Y yecˈo cˈa caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ chicojol ri can niquitij quikˈij riche (rixin) chi niquiben utzil chiwe, pero xa ma riche (rixin) ta chi cˈo utz nucˈom pe chiwe. Ruma riyeˈ xa nicajoˈ chi yixquelesaj el kiqˈui riyoj, riche (rixin) chi xaxu (xaxe) wi riyeˈ ri nicajoˈ chi yeˈitzekelbej. 	 Başkaları sizi kazanmaya gayret ediyor, ama niyetleri iyi değil. Kendileri için gayret edesiniz diye sizi bizden ayırmak istiyorlar.


Y wi cˈo chˈaˈoj nibanatej chiquicojol caˈiˈ kachˈalal, chiwech cˈa riyix ri iniman ri Jesucristo queˈapon wi. Ruma hasta ri majun oc quikˈij chicojol riyix hasta riˈ yecowin yekˈato tzij. 	 Bu yaşamla ilgili davalarınız olduğunda, inanlılar topluluğunda en önemsiz sayılanları mı yargıç atıyorsunuz?


Xpe ri rucaˈn achi, ri rachˈalal ca ri achi ri caminek chic el, xcˈuleˈ riqˈui ri malcaˈn ixok. Pero chukaˈ ri achi riˈ xcom el y majun ralcˈual ri xcˈojeˈ ta ca. Ri rox achi can queriˈ chukaˈ ri xucˈulwachij el, achiˈel ri caˈiˈ nabey tak rachˈalal y ri ixok cˈa xcˈojeˈ na ca. 	 İkincisi aynı kadını aldı, o da çocuk sahibi olmadan öldü. Üçüncüsüne de öyle oldu.


Ma ticˈux ta iwiˈ y ma titij ta iwiˈ chiˈijujunal, xa tibanaˈ cuenta iwiˈ riche (rixin) chi ma yixqˈuis ta ka. 	 Ama birbirinizi ısırıp yiyorsanız, dikkat edin, birbirinizi yok etmeyesiniz!


Tek ri Jesús xcˈastej cˈa chupan ri nimakˈaˈ chare ri nabey kˈij chare ri semana, nabey cˈa xucˈut riˈ chuwech ri María Magdalena; ri ixok ri achoj riqˈui xerelesaj wi ye wukuˈ itzel tak espíritu. 	 İsa, haftanın ilk günü sabah erkenden dirildiği zaman önce Mecdelli Meryeme göründü. Ondan yedi cin kovmuştu.


Y tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe re wacami: Ronojel riˈ xticˈulwachitej, tek ri winek riche (rixin) re tiempo re kachapon, cˈa ma jane queqˈuis ta chuwech re ruwachˈulef. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, bütün bunlar olmadan bu kuşak ortadan kalkmayacak.


Riyin ri Pablo can yin cˈa riyin yitzˈiban el riqˈui nukˈaˈ ri rutzil iwech ri ntek el. 	 Ben Pavlus, bu selamı kendi elimle yazıyorum.


Pero xa ma xcˈojeˈ ta ka pa tinamit Nazaret, xa xuyaˈ ca ri tinamit riˈ, riche (rixin) chi xbecˈojeˈ pa jun tinamit ri Capernaum rubiˈ; jun tinamit ri cˈo chuchiˈ jun choy. Ri Capernaum riˈ pa culef ri ye quiy quimam ca ri Zabulón y ri Neftalí cˈo wi. 	 Nasıradan ayrılarak Zevulun ve Naftali yöresinde, Celile Gölü kıyısında bulunan Kefarnahuma yerleşti.


Y chiquinojel, yecˈo achiˈel xa ye cablajuj achiˈaˈ. 	 Aşağı yukarı on iki kişiydiler.


Xa majun cˈa nicˈatzin wi chi niquiyaˈ nukˈij, ruma ri chˈabel ri niquicˈut xa pixaˈ quiche (quixin) winek y niquibij chi can yariˈ ri rajawaxic chi niban. 	 Bana boşuna taparlar. Çünkü öğrettikleri, sadece insan buyruklarıdır.› ››


Wachˈalal, tichajij cˈa ri icˈaslen y chukaˈ can cof quixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Riyix ma titzolij ta iwiˈ chiwij, xa ticusaj cˈa ri iwuchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Dios chiwe. 	 Uyanık kalın, imanda dimdik durun, mert ve güçlü olun.


Ri Dios can xubij cˈa chare ri Abraham: Ri ye awiy amam ri xquepe ruma ri Isaac, ye riyeˈ ri xquecˈulu ri utzil ri xtinyaˈ, xchaˈ ri Dios chare ri Abraham. 	 Oysa Tanrı ona, ‹‹Senin soyun İshakla sürecek›› demişti.


Ri winek ri niquicˈaxaj ri nubij ri ley ri xuyaˈ ri Dios y ma niquiben ta ri nubij, ye aj maquiˈ chuwech ri Dios. Yacˈa ri winek ri can niquiben ri nubij ri ley, can majun cˈa quimac yetzˈetetej ruma ri Dios. 	 Çünkü Tanrı katında aklanacak olanlar Yasayı işitenler değil, yerine getirenlerdir.


Y man cˈa queˈacˈul ta chˈabel ri ma riqˈui ta ri Dios ye petenak wi, ri xa ye riche (rixin) re ruwachˈulef y majun utz niquicˈom pe. Ruma ri winek ri jabel yequicˈul chˈabel ri achiˈel riˈ, xa yebe más chupan ri itzel cˈaslen. 	 Bayağı, boş sözlerden sakın. Çünkü bunlara dalanlar tanrısızlıkta daha da ileri gidecekler.


Qˈuiy cˈa tzij ri achiˈel reˈ ri xerubij ri Juan riche (rixin) chi xerupixabaj ri winek, tek xutzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 Yahya başka birçok konuda halka çağrıda bulunuyor, Müjdeyi duyuruyordu.


Y ri ye ranaˈ, ¿la xa man ta cˈa yecˈo chkacojol? ¿Acuchi (achique) ta cˈa xretamaj wi ri retaman y acuchi (achique) ta cˈa petenak wi ri ruchukˈaˈ riche (rixin) chi yerubanalaˈ milagros? yechaˈ chiquiwech. 	 Kızkardeşlerinin hepsi aramızda yaşamıyor mu? O halde Onun bütün bu yaptıkları nereden geliyor?››


Wachˈalal, wacami nbij cˈa chukaˈ el chiwe chi tiquicot ri iwánima riqˈui ri Ajaf. Riyin ma ncˈayewaj ta ntzˈibaj chic el jun bey chiwe chi tiquicot ri iwánima, ruma wetaman chi nicˈatzin chiwe riyix. 	 Sonuç olarak, kardeşlerim, Rabde sevinin. Size aynı şeyleri yazmak bana usanç vermez; hem bu sizin için bir güvencedir.


Y nwajoˈ nchojmirisaj chiwech ri rubanic ronojel reˈ. Pa nabey mul ri Dios rubanon jun trato riqˈui ri Abraham. Y tek kˈaxnek chic cajiˈ ciento riqˈui juwinek lajuj junaˈ ri ruchojmirisan wi ca ri trato riqˈui ri Abraham, yariˈ tek ri Dios xuyaˈ ri ley chare ri Moisés. Y ri ley riˈ ma xuyoj ta ri trato ri rubanon pa nabey mul ni ma xuben ta chukaˈ chi ri Dios man ta chic xuyaˈ ri rutzil ri rutzujun (rusujun) ca chare ri Abraham. Y ri utzil riˈ ya chi nipe ri Cristo. 	 Şunu demek istiyorum: Dört yüz otuz yıl sonra gelen Yasa, Tanrının önceden onayladığı antlaşmayı geçersiz kılmaz, vaadi ortadan kaldırmaz.


