Riyix majun bey niben ta queriˈ. Y astapeˈ ta chi ma can ta utz ri inaˈoj, pero riyix ya ri utz tak cosas ri niyaˈ chique ri iwalcˈual. Cˈa ta cˈa ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj chi man ta xtuyaˈ pe chiwe ri nicˈutuj chare. Riyaˈ can nuyaˈ wi cˈa ri Lokˈolaj Espíritu chique ri can niquicˈutuj, xchaˈ ri Jesús. 	 Sizler kötü yürekli olduğunuz halde çocuklarınıza güzel armağanlar vermeyi biliyorsanız, gökteki Babanın, kendisinden dileyenlere Kutsal Ruhu vereceği çok daha kesin değil mi?››


Jabel ruwaquikˈij ri niquikˈaxaj tijoj pokonal pa quikˈaˈ nicˈaj chic, ruma can choj wi ri quicˈaslen chuwech ri Dios. Can jabel wi ruwaquikˈij, ruma chi quiche (quixin) riyeˈ ri rajawaren ri caj. 	 Ne mutlu doğruluk uğruna zulüm görenlere! Çünkü Göklerin Egemenliği onlarındır.


Rumariˈ ri rey Agripa xubij chare ri Festo: Man ta na rubin chic chi ya ri César ri nikˈato tzij pa ruwiˈ, nelesex ta el, xchaˈ ri Agripa. 	 Agrippa da Festus'a, ‹‹Bu adam davasını Sezar'a iletmeseydi, serbest bırakılabilirdi›› dedi.


Y riyix can ninimirisaj iwiˈ y nibij chi itzel yequibanalaˈ ri winek ri yebano ri mac riˈ. Y xa queriˈ chukaˈ yixtajin chubanic riyix. ¿La nichˈob cami chi ri Dios man ta xtuyaˈ chukaˈ rutojbalil ri imac riyix? 	 Bu gibi şeyleri yapanları yargılayan, ama aynısını yapan ey insan, Tanrının yargısından kaçabileceğini mi sanıyorsun?


Y xebeyacatej pe ri aj kˈatbel tzij riche (rixin) re ruwachˈulef. Y ri principaliˈ chiquicojol xquimol cˈa quiˈ, chi xa jun xquiben, riche (rixin) chi xeyacatej chawij riyit Ajaf Dios, y chrij chukaˈ ri Cristo. 	 Dünyanın kralları saf bağladı, Hükümdarlar birleşti Rabbe ve Mesihine karşı.›


Pero ri itzel mozo, wi xa nuchˈob ka pa ránima: Ri nupatrón riˈ xa cˈa ma jane noka ta na, nichaˈ; 	 Ama o köle kötü olur da içinden, ‹Efendim gecikiyor› der ve öteki köleleri dövmeye başlarsa, sarhoşlarla birlikte yiyip içerse, efendisi, onun beklemediği günde, ummadığı saatte gelecek, onu şiddetle cezalandırıp ikiyüzlülerle bir tutacak. Orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.››


Y queriˈ chukaˈ riyix patrón, ya ri utz ri tibanaˈ quiqˈui ri imozos y majun etzelal tibilaˈ o tibanalaˈ chique riche (rixin) chi yeˈixibij. Ma timestaj ta chi cˈo jun Iwajaf chilaˈ chicaj, y Riyaˈ can Cajaf wi riyeˈ chukaˈ. Y Riyaˈ junan nuben chique quinojel, chi patrón y chi mozos. 	 Ey efendiler, siz de kölelerinize aynı biçimde davranın. Artık onları tehdit etmeyin. Onların da sizin de Efendinizin göklerde olduğunu ve insanlar arasında ayrım yapmadığını biliyorsunuz.


Ri acˈal cˈa riˈ xtucˈom pe sibilaj quicoten chawe riyit, y xtucˈom pe chukaˈ quicoten chique sibilaj ye qˈuiy winek. 	 Sevinip coşacaksın. Birçokları da onun doğumuna sevinecek.


Yacˈa riyoj can riqˈui cˈa ri Cristo cukul wi kacˈuˈx ruma ri Lokˈolaj Espíritu, y rumariˈ cukul apo kacˈuˈx koyoben chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 Ama biz aklanmanın verdiği umudun gerçekleşmesini Ruha dayanarak, imanla bekliyoruz.


Ruma can ya ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, ri cˈo chukaˈ pa runicˈajal ri acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj chˈaquet, can ya wi Riyaˈ ri nichajin quiche (quixin) ri winek riˈ. Y can yeruchajij achiˈel yechajix ri carneˈl, y can yerucˈuaj cˈa chukaˈ riche (rixin) chi nuyaˈ quiyaˈ ri pa tak ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ riche (rixin) cˈaslen. Y ri Dios can xtusuˈ cˈa el ri ruyaˈal quiwech. 	 Çünkü tahtın ortasında olan Kuzu onları güdecek Ve yaşam sularının pınarlarına götürecek. Tanrı gözlerinden bütün yaşları silecek.››


Pero riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe chi ma timestaj ta chi chuwech ri Ajaf Dios, jun kˈij achiˈel jun mil junaˈ. Y mil junaˈ xa achiˈel oc jun kˈij. 	 Sevgili kardeşlerim, şunu unutmayın ki, Rabbin gözünde bir gün bin yıl, bin yıl bir gün gibidir.


Que ta cˈa riˈ ri naˈoj nicˈojeˈ iwuqˈui riche (rixin) chi queriˈ ronojel kˈij ri xquixcˈaseˈ el, ya ta cˈa ri ruraybel ri Dios ri niben el y man ta ya ri nirayij riyix. 	 Sonuç olarak, dünyadaki yaşamının geri kalan bölümünü artık insan tutkularına göre değil, Tanrının isteğine göre sürdürür.


Y yacˈariˈ tek cˈo cˈa jun ri xapon quiqˈui ri quimolon quiˈ, y xberubij chique: Ri achiˈaˈ ri xeˈiyaˈ pa cárcel, yetajin chiquitijoxic ri winek chiriˈ pa rachoch ri Dios, xchaˈ. 	 O sırada yanlarına gelen biri, ‹‹Bakın, hapse attığınız adamlar tapınakta dikilmiş, halka öğretiyor›› diye haber getirdi.


Ruma chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, nubij: Can achiˈel cˈa ri nawajoˈ ka awiˈ riyit, can queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. Y wi naben cˈa re nubij re jun tzij reˈ, can xaben yan cˈa ronojel ri nubij chupan ri ley riˈ. 	 Bütün Kutsal Yasa tek bir sözde özetlenmiştir: ‹‹Komşunu kendin gibi seveceksin.››


Y yecˈo cˈa ri xquichop niquiben qˈuiy pokon chare ri Jesús. Xquichop cˈa niquichubalaˈ rupalej. Xquitzˈapij ruwech. Xquibucˈlaˈ chi kˈaˈ, y cˈacˈariˈ niquicˈutulaˈ chare: ¿Achique cˈa ri xachˈeyo? Tabij na cˈa chake, yechaˈ chare. Chukaˈ ri ye aj chˈameˈy ri yecˈo chiriˈ, xquipakˈilaˈ rupalej ri Jesús chi kˈaˈ. 	 Bazıları Onun üzerine tükürmeye, gözlerini bağlayarak Onu yumruklamaya başladılar. ‹‹Haydi, peygamberliğini göster!›› diyorlardı. Nöbetçiler de Onu aralarına alıp tokatladılar.


Xa yacˈa riyix ma yininimaj ta, ruma riyix xa ma yix nucarneˈl ta; can achiˈel wi cˈa ri xinbij yan chiwe. 	 Ama siz iman etmiyorsunuz. Çünkü benim koyunlarımdan değilsiniz.


Y tek ri caˈiˈ achiˈaˈ ri yetzuˈun chic, kas elen cˈa niquiben pe, can yacˈariˈ tek yecˈo chic nicˈaj xeˈoc apo riqˈui ri Jesús, quicˈuan apo jun achi ri memurnek ruma chapatajnek ruma jun itzel espíritu. 	 Adamlar çıkarken İsaya dilsiz bir cinli getirdiler.


Pero can achiˈel cˈa ri nbin chiwe, chi astapeˈ riyix can itzˈeton ri nben riyin, xa ma yininimaj ta. 	 ‹‹Ama ben size dedim ki, ‹Beni gördünüz, yine de iman etmiyorsunuz.›


Yin cˈa riyin ri utzilaj Aj Yukˈ, y wetaman quiwech ri ye nucarneˈl, y riyeˈ quetaman cˈa chukaˈ nuwech riyin. 	 Ben iyi çobanım. Benimkileri tanırım. Baba beni tanıdığı, ben de Babayı tanıdığım gibi, benimkiler de beni tanır. Ben koyunlarımın uğruna canımı veririm.


Y wi cˈo quipatrón ri can runiman chic ri Dios, man cˈa tiquiben ta chare chi majun rukˈij, ruma cachˈalal chic quiˈ, ma que ta riˈ. Xa can tiquinimaj tiquitakej chi utz, ruma can yetajin niquiben jun utzilaj samaj chare jun ri can runiman chic ri Dios y can najowex wi. Y riyit Timoteo, nbij cˈa chawe chi queˈatijoj y queˈapixabaj ri kachˈalal chi tiquibanaˈ ronojel reˈ. 	 Efendileri iman etmiş olanlarsa, nasıl olsa kardeşiz deyip efendilerine saygısızlık etmesinler. Tersine, daha iyi hizmet etsinler. Çünkü bu iyi hizmetten yararlananlar, sevdikleri imanlılardır. Bu ilkeleri öğret ve öğütle.


Ri capitán tek xracˈaxaj queriˈ, xberubij cˈa chare ri achi achiˈel jun coronel: ¿Achique nachˈob chi naben wacami? Ruma ri Pablo jun achi romano, xchaˈ chare. 	 Yüzbaşı bunu duyunca gidip komutana haber verdi. ‹‹Ne yapıyorsun?›› dedi. ‹‹Bu adam Roma vatandaşıymış.››


Y jalajoj ruwech samaj ri nikaben pa rusamaj ri Dios, pero xaxu (xaxe wi) jun Rajaf re samaj reˈ; y riˈ ya ri Ajaf. 	 Çeşitli görevler vardır, ama Rab birdir.


Y ri soldados pa ruwiˈ cˈa ri jun juyuˈ Gólgota rubiˈ xquicˈuaj wi ri Jesús. Gólgota ntel chi tzij rubakil rujolon (ruwiˈ) caminek. 	 İsayı Golgota, yani Kafatası denilen yere götürdüler.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri cablajuj rudiscípulos: ¿Riyix chukaˈ niwajoˈ yixbe ca? xchaˈ chique. 	 İsa o zaman Onikilere, ‹‹Siz de mi ayrılmak istiyorsunuz?›› diye sordu.


Yacˈa ri israelitas ri ma quiniman ta ri yecˈo pa tinamit Tesalónica, xquicˈaxaj cˈa chi ri Pablo cˈo pa Berea nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek, rumariˈ riyeˈ can xebe cˈa pa Berea. Y ri chiriˈ pa Berea xequitakchiˈij ri winek riche (rixin) chi xeyacatej chrij ri Pablo. 	 Selanikteki Yahudiler Pavlusun Veriyada da Tanrının sözünü duyurduğunu öğrenince oraya gittiler, halkı kışkırtıp ayağa kaldırdılar.


Yacˈariˈ tek ri rey xubij chique ri rumozos: Tiximaˈ el rukˈaˈ raken re jun achi re xa ma xucusaj ta ri tziek ri nicˈatzin tek cˈo jun cˈulanen y jeˈicˈakaˈ cˈa ca quelaˈ pa kˈekuˈm ri acuchi (achique) xtokˈ wi y xtukachˈachˈej rey. 	 ‹‹O zaman kral, uşaklarına, ‹Şunun ellerini ayaklarını bağlayın, dışarıya, karanlığa atın!› dedi. ‹Orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.›


Y ri nwajoˈ nbij chiwe wacami, pokon jubaˈ xtiwacˈaxaj, ruma ma riche (rixin) ta chi nyaˈ ikˈij, ruma xa ma utz ta ri yixtajin chubanic. Ruma tek nimol iwiˈ, pa ruqˈuexel chi cˈo utz nucˈom pe chiwe, xa ruyon itzel ri nbeˈicˈuluˈ pe. 	 Toplantılarınız yarardan çok zarar getirdiği için aşağıdaki uyarıları yaparken sizi övemem.


Y tek ri Jesús y ri ye rudiscípulos ye kˈaxnek chic chupan ri ticoˈn riˈ, riyeˈ xebe ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 İsa oradan ayrılıp onların havrasına gitti.


Re yojcˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef nikatij pokonal. Pero riyin wetaman chi xa ma junan ta riqˈui ri nimalaj rukˈij rucˈojlen ri Dios ri xtikˈalajin kiqˈui riyoj ri chkawech apo. 	 Kanım şu ki, bu anın acıları, gözümüzün önüne serilecek yücelikle karşılaştırılmaya değmez.


Xaxu (xaxe wi) cˈa tiwetamaj, chi tek ri Lokˈolaj Espíritu xtika pe pan iwiˈ, xticˈul cˈa ri uchukˈaˈ, y xquinikˈalajsaj chique ri winek pa tinamit Jerusalem, y chique ri winek ri yecˈo pa nicˈaj chic tinamit waweˈ pa rucuenta ri Judea y pa rucuenta ri Samaria, y chique chukaˈ quinojel ri winek ri yecˈo pa ronojel re ruwachˈulef. 	 ‹‹Ama Kutsal Ruh üzerinize inince güç alacaksınız. Yeruşalimde, bütün Yahudiye ve Samiriyede ve dünyanın dört bucağında benim tanıklarım olacaksınız.››


Y tek ye waynek chic ka chi utz, xquichop cˈa ca rucˈakic ri trigo pa mar, riche (rixin) chi ma al ta nuben ca ri barco. 	 Herkes doyduktan sonra, buğdayı denize boşaltarak gemiyi hafiflettiler.


Jalajoj cˈa ruwech samaj yatajnek chake, pero ri niyaˈo, xa jun; y riˈ ya ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Çeşitli ruhsal armağanlar vardır, ama Ruh birdir.


Ri Jesús y ri ye benak riqˈui, xeˈapon cˈa pa tinamit Capernaum. Y chupan ri uxlanibel kˈij, ri Jesús xbe cˈa pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chupan ri tinamit riˈ. Riyaˈ nutzijoj cˈa ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek. 	 Kefarnahuma girdiler. Şabat Günü İsa havraya gidip öğretmeye başladı.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Tiwacˈaxaj cˈa achique nubij ri cˈambel tzij ri nichˈo chrij ri achi ri xbe pa jopin ijaˈtz. 	 ‹‹Şimdi ekinciyle ilgili benzetmeyi siz dinleyin.


Pero ma riqˈui wi riˈ ri winek xa can ma xtzolin ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi xquiyaˈ ta ca rubanic ri etzelal. Xa pa ruqˈuexel chi que ta riˈ xquiben, xa xquiyokˈ ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, ruma ri kˈaxomal y ri itzel chˈaˈc ri cˈo chiquij. 	 Istırap ve yaralarından ötürü Göğün Tanrısına küfrettiler. Yaptıklarından tövbe etmediler.


Y quinojel cˈa ri can xquicˈaxaj ri nubij ri acˈal can xquimey, ruma chi ri nicˈutux pe chare cuma ri aj tzˈibaˈ, ri acˈal can jabel wi nicowin nubij apo chique. Riyaˈ can nikˈalajin wi chi ronojel jabel nikˈax chuwech y cˈo etamabel riqˈui. 	 Onu dinleyen herkes, zekâsına ve verdiği yanıtlara hayran kalıyordu.


Pero ri ángel xubij chare ri Zacarías: Ma taxibij ta awiˈ. Ri Dios xracˈaxaj ri aˈoración. Ri Elisabet ri awixjayil xticˈojeˈ cˈa jun ral, y ri acˈal riˈ, Juan ri rubiˈ ri xtayaˈ. 	 Melek, ‹‹Korkma, Zekeriya›› dedi, ‹‹Duan kabul edildi. Karın Elizabet sana bir oğul doğuracak, adını Yahya koyacaksın.


Y quinojel ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Cristo, ma yemacun ta chic. Pero wi cˈa yemacun na, can nikˈalajin chi ma quitzˈeton ta ni ma quetaman ta ruwech ri Jesucristo. 	 Mesihte yaşayan, günah işlemez. Günah işleyen Onu ne görmüştür, ne de tanımıştır.


Wachˈalal, ma chak tirayij chi qˈuiy chiwe riyix yixoc tijonel quiche (quixin) ri nicˈaj chic kachˈalal. Ruma chi riyoj ri yojtijon, ketaman wi xa ma nikaben ta ri yecˈo chupan ri tijonic ri yekayaˈ, can más na rucˈayewal ri xtikacˈul. 	 Kardeşlerim, biz öğretmenlerin daha titiz bir yargılamadan geçeceğini biliyorsunuz; bu nedenle çoğunuz öğretmen olmayın.


Ruma wi xaxu (xaxe wi) riqˈui ri awespíritu yamatioxin chare ri Dios, y wi xa ma xtikˈax ta chiquiwech ri yeˈacˈaxan awuche (awixin), ¿la xtiquibij cami pe amén tek xa ma xkˈax ta chiquiwech ri yatajin namatioxij chare ri Dios? 	 Tanrıyı yalnız ruhunla översen, yeni katılanlar senin ne söylediğini bilmediğinden, ettiğin şükran duasına nasıl ‹‹Amin!›› desin?


Y yecˈo cˈa chukaˈ winek ri yecˈo pa pokonal pa quikˈaˈ ri itzel tak espíritu ri yecˈo quiqˈui. Xeˈelesex chukaˈ el ri itzel tak espíritu riˈ ruma ri Jesús. 	 İsayı dinlemek ve hastalıklarına şifa bulmak için gelmişlerdi. Kötü ruhlar yüzünden sıkıntı çekenler de iyileştiriliyordu.


