yin más coˈol que chiquiwech ri niquibij chi ye nimaˈk tak apóstoles. 	 Akılsız biri gibi davrandım, ama beni buna siz zorladınız. Aslında beni siz tavsiye etmeliydiniz. Çünkü bir hiç isem de, sözüm ona üstün elçilerden hiç de aşağı değilim.


¿La nichˈob cami riyix chi riyin itzel nnaˈ chiwe xa ruma chi xinbij ri kitzij chiwe? Ma que ta riˈ. 	 Peki, size gerçeği söylediğim için düşmanınız mı oldum?


Tek ri Jesús xapon cˈa chuchiˈ ri jul, xpe chic cˈa jun bey ri bis chare. Ri jul ri mukul wi ca ri Lázaro cˈoton chuwech jun juyuˈ, y tzˈapel ca ruchiˈ riqˈui jun abej. 	 İsa yine derinden hüzünlenerek mezara vardı. Mezar bir mağaraydı, girişinde de bir taş duruyordu.


Y ri Herodes qˈuiy cˈa ri xerucˈutuj chare ri Jesús, yacˈa ri Jesús majun tzij xubij ta chare. 	 Ona birçok soru sordu, ama O hiç karşılık vermedi.


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿Riyix nichˈob chi ri achiˈaˈ aj Galilea riˈ, queriˈ xquicˈulwachij ruma más cˈo quimac que chiquiwech ri nicˈaj chic aj Galilea? 	 İsa onlara şöyle karşılık verdi: ‹‹Böyle acı çeken bu Celilelilerin, bütün öbür Celilelilerden daha günahlı olduğunu mu sanıyorsunuz?


Y ri Pedro y ri ye rachibil, sibilaj quiwaran cˈo, pero xquicochˈ ma xewer ta, y rumariˈ xquitzˈet cˈa ri lokˈolaj sakil riche (rixin) ri Jesús, y xequitzˈet chukaˈ ri ye caˈiˈ achiˈaˈ ri yecˈo riqˈui ri Jesús. 	 Petrus ile yanındakilerin üzerine uyku çökmüştü. Ama uykuları iyice dağılınca İsanın görkemini ve yanında duran iki kişiyi gördüler.


Y ri achiˈaˈ fariseos can xu (xe wi) xquitzˈet ca ri xbanatej, xebe y xbequimoloˈ quiˈ riche (rixin) chi niquichˈob achique rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj ri Jesús. 	 Bunun üzerine Ferisiler dışarı çıktılar, İsayı yok etmek için anlaştılar.


Riyaˈ ruchapon cˈa bey. Y yacˈa tek xa cˈo chic apo chunakajal ri tinamit Damasco ri cˈo chi napon wi, yariˈ tek xka jun nimalaj sakil pa ruwiˈ, jun sakil ri petenak chilaˈ chicaj. 	 Yol alıp Şama yaklaştığı sırada, birdenbire gökten gelen bir ışık çevresini aydınlattı.


Ruma riyoj xabacuchi (xabachique) ta na nipe wi tijoj pokonal chikij, pero ma oconek ta chikacˈuˈx. Cˈo jantek can ma nikil ta cˈa achique nikaben ruma qˈuiy ri rajawaxic chake, pero ma sachnek ta kacˈuˈx. 	 Her yönden sıkıştırılmışız, ama ezilmiş değiliz. Şaşırmışız, ama çaresiz değiliz.


Riyoj can cˈo cˈa jun Kanimalaj Sacerdote ri aponak chilaˈ chicaj, y riˈ ya ri Jesús ri Rucˈajol ri Dios. Rumacˈariˈ ma tikayaˈ ta ca, xa can cof kojcˈojeˈ chupan ri kanimabel cˈuˈx. 	 Tanrı Oğlu İsa gökleri aşan büyük başkâhinimiz olduğu için açıkça benimsediğimiz inanca sımsıkı sarılalım.


Can pa ruqˈuiyal ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri xticˈul, ruma jabel iwetaman ruwech ri Dios y ri Kajaf Jesús. 	 Tanrıyı ve Rabbimiz İsayı tanımakla lütuf ve esenlik artan ölçüde sizin olsun.


Y quinojel cˈa ri can ye wuche (wixin) riyin, can ye awuche (awixin) cˈa chukaˈ riyit, y ri awuche (awixin) riyit, can ye wuche (wixin) chukaˈ riyin. Y can xkˈalajin yan cˈa ri nukˈij nucˈojlen riyin cuma riyeˈ. 	 Benim olan her şey senindir, seninkiler de benimdir. Ben onlarda yüceltildim.


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿La majun bey cˈa isiqˈuin ta ri tzˈibatal ca chupan ri wuj chrij ri xquiben ri David y ri ye rachibil ri ojer ca, tek sibilaj xenum y rajawaxic chi yewaˈ? 	 İsa onlara, ‹‹Davutla yanındakiler aç ve muhtaç kalınca Davutun ne yaptığını hiç okumadınız mı?›› diye sordu.


Riyaˈ nucusaj chukaˈ jun chˈichˈ pa rujolon (ruwiˈ) riche (rixin) chi nutoˈ riˈ chuwech ri rucˈulel, y quecˈariˈ rucusaxic tibanaˈ chare ri colotajic. Y ticusaj chukaˈ ri espada ri nuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu pan ikˈaˈ y riˈ ya ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kurtuluş miğferini ve Ruhun kılıcını, yani Tanrı sözünü alın.


Yacˈa ri Pablo xubij chare ri Festo: Nimalaj achi, riyin majun chˈujiric chuwe, ruma ronojel ri nbij, can kitzij wi, y ronojel chukaˈ pa ruchojmil nbij. 	 Pavlus, ‹‹Sayın Festus›› dedi, ‹‹Ben çıldırmış değilim. Gerçek ve akla uygun sözler söylüyorum.


Y ri winek ri ma xebano ta ri utzil riˈ, can xquebe wi cˈa pa tijoj pokonal riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri chojmilaj tak winek xtiquil cˈa jun cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Quecˈariˈ ri chˈabel ri xubij ri Jesús. 	 ‹‹Bunlar sonsuz azaba, doğrular ise sonsuz yaşama gidecekler.››


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chique: Ri winek yecˈo wacami sibilaj ye itzel y xa ma niquinimaj ta chic ri Dios. Riyeˈ xa can nicajoˈ cˈa chi riyin nben na jun milagro chiquiwech cˈacˈariˈ chi yinquinimaj. Y xa ma ya ta cˈa ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej. Ruma xa can xu (xe wi) ri xbanatej riqˈui ri profeta Jonás ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xaxu (xaxe wi) cˈa riˈ ri retal ri xtibanatej. 	 İsa onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Kötü ve vefasız kuşak bir belirti istiyor! Ama ona Peygamber Yunusun belirtisinden başka bir belirti gösterilmeyecektir.


Ri Moisés xuyaˈ ri ley pan ikˈaˈ, pero majun chiwe riyix nunimaj ta ri nubij ri ley riˈ, ruma chi riyix can nitij ikˈij riche (rixin) chi niwajoˈ yinicamisaj. 	 Musa size Kutsal Yasayı vermedi mi? Yine de hiçbiriniz Yasayı yerine getirmiyor. Neden beni öldürmek istiyorsunuz?››


Riyaˈ xubij chic cˈa: Can utz wi chi xkˈax chiwech, ruma xixoc yan achiˈel jun aj tzˈib ri qˈuiy retaman chrij ri ye tzˈibatal ojer ca, y qˈuiy chukaˈ ntajin nretamaj chrij ri rajawaren ri Dios. Y rumariˈ can yix junan cˈa riqˈui jun tataˈaj pa jun jay ri can cˈo rubeyomal ruyacon. Tek cˈo nicˈatzin wi, riyaˈ yeberelesaj pe ri can cˈo chic kˈij ye ruyacon y yeberelesaj pe chukaˈ ri xa cˈa jubaˈ quecˈojeˈ riqˈui, xchaˈ ri Jesús. 	 O da onlara, ‹‹İşte böylece Göklerin Egemenliği için eğitilmiş her din bilgini, hazinesinden hem yeni hem eski değerler çıkaran bir mal sahibine benzer›› dedi.


Y tek rubanon ca xa yix caminek chupan ri imac y chupan ri itzel ri xeˈibanalaˈ. Yacˈa ri Dios xuyaˈ jun cˈacˈacˈ icˈaslen. 	 Sizler bir zamanlar içinde yaşadığınız suçlardan ve günahlardan ötürü ölüydünüz. Bu dünyanın gidişine ve havadaki hükümranlığın egemenine, yani söz dinlemeyen insanlarda şimdi etkin olan ruha uymaktaydınız.


Ruma xabachique ri can nupokonaj ri rucˈaslen re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xa ma xtril ta cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin, can xtril wi rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Canını kurtarmak isteyen onu yitirecek, canını benim uğruma yitiren ise onu kurtaracaktır.


Y ri Sala, rucˈajol ca ri Cainán, y ri Cainán rucˈajol ca ri Arfaxad, y ri Arfaxad rucˈajol ca ri Sem, y ri Sem rucˈajol ca ri Noé, y ri Noé rucˈajol ca ri Lamec. 	 Kenan oğlu, Arpakşat oğlu, Sam oğlu, Nuh oğlu, Lemek oğlu,


Y Riyaˈ xubij cˈa chukaˈ el chique chi xaxu (xaxe) wi ri quichˈameˈy tiquicˈuaj el y majun chic ri tiquicˈuaj el. Ma tiquicˈuaj ta yaˈl, ma tiquicˈuaj ta caxlan wey y chukaˈ can ma tiquicˈuaj ta el quirajil ri pa tak ximibel quipan. 	 Yolculuk için yanlarına değnekten başka bir şey almamalarını söyledi. Ne ekmek, ne torba, ne de kuşaklarında para götüreceklerdi.


Wachˈalal, ri nwajoˈ riyin ya cˈa chi ri rutzil ri Ajaf Jesucristo y ri ajowabel riche (rixin) ri Dios ri xticˈojeˈ ta iwuqˈui. Y nraybej chukaˈ chiwe chi ri Lokˈolaj Espíritu cˈo ta iwuqˈui, y nuben ta chiwe chi junan iwech iwonojel. Amén. 	 Rab İsa Mesih'in lütfu, Tanrı'nın sevgisi ve Kutsal Ruh'un paydaşlığı hepinizle birlikte olsun.


Y wi xaxu (xaxe wi) ri iwachˈalal yeˈikˈetelaˈ tek niyaˈ rutzil quiwech, ¿achique ta chic cˈa ri más rejkalen ri yixtajin chubanic riyix? Majun. Ruma ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios can queriˈ chukaˈ niquiben riyeˈ. 	 Yalnız kardeşlerinize selam verirseniz, fazladan ne yapmış olursunuz? Putperestler de öyle yapmıyor mu?


Ri Dios can ya Riyaˈ ri Rey riche (rixin) ronojel tiempo re benak, Riyaˈ ma camel ta, ni ma tzˈetetel ta, y xaxu (xaxe) wi Riyaˈ ri Dios y nimalaj etamanel. Can ta xtiyaˈox (xtyaˈ) rukˈij rucˈojlen Riyaˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 Onur ve yücelik sonsuzlara dek bütün çağların Kralı, ölümsüz ve görünmez tek Tanrının olsun! Amin.


Y riyoj xa can más jabel na yekawik ri achiˈel chi xa majun quejkalen chkawech. Y ri xa qˈuixbel chi yekacˈut xa yeriˈ ri más yekawik. 	 Bedenin daha az değerli saydığımız üyelerine daha çok değer veririz. Böylece gösterişsiz üyelerimiz daha gösterişli olur.


Xapon cˈa chukaˈ jun achi ri Jairo rubiˈ. Ri achi cˈa riˈ jun principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Riyaˈ xbexuqueˈ xbemajeˈ chuwech ri Jesús, y xucˈutuj cˈa jun utzil chare chi nibe riqˈui cˈa pa rachoch, 	 O sırada, havra yöneticisi olan Yair adında bir adam gelip İsanın ayaklarına kapandı, evine gelmesi için yalvardı.


Y queriˈ chukaˈ xuben ri Dios chique ri ojer tak winek ri xecˈojeˈ pa tinamit Sodoma y pa tinamit Gomorra y chique ri winek ri xecˈojeˈ ri pa tak tinamit ri yecˈo apo chiquinakajal. Ri winek riˈ xquiben achiˈel ri nicˈaj ri yitajin ntzijoj chiwe. Chi achiˈaˈ chi ixokiˈ, can xquicanolaˈ cˈa quiˈ riche (rixin) chi xemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Can xkˈax wi cˈa ruwiˈ ri etzelal ri xequibanalaˈ. Ruma ri achiˈaˈ ma xu (xe) ta chic ixokiˈ xequirayij, xa quech achiˈaˈ ri xequirayij. Y ri Dios xeruqˈuis riqˈui kˈakˈ. Y riqˈui riˈ niketamaj chi xabachique winek ri nucˈuaj jun itzel cˈaslen, xtibe chupan ri kˈakˈ ri can ma xtichuptej ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Sodom, Gomora ve çevrelerindeki kentler de benzer biçimde kendilerini fuhuş ve sapıklığa teslim ettiler. Sonsuza dek ateşte yanma cezasını çeken bu kentler ders alınacak birer örnektir.


Ruma xa más ta utz chi man ta xquetamaj achique rubanic riche (rixin) chi niquicˈuaj jun cˈaslen choj chuwech ri Dios que chuwech chi xa quetaman chic y xa xquiyaˈ ca ri lokˈolaj tak pixaˈ ri xeruyaˈ ri Dios chique. 	 Çünkü doğruluk yolunu bilip de kendilerine emanet edilen kutsal buyruktan geri dönmektense, bu yolu hiç bilmemiş olmak onlar için daha iyi olurdu.


