Y wi can yoj ralcˈual cˈa ri Dios, ma rucˈamon ta nikabij Dios chare jun cosa ri xa achiˈaˈ ye banayon. Y riˈ astapeˈ can riqˈui kˈanapuek o sakapuek o riqˈui abej banon wi, ruma xa quinaˈoj winek. 	 ‹‹Tanrının soyundan olduğumuza göre, tanrısal özün, insan düşüncesi ve becerisiyle biçimlendirilmiş altın, gümüş ya da taştan bir nesneye benzediğini düşünmemeliyiz.


Yacˈa chupan apo ri rucaˈn rupan ri jay, can xu (xe) wi ri nimalaj sacerdote ri ntoc apo, y xaxu (xaxe) wi jun bey ntoc chiriˈ pa jun junaˈ. Y tek ntoc apo, nucˈuaj quiquiqˈuel chicop y nutzuj (nusuj) chuwech ri Dios ruma ri rumac riyaˈ y ruma chukaˈ quimac ri winek ri xa ma kˈaxnek ta chiquiwech chi xa mac yetajin chubanic. 	 Ama iç bölmeye yılda bir kez yalnız başkâhin girebilir. Üstelik kendisi için ve halkın bilmeden işlediği suçlar için sunacağı kurban kanı olmaksızın giremez.


Y can achiˈel rubanic ri xaben pe chuwe riyin riche (rixin) chi xinatek pe chubanic ri asamaj chuwech re ruwachˈulef, can queriˈ cˈa chukaˈ nben riyin chique re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe. Can ye ntakon wi cˈa chubanic ri asamaj chuwech re ruwachˈulef. 	 Sen beni dünyaya gönderdiğin gibi, ben de onları dünyaya gönderdim.


Can ketaman chi ri kachˈacul yariˈ ri oconek rachoch ri kánima chuwech re ruwachˈulef, astapeˈ re kachˈacul xa nicom, pero ri kánima can xtucˈul chic cˈa jun rachoch riqˈui ri Dios. Y ri jay riˈ ma winek ta banayon ruma can ya wi ri Dios ri banayon; ri jay riˈ can riche (rixin) cˈa xtibe kˈij xtibe sek y ya ri chilaˈ chicaj cˈo wi. 	 Biliyoruz ki, barındığımız bu dünyasal çadır yıkılırsa, göklerde Tanrının bize sağladığı bir konut -elle yapılmamış, sonsuza dek kalacak bir evimiz- vardır.


Nben ronojel riˈ ruma nwajoˈ chi ye qˈuiy ta yeniman ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, y riche (rixin) chi junan nikacˈul ri utzil ri yerucˈom pe ri lokˈolaj chˈabel riˈ. 	 Bunların hepsini Müjdede payım olsun diye, Müjde uğruna yapıyorum.


Y ye qˈuiy cˈa ri xquetzekelben ri itzel cˈaslen ri quicˈuan ri achiˈaˈ riˈ. Y cuma cˈa riyeˈ tek xtiyokˈotej ri kitzij bey. 	 Birçokları da onların sefahatine kapılacak. Onların yüzünden gerçeğin yoluna sövülecek.


Can quinojel cˈa ri lokˈolaj tak kachˈalal niquitek el rutzil iwech. Pero ri más yeˈajowan chi niquitek el rutzil iwech ye ri yesamej pa rachoch ri César. 	 Bütün kutsallar, özellikle Sezarın ev halkından olanlar size selam ederler.


Ri Cristo can majun bey xuben ta jun mac. Y chukaˈ majun bey xucusaj ta jun tzij riche (rixin) chi xukˈol jun winek. 	 ‹‹O günah işlemedi, ağzından hileli söz çıkmadı.››


Yacˈa ri naˈoj ri nikacˈut riyoj chiquiwech ri kachˈalal, can riche (rixin) wi ri Dios, naˈoj ri majun bey can ta kˈalajsan pe jabel. Xa ma can ta kˈalaj rubixic banon pe chare. Pero cˈa chupan re katiempo riyoj, xkˈalajsex wi ri ruchˈobon pe ri Dios chi nuben. Can cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef tek ri Dios xuchˈob yan chi xtuben chake chi xticˈojeˈ kakˈij kacˈojlen. 	 Tanrının saklı bilgeliğinden gizemli biçimde söz ediyoruz. Zamanın başlangıcından önce Tanrının bizim yüceliğimiz için belirlediği bu bilgeliği bu çağın önderlerinden hiçbiri anlamadı. Anlasalardı yüce Rabbi çarmıha germezlerdi.


Y ri Jesús xluqueˈ chic cˈa ka jun bey y xuchop chic cˈa tzˈibanic riqˈui ri ruwiˈ rukˈaˈ, ri chiriˈ pan ulef. 	 Sonra yine eğildi, toprağa yazmaya başladı.


Y can yecˈo cˈa ri xcajoˈ chi xquichop ta el, pero majun xunim ta riˈ riche (rixin) chi xquichop ta el ri Jesús, ruma ma jane napon ta ri hora riche (rixin) chi nichapatej. 	 Bunun üzerine Onu yakalamak istediler, ama kimse Ona el sürmedi. Çünkü Onun saati henüz gelmemişti.


Y Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique: ¿Janipeˈ caxlan wey cˈo iwuqˈui? Jeˈitzˈetaˈ na cˈa. Y tek riyeˈ quitzˈeton chic ca, xquibij: Cˈo wuˈoˈ caxlan wey y caˈiˈ car, xechaˈ chare. 	 İsa onlara, ‹‹Kaç ekmeğiniz var, gidin bakın›› dedi. Öğrenip geldiler, ‹‹Beş ekmekle iki balığımız var›› dediler.


Y ri achi, rey chic ri tiempo riˈ, xubij cˈa chare ri rumozo: Sibilaj utz ri xaben. Riyit can yit jun utzilaj numozo ri can naben wi ri nibix chawe. Y ruma cˈa chi can utz xaben riqˈui ri jubaˈ ri xinyaˈ ca chawe, wacami cˈa nyaˈ lajuj tinamit pan akˈaˈ riche (rixin) chi nakˈet tzij pa quiwiˈ, xchaˈ ri rey. 	 ‹‹Efendisi ona, ‹Aferin, iyi köle!› dedi. ‹En küçük işte güvenilir olduğunu gösterdiğin için on kent üzerinde yetkili olacaksın.›


Y riyaˈ xubij cˈa chare: Juley chique ri wech aj Israel xquiyaˈ cˈa chiquiwech chi xtoquicˈutuj jun utzil chawe, chi chuaˈk nacˈuaj ri Pablo chiquiwech ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij, ruma xtoquibij chawe chi cˈa cˈo na qˈuiy nicajoˈ niquicˈutuj chare ri Pablo. 	 ‹‹Yahudiler sözbirliği ettiler›› dedi, ‹‹Pavlusla ilgili durumu daha ayrıntılı bir şekilde araştırmak istiyorlarmış gibi, yarın onu Yüksek Kurula götürmeni rica edecekler.


Y tek ye benak cˈa, ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Chiˈiwonojel riyix xtitaluj el iwiˈ y xquiniyaˈ cˈa ca nuyon chupan re akˈaˈ reˈ, tek xa xtitzˈet chi riyin yijach el pa quikˈaˈ ri winek. Ruma ri Dios can nubij wi cˈa chupan ri tzˈibatal ca: Tek riyin xtinyaˈ kˈij chi nicamisex ri aj yukˈ, ri rucarneˈl xa xtiquitaluj el quiˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 Bu arada İsa öğrencilerine, ‹‹Bu gece hepiniz benden ötürü sendeleyip düşeceksiniz›› dedi. ‹‹Çünkü şöyle yazılmıştır: ‹Çobanı vuracağım, Sürüdeki koyunlar darmadağın olacak.›


Tiyaˈ ca ri itzel cˈaslen ri xicˈuaj tek rubanon ca, tek cˈa ma jane jalatajnek ta ri icˈaslen; tek xa cˈa yix kˈolotajnek na pa quikˈaˈ ri itzel tak iraybel. Ruma ri cˈaslen riˈ xa yixrutzˈilaˈ. 	 Önceki yaşayışınıza ait olup aldatıcı tutkularla yozlaşan eski yaradılışı üzerinizden sıyırıp atmayı, düşüncede ve ruhta yenilenmeyi,


Y achiˈel cˈa xuben ri Dios chare ri Ajaf Jesús chi xucˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ, queriˈ chukaˈ xtuben chake riyoj. Xkojrucˈasoj el riqˈui ri ruchukˈaˈ. 	 Rabbi dirilten Tanrı, kudretiyle bizi de diriltecek.


Can yix tiquil cˈa riqˈui ri Cristo, y chiriˈ yix paban wi pe achiˈel nipabex jun jay pa ruwiˈ ri rucimiento. Y can ta nicˈojeˈ ruchukˈaˈ ri icukbel cˈuˈx, achiˈel cˈa ri xiwetamaj tek xixtijox. Y can ta qˈuiy chukaˈ ri matioxinic ri niyaˈ chare ri Dios. 	 Şükranla dolup taşarak Onda köklenin ve gelişin, size öğretildiği gibi imanda güçlenin.


Chupan ri rutinamit, ri Jesús ma qˈuiy ta cˈa milagros ri xerubanalaˈ, ruma ri ruwinak ma xquinimaj ta. 	 İmansızlıkları yüzünden İsa orada pek fazla mucize yapmadı.


Y ri achi can xerutzuˈ, y royoben cˈa achique ri xtiquiyaˈ ca chare. 	 Adam, onlardan bir şey alacağını umarak gözlerini onların üzerine dikti.


Y ri Juan ri Bautista xukˈalajsaj cˈa ri Cristo. Can riqˈui wi ruchukˈaˈ tek xubij: Yareˈ ri ntzijon pe chiwe, tek xinbij chiwe chi chuwij ca riyin cˈo cˈa jun achi ri xtoka ri sibilaj nim rukˈij que chinuwech riyin. Ruma Riyaˈ can cˈo tek cˈa ma jane quinalex ta riyin, xchaˈ cˈa ri Juan ri Bautista. 	 Yahya Ona tanıklık etti. Yüksek sesle şöyle dedi: ‹‹ ‹Benden sonra gelen benden üstündür. Çünkü O benden önce vardı› diye sözünü ettiğim kişi budur.››


Yacˈa tek xoc pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, yariˈ tek ri Jesús ye rachibilan ri cablajuj rudiscípulos xeˈapon ri chiriˈ pa jay. 	 Akşam olunca İsa Onikilerle birlikte geldi.


Ruma queriˈ ntel wi chi tzij ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri wáquix tek nichˈayo trigo utz chi niyaˈox (nyaˈ) kˈij chare chi nutij ruway. Ma tixim ta xerey. Y chukaˈ nubij: Ri samajel cˈo chi nitoj ruma ri samaj ri nuben. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 Çünkü Kutsal Yazıda şöyle deniyor: ‹‹Harman döven öküzün ağzını bağlama›› ve ‹‹İşçi ücretini hak eder.››


Y ri Bernabé xbe cˈa pa tinamit Tarso, chucanoxic ri Saulo. Y tek xril pe, xucˈom cˈa pe pan Antioquía. 	 Sonra Barnaba, Saulu aramak için Tarsusa gitti. Onu bulunca da Antakyaya getirdi. Böylece Barnabayla Saul bir yıl boyunca oradaki inanlılar topluluğuyla bir araya gelerek büyük bir kitleyi eğittiler. Öğrencilere ilk kez Antakyada Mesihçiler adı verildi.


Y chukaˈ ri Jacobo y ri Juan, ri ye rachibil ri Simón, ri ye rucˈajol ri jun achi ri Zebedeo rubiˈ, can xquixibij quiˈ tek xquitzˈet ri xbanatej. Rumariˈ ri Jesús xubij chare ri Simón: Man cˈa taxibij ta awiˈ ruma ri xatzˈet. Re rubanon pe, yit jun achi chapoy car, yacˈa ri xtibe apo, xtawetamaj chukaˈ xqueˈachˈec pe winek, riche (rixin) chi queriˈ yinquitzekelbej. 	 Simunun ortakları olan Zebedi oğulları Yakupla Yuhannayı da aynı şaşkınlık almıştı. İsa Simuna, ‹‹Korkma›› dedi, ‹‹Bundan böyle balık yerine insan tutacaksın.››


Ri winek cˈa ri yekˈax el riqˈui ri Jesús, niquisiloj apo quijolon (quiwiˈ) chuwech, y cˈo chukaˈ pokon tak chˈabel ri yequibilaˈ ca chare, ruma can ma niquinimaj ta chi ya Riyaˈ ri Rucˈajol ri Dios. 	 Oradan geçenler başlarını sallayıp İsaya sövüyor, ‹‹Hani sen tapınağı yıkıp üç günde yeniden kuracaktın? Haydi, kurtar kendini! Tanrının Oğluysan çarmıhtan in!›› diyorlardı.


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes quiche (quixin) ri israelitas xbequichˈojij chare ri Pilato: Man ta xatzˈibaj ri tzij ri nubij: Qui‑Rey ri israelitas; ruma xa ma que ta riˈ. Xa tatzˈibaj chi xa ya Riyaˈ ri xbin chi qui‑Rey ri israelitas, xechaˈ. 	 Bu yüzden Yahudi başkâhinler Pilatusa, ‹‹ ‹Yahudilerin Kralı› diye yazma›› dediler. ‹‹Kendisi, ‹Ben Yahudilerin Kralıyım dedi› diye yaz.››


Tek cˈo jun ruma nipe iwoyowal, man cˈa quixtzak ta pa mac. Y ma tiyaˈ ta kˈij chi cˈa cˈo na ri iwoyowal tek nika ka ri kˈij. Rajawaxic chi can chanin nichojmirisaj ri oyowal riˈ. 	 Öfkelenin, ama günah işlemeyin. Öfkenizin üzerine güneş batmasın.


Yacˈa riyix wi xa janiˈ na itzel nunaˈ ri iwánima chare jun chic winek ruma chi utz cˈo, y niwajoˈ chi can xu (xe) ta wi riyix ri cˈo utz nicˈom ca chare ronojel cosa; wi xa queriˈ niben, man cˈa tibij ta chi cˈo utzilaj naˈoj iwuqˈui. Ruma riqˈui jun ibanobal queriˈ, can nikˈalajin wi chi xa ma kitzij ta ri naˈoj ri cˈo iwuqˈui. 	 Ama yüreğinizde kin, kıskançlık, bencillik varsa övünmeyin, gerçeği yadsımayın.


Xa can xquixetzelex wi cˈa cuma quinojel, ruma icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. Yacˈa ri ma xtutzolij ta riˈ chrij y xtucochˈ ronojel cˈa pa ruqˈuisbel, yacˈariˈ ri xticolotej. 	 Benim adımdan ötürü herkes sizden nefret edecek. Ama sonuna kadar dayanan kurtulacaktır.


Y ri Judas y ri Silas ye profetas ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios. Qˈuiy cˈa chˈabel xquibij chique ri kachˈalal riche (rixin) chi xquicukubaˈ quicˈuˈx. 	 Kendileri peygamber olan Yahuda ile Silas, birçok konuşmalar yaparak kardeşleri yüreklendirip ruhça pekiştirdiler.


Ruma ri Dios ma xojrusiqˈuij (xojroyoj) ta riche (rixin) chi nikacˈuaj jun itzel cˈaslen. Ma que ta riˈ. Riyaˈ xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi nikacˈuaj jun cˈaslen chˈajchˈoj. 	 Çünkü Tanrı bizi ahlaksızlığa değil, kutsal bir yaşam sürmeye çağırdı.


Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. Y ri caˈiˈ discípulos xebe cˈa, y xquiben wi ri bin el chique ruma ri Jesús. 	 Öğrenciler gidip İsanın kendilerine buyurduğu gibi yaptılar.


Pero riche (rixin) cˈa chi ma niyacatej ta coyowal, jet ka chuchiˈ choy chuchapic car. Y ri nabey ri xtachop, tajakaˈ cˈa pa ruchiˈ y chiriˈ xtawil wi ri puek ri nicˈatzin riche (rixin) chi nbeˈayaˈ ca chique ri ye cˈutuy puek riche (rixin) pa rachoch ri Dios. Ri puek cˈa riˈ nuben cˈa riche (rixin) chi nayaˈ ca ri awuche (awixin) riyit y ri wuche (wixin) riyin, xchaˈ ri Jesús chare ri Pedro. 	 ‹‹Ama vergi toplayanları gücendirmeyelim. Göle gidip oltanı at. Tuttuğun ilk balığı çıkar, onun ağzını aç, dört dirhemlik bir akçe bulacaksın. Parayı al, ikimizin vergisi olarak onlara ver.››


Y riyit Timoteo, nwajoˈ chi nabij chique ri kachˈalal ri ye beyomaˈ chi ma tiquinimirisaj ta quiˈ. Y tabij chukaˈ chique chi ma ticoyobej ta chi ri beyomel ronojel utz nucˈom pe chique, ruma ri beyomel xa niqˈuis. Xa can tiquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri cˈaslic Dios ri niyaˈo pe chake ronojel ri utz. Ruma Riyaˈ nrajoˈ chi niquicot ri kánima riqˈui ri sibilaj qˈuiy ruyaˈon chake. 	 Şimdiki çağda zengin olanlara gururlanmamalarını, gelip geçici zenginliğe umut bağlamamalarını buyur. Zevk almamız için bize her şeyi bol bol veren Tanrıya umut bağlasınlar.


Y pa tinamit Cesarea cˈo cˈa jun achi Cornelio rubiˈ, y riyaˈ jun capitán. Yecˈo cˈa jun ciento soldados pa rukˈaˈ, y ri jumoc soldados riˈ ye quitzˈakat ri jumoc soldados ri nibix Italiano chique. 	 Sezariyede Kornelius adında bir adam vardı. ‹‹İtalyan›› taburunda yüzbaşıydı.