Riyoj can nikacˈutuj wi cˈa chare ri Dios chi man ta jun etzelal ri niben. Riyoj nikacˈutuj queriˈ pan iwiˈ riyix, pero ma ruma ta chi riyoj nikajoˈ chi nikˈalajin chiwech chi can yoj riche (rixin) wi ri Dios y can cˈo ri ruchukˈaˈ pa kakˈaˈ. Ma que ta riˈ. Ri nikajoˈ riyoj ya ta chi riyix niben ri utz, astapeˈ ma nikˈalajin ta chiwech chi can yoj riche (rixin) wi ri Dios. 	 Kötü bir şey yapmamanız için Tanrıya dua ediyoruz. Dileğimiz, bizim sınavı geçmiş görünmemiz değil, biz sınavda başarısız görünsek bile sizin iyi olanı yapmanızdır.


Y jibeˈicˈamaˈ cˈa pe chukaˈ ri ti wáquix ri más tiˈoj, y ticamisaj. Tikabanaˈ cˈa jun nimakˈij, y kojwaˈ cˈa. 	 Besili danayı getirip kesin, yiyelim, eğlenelim.


Ri Dios queriˈ ri xuben chique quinojel ri kakˈaˈ kaken, riche (rixin) chi quinojel tiquitoˈ quiˈ, y ma tiquetzelaj ta quiˈ. 	 Öyle ki, bedende ayrılık olmasın, üyeler birbirini eşit biçimde gözetsin.


Chupan cˈa ri puerta ri xa coˈol ruwech, chiriˈ cˈa quixoc wi. Ruma can nim wi ruwech ri puerta riche (rixin) ri itzel cˈaslen, ri nicˈamo pe ri camic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y sibilaj cˈa ye qˈuiy ri yeˈoc chiriˈ. 	 ‹‹Dar kapıdan girin. Çünkü yıkıma götüren kapı geniş ve yol enlidir. Bu kapıdan girenler çoktur.


Ruma jun anciano riche (rixin) ri iglesia jun rusamajel ri Dios, y can yatajnek pa rukˈaˈ chi nuben cuenta ri iglesia, rumariˈ can nicˈatzin chi rucˈuan jun utzilaj cˈaslen riche (rixin) chi queriˈ majun tzij nibix ta chrij. Chukaˈ nicˈatzin chi ma nunimirisaj ta riˈ, chi man ta chanin nipe royowal, jun ri ma nikˈaber ta, ma banoy ta chˈaˈoj, y chˈajchˈoj ta ruchˈaquic rurajil nuben. 	 Gözetmen, Tanrı evinin kâhyası olduğuna göre, eleştirilecek yönü olmamalı. Dikbaşlı, tez öfkelenen, şarap düşkünü, zorba, haksız kazanç peşinde koşan biri olmamalı.


Y ri Pedro xubij cˈa chare ri Jesús: Ri aj kˈatbel tak tzij xa chique ri ma ye calcˈual ta niquicˈutuj wi ri alcawal o ri impuestos, xchaˈ. Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij: Rumacˈariˈ tek riyin ma ntoj ta ri alcawal o ri impuestos, ruma yin cˈa riyin ri Alcˈualaxel. 	 Petrusun, ‹‹Yabancılardan›› demesi üzerine İsa, ‹‹O halde oğullar muaftır›› dedi.


Quecˈariˈ riyoj, tikabanaˈ chi can yoj caminek chic chuwech ri mac, chi ma ya ta chic riˈ ri nikaben; y tikabanaˈ chukaˈ chi xojcˈastej riche (rixin) chi nikayaˈ rukˈij ri Dios, ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús ri Kajaf. 	 Siz de böylece kendinizi günah karşısında ölü, Mesih İsada Tanrı karşısında diri sayın.


Y riyit Timoteo, wi xqueˈatijoj ri kachˈalal chare ri xinbij yan ka chawe chupan re wuj reˈ, can yatoc jun utzilaj rusamajel ri Jesucristo ri nikˈalajin chi can ntajin niqˈuiy ri acˈaslen riqˈui ri utzilaj chˈabel riche (rixin) ri cukbel cˈuˈx y riqˈui chukaˈ ri utzilaj tijonic ri animan. 	 Bunları kardeşlere öğütlersen, imanın ve izlediğin iyi öğretinin sözleriyle beslenmiş olarak Mesih İsanın iyi bir görevlisi olursun.


Y yareˈ ri nutzijon chiwe, tek xinbij chi chuwij cˈa riyin xtoka na jun achi ri can sibilaj nim rukˈij que chinuwech riyin, y can cˈo tek riyin cˈa ma jane quinalex ta. 	 Kendisi için, ‹Benden sonra biri geliyor, O benden üstündür. Çünkü O benden önce vardı› dediğim kişi işte budur.


Y can majun bey cˈa niquimalij ta quicˈuˈx chiretamaxic ri ruchˈabel ri Dios ri niquicˈut ri apóstoles. Can junan quiwech niquiben y can junan niquimol quiˈ riche (rixin) chi niquitij ri caxlan wey riche (rixin) chi niquinataj ri rucamic ri Ajaf Jesús, y can junan chukaˈ quiwech niquiben tek niquiben orar. 	 Bunlar kendilerini elçilerin öğretisine, paydaşlığa, ekmek bölmeye ve duaya adadılar.


Y tek banatajnek chic cˈa ronojel riˈ, ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xbe pa Judea, y chiriˈ xebecˈojeˈ wi. Y xeˈapon cˈa winek chiriˈ riche (rixin) chi yeban el bautizar. 	 Bundan sonra İsayla öğrencileri Yahudiye diyarına gittiler. İsa onlarla birlikte orada bir süre kalarak vaftiz etti.


Riyaˈ can xubij dios chique ri achoj chique xuyaˈ wi ri ruchˈabel, y majun modo nibix chi ma kitzij ta nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. 	 Tanrı, kendilerine sözünü gönderdiği kimseleri ilahlar diye adlandırır. Kutsal Yazı da geçerliliğini yitirmez.


Ya cˈa Dios riˈ ri banayon re ruwachˈulef y ronojel ri cˈo chuwech. Ya cˈa Riyaˈ ri Rajaf ri caj y Rajaf re ruwachˈulef. Y rumariˈ ma pa jun jay ta ri xa banon cuma winek cˈo wi. 	 ‹‹Dünyayı ve içindekilerin tümünü yaratan, yerin ve göğün Rabbi olan Tanrı, elle yapılmış tapınaklarda oturmaz.


nichaˈ ri Dios, xechaˈ apo chare ri rey Herodes. Yacˈariˈ tek ri rey Herodes pan ewel xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ, y xucˈutuj ca jabel chique janipeˈ chic kˈij tiquitzˈet wi ri ruchˈumil ri Cristo. 	 Bunun üzerine Hirodes yıldızbilimcileri gizlice çağırıp onlardan yıldızın göründüğü anı tam olarak öğrendi.


Ruma can yecˈo cˈa ri xquebecˈulun pe y xtiquibilaˈ cˈa chi ye riyeˈ ri Cristo. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel. Y yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek xquebecˈulun pe ri xquebin chi ye profetas ri xtiquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel chukaˈ. Y xquequibanalaˈ cˈa nimaˈk tak milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ruma nicajoˈ chi yenimex, y yecˈo ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. Y wi ta xa can yecowin, riyeˈ yequikˈol ta chukaˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios. 	 Çünkü sahte mesihler, sahte peygamberler türeyecek; bunlar büyük belirtiler ve harikalar yapacaklar. Öyle ki, ellerinden gelse, seçilmiş olanları bile saptıracaklar.


