Pero yecˈo cˈa winek ri xa yetzeˈen apo chiquij y niquibilaˈ cˈa: La winek laˈ xa ye kˈabarelaˈ, xechaˈ. 	 Başkalarıysa, ‹‹Bunlar taze şarabı fazla kaçırmış›› diye alay ettiler.


Ye cajiˈ mil achiˈaˈ cˈa ri xewaˈ, yecˈa ri ixokiˈ y ri acˈalaˈ ma xeˈajlex ta. 	 Yemek yiyenlerin sayısı, kadın ve çocuklar hariç, dört bin erkekti.


Y chukaˈ can xrajoˈ ta xuben ca xajan pa rachoch ri Dios ri cˈo pa Jerusalem. Rumariˈ riyoj xkachop riche (rixin) chi xkakˈet ta tzij pa ruwiˈ achiˈel nubij ri kaley. 	 Tapınağı bile kirletmeye kalkıştı. Ama biz onu yakaladık. Onu sorguya çekersen, onunla ilgili bütün suçlamalarımızın doğruluğunu kendisinden öğrenebilirsin.››


Yacˈa tek ri Jesús xutzˈet chi ri María ntokˈ y que chukaˈ riˈ yeˈokˈ quinojel ri israelitas ri ye tzeketel el chrij ri María, ri ránima ri Jesús jun wi xuben xunaˈ Riyaˈ y xpe cˈa bis chare. 	 Meryemin ve onunla gelen Yahudilerin ağladığını gören İsanın ruhunu hüzün kapladı, yüreği sızladı.


Y kitzij wi, chi achiˈel ri tzˈibatal ca, queriˈ ri xbanatej. Ruma ri rey Herodes y ri jun chic aj kˈatbel tzij ri Poncio Pilato rubiˈ, ri israelitas y ri ma ye israelitas ta, xquimol quiˈ waweˈ pa tinamit Jerusalem riche (rixin) chi xeyacatej chrij ri Jesús ri lokˈolaj Acˈajol ri xatek pe. 	 ‹‹Gerçekten de Hirodes ile Pontius Pilatus, bu kentte İsrail halkı ve öteki uluslarla birlikte senin meshettiğin kutsal Kulun İsaya karşı bir araya geldiler. Senin kendi gücün ve isteğinle önceden kararlaştırdığın her şeyi gerçekleştirdiler.


Yacˈa tek xka ka ri kˈij, xpe ri rajaf ri ulef ri ticon ruwech riqˈui uva, xubij cˈa chare ri ucˈuey quiche (quixin) ri rumozos: Queˈasiqˈuij (queˈawoyoj) pe quinojel ri mozos y queˈatojoˈ el. Nabey cˈa queˈasiqˈuij (queˈawoyoj) pe ri mozos ri xeˈoka pa ruqˈuisbel, y yecˈa ri mozos ri xeˈoka pa nabey yeriˈ ri xqueruqˈuisbej ca, xchaˈ riyaˈ. 	 ‹‹Akşam olunca, bağın sahibi kâhyasına, ‹İşçileri çağır› dedi. ‹Sonuncudan başlayarak ilkine kadar, hepsine ücretlerini ver.›


Y ri Esteban xuben cˈa orar tek chapon rucˈakic chi abej, y nubij cˈa: Wajaf Jesús, tacˈuluˈ cˈa ri wánima, xchaˈ. 	 İstefanos taş yağmuru altında, ‹‹Rab İsa, ruhumu al!›› diye yakarıyordu.


Ruma can ya cˈa riyaˈ riˈ ri takoˈn ri natan ca chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek ri Dios xubij: Xtintek cˈa ri nutakoˈn ri ninabeyej chawech, riche (rixin) chi nuchojmirisaj apo ri abey. 	 ‹İşte, habercimi senin önünden gönderiyorum; O önden gidip senin yolunu hazırlayacak›


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri Judas: Ma tanek ta. Xa tayaˈ cˈa ca chi tubanaˈ na ri nrajoˈ ri ránima. Ruma re akˈom reˈ can ruyacon pe riche (rixin) chi nuyaˈ chuwij tek xa napon ri kˈij chi xquibemuk ca. 	 İsa, ‹‹Kadını rahat bırak›› dedi. ‹‹Bunu benim gömüleceğim gün için saklasın.


Y ri achi can yacˈariˈ tek xacˈaxan y xel ri ruchˈabel jabel. 	 Adamın kulakları hemen açıldı, dili çözüldü ve düzgün bir şekilde konuşmaya başladı.


Man cˈa tiwetzelaj ta jun chique re tak acˈalaˈ reˈ, ruma riyin nbij cˈa chiwe chi ri ángeles ri nichajin quiche (quixin) riyeˈ can quitzuliben apo ri Nataˈ chilaˈ chicaj. 	 ‹‹Bu küçüklerden birini bile hor görmekten sakının! Size şunu söyleyeyim, onların göklerdeki melekleri, göklerdeki Babamın yüzünü her zaman görürler.››


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Quixan cˈa pe y quixwaˈ, xchaˈ chique. Y quinojel cˈa ri discípulos riˈ majun xbano cowil chi xcˈutun ta apo chare ri Jesús: ¿Yit achique cˈa riyit? ruma can quetaman cˈa chi ya Riyaˈ ri Ajaf Jesús. 	 İsa onlara, ‹‹Gelin, yemek yiyin›› dedi. Öğrencilerden hiçbiri Ona, ‹‹Sen kimsin?›› diye sormaya cesaret edemedi. Çünkü Onun Rab olduğunu biliyorlardı.


Can ya wi cˈa Riyaˈ ri xyaˈo ri samaj chique ri winek ri ye nimayon riche (rixin); xuben chique nicˈaj chi xeˈoc apóstoles; y xuyaˈ chique nicˈaj chi xeˈoc profetas, y queriˈ chukaˈ yecˈo nicˈaj ri xyatej chique chi yebe chi nej chi nakaj chutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, yecˈo ri yeyukˈun quiche (quixin) ri kachˈalal y niquicˈut ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kendisi kimini elçi, kimini peygamber, kimini müjdeci, kimini önder ve öğretmen atadı.


Y oxiˈ cˈa kˈij riqˈui nicˈaj xquecˈojeˈ ri quichˈacul ri achiˈaˈ riˈ chiquiwech ri winek ri ma junan ta quitinamit, ma junan ta ri ye catiˈt quimamaˈ, ma junan ta quichˈabel y ma junan ta quiruwachˈulef. Y ri winek riˈ can ma xtiquiyaˈ ta cˈa kˈij chi xquebemuk ca ri caminakiˈ riˈ. 	 Her halktan, oymaktan, dilden, ulustan insan üç buçuk gün cesetlerini seyredecek, cesetlerinin mezara konulmasına izin vermeyecekler.


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xesiqˈuix (xeˈoyox) cˈa chukaˈ riyeˈ chupan ri cˈulanen riˈ. 	 İsayla öğrencileri de düğüne çağrılmışlardı.


Pero ri Saulo xa xcˈojeˈ el más ruchukˈaˈ riche (rixin) chi nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios. Y nukˈalajsaj cˈa chi ri Jesús yariˈ ri Cristo. Y rumacˈariˈ ri israelitas ri yecˈo chiriˈ pa Damasco ma niquil ta cˈa achique niquichˈob chrij ri Saulo. 	 Saul ise günden güne güçleniyordu. İsanın Mesih olduğuna dair kanıtlar göstererek Şamda yaşayan Yahudileri şaşkına çeviriyordu.


Y tek ri soldados quibajin chic cˈa ri Jesús chuwech cruz, xesaquin cˈa chrij ri rutziak ri Jesús riche (rixin) chi xquitzˈet achique chi tziek ri niquicˈualaˈ el chiquijujunal. 	 Sonra Onu çarmıha gerdiler. Kim ne alacak diye kura çekerek giysilerini aralarında paylaştılar.


Yacˈa ri Pablo xubij: Riyin yin jun israelita ri xinalex pa Tarso, ri jun nimalaj tinamit ri cˈo pa Cilicia. Y ncˈutuj cˈa jun utzil chawe chi tayaˈ kˈij chuwe riche (rixin) chi yichˈo chique ri winek. 	 Pavlus, ‹‹Ben Kilikyadan Tarsuslu bir Yahudi, hiç de önemsiz olmayan bir kentin vatandaşıyım›› dedi. ‹‹Rica ederim, halka birkaç söz söylememe izin ver.››


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj ri xa cˈa ma jane qˈuiy ta tiempo tukˈalajsaj ri Dios, riche (rixin) chi riyix man xa tichˈob ka chi qˈuiy iwetaman y cˈo más inaˈoj que chiquiwech ri israelitas, ma que ta riˈ. Y rumariˈ nbij el chiwe ri xa cˈareˈ xukˈalajsaj ri Dios, chi ri wech aj Israel ri cowirnek ri cánima y ma nicajoˈ ta niquinimaj ri Dios, xquecˈojeˈ na pakeˈ queriˈ, cˈa ya tek xquetzˈaket na ri ma ye israelitas ta ri cˈo chi niquinimaj na ri Dios. 	 Kardeşler, bilgiçliğe kapılmamanız için şu sırdan habersiz kalmanızı istemem: İsraillilerden bir bölümünün yüreği, öteki uluslardan kurtulacakların sayısı tamamlanıncaya dek duyarsız kalacaktır.


Ri Jesucristo ma xupokonaj ta xuyaˈ ri rucˈaslen kuma riyoj. Y riqˈui riˈ xucˈut chkawech achique riˈ ri ajowabel y riyoj chukaˈ nicˈatzin chi ma nikapokonaj ta nikayaˈ kiˈ pa camic cuma ri kachˈalal, wi can nicˈatzin. 	 Sevginin ne olduğunu Mesihin bizim için canını vermesinden anlıyoruz. Bizim de kardeşlerimiz için canımızı vermemiz gerekir.


Y ri ixok riˈ xubij: Ajaf, majun chic cˈo ca, xchaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chare: Ni xa ta riyin nbij chi yacamisex. Wacami xa catzolin, y ma camacun ta chic. 	 Kadın, ‹‹Hiçbiri, Efendim›› dedi. İsa, ‹‹Ben de seni yargılamıyorum›› dedi. ‹‹Git, artık bundan sonra günah işleme!››


Ri rutziak cˈa ri rucusan, muˈul pa quicˈ. Y Riyaˈ can cˈo cˈa jun rubiˈ, y ri biˈaj riˈ ntel chi tzij, Ruchˈabel ri Dios. 	 Kana batırılmış bir kaftan giymişti. Tanrının Sözü adıyla anılır.


Can ye tinamit cˈa ri achiˈel pa kˈekuˈm yecˈo wi, y xapon cˈa ri Nimalaj Sakil quiqˈui. Y chukaˈ can ye tinamit cˈa ri pa rumujal ri camic yecˈo wi, y xapon cˈa quiqˈui ri nisakirisan quiche (quixin). 	 Karanlıkta yaşayan halk, Büyük bir ışık gördü. Ölümün gölgelediği diyarda Yaşayanlara ışık doğdu.››


Y tek ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ niquiyaˈ cˈa ca ri Jesús riche (rixin) chi yebe, yacˈariˈ tek ri Pedro xubij chare ri Jesús: Tijonel, xa utz kabanon chi yojcˈo waweˈ. Tikabanaˈ oxiˈ tak caˈaj, jun awuche (awixin) riyit, jun riche (rixin) ri Moisés y queriˈ chukaˈ jun riche (rixin) ri Elías, xchaˈ chare. Ri Pedro quecˈariˈ xubij apo y ma retaman ta achique ruma tek xchˈo apo. Xa chˈobon, ma chˈobon ri xerubilaˈ apo. 	 Bunlar İsanın yanından ayrılırken Petrus İsaya, ‹‹Efendimiz›› dedi, ‹‹Burada bulunmamız ne iyi oldu! Üç çardak kuralım: Biri sana, biri Musaya, biri de İlyasa.›› Aslında ne söylediğinin farkında değildi.


Y rumariˈ tek riyin nbij chiwe: Ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chupan ri icˈaslen chi acuchi (achique) nipe wi ri iway iwucˈyaˈ, ni ruma ta ri itziak ri nicuchbej ri ichˈacul. ¿La ma ya ta cami ri icˈaslen ri ruyaˈon ri Dios ri más rejkalen que chuwech ri iway iwucˈyaˈ? ¿La ma ya ta cami ri ichˈacul ri más rejkalen que chuwech ri itziak? 	 ‹‹Bu nedenle size şunu söylüyorum: ‹Ne yiyip ne içeceğiz?› diye canınız için, ‹Ne giyeceğiz?› diye bedeniniz için kaygılanmayın. Can yiyecekten, beden de giyecekten daha önemli değil mi?


¿Achique nibij riyix? Wi cˈo jun achi ri yecˈo ta jun ciento rucarneˈl y nisach ta ca jun tek yeberuyukˈuj, ¿la ma yeruyaˈ ta cami ca jubaˈ ri nicˈaj chic tak rucarneˈl, y nibe pa tak juyuˈ chucanoxic ri jun ri sachnek ca? 	 ‹‹Siz ne dersiniz? Bir adamın yüz koyunu olsa ve bunlardan biri yolunu şaşırsa, doksan dokuzunu dağlarda bırakıp yolunu şaşıranı aramaya gitmez mi?


Y tek ye benak, xpe jun nimalaj cakˈikˈ. Y ri jucuˈ ri ye benak wi xuchop ninoj pe chi yaˈ. Y rumariˈ xa jubaˈ ma yebe ka chuxeˈ yaˈ. 	 Bu sırada büyük bir fırtına koptu. Dalgalar tekneye öyle bindirdi ki, tekne neredeyse suyla dolmuştu.


Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. Ticochˈoˈ cˈa ronojel ri tijoj pokonal ri nuyaˈ ri Dios chiwe, ruma Riyaˈ nuben cˈa chiwe achiˈel nuben jun tataˈaj. Ruma, ¿la cˈo cami jun tataˈaj ri man ta nuyaˈ xcˈaˈy chique ri ralcˈual? 	 Terbiye edilmek uğruna acılara katlanmalısınız. Tanrı size oğullarına davranır gibi davranıyor. Hangi oğul babası tarafından terbiye edilmez?


Yacˈa tek ri winek xquinimaj ri nutzijoj ri Felipe chrij ri rubiˈ ri Jesucristo y chrij ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, can chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ cˈa xeban bautizar. 	 Ama Tanrının Egemenliği ve İsa Mesih adıyla ilgili Müjdeyi duyuran Filipusun söylediklerine inandıkları zaman, erkekler de kadınlar da vaftiz oldular.


Ri yeˈucˈuan ri alaxic riche (rixin) ri Lokˈolaj Espíritu, nijalatej ri quicˈaslen. Ri Lokˈolaj Espíritu man cˈa tzˈetetel ta, xa can achiˈel cˈa ri cakˈikˈ ri xabacuchi (xabachique) nbecˈulun wi pe. Ruma xaxu (xaxe wi) nawacˈaxaj, pero man cˈa awetaman ta acuchi (achique) petenak wi y ma awetaman ta chukaˈ acuchi (achique) nibe wi, xchaˈ ri Jesús. 	 Yel dilediği yerde eser; sesini işitirsin, ama nereden gelip nereye gittiğini bilemezsin. Ruhtan doğan herkes böyledir.››


Y tek ri Judas elenak chic cˈa el, yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Yacˈareˈ xoka yan ri kˈij chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xtikˈalajin chi can cˈo wi nukˈij nucˈojlen. Y can queriˈ cˈa chukaˈ ri Dios; can xtikˈalajin ri rukˈij rucˈojlen wuma riyin. 	 Yahuda dışarı çıkınca İsa, ‹‹İnsanoğlu şimdi yüceltildi›› dedi. ‹‹Tanrı da Onda yüceltildi.


Wachˈalal, re chˈabel re nbij chawe wacami can kitzij wi: Wi cˈo jun kachˈalal ri nurayij chi ntoc anciano riche (rixin) ri iglesia, can utz wi ri samaj ri nurayij. 	 İşte güvenilir söz: Bir kimse gözetmen olmayı gönülden istiyorsa, iyi bir görev arzu etmiş olur.


Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can xquipe chic cˈa jun bey, y junan chic cˈa nukˈij nucˈojlen riqˈui ri Nataˈ y ye wachibilan pe ri nuˈángeles. Y yacˈariˈ tek xtinyaˈ rajel ruqˈuexel chique quinojel; rajel ruqˈuexel ri xequibanalaˈ. 	 İnsanoğlu, Babasının görkemi içinde melekleriyle gelecek ve herkese, yaptığının karşılığını verecektir.


Xa yacˈa tek quinojel ri winek ye warnek, xpe cˈa ri rucˈulel ri rajaf ri ulef, xberuticaˈ ca rujatzul ri itzel kˈayis chucojol ri trigo ri ticon chic ca. Y xu (xe wi) xberubanaˈ ca riˈ, y xbe. 	 ‹‹Herkes uyurken, adamın düşmanı geldi, buğdayın arasına delice ekip gitti.


Tek ntzˈeton y wacˈaxan chic ka ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xintzˈet chukaˈ sibilaj ye qˈuiy chi winek ri ma junan ta ruwachˈulef yepe wi, ma junan ta ri ye catiˈt quimamaˈ, ma junan ta quitinamit y ma junan ta quichˈabel. Quinojel cˈa ri winek riˈ yecˈo cˈa apo chuwech ri tzˈuyul chupan ri lokˈolaj chˈaquet y chuwech chukaˈ apo ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y ri winek riˈ can majun cˈa ri nicowin ta najlan quiche (quixin), ruma can sibilaj ye qˈuiy. Y sek cˈa ri quitziak ri ye quicusan, y ye quicˈualon ruxak palma pa tak quikˈaˈ. 	 Bundan sonra gördüm ki, her ulustan, her oymaktan, her halktan, her dilden oluşan, kimsenin sayamayacağı kadar büyük bir kalabalık tahtın ve Kuzunun önünde duruyordu. Hepsi de birer beyaz kaftan giymişti, ellerinde hurma dalları vardı.