Ri Moisés xcˈojeˈ cˈa chiquicojol ri ye chaˈon ruma ri Dios, pa jun desierto. Y ya chukaˈ riyaˈ ri xbin chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri tzij ri xubij ri ángel riche (rixin) ri Dios, ri xtzijon riqˈui pa ruwiˈ ri juyuˈ Sinaí. Can chare wi cˈa riyaˈ xjach wi ri chˈabel riche (rixin) cˈaslen riche (rixin) chi nuyaˈ chake riyoj. 	 Çöldeki topluluğun arasında yaşamış, Sina Dağında kendisiyle konuşan melekle ve atalarımızla birlikte bulunmuş olan odur. Bize iletmek üzere yaşam dolu sözler aldı.


Yacˈa riyeˈ ni xa ta xquibij chi tiban ri circuncisión chare ri kachˈalal Tito ri benak wuqˈui, astapeˈ riyaˈ aj Grecia y ma banon ta ri circuncisión chare. 	 Benimle birlikte olan Titus bile Grek olmasına karşın sünnet edilmeye zorlanmadı.


Ruma Riyaˈ nrajoˈ cˈa chi cˈo ri niquetamaj ca ri rudiscípulos, y rumariˈ Riyaˈ xuchop chic cˈa rubixic chique: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xquijach wi pa quikˈaˈ ri winek y xquinquicamisaj. Yacˈa tek xa yin caminek chic, pa rox kˈij xquicˈastej pe. 	 Öğrencilerine öğretirken şöyle diyordu: ‹‹İnsanoğlu, insanların eline teslim edilecek ve öldürülecek, ama öldürüldükten üç gün sonra dirilecek.››


Y ri kachˈalal ri majun quikˈij chuwech re ruwachˈulef, xa tiquicot cˈa ri cánima ruma can cˈo wi quikˈij chuwech ri Dios ruma can quiniman chic Riyaˈ. 	 Düşkün olan kardeş kendi yüksekliğiyle, zengin olansa kendi düşkünlüğüyle övünsün. Çünkü zengin kişi kır çiçeği gibi solup gidecek.


Yacˈa ri ijaˈtz ri xeka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal, can nichˈo chukaˈ chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek. 	 Yine bazıları dikenler arasında ekilen tohumlara benzerler. Bunlar sözü işitirler, ama dünyasal kaygılar, zenginliğin aldatıcılığı ve daha başka hevesler araya girip sözü boğar ve ürün vermesini engeller.


Y wacami kacˈaxan chi yecˈo jojun chicojol ri ma niquicˈuaj ta pa ruchojmil ri quicˈaslen, xa yekˈoran y ma nicajoˈ ta yesamej, y niquinimilaˈ apo quiˈ pa tak mololen tzij ri xa ma nicˈatzin ta. 	 Çünkü aranızda bazılarının boş gezdiğini duyuyoruz. Bunlar hiçbir iş yapmıyor, başkalarının işine karışıp duruyorlarmış.


Rumacˈariˈ, ri winek ri yecˈo chiriˈ pa tinamit ri xapon wi ri Felipe, sibilaj cˈa yequicot. 	 Ve o kentte büyük sevinç oldu.


Ri akˈij acˈojlen riyit ri ayaˈon chuwe riyin, can xinyaˈ chukaˈ chique riyeˈ. Rumariˈ can cˈo chic cˈa quikˈij quicˈojlen chukaˈ, y can queriˈ nbanon chique riche (rixin) chi queriˈ xa jun ta cˈa xtiquiben, achiˈel kabanon riyoj. Ruma riyit y riyin xa yoj jun. 	 Bana verdiğin yüceliği onlara verdim. Öyle ki, bizim bir olduğumuz gibi bir olsunlar.


Y achiˈel xa cˈo yan jun semana kˈaxnek ca tek ri Jesús tichˈo wi chiquiwech ri winek, yacˈariˈ tek Riyaˈ xeruchaˈ cˈa ri Pedro, ri Juan y ri Jacobo riche (rixin) chi yerachibilaj el chi nibe pa ruwiˈ jun juyuˈ chubanic orar. 	 Bu sözleri söyledikten yaklaşık sekiz gün sonra İsa, yanına Petrus, Yuhanna ve Yakupu alarak dua etmek üzere dağa çıktı.


Riyix yix totajnek chic, pero ma riche (rixin) ta chi niben ri etzelal, ma que ta riˈ. Ruma xa can yix rusamajel chic ri Dios, riche (rixin) chi niben ri nrajoˈ Riyaˈ. 	 Özgür insanlar olarak yaşayın, ancak özgürlüğünüzü kötülük yapmak için bahane etmeyin. Tanrının kulları olarak yaşayın.


Wi cˈo ta jun coˈol ri yirunimaj y nipe ta jun winek y nuben chare ri jun coˈol riˈ chi nitzak pa mac, ri winek ri xbano ri pokon riˈ, nimalaj rucˈayewal nipe pa ruwiˈ. Rumariˈ xa utz na jubaˈ chi ximon ta el jun nimalaj caˈ chukul y nbecˈak ca pa mar, que chuwech ri nuben chare jun coˈol chi nitzak pa mac. 	 ‹‹Kim bana iman eden bu küçüklerden birini günaha düşürürse, boynuna kocaman bir değirmen taşı geçirilip denize atılması kendisi için daha iyi olur.


Y ruma can cˈo yan chic kˈij ri majun utzilaj waˈin kabanon, ri Pablo xbepaˈeˈ pe chiriˈ chiquicojol quinojel, y xubij chique: Xinimaj ta jubaˈ ri xinbij chiwe ri pa Creta, man ta na xoj‑el pe, man ta xkacˈulwachij quereˈ y man ta chukaˈ xkatzˈilaˈ re barco, ri rusamajbal y ri ejkaˈn ri rucˈamom pe. 	 Adamlar uzun zaman yemek yiyemeyince Pavlus ortaya çıkıp şöyle dedi: ‹‹Efendiler, beni dinleyip Giritten ayrılmamanız, bu zarar ve ziyana uğramamanız gerekirdi.


Ri kachˈalal Erasto xcˈojeˈ ca pa tinamit Corinto, y ri kachˈalal Trófimo xinyaˈ ca pa tinamit Mileto ruma yawaˈ. 	 Erastus, Korintte kaldı. Trofimosu da Milette hasta bıraktım.


Ri Cˈajolaxel cˈa ri petenak chilaˈ chicaj, can ya cˈa ri racˈaxan pe y rutzˈeton ca, yariˈ ri norukˈalajsaj ka chake. Pero ri winek ma nicajoˈ ta cˈa niquicˈul ri nukˈalajsaj Riyaˈ. 	 Ne görmüş ne işitmişse ona tanıklık eder, ama tanıklığını kimse kabul etmez.


Y ya tiempo chukaˈ riˈ, pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús y ri rudiscípulos ye benak cˈa pa jun ulef ri ticon trigo chuwech. Y ri discípulos xpe quinumic y rumariˈ cˈo cˈa ruwiˈ trigo ri yequichˈuplaˈ cˈa riche (rixin) chi niquitij. 	 O sıralarda, bir Şabat Günü İsa ekinler arasından geçiyordu. Öğrencileri acıkınca başakları koparıp yemeye başladılar.


Can xbanatej wi cˈa achiˈel ri ruchˈobon pe ri Dios. Y queriˈ ri tzˈiban ca cuma quinojel ri profetas ri xekˈalajsan ruchˈabel ri Dios ri xecˈojeˈ ojer ca. Riyeˈ quitzˈiban cˈa ca chi ri Cristo cˈo cˈa chi nukˈaxaj na tijoj pokonal. 	 Ama bütün peygamberlerin ağzından Mesihinin acı çekeceğini önceden bildiren Tanrı, sözünü bu şekilde yerine getirmiştir.


Y riyeˈ cˈo cˈa jubaˈ saˈon car y jubaˈ cab ri cˈa cˈo na pa ruceraˈil xquiyaˈ chare. 	 Kendisine bir parça kızarmış balık verdiler.


Rumariˈ riyix quixtzeˈen y quixquicot cˈa, ruma nim rajel ruqˈuexel ri xticˈul chilaˈ chicaj. Ruma ri tijoj pokonal ri nikˈaxaj riyix wacami, can queriˈ chukaˈ xquikˈaxaj ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, achiˈaˈ ri xecˈojeˈ el nabey que chiwech riyix. 	 Sevinin, sevinçle coşun! Çünkü göklerdeki ödülünüz büyüktür. Sizden önce yaşayan peygamberlere de böyle zulmettiler.››


Y can achiˈel ri nbij chiwe riyix chi quiniwoyobej apo, can queriˈ chukaˈ nbij chique quinojel, xchaˈ ri Jesús chique ri rudiscípulos. 	 Size söylediklerimi herkese söylüyorum; uyanık kalın!››


Y ri kachˈalal cˈa ri yecˈo pa Listra y ri pan Iconio sibilaj cˈa jabel yechˈo chrij ri Timoteo. 	 Listra ve Konyadaki kardeşler ondan övgüyle söz ediyorlardı.


Y cˈo cˈa caˈiˈ quiwachbel ángeles ri nibix querubín chique quiricˈon cˈa quixicˈ pa ruwiˈ ri cáxa. Ri ángeles riˈ niquikˈalajsaj cˈa chi chiriˈ cˈo wi rukˈij rucˈojlen ri Dios y chiriˈ chukaˈ nicuyutej wi quimac ri winek ruma ri Dios. Pero wacami ma xtikabij ta cˈa más chrij ronojel reˈ. 	 Sandığın üstünde Bağışlanma Kapağını gölgeleyen yüce Keruvlar dururdu. Ama şimdi bunların ayrıntılarına giremeyiz.


Y riyit chak benak ruwech yit yawaˈ. Rumacˈariˈ ma utz ta chi ruyon relic yaˈ ri nakum. Xa takumuˈ chukaˈ jubaˈ ruyaˈal uva riche (rixin) chi queriˈ utz nuben chare ri apan. 	 Artık yalnız su içmekten vazgeç; miden ve sık sık baş gösteren rahatsızlıkların için biraz da şarap iç.


Y yacˈariˈ tek xquiyaˈ apo quibiˈ ye caˈiˈ. Xquiyaˈ apo rubiˈ ri José ri nibix Barsabás chare y nibix chukaˈ Justo chare, y xquiyaˈ chukaˈ apo rubiˈ ri Matías. 	 Böylece iki kişiyi, Barsabba denilen ve Yustus diye de bilinen Yusuf ile Mattiyayı önerdiler.


Oxiˈ cˈa kˈij ri xbecˈojeˈ chiriˈ. Y chi oxiˈ kˈij riˈ moyirnek, y can majun xutij ni majun chukaˈ jubaˈ ruyaˈ xukum. 	 Üç gün boyunca gözleri görmeyen Saul hiçbir şey yiyip içmedi.


Can chake riyoj xukˈalajsaj wi ri xa ma kˈalajsan ta pe ojer ca. Y ri rukˈalajsan ri Dios can achiˈel jun nimalaj beyomel y can cˈo wi rukˈij rucˈojlen, ruma wacami ri Cristo nicˈojeˈ chukaˈ pa tak iwánima riyix ri ma yix israelitas ta y can rubanon chiwe chi riqˈui ronojel iwánima iwoyoben ri kˈij tek xquixbecˈojeˈ riqˈui chupan ri nimalaj rukˈij rucˈojlen. 	 Tanrı kutsallarına bu sırrın uluslar arasında ne denli yüce ve zengin olduğunu bildirmek istedi. Bu sırrın özü şudur: Mesih içinizdedir. Bu da size yüceliğe kavuşma umudunu veriyor.


¿Achique xtikabij wacami? ¿La utz cami chi cˈa yojmacun na riche (rixin) chi nikˈalajin más rutzil ri Dios kiqˈui? 	 Öyleyse ne diyelim? Lütuf çoğalsın diye günah işlemeye devam mı edelim?


Ruma riyin can kitzij wi nbij chiwe chi majun chique ri xensiqˈuij (xenwoyoj) nabey, ri xtorubanaˈ ta re waˈin reˈ wuqˈui. Queriˈ xubij ri achiˈ riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 ‹Size şunu söyleyeyim, ilk çağrılan o adamlardan hiçbiri benim yemeğimden tatmayacaktır.› ››


Tek xcape, tacˈamaˈ pe ri nuchaqueta ri xinyaˈ ca riqˈui ri kachˈalal Carpo pa tinamit Troas. Y queˈacˈamaˈ pe chukaˈ ri nuwuj. Pero ri más nicˈatzin chuwe chi nacˈom pe ye ri tzˈum ri ye tzˈiban ruwech. 	 Troasta Karpın yanında bıraktığım abayı, kitapları, özellikle yazı derilerini gelirken beraberinde getir.


Man cˈa tikaben ta xaxu (xaxe wi) ri cˈo utz nucˈom pe chake riyoj, rajawaxic chi tikabanaˈ ri cˈo utz nucˈom pe chique ri nicˈaj chic. 	 Herkes kendi yararını değil, başkalarının yararını gözetsin.


Y ri achi moy riˈ xurek ruchiˈ, y xubij cˈa: Riyit Jesús, ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj nuwech ruma re nbanon, xchaˈ. 	 O da, ‹‹Ey Davut Oğlu İsa, halime acı!›› diye bağırdı.


Queˈicˈachojsaj cˈa yawaˈiˈ. Ri cˈo cˈa ri yabil lepra chiquij, can tibanaˈ cˈa chique chi nichˈajchˈojir jabel ri quichˈacul. Ri ye caminek chic, queˈicˈasoj. Can queˈiwelesaj cˈa chukaˈ ri itzel tak espíritu. Y ruma cˈa ronojel re uchukˈaˈ reˈ xa sipan chiwe riyix, can queriˈ cˈa chukaˈ tibanaˈ riyix. Tek niben ca ri utzil, ma ticˈutuj ta rajel. 	 Hastaları iyileştirin, ölüleri diriltin, cüzamlıları temiz kılın, cinleri kovun. Karşılıksız aldınız, karşılıksız verin.


Y rumacˈariˈ, tek ri Jesús xa nakaj chic cˈo wi apo chare ri tinamit Jerusalem, ri winek can xepe cˈa riche (rixin) chi noquicˈuluˈ, ruma can quicˈaxan chic cˈa ri milagro ri xuben riqˈui ri Lázaro. 	 İsanın bu doğaüstü belirtiyi gerçekleştirdiğini duyan halk Onu karşılamaya çıktı.


Y riyeˈ queriˈ niquiben y reˈ ma nusech ta kacˈuˈx ruma xa can queriˈ chukaˈ nuben ri Satanás; riyaˈ nuben chi jun utzilaj ángel riche (rixin) ri sakil y xa ma que ta riˈ. 	 Buna şaşmamalı. Şeytan da kendisine ışık meleği süsü verir.


Y xu (xe) wi xoj‑el cˈa el ri chiriˈ, xkacˈuaj el ri ruchiˈ yaˈ, y xojapon chic pa jun tinamit ri Regio rubiˈ. Y pa rucaˈn kˈij chare ri kojapon wi pa tinamit Regio, yacˈariˈ tek xkachop chic cˈa el binen ruma chi xjoteˈ pe ri cakˈikˈ quereˈ pa sur. Y pa rucaˈn kˈij ri koj‑el wi el ri pa tinamit Regio, yacˈariˈ tek xojapon ri pa tinamit Puteoli. 	 Oradan da yolumuza devam ederek Regiuma geldik. Ertesi gün güneyden esmeye başlayan rüzgarın yardımıyla iki günde Puteoliye vardık.


Y xabachique cˈa winek ri nuben chi nitzak pa mac jun chique re tak acˈalaˈ reˈ, ri yin quiniman riyin, ri winek ri xbano ri pokon riˈ, nimalaj rucˈayewal nipe pa ruwiˈ. Rumariˈ xa utz na jubaˈ chi ximon ta el jun nimalaj abej chukul y nbecˈak ca pa mar, que chuwech chi nuben chare jun coˈol chi nitzak pa mac. Y ri abej ri ximon ta el chukul ri winek riˈ can ta ya ri abej ri nucusex riche (rixin) chi niban ri quiˈen, ri nisitix ruma jun bur. 	 ‹‹Ama kim bana iman eden bu küçüklerden birini günaha düşürürse, boynuna kocaman bir değirmen taşı asılıp denizin dibine atılması kendisi için daha iyi olur.


Y tek ri Jesús ye rachibilan ri ye rudiscípulos xuchop chic el bey chi nibe pa Jerusalem, xkˈax cˈa chiquicojol ri lugar Samaria y ri Galilea. 	 Yeruşalime doğru yoluna devam eden İsa, Samiriye ile Celile arasındaki sınır bölgesinden geçiyordu.


Nimakˈaˈ rucaˈn kˈij, tek quichapon bey pa Jerusalem, xquitzˈet cˈa chi ri juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ chakiˈj chic rachibilan ri rucˈamal. 	 Sabah erkenden incir ağacının yanından geçerlerken, ağacın kökten kurumuş olduğunu gördüler.


Yacˈa chare ri Cˈajolaxel, ri Dios nubij: Riyit can yit Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y can choj wi yakˈato tzij. 	 Ama Oğul için şöyle diyor: ‹‹Ey Tanrı, tahtın sonsuzluklar boyunca kalıcıdır, Egemenliğinin asası adalet asasıdır.