Y ri Pedro qˈuiy cˈa kˈij ri xcˈojeˈ ka chiriˈ pa tinamit Jope. Xcˈojeˈ pa rachoch jun achi aj tzacoy tzˈum ri Simón rubiˈ. 	 Petrus uzunca bir süre Yafa'da, Simun adında bir dericinin evinde kaldı.


Ruma can nbij wi cˈa chiwe, chi can cˈa ya tek cˈo chic na ri rajawaren ri Dios, can yacˈariˈ tek xtinkum chic jun bey ri ruyaˈal uva, xchaˈ. 	 ‹‹Size şunu söyleyeyim, Tanrının Egemenliği gelene dek, asmanın ürününden bir daha içmeyeceğim.››


Pero ri Jesús man cˈa xucukubaˈ ta rucˈuˈx quiqˈui ri winek riˈ, ruma Riyaˈ can retaman wi ri cˈo pa tak cánima quinojel ri winek. 	 Ama İsa bütün insanların yüreğini bildiği için onlara güvenmiyordu.


Y wi ri jay ri xkapabaˈ pa ruwiˈ ri rucimiento nucochˈ ri kˈakˈ y ma xticˈat ta, riyoj xtikacˈul jun utzilaj rajel ruqˈuexel ruma ri samaj ri xkaben. 	 Bir kimsenin inşa ettikleri ateşe dayanırsa, o kimse ödülünü alacak.


Ruma ri rumac ri xquibij riyeˈ chi ye rubanon, xaxu (xaxe wi) ri chiquiwech ka riyeˈ ri ye nimey riche (rixin) ri Dios, y xquinataj chukaˈ jun Jesús. Yacˈa ri Jesús riˈ xa caminek chic el, y ri Pablo nubij chi xcˈastej el. 	 Ancak onunla çekiştikleri bazı sorunlar vardı. Bunlar, kendi dinlerine ve ölmüş de Pavlusun iddiasına göre yaşamakta olan İsa adındaki birine ilişkin konulardı.


Ri Isaías cˈo ri xubij ca chikij riyoj israelitas. Riyaˈ can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Riyoj ri riy rumam ca ri Israel, can sibilaj yoj qˈuiy. Can yoj achiˈel ri sanayiˈ ri cˈo chuchiˈ ri mar, ruma can majun ri nicowin ta najlan kiche (kixin). Xa yacˈa ri ma yoj qˈuiy ta ri xkojcolotej. 	 Yeşaya, İsrail için şöyle sesleniyor: ‹‹İsrailoğullarının sayısı Denizin kumu kadar çok olsa da, Ancak pek azı kurtulacak.


Riyin can sibilaj wi cˈa yiquicot, ruma can rucˈamon chi can ncukubaˈ nucˈuˈx iwuqˈui chrij ronojel ri niben. 	 Size her bakımdan güvenebildiğim için seviniyorum.


Y wi can nikajoˈ ri Dios, can yekaben ri nubij. Y ri nubij chake, majun rucˈayewal nikanaˈ chare chi nikaben. 	 Tanrıyı sevmek Onun buyruklarını yerine getirmek demektir. Onun buyrukları da ağır değildir.


Y ri soldados riche (rixin) ri aj kˈatbel tzij riˈ xquicˈuaj cˈa apo ri Jesús chupan ri palacio. Cˈacˈariˈ xequisiqˈuij (xecoyoj) cˈa quinojel ri nicˈaj chic soldados, ri ye cachibil. Y xbequimoloˈ quiˈ chrij ri Jesús. 	 Sonra valinin askerleri İsayı vali konağına götürüp bütün taburu başına topladılar.


Las nueve cˈa ri nimakˈaˈ tek xquibajij ri Jesús chuwech cruz. 	 İsayı çarmıha gerdiklerinde saat dokuzdu.


Yacˈa ri jun chic alekˈom xchapon apo chare ri jun y xubij: ¿Can ma naxibij ta awiˈ chuwech ri Dios chupan re rucˈayewal re junan yojcˈo wi riqˈui? 	 Ne var ki, öbür suçlu onu azarladı. ‹‹Sende Tanrı korkusu da mı yok?›› diye karşılık verdi. ‹‹Sen de aynı cezayı çekiyorsun.


Y ri ye tzujunel (sujunel) chrij ri achi, majun can ta cˈo xquibij chrij ri achique ta ri ye rubanon, man achiˈel ta ri nchˈobon riyin. 	 Ne var ki, kalkıp konuşan davacılar ona, beklediğim türden kötülüklerle ilgili hiçbir suçlama yöneltmediler.


Ruma chuwech ri Dios, ri naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef xa can majun oc rejkalen, achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca: Ri winek ri niquicukubaˈ ka quicˈuˈx riqˈui ri naˈoj ri cˈo quiqˈui, qˈuiy mul xa chubanic ri etzelal niquicusaj wi y chiriˈ cˈa yeruchop wi ri Dios. Riqˈui cˈa ri naˈoj ri cˈo quiqˈui yeruchop wi y yeka pa rukˈaˈ. 	 Çünkü bu dünyanın bilgeliği Tanrının gözünde akılsızlıktır. Yazılmış olduğu gibi, ‹‹O, bilgeleri kurnazlıklarında yakalar.››


Ri achiˈaˈ riˈ can yacˈariˈ xebe acuchi (achique) mukun wi ca ri Jesús y xbequichojmirisaj ca chi tichajix chi utz. Y xquiyaˈ cˈa ca retal ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul, ri xticˈutu wi cˈo ri xtijako. Y xequiyaˈ ca chukaˈ ri ye chajinel chiriˈ. 	 Onlar da askerlerle birlikte gittiler, taşı mühürleyip mezarı güvenlik altına aldılar.


Ma tibilaˈ ta itzel tak tzij. Xa can xu (xe) wi cˈa ri utz ri tibij, chˈabel ri nicˈatzin riche (rixin) chi ri yeˈacˈaxan iwuche (iwixin) yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ can cˈo utzil nucˈom pe chique. 	 Ağzınızdan hiç kötü söz çıkmasın. İşitenler yararlansın diye, ihtiyaca göre, başkalarının gelişmesine yarayacak olanı söyleyin.


Riyin sibilaj yibison. Can ronojel kˈij cˈo nimalaj kˈaxon pa wánima cuma ri wech aj Israel. 	 Yüreğimde büyük bir keder, dinmeyen bir acı var.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Yin cˈa riyin ri kitzij chi yin achiˈel juwiˈ uva, y ri Nataˈ yariˈ ri achiˈel aj samajel chrij ri uva. 	 ‹‹Ben gerçek asmayım ve Babam bağcıdır.


Pero ri Jesús xubij cˈa chare ri ixok: Cabiyin y tasiqˈuij (tawoyoj) ri awachijil, y cˈacˈariˈ yape chic, xucheˈex el ruma ri Jesús. 	 İsa, ‹‹Git, kocanı çağır ve buraya gel›› dedi.


Riyin ncˈutuj cˈa utzil chiwe riyix chi quinicochˈoˈ jubaˈ ruma cˈo chˈabel ri xquenbij chiwe chi achiˈel xa yin chˈujernek. Ruma can queriˈ nrajoˈ ri wánima chi nbij chiwe, rumariˈ can quinicochˈoˈ cˈa jubaˈ. 	 Umarım yapacağım küçük bir akılsızlığı hoş görürsünüz. Ne olur, beni hoş görün!