Y ri ye cˈayinel ri xeˈapon pa Babilonia riche (rixin) chi xebequicˈayilaˈ ri cosas, ri xebeyomer chukaˈ ruma, xquixibij cˈa quiˈ chuwech ri rucˈayewal ri kajnek pa ruwiˈ ri tinamit. Rumariˈ cˈanej cˈa xepaˈeˈ wi apo. Can sibilaj cˈa xcokˈej y xquibisoj ruwech. 	 Babilde bu malları satarak zenginleşen tüccarlar, kentin çektiği ıstıraptan dehşete düşecekler. Uzakta durup ağlayacak, yas tutacaklar.


Ri Felipe xucˈul jun achi ri Natanael rubiˈ, y xubij cˈa chare: Riyoj xkil ri jun achi ri achoj chrij tzˈibatajnek wi ca ruma ri Moisés chupan ri ley y tzˈibatajnek chukaˈ ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, ri kacˈaxan rutzijol chi nipe, xa cˈo chic ajcˈa, ya ajcˈa ri Jesús ri rucˈajol ri José aj Nazaret. Cˈariˈ niketamaj ca ruwech, xchaˈ. 	 Filipus, Nataneli bularak ona, ‹‹Musanın Kutsal Yasada hakkında yazdığı, peygamberlerin de sözünü ettiği kişiyi, Yusuf oğlu Nasıralı İsayı bulduk›› dedi.


Ri chiriˈ cˈa ri pa rachoch ri Dios, ri Jesús xerutzˈet cˈa chi ri winek beyomaˈ niquiyalaˈ ca ofrenda ri acuchi (achique) niyalox wi ca ri ofrenda chiriˈ pa rachoch ri Dios. 	 İsa başını kaldırdı ve bağış toplanan yerde bağışlarını bırakan zenginleri gördü.


Y tek ri Jesús nikˈax cˈa el queriˈ, xtzuˈun anej pa ruwiˈ ri cheˈ, y xubij cˈa chare ri jotol chiriˈ: Zaqueo, chanin caka pe chiriˈ, ruma chi can ya re wacami cˈo chi yinapon pan awachoch, riche (rixin) chi yinuxlan jubaˈ, xchaˈ chare. 	 İsa oraya varınca yukarı bakıp, ‹‹Zakkay, çabuk aşağı in!›› dedi. ‹‹Bugün senin evinde kalmam gerekiyor.››


Y riyeˈ xquibij cˈa: Chkacojol riyoj xecˈojeˈ cˈa ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ. Y xbanatej cˈa chi ri nimalaxel xcˈuleˈ pero ri achi riˈ xa xcom el y majun ralcˈual xcˈojeˈ ta ca. Y ri rixjayil xcanaj ca chare ri rachˈalal. 	 Aramızda yedi kardeş vardı. İlki evlendi ve öldü. Çocuğu olmadığından karısını kardeşine bıraktı.


Yacˈa ri Pedro xa xrewaj chic cˈa jun bey. Riyaˈ xubij: Chuwech ri Dios nbij wi chi riyin ma wetaman ta ruwech ri jun achi riˈ, xchaˈ. 	 Petrus ant içerek, ‹‹Ben o adamı tanımıyorum›› diye yine inkâr etti.


Can cˈa nikˈalajin na cˈa jubaˈ chi cˈo utz pan icˈaslen, ruma ma icˈamon ta ka quiwech ri winek ri nibix nicolaítas chique ruma ri itzel niquibanalaˈ. Can utz wi cˈa chi queriˈ ibanon, ruma riyin chukaˈ can itzel ntzˈet ri yequibanalaˈ riyeˈ. 	 Yine de olumlu bir yanın var: Nikolas yanlılarının yaptıklarından nefret ediyorsun; ben de nefret ederim.


Y chukaˈ wi ma yecˈuleˈ ta, niquichop yekˈoran, yebe chiˈ tak jay. Y chukaˈ ma xu (xe) ta wi chic ri yekˈoran, xa niquichop niquicamululaˈ tzij, niquinimilaˈ apo quiˈ ri acuchi (achique) ma rucˈamon ta, y niquibilaˈ tzij ri ma utz ta chi nibix. 	 Aynı zamanda ev ev gezerek tembelliğe alışırlar. Yalnız tembelliğe alışmakla kalmazlar, üzerlerine düşmeyen sözler söyleyerek başkalarının işine karışan boşboğazlar olurlar.


Y ri caˈiˈ ángeles riˈ xquicˈutuj cˈa pe chare ri María Magdalena: Nána, ¿achique ruma tek yatokˈ? xechaˈ chare. Y riyaˈ xubij cˈa chique: Riyin yinokˈ, ruma yecˈo xeˈelesan el ri ruchˈacul ri Wajaf Jesús y ma wetaman ta acuchi (achique) xbequiyaˈ wi ca, xchaˈ chique. 	 Meryeme, ‹‹Kadın, niçin ağlıyorsun?›› diye sordular. Meryem, ‹‹Rabbimi almışlar›› dedi. ‹‹Onu nereye koyduklarını bilmiyorum.››


Y chupan ri caˈiˈ semanas riˈ, majun chic apóstol ri xintzˈet ta ruwech, xaxu (xaxe wi) ri Jacobo ri rachˈalal ri Ajaf Jesucristo. 	 Öbür elçilerden hiçbirini görmedim, yalnız Rab İsanın kardeşi Yakupu gördüm.


Y ri achi aj cˈas xubij cˈa: Riyin cˈo jun ciento barril aceite olivo ri nucˈas, xchaˈ. Y ri rumayordomo ri beyon achi xubij cˈa chare ri aj cˈas: Ya ruwujil ri acˈas reˈ. Y wacami aninek catzˈuyeˈ ka y tabanaˈ chic ca jun ruwujil. Y chupan ri jun wuj ri xtaben, tabanaˈ cˈa ka chupan chi xa nicˈaj ciento barril aceite ri acˈas. 	 ‹‹Adam, ‹Yüz ölçek zeytinyağı› karşılığını verdi. ‹‹Kâhya ona, ‹Borç senedini al ve hemen otur, elli ölçek diye yaz› dedi.


Y ruma chi ri winek can sibilaj cˈa xquirek quichiˈ y xquicˈakalaˈ chukaˈ ri quitziak ri yequelesaj el chiquij, y xbequimokˈej pe ulef riche (rixin) chi xquiqˈuek chicaj ruma coyowal, 	 Onlar böyle bağırır, üstlüklerini sallayıp havaya toz savururken komutan, Pavlusun kalenin içine götürülmesini buyurdu. Halkın neden Pavlusun aleyhine böyle bağırdığını öğrenmek için onun kamçılanarak sorguya çekilmesini istedi.


Ya Riyaˈ ri xcamisex kuma, riche (rixin) chi nicuyutej ri kamac. Y ma xu (xe) ta wi ruma ri kamac riyoj, xa can ruma chukaˈ quimac quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 O günahlarımızı, yalnız bizim günahlarımızı değil, bütün dünyanın günahlarını da bağışlatan kurbandır.


Majun bey cˈa xinmalij ta ka chi man ta chic xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios ri utz nuben chare ri icˈaslen. Y xixintijoj cˈa chupan ri ruchˈabel ri Dios tek yecˈo molojriˈil y chukaˈ pa tak iwachoch. 	 Yararlı olan herhangi bir şeyi size duyurmaktan, gerek açıkta gerek evden eve dolaşarak size öğretmekten çekinmedim.


Y can chanin cˈa chukaˈ xtapon ri ruqˈuisbel tak kˈij riche (rixin) re ruwachˈulef. Rumacˈariˈ riyix, can tichˈoboˈ cˈa jabel ri achique yeˈibanalaˈ y ma quixtaneˈ ta cˈa chi niben orar. 	 Her şeyin sonu yakındır. Bu nedenle, sağduyulu olun ve dua etmek için ayık durun.


Tek xbeka cˈa ri pa Cesarea, xa can choj cˈa xbe ri pa Jerusalem. Y tek ye ruyaˈon chic ca rutzil tak quiwech ri kachˈalal ri niquimol quiˈ pa rubiˈ ri Dios ri chiriˈ, riyaˈ xbe cˈa pan Antioquía. 	 Sezariyeye vardıktan sonra Yeruşalime gidip oradaki kiliseyi ziyaret etti, oradan da Antakyaya geçti.


Kachˈalal, riyoj ketaman chi ri Dios can yixrajoˈ wi, y ketaman chukaˈ chi ri Dios can yix ruchaˈon chic. 	 Tanrının sevdiği kardeşlerim, sizleri Onun seçtiğini biliyoruz.


Y chupan cˈa ri kˈij tek xquipe chic, ri pa rajawaren ri caj xtibanatej cˈa achiˈel ri xquicˈulwachij ye lajuj kˈopojiˈ ri xquicˈuaj el quilámpara chi xebe chiroyobexic jun cˈajol ri xticˈuleˈ chupan ri akˈaˈ riˈ. 	 ‹‹O zaman Göklerin Egemenliği, kandillerini alıp güveyi karşılamaya çıkan on kıza benzeyecek.


Y ri rucaj ángel xuxupuj cˈa ri rutrompeta, y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri kˈij, xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri icˈ y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chukaˈ chique ri chˈumilaˈ, xemayamoˈ. Ma xetzuˈun ta chic jabel. Y xuben chi xa jubaˈ ma nicˈaj kˈij ri ma xtzuˈun ta chic ri kˈij. Y can queriˈ cˈa chukaˈ xucˈulwachij ri akˈaˈ. Xa jubaˈ ma pa nicˈaj chukaˈ ri ma xtzuˈun ta chic ri icˈ y ri chˈumilaˈ. 	 Dördüncü melek borazanını çaldı. Güneşin üçte biri, ayın üçte biri, yıldızların üçte biri vuruldu. Sonuç olarak ışıklarının üçte biri söndü, gündüzün ve gecenin üçte biri ışıksız kaldı.


Y tek xcamisex ri Esteban ri xkˈalajsan ri abiˈ, can xka wi chinuwech ri xban chare, can yincˈo chukaˈ apo quiqˈui ri xecamisan riche (rixin), nchajin ri nicˈaj quitziak ri ye quelesan ca chiquij, xichaˈ. 	 Üstelik sana tanıklık eden İstefanosun kanı döküldüğü zaman, ben de oradaydım. Onu öldürenlerin kaftanlarına bekçilik ederek yapılanları onayladım.›


Tinimirisaj cˈa rubiˈ ri Dios ruma ri rukˈatbel tzij can kitzij y can choj wi; ruma can xuyaˈ wi rucˈayewal pa ruwiˈ ri ixok ri itzel rucˈaslen, ri xbano chique ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef chi xquiyaˈ ca ri Dios ruma xeka pa mac, achiˈel ri mac tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanoj quiˈ chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Y ri Dios, xuyaˈ cˈa ruqˈuexel chare ri ixok ri itzel rucˈaslen, ri yerucamisaj ri ye rusamajel ri Dios, xechaˈ ri winek riˈ. 	 Çünkü Onun yargıları doğru ve adildir. Yeryüzünü fuhşuyla yozlaştıran Büyük fahişeyi yargılayıp Kendi kullarının kanının öcünü aldı.››


Y quecˈareˈ ri chˈabel ri xerubij ri pa ruˈoración: Nataˈ Dios, Nataˈ Dios, wetaman chi riyit yacowin naben ronojel. Tabanaˈ cˈa chi man ta nkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ. Pero ma taben ta cˈa ri xa nuraybel riyin. Tabanaˈ ri araybel riyit, xchaˈ. 	 ‹‹Abba, Baba, senin için her şey mümkün, bu kâseyi benden uzaklaştır. Ama benim değil, senin istediğin olsun.››


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Kitzij cˈa nbij chawe, chi can ya re wacami xcabecˈojeˈ wuqˈui ri acuchi (achique) cˈo wi quicoten, xchaˈ. 	 İsa ona, ‹‹Sana doğrusunu söyleyeyim, sen bugün benimle birlikte cennette olacaksın›› dedi.


Y tibij chukaˈ chare chi can jabel ruwarukˈij ri winek ri can rucukuban rucˈuˈx wuqˈui y ma yirumalij ta ca, xeˈucheˈex el y xebe. 	 Benden ötürü sendeleyip düşmeyene ne mutlu!››


Y tek ri Jesús xubij cˈa re chˈabel reˈ chique ri rudiscípulos, can jabel cˈa kˈalaj rubixic xuben chare. Yacˈa ri Pedro ma xka ta chuwech ri xubij ri Jesús, rumariˈ xucˈuaj el jubaˈ quelaˈ, y xbechapon pe chare. 	 Bunları açıkça söylüyordu. Bunun üzerine Petrus Onu bir kenara çekip azarlamaya başladı.


Y ri Jesús xubij chique: Riyix ma iwetaman ta cˈa ri nicˈutuj chuwe. ¿La nicochˈ cami riyix achiˈel ri xtiban chuwe riyin? ¿Y la nicochˈ cami chukaˈ riyix jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin? xchaˈ ri Jesús. 	 ‹‹Siz ne dilediğinizi bilmiyorsunuz›› dedi İsa. ‹‹Benim içeceğim kâseden siz içebilir misiniz? Benim vaftiz olacağım gibi siz de vaftiz olabilir misiniz?››


Rumariˈ, wi xa ya ri itzel tak karaybel ri xquekabanalaˈ, xa jun cˈaslen riche (rixin) camic ri xtikacˈul. Yacˈa wi nikacˈuaj ri cˈaslen ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu, xtikacˈul cˈa ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kendi benliğine eken, benlikten ölüm biçecektir. Ruha eken, Ruhtan sonsuz yaşam biçecektir.


