Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Rumacˈariˈ can njakon jun puerta chiwech, ri majun nicowin ta nitzˈapin; ruma astapeˈ ma qˈuiy ta oc ri iwuchukˈaˈ cˈo, riyix can ninimaj wi ri nuchˈabel y ma xiwewaj ta chi iniman ri nubiˈ. 	 ‹Yaptıklarını biliyorum. İşte önüne kimsenin kapayamayacağı açık bir kapı koydum. Gücünün az olduğunu biliyorum; yine de sözüme uydun, adımı yadsımadın.


Y ri Abraham xubij chare: Riyeˈ cˈo ri ruchˈabel ri Dios quiqˈui, ri rutzˈiban ca ri Moisés. Y cˈo chukaˈ ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Yacˈariˈ ri tiquicˈaxaj, y tiquinimaj, xchaˈ ri Abraham. 	 ‹‹İbrahim, ‹Onlarda Musanın ve peygamberlerin sözleri var, onları dinlesinler› dedi.


Rumariˈ can tikatijaˈ cˈa kakˈij riche (rixin) chi yoj‑oc chupan ri uxlanen riˈ riche (rixin) chi queriˈ ma xtikaben ta achiˈel xquiben ri katiˈt kamamaˈ ojer ca; riyeˈ ma xquinimaj ta ri rutzij ri Dios, y rumariˈ ma xeˈoc ta chupan ri uxlanen riˈ. 	 Bu nedenle o huzur diyarına girmeye gayret edelim; öyle ki, hiçbirimiz aynı tür sözdinlemezlikten ötürü düşmesin.


Y wi ketaman chi ri Dios nracˈaxaj ri nikacˈutuj chare, ketaman chukaˈ chi nuyaˈ wi pe ri nikacˈutuj chare. 	 Her ne dilersek bizi işittiğini bildiğimize göre, Ondan dilediklerimizi aldığımızı da biliriz.


Ronojel re xinbij cˈa ka chiwe, can kitzij wi chi pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo re wacami ri xtika wi ri rutojbalil. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, bunların hepsinden bu kuşak sorumlu tutulacaktır.


Y ri Jesús xuchilabej cˈa chique chi majun achoj chare tiquitzijoj wi. 	 Bunun üzerine İsa bu konuda kimseye bir şey söylememeleri için onları uyardı.


Y ri achi xubij chare ri Jesús: Cˈa yin coˈol na tek nchapon pe rubanic ronojel riˈ, xchaˈ. 	 ‹‹Bunların hepsini gençliğimden beri yerine getiriyorum›› dedi adam.


Y ronojel cˈa ri niben, can riqˈui cˈa ajowabel tibanaˈ. 	 Her şeyi sevgiyle yapın.


Y can yacˈariˈ tek ri ixok xubij chare ri Jesús: Táta, riyin nchˈob chi riyit yit jun profeta ri yakˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kadın, ‹‹Efendim, anlıyorum, sen bir peygambersin›› dedi.


Y sibilaj ye qˈuiy winek ri xquimol apo quiˈ riqˈui. Rumariˈ Riyaˈ xoc apo pa jun jucuˈ y xtzˈuyeˈ ka chiriˈ y nubij cˈa pe ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek. Y quinojel cˈa ri winek yecˈo chuchiˈ ri choy xquicˈaxaj apo ri Jesús. 	 Çevresinde büyük bir kalabalık toplandı. Bu yüzden İsa tekneye binip oturdu. Bütün kalabalık kıyıda duruyordu.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri qˈuiy rubeyomal cˈo. Ri achi riˈ ruyon cˈa jabel tak tziek ri jotol cajel ri yerucusalaˈ, y kˈij kˈij nubanalaˈ nimakˈij. 	 ‹‹Zengin bir adam vardı. Mor, ince keten giysiler giyer, bolluk içinde her gün eğlenirdi.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri itzel winek: Bitajnek cˈa ca chi ma tatojtobej ta ri Awajaf Dios. 	 İsa ona şöyle karşılık verdi: ‹‹ ‹Tanrın Rabbi denemeyeceksin!› diye buyrulmuştur.››


Y yacˈariˈ tek ri rachoch ri Dios chilaˈ chicaj, xjakatej ri ruchiˈ. Y can nikˈalajin cˈa pe ri cáxa ri riche (rixin) ri rutrato ri Dios. Y xepe cˈa coyopaˈ, chˈabel, coklajay, jun nimalaj silonel, y nimaˈk tak sakboch. 	 Ardından Tanrı'nın gökteki tapınağı açıldı, tapınakta O'nun Antlaşma Sandığı göründü. O anda şimşekler çaktı, uğultular, gök gürlemeleri işitildi. Yer sarsıldı, şiddetli bir dolu fırtınası koptu.


Y tek ri Jesús cˈa petenak na pa ruwiˈ yaˈ, ri Pedro xchˈo cˈa apo chare y xubij: Ajaf, wi yit cˈa riyit, tabanaˈ cˈa chuwe chi yibiyin pa ruwiˈ yaˈ riche (rixin) chi yibe apo awuqˈui, xchaˈ ri Pedro. 	 Petrus buna karşılık, ‹‹Ya Rab›› dedi, ‹‹Eğer sen isen, buyruk ver suyun üstünden yürüyerek sana geleyim.››


Rumariˈ riyaˈ, can xu (xe) wi xbix queriˈ chare, can yacˈariˈ tek cˈa nej apo chupan ri cárcel xeberuyaˈ wi ca. Y ri caken xerukˈatabalaˈ ca cojol cheˈ ri nibix cepo chare, riche (rixin) chi queriˈ man cˈa xqueˈel ta el. 	 Bu buyruğu alan zindancı onları hapishanenin iç bölmesine atarak ayaklarını tomruğa vurdu.


Y chukaˈ nbij chiwe, chi xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi re ruwachˈulef y ri caj xquekˈax, que chuwech ri ley. Ruma ri nubij chiriˈ, can cˈo wi cˈa chi nibanatej na ronojel, y majun jun ti letra chak ta queriˈ xticˈojeˈ ta ca, xchaˈ ri Jesús. 	 Yerin ve göğün ortadan kalkması, Kutsal Yasanın ufacık bir noktasının yok olmasından daha kolaydır.


Ruma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx ma xquetamaj ta ruwech ri Dios riqˈui ri quinaˈoj ka riyeˈ. Yacˈa ri Dios ruma can nim wi ri runaˈoj cˈo, rumariˈ xrajoˈ xerucol ri xqueniman riche (rixin), rumacˈariˈ xutek rutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique. Yecˈa ri nicˈaj chic, riyeˈ xa majun xcˈatzin wi chique. 	 Mademki dünya Tanrının bilgeliği uyarınca Tanrıyı kendi bilgeliğiyle tanımadı, Tanrı iman edenleri saçma sayılan bildiriyle kurtarmaya razı oldu.


Y tek xa cˈariˈ yixoc apo chupan ri jay ri yixbecˈojeˈ wi, tiyalaˈ rutzil quiwech ri yecˈo chupan ri jay riˈ. 	 Onun evine girerken, evdekilere esenlik dileyin.


Y quecˈariˈ nicˈatzin wi ri yaˈ chake riyoj wacami. Tek yojban bautizar yojcolotej ruma ri rucˈastajbel ri Jesucristo. Pero tek yojban bautizar, ma riche (rixin) ta chi nuchˈej el ri tzˈil riche (rixin) ri kachˈacul, ma que ta riˈ, xa riche (rixin) chi nucˈut cˈa chi riyoj nikajoˈ nikaben ri utz, nikajoˈ chi chˈajchˈoj ri kánima chuwech ri Dios. 	 Bu olay vaftizi simgeliyor. Bedenin kirden arınması değil, Tanrıya yönelen temiz vicdanın dileği olan vaftiz, İsa Mesihin dirilişiyle şimdi sizi de kurtarıyor.


Riyin ri Pablo ma yitaneˈ ta chi nmatioxij chare ri nu‑Dios awuma riyit Filemón. Y chukaˈ binakil yatoka chuwe y nben orar pan awiˈ. 	 Rab İsaya olan imanını ve bütün kutsallara beslediğin sevgiyi duydukça dualarımda seni anıyor, Tanrıma sürekli şükrediyorum.


Xincˈom cˈa pe riche (rixin) chi xonyaˈ chiquiwech re adiscípulos riche (rixin) chi niquicˈachojsaj ta el, y xa ma xecowin ta, xchaˈ ri achi. 	 Onu senin öğrencilerine getirdim, ama iyileştiremediler.››


Majun ri cˈo waweˈ chuwech ri ruwachˈulef ri utz nibij tataˈixel chare. Ruma xa jun ri Tataˈixel iwuche (iwixin) riyix ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 Yeryüzünde kimseye ‹Baba› demeyin. Çünkü tek Babanız var, O da göksel Babadır.


Riyin xinchˈob cˈa chi nicˈatzin nitzolin yan el ri kachˈalal Epafrodito iwuqˈui; ri xitek pe wuqˈui riche (rixin) chi xinorutoˈ riqˈui ri nicˈatzin chuwe. Can kachibil wi cˈa kiˈ riqˈui riche (rixin) chi katijon kakˈij chi yoj samajnek pa rusamaj ri Dios. 	 Ama muhtaç anımda bana yardım etmek üzere gönderdiğiniz elçiyi, omuz omuza mücadele verdiğim kardeşim ve emektaşım Epafroditusu size geri yollamayı gerekli gördüm.


Pero wi can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nucˈuan iwuche (iwixin) chupan ri icˈaslen, nikˈalajin chi ma chuxeˈ ta chic rutzij ri ley riche (rixin) ri Moisés yixcˈo wi. 	 Ruhun yönetimindeyseniz, Yasaya bağımlı değilsiniz.


Y tek xnicˈajer ri kˈij, yacˈariˈ tak xoc kˈekuˈm ronojel ri ruwachˈulef. Y ri kˈekuˈm riˈ xqˈuis cˈa el cˈa pa tek a las tres ri tikakˈij. 	 Öğleyin on ikiden üçe kadar bütün ülkenin üzerine karanlık çöktü.


Queriˈ xuben ri Dios ruma nrajoˈ chi nikacanoj Riyaˈ, riche (rixin) chi achique ta na rubanic nbekilaˈ wi pe, astapeˈ Riyaˈ xa can nakaj cˈo wi kiqˈui chikajujunal. 	 Bunu, kendisini arasınlar ve el yordamıyla da olsa bulabilsinler diye yaptı. Aslında Tanrı hiçbirimizden uzak değildir.


Y ri Ajaf Jesucristo xubij chare: Jacanoj cˈa ri Saulo, ruma ya riyaˈ ri nuchaˈon riche (rixin) chi nibe chukˈalajsaxic ri nubiˈ chique ri winek ri xa ma ye israelitas ta, y riche (rixin) chi nubij chukaˈ chique ri reyes y ri winek israelitas. 	 Rab ona, ‹‹Git!›› dedi. ‹‹Bu adam, benim adımı öteki uluslara, krallara ve İsrailoğullarına duyurmak üzere seçilmiş bir aracımdır.


Y chukaˈ xincˈut yan chuwech pa jun achiˈel achicˈ chi cˈo jun achi Ananías rubiˈ ri xapon riqˈui, y xuyaˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ riche (rixin) chi nitzuˈun chic jun bey, xchaˈ chare. 	 Görümünde yanına Hananya adlı birinin geldiğini ve gözlerini açmak için ellerini kendisinin üzerine koyduğunu görmüştür.››


Can tichajij cˈa iwiˈ jabel, chi ma xaxu (xaxe) ta riche (rixin) chi utz yixtzˈetetej cuma ri winek tek niben ri nrajoˈ ri Dios, riˈ ma utz ta. Ruma wi xa queriˈ niben, can majun cˈa rajel ruqˈuexel xticˈul riqˈui ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 ‹‹Doğruluğunuzu insanların gözü önünde gösteriş amacıyla sergilemekten kaçının. Yoksa göklerdeki Babanızdan ödül alamazsınız.


Tek riyix ma yixwaˈ ta riche (rixin) chi niben orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri xa caˈiˈ quipalej; ruma riyeˈ xa yebison ri yetzuˈun, riche (rixin) chi can nikˈalajin chiquiwech ri winek chi ma ye waynek ta. Y kitzij nbij chiwe, chi ri yebano queriˈ, riqˈui ri niquicˈul quikˈij chique ri winek, xquicˈul yan cˈa ri rajel ruqˈuexel. 	 ‹‹Oruç tuttuğunuz zaman, ikiyüzlüler gibi surat asmayın. Onlar oruç tuttuklarını insanlara belli etmek için kendilerine perişan bir görünüm verirler. Size doğrusunu söyleyeyim, onlar ödüllerini almışlardır.


Can nbij wi cˈa chiwe chi sibilaj ye qˈuiy winek ri xquepe quereˈ pa relebel kˈij y quereˈ chukaˈ pa rukajbel kˈij, winek ri quicukuban quicˈuˈx wuqˈui. Riyeˈ xquetzˈuyeˈ cˈa riqˈui ri Abraham, ri Isaac y ri Jacob pa rajawaren ri caj. 	 Size şunu söyleyeyim, doğudan ve batıdan birçok insan gelecek, Göklerin Egemenliğinde İbrahimle, İshakla ve Yakupla birlikte sofraya oturacaklar.


Ri itataˈ riyix xa ya ri itzel winek y can yix riche (rixin) cˈa riyaˈ; y ya ri nika chuwech riyaˈ, yariˈ ri yixtajin chubanic. Ri itzel winek can pa rutiquiribel ruchapon wi pe nicamisan. Man cˈa xcˈojeˈ ta chic chupan ri kitzij, ruma xa can majun cˈa ri kitzij ri cˈo ta riqˈui. Xa can riche (rixin) wi chi jun aj tzˈucuy tzij. Can quitataˈ cˈa quinojel ri ye aj tzˈucuy tak tzij. 	 Siz babanız İblistensiniz ve babanızın arzularını yerine getirmek istiyorsunuz. O başlangıçtan beri katildi. Gerçeğe bağlı kalmadı. Çünkü onda gerçek yoktur. Yalan söylemesi doğaldır. Çünkü o yalancıdır ve yalanın babasıdır.


Y tek ri itzel winek majun chic xril ri nuben ta chare ri Jesús, riche (rixin) chi nutojtobej, xuyaˈ cˈa ca y xroyobej chic na jubaˈ tiempo cˈacˈariˈ xtutojtobej chic jun bey. 	 İblis, İsayı her bakımdan denedikten sonra bir süre için Onun yanından ayrıldı.


Y can yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique quinojel ri winek chi quetzˈuyeˈ pa ruwiˈ ri rexlaj kˈayis. Yacˈariˈ tek Riyaˈ xeruliˈej cˈa pa rukˈaˈ ri wuˈoˈ caxlan wey y ri caˈiˈ car y cˈacˈariˈ xtzuˈun chicaj y xucˈutuj ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ. Cˈacˈariˈ xeruwechˈelaˈ cˈa el ri caxlan wey y ri car y xuyaˈ el chique ri rudiscípulos y ri discípulos xbequiyalaˈ chique ri winek. 	 Halka çayıra oturmalarını buyurduktan sonra, beş ekmekle iki balığı aldı, gözlerini göğe kaldırarak şükretti; sonra ekmekleri bölüp öğrencilerine verdi, onlar da halka dağıttılar.


Y ma yoj kˈaxnek ta el chare ri lugar ri nrajoˈ ri Dios chi yojsamej wi. Queriˈ nikabij chiwe ruma can yoj cˈa riyoj ri xojapon nabey mul ri chilaˈ iwuqˈui; kacˈuan apo ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo ri niyaˈo colotajic. 	 Etkinlik alanımız size kadar uzanmasaydı, sizinle ilgilenmekle sınırlarımızın dışına çıkmış sayılabilirdik. Oysa Mesihin Müjdesini size kadar ilk ulaştıran biz olduk.


Y tek ri Jesús rubin chic cˈa ronojel reˈ, Riyaˈ ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈel el chiriˈ. Y xebe jucˈan chic ruchiˈ ri jun ti raken siwan ri Cedrón rubiˈ, pa jun ulef ri acuchi (achique) cˈo wi cotzˈiˈj y qˈuiy cheˈ ri niquiyaˈ quiwech; y chiriˈ cˈa xoc wi apo ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos. 	 İsa bu sözleri söyledikten sonra öğrencileriyle birlikte dışarı çıkıp Kidron Vadisinin ötesine geçti. Orada bir bahçe vardı. İsayla öğrencileri bu bahçeye girdiler.


Y cˈo cˈa jun ángel riche (rixin) ri Ajaf Dios xchˈo riqˈui ri Felipe, y xubij cˈa chare: Cayacatej cˈa el, y jet chupan ri jun bey ri ntel el pa Jerusalem y nibe pa sur cˈa pa tinamit Gaza. Re bey reˈ yareˈ ri nikˈax ri pa jun desierto. 	 Bu arada Rabbin bir meleği Filipusa şöyle seslendi: ‹‹Kalk, güneye doğru, Yeruşalimden Gazzeye inen yola, çöl yoluna git.››


Ruma ri ma yojquetzelaj ta, can ye kachibil wi cˈa riˈ. 	 Bize karşı olmayan, bizden yanadır.


Yacˈa tek xtapon ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, riyin nbij cˈa chiwe chi riyix ri yixcˈo pa Corazín y ri yixcˈo pa Betsaida ri más xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pan iwiˈ, que chiquiwech ri aj Tiro y ri aj Sidón. 	 Size şunu söyleyeyim, yargı günü sizin haliniz Sur ve Saydanın halinden beter olacaktır!


Tek riyeˈ ye oconek chic el pa jucuˈ, xtaneˈ ri cakˈikˈ. 	 Onlar tekneye bindikten sonra rüzgar dindi.