Y riyit ti nucˈajol, xchaˈ ri Zacarías, xtibix chawe chi can yit jun profeta ri kˈalajsey ruchˈabel ri nimalaj Dios. Ruma yit cˈa riyit ri xcanabeyej chuwech ri Ajaf riche (rixin) chi xtachojmirisaj apo ri rubey, 	 Sen de, ey çocuk, Yüceler Yücesinin peygamberi diye anılacaksın. Rabbin yollarını hazırlamak üzere önünden gidecek Ve Onun halkına, Günahlarının bağışlanmasıyla kurtulacaklarını bildireceksin.


Ri Cˈajolaxel ri petenak chilaˈ chicaj yacˈariˈ ri cˈo pa kawiˈ konojel. Ri ye aj ruwachˈulef xaxu (xaxe wi) riche (rixin) re ruwachˈulef ri yecowin niquitzijoj, ruma xaxu (xaxe wi) riˈ quetaman y ma quetaman ta riche (rixin) ri chicaj. Yacˈa ri Cˈajolaxel ri kajnek pe chilaˈ chicaj, can ya riche (rixin) ri chicaj ri nutzijoj, ruma Riyaˈ cˈo pa ruwiˈ ronojel. 	 Yukarıdan gelen, herkesten üstündür. Dünyadan olan dünyaya aittir ve dünyadan söz eder. Gökten gelen ise, herkesten üstündür.


Can ya wi ri Cristo ri nikakˈalajsaj riyoj. Nikabij chique quinojel winek chi tiquiyaˈ ca ri mac, y riqˈui ronojel etamabel yekatijoj quinojel. Queriˈ nikaben ruma nikajoˈ chi can tzˈaket ta ri quicˈaslen quinojel ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 Her insanı Mesihte yetkinleşmiş olarak Tanrıya sunmak için herkesi uyararak ve herkesi tam bir bilgelikle eğiterek Mesihi tanıtıyoruz.


Queriˈ ri xubij ri Dios, ri tzˈibatal ca ruma ri Isaías. Yacˈa riyix nudiscípulos, can jabel wi ruwaˈikˈij, ruma chi ri runakˈ tak iwech can yetzuˈun wi jabel y ri ixquin can yeˈacˈaxan wi. 	 ‹‹Ama ne mutlu size ki, gözleriniz görüyor, kulaklarınız işitiyor!


Ri wech aj Israel ma quiniman ta ri Dios wacami, pero xtapon ri kˈij tek ri Dios xtujoyowaj chic quiwech jun bey, y xtiquicˈul chic ri rutzil, can achiˈel ri xiben riyix. 	 Bunun gibi, İsrailliler de, sizin kavuştuğunuz merhametle merhamete erişmek için şimdi söz dinlemez oldular.


Y rumariˈ tek ri Dios xiruchaˈ riyin riche (rixin) chi xinoc jun apóstol riche (rixin) chi ntzijoj ri ruchˈabel chique ri winek ri ma ye israelitas ta. Y ronojel re nbij wacami can kitzij wi. Ri Cristo can nutzˈet wi ri wánima chi can kitzij wi ri nbij y ma ntzˈuc ta tzij. Y ncˈut ri ruchˈabel chiquiwech ri winek ri ma ye israelitas ta, riche (rixin) chi ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo y tiquetamaj ri kitzij. 	 Ben bunun habercisi ve elçisi atandım -gerçeği söylüyorum, yalan söylemiyorum- uluslara imanı ve gerçeği öğretmeye atandım.


Y ri aj itz riˈ nisamej riqˈui ri Sergio Paulo ri aj kˈatbel tzij chiriˈ, jun achi ri can cˈo runaˈoj. Ri Sergio Paulo ri aj kˈatbel tzij xutek cˈa quisiqˈuixic (coyoxic) ri Bernabé y ri Saulo, ruma nrajoˈ nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. 	 Baryeşu, Vali Sergius Pavlusa yakın biriydi. Akıllı bir kişi olan vali, Barnabayla Saulu çağırtıp Tanrının sözünü dinlemek istedi. Ne var ki Baryeşu -büyücü anlamına gelen öbür adıyla Elimas- onlara karşı koyarak valiyi iman etmekten caydırmaya çalıştı.


Yacˈa riyeˈ xa ma yetaneˈ ta ka. Xa niquitij cˈa quikˈij chi niquibilaˈ apo: Xa nusukˈ quinaˈoj ri winek pa ronojel tinamit riche (rixin) re Judea. Chilaˈ cˈa pa Galilea ruchapon wi pe rubanic. Y queriˈ nubanalaˈ ri petenak y xocˈulun cˈa waweˈ pa tinamit Jerusalem, xechaˈ apo. 	 Ama onlar üstelediler: ‹‹Yahudiyenin her tarafında öğretisini yayarak halkı kışkırtıyor; Celileden başlayıp ta buraya kadar geldi›› dediler.


Yacˈa ri discípulos can quixibin quiˈ y xquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech chrij ri Jesús: ¿Achique cˈa chi achi reˈ? Ruma ri cakˈikˈ y ri yaˈ xa can niquinimaj chukaˈ rutzij. 	 Onlar ise büyük korku içinde birbirlerine, ‹‹Bu adam kim ki, rüzgar da göl de O'nun sözünü dinliyor?›› dediler.


Y jun cˈa chique ri ye cablajuj rudiscípulos ri Jesús, ri Judas Iscariote rubiˈ, xapon cˈa quiqˈui ri principaliˈ tak sacerdotes. 	 O sırada Onikilerden biri -adı Yahuda İskariot olanı- başkâhinlere giderek, ‹‹Onu ele verirsem bana ne verirsiniz?›› dedi. Otuz gümüş tartıp ona verdiler.


Ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈapon cˈa pa Sicar. Ri Sicar jun tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Samaria y cˈo cˈa apo chunakajal ri ulef ri xuyaˈ ca ri Jacob chare ri José ri rucˈajol. 	 Böylece Samiriyenin Sihar denilen kentine geldi. Burası Yakupun kendi oğlu Yusufa vermiş olduğu toprağın yakınındaydı.


Ri kachˈalal Tíquico xtiberutzijoj cˈa chiwe ronojel ri achique nbanon. Riyaˈ jun kachˈalal ri sibilaj nwajoˈ, y can ma nitaneˈ ta chi nuben ri rusamaj ri Ajaf. Can wachibil wi cˈa chupan ri samaj. 	 Rab yolunda emektaşım ve güvenilir bir hizmetkâr olan sevgili kardeşimiz Tihikos, benimle ilgili her şeyi size bildirecektir.


Y ri joyowanic, ri uxlanibel cˈuˈx y ri ajowabel ri nuyaˈ ri Dios, xticˈojeˈ ta cˈa ri pa tak iwánima. Y can pa ruqˈuiyal ta cˈa ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chiwe. 	 Merhamet, esenlik ve sevgi artan ölçüde sizin olsun.


Yacˈa tek ntajin ronojel riˈ, ri Pedro tzˈuyul cˈa ri chuwajay. Y yacˈariˈ tek cˈo jun ixok raj icˈ ri nimalaj sacerdote ri xjel apo riqˈui y xubij cˈa chare: Riyit chukaˈ yit rachibil ri Jesús ri aj Galilea, xchaˈ chare. 	 Petrus ise dışarıda, avluda oturuyordu. Bir hizmetçi kız yanına gelip, ‹‹Sen de Celileli İsayla birlikteydin›› dedi.