Ajaf, wacami cˈa ri yin asamajel xa can utz chic chi yinawelesaj el, can riqˈui cˈa uxlanibel cˈuˈx yibe, ruma can achiˈel ri abin chuwe, can queriˈ xbanatej. 	 ‹‹Ey Rabbim, verdiğin sözü tuttun; Artık ben, kulun huzur içinde ölebilirim.


Ruma ri Espíritu ri ruyaˈon ri Dios chake riyoj ri kaniman chic Riyaˈ, ma riche (rixin) ta chi nikaxibij kiˈ. Ri Espíritu riˈ can nuyaˈ wi kachukˈaˈ, y nuben chake chi yekajoˈ quinojel y nuben chukaˈ chake chi yojcowin nikakˈil ka kiˈ riche (rixin) chi ma nikaben ta ri mac. 	 Çünkü Tanrı bize korkaklık ruhu değil, güç, sevgi ve özdenetim ruhu vermiştir.


Y wi can xtiwajoˈ cˈa iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ, ri winek can xtiquetamaj cˈa chi yix nudiscípulos, xchaˈ ri Jesús. 	 Birbirinize sevginiz olursa, herkes bununla benim öğrencilerim olduğunuzu anlayacaktır.››


Wacami tibij na cˈa chuwe: ¿Achique cami ri más cˈayef (cuesta) rubanic nichˈob riyix? ¿La ya cami ri nbij chare ri achi reˈ chi ri rumac xecuyutej yan, o ya ri nbij chare: Cayacatej y cabiyin el? 	 Hangisi daha kolay, ‹Günahların bağışlandı› demek mi, yoksa ‹Kalk, yürü› demek mi?


Riche (rixin) chi queriˈ can nikˈalajin wi chi riyix yix ralcˈual ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. Ruma Riyaˈ can utz wi cˈa pa quiwiˈ quinojel. Riyaˈ nuben pe chi ri kˈij nitzuˈun pe pa quiwiˈ ri winek ye utz y pa quiwiˈ ri winek ri xa ye itzel; y chukaˈ nuyaˈ pe job pa quiwiˈ ri winek ri choj quicˈaslen y pa quiwiˈ ri ma choj ta quicˈaslen. 	 Öyle ki, göklerdeki Babanızın oğulları olasınız. Çünkü O, güneşini hem kötülerin hem iyilerin üzerine doğdurur; yağmurunu hem doğruların hem eğrilerin üzerine yağdırır.


Tek ri Jesús y ri rudiscípulos yecˈo chic cˈa pa jay, xepe ri discípulos xquicˈutulaˈ chare ri Jesús chi achique cˈa ri xrajoˈ xubij riqˈui ri chˈabel ri xa cˈariˈ xerubij ca chique ri achiˈaˈ fariseos. 	 Öğrencileri evde Ona yine bu konuyla ilgili bazı sorular sordular.


Ya cˈa ri Dios ri xojcolo pe chuwech ri camic riˈ, y re wacami can ntajin cˈa chukaˈ yojrucol. Pero chukaˈ can kacukuban cˈa kacˈuˈx riqˈui chi re chkawech apo can xkojrucol wi cˈa chuwech jun camic ri sibilaj chi na pokon achiˈel ri xojrucol yan wi pe jun bey. 	 Tanrı bizi böylesine büyük bir ölüm tehlikesinden kurtardı; daha da kurtaracaktır. Umudumuzu Ona bağladık. Siz de dualarınızla bize yardım ettikçe, bizi yine kurtaracaktır. Öyle ki, birçok kişinin dualarıyla bize sağlanan lütuftan ötürü birçoklarının ağzından bizim için şükranlar sunulsun.


Pa nicˈaj cˈa chare ri nimabey riche (rixin) ri tinamit, chiriˈ nikˈax wi ri raken yaˈ ri niyaˈo cˈaslen. Y chi caˈiˈ ruchiˈ ri raken yaˈ riˈ, yecˈo cˈa ri cheˈ ye tiquil, ri yeyaˈo chukaˈ cˈaslen, y can cablajuj cˈa mul yewachin pa jun junaˈ, y can chi icˈ chi icˈ yewachin. Y ri quixak ri cheˈ riˈ, ye akˈom riche (rixin) chi niquicusaj ri winek ri ye petenak pa ronojel ruwachˈulef. 	 Kentin anayolunun ortasında akan ırmağın iki yanında on iki çeşit meyve üreten ve her ay meyvesini veren yaşam ağacı bulunuyordu. Ağacın yaprakları uluslara şifa vermek içindir.


Yacˈa ri Jesús majun chˈabel xubij ta chare ri ixok. Y ri discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús y xquibij chare: Tabij chare re ixok reˈ chi titzolin ca, ruma nurakalaˈ ruchiˈ tzeketel pe chikij, xechaˈ chare. 	 İsa kadına hiçbir karşılık vermedi. Öğrencileri yaklaşıp, ‹‹Sal şunu, gitsin!›› diye rica ettiler. ‹‹Arkamızdan bağırıp duruyor.››


Y xabachique cˈa winek ri xa jun chic rubanon riqˈui ri Cristo, can xjalatej wi cˈa ri rucˈaslen. Can xban wi cˈa jun cˈacˈacˈ winek chare. Ronojel ri itzel laj cˈaslen ri xerubanalaˈ pa nabey mul tek cˈa ma jane tunimaj, xa can xecanaj wi cˈa ca, y xuchop cˈa el jun cˈacˈacˈ cˈaslen. 	 Bir kimse Mesihteyse, yeni yaratıktır; eski şeyler geçmiş, her şey yeni olmuştur.


Y ri itzel tak espíritu riˈ sibilaj cˈa xquicˈutuj utzil chare ri Jesús, chi wi yerelesaj el riqˈui ri achi, man cˈa querutek ta el chupan ri itzel jul ri kˈekuˈm rupan, quilugar ri itzel tak espíritu. 	 Cinler, dipsiz derinliklere gitmelerini buyurmasın diye İsaya yalvarıp durdular.


Y ri achi xubij cˈa chique ri ye rumozo: Reˈ rusamaj jun ri netzelan wuche (wixin), xchaˈ. Y ri ye rumozo xquibij cˈa chare: ¿Nawajoˈ cˈa chi yojbe chucˈukic? xechaˈ chare. 	 ‹‹Mal sahibi, ‹Bunu bir düşman yapmıştır› dedi. ‹‹ ‹Gidip deliceleri toplamamızı ister misin?› diye sordu köleler.


Y ruma chukaˈ chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xcˈojeˈ chupan ri ruwachˈulef ri tzujun (sujun) chare ruma ri Dios; pero riyaˈ xuben chi achiˈel xa ma riche (rixin) ta ri ruwachˈulef riˈ. Y rumariˈ xa pa tak manteada xcˈojeˈ wi. Queriˈ chukaˈ xquiben ri Isaac ri rucˈajol y ri Jacob ri rumam; astapeˈ can tzujun (sujun) chukaˈ chique riyeˈ chi ntoc quiche (quixin) ri ruwachˈulef riˈ. 	 İman sayesinde bir yabancı olarak vaat edilen ülkeye yerleşti. Aynı vaadin ortak mirasçıları olan İshak ve Yakupla birlikte çadırlarda yaşadı.


Y chukaˈ ri Dios xubij chare ri Rucˈajol: Ajaf, riyit pa rutiquiribel pe xaben ri ruwachˈulef, y akˈaˈ chukaˈ riyit xbano ri caj. 	 Yine diyor ki, ‹‹Ya Rab, başlangıçta Dünyanın temellerini sen attın. Gökler de senin ellerinin yapıtıdır.


Y ri banoy tak chˈaˈoj ri ye riche (rixin) chicaj can ye benak riqˈui, quicusan tziek ri nibix lino chare, tziek ri sibilaj jabel. Tziek ri sibilaj sek y chˈajchˈoj. Y can quinojel cˈa ri banoy chˈaˈoj riˈ, ye chˈocol chiquij quiej ri sek quij. 	 Beyaz, temiz, ince ketene bürünmüş olan gökteki ordular, beyaz atlara binmiş Onu izliyorlardı.


Y quinojel ri yeqˈuiytisan ruma ri Dios, can sibilaj niquirayij niquitzˈet yan ri kˈij ri coyoben apo tek xquekˈalajsex quinojel ri ye ralcˈual ri Dios. 	 Yaratılış, Tanrı çocuklarının ortaya çıkmasını büyük özlemle bekliyor.


Y tek kˈaxnek chic cˈa qˈuiy kˈij, cˈacˈariˈ xtzolin pe ri quipatrón ri mozos riˈ. Y riyaˈ xucˈutuj cˈa chique achique xquiben riqˈui ri puek ri xuyaˈ ca chique tek xbe. 	 ‹‹Uzun zaman sonra bu kölelerin efendisi döndü, onlarla hesaplaşmaya oturdu.


Y ri ángel ri ucˈuayon wuche (wixin), xubij cˈa chuwe: ¿Achique ruma nisach acˈuˈx? Riyin xtinkˈalajsaj cˈa chawech ri achique ntel wi chi tzij ri ixok ri chˈocol chrij ri chicop. Y can xtinbij wi cˈa chukaˈ chawe achique ntel wi chi tzij ri nimalaj chicop ri cˈo wukuˈ rujolon (ruwiˈ) y lajuj rucˈaˈ. 	 Melek bana, ‹‹Neden şaştın?›› diye sordu. ‹‹Kadının ve onu taşıyan yedi başlı, on boynuzlu canavarın sırrını ben sana açıklayayım.


Ruma riyin can nwajoˈ chi yiniwoyobej ta apo, y man ta yixwer, ruma can ma xtinyaˈ ta na rutzijol tek xquipe. 	 Ansızın gelip sizi uykuda bulmasın!


Riyin cukul cˈa nucˈuˈx riqˈui ri kachˈalal Silvano, ruma riyaˈ can riqˈui ronojel ránima nuben ri rusamaj ri Dios. Rumariˈ riyin xincˈutuj cˈa utzil chare riyaˈ chi tucˈuaj el chiwe re wuj reˈ, ri xa ma nim ta xinben el chare, riche (rixin) chi nbij el chupan chi can kitzij wi ri rutzil ri Dios ri achoj riqˈui icukuban wi icˈuˈx. Y rumariˈ majun bey tiyaˈ ca. 	 Kendisini güvenilir bir kardeş saydığım Silvanus aracılığıyla size kısaca yazmış bulunuyorum. Sizi yüreklendiriyor ve sözünü ettiğim lütfun Tanrının gerçek lütfu olduğuna tanıklık ediyorum. Buna bağlı kalın.


Y ri alekˈomaˈ ri ye bajin chuwech quicruz ri yecˈo apo chuxquin ri Jesús, can queriˈ chukaˈ niquibilaˈ apo, achiˈel ri nicˈaj chic. 	 İsayla birlikte çarmıha gerilen haydutlar da Ona aynı şekilde hakaret ettiler.


Y ye qˈuiy cˈa winek ri xeˈapon riqˈui ri Jesús, ri chiriˈ. Y ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa: Ri Juan ri Bautista can kitzij wi chi majun milagro ri xuben ta, pero ronojel cˈa ri tzij ri xerubij ca chrij re achi reˈ, can kitzij wi, yechaˈ cˈa ri winek riˈ. 	 Birçokları, ‹‹Yahya hiç mucize yapmadı, ama bu adam için söylediklerinin hepsi doğru çıktı›› diyerek İsaya geldiler.


Rumacˈariˈ riyix, can ticusaj ri etamabel ri cˈo iwuqˈui riche (rixin) chi nichˈob jabel ri achique niben riche (rixin) chi nichajij jabel ri icˈaslen. Y can riqˈui cˈa chukaˈ ronojel iwánima tiwoyobej ri utzil ri xticˈamer pe chiwe tek xtipe chic ri Jesucristo. 	 Bu nedenle zihinlerinizi eyleme hazırlayın, ayık olun. Umudunuzu tümüyle İsa Mesihin görünmesiyle size sağlanacak olan lütfa bağlayın.


Y tek ye benak pa bey yetzijon cˈa chrij ri xebanatej ri cabjir oxjir ca. 	 Bütün bu olup bitenleri kendi aralarında konuşuyorlardı.


Rumariˈ riyix ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chupan ri icˈaslen chi acuchi (achique) nipe wi ri iway iwucˈyaˈ. 	 ‹Ne yiyeceğiz, ne içeceğiz?› diye düşünüp tasalanmayın.


¿Achique chic cˈa nikabij chrij reˈ? Wi ya ri Dios ri yojtoˈo riyoj, ¿achique ta cˈa jun ri nicowin chikij? Majun. 	 Öyleyse buna ne diyelim? Tanrı bizden yanaysa, kim bize karşı olabilir?


Ri uva ri xerukupij ri ángel, can cˈa chuchiˈ el ri tinamit xbeyitzˈ wi. Y ri pila ri xyitzˈ wi ri uva, tek xbeˈel pe ri ruyaˈal ri uva chupan, ya xa can quicˈ chic. Y can sibilaj qˈuiy, ruma ri raken xapon cˈa pan oxiˈ ciento kilómetros. Y ri quicˈ riˈ ntel anej cˈa pa quichiˈ ri quiej ri acuchi (achique) niyaˈox (nyaˈ) wi ri freno. 	 Kentin dışında çiğnenen masaradan kan aktı. Kan, 1 600 ok atımı kadar yayılıp atların gemlerine dek yükseldi.


Y ri Cainán, rucˈajol ca ri Enós, y ri Enós rucˈajol ca jun achi Set rubiˈ, y ri Set rucˈajol ca ri Adán, y ri Adán ralcˈual ri Dios. 	 Enoş oğlu, Şit oğlu, Adem oğlu, Tanrı Oğlu'ydu.