Ruma riyoj cˈo jun Kanimalaj Sacerdote ri can nicowin nujoyowaj kawech, ruma Riyaˈ retaman ri acuchi (achique) oc napon wi ri kachukˈaˈ riyoj winek. Y Riyaˈ jabel retaman, ruma tek xocˈojeˈ ka waweˈ chuwech re ruwachˈulef, can xajowex chi xka ta pa mac. Xa can ronojel ruwech tojtobenic ri nikakˈaxaj riyoj, can xukˈaxaj chukaˈ Riyaˈ, xaxu (xaxe wi) cˈa chi Riyaˈ ma xmacun ta. 	 Çünkü başkâhinimiz zayıflıklarımızda bize yakınlık duyamayan biri değildir; tersine, her alanda bizim gibi denenmiş, ama günah işlememiştir.


Rumariˈ man cˈa tikayaˈ ta kˈij chare ri mac chi ya riyaˈ ri nucˈuan kiche (kixin), riche (rixin) chi queriˈ ma yekaben ta ri itzel tak raybel riche (rixin) ri chˈaculaj. 	 Bu nedenle bedenin tutkularına uymamak için günahın ölümlü bedenlerinizde egemenlik sürmesine izin vermeyin.


Riyoj ruma kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesús, rumariˈ tek kachapon bey chi yojapon riqˈui y astapeˈ ma yojtajin ta nikatzˈet ruwech wacami. 	 Gözle görülene değil, imana dayanarak yaşarız.


Y tek ma jane nibanatej ta ronojel riˈ, riyix xquixchapatej y xtiban cˈa chiwe chi xtikˈaxaj tijoj pokonal ruma ri ruchˈabel ri Dios. Xquixucˈuex cˈa chiquiwech ri principaliˈ ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Xquixtzˈapix pa cárcel. Xquixucˈuex chiquiwech aj kˈatbel tak tzij; chiquiwech reyes y nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij. Ronojel cˈa riˈ xticˈulwachilaˈ ruma icˈuan ri nubiˈ riyin. 	 ‹‹Ama bütün bu olaylardan önce sizi yakalayıp zulmedecekler. Sizi havralara teslim edecek, zindanlara atacaklar. Benim adımdan ötürü kralların, valilerin önüne çıkarılacaksınız.


Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Aser. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Neftalí. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Manasés. 	 Aşer oymağından 12 000, Naftali oymağından 12 000, Manaşşe oymağından 12 000,


Kachˈalal, tibanaˈ cˈa orar pa kawiˈ, ruma can nikanaˈ chi ri kánima utz rubanon chuwech ri Dios y can cˈo karaybel chi ya ta ri utz ri nikaben ronojel mul. 	 Bizim için dua edin. Vicdanımızı temiz tuttuğumuza, her bakımdan olumlu bir yaşam sürmek istediğimize eminiz.


Y riche (rixin) cˈa chi nitzak ta ri Jesús pa quikˈaˈ, ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj cˈa chare: Riyit ri can yit jun Tijonel, riyoj can ketaman wi chi can kitzij ri natzijoj. Ma naxibij ta awiˈ chuwech jun winek, astapeˈ cˈo rukˈij. Y can nacˈut wi ri bey riche (rixin) ri Dios chiquiwech ri winek. 	 Muhbirler Ona, ‹‹Öğretmenimiz, senin doğru olanı söyleyip öğrettiğini, insanlar arasında ayrım yapmaksızın Tanrı yolunu dürüstçe öğrettiğini biliyoruz. Sezara vergi vermemiz Kutsal Yasaya uygun mu, değil mi?›› diye sordular.


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri itzel winek: Tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, chi ma xu (xe) ta wi riqˈui caxlan wey nicˈaseˈ wi ri winek, xa can nicˈaseˈ chukaˈ riqˈui ronojel ri ruchˈabel ri Dios. 	 İsa ona şu karşılığı verdi: ‹‹ ‹İnsan yalnız ekmekle yaşamaz, Tanrının ağzından çıkan her sözle yaşar› diye yazılmıştır.››


Y ruma can quinojel cˈa xetzˈeto, xquixibij quiˈ. Y rumariˈ ri Jesús chanin xchˈo apo chique y xubij: Ma tixibij ta iwiˈ. Xa ticukubaˈ icˈuˈx. Xa yin cˈa riyin, xchaˈ chique. 	 Hepsi Onu görmüş ve dehşete kapılmıştı. İsa hemen onlara seslenerek, ‹‹Cesur olun, benim, korkmayın!›› dedi.


Y wi cˈo cˈa jun xtibin pe chiwe chi achique ruma yixtajin yeˈiquir, tibij cˈa ca chare: Nicˈatzin chare ri Ajaf, y xa chanin xqueˈorutzolij ca, quixchaˈ ca, xeˈucheˈex el ruma ri Jesús. 	 Size bir şey diyen olursa, ‹Rabbin bunlara ihtiyacı var, hemen geri gönderecek› dersiniz.››


Y ri wukuˈ ángeles ri ye ucˈuayon trompetas, can yacˈariˈ xquichojmirisalaˈ quiˈ riche (rixin) chi yequixupuj ri trompetas. 	 Yedi melek ellerindeki yedi borazanı çalmaya hazırlandı.


Ojer ca, pa quitiempo ri katiˈt kamamaˈ ma jane kˈalajsan ta jabel ri ruchˈobon pe ri Dios pan iwiˈ. Yacˈa re wacami ri Dios rukˈalajsan chic chuwe riyin, can achiˈel ri xintzˈibaj yan jubaˈ chiwe. 	 Yukarıda kısaca değindiğim gibi Tanrı, sır olan tasarısını bana vahiy yoluyla bildirdi.


Can ma nichˈob ta cˈa jubaˈ chi xa más utz chake riyoj chi xaxu (xaxe wi) ri jun nicom pa kaqˈuexel konojel y ma yojcom ta konojel xaxu (xaxe wi) ruma ri jun riˈ, xchaˈ. 	 ‹‹Bütün ulus yok olacağına, halk uğruna bir tek adamın ölmesi sizin için daha uygun. Bunu anlamıyor musunuz?››


Majun ri qˈues chuwech re ruwachˈulef ri xa riche (rixin) chi nuben ri nurayij ka riyaˈ. Majun chukaˈ ri nicom ruma nrajoˈ chi nicom. 	 Hiçbirimiz kendimiz için yaşamayız, hiçbirimiz de kendimiz için ölmeyiz.


Y ri achiˈaˈ riˈ can yacˈariˈ tek xbequisiqˈuilaˈ pe abej riche (rixin) chi yequiqˈuek chrij. Pero ri Jesús xrewalaˈ pe riˈ chiquicojol ri winek, xel pe chiriˈ pa rachoch ri Dios y xbe. 	 O zaman İsa'yı taşlamak için yerden taş aldılar, ama O gizlenip tapınaktan çıktı.


Riyin xa can yitzolin yan cˈa awuqˈui, Nataˈ Dios, pero riqˈui cˈa re cˈa yicˈojeˈ na jubaˈ chic chuwech re ruwachˈulef, ncˈutuj cˈa jun utzil chawe riyit pa quiwiˈ riyeˈ, ruma nwajoˈ chi can ta tzˈaket ri quicoten nicˈojeˈ ca pa tak cánima, achiˈel ri quicoten ri cˈo wuqˈui riyin. 	 ‹‹İşte şimdi sana geliyorum. Sevincimin onlarda tamamlanması için bunları ben dünyadayken söylüyorum.


Y riyaˈ xutzijoj cˈa chique ri rajawaren ri Dios y xerutijoj cˈa chukaˈ ri winek chrij ri samaj ri xorubanaˈ ka ri Ajaf Jesucristo. Riyaˈ can ma xupokonaj ta xutzijoj chique quinojel. Y can majun chukaˈ xbin chare ri Pablo chi ma tutzijoj ta chic ri ruchˈabel ri Dios. 	 Hiçbir engelle karşılaşmadan Tanrı'nın Egemenliği'ni tam bir cesaretle duyuruyor, Rab İsa Mesih'le ilgili gerçekleri öğretiyordu.


Y riyix ri can yix wamigo nbij cˈa chiwe: Ma tixibij ta iwiˈ chiquiwech ri xaxu (xaxe wi) ri chˈaculaj ri yecowin niquicamisaj, y tek quicamisan chic ri chˈaculaj majun chic achique ta ri xquecowin xtiquiben. 	 ‹‹Siz dostlarıma söylüyorum, bedeni öldüren, ama ondan sonra başka bir şey yapamayanlardan korkmayın.


Y xerelesaj pe chiriˈ pa kˈatbel tzij. 	 Sonra Gallio onları mahkemeden kovdu.


Can kitzij cˈa nbij chiwe: Ma ya ta ri mozo ri más nim rukˈij que chuwech ri rupatrón; ni ma ya ta ri jun ri nitak, ma ya ta chukaˈ riˈ ri más nim rukˈij que chuwech ri takayon riche (rixin). 	 Size doğrusunu söyleyeyim, köle efendisinden, elçi de kendisini gönderenden üstün değildir.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Kitzij wi nbij, wi xa ma nitij ta ri nuchˈacul y ma nikum ta chukaˈ ri nuquiqˈuel riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, man cˈo ta ri icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 İsa onlara şöyle dedi: ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim, İnsanoğlunun bedenini yiyip kanını içmedikçe, sizde yaşam olmaz.


Y ri Pedro cˈanej cˈo wi ca, y rutzekelben el ri Jesús. Y tek ri Jesús xucusex apo pa rachoch ri nimalaj sacerdote, chukaˈ ri Pedro xoc apo chiriˈ chuwajay, y xtzˈuyeˈ cˈa ka chiquicojol ri ye aj chˈameˈy ri yecˈo apo chiriˈ, ri quimekˈon apo quiˈ chuchiˈ kˈakˈ. 	 Petrus, İsayı başkâhinin avlusunun içine kadar uzaktan izledi. Avluda nöbetçilerle birlikte ateşin başında oturup ısınmaya başladı.


Y ri Juan xubij cˈa pe chare ri Jesús: Tijonel, riyoj cˈo jun achi katzˈeton ca. Y pan abiˈ riyit yerelesalaˈ itzel tak espíritu. Pero ruma xa ma kachibil ta, xkakˈil ca, xchaˈ chare ri Jesús. 	 Yuhanna Ona, ‹‹Öğretmenim›› dedi, ‹‹Senin adınla cin kovan birini gördük, ama bizi izleyenlerden olmadığı için ona engel olmaya çalıştık.››


¿La can ma nichˈob ta cami jubaˈ? Ruma tek xinimaj ri Jesucristo, riyix xiyaˈ kˈij chare ri Lokˈolaj Espíritu chi ya Riyaˈ ri nucˈuan iwuche (iwixin). Yacˈa re wacami xa iyon chic riyix niwajoˈ nitij ikˈij. 	 Bu kadar akılsız mısınız? Ruhla başladıktan sonra şimdi insan çabasıyla mı bitirmeye çalışıyorsunuz?


Tek rubanon ca, ya ri itzel tak karaybel ri xekabanalaˈ, y ri nubij ri ley chi xa mac, xa ye mac riˈ ri xeˈucusan ri kakˈaˈ kaken chubanic ri itzel tak raynic, y ri mac riˈ xa camic xucˈom pe pa kawiˈ. 	 Çünkü biz benliğin denetimindeyken, Yasanın kışkırttığı günah tutkuları bedenimizin üyelerinde etkindi. Bunun sonucu olarak ölüme götüren meyveler verdik.


Y ruma cˈa ri ma wetaman ta achique nbij el chare ri wajaf ri César, yacˈareˈ nupaban chiwech re wacami, y chawech cˈa chukaˈ riyit rey Agripa, riche (rixin) chi queriˈ tacˈutuj cˈa chare ri rumac ye rubanon, riche (rixin) chi ya rumac riˈ ri xtintzˈibaj el chare ri César. 	 Ama Efendimize bu adamla ilgili yazacak kesin bir şeyim yok. Bu yüzden onu sizin önünüze ve özellikle, Kral Agrippa, senin önüne çıkartmış bulunuyorum. Amacım, bu soruşturmanın sonucunda yazacak bir şey bulabilmektir.


Yacˈa riyoj can ya ri Cristo ri xcamisex chuwech cruz ri nikatzijoj. Y riˈ xa nuben cˈa chique ri wech aj Israel chi niyacatej coyowal ruma ma utz ta niquicˈaxaj, y chiquiwech cˈa ka ri ma ye israelitas ta xa majun nicˈatzin wi. 	 Ama biz çarmıha gerilmiş Mesihi duyuruyoruz. Yahudiler bunu yüzkarası, öteki uluslar da saçmalık sayarlar.


Ri jun winek ri nisamej, can nuchˈec wi ri rurajil. Y tek nitoj ma nisipex ta el chare ruma xa can ruchˈacon chic. 	 Çalışana verilen ücret lütuf değil, hak sayılır.


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Janipeˈ caxlan wey cˈo iwuqˈui? xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij cˈa: Cˈo wukuˈ, xechaˈ chare. 	 İsa, ‹‹Kaç ekmeğiniz var?›› diye sordu. ‹‹Yedi tane›› dediler.


Achiˈel ri nubij chupan ri tzˈibatal ca tek ri Dios xubij chare ri Faraón: Xatinyaˈ pan Egipto riche (rixin) chi nikˈalajin ri wuchukˈaˈ y riche (rixin) chi nitzijox ri nubiˈ pa ronojel ruwachˈulef. Queriˈ xubij ri Dios chare ri Faraón. 	 Tanrı Kutsal Yazıda firavuna şöyle diyor: ‹‹Gücümü senin aracılığınla göstermek Ve adımı bütün dünyada duyurmak için Seni yükselttim.››


Y tek ri ixok aj icˈ xutzuˈ chic jun bey ri Pedro, xuchop chic cˈa rubixic chique ri yecˈo chiriˈ: Re achi reˈ jun chique ri yecˈo riqˈui ri Jesús, xchaˈ. 	 Hizmetçi kız Petrusu görünce çevrede duranlara yine, ‹‹Bu adam onlardan biri›› demeye başladı.


Rumariˈ ri Pablo napon cˈa ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chupan ri tinamit riˈ, y niquichˈob cˈa rij ri ruchˈabel ri Dios, ye rachibilan ri israelitas y nicˈaj chic winek ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios. Y can queriˈ wi chukaˈ nberubanaˈ ronojel ri nicˈaj chic kˈij quiqˈui ri yeˈapon pa cˈaybel. 	 Bu nedenle, gerek havrada Yahudilerle ve Tanrıya tapan yabancılarla, gerek her gün çarşı meydanında karşılaştığı kişilerle tartışıp durdu.


Ruma re naˈoj reˈ, ma petenak ta chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. Xa can riche (rixin) re ruwachˈulef. Xa quiche (quixin) winek. Xa riche (rixin) ri itzel winek. 	 Böylesi ‹‹bilgelik›› gökten inen değil, dünyadan, insan doğasından, cinlerden gelen bilgeliktir.


Y ri Jesús ntajin cˈa yeruben bendecir ri discípulos tek xujech el riˈ chiquicojol. Yacˈariˈ tek xyacatej el pa cakˈikˈ y xucˈuex cˈa el chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 Ve onları kutsarken yanlarından ayrıldı, göğe alındı.


Yacˈa ri Dios ri xbano ronojel. Y ronojel ri xuben Riyaˈ, can riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y ruma chi ri Dios nrajoˈ chi can ta ye qˈuiy ralcˈual yebe chilaˈ chicaj riqˈui Riyaˈ y nicˈojeˈ cˈa quikˈij quicˈojlen, rumariˈ can rucˈamon cˈa chi ri xcˈamo pe ri colotajic xukˈaxaj tijoj pokonal riche (rixin) chi queriˈ tzˈaket xuben ri rucˈaslen ri xucˈuaj re waweˈ chochˈulef y queriˈ xkˈalajin chi can kitzij chi Colonel. 	 Birçok oğulu yüceliğe eriştirirken onların kurtuluş öncüsünü acılarla yetkinliğe erdirmesi, her şeyi kendisi için ve kendi aracılığıyla var eden Tanrıya uygun düşüyordu.


Y re ruwachˈulef y ri caj xa xquekˈax. Yacˈa ri nuchˈabel can ma xtiqˈuis ta chak que ta riˈ, xa can xtibanatej na wi ri nubij. 	 Yer ve gök ortadan kalkacak, ama benim sözlerim asla ortadan kalkmayacaktır.››


Y ri discípulos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Tijonel, ¿achique cˈa ri xmacun riche (rixin) chi quereˈ xalex re jun achi reˈ? ¿Ye ri ruteˈ rutataˈ o ya riyaˈ? xechaˈ. 	 Öğrencileri İsaya, ‹‹Rabbî, kim günah işledi de bu adam kör doğdu? Kendisi mi, yoksa annesi babası mı?›› diye sordular.


Ri chiriˈ cˈa chuchiˈ ri raken tek jay riˈ yecˈo qˈuiy yawaˈiˈ ye cotzˈol pan ulef. Yecˈo ye moyiˈ, yecˈo ri ma choj ta yebiyin ruma chi ye cojo y yecˈo ye siquirnek. Y yecˈo cˈa ri jun wi chic ruwech yabil ntoc chique. Y ronojel cˈa quiwech yawaˈiˈ ri yecˈo chiriˈ, can coyoben cˈa chi nisilox ri yaˈ. 	 Bu eyvanların altında kör, kötürüm, felçli hastalardan bir kalabalık yatardı.