Titijaˈ ikˈij chi can ticˈojeˈ ri ajowabel iwuqˈui. Y tirayij chi niyatej ta chiwe ri jalajoj ruwech chi samaj ri yeruyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. Pero más tirayij chi ri Lokˈolaj Espíritu nuyaˈ ta kˈij chiwe riche (rixin) chi yixcowin nikˈalajsaj ri nibix chiwe ruma ri Dios. 	 Sevginin ardınca koşun ve ruhsal armağanları, özellikle peygamberlik yeteneğini gayretle isteyin.


Tek ri Marta rubin chic cˈa ca re chˈabel reˈ chare ri Jesús, xbe chusiqˈuixic (chroyoxic) ri María ri rachˈalal. Y tek xapon cˈa, ri Marta xubij pan ekal chare ri María: Ri Ajaf xoka y wacami yarusiqˈuij (yaroyoj), xchaˈ chare. 	 Bunu söyledikten sonra gidip kızkardeşi Meryemi gizlice çağırdı. ‹‹Öğretmen burada, seni çağırıyor›› dedi.


Ruma toka chiˈicˈuˈx tek xbecˈulun pe ri jun achi ri xubiniˈaj Teudas. Ri Teudas riˈ xubij chi riyaˈ jun achi ri nim rukˈij, y yecˈo jun cajiˈ ciento achiˈaˈ ri xetzekelben riche (rixin). Pero tek xcamisex riyaˈ, quinojel ri xeniman rutzij xquitaluj el quiˈ y xa xeqˈuis ka. 	 Bir süre önce Tevdas da kendi kendisiyle ilgili büyük iddialarda bulunarak başkaldırdı. Dört yüz kadar kişi de ona katıldı. Ama adam öldürüldü, izleyicilerinin hepsi dağıtıldı, hareket yok oldu.


Y can riqˈui quicoten quixmatioxin chare ri Tataˈixel, ruma rubanon chake konojel chi can rucˈamon chi ntoc kiche (kixin) ri herencia ri cˈo chilaˈ chicaj. Junan cˈa xtoc kiche (kixin) quiqˈui ri nicˈaj chic lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, ri yecˈo chiriˈ chupan ri sakil. 	 Bizi kutsalların ışıktaki mirasına ortak olmaya yeterli kılan Babaya şükretmeniz için dua ediyoruz.


Yacˈa ri ixokiˈ ri coyoben chic alanen, y ri ixokiˈ ri xa cˈa yetzˈuman na ri tak cal, juyiˈ cˈa oc quiwech tek xtapon ri kˈij riˈ. Ruma chi chupan ri kˈij riˈ can xtikˈax ruwiˈ ri tijoj pokonal ri xtipe pa ruwiˈ re ruwachˈulef, y can xtika wi cˈa ri royowal ri Dios pa ruwiˈ re tinamit reˈ. 	 O günlerde gebe olan, çocuk emziren kadınların vay haline! Çünkü ülke büyük sıkıntıya düşecek ve bu halk gazaba uğrayacaktır.


Ruma wi xaxu (xaxe wi) ri rucimiento ri jay ri nicowin nuyaˈ ka y nupabaˈ ca ri samaj chiriˈ, xquepe cˈa ri winek xquetzeˈen chrij. 	 Çünkü temel atıp da işi bitiremezse, durumu gören herkes, ‹Bu adam inşaata başladı, ama bitiremedi› diyerek onunla eğlenmeye başlar.


Can quinojel cˈa winek ri yebano etzelal, xtiquicˈulwachij rucˈayewal; xtiquitij pokonal. Nabey xtika ri rucˈayewal pa quiwiˈ ri israelitas y cˈacˈariˈ chukaˈ xtika pa quiwiˈ ri ma ye israelitas ta. 	 Kötülük eden herkese -önce Yahudiye, sonra Yahudi olmayana- sıkıntı ve elem verecek; iyilik eden herkese -yine önce Yahudiye, sonra Yahudi olmayana- yücelik, saygınlık, esenlik verecektir.


Yacˈa ri Jesús xchapon chare ri itzel espíritu y xubij: Ma cachˈo ta chic. Catel el. 	 İsa, ‹‹Sus, çık adamdan!›› diyerek kötü ruhu azarladı.


Y reˈ nikabij chiwe ruma queriˈ xubij ri Ajaf, chikonojel riyoj ri cˈa yoj qˈues na o cˈa yojcˈo na chuwech re ruwachˈulef tek xtipe chic jun bey ri Ajaf, ma yoj ta cˈa ri xkojnabeyej el chiquiwech ri ye caminek chic el. 	 Rabbin sözüne dayanarak size diyoruz ki, biz yaşamakta olanlar, Rabbin gelişinde hayatta olanlar, gözlerini yaşama kapayanların önüne asla geçmeyeceğiz.


Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Asíncrito, Flegonte, Hermas, Patrobas, Hermes y ri kachˈalal ri yecˈo quiqˈui. 	 Asinkritus, Flegon, Hermes, Patrovas, Hermas ve yanlarındaki kardeşlere selam edin.


Y ri discípulos can xquiben wi cˈa achiˈel ri bin el chique ruma ri Jesús. Riyeˈ can xquiben wi cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chare ri waˈin chupan ri pascua riˈ. 	 Öğrenciler, İsanın buyruğunu yerine getirerek Fısıh yemeği için hazırlık yaptılar.


Y tek ri achiˈaˈ fariseos y saduceos xquicˈaxaj ri xubij ka ri Pablo, xquichop cˈa niquichˈojilaˈ quiˈ chiquiwech, y pa caˈiˈ xel wi ri molojriˈil riˈ. 	 Pavlusun bu sözü üzerine Ferisilerle Sadukiler çekişmeye başladılar, Kurul ikiye bölündü.


Can tichajij cˈa iwiˈ, chi man ta pan iwiˈ riyix xtika wi ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Chupan ri ye quitzˈiban ca riyeˈ, ri Dios nubij: 	 Dikkat edin, peygamberlerin sözünü ettiği şu durum sizin başınıza gelmesin: ‹Bakın, siz alay edenler, Şaşkına dönüp yok olun! Sizin gününüzde bir iş yapıyorum, Öyle bir iş ki, biri size anlatsa inanmazsınız.› ››


Wachˈalal, wi yixetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, man cˈa tisach ta icˈuˈx. 	 Kardeşler, dünya sizden nefret ederse şaşmayın.


Ri Nataˈ can nuyaˈ wi chiwe ri nicˈutuj, ruma yixrajoˈ. Y Riyaˈ yixrajoˈ, ruma riyix yiniwajoˈ riyin y ninimaj chi riyin riqˈui Riyaˈ yin petenak wi. 	 Çünkü beni sevdiğiniz ve Babadan çıkıp geldiğime iman ettiğiniz için Babanın kendisi sizi seviyor.


Can ya wi cˈa Riyaˈ yayon ri achiˈel jun nimalaj beyomel chiwe, ruma sibilaj qˈuiy etamabel ri xicˈul riqˈui y xuben chiwe chi can jabel rubixic niben chare ri etamabel riˈ. 	 Mesihle ilgili tanıklığımız sizde pekiştiği gibi Mesihte her bakımdan -her tür söz ve bilgi bakımından- zenginleştiniz.


Man cˈa tikachˈob ta chi ri Dios man ta rubanon ri nubij chupan ri ruchˈabel. Ruma ma quinojel ta ri ye riy rumam ri Israel ri can kitzij chi ye aj Israel chuwech ri Dios. 	 Tanrının sözü boşa çıktı demek istemiyorum. Çünkü İsrail soyundan gelenlerin hepsi İsrailli sayılmaz.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, man cˈa quixkˈolotej ta. 	 Sevgili kardeşlerim, aldanmayın!