Yacˈariˈ tek ri Saulo, ri nibix chukaˈ Pablo chare, can nojnek cˈa ri ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. Riyaˈ xutzuˈ xutzuˈ ri achi aj itz, 	 Ama Kutsal Ruhla dolan Saul, yani Pavlus, gözlerini Elimasa dikerek, ‹‹Ey İblisin oğlu!›› dedi. ‹‹Yüreğin her türlü hile ve sahtekârlıkla dolu; doğru olan her şeyin düşmanısın. Rabbin düz yollarını çarpıtmaktan vazgeçmeyecek misin?


Y ri kachˈalal ri cˈo quikˈij y cˈo chukaˈ qˈuiy quetaman, majun chic cˈa rubaniquil ri ruchˈabel ri Dios ri xquicˈut ta pe chinuwech. Y riyin, ma ya ta cˈa wi cˈo quikˈij o majun quikˈij ri xintzuˈ. Ruma chuwech ri Dios xa yoj junan konojel. 	 Ama ileri gelenler -ne oldukları bence önemli değil, Tanrı insanlar arasında ayrım yapmaz- evet, bu ileri gelenler söylediklerime bir şey katmadılar.


Y ri María y ri Marta ri ye ranaˈ ri Lázaro, xquitek cˈa rubixic chare ri Jesús: Ajaf, wacami cˈa nikayaˈ rutzijol chawe chi ri kaxibal Lázaro, ri sibilaj nawajoˈ riyit, yawaˈ. 	 İki kızkardeş İsaya, ‹‹Rab, sevdiğin kişi hasta›› diye haber gönderdiler.


Ronojel ri yekaben ri ma ye choj ta, ye mac. Pero cˈo mac ri ma nucˈuan ta pa camic. 	 Her kötülük günahtır, ama ölümcül olmayan günah da vardır.


Y ruma chi ri Jesús can retaman cˈa ri niquichˈobolaˈ ri achiˈaˈ fariseos, Riyaˈ xubij chique: Wi ri winek riche (rixin) jun ruwachˈulef wi xa ma junan ta quiwech niquiben, nipe chˈaˈoj chiquicojol. Y riˈ ma utz ta, ruma nuben chare ri quiruwachˈulef chi ma xtiyaloj ta. Y queriˈ chukaˈ ronojel tinamit y quinojel winek ri yecˈo chupan jun jay, wi xa ma junan ta quiwech niquiben, xa xtiquitaluj el quiˈ. 	 Onların ne düşündüğünü bilen İsa şöyle dedi: ‹‹Kendi içinde bölünen ülke yıkılır. Kendi içinde bölünen kent ya da ev ayakta kalamaz.


Y jubaˈ chic chare ri ijaˈtz xka cojol tak abej. Ri ijaˈtz cˈa riˈ xel pe. Xa yacˈa tek xpe ruchukˈaˈ ri kˈij, xechakiˈj ka, ruma man cˈo ta más ruraxal ri ulef ri xka wi. 	 Kimi kayalık yere düştü, filizlenince susuzluktan kuruyup gitti.


Wachˈalal, pa ruqˈuisbel nwajoˈ cˈa nbij el chiwe chi can ticˈojeˈ ri quicoten pa tak iwánima, titijaˈ ikˈij chi nichojmirisaj ri icˈaslen, titolaˈ iwiˈ y ticukubalaˈ icˈuˈx chiˈijujunal, xa jun iwech tibanaˈ, y man ta jun oyowal chicojol. Y wi queriˈ niben, ri Dios can xticˈojeˈ iwuqˈui, y xaxu (xaxe wi) cˈa riqˈui Riyaˈ nipe wi ri ajowabel y ri uxlanibel cˈuˈx. 	 Son olarak hoşça kalın, kardeşlerim. Yaşantınızı düzeltin, çağrıma kulak verin, düşüncelerinizde birlik olun, esenlik içinde yaşayın. Sevgi ve esenlik kaynağı olan Tanrı sizinle birlikte olacaktır.


Y ri kachˈalal ri ye oconek mozo, queˈapixabaj chi tiquinimaj quitzij ri quipatrón. Y jabel tiquibanaˈ chare ronojel ri samaj ri nibix chique. Y ma tiquitzolij ta ruwech ri quitzij ri quipatrón. 	 Köleleri, her konuda efendilerine bağımlı olmaya özendir. Efendilerini hoşnut etsinler. Ters yanıt vermeden,


Y cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri achi ri chakiˈj ri rukˈaˈ: Tayukuˈ la akˈaˈ. Y ri achi can xu (xe wi) xuyuk ri rukˈaˈ, can yacˈariˈ xchojmir y xuben achiˈel ri jun chic rukˈaˈ. 	 Sonra adama, ‹‹Elini uzat›› dedi. Adam elini uzattı. Eli öteki gibi yine sapasağlam oluverdi.


Y tek ri moy riˈ xracˈaxaj chi sibilaj ye qˈuiy winek ri yekˈax el, xucˈutuj cˈa chi achique ri xcˈulwachitej. 	 Adam oradan geçen kalabalığı duyunca, ‹‹Ne oluyor?›› diye sordu.


Riyaˈ can cˈo riqˈui ri Dios tek xban re ruwachˈulef. 	 Başlangıçta O, Tanrıyla birlikteydi.


Tek ri Jesús xubij ronojel reˈ, ri aj tzˈibaˈ y ri fariseos sibilaj xpe coyowal. Y rumacˈariˈ riyeˈ ronojel cˈa niquicˈutuj apo chare ri Jesús xaxu (xaxe) wi riche (rixin) chi niquinek. 	 İsa oradan ayrılınca, din bilginleriyle Ferisiler Onu şiddetle sıkıştırarak birçok konuda ağzını aramaya başladılar.


Yacˈa riyix xa ma que ta riˈ nibij. Xa can nibij chi riyoj nikaben riˈ. Xa can ninimirisaj iwiˈ chuwech ri Dios. Y ri queriˈ niben ma utz ta chuwech ri Dios. 	 Ne var ki, şimdi küstahlıklarınızla övünüyorsunuz. Bu tür övünmelerin hepsi kötüdür.


Y ri Kajaf Jesucristo can xquixrutoˈ wi riche (rixin) chi cof yixcˈojeˈ chupan ri icˈaslen, riche (rixin) chi man ta jun mac nilitej pa tak icˈaslen tek xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey Riyaˈ. 	 Rabbimiz İsa Mesih kendi gününde kusursuz olmanız için sizi sonuna dek pekiştirecektir.


Y kitzij nbij chiwe, chi xabacuchi (xabachique) cˈa ri xtitzijox wi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chiriˈ chukaˈ xtitzijox wi re xuben re jun ixok reˈ. Can pa ronojel cˈa ruwachˈulef xtitzijox wi, chi natabel riche (rixin) riyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, bu Müjde dünyanın neresinde duyurulursa, bu kadının yaptığı da onun anılması için anlatılacak.››


Y ri Jesús xeruliˈej cˈa pa rukˈaˈ ri wuˈoˈ caxlan wey y ri caˈiˈ car y cˈacˈariˈ xtzuˈun chicaj y xucˈutuj ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ. Y cˈacˈariˈ xeruwechˈelaˈ cˈa el ri caxlan wey, y xuyaˈ el chique ri discípulos riche (rixin) chi niquiyaˈ chique ri winek. Y queriˈ chukaˈ xuben riqˈui ri car. Xujech cˈa chiquiwech quinojel. 	 İsa beş ekmekle iki balığı aldı, gözlerini göğe kaldırarak şükretti; sonra ekmekleri böldü ve halka dağıtmaları için öğrencilerine verdi. İki balığı da hepsinin arasında paylaştırdı.


Y riyaˈ xucˈutuj cˈa chique ri rumozo chi achique cˈa hora tek ri rucˈajol xkˈalajin chi nicˈachoj. Y riyeˈ xquibij: Ya ri tikakˈij iwir pa tek a la una, tek xqˈuis el ri cˈaten chrij, xechaˈ. 	 Adam onlara, oğlunun iyileşmeye başladığı saati sordu. ‹‹Dün öğle üstü saat birde ateşi düştü›› dediler.


Jun ixok ri cˈulan, can ximil wi riqˈui ri rachijil tek cˈa qˈues na ri rachijil. Ruma queriˈ nubij ri ley ri xuyaˈ ri Dios. Pero wi nicom el ri rachijil, cˈacˈariˈ utz chi nicˈuleˈ riqˈui jun chic achi, wi queriˈ nrajoˈ riyaˈ. Pero nicˈatzin chi nicˈuleˈ riqˈui jun achi ri runiman chic ri Ajaf. 	 Kadın, kocası yaşadıkça kocasına bağlıdır. Kocası ölürse dilediği kimseyle evlenmekte özgürdür; yeter ki, o kişi Rabbe ait biri olsun.


Y tek xtapon cˈa ri kˈij riche (rixin) chi xtikˈat tzij pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ, xticˈastej cˈa pe ri jun reina ri xcˈojeˈ ojer ca, ri xkˈato tzij pa ruwiˈ ri ruwachˈulef ri cˈo pa sur y xtubij cˈa chi ma utz ta xquiben ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ. Ruma tek xcˈaseˈ ri jun reina riˈ, sibilaj nej xbiyin wi riche (rixin) chi xoracˈaxaj ri runaˈoj ri jun rey riche (rixin) re Israel, ri xubiniˈaj Salomón. Y wacami yincˈo riyin ri más nim nukˈij que chuwech ri rey Salomón ri xcˈojeˈ ojer ca, y xa ma yinquinimaj ta ri winek, xchaˈ ri Jesús. 	 Güney Kraliçesi, yargı günü bu kuşağın adamlarıyla birlikte kalkıp onları yargılayacak. Çünkü kraliçe, Süleymanın bilgece sözlerini dinlemek için dünyanın ta öbür ucundan gelmişti. Bakın, Süleymandan daha üstün olan buradadır.


Riyaˈ xbe cˈa riqˈui ri Pilato ri aj kˈatbel tzij y xberucˈutuj ri ruchˈacul ri Jesús chare riche (rixin) chi numuk. Y ri Pilato xubij cˈa chi tijach pe ri ruchˈacul ri Jesús chare ri José. 	 Pilatusa gidip İsanın cesedini istedi. Pilatus da cesedin ona verilmesini buyurdu.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Xaxu (xaxe) wi cˈa ri Ajaf Dios tayaˈ rukˈij, y xaxu (xaxe wi) chukaˈ Riyaˈ ri rucˈamon chi nanimaj ri nubij, xchaˈ ri Jesús chare. 	 İsa ona şu karşılığı verdi: ‹‹ ‹Tanrın Rabbe tapacak, yalnız Ona kulluk edeceksin› diye yazılmıştır.››


Y ri Nagai, rucˈajol ca ri Maat, y ri Maat rucˈajol ca jun chic achi ri Matatías rubiˈ, y ri Matatías, rucˈajol ca ri Semei, y ri Semei rucˈajol ca jun chic achi José rubiˈ, y ri José, rucˈajol ca ri Judá. 	 Mahat oğlu, Mattitya oğlu, Şimi oğlu, Yosek oğlu, Yoda oğlu,


Y wacami nwajoˈ yichˈo cˈa jubaˈ chrij ri puek ri ntajin rumolic riche (rixin) chi nitek el chique ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo pa Jerusalem. Y can achiˈel ri nbin chique ri iglesias ri yecˈo pa ronojel Galacia, can queriˈ chukaˈ nwajoˈ chi niben riyix. 	 Kutsallara yapılacak para yardımına gelince: Galatya kiliselerine ne buyurduysam, siz de öyle yapın.


Y tek xqueˈitzˈet ri Abraham, ri Isaac, ri Jacob y quinojel ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, chi yecˈo pa rajawaren ri Dios chilaˈ chicaj, yacˈariˈ tek xquixokˈ ruma bis, xtikachˈachˈej iwey ruma xixelesex ca. 	 ‹‹İbrahimi, İshakı, Yakupu ve bütün peygamberleri Tanrının Egemenliğinde, kendinizi ise dışarı atılmış gördüğünüz zaman, aranızda ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.


Ri María riˈ, yacˈariˈ ri xyaˈo akˈom ri jubul ruxlaˈ chrij ri raken ri Ajaf Jesús y xerusuˈ riqˈui ri rusmal tak ruwiˈ. Xa ruxibal cˈa riyaˈ riˈ ri Lázaro, ri yawaˈ. 	 Meryem, Rabbe güzel kokulu yağ sürüp saçlarıyla Onun ayaklarını silen kadındı. Hasta Lazar ise Meryemin kardeşiydi.


Y xa ta can cˈo numac y can rucˈamon chi yicamisex, riyin chukaˈ ma nbij ta chi ma quicamisex ta. Pero ronojel ri niquibij chuwij, wi xa majun mac ri nbanon, majun cˈa jun ri xquijacho ta el pa quikˈaˈ ri yebin chi cˈo numac. Rumacˈariˈ nwajoˈ chi can ya ri César ri tikˈato tzij pa nuwiˈ, y ma rajawaxic ta na chi yibe pa Jerusalem, xchaˈ ri Pablo chare ri Festo ri aj kˈatbel tzij pa Cesarea. 	 Şayet suçum varsa, ölüm cezasını gerektirecek bir şey yapmışsam, ölmekten çekinmem. Yok eğer bunların bana karşı yaptığı suçlamalar asılsız ise, hiç kimse beni onların eline teslim edemez. Davamın Sezara iletilmesini istiyorum.››


Ruma xa pa ránima cˈa ri winek yepe wi ri itzel tak naˈoj, achiˈel tek jun ixok cˈo rachijil y xa nucˈom ruwech jun chic achi y achiˈel tek jun achi cˈo rixjayil y nucanoj jun chic ixok, y achiˈel chukaˈ ri winek yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Y pa cánima chukaˈ nipe wi ri naˈoj tek yecamisan. 	 Çünkü kötü düşünceler, fuhuş, hırsızlık, cinayet, zina, açgözlülük, kötülük, hile, sefahat, kıskançlık, iftira, kibir ve akılsızlık içten, insanın yüreğinden kaynaklanır.


Y ri achiˈaˈ cˈa riˈ sibilaj yacatajnek pe coyowal chiquij ri Pedro y ri Juan, ruma yequitijoj ri winek. Can niquitzijoj chi ri Jesús caminek chic el y xbecˈastej pe, y rumariˈ ri caminakiˈ can xquecˈastej wi chukaˈ, yechaˈ cˈa chique ri winek. 	 Çünkü onların halka öğretmelerine ve İsayı örnek göstererek ölülerin dirileceğini söylemelerine çok kızmışlardı.


Y ri ruqˈuisbel chique ri yeˈetzelan riche (rixin) ri xtuchup ruwech, ya cˈa ri camic. 	 Ortadan kaldırılacak son düşman ölümdür.


Y ri kachˈalal cˈa ri xquiquiraj el quiˈ ruma ri pokon niban chique, xebe pa tak tinamit y niquitzijoj chukaˈ ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 Bunun sonucu dağılan imanlılar, gittikleri her yerde Tanrı sözünü müjdeliyorlardı.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij chare ri achi riˈ: Nchilabej cˈa el chawe chi majun achoj chare tatzijoj wi ri xbanatej awuqˈui, xa choj jacˈutuˈ awiˈ chuwech ri sacerdote, y can tayaˈ cˈa ri ofrenda ri rajawaxic chi nayaˈ, achiˈel nubij chupan ri rutzˈiban ca ri Moisés, riche (rixin) chi queriˈ nakˈalajsaj cˈa awiˈ chiquiwech chi yit chˈajchˈoj chic, xchaˈ el chare. 	 Sonra İsa adama, ‹‹Sakın kimseye bir şey söyleme!›› dedi. ‹‹Git, kâhine görün ve cüzamdan temizlendiğini herkese kanıtlamak için Musanın buyurduğu sunuyu sun.››


Pero riyix man cˈa quixkˈolotej ta pa quikˈaˈ, xa can tichajij cˈa iwiˈ, xa rumacˈariˈ xinbij yan ca chiwe ronojel ri xquebanatej. 	 Ama siz dikkatli olun. İşte size her şeyi önceden söylüyorum.››


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ y wetaman chukaˈ chi nikˈaxaj tijoj pokonal y nikˈaxaj ri mebaˈil, pero chinuwech riyin xa can yix beyomaˈ wi. Wetaman chukaˈ chi ri winek ri yebin chi ye israelitas y xa ma ye israelitas ta, qˈuiy itzel ri niquibij chiwij. Pero riˈ xa ye jumoc winek ri xa ye riche (rixin) ri Satanás. 	 ‹Sıkıntılarını, yoksulluğunu biliyorum. Oysa zenginsin! Yahudi olduklarını söyleyen, ama Yahudi değil de Şeytanın havrası durumunda olanların iftiralarını biliyorum.


Y ri Jesús xtzˈuyeˈ cˈa ka. Cˈacˈariˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) apo chi ye cablajuj rudiscípulos y xubij cˈa chique: Wi cˈo jun nrajoˈ chi ya riyaˈ ri nabey y cˈo ta rukˈij, nicˈatzin chi tunaˈ ka riˈ chi riyaˈ xa majun rukˈij y tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj y querilij quinojel. 	 İsa oturup Onikileri yanına çağırdı. Onlara şöyle dedi: ‹‹Birinci olmak isteyen en sonuncu olsun, herkesin hizmetkârı olsun.››


Xa yacˈa ri achiˈaˈ kajoy tak ulef, xa ma xequicˈul ta jabel ri mozos ri ye takon el ruma ri rajaf ri ulef. Jun xquichˈey, jun chic xquiqˈuek chi abej y jun chic xquicamisaj. 	 Bağcılar adamın kölelerini yakaladı, birini dövdü, birini öldürdü, ötekini de taşladı.