Chupan ri tinamit riˈ, xcˈojeˈ jun ixok ri Rahab rubiˈ. Ri jun ixok riˈ tek rubanon ca ma utz ta chi cˈaslen rucˈuan. Pero riyaˈ jabel xerucˈul pa rachoch ri caˈiˈ israelitas ri xeˈapon pa tinamit pan ewel riche (rixin) chi xebenachan ca. Queriˈ xuben ruma chi can xucukubaˈ wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ ma xcamisex ta tek xecamisex quinojel ri winek ri xa ma xeniman ta chare ri Dios. 	 Fahişe Rahav casusları dostça karşıladığı için imanı sayesinde söz dinlemeyenlerle birlikte öldürülmedi.


Y cˈacˈariˈ xquitek quicˈamaric ri Pedro y ri Juan. Y tek yecˈo chic cˈa apo chiriˈ chiquiwech, xquicˈutuj cˈa chique: ¿Achique yayon uchukˈaˈ chiwe o achique cˈa chi biˈaj ri xicusaj riyix riche (rixin) chi xiben quereˈ? 	 Petrusla Yuhannayı huzurlarına getirtip onlara, ‹‹Siz bunu hangi güçle ya da kimin adına dayanarak yaptınız?›› diye sordular.


Y riqˈui ri puek ri xucˈul ruma xujech el ri Jesús, riqˈui ri puek riˈ xlokˈbex wi jun ulef. Ri Judas xucamisaj riˈ. Riyaˈ xbechˈiqueˈ pe ruwiˈ, y ronojel ri rupan cˈa quelaˈ xeka wi, tek xka pan ulef. 	 Bu adam, yaptığı kötülüğün karşılığında aldığı ücretle bir tarla satın aldı. Sonra baş aşağı düştü, bedeni yarıldı ve bütün bağırsakları dışarı döküldü.


Y rumariˈ tek ri jun ulef riˈ can cˈa nibix na cˈa Ulef riche (rixin) Quicˈ chare. Can man cˈa jalatajnek ta ri rubiˈ. 	 Bunun için bu tarlaya bugüne dek ‹‹Kan Tarlası›› denilmiştir.


Yacˈa ri Pedro xubij cˈa chare: ¿Achique cˈa ruma riyix can xiben chi ma yixrutzˈet ta pe ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Ajaf Dios? ¿Achique ruma riyix can xiyaˈ chiwech chi xiben queriˈ? Rumariˈ ri awachijil yariˈ xbemuk ca. Y ri ye benak chumukic, ya xa yeˈoc pe, riche (rixin) chi queriˈ yatoquicˈamaˈ chic el riyit, riche (rixin) chi yatbequimukuˈ chic ca. 	 Petrus ona şöyle dedi: ‹‹Rabbin Ruhunu sınamak için nasıl oldu da sözbirliği ettiniz? İşte, kocanı gömenlerin ayak sesleri kapıda, seni de dışarı taşıyacaklar.››


Y ronojel cˈa ri yequibanalaˈ ri achiˈel riˈ, yariˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin) ri winek. Yacˈa ri nuben ri winek chi ma ruchˈajon ta jabel ri rukˈaˈ tek niwaˈ, riˈ xa ma nutzˈilobisaj ta ri rucˈaslen. Quecˈariˈ xubij ri Jesús. 	 İnsanı kirleten bunlardır. Yıkanmamış ellerle yemek yemek insanı kirletmez.››


Y chiriˈ chupan cˈa ri jul riˈ xquiyaˈ wi ri ruchˈacul ri Jesús, ruma nakaj cˈo wi ri jul riˈ y ruma chukaˈ chi ri quinimakˈij ri israelitas ri pascua rubiˈ, nichapatej yan; y ri winek niquibanalaˈ chic ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chique. 	 O gün Yahudiler'in Hazırlık Günü'ydü. Mezar da yakın olduğundan İsa'yı oraya koydular.


Achiˈel xuben ri Elías, riyaˈ jun winek ri can achiˈel wi riyoj. Pero riqˈui ronojel ránima xuben orar. Xucˈutuj chare ri Dios chi ma tuben ta job, y can queriˈ wi xbanatej. Oxiˈ junaˈ riqˈui wakiˈ icˈ ri ma xuben ta job pa ruwiˈ re ruwachˈulef. 	 İlyas da tıpkı bizim gibi insandı. Yağmur yağmaması için gayretle dua etti; üç yıl altı ay ülkeye yağmur yağmadı.


Tek jun itzel espíritu ntel el pa ránima jun winek, nucanoj uxlanen pa chakiˈj tak lugar. Tek nunaˈ chi majun uxlanen nril, 	 ‹‹Kötü ruh insandan çıkınca kurak yerlerde dolanıp huzur arar, ama bulamaz.


Riyix yeˈitijoj ri nicˈaj chic winek. ¿Pero achique cˈa ruma tek ma nitijoj ta ka iwiˈ riyix? Ruma riyix nibij chique ri nicˈaj chi ma utz ta ri alekˈ. Y riyix xa yixalekˈ. 	 Öyleyse başkasına öğretirken, kendine de öğretmez misin? Çalmamayı öğütlerken, çalar mısın?


Wacami ri Wajaf Dios nuyaˈ cˈa re acˈal reˈ chuwe, riche (rixin) chi riyin ma xquiqˈuix ta chic chiquiwech ri winek ri niquikasaj nukˈij ruma chi majun wal. 	 ‹‹Bunu benim için yapan Rabdir›› dedi. ‹‹Bu günlerde benimle ilgilenerek insanlar arasında utancımı giderdi.››


Y tek xseker pe, quinojel cˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiriˈ chiquicojol ri winek, xquimol quiˈ riche (rixin) chi niquichˈob achique niquiben riche (rixin) chi niquitek ri Jesús pa camic. 	 Sabah olunca bütün başkâhinlerle halkın ileri gelenleri, İsayı ölüm cezasına çarptırmak konusunda anlaştılar.


Y yecˈo cˈa acˈalaˈ ri xeˈucˈuex apo chuwech ri Jesús, chi nuyaˈ ta el ri rukˈaˈ pa quiwiˈ y tucˈutuj chukaˈ ri rubendición ri Dios pa quiwiˈ ri acˈalaˈ riˈ. Yacˈa ri discípulos xa xechapon chique ri winek chi ma quequicˈom ta pe ri acˈalaˈ. 	 O sırada bazıları küçük çocukları İsanın yanına getirdiler; ellerini onların üzerine koyup dua etmesini istediler. Öğrenciler onları azarlayınca İsa, ‹‹Bırakın çocukları›› dedi. ‹‹Bana gelmelerine engel olmayın! Çünkü Göklerin Egemenliği böylelerinindir.››


Y ri kachˈalal riˈ, can xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios ruma xquicˈaxaj chi jalatajnek chic ri nucˈaslen. 	 Böylece benden ötürü Tanrı'yı yüceltiyorlardı.


Tek ri Jesús xunataj cˈa ri jun ri itzel winek, chrij cˈa ri Judas Iscariote xchˈo wi; ri Judas ri rucˈajol ri jun achi Simón rubiˈ. Ri Jesús xunataj cˈa ri jun riˈ, ruma yacˈariˈ ri xticˈayin el riche (rixin) ri Jesús. Y riyaˈ can jun cˈa chique ri cablajuj rudiscípulos. 	 Simun İskariot'un oğlu Yahuda'dan söz ediyordu. Çünkü Yahuda Onikiler'den biri olduğu halde İsa'ya ihanet edecekti.


Y queriˈ chukaˈ majun niyaˈo ta cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan jun tzˈum yabel yaˈ ri xa riˈj chic. Ruma wi queriˈ niban, y ri tzˈum xa ma niyukuk ta chic, xa nirakaroˈ y niqˈuis el ri ruyaˈal uva chupan. Y chukaˈ ri tzˈum riˈ majun chic nicˈatzin wi. Yacˈa jun cˈacˈacˈ tzˈum yabel yaˈ, utz niyaqueˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan. Ri ruyaˈal uva can nicˈojeˈ cˈa jabel chupan ruma chi ri ruyaˈal uva y ri tzˈum niquitoˈ quiˈ. Quecˈariˈ xubij ri Jesús chique ri winek. 	 Hiç kimse yeni şarabı eski tulumlara doldurmaz. Yoksa tulumlar patlar; hem şarap dökülür, hem de tulumlar mahvolur. Yeni şarap yeni tulumlara konur, böylece her ikisi de korunmuş olur.››


Y ri Ajaf Jesús xtzuˈun pe chrij y xutzuˈ pe ri Pedro. Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xenatej chare ri chˈabel ri bin ca chare ruma ri Ajaf, chi cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech. 	 Rab arkasına dönüp Petrusa baktı. O zaman Petrus, Rabbin kendisine, ‹‹Bu gece horoz ötmeden beni üç kez inkâr edeceksin›› dediğini hatırladı ve dışarı çıkıp acı acı ağladı.


Y ronojel cˈa re chˈabel reˈ, can ye nkˈalajsan wi pe chiwech re yincˈo pe iwuqˈui. 	 ‹‹Ben daha aranızdayken size bunları söyledim.


Achiˈel tek jun achi nuyaˈ ca ri rachoch y nibe nej cˈa pa jun chic tinamit. Riyaˈ can nuchilabej cˈa ca ri rusamaj chique ri ye rumozos. Can nuyalaˈ cˈa ca quisamaj chiquijujunal; y chare ri chajinel can nubij cˈa ca chi can troyobej apo. 	 Bu, yolculuğa çıkan bir adamın durumuna benzer. Evinden ayrılırken kölelerine yetki ve görev verir, kapıdaki nöbetçiye de uyanık kalmasını buyurur.


Y wacami xintek el re achi reˈ awuqˈui, ruma xobix chuwe chi ri winek israelitas xquichˈob achique rubanic niquiben, riche (rixin) chi niquicamisaj ri achi reˈ. Y xinbij chukaˈ chique ri winek ri ye chapayon chˈaˈoj chrij ri Pablo, chi quebe cˈa awuqˈui riyit riche (rixin) chi nbequibij achique ri ye rubanalon. Ri nuraybel riyin chi utz ta awech. Quecˈariˈ nubij chupan ri wuj riˈ. 	 Bana bu adama karşı bir tuzak kurulduğu bildirilince onu hemen sana gönderdim. Onu suçlayanlara da kendisiyle ilgili şikâyetlerini sana bildirmelerini buyurdum.››


Yacˈa ri achi mozo achoj riqˈui banon wi ri cˈas, ma xrajoˈ ta achiˈel ri xbix chare y rumariˈ xbe pa kˈatbel tzij y xberuyaˈ ca pa cárcel, riche (rixin) chi queriˈ tek rutojon chic na ca rucˈas, cˈacˈariˈ utz chi ntel pe. 	 Ama ilk köle bunu reddetti. Gitti, borcunu ödeyinceye dek adamı zindana kapattı.


Y tek xa ntoc cˈa pe akˈaˈ chupan ri jun kˈij riˈ, ri rudiscípulos xejel cˈa apo riqˈui y xquibij chare: Re waweˈ xa majun cˈo y xa xka ka kˈij. Queˈatakaˈ cˈa el re winek reˈ riche (rixin) chi yebe ri pa tak aldea ri yecˈo pe nakaj riche (rixin) chi nbequilokˈoˈ quiway, xechaˈ. 	 Akşama doğru öğrencileri yanına gelip, ‹‹Burası ıssız bir yer›› dediler, ‹‹Vakit de geç oldu. Halkı salıver de köylere gidip kendilerine yiyecek alsınlar.››


Pero ri Pilato xubij cˈa chare ri Jesús: ¿Can yit Rey wi cˈa riyit? xchaˈ. Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chare: Jaˈ (je), queriˈ. Riyin can yin Rey wi achiˈel ri xabij. Riyin xinalex riche (rixin) chi nkˈalajsaj ri kitzij chiquiwech ri winek, y rumariˈ tek xipe chuwech re ruwachˈulef. Y quinojel cˈa ri yeniman y ye riche (rixin) chic ri kitzij, can niquiben wi ri nubij ri nuchˈabel, xchaˈ. 	 Pilatus, ‹‹Demek sen bir kralsın, öyle mi?›› dedi. İsa, ‹‹Kral olduğumu sen söylüyorsun›› karşılığını verdi. ‹‹Ben gerçeğe tanıklık etmek için doğdum, bunun için dünyaya geldim. Gerçekten yana olan herkes benim sesimi işitir.››


Ri ajowabel quecˈareˈ rubanic: Wi cˈo ri ajowabel riche (rixin) ri Dios kiqˈui, can nuben chake chi nikacˈuaj jun cˈaslen achiˈel nubij ri rupixaˈ ri Dios. Y ri rupixaˈ ri Dios nubij chi tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachˈalal iwiˈ y re pixaˈ reˈ, yariˈ ri xiwacˈaxaj pa rutiquiribel tek xinimaj ri Dios. 	 Sevgi Tanrının buyruklarına uygun yaşamamız demektir. Başlangıçtan beri işittiğiniz gibi, Onun buyruğu sevgi yolunda yürümenizdir.


Y wi xa ta nuyon riyin nkˈalajsaj ka wiˈ, ri nbij ka chuwij riyin riˈ xa man ta kitzij. 	 Eğer kendim için ben tanıklık edersem, tanıklığım geçerli olmaz.


Y man cˈa ticˈuaj ta yabel irajil, ni man cˈa ticˈuaj ta yaˈl, y man cˈa ticˈuaj ta chukaˈ jun chic cˈulaj ixajab. Ni ma quixpaˈeˈ ta pa tak bey riche (rixin) chi yeˈiyalaˈ ca rutzil tak quiwech ri winek. Xa jic (choj) quixbiyin cˈa acuchi (achique) cˈo chi yixapon wi. 	 Yanınıza ne kese, ne torba, ne de çarık alın. Yolda hiç kimseyle selamlaşmayın.


Yacˈa wi cˈo jun kachˈalal achi o ixok ri yecˈo rachˈalal malcaniˈ tak ixokiˈ quiqˈui, yecˈa riyeˈ ri cˈo chi yeˈilin quiche (quixin), y ma ye ta ri kachˈalal. Riche (rixin) chi queriˈ ri kachˈalal yecowin yequitoˈ más ri malcaniˈ tak ixokiˈ ri can quiyon yecˈo y majun nilin quiche (quixin). 	 İmanlı bir kadının dul yakınları varsa onlara yardım etsin. İnanlılar topluluğu yük altına girmesin ki, gerçekten kimsesiz olan dullara yardım edebilsin.


Y chukaˈ ri Dios cˈo nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca, chiquij ri katiˈt kamamaˈ: Ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nyaˈ riyin, nichaˈ. 	 Bu konuda yine diyor ki, ‹‹Onlar huzur diyarıma asla girmeyecekler.››


Y ri xetak cˈa el, xeˈapon ri pa tinamit Antioquía, y xequimol cˈa ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, y xquijech ri wuj chique. 	 Adamlar böylece yola koyulup Antakyaya gittiler. Topluluğu bir araya getirerek onlara mektubu verdiler.


Rumariˈ man cˈa tikaxibij ta kiˈ yojjel apo riqˈui ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ nujoyowaj kawech y riche (rixin) chukaˈ chi xtuyaˈ pe ri rutzil ránima pa kawiˈ riche (rixin) chi queriˈ tek cˈo jun xtikacˈulwachij, Riyaˈ can yariˈ cˈo pe kiqˈui riche (rixin) chi yojrutoˈ. 	 Onun için Tanrı'nın lütuf tahtına cesaretle yaklaşalım; öyle ki, yardım gereksindiğimizde merhamet görelim ve lütuf bulalım.


Riyoj nicˈatzin chi ma yojtaneˈ ta chi nikamatioxij chare ri Dios iwuma riyix kachˈalal ri sibilaj yixajowex ruma ri Ajaf, ruma tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, yariˈ tek xixruchaˈ yan ri Dios riche (rixin) chi yixcolotej chupan ri imac. Y xixcolotej ruma xicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri kas kitzij, y ruma chukaˈ chi ri Lokˈolaj Espíritu ntajin nuchˈajchˈojsaj ri icˈaslen. 	 Ama biz, ey Rabbin sevdiği kardeşler, sizler için her zaman Tanrıya şükran borçluyuz. Çünkü Tanrı, Ruh aracılığıyla kutsal kılınıp gerçeğe inanarak kurtulmanız için sizi ta başlangıçtan seçti.


Y tek ri aj tzˈib riche (rixin) ri tinamit riˈ xcowin xerutanabaˈ ka ri winek, xubij cˈa chique: Achiˈaˈ riche (rixin) re tinamit Efeso, ¿la can cˈo ta cami jun winek ri man ta etamayon chi ri aj waweˈ pan Efeso can ye chajinel wi riche (rixin) ri rachoch ri Diana y queriˈ chukaˈ riche (rixin) ri ruwachbel ri nimalaj dios Diana ri kajnek pe chilaˈ riqˈui ri dios Júpiter? 	 Kalabalığı yatıştıran belediye yazmanı, ‹‹Ey Efesliler›› dedi, ‹‹Efes Kentinin, ulu Artemis Tapınağının ve gökten düşen kutsal taşın bekçisi olduğunu bilmeyen var mı?


Y ri Marta xubij chare ri Jesús: Jaˈ (je), riyin can wetaman chi xticˈastej; tek xtapon ri ruqˈuisbel kˈij, tek quinojel cˈa ri caminakiˈ xquecˈastej, xchaˈ. 	 Marta, ‹‹Son gün, diriliş günü onun dirileceğini biliyorum›› dedi.