Pero ri Melquisedec, astapeˈ ma riy rumam ta ca ri Leví, xucˈul ri diezmo chuwirukˈaˈ ri Abraham. Y riyaˈ xuben bendecir ri Abraham, Abraham ri can cˈo wi tzujun (sujun) chare ruma ri Dios. 	 Melkisedek ise Levili kâhinlerin soyundan olmadığı halde, vaatleri alan İbrahimden ondalık kabul etmiş ve onu kutsamıştır.


¿O la nuyaˈ ta cami jun itzel cumatz pa rukˈaˈ, tek ri acˈal xa jun car nrajoˈ? 	 Ya da balık isterse yılan verir?


Rumariˈ wi cˈo jun ri nikˈaxo, can ronojel ri chˈaculaj ninaˈo ri kˈaxon y wi cˈo jun ri niyaˈox (nyaˈ) rukˈij, can chi ronojel ri chˈaculaj niquicot. 	 Bir üye acı çekerse, bütün üyeler birlikte acı çeker; bir üye yüceltilirse, bütün üyeler birlikte sevinir.


¿Cˈa ta cˈa ri Dios chi man ta xquerutoˈ ri winek ri ye ruchaˈon chic Riyaˈ y chi pakˈij chi chakˈaˈ niquiben orar? ¿Ri Dios ma chanin ta cami xquerutoˈ pe ri winek ri ye ruchaˈon chic? 	 Tanrı da, gece gündüz kendisine yakaran seçilmişlerinin hakkını almayacak mı? Onları çok bekletecek mi?


Can achiˈel nben riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Riyin ma xipe ta riche (rixin) chi ye ri winek yebano samaj pa nucuenta riyin. Riyin xipe riche (rixin) chi nben ri samaj ri nicˈatzin chi nben pa quicuenta ri winek, y can nyaˈ wiˈ pa camic riche (rixin) chi queriˈ ye qˈuiy ri yecolotej, xchaˈ ri Jesús. 	 Nitekim İnsanoğlu, hizmet edilmeye değil, hizmet etmeye ve canını birçokları için fidye olarak vermeye geldi.››


Y riyoj, can ya cˈa ri rutzujun (rusujun) ri Dios chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri ojer ca, ya cˈa riˈ ri nikayaˈ rutzijol chiwe y riˈ ya ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 ‹‹Biz de size Müjdeyi duyuruyoruz: Tanrı İsayı diriltmekle, atalarımıza verdiği sözü, onların çocukları olan bizler için yerine getirmiştir. İkinci Mezmurda da yazıldığı gibi: ‹Sen benim Oğlumsun, Bugün ben sana Baba oldum.›


Wachˈalal, xa sibilaj tiquicot cˈa ri iwánima tek yixtojtobex riqˈui qˈuiy ruwech tijoj pokonal. 	 Kardeşlerim, çeşitli denemelerle yüz yüze geldiğinizde bunu büyük sevinçle karşılayın.


Can yixnatej wi chuwe, y nmatioxij chare ri Dios iwuma riyix. 	 Sizi hatırladıkça Tanrıma şükrediyorum.


Yacˈa ri ixok xubij: Ajaf, can kitzij ri nabij. Pero chukaˈ ri tak tzˈiˈ yequitij ri rucˈaj caxlan wey ri yequitzek ka ri cajaf chuxeˈ ri mesa. 	 Kadın, ‹‹Haklısın, ya Rab›› dedi. ‹‹Ama köpekler de efendilerinin sofrasından düşen kırıntıları yer.››


Tek ri Jesús xtaneˈ chi tzij ri ruchapon rubixic chiquiwech ri winek, Riyaˈ xbe pa tinamit Capernaum. 	 İsa, kendisini dinleyen halka bütün bu sözleri söyledikten sonra Kefarnahuma gitti.


Ri rupixaˈ ri Dios nubij cˈa: Tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ. Y wi cˈo jun nibin pokon tak chˈabel chique ri ruteˈ rutataˈ, can majun chic cˈa ri nrajoˈ, xa can ticamisex. Quecˈariˈ ri rubin ca ri Dios. 	 Çünkü Tanrı şöyle buyurdu: ‹Annene babana saygı göstereceksin›; ‹Annesine ya da babasına söven kesinlikle öldürülecektir.›


¿La utz cami chi chak quelaˈ abanon y ri tiempo xa chanin benak? Cayacatej cˈa el riche (rixin) chi naben bautizar awiˈ, y tanimaj rubiˈ ri Ajaf Jesús, riche (rixin) chi nicuyutej ri amac, xchaˈ chuwe. 	 Haydi, ne bekliyorsun? Kalk, Onun adını anarak vaftiz ol ve günahlarından arın!›


Y ri xbanatej, xetamatej cˈa cuma quinojel ri winek ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Jope, y ye qˈuiy cˈa winek xeniman ri Ajaf Jesús chiriˈ. 	 Bu olayın haberi bütün Yafaya yayıldı ve birçokları Rabbe inandı.


Y tek ri rudiscípulos ri Jesús xquitzˈet chi xoc pe ri akˈaˈ, xexuleˈ ka chuchiˈ choy. 	 Akşam olunca öğrencileri göle indiler.


Ma tiyaˈ ta kˈij chi yixucˈuex ruma chˈabel ri yecˈut cuma ri winek, ri man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios. Más utz chi riyix ticukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri chˈabel ri nichˈo chrij ri rutzil ri Dios, y ma riqˈui ta ri chˈabel ri niquicˈut ri winek ri nichˈo chrij ri yetij. Ruma yecˈo winek ri ye ucˈuan ruma ri chˈabel ri nichˈo chrij ri yetij y xa majun utz nucˈom pe chique. 	 Çeşitli garip öğretilerin etkisine kapılıp sürüklenmeyin. Yüreğin yiyeceklerle değil, Tanrı lütfuyla güçlenmesi iyidir. Yiyeceklere güvenenler hiçbir yarar görmediler.


Ri tataˈaj ri nuyaˈ ri rumiˈal riche (rixin) chi nicˈuleˈ, utz ri nuben. Yacˈa ri tataˈaj ri ma nuyaˈ ta ri rumiˈal riche (rixin) chi nicˈuleˈ, más na utz ri nuben. 	 Kısacası nişanlısıyla evlenen iyi eder, evlenmeyense daha iyi eder.


y xebeˈel pe. Yacˈa tek cˈastajnek chic pe ri Jesús, yacˈariˈ tek xetzˈetetej chukaˈ riyeˈ. Y riyeˈ xeˈapon cˈa chupan ri lokˈolaj tinamit Jerusalem. Can chiquiwech wi cˈa ye qˈuiy ri xquicˈut wi quiˈ. 	 Bunlar mezarlarından çıkıp İsanın dirilişinden sonra kutsal kente girdiler ve birçok kimseye göründüler.


Wi can niwachin jabel ri icˈaslen, can nikˈalajin wi chi yix tzekelbey wuche (wixin), y ri winek ri xquixtzˈeto, can xtiquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Nataˈ. 	 Babam çok meyve vermenizle yüceltilir. Böylelikle öğrencilerim olursunuz.