Y queriˈ chukaˈ quinojel xquikum ri yaˈ ri xuyaˈ pe ri Dios chique. Ri yaˈ riˈ xel cˈa pe pa jun abej. Y ri abej riˈ ya ri Cristo; y Riyaˈ can benak wi quiqˈui. 	 hepsi aynı ruhsal içeceği içti. Artlarından gelen ruhsal kayadan içtiler; o kaya Mesihti.


Y ri Ajaf Jesucristo xtuyaˈ ta cˈa ri rutzil pan iwiˈ chiˈiwonojel. Amén. 	 Rab İsa'nın lütfu kutsallarla birlikte olsun! Amin.


Y xquelesaj cˈa el cˈa chuchiˈ ri tinamit, y xquichop rucˈakic chi abej riche (rixin) chi niquicamisaj. Y ri xetzˈucu cˈa tzij chrij ri Esteban xquiyaˈ ca ri quitziak riqˈui ri jun cˈajol achi ri Saulo rubiˈ, riche (rixin) chi queriˈ utz yecˈakon. 	 Onu kentten dışarı atıp taşa tuttular. İstefanosa karşı tanıklık etmiş olanlar, kaftanlarını Saul adlı bir gencin ayaklarının dibine bıraktılar.


Yin cˈa riyin ri Ruchiˈ ri coral. Ri xtoc cˈa wuqˈui riyin, can xticolotej y nril ri nicˈatzin chare. Achiˈel nuben ri carneˈl ntel ntoc chupan ri coral, y nril kˈayis riche (rixin) chi nutij. 	 Kapı Benim. Bir kimse benim aracılığımla içeri girerse kurtulur. Girer, çıkar ve otlak bulur.


Y tek riyaˈ ye rutzˈakatisan chic ca ri kˈij riche (rixin) ri samaj chiriˈ pa rachoch ri Dios, xbe chrachoch. 	 Görev süresi bitince Zekeriya evine döndü.


¡Matiox chi nitzolin yan chic pe ri rukˈatbel tzij ri David ri katataˈ ri xcˈojeˈ ojer ca! ¡Matiox chare ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj! xechaˈ cˈa. 	 Atamız Davutun yaklaşan egemenliği kutlu olsun! En yücelerde hozana!››


Rumariˈ xepe ri soldados xequikupilaˈ ca ri coloˈ ri achoj riqˈui ximiben wi ri ti coˈol lancha chuwech ri barco, riche (rixin) chi ri ti lancha riˈ tibe na ca. 	 Bunun üzerine askerler ipleri kesip filikayı denize düşürdüler.


Tek chapatajnek chic cˈa ri Pedro ruma ri Herodes, xutek cˈa pa cárcel. Y ruma ri Herodes ruchˈobon chic chi cˈa nikˈax na ca ri nimakˈij pascua, cˈacˈariˈ xtrelesaj pe riche (rixin) chi nukˈet tzij pa ruwiˈ chiquiwech ri winek, rumariˈ can ye cajiˈ cˈa moc chajinel ri xerucusaj riche (rixin) chi niquichajij ri Pedro. Y can ye cajquej achiˈaˈ yecˈo pa jojun moc. 	 Petrusu tutuklatıp hapse attırdı ve dörder kişilik dört takım askerin gözetimine teslim etti. Fısıh Bayramından sonra onu halkın önünde yargılamak niyetindeydi.


Y wacami, riyin wetaman chi riyix ri yin kˈaxnek chicojol chutzijoxic ri rajawaren ri Dios, can majun chic cˈa chiwe riyix ri xtitzˈeto chic el nuwech chuwech re ruwachˈulef. 	 ‹‹Şimdi aralarında dolaşıp Tanrının Egemenliğini duyurduğum sizlerden hiçbirinin yüzümü bir daha görmeyeceğini biliyorum.


Queriˈ ri tzˈibatal ca. Y riyoj ketaman chi ri nubij ri ley ri tzˈibatal ca, chique ri yecˈo chuxeˈ ri ley nichˈo wi, riche (rixin) chi queriˈ can majun cˈa nicowin nibin chi majun rumac. Can quinojel cˈa ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef cˈo chi yeˈapon na chuwech ri Dios riche (rixin) chi nikˈat tzij pa quiwiˈ. 	 Kutsal Yasada söylenenlerin her ağız kapansın, bütün dünya Tanrıya hesap versin diye Yasanın yönetimi altındakilere söylendiğini biliyoruz.


Rumacˈariˈ, ri winek israelitas ri ma niquinimaj ta ri Jesús, tek xquitzˈet chi ye qˈuiy winek ri xeˈapon, sibilaj itzel xquinaˈ, y riche (rixin) chi niquikˈet ruwech ri tzij ri nubij ri Pablo, niquibij cˈa chi xa ma ya ta ri kitzij nubij ri Pablo, y niquiyokˈolaˈ cˈa. 	 Kalabalığı gören Yahudiler büyük bir kıskançlık içinde, küfürlerle Pavlusun söylediklerine karşı çıktılar.


Y nicˈatzin chi quequitoˈ ri ye cachˈalal, yacˈa ri más nicˈatzin chi yequilij ka, ye ri yecˈo pa cachoch. Ruma wi cˈo jun ri xa ma nuben ta queriˈ, nikˈalajin chi achiˈel xa ma runiman ta ri Dios y xa más itzel ri rucˈaslen que chiquiwech ri winek ri ma quiniman ta ri Jesucristo. 	 Kendi yakınlarına, özellikle de ev halkına bakmayan kişi imanı inkâr etmiş, imansızdan beter olmuştur.


Y quecˈariˈ tek riyix xixoc cˈambel quinaˈoj quinojel ri quiniman chic ri Jesucristo ri yecˈo pa tak nicˈaj chic tinamit ri chiriˈ pa ruwachˈulef Macedonia, y chukaˈ pa tak tinamit ri yecˈo pa ruwachˈulef Acaya. Riyeˈ quicˈaxan chi riyix aj Tesalónica can riqˈui ronojel iwánima iniman ri Jesucristo. 	 Böylece Makedonya ve Ahayadaki bütün imanlılara örnek oldunuz.


Y ri winek ruma chi can coyoben cˈa ri achique xticˈulwachitej chuwech re ruwachˈulef, xtipe quicamic ruma ri xibinriˈil riˈ. Ruma hasta ronojel ri nimalaj tak uchukˈaˈ ri yecˈo chilaˈ chicaj xquesilon na ruma ri ruchukˈaˈ ri Dios. 	 Dünyanın üzerine gelecek felaketleri bekleyen insanlar korkudan bayılacak. Çünkü göksel güçler sarsılacak.


Y riyix can yix chajin ruma ri ruchukˈaˈ ri Dios ruma can icukuban icˈuˈx riqˈui Riyaˈ. Queriˈ rubanon ri Dios chiwe ruma nrajoˈ chi ntoc iwuche (iwixin) ri colotajic ri can ruchojmirisan chic Riyaˈ. Y reˈ can xtikˈalajin na wi tek xtapon ri ruqˈuisbel kˈij. 	 Zaman sona ererken açığa çıkarılmaya hazır olan kurtuluşa kavuşasınız diye iman sayesinde Tanrının gücüyle korunuyorsunuz.


ruma can yin cˈa riyin ri xquiyaˈo chˈabel chiwe. Y xtinyaˈ chukaˈ naˈoj chiwe riche (rixin) chi queriˈ, riqˈui ri naˈoj riˈ xtikˈil quichiˈ ri yeˈetzelan iwuche (iwixin). 	 Çünkü ben size öyle bir konuşma yeteneği, öyle bir bilgelik vereceğim ki, size karşı çıkanların hiçbiri buna karşı direnemeyecek, bir şey diyemeyecek.


Ri winek xa akasan jubaˈ rukˈij que chiquiwech ri ángeles. Pero ma riqˈui wi riˈ can xaben chare ri winek chi can cˈo rukˈij rucˈojlen, ruma pa rukˈaˈ riyaˈ ayaˈon wi ronojel ri cosas ri abanon. 	 Onu meleklerden biraz aşağı kıldın, Başına yücelik ve onur tacını koydun, Ellerinin yapıtları üzerine onu görevlendirdin.


¿La can majun cami iwachoch riche (rixin) chi chiriˈ ta yixwaˈ yixucˈyaˈ wi? ¿O chiwech riyix xa can majun oc quikˈij ri nicˈaj chic kachˈalal ye riche (rixin) ri iglesia? ¿Y achique chukaˈ ruma tek can niyaˈ (nitzek) quiqˈuix ri kachˈalal ri xa majun oc cˈo quiqˈui? ¿Can niwajoˈ cˈa riyix chi riqˈui ri yeˈibanalaˈ, riyin nyaˈ ta ikˈij? Riyin xa ma nyaˈ ta ikˈij ruma xa ma utz yixtajin chubanic. 	 Yiyip içmek için evleriniz yok mu? Tanrının topluluğunu hor mu görüyorsunuz, yiyeceği olmayanları utandırmak mı istiyorsunuz? Size ne diyeyim? Sizi öveyim mi? Bu konuda övemem!


Man cˈa quixwer ta ka, xa tibanaˈ orar y ticˈutuj chare ri Dios riche (rixin) chi ma yixtzak ta pa mac tek yixtojtobex. Can wetaman wi chi ri iwánima can nrajoˈ wi nuben ri nrajoˈ ri Dios. Xa yacˈa ri ichˈacul xa majun ruchukˈaˈ, xchaˈ chique. 	 ‹‹Uyanık durup dua edin ki, ayartılmayasınız. Ruh isteklidir, ama beden güçsüzdür.››


Y matiox nyaˈ chare ri Dios chi ri chicojol riyix xaxu (xaxe wi) ri kachˈalal Crispo y ri kachˈalal Gayo ri xenben bautizar. 	 Hiç kimse benim adımla vaftiz edildiğinizi söylemesin diye Krispusla Gayustan başka hiçbirinizi vaftiz etmediğim için Tanrıya şükrediyorum.


Ronojel ri tzij riˈ xa naˈoj y pixaˈ quiche (quixin) winek. Ruma ri yetij, ketaman chi xa riche (rixin) chi yeqˈuis tek yecˈo ca. Ma xajan ta cˈa chi nachop, nabecˈamaˈ pe o natij. 	 Bu kuralların hepsi, kullanıldıkça yok olacak nesnelerle ilgilidir; insanların buyruklarına, öğretilerine dayanır.


Ruma ri Dios can retaman chic cˈa kawech tek cˈa ma jane kojalex, y rumariˈ tek can ruchˈobon chic apo ri achique rubanic nuben chake chi yoj‑oc can achiˈel rubanic ri Rucˈajol. Y ri Dios nrajoˈ cˈa chi can yoj qˈuiy ta ri yoj‑oc ralcˈual y ya ri Rucˈajol ri nimalaxel chkacojol. 	 Çünkü Tanrı önceden bildiği kişileri Oğlunun benzerliğine dönüştürmek üzere önceden belirledi. Öyle ki, Oğul birçok kardeş arasında ilk doğan olsun.


Y ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈoc cˈa el pa jun jucuˈ riche (rixin) chi xekˈax cˈa jucˈan chic ruchiˈ yaˈ, y xebe cˈa pa jun desierto. 	 Tekneye binip tek başlarına tenha bir yere doğru yol aldılar.


Rumariˈ ri achi riˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye rumozos, y xerumol chukaˈ ri nicˈaj chic aj banoy ruwachbel ri jay riche (rixin) ri Diana, y xubij chique: Riyix iwetaman cˈa chi re jun samaj kachapon, can cˈo chˈacoj chrij. 	 Sanatçıları ve benzer işlerle uğraşanları bir araya toplayarak onlara şöyle dedi: ‹‹Efendiler, bu işten büyük kazanç sağladığımızı biliyorsunuz.


Quecˈariˈ xtuben chiwe wi kas kitzij chi cof yixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios y majun bey yixsilon ta el. Y nicˈatzin cˈa chi can riqˈui ronojel iwánima niwoyobej apo ri utzil ri nubij chupan ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyix can jabel wi iwetaman ri chˈabel riˈ, y ya chukaˈ riˈ ri aponak rutzijoxic chique quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Y riche (rixin) chi nitzijox ri lokˈolaj chˈabel riˈ, ri Dios xuben chuwe riyin ri Pablo chi xinoc jun rusamajel. 	 Yeter ki, duyduğunuz Müjdenin verdiği umuttan kopmadan, imanda temellenip yerleşmiş olarak kalın. Ben Pavlus, göğün altındaki bütün yaratılışa duyurulan bu Müjdenin hizmetkârı oldum.


Y can yacˈariˈ tek ri ruwuk ángel xuquiraj pa cakˈikˈ ri rucˈuan chupan ri vaso, y xinwacˈaxaj cˈa chi cˈo nichˈo pe pa rachoch ri Dios chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) cˈo ri lokˈolaj ruchˈacat ri Dios. Y can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ nubij pe: Ya xcˈachoj cˈa laˈ. 	 Yedinci melek tasını havaya boşalttı. Tapınaktaki tahttan yükselen gür bir ses, ‹‹Tamam!›› dedi.


Tek xapon ri kˈij riche (rixin) chi nalex ri ti acˈal riqˈui ri Elisabet, xralaj jun acˈal ti cˈajol (alaˈ). 	 Elizabetin doğurma vakti geldi ve bir oğul doğurdu.


Ri nrajoˈ ri Nataˈ ri yin takayon pe, ya cˈa chi quinojel ri yetzˈeto ri Cˈajolaxel y niquinimaj, xticˈojeˈ cˈa quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y xquencˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ ri pa ruqˈuisbel kˈij, xchaˈ ri Jesús chique ri winek. 	 Çünkü Babamın isteği, Oğulu gören ve Ona iman eden herkesin sonsuz yaşama kavuşmasıdır. Ben de böylelerini son günde dirilteceğim.››


¿Y achique cˈa ruma tek nichˈujirisaj iwiˈ ruma ri itziak? Ri Dios retaman nuyaˈ itziak. Xaxu (xaxe) na peˈ queˈitzuˈ ri cotzˈiˈj ri lirio quibiˈ, ri yecˈo pa tak juyuˈ. Queˈitzuˈ tek yeqˈuiy. Riyeˈ ma yesamej ta, ni ma yebatzˈin ta, riche (rixin) chi queriˈ yequibanalaˈ ta quitziak ri ye jabel oc. 	 Giyecek konusunda neden kaygılanıyorsunuz? Kır zambaklarının nasıl büyüdüğüne bakın! Ne çalışırlar, ne de iplik eğirirler.


Y ri Jesús riqˈui cˈa ri rukˈaˈ xerucˈut ri rudiscípulos y xubij cˈa: Yecˈareˈ ri ye oconek nteˈ y ye oconek wachˈalal. 	 Eliyle öğrencilerini göstererek, ‹‹İşte annem, işte kardeşlerim!›› dedi.


Y tek ri Pablo xberucˈamaˈ pe juboraj xcˈaˈy y tek ntajin cˈa ka chuyaˈic pa kˈakˈ, xbeˈel cˈa pe jun cumatz chupan ri xcˈaˈy riˈ ruma xunaˈ ri kˈakˈ. Ri cumatz riˈ xberuchˈicaˈ riˈ chrij rukˈaˈ ri Pablo, y man cˈa nitzak ta el. 	 Pavlus bir yığın çalı çırpı toplayıp ateşin üzerine attı. O anda ısıdan kaçan bir engerek onun eline yapıştı.


Can qˈuiy cˈa ri niquibilaˈ riyeˈ; niquibilaˈ chi ye hebreos, pero riˈ ma xu (xe) ta wi riyeˈ, riyin chukaˈ. ¿Ye winek israelitas riyeˈ? Queriˈ chukaˈ riyin. ¿Ye riy rumam ca ri Abraham riyeˈ? Riyin chukaˈ queriˈ. 	 Onlar İbrani mi? Ben de İbraniyim. İsrailli mi? Ben de İsrailliyim. İbrahimin soyundan mıdırlar? Ben de onun soyundanım.


Yacˈa ri winek ri man cˈo ta ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios quiqˈui, ma niquicˈul ta ri nucˈut ri Lokˈolaj Espíritu. Ruma chiquiwech riyeˈ xa can majun nicˈatzin wi. Y xa ma nikˈax ta chiquiwech ruma xaxu (xaxe wi) ri cˈo ri Lokˈolaj Espíritu quiqˈui, can nikˈax chiquiwech achique ri nucˈut ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Doğal kişi, Tanrının Ruhuyla ilgili gerçekleri kabul etmez. Çünkü bunlar ona saçma gelir, ruhça değerlendirildikleri için bunları anlayamaz.


Yacˈa tek ri Juan xa napon yan chuwech ri camic, riyaˈ xubij: ¿Yin achique cˈa riyin, nichˈob riyix? Ruma ma yin ta riyin ri Cristo. Ruma ri Cristo cˈa ma jane tuchop samaj chicojol, y can sibilaj nim rukˈij. Y riyin ma yin rucˈamon ta (ma takal ta chuwij) chi nquir ri ruximbel ruxajab chraken Riyaˈ, xchaˈ cˈa. 	 Yahya görevini tamamlarken şöyle diyordu: ‹Beni kim sanıyorsunuz? Ben Mesih değilim. Ama O benden sonra geliyor. Ben Onun ayağındaki çarığın bağını çözmeye bile layık değilim.›


Astapeˈ riyeˈ can cachˈalal ri Jesús, pero xa man cˈa niquinimaj ta. 	 Kardeşleri bile Ona iman etmiyorlardı.


Y ri ángel ri ruyaˈon jun raken pa ruwiˈ ri mar y jun raken pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, xintzˈet cˈa chi xuyec ri rukˈaˈ chicaj, 	 Denizle karanın üzerinde durduğunu gördüğüm melek, sağ elini göğe kaldırdı.