Ri Jesús xubij cˈa chiwe: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can cˈo cˈa chi xquijach pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. Xquicamisex chuwech cruz. Y pa rox kˈij xquicˈastej pe, chinek ca chiwe, xechaˈ ri ye caˈiˈ achiˈel achiˈaˈ riˈ. 	 İnsanoğlunun günahlı insanların eline verilmesi, çarmıha gerilmesi ve üçüncü gün dirilmesi gerektiğini bildirmişti.››


Y quinojel cˈa ri winek ri yecˈo apo y xquitzˈet ri xbanatej, niquibajlaˈ (niquibucˈlaˈ) cˈa ruwa tak quicˈuˈx ri xetzolin el, ruma ri kˈaxon cˈo pa tak cánima. 	 Olayı seyretmek için biriken halkın tümü olup bitenleri görünce göğüslerini döve döve geri döndüler.


Cˈa jubaˈ riˈ, ri chakˈlaxel xucˈayilaˈ ca ronojel ri ruherencia. Can qˈuiy cˈa ri puek ri xumol el, y cˈacˈariˈ xbe pa jun chic ruwachˈulef ri nej cˈo wi. Y tek cˈo chic chiriˈ, xucˈuaj cˈa jun itzel cˈaslen, y rumariˈ xuqˈuis ronojel ri rurajil. 	 ‹‹Bundan birkaç gün sonra küçük oğul her şeyini toplayıp uzak bir ülkeye gitti. Orada sefahat içinde bir yaşam sürerek varını yoğunu çarçur etti.


Riyin can chuyaquic cˈa kˈakˈ chicojol re xipe chuwech re ruwachˈulef. Y riyin nwajoˈ chi ri kˈakˈ riˈ nicˈat ta chic. 	 ‹‹Ben dünyaya ateş yağdırmaya geldim. Keşke bu ateş daha şimdiden alevlenmiş olsaydı!


Pero ri Jesús más cˈa xbe rutzijol, y sibilaj ye qˈuiy winek niquimol quiˈ riqˈui. Yecˈo cˈa winek ri yepe riqˈui riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Y yecˈo cˈa nicˈaj chic nicajoˈ chi yecˈachojsex el ruma Riyaˈ. 	 Ne var ki, İsayla ilgili haber daha da çok yayıldı. Kalabalık halk toplulukları İsayı dinlemek ve hastalıklarından kurtulmak amacıyla akın akın geliyordu.


Chukaˈ chupan ri tiempo riˈ ruma can qˈuiyirnek chic ri etzelal, ye qˈuiy cˈa ri xa can ma xticajoˈ ta chic quiˈ. 	 Kötülüklerin çoğalmasından ötürü birçoklarının sevgisi soğuyacak.


¿Y ajan (jampeˈ) cˈa riˈ tek xatapon pa katinamit y xatkacˈul pa tak kachoch? ¿Ajan (jampeˈ) cˈa riˈ tek riyoj xkayaˈ atziak ruma xa can ti lawaloˈ chic atziak? 	 Ne zaman seni yabancı görüp içeri aldık, ya da çıplak görüp giydirdik?


Y ri Jesús xubij chic cˈa jun cˈambel tzij chiquiwech ri winek, ruma yecˈo chique riyeˈ ri niquichˈob chi choj ri quicˈaslen, y yequetzelaj ri nicˈaj chic winek. Rumariˈ ri Jesús xubij: 	 Kendi doğruluklarına güvenip başkalarına tepeden bakan bazı kişilere İsa şu benzetmeyi anlattı: ‹‹Biri Ferisi, öbürü vergi görevlisi iki kişi dua etmek üzere tapınağa çıktı.


Y tek kakˈaxan chic el ronojel ri mar ri cˈo chiquiwech ri Cilicia y ri Panfilia, xojapon cˈa pa tinamit Mira. Y ri Mira riˈ pa rucuenta ri ruwachˈulef Licia cˈo wi. 	 Kilikya ve Pamfilya açıklarından geçerek Likyanın Mira Kentine geldik.


Ri Jesús xjoteˈ cˈa el pa ruwiˈ jun juyuˈ y xerusiqˈuij (xeroyoj) el ri xrajoˈ Riyaˈ chi xerucˈuaj el. Ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) apo chiquijujunal ri achiˈaˈ riˈ y ri achiˈaˈ riˈ xebe apo riqˈui. 	 İsa, dağa çıkarak istediği kişileri yanına çağırdı. Onlar da yanına gittiler.


Y riyix can nej cˈa icojol riqˈui ri Dios tek rubanon ca, can riqˈui inaˈoj xiwetzelaj ri Dios ruma xa ruyon itzel tak banobel ri xeˈibanalaˈ. Yacˈa re wacami riyix junan chic iwech riqˈui ri Dios, 	 Yaptığınız kötülükler yüzünden bir zamanlar düşüncelerinizde Tanrıya yabancı ve düşmandınız.


Ruma can xtzijox ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri ye caminek chic el, riche (rixin) chi queriˈ nikˈatatej tzij pa quiwiˈ can achiˈel nikˈatatej tzij pa quiwiˈ quinojel winek, pero xtzijox chukaˈ riche (rixin) chi xquil ta cˈa ri cˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Çünkü ölüler bedence öbür insanlar gibi yargılansın, ama ruhça Tanrı gibi yaşasın diye Müjde onlara da bildirildi.


Y cˈo cˈa jun achi chiquicojol ri fariseos ri Nicodemo rubiˈ, y ri achi riˈ cˈo cˈa rukˈij chiquicojol ri rech aj Israel. 	 Yahudilerin Nikodim adlı bir önderi vardı. Ferisilerden olan bu adam bir gece İsaya gelerek, ‹‹Rabbî, senin Tanrıdan gelmiş bir öğretmen olduğunu biliyoruz. Çünkü Tanrı kendisiyle olmadıkça kimse senin yaptığın bu mucizeleri yapamaz›› dedi.


Y riyin nyaˈ cˈa ca re pixaˈ reˈ chiwe, chi can tiwajoˈ cˈa iwiˈ; can achiˈel ri yixinwajoˈ riyin. 	 Benim buyruğum şudur: Sizi sevdiğim gibi birbirinizi sevin.


Y re xtinbij chiwe can kitzij wi, ruma ri Cristo can cˈo wuqˈui: Can majun cˈa chiwe riyix ri yixcˈo pa ruwachˈulef Acaya ri xtelesan ta ri quicoten wuqˈui, ruma chuwe riyin can jun quicoten chi nben ri rusamaj ri Dios y nuyon cˈa ntzuk wiˈ. 	 Mesihin gerçeğine sahip olarak kesinlikle diyebilirim ki, Ahaya İlinde hiç kimse beni böyle övünmekten alıkoyamaz.


Y yacˈariˈ tek ri José xutek quicˈamaric ri Jacob ri rutataˈ y ri ye rachˈalal. Ye setenta y cinco chiquinojel. 	 Yusuf haber yollayıp babası Yakupu ve bütün akrabalarını, toplam yetmiş beş kişiyi çağırttı.


¿Achique cami winek ri can xban jurar chique ruma ri Dios chi can ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nuyaˈ Riyaˈ? Riˈ chique ri winek ri xa ma xeniman ta tzij. 	 Sözünü dinlemeyenler dışında kendi huzur diyarına kimlerin girmeyeceğine ant içti?


Wachˈalal, ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa pa tak iwánima chiˈiwonojel. Amén. 	 Kardeşler, Rabbimiz İsa Mesih'in lütfu ruhunuzla birlikte olsun! Amin.


Y ri winek chupan cˈa ri kˈij tek can cˈa nisamej na ri Juan ri Bautista, yacˈariˈ tek quichapon pe y cˈa yetajin na chupan re kˈij reˈ, chi can niquitij quikˈij chi yeˈoc pa rajawaren ri caj. Can niquimajlaˈ cˈa quiˈ chrij y más niquiben ri can riqˈui cˈa ronojel quicˈuˈx yeˈapon. 	 Vaftizci Yahyanın ortaya çıktığı günden bu yana Göklerin Egemenliği zorlanıyor, zorlu kişiler onu ele geçirmeye çalışıyor.


Can tiwacˈaxaj cˈa ri xtinbij chiwe, chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can xquicamisex na wi, achiˈel ri tzˈibatal ca. Pero juyiˈ cˈa ruwech ri xquijacho el riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Ri achi ri xquijacho el, utz ta chi man ta xalex, xchaˈ ri Jesús. 	 ‹‹Evet, İnsanoğlu kendisi için yazılmış olduğu gibi gidiyor, ama İnsanoğluna ihanet edenin vay haline! O adam hiç doğmamış olsaydı, kendisi için daha iyi olurdu.››


Y can achiˈel xquiben ri Janes y ri Jambres ri ojer ca, chi xquetzelaj ri xubij ri Moisés, can que wi chukaˈ riˈ niquiben ri achiˈaˈ riˈ, niquetzelaj ri kas kitzij. Yojtajnek ri quinaˈoj ruma ri etzelal. Can kˈalaj chi ma cukul ta quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Yannisle Yambris nasıl Musaya karşı geldilerse, bunlar da gerçeğe karşı gelirler. Düşünceleri yozlaşmış, iman konusunda reddedilmiş insanlardır.


Y nikatzˈibaj cˈa ronojel reˈ chiwe ruma can nikajoˈ chi tzˈaket ta cˈa ri quicoten xticˈojeˈ iwuqˈui. 	 Bunları size, sevincimiz tam olsun diye yazıyoruz.


Y rumariˈ ri discípulos ri ye rachibil ri Tomás xquibij chare: Riyoj xkatzˈet ri Ajaf Jesús. Y ri Tomás xubij chique: Wi ma xtintzˈet ta ri socotajic ri xerucˈuaj ri rukˈaˈ cuma ri láwux, y ma xtinjuˈ ta ri ruwiˈ nukˈaˈ pa tak socotajic ri cˈo pa rukˈaˈ y chukaˈ wi ma xtinjuˈ ta ri nukˈaˈ pa rupox (rucˈalcˈaˈx) chupan ri socotajic ri xuben ri lanza, ma xtinimaj ta chi ya Riyaˈ, xchaˈ. 	 Öbür öğrenciler ona, ‹‹Biz Rabbi gördük!›› dediler. Tomas ise, ‹‹Onun ellerinde çivilerin izini görmedikçe, çivilerin izine parmağımla dokunmadıkça ve elimi böğrüne sokmadıkça inanmam›› dedi.


Can iwetaman wi cˈa ri acuchi (achique) yibe wi riyin, y chukaˈ iwetaman ri bey, xchaˈ ri Jesús chique ri rudiscípulos. 	 Benim gideceğim yerin yolunu biliyorsunuz.››


Y xquiben cˈa orar, quereˈ: Ajaf, riyit ri natzˈet ri cánima quinojel, tacˈutuˈ cˈa chkawech achique cˈa chique re ye caˈiˈ achiˈaˈ reˈ ri achaˈon, 	 Sonra şöyle dua ettiler: ‹‹Ya Rab, sen herkesin yüreğini bilirsin. Yahudanın, ait olduğu yere gitmek için bıraktığı bu hizmeti ve elçilik görevini üstlenmek üzere bu iki kişiden hangisini seçtiğini göster bize.››


Yacˈariˈ tek ri kachˈalal, pa jun chakˈaˈ xquiyaˈ el ri Saulo pa jun chaquech, y xquikasaj ka chuwech ri jun nimalaj tzˈak ri rusutin rij ri tinamit. Y xbe el. 	 Ama Saulun öğrencileri geceleyin kendisini aldılar, kentin surlarından sarkıttıkları bir küfe içinde aşağı indirdiler.


Ruma wi ma xtijoyowaj ta quiwech ri nicˈaj chic winek, ri Dios ma xtujoyowaj ta chukaˈ iwech riyix chupan ri kˈij tek xtukˈet tzij. Yacˈa wi xtijoyowaj quiwech ri nicˈaj chic, xquixchˈacon, ruma ri Dios chukaˈ xtujoyowaj iwech riyix chupan ri kˈij riˈ. 	 Çünkü yargı merhamet göstermeyene karşı merhametsizdir. Merhamet yargıya galip gelir.


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma riyix can nikˈaxalaˈ mar y nikˈaxalaˈ ruwachˈulef chucanoxic chi cˈo ta jun ri ntoc tzekelbey iwuche (iwixin) y nunimaj ta achiˈel ri ninimaj riyix. Xa yacˈa tek iwilon chic ri achique xtitzekelben iwuche (iwixin), riyix xa niben chare chi ntoc más itzel winek, ruma ri nicˈut chuwech nuben chare chi nej nibe wi ca chare ri Dios. Riyix can nej cˈa yixcˈo wi, yacˈa riyaˈ caˈiˈ mul más nej nibe wi ca chare ri Dios, y xa rumariˈ tek can rucˈamon chi nibe pa kˈakˈ chukaˈ riyaˈ. 	 ‹‹Vay halinize ey din bilginleri ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Tek bir kişiyi dininize döndürmek için denizleri, kıtaları dolaşırsınız. Dininize döneni de kendinizden iki kat cehennemlik yaparsınız.


¿Y achique cami nicˈatzin wi ri ley riche (rixin) ri Moisés? Ri Dios xuyaˈ ri ley riˈ xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nukˈalajsaj janipeˈ chi mac niquiben ri winek y xaxu (xaxe wi) xucusex tek cˈa oyoben na ri Cristo ri riy rumam ri Abraham, ri tzujun (sujun) chare ri Abraham ruma rutzil ri Dios. Y tek ri Dios xuyaˈ ri ley, xerucusaj kˈaxey tak tzij. Nabey mul, xuyaˈ chique ángeles, y ri ángeles riˈ xquiyaˈ chare ri Moisés. Y pa ruqˈuisbel, ri Moisés xuyaˈ chique ri winek. 	 Öyleyse Yasanın amacı neydi? Yasa suçları ortaya çıkarmak için antlaşmaya eklendi. Vaadi alan ve İbrahimin soyundan olan Kişi gelene dek yürürlükte kalacaktı. Melekler yoluyla, bir aracı eliyle düzenlendi.


Rumariˈ, tiwetamaj chi ri Cristo can xtipe na wi pa sutzˈ. Y quinojel xquetzˈeto riche (rixin). Hasta ri winek ri xetekˈun el ri ruchˈacul ri Jesucristo hasta riyeˈ xtiquitzˈet na chukaˈ. Can quinojel cˈa ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef xqueˈokˈ tek xtiquitzˈet Riyaˈ. Jaˈ (je), can que wi riˈ xtibanatej. 	 İşte bulutlarla geliyor! Her göz Onu görecek, Onun bedenini deşmiş olanlar bile. Onun için dövünecek yeryüzünün bütün halkları. Evet, böyle olacak! Amin.


Y ri Jesús rucˈuan cˈa el ri cruz. Riyaˈ ruchapon cˈa el bey, riche (rixin) chi napon pa ruwiˈ jun juyuˈ. Ri juyuˈ riˈ achiˈel rubakil rujolon (ruwiˈ) caminek nibix chare. Y pa quichˈabel ri israelitas Gólgota rubiˈ. 	 Askerler İsayı alıp götürdüler. İsa çarmıhını kendisi taşıyıp Kafatası -İbranicede Golgota- denilen yere çıktı.


Ri nitzˈilobisan riche (rixin) ri winek, ma ya ta cˈa ri nutij ka. Xa ya ri itzel ri yepe pa ránima ri nitzˈilobisan riche (rixin). 	 ‹‹İnsanın dışında olup içine giren hiçbir şey onu kirletemez. İnsanı kirleten, insanın içinden çıkandır.››


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios nubij: Wi xtiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios wacami, man cˈa ticowirisaj ta ri iwánima, ma tiben ta achiˈel xquiben ri iwatiˈt imamaˈ tek xquiyec woyowal, 	 Yukarıda belirtildiği gibi, ‹‹Bugün Onun sesini duyarsanız, Atalarınızın başkaldırdığı günkü gibi Yüreklerinizi nasırlaştırmayın.››


Y ri winek xquibij cˈa: Laˈ xa cˈo jun itzel espíritu awuqˈui ri yit chˈujirisayon. ¿Achique cˈa ri najowan nicamisan awuche (awixin)? xechaˈ. 	 Kalabalık, ‹‹Cin çarpmış seni!›› dedi. ‹‹Seni öldürmek isteyen kim?››


Y tek ri Jesús xubij queriˈ, ri caminek xyacatej, y xuchop nitzijon pe. Y ri Jesús xujech cˈa el ri cˈajol riˈ chare ri ruteˈ. 	 Ölü doğrulup oturdu ve konuşmaya başladı. İsa onu annesine geri verdi.


O wi jun rey ri cˈo chi nuben chˈaˈoj riqˈui jun chic rey, ¿la ma nitzˈuyeˈ ta cami jubaˈ riche (rixin) chi queriˈ nuchˈob na wi lajuj mil rusoldados yecowin niquiben chˈaˈoj quiqˈui ri juwinek mil soldados ri ye rucˈamom pe ri jun chic rey? 	 ‹‹Ya da hangi kral başka bir kralla savaşa gittiğinde, üzerine yirmi bin askerle yürüyen düşmana on bin askerle karşı koyabilir miyim diye önce oturup bir değerlendirme yapmaz?


Riyix xa ijachon iwiˈ. Ruma yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri Pablo. Yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri kachˈalal Apolos. ¿La ma nikˈalajin ta cami chi cˈa ya na ri iraybel ri ucˈuayon iwuche (iwixin)? 	 Biriniz, ‹‹Ben Pavlus yanlısıyım››, ötekiniz, ‹‹Ben Apollos yanlısıyım›› diyorsa, öbür insanlardan ne farkınız kalır?


Y tek riyin xquijotobex chuwech cruz, ri winek can xquepe cˈa wuqˈui; ruma riyin can xquisamej pa tak cánima, xchaˈ. 	 Ben yerden yukarı kaldırıldığım zaman bütün insanları kendime çekeceğim.››


Rumacˈariˈ, riyin can nbij cˈa chiwe chi ronojel ri nicˈutuj tek riyix niben orar y wi can ninimaj chi nicˈul, can xtiyatej wi cˈa chiwe. 	 Bunun için size diyorum ki, duayla dilediğiniz her şeyi daha şimdiden almış olduğunuza inanın, dileğiniz yerine gelecektir.