Astapeˈ jun qˈuixbel chuwe riyin chi nbij reˈ chiwe, pero xa can kitzij wi chi riyoj can majun wi kachukˈaˈ chi xkaben ta achiˈel ri niquiben ri nicˈaj chiwe. Pero wi ri nicˈaj can ma niquixibij ta quiˈ yequibilaˈ chˈabel riche (rixin) chi niquiyaˈ quikˈij, riyin chukaˈ yicowin nben achiˈel ri niquiben riyeˈ. Re tzij cˈa re xquenbij chiwe achiˈel xa yin chˈujernek. 	 Utanarak kabul ediyorum ki, biz bunu yapacak güçte değildik! Ama birinin övünmeye cesaret ettiği konuda -akılsız biri gibi konuşuyorum- ben de övünmeye cesaret ediyorum.


Pero ma que ta riˈ niben. Riyix xa nicanoj achique rubanic niben riche (rixin) chi yinicamisaj riyin ri ntzijoj ri kitzij chiwe ri wacˈaxan pe riqˈui ri Dios. Ri Abraham ma xuben ta achiˈel ri niben riyix, y riyix nibij chi yix riy rumam ca riyaˈ. 	 ‹‹Ama şimdi beni -Tanrıdan işittiği gerçeği sizlere bildireni- öldürmek istiyorsunuz. İbrahim bunu yapmadı.


Pero ri quichˈobon chrij xapon rutzijol riqˈui riyaˈ. Y ri winek ri yeˈajowan yecamisan ri Saulo, can chi pakˈij chi chakˈaˈ coyoben cˈa ri pa tak puertas riche (rixin) ri tinamit, riche (rixin) chi niquicamisaj. 	 Ne var ki, kurdukları düzenle ilgili haber Saula ulaştı. Yahudiler onu öldürmek için gece gündüz kentin kapılarını gözlüyorlardı.


Y ri ixok xubij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, can kitzij wi ri nabij. Pero chukaˈ riyoj utz nikacˈul apo jubaˈ chare ri utzil riˈ. Achiˈel niquiben ri tak tzˈiˈ chuxeˈ ri mesa, yequimololaˈ chukaˈ ri rucˈaj tak caxlan wey ri yequitzakalaˈ ka ri acˈalaˈ. 	 Kadın buna karşılık, ‹‹Haklısın, Rab›› dedi. ‹‹Ama köpekler de sofranın altında çocukların ekmek kırıntılarını yer.››


Y tek riyix nimol iwiˈ, riche (rixin) chi ninataj ri rucamic ri Ajaf Jesucristo, can niben wi cˈa ri lokˈolaj waˈin, pero xa ma ya ta cˈa rubanic niben. 	 Toplandığınızda Rabbin Sofrasına katılmak için toplanmıyorsunuz.


Jun atzˈan ri ma natzˈamin ta chic, ni ma nicˈatzin ta chare ri ulef, ni ma nicˈatzin ta chi nucusex achiˈel ri mes riche (rixin) chi niban abonar jun ulef. Xa nirokix el, ruma majun chic nicˈatzin wi. Ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 Ne toprağa, ne de gübreye yarar; onu çöpe atarlar. İşitecek kulağı olan işitsin.››


Y yecˈo chukaˈ caˈiˈ oxiˈ ixokiˈ ri ye tzeketel el chrij. Ri ixokiˈ riˈ, yeriˈ ri ye rucˈachojsan ri Jesús y relesalon itzel tak espíritu quiqˈui. Chiquicojol cˈa ri ixokiˈ riˈ benak ri María, ri nibix chukaˈ Magdalena chare. Y ya cˈa riqˈui ri ixok riˈ xeˈelesex wi ye wukuˈ itzel tak espíritu ruma ri Jesús. 	 Kötü ruhlardan ve hastalıklardan kurtulan bazı kadınlar, içinden yedi cin çıkmış olan Mecdelli denilen Meryem, Hirodesin kâhyası Kuzanın karısı Yohanna, Suzanna ve daha birçokları İsayla birlikte dolaşıyordu. Bunlar, kendi olanaklarıyla İsaya ve öğrencilerine yardım ediyorlardı.


Y ri rey Agripa xubij cˈa chare ri Festo: Riyin nrayij nwacˈaxaj achique ri nubij ri jun achi riˈ. Y ri Festo xubij cˈa chare ri rey Agripa: Chuaˈk xtawacˈaxaj cˈa ri achi riˈ, xchaˈ. 	 Agrippa Festusa, ‹‹Ben de bu adamı dinlemek isterdim›› dedi. Festus da, ‹‹Yarın onu dinlersin›› dedi.


Y ri jucuˈ ri ye benak wi ri discípulos pa runicˈajal chic cˈa ri choy cˈo wi, pero ri ruwiˈ yaˈ y ri cakˈikˈ nupaxij riˈ chuwech ri jucuˈ y ma nuyaˈ ta kˈij chare ri jucuˈ chi choj nibiyin chiquiwech, xa nutzolij cˈa. 	 O sırada tekne kıyıdan bir hayli uzakta dalgalarla boğuşuyordu. Çünkü rüzgar karşı yönden esiyordu.


Tek ntoc cˈa pe akˈaˈ ri kˈij riˈ, ye qˈuiy cˈa ri cˈo itzel tak espíritu quiqˈui xeˈucˈuex apo chuwech ri Jesús, riche (rixin) chi ri Jesús yerelesaj ta el ri itzel tak espíritu quiqˈui. Y Riyaˈ xubij cˈa chique ri itzel tak espíritu chi queˈel el, y xerucˈachojsaj chukaˈ el quinojel ri ye yawaˈiˈ; 	 Akşam olunca birçok cinliyi kendisine getirdiler. İsa onlardaki kötü ruhları tek sözle kovdu, hastaların hepsini iyileştirdi.


Y ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet sutin cˈa rij riqˈui juwinek cajiˈ chic chˈaquet. Y yecˈo chukaˈ juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij y jojun ye tzˈuyul pa quiwiˈ ri chˈaquet riˈ, ye quicusalon cˈa sakilaj tak tziek y ye quicusalon chukaˈ coronas ri ye banon riqˈui kˈanapuek. 	 Tahtın çevresinde yirmi dört ayrı taht vardı. Bu tahtlara başlarında altın taçlar olan, beyaz giysilere bürünmüş yirmi dört ihtiyar oturmuştu.


Quecˈariˈ tibanaˈ ruma can ruraybel ri Dios chi riyix ya ta ri utz ri nibanalaˈ, y riqˈui riˈ, niben chique ri winek ri majun quetaman chrij ri Dios y ma yechˈobon ta jabel, chi majun yecowin niquibij chiwij. 	 Çünkü Tanrının isteği, iyilik yaparak akılsızların bilgisizliğini susturmanızdır.


Ri ruwachˈulef y ri caj can xqueˈajel cˈa, achiˈel niban chare jun tziek ri xa ma utz ta chic. Y can xqueˈabot wi cˈa el; yacˈa riyit majun bey xcajalatej ta. Majun bey xtiqˈuis ta ri acˈaslen. 	 Bir kaftan gibi düreceksin onları, Bir giysi gibi değiştirilecekler. Ama sen hep aynısın, Yılların tükenmeyecek.››


Riyin wetaman chi can yinawacˈaxaj wi pe. Y ronojel cˈa reˈ, nbij cuma re winek re quimolon pe quiˈ wuqˈui wacami, riche (rixin) chi tiquinimaj chi can yit cˈa riyit ri xatako pe wuche (wixin) chuwech re ruwachˈulef. 	 Beni her zaman işittiğini biliyordum. Ama bunu, çevrede duran halk için, beni senin gönderdiğine iman etsinler diye söyledim.››


can yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri aj tzˈibaˈ niquichˈobolaˈ cˈa achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi queriˈ niquicamisaj ri Jesús. Queriˈ niquiben ruma xa quixibin quiˈ chiquiwech ri winek. 	 Başkâhinlerle din bilginleri İsayı ortadan kaldırmak için bir yol arıyor, ama halktan korkuyorlardı.