Y ri kachˈalal riˈ xechˈacon cˈa chrij ri itzel winek, ruma chi ri ruquiqˈuel ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, ye ruchˈajon chic chare ri quimac, y ruma chukaˈ chi ri chˈabel ri niquibij riyeˈ can nukˈalajsaj chi quiniman ri Jesucristo. Y ma xquipokonaj ta chi xeˈapon cˈa pa camic ruma ri rubiˈ ri Ajaf. 	 Kardeşlerimiz Kuzunun kanıyla Ve ettikleri tanıklık bildirisiyle Onu yendiler. Ölümü göze alacak kadar Vazgeçmişlerdi can sevgisinden.


Y ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ xquibij cˈa chare ri Pablo: ¿Achique ruma tek itzel yachˈo apo chare la nimalaj rusacerdote ri Dios? xechaˈ chare. 	 Çevrede duranlar, ‹‹Tanrının başkâhinine hakaret mi ediyorsun?›› dediler.


Ronojel xa can utz chi nben, pero ma ronojel ta rucˈamon chi nben. Ronojel xa can utz chi nben, pero ma ronojel ta nuben chique ri kachˈalal chi yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 ‹‹Her şey serbest›› diyorsunuz, ama her şey yararlı değildir. ‹‹Her şey serbest›› diyorsunuz, ama her şey yapıcı değildir.


Ri Ajaf Dios can rubin cˈa chi xtuyaˈ rucˈayewal pa ruwiˈ re ruwachˈulef. Y can chanin cˈa xtibanatej, y can pa ruchojmil tek xtibanatej. 	 Çünkü Rab yeryüzündeki yargılama işini Tez yapıp bitirecek.››


Ri Juan xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Yin cˈa riyin riˈ ri xunataj ca ri profeta Isaías chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek xubij: Cˈo cˈa jun achi ri xturek cˈa ruchiˈ pa jun desierto riche (rixin) chi xtubij chique ri winek ri xqueˈapon riqˈui: Tichojmirisaj apo rubey ri Ajaf, xtichaˈ chique. Quecˈariˈ tzˈibatajnek ca, y yin cˈa riyin riˈ, xchaˈ ri Juan chique. 	 Yahya, ‹‹Peygamber Yeşayanın dediği gibi, ‹Rabbin yolunu düzleyin› diye çölde haykıranın sesiyim ben›› dedi.


¿Y numatioxij cami chare ri mozo ruma xuben ri xubij chare? Ma que ta riˈ. 	 Verdiği buyrukları yerine getirdi diye köleye teşekkür eder mi?


Xquixokotex cˈa pe pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y can xtapon wi cˈa chukaˈ ri kˈij tek ri winek xquixquicamisaj y pa quicˈuˈx riyeˈ chi can rusamaj ri Dios yetajin chubanic. 	 Sizi havra dışı edecekler. Evet, öyle bir saat geliyor ki, sizi öldüren herkes Tanrıya hizmet ettiğini sanacak.


Yacˈa ri Pedro xubij chare: Táta, ma nikˈax ta chinuwech achique ruma tek nabij queriˈ chuwe, xchaˈ ri Pedro. Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Pedro, tek ri ecˈ xsiqˈuin pe. 	 Petrus, ‹‹Sen ne diyorsun be adam, anlamıyorum!›› dedi. Tam o anda, Petrus daha konuşurken horoz öttü.


Yacˈa ri tataˈaj xubij cˈa chique ri rumozos: Tiwelesaj pe ri tziek más jabel y tiwikaˈ re nucˈajol. Tiyaˈ jun pukˈaˈ (napakˈeˈ) chuwirukˈaˈ y tiyaˈ chukaˈ ruxajab chraken. 	 ‹‹Babası ise kölelerine, ‹Çabuk, en iyi kaftanı getirip ona giydirin!› dedi. ‹Parmağına yüzük takın, ayaklarına çarık giydirin!


Y ri ye rudiscípulos ri Jesús xquicˈutuj cˈa chare chi achique cˈa ri nrajoˈ nukˈalajsaj chiquiwech riqˈui re jun cˈambel tzij reˈ. 	 İsa, bu benzetmenin anlamını kendisinden soran öğrencilerine, ‹‹Tanrı Egemenliğinin sırlarını bilme ayrıcalığı size verildi›› dedi. ‹‹Ama başkalarına benzetmelerle sesleniyorum. Öyle ki, ‹Gördükleri halde görmesinler, Duydukları halde anlamasınlar.›


Y ri Ananías can xapon cˈa riqˈui ri Saulo chupan ri jay ri xbix el chare. Y xuyaˈ cˈa rukˈaˈ pa ruwiˈ y xubij cˈa chare: Wachˈalal Saulo, ri Ajaf Jesús ri xucˈut riˈ chawech tek achapon pe bey pa Damasco, xirutek cˈa pe awuqˈui riche (rixin) chi yatzuˈun chic jun bey, y riche (rixin) chukaˈ chi ri Lokˈolaj Espíritu nika pan awiˈ riche (rixin) chi nunojsaj ri awánima, xchaˈ ri Ananías chare. 	 Bunun üzerine Hananya gitti, eve girdi ve ellerini Saulun üzerine koydu. ‹‹Saul kardeş›› dedi, ‹‹Sen buraya gelirken yolda sana görünen Rab, yani İsa, gözlerin açılsın ve Kutsal Ruhla dolasın diye beni yolladı.››


Riyin ma nbij ta cˈa chi can ta wilon chic ronojel ri cˈo riqˈui ri Cristo. Ni ma nbij ta chukaˈ chi can ta tzˈaket chic ri nucˈaslen. Ma que ta riˈ. Riyin ntij cˈa nukˈij riche (rixin) chi yeˈoc wuche (wixin) ronojel ri yecˈo riqˈui ri Cristo Jesús; yariˈ ri xrajoˈ chuwe tek xirusiqˈuij (xiroyoj). 	 Bunlara şimdiden kavuştuğumu ya da yetkinliğe eriştiğimi söylemiyorum. Ama Mesih İsanın beni kazanmakla benim için öngördüğü ödülü kazanmak için koşuyorum.


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chare ri achi: ¿Achique abiˈ? Y ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri achi xubij: Yoj qˈuiy ri nubiˈ, xchaˈ. Queriˈ xubij ruma can ye qˈuiy ri itzel tak espíritu ri yecˈo riqˈui ri achi riˈ. 	 İsa ona, ‹‹Adın ne?›› diye sordu. O da, ‹‹Tümen›› diye yanıtladı. Çünkü onun içine bir sürü cin girmişti.


Y riyix mozos, can tichˈutinirisaj cˈa iwiˈ y tinimaj quitzij ri ipatrón. Y wi jabel quinaˈoj iwuqˈui, can tinimaj cˈa quitzij. Y wi xa itzel quinaˈoj iwuqˈui, chukaˈ can tinimaj cˈa quitzij. 	 Ey hizmetkârlar, efendilerinizin yalnız iyi ve yumuşak huylu olanlarına değil, ters huylu olanlarına da tam bir saygıyla bağımlı olun.


Riyoj ri can junan cˈa yojsamej riqˈui ri Dios chubanic ri samaj chicojol riyix, can nikachilabej cˈa chiwe chi can tikˈalajin pan icˈaslen ri rutzil ri Dios ri icˈulun y ma tiben ta chare chi xa majun rejkalen. 	 Tanrıyla birlikte çalışan bizler, Onun lütfunu boş yere kabul etmemenizi ayrıca rica ediyoruz.


Xepe ri soldados riˈ xquelesaj cˈa el nicˈaj rutziak ri Jesús, cˈacˈariˈ xquiyaˈ jun tziek quek chrij can achiˈel wi ri yequicusalaˈ ri reyes. 	 Onu soyup üzerine kırmızı bir kaftan geçirdiler.


Pero ri winek ri ma niquixibij ta quiˈ yechˈo chiquij ri nimaˈk quikˈij, can ye achiˈel cˈa chicop ruma ma yechˈobon ta jabel. Y astapeˈ jun cosa ri xa ma kˈaxnek ta chiquiwech, itzel yechˈo chrij. Y riqˈui riˈ niquisiqˈuij (nicoyoj) rucˈayewal pa quiwiˈ y cˈa chupan ri rucˈayewal riˈ xquebeka wi. Achiˈel niquicˈulwachij ri chicop tek yechapatej pe y yecamisex. Ruma can queriˈ ri quicˈaslen. 	 Ama anlamadıkları konularda sövüp sayan bu kişiler, içgüdüleriyle yaşayan, yakalanıp boğazlanmak üzere doğan, akıldan yoksun hayvanlar gibidir. Hayvanlar gibi onlar da yıkıma uğrayacaklar.


Riyin sibilaj cˈa ntij nukˈij chi can ta nitzˈaket ri quicˈaslen quinojel, y riche (rixin) chi nben ri samaj riˈ, ncusaj ronojel ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Cristo chuwe, uchukˈaˈ ri can sibilaj wi nim. 	 O'nun kudretle bende etkin olan gücüne dayanarak uğraşıp emek vermemin amacı da budur.


Riyaˈ can ma xupokonaj ta xuyaˈ riˈ pa camic kuma riyoj, riche (rixin) chi xojrucol chuwech ronojel ruwech mac y riche (rixin) chukaˈ chi xuchˈajchˈojsaj ri kacˈaslen. Queriˈ xuben chake riche (rixin) chi xoj‑oc jun tinamit riche (rixin) Riyaˈ, jun tinamit ri can riqˈui ronojel kánima nikarayij nikaben ri utz. 	 Mesih bizi her suçtan kurtarmak, arıtıp kendisine ait, iyilik etmekte gayretli bir halk yapmak üzere kendini bizim için feda etti.


Ruma tek xtapon cˈa ri kˈij riˈ, can xtikˈax ruwiˈ ri tijoj pokonal ri xtipe, jun tijoj pokonal ri majun bey cˈulwachitajnek ta pa ruwiˈ re ruwachˈulef, janiˈ chi tiempo ri winakirsan wi pe ruma ri Dios. Y chukaˈ ri jun tijoj pokonal riˈ majun bey chic cˈa xticˈulwachitej ta. 	 Çünkü o günlerde öyle bir sıkıntı olacak ki, Tanrının var ettiği yaratılışın başlangıcından bu yana böylesi olmamış, bundan sonra da olmayacaktır.


Ri ruwachˈulef y ri caj xqueqˈuis, yacˈa riyit majun bey xcaqˈuis ta. Ri ruwachˈulef y ri caj xa can xquerijix wi, achiˈel nirijix jun tziek. 	 Onlar yok olacak, ama sen kalıcısın. Hepsi bir giysi gibi eskiyecek.


Y riyix ri can riqˈui chi niben ri nubij ri ley niwajoˈ chi yixtzˈetetej ruma ri Dios chi majun imac, wi queriˈ, xa can yix elenak pe riqˈui ri Cristo, y chukaˈ iyaˈon chic ca ri rutzil ri Dios. 	 Yasa aracılığıyla aklanmaya çalışan sizler Mesihten ayrıldınız, Tanrının lütfundan uzak düştünüz.


Y yacˈariˈ tek yecˈo achiˈaˈ fariseos ri xeˈapon riqˈui, ruma nicajoˈ chi niquitojtobej ri Jesús y nitzak ta pa quikˈaˈ. Riyeˈ xquicˈutuj cˈa chare wi rucˈamon chi jun achi nujech riˈ riqˈui ri rixjayil. 	 Yanına gelen bazı Ferisiler Onu denemek amacıyla, ‹‹Bir erkeğin, karısını boşaması Kutsal Yasaya uygun mudur?›› diye sordular.


Ri Abraham xa jubaˈ ma jun ciento chic rujunaˈ. Y ruma riˈj chic, riyaˈ retaman chi can ma yecˈojeˈ ta chic ralcˈual, y retaman chukaˈ chi ri Sara xa can ma yecˈojeˈ ta wi ral. Pero ma riqˈui wi riˈ riyaˈ ma xuben ta caˈiˈ rucˈuˈx, xa can xucukubaˈ rucˈuˈx chi can nibanatej na wi ri xbix chare ruma ri Dios. 	 Yüz yaşına yaklaşmışken, ölü denebilecek bedenini ve Saranın ölü rahmini düşündüğünde imanı zayıflamadı.


Y ri kˈij cˈa ri oyoben ruma ri Herodías riche (rixin) chi nika ri Juan pa rukˈaˈ, xoka cˈa. Chupan ri kˈij tek ri rey Herodes xtzˈaket chic jun rujunaˈ, ri Herodes riˈ xuyaˈ jun waˈin y xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo pa rukˈaˈ, xerusiqˈuij (xeroyoj) chukaˈ ri achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij chiquicojol ri soldados y xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri aj Galilea. 	 Ne var ki, Hirodesin kendi doğum gününde saray büyükleri, komutanlar ve Celilenin ileri gelenleri için verdiği şölende beklenen fırsat doğdu.


Y cˈo cˈa jun achi fariseo ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin) ri Jesús riche (rixin) chi nbewaˈ pa rachoch. Y tek ri Jesús xapon cˈa pa rachoch ri achi riˈ, xtzˈuyeˈ cˈa apo ri pa mesa, riche (rixin) ri waˈin. 	 Ferisilerden biri İsayı yemeğe çağırdı. O da Ferisinin evine gidip sofraya oturdu.


Xepe cˈa ri discípulos riˈ xebe cˈa riqˈui ri Juan y xbequibij chare: Tijonel, ri achi ri Jesús rubiˈ ri xapon awuqˈui ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ Jordán, ri xabij chi ya Riyaˈ ri takon pe ruma ri Dios, wacami xa can quinojel chic ri winek yeˈapon riqˈui Riyaˈ riche (rixin) chi yeruben el bautizar, xechaˈ. 	 Öğrencileri Yahyaya gelerek, ‹‹Rabbî›› dediler, ‹‹Şeria Irmağının karşı yakasında birlikte olduğun ve kendisi için tanıklık ettiğin adam var ya, işte O vaftiz ediyor, herkes de Ona gidiyor.››


Y yacˈariˈ tek ri apóstoles, ri ancianos riche (rixin) ri iglesia, y nicˈaj chic kachˈalal xquichˈob cˈa chi yecˈo kachˈalal xquequichaˈ el riche (rixin) chi yebe cˈa pan Antioquía y yecachibilaj el ri Pablo y ri Bernabé. Ri xequichaˈ cˈa el riyeˈ ya ri Judas ri nibix chukaˈ Barsabás chare y ri Silas, ye caˈiˈ kachˈalal ri cˈo quikˈij chiquiwech ri nicˈaj chic kachˈalal. 	 Bunun üzerine bütün inanlılar topluluğuyla elçiler ve ihtiyarlar, kendi aralarından seçtikleri adamları Pavlus ve Barnabayla birlikte Antakyaya göndermeye karar verdiler. Kardeşlerin önde gelenlerinden Barsabba denilen Yahuda ile Silası seçtiler.


Y tek queriˈ cˈa xtiban chiwe cuma ri winek, yacˈariˈ tek xquixcowin xquinikˈalajsaj chiquiwech. 	 Bu size tanıklık etme fırsatı olacak.


Y chukaˈ ri Herodes majun xril ta chrij tek xixintek el riqˈui, y rumariˈ xutzolij chic pe pa nukˈaˈ riyin. Xaxu (xaxe wi) riqˈui riˈ niketamaj chi can majun mac rubanon riche (rixin) chi nicamisex. 	 Hirodes de bulmamış olmalı ki, Onu bize geri gönderdi. Görüyorsunuz, ölüm cezasını gerektiren hiçbir şey yapmadı.


Rumacˈariˈ, ticukubaˈ icˈuˈx chi xquixcolotej, ruma riyin can wetaman wi chi ri Dios can xkojrucol wi achiˈel ri xorubij ca ri ángel chuwe. 	 Bunun için efendiler, cesur olun! Tanrıya inanıyorum ki, her şey tıpkı bana bildirildiği gibi olacak.


Can quinojel cˈa jabel xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz. 	 Herkes yiyip doydu. Artakalan ekmek ve balıktan on iki sepet dolusu topladılar.


Y Riyaˈ can cˈo wi nimalaj rukˈij rucˈojlen ri can achiˈel jun nimalaj beyomel. Y rumariˈ riyin ncˈutuj utzil chare pan iwiˈ riyix riche (rixin) chi ri Lokˈolaj Espíritu tuyaˈ ruchukˈaˈ pa tak iwánima. 	 Babanın kendi yüceliğinin zenginliği uyarınca Ruhuyla sizi iç varlığınızda kudretle güçlendirmesini ve Mesihin iman yoluyla yüreklerinizde yaşamasını dilerim. Öyle ki, Tanrının bütün doluluğuyla dolmanız için, sevgide köklenmiş ve temellenmiş olarak bütün kutsallarla birlikte Mesihin sevgisinin ne denli geniş ve uzun, yüksek ve derin olduğunu anlamaya, bilgiyi çok aşan bu sevgiyi kavramaya gücünüz yetsin.


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈapon cˈa pa Betsaida. Y cˈo cˈa jun achi moy xbeyaˈox (xbeyaˈ) chuwech. Y ri ye cˈamayon pe ri moy riˈ, xquicˈutuj utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ ri moy riche (rixin) chi nitzuˈun. 	 İsa ile öğrencileri Beytsaydaya geldiler. Orada bazı kişiler İsaya kör bir adam getirip ona dokunması için yalvardılar.


Y ri winek pan Israel cˈo cˈa chi nbequitzˈibaj quibiˈ pa tak quitinamit. 	 Herkes yazılmak için kendi kentine gitti.


Pero nabey nicˈatzin cˈa chi nkˈaxaj na tijoj pokonal, y can nikˈaxo ri wánima ruma ri woyoben apo, y sibilaj nrayij chi kˈaxnek ta chic ca ri jun cˈayewalej bautismo riˈ. 	 Katlanmam gereken bir vaftiz var. Bu vaftiz gerçekleşinceye dek nasıl da sıkıntı çekiyorum!


Pero pa ruqˈuexel chi que ta riˈ ibanon, xa ma que ta riˈ yixtajin, ruma jun kachˈalal xa nberutzujuj (nberusujuj) jun chic kachˈalal chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij. Y ri aj kˈatbel tak tzij riˈ xa ma quiniman ta ri Cristo. 	 Kardeş kardeşe karşı dava açıyor, üstelik imansızlar önünde!