Y tek xsiqˈuix (xoyox) ri Pablo chuwech ri aj kˈatbel tzij, yacˈariˈ tek ri Tértulo xuchop apo ri tzujunic (sujunic) chrij ri Pablo. Ri Tértulo quecˈareˈ ri xerubilaˈ apo chare ri Félix: Nimalaj aj kˈatbel tzij, riyoj sibilaj nikamatioxij chawe, ruma re pa katinamit cˈo uxlanibel cˈuˈx y majun oyowal, ruma can cˈo anaˈoj chucˈuaxic ri katinamit. 	 Pavlus çağrılınca Tertullus suçlamalarına başladı. ‹‹Ey erdemli Feliks!›› dedi. ‹‹Senin sayende uzun süredir esenlik içinde yaşamaktayız. Aldığın önlemlerle de bu ulusun yararına olumlu gelişmeler kaydedilmiştir. Yaptıklarını, her zaman ve her yerde büyük bir şükranla anıyoruz.


Rumariˈ ri Abraham can xchˈobotej chuwech chi ri Dios can cˈo ruchukˈaˈ riche (rixin) chi nucˈasoj pe ri Isaac chiquicojol ri caminakiˈ, y yojcowin nikabij chi ri Isaac xcom y xcˈastej pe, ruma ri Abraham xucˈom chic pe ri rucˈajol. 	 İbrahim Tanrının ölüleri bile diriltebileceğini düşündü; nitekim İshakı simgesel şekilde ölümden geri aldı.


Tek ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xrelesaj ri rucaˈn sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj, xinwacˈaxaj cˈa chi xchˈo ri rucaˈn chique ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y xubij cˈa: ¡Catam pe! ¡Tatzˈetaˈ na peˈ! xchaˈ chuwe. 	 Kuzu ikinci mührü açınca, ikinci yaratığın ‹‹Gel!›› dediğini işittim.


Y tek ri Jesús xracˈaxaj ri tzij ri xquibij ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos, Riyaˈ xubij cˈa chique: Jun ajkˈomanel ma ye ta ri ye utz ri yerakˈomaj. Riyaˈ yerakˈomaj ri yawaˈiˈ. Riyin ma xipe ta chiquicanoxic winek ri choj quicˈaslen. Riyin xipe chiquicanoxic ri aj maquiˈ, ri rajawaxic chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Bunu duyan İsa onlara, ‹‹Sağlamların değil, hastaların hekime ihtiyacı var›› dedi. ‹‹Ben doğru kişileri değil, günahkârları çağırmaya geldim.››


Tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xentzˈet ye cajiˈ ángeles. Jojun ángel ye paˈel pa jojun ruxquinaˈil ri ruwachˈulef, quikˈaton ruwech ri cajiˈ cakˈikˈ, riche (rixin) chi ma nipe ta ri cakˈikˈ riˈ pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, pa ruwiˈ ri mar, y pa quiwiˈ ri cheˈ. 	 Bundan sonra yeryüzünün dört köşesinde duran dört melek gördüm. Bunlar karaya, denize ya da herhangi bir ağaç üzerine esmesin diye, yeryüzünün dört rüzgarını tutuyorlardı.


Y xapon cˈa jun kˈij, tek yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ ri qˈuiy quetaman chrij ri ley, ri xbequicˈuluˈ quiˈ ri acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. Yecˈo cˈa chique riyeˈ ri ye petenak cˈa quelaˈ pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea. Yecˈo ye petenak pa tinamit Jerusalem y pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea. Ri achiˈaˈ riˈ ri qˈuiy quetaman chrij ri ley y ri fariseos cˈa riˈ, ye tzˈuyul apo chiquicojol ri winek ri yeˈacˈaxan ri ruchˈabel ri Dios ri nucˈut ri Jesús chiquiwech. Y ri Jesús can cˈo ruchukˈaˈ ri Ajaf Dios riqˈui, riche (rixin) chi yerucˈachojsaj ri yawaˈiˈ. 	 Bir gün İsa öğretiyordu. Celilenin ve Yahudiyenin bütün köylerinden ve Yeruşalimden gelen Ferisilerle Kutsal Yasa öğretmenleri Onun çevresinde oturuyorlardı. İsa, Rabbin gücü sayesinde hastaları iyileştiriyordu.


Ri can xticuy cˈa rumac riyix, riyin chukaˈ queriˈ xtinben riqˈui. Ruma chinuwech riyin xa can xcuyutej yan cˈa rumac. Y ri rumac ri xincuy riyin, can iwuma cˈa riyix tek xincuy rumac. Ri mac ri xincuy riyin, ma xu (xe) ta cˈa chinuwech ka riyin, xa can chuwech cˈa ri Cristo chukaˈ. 	 Kimi bağışlarsanız, ben de onu bağışlarım. Eğer bir şeyi bağışladımsa, bunu sizin için Mesihin önünde bağışladım.


Y chique ri yecˈayin palomax xubij cˈa: Queˈiwelesaj el reˈ waweˈ. Y ma tiben ta chare ri rachoch ri Nataˈ Dios, jun cˈaybel, xchaˈ ri Jesús. 	 Güvercin satanlara, ‹‹Bunları buradan kaldırın, Babamın evini pazar yerine çevirmeyin!›› dedi.


Y ri nimalaj sacerdote y quinojel ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij jabel quetaman, ruma can ye riyeˈ ri xeyaˈo el wuj pa nukˈaˈ, riche (rixin) chi nbenjachaˈ pa quikˈaˈ ri kachˈalal aj Israel ri yecˈo pa tinamit Damasco. Y tzˈibatal el chuwech ri wuj riˈ chi yaˈon el kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yibe chiquichapic ri winek ri yetzekelben ri Jesucristo, riche (rixin) chi queriˈ ye ximon yencˈom pe waweˈ pa Jerusalem, y cˈacˈariˈ yenyaˈ cˈa pa tijoj pokonal. 	 Başkâhin ile bütün kurul üyeleri söylediklerimi doğrulayabilirler. Onlardan Yahudi kardeşlere yazılmış mektuplar alarak Şama doğru yola çıkmıştım. Amacım, oradaki İsa inanlılarını da cezalandırmak üzere bağlayıp Yeruşalime getirmekti.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈapon cˈa chiriˈ chupan ri lugar ri Getsemaní rubiˈ. Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Riyix quixtzˈuyeˈ na cˈa ca jubaˈ waweˈ, riyin xa yibe na apo jubaˈ quereˈ nbenbanaˈ orar, xchaˈ chique. 	 Sonra İsa öğrencileriyle birlikte Getsemani denen yere geldi. Öğrencilerine, ‹‹Ben şuraya gidip dua edeceğim, siz burada oturun›› dedi.


Y ri Jesús riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Ri niniman cˈa wuche (wixin) riyin, ma xu (xe) ta cˈa riyin ri yirunimaj, xa can nunimaj cˈa ri Dios ri yin takayon pe. 	 İsa yüksek sesle, ‹‹Bana iman eden bana değil, beni gönderene iman etmiş olur›› dedi.


Rumariˈ riyin nwajoˈ chi ntek yan el chanin iwuqˈui, riche (rixin) chi niquicot ri iwánima tek xtitzˈet. Y tek cˈo chic iwuqˈui, riyin chukaˈ xtiqˈuis ka jubaˈ ri bis wuqˈui. 	 İşte bu nedenle, onu tekrar görüp sevinesiniz diye kendisini daha büyük bir istekle yanınıza gönderiyorum. Böylelikle benim de kaygılarım hafifleyecek.


Y ri Jesucristo xchˈo cˈa y xubij: Riyin xa yipe yan. Y can cˈo cˈa rutojbalil ncˈom pe chique quinojel. Y can achique cˈa rubanic ri yequibanalaˈ chiquijujunal, can queriˈ cˈa chukaˈ ri rutojbalil ri xtiquicˈul. 	 ‹‹İşte tez geliyorum! Vereceğim ödüller yanımdadır. Herkese yaptığının karşılığını vereceğim.


Wi cˈa xquicˈaseˈ na chuwech re ruwachˈulef, ri samaj ri xtinben, cˈo utz ri xtucˈom pe. Y rumariˈ riyin ma yicowin ta nchaˈ achique ri más utz, la ya ri nwajoˈ yicˈaseˈ na chuwech re ruwachˈulef o la ya ri nwajoˈ yicom. 	 Hayatta kalırsam yararlı işler yapacağım. Ama hangisini seçeceğimi bilemiyorum.


Y wi riqˈui ronojel quicukbel cˈuˈx niquiben orar, ri yawaˈ nicˈachoj. Ri Ajaf can nucˈachojsaj. Y wi cˈo mac rubanon ri yawaˈ riˈ, xa can nicuyutej chukaˈ ri rumac. 	 İmanla edilen dua hastayı iyileştirecek ve Rab onu ayağa kaldıracaktır. Eğer hasta günah işlemişse, günahları bağışlanacaktır.


ri acuchi (achique) ri quijutil riyeˈ xa ma yecom ta, y ri kˈakˈ chukaˈ can ma nichuptej ta. 	 ‹Oradakileri kemiren kurt ölmez, Yakan ateş sönmez.›


Tachˈoboˈ cˈa jabel ronojel reˈ, y ri Ajaf xtuben ta cˈa chawe chi xtikˈax chawech jabel. 	 Dediklerimi iyi düşün. Rab sana her konuda anlayış verecektir.


Y riyaˈ yecˈo cˈa ye cajiˈ rumiˈal ri ma ye cˈulan ta, y riyeˈ niquikˈalajsaj cˈa ri nibix chique ruma ri Dios. 	 Bu adamın peygamberlik eden, evlenmemiş dört kızı vardı.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Yacˈa re wacami jun wi chic ri rubanic nrajoˈ chi niben. Ruma wacami ri cˈo yabel rurajil y cˈo ruyaˈl, tucˈuaj. Y ri majun ruˈespada, tucˈayij ri ruchaqueta y cˈacˈariˈ tulokˈoˈ jun riche (rixin). 	 O da onlara, ‹‹Şimdi ise kesesi olan da, torbası olan da yanına alsın›› dedi. ‹‹Kılıcı olmayan, abasını satıp bir kılıç alsın.


¿La cˈo ta cami jun tataˈaj ri nuyaˈ jun abej pa rukˈaˈ ri ralcˈual, tek ri acˈal xa jun caxlan wey ri nucˈutuj chare? ¿O la nuyaˈ ta cami jun itzel cumatz pa rukˈaˈ, tek ri acˈal xa jun car ri nrajoˈ? 	 ‹‹Aranızda hangi baba, ekmek isteyen oğluna taş verir? Ya da balık isterse balık yerine yılan verir?


Ruma ri Dios jun Dios ri can pa ruchojmil nuben ronojel, y jun Dios riche (rixin) uxlanibel cˈuˈx. Rumacˈariˈ nicˈatzin chi riyix tibanaˈ cˈa achiˈel niquiben ri lokˈolaj tak kachˈalal ri ye riche (rixin) ri iglesias ri yecˈo pa tak nicˈaj chic tinamit. 	 Çünkü Tanrı karışıklık değil, esenlik Tanrısıdır. Kutsalların bütün topluluklarında böyledir.


Pero ri Nicodemo xubij chare ri Jesús: ¿La can nicowin cami nalex chic jun bey jun achi ri xa riˈj chic? ¿Y can nicowin cami jun teˈej nralaj chic jun bey jun achi ri xa riˈj chic? xchaˈ. 	 Nikodim, ‹‹Yaşlanmış bir adam nasıl doğabilir? Annesinin rahmine ikinci kez girip doğabilir mi?›› diye sordu.


Riyin wetaman achique ri ibanon, ni xa ta yix tef, ni xa ta yix mekˈen. Más ta utz chi can ta yix mekˈen o can ta yix tef. 	 ‹Yaptıklarını biliyorum. Ne soğuksun, ne sıcak. Keşke ya soğuk ya sıcak olsaydın!


Pero reˈ xinbij ma ruma ta chi nyaˈ imac riyix. Ma que ta riˈ. Ruma riyin can nbin chic chiwe chi can yixkajoˈ riqˈui ronojel kánima, rumariˈ wi yojcom o yojcˈaseˈ na, can yixkajoˈ wi. 	 Bunu sizi yargılamak için söylemiyorum. Daha önce de söylediğim gibi, yüreğimizde öyle bir yeriniz var ki, sizinle ölürüz de yaşarız da.


Y ri chiriˈ xban cˈa jun nimawaˈin, ruma xapon ri Jesús. Y ya cˈa ri Marta ri niniman nilin apo pa mesa. Y chukaˈ ri Lázaro tzˈuyul chiquicojol ri winek ri ye tzˈuyul apo pa mesa riqˈui ri Jesús. 	 Orada kendisi için bir ziyafet düzenlediler. Marta hizmet ediyordu. İsayla birlikte sofrada oturanlardan biri de Lazardı.


Can yacˈariˈ ri nabey y nimalaj pixaˈ ri cˈo chupan ri ley. 	 İşte ilk ve en önemli buyruk budur.


Riyin ri Simón Pedro, yin jun rusamajel ri Jesucristo, y yin jun chukaˈ ruˈapóstol Riyaˈ. Ticˈuluˈ cˈa re wuj re ntzˈibaj el chiwe riyix ri can yatajnek chiwe chi xcˈojeˈ jun lokˈolaj icukbel cˈuˈx riqˈui ri Jesucristo achiˈel kabanon riyoj. Quecˈariˈ rubanon ri Dios ri Kacolonel Jesucristo chake ruma Riyaˈ can choj wi nuben. 	 İsa Mesihin kulu ve elçisi ben Simun Petrustan Tanrımız ve Kurtarıcımız İsa Mesihin doğruluğu sayesinde bizimkiyle eşdeğer bir imana kavuşmuş olanlara selam!


Y tek ri Jesús xtaneˈ chubixic ri chˈabel riˈ, xel cˈa el chiriˈ ye rachibilan ri rudiscípulos, xuyaˈ cˈa ca ri lugar riˈ, ri Galilea rubiˈ. Riyaˈ xbe cˈa quelaˈ pa Judea, y xkˈax cˈa jucˈan chic chare ri raken yaˈ Jordán. 	 İsa konuşmasını bitirdikten sonra Celileden ayrılıp Yahudiyenin Şeria Irmağının karşı yakasındaki topraklarına geçti.


Tek kˈaxnek chic cˈa wakxakiˈ kˈij, ri discípulos quimolon chic cˈa quiˈ jun bey, y cˈo cˈa ri Tomás quiqˈui, quitzˈapilon ruchiˈ ri jay. Yacˈariˈ tek xapon chic ri Jesús pa quinicˈajal y xubij chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel, xchaˈ. 	 Sekiz gün sonra İsanın öğrencileri yine evdeydiler. Tomas da onlarla birlikteydi. Kapılar kapalıyken İsa gelip ortalarında durdu, ‹‹Size esenlik olsun!›› dedi.


Wacami nwajoˈ yichˈo cˈa jubaˈ chrij ri itzˈiban pe chupan ri wuj ri xitek pe chuwe. Can utz wi cˈa riˈ chi jun achi man ta nicˈojeˈ rixjayil. 	 Şimdi bana yazdığınız konulara gelelim: ‹‹Erkeğin kadına dokunmaması iyidir›› diyorsunuz.


Y tek ri Jacobo, ri Pedro y ri Juan, ri can ye principaliˈ chiquicojol ri kachˈalal, xquinabej ri rutzil ri Dios ri yatajnek chuwe riche (rixin) chi nben ri rusamaj ri Dios, riyeˈ xquichop cˈa kakˈaˈ riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi can kachibil kiˈ chupan ri samaj. Xaxu (xaxe wi) cˈa chi riyoj yojbesamej chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta, y riyeˈ yebesamej chiquicojol ri kech aj Israel ri banon ri circuncisión chique. 	 Topluluğun direkleri sayılan Yakup, Kefas ve Yuhanna bana bağışlanan lütfu sezince paydaşlığımızın işareti olarak bana ve Barnabaya sağ ellerini uzattılar. Öteki uluslara bizlerin, Yahudilere kendilerinin gitmesini uygun gördüler.


Y riyix nicˈatzin chi can sibilaj tiwajoˈ iwiˈ. Ruma tek niwajoˈ iwiˈ, can qˈuiy mac ri yixcowin nicuy. 	 Her şeyden önce birbirinizi candan sevin. Çünkü sevgi birçok günahı örter.


Y tek riyoj yojapon quiqˈui nicˈaj chic kachˈalal ri quiniman chic ri Jesucristo ri niquimol quiˈ pa rubiˈ ri Dios, nikatzijoj chique chi riyoj sibilaj yojquicot iwuma riyix, ruma icochˈon ri tijoj pokonal ri yixtajin nikˈaxaj. Y astapeˈ ikˈaxan chic qˈuiy tijoj pokonal, cˈa icukuban na icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Bu nedenle bizler, katlandığınız bütün zulüm ve sıkıntılar karşısındaki sabır ve imanınızdan ötürü Tanrının kiliseleri arasında sizinle övünüyoruz.


Wachˈalal aj Galacia, ¿achique cˈa ruma ma yixchˈobon ta jabel? ¿Y achique cˈa xixkˈolo rumariˈ tek ma ninimaj ta ri kas kitzij? Tek xa can kˈalajsan chic jabel chiwech ri achique rubanic xban chare ri Jesucristo tek xcom chuwech ri cruz kuma. 	 Ey akılsız Galatyalılar! Sizi kim büyüledi? İsa Mesih çarmıha gerilmiş olarak gözlerinizin önünde tasvir edilmedi mi?


Y yecˈo cˈa winek ri yebin: Xa can ya achi laˈ. Nicˈaj chic niquibij: Ma ya ta laˈ, xa junan yetzuˈun riqˈui ri achi riˈ, yechaˈ. Pero riyaˈ can nubij cˈa: Yin cˈa riyin riˈ. 	 Kimi, ‹‹Evet, odur›› dedi, kimi de ‹‹Hayır, ama ona benziyor›› dedi. Kendisi ise, ‹‹Ben oyum›› dedi.