Ruma chi ri Rucˈajol ri Dios más nim rukˈij que chiquiwech ri ángeles, rumacˈariˈ rajawaxic chi nikatzekelbej ri ruchˈabel ri kacˈaxan riche (rixin) chi ma yoj‑el ta el chupan ri kabey. 	 Bu nedenle, akıntıya kapılıp sürüklenmemek için işittiklerimizi daha çok önemsemeliyiz.


Y tek yixapon cˈa pa jun jay, ri nabey cˈo chi niben, ya ri yeˈiyalaˈ rutzil quiwech ri winek. Y nibij cˈa chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx riche (rixin) ri Dios ri xticˈojeˈ iwuqˈui chupan re jay reˈ, quixchaˈ chique. 	 Hangi eve girerseniz, önce, ‹Bu eve esenlik olsun!› deyin.


Yacˈariˈ tek ri Pilato xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye principaliˈ tak sacerdotes y ri ye cachibil ri pa moc (comon) yekˈato tzij. Y chukaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri winek. 	 Pilatus, başkâhinleri, yöneticileri ve halkı toplayarak onlara, ‹‹Siz bu adamı bana, halkı saptırıyor diye getirdiniz›› dedi. ‹‹Oysa ben bu adamı sizin önünüzde sorguya çektim ve kendisinde öne sürdüğünüz suçlardan hiçbirini bulmadım.


Y ye qˈuiy cˈa chukaˈ winek ri yecˈo pa tak tinamit ri yecˈo pe chunakajal ri Jerusalem, xeˈoka chiriˈ pa tinamit, y ye quicˈamom pe yawaˈiˈ ri yecˈo quiqˈui. Yecˈo cˈa ri ye yawaˈiˈ riqˈui relic yabil, y yecˈo ri ye chˈujernek cuma ri itzel tak espíritu. Y quinojel cˈa yecˈachojsex el. 	 Yeruşalimin çevresindeki kasabalardan da kalabalıklar geliyor, hastaları ve kötü ruhlardan acı çekenleri getiriyorlardı. Bunların hepsi iyileştirildi.


Y ri Jesús xubij: Wi xa ta nuyon cˈa riyin nyaˈ nukˈij nucˈojlen, xa majun cˈa nicˈatzin wi. Pero ri nukˈij nucˈojlen riyin, ya cˈa ri Nataˈ niyaˈo. Ri Nataˈ yacˈariˈ ri nibij i‑Dios chare. 	 İsa şu karşılığı verdi: ‹‹Eğer ben kendimi yüceltirsem, yüceliğim hiçtir. Beni yücelten, ‹Tanrımız› diye çağırdığınız Babamdır.


Y ri Jesús xuchop cˈa jun vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan, y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xubij: Tikumuˈ cˈa ca chiˈiwonojel. 	 Sonra kâseyi alarak şükretti ve, ‹‹Bunu alın, aranızda paylaşın›› dedi.


Wi cˈo jun chiwe riyix ri nrajoˈ chi ya riyaˈ ri nabey, xa tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 Aranızda birinci olmak isteyen, ötekilerin kulu olsun.


Riyix man cˈa tixibij ta iwiˈ chiquiwech ri xquebano queriˈ chiwe, ruma xa can rajawaxic chi nikˈalajsaj ri majun bey can ta kˈalajsan pe jabel. Can nicˈatzin cˈa chi netamatej ri ewan. 	 ‹‹Bu yüzden onlardan korkmayın. Çünkü örtülü olup da açığa çıkarılmayacak, gizli olup da bilinmeyecek hiçbir şey yoktur.


Y ri achi xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin ma wetaman ta wi ri achi riˈ jun aj mac o ma aj mac ta. Ri wetaman riyin chrij Riyaˈ, yacˈa chi xicˈachoj ruma; ruma tek rubanon ca ma yitzuˈun ta, y wacami yitzuˈun chic, xchaˈ. 	 O da şöyle yanıt verdi: ‹‹Onun günahkâr olup olmadığını bilmiyorum. Bildiğim bir şey var, kördüm, şimdi görüyorum.››


Y wacami cˈa wachˈalal, yixinjech ca pa rukˈaˈ ri Dios y ri ruchˈabel. Y ri chˈabel riˈ nukˈalajsaj ri rutzil ri Dios chkawech, y can nuben cˈa chake chi ri kacˈaslen niqˈuiy y nuben chukaˈ chi junan ri herencia xtikacˈul quiqˈui ri nicˈaj chic ri chˈajchˈoj chic quicˈaslen y ye riche (rixin) chic ri Dios. 	 ‹‹Şimdi sizi Tanrıya ve Onun lütfunu bildiren söze emanet ediyorum. Bu söz, sizi ruhça geliştirecek ve kutsal kılınmış olan bütün insanlar arasında mirasa kavuşturacak güçtedir.


Yacˈa ri discípulo ri Tomás rubiˈ xubij chare ri Jesús: Ajaf, riyoj ma ketaman ta acuchi (achique) yabe wi. ¿Achique ta cˈa rubanic nikaben riche (rixin) chi niketamaj ri bey? xchaˈ. 	 Tomas, ‹‹Ya Rab, senin nereye gideceğini bilmiyoruz, yolu nasıl bilebiliriz?›› dedi.


Ri Pablo y ri Silas xquibij chare: Tanimaj cˈa ri Ajaf Jesucristo, y xcacolotej riyit y ri ye aj pan awachoch, xechaˈ chare. 	 Onlar, ‹‹Rab İsaya iman et, sen de ev halkın da kurtulursunuz›› dediler.


Queriˈ ri rutzˈiban ca. Y wi ri rey David Wajaf xchaˈ chare ri Cristo, ¿achique cˈa ruma tek ri winek niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? xchaˈ ri Jesús. 	 Davut Ondan ‹Rab› diye söz ettiğine göre, O nasıl Davutun Oğlu olur?››


Yacˈa ri winek israelitas ri xa ma niquinimaj ta ri Jesucristo, itzel xquinaˈ chique ri Pablo y ri Silas. Y rumariˈ tek riyeˈ xebequimololaˈ pe achiˈaˈ ri ye itzel y ye kˈoraˈ. Can sibilaj ye qˈuiy winek ri xequimol, ruma can xquiyec wi ri tinamit. Y riyeˈ xebe riche (rixin) chi yebeˈoc pa rachoch ri jun achi Jasón rubiˈ, chiquicanoxic ri Pablo y ri Silas. Riyeˈ nicajoˈ cˈa yequelesaj pe ri pa jay y yequiyaˈ pe pa quikˈaˈ ri winek. 	 Yahudiler bunu kıskandı. Çarşı pazardan topladıkları bazı kötü insanlardan bir kalabalık oluşturup kentte kargaşalık çıkarttılar. Pavlusla Silası bulmak ve halkın önünde yargılamak amacıyla Yasonun evine saldırdılar.


Y tek xka ka ri kˈij riˈ, ri cablajuj discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús y xquibij chare: Queˈatakaˈ cˈa el re winek reˈ riche (rixin) chi yebe chucanoxic acuchi (achique) yebewer wi, y yebe chukaˈ chucanoxic quiway pa tak aldeas y pa nicˈaj chic lugar ri yecˈo pe nakaj. Ruma re yojcˈo wi, xa majun winek yecˈo, xechaˈ chare. 	 Günbatımına doğru Onikiler gelip Ona, ‹‹Halkı salıver de çevredeki köylere ve çiftliklere gidip kendilerine barınak ve yiyecek bulsunlar. Çünkü ıssız bir yerdeyiz›› dediler.


Queriˈ chukaˈ ri Abraham can xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ riyaˈ, tek xsiqˈuix (xoyox) ruma ri Dios riche (rixin) chi nibe cˈa pa jun chic ruwachˈulef ri xtisipex chare, can xunimaj tzij y xbe, astapeˈ ma retaman ta achique ruwachˈulef ri xtapon wi. 	 İman sayesinde İbrahim miras alacağı yere gitmesi için çağrılınca, Tanrının sözünü dinledi ve nereye gideceğini bilmeden yola çıktı.


Y tek ri María xutzˈet ri ángel y xracˈaxaj ri xbix chare, xsach rucˈuˈx y xuchˈob cˈa ka pa ránima chi achique ruma tek quereˈ rutzil ruwech niyaˈox (nyaˈ) ruma ri ángel. 	 Söylenenlere çok şaşıran Meryem, bu selamın ne anlama gelebileceğini düşünmeye başladı.


Y ri achiˈaˈ fariseos xquicˈaxaj cˈa ri xubij ri Jesús, rumariˈ xquibanalaˈ apo quipalej chuwech, ruma chi riyeˈ can benak cánima chrij ri beyomel. 	 Parayı seven Ferisiler bütün bu sözleri duyunca İsayla alay etmeye başladılar.


Ruma ri ijaˈtz riche (rixin) ri mostaza astapeˈ yariˈ ri más tak cocoj, yacˈa tek niqˈuiy, ya riyaˈ ri sibilaj nim ntel que chiquiwech ri nicˈaj chic ichaj. Y can achiˈel jun ti alaj cheˈ nuben. Rumariˈ ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, yeˈapon chiriˈ y niquibanalaˈ quisoc pa tak rukˈaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 ‹‹Hardal tohumların en küçüğü olduğu halde, gelişince bahçe bitkilerinin boyunu aşar, ağaç olur. Böylece kuşlar gelip dallarında barınır.››


Y ri David can jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Can retaman cˈa chi ri Dios xuben jurar chare tek xubij: Ri Cristo jun chique ri ye awiy amam ca, y can yariˈ cˈa ri xticˈojeˈ ca pan aqˈuexel, y xtoc Rey, quecˈariˈ xubij ri Dios chare ri David. 	 Davut bir peygamberdi ve soyundan birini tahtına oturtacağına dair Tanrının kendisine ant içerek söz verdiğini biliyordu.


Can kacˈulun cˈa rutzil ri Dios, ruma can rubanon chake chikajujunal, chi cˈo jun samaj yatajnek chake. Rumariˈ, wi yatajnek chake chi nikakˈalajsaj ri nibix chake ruma ri Dios, can tikakˈalajsaj cˈa chique ri nicˈaj chic. Y can tikakˈalajsaj cˈa janipeˈ ri can cukul kacˈuˈx riqˈui chi nikakˈalajsaj. 	 Tanrının bize bağışladığı lütfa göre, ayrı ayrı ruhsal armağanlarımız vardır. Birinin armağanı peygamberlikse, imanı oranında peygamberlik etsin.


Pero xa janiˈ ta na cˈa ri etamabel ri ruyaˈon ri Dios chake, can queriˈ cˈa rajawaxic chi nikaben pa kacˈaslen, y can junan ta cˈa nikachˈob konojel. 	 Ancak, eriştiğimiz düzeye uygun bir yaşam sürelim.


Y riyix iwetaman chi ri Jesucristo xpe riche (rixin) chi xorelesaj ri kamac, y Riyaˈ ma aj mac ta. 	 Mesihin, günahları kaldırmak için ortaya çıktığını ve kendisinde günah olmadığını bilirsiniz.


Y can xka cˈa pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ, tek ri Pablo xuyaˈ rukˈaˈ pa quiwiˈ. Y xechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, y xquikˈalajsalaˈ ri xbix chique ruma ri Dios. 	 Pavlus ellerini onların üzerine koyunca Kutsal Ruh üzerlerine indi ve bilmedikleri dillerle konuşup peygamberlik etmeye başladılar.


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique: Riyix riche (rixin) chi niben ri achique ye quibin ca ri iwatiˈt imamaˈ, can niben chare ri rupixaˈ ri Dios chi majun rejkalen. 	 İsa onlara ayrıca şunu söyledi: ‹‹Kendi törenizi sürdürmek için Tanrı buyruğunu bir kenara itmeyi ne de güzel beceriyorsunuz!


Nbij cˈa chawe riyit Timoteo ri can yit achiˈel nucˈajol: Can ticˈojeˈ cˈa awuchukˈaˈ riqˈui ri utzil ri nacˈul riqˈui ri Cristo Jesús. 	 Oğlum, Mesih İsada olan lütufla güçlen.


Y yacˈariˈ tek ri achi siquirnek xyacatej anej y xbe chrachoch. 	 Adam da kalkıp evine gitti.


Y ri tiempo riˈ, ri kachˈalal ri yecˈo pa tak tinamit chiriˈ pa rucuenta ri Judea, pa rucuenta ri Galilea y pa rucuenta ri Samaria, man cˈa niquikˈaxaj ta chic tijoj pokonal. Xa can quichapon cˈa yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios y niquixibij cˈa quiˈ yemacun chuwech ri Ajaf, y sibilaj xeqˈuiyer ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Bütün Yahudiye, Celile ve Samiriyedeki inanlılar topluluğu esenliğe kavuştu. Gelişen ve Rab korkusu içinde yaşayan topluluk Kutsal Ruhun yardımıyla sayıca büyüyordu.


Riyin ri Pablo, yin jun rusamajel ri Jesucristo. Ya cˈa ri Dios ri xisiqˈuin (xinoyon) riche (rixin) chi xinoc apóstol. Ri Dios xiruchaˈ cˈa riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj ruchˈabel ri niyaˈo colotajic 	 İsa Mesihin kulu, Tanrının Müjdesini yaymak üzere seçilip elçi olmaya çağrılan ben Pavlustan selam!


Y wi xa jun chic ruchojmirisaxic ri niwajoˈ riyix, tikachaˈ cˈa ca jun kˈij tek xtikamol kiˈ konojel y nikachojmirisaj, achiˈel ri nubij ri kaley. 	 Soruşturacağınız başka bir durum varsa, bunun yasal bir toplantıda çözümlenmesi gerekir.