Ma tikatojtobej ta ri Ajaf achiˈel ri xquiben riyeˈ, ruma riyeˈ xcajoˈ xquitojtobej ri Ajaf wi can kitzij chi nuyaˈ pe rucˈayewal pa quiwiˈ. Y rumariˈ xecom cˈa pa quikˈaˈ sibilaj ye qˈuiy cumatz. Y riyoj man cˈa tikaben ta achiˈel ri xquiben riyeˈ. 	 Yine bazıları gibi Rabbi denemeyelim. Böyle yapanları yılanlar öldürdü.


Y tek sibilaj ye chˈayon chic, xebetzˈapix ca pa cárcel, y xbix chare ri chajinel chi jabel quichajixic tubanaˈ. 	 Onları iyice dövdürdükten sonra hapse attılar. Zindancıya, onları sıkı güvenlik altında tutmasını buyurdular.


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique: Can kitzij nbij chiwe, chi wi riyix can nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios y ma nuben ta caˈiˈ icˈuˈx, can xquixcowin cˈa niben achiˈel xinben riyin chare re jun higo reˈ. Y ma xu (xe) ta wi reˈ ri xquixcowin xtiben, xa can xquixcowin nibij chare re juyuˈ reˈ chi tel el waweˈ y tikˈax chupan ri mar, y can quecˈariˈ ri xtibanatej. 	 İsa onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim, eğer imanınız olur da kuşku duymazsanız, yalnız incir ağacına olanı yapmakla kalmazsınız; şu dağa, ‹Kalk, denize atıl› derseniz, dediğiniz olacaktır.


Y ri Jesús xucˈom cˈa pe ri achi y xuchilabej chique ri winek chi majun achoj chare tiquibij wi ri xbanatej. Yacˈa ri winek, ma riqˈui ta chi can bin chique ruma ri Jesús chi majun achoj chare tiquibij wi, riyeˈ xa yariˈ ri más xquitzijoj. 	 İsa orada bulunanları, bunu kimseye söylememeleri için uyardı. Ama onları ne kadar uyardıysa, onlar da haberi o kadar yaydılar.


Yacˈariˈ tek cˈo jun ri xchˈo. Ri xchˈo ya cˈa ri Caifás ri nimalaj sacerdote chupan ri tiempo riˈ. Riyaˈ cˈo cˈa ri chiriˈ, ruma riyaˈ jun chique ri can cˈo quikˈij. Y tek riyaˈ xchˈo, xubij cˈa: Xa majun iwetaman riyix. 	 İçlerinden biri, o yıl başkâhin olan Kayafa, ‹‹Hiçbir şey bilmiyorsunuz›› dedi.


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xusiqˈuij (xroyoj) jun ti acˈal y xuyaˈ chiriˈ pa quinicˈajal. 	 İsa, yanına küçük bir çocuk çağırdı, onu orta yere dikip şöyle dedi: ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim, yolunuzdan dönüp küçük çocuklar gibi olmazsanız, Göklerin Egemenliğine asla giremezsiniz.


Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xchapon chare ri itzel espíritu riche (rixin) chi tel el riqˈui ri cˈajol riˈ. Y can ya cˈa hora riˈ tek xcˈachoj chare ri ruyabil, ruma xel el ri itzel espíritu riqˈui. 	 İsa cini azarlayınca, cin çocuktan çıktı, çocuk o anda iyileşti.


Ri Dios can xuben wi cˈa chare chi xoc Nimalaj Sacerdote; can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec ri xcˈojeˈ ojer ca. 	 Çünkü Tanrı tarafından Melkisedek düzeni uyarınca başkâhin atanmıştı.


Pero xa ruma cˈa chi ri Dios ma xka ta chuwech ri xquiben ri katiˈt kamamaˈ, ruma ma xquiben ta ronojel ri xubij chupan ri nabey trato, rumariˈ tek ri tzˈibatal ca nubij: Xtapon na jun kˈij, xchaˈ ri Ajaf, tek xtinben jun cˈacˈacˈ trato quiqˈui ri aj Israel y ri aj Judá. 	 Oysa halkını kusurlu bulan Tanrı şöyle diyor: ‹‹ ‹İsrail halkıyla ve Yahuda halkıyla Yeni bir antlaşma yapacağım günler geliyor› Diyor Rab.


Wachˈalal, riyin ma ntzˈibaj ta cˈa jun cˈacˈacˈ pixaˈ chiwe. Ruma re pixaˈ reˈ xa can cˈo chic ri ojer ca, y re chˈabel reˈ can xiwacˈaxaj yan pe riyix ri pa rutiquiribel tek xinimaj ri Dios. 	 Sevgili kardeşlerim, size yeni bir buyruk değil, başlangıçtan beri kabul ettiğiniz eski buyruğu yazıyorum. Eski buyruk, işitmiş olduğunuz Tanrı sözüdür.


Y tek chˈonak chic cˈa ka ri Pablo, riyaˈ xberucˈamaˈ cˈa pe jun caxlan wey, xumatioxij chare ri Dios chiriˈ chiquiwech quinojel, xuwechˈ y xuchop cˈa rutijic. 	 Pavlus bunları söyledikten sonra ekmek aldı, hepsinin önünde Tanrıya şükretti, ekmeği bölüp yemeye başladı.


Riyaˈ xuchˈob na cˈa achique ri xtuben, y tek xchˈobotej chuwech, xbe chrachoch ri María ri ruteˈ ri Juan ri nibix chukaˈ Marcos chare. Y chupan ri jay riˈ ye qˈuiy cˈa kachˈalal quimolon quiˈ yetajin chi oración. 	 Petrus olanların farkına varınca Markos diye tanınan Yuhannanın annesi Meryemin evine gitti. Orada birçok kişi toplanmış dua ediyordu.


Yacˈa ri achi xaxu (xaxe) wi xuyaˈ ca ri Jesús, can yariˈ xuchop rutzijoxic chique ri winek ri achique xbanatej riqˈui riyaˈ. Y queriˈ ri Jesús chanin cˈa xel rutzijol, y rumariˈ xa pan ewel chic tek ntoc apo chupan ri tinamit, y ruma cˈa chukaˈ riˈ tek nicˈojeˈ ca ri pa tak juyuˈ ri acuchi (achique) majun winek cˈo. Y ri winek cˈa ri yeˈapon riqˈui ri Jesús sibilaj ye qˈuiy, y chukaˈ qˈuiy lugar yepe wi. 	 Ne var ki, adam çıkıp gitti, olayla ilgili haberi her tarafa yayıp duyurmaya başladı. Öyle ki, İsa artık hiçbir kente açıkça giremez oldu. Ancak dışarıda, ıssız yerlerde kalıyordu. Ve halk her yerden O'na akın ediyordu.


Xoj‑oc chic cˈa el chupan ri barco, y xkayaˈ ca ri tinamit Sidón. Yacˈa tek yoj benak, xbekacˈuluˈ jun nimalaj cakˈikˈ, y rumariˈ cˈo chi xojkˈax chuwech ri Chipre ri jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa yaˈ, ruma xaxu (xaxe) wi chiriˈ ri ma can ta pa rubey ri cakˈikˈ cˈo wi. Pa kajxocon cˈa xicˈo wi ca ri Chipre chake. 	 Oradan yine denize açıldık. Rüzgar ters yönden estiği için Kıbrısın rüzgar altından geçtik.


Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Jesús quiqˈui ri ye rudiscípulos, tek cˈa xquitzˈet xeˈapon ye qˈuiy winek quiqˈui. Y can ya cˈa jun chique ri ye cablajuj discípulos, ri Judas rubiˈ, ri ucˈuayon apo quibey ri winek riˈ. Y ri Judas xjel apo riqˈui ri Jesús riche (rixin) chi xutzˈumaj (xutzˈubaj) ruchiˈ. 	 İsa daha konuşurken bir kalabalık çıkageldi. Onikilerden biri, Yahuda adındaki kişi, kalabalığa öncülük ediyordu. İsayı öpmek üzere yaklaşınca İsa, ‹‹Yahuda›› dedi, ‹‹İnsanoğluna bir öpücükle mi ihanet ediyorsun?››


Can rajawaxic wi chi nikacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Ruma wi ma xtikacukubaˈ ta kacˈuˈx riqˈui, majun bey yojcowin ta nikaben ri nika chuwech. Ruma ri winek ri nrajoˈ nijel apo riqˈui ri Dios, cˈo chi nunimaj chi ri Dios can cˈo wi, y cˈo chi nunimaj chukaˈ chi nuyaˈ utzilaj rajel ruqˈuexel chique ri yecanon riche (rixin). 	 İman olmadan Tanrıyı hoşnut etmek olanaksızdır. Tanrıya yaklaşan, Onun var olduğuna ve kendisini arayanları ödüllendireceğine iman etmelidir.


Y can queriˈ wi cˈa xquiben. Xquichop ri cˈajolaxel, xquicamisaj. Xquelesaj cˈa el chupan ri ulef ri ticon ruwech riqˈui uva y xbequicˈakaˈ ca jucˈan chic. 	 Böylece onu yakaladılar, öldürüp bağdan dışarı attılar.


Ye qˈuiy cˈa winek yebiyaj chuwech re ruwachˈulef ri xa ma ya ta ri kitzij ri niquibij, ruma niquibij chi ri Jesucristo tek xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma xoc ta winek achiˈel riyoj. Y ri nibin queriˈ chrij ri Jesucristo, yacˈariˈ ri kˈolonel ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. 	 Ne var ki, İsa Mesihin beden alıp geldiğini kabul etmeyen birçok aldatıcı dünyanın her yanına yayıldı. Aldatıcı, Mesih karşıtı olan bunlardır.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique: Tek nbecˈamer pe jun kˈakˈ riche (rixin) nusakirisaj pa jay, ¿la chuxeˈ cami jun almul o chuxeˈ cami jun chˈat niyaˈox (nyaˈ) wi? Ma que ta riˈ. Ri kˈakˈ can cˈo rucˈojlibel ri acuchi (achique) nipabex wi. 	 Onlara, ‹‹Kandili, tahıl ölçeğinin ya da yatağın altına koymak için mi getirirler?›› dedi. ‹‹Kandilliğe koymak için değil mi?


Ri achi ri rumozo ri rey, tek xracˈaxaj chi ri Jesús petenak cˈa quelaˈ pa Judea y xapon ri chiriˈ pa Galilea, xbe cˈa riqˈui. Riyaˈ xberucˈutuj jun utzil chare riche (rixin) chi nucol ta ri rucˈajol chuwech ri camic, ruma ri cˈajol riˈ ya xa nicom yan ka. 	 Adam, İsanın Yahudiyeden Celileye geldiğini işitince yanına gitti, evine gelip ölmek üzere olan oğlunu iyileştirmesi için Ona yalvardı.


Y ri Pedro y ri ye julajuj chic apóstoles xebepaˈeˈ cˈa pe chiquiwech ri winek. Y ri Pedro xchˈo cˈa, y xubij: Achiˈaˈ israelitas ri yix petenak pa nicˈaj chic ruwachˈulef y riyix ri can yix aj waweˈ pa Jerusalem, tiwacˈaxaj cˈa ri xtinbij chiwe, y tiwetamaj 	 Bunun üzerine Onbirlerle birlikte öne çıkan Petrus yüksek sesle kalabalığa şöyle seslendi: ‹‹Ey Yahudiler ve Yeruşalimde bulunan herkes, bu durumu size açıklayayım. Sözlerime kulak verin. Bu adamlar, sandığınız gibi sarhoş değiller. Saat daha sabahın dokuzu!


Riyix ri achiˈel tak walcˈual, ntzˈibaj ronojel reˈ chiwe, ruma riqˈui ri xuben ri Jesucristo, wacami cuyutajnek chic ri imac. 	 Yavrularım, size yazıyorum, Çünkü Mesihin adı uğruna günahlarınız bağışlandı.


Chupan ri ley riche (rixin) ri Ajaf Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Riyin xquencusaj cˈa nicˈaj chic winek ri ma junan ta yechˈo quiqˈui ri israelitas, riche (rixin) chi xquichˈo quiqˈui ri israelitas. Pero ma riqˈui wi riˈ, riyeˈ can ma xtiquiyaˈ ta ri quixquin chare ri xtinbij chique. Queriˈ nubij ri Ajaf. 	 Kutsal Yasada şöyle yazılmıştır: ‹‹Rab, ‹Yabancı diller konuşanların aracılığıyla, Yabancıların dudaklarıyla bu halka sesleneceğim; Yine de beni dinlemeyecekler!› diyor.››


Rumacˈariˈ tek yatajnek chare ri Cristo chi ya Riyaˈ nichojmirisan ri cˈacˈacˈ trato ri nuben ri Dios quiqˈui ri winek. Y ruma chi xcom ri Cristo tek nicuyutej ri mac ri xbanatej chupan ri nabey trato. Y riyoj ri yoj siqˈuin (oyon) ruma ri Dios wacami can nikil chukaˈ ri utzil ri tzujun (sujun) ruma Riyaˈ ojer ca; y riˈ jun herencia ri nuyaˈ ri Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Bu nedenle, çağrılmış olanların vaat edilen sonsuz mirası almaları için Mesih yeni antlaşmanın aracısı oldu. Kendisi onları ilk antlaşmafx1 zamanında işledikleri suçlardan kurtarmak için fidye olarak öldü.


Ruma quinojel ri winek y hasta ri yecˈo pa cuartel quicˈaxan chic chi yin yaˈon pa cárcel ruma chi ntzijoj rubiˈ ri Cristo. 	 Sonuç olarak bütün saray muhafızları dahil, herkes Mesih uğruna zincire vurulduğumu öğrendi.


Ri Jesús can cˈa ma jane cˈa ntoc ta apo chupan ri aldea ri Betania rubiˈ, xa can cˈa cˈo na ca chiriˈ ri acuchi (achique) xbeˈilitej wi ca ruma ri Marta. 	 İsa henüz köye varmamıştı, hâlâ Martanın kendisini karşıladığı yerdeydi.


Y yacˈa tek riyoj nikakˈaxaj tijoj pokonal pa rusamaj ri Cristo, riˈ xa can riche (rixin) chi nucukubaˈ icˈuˈx riyix y yixcolotej. Y tek riyoj nicukubex kacˈuˈx ruma ri Dios, xa can riche (rixin) chukaˈ chi nucukubaˈ icˈuˈx riyix y yixcolotej. Y riˈ nuben chiwe riyix chi nicochˈ nikˈaxaj tijoj pokonal ri achiˈel yojtajin chukˈaxaxic riyoj. 	 Sıkıntı çekiyorsak, bu sizin teselliniz ve kurtuluşunuz içindir. Teselli buluyorsak bu, bizim çektiğimiz acıların aynısına dayanmanızda etkin olan bir teselli bulmanız içindir.


Yacˈa ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef, can xu (xe) wi xquitzˈet chi ya ri rucˈajol ri rajaf ri ulef ri xapon, xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Yareˈ ri xtoc ca rajaf ronojel re ulef re kakajon. Wacami quixam pe, tikacamisaj riche (rixin) chi queriˈ re ulef reˈ ntoc ca kiche (kixin) riyoj, xechaˈ. 	 ‹‹Ama bağcılar onu görünce aralarında şöyle konuştular: ‹Mirasçı budur; onu öldürelim de miras bize kalsın.›


Can xu (xe wi) xquicˈaxaj reˈ ri apóstoles, nimakˈaˈ yan rucaˈn kˈij xebe pa rachoch ri Dios, y yequitijoj cˈa ri winek. Y chupan cˈa ri hora riˈ, pa jucˈan chic el, ri nimalaj sacerdote y ri ye rachibil xequitek cˈa quisiqˈuixic (coyoxic) ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri aj Israel. Y can quinojel cˈa ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij xquimol quiˈ. Y cˈacˈariˈ xquitek quicˈamaric ri apóstoles ri yecˈo pa cárcel. 	 Elçiler bu buyruğa uyarak gün doğarken tapınağa girip öğretmeye başladılar. Başkâhin ve yanındakiler gelince Yüksek Kurulu, İsrail halkının bütün ileri gelenlerini toplantıya çağırdılar. Sonra elçileri getirtmek için tutukevine adam yolladılar.


Y riyix can xitek cˈa rucˈutuxic chare ri Juan ri Bautista wi ya riyaˈ ri Cristo, pero riyaˈ xa can yin cˈa riyin ri xirukˈalajsaj pe chiwe y can ya cˈa ri kitzij ri xubij pe chiwe. 	 Siz Yahyaya adamlar gönderdiniz, o da gerçeğe tanıklık etti.


Ri Pedro y ri jun chic discípulo, can xu (xe) wi xquicˈaxaj ri xubij ri María Magdalena chique, can yacˈariˈ xeˈel el y xebe chuchiˈ ri jul. 	 Bunun üzerine Petrusla öteki öğrenci dışarı çıkıp mezara yöneldiler.


Rumariˈ riyit, can tachajij cˈa awiˈ jabel chuwech, ruma riyaˈ sibilaj nretzelaj ri ruchˈabel ri Dios ri nikatzijoj riyoj. 	 Sen de ondan sakın. Çünkü söylediklerimize şiddetle karşı koydu.


Y tek ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ xquiquiraj cˈa el quiˈ, ye qˈuiy cˈa ri xetzekelben el quiche (quixin) ri Pablo y ri Bernabé. Yecˈo cˈa israelitas, y yecˈo cˈa ri xa ma ye israelitas ta ri can niquiben chukaˈ ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, ruma can niquiyaˈ rukˈij ri Dios. Y ri Pablo y ri Bernabé xquibij cˈa chique, chi can ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri rutzil ri Dios. 	 Havradaki topluluk dağılınca, Yahudiler ve Yahudiliğe dönüp Tanrıya tapan yabancılardan birçoğu onların ardından gitti. Pavlusla Barnaba onlarla konuşarak onları devamlı Tanrının lütfunda yaşamaya özendirdiler.