Riyoj can kacukuban kacˈuˈx awuqˈui y ketaman chi yit cˈa riyit ri Cristo, ri Rucˈajol ri cˈaslic Dios. 	 İman ediyor ve biliyoruz ki, sen Tanrının Kutsalısın.››


Can ruraybel wi cˈa ri Dios chi ri Jesucristo xcom kuma riyoj, y ruma cˈa ri raybel riˈ tek xchˈajchˈojir ri kánima chupan ri mac. Y ri Jesucristo xa jun bey cˈa xuyaˈ ri ruchˈacul pa camic riche (rixin) chi nicˈatzin ronojel tiempo. 	 Tanrının bu isteği uyarınca, İsa Mesihin bedeninin ilk ve son kez sunulmasıyla kutsal kılındık.


Y can qˈuiy chic cˈa tiempo jabel ye rukˈolon ri winek riqˈui ri itz ri yerubanalaˈ, y rumariˈ can jabel niquiyaˈ quixquin chare ri nubij. 	 Uzun zamandan beri onları büyücülüğüyle şaşkına çevirdiği için onu dikkatle dinlerlerdi.


Ruma ya cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri nibano chake chi nikanaˈ pa kánima chi can kitzij wi chi yoj ralcˈual chic ri Dios. 	 Ruhun kendisi, bizim ruhumuzla birlikte, Tanrının çocukları olduğumuza tanıklık eder.


Y ri Enoc cˈo chukaˈ ri rukˈalajsan ca chiquij ri achiˈaˈ riˈ, achique ri xtiquicˈulwachij ri achiˈaˈ ri ye queriˈ. Y ri Enoc riˈ jun cˈa riy rumam ca ri Adán, ri xalex chiquicojol ri ruwuk sol winek ri xecˈaseˈ chrij ca ri Adán. Ri Enoc cˈa riˈ rubin ca: Tiwacˈaxaj cˈa, chi ri Ajaf can xtipe ye rachibilan pe pa mil chi lokˈolaj tak ruˈángeles, 	 Ademden sonraki altıncı kuşaktan olan Hanok, bu adamlara ilişkin şu peygamberlikte bulundu: ‹‹İşte Rab herkesi yargılamak üzere on binlerce kutsalıyla geliyor. Tanrı yoluna aykırı, tanrısızca yapılan bütün işlerden ve tanrısız günahkârların kendisine karşı söylediği bütün ağır sözlerden ötürü Rab, bütün insanlara suçluluklarını gösterecektir.››


Y ronojel cˈa riˈ xapon rutzijol quiqˈui ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Jerusalem. Y ri kachˈalal riˈ xquibij cˈa chare ri Bernabé chi tibe cˈa pan Antioquía. 	 Olup bitenlerin haberi, Yeruşalimdeki kiliseye ulaştı. Bunun üzerine imanlılar Barnabayı Antakyaya gönderdiler.


Y xinben jurar ruma ri woyowal y xinbij: Kas kitzij chi ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nyaˈ riyin. 	 Öfkelendiğimde ant içtiğim gibi, Onlar huzur diyarıma asla girmeyecekler.› ››


Ruma ri mac, can majun chic rukˈaˈ pa kawiˈ, ruma xojcolotej yan. Ma nikacukubaˈ ta chic kacˈuˈx riqˈui ri ruley ri Moisés, xa riqˈui chic cˈa ri rutzil ri Dios. 	 Günah size egemen olmayacaktır. Çünkü Kutsal Yasanın yönetimi altında değil, Tanrının lütfu altındasınız.


Y can yacˈariˈ tek jun chique ri ye cajiˈ ri sibilaj qˈuiy runakˈ tak quiwech cˈo, xuyalaˈ cˈa el jojun vaso pa quikˈaˈ chiquijujunal ri wukuˈ ángeles, vasos ri ye banon riqˈui kˈanapuek, y ye nojnek riqˈui ronojel ri royowal ri Dios, Dios ri can qˈues riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Dört yaratıktan biri yedi meleğe, sonsuzluklar boyunca yaşayan Tanrının öfkesiyle dolu yedi altın tas verdi.


Xpe ri Jesús xubij: Riyin xitak pe xaxu (xaxe wi) chiquicanoxic ri winek israelitas ri quibanon achiˈel carneˈl ri ye sachnek, xchaˈ chique. 	 İsa, ‹‹Ben yalnız İsrail halkının kaybolmuş koyunlarına gönderildim›› diye yanıtladı.


Riyix xa ma riqˈui ta ri kitzij Dios nicanoj wi ikˈij, xa chicojol ka riyix mismo nicanoj wi ka ikˈij, y rumariˈ tek ma nicukubaˈ ta icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 Birbirinizden övgüler kabul ediyor, ama tek olan Tanrının övgüsünü kazanmaya çalışmıyorsunuz. Bu durumda nasıl iman edebilirsiniz?


Y riyoj can ya cˈa ri Cristo ri nikakˈalajsaj y ma yoj ta riyoj ri nikakˈalajsaj kiˈ. Can nikakˈalajsaj cˈa chi ri Jesucristo yariˈ ri Ajaf pa kawiˈ. Riyoj xa yoj jun rumozo ri Cristo, y yoj achiˈel jun imozo chukaˈ riyix; y ruma Riyaˈ tek nikaben queriˈ. 	 Biz kendimizi ilan etmiyoruz; ama Mesih İsayı Rab, kendimizi de İsa uğruna kullarınız ilan ediyoruz.


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj chi astapeˈ yincˈo pa cárcel, ma paˈel ta rukˈalajsaxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, xa más benak rutzijol. 	 Kardeşler, şunu bilmenizi isterim: Başıma gelenler daha çok Müjdenin yayılmasına yaramıştır.


Riyoj can nikajoˈ ri Dios, ruma chi Riyaˈ can xojrajoˈ nabey. 	 Bizse seviyoruz, çünkü önce O bizi sevdi.


Yacˈa tek xapon chukaˈ ri mozo ri xa jun talento ri yaˈon ca chare, riyaˈ xubij cˈa chare ri rupatrón: Riyin can wetaman wi cˈa awech, y rumariˈ wetaman chi riyit yit jun cˈaˈnlaj (cˈaˈelaj) achi. Xa can nawajoˈ wi cˈa yachˈacon. Riyit nawajoˈ nacˈul ri ntel pe chuwech ri ticoˈn ri xa ma yit ta riyit xatico ka. Nawajoˈ nacˈol ruwech ri ticoˈn ri xa ma yit ta riyit xajopin ka. 	 ‹‹Sonra bir talant alan geldi, ‹Efendimiz› dedi, ‹Senin sert bir adam olduğunu biliyordum. Ekmediğin yerden biçer, harman savurmadığın yerden devşirirsin.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Xkˈax chiwech ronojel re xinbij chiwe? xchaˈ chique. Y ri discípulos xquibij cˈa: Jaˈ (je) Ajaf, xkˈax chkawech, xechaˈ. 	 İsa, ‹‹Bütün bunları anladınız mı?›› diye sordu. ‹‹Evet›› karşılığını verdiler.


¿La cˈo ta cami jun achi ri nuyaˈ jun abej pa rukˈaˈ ri ralcˈual, tek ri acˈal xa jun caxlan wey ri nucˈutuj chare? 	 Hanginiz kendisinden ekmek isteyen oğluna taş verir?


Y ri Marta xubij chare ri Jesús: Jaˈ (je), Ajaf. Riyin can nnimaj cˈa achiˈel ri xabij; ruma can nuniman wi chi yit cˈa riyit ri Cristo ri Rucˈajol ri Dios, ri xape waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xchaˈ ri Marta. 	 Marta, ‹‹Evet, ya Rab›› dedi. ‹‹Senin, dünyaya gelecek olan Tanrının Oğlu Mesih olduğuna iman ettim.››


Xa can utz inaˈoj tibanalaˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Tijoyowaj iwech chiˈiwachibil iwiˈ, ticuyulaˈ iwiˈ, can achiˈel xuben ri Dios chi xucuy ri kamac riyoj ruma chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 Birbirinize karşı iyi yürekli, şefkatli olun. Tanrı sizi Mesih'te bağışladığı gibi, siz de birbirinizi bağışlayın.


Yacˈa jun winek ri xa ma nukˈalajsaj ta riˈ chiquiwech ri winek chi riyaˈ wuche (wixin) riyin, riyin chukaˈ can ma xtinkˈalajsaj ta apo rubiˈ chuwech ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 İnsanların önünde beni inkâr edeni, ben de göklerdeki Babamın önünde inkâr edeceğim.››


Y ri Ajaf Jesús xutzˈet ri nuchˈob ri fariseo ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin), y rumariˈ xubij chare: Riyix fariseos xa yix achiˈel lek ri jabel chˈajchˈoj rij y ri rupan xa tzˈil. Riyix can nicˈut cˈa chiquiwech ri winek chi utz ri yeˈibanalaˈ, yacˈa ri pa tak iwánima xa ma que ta riˈ, ruma xa nojnek riqˈui alekˈ, y nojnek riqˈui etzelal. 	 Rab ona şöyle dedi: ‹‹Siz Ferisiler, bardağın ve tabağın dışını temizlersiniz, ama içiniz açgözlülük ve kötülükle doludur.


¿Achique cami nikaben? ¿La utz cami yojmacun ruma majun ri ley pa kawiˈ y ruma chi cˈo chic rutzil ri Dios pa kawiˈ? Ma rucˈamon ta chi que ta riˈ nikaben. 	 Öyleyse ne diyelim? Yasanın yönetimi altında değil de, Tanrının lütfu altında olduğumuz için günah mı işleyelim? Kesinlikle hayır!


Ri Jesús xubij cˈa queriˈ, riche (rixin) chi xukˈalajsaj cˈa achique rubanic xtiban chare chi xticamisex. 	 İsa bunu, nasıl öleceğini belirtmek için söylüyordu.


Y nikacˈutuj cˈa chukaˈ chawe chi riqˈui ri awuchukˈaˈ xquecˈachoj ta ri yawaˈiˈ, y chi yeban ta milagros xaxu (xaxe wi) riqˈui ninatex rubiˈ ri Jesús ri lokˈolaj Acˈajol. Y ronojel reˈ xticˈatzin ta cˈa riche (rixin) jun retal chi can kitzij ri nikatzijoj chique ri winek, xechaˈ. 	 Kutsal Kulun İsanın adıyla hastaları iyileştirmek için, belirtiler ve harikalar yapmak için elini uzat.››


Y tek nuchop, xabacuchi (xabachique) ta na cˈo wi, nuchˈakij pan ulef, niwoko pa ruchiˈ, y nukachˈachˈej rey. Sibilaj chukaˈ rucajman chic ruma re quereˈ rucˈulwachin. Y rumariˈ xincˈutuj utzil chique re adiscípulos chi tiquelesaj el re jun itzel espíritu reˈ riqˈui re nucˈajol, y xa ma ye cowinek ta, xchaˈ chare ri Jesús. 	 Ruh onu nerede yakalarsa yere çarpıyor. Çocuk ağzından köpükler saçıyor, dişlerini gıcırdatıyor ve kaskatı kesiliyor. Ruhu kovmaları için öğrencilerine başvurdum, ama başaramadılar.››


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos xquicˈutuj cˈa chare ri achi ri moy tek rubanon ca: ¿Achique cami chi achi ri xbano chawe chi yatzuˈun chic, nachˈob riyit? Y ri achi riˈ xubij: Riyin nchˈob chi Riyaˈ jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, xchaˈ chique. 	 Eskiden kör olan adama yine sordular: ‹‹Senin gözlerini açtığına göre, Onun hakkında sen ne diyorsun?›› Adam, ‹‹O bir peygamberdir›› dedi.


Yacˈa ri achi ri Saulo rubiˈ man cˈa nikˈax ta ri royowal ri yacatajnek chiquij ri kachˈalal, y can nrajoˈ wi cˈa chi yerucamisaj na. Rumariˈ riyaˈ xbe cˈa riqˈui ri nimalaj sacerdote, 	 Saul ise Rabbin öğrencilerine karşı hâlâ tehdit ve ölüm soluyordu. Başkâhine gitti, Şamdaki havralara verilmek üzere mektuplar yazmasını istedi. Orada İsanın yolunda yürüyen kadın erkek, kimi bulsa tutuklayıp Yeruşalime getirmek niyetindeydi.


Rumariˈ wi xa ya ri cˈaslen riche (rixin) re ruwachˈulef ri nrajoˈ, ma xtril ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri winek ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin, can xtril wi ri rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Canını kurtaran onu yitirecek. Canını benim uğruma yitiren ise onu kurtaracaktır.


Chukaˈ ye caˈiˈ ixokiˈ ri junan yequiˈen, jun cˈa ri xtucˈuex el y jun ri xticanaj ca. 	 Değirmende buğday öğüten iki kadından biri alınacak, biri bırakılacak.


Yacˈa ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, ma niquinimaj ta cˈa chi ri achi riˈ can moy wi tek xalex y wacami xa nitzuˈun chic. Rumariˈ can xequisiqˈuij (xecoyoj) na cˈa ri ruteˈ rutataˈ ri achi ri ya nitzuˈun chic. 	 Yahudi yetkililer, gözleri açılan adamın annesiyle babasını çağırmadan onun daha önce kör olduğuna ve gözlerinin açıldığına inanmadılar.


Cˈacˈariˈ ri Jesús can xubij chic cˈa jun bey chique ri rudiscípulos: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. Wacami cˈa, can yixintek el, achiˈel xitak pe riyin ruma ri Nataˈ chubanic ri rusamaj. 	 İsa yine onlara, ‹‹Size esenlik olsun!›› dedi. ‹‹Baba beni gönderdiği gibi, ben de sizi gönderiyorum.››


Y tek ri winek riˈ xeˈoka riqˈui ri Jesús, xquitzˈet cˈa chi ri achi ri xecˈojeˈ itzel tak espíritu riqˈui, tzˈuyul, rucusan rutziak y ma nuben ta chic cˈa ri achiˈel ri rubanon pe. Yacˈa ri winek riˈ xa xquixibij cˈa quiˈ tek xquitzˈet ri achi riˈ. 	 İsanın yanına geldiklerinde, önceleri bir tümen cine tutulan adamı giyinmiş, aklı başına gelmiş, oturmuş görünce korktular.


Rumariˈ riyoj ma yojkˈitej ta chubanic ri rusamaj ri Dios, ruma re samaj reˈ ya Riyaˈ ri xyaˈo chake. Y xaxu (xaxe) wi cˈa ruma ri rutzil Riyaˈ tek yoj rucusan chupan re samaj reˈ. 	 Bu hizmeti Tanrının merhametiyle üstlendiğimiz için cesaretimizi yitirmeyiz.


Y yacˈa hora riˈ, tek ri Jesús xurek ruchiˈ y xubij: Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? xchaˈ. Y ri chˈabel riˈ ntel chi tzij: Nataˈ Dios, Nataˈ Dios, ¿achique cˈa ruma tek xinamalij ca? 	 Saat üçte İsa yüksek sesle, ‹‹Elohi, Elohi, lema şevaktani›› yani, ‹‹Tanrım, Tanrım, beni neden terk ettin?›› diye bağırdı.


Y can quinojel ri kachˈalal xka cˈa chiquiwech ri xbix chique cuma ri apóstoles, y xequichaˈ cˈa ri ye wukuˈ achiˈaˈ. Ri jun cˈa ri xquichaˈ Esteban rubiˈ, y reˈ jun achi ri can cukul wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios y nojnek ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. Xequichaˈ chukaˈ ri achiˈaˈ ri quibiniˈan Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Parmenas y ri Nicolás ri aj pa tinamit Antioquía. Ri achi ri Nicolás rubiˈ man israelita ta, pero can nunimaj cˈa ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, y can quiqˈui cˈa ri israelitas cˈo wi tek cˈa ma jane runiman ta ri Jesucristo chiriˈ. 	 Bu öneri bütün topluluğu hoşnut etti. Böylece, iman ve Kutsal Ruhla dolu biri olan İstefanosun yanısıra Filipus, Prohoros, Nikanor, Timon, Parmenas ve Yahudiliğe dönen Antakyalı Nikolası seçip elçilerin önüne çıkardılar. Elçiler de dua edip ellerini onların üzerine koydular.


Y tek riyeˈ xetaneˈ cˈa chi yetzeˈen chrij, xquelesaj el ri tziek ri quiyaˈon chrij. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ el ri can rutziak wi Riyaˈ, y xquicˈuaj cˈa el riche (rixin) chi nbequibajij chuwech cruz. 	 Onunla böyle alay ettikten sonra kaftanı üzerinden çıkarıp kendi giysilerini giydirdiler ve çarmıha germeye götürdüler.


Can achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Majun cˈa tzˈeteyon ta y chukaˈ majun acˈaxayon ta ni majun chˈoboyon ta, ri ruchojmirisan ri Dios riche (rixin) chi nuyaˈ chique ri winek ri yeˈajowan riche (rixin). 	 Yazılmış olduğu gibi, ‹‹Tanrının kendisini sevenler için hazırladıklarını Hiçbir göz görmedi, Hiçbir kulak duymadı, Hiçbir insan yüreği kavramadı.››


Riyaˈ xbiyin chic cˈa apo jubaˈ y cˈacˈariˈ xxuqueˈ ka. Xujupubaˈ cˈa ka ri rupalej cˈa pan ulef, y xuben cˈa orar. Y quecˈareˈ ri chˈabel ri xerubij: Nataˈ Dios, xa ta cˈo modo, tabanaˈ cˈa chi man ta nkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, pero ma taben ta cˈa achiˈel ri nuraybel riyin. Tabanaˈ ri araybel riyit, xchaˈ. 	 Biraz ilerledi, yüzüstü yere kapanıp dua etmeye başladı. ‹‹Baba›› dedi, ‹‹Mümkünse bu kâse benden uzaklaştırılsın. Yine de benim değil, senin istediğin olsun.››


Ri Juan nukˈalajsaj cˈa chique ri winek: Cˈo jun achi ri xtipe re chkawech apo ri man achiˈel ta oc riyin. Ri jun achi riˈ can nim wi rukˈij y nim chukaˈ ri ruchukˈaˈ; rumariˈ, astapeˈ riyin yiwuqueˈ ka riche (rixin) chi nquir ri ruximbel ri ruxajab, hasta riˈ ma yin rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi nben ruma nim rukˈij y nim ruchukˈaˈ. 	 Şu haberi yayıyordu: ‹‹Benden sonra benden daha güçlü olan geliyor. Eğilip Onun çarıklarının bağını çözmeye bile layık değilim.