Tek xa can niquichop yeqˈuiy pe ri ruxak, iwetaman cˈa riˈ chi ya xa nikˈax yan rukˈijul ri sakˈij. 	 Bunların yapraklandığını gördüğünüz zaman yaz mevsiminin yakın olduğunu kendiliğinizden anlarsınız.


Ruma riyin chare ri ley xicom yan, rumariˈ ri ley ma nicˈatzin ta chic chi nben. Wacami ri nicˈatzin chi nben ya ri nrajoˈ ri Dios. 	 Çünkü ben Tanrı için yaşamak üzere Yasa aracılığıyla Yasa karşısında öldüm.


Achique cˈa winek ri xtiniman riche (rixin) re Cˈajolaxel, xticˈojeˈ cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri winek ri ma nrajoˈ ta nunimaj ri Rucˈajol ri Dios, man cˈa xticˈojeˈ ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek; xa can cˈo chic cˈa chi nika ri royowal ri Dios pa ruwiˈ. 	 Oğul'a iman edenin sonsuz yaşamı vardır. Ama Oğul'un sözünü dinlemeyen yaşamı görmeyecektir. Tanrı'nın gazabı böylesinin üzerinde kalır.


Ri Pilato can yacˈariˈ tek xubij chare ri Jesús: ¿Can ma nawacˈaxaj ta cˈa ri niquibij ri winek chawij riche (rixin) chi yatquitzujuj (yatquisujuj)? 	 Pilatus Ona, ‹‹Senin aleyhinde yaptıkları bunca tanıklığı duymuyor musun?›› dedi.


Xapon cˈa chukaˈ jun achi ri Jairo rubiˈ. Ri achi cˈa riˈ jun chique ri principaliˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y tek riyaˈ xutzˈet apo ri Jesús, can yacˈariˈ xbexuqueˈ xbemajeˈ chuwech. 	 Bu sırada havra yöneticilerinden Yair adında biri geldi. İsayı görünce ayaklarına kapandı, ‹‹Küçük kızım can çekişiyor. Gelip ellerini onun üzerine koy da kurtulsun, yaşasın!›› diye yalvardı.


Ri kakˈ achiˈel jun kˈakˈ, y nubij ronojel ruwech itzel tak chˈabel. Ri kakˈ jun chique ri rukˈaˈ raken ri kachˈacul ri yaˈon pe chake, xa yacˈa chi xa nutzˈilobisaj ronojel ri kachˈacul, y xa nuyaˈ ri kacˈaslen pa rucˈayewal. Y ronojel riˈ xa ruma chi ri itzel winek ri rajawalul ri kˈakˈ ri nucusan riche (rixin). 	 Dil de bir ateş, bedenimizin üyeleri arasında bir kötülük dünyasıdır. Bütün varlığımızı kirletir. Cehennemden alevlenmiş olarak yaşamımızın gidişini alevlendirir.


Tek riyix niben orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios. Ruma chi ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj, can retaman chic cˈa ri achique ri rajawaxic chiwe, tek cˈa ma jane nicˈutuj ta chare. 	 Siz onlara benzemeyin! Çünkü Babanız nelere gereksinmeniz olduğunu siz daha Ondan dilemeden önce bilir.


Y ri Jesús can xerutek wi el ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos, y xubij el chique: Quixbiyin pa tinamit Jerusalem, y chiriˈ xtitzˈet cˈa chi cˈo jun achi ri rucˈamom pe yaˈ pa jun cucuˈ. Titzekelbej cˈa el. 	 O da öğrencilerinden ikisini şu sözlerle önden gönderdi: ‹‹Kente gidin, orada su testisi taşıyan bir adam çıkacak karşınıza. Onu izleyin.


riyit ri xabano chi xsamej ri Lokˈolaj Espíritu pa ránima ri jun asamajel ri xubiniˈaj David, riche (rixin) chi xubij re chˈabel reˈ: ¿Achique cˈa ruma tek ri pa tak ruwachˈulef xaxu (xaxe wi) itzel tak naˈoj ntajin rubanic, y ri winek ri yecˈo pa tak tinamit xaxu (xaxe wi) ri majun rejkalen ri yequichˈob? 	 Kutsal Ruh aracılığıyla kulun atamız Davutun ağzından şöyle dedin: ‹Uluslar neden hiddetlendi, Halklar neden boş düzenler kurdu?


Ri Dios can Espíritu wi y rumacˈariˈ ri winek nicˈatzin chi kitzij pan espíritu niquiyaˈ rukˈij, astapeˈ ma niquitzˈet ta. 	 Tanrı ruhtur, Ona tapınanlar da ruhta ve gerçekte tapınmalıdırlar.››


Can queˈichˈoboˈ cˈa jabel ri chˈabel ri quibin ca ri lokˈolaj tak profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Y chukaˈ man cˈa timestaj ta ri rupixaˈ ri Kajaf y Kacolonel, ri katzijon riyoj chiwe ri yoj apóstoles. 	 Öyle ki, kutsal peygamberlerin çok önceden söylediği sözleri ve Kurtarıcımız Rabbin elçileriniz aracılığıyla verdiği buyruğu anımsayasınız.


Ruma ri winek sibilaj ye qˈuiy. Y xaxu (xaxe wi) ri achiˈaˈ yecˈo achiˈel xa wuˈoˈ mil. Y ri Jesús xubij chique ri ye rudiscípulos: Tibij chique re winek reˈ chi quetzˈuyeˈ pa tak moc y chi nicˈaj tak ciento tiquicˈuaj quiˈ, xchaˈ chique. 	 Orada yaklaşık beş bin erkek vardı. İsa öğrencilerine, ‹‹Halkı yaklaşık ellişer kişilik kümeler halinde yere oturtun›› dedi.


Y tek ri Silas y ri Timoteo ye tzolijnek chic pe ri pa Macedonia y yecˈo chic riqˈui ri Pablo pa Corinto, yacˈariˈ tek ri Pablo más xujech riˈ chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios. Y can majun nrewaj ta cˈa chiquiwech ri israelitas ri yecˈo chiriˈ, xa can nukˈalajsaj chi ri Jesús can ya wi riˈ ri Cristo. 	 Silasla Timoteos Makedonyadan gelince, Pavlus kendini tümüyle Tanrı sözünü yaymaya verdi. Yahudilere, İsanın Mesih olduğuna dair tanıklık ediyordu.


Y yacˈariˈ tek cˈo jun chˈabel ri xpe chilaˈ chicaj y xubij: Yit cˈa riyit ri Nucˈajol y can sibilaj yatinwajoˈ, y can nucukuban wi nucˈuˈx awuqˈui, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 Göklerden, ‹‹Sen benim sevgili Oğlumsun, senden hoşnudum›› diyen bir ses duyuldu.


Y can nbij cˈa chiwe, chi ye qˈuiy chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y ri reyes ri xecˈojeˈ ojer ca, sibilaj xcajoˈ chi xquitzˈet ta ri nitzˈet riyix wacami, y xa ma xquitzˈet ta el. Can sibilaj chukaˈ xcajoˈ chi xquicˈaxaj ta ri niwacˈaxaj riyix re wacami, y xa ma xquicˈaxaj ta el, xchaˈ ri Jesús. 	 Size şunu söyleyeyim, nice peygamberler, nice krallar sizin gördüklerinizi görmek istediler, ama göremediler. Sizin işittiklerinizi işitmek istediler, ama işitemediler.››


Yacˈa ri ruyaˈal uva xa xqˈuis yan chanin chupan ri cˈulanen riˈ. Y ri María ri ruteˈ ri Jesús, xapon cˈa apo riqˈui ri Jesús y xberubij chare: Xa majun chic ri ruyaˈal uva quiqˈui, xchaˈ. 	 Şarap tükenince annesi İsaya, ‹‹Şarapları kalmadı›› dedi.


Y xtipe yan ta cˈa ri awajawaren. Y can ya ta cˈa ri nawajoˈ riyit ri xtibanatej waweˈ chuwech re ruwachˈulef, achiˈel nibanatej chilaˈ chicaj awuqˈui riyit. 	 Egemenliğin gelsin. Gökte olduğu gibi, yeryüzünde de Senin istediğin olsun.


Ma riqˈui wi riˈ, riyoj can cˈo wi naˈoj nikacˈut chiquiwech ri kachˈalal ri can ye qˈuiyinek chic chupan ri ruchˈabel ri Dios. Ri naˈoj ri nikacˈut riyoj ma riche (rixin) ta re ruwachˈulef, ni ma quiche (quixin) ta chukaˈ winek ri nimaˈk quikˈij chuwech re ruwachˈulef; ri xa napon jun kˈij tek xqueqˈuis. 	 Gerçi olgun kişiler arasında bilgece sözler söylüyoruz; ama bu bilgelik ne şimdiki çağın, ne de bu çağın gelip geçici önderlerinin bilgeliğidir.


Can ma tiwajoˈ ta cˈa chi ri winek niquibij tijonel chiwe. Ruma xa can xu (xe) wi Jun ri Tijonel cˈo y riˈ ya ri Cristo. 	 Kimse sizi ‹Önder› diye çağırmasın. Çünkü tek önderiniz var, O da Mesihtir.


Y ri winek riˈ can xetzˈuyeˈ cˈa pa ruwiˈ ri kˈayis, y xquicˈualaˈ cˈa quiˈ pa tak ciento y pa nicˈaj tak ciento. 	 Halk yüzer ellişer kişilik bölükler halinde oturdu.


Tabij chique ri kachˈalal chi tiquinimaj ronojel reˈ, riche (rixin) chi niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen, y riqˈui riˈ majun tzij ri nibix ta chiquij. 	 Ayıplanacak duruma düşmemeleri için onları bu konularda uyar.


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, ri aj tzˈibaˈ y chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, xquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa xtikabij chare wacami? xechaˈ ka. Ruma wi nikabij chi ri Juan ya ri Dios ri takayon pe, ri Jesús xa xtubij cˈa chake chi achique cˈa ruma tek ma xinimaj ta ri xubij. 	 Bunu aralarında şöyle tartışmaya başladılar: ‹‹ ‹Tanrıdan› dersek, ‹Öyleyse ona niçin inanmadınız?› diyecek.


Wachˈalal, wacami nwajoˈ ntzijoj chic jun bey chiwe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri xintzijoj chiwe tek xicˈojeˈ iwuqˈui. Y riyix can xicˈul wi ri chˈabel ri xintzijoj chiwe, y can cof yixcˈo chupan. 	 Şimdi, kardeşler, size bildirdiğim, sizin de kabul edip bağlı kaldığınız Müjdeyi anımsatmak istiyorum.


Cˈacˈariˈ xberucˈakaˈ ca chupan ri itzel jul ri kˈekuˈm rupan, xutzˈapij ca y xuyaˈ ca jun retal ri acuchi (achique) niban wi oquen, riche (rixin) chi majun nijako. Queriˈ xban ca chare, riche (rixin) chi ma yerukˈol ta chic más ri winek ri yecˈo pa ronojel ruwachˈulef, hasta que nitzˈaket na jun mil junaˈ. Yacˈa tek kˈaxnek chic ri jun mil junaˈ riˈ, yacˈariˈ tek cˈo chi nbejak pe jubaˈ, pero ma riche (rixin) ta qˈuiy tiempo. 	 Bin yıl tamamlanıncaya dek ulusları bir daha saptırmasın diye onu dipsiz derinliklere attı, oraya kapayıp girişi mühürledi. Bin yıl geçtikten sonra kısa bir süre için serbest bırakılması gerekiyor.


Yacˈa ri jun ri nichˈo pe wuqˈui chilaˈ chicaj, pa rucamul xubij chic pe chuwe: Ronojel ri chˈajchˈojsan chic pe ruma ri Dios, can chˈajchˈoj wi riˈ, y man cˈa tabij ta chi ma chˈajchˈoj ta, xinucheˈex. 	 ‹‹Ses ikinci kez gökten geldi: ‹Tanrının temiz kıldıklarına sen bayağı deme› dedi.


Y tipixabalaˈ iwiˈ riqˈui ri chˈabel ri nubij ri salmos, ri himnos y nicˈaj chic bix ri yeˈalex pa tak iwánima ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Can quixbixan cˈa riqˈui ronojel iwánima y tiyaˈ rukˈij ri Ajaf. 	 Birbirinize mezmurlar, ilahiler, ruhsal ezgiler söyleyin; yürekten Rabbe ezgiler, mezmurlar okuyun;


Y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Ma tikachop ta cˈa chupan re nimakˈij reˈ, riche (rixin) chi ma yeyacatej ta pe ri winek chikij, xechaˈ. 	 ‹‹Bayramda olmasın, yoksa halk arasında kargaşalık çıkar›› diyorlardı.


Y ri Anás ri jun nimalaj sacerdote ri rubanon ca, tek xbepabex cˈa ri Jesús chuwech, cˈo cˈa ri xracˈaxaj chare. Riyaˈ xracˈaxaj cˈa chare ri Jesús ri achique rubanic quicˈaslen ri yetzekelben riche (rixin) y chukaˈ xracˈaxaj chare achique rubanic chi chˈabel ri nucˈut chiquiwech ri winek. 	 Başkâhin İsaya, öğrencileri ve öğretisiyle ilgili sorular sordu.


Rumariˈ sibilaj cˈa xquixibij quiˈ, y xsach quicˈuˈx. Y can yacˈariˈ tek xequitzˈet ye caˈiˈ achiˈel achiˈaˈ ye paˈel apo quiqˈui, y nitzˈitzˈan ri quitziak. 	 Onlar bu durum karşısında şaşırıp kalmışken, şimşek gibi parıldayan giysilere bürünmüş iki kişi yanlarında belirdi.


Y xintzˈet cˈa chi niquitzujuj (niquisujuj) ruma ma nuben ta ri nubij ri quiley riyeˈ. Pero ma rucˈamon ta (ma takal ta chrij) chi nitzˈapix pa cárcel o nicamisex. 	 Suçlamanın, Yahudilerin yasasına ilişkin bazı sorunlarla ilgili olduğunu öğrendim. Ölüm ya da hapis cezasını gerektiren herhangi bir suçlama yoktu.


Riˈ ruma chi ri rachoch ri Dios can cˈo wi rukˈij. Yacˈa re wacami, yincˈo riyin ri más nukˈij que chuwech ri rachoch ri Dios. 	 Size şunu söyleyeyim, burada tapınaktan daha üstün bir şey var.


Rumariˈ riyin can majun bey xquitaneˈ ta chi nnataj quereˈ chiwe, astapeˈ ta na riyix can iwetaman wi y chukaˈ can cukul wi icˈuˈx riqˈui re kitzij chˈabel re ntzˈibaj chiwe. 	 Onun için, her ne kadar bunları biliyorsanız ve sahip olduğunuz gerçekle pekiştirilmişseniz de, bunları size her zaman anımsatacağım.


Rumariˈ riyix tichajij cˈa ri icˈaslen. Y wi cˈo jun awachˈalal ri cˈo jun pokon nuben chawe, tabij cˈa chare chi ma utz ta xuben. Y wi ri nibano pokon chawe norucˈutuj cuybel rumac chawech ruma xtzolin pe rucˈuˈx, tacuyuˈ cˈa rumac. 	 Yaşantınıza dikkat edin! Kardeşiniz günah işlerse, onu azarlayın; tövbe ederse, bağışlayın.


Ri aj tzˈibaˈ y ri fariseos, can ma niquiyaˈ ta ca jubaˈ ri Jesús, cˈo ta nicajoˈ riyeˈ chi niquicˈaxaj chi Riyaˈ cˈo ta jun chˈabel ri ma rucˈamon ta ri nubij y nika ta pa quikˈaˈ, riche (rixin) chi niquitzujuj (niquisujuj). Yacˈa ri Jesús can ruyon cˈa pa ruchojmil ri yerubij. 	 Ağzından çıkacak bir sözle O'nu tuzağa düşürmek için fırsat kolluyorlardı.


Astapeˈ xquitzˈet chi ri Jesús caminek chic, jun cˈa chique ri soldados xujuˈ ri rutzaˈn ri rulanza pa rupox (rucˈalcˈaˈx) ri Jesús, y can yacˈariˈ tek xbeˈel pe quicˈ y yaˈ. 	 Ama askerlerden biri Onun böğrünü mızrakla deldi. Böğründen hemen kan ve su aktı.


Ri Festo xtzijon cˈa quiqˈui ri aj kˈatbel tzij ri yetoˈo apo riche (rixin), y cˈacˈariˈ xubij chare ri Pablo: Riyit xacˈutun chi ya ri César nikˈato tzij pan awiˈ. Can yacˈariˈ riˈ, yabe cˈa pa Roma chuwech ri César, xucheˈex ri Pablo. 	 Festus, danışma kuruluyla görüştükten sonra şu yanıtı verdi: ‹‹Davanı Sezara ilettin, Sezara gideceksin.››


Yacˈa chuwech ri Ajaf Dios chi achi chi ixok xa junan kakˈij. Ri ixok can rajawaxic wi cˈa chare ri achi y queriˈ chukaˈ ri achi can rajawaxic wi chare ri ixok. 	 Ne var ki, Rabde ne kadın erkekten ne de erkek kadından bağımsızdır.


Y cˈacˈariˈ tek ri Elías xuben chic orar jun bey y xucˈutuj chare ri Dios chi tubanaˈ chic job pa ruwiˈ re ruwachˈulef y can queriˈ wi xbanatej. Y ri ticoˈn xewachin chic jun bey. 	 Yeniden dua etti; gök yağmurunu, toprak da ürününü verdi.