Y can yacˈariˈ tek ri ixok ri chajinel ri chiriˈ pa puerta xubij chare ri Pedro: ¿La ma yit ta cami chukaˈ jun chique ri rudiscípulos re achi re chapatajnek pe? xchaˈ. Pero ri Pedro xubij: Mani, riyin ma yin ta rudiscípulo, xchaˈ. 	 Kapıcı kız Petrusa, ‹‹Sen de bu adamın öğrencilerinden değil misin?›› diye sordu. Petrus, ‹‹Hayır, değilim›› dedi.


Y pa ruqˈuisbel cˈa, ri rajaf ri ulef xuchˈob ka: ¿Achique cˈa xtintek el? xchaˈ. Y riyaˈ cˈo cˈa jun rucˈajol ri sibilaj nrajoˈ, y yacˈariˈ ri xutek el chucˈamaric ri kajbel riche (rixin) ri ulef. Ruma ri rajaf ri ulef riˈ xuchˈob chi ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri rulef, riqˈui jubaˈ can xqueniman wi chare ri rucˈajol tek xtiquitzˈet chi can ya riyaˈ ri napon quiqˈui. 	 ‹‹Bağın sahibi, ‹Ne yapacağım?› dedi. ‹Sevgili oğlumu göndereyim. Belki onu sayarlar.›


Ruma wi cˈo ajowabel kiqˈui, can nuben chake chi yojcochˈon, chi utz kanaˈoj nikaben quiqˈui quinojel, chi ma itzel ta nikanaˈ chare jun ri utz cˈo, chi ma nikayaˈ ta ka kakˈij y chi ma nikanimirisaj ta kiˈ. 	 Sevgi sabırlıdır, sevgi şefkatlidir. Sevgi kıskanmaz, övünmez, böbürlenmez.


Y tek ri achiˈaˈ ri xebe chiquicˈamaric ri apóstoles, xeˈoka y ye quicˈamom pe, xebequipabaˈ chiquiwech ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij. Y ri nimalaj sacerdote xubij chique ri apóstoles: 	 Elçileri getirip Yüksek Kurulun önüne çıkardılar. Başkâhin onları sorguya çekti: ‹‹Bu adı kullanarak öğretmeyin diye size kesin buyruk vermiştik›› dedi. ‹‹Ama siz öğretinizi Yeruşalim Kentinin her tarafına yaydınız. İlle de bizi bu adamın kanını dökmekten sorumlu göstermek istiyorsunuz.››


Riyit ixok, ¿la ma awetaman ta chi riqˈui jubaˈ xa awuma riyit nicolotej ri awachijil? Riyit achijlonel, ¿la ma awetaman ta chi riqˈui jubaˈ xa awuma riyit nicolotej ri awixjayil? 	 Ey kadın, kocanı kurtarıp kurtaramayacağını nereden biliyorsun? Ey erkek, karını kurtarıp kurtaramayacağını nereden biliyorsun?


Pero wi xa ruma natij jun cosa, xa rumariˈ nuben caˈiˈ rucˈuˈx jun kachˈalal y nitzak, ntel chi tzij chi ma nawajoˈ ta ri awachˈalal. Rumariˈ ma tikatij ta jun cosa ri xa nuben chare jun kachˈalal chi xa rumariˈ nuyaˈ ca ri Cristo. Ruma ri Cristo xcom chukaˈ ruma ri kachˈalal riˈ. 	 Yediğin bir şey yüzünden kardeşin incinmişse, artık sevgi yolunda yürümüyorsun demektir. Mesihin, uğruna öldüğü kardeşini yediklerinle mahvetme!


Timoloˈ ibeyomal riche (rixin) chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) ma nichicopir ta y ni ma nipusir ta, ri acuchi (achique) chukaˈ majun alekˈom ri nelekˈan y nelesan el. 	 Bunun yerine kendinize gökte hazineler biriktirin. Orada ne güve ne pas onları yiyip bitirir, ne de hırsızlar girip çalar.


Y tek quibixan chic cˈa ri bix riche (rixin) ri pascua, ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈel el chiriˈ pa jay y xebe ri pa juyuˈ ri Olivos rubiˈ. 	 İlahi söyledikten sonra dışarı çıkıp Zeytin Dağına doğru gittiler.


Rumariˈ can ma yiqˈuix ta chuwech ri Tito, ruma tek can cˈa ma jane tibe ta chilaˈ iwuqˈui, riyin xintzijoj chare ri Tito chi riyix sibilaj yix jabel. Y wacami xkˈalajin chi man xa choj ta xinyaˈ ikˈij riqˈui ri nuchˈabel, xa can kitzij wi xel, can achiˈel ri iwetaman riyix chi riyoj majun bey kabin ta chiwe jun tzij ri xa man ta kitzij. 	 Sizleri ona övdüm, beni utandırmadınız. Size söylediğimiz her şey nasıl doğru idiyse, sizi Titusa övmemiz de öylece doğru çıktı.


Y riyix mozos, tinimaj quitzij ri ipatrón. Riqˈui ronojel iwánima tibanaˈ ri samaj ri nicajoˈ chi niben y riqˈui xibinriˈil, achiˈel xa ta can rusamaj ri Cristo ri niben. 	 Ey köleler, dünyadaki efendilerinizin sözünü Mesihin sözünü dinler gibi saygı ve korkuyla, saf yürekle dinleyin.


Y jun achi ri cˈo chiquicojol ri winek, riqˈui ruchukˈaˈ xchˈo apo chare ri Jesús y xubij: Tijonel, riyin xaxu (xaxe wi) jun walcˈual cˈo. Ncˈutuj cˈa jun utzil chawe chi tatzuˈ jubaˈ, 	 Kalabalığın içinden bir adam, ‹‹Öğretmenim›› diye seslendi, ‹‹Yalvarırım, oğlumu bir gör, o tek çocuğumdur.


Y tek xtzˈaket cˈa ri kˈij achiˈel nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, chi ri ixokiˈ ri xeˈalan cˈo chi niquichˈajchˈojsaj quiˈ, ri María y ri José xquicˈuaj cˈa ri acˈal Jesús pa rachoch ri Dios pa Jerusalem, riche (rixin) chi xbequicˈutuˈ ca chuwech ri Ajaf Dios. 	 Musanın Yasasına göre arınma günlerinin bitiminde Yusufla Meryem çocuğu Rabbe adamak için Yeruşalime götürdüler.


Y cˈacˈariˈ xkachojmirisalaˈ kiˈ, y xkachop el bey pa tinamit Jerusalem. 	 Bir süre sonra hazırlığımızı yapıp Yeruşalime doğru yola çıktık.


Pero xa ruma chi ye qˈuiy ri yebano chi can cˈo quikˈij, niquiben chi can cˈo qˈuiy quetaman, xa rumariˈ tek riyin chukaˈ nyaˈ jubaˈ nukˈij. 	 Mademki birçokları ne olduklarıyla övünüyorlar, ben de övüneceğim.


Yacˈa ri ruwajay ri riche (rixin) ri rachoch ri Dios, ma tawetaj ta, ruma xa jachon chic pa quikˈaˈ ri winek ri ma ye israelitas ta. Cawinek caˈiˈ icˈ ri xtiquipalbej ri lokˈolaj tinamit. 	 Tapınağın dış avlusunu bırak, orayı ölçme. Çünkü orası, kutsal kenti kırk iki ay ayaklarıyla çiğneyecek olan uluslara verildi.


Y ri caˈiˈ discípulos xquicˈutuj cˈa chare: ¿Acuchi (achique) cˈa nawajoˈ chi nikaben wi ruchojmil? xechaˈ. 	 Ona, ‹‹Nerede hazırlık yapmamızı istersin?›› diye sordular.


Ri rey riˈ can yecˈo wi ri rubin chic chique chi yeˈapon chupan ri jun cˈulanen riˈ, y rumariˈ xerutek cˈa ri ye rumozos chiquisiqˈuixic (chicoyoxic) ri winek riˈ. Yacˈa tek xesiqˈuix (xeˈoyox), man chic xcajoˈ ta xebe. 	 Kral şölene davet ettiklerini çağırmak üzere kölelerini gönderdi, ama davetliler gelmek istemedi.


Ruma majun winek ri nretzelaj ta ka riˈ. Konojel xa jabel nikatzuk y nikilij ri kachˈacul. Y queriˈ cˈa tibanaˈ quiqˈui ri iwixjaylal. Achiˈel nuben ri Cristo kiqˈui riyoj ri kaniman Riyaˈ ri nibix iglesia chake. 	 Hiç kimse hiçbir zaman kendi bedeninden nefret etmemiştir. Tersine, onu besler ve kayırır; tıpkı Mesihin kiliseyi besleyip kayırdığı gibi.


Y Riyaˈ xoc cˈa el quiqˈui ri pa jucuˈ. Y can yacˈariˈ tek xtaneˈ ri cakˈikˈ. Y ri discípulos xsach quicˈuˈx tek xquitzˈet ri xbanatej y sibilaj xquimey. 	 Tekneye binip onlara katılınca rüzgar dindi. Onlarsa büyük bir şaşkınlık içindeydi.


Y ri juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij ri ye tzˈuyul apo chuwech ri Dios, can yacˈariˈ tek xexuqueˈ xemajeˈ ka riche (rixin) chi xquiyaˈ rukˈij. 	 Tanrının önünde tahtlarında oturan yirmi dört ihtiyar yüzüstü yere kapandı. Tanrıya tapınarak şöyle dediler: ‹‹Her Şeye Gücü Yeten, Var olan, var olmuş olan Rab Tanrı! Sana şükrediyoruz. Çünkü büyük gücünü kuşanıp Egemenlik sürmeye başladın.


Ri rajawaren ri caj junan cˈa riqˈui jun beyomel mukul ca pa jun ulef y xilitej ruma jun achi. Ri achi riˈ xumuk chic cˈa ca ri beyomel riˈ y niquicot ránima xtzolin y xuchop cˈa rucˈayixic ronojel ri cˈo riqˈui y cˈacˈariˈ xbe chulokˈic ri ulef ri acuchi (achique) mukul wi ri beyomel. 	 ‹‹Göklerin Egemenliği, tarlada saklı bir defineye benzer. Onu bulan yeniden sakladı, sevinçle koşup gitti, varını yoğunu satıp tarlayı satın aldı.


Y tzˈibatal chukaˈ ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, chi quinojel ri winek xquetijox na ruma ri Dios, queriˈ ri nubij. Y ri achique cˈa ri nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Nataˈ Dios y nretamaj, can xtipe cˈa chinucanoxic. 	 Peygamberlerin yazdığı gibi, ‹Tanrı onların hepsine kendi yollarını öğretecektir.› Babayı işiten ve Ondan öğrenen herkes bana gelir.


Ronojel cˈa ri pokonal riˈ xticˈulwachij pa quikˈaˈ, ruma ma quetaman ta ruwech ri Dios ri yin takayon pe, y rumariˈ yixquetzelaj, ruma icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 Bütün bunları size benim adımdan ötürü yapacaklar. Çünkü beni göndereni tanımıyorlar.


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij: Riyix winek ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, majun chiwe ri cukul ta rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Chiˈiwonojel xa yix sachnek. ¿Riyix nichˈob chi riyin can ronojel kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui y man cˈa xquitaneˈ ta chi yixincochˈ? Ticˈamaˈ cˈa pe ri cˈajol waweˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 İsa, ‹‹Ey imansız ve sapmış kuşak!›› dedi. ‹‹Sizinle daha ne kadar kalacağım? Size daha ne kadar katlanacağım? Çocuğu buraya, bana getirin.››


Y ye qˈuiy cˈa chique ri winek ri can quiniman chic, yeˈoka chukˈalajsaxic ri itzel ri ye quibanalon. 	 İman edenlerin birçoğu geliyor, yaptıkları kötülükleri itiraf edip anlatıyordu.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa chare ri ixok riˈ: Wi ta riyit awetaman achique chi sipanic ruyaˈon pe ri Dios, y awetaman ta chukaˈ achique cˈa riˈ ri nicˈutun jubaˈ ruyaˈ chawe; xa yit ta riyit ri yacˈutun ayaˈ chare, y Riyaˈ can ta nuyaˈ Ayaˈ ri can niyaˈo cˈaslen, xchaˈ ri Jesús. 	 İsa kadına şu yanıtı verdi: ‹‹Eğer sen Tanrının armağanını ve sana, ‹Bana su ver, içeyim› diyenin kim olduğunu bilseydin, sen Ondan dilerdin, O da sana yaşam suyunu verirdi.››


Tiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios. Ruma xaxu (xaxe wi) Riyaˈ ri nicowin nibano chiwe chi can nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui. Queriˈ nubij ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ri ruchˈabel ri Jesucristo ri ntzijoj riyin. Re chˈabel reˈ ma can ta kˈalajsan pe ruma ri Dios, xa cˈa ya re tiempo reˈ xukˈalajsaj jabel. 	 Tanrı, duyurduğum Müjde ve İsa Mesihle ilgili bildiri uyarınca, sonsuz çağlardan beri saklı tutulan sırrı açıklayan vahiy uyarınca sizi ruhça pekiştirecek güçtedir.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Xabachique achi ri nujech ca ri rixjayil y cˈacˈariˈ nucˈom chic jun ixok, ri achi riˈ nimacun chuwech ri rixjayil. 	 İsa onlara, ‹‹Karısını boşayıp başkasıyla evlenen, karısına karşı zina etmiş olur›› dedi.


Ruma wi can nupokonaj ri rucˈaslen re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xa ma xtril ta cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin, xa can xtril rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 ‹‹Canını kurtarmak isteyen onu yitirecek, canını benim uğruma yitiren ise onu kurtaracaktır.


Ri Melquisedec can sibilaj nim rukˈij. Ruma ketaman chi ri niyaˈo ri bendición más nim rukˈij que chuwech ri nicˈulu ri bendición. 	 Hiç kuşkusuz, kutsayan kutsanandan üstündür.


Riyix xa can tichajij cˈa apo jabel ri icˈaslen. Can tiwoyobej cˈa, y tibanaˈ chukaˈ orar, ruma xa ma iwetaman ta ajan (jampeˈ) xtapon ri rukˈijul tek xquipe chic jun bey. 	 Dikkat edin, uyanık kalın, dua edin. Çünkü o anın ne zaman geleceğini bilemezsiniz.


Ruma ri Dios ma ya ta rubanic ri winek ri nutzuˈ. Riyaˈ nutzuˈ ri utz o ma utz ta ri niquibanalaˈ ri winek. 	 Çünkü Tanrı insanlar arasında ayrım yapmaz.


Y can ya cˈa ri Bernabé y ri Saulo ri xequitek el riche (rixin) chi ye riyeˈ ri xeˈucˈuan el ronojel ri xmolotej el riche (rixin) chi yequitoˈ ri kachˈalal ri niquitij wayjal. Y ronojel cˈa ri quicˈuan el ri Bernabé y ri Saulo, xbequijachaˈ cˈa pa quikˈaˈ ri ancianos riche (rixin) ri iglesia pa Judea. 	 Bu kararı yerine getirip bağışlarını Barnaba ve Saul'un eliyle kilisenin ihtiyarlarına gönderdiler.


Y quinojel cˈa ri xquecˈutun quitoˈic chare ri Ajaf, can xquecolotej wi. 	 O zaman Rabbi adıyla çağıran herkes kurtulacak.›


Ri ye caˈiˈ cˈa achiˈaˈ riˈ can niquitzuˈ wi cˈa ri benak quiqˈui, pero cˈo cˈa banayon chique chi ma niquetamaj ta ruwech. 	 Ama onların gözleri Onu tanıma gücünden yoksun bırakılmıştı.


Ruma ri nibano chˈajchˈoj chare ri kacˈaslen, can Rucˈajol wi ri Dios. Y riyoj ri banon chic chˈajchˈoj chare ri kacˈaslen, yoj ralcˈual chic ri Dios. Rumariˈ ri Jesús ma niqˈuix ta nubij wachˈalal chake. 	 Çünkü hepsi -kutsal kılan da kutsal kılınanlar da- aynı Babadandır. Bunun içindir ki, İsa onlara ‹‹kardeşlerim›› demekten utanmıyor.


Y tek xchˈobotej chuwech, xubij: Más utz quenwulaj na el re cocoj tak nucˈujay, y yenben chic nicˈaj más ye nimaˈk. Y chupan ri nucˈujay riˈ xquenyacalaˈ wi ri cˈo wuqˈui y ronojel ri nucosecha. 	 Sonra, ‹Şöyle yapacağım› dedi. ‹Ambarlarımı yıkıp daha büyüklerini yapacağım, bütün tahıllarımı ve mallarımı oraya yığacağım.


Y chiriˈ sibilaj xquicot ri iwánima wuma riyin. Can xkˈalajin cˈa chi sibilaj xiniwajoˈ. Y riyin wetaman chi wi xa ta can cˈo xcˈatzin wi riche (rixin) chi xiwelesaj ta ri runakˈ tak iwech, riche (rixin) chi xiyaˈ ta chuwe riyin, riyix can ta xiben. ¿Y acuchi (achique) cˈa xbe wi ri quicoten riˈ ri xcˈojeˈ iwuqˈui pa nabey mul? 	 Şimdi o sevincinize ne oldu? Sizin için tanıklık ederim ki, elinizden gelse gözlerinizi oyar bana verirdiniz.


Tinatej cˈa chiwe ri kˈij ri xekˈax yan ca, tek riyix xa cˈa jubaˈ tisakirisex ri icˈaslen. Can xkˈax cˈa ruwiˈ ri pokonal ri xitij chiriˈ. Pero can xicochˈ. 	 Sizlerse aydınlandıktan sonra acılarla dolu büyük bir mücadeleye dayandığınız o ilk günleri anımsayın.


Y tek riyaˈ ntel cˈa el ri pa puerta, cˈo chic cˈa jun ixok aj icˈ ri xtzˈeto riche (rixin) y xubij cˈa chique ri yecˈo apo chiriˈ: Re jun achi reˈ can rachibil chukaˈ ri Jesús ri nipe pa tinamit Nazaret, xchaˈ chique. 	 Sonra avlu kapısının önüne çıktı. Onu gören başka bir hizmetçi kız orada bulunanlara, ‹‹Bu adam Nasıralı İsayla birlikteydi›› dedi.