Y can xu (xe) wi xinwacˈaxaj ri achˈabel tek xayaˈ rutzil nuwech, ri acˈal ri woyoben, can xropin ruma quicoten, xinnaˈ riyin. 	 Bak, selamın kulaklarıma eriştiği an, çocuk rahmimde sevinçle hopladı.


Y wacami nikajoˈ cˈa nikacˈaxaj achique nabij riyit. ¿La rucˈamon cami chi nikatoj ri alcawal ri nubij ri César ri cˈo chi nikatoj o xa ma rucˈamon ta? xechaˈ. 	 Peki, söyle bize, sence Sezara vergi vermek Kutsal Yasaya uygun mu, değil mi?››


Y tek riyeˈ ye tzˈuyul chic cˈa apo pa mesa, y yetajin chic chi waˈin, yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Kas kitzij cˈa nbij chiwe, chi jun chiwe riyix ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri winek. Jun ri can niwaˈ wuqˈui, yariˈ ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri winek, xchaˈ ri Jesús. 	 Sofraya oturmuş yemek yerlerken İsa, ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim›› dedi, ‹‹Sizden biri, benimle yemek yiyen biri bana ihanet edecek.››


Ma quetaman ta achique rubanic ri cˈaslen riche (rixin) uxlanibel cˈuˈx. 	 Esenlik yolunu da bilmezler.››


Riyix nibij cˈa chi cˈa cˈo na cajiˈ icˈ nrajoˈ riche (rixin) chi nicˈol ruwech ri ticoˈn. Yacˈa riyin nbij chiwe: Quixtzuˈun chilaˈ y queˈitzuˈ la winek. Riyeˈ ye achiˈel jun ticoˈn ri kˈen chic. Coyoben chic riche (rixin) chi nitzijox ri ruchˈabel ri Dios chique, riche (rixin) chi niquinimaj. 	 ‹‹Sizler, ‹Ekinleri biçmeye daha dört ay var› demiyor musunuz? İşte, size söylüyorum, başınızı kaldırıp tarlalara bakın. Ekinler sararmış, biçilmeye hazır!


Y queriˈ chukaˈ nukˈalajsaj ri Lokˈolaj Espíritu chake, tek nubij: 	 Kutsal Ruh da bu konuda bize tanıklık ediyor. Önce diyor ki,


Ri Jesús xuyaˈ chic cˈa jun cˈambel tzij chiquiwech, y xubij cˈa chique: Ri rajawaren ri caj junan cˈa riqˈui ri chˈom (levadura) ri xberucˈamaˈ pe jun ixok y xuyaˈ ca chupan oxiˈ pajbel harina, xuchˈomirisaj cˈa ronojel. Quecˈariˈ chukaˈ xtibiyin rutzijol ri ruchˈabel ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 İsa onlara başka bir benzetme anlattı: ‹‹Göklerin Egemenliği, bir kadının üç ölçek una karıştırdığı mayaya benzer. Sonunda bütün hamur kabarır.››


Ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 Rab İsa Mesih'in lütfu ruhunuzla birlikte olsun.


Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 İşitecek kulağı olan işitsin!››


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri Abraham xunimaj ri Dios, y rumariˈ xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 Kutsal Yazı ne diyor? ‹‹İbrahim Tanrıya iman etti, böylece aklanmış sayıldı.››


Y riyit jabel awetaman chukaˈ chi riyaˈ sibilaj xojrutoˈ tek xojcˈojeˈ pa tinamit Efeso. Ri Ajaf xtujoyowaj ta cˈa ruwech chupan ri ruqˈuisbel kˈij. 	 O gün Rab'den merhamet bulmasını dilerim. Efes'te onun bana ne kadar hizmet ettiğini sen de çok iyi bilirsin.


Y can tipabaˈ iwiˈ chuwech ri itzel winek riche (rixin) chi ma nichˈacon ta chiwij, y can cof quixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx. Ruma can iwetaman chi ma xu (xe) ta wi riyix ri yixkˈaxan tijoj pokonal, xa can queriˈ chukaˈ ri nicˈaj chic kachˈalal ri quiquiran quiˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 Dünyanın her yerindeki kardeşlerinizin de aynı acıları çektiğini bilerek imanda sarsılmadan İblise karşı direnin.


Y tek riyeˈ quichapon chic cˈa el bey, cˈo cˈa jun achi ri xbecˈulun pe, y xubij chare ri Jesús: Ajaf, riyin nwajoˈ cˈa yatintzekelbej xabacuchi (xabachique) yabe wi, xchaˈ chare. 	 Yolda giderlerken bir adam İsaya, ‹‹Nereye gidersen, senin ardından geleceğim›› dedi.


Pero ri achiˈaˈ riˈ can yeyokˈon chiquij ri ni xa ta quetaman rubanic. Yacˈa ri cosas ri can quetaman achique rubanic, xa can niquitzˈilobisaj quiˈ chupan, can ye achiˈel ri chicop ri ma yechˈobon ta chi utz y rumariˈ xa pa rucˈayewal xquebeka wi. 	 Ama bu kişiler anlamadıkları her şeye sövüyorlar. Öte yandan, akıldan yoksun hayvanlar gibi içgüdüleriyle anladıkları ne varsa, onları yıkıma götürüyor.


Achiˈel ri nubij ri Dios chupan ri tzˈibatal ca: Riyin xtinyaˈ cˈa jun ri achiˈel Abej ri pa tinamit Sion, y yecˈo winek ri xa xtiquichakˈij (xtiquitochˈ) caken chuwech ri achiˈel Abej riˈ y xquetzak. Yacˈa ri xqueniman riche (rixin), majun achique ruma xqueqˈuixbitej. 	 Yazılmış olduğu gibi: ‹‹İşte, Siyon'a bir sürçme taşı, Bir tökezleme kayası koyuyorum. O'na iman eden utandırılmayacak.››


Ri Jesús xjel cˈa apo quiqˈui, y xubij cˈa chique: Ronojel cˈa kˈatbel tzij jachon pa nukˈaˈ riyin, can queriˈ ri chilaˈ chicaj y queriˈ chukaˈ waweˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 İsa yanlarına gelip kendilerine şunları söyledi: ‹‹Gökte ve yeryüzünde bütün yetki bana verildi.


Y ri soldado xbe cˈa, xberutzaqˈuij pe rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista pa cárcel y xucˈom cˈa pe chare ri kˈopoj pa jun plato y ri kˈopoj xberuyaˈ chare ri ruteˈ. 	 Kesik başı bir tepsi üzerinde getirip genç kıza verdi, kız da annesine götürdü.


Ruma tek rubanon ca, riyin xinchˈob cˈa riˈ chi can cˈo chi yenwetzelaj ri winek ri quiniman ri Jesús aj Nazaret, y chukaˈ can cˈo chi nben chique chi niquitij pokon pa nukˈaˈ. 	 ‹‹Doğrusu ben de, Nasıralı İsa adına karşı elimden geleni yapmam gerektiği düşüncesindeydim.


¿La más ta cˈa cˈo akˈij riyit que chuwech ri katataˈ Abraham? Riyaˈ xa xcom, y queriˈ chukaˈ ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xecom. ¿Achique ta cˈa abanic nabij riyit? 	 Yoksa sen babamız İbrahimden üstün müsün? O öldü, peygamberler de öldü. Sen kendini kim sanıyorsun?››


Y quinojel cˈa ri winek aj Jerusalem xquetamaj, y rumariˈ tek Acéldama xbix chare ri ulef riˈ. Ntel chi tzij jun ulef riche (rixin) quicˈ. 	 Yeruşalimde yaşayan herkes olayı duydu. Tarlaya kendi dillerinde Kan Tarlası anlamına gelen Hakeldema adını verdiler.


Tek rubanon ca, yoj caminek chupan ri mac. Yacˈa re wacami ma yoj que ta chic riˈ, ruma kacˈuan chic jun cˈacˈacˈ kacˈaslen. Rumariˈ tikajachaˈ cˈa kiˈ pa rukˈaˈ ri Dios riche (rixin) chi nikaben ri nrajoˈ Riyaˈ, riche (rixin) chi ri kakˈaˈ kaken yeˈucusex ruma ri Dios chubanic ri ruchojmilal. Y ma tikayaˈ ta kˈij chi ntoc ri mac kiqˈui, riche (rixin) chi ri kakˈaˈ kaken ma quekucusaj ta chubanic ri mac. 	 Bedeninizin üyelerini haksızlığa araç ederek günaha sunmayın. Ölümden dirilenler gibi kendinizi Tanrıya adayın; bedeninizin üyelerini doğruluk araçları olarak Tanrıya sunun.


Rumacˈariˈ can koj‑el cˈa el chupan ri tinamit y joˈ cˈa chuchiˈ el ri tinamit ri acuchi (achique) cˈo wi Riyaˈ. Y ma tikapokonaj ta nikakˈaxaj tijoj pokonal ruma chi ya Riyaˈ ri katzekelben. 	 Öyleyse biz de Onun uğradığı aşağılanmaya katlanarak ordugahtan dışarıya çıkıp yanına gidelim.


Jabel ruwaˈikˈij riyix ri yixnum wacami, ruma ri Dios xtuben cˈa chiwe chi xquixnoj na chi utz. Jabel ruwaˈikˈij riyix ri yixokˈ, ruma ri Dios xtuben chiwe chi ma xquixokˈ ta chic y xa xquixbetzeˈen. 	 Ne mutlu size, şimdi açlık çekenler! Çünkü doyurulacaksınız. Ne mutlu size, şimdi ağlayanlar! Çünkü güleceksiniz.


Ri achi xubij queriˈ ruma ri Jesús xubij chare ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri achi riˈ chi tel el. Ruma qˈuiy chic tiempo cˈo pe ri itzel espíritu riˈ riqˈui. Y ruma chukaˈ riˈ ri winek qˈuiy cˈa mul quiximon rukˈaˈ raken ri achi riˈ riqˈui chˈichˈ y cadenas, pero ma ye cowinek ta chrij. Ruma chi ri achi riˈ yerucˈokpij ri cadenas ri achoj riqˈui ximon wi, y ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui nuben cˈa chare chi nibe pa tak lugar ri acuchi (achique) majun winek cˈo. 	 Çünkü İsa, kötü ruha adamın içinden çıkmasını buyurmuştu. Kötü ruh adamı sık sık etkisi altına alıyordu. Adam zincir ve kösteklerle bağlanıp başına nöbetçi konulduğu halde bağlarını paralıyor ve cin tarafından ıssız yerlere sürülüyordu.


Ri kachˈalal Timoteo nutek el rutzil iwech. Kachibilan kiˈ pa rusamaj ri Dios. Niquitek el chukaˈ rutzil iwech ri Lucio, ri Jasón y ri Sosípater; riyeˈ ye nuwinak. 	 Emektaşım Timoteos, soydaşlarımdan Lukius, Yason ve Sosipater size selam ederler.


Y queriˈ chukaˈ ri kˈij y ri icˈ, ma junan ta ri quisakil, y ma junan ta chukaˈ ri quisakil riyeˈ riqˈui ri quisakil ri chˈumilaˈ. Chukaˈ jun chˈumil can cˈo rucojol rusakil riqˈui jun chic chˈumil. 	 Güneşin görkemi başka, ayın görkemi başka, yıldızların görkemi başkadır. Görkem bakımından yıldız yıldızdan farklıdır.


Ri Natanael yacˈariˈ tek xubij: Tijonel, can yit wi riyit ri Rucˈajol ri Dios. Y can yit wi riyit ri Rey riche (rixin) re tinamit Israel, xchaˈ chare. 	 Natanel, ‹‹Rabbî, sen Tanrının Oğlusun, sen İsrailin Kralısın!›› dedi.


Y tek ri achi riˈ xracˈaxaj ri xubij ri Jesús, sibilaj xbison pa ránima, ruma qˈuiy rubeyomal cˈo y ma nrajoˈ ta ntel pa rukˈaˈ. 	 Adam bu sözleri duyunca çok üzüldü. Çünkü son derece zengindi.


Rumariˈ ri israelitas, ri quiniman chic ri Dios ri ye rachibilan pe ri Pedro, xsach quicˈuˈx tek xquitzˈet chi ri Lokˈolaj Espíritu can nisipex pe chukaˈ chique ri xa ma ye israelitas ta. 	 Petrusla birlikte gelen Yahudi imanlılar, Kutsal Ruh armağanının öteki uluslardan olanların da üzerine dökülmesini şaşkınlıkla karşıladılar.


Y tek ri Jesús xutzˈet ri Natanael chi xa napon yan apo riqˈui, xubij cˈa: Titzuˈ la jun achi laˈ. Riyaˈ can kˈalaj chi kitzij jun israelita. Ruma majun kˈoloj riqˈui. 	 İsa, Natanelin kendisine doğru geldiğini görünce onun için, ‹‹İşte, içinde hile olmayan gerçek bir İsrailli!›› dedi.


Yecˈo nicˈaj ri xecamisex chi abej, y nicˈaj chic xekupix riqˈui sierra. Yecˈo ri xban chique chi xquiyaˈ ta ca ri Dios, pero ma xquiyaˈ ta ca. Yecˈo xecamisex tzan espada. Yecˈo ri xeˈokotex el pa tak cachoch y xebe quelaˈ xebe quelaˈ, xaxu (xaxe wi) chic quisaleˈy carneˈl y quisaleˈy qˈuisicˈ (cabras) ri xquicusaj riche (rixin) chi xoc quitziak. Can majun cˈo quiqˈui. Qˈuiy pokonal xquitij. Y qˈuiy etzelal ri xban chique. 	 Taşlandılar, testereyle biçildiler, kılıçtan geçirilip öldürüldüler. Koyun postu, keçi derisi içinde dolaştılar, yoksulluk çektiler, sıkıntılara uğradılar, baskı gördüler.


¿Pero achique ri xbeˈitzˈetaˈ riyix pa desierto? ¿Xitzˈet cami jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? Can kitzij wi chi ri achi ri xitzˈet chiriˈ, can ya wi riˈ ri rusamaj. Pero can cˈo cˈa chukaˈ jun chic samaj ri yaˈon pe chare. 	 Öyleyse ne görmeye gittiniz? Bir peygamber mi? Evet! Size şunu söyleyeyim, gördüğünüz kişi peygamberden de üstündür.


Y ri Lokˈolaj Espíritu y ri kˈopoj ri nicˈuleˈ riqˈui ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, niquibij cˈa: Catam pe Jesús. Y ri yeˈacˈaxan, can tiquibij chukaˈ: Catam pe Jesús. Y ri nichakiˈj ruchiˈ y can nrajoˈ cˈa nipe, tipe cˈa y tukumuˈ ri Yaˈ riche (rixin) cˈaslen. Y re Yaˈ reˈ xa nisipex. 	 Ruh ve Gelin, ‹‹Gel!›› diyorlar. İşiten, ‹‹Gel!›› desin. Susayan gelsin. Dileyen, yaşam suyundan karşılıksız alsın.


Ruma ri chˈabel ri xenkˈalajsaj chiwech, can ya cˈa ri Nataˈ ri biyon pe chuwe, y xa ma yin ta riyin yibin. Can ya cˈa Riyaˈ ri yin takayon pe y rubin cˈa pe chuwe achique chi chˈabel ri nonbij y nonkˈalajsaj chiwe. 	 Çünkü ben kendiliğimden konuşmadım. Beni gönderen Babanın kendisi ne söylemem ve ne konuşmam gerektiğini bana buyurdu.


Y yecˈo nicˈaj ri niquibij: Re Jesús reˈ yareˈ ri Cristo. Pero yecˈo chic cˈa nicˈaj ri niquibij: ¿La xa ta pa Galilea cˈa nipe wi ri Cristo? yechaˈ. 	 Bazıları da, ‹‹Bu Mesihtir›› diyorlardı. Başkaları ise, ‹‹Olamaz! Mesih Celileden mi gelecek?›› dediler.


Y ruma wi riyin ri Itijonel y ri Iwajaf xinchˈej ri iwaken, can queriˈ cˈa chukaˈ tibanaˈ riyix. Man cˈa tipokonaj ta nichˈajlaˈ iwaken chiˈiwachibil iwiˈ. 	 Ben Rab ve Öğretmen olduğum halde ayaklarınızı yıkadım; öyleyse, sizler de birbirinizin ayaklarını yıkamalısınız.


Queriˈ wachˈalal, ruma chi kachˈalal kiˈ pa rubiˈ ri Ajaf, rumacˈariˈ nwajoˈ chi naben ri utzil ri ncˈutuj chawe, chi tacˈuluˈ cˈa jabel ri Onésimo. Y riqˈui riˈ xtayaˈ quicoten pa wánima y chukaˈ can xtikˈalajin chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 Evet, kardeş, Rab yolunda bana bir yardımın olsun. Mesihte yüreğimi ferahlat.