Ri xquebano cˈa ri kˈatoj, can cˈo cˈa rajel ruqˈuexel xtiquicˈul; y ri ruwech ri ticoˈn ri xtiquimol ca, yacˈariˈ ri winek ri can xtiquicˈul quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, riche (rixin) chi queriˈ, ri ye tiquiyon ca ri ruchˈabel ri Dios, y ri yecˈolo ruwech ri ticoˈn riˈ, junan cˈa xtiquicot ri cánima. 	 Eken ve biçen birlikte sevinsinler diye, biçen kişi şimdiden ücretini alır ve sonsuz yaşam için ürün toplar.


Quecˈariˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios, xchaˈ ri Jesús chique ri achiˈaˈ riˈ. Y ri Jesús xeruyaˈ cˈa ca chiriˈ ri achiˈaˈ riˈ. Riyaˈ xel el ri pa tinamit Jerusalem y xbe cˈa pa tinamit Betania. Cˈa chiriˈ cˈa xbe wi riche (rixin) chi xbeˈuxlan ri jun akˈaˈ riˈ. 	 İsa onları bırakıp kentten çıktı. Beytanyaya dönüp geceyi orada geçirdi.


Y ri rajaf ri jay xquixrucˈuaj cˈa pa jun rucaˈn tanaj (wik) chare ri jay. Y chiriˈ cˈo jun nimajay ri chojmirisan chic rupan. Ya ri chiriˈ tibanaˈ wi ruchojmil ri xtikatij chupan re pascua, xeˈucheˈex el ruma ri Jesús. 	 Ev sahibi size üst katta döşenmiş, hazır büyük bir oda gösterecek. Orada bizim için hazırlık yapın.››


Can quecˈariˈ tibanaˈ riyix, can quiniwoyobej apo. Achiˈel ri achi chajinel, ruma ma retaman ta ajan (jampeˈ) xtoka ri rajaf ri jay, riyaˈ cˈo chi noyoben apo. Ruma ri rajaf ri jay riqˈui jubaˈ xa noka tek ntoc pe ri akˈaˈ, o ya ri pa nicˈaj akˈaˈ, o tek yesiqˈuin pe ri ecˈ tek xa nipe yan rusekeric o ri nimakˈaˈ yan. Rumariˈ riyix can quiniwoyobej apo. 	 Siz de uyanık kalın. Çünkü ev sahibi ne zaman gelecek, akşam mı, gece yarısı mı, horoz öttüğünde mi, sabaha doğru mu, bilemezsiniz.


Pero ri achiˈaˈ riˈ xquibij chare ri achi ri nitzuˈun chic: Riyit can yit aj mac pe tek xatalex, ¿y nawajoˈ yojatijoj riyoj? xechaˈ chare. Y xquelesaj cˈa pe ri achi riˈ, ri chiriˈ. 	 Onlar buna karşılık, ‹‹Tamamen günah içinde doğdun, sen mi bize ders vereceksin?›› diyerek onu dışarı attılar.


Y chukaˈ ma xucuy ta chic quimac ri winek ri xemacun ri ojer ca. Xa xutek pe jun nimalaj kˈekal job pa quiwiˈ quinojel ri ma utz ta quicˈaslen xquicˈuaj chuwech Riyaˈ. Pero xucol ri Noé y ri wukuˈ chic winek. Y ya ri Noé ri xyaˈo rubixic chique ri winek achique rucˈuaxic jun cˈaslen choj chuwech ri Dios. 	 Tanrı eski dünyayı da esirgemedi. Ama tanrısızların dünyasına tufanı gönderdiğinde, doğruluk yolunu bildiren Nuhu ve yedi kişiyi daha korudu.


Yacˈa ri Judas ri xjacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek, tek xutzˈet chi ri Jesús xa nitak pa camic, yacˈariˈ tek riyaˈ xpe kˈaxon pa ránima y xberutzolij ca ri juwinek lajuj sakapuek chique ri principaliˈ tak sacerdotes y chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij. 	 İsaya ihanet eden Yahuda, Onun mahkûm edildiğini görünce yaptığına pişman oldu. Otuz gümüşü başkâhinlere ve ileri gelenlere geri götürdü.


Y ri discípulos xquimey tek xquitzˈet ri xuben ri Jesús y niquibilaˈ cˈa: ¿Achique cˈa rubanic chi achi reˈ? Ruma hasta ri cakˈikˈ y ri yaˈ can niquinimaj wi chukaˈ rutzij, xechaˈ. 	 Hepsi hayret içinde kaldı. ‹‹Bu nasıl bir adam ki, rüzgar da göl de Onun sözünü dinliyor?›› dediler.


Yacˈa riyix ri can niwacˈaxaj wi ri nuchˈabel, tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe: Can queˈiwajoˈ cˈa ri yeˈetzelan iwuche (iwixin), y tibanaˈ utzil chique ri winek ri itzel niquinaˈ chiwe. 	 ‹‹Ama beni dinleyen sizlere şunu söylüyorum: Düşmanlarınızı sevin, sizden nefret edenlere iyilik yapın, size lanet edenler için iyilik dileyin, size hakaret edenler için dua edin.


Rumariˈ ri tinamit caˈiˈ cˈa rubanon, ruma nicˈaj yecˈo quiqˈui ri israelitas ri ma quiniman ta, y ri nicˈaj chic yecˈo quiqˈui ri apóstoles. 	 Kent halkı ikiye bölündü. Bazıları Yahudilerin, bazıları da elçilerin tarafını tuttu.


Can queˈinimaj ri kachˈalal pastores. Can tinimaj titakej ri quitzij ruma ye riyeˈ ri yechajin ri iwánima, y quetaman chi cˈo chi nbequijachaˈ na cuenta chuwech ri Dios. Tinimaj cˈa quitzij ri kachˈalal riˈ, riche (rixin) chi queriˈ can riqˈui quicoten nbequijachaˈ cuenta chuwech ri Dios. Ruma wi xa riqˈui bis nbequijachaˈ cuenta, riˈ xa rucˈayewal nucˈom pe chiwe riyix. 	 Önderlerinizin sözünü dinleyin, onlara bağlı kalın. Çünkü onlar canlarınız için hesap verecek kişiler olarak sizi kollarlar. Onların sözünü dinleyin ki, görevlerini inleyerek değil -bunun size yararı olmaz- sevinçle yapsınlar.


Y ri Jesús xbe chic cˈa apo jun bey chubanic orar. Riyaˈ xucamuluj chic cˈa rubixic ri chˈabel ri xerubij chupan ri oración ri xa cˈa jubaˈ tuben ka. 	 Yine uzaklaştı, aynı sözleri tekrarlayarak dua etti.


Ruma xaxu (xaxe) wi cˈa jun Dios cˈo. Y xaxu (xaxe) wi jun kˈaxanel cˈo pa nicˈaj ri nibano chi junan kawech riqˈui ri Dios. Ri nibano ri samaj riˈ ya ri Jesucristo ri xoc winek achiˈel riyoj. 	 Çünkü tek Tanrı ve Tanrıyla insanlar arasında tek aracı vardır. O da insan olan ve kendisini herkes için fidye olarak sunmuş bulunan Mesih İsadır. Uygun zamanda verilen tanıklık budur.


Yinapon iwuqˈui pero nabey nwajoˈ yikˈax na pa Macedonia y cˈacˈariˈ xquinapon iwuqˈui riyix. 	 Makedonyadan geçtikten sonra yanınıza geleceğim. Çünkü Makedonyadan geçmek niyetindeyim.


Riyin can xinmey tek xinwacˈaxaj chi riyix niwajoˈ niyaˈ yan ca ri Dios y chukaˈ ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyix xa jun wi chic chi naˈoj ri niwajoˈ nichop el rutzekelbexic y nej yixbe wi ca chare ri Dios, ri Dios ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) riche (rixin) chi xuyaˈ ri rutzil ri Cristo pan iwiˈ. 	 Sizi Mesihin lütfuyla çağıranı bırakıp değişik bir müjdeye böylesine çarçabuk dönmenize şaşıyorum.


Y can achiˈel wi cˈa ri rutzil ri Dios ri xuyaˈ chuwe, can quecˈariˈ ri rusamaj ri nben. Rumariˈ xinoc achiˈel jun utzilaj aj banoy jay. Y tek xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, yariˈ tek achiˈel xinben ri rucimiento ri jay. Pero ma yin ta cˈa riyin yipaban anej ri jay. Xa yecˈo nicˈaj chic ri xquepaban anej ri jay. Y quinojel cˈa ri xquepaban ri jay, can tiquitzˈetaˈ cˈa chi jabel rupabaxic tiquibanaˈ chare. 	 Tanrının bana lütfettiği görev uyarınca bilge bir mimar gibi temel attım, başkaları da bu temel üzerine inşa ediyor. Herkes nasıl inşa ettiğine dikkat etsin.


Ruma chupan cˈa re jun pozo reˈ xrelesaj wi ruyaˈ ri kamamaˈ Jacob, quiyaˈ ri ralcˈual y quiyaˈ chukaˈ quinojel ri chicop ri xeruqˈuiytisaj. ¿Acuchi (achique) ta cˈa xtacˈom wi ri yaˈ ri natzuj (nasuj)? ¿La más ta cˈa nim akˈij riyit que chuwech ri kamamaˈ Jacob chi ma waweˈ ta cˈa nacˈom wi ri yaˈ? xchaˈ ri ixok. 	 Sen, bu kuyuyu bize vermiş, kendisi, oğulları ve davarları ondan içmiş olan atamız Yakuptan daha mı büyüksün?››


Yacˈa riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ can cˈo chic ri lokˈolaj icukbel cˈuˈx y pa ruwiˈ riˈ can quixqˈuiy cˈa chupan ri icˈaslen riqˈui ri Dios. Y can tibanaˈ cˈa orar achiˈel nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Ama siz, sevgili kardeşlerim, kendinizi tümden kutsal olan imanınızın temeli üzerinde geliştirin. Kutsal Ruhun yönetiminde dua edin.


Tek ri rey Herodes xracˈaxaj ri xquibij ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ, xsach rucˈuˈx. Y can queriˈ cˈa chukaˈ xquicˈulwachij ri winek ri aj pa tinamit Jerusalem. 	 Kral Hirodes bunu duyunca kendisi de bütün Yeruşalim halkı da tedirgin oldu.


Riyoj can ronojel cˈa ri cˈo pa kánima ri nikabij chiwe riyix kachˈalal ri yixcˈo chiriˈ pa Corinto. Y kas kitzij wi cˈa chi yixkajoˈ riqˈui ronojel kánima. 	 Ey Korintliler, sizinle açıkça konuştuk, size yüreğimizi açtık.


Y ri ijaˈtz ri xeka cojol tak abej, can nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek. Ri winek riˈ can sibilaj cˈa yequicot tek niquicˈul ri ruchˈabel ri Dios pa tak cánima. Pero ruma can ma xbe ta ka jabel rucˈamal ri ruchˈabel ri Dios pa tak cánima, xa can ma niyaloj ta cˈa ri quicoten quiqˈui. Y tek yetojtobex, niquiyaˈ ca ri Dios. 	 Kayalık yere düşenler, işittikleri sözü sevinçle kabul eden, ama kök salamadıkları için ancak bir süre inanan kişilerdir. Böyleleri denendikleri zaman imandan dönerler.


Yacˈa riyin xinbij chique chi ri kaley riyoj romanos ma nuyaˈ ta kˈij chi choj ta natek pa camic jun winek. Ri kaley riyoj nubij cˈa chi ri chapon chˈaˈoj chrij, niyaˈox (nyaˈ) na kˈij chare riche (rixin) chi nichˈo na quiqˈui ri ye chapayon chˈaˈoj chrij riche (rixin) chi nutoˈ riˈ chiquiwech. 	 ‹‹Ben onlara, ‹Herhangi bir sanığı, kendisini suçlayanlarla yüzleştirmeden, kendisine yöneltilen ithamlarla ilgili olarak savunma fırsatı vermeden, onu suçlayanların eline teslim etmek Romalıların geleneğine aykırıdır› dedim.


Riyin xa can wetaman cˈa iwech chi riyix xa ma niwajoˈ ta ri Dios pa tak iwánima. 	 Ama ben sizi bilirim, içinizde Tanrı sevgisi yoktur.


Can cukul wi cˈa kacˈuˈx riqˈui ri cˈacˈacˈ trato chi ma xtiqˈuis ta ka rukˈij, y rumariˈ can ma nikewaj ta rukˈalajsaxic chique ri winek. 	 Böyle bir umuda sahip olduğumuz için büyük cesaretle konuşabiliriz.


Pero ruma chupan ri ley queriˈ nubij, rumariˈ xbecˈulun pe ri mac ri cˈo pa wánima. Xuben chuwe chi xbecˈastej pe ronojel quiwech itzel tak raybel ri yecˈo wuqˈui. Man ta cˈo ri ley, caminek ta ri mac ri cˈo pa wánima. 	 Ne var ki günah, bu buyruğun verdiği fırsatla içimde her türlü açgözlülüğü üretti. Çünkü Kutsal Yasa olmadıkça günah ölüdür.


Y ye israelitas chukaˈ ri xebin chi ticamisex ri Ajaf Jesucristo y ri israelitas ri xecˈojeˈ ojer ca xequicamisalaˈ chukaˈ ye qˈuiy chique ri profetas ri xetak quiqˈui. Y chukaˈ israelitas ri xeˈokotan pe kiche (kixin) riyoj wacami. Riyeˈ can ma niquiben ta ri nika chuwech ri Dios y xa yequetzelaj quinojel ri winek. 	 Rab İsayı ve peygamberleri öldüren, bize de zulmeden Yahudilerdir. Öteki uluslardan olanlarla konuşmamızı ve böylece onların kurtulmasını engellemekle Tanrının hoşnutsuzluğuna yol açıyor ve bütün insanlara karşı geliyorlar. Böylece durmadan günahlarına günah katıyorlar. Sonunda Tanrının gazabına uğradılar.


Y can ya wi ri Dios chojmirisayon chi xtuyaˈ na jun chic kachˈacul ri ma xticom ta chic. Y chukaˈ ruyaˈon ri Lokˈolaj Espíritu chake riche (rixin) jun retal chi can kitzij chi can nbekilaˈ na wi ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Bizleri tam bu amaç için hazırlamış ve güvence olarak bize Ruhu vermiş olan Tanrıdır.


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj chi can sibilaj cˈa quichˈabel winek ri niwajin chicaj. Y ri winek riˈ riqˈui cˈa quichukˈaˈ niquibij: Tinimirisaj rubiˈ ri Kajaf Dios, ruma riqˈui Riyaˈ petenak wi ri colotajic, riche (rixin) Riyaˈ ri uchukˈaˈ, y can cˈo chukaˈ rukˈij y rucˈojlen. 	 Bundan sonra gökte büyük bir kalabalığın sesini andıran yüksek bir ses işittim. ‹‹Haleluya!›› diyorlardı. ‹‹Kurtarış, yücelik ve güç Tanrımıza özgüdür.


Y tek ri ye aj kˈatbel tzij xequitzˈet chi ri Pedro y ri Juan can majun xibinriˈil chiquiwech, astapeˈ xa ye relic winek y ni xa ta quetaman niquisiqˈuij ruwech wuj, can xequimey y rumariˈ xquetamaj chi riyeˈ can xecˈojeˈ wi riqˈui ri Jesús. 	 Kurul üyeleri, Petrusla Yuhannanın yürekliliğini görüp de bunların eğitim görmemiş, sıradan kişiler olduklarını anlayınca şaştılar ve onların İsayla birlikte bulunduklarını farkettiler.


Riyix ixokiˈ ri cˈo iwachijlal, can rucˈamon wi chi queˈinimaj queˈitakej ri iwachijlal, ruma iwetaman chi ri Ajaf yariˈ ri nika chuwech chi niben. 	 Ey kadınlar, Rabbe bağımlı olduğunuz gibi, kocalarınıza bağımlı olun.


Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. Ri rutziak cˈa ri Juan ri Bautista banon riqˈui rusmal camello, y rucusan jun tzˈum ri oconek ximibel xerupan. Y ri ruway ye cˈa ri sacˈ y ri cab ri niquiyaˈ ri tak chicop pa tak juyuˈ. 	 Yahyanın deve tüyünden giysisi, belinde deri kuşağı vardı. Yediği, çekirge ve yaban balıydı.


Riyaˈ yoj rutoˈon cˈa riyoj israelitas ri can yoj ruchaˈon wi riche (rixin) chi nikaben ri rusamaj. Ma yoj rumestan ta ca y rujoyowan kawech. 	 Atalarımıza söz verdiği gibi, İbrahime ve onun soyuna sonsuza dek Merhamet etmeyi unutmayarak Kulu İsrailin yardımına yetişti.››


Y ronojel cˈa cheˈ ri ma niquiyaˈ ta utzilaj tak quiwech, yechoy el y cˈacˈariˈ yecˈak pa kˈakˈ. 	 İyi meyve vermeyen her ağaç kesilip ateşe atılır.


Jun tinamit xtiyacatej cˈa el chi nberubanaˈ chˈaˈoj riqˈui jun chic tinamit. Yecˈo cˈa chukaˈ nimaˈk tak ruwachˈulef ri xqueyacatej el chi nbequibanaˈ chˈaˈoj quiqˈui nicˈaj chic nimaˈk tak ruwachˈulef. Xquepe cˈa yabil, wayjal y chukaˈ nimalaj tak silonel xabachique lugar chare re ruwachˈulef. 	 Ulus ulusa, devlet devlete savaş açacak; yer yer kıtlıklar, depremler olacak.


Ma quixkˈoran ta, xa can riqˈui ronojel iwánima tibanaˈ ri rusamaj ri Ajaf y can timekˈeˈ icˈuˈx chubanic. 	 Gayretiniz eksilmesin. Ruhta ateşli olun. Rabbe kulluk edin.


Y ma ruma ta chi cˈo samaj ri xiben tek xiwil ri colotajic, riche (rixin) chi queriˈ majun ri xticowin ta xtunimirisaj riˈ y xtubij ta chi riyin xicowin xincol wiˈ. 	 Kimsenin övünmemesi için iyi işlerin ödülü değildir.