Y wacami cˈa, ri yixcˈo chiriˈ, ticˈuluˈ ri rutzil iwech ri niquitek el ri kachˈalal ri yecˈo waweˈ pa tinamit ri nibix Babilonia chare, kachˈalal ri can ye chaˈon wi ruma ri Dios, can achiˈel ri xixruchaˈ riyix ri chiriˈ. Chukaˈ ticˈuluˈ ri rutzil iwech ri nutek el ri jun ri can achiˈel nucˈajol, ri Marcos rubiˈ. 	 Sizler gibi seçilmiş olan Babildeki kilise ve oğlum Markos size selam ederler.


Ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri cablajuj rudiscípulos, y xuyaˈ uchukˈaˈ chique y xuyaˈ kˈatbel tzij pa quikˈaˈ riche (rixin) chi yecowin yequelesaj quinojel quiwech itzel tak espíritu, y riche (rixin) chukaˈ yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. 	 İsa, Onikileri yanına çağırıp onlara bütün cinler üzerinde ve hastalıkları iyileştirmek için güç ve yetki verdi.


Y ri caj xecˈol el achiˈel tibor el jun wuj. Y quinojel juyuˈ y ri ruwachˈulef ri yecˈo pa tak yaˈ xeˈel el ri acuchi (achique) yecˈo wi. 	 Gökyüzü dürülen bir tomar gibi ortadan kalktı. Her dağ, her ada yerinden sökülüp alındı.


Pero jun cˈa chique ri achiˈaˈ ri nikˈaxan ri nubij ri ley xubij chare ri Jesús: Tijonel, tek riyit nabij queriˈ, ma xu (xe) ta wi chique ri fariseos nabij wi, xa can chake chukaˈ riyoj nabij wi, xchaˈ chare. 	 Kutsal Yasa uzmanlarından biri söz alıp İsaya, ‹‹Öğretmenim, bunları söylemekle bize de hakaret etmiş oluyorsun›› dedi.


Chupan cˈa ri aldea ri Betania rubiˈ ri quitinamit ri María y ri Marta ri cachˈalal quiˈ, cˈo cˈa jun yawaˈ. Ri yawaˈ riˈ Lázaro rubiˈ. 	 Meryem ile kızkardeşi Martanın köyü olan Beytanyadan Lazar adında bir adam hastalanmıştı.


Y Riyaˈ can xuyaˈ cˈa ri utzil pa kawiˈ quiqˈui ri nicˈaj chic wech tak apóstoles y xuben chake chi xoj‑oc apóstoles. Queriˈ xuben chake ruma xrajoˈ chi pa rubiˈ Riyaˈ nikatzijoj ri ruchˈabel riche (rixin) chi ninimex cuma quinojel ri winek pa ronojel ruwachˈulef. 	 Her ulustan insanın iman edip söz dinlemesini sağlamak için Mesih aracılığıyla ve Onun adı uğruna Tanrı lütfuna ve elçilik görevine sahip olduk.


Riyeˈ xquichˈob chi majun nicˈatzin wi niquetamaj ruwech ri Dios. Rumariˈ ri Dios xeruyaˈ ca. Tiyojtej na cˈa ri quinaˈoj y tiquibanalaˈ na cˈa ri xajan chi niban. 	 Tanrıyı tanımakta yarar görmedikleri için Tanrı onları yararsız düşüncelere, yakışıksız davranışlara teslim etti.


Ri xechaˈox (xechaˈ) ruma ri rutzil ri Dios, ma xechaˈox (xechaˈ) ta ruma cˈo utzilaj samaj xquibanalaˈ. Ruma wi ta xechaˈox (xechaˈ) ruma cˈo utzilaj samaj xquibanalaˈ, man ta nibix chi xechaˈox (xechaˈ) ruma ri rutzil ri Dios. 	 Eğer bu, lütufla olmuşsa, iyi işlerle olmamış demektir. Yoksa lütuf artık lütuf olmaktan çıkar!


Y tek riyeˈ ye xulan cˈa pe chuwech ri juyuˈ, ri Jesús xuchilabej chique ri rudiscípulos chi majun achoj chare tiquitzijoj wi ri xquitzˈet, utz niquitzijoj pero cˈa ya tek ri Cˈajolaxel cˈastajnek chic pe chiquicojol ri caminakiˈ; cˈa yacˈariˈ tek utz niquitzijoj. 	 Dağdan inerlerken İsa, İnsanoğlu ölümden dirilmeden orada gördüklerini hiç kimseye söylememeleri için onları uyardı.


Nataˈ Dios, riyin can nwajoˈ cˈa chi quinojel ri ye ayaˈon chuwe xquebecˈojeˈ ta cˈa wuqˈui chilaˈ chicaj; riche (rixin) chi niquitzˈet ta cˈa ri nukˈij nucˈojlen ri ayaˈon; ruma can yin awajowan wi pe tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. 	 Baba, bana verdiklerinin de bulunduğum yerde benimle birlikte olmalarını ve benim yüceliğimi, bana verdiğin yüceliği görmelerini istiyorum. Çünkü dünyanın kuruluşundan önce sen beni sevdin.


Majun cˈa discípulo ri más ta nim rukˈij que chuwech ri rutijonel. Chukaˈ majun mozo ri más ta nim rukˈij que chuwech ri rupatrón. 	 ‹‹Öğrenci öğretmeninden, köle efendisinden üstün değildir.


Ri ruteˈ rutataˈ ri Moisés ruma chi can quicukuban chukaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xquewaj ri Moisés oxiˈ icˈ tek xalex. Queriˈ xquiben ruma ri Moisés jun ti acˈal ri jabel oc. Y riyeˈ ma xquixibij ta quiˈ chuwech ri rey Faraón ri biyon chi quecamisex quinojel ri tak cˈajolaˈ (alaboniˈ) ri xa cˈa calaxic. 	 Musa doğduğunda annesiyle babası onu imanla üç ay gizlediler. Çünkü çocuğun güzel olduğunu gördüler ve kralın fermanından korkmadılar.


Wi cˈo pan iwánima ri Espíritu riche (rixin) ri Dios ri xcˈason el riche (rixin) ri Jesús chiquicojol ri caminakiˈ, ri Dios ri xcˈason cˈa el riche (rixin) ri Cristo Jesús, xquixrucˈasoj chukaˈ el riyix chiquicojol ri caminakiˈ. Ruma ri Espíritu riche (rixin) Riyaˈ can cˈo iwuqˈui. 	 Mesih İsayı ölümden dirilten Tanrının Ruhu içinizde yaşıyorsa, Mesihi ölümden dirilten Tanrı, içinizde yaşayan Ruhuyla ölümlü bedenlerinize de yaşam verecektir.


Y ri rudiscípulos xquibij cˈa chare: Tijonel, xa cˈareˈ ca tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij quicˈualon chic abej chawij riche (rixin) chi yatquicamisaj. ¿Can nawajoˈ cˈa chi yatzolin chic chilaˈ? xechaˈ chare. 	 Öğrenciler, ‹‹Rabbî›› dediler, ‹‹Yahudi yetkililer demin seni taşlamaya kalkıştılar. Yine oraya mı gidiyorsun?››


Pero rajawaxic chi nnataj el chiwe riche (rixin) chi ma nimestaj ta, y rumariˈ ma xinpokonaj ta xintzˈibaj chic el chupan re wuj reˈ. Xintzˈibaj el chiwe, ruma ri rutzil ri Dios ri ruyaˈon chuwe, 	 Yine de Tanrının bana bağışladığı lütufla bazı noktaları yeniden anımsatmak için size yazma cesaretini gösterdim.


Y ri cajiˈ riˈ, cˈo waktek quixicˈ chiquijujunal, y can nojnek wi cˈa ri quij y ri ruxeˈ tak quixicˈ riqˈui ri runakˈ tak quiwech. Y chi pakˈij chi chakˈaˈ niquiyaˈ rukˈij ri Dios, y niquibij: Lokˈolaj, lokˈolaj, lokˈolaj wi ri Ajaf. Dios ri can cˈo uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel. Riyaˈ can cˈo wi pe ri pa rutiquiribel, cˈo re wacami, y xticˈojeˈ chukaˈ re xtibe kˈij xtibe sek, yechaˈ cˈa. 	 Dört yaratığın her birinin altışar kanadı vardı. Yaratıkların her yanı, kanatlarının alt tarafı bile gözlerle kaplıydı. Gece gündüz durup dinlenmeden şöyle diyorlar: ‹‹Kutsal, kutsal, kutsaldır, Her Şeye Gücü Yeten Rab Tanrı, Var olmuş, var olan ve gelecek olan.››


Riche (rixin) chi queriˈ xabachique cˈa winek ri xtiniman ri Cˈajolaxel, ma xtibe ta pa tijoj pokonal, xa can xticˈojeˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Öyle ki, Ona iman eden herkes sonsuz yaşama kavuşsun.


Riyix xa ya cˈa ri nuben ri jun ri oconek itataˈ, xa yariˈ ri niben, xchaˈ ri Jesús chique. Y riyeˈ xquibij cˈa chare: Riyoj ma caˈiˈ oxiˈ ta ri katataˈ. Xa can xu (xe wi) cˈa Jun ri Katataˈ, y riˈ ya ri Dios, xechaˈ. 	 Siz babanızın yaptıklarını yapıyorsunuz.›› ‹‹Biz zinadan doğmadık. Bir tek Babamız var, o da Tanrıdır›› dediler.


Y rumariˈ yecˈo apo riqˈui ri Dios, chupan ri rachoch, y chi pakˈij chi chakˈaˈ niquiben rusamaj. Y ri Dios tzˈuyul cˈa chupan ri lokˈolaj ruchˈacat ye ruchajin, ruma can quiqˈui cˈo wi. 	 Bunun için, ‹‹Tanrının tahtı önünde duruyor, Tapınağında gece gündüz Ona tapınıyorlar. Tahtta oturan, çadırını onların üzerine gerecek.


Y riyin can cukul cˈa nucˈuˈx riqˈui ri Dios chi ri caminakiˈ cˈo na cˈa jun kˈij tek xquecˈastej. Can xquecˈastej cˈa pe ri ye choj y ri ma ye choj ta. Y ri wech aj Israel can queriˈ chukaˈ ri coyoben chi nibanatej. 	 Aynı bu adamların kabul ettiği gibi, hem doğru kişilerin hem doğru olmayanların ölümden dirileceğine dair Tanrıya umut bağladım.


Y nicˈatzin chukaˈ chi can jabel yerucˈul apo ri kachˈalal pa rachoch, ri xa cˈa pa jun chic tinamit yepe wi. Nicˈatzin chi xaxu (xaxe wi) ri utz nurayij chi nuben. Y nicˈatzin chi nuchˈob jabel ri yerubanalaˈ. Nicˈatzin chi rucˈuan jun cˈaslen choj chiquiwech ri winek, y jun chˈajchˈojlaj cˈaslen chuwech ri Dios y ma tuyaˈ ta kˈij chare ri mac. 	 Tersine, konuksever, iyiliksever, sağduyulu, adil, pak, kendini denetleyebilen biri olmalı.


Y rumariˈ ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj), y riche (rixin) chi xtzijon quiqˈui, xerucusaj cˈambel tak tzij. Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique modo chi ri Satanás can ya riyaˈ mismo nrokotaj el riˈ? 	 Bunun üzerine İsa din bilginlerini yanına çağırıp onlara benzetmelerle seslendi. ‹‹Şeytan, Şeytanı nasıl kovabilir?›› dedi.


Y ri Jesús can cˈa nichˈo na cˈa quiqˈui ri rudiscípulos, tek yariˈ xoka ri Judas ri jun chique ri cablajuj rudiscípulos, y ye rucˈuan cˈa apo ye qˈuiy winek ri ye quicˈualon cheˈ y espada. Quinojel riˈ ye takon cˈa el cuma ri principaliˈ tak sacerdotes y cuma chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek. 	 İsa daha konuşurken, Onikilerden biri olan Yahuda geldi. Yanında, başkâhinlerle halkın ileri gelenleri tarafından gönderilmiş kılıçlı sopalı büyük bir kalabalık vardı.


Y yacˈariˈ tek ri Cornelio xubij: Pa cajiˈ kˈij ca achiˈel re hora reˈ, pa tak a las tres riche (rixin) ri tikakˈij tek riyin majun waˈin nbanon ta, y yitajin chi oración waweˈ pa wachoch, yacˈariˈ tek xucˈut cˈa riˈ jun achiˈel achi chinuwech ri nitzˈitzˈan ri rutziak. 	 Kornelius, ‹‹Üç gün önce bu sıralarda, saat üçte evimde dua ediyordum›› dedi. ‹‹Birdenbire, parlak giysili bir adam önüme çıkıverdi.


Ri David xbe cˈa chucanoxic wey chiriˈ pa rachoch ri Dios, y can ya ri lokˈolaj tak caxlan wey ri xbejach pe chare. Riyaˈ xutij ri lokˈolaj tak caxlan wey riˈ y xuyaˈ chukaˈ chique ri ye benak riqˈui. Pero ma riqˈui wi riˈ, ma mac ta ri xquiben, astapeˈ ri caxlan wey riˈ xaxu (xaxe wi) ri sacerdotes yetijo. 	 ‹‹Tanrının evine girdi, kendisinin ve yanındakilerin yemesi yasak olan, ancak kâhinlerin yiyebileceği adak ekmeklerini yedi.


Ruma chi ri Dios xiruchaˈ riyin ri rusamajel ri xa majun oc nukˈij. Y janipeˈ ri xtibe apo, ri winek xtiquibij chi jabel ruwanukˈij. 	 Çünkü O, sıradan biri olan kuluyla ilgilendi. İşte, bundan böyle bütün kuşaklar beni mutlu sayacak.


Ruma wi riyix xaxu (xaxe wi) ri winek ri yeˈajowan iwuche (iwixin) ri yeˈiwajoˈ, ¿la can cˈo ta cami rajel ruqˈuexel xticˈul? Ruma ri cˈutuy tak alcawal queriˈ chukaˈ niquiben; riyeˈ yecajoˈ xaxu (xaxe wi) ri yeˈajowan quiche (quixin). 	 Eğer yalnız sizi sevenleri severseniz, ne ödülünüz olur? Vergi görevlileri de öyle yapmıyor mu?


Y yecˈo cˈa chique ri winek, tek xquicˈaxaj ka ri chˈabel ri xerubij ri Jesús, xquibij cˈa: Kas kitzij wi chi ya profeta laˈ ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios; achiˈel ri bitajnek ca, ri can cˈo chi nipe na. 	 Halktan bazıları bu sözleri işitince, ‹‹Gerçekten beklediğimiz peygamber budur›› dediler.


Ri Pedro xuchop cˈa apo rukˈaˈ ri ixok riche (rixin) chi xpaˈeˈ. Y ri Pedro xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri malcaniˈ tak ixokiˈ y ri nicˈaj chic lokˈolaj tak kachˈalal, riche (rixin) chi xberucˈutuˈ pe ri Dorcas chiquiwech. Riyaˈ man cˈa caminek ta chic. 	 Petrus elini uzatarak onu ayağa kaldırdı. Sonra kutsallarla dul kadınları çağırdı, Ceylanı diri olarak onlara teslim etti.


Ruma yecˈo ye qˈuiy ri ma yeniman ta tzij. Ri winek riˈ niquitzijoj chˈabel ri majun rejkalen y can yequikˈol wi ri winek. Y ri más yebano queriˈ, xa ye ri nuwinak aj Israel ri yebin chi ri kachˈalal achiˈaˈ can rajawaxic chi niban ri circuncisión chique riche (rixin) chi yecolotej. 	 Çünkü asi, boşboğaz, aldatıcı birçok kişi vardır. Özellikle sünnet yanlıları bunlardandır.


Yereˈ ri ma xeka ta pa tak mac quiqˈui ixokiˈ, xa can ye chˈajchˈoj wi, y can quitzekelben ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xabacuchi (xabachique) nibe wi. Yereˈ ri nabey ri xecol pe chiquicojol ri winek, riche (rixin) chi yeˈoc achiˈel nabey ofrenda chare ri Dios y chare ri Jesucristo ri can achiˈel Alaj Carneˈl. 	 Kendilerini kadınlarla lekelememiş olanlar bunlardır. Pak kişilerdir. Kuzu nereye giderse ardısıra giderler. Tanrıya ve Kuzuya ait olacakların ilk bölümü olmak üzere insanlar arasından satın alınmışlardır.


Ri Judas ri nijacho el ri Jesús can rubin cˈa pe chique ri ye petenak riqˈui, chi achique rubanic xtuben riche (rixin) chi xtucˈut ri Jesús chiquiwech. Riyaˈ rubin cˈa pe chique: Ya cˈa ri xquijel apo riqˈui y xtintzˈumaj (xtintzˈubaj) ruchiˈ, yariˈ ri Jesús. Tichapaˈ chi utz riche (rixin) chi ma nanmej ta ca chiwech. 	 İsaya ihanet eden Yahuda, ‹‹Kimi öpersem, İsa Odur. Onu tutuklayın, güvenlik altına alıp götürün›› diye onlarla sözleşmişti.


Y tek xapon cˈa ri hora, ri Jesús y ri cablajuj apóstoles xetzˈuyeˈ apo ri pa mesa. 	 Yemek saati gelince İsa, elçileriyle birlikte sofraya oturdu ve onlara şöyle dedi: ‹‹Ben acı çekmeden önce bu Fısıh yemeğini sizinle birlikte yemeyi çok arzulamıştım.