Can ruyon itzel tak tzij niquibij chiquij ri nicˈaj chic; can qˈuey ri chˈabel ri niquibilaˈ. 	 ‹‹Ağızları lanet ve acı sözle doludur.››


Can xyaˈox (xyaˈ) cˈa kˈij chare ri kˈopoj chi xuwik riˈ riqˈui tziek ri can sibilaj chˈajchˈoj y nitzˈitzˈan, tziek ri nibix lino chare, ri sibilaj jabel. Y ri tziek riˈ, yariˈ ri utzil ri ye quibanon ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 Giymesi için ona temiz ve parlak İnce keten giysiler verildi.››


Y chupan ri tinamit riˈ, cˈo cˈa jun ixok ri itzel rucˈaslen. Y ri ixok riˈ xretamaj cˈa chi ri Jesús cˈo pa rachoch ri jun achi fariseo, rumariˈ riyaˈ xapon chiriˈ. Y riyaˈ rucˈuan cˈa apo jun cˈojlibel (frasco), ri banon riqˈui jun abej ri alabastro rubiˈ. Ri cˈojlibel (frasco) riˈ cˈo el jun akˈom jubul ruxlaˈ chupan. 	 O sırada, kentte günahkâr olarak tanınan bir kadın, İsanın, Ferisinin evinde yemek yediğini öğrenince kaymaktaşından bir kap içinde güzel kokulu yağ getirdi. İsanın arkasında, ayaklarının dibinde durup ağlayarak, gözyaşlarıyla Onun ayaklarını ıslatmaya başladı. Saçlarıyla ayaklarını sildi, öptü ve yağı üzerlerine sürdü.


Y chiriˈ chuchiˈ ri yaˈ cˈo cˈa jun achi ri cˈo chic treinta y ocho junaˈ yawaˈ wi pe. 	 Orada otuz sekiz yıldır hasta olan bir adam vardı.


Ruma, ¿achique ta cˈa nucˈom pe chare ri winek wi nicˈojeˈ ri beyomel riche (rixin) ronojel re ruwachˈulef riqˈui y wi xa ma nicolotej ta? 	 İnsan bütün dünyayı kazanıp da canından olursa, bunun kendisine ne yararı olur?


Ri winek cˈa ri niniman ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic y nuben chukaˈ bautizar riˈ, xticolotej cˈa. Yacˈa ri winek ri xa ma niniman ta, can xtitak cˈa pa rucˈayewal. 	 İman edip vaftiz olan kurtulacak, iman etmeyen ise hüküm giyecek.


Y chupan cˈa ri uxlanibel kˈij riˈ, ri Jesús xel cˈa pe chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios y choj cˈa xbe pa rachoch ri jun rudiscípulo ri Simón rubiˈ. Y chupan cˈa ri kˈij riˈ ri rujiteˈ ri Simón, yawaˈ riqˈui jun nimalaj cˈaten. Y ri yecˈo chiriˈ pa jay xquicˈutuj jun utzil chare ri Jesús chi tucˈachojsaj ri yawaˈ. 	 İsa havradan ayrılarak Simunun evine gitti. Simunun kaynanası hastaydı, ateşler içindeydi. Onun için İsadan yardım istediler.


Queriˈ nbij chiwe ruma Riyaˈ tek xutij pokonal, y tek xban chare chi xtzak ta pa mac, can ma xchˈacatej ta. Y rumariˈ Riyaˈ can nicowin wi yojrutoˈ riyoj tek najowex niban chake chi yojtzak pa mac. 	 Çünkü kendisi denenip acı çektiği için denenenlere yardım edebilir.


Y ri Jesús riqˈui cˈa ajowabel xutzuˈ ruwech ri achi tek xubij queriˈ, y cˈacˈariˈ xubij chare: Cˈa cˈo na jun ri ma abanon ta. Wacami, jet jacˈayij cˈa ronojel ri cˈo awuqˈui y ri rajel tayaˈ chique ri pobres, riche (rixin) chi queriˈ nicˈojeˈ abeyomal chilaˈ chicaj. Y catam pe wuqˈui, quinatzekelbej, y ma tapokonaj ta nakˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin, achiˈel jun ri can benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex, xchaˈ chare. 	 Ona sevgiyle bakan İsa, ‹‹Bir eksiğin var›› dedi. ‹‹Git neyin varsa sat, parasını yoksullara ver; böylece gökte hazinen olur. Sonra gel, beni izle.››


Rumacˈariˈ, ticukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios, riche (rixin) chi nicˈojeˈ chic el iwuchukˈaˈ; riche (rixin) chi ri ikˈaˈ iwaken nicˈojeˈ chic el quichukˈaˈ. 	 Bunun için sarkık ellerinizi kaldırın, bükük dizlerinizi doğrultun, ayaklarınız için düz yollar yapın. Öyle ki, kötürüm olan parça eklemden çıkmasın, tersine şifa bulsun.


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y ri achiˈaˈ achoj quiqˈui xchˈo wi ri Jesús, riyeˈ can ta cˈo xcajoˈ chi xquichop ta el ri Jesús, ruma xquinabej chi ri achiˈaˈ kajoy tak ulef ri xerunataj chupan ri cˈambel tzij, xa chiquij riyeˈ xchˈo wi. Y xa majun xquiben chi xquichop ta el, ruma niquixibij quiˈ chiquiwech ri sibilaj winek ri yecˈo riqˈui. Riyeˈ xquiyaˈ cˈa ca ri Jesús y xebe. 	 İsanın bu benzetmede kendilerinden söz ettiğini anlayan Yahudi önderler Onu tutuklamak istediler; ama halkın tepkisinden korktukları için Onu bırakıp gittiler.


Yacˈa tek ri Jesús xracˈaxaj pe, chanin xubij chare ri achi ri principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios: Ma taxibij ta awiˈ ruma ri xobix chawe. Xaxu (xaxe wi) tacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui, xchaˈ chare. 	 İsa bu sözlere aldırmadan havra yöneticisine, ‹‹Korkma, yalnız iman et!›› dedi.


Y riˈ nucˈut chukaˈ chkawech chi tikayaˈ ca rubanic ronojel ri ma nika ta chuwech ri Dios y ronojel ri itzel tak raynic riche (rixin) re ruwachˈulef. Re cˈa yojcˈo na re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ma tikayaˈ ta kˈij chare ri mac, xa tikacˈuaj jun cˈaslen choj; jun cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. 	 Bu lütuf, tanrısızlığı ve dünyasal arzuları reddedip şimdiki çağda sağduyulu, doğru, Tanrı yoluna yaraşır bir yaşam sürebilmemiz için bizi eğitiyor.


Y ri Lokˈolaj Espíritu ri cˈo chic kiqˈui, reˈ jun retal chi riyoj cˈo jun kaherencia ri xtikacˈul re chkawech apo. Reˈ xtikacˈul pero cˈa ya tek xquecolotej el chuwech ri mac quinojel ri ye riche (rixin) chic ri Dios. Y ronojel reˈ can riche (rixin) wi chi ninimirisex ri rubiˈ ri Dios ruma chi can cˈo nimalaj rukˈij rucˈojlen. 	 Ruh, Tanrının yüceliğinin övülmesi için Tanrıya ait olanların kurtuluşuna dek mirasımızın güvencesidir.


Y nimakˈaˈ ri rucaˈn kˈij, tek ruchapon bey riche (rixin) chi nitzolin pa tinamit Jerusalem, ri Jesús xpe runumic. 	 İsa sabah erkenden kente dönerken acıkmıştı.


Xa yacˈa riyaˈ tek xracˈaxaj chi ya ri Arquelao ri rucˈajol ca ri rey Herodes ri oconek aj kˈatbel tzij pa Judea, xuxibij riˈ chi yecˈojeˈ ka ri chiriˈ pa Judea. Y xkˈalajsex cˈa chuwech ri José pa jun achicˈ chi tucˈuaj el ri acˈal y ri teˈej cˈa pa Galilea. 	 Ama Yahudiyede Hirodesin yerine oğlu Arhelasın kral olduğunu duyunca oraya gitmekten korktu. Rüyada uyarılınca Celile bölgesine gitti.


Ma que ta riˈ. Ri Dios can kitzij wi nichˈo, astapeˈ quinojel ri winek ma que ta riˈ niquiben. Achiˈel ri tzˈibatal ca tek nubij: Xtikˈalajin cˈa chiquiwech ri winek chi can kitzij wi ri nabij. Y wi yecˈo winek ri itzel yechˈo chawij, can yit cˈa riyit ri xcachˈacon y xtikˈalajin chi riyeˈ ma kitzij ta ri niquibij. 	 Kesinlikle hayır! Herkes yalancı olsa bile, Tanrının doğruyu söylediği bilinmelidir. Yazılmış olduğu gibi: ‹‹Öyle ki, sözlerinde doğru çıkasın Ve yargılandığında davayı kazanasın.››


Queˈicˈachojsaj cˈa chukaˈ ri yawaˈiˈ ri yecˈo chiriˈ, y tibij cˈa chique: Xa nakaj chic cˈa cˈo wi ri rajawaren ri Dios iwuqˈui. 	 Orada bulunan hastaları iyileştirin ve kendilerine, ‹Tanrının Egemenliği size yaklaştı› deyin.


Ruloman chi riyin yinapon, riyit can ma cataneˈ ta chi nasiqˈuij ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri kachˈalal. Nwajoˈ chukaˈ chi queˈapixabaj, y queˈatijoj. 	 Ben yanına gelinceye dek kendini topluluğa Kutsal Yazıları okumaya, öğüt vermeye, öğretmeye ada.


Y riyin ma ruma ta cˈa xinwajoˈ ri irajil, ni ma ruma ta chukaˈ xinrayij ri itziak, ruma ta riˈ xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, ma que ta riˈ. 	 Ben hiç kimsenin altınına, gümüşüne ya da giysisine göz dikmedim.


Ruma astapeˈ ri nuchˈabel ma janipeˈ ta oc rubanic tek yichˈo, pero can wetaman wi jabel ri achique ri yitajin chubixic tek yichˈo. Y riˈ can iwetaman chukaˈ riyix chi queriˈ, ruma chi can itzˈeton ronojel ri yekabanalaˈ. 	 Acemi bir konuşmacı olabilirim, ama bilgiden yana acemi değilim. Bunu size her durumda, her bakımdan açıkça gösterdik.


Jix cˈa iyon riyix chupan ri nimakˈij. Riyin xa cˈa ma jane yibe ta chupan ri nimakˈij riˈ. Ruma ri kˈij riche (rixin) chi nkˈalajsaj wiˈ, can cˈa ma jane napon ta, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Siz bu bayramı kutlamaya gidin. Ben şimdilik gitmeyeceğim. Çünkü benim zamanım daha dolmadı.››


Ma niquixibij ta quiˈ chuwech ri Dios. 	 ‹‹Tanrı korkusu yoktur onlarda.››


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Nbij cˈa chiwe, chi ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chupan ri icˈaslen, chi acuchi (achique) xtipe wi ri iway y chi acuchi (achique) xtipe wi ri itziak. 	 İsa öğrencilerine şöyle dedi: ‹‹Bu nedenle size şunu söylüyorum: ‹Ne yiyeceğiz?› diye canınız için, ‹Ne giyeceğiz?› diye bedeniniz için kaygılanmayın.


Y ri achiˈaˈ riˈ yecˈo cˈa nicˈaj chic ri xequitek pe. Xequitek cˈa pe caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ fariseos y chukaˈ ye caˈiˈ oxiˈ ri yecˈo pa rupartido ri rey Herodes, ruma can nicajoˈ chi ri Jesús nitzak ta pa quikˈaˈ riqˈui ri chˈabel ri xtubij. 	 Daha sonra İsayı söyleyeceği sözlerle tuzağa düşürmek amacıyla Ferisilerden ve Hirodes yanlılarından bazılarını Ona gönderdiler.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, can sibilaj cˈa wajowan chi ntzˈiban ta el jun wuj chiwe ri nichˈo chrij ri kacolotajic. Yacˈa re wacami tek ntzˈibaj el re wuj reˈ chiwe, ma chrij ta chic ri kacolotajic. Ruma nicˈatzin chi riyin nbij chiwe chi ma tiyaˈ ta kˈij chare chˈabel ri xa ma ye achiˈel ta nubij ri chˈabel ri xjach chake riyoj ri yoj lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios tek xkanimaj ri Jesucristo, chˈabel ri majun bey xtijalatej ta ri nubij. Rumacˈariˈ can titijaˈ ikˈij chi nitoˈ ri lokˈolaj chˈabel riˈ. 	 Sevgili kardeşlerim, size ortak kurtuluşumuzla ilgili yazmaya çok gayret ettim. Bu arada sizi kutsallara ilk ve son kez emanet edilen iman uğrunda mücadeleye özendirmek için yazma gereğini duydum.


Ri nichˈobo cˈa queriˈ xa jun winek nacanic. Xa can majun runaˈoj. Ruma jun ijaˈtz cˈo ri nucˈut chkawech chrij riˈ. Tek ri ijaˈtz nbetic ca pan ulef, ri rij ri ijaˈtz nikˈey, yacˈariˈ tek nitzˈuc pe. Y queriˈ riyoj. 	 Ne akılsızca bir soru! Ektiğin tohum ölmedikçe yaşama kavuşmaz ki!


Tunaˈ cˈa iwech, tibanaˈ cˈa ri utz chi niben, y ma quixmacun ta chic. Queriˈ nbij chiwe ruma yecˈo chicojol ri ma quetaman ta ruwech ri Dios, y qˈuiy ri ma ya ta rubixic niquiben chare. Rumariˈ tek riyin nbij reˈ chiwe, riche (rixin) chi yixqˈuix ta cˈa jubaˈ. 	 Uslanıp kendinize gelin, artık günah işlemeyin. Bazılarınız Tanrıyı hiç tanımıyor. Utanasınız diye söylüyorum bunları.


Yacˈa ri colotajic xa nisipex, y majun winek ri xtril ta ri colotajic ruma xsamej. Astapeˈ jun winek can aj il aj mac, pero wi nunimaj ri Dios, ri Dios can nuben cˈa chare ri winek riˈ chi majun rumac ruma nucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Ancak çalışmayan, ama tanrısızı aklayana iman eden kişi imanı sayesinde aklanmış sayılır.


Pero xa coˈol ri puerta y coˈol oc ruwech ri bey ri yatucˈuan pa utzilaj cˈaslen, y ma ye qˈuiy ta oc ri yeˈilo. 	 Oysa yaşama götüren kapı dar, yol da çetindir. Bu yolu bulanlar azdır.››


Ri ánima ri ye tzˈapin, ri ma xquinimaj ta el rutzij ri Dios ojer ca, ri xecˈojeˈ pa rutiempo ri Noé, tek xban ri nimalaj barco, ri Dios sibilaj qˈuiy tiempo xuyaˈ chique riche (rixin) chi xeroyobej. Pero ma xtzolin ta pe quicˈuˈx. Y ri xeˈoc chupan ri barco, ye ri winek ri xeniman y xa ma ye qˈuiy ta, xa can xu (xe) wi ri ye wakxakiˈ ri xecolotej. Ri Dios yaˈ cˈa ri xucusaj riche (rixin) chi xecolotej ri winek riˈ ruma ri barco xliˈeˈ pa ruwiˈ yaˈ. 	 Bir zamanlar, Nuhun günlerinde gemi yapılırken, Tanrının sabırla beklemesine karşın bu ruhlar söz dinlememişlerdi. O gemide birkaç kişi, daha doğrusu sekiz kişi suyla kurtuldu.


Ri Tataˈixel ma ya ta cˈa Riyaˈ nikˈato tzij. Can pa nukˈaˈ cˈa riyin ri Cˈajolaxel xujech wi chi nkˈet tzij. 	 Baba kimseyi yargılamaz, bütün yargılama işini Oğula vermiştir.


Y chanin cˈa xbe rutzijol ri Jesús, y rumariˈ ri winek ri yecˈo pa tak tinamit ri yecˈo pe chunakajal ri Galilea, chanin cˈa xquicˈaxaj ri yerubanalaˈ ri Jesús. 	 Böylece İsayla ilgili haber, Celile bölgesinin her yerine hızla yayıldı.


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij chique ri principaliˈ tak sacerdotes, y chique ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri ye chajinel pa rachoch ri Dios, y chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij ri ye benak chuchapic: ¿Achique cˈa xichˈob riyix? ¿Xichˈob chi yix petenak chuchapic jun alekˈom y rumariˈ icˈamom pe cheˈ y espada? 	 İsa, üzerine yürüyen başkâhinlere, tapınak koruyucularının komutanlarına ve ileri gelenlere şöyle dedi: ‹‹Niçin bir haydutmuşum gibi kılıç ve sopalarla geldiniz?


Y ri winek xquicˈuaj cˈa el ri achi ri moy tek rubanon ca, cˈa chiquiwech ri achiˈaˈ fariseos. 	 Eskiden kör olan adamı Ferisilerin yanına götürdüler.


Y ri Azor xralcˈualaj ri Sadoc; ri Sadoc xralcˈualaj ri Aquim; y ri Aquim xralcˈualaj ri Eliud. 	 Azor Sadokun babasıydı, Sadok Ahimin babasıydı, Ahim Elihutun babasıydı,


Can achiˈel cˈa ri kabin ca chiwe, queriˈ ncamuluj el rubixic chiwe wacami: Wi cˈo jun nitzijon jun chic naˈoj chiwe ri xa ma junan ta riqˈui ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri icˈulun chic, ri nitzijon cˈa ri naˈoj riˈ chiwe, can xtika ta cˈa rucˈayewal pa ruwiˈ ruma ri Dios. 	 Daha önce söylediğimizi şimdi yine söylüyorum: Bir kimse size kabul ettiğinize ters düşen bir müjde bildirirse, ona lanet olsun!


Ri kˈij cˈa riˈ, xa nakaj chic cˈa cˈo ri jun chique ri quinimakˈij ri israelitas ri pascua rubiˈ. 	 Yahudilerin Fısıh Bayramı yakındı.


Riyin yichˈo cˈa iwuqˈui achiˈel nuben jun tataˈaj quiqˈui ri ralcˈual, y nbij cˈa chiwe chi can kojiwajoˈ chukaˈ riyoj, achiˈel ri nikaben riyoj iwuqˈui riyix, riche (rixin) chi queriˈ junan nikajoˈ kiˈ. 	 Bize aynı karşılığı verebilmek için -çocuklarıma söyler gibi söylüyorum- siz de yüreğinizi açın.