Rumacˈariˈ ri Juan xubij chique ri winek ri ye aponak riqˈui: Riyin pa yaˈ yixinben wi bautizar. Pero cˈo cˈa jun achi ri xtipe re chkawech apo, ri xquixruben bautizar riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu y riqˈui kˈakˈ. Ri Jun cˈa ri xtipe, can más wi nim rukˈij y can más wi nim ruchukˈaˈ que chinuwech riyin. Rumariˈ riyin ma yin rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi nquir ri ruximbel ri ruxajab. 	 Yahya ise hepsine şöyle yanıt verdi: ‹‹Ben sizi suyla vaftiz ediyorum, ama benden daha güçlü Olan geliyor. Ben Onun çarıklarının bağını çözmeye bile layık değilim. O sizi Kutsal Ruhla ve ateşle vaftiz edecek.


Y ri ijaˈtz ri xka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal, can nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex ruma jun winek. Pero ri winek riˈ xa ya cˈa ri nrajoˈ re tiempo reˈ ri nuben y nikˈolotej cˈa pa rukˈaˈ ri beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef, y rumariˈ xa nijikˈ cˈa ri ruchˈabel ri Dios ri cˈo riqˈui. Y can majun bey cˈa xtiwachin ta jabel ri ruchˈabel ri Dios pa rucˈaslen. 	 Dikenler arasında ekilen de şudur: Sözü işitir, ama dünyasal kaygılar ve zenginliğin aldatıcılığı sözü boğar ve ürün vermesini engeller.


Y ri Jesús xtzolin pa Galilea, y nojnek ránima riqˈui ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. Y pa quinojel cˈa tinamit ri yecˈo pe chunakajal ri Galilea, xbe rutzijol ri Jesús ruma ri yerubanalaˈ. 	 İsa, Ruhun gücüyle donanmış olarak Celileye döndü. Haber bütün bölgeye yayıldı.


Y ri achi siquirnek, can yacˈariˈ tek xyacatej anej chiquiwech quinojel ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. Y xucˈol el ri ruwarabel ri acuchi (achique) cotzˈoban wi pe, y xbe. Y riyaˈ nuyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios ri xtzolin el chrachoch. 	 Adam onların gözü önünde hemen ayağa kalktı, üzerinde yattığı yatağı topladı ve Tanrıyı yücelterek evine gitti.


Ri Dios ruyaˈon ri rutzil chuwe y yin ruyaˈon chupan ri rusamaj. Rumariˈ nbij chiwe chiˈiwonojel: Ma tichˈob ta ka chi más nim ikˈij que chuwech ri can yatajnek chiwe ruma ri Dios. Chiˈijujunal xa tichˈoboˈ na ka iwiˈ chi utz achique chi samaj ri yatajnek chiwe ruma ri Dios, wi jun samaj nim o coˈol, ri can cukul icˈuˈx chubanic. 	 Tanrının bana bağışladığı lütufla hepinize söylüyorum: Kimse kendisine gereğinden çok değer vermesin. Herkes Tanrının kendisine verdiği iman ölçüsüne göre düşüncelerinde sağduyulu olsun.


Xpe ri Jesús xubij chare ri capitán: Yibe cˈa y xtincˈachojsaj ri amozo, xchaˈ chare. 	 İsa, ‹‹Gelip onu iyileştireceğim›› dedi.


¿Achique ruma tek riyix niben quereˈ? Riyoj xa yoj winek achiˈel riyix, y yoj petenak iwuqˈui riche (rixin) chi nokabij chiwe chi queˈiyaˈ ca ri xa majun quejkalen, achiˈel re yixtajin chubanic, y tinimaj cˈa ri cˈaslic Dios ri banayon ronojel. Ri banayon ri caj y ri yecˈo chuwech, ri banayon re ruwachˈulef y ri yecˈo chuwech, ri banayon ri mar y ri yecˈo chupan. 	 ‹‹Efendiler, neden böyle şeyler yapıyorsunuz?›› diye bağırdılar. ‹‹Biz de sizin gibi insanız, aynı yaradılışa sahibiz. Size müjde getiriyoruz. Sizi bu boş şeylerden vazgeçmeye, yeri, göğü, denizi ve bunların içindekilerin hepsini yaratan, yaşayan Tanrıya dönmeye çağırıyoruz.


Ruma chilaˈ chicaj riqˈui ri Katataˈ Dios nika wi pe ronojel ri jabel tak sipanic. Riqˈui Riyaˈ petenak wi ronojel ri sakil. Achiˈel ri kˈij, ri icˈ y ri chˈumilaˈ, ri niquijalalaˈ quiˈ. Y xa can xu (xe) wi cˈa ri Dios ri ma nijalatej ta. 	 Her nimet, her mükemmel armağan yukarıdan, kendisinde değişkenlik ya da döneklik gölgesi olmayan Işıklar Babasından gelir.


Ri xtzˈetetej cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ, can nuyaˈ wi xibinriˈil. Rumariˈ hasta ri Moisés, ri ucˈuayon quiche (quixin) ri katiˈt kamamaˈ, xubij: Yibarbot (yibaybot) ruma nxibin wiˈ, xchaˈ. 	 Görünüm öyle korkunçtu ki, Musa, ‹‹Çok korkuyorum, titriyorum›› dedi.


Yacˈa ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef can xu (xe) wi xquitzˈet chi ya ri rucˈajol ri rajaf ri ulef ri xapon, xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Yareˈ ri xtoc ca rajaf ronojel re ulef re kakajon. Wacami quixam pe, tikacamisaj riche (rixin) chi queriˈ re ulef reˈ ntoc ca kiche (kixin) riyoj, xechaˈ. 	 ‹‹Ama bağcılar birbirlerine, ‹Mirasçı budur, gelin onu öldürelim, miras bizim olur› dediler.


Ri Jesús quecˈariˈ ri xubij, riche (rixin) chi queriˈ nibanatej na cˈa achiˈel ri rubin. Riyaˈ can rubin wi cˈa: Chique ri xeˈayaˈ chuwe, majun chic cˈa ri xsach ta ca. 	 Kendisinin daha önce söylediği, ‹‹Senin bana verdiklerinden hiçbirini yitirmedim›› şeklindeki sözü yerine gelsin diye böyle konuştu.


Ri Abraham can jabel wi cˈa retaman chi ri Dios can cˈo uchukˈaˈ riqˈui riche (rixin) chi nuben ri rubin. 	 Tanrının vaadini yerine getirecek güçte olduğuna tümüyle güvendi.


Y queriˈ cˈa chukaˈ riyix achiˈaˈ, can riqˈui cˈa naˈoj ticˈuaj iwiˈ quiqˈui ri iwixjaylal. Tiyaˈ quikˈij achiˈel ri rucˈamon chi niben quiqˈui, ruma riyeˈ ma junan ta quichukˈaˈ iwuqˈui riyix y ruma chukaˈ chi junan xtoc iwuche (iwixin) ri utzilaj cˈaslen ri nuyaˈ ri rutzil ri Dios chiwe. Queriˈ tibanaˈ quiqˈui riyeˈ riche (rixin) chi queriˈ ri iˈoraciones choj napon riqˈui ri Dios. 	 Bunun gibi, ey kocalar, siz de daha zayıf varlıklar olan karılarınızla anlayış içinde yaşayın. Tanrının lütfettiği yaşamın ortak mirasçıları oldukları için onlara saygı gösterin. Öyle ki, dualarınıza bir engel çıkmasın.


Y riqˈui cˈa ri kachˈalal Epafras xiwacˈaxaj wi ri ruchˈabel ri Dios. Riyaˈ jun samajel ri kachibil riyoj, y sibilaj cˈa nikajoˈ. Riyaˈ jun rusamajel ri Cristo ri can nuben wi ri samaj chiriˈ chicojol riyix. 	 Müjdeyi bizim adımıza Mesihin güvenilir hizmetkârı olan sevgili emektaşımız Epafrastan öğrendiniz.


Wachˈalal, ma itzel ta quixchˈo chrij jun chic kachˈalal. Ruma wi xtibij itzel chrij jun chic kachˈalal, can chrij ri ley riche (rixin) ri Dios yixchˈo wi. Wi xtibij chi jun kachˈalal ma utz ta ri rucˈaslen chuwech ri Dios, niben cˈa chare ri ruley ri Dios chi ma utz ta. Y riqˈui riˈ ma niben ta ri nubij ri ley. Xa niben achiˈel yix aj kˈatbel tzij chrij ri ley. 	 Kardeşlerim, birbirinizi yermeyin. Kardeşini yeren ya da yargılayan kişi, Yasayı yermiş ve yargılamış olur. Yasayı yargılarsan, Yasanın uygulayıcısı değil, yargılayıcısı olursun.


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri ye aj tzˈibaˈ xpe coyowal, ruma ri Jesús qˈuiy milagros ri yerubanalaˈ, y ruma chukaˈ ri acˈalaˈ riqˈui cˈa quichukˈaˈ niquibilaˈ chiriˈ pa rachoch ri Dios: ¡Matiox chi xoka ralcˈual ca ri David! yechaˈ. Y ya cˈa riˈ ri xyaco coyowal. 	 Ne var ki, başkâhinlerle din bilginleri, Onun yarattığı harikaları ve tapınakta, ‹‹Davut Oğluna hozana!›› diye bağıran çocukları görünce öfkelendiler.


Y ronojel cˈa reˈ, can nkˈalajsaj yan ca chiwe, riche (rixin) chi can cˈo ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx pa tak iwánima. Y ri uxlanibel cˈuˈx riˈ xticˈojeˈ ri pa tak iwánima, wi icukuban icˈuˈx wuqˈui. Y nbij cˈa chukaˈ ca chiwe, chi chuwech re ruwachˈulef can cˈo tijoj pokonal ri xtikˈaxaj. Pero can ticukubaˈ icˈuˈx, ruma riyin xichˈacon yan chrij ri itzel winek ri chapayon riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 Bunları size, bende esenliğiniz olsun diye söyledim. Dünyada sıkıntınız olacak. Ama cesur olun, ben dünyayı yendim!››


Pero cˈa jubaˈ cˈa koj‑el el chiriˈ, tek xocˈulun jun nimalaj cakˈikˈ ri petenak pa ruwiˈ el jubaˈ chare ri acuchi (achique) nikatzˈet chi ntel wi pe ri kˈij, jun cakˈikˈ ri sibilaj nim ruchukˈaˈ, y norupaxij riˈ chuwech ri barco ri yoj benak wi. 	 Ne var ki, çok geçmeden karadan Evrakilon denen bir kasırga koptu.


Chukaˈ can rubanon chake konojel ri yojcˈo chuwech re ruwachˈulef chi xa riqˈui jun winek yoj petenak wi, y katalun kiˈ chuwech re ruwachˈulef re yojcˈo wi y rubin chukaˈ chic ri quitiempo re karuwachˈulef y ri mojones riche (rixin) ri kalugar. 	 Ulusların sürelerini ve yerleşecekleri bölgelerin sınırlarını önceden saptadı.


Xabachique ta na tinamit o xabachique ta na aldea ri yixapon wi, nabey na tiwetamaj achique winek ri utz chi yixapon pa rachoch. Y can chiriˈ cˈa quixcˈojeˈ wi ka, y can cˈa ya tek yixel pe chupan ri tinamit riˈ, cˈacˈariˈ utz chi niyaˈ ca ri jay ri xixcˈojeˈ wi. 	 Hangi kent ya da köye girerseniz, orada saygıdeğer birini arayın ve ayrılıncaya dek onunla kalın.


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ, cˈo cˈa jun achi tzˈapel pa cárcel ri Barrabás rubiˈ, jun achi ri can cˈo rutzijol chi sibilaj itzel. 	 O günlerde Barabba adında ünlü bir tutuklu vardı.


Y tek ri Moisés xutzˈet apo ri xucˈut riˈ chuwech, xumey. Y riche (rixin) chi nutzˈet jabel, xjel apo. Pero yariˈ tek xbechˈo pe ri Ajaf chare, y xubij cˈa: 	 Musa gördüklerine şaştı. Daha yakından bakmak için yaklaştığında, Rab ona şöyle seslendi: ‹Senin atalarının Tanrısı, İbrahimin, İshakın ve Yakupun Tanrısı benim.› Korkuyla titreyen Musa bakmaya cesaret edemedi.


Riyix ri xinimaj ri Dios y wacami ichapon chic niyaˈ ca, ¿la ma iwetaman ta cˈa chi tek nibe iwánima chrij ri raybel riche (rixin) re ruwachˈulef, nikˈalajin chi niwetzelaj ri Dios? Rumariˈ, riyix ri benak chic iwánima chrij ri raybel riche (rixin) re ruwachˈulef, can nikˈalajin cˈa chi riyix ntoc icˈulel ri Dios, ruma xa niwetzelaj ca. 	 Ey vefasızlar, dünyayla dostluğun Tanrıya düşmanlık olduğunu bilmiyor musunuz? Dünyayla dost olmak isteyen, kendini Tanrıya düşman eder.


Y riqˈui ronojel riˈ can nikatzˈet cˈa chi ri rusamaj ri Jesús más nim rukˈij que chuwech ri quisamaj ri sacerdotes quiche (quixin) ri israelitas. Y queriˈ chukaˈ ri trato ri xuben ri Dios quiqˈui ri winek can más chi na nim rukˈij, que chuwech ri cˈo nabey, ruma can ya ri Jesús ri xucusaj riche (rixin) chi xuben ri trato riˈ y ri cˈacˈacˈ trato riˈ can más wi utz ri yerutzuj (yerusuj) chake. 	 Şimdiyse, İsa daha iyi vaatler üzerine kurulmuş daha iyi bir antlaşmanın aracısı olduğu kadar, daha üstün bir göreve de sahip olmuştur.


Ruma yacˈareˈ ri nuquiqˈuel ri xtibiyin tek xquicamisex. Riqˈui cˈa ri xtibiyin ri nuquiqˈuel, can yacˈariˈ tek xticˈachoj ri cˈacˈacˈ trato ri rajowan pe ri Dios chi nuben quiqˈui ri winek, riche (rixin) chi ye qˈuiy winek cˈa ri nicuyutej ri quimac. 	 ‹‹Çünkü bu benim kanımdır, günahların bağışlanması için birçokları uğruna akıtılan antlaşma kanıdır.


Tek ri discípulos Jacobo y Juan xquinabej chi ma nicˈul ta ri Jesús cuma ri winek, xquibij chare ri Jesús: Ajaf, ¿nawajoˈ chi nikacˈutuj chi tika pe kˈakˈ chilaˈ chicaj, riche (rixin) chi yeruqˈuis re winek reˈ? Achiˈel xuben ri Elías, ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xechaˈ. 	 Öğrencilerden Yakupla Yuhanna bunu görünce, ‹‹Rab, bunları yok etmek için bir buyrukla gökten ateş yağdırmamızı ister misin?›› dediler.


Achiˈel chukaˈ nuben jun samajel pa juyuˈ. Riyaˈ riche (rixin) chi nril jun utzilaj cosecha cˈo chi nisamej nabey. 	 Emek veren çiftçi üründen ilk payı alan kişi olmalıdır.


Y can cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, tek ri Dios ruchˈobon chic pe chi nutek pe ri Cristo. Pero xa cˈa ya re ruqˈuisbel tak kˈij riche (rixin) re tiempo reˈ xoka ri Cristo, xpe cˈa chuwech re ruwachˈulef ruma sibilaj yixrajoˈ. 	 Dünyanın kuruluşundan önce bilinen Mesih, çağların sonunda sizin yararınıza ortaya çıktı.


Can xu (xe) wi cˈa xubij queriˈ ri Jesús, can yacˈariˈ xyacatej y xbiyaj el ri ti kˈopoj, ruma xa can cablajuj chic cˈa rujunaˈ. Y ri yecˈo riqˈui, xquimey tek xquitzˈet chi xcˈastej pe. 	 On iki yaşında olan kız hemen ayağa kalktı, yürümeye başladı. Oradakileri derin bir şaşkınlık aldı.


¡Juyiˈ oc iwech riyix ri yixkˈaxan ri nubij ri ley! ruma chi riyix iwetaman achique rubaniquil riche (rixin) chi jun winek ntoc riche (rixin) ri Dios, yacˈa riyix ma yix oconek ta riche (rixin) ri Dios y chukaˈ ye ikˈaton ri winek ri nicajoˈ yeˈoc riche (rixin) ri Dios. 	 Vay halinize, ey Yasa uzmanları! Bilgi kapısının anahtarını alıp götürdünüz. Kendiniz bu kapıdan girmediniz, girmek isteyenlere de engel oldunuz.››


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ ri xeruchaˈ: Can kitzij wi chi ri samaj riche (rixin) chi nitzijox ri ruchˈabel ri Dios, sibilaj nim; yecˈa ri yetzijon ri chˈabel riˈ xa ma ye qˈuiy ta oc. Rumariˈ can ticˈutuj cˈa chare ri Rajaf ri samaj, chi querutakaˈ pe qˈuiy samajelaˈ chiquicojol ri winek ri rajawaxic chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel. 	 Onlara, ‹‹Ürün bol, ama işçi az›› dedi, ‹‹Bu nedenle ürünün sahibi Rabbe yalvarın, ürününü kaldıracak işçiler göndersin.


Y can queriˈ wi xinben riyin wachˈalal, tek xinapon iwuqˈui. Ma riqˈui ta naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, ni ma riqˈui ta chukaˈ chˈabel ri achiˈel niquicusaj ri nimaˈk tak achiˈaˈ ri qˈuiy quetaman. 	 Kardeşler, Tanrıyla ilgili bildiriyi duyurmak için size geldiğimde, söz ustalığıyla ya da üstün bilgelikle gelmedim.


Y chukaˈ nbij chiwe chi tiyaˈ rutzil iwech chiˈiwonojel riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij. Y ticˈuluˈ cˈa ri rutzil iwech ri niquitek el quinojel ri iglesias riche (rixin) ri Cristo. 	 Birbirinizi kutsal öpüşle selamlayın. Mesihin bütün kiliseleri size selam ederler.