Xaxu (xaxe wi) Riyaˈ ri Dios cˈo y majun chic jun. Riyaˈ cˈo ronojel etamabel riqˈui. Tikayaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen Riyaˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Xaxu (xaxe wi) ruma ri Jesucristo yojcowin nikayaˈ rukˈij ri Dios. Amén. 	 Bilge olan tek Tanrı'ya İsa Mesih aracılığıyla sonsuza dek yücelik olsun! Amin.


Ketaman chukaˈ chi yoj riche (rixin) chic ri Dios. Yecˈa ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, cˈa yecˈo na pa rukˈaˈ ri itzel winek. 	 Biliyoruz ki, biz Tanrıdanız, bütün dünya ise kötü olanın denetimindedir.


Ri Jesús xutzijoj chic cˈa jun cˈambel tzij chiquiwech ri winek, y xubij cˈa: Ri rajawaren ri caj, junan cˈa riqˈui jun achi ri xberuticaˈ ca jun utzilaj ijaˈtz pa rulef. 	 İsa onlara başka bir benzetme anlattı: ‹‹Göklerin Egemenliği, tarlasına iyi tohum eken adama benzer›› dedi.


Y majun cˈa xtibin ta chi yareˈ cˈo waweˈ, o yalaˈ cˈo chilaˈ, ruma chi ri rajawaren ri Dios cˈo chic chicojol, xchaˈ ri Jesús. 	 İnsanlar da, ‹İşte burada› ya da, ‹İşte şurada› demeyecekler. Çünkü Tanrının Egemenliği içinizdedir.››


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin cˈo cˈa chukaˈ jun ri nwajoˈ ncˈutuj chiwe, y wi riyix xtibij chuwe, riyin chukaˈ xtinbij cˈa chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yenbanalaˈ quereˈ. 	 İsa onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Ben de size bir soru soracağım. Bana yanıt verirseniz, ben de size bunları hangi yetkiyle yaptığımı söylerim.


Ruma riche (rixin) chi xintek ri kachˈalal Tito ri chilaˈ iwuqˈui, nabey xincˈutuj na sibilaj utzil chare, y cˈacˈariˈ xbe iwuqˈui, rachibilan el jun chic kachˈalal. ¿La xixrukˈol cami ri kachˈalal Tito? Ma que ta riˈ. Riyaˈ can ucˈuan wi ruma ri Lokˈolaj Espíritu, can achiˈel ri nucˈaslen riyin, can queriˈ chukaˈ ri rucˈaslen riyaˈ. 	 Titusu size gelmeye isteklendirdim ve öbür kardeşi de onunla birlikte gönderdim. Titus sizi sömürmedi, değil mi? Aynı ruhla davranmadık mı, aynı yolu izlemedik mi?


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri Dios xuyaˈ chique achiˈel jun nimalaj waran y can achiˈel majun nichˈobotej ta chiquiwech. Can achiˈel ta ye moyirnek y ma yeˈacˈaxan ta, queriˈ quibanon cˈa wacami. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 Yazılmış olduğu gibi: ‹‹Tanrı onlara uyuşukluk ruhu verdi; Bugüne dek görmeyen gözler, duymayan kulaklar verdi.››


Y wi ri Dios queriˈ yeruwik ri kˈayis, ri wacami cˈo pa juyuˈ y chuaˈk xa niyaˈ pa kˈakˈ, ¿cˈa ta cˈa riyix winek chi man ta xtuyaˈ itziak ri Dios? Rumariˈ, ¿achique cˈa ruma tek xa ma nicukubaˈ ta icˈuˈx riqˈui? 	 Ey kıt imanlılar, bugün var olup yarın ocağa atılacak olan kır otunu böyle giydiren Tanrının sizi de giydireceği çok daha kesindir.


Y ri rech mozo can yacˈariˈ xxuqueˈ ka chuwech riche (rixin) chi nucˈutuj cˈa utzil chare; y xubij cˈa: Quinawoyobej na jubaˈ y riyin xtintoj ronojel nucˈas chawe, xchaˈ. 	 Bu köle yüzüstü yere kapandı, ‹Ne olur, sabret! Borcumu ödeyeceğim› diye yalvardı.


Riyaˈ xa quiyon cˈa ri Pedro y ri ye caˈiˈ rucˈajol ri achi Zebedeo rubiˈ ri xerucˈuaj el. Yacˈariˈ tek Riyaˈ can xunaˈ yan kˈaxon ruma ri xtiberucˈulwachij. Can jun nimalaj bis cˈa ri xpe pa ránima. 	 Petrus ile Zebedinin iki oğlunu yanına aldı. Kederlenmeye, ağır bir sıkıntı duymaya başlamıştı.


Y can nbij cˈa chiwe chi xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi nikˈax ri jun chicop ri camello rubiˈ pa ti rachek jun bak riche (rixin) tˈisoˈn (tzˈisoˈn), que chuwech chi ntoc jun beyon pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Yine şunu söyleyeyim ki, devenin iğne deliğinden geçmesi, zenginin Tanrı Egemenliğine girmesinden daha kolaydır.››


Y ri Jesús can yacˈariˈ xutzijoj jun cˈambel tzij chare ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley: Cˈo cˈa jun achi ri elenak pe ri pa tinamit Jerusalem y xulan ka riche (rixin) chi nibe ka cˈa pa tinamit Jericó. Pero ri achi riˈ xebeˈel pe alekˈomaˈ chrij pa bey, y ri alekˈomaˈ riˈ ronojel xquelesaj el chare. Hasta ri rutziak ri rucusan ri achi xquelesaj el chrij. Y sibilaj xquisoc ca ruma sibilaj xquichˈey ca. Ri achi riˈ xpuneˈ cˈa ca ri chiriˈ pa bey y xa jubaˈ ma nicom. 	 İsa şöyle yanıt verdi: ‹‹Adamın biri Yeruşalimden Erihaya inerken haydutların eline düştü. Onu soyup dövdüler, yarı ölü bırakıp gittiler.


Y ri cánima ri winek ri yecˈo chuxeˈ ri altar riˈ, can niquirek cˈa quichiˈ chubixic: Lokˈolaj y kitzij Kajaf, ¿Ajan (jampeˈ) cˈa nakˈet tzij pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef? ¿Ajan (jampeˈ) cˈa nayaˈ ruqˈuexel chique ruma xojquicamisaj riyoj? yechaˈ. 	 Yüksek sesle feryat ederek şöyle diyorlardı: ‹‹Kutsal ve gerçek olan Efendimiz! Yeryüzünde yaşayanları yargılayıp onlardan kanımızın öcünü almak için daha ne kadar bekleyeceksin?››


Yacˈariˈ tek xtitzˈetetej jun retal chilaˈ chicaj chi yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol ri yin petenak. Yacˈariˈ tek xqueˈokˈ quinojel quiwech chi winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, tek xquinquitzˈet chi yin cˈa riyin ri yin petenak pa sutzˈ ri chilaˈ chicaj, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen. 	 ‹‹O zaman İnsanoğlunun belirtisi gökte görünecek. Yeryüzündeki bütün halklar ağlayıp dövünecek, İnsanoğlunun gökteki bulutlar üzerinde büyük güç ve görkemle geldiğini görecekler.


yariˈ ri banayon chuwe chi xinoc rusamajel ri Jesucristo, riche (rixin) chi ntzijoj chique ri winek ri ma ye israelitas ta ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. Y queriˈ riyeˈ niquijech ri quicˈaslen chare ri Dios ruma ri nusamaj riyin. Riyeˈ can yeka wi chuwech ri Dios, ruma ri Lokˈolaj Espíritu nuchˈajchˈojsaj ri quicˈaslen. 	 Ben Tanrının lütfuyla uluslar yararına Mesih İsanın hizmetkârı oldum. Tanrının Müjdesini bir kâhin olarak yaymaktayım. Öyle ki uluslar, Kutsal Ruhla kutsal kılınarak Tanrıyı hoşnut eden bir sunu olsun.


Y tek xtapon cˈa chukaˈ ri kˈij riche (rixin) chi xtikˈat tzij pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ, xticˈastej cˈa pe ri jun reina ri xcˈojeˈ ojer ca, ri xkˈato tzij pa ruwiˈ ri ruwachˈulef ri cˈo pa sur. Y xtubij cˈa chi ma utz ta xquiben ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ. Ruma tek xcˈaseˈ ri jun reina riˈ, sibilaj nej xbiyin wi riche (rixin) chi xoracˈaxaj ri runaˈoj ri jun rey riche (rixin) re Israel, ri xubiniˈaj Salomón ri xcˈojeˈ ojer ca, y wacami yincˈo riyin ri más nim nukˈij que chuwech ri rey Salomón. Y xa ma yinquinimaj ta ri winek, xchaˈ ri Jesús. 	 Güney Kraliçesi, yargı günü bu kuşakla birlikte kalkıp bu kuşağı yargılayacak. Çünkü kraliçe, Süleymanın bilgece sözlerini dinlemek için dünyanın ta öbür ucundan gelmişti. Bakın, Süleymandan daha üstün olan buradadır.


Ticˈuaj cˈa ri cˈacˈacˈ cˈaslen ri ruyaˈon ri Dios chiwe; can achiˈel tek niwik iwiˈ riqˈui cˈacˈacˈ tak tziek; jun cˈaslen ri can achiˈel cˈaslen riche (rixin) ri Dios, ri can kitzij chi choj y chˈajchˈoj. 	 gerçek doğruluk ve kutsallıkta Tanrıya benzer yaratılan yeni yaradılışı giyinmeyi öğrendiniz.


Y majun winek ri nutzij ta jun kˈakˈ y cˈacˈariˈ nuyaˈ ta acuchi (achique) ri ma nikˈalajin ta pe, o nuyaˈ ta chuxeˈ jun almul. Ri winek ri nutzij jun kˈakˈ, can cˈo rucˈojlibel ri acuchi (achique) nuyaˈ wi riche (rixin) chi queriˈ niquitzˈet quibey ri yeˈoc apo pa jay. 	 ‹‹Hiç kimse kandil yakıp onu gizli yere ya da tahıl ölçeğinin altına koymaz. Tersine, içeri girenler ışığı görsünler diye onu kandilliğe koyar.


Y yacˈariˈ tek nicˈaj chique ri achiˈaˈ saduceos xeˈapon riqˈui ri Jesús ruma cˈo nicajoˈ niquicˈutuj chare. Ri achiˈaˈ riˈ ma niquinimaj ta cˈa chi ri caminakiˈ can xquecˈastej chic pe. Y rumacˈariˈ riyeˈ xquibij chare ri Jesús: 	 Ölümden sonra dirilişi yadsıyan Sadukilerden bazıları İsaya gelip şunu sordular: ‹‹Öğretmenimiz, Musa yazılarında bize şöyle buyurmuştur: ‹Eğer bir adamın evli kardeşi çocuksuz ölürse, adam ölenin karısını alıp soyunu sürdürsün.›


Ri nicˈaj chic ri yecˈo wuqˈui, xaxu (xaxe wi) ri nicˈatzin ka chique riyeˈ ri niquichˈob, y ma niquichˈob ta achique ri nicˈatzin pa rusamaj ri Cristo Jesús. 	 Herkes kendi işini düşünüyor, Mesih İsanınkini değil.


Y ri rey xerutek chic el nicˈaj rumozos y xubij el chique: Tibij chique quinojel ri nyaˈon chic rutzijol chique chrij re jun nimakˈij reˈ, chi ronojel cˈo chic riche (rixin) chi nikaben ri waˈin. Ri achij tak nuwáquix y ri nicˈaj chic chicop ri xentiojirisaj riche (rixin) chi yecˈatzin chupan re kˈij reˈ, xecamisex yan y xechojmirisex yan riche (rixin) chi yetij. Can ronojel cˈa cˈo chic, quixchaˈ chique. Chi can quepe cˈa chupan re jun cˈulanen reˈ, xchaˈ el chique. 	 ‹‹Kral yine başka kölelerini gönderirken onlara dedi ki, ‹Davetlilere şunu söyleyin: Bakın, ben ziyafetimi hazırladım. Sığırlarım, besili hayvanlarım kesildi. Her şey hazır, buyrun şölene!›


Y ri Jesús xubij chique: Jaˈ (je), can kitzij wi ri nibij. Ruma riyin can xintzˈet chi ri Satanás xunaˈ yan chi xchˈacatej, ruma can achiˈel nuben ri kˈakˈ riche (rixin) ri coklajay chicaj, queriˈ xuben riyaˈ tek xtzak pe. 	 İsa onlara şöyle dedi: ‹‹Şeytanın gökten yıldırım gibi düştüğünü gördüm.


Pero nabey nicˈojeˈ ri kachˈacul riche (rixin) re ruwachˈulef, cˈacˈariˈ xticˈojeˈ ri kachˈacul riche (rixin) chilaˈ chicaj. Y ma ya ta cˈa ri kachˈacul riche (rixin) chilaˈ chicaj ri nicˈojeˈ nabey. 	 Önce ruhsal olan değil, doğal olan geldi. Ruhsal olan sonra geldi.


Y ri circuncisión ri xban chare, retal chi xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac ruma xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Pero riyaˈ xtzˈetetej yan ruma ri Dios chi majun rumac tek cˈa ma jane banon ta ri circuncisión chare, y rumariˈ nibix chi riyaˈ quitataˈ quinojel ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios y yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac, astapeˈ ma banon ta ri circuncisión chique. 	 İbrahim daha sünnetsizken imanla aklandığının kanıtı olarak sünnet işaretini aldı. Öyle ki, sünnetsiz oldukları halde iman edenlerin hepsinin babası olsun, böylece onlar da aklanmış sayılsın.


Y tek ri capitán xracˈaxaj cˈa ri nitzijox chrij ri Jesús, riyaˈ xerutek nicˈaj rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, achiˈaˈ israelitas, riche (rixin) chi queriˈ niquicˈutuj jun utzil chare ri Jesús chi tipe jubaˈ, riche (rixin) chi norucˈachojsaj ca ri rumozo. 	 İsayla ilgili haberleri duyan yüzbaşı, gelip kölesini iyileştirmesini rica etmek üzere Ona Yahudilerin bazı ileri gelenlerini gönderdi.


Y chubanic cˈa riˈ tek xitak el cuma ri principaliˈ tak sacerdotes cˈa pa tinamit Damasco, y can yaˈon cˈa el chukaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ cuma riyeˈ. 	 ‹‹Bir keresinde başkâhinlerden aldığım yetki ve görevle Şama doğru yola çıkmıştım.


¿La cˈo cami jun winek ri netaman achique nuchˈob jun chic winek? Majun chic. Xaxu (xaxe wi) ri ruˈespíritu riyaˈ mismo ri etamayon achique nuchˈob ka. Y queriˈ chukaˈ majun etamayon ta ri ruchˈobonic ri Dios, xa can xu (xe wi) ri Espíritu riche (rixin) ri Dios. 	 İnsanın düşüncelerini, insanın içindeki ruhundan başka kim bilebilir? Bunun gibi, Tanrının düşüncelerini de Tanrının Ruhundan başkası bilemez.


Yacˈa ri Jesús xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Janipeˈ caxlan wey cˈo iwuqˈui? xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij: Riyoj xaxu (xaxe wi) wukuˈ caxlan wey y caˈiˈ oxiˈ tak car cˈo kiqˈui, xechaˈ chare. 	 İsa, ‹‹Kaç ekmeğiniz var?›› diye sordu. ‹‹Yedi ekmekle birkaç küçük balığımız var›› dediler.


Y man ta jun quimac, wi ta riyin man ta nbanon nimaˈk tak milagros chiquiwech, milagros ri majun chic jun banayon ta. Yacˈa re wacami riyeˈ can xquitzˈet yan ri milagros riˈ y ma riqˈui wi riˈ xa yinquetzelaj riyin y niquetzelaj chukaˈ ri Nataˈ. 	 Başka hiç kimsenin yapmadığı işleri onların arasında yapmamış olsaydım, günahları olmazdı. Şimdiyse yaptıklarımı gördükleri halde hem benden hem de Babamdan nefret ettiler.


Yacˈa ri Julio ri capitán ma xunimaj ta ri xubij ri Pablo chare. Xa ya ri xubij ri rajaf ri barco y ri xubij ri achi ri ucˈuayon riche (rixin) ri barco, xa yariˈ ri xuben. 	 Ama yüzbaşı, Pavlusun söylediklerini dinleyeceğine, kaptanla gemi sahibinin sözüne uydu.


Riyix xa caˈiˈ cˈa ipalej, ruma jabel iwetaman nitzuˈ achique nuben ruwech ri caj y jabel chukaˈ iwetaman achique ri nipe xaxu (xaxe wi) riqˈui nitzuˈ achique rubanon re ruwachˈulef. ¿Achique cˈa ruma tek can ma niwetamaj ta chukaˈ achique tiempo re yojcˈo wi wacami? 	 Sizi ikiyüzlüler! Yeryüzünün ve gökyüzünün görünümünden bir anlam çıkarabiliyorsunuz da, şimdiki zamanın anlamını nasıl oluyor da çıkaramıyorsunuz?


Y riqˈui riˈ nikatzˈet chi ma quinojel ta ri ye riy rumam ca ri Abraham ye ralcˈual ri Dios. Xaxu (xaxe wi) ri ye chaˈon ruma ri Dios ri yecˈulu ri utzil ri rutzujun (rusujun). Xaxu (xaxe) wi cˈa riyeˈ ri nibix chique ruma ri Dios chi ye ralcˈual chic Riyaˈ. 	 Demek ki Tanrının çocukları olağan yoldan doğan çocuklar değildir; İbrahimin soyu sayılanlar Tanrının vaadi uyarınca doğan çocuklardır.


Y riqˈui cˈa chi ri Jesucristo xoc Sacerdote, ri can achiˈel ri Melquisedec, can xkˈalajin cˈa chi ri quisacerdoteˈil ri ye riy rumam ca ri Leví xa xtibeqˈuis na. 	 Melkisedek benzeri başka bir kâhin ortaya çıktığından, bu söylediğimiz artık daha da açıktır.