Y riyix mismo iwacˈaxan achique ri nbin riyin, chi xa ma yin ta riyin ri Cristo, riyin xa yin jun takoˈn ri xitak pe nabey chuwech Riyaˈ. 	 ‹Ben Mesih değilim, ama Onun öncüsü olarak gönderildim› dediğime siz kendiniz tanıksınız.


Rumariˈ, wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, riyin nbij cˈa chiwe chiˈijujunal chi riqˈui ronojel iwánima tiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Can jabel tichˈoboˈ achique ri nubij. Ruma riyix nicˈatzin chi jabel iwetaman el nabey, cˈacˈariˈ nitzijoj. Y chukaˈ nbij chiwe chi man ta xtipe iwoyowal chanin. 	 Sevgili kardeşlerim, şunu aklınızda tutun: Herkes dinlemekte çabuk, konuşmakta yavaş, öfkelenmekte de yavaş olsun.


Yecˈo chukaˈ ixokiˈ ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xecˈasox ri quicaminak ruma ri Dios. Pero yecˈo chukaˈ nicˈaj chic winek, ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xeyaˈox (xeyaˈ) pa tijoj pokonal. Pero ma xquipokonaj ta xeˈapon pa camic, ruma quetaman chi xtibequilaˈ jun cˈaslen más utz. Ma xquiyaˈ ta ca ri Dios, riche (rixin) chi xquitoˈ ta quiˈ chuwech ri camic. 	 Kadınlar dirilen ölülerini geri aldılar. Başkalarıysa salıverilmeyi reddederek dirilip daha iyi bir yaşama kavuşma umuduyla işkencelere katlandılar.


Riqˈui ri Rucˈajol nikˈalajin wi rukˈij rucˈojlen ri Dios. Ri Rucˈajol can junan wi cˈa riqˈui Riyaˈ. Y ya cˈa ri Cˈajolaxel ri ucˈuayon riche (rixin) ronojel ri cosas ri yecˈo; riqˈui ri ruchukˈaˈ ri ruchˈabel ruchapon wi. Y Riyaˈ xcom riche (rixin) chi xrelesaj ri kamac; y xcˈastej. Y xbetzˈuyeˈ chilaˈ chicaj pa rajquikˈaˈ ri nimalaj Dios. 	 Oğul, Tanrı yüceliğinin parıltısı, Onun varlığının öz görünümüdür. Güçlü sözüyle her şeyi devam ettirir. Günahlardan arınmayı sağladıktan sonra, yücelerde ulu Tanrının sağında oturdu.


Yacˈa ri Kajaf Dios sibilaj nim rutzil ri xuyaˈ pa nuwiˈ. Ruma xuben chuwe chi xincukubaˈ nucˈuˈx riqˈui y xuyaˈ chukaˈ ajowabel pa wánima can achiˈel ri yatajnek chique ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 Ama Rabbimizin lütfu, imanla ve Mesih İsada olan sevgiyle birlikte bol bol üzerime döküldü.


Y ri Júpiter ri qui‑dios ri winek riˈ, cˈo cˈa rachoch cˈa chuchiˈ el ri tinamit, y can cˈo cˈa jun sacerdote ri nisamej chrij. Ri sacerdote riˈ cˈa pa tak puertas cˈa xerucˈuaj wi ri wáquix ri ye wikon pe riqˈui cotzˈiˈj. Riyaˈ y ri winek nicajoˈ cˈa niquiyaˈ quikˈij ri Pablo y ri Bernabé, rumariˈ tek ye quicˈamalon pe ri wáquix riche (rixin) chi yequicamisaj. 	 Kentin hemen dışında bulunan Zeus Tapınağının kâhini kent kapılarına boğalar ve çelenkler getirdi, halkla birlikte elçilere kurban sunmak istedi.


Y ri Jesús can chanin cˈa xunaˈ chi cˈo jun xucˈachojsaj riqˈui ri uchukˈaˈ ri xel el riqˈui. Rumariˈ xtzuˈun chrij, y xubij chique ri winek: ¿Achique cˈa xchapo nutziak chuwij? xchaˈ. 	 İsa ise, kendisinden bir gücün akıp gittiğini hemen anladı. Kalabalığın ortasında dönüp, ‹‹Giysilerime kim dokundu?›› diye sordu.


Y yin cˈa riyin ri utzilaj Aj Yukˈ. Ri utzilaj Aj Yukˈ, can nuyaˈ wi ri rucˈaslen cuma ri rucarneˈl. 	 Ben iyi çobanım. İyi çoban koyunları uğruna canını verir.


Y can queriˈ chukaˈ tibanaˈ riyix, can quixquicot wuqˈui. 	 Aynı şekilde siz de sevinin ve benim sevincime katılın.


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Wetaman chi ri acuchi (achique) yixcˈo wi, chiriˈ tzˈuyul wi ri Satanás. Pero ma riqˈui wi riˈ, cˈa qˈues na ri nubiˈ pa tak iwánima, y majun bey imalin ta ca ri icukbel cˈuˈx wuqˈui, ni xa ta xinimestaj ta ca chupan ri kˈij tek xcamisex ri Antipas. Riyaˈ can jun achi ri can xukˈalajsaj ri nuchˈabel, y rumariˈ riyaˈ xcamisex chiriˈ ri acuchi (achique) cˈo wi ri ruchˈacat ri Satanás. 	 ‹Nerede yaşadığını biliyorum; Şeytanın tahtı oradadır. Yine de adıma sımsıkı bağlısın. Aranızda, Şeytanın yaşadığı yerde öldürülen sadık tanığım Antipanın günlerinde bile bana olan imanını yadsımadın.


Pero ri runaˈoj ri Dios can nikˈalajin pa quicˈaslen quinojel ri ye ralcˈual chic, chi can choj wi, xchaˈ ri Jesús. 	 Ne var ki bilgelik, onu benimseyen herkes tarafından doğrulanır.››


Pero riyix rucˈulun chic chiwe chi ronojel junaˈ chupan ri nimakˈij pascua, cˈo jun preso ri nelesex el pa cárcel. ¿Niwajoˈ riyix chi riyin ncol el re achi reˈ ri i‑Rey riyix israelitas? xchaˈ chique. 	 ‹‹Ama sizin bir geleneğiniz var, her Fısıh Bayramında sizin için birini salıveriyorum. Yahudilerin Kralını sizin için salıvermemi ister misiniz?››


Y wacami cˈo caˈiˈ oxiˈ chˈabel ri nwajoˈ nbij chique ri nicˈaj chic, y ri nbij chiwe ri Ajaf majun rubin ca chrij reˈ achique ri utz chi niquiben, xa yin yibin: Wi jun achi xunimaj ri Cristo tek cˈulan chic y ri ixok ma nunimaj ta ri Cristo, pero ri ixok nrajoˈ nicˈojeˈ riqˈui ri achi, ri kachˈalal achi man cˈa tiquijech ta quiˈ riqˈui ri rixjayil. 	 Geri kalanlara Rab değil, ben söylüyorum: Eğer bir kardeşin karısı iman etmemişse ama kendisiyle yaşamaya razıysa, onu boşamasın.


Ruma quecˈareˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Wi cˈo jun winek nrajoˈ jun cˈaslen riche (rixin) quicoten, y wi nrajoˈ chukaˈ nberilaˈ kˈij ri sibilaj jabel, tukˈilaˈ ri rakˈ riche (rixin) chi ma nubij ta chˈabel ri xa ma ye utz ta, ni ma tucusaj ta chukaˈ ri ruchiˈ riche (rixin) chi nubij tzij riche (rixin) chi nikˈolon. 	 Şöyle ki, ‹‹Yaşamdan zevk almak, İyi günler görmek isteyen, Dilini kötülükten, Dudaklarını yalandan uzak tutsun.


Y can yacˈariˈ tek xubij chare ri Tomás: Tajuˈ pe ri ruwiˈ akˈaˈ waweˈ y queˈatzuˈ re nukˈaˈ ye socotajnek. Tayaˈ pe la akˈaˈ pa nupox (nucˈalcˈaˈx) y tajuˈ pe chupan re socotajic re xuben ri lanza. Can tanimaj cˈa, y ma taben ta achiˈel niquiben ri nicˈaj chic winek, ri xa ma yinquinimaj ta, pero riyit quinanimaj. 	 Sonra Tomasa, ‹‹Parmağını uzat›› dedi, ‹‹Ellerime bak, elini uzat, böğrüme koy. İmansız olma, imanlı ol!››


Y riyaˈ xubij cˈa chique ri winek riˈ: Riyix can iwetaman cˈa chi riyoj israelitas man cˈa yaˈon ta kˈij chake chi nikaben xa jun kawech iwuqˈui y yojapon ta iwuqˈui pa tak iwachoch, xa ruma chi riyix xa ma yix israelitas ta. Pero ri Dios xucˈut cˈa chinuwech chi ma rucˈamon ta chi nbij chare jun winek chi ma chˈajchˈoj ta, xa ruma chi ma israelita ta. 	 Onlara şöyle dedi: ‹‹Bir Yahudinin başka ulustan biriyle ilişki kurmasının, onu ziyaret etmesinin töremize aykırı olduğunu bilirsiniz. Oysa Tanrı bana, hiç kimseye bayağı ya da murdar dememem gerektiğini gösterdi.


Y can majun cˈa runabexic tek yariˈ cˈo jun ri xkˈajan pe chicaj, can achiˈel tek cˈo jun nimalaj cakˈikˈ ri nikˈajan petenak. Y reˈ xunojsaj ri jay ri acuchi (achique) quimolon wi quiˈ, ye tzˈuyul. 	 Ansızın gökten, güçlü bir rüzgarın esişini andıran bir ses geldi ve bulundukları evi tümüyle doldurdu.


Cˈacˈariˈ xuyaˈ chukaˈ yaˈ chupan jun palangana y xuchop ruchˈajic ri caken chiquijujunal ri rudiscípulos y nusulaˈ cˈa ri caken riqˈui ri toalla ri ruximon xerupan. 	 Sonra bir leğene su doldurup öğrencilerin ayaklarını yıkamaya ve beline doladığı havluyla kurulamaya başladı.


Y queriˈ chukaˈ ri Noé ruma chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek xunimaj ri xubij ri Dios chare chi xtuyaˈ pe jun nimalaj kˈekal job chuwech re ruwachˈulef, y riˈ astapeˈ cˈa ma jane ntajin ta ri job. Y can riqˈui xibinriˈil xuben jun nimalaj barco riche (rixin) chi xerucol ri ye aj pa rachoch. Y ruma ri cukbel cˈuˈx riche (rixin) ri Noé, can xbekˈalajin pe chi ri nicˈaj chic winek xa ma quicukuban ta quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y ya chukaˈ ri cukbel cˈuˈx riˈ ri xbano chare ri Noé chi majun rumac xtzˈetetej ruma ri Dios. 	 İman sayesinde Nuh, henüz olmamış olaylarla ilgili olarak Tanrı tarafından uyarılınca, Tanrı korkusuyla ev halkının kurtuluşu için bir gemi yaptı. Bununla dünyayı yargıladı ve imana dayanan doğruluğun mirasçısı oldu.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, tichˈoboˈ cˈa jabel re xtinbij chiwe. Ri Dios ye ri pobres ri ye ruchaˈon riche (rixin) chi ye riyeˈ riˈ ri can nicˈojeˈ jun quicukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios ri can achiˈel jun nimalaj beyomel. Y ye chukaˈ ri pobres ri ye ruchaˈon ri Dios riche (rixin) chi niquicˈul ri herencia pa rajawaren ri Dios can achiˈel ri rutzujun (rusujun) chique ri yeˈajowan riche (rixin). 	 Dinleyin, sevgili kardeşlerim: Tanrı, bu dünyada yoksul olanları imanda zenginleşmek ve kendisini sevenlere vaat ettiği egemenliğin mirasçıları olmak üzere seçmedi mi?


Yacˈa riyin nbij chi xabachique ri nipe royowal chare jun chic rachˈalal, can aj mac wi y can utz wi chi nikˈat tzij pa ruwiˈ. Chukaˈ xabachique ri nibin chare jun chic rachˈalal: Majun anaˈoj, nichaˈ chare; ri nibin queriˈ, can aj mac wi chukaˈ, rumariˈ can utz chi nucˈuex chiquiwech ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij riche (rixin) chi nikˈat tzij pa ruwiˈ. Y xabachique ri nibin nacanic chare jun chic rachˈalal, riˈ xa can utz wi chi nibe pa kˈakˈ. 	 Ama ben size diyorum ki, kardeşine öfkelenen herkes yargılanacaktır. Kim kardeşine aşağılayıcı bir söz söylerse, Yüksek Kurulda yargılanacaktır. Kim kardeşine ahmak derse, cehennem ateşini hak edecektir.


Yacˈa ri ntoc pa ruchiˈ ri coral, can ya wi riˈ ri aj yukˈ quiche (quixin) ri carneˈl. 	 Kapıdan giren ise koyunların çobanıdır.


Ri Jesús xracˈaxaj cˈa chi ri achi riˈ xelesex pe. Rumariˈ, tek xquil quiˈ riqˈui ri achi riˈ, xubij cˈa chare: ¿La nanimaj cami riyit ri Rucˈajol ri Dios? xchaˈ ri Jesús chare. 	 İsa adamı kovduklarını duydu. Onu bularak, ‹‹Sen İnsanoğluna iman ediyor musun?›› diye sordu.


Riyin ma nwajoˈ ta cˈa chi riyix nichˈujirisaj iwiˈ chuchˈobic cosas ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef, riche (rixin) chi queriˈ yixcowin niben ri nrajoˈ ri Dios. Ri achi ri majun rixjayil más nicowin nuchˈob ri achique ri nrajoˈ ri Ajaf, y can nutij wi rukˈij riche (rixin) chi nuben ri achique nika chuwech ri Ajaf. 	 Kaygısız olmanızı istiyorum. Evli olmayan erkek, Rabbi nasıl hoşnut edeceğini düşünerek Rabbin işleri için kaygılanır.


Riyeˈ xquitzijoj cˈa chuwe chi riyix xa ma junan ta iwech ibanon, ruma yecˈo chiwe riyix ri yebin chi ye riche (rixin) ri Pablo. Yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri Apolos. Yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri Pedro. Y yecˈo ri niquibij chi ye riche (rixin) ri Cristo. 	 Şunu demek istiyorum: Her biriniz, ‹‹Ben Pavlus yanlısıyım››, ‹‹Ben Apollos yanlısıyım››, ‹‹Ben Kefas yanlısıyım›› ya da ‹‹Ben Mesih yanlısıyım›› diyormuş.


Y ri achi chajinel xucˈutuj cˈa kˈakˈ. Y tek rucˈuan chic ri kˈakˈ riˈ, junanin (anibel) cˈa xoc apo ri pa cárcel, pero can nibarbot (nibaybot) ruma ruxibin riˈ. Y ri achi chajinel riˈ xbexuqueˈ cˈa chiquiwech ri Pablo y ri Silas. 	 Zindancı ışık getirtip içeri daldı. Titreyerek Pavlusla Silasın önünde yere kapandı.


Y ri kˈakˈ ri nibano chique chi niquikˈaxaj tijoj pokonal, majun bey xtichuptej ta, y ri rusibil paˈel chicaj riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri xeyaˈo rukˈij ri nabey chicop y ri ruwachbel, y quinojel chukaˈ ri quicˈuan retal ri chicop riˈ chi nicˈaj tak quiwech o chrij tak quikˈaˈ, can majun bey cˈa xqueˈuxlan ta jubaˈ chukˈaxaxic tijoj pokonal chi pakˈij chi chakˈaˈ. 	 Çektikleri işkencenin dumanı sonsuzlara dek tütecek. Canavara ve heykeline tapıp onun adının işaretini alanlar gece gündüz rahat yüzü görmeyecekler.


Ronojel cˈa ri xinbij chiwe, que ta cˈa riˈ ri nikachˈob konojel ri can cukul chic kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Yacˈa wi yecˈo chiwe riyix ri ma que ta riˈ niquichˈob, ri Dios chukaˈ xtukˈalajsaj ta cˈa chiquiwech. 	 Bunun için olgun olanlarımızın hepsi bu düşüncede olsun. Herhangi bir konuda farklı bir düşünceniz varsa, Tanrı bunu da size açıkça gösterecek.


Riyin can kˈij kˈij cˈa xicˈojeˈ iwuqˈui chiriˈ pa rachoch ri Dios, tek xincˈut ri ruchˈabel chiwech y majun bey xinichop ta. Pero can quereˈ cˈo chi nibanatej, ruma can quereˈ wi ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 ‹‹Her gün tapınakta, yanıbaşınızda öğretiyordum, beni tutuklamadınız. Ama bu, Kutsal Yazılar yerine gelsin diye oldu.››


Yacˈa ri can ye achiˈel tzˈiˈ ruma quicˈuan jun itzel cˈaslen, ma xquecowin ta xqueˈoc apo chupan ri tinamit. Y queriˈ chukaˈ xtiban chique ri aj itzaˈ, ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ y niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun, ri ye camisanel, ri yeyaˈo quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek y ri can nika chiquiwech niquitzˈuc tzij, quinojel riˈ can ma xqueˈoc ta wi ri pa cˈacˈacˈ tinamit. 	 Köpekler, büyücüler, fuhuş yapanlar, adam öldürenler, putperestler, yalanı sevip hile yapanların hepsi dışarıda kalacaklar.