Y wacami riyit xacamisaj ri ti wáquix tiˈoj, xaxu (xaxe wi) ruma chi xtzolin pe re jun acˈajol reˈ, ri xa xberuqˈuisaˈ yan ca ronojel ri abeyomal quiqˈui ixokiˈ ri ma utz ta quicˈaslen, xchaˈ. 	 Oysa senin malını fahişelerle yiyen şu oğlun eve dönünce, onun için besili danayı kestin.›


Y wi yecˈo nicˈaj chic ri ye rusamajel ri Dios ri cˈo quicˈulun chiwe, ¿cˈa ta cˈa riyoj chi ma rucˈamon ta chi niyaˈ ri rajawaxic chake? Yacˈa riyoj majun kacˈutun ta chiwe, ruma ma nikajoˈ ta chi ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo ri niyaˈo colotajic chi man ta chic nibiyin rutzijoxic. Y rumariˈ riyoj kacochˈon ronojel. 	 Başkalarının sizden yardım almaya hakları varsa, bizim daha çok hakkımız yok mu? Ama biz bu hakkımızı kullanmadık. Mesih Müjdesinin yayılmasına engel olmayalım diye her şeye katlanıyoruz.


Y ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Can kitzij wi chi can nunaˈ wi cˈa jubaˈ ri kánima tek yojtzijon ri yoj petenak, tek Riyaˈ xukˈalajsaj chkawech ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, xechaˈ. 	 Onlar birbirine, ‹‹Yolda kendisi bizimle konuşurken ve Kutsal Yazıları bize açıklarken yüreklerimiz nasıl da sevinçle çarpıyordu, değil mi?›› dediler.


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. Majun xtibano pokon chiwe, tek riyix xa can ya ri utz ri yixtajin chubanic. 	 İyilik yapmakta gayretli olursanız, size kim kötülük edecek?


Y riyix achiˈaˈ, queˈiwajoˈ ri iwaxjaylal, y man cˈa tibilaˈ ta pokon tak chˈabel chique, xa can utz inaˈoj tibanaˈ quiqˈui. 	 Ey kocalar, karılarınızı sevin. Onlara sert davranmayın.


Y ri puertas riˈ; oxiˈ cˈa nitzuˈun pa relebel kˈij, oxiˈ ri pa rukajbel kˈij, oxiˈ ri pa jotol, y oxiˈ ri pa xulan. 	 Doğuda üç kapı, kuzeyde üç kapı, güneyde üç kapı, batıda üç kapı vardı.


Y ri Jesús nichˈo cˈa chiquiwech ri winek chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Riyix can iwetaman wi nuwech, y chukaˈ iwetaman acuchi (achique) yipe wi. Pero ma nuyon ta riyin xinben chi xipe chuwech re ruwachˈulef. Ri yin takayon pe ya ri kitzij Dios, xa yacˈa chi riyix ma iwetaman ta ruwech. 	 O sırada tapınakta öğreten İsa yüksek sesle şöyle dedi: ‹‹Hem beni tanıyorsunuz, hem de nereden olduğumu biliyorsunuz! Ben kendiliğimden gelmedim. Beni gönderen gerçektir. Onu siz tanımıyorsunuz.


Xa rumacˈariˈ tek riyin yencusaj cˈambel tak tzij riche (rixin) chi yichˈo quiqˈui riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ niquitzuˈ y xa ma nichˈobotej ta chiquiwech ri niquitzuˈ, y riche (rixin) chi astapeˈ niquicˈaxaj y xa ma nikˈax ta chiquiwech ri niquicˈaxaj. 	 Onlara benzetmelerle konuşmamın nedeni budur. Çünkü, ‹Gördükleri halde görmezler, Duydukları halde duymaz ve anlamazlar.›


Ma tiyaˈ ta kˈij chi yixtzak pa rukˈaˈ ri itzel winek. 	 İblise de fırsat vermeyin.


Wacami titzolin cˈa pe icˈuˈx riqˈui ri Ajaf Dios y tijalatej ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ nicuyutej y nisachatej ri imac. Y xquepe cˈa tiempo riche (rixin) uxlanen tek ri Ajaf cˈo chic iwuqˈui. 	 Öyleyse, günahlarınızın silinmesi için tövbe edin ve Tanrıya dönün. Öyle ki, Rab size yenilenme fırsatları versin ve sizin için önceden belirlenen Mesihi, yani İsayı göndersin.


Tek cˈo jun achi ri can cˈo ruchukˈaˈ, y cˈo ronojel ruwech camisabel riqˈui, ri achi riˈ can jabel wi nuchajij ri rachoch, y majun ri xtelesan ta chare ronojel ri cosas ri yecˈo pa rachoch. 	 ‹‹Tepeden tırnağa silahlanmış güçlü bir adam kendi evini koruduğu sürece, malları güvenlik içinde olur.


Ri ángel riˈ xberuchapaˈ cˈa pe ri itzel dragón ri quek rij, ri nibix chukaˈ itzel winek y Satanás chare, ri xoc jun cumatz ojer ca. Xxim cˈa ca ruma ri ángel, riche (rixin) chi niximeˈ na jun mil junaˈ. 	 Melek ejderhayı -İblis ya da Şeytan denen o eski yılanı- yakalayıp bin yıl için bağladı.


Ntzˈibaj cˈa chiwe chrij ri Cristo ri can cˈo chic pe tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. Y can ya wi Riyaˈ ri Chˈabel ri niyaˈo cˈaslen, y riyoj can xkacˈaxaj ri xubij. Can xkatzˈet cˈa ruma xkatzuˈ riqˈui ri runakˈ tak kawech. Y can xkachop riqˈui ri kakˈaˈ. 	 Yaşam Sözüyle ilgili olarak başlangıçtan beri var olanı, işittiğimizi, gözlerimizle gördüğümüzü, seyredip ellerimizle dokunduğumuzu duyuruyoruz.


Tek nikatzijoj cˈa chique ri winek, ma rajawaxic ta chi nikaben achiˈel xuben ri Moisés. Riyaˈ xcˈatzin chi xutzˈapij rupalej riqˈui jun tziek, riche (rixin) chi ri israelitas man cˈa niquitzuˈ ta tek niqˈuis el ri sakil chupalej. 	 Yüzündeki parlaklığın giderek söndüğünü İsrailoğulları görmesin diye yüzünü peçeyle örten Musa gibi değiliz.


Ri discípulo riˈ xluqueˈ cˈa ka riche (rixin) chi nitzuˈun apo pa jul; y riyaˈ xerutzˈet cˈa ri tziek yecˈo ca chiriˈ, pero ma xoc ta apo chupan ri jul. 	 Eğilip içeri baktı, keten bezleri orada serili gördü, ama içeri girmedi.


Yacˈa ri ixokiˈ ri coyoben chic alanen, y ri ixokiˈ ri xa cˈa yetzˈuman na ri tak cal, juyiˈ oc quiwech tek xtapon ri kˈij riˈ. 	 O günlerde gebe olan, çocuk emziren kadınların vay haline!


Pero wi riche (rixin) ri Dios ri yetajin chubanic, majun cˈa xquixcowin ta xtiben riche (rixin) chi niyoj. Tichajij iwiˈ jabel, man xa tibecˈulun pe chi xa chrij ri Dios yixtajin wi chi chˈaˈoj, xchaˈ chique. 	 Yok eğer Tanrının işiyse, bu adamları yok edemezsiniz. Hatta kendinizi Tanrıya karşı savaşır durumda bulabilirsiniz.›› Kurul üyeleri Gamalielin bu öğüdünü kabul ettiler.


Y can tibanaˈ chukaˈ orar pa nuwiˈ riyin, riche (rixin) chi ri Dios xtuyaˈ chˈabel pa nuchiˈ y man ta nxibij wiˈ riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chˈabel ri ma kˈalajsan ta pe ojer ca, yacˈa re wacami can kˈalajsan chic chkawech ruma ri Dios. 	 Ağzımı her açtığımda bana gerekli söz verilsin diye benim için de dua edin; öyle ki, Müjdenin sırrını cesaretle bildirebileyim.


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, cˈo cˈa jun achi ri biyon ca: Ajaf Dios, ¿achique ta cˈa rucˈojlen ri winek riche (rixin) chi can noka chacˈuˈx? ¿Y achique ta cˈa chukaˈ rukˈij ri xa riqˈui winek alaxnek wi, riche (rixin) chi can nanataj pe? 	 Ama biri bir yerde şöyle tanıklık etmiştir: ‹‹Ya Rab, insan ne ki, onu anasın, Ya da insanoğlu ne ki, ona ilgi gösteresin?


Rajawaxic chi nikajoˈ riqˈui ronojel kánima. Rajawaxic chi nikajoˈ riqˈui ri kanojibal, chupan ronojel ri kacˈaslen y riqˈui chukaˈ ronojel ri kachukˈaˈ. Y achiˈel chukaˈ nikajoˈ ka kiˈ riyoj, can que cˈa chukaˈ riˈ quekajoˈ ri kucˈ kachˈalal. Y wi yekaben cˈa reˈ, can más quejkalen que chuwech ri chicop ri yecamisex y yeporox chuwech ri Dios; y más quejkalen que chuwech xabachique cosa ri nikatzuj (nikasuj) chuwech ri Dios, xchaˈ cˈa ri aj tzˈib. 	 İnsanın Tanrıyı bütün yüreğiyle, bütün anlayışıyla ve bütün gücüyle sevmesi, komşusunu da kendi gibi sevmesi, bütün yakmalık sunulardan ve kurbanlardan daha önemlidir.››


Xa ta cˈa niquichˈob na chi ri ye elenak wi pe, yariˈ ri quitinamit, can xecowin ta xetzolin chic jun bey. 	 Ayrıldıkları ülkeyi düşünselerdi, geri dönmeye fırsatları olurdu.


Ruma wi riyix yixucˈuex ruma ri itzel tak ruraybel ri ichˈacul, xa camic nucˈom pe chiwe. Rajawaxic cˈa chi ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nucˈuan iwuche (iwixin) riche (rixin) chi nicamisaj ri itzel tak ruraybel ri ichˈacul y queriˈ nicˈojeˈ icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Çünkü benliğe göre yaşarsanız öleceksiniz; ama bedenin kötü işlerini Ruhla öldürürseniz yaşayacaksınız.


Ruma ri nibe awánima chrij ri puek, chiriˈ nipe wi ronojel ruwech etzelal. Y can yecˈo kachˈalal ri xquiyaˈ yan ca ri Dios ruma xbe cánima chrij ri puek, y ri puek riˈ xa qˈuiy kˈaxon xucˈom pe chique. 	 Çünkü her türlü kötülüğün bir kökü de para sevgisidir. Kimileri zengin olma hevesiyle imandan saptılar, kendi kendilerine çok acı çektirdiler.


Hasta ri Cristo ma xuben ta ri xa ruraybel ka Riyaˈ. Riyaˈ xuben ri ruraybel ri Tataˈixel. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri yokˈonic ri niquiben ri winek chawij riyit, xa chuwe cˈa riyin xquiben wi. Queriˈ nubij ri Cristo chare ri Dios. 	 Çünkü Mesih bile kendini hoşnut etmeye çalışmadı. Yazılmış olduğu gibi: ‹‹Sana edilen hakaretlere ben uğradım.››


Y ri ruchˈabel ri Ajaf Dios xbe cˈa rutzijoxic pa ronojel ri ruwachˈulef riˈ. 	 Böylece Rabbin sözü bütün yörede yayıldı.


Pero ri Pedro xubij chare ri Ananías: ¿Achique cˈa ruma tek xayaˈ kˈij chi ri Satanás xunojsaj ri awánima, riche (rixin) chi xatzˈuc tzij chuwech ri Lokˈolaj Espíritu, y xacˈom ca jubaˈ chare ri rajel ri ulef ri xacˈayij? 	 Petrus ona, ‹‹Hananya, nasıl oldu da Şeytana uydun, Kutsal Ruha yalan söyleyip tarlanın parasının bir kısmını kendine sakladın?›› dedi.


Can kitzij wi ri nbij chiwe, chi ri nacˈaxan ri nuchˈabel y nunimaj ri yin takayon pe, nril rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y man cˈa xtapon ta chupan ri lugar riche (rixin) tijoj pokonal, ruma colotajnek chic pe chuwech ri camic, y xkˈax chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim, sözümü işitip beni gönderene iman edenin sonsuz yaşamı vardır. Böyle biri yargılanmaz, ölümden yaşama geçmiştir.


Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit Tito, ri can kitzij chi yit achiˈel nucˈajol ruma can junan chi kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Ri utzil, ri joyowanic y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa pan awánima. 	 Ortak imanımıza göre öz oğlum olan Titusa Baba Tanrıdan ve Kurtarıcımız Mesih İsadan lütuf ve esenlik olsun.


Y ri cˈacˈacˈ trato ri xtinben quiqˈui, ma junan ta riqˈui ri trato ri xinben quiqˈui ri catiˈt quimamaˈ, tek achiˈel xenyukej chi quikˈaˈ riche (rixin) chi xencol pe pa ruwachˈulef Egipto; ruma riyeˈ xa ma xquiben ta achiˈel ri trato ri xinben quiqˈui, y rumariˈ tek riyin xenmalij ca, xchaˈ ri Ajaf. 	 ‹Atalarını Mısırdan çıkarmak için Ellerinden tuttuğum gün Onlarla yaptığım antlaşmaya benzemeyecek. Çünkü onlar antlaşmama bağlı kalmadılar, Ben de onlardan yüz çevirdim› Diyor Rab.


Y ri Isaí xralcˈualaj ri David ri xoc jun rey; y ri rey David xralcˈualaj ri Salomón. Y ri ruteˈ ri Salomón, ya ri rixjayil ca ri Urías. 	 İşay Kral Davutun babasıydı, Davut, Uriyanın karısından doğan Süleymanın babasıydı,


¡Juyiˈ oc iwech riyix ri yixkˈaxan ri nubij ri ley! ruma riyix nibanalaˈ ruchojmil ri panteón ri acuchi (achique) ye mukun wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, y riyeˈ xa ye ri iwatiˈt imamaˈ ri xecamisan quiche (quixin). 	 Vay halinize! Peygamberlerin anıtlarını yaparsınız, oysa onları sizin atalarınız öldürmüştür.


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij apo chare ri Jesús: Ajaf, xchaˈ chare. Xa utz kabanon chi yojcˈo waweˈ. Wi nawajoˈ, tikabanaˈ oxiˈ tak caˈaj. Jun awuche (awixin) riyit, jun riche (rixin) ri Moisés, y queriˈ chukaˈ jun chic riche (rixin) ri Elías, xchaˈ chare ri Jesús. 	 Petrus İsaya, ‹‹Ya Rab›› dedi, ‹‹Burada bulunmamız ne iyi oldu! İstersen burada üç çardak kurayım: Biri sana, biri Musaya, biri de İlyasa.››


Cˈa re wacami can majun cˈa ri icˈutun ta chare ri Nataˈ pa nubiˈ riyin. Can ticˈutuj cˈa y xticˈul, riche (rixin) chi queriˈ can nitzˈaket ta cˈa ri quicoten pa tak iwánima. 	 Şimdiye dek benim adımla bir şey dilemediniz. Dileyin, alacaksınız. Öyle ki, sevinciniz tam olsun.


Y yecˈo cˈa caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ ri xeˈapon riqˈui ri Jesús. Ri achiˈaˈ riˈ ye aj Jerusalem, y yeriˈ ri nibix fariseos y aj tzˈibaˈ chique. Xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús y xquibij cˈa chare: 	 Bu sırada Yeruşalimden bazı Ferisiler ve din bilginleri İsaya gelip, ‹‹Öğrencilerin neden atalarımızın töresini çiğniyor?›› diye sordular, ‹‹Yemekten önce ellerini yıkamıyorlar.››


Riyaˈ nracˈaxaj cˈa ri ntajin chubixic ri Pablo. Y ri Pablo xutzˈet cˈa chi ri achi riˈ can rucukuban wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi nicˈachojsex. 	 Pavlusun söylediklerini dinledi. Onu dikkatle süzen Pavlus, iyileştirilebileceğine imanı olduğunu görerek yüksek sesle ona, ‹‹Kalk, ayaklarının üzerinde dur!›› dedi. Adam yerinden fırlayıp yürümeye başladı.


Y ri israelitas riˈ sibilaj cˈa utz quinaˈoj que chiquiwech ri israelitas ri yecˈo pa Tesalónica, ruma riyeˈ can riqˈui ronojel quicˈuˈx xquicˈul ri ruchˈabel ri Dios. Y ronojel cˈa ri niquicˈaxaj el quiqˈui ri Pablo y ri Silas, nbequicanolaˈ chupan ri ruchˈabel ri Dios ri ye tzˈibatal ca, riche (rixin) chi niquetamaj, wi kas kitzij ri nibix chique. Y ri winek riˈ can kˈij kˈij cˈa queriˈ niquiben. 	 Veriyadaki Yahudiler Selaniktekilerden daha açık fikirliydi. Tanrı sözünü büyük ilgiyle karşılayarak her gün Kutsal Yazıları inceliyor, öğretilenlerin doğru olup olmadığını araştırıyorlardı.


Y ri ye petenak pa ronojel ruwachˈulef, ri ye colotajnek chic, can ya cˈa riqˈui ri nimalaj sakil riche (rixin) ri tinamit ri xquetzuˈun wi riche (rixin) chi yebiyin. Y ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef xquequicˈualaˈ cˈa apo chupan ri tinamit riˈ ronojel ri quibeyomal ri banayon chique chi cˈo quikˈij quicˈojlen. 	 Uluslar kentin ışığında yürüyecekler. Dünya kralları servetlerini oraya getirecekler.