Y rumariˈ tek riyoj xkachˈob cˈa chi utz yekachaˈ el ye caˈiˈ kachˈalal riche (rixin) chi yekatek el chiˈitzˈetic. Y re ye caˈiˈ reˈ yecachibilaj cˈa el ri Bernabé y ri Pablo ri sibilaj yekajoˈ. 	 Bu nedenle aramızdan seçtiğimiz bazı kişileri, sevgili kardeşlerimiz Barnaba ve Pavlusla birlikte size göndermeye oybirliğiyle karar verdik.


Ri ka‑Dios riyoj israelitas can xeruchaˈ cˈa ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, y xuben cˈa chique chi xeˈoc jun nimalaj tinamit tek can cˈa yecˈo na chiriˈ pan Egipto, ruwachˈulef ri xa ma quiche (quixin) ta riyeˈ. Ri Dios can riqˈui cˈa ri ruchukˈaˈ xerelesaj pe chiriˈ. 	 ‹‹Bu halkın, yani İsrailin Tanrısı, bizim atalarımızı seçti ve Mısırda gurbette yaşadıkları süre içinde onları büyük bir ulus yaptı. Sonra güçlü eliyle onları oradan çıkardı, çölde yaklaşık kırk yıl onlara katlandı.


Quereˈ nben ruma sibilaj nwajoˈ nkˈalajsaj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic pa tak lugar ri ma etaman ta chi rajawaxic chi ninimex ri Cristo, y ma ya ta ri acuchi (achique) ri xa chapon chic rutzijoxic cuma nicˈaj chic. 	 Bir başkasının attığı temel üzerine inşa etmemek için Müjdeyi Mesihin adının duyulmadığı yerlerde yaymayı amaç edindim.


Y ya cˈa ri Jesús ri can rucˈamon (takal chrij) chi xoc Kanimalaj Sacerdote, ruma Riyaˈ can lokˈolaj wi. Majun bey xuben ta jun mac. Majun etzelal cˈo pa rucˈaslen y ma junan ta quiqˈui ri aj maquiˈ, y can yaˈon wi más rukˈij chilaˈ chicaj. 	 Böyle bir başkâhinimiz -kutsal, suçsuz, lekesiz, günahkârlardan ayrılmış, göklerden daha yücelere çıkarılmış bir başkâhinimiz- olması uygundur.


Y chukaˈ bin ri ojer ca: Ri achi ri can jurayil nujech riˈ riqˈui ri rixjayil; tutzˈibaj jun wuj y tubij chupan ri wuj riˈ chi xquijech quiˈ y tuyaˈ el chare ri ixok. 	 ‹‹ ‹Kim karısını boşarsa ona boşanma belgesi versin› denmiştir.


Ronojel cˈa ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, can ya wi cˈa ri Dios ri xucusan quiche (quixin) ri winek chutzˈibaxic. Y rumariˈ nicˈatzin riche (rixin) chi yetijox ri quiniman chic y ri ma jane quiniman ta ri Dios. Nicˈatzin nucusex riche (rixin) chi yekˈil ri winek chi ma tiquiben ta ri xa ma utz ta. Nicˈatzin riche (rixin) chi nibix chique ri winek achique rubanic niquichojmirisaj ri quicˈaslen, y utz chukaˈ nucusex riche (rixin) chi nicˈut achique rucˈuaxic jun cˈaslen choj chuwech ri Dios. 	 Kutsal Yazıların tümü Tanrı esinlemesidir ve öğretmek, azarlamak, yola getirmek, doğruluk konusunda eğitmek için yararlıdır.


Riyin can nimaˈk wi cˈa ri ye rukˈalajsan ri Dios chinuwech. Y riche (rixin) chi ma nnimirisaj ta wiˈ ruma ronojel riˈ, yaˈon cˈa jun kˈaxon chare ri nuchˈacul achiˈel jun chˈut laj qˈuix. Ri Dios xuyaˈ cˈa kˈij chare ri Satanás chi xuyaˈ re kˈaxomal reˈ chuwe riche (rixin) chi ma nnimirisaj ta wiˈ. 	 Aldığım vahiylerin üstünlüğüyle gururlanmayayım diye bana bedende bir diken, beni yumruklamak için Şeytanın bir meleği verildi, gururlanmayayım diye.


Yacˈa tek ri rucaˈn ángel xuxupuj ri rutrompeta, can xintzˈet cˈa jun achiˈel nimalaj juyuˈ ntajin nicˈat ri xcˈak pa mar. Y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri mar xpotej chi quicˈ. 	 İkinci melek borazanını çaldı. Alev alev yanan, dağ gibi büyük bir kütle denize atıldı. Denizin üçte biri kana dönüştü.


Y riyix can jabel iwetaman, ruma iwacˈaxan ri xbix chique ri xecˈojeˈ ojer ca, chi ma quecamisan ta. Y xabachique cˈa winek ri nicamisan, can aj mac wi y cˈo chi nikˈat tzij pa ruwiˈ. 	 ‹‹Atalarımıza, ‹Adam öldürmeyeceksin. Öldüren yargılanacak› dendiğini duydunuz.


Rumariˈ cˈo jun tzij ri nubij: Cacˈastej cˈa riyit ri xa achapon waran, catel cˈa pe chiquicojol ri ye achiˈel caminakiˈ. Ma cacˈojeˈ ta chic pa kˈekuˈm, y ri Cristo can xtusakirisaj wi ri acˈaslen. 	 Çünkü görünen her şey ışıktır. Bunun için şöyle deniyor: ‹‹Uyan, ey uyuyan! Ölümden diril! Mesih sana ışık saçacak.››


Y quecˈariˈ tek xtitzˈet chi yecˈulwachitej chic y yebanatej chic ronojel ri xinbij yan ka, tiwetamaj cˈa riˈ chi xa noka yan ri rajawaren ri Dios. 	 Aynı şekilde, bu olayların gerçekleştiğini gördüğünüzde bilin ki, Tanrının Egemenliği yakındır.


Can ketaman cˈa chi konojel riyoj ri can nikajoˈ ri Dios y ri can xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi xoj‑oc ralcˈual, Riyaˈ can yojrutoˈ wi tek cˈo tijoj pokonal, riche (rixin) chi cˈo utz nucˈom pe chake. Queriˈ nuben ruma chi can queriˈ ruchˈobon pe pa kawiˈ. 	 Tanrının, kendisini sevenlerle, amacı uyarınca çağrılmış olanlarla birlikte her durumda iyilik için etkin olduğunu biliriz.


Y ri chˈabel ri niyaˈo colotajic nucˈut chkawech chi ri Dios yojrutzˈet chi majun kamac, queriˈ xuben chake ruma xkacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui Riyaˈ. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri winek ri rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac y nril ri kitzij cˈaslen. 	 Tanrının insanı akladığı, Müjdede açıklanır. Aklanma yalnız imanla olur. Yazılmış olduğu gibi, ‹‹İmanla aklanan yaşayacaktır.››


Y ri Pedro cˈanej cˈa cˈo wi ca, ye rutzekelben el, y xoc chukaˈ apo ri chiriˈ chuwarachoch ri nimalaj sacerdote. Tek riyaˈ cˈo chic cˈa chiriˈ, xtzˈuyeˈ cˈa ka chiquicojol ri ye aj chˈameˈy ri yecˈo apo chiriˈ, riche (rixin) chi nutzˈet na achique ri xtucˈulwachij ri Jesús. 	 Petrus, İsayı uzaktan, ta başkâhinin avlusuna kadar izledi. Sonucu görmek için içeri girip nöbetçilerin yanına oturdu.


Yacˈa tek xapon rutzijol riqˈui ri rey ri xbanatej, xyacatej royowal. Can yacˈariˈ tek riyaˈ xerutek achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj chiquij riche (rixin) chi xeruqˈuis cˈa ri xecamisan quiche (quixin) ri rumozos, y chukaˈ can xubij chi tiporox cˈa ri quitinamit. 	 Kral öfkelendi. Ordularını gönderip o katilleri yok etti, kentlerini ateşe verdi.


Y ri José xulokˈ cˈa jun sakilaj tziek. Y tek rukasan chic pe ri ruchˈacul ri Jesús chuwech ri cruz, xubor cˈa chupan ri tziek riˈ. Y cˈacˈariˈ xberuyaˈ ca pa jun jul riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan ri cˈoton chuwech jun nimabej. Y cˈacˈariˈ xutzˈapij ca ruchiˈ riqˈui jun nimalaj setesic abej ri tzˈapebel ruchiˈ ri jul. 	 Yusuf keten bez satın aldı, cesedi çarmıhtan indirip beze sardı, kayaya oyulmuş bir mezara yatırarak mezarın girişine bir taş yuvarladı.


Y chukaˈ ri kachˈalal Lucas nutek el rutzil iwech. Riyaˈ jun cˈa ajkˈomanel y riyin sibilaj nwajoˈ. Ri kachˈalal Demas nutek chukaˈ el rutzil iwech. 	 Sevgili hekim Lukayla Dimas da size selam ederler.


Yacˈa tek xuchop niseker pe, ri Pablo xubij cˈa chi quewaˈ. Y quecˈareˈ ri xubij riyaˈ chique quinojel ri ye benak pa barco: Wacami nitzˈaket caˈiˈ semanas ri ma yix ta warnek jabel, y chukaˈ majun utzilaj waˈin ibanon. 	 Gün doğmak üzereyken Pavlus herkesi yemek yemeye çağırdı. ‹‹Bugün on dört gündür kaygılı bir bekleyiş içindesiniz, hiçbir şey yemeyip aç kaldınız›› dedi.


Can kitzij cˈa re xtinbij chiwe: Jun ruwech trigo wi ma nimuk ta ka pan ulef, ri ti ruwech ri trigo riˈ xa choj cˈa queriˈ xticˈojeˈ. Pero wi nimuk ka pan ulef, ri ti ruwech trigo riˈ, xtiqˈuis cˈa chuxeˈ ri ulef, pero xtitzˈuc pe y xtuyaˈ ruwech. 	 ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim, buğday tanesi toprağa düşüp ölmedikçe yalnız kalır. Ama ölürse çok ürün verir.


Y cˈo cˈa jun ri xbin apo chare ri Jesús: Ri ateˈ y ri ye awachˈalal yecˈo pe waweˈ chuwajay el. Riyeˈ nicajoˈ yechˈo awuqˈui, xchaˈ chare. 	 Birisi İsaya, ‹‹Bak, annenle kardeşlerin dışarıda duruyor, seninle görüşmek istiyorlar›› dedi.


Y rumariˈ Riyaˈ can benak ruwech chi nicowin yerucol ri yejel apo riqˈui chucanoxic ri Dios. Ruma Riyaˈ jurayil chi cˈo rucˈaslen riche (rixin) chi ma nitaneˈ ta chi nucˈutuj rutzil ri Dios pa quiwiˈ. 	 Bu nedenle Onun aracılığıyla Tanrıya yaklaşanları tümüyle kurtaracak güçtedir. Çünkü onlara aracılık etmek için hep yaşamaktadır.


Ruma ri Dios ma xojruchaˈ ta riche (rixin) chi yojrutek pa rucˈayewal, ma que ta riˈ. Riyaˈ xojruchaˈ riche (rixin) chi nikil ri colotajic ruma nikanimaj ri Kajaf Jesucristo. 	 Çünkü Tanrı bizi gazaba uğrayalım diye değil, Rabbimiz İsa Mesih aracılığıyla kurtuluşa kavuşalım diye belirledi.


Achiˈel xa ta ya ri ley ri tzˈibatal pa tak cánima, y ri cánima yariˈ ri nibin chique achique ri utz y achique ri ma utz ta. Y riyeˈ utz nunaˈ ri cánima tek ya ri utz niquiben y nikˈaxo ri cánima tek ya ri ma utz ta ri niquiben. Riyeˈ can quetaman, wi utz o ma utz ta ri niquiben. 	 Böylelikle Kutsal Yasanın gerektirdiklerinin yüreklerinde yazılı olduğunu gösterirler. Vicdanları buna tanıklık eder. Düşünceleriyse onları ya suçlar ya da savunur.


Y queriˈ chukaˈ ri diáconos nicˈatzin chi niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen chiquiwech ri winek, chukaˈ nicˈatzin chi can choj yetzijon, ma yekˈaber ta, y ma yequibanalaˈ ta chukaˈ itzel tak banobel chuchˈaquic ri quirajil. 	 Aynı şekilde kilise görevlileri, özü sözü ayrı, şarap tutkunu, haksız kazanç peşinde koşan kişiler değil, ağırbaşlı kişiler olmalı.


Ruma ri winek ri can kitzij nuyaˈ rukˈij ri Dios, yerutolaˈ ri malcaniˈ tak ixokiˈ y ri acˈalaˈ ri xa majun chic quiteˈ quitataˈ ri yetajin niquikˈaxaj tijoj pokonal, y chukaˈ ma nutzˈilobisaj ta chic riˈ chupan ri etzelal riche (rixin) re ruwachˈulef. Chuwech ri Dios ri yebano queriˈ, yeriˈ ri can kitzij y pa ruchˈajchˈojil chi niquiyaˈ rukˈij. 	 Baba Tanrı'nın gözünde temiz ve kusursuz dindarlık, kişinin sıkıntı çeken öksüzler ve dullarla ilgilenmesi ve kendini dünyanın lekelemesinden korumasıdır.


Yacˈariˈ tek riyin xintzˈet chi ri dragón, y ri nabey chicop y ri achi ri nubij chi nukˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta chi profeta, xeˈel cˈa pe jojun ri achiˈel xpek (ranas) pa tak quichiˈ. Y ri oxiˈ achiˈel xpek (ranas) riˈ, xa ye oxiˈ cˈa itzel tak espíritu. 	 Bundan sonra ejderhanın ağzından, canavarın ağzından ve sahte peygamberin ağzından kurbağaya benzer üç kötü ruhun çıktığını gördüm.


Ruma riyix jabel iwetaman achique chi pixaˈ ri xkabij chiwe ri cˈo chi niben. Ruma can queriˈ bin ca ruma ri Ajaf Jesucristo. 	 Rab İsanın yetkisiyle size hangi buyrukları ilettiğimizi biliyorsunuz.


Ri Jesús cˈo qˈuiy nicˈaj chic milagros ri xerubanalaˈ chiquiwech ri ye rudiscípulos, ri ma ye tzˈibatal ta ca chupan re wuj reˈ. 	 İsa, öğrencilerinin önünde, bu kitapta yazılı olmayan başka birçok doğaüstü belirti gerçekleştirdi.


Pa ruqˈuexel cˈa chi ri kachˈalal xinquitijoj ta pe más chrij ri ruchˈabel ri Dios, xa yariˈ tek xquitzˈet chi can chuwe wi riyin chilaben wi riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri winek ri ma ye israelitas ta ri ma banon ta ri circuncisión chique. Can achiˈel tek xchilabex chare ri Pedro chi tutzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri kech aj Israel ri banon ri circuncisión chique. 	 Tam tersine, Müjdeyi sünnetlilere bildirme işi nasıl Petrusa verildiyse, sünnetsizlere bildirme işinin de bana verildiğini gördüler.


Can riqˈui wi cˈa ri Tataˈixel yin petenak wi, riche (rixin) chi xinoka chuwech re ruwachˈulef. Y re wacami, can riqˈui cˈa chukaˈ Riyaˈ yitzolin wi, y nyaˈ ca re ruwachˈulef, xchaˈ ri Jesús. 	 Ben Babadan çıkıp dünyaya geldim. Şimdi dünyayı bırakıp Babaya dönüyorum.››


Y ruma yix ralcˈual chic ri Dios, can rucˈamon cˈa chi tinimaj rutzij. Man cˈa tiben ta chic achiˈel ri xirayij riyix tek cˈa ma jajun iwetaman ta chrij ri Jesucristo. 	 Söz dinleyen çocuklar olarak, bilgisiz olduğunuz geçmiş zamandaki tutkularınıza uymayın.


Y ri soldados can xquiben wi cˈa ri xbix chique. Xquicˈuaj el ri Pablo chupan ri akˈaˈ riˈ cˈa pa jun tinamit Antípatris rubiˈ. 	 Askerler, kendilerine verilen buyruk uyarınca Pavlusu alıp geceleyin Antipatrise götürdüler.


Rumacˈariˈ tek riyix cˈo ri niwajoˈ niben, más utz tibij: Wi ri Ajaf xtuyaˈ kˈij y wi cˈa nuyaˈ na kacˈaslen, can yekabanalaˈ wi cˈa riˈ, quixchaˈ. 	 Bunun yerine, ‹‹Rab dilerse yaşayacak, şunu şunu yapacağız›› demelisiniz.


Can tiyalaˈ cˈa rutzil iwech chiˈijujunal riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij. 	 Birbirinizi kutsal öpüşle selamlayın.


Rumacˈariˈ, ri ye oconek lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios ri niquicˈaxaj y niquinimaj ri nubij ri rupixaˈ ri Dios y ri can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Jesús, rajawaxic chi quecochˈon. 	 Bu da, Tanrının buyruklarını yerine getiren, İsaya imanlarını sürdüren kutsalların sabrını gerektirir.››


Y can que wi riˈ xbanatej. Can xalex na wi ri kamamaˈ Isaac. Y tek ri Isaac cˈulan chic, ri Rebeca ri rixjayil ri Isaac xeralaj ye caˈiˈ acˈalaˈ. 	 Ayrıca Rebeka bir erkekten, atamız İshaktan ikizlere gebe kalmıştı.


Rumacˈariˈ riyix can nichˈo wi cˈa chukaˈ ri Ajaf chiwe y nubij cˈa: Quixel cˈa pe chiquicojol ri ma ye wuche (wixin) ta riyin. Ma ticˈuaj ta iwiˈ quiqˈui y ma tichop ta apo ri cˈaslen ri xa tzˈil, riche (rixin) chi queriˈ riyin yixincˈul. 	 Bu nedenle, ‹‹İmansızların arasından çıkıp ayrılın›› diyor Rab. ‹‹Murdara dokunmayın, Ben de sizi kabul edeceğim.››


Kachˈalal, tibanaˈ orar pa kawiˈ. 	 Kardeşler, bizim için dua edin.