Yacˈa tek ri María xapon acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús y xutzˈet, xxuqueˈ xmajeˈ ka chuwech y xubij chare: Ajaf, xa ta waweˈ yitcˈo wi, man ta xcom ri nuxibal, xchaˈ. 	 Meryem İsanın bulunduğu yere vardı. Onu görünce ayaklarına kapanarak, ‹‹Ya Rab›› dedi, ‹‹Burada olsaydın, kardeşim ölmezdi.››


Y tek xerutzˈet chi sibilaj ye qˈuiy ri winek, xujoyowaj quiwech, ruma can quiyon yecˈo y quitalun quiˈ; can achiˈel niquiben ri carneˈl tek xa majun ri niyukˈun quiche (quixin). 	 Kalabalıkları görünce onlara acıdı. Çünkü çobansız koyunlar gibi şaşkın ve perişandılar.


Y cˈo cˈa jun ri xcˈutun chare ri Jesús, y xubij chare: Ajaf, ¿ye qˈuiy cami ri xquecolotej? Yacˈa ri Jesús xa chique cˈa quinojel xchˈo wi, y xubij: 	 Biri Ona, ‹‹Ya Rab›› dedi, ‹‹Kurtulanların sayısı az mı olacak?›› İsa oradakilere şöyle dedi: ‹‹Dar kapıdan girmeye gayret edin. Size şunu söyleyeyim, çok kişi içeri girmek isteyecek, ama giremeyecek.


Ri Pablo xuyalaˈ rutzil quiwech, y cˈacˈariˈ chi jojun chi jojun xutzijoj ri xuben ri Dios chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta, ruma ri rusamaj riyaˈ. 	 Pavlus, onların hal hatırını sorduktan sonra, hizmetinin aracılığıyla Tanrının öteki uluslar arasında yaptıklarını teker teker anlattı.


Can quixcochˈon cˈa. Achiˈel xquiben ri profetas ri xecˈojeˈ ojer ca, ri xerutek pe ri Ajaf ri xekˈalajsan ri ruchˈabel, can xquicochˈolaˈ cˈa ri tijoj pokonal. Y queriˈ chukaˈ tibanaˈ riyix wachˈalal. 	 Kardeşler, Rabbin adıyla konuşmuş olan peygamberleri sıkıntılarda sabır örneği olarak alın.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can kitzij nbij chiwe, chi xabachique winek ri ruyaˈon ca rachoch, ruyaˈon ca ruteˈ rutataˈ, rachˈalal, rixjayil o ralcˈual, riche (rixin) chi nuben samaj riche (rixin) ri rajawaren ri Dios, can xtucˈul cˈa rajel ruqˈuexel. 	 İsa onlara şöyle dedi: ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim, Tanrının Egemenliği uğruna evini, karısını, kardeşlerini, annesiyle babasını ya da çocuklarını bırakıp da bu çağda bunların kat kat fazlasına ve gelecek çağda sonsuz yaşama kavuşmayacak hiç kimse yoktur.››


Rumacˈariˈ wech aj Israel, tiwetamaj cˈa chi xaxu (xaxe wi) ruma ri Jesús tek nitzijox chiwe chi cˈo cuybel mac. Y yariˈ ri nikakˈalajsaj chiwech. 	 Dolayısıyla kardeşler, şunu bilin ki, günahların bu Kişi aracılığıyla bağışlanacağı size duyurulmuş bulunuyor. Şöyle ki, iman eden herkes, Musanın Yasasıyla aklanamadığınız her suçtan Onun aracılığıyla aklanır.


Ma nikˈax ta cˈa chinuwech achique ruma tek quereˈ nben. Ruma astapeˈ nwajoˈ nben ri utz, xa yariˈ ri ma nben ta y xa ya cˈa ri itzel nnaˈ chare, xa yeriˈ ri yenbanalaˈ. 	 Ne yaptığımı anlamıyorum. Çünkü istediğimi yapmıyorum; nefret ettiğim ne ise, onu yapıyorum.


Y yecˈariˈ ri utz chi nikatzˈapij xequey ruma ye qˈuiy ri yequikˈol. Y hasta cˈo jantek can quinojel ri yecˈo pa jun jay ri yekˈolotej pa quikˈaˈ ruma niquicˈut chˈabel chiquiwech ri xa ma rucˈamon ta chi niquicˈut. Queriˈ niquiben xa riche (rixin) chi niquichˈec quirajil. Pero xa ma utz ta ruchˈaquic niquiben. 	 Onların ağzını kapamak gerek. Haksız kazanç uğruna, öğretmemeleri gerekeni öğreterek bazı aileleri tümüyle yıkıyorlar.


Yacˈa ri israelitas ri ma xquinimaj ta, yequetzelaj ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. Rumariˈ riyeˈ xequitakchiˈij ri ma ye israelitas ta, riche (rixin) chi queriˈ quequetzelaj ri kachˈalal ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. 	 Ama inanmayan Yahudiler, öteki uluslardan olanları kardeşlere karşı kışkırtarak zihinlerini bulandırdılar.


Tikachajij kiˈ riche (rixin) chi man ta niketzelaj ri nubij ri Dios chake. Ma tikaben ta achiˈel xquiben ri katiˈt kamamaˈ ojer ca. Riyeˈ xquetzelaj ri pixaˈ ri xbix chique chuwech re ruwachˈulef, rumariˈ xka ri rucˈayewal pa quiwiˈ. Y wi riyoj xtiketzelaj ri pixaˈ ri petenak cˈa chilaˈ chicaj, más nim ri rucˈayewal ri xtika pa kawiˈ. 	 Bunları söyleyeni reddetmemeye dikkat edin. Çünkü yeryüzünde kendilerini uyaranı reddedenler kurtulamadılarsa, göklerden bizi uyarandan yüz çevirirsek, bizim de kurtulamayacağımız çok daha kesindir.


Pero ri Dios xa can nucukubaˈ wi quicˈuˈx ri ye kajnek pa jun tijoj pokonal y rumariˈ xucukubaˈ kacˈuˈx riyoj, riqˈui ri xoka ri Tito. 	 Ama yüreği ezik olanları teselli eden Tanrı, Titusun yanımıza gelişiyle -yalnız gelişiyle değil, sizden aldığı teselliyle de- bizi teselli etti. Titus beni özlediğinizi, benim için üzülüp gayret ettiğinizi bize anlatınca sevincim bir kat daha arttı.


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ tek xtikˈalajin jabel chiwech chi riyin can yincˈo wi cˈa riqˈui ri Nataˈ, y riyix yixcˈo wuqˈui riyin y riyin iwuqˈui riyix. 	 O gün anlayacaksınız ki, ben Babamdayım, siz bendesiniz, ben de sizdeyim.


Pero ma ticˈuluˈaj ta. Xa tipixabaj, achiˈel ta niben chare jun iwachˈalal. 	 Yine de onu düşman saymayın, bir kardeş olarak uyarın.


Rumariˈ tek riyin yixuqueˈ chuwech ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 Bunun için, yerde ve gökte her ailenin adını kendisinden aldığı Babanın önünde diz çökerim.


Y tek ri Jesús rubin chic cˈa ronojel reˈ chique, Riyaˈ xtzuˈun cˈa chicaj, y xubij cˈa: Nataˈ, ri nuhora can yacˈareˈ xoka. Wacami can tabanaˈ cˈa chuwe riyin ri Acˈajol chi nikˈalajin ri nukˈij nucˈojlen; riche (rixin) chi queriˈ, riyin ri Acˈajol can queriˈ chukaˈ xtinben awuqˈui riyit, chi can xtinkˈalajsaj akˈij acˈojlen. 	 İsa bunları söyledikten sonra, gözlerini gökyüzüne kaldırıp şöyle dedi: ‹‹Baba, saat geldi. Oğlunu yücelt ki, Oğul da seni yüceltsin.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ re jun cˈambel tzij reˈ chique: ¿Cˈo cami jun moy ri nicowin ta nuyukej jun chic moy y man ta yetzak pa tak jul? 	 İsa onlara şu benzetmeyi de anlattı: ‹‹Kör köre kılavuzluk edebilir mi? İkisi de çukura düşmez mi?


Y cˈo jun ti libro jakel rucˈuan pa rukˈaˈ. Cˈacˈariˈ ri raken ri cˈo pa rajquikˈaˈ xuyaˈ pa ruwiˈ ri mar, y ri raken ri cˈo pa rajxocon xuyaˈ pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. 	 Elinde açılmış küçük bir tomar vardı. Sağ ayağını denize, sol ayağını karaya koyarak aslanın kükremesini andıran yüksek sesle bağırdı. O bağırınca, yedi gök gürlemesi dile gelip seslendiler.


Can cˈo cˈa qˈuiy ri nbij chiwij riche (rixin) chi nkˈet tzij pan iwiˈ ruma ma utz ta ri yixtajin chubanic. Pero ri yin takayon pe, can kitzij wi y ya ri wacˈaxan pe riqˈui Riyaˈ, yariˈ nbij chiwe riyix y chique quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, xchaˈ ri Jesús. 	 ‹‹Sizinle ilgili söyleyecek ve sizleri yargılayacak çok şeyim var. Beni gönderen gerçektir. Ben Ondan işittiklerimi dünyaya bildiriyorum.››


Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. Yacˈa ri Dios xukˈalajsaj yan cˈa chkawech riyoj ruma ri Lokˈolaj Espíritu ri rutakon pe. Ruma ri Lokˈolaj Espíritu can retaman wi ronojel; retaman hasta ronojel ri nuchˈob ri Dios. 	 Oysa Tanrı Ruh aracılığıyla bunları bize açıkladı. Çünkü Ruh her şeyi, Tanrının derin düşüncelerini bile araştırır.


Wacami riyin yiquicot ntij pokonal iwuma riyix. Ruma riyin cˈo chi nkˈaxaj na nicˈaj chic tijoj pokonal, riche (rixin) chi queriˈ can xtinkˈaxaj chukaˈ riyin ri pokonal ri xukˈaxaj ri Cristo. Re pokonal reˈ nkˈaxaj ruma ri iglesia. Y ri iglesia riˈ yoj cˈa riyoj ri kaniman chic y can yoj achiˈel ruchˈacul ri Cristo. 	 Sizin için acı çektiğime şimdi seviniyorum. Mesihin, kendi bedeni, yani kilise uğruna çektiği sıkıntılardan eksik kalanlarını kendi bedenimde tamamlıyorum.


Y can jabel wi rutijoxic banon chupan ri bey riche (rixin) ri Ajaf Jesús. Y can riqˈui cˈa ronojel ránima nutzijoj ri ruchˈabel ri Ajaf chique ri winek. Can jabel wi yerutijoj. Xa yacˈa riyaˈ xaxu (xaxe wi) ri bautismo riche (rixin) ri Juan ri Bautista ri retaman. 	 Rabbin yolunda eğitilmiş bir kişiydi. Ateşli bir ruhla konuşuyor ve sadece Yahyanın vaftizini bildiği halde İsayla ilgili gerçekleri doğru öğretiyordu.


Y yecˈo cˈa nicˈaj chic chique ri winek, can xcajoˈ cˈa chi xquichop ta el ri Jesús, pero xa can majun ri xchapo ta el. 	 Bazıları Onu yakalamak istedilerse de, kimse Ona el sürmedi.


Rumacˈariˈ nyaˈ jun utzilaj inaˈoj, chi tek riyix nilokˈ kˈanapuek, tilokˈoˈ cˈa ri cˈo wuqˈui riyin, riche (rixin) chi queriˈ can yixoc wi beyomaˈ. Ruma ri kˈanapuek ri cˈo wuqˈui riyin, can utz wi, ruma kˈaxan chic pa kˈakˈ. Can majun chic cˈa tzˈil cˈo riqˈui. Tek riyix nilokˈ chukaˈ tziek, can tilokˈoˈ cˈa ri sakilaj tak tziek ri cˈo wuqˈui riyin, riche (rixin) chi nucuch ri iqˈuixbal. Y queriˈ chukaˈ chi wuqˈui riyin tilokˈoˈ wi ri akˈom riche (rixin) chi niyaˈ ri pa runakˈ tak iwech, riche (rixin) chi yixtzuˈun jabel. 	 Zengin olmak için benden ateşte arıtılmış altın, giyinip çıplaklığının ayıbını örtmek için beyaz giysiler, görmek için gözlerine sürmek üzere merhem satın almanı salık veriyorum.


Y ketaman chukaˈ chi ri ley ma xyaˈox (xyaˈ) ta pa quiwiˈ ri winek ri choj quicˈaslen. Ri ley xa xyaˈox (xyaˈ) pa quiwiˈ ri winek ri ma yeniman ta tzij, pa quiwiˈ ri ma utz ta quicˈaslen chuwech ri Dios, ri aj maquiˈ, ri cˈo itzel pa tak cánima, ri niquixolkˈotij ri rubiˈ ri Dios, ri yequicamisalaˈ quiteˈ quitataˈ, ri yequicamisalaˈ xabachique winek. 	 Çünkü biliyoruz ki, Yasa doğrular için değil, yasa tanımayanlarla asiler, tanrısızlarla günahkârlar, kutsallıktan yoksunlarla kutsala karşı saygısız olanlar, anne ya da babasını öldürenler, katiller, fuhuş yapanlar, oğlancılar, köle tüccarları, yalancılar, yalan yere ant içenler ve sağlam öğretiye karşıt olan başka ne varsa onlar için konmuştur.


Y yacˈa ri achiˈaˈ fariseos y ri achiˈaˈ ri yekˈaxan ri nubij ri ley, riyeˈ can kˈalaj chi ma xcajoˈ ta xquicˈul ri ruchˈobon ri Dios chi nuben quiqˈui, ruma ma xcajoˈ ta chi xeban bautizar ruma ri Juan. 	 Oysa Yahya tarafından vaftiz edilmeye yanaşmayan Ferisilerle Kutsal Yasa uzmanları, Tanrının kendileriyle ilgili tasarısını reddettiler.