Y ri Aram xralcˈualaj ri Aminadab; ri Aminadab xralcˈualaj ri Naasón; y ri Naasón xralcˈualaj ri Salmón. 	 Ram Amminadavın babasıydı, Amminadav Nahşonun babasıydı, Nahşon Salmonun babasıydı,


Y tek ri soldados quicˈuan cˈa el ri Jesús riche (rixin) chi nbequibajij chuwech cruz, xquicˈul cˈa jun achi petenak pa juyuˈ, jun achi aj Cirene, ri Simón rubiˈ. Y ri soldados chrij cˈa riyaˈ xquiyaˈ wi el ri rucruz ri Jesús. Riyaˈ xucˈuan el ri cruz, y xutzekelbej el ri Jesús. 	 Askerler İsayı götürürken, kırdan gelmekte olan Simun adında Kireneli bir adamı yakaladılar, çarmıhı sırtına yükleyip İsanın arkasından yürüttüler.


Queriˈ nbij chiwe ruma xijoyowaj quiwech ri ye tzˈapel pa cárcel ruma rubiˈ ri Dios. Y tek ri icosas xeˈelesex chiwe, ma xipokonaj ta xiyaˈ el. Xa can riqˈui quicoten xiyaˈ el. Ruma iwetaman chi xtiyaˈox (xtyaˈ) jun iwerencia chilaˈ chicaj, y riˈ más utz que chuwech ri beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef, y chukaˈ majun xtelesan ta chiwe. 	 Hem hapistekilerin dertlerine ortak oldunuz, hem de daha iyi ve kalıcı bir malınız olduğunu bilerek mallarınızın yağma edilmesini sevinçle karşıladınız.


Riyix ri can yix tataˈaj chic, ntzˈibaj ronojel reˈ chiwe ruma iwetaman chic ruwech ri Cristo ri can cˈo chic pe tek ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. Y riyix cˈajolaˈ ntzˈibaj reˈ chiwe ruma yix chˈaconek chic chrij ri itzel winek. Y riyix ri achiˈel tak walcˈual, ntzˈibaj chukaˈ chiwe ruma iwetaman chic ruwech ri Tataˈixel. 	 Babalar, size yazıyorum, Çünkü başlangıçtan beri var Olanı tanıyorsunuz. Gençler, size yazıyorum, Çünkü kötü olanı yendiniz. Çocuklar, size yazdım, Çünkü Babayı tanıyorsunuz.


Ri Dios ma xuben ta ri achi ruma rajawaxic chare ri ixok, yacˈa ri ixok xban ruma can rajawaxic chare ri achi. 	 Erkek kadın için değil, kadın erkek için yaratıldı.


Rumacˈariˈ riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, can tichajij cˈa ri icˈaslen ruma iwetaman chic ronojel reˈ. Can tichajij cˈa ri icˈaslen riche (rixin) chi ma yixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri winek ri ye ucˈuayon jun itzel cˈaslen. Riche (rixin) chi queriˈ riyix ri cof yixcˈo riqˈui ri Dios, man ta yixtzak cuma riyeˈ. 	 Bu nedenle, sevgili kardeşlerim, ilke tanımayan kişilerin aldatmasıyla sürüklenip kararlılığınızdan sapmamak için bunları önceden bilerek sakının.


Y ruma chi yin aj mac, can xinnaˈ ka chi ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi yin cˈa riyin ri xinapon awuqˈui. Riyit xaxu (xaxe wi) cˈa tabij jun chˈabel chi nicˈachoj ri numozo, y xticˈachoj. 	 Bu yüzden yanına gelmeye de kendimi layık görmedim. Sen yeter ki bir söz söyle, uşağım iyileşir.


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xapon cˈa pa jun lugar ri nakaj nicanaj wi chare ri tinamit Cesarea ri nibix chukaˈ riche (rixin) ri Felipe chare. Xpe ri Jesús xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Achique cˈa niquibij ri winek chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, chi yin achique cˈa riyin? xchaˈ chique. 	 İsa, Filipus Sezariyesi bölgesine geldiğinde öğrencilerine şunu sordu: ‹‹Halk, İnsanoğlunun kim olduğunu söylüyor?››


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 Babamız Tanrıdan ve Rab İsa Mesihten sizlere lütuf ve esenlik olsun.


Ruma wi cˈo jun nubij chi can nuben ronojel ri nubij ri ley, pero xa cˈa cˈo na jun tzij ri ma nuben ta chare ri nubij ri ley, nikˈalajin chi ma ronojel ta nunimaj chare ri ley. Xa can jun aj mac wi cˈa nbecˈulun chuwech ri ley. 	 Çünkü Yasanın her dediğini yerine getirse de tek konuda ondan sapan kişi bütün Yasaya karşı suçlu olur.


Ri Jesús y ri rudiscípulos quichapon cˈa waˈin. Yacˈa ri Judas Iscariote, ri rucˈajol ri jun achi ri Simón rubiˈ, nisamej chic cˈa ri itzel winek pa ránima, y yacˈariˈ ri nibin chare chi tujachaˈ ri Jesús. 	 Akşam yemeği sırasında İblis, Simun İskariotun oğlu Yahudanın yüreğine İsaya ihanet etme isteğini koymuştu bile.


Ri Dios xuyaˈ ronojel pa rukˈaˈ ri Cristo, y can xuben chukaˈ chake chi ya Riyaˈ ri jolomaj (wiˈaj) ri cˈo pa kawiˈ konojel riyoj ri kaniman, ri nibix iglesia chake. 	 Her şeyi ayakları altına sererek Ona bağımlı kıldı. Onu her şeyin üzerinde baş olmak üzere kiliseye verdi.


Y ri achi riˈ, can xu (xe) wi xutzˈet ri Jesús, can yacˈariˈ tek xbexuqueˈ xbemajeˈ chuwech. Y xurek apo ruchiˈ chare ri Jesús, y xubij cˈa: Riyit Jesús ri can yit Rucˈajol ri nimalaj Dios, ¿achique ruma tek yinanek? Tabanaˈ jun utzil ma quinachˈujirisaj ta, xchaˈ. 	 Adam İsayı görünce çığlık atıp önünde yere kapandı. Yüksek sesle, ‹‹Ey İsa, yüce Tanrının Oğlu, benden ne istiyorsun?›› dedi. ‹‹Sana yalvarırım, bana işkence etme!››


Y ntek cˈa el awuqˈui. Y ncˈutuj jun utzil chawe chi jabel tacˈuluˈ, achiˈel can ta yin cˈa riyin ri yinapon awuqˈui. 	 Kendisini, yani can ciğerimi sana geri gönderiyorum.


Xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi nikˈax ri jun chicop ri camello rubiˈ pa ti rachek jun bak riche (rixin) tˈisoˈn (tzˈisoˈn), que chuwech chi ntoc jun beyon pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 ‹‹Nitekim devenin iğne deliğinden geçmesi, zenginin Tanrı Egemenliğine girmesinden daha kolaydır.››


Ri Jesús y ri rudiscípulos yacˈa tek quichapon el elen pa tinamit Jericó, y sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri ye tzekelbeyon el riche (rixin), 	 Erihadan ayrılırlarken büyük bir kalabalık İsanın ardından gitti.


Ri winek xquibij cˈa chare: Riyoj ketaman ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios chi tek xtipe ri Cristo, can xticˈojeˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Riyit abin chi yit cˈa riyit ri Cˈajolaxel ri xatalex chkacojol, ¿achique cˈa ruma nabij chi yajotobex chuwech cruz? Can takˈalajsaj cˈa chkawech achique cˈa chi achi riˈ ri Cˈajolaxel. 	 Kalabalık Ona şöyle karşılık verdi: ‹‹Kutsal Yasadan öğrendiğimize göre Mesih sonsuza dek kalacaktır. Nasıl oluyor da sen, ‹İnsanoğlu yukarı kaldırılmalıdır› diyorsun? Kimdir bu İnsanoğlu?››


Ri María y ri José ri ye ruteˈ rutataˈ ri Jesús, can ronojel cˈa junaˈ yebe pa tinamit Jerusalem, tek napon ri kˈij riche (rixin) ri nimakˈij pascua. 	 İsanın annesi babası her yıl Fısıh Bayramında Yeruşalime giderlerdi.


Y nicˈatzin chi riqˈui chˈuchˈujil tubij chique ri winek ri xa itzel yechˈo chrij ri ruchˈabel ri Dios chi tiquijalaˈ ri quinaˈoj. Riqˈui cˈa jubaˈ ri Dios xa xtuben na chique ri winek riˈ chi xtitzolin pe quicˈuˈx y xtiquetamaj ri kitzij. 	 Kendisine karşı olanları yumuşak huyla yola getirmeli. Gerçeği anlamaları için Tanrı belki onlara bir tövbe yolu açar.


¿La man cˈa nanimaj ta riyit chi ri Nataˈ cˈo wuqˈui riyin, y riyin yincˈo riqˈui Riyaˈ? Ri chˈabel cˈa ri xinkˈalajsaj chiwech, can riqˈui cˈa ri Nataˈ petenak wi, ruma Riyaˈ cˈo wuqˈui riyin. Can ya cˈa Riyaˈ ri nibano re samaj reˈ. 	 Benim Babada, Babanın da bende olduğuna inanmıyor musun? Size söylediğim sözleri kendiliğimden söylemiyorum, ama bende yaşayan Baba kendi işlerini yapıyor.


Yacˈa tek ri Jesús xracˈaxaj pe, xubij chare ri Jairo: Ma taxibij ta awiˈ ruma ri xobix chawe. Xaxu (xaxe wi) tacukubaˈ cˈa acˈuˈx wuqˈui, y ri ti amiˈal xticˈastej, xchaˈ chare. 	 İsa bunu duyunca havra yöneticisine şöyle dedi: ‹‹Korkma, yalnız iman et, kızın kurtulacak.››


Y ri chilaˈ chicaj ri Cristo ma nuben ta achiˈel nuben ri nimalaj sacerdote quiche (quixin) ri israelitas re waweˈ chochˈulef. Ruma ri nimalaj sacerdote riˈ ronojel junaˈ ntoc chupan ri nimalaj Lokˈolaj lugar ri cˈo chiriˈ pa rachoch ri Dios y nutzuj (nusuj) quicˈ, pero ma ruquiqˈuel ta riyaˈ ri nutzuj (nusuj). Yacˈa ri Cristo xa jun bey xutzuj (xusuj) quicˈ y can ruquiqˈuel wi Riyaˈ ri xutzuj (xusuj). 	 Başkâhin her yıl kendisinin olmayan kanla En Kutsal Yere girer; oysa Mesih kendisini tekrar tekrar sunmak için göğe girmedi.


Queriˈ ri tzˈibatal ca. Rumacˈariˈ wachˈalal, ri Dios can riqˈui cˈa ri rutzil xutzuj (xusuj) chake chi yoj‑oc ralcˈual. Achiˈel ri Isaac. Ruma ri Isaac yariˈ ri tzujun (sujun) pe chare ri Abraham ruma ri rutzil ri Dios. 	 Kardeşler, İshak gibi sizler de vaat çocuklarısınız.


Ri Jesús xubij cˈa: Can kitzij cˈa nbij chiwe chi tek xtapon ri kˈij tek ronojel cˈacˈacˈ chic rubanic, riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol cˈo chic cˈa nukˈij nucˈojlen y xquitzˈuyeˈ pa jun chˈaquet riche (rixin) chi nkˈet tzij. Y yacˈa chukaˈ riˈ tek riyix ri xixtzekelben wuche (wixin), xquixtzˈuyeˈ pa cablajuj chˈaquet riche (rixin) chi nikˈet tzij pa quiwiˈ ri cablajuj tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Israel. 	 İsa onlara, ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim›› dedi, ‹‹Her şey yenilendiğinde, İnsanoğlu görkemli tahtına oturduğunda, siz, evet ardımdan gelen sizler, on iki tahta oturup İsrailin on iki oymağını yargılayacaksınız.


Xabachique cˈa winek ri cˈa cˈo na rucˈaslen chuwech re ruwachˈulef y yirunimaj riyin, man cˈa xticom ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. ¿La nanimaj cˈa riyit reˈ? xchaˈ ri Jesús chare ri Marta. 	 Yaşayan ve bana iman eden asla ölmeyecek. Buna iman ediyor musun?››


Ri Dios can xeruqˈuis wi ri aj Sodoma y ri aj Gomorra. Pero xucol pe ri jun achi ri choj rucˈaslen ri xubiniˈaj Lot chuwech ri rucˈayewal riˈ. Ri Lot xkˈaxo cˈa ri ránima tek xcˈojeˈ chiquicojol ri winek riˈ ruma xerutzˈet chi xquicˈuaj jun itzel cˈaslen. 	 Ama ilke tanımayan kişilerin sefih yaşayışından azap duyan doğru adam Lutu kurtardı.


Y xcˈojeˈ cˈa oxiˈ icˈ chiriˈ. Y tek riyaˈ xrajoˈ xbe pa barco riche (rixin) chi nitzolin pa ruwachˈulef Siria, yacˈariˈ tek xunabej chi ri rech aj Israel ri ma quiniman ta, cˈo ri quichˈobon chi niquiben chare tek xtoc el ri pa barco. Y rumariˈ riyaˈ xa xujel ri ruchˈobon, riyaˈ xa xuchˈob chi xtikˈax chic jun bey ri pa Macedonia. 	 Orada üç ay kaldı. Suriyeye deniz yoluyla gitmek üzereyken Yahudilerin kendisine karşı bir düzen kurması nedeniyle dönüşü Makedonya üzerinden yapmaya karar verdi.


Y cˈacˈariˈ ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xel el chiriˈ y xbe cˈa quelaˈ pa Judea. Y xkˈax cˈa jucˈan chic chare ri raken yaˈ Jordán. Chiriˈ, sibilaj ye qˈuiy winek xquimol chic quiˈ riqˈui. Y Riyaˈ xuchop chic cˈa rucˈutic ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech, can achiˈel wi rubanon pe. 	 İsa oradan ayrılıp Yahudiyenin Şeria Irmağının karşı yakasındaki topraklarına geçti. Çevresinde yine kalabalıklar toplanmıştı; her zamanki gibi onlara öğretiyordu.


Achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Imac riyix tek niyokˈotej rubiˈ ri Dios cuma ri ma ye israelitas ta. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 Nitekim şöyle yazılmıştır: ‹‹Sizin yüzünüzden uluslar arasında Tanrının adına küfrediliyor.››


Y tek kajnek chic cˈa pe, ri Pedro xutzˈet cˈa chi chupan ri tziek riˈ yecˈo pe ronojel quiwech chicop. Yecˈo ri chicop ri cajiˈ caken, yecˈo ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ y nicˈaj chic quiwech chicop ri xa niquikirirej quipan tek yebiyin. 	 Çarşafın içinde, yeryüzünde yaşayan her türden dört ayaklı hayvanlar, sürüngenler ve kuşlar vardı.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri Juan ri Bautista: Riyoj rajawaxic cˈa chi nikaben ronojel ri nubij ri Dios chake. Rumariˈ re wacami rajawaxic cˈa chi riyit yinaben bautizar riyin. Y cˈacˈariˈ tek ri Juan ri Bautista xuben bautizar ri Jesús. 	 İsa ona şu karşılığı verdi: ‹‹Şimdilik buna razı ol! Çünkü doğru olan her şeyi bu şekilde yerine getirmemiz gerekir.›› O zaman Yahya Onun dediğine razı oldu.


Ri nwajoˈ cˈa riyin, ya ta chi iwonojel riyix yixchˈo ta pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye ichˈabel ta, pero ri más nwajoˈ ya ta chi ri Lokˈolaj Espíritu nuyaˈ ta chiwe chi yixcowin nikˈalajsaj ri nibix chiwe ruma ri Dios. Ruma chi ri kachˈalal ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios, cˈo más quejkalen que chiquiwech ri kachˈalal ri yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel. Pero wi ri xubij ri kachˈalal pa jun chic chˈabel, can nikˈaxex ca pa quichˈabel ri kachˈalal achique ri xubij, jabel chukaˈ, ruma can nicˈatzin chi ri iglesia yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Hepinizin dillerle konuşmasını isterim, ama peygamberlikte bulunmanızı yeğlerim. Diller inanlılar topluluğunun gelişmesi için çevrilmedikçe peygamberlikte bulunan, dillerle konuşandan üstündür.


Riche (rixin) chi queriˈ, kas junan cˈa iwech niyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 Öyle ki, Rabbimiz İsa Mesihin Tanrısını ve Babasını birlik içinde hep bir ağızdan yüceltesiniz.


Pero ri Jesús xubij chique: Can kitzij cˈa re nbij chiwe: Quinojel cˈa winek ri yemacun, can nikˈalajin chi ye ximil pa rukˈaˈ ri mac. 	 İsa, ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim, günah işleyen herkes günahın kölesidir›› dedi.


Ri Jesús ruma xujoyowaj cˈa quiwech ri ye caˈiˈ achiˈaˈ moyiˈ riˈ, can yacˈariˈ tek xuchop ri runakˈ tak quiwech, y riyeˈ xetzuˈun cˈa. Y xquitzekelbej chukaˈ el ri Jesús. 	 İsa onlara acıdı, gözlerine dokundu. O anda yeniden görmeye başladılar ve O'nun ardından gittiler.


Xepe cˈa ri José y ri Nicodemo, xquibor ri ruchˈacul ri Jesús pa tak tziek ri can cˈo ri akˈom ri jubul ruxlaˈ chrij. Riyeˈ can quecˈariˈ xquiben chare ri ruchˈacul ri Jesús, ruma ri winek israelitas queriˈ niquiben chare ri quicaminak. 	 İkisi, İsanın cesedini alıp Yahudilerin gömme geleneğine uygun olarak onu baharatla keten bezlere sardılar.


Y oxiˈ kˈij ticamisex wi el, yariˈ tek ri Dios xucˈasoj pe chiquicojol ri caminakiˈ. Y xuben chare chi xucˈutulaˈ riˈ. 	 Ama Tanrı Onu üçüncü gün diriltti ve açıkça görünmesini sağladı.