Y xbejach cˈa pe jun aj chuwe, ri achiˈel jun cheˈ riche (rixin) etabel. Y xbix cˈa chukaˈ chuwe: Cabiyin y tawetaj rupan ri rachoch ri Dios, tawetaj ri altar, y queˈawajlaj pe ri janipeˈ ri yeyaˈo rukˈij ri Dios chiriˈ. 	 Bana değneğe benzer bir ölçü kamışı verilip şöyle dendi: ‹‹Git, Tanrının Tapınağını ve sunağı ölç, orada tapınanları say!


Ruma can ronojel cˈa ri rutzujun (rusujun) ri Dios, can riqˈui cˈa ri Cristo nikil wi, y rumariˈ riyoj can pa rubiˈ cˈa ri Jesucristo nikabij wi amén. Riyoj queriˈ nikabij tek nikayaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. 	 Çünkü Tanrının bütün vaatleri Mesihte ‹‹evet››tir. Bu nedenle Tanrının yüceliği için Mesih aracılığıyla Tanrıya ‹‹Amin›› deriz.


Pero ri Ajaf Jesús xubij chare: Marta, Marta, riyit qˈuiy ri nachˈob, y sachnek acˈuˈx ruma qˈuiy ri cˈo chi naben. 	 Rab ona şu karşılığı verdi: ‹‹Marta, Marta, sen çok şey için kaygılanıp telaşlanıyorsun.


Ri Jesús can qˈuiy cˈa cˈambel tak tzij ri xerucusaj achiˈel reˈ riche (rixin) chi xchˈo quiqˈui ri winek, y xutzijoj chique ri janipeˈ ri yecowin nichˈobotej chiquiwech. 	 İsa, Tanrı sözünü, buna benzer birçok benzetmeyle halkın anlayabildiği ölçüde anlatırdı.


¿La ma que ta cami riˈ, ri utz chukaˈ chi xaben ta riyit riqˈui ri awech mozo achiˈel ri xinben riyin awuqˈui chi xinjoyowaj awech? 	 Benim sana acıdığım gibi, senin de köle arkadaşına acıman gerekmez miydi?›


Can achiˈel rubanon ri kachˈacul, cˈo rukˈaˈ, cˈo raken, cˈo runakˈ ruwech, pero xaxu (xaxe wi) jun quibanon quinojel. Ye qˈuiy pero xa jun chˈaculaj. Quecˈariˈ chukaˈ kabanon riqˈui ri Cristo, astapeˈ yoj qˈuiy ri cukul kacˈuˈx riqˈui pero xa jun cˈa kabanon riqˈui. 	 Beden bir olmakla birlikte birçok üyeden oluşur ve çok sayıdaki bu üyelerin hepsi tek bir beden oluşturur. Mesih de böyledir.


Rumacˈariˈ xequitoj nicˈaj winek riche (rixin) chi queriˈ tiquibij chi xquicˈaxaj chi ri Esteban itzel xchˈo chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés y chrij chukaˈ ri Dios. 	 Bunun üzerine birkaç kişiyi el altından ayartarak onlara, ‹‹Bu adamın Musaya ve Tanrıya karşı küfür dolu sözler söylediğini duyduk›› dedirttiler.


Rumacˈariˈ, can tichajij iwiˈ. Toka chiˈicˈuˈx chi riyin oxiˈ junaˈ ri xicˈojeˈ iwuqˈui, y can chi pakˈij chi chakˈaˈ xixinwokˈej y xixinpixabaj. 	 Bunun için uyanık durun. Üç yıl boyunca, aralıksız, gece gündüz demeden, gözyaşı dökerek her birinizi nasıl uyardığımı hatırlayın.


Y tiwacˈaxaj na peˈ, riyin ri Pablo nbij cˈa chiwe: Wi riyix xtiyaˈ kˈij chi niban ri circuncisión chiwe ruma can nichˈob chi riqˈui ri queriˈ yixcolotej, riˈ xa niben chare ri Cristo chi achiˈel xa majun utzil xucˈom pe chiwe. 	 Bakın, ben Pavlus size diyorum ki, sünnet olursanız Mesihin size hiç yararı olmaz.


Y riyix can xitzekelbej chukaˈ achiˈel ri cˈaslen ri kacˈuan riyoj y xitzekelbej chukaˈ achiˈel ri cˈaslen ri xucˈuaj ri Ajaf. Ruma tek xinimaj ri ruchˈabel ri Dios, sibilaj xixetzelex cuma ri winek ri ma quiniman ta ri ruchˈabel ri Dios. Pero ma riqˈui wi chi cˈo tijoj pokonal ri nikˈaxaj, riyix ma xixbison ta. Ruma ya ri Lokˈolaj Espíritu xyaˈo quicoten pa tak iwánima. 	 Siz de büyük sıkıntılara karşın, Kutsal Ruhun verdiği sevinçle Tanrı sözünü kabul ederek bizi ve Rabbi örnek aldınız.


Yacˈa wi ri achi ri ma runiman ta ri Cristo, y nrajoˈ nuyaˈ ca ri rixjayil ruma chi ri ixok runiman ri Cristo, ri ixok tuyaˈ cˈa kˈij chare ri rachijil chi tibe el. Y queriˈ chukaˈ wi ri ixok ri ma runiman ta ri Cristo, y nrajoˈ nuyaˈ ca ri rachijil ruma chi ri achi runiman ri Cristo, ri achi tuyaˈ cˈa kˈij chare ri rixjayil chi tibe el. Ruma majun ximiyon ta quiche (quixin). Ruma ri Dios xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi can cˈo ta uxlanibel cˈuˈx chkacojol. 	 İman etmeyen ayrılırsa ayrılsın. Kardeş ya da kızkardeş böyle durumlarda özgürdür. Tanrı sizi barış içinde yaşamaya çağırdı.


Rumacˈariˈ ri Jesús xuchop cˈa rubixic jun cˈambel tzij chiquiwech, y xubij: 	 Bunun üzerine İsa onlara şu benzetmeyi anlattı: ‹‹Sizlerden birinin yüz koyunu olsa ve bunlardan bir tanesini kaybetse, doksan dokuzu bozkırda bırakarak kaybolanı bulana dek onun ardına düşmez mi?


Yacˈariˈ tek ri Pilato xel chic pe jun bey ri pa rupalacio riche (rixin) chi xochˈo chique ri winek, y riyaˈ xubij cˈa chique: Titzuˈ, re achi reˈ nwelesaj pe chiwech, riche (rixin) chi tiwetamaj chi Riyaˈ xa majun achique ta mac nwil ta chrij, xchaˈ. 	 Pilatus yine dışarı çıktı. Yahudilere, ‹‹İşte, Onu dışarıya, size getiriyorum. Onda hiçbir suç bulmadığımı bilesiniz›› dedi.


Y queriˈ, xtiquicot ta ri wánima tek xquinapon iwuqˈui wi queriˈ ri ruraybel ri Dios, y xquinuxlan ta el jubaˈ iwuqˈui. 	 Öyle ki, Tanrının isteğiyle sevinçle yanınıza gelip sizlerle gönlümü ferahlatayım.


Y ri apóstoles xquibij cˈa chare ri Ajaf Jesús: Tabanaˈ cˈa chake chi nikacukubaˈ más kacˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Elçiler Rabbe, ‹‹İmanımızı artır!›› dediler.


Y ri xbanatej xetamex cˈa cuma quinojel. Can xetamex cˈa cuma ri israelitas y cuma ri ma ye israelitas ta ri yecˈo chupan ri tinamit Efeso. Riyeˈ xpe cˈa jun nimalaj xibinriˈil chique ruma ri xbanatej. Y ri Ajaf Jesús xyaˈox (xyaˈ) cˈa rukˈij rucˈojlen. 	 Bu haber, Efeste yaşayan bütün Yahudilerle Greklere ulaştı. Hepsini bir korku aldı ve Rab İsanın adı büyük bir saygınlık kazandı.


Niquibij chi can cˈo qˈuiy quetaman, y yariˈ tek xa xeˈoc nacanek. 	 Akıllı olduklarını ileri sürerken akılsız olup çıktılar.


Y ri rutzil ri Dios xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel riyix, ri can riqˈui ronojel icˈuˈx niwajoˈ ri Kajaf Jesucristo. Amén. 	 Tanrı'nın lütfu Rabbimiz İsa Mesih'i ölümsüz sevgiyle sevenlerin hepsiyle birlikte olsun.


Y tek ri Bernabé xapon, xutzuˈ chi ri Dios can ruyaˈon wi cˈa rukˈaˈ pa ruwiˈ ri quisamaj ri kachˈalal. Rumariˈ sibilaj xquicot ri ránima ri Bernabé, y xerupixabaj cˈa quinojel chi can ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, y chi can riqˈui ronojel cánima quecˈojeˈ riqˈui. 	 Kutsal Ruhla ve imanla dolu, iyi bir adam olan Barnaba, Antakyaya varıp Tanrı lütfunun meyvelerini görünce sevindi. Herkesi, candan ve yürekten Rabbe bağlı kalmaya özendirdi. Sonuç olarak Rabbe daha birçok kişi kazanıldı.


Y ruma can yenwajoˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios chi yecolotej, rumariˈ tek riyin ncochˈ ronojel tijoj pokonal. Riche (rixin) chi queriˈ can niquil wi ri colotajic ri nuyaˈ ri Cristo Jesús. Y riyeˈ xquebe chilaˈ chicaj y can xticˈojeˈ quikˈij quicˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Bunun içindir ki, seçilmişler uğruna her şeye dayanıyorum. Öyle ki, onlar da sonsuz yüceliğin yanısıra Mesih İsada olan kurtuluşa kavuşsunlar.


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 Babamız Tanrıdan ve Rab İsa Mesihten sizlere lütuf ve esenlik olsun.


Juyiˈ oc quiwech ri achiˈaˈ riˈ, ruma xa can niquitzekelbej ri itzel bey ri xucˈuaj ri Caín ojer ca. Ruma chukaˈ chi nicajoˈ niquichˈec quirajil can quinimon quiˈ chupan ri itzel naˈoj ri xucˈuaj ri Balaam ojer ca. Y niquiben chukaˈ achiˈel xuben ri Coré ojer, tek xyacatej chiquij ri ye rusamajel ri Dios. Rumariˈ can cˈa pa rucˈayewal xquebeka wi. 	 Vay onların haline! Çünkü Kayinin yolundan gittiler. Kazanç için kendilerini Balamınkine benzer bir yanılgıya kaptırdılar. Korahınkine benzer bir isyanda mahvoldular.


Y riyix can yix nuˈamigos, wi niben ronojel ri nbij chiwe ri cˈo chi niben. 	 Size buyurduklarımı yaparsanız, benim dostlarım olursunuz.


Y xpe ri Jesús xucˈutuj cˈa chare: ¿Achique abiˈ? Y riyaˈ xubij pe: Yoj qˈuiy ri nubiˈ, ruma ma nuyon ta riyin, xa can ye qˈuiy chukaˈ ri wachibil yecˈo, xchaˈ. 	 Sonra İsa adama, ‹‹Adın ne?›› diye sordu. ‹‹Adım Tümen. Çünkü sayımız çok›› dedi.


Y ri achi riˈ xubij chare ri Jesús: Tijonel, cˈa yin coˈol na tek nchapon pe rubanic ronojel riˈ, xchaˈ. 	 Adam, ‹‹Öğretmenim, bunların hepsini gençliğimden beri yerine getiriyorum›› dedi.


Ri ojer ca, tek ma jane kˈaxnek ta chinuwech ri nubij ri ley, riyin xinchˈob chi cˈo nucˈaslen. Yacˈa ri kˈij tek xkˈax chinuwech ri nubij ri ley, yacˈariˈ tek xpe más ruchukˈaˈ ri mac ri xa can cˈo wi pa wánima, y cˈacˈariˈ xinnabej chi xa yin caminek ajcˈa chuwech ri Dios. 	 Bir zamanlar, Yasanın bilincinde değilken diriydim. Ama buyruğun bilincine vardığımda günah dirildi, bense öldüm. Buyruk da bana yaşam getireceğine, ölüm getirdi.


Ri yekˈolon can ye riche (rixin) wi re ruwachˈulef. Y rumariˈ ri tzij ri niquibij, xa tzij riche (rixin) re ruwachˈulef. Y quinojel ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx can niquicˈaxaj ri niquibij. 	 Sahte peygamberler dünyadandır. Bu nedenle söyledikleri sözler de dünyadandır ve dünya onları dinler.


Y cˈacˈariˈ ri acˈal junan cˈa xtzolin quiqˈui riyeˈ cˈa chcachoch, ri cˈo pa tinamit Nazaret. Ri acˈal can sibilaj cˈa nunimaj quitzij. Y ronojel cˈa ri xbanatej ri pa Jerusalem riqˈui ri acˈal, ri María xeruyec cˈa pa ránima. 	 İsa onlarla birlikte yola çıkıp Nasıraya döndü. Onların sözünü dinlerdi. Annesi bütün bu olup bitenleri yüreğinde sakladı.


Y re wacami cˈo waweˈ pa Damasco, y can yaˈon pe kˈatbel tzij pa rukˈaˈ cuma ri principaliˈ tak sacerdotes riche (rixin) chi yeruxim el quinojel ri can niquiyaˈ wi akˈij, xchaˈ ri Ananías. 	 Burada da senin adını anan herkesi tutuklamak için başkâhinlerden yetki almıştır.››


Riqˈui cˈa riˈ nikˈalajin chi ma yoj ximil ta chic pa rukˈaˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés, xa can yoj ralcˈual chic ri Dios. Y ruma chi can yoj ralcˈual chic ri Dios, can ntoc chukaˈ kiche (kixin) ri herencia ri nuyaˈ Riyaˈ chake riyoj ri kaniman ri Cristo. 	 Bu nedenle artık köle değil, oğullarsınız. Oğullar olduğunuz için de Tanrı sizi aynı zamanda mirasçı yaptı.


Y queriˈ chukaˈ ri Abel ruma chi rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ riyaˈ xutzuj (xusuj) jun ofrenda chare ri Dios ri más utz xtzˈet ruma ri Dios que chuwech ri ruˈofrenda ri Caín. Y ri Dios can xukˈalajsaj wi cˈa chi ri ofrenda ri xuyaˈ sibilaj utz, y riqˈui riˈ can xkˈalajin chi ri Abel xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. Y astapeˈ ri Abel caminek chic, achiˈel chi xa can nitzijon na pe kiqˈui wacami ruma xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Habilin Tanrıya Kayinden daha iyi bir kurban sunması iman sayesinde oldu. İmanı sayesinde doğru biri olarak Tanrının beğenisini kazandı. Çünkü Tanrı onun sunduğu adakları kabul etti. Nitekim Habil ölmüş olduğu halde, iman sayesinde hâlâ konuşmaktadır.


Tek xbix cˈa chare ri Pilato chi ri Jesús kitzij chi aj Galilea, ri lugar ri cˈo pa rukˈaˈ ri Herodes, xutek cˈa el chare ri Herodes, ri aj kˈatbel tzij riche (rixin) ri Galilea. Ruma ri Herodes cˈo cˈa chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri kˈij riˈ. 	 İsanın, Hirodesin yönetimindeki bölgeden geldiğini öğrenince, kendisini o sırada Yeruşalimde bulunan Hirodese gönderdi.


Queriˈ nikabij, ruma ri Cristo can majun bey xuben ta jun mac, pero xban chare chi ya Riyaˈ ri xejkalen ri kamac konojel. Queriˈ xban chare riche (rixin) chi konojel riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 Tanrı, günahı bilmeyen Mesih'i bizim için günah sunusu yaptı. Öyle ki, Mesih sayesinde Tanrı'nın doğruluğu olalım.


Yacˈa ri Jesús retaman cˈa ri niquichˈobolaˈ ri achiˈaˈ riˈ, rumariˈ xubij chique: Wi ri winek riche (rixin) jun ruwachˈulef wi xa ma junan ta quiwech niquiben, nipe chˈaˈoj chiquicojol. Y riˈ ma utz ta, ruma nuben chare ri quiruwachˈulef chi ma xtiyaloj ta. Y queriˈ chukaˈ ri winek pa jun jay, wi xa ma junan ta quiwech niquiben, xa xtiquitaluj el quiˈ. 	 Onların ne düşündüğünü bilen İsa şöyle dedi: ‹‹Kendi içinde bölünen ülke yıkılır, kendi içinde bölünen ev çöker.


Y can tzan espada xutek wi rucamisaxic ri Jacobo rachˈalal ri Juan. 	 Yuhannanın kardeşi Yakupu kılıçla öldürttü.


Y quinojel ri winek ri yecˈo chupan ri jun tinamit riˈ xbequimoloˈ quiˈ chuchiˈ ri jay ri acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. 	 Bütün kent halkı kapıya toplanmıştı.


Ruma riyoj ri ketaman chic ri kas kitzij y can kacˈulun chic pa tak kánima, wi xa can riqˈui chic karaybel yojmacun y ma nikayaˈ ta ca rubanic, xa can majun chic cˈa xticom ta riche (rixin) chi xkojrucol pe chupan ri kamac. 	 Gerçeği öğrenip benimsedikten sonra, bile bile günah işlemeye devam edersek, günahlar için artık kurban kalmaz; geriye sadece yargının dehşetli beklenişi ve düşmanları yiyip bitirecek kızgın ateş kalır.


Tek chi ye caˈiˈ ye elenak chic cˈa pe chiriˈ pa yaˈ, ri Felipe xucˈuex cˈa el ruma ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Ajaf Dios. Y ri achi eunuco man chic cˈa xutzˈet ta ri Felipe, pero sibilaj niquicot xuchop chic el ri rubey. 	 Sudan çıktıkları zaman Rabbin Ruhu Filipusu hemen oradan uzaklaştırdı. Filipusu bir daha görmeyen hadım sevinç içinde yoluna devam etti.