Y konojel can junan ta cˈa kawech xtikaben, ruma kaniman y ketaman chic ruwech ri Rucˈajol ri Dios. Y que ta cˈa riˈ xtibanatej apo cˈa ya tek xtibekilaˈ cˈa jun cˈaslen ri can tzˈaket; can achiˈel ri rucˈaslen ri Cristo ruma Riyaˈ can tzˈaket wi ri rucˈaslen. 	 Sonunda hepimiz imanda ve Tanrı Oğlunu tanımada birliğe, yetkinliğe, Mesih doluluğundaki olgunluk düzeyine erişeceğiz.


Pero pa ruqˈuexel chi que ta riˈ nicˈutuj pe chuwe, ri iwánima xa xnoj riqˈui bis, ruma ri xinbij ka chiwe. 	 Ama bunları söylediğim için yüreğiniz kederle doldu.


Ruma riyix wachˈalal, xa can nikajoˈ chi niwetamaj achique chi tijoj pokonal ri xkakˈaxaj riyoj tek xojcˈojeˈ chilaˈ pa rucuenta ri Asia. Ri kachukˈaˈ ri cˈo, ma nicowin ta chic nucochˈ ri tijoj pokonal ri xquiben ri winek chake. Can xkachˈob cˈa chi ma xkojcˈaseˈ ta chic, xaxu (xaxe wi) chic cˈa ri kacamic koyoben. 	 Kardeşlerim, Asya İlinde çektiğimiz sıkıntılardan habersiz kalmanızı istemiyoruz. Dayanabileceğimizden çok ağır bir yük altındaydık. Öyle ki, yaşamaktan bile umudumuzu kesmiştik.


Y tek riyix xtisiqˈuij re wuj reˈ, xtiwetamaj cˈa chi can kˈalajsan chic chinuwech ruma ri Dios ri ma can ta kˈalajsan ojer ca chrij ri Cristo. 	 Bu mektubu okuduğunuzda Mesih sırrını nasıl kavradığımı anlayabilirsiniz.


Ri nbij ka chuwij riyin can kitzij wi, y ri Nataˈ ri yin takayon pe, chukaˈ Riyaˈ can kitzij ri nubij chuwij, xchaˈ ri Jesús. 	 Kendim için tanıklık eden bir ben varım, bir de beni gönderen Baba benim için tanıklık ediyor.››


Y chukaˈ wi ta nyaˈ ronojel ri cˈo wuqˈui riche (rixin) chi yewaˈ ri pobres, o hasta njech wiˈ riche (rixin) chi yicamisex pa kˈakˈ, pero wi majun ajowabel wuqˈui, ronojel riˈ xa majun utzil nucˈom pe chuwe. 	 Varımı yoğumu sadaka olarak dağıtsam, bedenimi yakılmak üzere teslim etsem, ama sevgim olmasa, bunun bana hiçbir yararı olmaz.


Ruma xtapon na kˈij tek xtipe kˈaxon pan iwiˈ, kˈij tek ri achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj xquebeyacatej pe chiwij, y xtiquisutij rij ri itinamit y xtiquiben achiˈel jun coral chiwij. Xquixquiyaˈ pa quinicˈajal y xquixcˈojeˈ pa tijoj pokonal. 	 Senin için öyle günler gelecek ki, düşmanların seni setlerle çevirecek, kuşatıp her yandan sıkıştıracaklar.


Y ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa pa tak iwánima chiˈiwonojel. Amén. 	 Rab İsa Mesih'in lütfu ruhunuzla birlikte olsun.


Y niquibanalaˈ chi cˈo quinaˈoj pero xa chˈabel ri majun quejkalen ri yequibilaˈ. Y riche (rixin) chi yequikˈol ri xa cˈa jubaˈ quecolotej pe chiquicojol ri ye ucˈuayon jun itzel cˈaslen, niquibilaˈ cˈa chique chi cˈo modo yequibanalaˈ xabachique ri niquirayij riyeˈ. 	 Çünkü yanlış yolda yürüyenlerden henüz kurtulanları, boş ve kurumlu sözler söyleyerek benliğin tutkularıyla, sefahatle ayartırlar.


Ma que ta riˈ. Yacˈa riyix, wi ma xtitzolin ta pe icˈuˈx riqˈui ri Dios, xa can xtitzˈilaˈ chukaˈ iwiˈ chiˈiwonojel riyix achiˈel riyeˈ. 	 Size hayır diyorum. Ama tövbe etmezseniz, hepiniz böyle mahvolacaksınız.


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y chukaˈ riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma xa yix achiˈel ri ulef ri cˈo pa quiwiˈ ri caminakiˈ. Tek ri ulef riˈ xa xqˈuis yan ka y xa ma can ta nikˈalajin chic, ri winek choj chic yekˈax el pa ruwiˈ. Can man cˈa quetaman ta chi xa pa ruwiˈ jun caminek yekˈax wi el, xchaˈ ri Jesús. 	 Vay halinize! İnsanların, farkında olmadan üzerlerinde gezindiği belirsiz mezarlara benziyorsunuz.››


Can qˈuiy cˈa mul rucˈakon pa kˈakˈ y pa tak yaˈ riche (rixin) chi nucamisaj. Pero wi riyit yacowin natoˈ, tajoyowaj cˈa kawech; y kojatoˈ cˈa. Queriˈ xubij ri tataˈaj chare ri Jesús. 	 ‹‹Üstelik ruh onu öldürmek için sık sık ateşe, suya attı. Elinden bir şey gelirse, bize yardım et, halimize acı!››


Y tek quibixan chic cˈa ri bix riche (rixin) ri pascua, ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈel el ri chiriˈ pa jay y xebe ri pa juyuˈ ri Olivos rubiˈ. 	 İlahi söyledikten sonra dışarı çıkıp Zeytin Dağına doğru gittiler.


Y jun cˈa chique riyeˈ, ri Cleofas rubiˈ, xubij apo chare: ¿Xaxu (xaxe wi) cˈa riyit ri ma yit aj waweˈ ta ri yitcˈo pa Jerusalem y ma awetaman ta achique ri ye banatajnek chiriˈ, chupan re caˈiˈ oxiˈ kˈij reˈ? xchaˈ chare. 	 Bunlardan adı Kleopas olan Ona, ‹‹Yeruşalimde bulunup da bu günlerde orada olup bitenleri bilmeyen tek yabancı sen misin?›› diye karşılık verdi.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Yin cˈa riyin ri caxlan wey ri yiyaˈo cˈaslen. Ri xtucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui, man chic cˈa xtinum ta ri ránima. Y chukaˈ ri xtiniman wuche (wixin), ma xtutij ta chic chakiˈj chiˈ ri ránima. 	 İsa, ‹‹Yaşam ekmeği Benim. Bana gelen asla acıkmaz, bana iman eden hiçbir zaman susamaz›› dedi.


Tichˈoboˈ na peˈ jabel, chi ri Melquisedec can más wi nim rukˈij que chuwech ri kamamaˈ Abraham. Rumariˈ ri kamamaˈ Abraham can lajuj cˈa xuben chare ronojel ri relesan pe chique ri reyes, y jun cˈa chique ri lajuj riˈ xuyaˈ chare ri Melquisedec. 	 Bakın, büyük ata İbrahimin ganimetten ondalık verdiği bu adam ne kadar büyüktür!


Y ri Abraham can royoben chi can nibanatej na wi ri xbix chare ruma ri Dios y ma xuben ta caˈiˈ rucˈuˈx riche (rixin) chi xroyobej, xa can xcukeˈ wi más rucˈuˈx y xuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. 	 İmansızlık edip Tanrının vaadinden kuşkulanmadı; tersine, imanı güçlendi ve Tanrıyı yüceltti.


¿Ajan (jampeˈ) cˈa riˈ tek xojapon chatzˈetic ruma yit yawaˈ? ¿Y ajan (jampeˈ) cˈa chukaˈ riˈ tek xojapon chatzˈetic ruma yitcˈo pa cárcel? xquechaˈ riyeˈ. 	 Seni ne zaman hasta ya da zindanda görüp yanına geldik?›


Y pa rox mul, ri Jesús xubij cˈa chare: Riyit Simón ri yit rucˈajol ri Jonás, ¿la can yinawajoˈ cˈa? xchaˈ. Y ri Pedro can xpe cˈa bis pa ránima, ruma can rox mul ri xcˈutux chare ruma ri Jesús: ¿La can yinawajoˈ cˈa? Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Ajaf, riyit can ronojel cˈa awetaman. Can awetaman cˈa chi yatinwajoˈ. Y ri Jesús xubij chic cˈa chare: Can queˈayukˈuj cˈa ri nucarneˈl. 	 Üçüncü kez ona, ‹‹Yuhanna oğlu Simun, beni seviyor musun?›› diye sordu. Petrus kendisine üçüncü kez, ‹‹Beni seviyor musun?›› diye sormasına üzüldü. ‹‹Ya Rab, sen her şeyi bilirsin, seni sevdiğimi de bilirsin›› dedi. İsa ona, ‹‹Koyunlarımı otlat›› dedi.


Ma queˈacˈul ta tzij ri xa ma riqˈui ta ri Dios ye petenak wi, tzij ri xa ye ri rijitaˈk tak ixokiˈ ye tzˈucuyun pe, tzij ri xa quiche (quixin) ri majun quinaˈoj. Riyit xa can tatijaˈ akˈij chi nacˈuaj jun utzilaj cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. 	 Kutsallıktan yoksun kocakarı masallarını reddet. Kendini Tanrı yolunda eğit.


Ma titzˈuculaˈ ta chic tzij chicojol ka riyix. Ruma iyaˈon chic ca ri itzel cˈaslen ri xicˈuaj. 	 Birbirinize yalan söylemeyin. Çünkü eski yaradılışı kötü alışkanlıklarıyla birlikte üzerinizden çıkarıp attınız;


Y quiyaˈon chic cˈa ca ri bey riche (rixin) ri chojlaj cˈaslen. Can ye sachnek wi ca. Y can quicˈuan cˈa jun cˈaslen achiˈel xucˈuaj ri jun achi ri xcˈojeˈ ojer ca, ri xubiniˈaj Balaam, rucˈajol ri Beor. Ri Balaam hasta xubanalaˈ ri ma utz ta ruma sibilaj xurayij chi xuchˈec ta ri puek. 	 Haksızlıkla elde ettiği kazancı seven Beor oğlu Balamın yolunu tutarak doğru yolu bırakıp saptılar.


Yacˈa ri kech aj Israel ma xcajoˈ ta chi xinelesex ca, y rumariˈ riyin xincˈutuj cˈa chi ya ri César ri tikˈato tzij pa nuwiˈ, y ma ruma ta cˈa chi cˈo tzujunic (sujunic) ncˈamom pe chiquij ri nuwinak, ruma ta riˈ xincˈutuj queriˈ. Ma tichˈob ta queriˈ. 	 Ama Yahudiler buna karşı çıkınca, davamı Sezara iletmek zorunda kaldım. Bunu, kendi ulusumdan herhangi bir şikâyetim olduğu için yapmadım.


Y tek xoc cˈa pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, ri nabey kˈij chare ri semana, ri discípulos quimolon quiˈ, pero can ye quitzˈapilon cˈa ri ruchiˈ ri jay ri yecˈo wi; ruma riyeˈ can quixibin cˈa quiˈ chiquiwech ri israelitas, ri ye quiwinak. Y cˈa tek xquitzˈet, xa cˈo chic ri Jesús chiriˈ chiquicojol y xubij cˈa chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel, xchaˈ. 	 Haftanın o ilk günü akşam olunca, öğrencilerin Yahudi yetkililerden korkusu nedeniyle bulundukları yerin kapıları kapalıyken İsa geldi, ortalarında durup, ‹‹Size esenlik olsun!›› dedi.


riche (rixin) chi queriˈ xtika ri rucˈayewal pa quiwiˈ quinojel ri ma xquinimaj ta ri kas kitzij, ruma riyeˈ xa más xka chiquiwech xquicˈuaj ri itzel cˈaslen. 	 Öyle ki, gerçeğe inanmayan ve kötülükten hoşlananların hepsi yargılansın.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri ye rudiscípulos: ¿Achique ruma tek ma xicukubaˈ ta icˈuˈx wuqˈui? Yacˈa ri discípulos quixibin quiˈ. Can xquimey tek xquitzˈet ri xbanatej, y xquicˈutulaˈ chiquiwech: ¿Achique cˈa chi achi reˈ? Ruma tek nichˈo chique ri cakˈikˈ y ri yaˈ, can niquinimaj wi rutzij, xechaˈ. 	 İsa öğrencilerine, ‹‹Nerede imanınız?›› dedi. Onlar korku ve şaşkınlık içindeydiler. Birbirlerine, ‹‹Bu adam kim ki, rüzgara, suya bile buyruk veriyor, onlar da sözünü dinliyor!›› dediler.


Y majun cˈa chique ri winek ri nicowin ta nuben jun rulokˈoj o jun rucˈayij, wi xa majun retal chrij ri rukˈaˈ o chi nicˈaj ruwech. Y ri quetal riˈ can ya cˈa ri rubiˈ ri nabey chicop ri tzˈiban riqˈui letras o banon riqˈui números. 	 Öyle ki, bu işareti, yani canavarın adını ya da adını simgeleyen sayıyı taşımayan ne bir şey satın alabilsin, ne de satabilsin.


Ri atzˈan jabel. Y wi ta ri atzˈan niqˈuis ta el ri ratzˈamil, ¿achique ta cˈa rubanic niban chare riche (rixin) chi queriˈ nitzolin ta chic pe ri ratzˈamil? 	 ‹‹Tuz yararlıdır. Ama tuz tadını yitirirse, bir daha nasıl o tadı kazanabilir?