Yacˈa chupan re ruqˈuisbel tak kˈij chare re tiempo re yojcˈo wi, ri Dios can ya cˈa ri Rucˈajol ri xucusaj riche (rixin) chi xukˈalajsaj ri ruchˈabel chkawech. Y pa rukˈaˈ cˈa ri Rucˈajol xujech wi ronojel y can majun ri man ta xujech pa rukˈaˈ. Y pa rukˈaˈ chukaˈ ri Rucˈajol xuyaˈ wi riche (rixin) chi xuben re ruwachˈulef y ri caj. 	 Bu son çağda da her şeye mirasçı kıldığı ve aracılığıyla evreni yarattığı kendi Oğluyla bize seslenmiştir.


Ruma ri uchukˈaˈ ri nikacusaj riyoj riche (rixin) chi nikaben chˈaˈoj riqˈui ri itzel, ma kachukˈaˈ ta riyoj, xa can riqˈui ri Dios petenak wi ri nimalaj uchukˈaˈ riˈ ri can nicowin wi nukasaj ri nimaˈk itzel tak naˈoj ri yeruyaˈ ri itzel pa quijolon ri winek. 	 Çünkü savaşımızın silahları insansal silahlar değil, kaleleri yıkan tanrısal güce sahip silahlardır.


Rumacˈariˈ wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj chrij ri xbanatej quiqˈui ri kateˈ katataˈ ojer. Can cˈo ri rutzil ri Dios quiqˈui. Ruma can xuyaˈ cˈa pe jun sutzˈ ri xucˈuan quibey. Xujech chukaˈ ri mar chiquiwech riche (rixin) chi xekˈax el. 	 Kardeşler, atalarımızın hepsinin bulut altında korunduğunu ve hepsinin denizden geçtiğini bilmenizi istiyorum.


Y cˈo cˈa jun kˈij tek ri Jesús ruyon cˈa ntajin nuben orar, y ri ye rudiscípulos can yecˈo chukaˈ apo chunakajal. Y yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin niquibij ri winek? 	 Bir gün İsa tek başına dua ediyordu, öğrencileri de yanındaydı. İsa onlara, ‹‹Halk benim kim olduğumu söylüyor?›› diye sordu.


Re nbij cˈa chiwe ma riche (rixin) ta chi riyix yixoc ca pobre, y ma riche (rixin) ta chi ri yecˈulu ri ofrenda ri niyaˈ riyix yeˈoc beyomaˈ, ma que ta riˈ. 	 Amacımız sizi sıkıntıya sokup başkalarını rahatlatmak değildir. Ama eşitlik olsun diye, şimdi elinizdeki fazlalık onların eksiğini tamamladığı gibi, başka zaman onların elindeki fazlalık sizin eksiğinizi tamamlasın. Öyle ki, ‹‹Çok toplayanın fazlası, az toplayanın da eksiği yoktu›› diye yazılmış olduğu gibi, eşitlik olsun.


Pero tek riyaˈ kas xuqˈuis ronojel ri rurajil, ya chukaˈ tiempo riˈ tek xpe jun nimalaj wayjal chupan ri ruwachˈulef ri acuchi (achique) cˈo wi. Y ri cˈajol riˈ xpe cˈa nimalaj wayjal chare y majun chic cˈa nucusaj. 	 Delikanlı her şeyini harcadıktan sonra, o ülkede şiddetli bir kıtlık baş gösterdi, o da yokluk çekmeye başladı.


Can yacˈariˈ tek ri Zacarías xchˈo chic jun bey. Y riyaˈ can xu (xe) wi xchˈo, can yacˈariˈ xuyaˈ rukˈij ri Dios. 	 O anda Zekeriyanın ağzı açıldı, dili çözüldü. Tanrıyı överek konuşmaya başladı.


Ri xpe cˈa chuwech re ruwachˈulef xa can ya chukaˈ riˈ ri xtzolin chic el chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) xbecˈojeˈ pa ruwiˈ ronojel. Queriˈ xuben riche (rixin) chi queriˈ can ronojel lugar cˈo wi y runojsan ronojel. 	 İnen de Odur, her şeyi doldurmak üzere bütün göklerin çok üstüne çıkan da Odur.


Tek cˈo jun chiwe riyix ri cˈo jun pokon banon chare ruma jun chic, ¿achique cˈa ruma can ma nuxibij ta jubaˈ riˈ, xa can jic (choj) nibe cˈa chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, winek ri xa ma quiniman ta ri Cristo, y xa ma chiquiwech ta ri lokˈolaj tak kachˈalal nibe wi riche (rixin) chi ye ta riyeˈ ri yebano ruchojmil ri oyowal ri cˈo chiquicojol? 	 Sizden birinin öbürüne karşı bir davası varsa kutsallar önünde değil de, imansızlar önünde yargılanmaya cesaret eder mi?


Y ri Jesús can xerucˈachojsaj wi el ri yawaˈiˈ. Ri yawaˈiˈ riˈ can jalajoj cˈa ruwech chi yabil ri chapayon quiche (quixin). Chukaˈ Riyaˈ xerelesalaˈ el ri itzel tak espíritu ri yecˈo quiqˈui ri winek. Ri Jesús can ma xuyaˈ ta cˈa kˈij chique ri itzel tak espíritu riche (rixin) chi xechˈo ta, ruma riyeˈ quetaman ruwech Riyaˈ. 	 İsa, çeşitli hastalıklara yakalanmış birçok kişiyi iyileştirdi, birçok cini kovdu. Cinlerin konuşmasına izin vermiyordu. Çünkü onlar kendisinin kim olduğunu biliyorlardı.


Can yacˈareˈ xinbij yan ca chiwe ri xquebanatej. 	 İşte size önceden söylüyorum.


Toka chiˈicˈuˈx chi chupan ri tiempo riˈ ma jane cˈo ta ri Cristo iwuqˈui. Cˈa nej na yixcˈo wi riche (rixin) chi yixoc rutinamit ri Dios. Ma jane iwuche (iwixin) ta riyix ri utzil ri rutzujun (rusujun) pe ri Dios chupan ri trato ri xuben. Majun utzil iwoyoben ta ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, ni majun chukaˈ Dios iwuqˈui. 	 o zaman Mesihsiz, İsrailde vatandaşlıktan yoksun, vaade dayanan antlaşmalara yabancı, dünyada umutsuz ve tanrısızdınız.


Pero xicolotej el pa quikˈaˈ, ruma yecˈo xeyaˈo wuche (wixin) pa jun chaquech y cˈacˈariˈ xinquikasaj el pa jun ventana ri cˈo chuwech ri nimalaj tzˈak ri rusutin rij ri tinamit. 	 Ama beni küfe içinde surdaki bir pencereden sarkıttılar; böylece onun elinden sıyrılıp kaçtım.


Yacˈa tek xetzolin pe ri ye aj chˈameˈy quiqˈui ri principaliˈ tak sacerdotes y quiqˈui ri achiˈaˈ fariseos ri ye takayon el quiche (quixin), xcˈutux cˈa chique: ¿Achique ruma tek ma xichop ta pe ri Jesús? xeˈucheˈex. 	 Görevliler geri dönünce, başkâhinlerle Ferisiler, ‹‹Niçin Onu getirmediniz?›› diye sordular.


Y rumariˈ ri Dios xuben chare chi can cˈo rukˈij rucˈojlen ri chilaˈ chicaj y xoc nimalaj Ajaf pa ruwiˈ ronojel. Y chukaˈ xuyaˈ jun rubiˈ ri más nim rukˈij que chiquiwech quinojel biˈaj. 	 Bunun için de Tanrı Onu pek çok yükseltti ve Ona her adın üstünde olan adı bağışladı.


Y kas kitzij na wi, quinojel cˈa ri yeˈajowan niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen ri nika chuwech ri Cristo Jesús, can xtiquikˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri winek. 	 Mesih İsaya ait olup Tanrı yoluna yaraşır bir yaşam sürmek isteyenlerin hepsi zulüm görecek.


Rumariˈ ma tiben ta achiˈel ri niquiben ri nacanek tak winek. Xa can nicˈatzin chi tikˈax chiwech achique ri ruraybel ri Ajaf. 	 Bunun için akılsız olmayın, Rabbin isteğinin ne olduğunu anlayın.


Riyin ri Pablo, yin jun rusamajel ri Dios y jun ruˈapóstol ri Jesucristo. Riyaˈ xirutek cˈa chiquitoˈic ri ye chaˈon ruma ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ niquicukubaˈ más quicˈuˈx riqˈui. Y xirutek quiqˈui chukaˈ riche (rixin) chi niquetamaj jabel ri kitzij, ri yarucˈuaj chupan ri utzilaj cˈaslen ri nrajoˈ ri Dios. 	 Tanrının seçtiği kişilerin iman etmeleri, Tanrı yoluna uygun gerçeği anlamaları için Tanrının kulu ve İsa Mesihin elçisi atanan ben Pavlustan selam!


Achiˈel xa pa tak a las nueve ri nimakˈaˈ riˈ, riyaˈ xel chic el jun bey y xerutzˈet cˈa chi chiriˈ pa cˈaybel yecˈo mozos ri ma quilon ta quisamaj. 	 ‹‹Saat dokuza doğru tekrar dışarı çıktı, çarşı meydanında boş duran başka adamlar gördü.


Ri ley riche (rixin) ri Moisés ma xcowin ta xojrucol, ruma riyoj ma xojcowin ta xkaben ri nubij. Yacˈa riche (rixin) chi yojcolotej, ri Dios xutek pe ri Rucˈajol chuwech re ruwachˈulef, xoc winek can achiˈel riyoj, xaxu (xaxe) na cˈa chi Riyaˈ ma aj mac ta. Xcom cˈa ruma ri kamac, riche (rixin) chi queriˈ ri Dios xojrucol chuwech ri ruchukˈaˈ ri mac. 	 İnsan benliğinden ötürü güçsüz olan Kutsal Yasanın yapamadığını Tanrı yaptı. Öz Oğlunu günahlı insan benzerliğinde günah sunusu olarak gönderip günahı insan benliğinde yargıladı.


Queriˈ nikaben ruma can cukul kacˈuˈx chi ri xcˈason el riche (rixin) ri Ajaf Jesús chiquicojol ri caminakiˈ, ya chukaˈ riˈ ri xkojcˈason el riyoj. Ruma riyoj xa jun chic kabanon riqˈui ri Ajaf Jesús. Riyoj y riyix junan xkojberuyaˈ chilaˈ chicaj. 	 Çünkü Rab İsayı dirilten Tanrının, bizi de İsayla diriltip sizinle birlikte kendi önüne çıkaracağını biliyoruz.


Y rumacˈariˈ, tek ri Jesús xcamisex chuwech ri cruz y pa rox kˈij xbecˈastej pe, ri rudiscípulos xoka cˈa chiquicˈuˈx chi ri jun tzij riˈ rubin chique ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij. Y cˈacˈariˈ xquinimaj ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, y ri chˈabel ri ye rubin ca ri Jesús. 	 İsa ölümden dirilince öğrencileri bu sözü söylediğini hatırladılar, Kutsal Yazıya ve İsanın söylediği bu söze iman ettiler.


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Quixbiyin y tibij chare ri jun aj kˈatbel tzij riˈ, ri achiˈel jun itzel xwan, chi riyin cˈa yenwelesaj na itzel tak espíritu y can cˈa yencˈachojsaj na chukaˈ ri cˈo quiyabil. Queriˈ xtinben re wacami, ri chuaˈk y cˈa pa rox kˈij xtinqˈuis ca rubanic re samaj reˈ. 	 İsa onlara şöyle dedi: ‹‹Gidin, o tilkiye söyleyin, ‹Bugün ve yarın cinleri kovup hastaları iyileştireceğim ve üçüncü gün hedefime ulaşacağım.›


Y riqˈui ri queriˈ, riyoj xtikatzijoj ta cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic cˈa más quelaˈ chare ri itinamit riyix. Y riqˈui ri queriˈ, riyoj ma yojapon ta acuchi (achique) yecˈo chic aj samajel, y cˈo chic samaj quibanon. Riyoj ma rucˈamon ta chi nikayaˈ kakˈij ruma ri samaj ri xa banon cuma nicˈaj chic. 	 Böylelikle Müjdeyi sizlerden daha ötelere yayabileceğiz. Çünkü başkasının etkinlik alanında başarılmış işlerle övünmek istemiyoruz.


Xquichop cˈa el ri Jesús, y xquicˈuaj pa rachoch ri nimalaj sacerdote. Y ri Pedro ye rutzekelben el, pero cˈanej cˈo wi ca chiquij. 	 İsayı tutukladılar, alıp başkâhinin evine götürdüler. Petrus onları uzaktan izliyordu.


Y yacˈa tek ri lajuj chic discípulos xquicˈaxaj ri xbitej ka, xpe cˈa coyowal chique ri Jacobo y ri Juan. 	 Bunu işiten on öğrenci Yakupla Yuhannaya kızmaya başladılar.


Y riyin can cukul nucˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, chi riyix can xu (xe) wi ri kitzij ri xtinimaj. Y ri winek cˈa ri niyojo ri ruchˈabel ri Dios chiwech, can cˈo cˈa chi xtika rucˈayewal pa ruwiˈ. Y xabachique ta cˈa chi winek riˈ. 	 Başka türlü düşünmeyeceğinize ilişkin Rabde size güvenim var. Ama aklınızı karıştıran kim olursa olsun, cezasını çekecektir.


Ruma ronojel ri ruqˈuiytisan ri Dios, utz. Y rumariˈ ma tibix ta chi ma utz ta chi nitij. Pero nicˈatzin chi nimatioxix chare ri Dios. 	 Oysa Tanrının yarattığı her şey iyidir, hiçbir şey reddedilmemeli; yeter ki, şükranla kabul edilsin.


Y ri Jesús nubij cˈa: Nataˈ Dios, tacuyuˈ quimac, ruma ma quetaman ta achique ri yetajin chubanic, xchaˈ. Y ri soldados xesaquin cˈa chrij rutziak ri Jesús, riche (rixin) chi xquitzˈet achique chi tziek ri niquicˈualaˈ el chiquijujunal. 	 İsa, ‹‹Baba, onları bağışla›› dedi. ‹‹Çünkü ne yaptıklarını bilmiyorlar.›› Onun giysilerini aralarında paylaşmak için kura çektiler.


Pero ma riqˈui wi chi queriˈ xbix chare, ri Jesús can majun cˈa chˈabel ri xubij. Y ri Pilato xumey, ruma majun bey rutzˈeton ta chi cˈo ta jun winek ri que ta riˈ nuben. 	 Ama İsa artık yanıt vermiyordu. Pilatus buna şaştı.


Yacˈa Riyaˈ xtubij pe chiwe: Xinbij yan chiwe chi ma wetaman ta acuchi (achique) quixpe wi. Quixel el chinuwech riyix ri xa yix banoy tak etzelal, xtichaˈ ri Ajaf. 	 ‹‹O da size şöyle diyecek: ‹Kim olduğunuzu, nereden geldiğinizi bilmiyorum. Çekilin önümden, ey kötülük yapanlar!›


Ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, can yacˈariˈ xquiyaˈ ca ri chapoj car y xquitzekelbej el. 	 Onlar da hemen ağlarını bırakıp Onun ardından gittiler.


Ri ruchˈabel ri Dios ri ntajin chusiqˈuixic ruwech ri achi aj Etiopía, ya cˈa ri nichˈo chrij ri Jesucristo y nubij: Xucˈuex cˈa riche (rixin) chi nicamisex, achiˈel nucˈuex jun carneˈl. Can achiˈel cˈa nuben ri alaj carneˈl ri ma nikˈajan ta tek nisoquex rij, quecˈariˈ xuben riyaˈ, majun xubij. 	 Kutsal Yazılardan okuduğu bölüm şuydu: ‹‹Koyun gibi kesime götürüldü; Kırkıcının önünde kuzu nasıl ses çıkarmazsa, O da öylece ağzını açmadı.


Ma ruma ta chi yix libre, ruma ta riˈ utz chi nitij ri tiˈij riˈ, ma que ta riˈ. Ruma wi nitij, y yixrutzˈet jun kachˈalal ri xa ma can ta cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios, man xa niben chare chi nitzak. 	 Yalnız dikkat edin, bu özgürlüğünüz vicdanı zayıf olanların sürçmesine neden olmasın.


Y pa ruqˈuisbel, ri rajaf ri ulef xaxu (xaxe wi) chic cˈa ri rucˈajol xcˈojeˈ ca riqˈui y riyaˈ sibilaj nrajoˈ ri rucˈajol. Pero ri rajaf ri ulef xutek cˈa ri rucˈajol quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri rulef, ruma riyaˈ xuchˈob ka: Ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef can xqueniman wi cˈa chare ri nucˈajol tek xtiquitzˈet chi can ya riyaˈ ri napon quiqˈui, xchaˈ ka pa ránima. 	 ‹‹Bağ sahibinin yanında tek kişi kaldı, o da sevgili oğluydu. ‹Oğlumu sayarlar› diyerek bağcılara en son onu yolladı.


Chukaˈ ri chicop riˈ xyaˈox (xyaˈ) cˈa kˈij chare chupan ri tiempo riˈ riche (rixin) chi xyacatej y xuchop cˈa chˈaˈoj quiqˈui ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, riche (rixin) chi xeruchˈec. Xyaˈox (xyaˈ) cˈa chukaˈ kˈatbel tzij pa rukˈaˈ riche (rixin) chi can ya ri nubij riyaˈ ri cˈo chi niquiben ri winek; xabachique ta na chi winek astapeˈ ma junan ta ri ye catiˈt quimamaˈ, ma junan ta quitinamit, ma junan ta quichˈabel y ma junan ta quiruwachˈulef. 	 Kutsallarla savaşıp onları yenmesine izin verildi. Canavar her oymak, her halk, her dil, her ulus üzerinde yetkili kılındı.