Y ri runakˈ tak awech can yecˈatzin cˈa chawe, achiˈel nicˈatzin jun kˈakˈ riche (rixin) sakil. Ruma chi ri runakˈ tak awech wi ye utz, riyit yitcˈo pa jun sakil. Yacˈa wi ri runakˈ tak awech ma ye utz ta, riyit yitcˈo pa jun kˈekuˈm. 	 Bedenin ışığı gözdür. Gözün sağlamsa, bütün bedenin de aydınlık olur. Gözün bozuksa, bedenin de karanlık olur.


Y tek riyeˈ cacˈaxan chic ka ronojel riˈ, cˈacˈariˈ xeban bautizar pa rubiˈ ri Ajaf Jesús. 	 Onlar bunu duyunca, Rab İsanın adıyla vaftiz oldular.


Riyix can tibanaˈ cˈa achiˈel niquiben ri tak acˈalaˈ ri cˈa calaxic, can niquirayij ri quitzˈun, y riqˈui riˈ yeqˈuiy. Y queriˈ chukaˈ riyix, can tirayij niwacˈaxaj y nisiqˈuij ri kitzij ruchˈabel ri Dios ri majun kˈoloj rucˈuan riche (rixin) chi queriˈ yixqˈuiy y niwil colotajic. 	 Yeni doğmuş bebekler gibi, hilesiz sütü andıran Tanrı sözünü özleyin ki, bununla beslenip büyüyerek kurtuluşa erişesiniz.


Y can yacˈariˈ tek ri rey Herodes xunabej chi ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ xa ma xquiben ta ri achiˈel ri rubin el riyaˈ chique, rumariˈ xyacatej cˈa sibilaj royowal y xutek cˈa quicamisaxic quinojel ri tak cˈajolaˈ (alaboniˈ) ri xa cˈa ma jane nikˈax ta cacaˈ quijunaˈ ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Belén, y ri yecˈo pa tak lugar ri yecˈo pe chunakajal ri tinamit. Queriˈ xuben ruma riyaˈ can retaman ca chi cˈo chic caˈiˈ junaˈ titzˈetetej wi ri chˈumil cuma ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ. 	 Hirodes, yıldızbilimciler tarafından aldatıldığını anlayınca çok öfkelendi. Onlardan öğrendiği vakti göz önüne alarak Beytlehem ve bütün yöresinde bulunan iki ve iki yaşından küçük erkek çocukların hepsini öldürttü.


Y riyin ri Juan majun cˈa rachoch ri Dios ri xintzˈet ta chupan ri tinamit riˈ, ruma ri Ajaf Dios ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel, ya cˈa Riyaˈ ri oconek jay pa ruwiˈ ri tinamit riˈ. Y can queriˈ cˈa chukaˈ rubanon ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 Kentte tapınak görmedim. Çünkü Her Şeye Gücü Yeten Rab Tanrı ve Kuzu, kentin tapınağıdır.


Ri chicop ri yeporox chawech, y chukaˈ ri chicop ri yetzuj (yesuj) chawe ruma quimac ri winek, ma xeka ta chawech. 	 Yakmalık sunudan ve günah sunusundan Hoşnut olmadın.


Ya cˈa Riyaˈ ri xcolo pe quiche (quixin) ri katiˈt kamamaˈ chiriˈ pan Egipto. Riyaˈ cˈo cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta ri xerubanalaˈ chiquiwech ri winek, riche (rixin) chi retal chi can ya wi ri Dios ri takayon el riche (rixin). Yecˈo cˈa ri xerubanalaˈ chiriˈ pan Egipto, ri pa Mar Rojo, y ri pa jun desierto. Cawinek cˈa junaˈ xebiyajlan ri pa ruwachˈulef riˈ. 	 Halkı Mısırdan çıkaran, orada, Kızıldenizde ve kırk yıl boyunca çölde belirtiler ve harikalar yapan oydu.


Wacami cˈa, tiqˈuisaˈ pa ruwiˈ rumolic ri ofrenda. Can achiˈel cˈa tek xpe ri raybel iwuqˈui, cˈa que ta na riˈ yixtajin chubanic wacami. Y tiyaˈ cˈa janipeˈ ri yixcowin niyaˈ. 	 Şimdi bu işi tamamlayın; bunu candan arzuladığınız gibi, elinizden geldiğince tamamlamaya bakın.


Yacˈa ri Jesús ma xchˈo ta, y yacˈariˈ tek ri nimalaj sacerdote xubij chare: Can chuwech cˈa ri cˈaslic Dios tabij cˈa chake wi yit cˈa riyit ri Cristo ri Rucˈajol ri Dios. 	 İsa susmaya devam etti. Başkâhin ise Ona, ‹‹Yaşayan Tanrı adına ant içmeni buyuruyorum, söyle bize, Tanrının Oğlu Mesih sen misin?›› dedi.


Xka cˈa job, xepe cˈa raken tak yaˈ y xepe cˈa cakˈikˈ chrij ri jun jay riˈ y ri jay ma xtzak ta ruma chi ri rucimiento ri jay riˈ can pa ruwiˈ abej tzˈuyul wi. 	 Yağmur yağar, seller basar, yeller eser, eve saldırır; ama ev yıkılmaz. Çünkü kaya üzerine kurulmuştur.


Xa caˈiˈ apalej, nabey na tachojmirisaj ka ri acˈaslen riyit, cˈacˈariˈ utz natoˈ ri awachˈalal chi nuchojmirisaj ri rucˈaslen. 	 Seni ikiyüzlü! Önce kendi gözündeki merteği çıkar, o zaman kardeşinin gözündeki çöpü çıkarmak için daha iyi görürsün.


Riyin ri Pablo can riqˈui cˈa nukˈaˈ ntzˈibaj el chawe chi can xtintoj wi ri rucˈas, astapeˈ wetaman chi riyit achiˈel yit jun aj cˈas wuqˈui, ruma chi can wuma riyin tek xawil ri utzilaj cˈaslen riqˈui ri Jesucristo. 	 Ben Pavlus bunu kendi elimle yazıyorum, bedelini ben öderim. Senin kendi yaşamını bile bana borçlu olduğunu söylememe gerek yok.


Y majun cˈa mozo ri nicowin ta nisamej quiqˈui ye caˈiˈ patrón. Ruma wi nrajoˈ jun chique ri rupatrón, nretzelaj ca ri jun chic. Y wi can sibilaj nunimaj rutzij ri jun, can nretzelaj ri jun chic. Y quecˈariˈ chukaˈ, ri winek ri xa benak ránima chrij ri beyomel, ma nicowin ta nuben ri nrajoˈ ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 ‹‹Hiçbir uşak iki efendiye kulluk edemez. Ya birinden nefret edip öbürünü sever, ya da birine bağlanıp öbürünü hor görür. Siz hem Tanrıya, hem paraya kulluk edemezsiniz.››


Yacˈa ri ma xtutzolij ta riˈ chrij y xtucochˈ ronojel cˈa pa ruqˈuisbel, ya cˈa riˈ ri xticolotej. 	 Ama sonuna kadar dayanan kurtulacaktır.


Ma quixtaneˈ ta chi niben orar. 	 Sürekli dua edin.


Riyin nbij cˈa chique ri xa quiyon yecˈo y nbij chukaˈ chique ri malcaniˈ tak ixokiˈ, chi xa ta utz chi man ta yecˈuleˈ chic. Xa utz chi choj quecˈojeˈ chi queriˈ, achiˈel nbanon riyin. 	 Yine de evli olmayanlarla dul kadınlara şunu söyleyeyim: Benim gibi kalsalar kendileri için iyi olur.


Tek riyaˈ xubij queriˈ, ma ruma ta cˈa chi yerajoˈ ri pobres, y nrajoˈ ta yerutoˈ, ma que ta riˈ. Xa ruma cˈa chi ya riyaˈ ri yacol puek y cˈo cˈa nrelekˈaj el, ruma chi riyaˈ can alekˈom wi. 	 Bunu, yoksullarla ilgilendiği için değil, hırsız olduğu için söylüyordu. Ortak para kutusu ondaydı ve kutuya konulandan aşırıyordu.


Y yacˈariˈ tek ri Tomás xubij cˈa chare ri Jesús: Can yit cˈa riyit ri Wajaf, can yit cˈa riyit ri nu‑Dios, xchaˈ. 	 Tomas Ona, ‹‹Rabbim ve Tanrım!›› diye yanıtladı.


Ri Pedro quecˈariˈ xubij apo y ma retaman ta achique ruma tek xchˈo apo. Xa chˈobon ma chˈobon ri xerubilaˈ apo, ruma chi ye oxiˈ quixibin quiˈ. 	 Ne söyleyeceğini bilmiyordu. Çünkü çok korkmuşlardı.


Riyaˈ qˈuiy cˈa ri xucˈut chiquiwech riqˈui cˈambel tak tzij. Y xubij cˈa chique: 	 İsa onlara benzetmelerle birçok şey öğretiyordu. Öğretirken, ‹‹Şunu dinleyin›› dedi. ‹‹Ekincinin biri tohum ekmeye çıktı.


Yacˈa tek riyix niyaˈ limosna, man cˈa titzijoj ta chare jun chic. Can majun cˈa nicˈatzin wi chi nretamaj ta na jun chic winek ri yixtajin chubanic. 	 Siz sadaka verirken, sol eliniz sağ elinizin ne yaptığını bilmesin.


Quecáreˈ ri chábel ri xerubij ri Zacarías. Y quecˈariˈ, ri acˈal ri xalex quiqˈui ri Zacarías y ri Elisabet, ruchapon cˈa qˈuiyen y chukaˈ queriˈ riqˈui ri rucˈaslen chuwech ri Dios. Y ya cˈa ri pa tak desierto xcˈojeˈ wi, y xukˈalajsaj riˈ cˈa ya tek xapon ri kˈij riche (rixin) chi xutzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri rech aj Israel. 	 Çocuk büyüyor, ruhsal yönden güçleniyordu. İsrail halkına görüneceği güne dek ıssız yerlerde yaşadı.


Y yacˈariˈ tek riyeˈ can ta cˈo xcajoˈ chi xquichop ta el ri Jesús. Pero ma xquichop ta el ruma xa niquixibij quiˈ chiquiwech ri winek; ruma chiquiwech ri winek, ri Jesús can jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, y nubij chukaˈ chique ri xquebanatej ri chiquiwech apo. 	 O'nu tutuklamak istedilerse de, halkın tepkisinden korktular. Çünkü halk, O'nu peygamber sayıyordu.


Can pa kachiˈ cˈa yeˈel wi utzilaj tak tzij, y pa kachiˈ chukaˈ yeˈel wi itzel tak tzij. Wachˈalal, ma rucˈamon ta chi queriˈ nikaben. 	 Övgü ve sövgü aynı ağızdan çıkar. Kardeşlerim, bu böyle olmamalı.


Ri Pedro can xutzekelbej cˈa el ri ángel, pero ma nichˈobotej ta chuwech, wi kas kitzij chi nicol el ruma ri ángel, o xa nachicˈ. 	 Petrus onu izleyerek dışarı çıktı. Ama meleğin yaptığının gerçek olduğunu anlamıyor, bir görüm gördüğünü sanıyordu.


Y tek ri Jesús xtaneˈ cˈa chubixic ri cˈambel tak tzij riˈ, Riyaˈ xel cˈa el chiriˈ y xbe, ye rachibilan el ri rudiscípulos. 	 İsa bütün bu benzetmeleri anlattıktan sonra oradan ayrıldı.


Y riyeˈ can sibilaj xequicot tek xquicˈaxaj riˈ, y xquitzuj (xquisuj) puek chare. 	 Onlar buna sevindiler ve kendisine para vermeye razı oldular.


Y xubij cˈa chique: Tek can cˈa ma jane quicamisex ta, xinbij cˈa chiwe ri xtinkˈaxaj, y xinbij chukaˈ chiwe chi can rajawaxic chi nibanatej na ronojel ri ye tzˈibatal ca chuwij riyin chupan ri ruchˈabel ri Dios, achiˈel ri ye tzˈibatal ca ruma ri Moisés, ri ye tzˈibatal ca cuma ri nicˈaj chic profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, y ri ye tzˈibatal ca chupan ri wuj Salmos rubiˈ. 	 Sonra onlara şöyle dedi: ‹‹Daha sizlerle birlikteyken, ‹Musanın Yasasında, peygamberlerin yazılarında ve Mezmurlarda benimle ilgili yazılmış olanların tümünün gerçekleşmesi gerektir› demiştim.››


Yacˈa ri cˈastajbel quiche (quixin) ri caminakiˈ, can cˈo wi. ¿La ma isiqˈuin ta cˈa chupan ri ruchˈabel ri Dios? Tek ri Dios xubij: 	 Ölülerin dirilmesi konusuna gelince, Tanrının size bildirdiği şu sözü okumadınız mı?


Can xu (xe) wi xquibij ca queriˈ ri ángeles, can yacˈariˈ tek xebe chilaˈ chicaj. Y can xu (xe wi) cˈa xebe ri ángeles riˈ, ri aj yukˈaˈ can yacˈariˈ xquibilaˈ ka chiquiwech: Joˈ chanin pa Belén. Joˈ chutzˈetic ri acˈal ri xalex chilaˈ. Ruma ri Ajaf can xutek pe rubixic chake. 	 Melekler yanlarından ayrılıp göğe çekildikten sonra çobanlar birbirlerine, ‹‹Haydi, Beytleheme gidelim, Rabbin bize bildirdiği bu olayı görelim›› dediler.


Y ri Juan ri Bautista tek cˈo pa cárcel xracˈaxaj cˈa ri samaj ri nuben ri Jesús, rumariˈ riyaˈ xerutek cˈa el ye caˈiˈ rudiscípulos cˈa riqˈui ri Jesús. 	 Tutukevinde bulunan Yahya, Mesihin yaptığı işleri duyunca, Ona gönderdiği öğrencileri aracılığıyla şunu sordu: ‹‹Gelecek Olan sen misin, yoksa başkasını mı bekleyelim?››


Ri jun cˈa tzij ri xubij ri Jesús, can xetamex cˈa cuma ri kachˈalal. Y ri kachˈalal can xquichˈob cˈa chi ri jun discípulo riˈ can man cˈa xticom ta. Pero ri xubij ri Jesús xa ma que ta riˈ ntel wi chi tzij, ruma Riyaˈ xa xubij cˈa: Wi riyin nwajoˈ chi riyaˈ cˈa qˈues na tek xquipe chic jun bey, ma rajawaxic ta chi yariˈ ri nachˈob. 	 Bu yüzden kardeşler arasında o öğrencinin ölmeyeceğine dair bir söylenti çıktı. Ama İsa Petrusa, ‹‹O ölmeyecek›› dememişti. Sadece, ‹‹Ben gelinceye dek onun yaşamasını istiyorsam, bundan sana ne?›› demişti.


Pero tek ri Jesús xapon pa Galilea, jabel rucˈulic xban cuma ri winek aj chiriˈ; ruma ri winek riˈ xecˈojeˈ chukaˈ pa Jerusalem riche (rixin) ri nimakˈij y xquitzˈet ri milagros ri xerubanalaˈ ri Jesús chiriˈ. 	 Celileye geldiği zaman Celileliler Onu iyi karşıladılar. Çünkü onlar da bayram için gitmişler ve bayramda Onun Yeruşalimde yaptığı her şeyi görmüşlerdi.


Pero xa ronojel junaˈ yequitzuj (yequisuj), y riqˈui riˈ, noka cˈa chiquicˈuˈx chi cˈa cˈo na ri quimac. 	 Ancak o kurbanlar insanlara yıldan yıla günahlarını anımsatıyor.


Y rumariˈ riyoj can sibilaj yojquicot tek majun kachukˈaˈ y riyix xa utz benak ri icˈaslen y can cˈo iwuchukˈaˈ. Y riyoj can nikacˈutuj wi cˈa chare ri Dios pa tak kaˈoración chi nuben ta chiwe chi yix tzˈaket ta riqˈui ri icˈaslen. 	 Biz güçsüz, sizse güçlüyken seviniyoruz. Yetkin olmanız için de dua ediyoruz.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri cheˈ: Can majun chic cˈa winek xtitijo ta jun ti awech, ruma can ma xcawachin ta chic, xchaˈ chare. Y ri rudiscípulos xquicˈaxaj cˈa ri xubij. 	 İsa ağaca, ‹‹Artık sonsuza dek senden kimse meyve yiyemesin!›› dedi. Öğrencileri de bunu duydular.


Pero tek can cˈa ma jane tika ta ri nimalaj rucˈayewal pa ruwiˈ, ri itzel achi riˈ ma xtuyaˈ ta cˈa kˈij chique ri winek chi xtiquiyaˈ ta rukˈij ni jun chic ri nibix dios chique y ni xa ta nicˈaj chic cosas ri niyaˈox (nyaˈ) quikˈij cuma ri winek. Riyaˈ xtibetzˈuyeˈ pa rachoch ri Dios, y can xtuben chi ya riyaˈ ri Dios. 	 Bu adam, tanrı diye anılan ya da tapılan her şeye karşı gelerek kendini hepsinden yüce gösterecek, hatta kendisini Tanrı ilan ederek Tanrının Tapınağında oturacaktır.


Wacami cˈa, riche (rixin) chi riyix niwetamaj chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can cˈo kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi ncuy mac, titzˈetaˈ cˈa. Y ri Jesús xubij chare ri achi siquirnek: Nbij cˈa chawe: Cayacatej, tacˈuaj el la awarabel y cabiyin chawachoch, xchaˈ chare. 	 Ne var ki, İnsanoğlunun yeryüzünde günahları bağışlama yetkisine sahip olduğunu bilesiniz diye...›› Sonra felçli adama, ‹‹Sana söylüyorum, kalk, yatağını toplayıp evine git!›› dedi.