Y riyix iwetaman chi xixcol pe chupan ri jun cˈaslen ri xa majun rejkalen, ri cˈutun ca chiwech cuma ri iwatiˈt imamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca. Y tek xixcol pe chupan ri itzel cˈaslen ri xicˈuaj, ma xixcol ta cˈa pe riqˈui jun cosa ri xa niqˈuis achiˈel ri kˈanapuek o sakapuek. 	 Biliyorsunuz ki, atalarınızdan kalma boş yaşayışınızdan altın ya da gümüş gibi geçici şeylerle değil, kusursuz ve lekesiz kuzuyu andıran Mesihin değerli kanının fidyesiyle kurtuldunuz.


Y tek riyeˈ ye elenak chic pe chiriˈ, xekˈax ri pa Galilea. Pero ri Jesús ma xrajoˈ ta chi ninabex chi Riyaˈ nikˈax chiriˈ. 	 Oradan ayrılmış, Celile bölgesinden geçiyorlardı. İsa hiç kimsenin bunu bilmesini istemiyordu.


Y tek ri Jesús xapon pa rachoch ri Pedro, xutzˈet cˈa chi ri rujiteˈ ri Pedro kajnek pa chˈat ruma cˈo jun nimalaj cˈaten chrij. 	 İsa Petrusun evine geldiğinde onun kaynanasının ateşler içinde yattığını gördü.


Yecˈa ri yeyukˈun quiche (quixin) ri ak riˈ, xu (xe) wi cˈa xquitzˈet ca ri xbanatej, xeˈanmej. Xebe pa tinamit, xbequiyalaˈ ca rutzijol achique ri xquicˈulwachij ri ak y xbequibij chukaˈ ri xbanatej quiqˈui ri ye caˈiˈ winek ri cˈo itzel tak espíritu quiqˈui. 	 Domuzları güdenler kaçıp kente gittiler. Cinli adamlarla ilgili haberler dahil, olup bitenlerin hepsini anlattılar.


Queriˈ xubij ri Lokˈolaj Espíritu. Rumacˈariˈ tiwetamaj ca riyix, chi ri winek ri ma ye israelitas ta, xapon yan cˈa ri colotajic riche (rixin) ri Dios quiqˈui. Riyeˈ can niquicˈaxaj wi ri chˈabel ri takon pe chique. 	 ‹‹Şunu bilin ki, Tanrının sağladığı bu kurtuluşun haberi öteki uluslara gönderilmiştir. Ve onlar buna kulak vereceklerdir.››


Ruma chi ri Demas xa xbe pa tinamit Tesalónica. Xiruyaˈ ca, ruma xa xbe ránima chrij ri nutzuj (nusuj) re ruwachˈulef. Ri kachˈalal Crescente benak ri pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galacia. Y ri kachˈalal Tito chukaˈ benak pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Dalmacia. 	 Çünkü Dimas bu dünyayı sevdiği için beni terk edip Selanike gitti. Kriskis Galatyaya, Titus Dalmaçyaya gitti.


Yacˈa ri Jesús can jun Sacerdote ri majun bey xtijalatej ta ruma Riyaˈ can jurayil chi cˈo rucˈaslen. 	 Ama İsa sonsuza dek yaşadığı için kâhinliği süreklidir.


Y ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj chic cˈa chare ri achi: ¿Achique ri xeruben chawe riche (rixin) chi queriˈ xacowin xatzuˈun? xechaˈ. 	 O zaman ona, ‹‹Sana ne yaptı? Gözlerini nasıl açtı?›› dediler.


Chupan ri kˈij tek kˈaxnek chic ri tijoj pokonal riˈ, xtibanatej cˈa chi ri kˈij xtikˈekumatej y ri icˈ chukaˈ ma xtitzuˈun ta chic. 	 ‹‹Ama o günlerde, o sıkıntıdan sonra, ‹Güneş kararacak, Ay ışık vermez olacak, Yıldızlar gökten düşecek, Göksel güçler sarsılacak.›


Y rajawaxic cˈa chi ri achi cˈo chi nuyaˈ ri ruraybel ri ixok y ri ixok cˈo chi nuyaˈ ri ruraybel ri achi. 	 Erkek karısına, kadın da kocasına hakkını versin.


Y ri Pablo xubij chique: Ri bautismo ri xuben ri Juan, retal chi ri winek xtzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Ri Juan xubij chukaˈ chique ri winek chi cˈo jun achi ri xtipe, y yariˈ ri tiquinimaj. Y riˈ ya ri Jesús, ruma ya Riyaˈ ri Cristo, xchaˈ ri Pablo. 	 Pavlus, ‹‹Yahyanın yaptığı vaftiz, tövbeyle ilgili bir vaftizdi›› dedi. ‹‹Halka, kendisinden sonra gelecek Olana, yani İsaya inanmalarını söyledi.››


Xepe cˈa ri discípulos xquicˈasoj ri Jesús, y xquibij chare: ¡Tijonel! ¡Tijonel! Wacami yojcom, xechaˈ chare. Y ri Jesús xyacatej cˈa pe, y xubij: Tiqˈuis el ri cakˈikˈ y ri ruwiˈ yaˈ titaneˈ ka, xchaˈ. Y queriˈ xbanatej. Ri cakˈikˈ xqˈuis el, y ri ruwiˈ yaˈ xtaneˈ ka. 	 Gidip İsayı uyandırarak, ‹‹Efendimiz, Efendimiz, öleceğiz!›› dediler. İsa kalkıp rüzgarı ve kabaran dalgaları azarladı. Fırtına dindi ve ortalık sütliman oldu.


Ruma ri wech aj Israel, riyeˈ nicajoˈ chi ri Dios can ta nuben milagros chiquiwech riche (rixin) chi niquinimaj. Y ri ma ye israelitas ta, xa ya ri nimaˈk tak naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef ri niquicanoj. 	 Yahudiler doğaüstü belirtiler ister, Greklerse bilgelik arar.


Y ri Pedro xubij chique: Titzolin pe ri icˈuˈx riqˈui ri Dios, y pa rubiˈ ri Ajaf Jesucristo tibanaˈ el bautizar iwiˈ, riche (rixin) chi queriˈ nicuyutej ri imac. Y ri Dios xtuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chiwe. 	 Petrus onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Tövbe edin, her biriniz İsa Mesihin adıyla vaftiz olsun. Böylece günahlarınız bağışlanacak ve Kutsal Ruh armağanını alacaksınız.


Pero Riyaˈ xubij chique: Riyin cˈo nuway ri ntij y riyix ma iwetaman ta achique riˈ, xchaˈ. 	 Ama İsa, ‹‹Benim, sizin bilmediğiniz bir yiyeceğim var›› dedi.


Wachˈalal, pa ruqˈuisbel nwajoˈ cˈa nbij el chiwe ri rucˈamon chi niben y nichˈob, y riˈ ya ri kas kitzij, ri cˈo rukˈij, ri choj, ri chˈajchˈoj, ri jabel, ri elenak rutzijol chi yariˈ ri utz, ri can utz wi, y ronojel ri rucˈamon chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij. Can ya cˈa riˈ ri tibanaˈ y tichˈoboˈ. 	 Sonuç olarak, kardeşlerim, gerçek, saygıdeğer, doğru, pak, sevimli, hayranlık uyandıran, erdemli ve övülmeye değer ne varsa, onu düşünün.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Ri chˈabel ri xiwacˈaxaj ri xpe chilaˈ chicaj, xchˈo pe iwuma riyix y ma wuma ta riyin. 	 İsa, ‹‹Bu ses benim için değil, sizin içindi›› dedi.


Y can kitzij cˈa re nbij chiwe chi yecˈo cˈa nicˈaj chiwe ri yecˈo waweˈ ri ma xquecom ta na, xquecom pero cˈa ya tek quitzˈeton chic na ca ri rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Size gerçeği söyleyeyim, burada bulunanlar arasında, Tanrının Egemenliğini görmeden ölümü tatmayacak olanlar var.››


Rumariˈ ri ixok ma tukˈet ta ri ruraybel ri rachijil, y queriˈ chukaˈ ri achi ma tukˈet ta ri ruraybel ri rixjayil. Pero wi riyeˈ nicajoˈ niquiben orar riche (rixin) caˈiˈ oxiˈ kˈij, utz chi niquiyaˈ chiquiwech chi niquikˈet quiˈ chare ri quiraybel riche (rixin) jun caˈiˈ oxiˈ kˈij. Pero can ma utz ta chi riche (rixin) qˈuiy kˈij niquiben queriˈ, ruma riqˈui jubaˈ ma niquicochˈ ta ri quiraybel y ri Satanás nuben chare ri achi chi nucanoj jun chic ixok y nuben chare ri ixok chi nibe riqˈui jun chic achi. 	 Geçici bir süre için anlaşıp kendinizi duaya vermekten başka bir nedenle birbirinizi mahrum etmeyin. Sonra yine birleşin ki, kendinizi denetleyemediğiniz için Şeytan sizi ayartmasın.


Y can yacˈariˈ tek xetzuˈun. Yacˈa ri Jesús xuchilabej cˈa el chique: Can tiwacˈaxaj cˈa el jabel, chi re xbanatej iwuqˈui, majun achoj chare titzijoj wi, xchaˈ el chique. 	 Ve adamların gözleri açıldı. İsa, ‹‹Sakın kimse bunu bilmesin›› diyerek onları sıkı sıkı uyardı.


Tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe: Yacˈareˈ ri ruqˈuisbel mul ri xinkum el re ruyaˈal uva. Y tek xtinkum chic jun bey, cˈa chupan chic cˈa ri rajawaren ri Dios. Y ri ruyaˈal uva ri xtinkum ri chiriˈ, jun cˈacˈacˈ ruyaˈal uva, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, Tanrının Egemenliğinde tazesini içeceğim o güne dek, asmanın ürününden bir daha içmeyeceğim.››


Y ma tikamestaj ta chi nikaben ri utz y ma tikamalij ta chukaˈ quitoˈic ri cˈo rajawaxic chi yekatoˈ. Ruma yariˈ ri más nika chuwech ri Dios chi nikaben, que chuwech yekatzuj (yekasuj) chicop chuwech. 	 İyilik yapmayı, sizde olanı başkalarıyla paylaşmayı unutmayın. Çünkü Tanrı bu tür kurbanlardan hoşnut olur.


Quinojel cˈa ri kachˈalal ri yecˈo wuqˈui niquitek el rutzil awech. Y tayaˈ cˈa chukaˈ rutzil quiwech ri can yojcajoˈ, ri can junan kawech quiqˈui ruma kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Ri rutzil ri Dios xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 Yanımdakilerin hepsi sana selam eder. Bizi seven imanlılara selam söyle. Tanrı'nın lütfu hepinizle birlikte olsun.


Y ri Er, rucˈajol ca ri Josué, y ri Josué rucˈajol ca ri Eliezer, y ri Eliezer rucˈajol ca ri Jorim, y ri Jorim rucˈajol ca jun chic achi ri Matat rubiˈ. 	 Yeşu oğlu, Eliezer oğlu, Yorim oğlu, Mattat oğlu, Levi oğlu,


Chare cˈa ri xbano queriˈ chake, majun chic cˈa chˈabel tibij chare, ruma xpixabex yan cuma quinojel ri kachˈalal. 	 Böyle birine çoğunluğun verdiği bu ceza yeterlidir.


Ruma chukaˈ riˈ tek riyin can nwajoˈ chi can nbentzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chiwe riyix ri yixcˈo pa Roma. 	 Bu nedenle Romada bulunan sizlere de Müjdeyi elimden geldiğince bildirmek için sabırsızlanıyorum.


Y jalajoj ruwech samaj ri yoj cowinek kabanon, pero xaxu (xaxe wi) jun ri niyaˈo kachukˈaˈ chikajujunal; y riˈ ya ri mismo Dios. 	 Çeşitli etkinlikler vardır, ama herkeste hepsini etkin kılan aynı Tanrıdır.


Y astapeˈ ri Jesús can retaman wi chi ronojel jachon pa rukˈaˈ ruma ri Dios ri Rutataˈ, y chiriˈ riqˈui ri Dios petenak wi y chiriˈ chic nitzolin wi el; 	 İsa, Babanın her şeyi kendisine teslim ettiğini, kendisinin Tanrıdan çıkıp geldiğini ve Tanrıya döneceğini biliyordu.


Riyix mozos, can tinimaj quitzij ri ipatrón. Ma tiben ta chi xaxu (xaxe wi) tek yecˈo apo ri ipatrón iwuqˈui tek yixsamej jabel riche (rixin) chi niwajoˈ yixtzˈetetej chi can yix utzilaj tak mozos, ma que ta riˈ. Riyix nicˈatzin chi riqˈui ronojel iwánima tibanaˈ ri quisamaj, ruma ri Dios can yix rutzuliben wi pe chilaˈ chicaj. 	 Ey köleler, dünyadaki efendilerinizin her sözünü dinleyin. Bunu, yalnız insanları hoşnut etmek isteyenler gibi göze hoş görünen hizmetle değil, saf yürekle, Rab korkusuyla yapın.


Yacˈa tek ri kˈopoj can yaˈon chic cˈa runaˈoj ruma ri ruteˈ, can yacˈariˈ tek xubij chare ri Herodes: Riyin nwajoˈ chi nayaˈ pe waweˈ pa jun plato, ri rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista, xchaˈ. 	 Kız, annesinin kışkırtmasıyla, ‹‹Bana şimdi, bir tepsi üzerinde Vaftizci Yahyanın başını ver›› dedi.


Yacˈa ri Jesús jabel retaman ri yetajin chuchˈobic ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos. Y ri Jesús xubij chare ri achi ri chakiˈj ri rukˈaˈ: Cacˈojeˈ pe pa nicˈaj. Y ri achi can yacˈariˈ xyacatej pe ri acuchi (achique) tzˈuyul wi, y xbepaˈeˈ acuchi (achique) ri xbix wi chare ruma ri Jesús. 	 İsa, onların ne düşündüklerini biliyordu. Eli sakat olan adama, ‹‹Ayağa kalk, öne çık›› dedi. O da kalktı, orta yerde durdu.