Re winek cˈa reˈ man chic xquewayjan ta, ni man chic xtichakiˈj ta quichiˈ. Man chic xquecˈat ta chuwakˈij, ni ma xtiquinaˈ ta chukaˈ ni jun cˈaten. 	 Artık acıkmayacak, Artık susamayacaklar. Ne güneş ne kavurucu sıcak Çarpacak onları.


Yacˈa tek ri Moisés cˈo chic cawinek rujunaˈ, xalex pa ránima riche (rixin) chi xbe chiquitzˈetic ri rachˈalal ri ye rech aj Israel. 	 ‹‹Kırk yaşını doldurunca Musanın yüreğinde öz kardeşleri İsrailoğullarının durumunu yakından görme arzusu doğdu.


Y ri rupixaˈ Riyaˈ ya ri tikanimaj ri rubiˈ ri Jesucristo ri Rucˈajol, y tikajoˈ kiˈ achiˈel ri rubin ca chake chi tikabanaˈ. 	 Onun buyruğu Oğlu İsa Mesihin adına inanmamız ve İsanın buyurduğu gibi birbirimizi sevmemizdir.


Ruma tek rubanon ca, ri icˈaslen cˈo pa kˈekuˈm. Yacˈa re wacami yixcˈo chic pa sakil ruma ri Ajaf. Rumariˈ ticˈuaj cˈa ri cˈaslen riche (rixin) sakil. 	 Bir zamanlar karanlıktınız, ama şimdi Rabde ışıksınız. Işık çocukları olarak yaşayın.


Chukaˈ ri Cristo xcom kuma riyoj, y xcˈastej, y wacami cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios y ntajin nucˈutuj apo utzil chare ri Dios pa kawiˈ riyoj. Y wi ri Cristo quereˈ nuben kuma riyoj, ¿la cˈo ta cami jun ri xtibin chi tika rucˈayewal pa kawiˈ? Majun. 	 Kim suçlu çıkaracak? Ölmüş, üstelik dirilmiş olan Mesih İsa, Tanrının sağındadır ve bizim için aracılık etmektedir.


Y tek xa nakaj chic cˈa yecˈo wi apo chique ri tinamit Betfagé y Betania, tinamit ri yecˈo chunakajal ri juyuˈ Olivos, ri Jesús xerutek cˈa el ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos. 	 Zeytin Dağının yamacındaki Beytfaci ile Beytanyaya yaklaştığında iki öğrencisini önden gönderdi. Onlara, ‹‹Karşıdaki köye gidin›› dedi, ‹‹Köye girince, üzerine daha hiç kimsenin binmediği, bağlı duran bir sıpa bulacaksınız. Onu çözüp bana getirin.


Xa can achiˈel cˈa ri xbanatej pa rutiempo ri Noé, xa can queriˈ cˈa chukaˈ xticˈulwachitej tek xquipe chic riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 Nuhun günlerinde nasıl olduysa, İnsanoğlunun gelişinde de öyle olacak.


Y riyeˈ can quetaman cˈa chukaˈ chi tek can cˈa yin cˈajol na, xicˈojeˈ yan pe quiqˈui ri achiˈaˈ fariseos. Y ya cˈa riyoj fariseos ri más yojniman ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. Y wi ta re kech aj Israel reˈ nicajoˈ niquikˈalajsaj, can nikˈalajin chi kitzij ri yitajin chubixic. 	 Beni eskiden beri tanırlar ve isteseler, geçmişte dinimizin en titiz mezhebi olan Ferisiliğe bağlı yaşadığıma tanıklık edebilirler.


Y astapeˈ ri Pablo y ri Bernabé xquibij queriˈ chique, can cˈarunaj xecowin xquiben chique ri winek chi ma xequicamisaj ta ri wáquix chi niquiyaˈ quikˈij riyeˈ. 	 Bu sözlerle bile halkın kendilerine kurban sunmasını güçlükle engelleyebildiler.


Rumariˈ tiwelesaj cˈa el ronojel ri mac ri cˈo chicojol, riche (rixin) chi yixoc achiˈel jun cˈacˈacˈ qˈuej (harina) muban ri majun chˈom (levadura) riqˈui. Riyix can chˈajchˈojsan chic ri icˈaslen ruma ri Cristo tek xcom chuwech ri cruz. Riyaˈ xban cˈa chare achiˈel niban chique ri carneˈl ri yecamisex pa tak kanimakˈij riyoj israelitas, ri nibix pascua chare. 	 Yeni bir hamur olabilmek için eski mayadan arınıp temizlenin. Zaten mayasızsınız. Çünkü Fısıh kuzumuz Mesih kurban edildi.


Yacˈariˈ tek yeˈel pe chuwasakil ri yecˈo pa ránima. Rumariˈ riyaˈ xa can yariˈ xtixuqueˈ xtimajeˈ ka riche (rixin) chi nuyaˈ rukˈij ri Dios, y xtubij chi can kitzij wi chi cˈo ri Dios chicojol. 	 Yüreğindeki gizli düşünceler açığa çıkacak ve, ‹‹Tanrı gerçekten aranızdadır!›› diyerek yüzüstü yere kapanıp Tanrıya tapınacaktır.


Ri Melquisedec ri yitajin ntzijoj chiwe yariˈ ri rey riche (rixin) ri tinamit Salem, y chukaˈ sacerdote riche (rixin) ri nimalaj Dios. Ri Melquisedec riˈ, xbe cˈa chucˈulic ri kamamaˈ Abraham y xuben chukaˈ bendecir, tek ri Abraham tzolijnek pe chubanic ri chˈaˈoj ri xuben quiqˈui ri reyes y xchˈacon ca chiquij. 	 Bu Melkisedek, Şalem Kralı ve yüce Tanrının kâhiniydi. Kralları bozguna uğratmaktan dönen İbrahimi karşılamış ve onu kutsamıştı.


Astapeˈ riyin cˈo ta modo chi xincukubaˈ ta nucˈuˈx riqˈui ronojel ri can cˈo rejkalen chiquiwech ri wech aj Israel. Ruma wi cˈo jun ri nichˈobo chi nucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ronojel ri utzilaj tak rubanobal riche (rixin) chi nicowin nucol riˈ, yin ta riyin riˈ ri cˈo ta modo chi xincukubaˈ más nucˈuˈx riqˈui ronojel riˈ. 	 Ben aslında bunlara da güvenebilirdim. Eğer başka biri bunlara güvenebileceğini sanıyorsa, ben daha çok güvenebilirim.


Y Riyaˈ xucˈul y xuchop rutijic, riche (rixin) chi tiquitzˈetaˈ chi can ya wi Riyaˈ ri Jesús. 	 İsa onu alıp gözlerinin önünde yedi.


Riyeˈ niquikˈosij cˈa pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús riqˈui jun aj; y niquichubalaˈ chukaˈ. Can yexucutaj cˈa chuwech. Can niquiben cˈa chi achiˈel niquiyaˈ rukˈij, pero xa yetzeˈen cˈa chubanic. 	 Başına bir kamışla vuruyor, üzerine tükürüyor, diz çöküp önünde yere kapanıyorlardı.


Y ri Jesús, can yacˈariˈ tek xubij chare ri achi chi tibe el, pero can xuchilabej cˈa el chare ri achique rajawaxic chi nuben. 	 İsa onu sıkıca uyararak hemen yanından uzaklaştırdı.


Yacˈa ri jun kachˈalal ri Bernabé rubiˈ, xucˈuaj ri Saulo quiqˈui ri apóstoles. Y ri Bernabé xutzijoj cˈa chique chi ri Saulo xchˈo cˈa ri Ajaf riqˈui, chi xucˈut cˈa riˈ chuwech tek ruchapon el bey pa Damasco, y chi ri Saulo chukaˈ ma xuxibij ta riˈ xutzijoj ri Ajaf Jesús chique ri winek ri yecˈo chiriˈ pa Damasco, xchaˈ ri Bernabé chique ri apóstoles. 	 O zaman Barnaba onu alıp elçilere götürdü. Onlara, Saulun Şam yolunda Rabbi nasıl gördüğünü, Rabbin de onunla konuştuğunu, Şamda ise onun İsa adını nasıl korkusuzca duyurduğunu anlattı.


Y yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos ri xquibij: Ri achi riˈ, ri Jesús rubiˈ, ma riqˈui ta ri Dios petenak wi; ruma ma nuchajij ta ri uxlanibel kˈij, yechaˈ. Pero yecˈo cˈa nicˈaj chic fariseos ri xquibij: ¿Can nicowin ta cami yeruben milagros jun achi aj mac, achiˈel xuben riqˈui ri achi moy? yechaˈ. Ri achiˈaˈ fariseos riˈ ma junan ta cˈa ri niquichˈob chrij ri Jesús. 	 Bunun üzerine Ferisilerin bazıları, ‹‹Bu adam Tanrıdan değildir›› dediler. ‹‹Çünkü Şabat Gününü tutmuyor.›› Ama başkaları, ‹‹Günahkâr bir adam nasıl bu tür belirtiler gerçekleştirebilir?›› dediler. Böylece aralarında ayrılık doğdu.


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual nbanon chiwe, sibilaj cˈa kˈaxon ri niyaˈ chic jun bey pa wánima, ruma ma jane ticukeˈ icˈuˈx riqˈui ri Cristo. Y ri nimalaj kˈaxon ri niyaˈ pa wánima, xa can achiˈel ri kˈaxon ri nukˈaxaj jun ixok tek nralaj jun acˈal. Y re kˈaxon re nnaˈ wacami iwuma riyix, xtiqˈuis el, cˈa ya tek xticukeˈ icˈuˈx riyix riqˈui ri Cristo. 	 Çocuklarım! Mesih sizde biçimleninceye dek sizin için yine doğum ağrısı çekiyorum.


Y riyix jabel cˈa iwetaman, chi pa nabey mul xa ruma jun nuyabil tek xicˈojeˈ iwuqˈui y xintzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chiwe. 	 Bildiğiniz gibi, Müjdeyi size ilk kez bedensel hastalığım nedeniyle bildirmiştim.


Riyaˈ can xucukubaˈ wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y wi ri Dios can nrajoˈ wi re Jesús, tucoloˈ cˈa. Ruma re Jesús xa can rubin wi: Yin cˈa riyin ri Rucˈajol ri Dios, chinek, xechaˈ ri achiˈaˈ riˈ. 	 Tanrıya güveniyordu; Tanrı Onu seviyorsa, kurtarsın bakalım! Çünkü, ‹Ben Tanrının Oğluyum› demişti.››


Yacˈa ri nicˈaj chic sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví, can ye qˈuiy wi ri xeˈoc sacerdotes ruma ma xecowin ta xecˈojeˈ jurayil, xa xecom el. 	 Önceki düzende çok sayıda kâhin görev aldı. Çünkü ölüm, görevlerini sürdürmelerini engelliyordu.


Ri wánima, can niquicot riqˈui ri ruley ri Dios. 	 İç varlığımda Tanrının Yasasından zevk alıyorum.


Y tek ri Simón Pedro xapon, ruma can tzeketel apo chrij ri discípulo ri xapon nabey, ri Simón Pedro can choj cˈa xoc apo ri pa jul, y xutzˈet cˈa ri tziek ri yecˈo ca chiriˈ. 	 Ardından Simun Petrus geldi ve mezara girdi. Orada serili duran bezleri ve İsanın başına sarılmış olan peşkiri gördü. Peşkir keten bezlerle birlikte değildi, ayrı bir yerde dürülmüş duruyordu.


Y ri Jesús can yacˈariˈ xubij chique: Ruma chi can cowirnek ri iwánima riyix chi ma ninimaj ta ri Dios, xa rumacˈariˈ tek ri Moisés xuyaˈ kˈij chi nijech ca ri iwixjaylal. 	 İsa onlara, ‹‹İnatçı olduğunuz için Musa bu buyruğu yazdı›› dedi.


Ruma ketaman chi ri yekˈaxan tijoj pokonal jabel ruwaquikˈij. Achiˈel ri Job, ri jun achi ri xcˈojeˈ ojer ca, riyix iwacˈaxan chi Riyaˈ can xucochˈ wi ri sibilaj tijoj pokonal ri xukˈaxaj. Y can iwetaman chukaˈ ri xuben el ri Ajaf riqˈui ri Job ri pa ruqˈuisbel. Rumariˈ ketaman chi ri Ajaf sibilaj utz y can nujoyowaj kawech. 	 Sıkıntıya dayanmış olanları mutlu sayarız. Eyüpün nasıl dayandığını duydunuz. Rabbin en sonunda onun için neler yaptığını bilirsiniz. Rab çok şefkatli ve merhametlidir.


Yacˈa riyix kachˈalal, ma yixcˈo ta chic pa kˈekuˈm. Y rumariˈ, tek xtoka ri Jesucristo, chiwe riyix, ma xtoka ta achiˈel noka jun alekˈom, ruma can iwoyoben chic ri kˈij tek xtipe. 	 Ama kardeşler, siz karanlıkta değilsiniz ki, o gün sizi hırsız gibi yakalasın.


Riyeˈ can kˈekumatajnek ri quinaˈoj. Can kˈalaj chi ma quetaman ta ruwech ri Dios ruma xa cowirnek ri cánima pa mac. Rumariˈ ma niquicˈul ta ri cˈaslen ri nipe riqˈui ri Dios. 	 Onların zihinleri karardı. Bilgisizlikleri ve yüreklerinin duygusuzluğu yüzünden Tanrının yaşamına yabancılaştılar.


Ruma ronojel jay xa winek ri nibano, yacˈa ronojel ri yekatzˈet, ya ri Dios ri banayon. 	 Her evin bir yapıcısı vardır, her şeyin yapıcısı ise Tanrıdır.


Y rumariˈ ri winek can ma jubaˈ xquinimaj ta ri Jesús. Y ri Jesús xubij cˈa chique ri winek riˈ: Majun cˈa jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, ri man ta jun rukˈij. Quinojel can cˈo wi quikˈij, xa yacˈa chi ma niyaˈox (nyaˈ) ta quikˈij pa tak quitinamit y pa tak cachoch, xchaˈ chique. 	 Ve gücenip Onu reddettiler. Ama İsa onlara şöyle dedi: ‹‹Bir peygamber, kendi memleketinden ve evinden başka yerde hor görülmez.››


Y ri Jesús ye rachibilan ri discípulos xeˈel el ri chiriˈ y xebe pa Nazaret ri tinamit ri xqˈuiy wi Riyaˈ. 	 İsa oradan ayrılarak kendi memleketine gitti. Öğrencileri de ardından gittiler.


Y can majun chic xecowin xquibij chiquij ri ye caˈiˈ apóstoles, ruma can paˈel apo chiriˈ quiqˈui ri achi ri xcˈachojsex. 	 İyileştirilen adam, Petrus ve Yuhannayla birlikte gözleri önünde duruyordu; bunun için hiçbir karşılık veremediler.


Ri Abraham ri tataˈaj iwuche (iwixin) riyix sibilaj cˈa xquicot ránima ri ojer ca, tek xkˈax chuwech chi cˈo chi nutzˈet na ri nukˈij. Y riyaˈ can xutzˈet na wi, y rumariˈ sibilaj cˈa xquicot ránima, xchaˈ ri Jesús. 	 Babanız İbrahim günümü göreceği için sevinçle coşmuştu. Gördü ve sevindi.››


Ri Dios xojrucol chupan ri kamac, y xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi nikacˈuaj jun lokˈolaj cˈaslen. Y ronojel reˈ xuben, ma ruma ta chi cˈo utz ri kabanon riyoj, xa can ruma ri rutzil Riyaˈ y ruma chukaˈ can queriˈ ruchˈobon pe chikij. Ojer ca tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, ri Dios xuchˈob yan chi nuyaˈ ri rutzil chake riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 Tanrı bizi yaptıklarımıza göre değil, kendi amacına ve lütfuna göre kurtarıp kutsal bir yaşama çağırdı. Bu lütuf bize zamanın başlangıcından önce Mesih İsada bağışlanmış, şimdi de Onun gelişiyle açığa çıkarılmıştır. Kurtarıcımız Mesih İsa ölümü etkisiz kılmış, yaşamı ve ölümsüzlüğü Müjde aracılığıyla ışığa çıkarmıştır.


Y ri Pablo xapon quiqˈui, y xuchop cˈa rubixic chique chrij ri achique rubanic jun cˈaslen choj, y achique rubanic nakˈil awiˈ riche (rixin) chi ma naben ta ri mac, y achique rubanic tek ri Dios xtukˈet tzij pa quiwiˈ ri winek. Y ri Félix sibilaj xuxibij riˈ ruma ri xracˈaxaj, y xubij chare ri Pablo: Wacami cˈa cabiyin. Y tek xtijameˈ chic cˈa jubaˈ nuwech, xcatinsiqˈuij (xcatinwoyoj) chic cˈa jun bey, xchaˈ ri Félix. 	 Pavlus doğruluk, özdenetim ve gelecek olan yargı gününden söz edince Feliks korkuya kapıldı. ‹‹Şimdilik gidebilirsin›› dedi, ‹‹Fırsat bulunca seni yine çağırtırım.››


Y wi nuchˈob chi ma nicowin ta, riyaˈ yerutek achiˈaˈ chucˈulic ri rey, tek cˈa cˈanej cˈo wi. Y ri achiˈaˈ ri yebe chucˈulic nbequicˈutuj ri achique cˈa nrajoˈ chi niquiyaˈ chare riche (rixin) chi tiqˈuis chi queriˈ ri chˈaˈoj. 	 Eğer karşı koyamayacaksa, öbürü henüz uzaktayken elçiler gönderip barış koşullarını ister.