Y cˈo cˈa jun kˈij, tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos, xoc el pa jun jucuˈ. Y cˈacˈariˈ xubij chique: Joˈ, kojkˈax la jucˈan chic apo ruchiˈ choy. Y xebe. 	 Bir gün İsa öğrencileriyle birlikte bir tekneye binerek onlara, ‹‹Gölün karşı yakasına geçelim›› dedi. Böylece kıyıdan açıldılar.


Y tek quecˈariˈ niquibij ri ye cajiˈ riˈ riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij rucˈojlen ri tzˈuyul pa lokˈolaj ruchˈacat, y riche (rixin) chukaˈ chi yematioxin cˈa chare ri cˈo riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, 	 Yaratıklar tahtta oturanı, sonsuzluklar boyunca yaşayanı yüceltip ona saygı ve şükran sundukça, yirmi dört ihtiyar tahtta oturanın, sonsuzluklar boyunca yaşayanın önünde yere kapanarak O'na tapınıyorlar. Taçlarını tahtın önüne koyarak şöyle diyorlar: ‹‹Rabbimiz ve Tanrımız! Yüceliği, saygıyı, gücü almaya layıksın. Çünkü her şeyi sen yarattın; Hepsi senin isteğinle yaratılıp var oldu.››


Riyoj ri can kacukuban chic kacˈuˈx riqˈui ri Cristo, rajawaxic chi yekacochˈ ri kachˈalal ri ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Cristo. Man cˈa tikaben ta xaxu (xaxe) wi ri nika chkawech riyoj. 	 İmanı güçlü olan bizler, kendimizi hoşnut etmeye değil, güçsüzlerin zayıflıklarını yüklenmeye borçluyuz.


Yix cˈa riyix ri ratzˈamil ri quicˈaslen ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Y wi ta re achiˈel atzˈan reˈ niqˈuis ta el ri ratzˈamil, ¿achique ta cˈa rubanic niban chare riche (rixin) chi queriˈ nitzolin ta chic pe ri ratzˈamil? Xa majun chic cˈa nicˈatzin wi; xa can nirokix el, y nipalbex cuma ri winek. 	 ‹‹Yeryüzünün tuzu sizsiniz. Ama tuz tadını yitirirse, bir daha ona nasıl tuz tadı verilebilir? Artık dışarı atılıp ayak altında çiğnenmekten başka işe yaramaz.


¿La cˈo cami jun ri nibin pe chuwe wacami achique mac ye nubanalon? Y wi can jabel nikˈalajin chi majun mac pa nucˈaslen y can ruyon kitzij ri nbij, ¿achique cˈa ruma tek ma yininimaj ta? 	 Hanginiz bana günahlı olduğumu kanıtlayabilir? Gerçeği söylüyorsam, niçin bana iman etmiyorsunuz?


Y chukaˈ rubin ca: Jabel ruwaquikˈij ri winek ri can cuyutajnek chic ri etzelal ri yequibanalaˈ; ri can cuchun chic rij ri quimac. 	 ‹‹Ne mutlu suçları bağışlanmış, Günahları örtülmüş olanlara!


Ri niyaˈo cˈaslen xocˈulun cˈa, y xkatzˈet ruwech. Y nikatzijoj chiwe ri xkatzˈet. Nikatzijoj chiwe ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ri can cˈo riqˈui ri Katataˈ Dios, y xocˈulun chkacojol. 	 Yaşam açıkça göründü, Onu gördük ve Ona tanıklık ediyoruz. Babayla birlikte olup bize görünmüş olan sonsuz Yaşamı size duyuruyoruz.


Y can yecˈo cˈa ri xquebin chiwe: Yareˈ cˈo waweˈ. Yalaˈ cˈo chilaˈ. Pero riyix man cˈa quixbe ta quiqˈui, ni man cˈa chukaˈ queˈitzekelbej ta. 	 İnsanlar size, ‹İşte orada›, ‹İşte burada› diyecekler. Gitmeyin, onların arkasından koşmayın.


Y xebecˈulun cˈa pe ri Moisés y ri Elías, y xquichop cˈa tzij riqˈui ri Jesús. 	 O anda Musayla İlyas öğrencilere göründü. İsayla konuşuyorlardı.


Y yacˈariˈ tek ri Dios xeruyaˈ ca ri kachˈalal aj Israel, ruma riyeˈ xa xquichop niquiyaˈ quikˈij ri xa ma ye dios ta. Rumariˈ ri Dios xeruyaˈ cˈa ca riche (rixin) chi xquiyaˈ quikˈij quiwachbel quinojel ri yetzˈet chuwech ri caj. Can quecˈariˈ xubij ri Dios chupan ri ye tzˈibatal ca cuma ri ruprofetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ojer ca ri acuchi (achique) nubij wi: Riyix winek aj Israel, tek xixbiyin cawinek junaˈ pa desierto, ¿la xeˈicamisalaˈ cami chicop riche (rixin) chi xeˈitzuj (xeˈisuj) chuwe riyin? Xa ma que ta riˈ xiben. 	 Bu yüzden Tanrı onlardan yüz çevirip onları göksel cisimlere kulluk etmeye terk etti. Peygamberlerin kitabında yazılmış olduğu gibi: ‹Ey İsrail halkı, Çölde kırk yıl boyunca Bana mı sunular, kurbanlar sundunuz?


Y riyaˈ xucˈutuj: ¿Yit achique cˈa riyit, táta? xchaˈ. Pero ri nichˈo pe riqˈui ri Saulo xubij chare: Yin cˈa riyin ri Jesús, ri achapon wokotaxic. Xa ayon cˈa riyit nasoc awiˈ, ruma achapon wokotaxic. Xa ayon riyit nayaˈ awiˈ chutzaˈn jun cheˈ ri chˈut rutzaˈn, xchaˈ chare. 	 Saul, ‹‹Ey Efendim, sen kimsin?›› dedi. ‹‹Ben senin zulmettiğin İsayım›› diye yanıt geldi.


Wi riyin yichˈo pa qˈuiy chˈabel re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, o pa quichˈabel ta ri ángeles, y xa majun ajowabel wuqˈui, xa yin junan riqˈui jun chˈichˈ ri nitzinin o jun kˈojon ri nikˈajan. Ruma ri chˈichˈ riˈ xa choj queriˈ yekˈajan y majun ajowabel quiqˈui. 	 İnsanların ve meleklerin diliyle konuşsam, ama sevgim olmasa, ses çıkaran bakırdan ya da çınlayan zilden farkım kalmaz.


Riyaˈ xerutakalaˈ cˈa ca ri winek. Y ruma Riyaˈ can tzˈuyul chic chupan ri jucuˈ, can quecˈariˈ rubanon, xucˈuex el cuma ri rudiscípulos. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic jucuˈ ri junan xebe el quiqˈui. 	 Öğrenciler kalabalığı geride bırakarak İsayı, içinde bulunduğu tekneyle götürdüler. Yanında başka tekneler de vardı.


Y ri Naasón, rucˈajol ca ri Aminadab, y ri Aminadab rucˈajol ca ri Aram, y ri Aram rucˈajol ca ri Esrom, y ri Esrom rucˈajol ca ri Fares, y ri Fares rucˈajol ca jun chic achi ri Judá rubiˈ. 	 Amminadav oğlu, Ram oğlu, Hesron oğlu, Peres oğlu, Yahuda oğlu,


y xquibij cˈa chare: ¿Achique cˈa ruma tek riyit xatapon quiqˈui ri winek ri xa ma banon ta ri circuncisión chique? ¿Y achique cˈa ruma can xawaˈ xatucˈyaˈ chukaˈ quiqˈui? xechaˈ chare. 	 ‹‹Sünnetsiz kişilerin evine gidip yemek yemişsin!›› dediler.


Y riyix iwetaman, chi xa ta ri rajaf jun jay nretamaj ajan (jampeˈ) napon ri alekˈom pa rachoch, ri rajaf ri jun jay riˈ nicˈaseˈ ta riche (rixin) chi nuchajij ri rachoch, y man ta nuyaˈ kˈij chare ri alekˈom chi nelekˈ el pa rachoch. 	 Ama şunu bilin ki, ev sahibi, hırsızın hangi saatte geleceğini bilse, evinin soyulmasına fırsat vermez.


Queriˈ nbij chiwe, ruma ri Cristo xpe riche (rixin) chi xojrutoˈ ri yoj israelitas ri banon ri circuncisión chake, riche (rixin) chi xucˈut chkawech chi ri Dios can nuben wi ri nubij. Can ya cˈa ri Cristo ri xcˈamo pe ri utzil ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios chique ri ojer tak katiˈt kamamaˈ chi nuyaˈ. 	 Çünkü diyorum ki Mesih, Tanrının güvenilir olduğunu göstermek için Yahudilerin hizmetkârı oldu. Öyle ki, atalarımıza verilen sözler doğrulansın ve öteki uluslar merhameti için Tanrıyı yüceltsin. Yazılmış olduğu gibi: ‹‹Bunun için uluslar arasında sana şükredeceğim, Adını ilahilerle öveceğim.››


Pero man cˈa tixibij ta iwiˈ, ruma ri Dios can yixruchajij yixruwaraj, y ni xa ta jun ti rusmal iwiˈ ri xtitzak ta ca chak ta queriˈ. 	 Ne var ki, başınızdaki saçlardan bir tel bile yok olmayacaktır.


Chukaˈ nbij chiwe: Wi chuwech re ruwachˈulef yecˈo ye caˈiˈ kachˈalal ri can junan quiwech niquiben riche (rixin) chi niquicˈutuj xabachique cosa chare ri Dios, ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj can xtuben cˈa ri nicˈutux chare cuma ri ye caˈiˈ riˈ. 	 Yine size şunu söyleyeyim, yeryüzünde aranızdan iki kişi, dileyecekleri herhangi bir şey için anlaşırlarsa, göklerdeki Babam dileklerini yerine getirir.


Y nbij chukaˈ chiwe: Jun alcˈualaxel tek xa cˈa coˈol na, ma jane nijach ta ri herencia chare, xa junan cˈa riqˈui jun mozo, astapeˈ ri acˈal riˈ ya riyaˈ ri rajaf ca ronojel. 	 Şunu demek istiyorum: Mirasçı her şeyin sahibiyse de, çocuk olduğu sürece köleden farksızdır.


Y riyeˈ xquibij cˈa: Xecˈojeˈ cˈa ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ. Y xbanatej cˈa chi ri nimalaxel xcˈuleˈ, pero ri achi riˈ xcom el, y majun ralcˈual xcˈojeˈ ta ca. 	 Yedi kardeş vardı. Birincisi kendine bir eş aldı, ama çocuksuz öldü.


Queriˈ ri niben riyix, ruma iwoyoben ri utzil ri xtoc iwuche (iwixin), utzil ri yacon chilaˈ chicaj. Y ri utzil riˈ xiwetamaj chi cˈo, tek xiwacˈaxaj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y can kitzij wi ri chˈabel ri xiwetamaj. 	 İmanınız ve sevginiz göklerde sizin için saklı bulunan umuttan kaynaklanıyor. Bu umudun haberini gerçeğin bildirisinden, size daha önce ulaşan Müjdeden aldınız. Müjde, onu işittiğiniz ve Tanrının lütfunu gerçekten anladığınız günden beri aranızda olduğu gibi, bütün dünyada da meyve vermekte, yayılmaktadır.


Man cˈa tibij ta chi riyin ma utz ta ri xinben, ruma queriˈ nitzˈet riyix. Xa can tiwetamaj na cˈa jabel, la kas queriˈ o ma que ta riˈ; riche (rixin) chi queriˈ ma yixsach ta riqˈui ri nibij, xchaˈ ri Jesús. 	 Dış görünüşe göre yargılamayın, yargınız adil olsun.››


Y tek ri Jesús xtzuˈun apo, xerutzˈet cˈa chi can sibilaj ye qˈuiy winek ri ye aponak riqˈui. Rumariˈ Riyaˈ quecˈareˈ xubij chare ri jun chique ri rudiscípulos ri Felipe rubiˈ: ¿Acuchi (achique) xtibekalokˈoˈ wi pe caxlan wey riche (rixin) chi yekatzuk quinojel re winek reˈ? xchaˈ chare. 	 İsa başını kaldırıp büyük bir kalabalığın kendisine doğru geldiğini görünce Filipusa, ‹‹Bunları doyurmak için nereden ekmek alalım?›› diye sordu.


Tek rubanon ca, xojcˈojeˈ chuxeˈ ri ruley ri Moisés; yacˈa re wacami xojcolotej yan y xojcom chuwech ri nubij ri ley riˈ. Y nikaben rusamaj ri Dios pero riqˈui chic ri cˈacˈacˈ cˈaslen ri niyaˈox (nyaˈ) chake ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Y ma riqˈui ta chic ri nubij ri ley ri tzˈibatal ca. 	 Şimdiyse biz, daha önce tutsağı olduğumuz Yasa karşısında öldüğümüz için Yasadan özgür kılındık. Öyle ki, yazılı yasanın eski yolunda değil, Ruhun yeni yolunda kulluk edelim.


Ruma ri kas kitzij chi ye israelitas ma xaxu (xaxe) ta wi ri banon circuncisión chare ri quichˈacul. 	 Çünkü ne dıştan Yahudi olan gerçek Yahudidir, ne de görünüşte, bedensel olan sünnet gerçek sünnettir.


Ma riqˈui wi riˈ, ri Jesús xubij chare ri achi chakiˈj ri rukˈaˈ: Cayacatej pe y cacˈojeˈ pa nicˈaj, xchaˈ chare. 	 İsa, eli sakat adama, ‹‹Kalk, öne çık!›› dedi.


Yacˈa riyin nbij chiwe: Ri achi ri nujech ca ri rixjayil y xa ma ruma ta chi ri ixok xucˈom ruwech jun chic achi; ri achijlon riˈ can nuben wi cˈa chare ri rixjayil chi nimacun tek nibe chic riqˈui jun achi. Ri achijlon riˈ can nimacun wi, y queriˈ chukaˈ ri jun chic achi ri nicˈamo ri ixok ri jachon ca, can nimacun cˈa chukaˈ. 	 Ama ben size diyorum ki, karısını fuhuş dışında bir nedenle boşayan onu zinaya itmiş olur. Boşanmış bir kadınla evlenen de zina etmiş olur.››


Tinimaj titakej cˈa iwiˈ chiˈiwonojel, can achiˈel ninimaj ri Dios. 	 Mesihe duyduğunuz saygıdan ötürü birbirinize bağımlı olun.


Yacˈariˈ tek jun cˈa chique ri ye wukuˈ ángeles ri xeyaˈo ri wukuˈ ruqˈuisbel tak rucˈayewal pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, rucˈayewal ri ye quicˈualon pa tak vaso, xochˈo wuqˈui y xubij cˈa chuwe: Catam pe, y ncˈut chawech ri kˈopoj ri nicˈuleˈ riqˈui ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 Son yedi belayla dolu yedi tası taşıyan yedi melekten biri gelip benimle konuştu. ‹‹Gel!›› dedi, ‹‹Kuzuya eş olacak gelini sana göstereyim.››


Y can xuchop cˈa el bey chi nibe chrachoch, cˈa riqˈui ri rutataˈ. Y ri cˈajol riˈ cˈanej na cˈa cˈo wi riche (rixin) chi napon chrachoch, tek ri tataˈaj xutzˈet yan ri rucˈajol, y sibilaj cˈa xujoyowaj ruwech. Rumariˈ ri tataˈaj junanin (anibel) xbe chucˈulic, xutzˈumaj (xutzˈubaj) ruchiˈ y xukˈetej. 	 ‹‹Böylece kalkıp babasının yanına döndü. Kendisi daha uzaktayken babası onu gördü, ona acıdı, koşup boynuna sarıldı ve onu öptü.


Y ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 Rabbimiz İsa Mesih'in lütfu sizinle birlikte olsun.


Yin cˈa riyin ri ru‑Dios ri Abraham, ri ru‑Dios ri Isaac y ri ru‑Dios chukaˈ ri Jacob. Can quecˈariˈ ri xubij ri Dios ojer ca. Y xa ta ri katiˈt kamamaˈ riˈ xa xecom ta jurayil, ri Dios man ta qui‑Dios chic riyeˈ, ruma xa ma xquecˈastej ta chic pe. Ruma ri Dios, ma Dios ta quiche (quixin) ri caminakiˈ, xa can Dios quiche (quixin) ri cˈo quicˈaslen, xchaˈ ri Jesús. 	 ‹Ben İbrahimin Tanrısı, İshakın Tanrısı ve Yakupun Tanrısıyım› diyor. Tanrı ölülerin değil, dirilerin Tanrısıdır.››


Xa can ruma cˈa chukaˈ riˈ tek riyin xintzˈibaj el ri wuj ri xintek el chiwe, riche (rixin) chi nikˈalajin wi can yixniman tzij. Riyin nwajoˈ cˈa nwetamaj wi riyix can ninimaj tzij, chare ronojel ri nbin chic el chiwe. 	 Sizi sınamak ve her durumda söz dinleyenler olup olmadığınızı anlamak için yazdım size.


Riyin nbij chi riyix can isiqˈuin chukaˈ ri tzˈibatal chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, chi ri sacerdotes can yesamej wi pa rachoch ri Dios chupan ri uxlanibel kˈij y riyeˈ ma mac ta ri niquiben. 	 Ayrıca kâhinlerin her hafta tapınakta Şabat Günüyle ilgili buyruğu çiğnedikleri halde suçlu sayılmadıklarını Kutsal Yasada okumadınız mı?