Tek xchˈobotej chuwech, xubij: Wacami wetaman chic achique ri xtinben, riche (rixin) chi queriˈ yecˈo yecˈulu wuche (wixin) ri pa tak cachoch, tek xtelesex ri nusamaj. 	 Kâhyalıktan kovulduğum zaman başkaları beni evlerine kabul etsinler diye ne yapacağımı biliyorum.›


Y ri winek riˈ man chic cˈa xcajoˈ ta xquicˈaxaj ri Pablo. Xa xquichop cˈa niquirek quichiˈ y niquibilaˈ: ¡Ticamisex la jun achi laˈ, ruma xa ma rucˈamon ta chic chi qˈues! yechaˈ. 	 Pavlusu buraya kadar dinleyenler, bu söz üzerine, ‹‹Böylesini yeryüzünden temizlemeli, yaşaması uygun değil!›› diye seslerini yükselttiler.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús kˈij kˈij yerutijoj ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios, chiriˈ chupan ri rachoch ri Dios. Pero ri principaliˈ tak sacerdotes ye cachibilan ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ ri can cˈo wi quikˈij chupan ri tinamit, niquicanolaˈ cˈa achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi queriˈ niquicamisaj ri Jesús. 	 İsa her gün tapınakta öğretiyordu. Başkâhinler, din bilginleri ve halkın ileri gelenleri ise O'nu yok etmek istiyor, ama bunu nasıl yapacaklarını bilemiyorlardı. Çünkü bütün halk O'nu can kulağıyla dinliyordu.


Yacˈa re wacami, can iwetaman chic ruwech ri Dios. O más utz nikabij chi ri Dios retaman chic iwech riyix. ¿Achique cˈa ruma tek riyix niwajoˈ yixtzolin chic jun bey chuxeˈ ri costumbres riche (rixin) re ruwachˈulef ri xa majun quejkalen y ma niquicˈom ta pe colotajic chiwe? 	 Şimdiyse Tanrıyı tanıdınız, daha doğrusu Tanrı tarafından tanındınız. Öyleyse nasıl oluyor da bu değersiz, etkisiz ilkelere dönüyorsunuz? Yeniden onların kölesi mi olmak istiyorsunuz?


Pero ri achi ri xcˈachojsex, ma retaman ta cˈa achique ri xcˈachojsan chare ri ruyabil; ruma ri Jesús xa ma xcˈojeˈ ta ka chiriˈ chiquicojol ri winek. Riyaˈ xa xbe el. 	 İyileşen adam ise Onun kim olduğunu bilmiyordu. Orası kalabalıktı, İsa da çekilip gitmişti.


Riyix iwetaman ri achique rubanic ri icˈaslen ri xicˈuaj tek rubanon ca, tek cˈa ma jane iwetaman ta ruwech ri Dios. Riyix chak utz chiwe chi xabacuchi (xabachique) xixucˈuex wi riche (rixin) chi xiyaˈ quikˈij dios ri ma yechˈo ta, dios ri xa ye banon cuma winek. 	 Biliyorsunuz, putperestken şöyle ya da böyle saptırılıp dilsiz putlara tapmaya yöneltilmiştiniz.


Pero ri Esteban, jun achi ri can nojnek ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. Rumariˈ, tek riyaˈ xtzuˈun chicaj, xutzˈet cˈa ri rukˈij rucˈojlen ri Dios, y xutzˈet chukaˈ ri Jesús cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios. 	 Kutsal Ruhla dolu olan İstefanos ise, gözlerini göğe dikip Tanrının görkemini ve Tanrının sağında duran İsayı gördü.


Tek riyin xintzˈibaj el ri wuj ri xintek el chiwe, ma xu (xe) ta wi cˈa ruma ri jun kachˈalal ri xbano ri mac. Y ma xu (xe) ta wi chukaˈ ruma ri jun chic kachˈalal ri achoj chare xban wi ri pokon. Ma que ta riˈ. Xa can riche (rixin) cˈa chi tiwetamaj y tikˈalajin chiwech chi riyoj can sibilaj wi cˈa nikajoˈ yixkatoˈ, riche (rixin) chi man ta nicˈulwachitej chic queriˈ chicojol. Ri Dios can nutzˈet wi cˈa pe chi queriˈ. 	 Size o mektubu yazdımsa da, haksızlık edeni ya da haksızlık göreni düşünerek yazmadım; bize ne denli adanmış olduğunuzu Tanrı önünde açıkça görmenizi istiyordum.


Y cˈo cˈa jun ángel ri petenak chilaˈ chicaj xucˈut riˈ chuwech, riche (rixin) chi xoruyaˈ ka más ruchukˈaˈ ri Jesús. 	 Gökten bir melek İsaya görünerek Onu güçlendirdi.


Can yacˈariˈ xpe ri ixok xoxuqueˈ xomajeˈ chuwech ri Jesús, y xubij chare: Ajaf, can quinatoˈ, xchaˈ chare. 	 Kadın ise yaklaşıp, ‹‹Ya Rab, bana yardım et!›› diyerek Onun önünde yere kapandı.


Ri Dios xaxu (xaxe) wi cˈa chique ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri nuyaˈ wi ri rutzujun (rusujun). Nuyaˈ chique riche (rixin) chi nikˈalajin ri rutzil Riyaˈ. Y can nuyaˈ wi cˈa chique quinojel ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui, wi ye israelitas ri cˈo ri ley quiqˈui o wi ma ye israelitas ta ri man cˈo ta ri ley riˈ quiqˈui. Ri nicˈatzin xaxu (xaxe wi) chi quinojel tiquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui, achiˈel xucukubaˈ rucˈuˈx ri Abraham. Ruma riyaˈ yariˈ ri katataˈ konojel riyoj ri kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Bu nedenle vaat, Tanrının lütfuna dayanmak ve İbrahimin bütün soyu için güvence altına alınmak üzere imana bağlı kılınmıştır. İbrahimin soyu yalnız Kutsal Yasaya bağlı olanlar değil, aynı zamanda İbrahimin imanına sahip olanlardır. ‹‹Seni birçok ulusun babası yaptım›› diye yazılmış olduğu gibi İbrahim, iman ettiği Tanrının -ölülere yaşam veren, var olmayanı buyruğuyla var eden Tanrının- gözünde hepimizin babasıdır.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can tiyaˈ cˈa chare ri César ri can riche (rixin) wi ri César. Y can tiyaˈ cˈa chare ri Dios, ri can riche (rixin) wi ri Dios, xchaˈ chique. 	 O da, ‹‹Öyleyse Sezarın hakkını Sezara, Tanrının hakkını Tanrıya verin›› dedi.


Y ri Jesús rutzuliben ri ixok tek xubij chare ri Simón ri fariseo: ¿Natzˈet re ixok reˈ? Riyin tek xinoc pe re waweˈ pan awachoch, ma xayaˈ ta nuyaˈ chˈajbel waken. Yacˈa re ixok reˈ xeruchˈej re waken riqˈui ri ruyaˈal ri runakˈ tak ruwech, y xeruchakirisaj riqˈui ri rusmal tak ruwiˈ. 	 Sonra kadına bakarak Simuna şunları söyledi: ‹‹Bu kadını görüyor musun? Ben senin evine geldim, ayaklarım için bana su vermedin. Bu kadın ise ayaklarımı gözyaşlarıyla ıslatıp saçlarıyla sildi.


Ri winek ri ojer ca, xquibanalaˈ dios riche (rixin) chi xquiyaˈ quikˈij, y ri Dios sibilaj xerucochˈ, ruma ma quetaman ta achique ri rucˈamon chi niquiyaˈ rukˈij. Yacˈa re kˈij reˈ, Riyaˈ nubij chi quinojel winek titzolin pe quicˈuˈx riqˈui. 	 Tanrı, geçmiş dönemlerin bilgisizliğini görmezlikten geldi; ama şimdi her yerde herkesin tövbe etmesini buyuruyor.


Chukaˈ kachˈalal, nikabij chiwe chi queˈipixabaj ri kachˈalal ri ye kˈoraˈ. Tibij chique chi quesamej. Y ri kachˈalal ri xa caˈiˈ quicˈuˈx quibanon, ticukubalaˈ quicˈuˈx. Y ri ma jane cˈo ta quichukˈaˈ jabel chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Jesucristo, ma queˈiyaˈ ta ca. Xa can queˈitolaˈ. Y chukaˈ queˈicochˈolaˈ quinojel. 	 Size yalvarırız, kardeşler, boş gezenleri uyarın, yüreksizleri cesaretlendirin, güçsüzlere destek olun, herkese karşı sabırlı olun.


Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Riyit awetaman chi riyoj kayaˈon ca ri cˈo kiqˈui, riche (rixin) chi yit katzekelben, xchaˈ. 	 Petrus, ‹‹Bak, biz her şeyimizi bırakıp senin ardından geldik›› dedi.


Riyit nabij chi xtapon na jun kˈij tek ri caminakiˈ xquecˈastej pe. Tek xtapon cˈa ri kˈij riˈ, ¿achoj rixjayil cˈa xtoc wi ri ixok riˈ? Ruma chi ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ xecˈojeˈ riqˈui, xechaˈ chare ri Jesús. 	 Diriliş günü, ölümden dirildiklerinde kadın bunlardan hangisinin karısı olacak? Çünkü yedisi de onunla evlendi.››


Riyin can wetaman wi chi queriˈ xtibanatej, ruma chi yin jun achi ri nnimaj ri nubij ri aj kˈatbel tzij chuwe ri cˈo chi nben. Y yecˈo chukaˈ soldados ri ye yaˈon pa nukˈaˈ. Tek nbij cˈa chare jun chi tibe, can nibe wi; y wi nbij chukaˈ chare jun chic chi tipe, can nipe wi chukaˈ. Y tek nbij cˈa chare ri numozo chi tabanaˈ reˈ, can nuben wi chukaˈ, xchaˈ ri capitán. 	 Ben de buyruk altında bir adamım, benim de buyruğumda askerlerim var. Birine, ‹Git› derim, gider; ötekine, ‹Gel› derim, gelir; köleme, ‹Şunu yap› derim, yapar.››


Yacˈa riyaˈ xa xrewaj chiquiwech quinojel, ruma xubij: Ma wetaman ta achique ri nabij chuwe, xchaˈ chare ri aj icˈ. 	 Ama Petrus bunu herkesin önünde inkâr ederek, ‹‹Neden söz ettiğini anlamıyorum›› dedi.


Rumariˈ ya ri Dios ri cˈo rejkalen, ruma ya Riyaˈ ri xbano chi xqˈuiy ri ruchˈabel pa tak iwánima; y ma yoj ta riyoj ruma riyin xaxu (xaxe wi) xintic ri ruchˈabel pa tak iwánima y majun chic xinben. Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal ri achiˈel xuyiˈaj ri chˈabel riˈ, xa can xu (xe wi) cˈa chukaˈ riˈ xuben. 	 Önemli olan, eken ya da sulayan değil, ekileni büyüten Tanrıdır.


Y jun bey chic, ri Jesús xubij cˈa chique: Riyin can xquitzolin wi cˈa, y tek riyix xquinicanoj, man cˈa xquiniwil ta. Xa can chupan cˈa ri imac xquixcom wi. Y ri achique lugar yibe wi riyin, riyix ma yixcowin ta yixapon, xchaˈ ri Jesús. 	 İsa yine onlara, ‹‹Ben gidiyorum. Beni arayacaksınız ve günahınızın içinde öleceksiniz. Benim gideceğim yere siz gelemezsiniz›› dedi.


Can yacˈariˈ tek ri mozo xxuqueˈ xmajeˈ ka chuwech ri rey riche (rixin) chi nucˈutuj jun utzil chare. Y xubij cˈa chare ri rey: Tabanaˈ jun utzil chi quinawoyobej na jubaˈ. Riyin can xtintoj cˈa chawe ronojel ri nucˈas, xchaˈ. 	 Köle yere kapanıp efendisine, ‹Ne olur, sabret! Bütün borcumu ödeyeceğim› dedi.


Yacˈa ri Jesús xubij chare: Tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, chi ma xu (xe) ta wi riqˈui caxlan wey nicˈaseˈ wi ri winek, xa can nicˈaseˈ chukaˈ riqˈui ronojel ri ruchˈabel ri Dios. 	 İsa, ‹‹ ‹İnsan yalnız ekmekle yaşamaz› diye yazılmıştır›› karşılığını verdi.


Y can yacˈareˈ nibanatej ri rubin chic ri Jesús, chi achique rubanic chi camic ri xtucˈulwachij el. 	 Bu, İsanın nasıl öleceğini belirtmek için söylediği sözler yerine gelsin diye oldu.


Pero ri Dios xubij chare ri beyon riˈ: Nacanic chi achi, chupan re akˈaˈ reˈ xtinsiqˈuij (xtinwoyoj) el ri awánima, y ronojel ri abeyomal ri ayacon, ¿achoj riche (rixin) cami xtoc wi ca? 	 ‹‹Ama Tanrı ona, ‹Ey akılsız!› dedi. ‹Bu gece canın senden istenecek. Biriktirdiğin bu şeyler kime kalacak?›


Y riyit Timoteo, tatijaˈ cˈa akˈij chi yape wuqˈui tek cˈa ma jane rukˈijul ta ri job. Ri kachˈalal Eubulo nutek el rutzil awech. Y chukaˈ ri kachˈalal Pudente, ri Lino, ri Claudia, y quinojel ri kachˈalal waweˈ niquitek el rutzil awech. 	 Kış bastırmadan gelmeye gayret et. Evvulus, Pudens, Linus, Klavdiya ve bütün kardeşler sana selam ederler.