Xa yacˈa tek xpe ruchukˈaˈ ri kˈij, xemayamoˈ y xechakiˈj ka chanin, ruma chi xa ma nej ta benak wi ka ri quicˈamal. 	 Ne var ki, güneş doğunca kavruldular, kök salamadıkları için kuruyup gittiler.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri rudiscípulos: Wi jun chiwe riyix napon pa nicˈaj akˈaˈ riqˈui jun ramigo ri can retaman ruwech jabel, y nubij ta cˈa chare: Tabanaˈ jun utzil nayaˈ ta oxiˈ caxlan wey chuwe, y xa cˈa xtinyaˈ na ruqˈuexel chawe. 	 Sonra şöyle dedi: ‹‹Sizlerden birinin bir arkadaşı olur da gece yarısı ona gidip, ‹Arkadaş, bana üç ekmek ödünç ver. Bir arkadaşım yoldan geldi, önüne koyacak bir şeyim yok› derse, öbürü içerden, ‹Beni rahatsız etme! Kapı kilitli, çocuklarım da yanımda yatıyor. Kalkıp sana bir şey veremem› der mi hiç?


Rumariˈ jun junaˈ riqˈui nicˈaj ri xcˈojeˈ ka ri Pablo ri chiriˈ pa Corinto, y riyaˈ can nucˈut wi cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech. 	 Pavlus, orada bir buçuk yıl kaldı ve halka sürekli Tanrının sözünü öğretti.


Rumariˈ riyin ri Lucas, wachibilan cˈa ri kachˈalal Aristarco, ri nipe pa tinamit Tesalónica ri cˈo pa Macedonia, xojbe cˈa riqˈui ri Pablo. Xoj‑oc el pa jun barco ri petenak cˈa quelaˈ pa jun tinamit ri Adramitio rubiˈ, y nibe pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo chuchiˈ ri mar chiriˈ pa rucuenta ri Asia. 	 Asya İlinin kıyılarındaki limanlara uğrayacak olan bir Edremit gemisine binerek denize açıldık. Selanikten Makedonyalı Aristarhus da yanımızdaydı.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri ye rudiscípulos: Ronojel tiempo can cˈo wi cˈa ri xtibano chique ri winek riche (rixin) chi yetzak pa mac. Pero juyiˈ oc ruwech ri nibano chare jun chic winek chi nitzak pa mac. 	 İsa öğrencilerine şöyle dedi: ‹‹İnsanı günaha düşüren tuzakların olması kaçınılmazdır. Ama bu tuzaklara aracılık eden kişinin vay haline!


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Tek riyix nitzˈet chi quek rubanon ri sutzˈ chuwech ri caj, tek xka ka ri kˈij, nibij chi jabel ri tiempo nberubanaˈ. 	 İsa onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Akşam, ‹Gökyüzü kızıl olduğuna göre hava iyi olacak› dersiniz.


ri xcom kuma riyoj y xbiyin ri ruquiqˈuel, y rumariˈ tek yoj colotajnek chic y cuyutajnek chic ri kamac. 	 Onda kurtuluşa, günahlarımızın bağışına sahibiz.


Rumariˈ majun tibano chare chi majun rukˈij. Y tek xtel pe chiriˈ iwuqˈui, xtiyaˈ ta pe ri nicˈatzin chare riche (rixin) ri rubey y can ta riqˈui uxlanibel cˈuˈx nitzolin pe, ruma riyin can xtinwoyobej cˈa apo quiqˈui ri kachˈalal. 	 Kimse onu hor görmesin. Yanıma gelmesi için onu esenlikle uğurlayın. Kardeşlerle birlikte onun da gelmesini bekliyorum.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj chic chique: ¿Achique cˈa ri nicanoj? xchaˈ chique. Y ri winek riˈ xquibij chic cˈa: Riyoj ya ri Jesús aj Nazaret ri nikacanoj, xechaˈ. 	 Bunun üzerine İsa onlara yine, ‹‹Kimi arıyorsunuz?›› diye sordu. ‹‹Nasıralı İsayı›› dediler.


Y cˈacˈariˈ, ri cˈa yoj qˈues na ca, ri cˈa yojcˈo na chuwech re ruwachˈulef, yariˈ tek junan xkojjicˈ el quiqˈui riyeˈ pa sutzˈ chicaj, riche (rixin) chi nbekacˈuluˈ ri Ajaf. Y xkojcˈojeˈ riqˈui Riyaˈ xtibe kˈij xtibe sek. 	 Sonra biz yaşamakta olanlar, hayatta olanlar, onlarla birlikte Rabbi havada karşılamak üzere bulutlar içinde alınıp götürüleceğiz. Böylece sonsuza dek Rable birlikte olacağız.


Y ri Lokˈolaj Espíritu xubij cˈa chare ri Felipe: Jet apo chuxquin ri carruaje ri acuchi (achique) benak wi ri achi eunuco, y junan cˈa yixbe riqˈui, xucheˈex. 	 Ruh Filipusa, ‹‹Git›› dedi, ‹‹Şu arabaya yetiş.››


Y ri Dios can xukˈet chukaˈ tzij pa quiwiˈ ri ye aj pa tinamit Sodoma y Gomorra. Xa xubij chi cˈo chi yeqˈuis. Y can queriˈ wi xbanatej. Riyaˈ xeruqˈuis ri caˈiˈ tinamit riˈ riqˈui kˈakˈ; chaj xuben chique. Ri xbanatej quiqˈui ri winek riˈ can jun cˈambel naˈoj chiquiwech ri winek ri xquecˈojeˈ chiquij ca riyeˈ; wi ma utz ta cˈaslen xtiquicˈuaj chuwech ri Dios, xtika chukaˈ jun nimalaj rucˈayewal pa quiwiˈ riyeˈ. 	 Sodom ve Gomora kentlerini yakıp yıkarak yargıladı. Böylece tanrısızların başına geleceklere bir örnek verdi.


Tichˈutinirisaj iwiˈ chuwech ri Ajaf, y Riyaˈ xtunimirisaj ikˈij. 	 Rabbin önünde kendinizi alçaltın, sizi yüceltecektir.


Jabel ruwaquikˈij ri can niquijoyowaj quiwech ri winek, ruma riyeˈ can xtijoyowex chukaˈ quiwech. 	 Ne mutlu merhametli olanlara! Çünkü onlar merhamet bulacaklar.


Ri xeˈacˈaxan ri xubij ri Jesús, xquibilaˈ cˈa: Wi can achiˈel ri xubij, ¿achique ta cˈa jun ri xticolotej? xechaˈ. 	 Bunu işitenler, ‹‹Öyleyse kim kurtulabilir?›› dediler.


Quecˈariˈ xquiben ye qˈuiy chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca. Xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y ri Dios utz xerutzˈet ruma queriˈ xquiben. 	 Atalarımız bununla Tanrının beğenisini kazandılar.


Ri Jesús xubij cˈa re jun cˈambel tzij reˈ chique ri achiˈaˈ fariseos, yacˈa riyeˈ ma xkˈax ta chiquiwech achique ntel wi chi tzij ri xubij chique. 	 İsa onlara bu örneği anlattıysa da, ne demek istediğini anlamadılar.


Ri ulef ri xban wi ri ticoj, can ya cˈa re ruwachˈulef. Ri utzilaj ijaˈtz yecˈa ri yecˈo pa rajawaren ri Dios. Y ri itzel kˈayis yecˈa ri can ye riche (rixin) wi ri itzel. 	 ‹‹Tarla ise dünyadır. İyi tohum, göksel egemenliğin oğulları, deliceler de kötü olanın oğullarıdır.


Y wacami yatintek cˈa el pan Egipto, chucolic ri nutinamit, ruma ntzˈet chi sibilaj qˈuiy pokonal niquikˈaxaj, y wacˈaxan chic chukaˈ ri okˈej ri niquiben, y yacˈareˈ xika pe chiquicolic, xchaˈ ri Ajaf chare ri Moisés. 	 ‹Mısırda halkıma yapılan baskıyı yakından gördüm, iniltilerini duydum ve onları kurtarmaya geldim. Şimdi gel, seni Mısıra göndereceğim.›


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri Juan: Ma tikˈil ta chic. Ruma ri ma yojquetzelaj ta, can ye kachibil wi cˈa riˈ. 	 İsa, ‹‹Ona engel olmayın!›› dedi. ‹‹Size karşı olmayan, sizden yanadır.››


Y tek xnicˈajer ri kˈij, yacˈariˈ tek xoc kˈekuˈm ronojel ri ruwachˈulef. Y ri kˈekuˈm riˈ xqˈuis cˈa el cˈa pa tak a las tres ri tikakˈij. 	 Öğleyin on ikiden üçe kadar bütün ülkenin üzerine karanlık çöktü.


Ri discípulo ri cˈa ninatex ka, can ya cˈa riyaˈ ri tzˈibayon ronojel re cˈo chupan re jun wuj reˈ. Can ketaman cˈa chi kitzij ronojel ri nukˈalajsaj; ruma riyaˈ can xutzˈet ri xbanatej. 	 Bütün bunlara tanıklık eden ve bunları yazan öğrenci budur. Onun tanıklığının doğru olduğunu biliyoruz.


Yacˈa ri kas kitzij caxlan wey, ri kajnek pe chilaˈ chicaj, nuben chique ri yetijo chi ma xqueˈapon ta chupan ri camic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Gökten inen öyle bir ekmek var ki, ondan yiyen ölmeyecek.


Ri Dios xuben jurar riche (rixin) chi xkˈalajin chi kas kitzij chi ri Jesús xoc Sacerdote. 	 Bu da antsız olmadı. Öbürleri ant içilmeden kâhin olmuşlardı.


Y can qˈuiy cˈa mul ri xinben pokon chique, ruma xinwajoˈ chi xquiyokˈ ta ca ri ruchˈabel ri Jesús. Queriˈ xinbanalaˈ chique ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y sibilaj yacatajnek woyowal chiriˈ. Rumariˈ hasta xibe pa tak tinamit quiche (quixin) nicˈaj chic ruwachˈulef chiquicanoxic ri quiniman ri Jesús, riche (rixin) chi xenyaˈ pa tijoj pokonal. 	 Bütün havraları dolaşıp sık sık onları cezalandırır, inandıklarına küfretmeye zorlardım. Öylesine kudurmuştum ki, onlara zulmetmek için bulundukları yabancı kentlere bile giderdim.


Cˈacˈariˈ xoj‑el chic cˈa el chiriˈ pa Mitilene, y pa rucaˈn kˈij xojkˈax chuwech ri Quío. Y can cˈa ya ri pa rucaˈn kˈij chare ri kojkˈax wi el chuwech ri Quío, yacˈariˈ tek xojkˈax ri pa jun lugar Samos rubiˈ, cˈacˈariˈ ya ri pa tinamit Trogilio xojuxlan wi el. Y can cˈa ya ri pa rucaˈn kˈij ri xojapon pa tinamit Mileto. 	 Oradan denize açılıp ertesi gün Sakız Adasının karşısına geldik. Üçüncü gün Sisama uğradık ve bir gün sonra Milete vardık.


Y ronojel riˈ xinbij cˈa chiwe ruma riyin nwajoˈ chi ma yixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri yeˈucusan jabel tak chˈabel xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi yixtzak pa quikˈaˈ. 	 Kimse sizi kulağı okşayan sözlerle aldatmasın diye söylüyorum bunu.


Xquixyaˈox (xquixyaˈ) cˈa pa tak tijoj pokonal, y xquixcamisex. Xa can xquixetzelex wi cˈa cuma quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, ruma riyix can icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 ‹‹O zaman sizi sıkıntıya sokacak, öldürecekler. Benim adımdan ötürü bütün uluslar sizden nefret edecek.


Y ma xu (xe) ta wi kachˈacoj riyoj ri nucˈom pe rucˈayewal chare, xa can queriˈ chukaˈ nuben chare ri rachoch ri ka‑dios Diana, ruma majun rukˈij niban ca chare. Y wi queriˈ niban chare, netzelex cˈa ca ri nimalaj ka‑dios, jun dios ri can niquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri winek ri yecˈo pa ronojel tinamit ri yecˈo pa rucuenta re Asia y ri yecˈo pa rucuenta nicˈaj chic ruwachˈulef, xchaˈ. 	 Hem bu sanatımız saygınlığını yitirmek tehlikesiyle karşı karşıyadır, hem de ulu tanrıça Artemisin Tapınağının hiçe sayılması ve bütün Asya İliyle bütün dünyanın tapındığı tanrıçanın, ululuğundan yoksun kalması tehlikesi vardır.››


Y ronojel cˈa reˈ, ya ri chiriˈ pa Betábara xbanatej wi, ri lugar ri cˈo jucˈan chic ruchiˈ ri raken yaˈ Jordán, ri acuchi (achique) yeruben wi bautizar winek ri Juan. 	 Bütün bunlar Şeria Irmağının ötesinde bulunan Beytanyada, Yahyanın vaftiz ettiği yerde oldu.


Y yecˈo cˈa nicˈaj achiˈaˈ ri chiriˈ pan Atenas ri can nicajoˈ niquetamaj qˈuiy ruwech etamabel, achiˈaˈ ri nibix epicúreo chique y nicˈaj chic ri nibix estoico chique, yebetzijon cˈa riqˈui ri Pablo. Pero yecˈo chukaˈ ri xa niquibij: ¿Achique cami nrajoˈ nubij chake re jun achi reˈ, xaxu (xaxe wi) niwolol? yechaˈ. Y nicˈaj chic niquibilaˈ cˈa: Re achi reˈ achiˈel xa nuyaˈ quitzijol nicˈaj chic dios. Y quecˈariˈ niquibij ri winek riˈ, ruma ri nutzijoj ri Pablo chique, ya ri lokˈolaj ruchˈabel ri Jesús ri niyaˈo colotajic, y nubij chukaˈ chique chrij ri cˈastajbel quiche (quixin) ri caminakiˈ. 	 Epikürcü ve Stoacı bazı filozoflar onunla atışmaya başladılar. Kimi, ‹‹Bu lafebesi ne demek istiyor?›› derken, kimi de, ‹‹Galiba yabancı ilahların haberciliğini yapıyor›› diyordu. Çünkü Pavlus, İsayla ve dirilişle ilgili Müjdeyi duyuruyordu.


Lokˈolaj Nataˈ Dios, can pan akˈaˈ cˈa yenjech wi ca re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe. Queˈachajij cˈa riche (rixin) chi queriˈ junan ta cˈa quiwech y xa jun ta cˈa xtiquiben. Can xtiquiben ta cˈa achiˈel kabanon riyoj. Ruma riyit y riyin xa yoj jun. Can queˈachajij cˈa, ruma riyeˈ can cˈa yecˈojeˈ na ca chuwech re ruwachˈulef, y riyin ma que ta riˈ. Riyin xa yitzolin chic awuqˈui. 	 Ben artık dünyada değilim, ama onlar dünyadalar. Ben sana geliyorum. Kutsal Baba, onları bana verdiğin kendi adınla koru ki, bizim gibi bir olsunlar.


Y wi xa jun samaj ri xa ti coˈol oc achiˈel riˈ ma yixcowin ta niben, ¿achique cˈa ruma tek can nichˈujirisaj iwiˈ riche (rixin) chi niwil nicˈaj chic chique ri yecˈatzin chiwe? 	 Bu küçücük işe bile gücünüz yetmediğine göre, öbür konularda neden kaygılanıyorsunuz?


Y ri Jesús xeruliˈej cˈa pa rukˈaˈ ri wuˈoˈ caxlan wey riˈ, y tek rumatioxin chic chare ri Dios, cˈacˈariˈ xujachalaˈ el chique ri rudiscípulos y ri discípulos xbequijachalaˈ ca chique ri winek ri ye tzˈuyul. Y ri Jesús can queriˈ chukaˈ xuben riqˈui ri caˈiˈ car. Ri winek can xquicˈul cˈa ri janipeˈ caxlan wey y car ri xcajoˈ. 	 İsa ekmekleri aldı, şükrettikten sonra oturanlara dağıttı. Balıklardan da istedikleri kadar verdi.


Cˈa ya cˈa re wacami xukˈalajsaj chi riyix ri ma yix israelitas ta cˈo chukaˈ ri herencia xtiwil junan kiqˈui riyoj israelitas. Y junan chi yoj rukˈaˈ raken ri Cristo y kiche (kixin) konojel ri utzil ri rutzujun (rusujun) pe ri Dios. Y ronojel reˈ ruma ri Cristo Jesús y ruma chukaˈ kaniman ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 Şöyle ki, öteki uluslar da mirasa ortaktır, aynı bedenin üyeleridir ve Müjde aracılığıyla Mesih İsada vaade ortaktır.


Y tek ri Jesús ruyaˈon chic rukˈaˈ pa tak quiwiˈ ri acˈalaˈ, Riyaˈ xbe, xuyaˈ cˈa ca ri lugar riˈ. 	 Ellerini onların üzerine koyduktan sonra oradan ayrıldı.


Y tek ri Herodes xutzˈet ri Jesús, sibilaj xquicot ránima, ruma can qˈuiy chic kˈij rurayin chi rutzˈeton ta. Y qˈuiy cˈa ri racˈaxan chrij. Rumariˈ can royoben cˈa chi can xtutzˈet na jun bey tek nuben jun milagro. 	 Hirodes İsayı görünce çok sevindi. Ona ilişkin haberleri duyduğu için çoktandır Onu görmek istiyor, gerçekleştireceği bir belirtiye tanık olmayı umuyordu.


Y kuma riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús ri nibix iglesia chake, ri Dios nucˈul ta cˈa rukˈij rucˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 Kilisede ve Mesih İsa'da bütün kuşaklar boyunca sonsuzlara dek O'na yücelik olsun! Amin.


Y ya cˈa tiempo riˈ tek ri chiriˈ pan Egipto xoc cˈa jun cˈacˈacˈ rey ri xa ma xretamaj ta ruwech ri José. 	 Sonunda Yusuf hakkında bilgisi olmayan yeni bir kral Mısırda tahta çıktı.