Y ri Jesús xchˈo cˈa chique ri rudiscípulos, y xubij: Wi cˈo jun nrajoˈ yirutzekelbej, man cˈa tupokonaj ta nukˈaxaj tijoj pokonal. Xa can tubanaˈ cˈa achiˈel nuben jun ri benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex. Ma nuben ta chic ri nurayij ka riyaˈ. Wi cˈo cˈa jun nichˈobo queriˈ, utz chi nipe wuqˈui y quirutzekelbej cˈa. 	 Sonra İsa, öğrencilerine şunları söyledi: ‹‹Ardımdan gelmek isteyen kendini inkâr etsin, çarmıhını yüklenip beni izlesin.


Y wi cˈo cˈa jun winek ri yarutzujuj (yarusujuj) pa kˈatbel tzij ruma nrajoˈ nrelesaj jun atziak, can man cˈa tapokonaj ta nayaˈ ca chare; y xa can tayaˈ cˈa ca chukaˈ ri achaqueta chare. 	 Size karşı davacı olup mintanınızı almak isteyene abanızı da verin.


Más cˈa utz tabanaˈ re xtikabij chawe: Yecˈo cˈa cajiˈ kachˈalal achiˈaˈ ri cˈo quitzujun (quisujun) chare ri Dios riche (rixin) chi niquiben, y xa chuaˈk cabij nitzˈaket ri kˈij. 	 Bunun için sana dediğimizi yap. Aramızda adak adamış dört kişi var.


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Achoj pa ruwiˈ cˈa ichapon wi iwiˈ quiqˈui riyeˈ? xchaˈ chique. 	 İsa öğrencilerine, ‹‹Onlarla ne tartışıyorsunuz?›› diye sordu.


Rumariˈ quinojel junan xquirek apo quichiˈ, y xquibij: ¡Ya ri Barrabás tacoloˈ el, y ri Jesús ticamisex! xechaˈ. 	 Ama onlar hep bir ağızdan, ‹‹Yok et bu adamı, bize Barabbayı salıver!›› diye bağırdılar.


Y ruma cˈa re tzij re xerutzijolaˈ ri Jesús chique ri winek, ye qˈuiy cˈa ri xeniman riche (rixin). 	 Bu sözler üzerine birçokları Ona iman etti.


Y ri winek cˈa ri ma ye israelitas ta, riqˈui cˈa Riyaˈ xticoyobej wi ri quicolotajic. 	 Uluslar da Onun adına umut bağlayacak.››


Y pa rucaˈn kˈij, can riqˈui cˈa nimakˈij xecˈul apo ri rey Agripa y ri Berenice. Riyeˈ ye cachibilan el ri achiˈaˈ ri yecˈo pa quiwiˈ ri soldados y ri achiˈaˈ ri nimaˈk quikˈij ri chiriˈ pa Cesarea, tek xeˈoc apo chupan ri jay riche (rixin) molojriˈil. Yacˈariˈ tek ri Festo xutek rucˈamaric ri Pablo. 	 Ertesi gün Agrippa ile Berniki büyük bir tantanayla gelip komutanlar ve kentin ileri gelenleriyle birlikte toplantı salonuna girdiler. Festusun buyruğu üzerine Pavlus içeri getirildi.


Ruma ya tek nipe ruchukˈaˈ ri kˈij, yacˈariˈ tek ri kˈayis nichakiˈj y niqˈuis ka. Xa nitzak cˈa el ri rusiˈj y niqˈuis, astapeˈ can jabel nitzuˈun ri pa nabey mul. Can que wi cˈa riˈ jun beyon. Riyaˈ xa chanin nicom el y nuyaˈ ca rumolic ri rubeyomal. 	 Güneş yakıcı sıcağıyla doğar ve otu kurutur. Otun çiçeği düşer, görünüşünün güzelliği yok olur. Zengin de bunun gibi kendi uğraşları içinde kaybolup gidecektir.


Rumariˈ riyoj can cukul kacˈuˈx, koyoben apo cˈa ajan (jampeˈ) xtikacˈul ri jun chic rachoch ri kánima. Ruma ketaman chi tek can cˈa kacˈuan na re chˈaculaj riche (rixin) re ruwachˈulef, xa cˈa ma jane yojcˈo ta riqˈui ri Ajaf Jesús chilaˈ chicaj. 	 Bu nedenle her zaman cesaretimiz vardır. Şunu biliyoruz ki, bu bedende yaşadıkça Rabden uzaktayız.


Can tiyaˈ rukˈij ri Dios ri Iwajaf pa tak iwánima, ruma Riyaˈ can lokˈolaj wi. Y can tichojmirisaj iwiˈ riche (rixin) chi nitzijoj ri achique ruma tek iwoyoben ri rutzil ri Dios, tek cˈo jun ri nicˈutun chiwe. Y xabachique cˈa ri nicˈutun chiwe, riqˈui chˈuchˈujil y riqˈui ronojel iwánima tibij chare achique ruma tek can cukul icˈuˈx iwoyoben ri nutzuj (nusuj) ri Dios. 	 Mesihi Rab olarak yüreklerinizde kutsayın. İçinizdeki umudun nedenini soran herkese uygun bir yanıt vermeye her zaman hazır olun.


Yichˈo iwuqˈui riyix ri cˈo inaˈoj, tichˈoboˈ jabel ri xinbij, y cˈacˈariˈ tibij chuwe wi kitzij o xa ma kitzij ta ri xinbij. 	 Aklı başında insanlarla konuşur gibi konuşuyorum. Söylediklerimi kendiniz tartın.


Ri Jesús xubij cˈa chare ri Marta: Riyin can yicowin wi yencˈasoj ri ye caminek chic el, y can yicowin wi nyaˈ cˈaslen. Rumariˈ ri niniman wuche (wixin), astapeˈ nicom el, xticˈastej chic pe jun bey. 	 İsa ona, ‹‹Diriliş ve yaşam Benim›› dedi. ‹‹Bana iman eden kişi ölse de yaşayacaktır.


¿La utz cami chi ri kachˈacul xaxu (xaxe wi) ta oc runakˈ ruwech cˈo y majun ta ruxquin? Ma utz ta. Ruma wi ta queriˈ, man ta yojacˈaxan. ¿O la utz cami chi ri kachˈacul xaxu (xaxe wi) ta oc ruxquin cˈo y majun ta rutzaˈn? Ma utz ta, ruma wi ta queriˈ, man ta jun nikasek. 	 Bütün beden göz olsaydı, nasıl duyardık? Bütün beden kulak olsaydı, nasıl koklardık?


Y ri Herodes y ri ye rusoldados can majun cˈa rukˈij xquiben chare ri Jesús y xquitzeˈej. Xquiyaˈ cˈa jun tziek chrij, can achiˈel ri yequicusalaˈ ri reyes. Y cˈacˈariˈ ri Herodes xutzolij chic el ri Jesús cˈa riqˈui ri Pilato. 	 Hirodes de askerleriyle birlikte Onu aşağılayıp alay etti. Ona gösterişli bir kaftan giydirip Pilatusa geri gönderdi.


Y yacˈariˈ tek cˈo jun ri junanin (anibel) xberumubaˈ pe jun esponja chupan jun chˈomilaj ruyaˈal uva, y xuyaˈ chutzaˈn jun aj y xuyaˈ chare ri Jesús riche (rixin) chi nichˈuchˈuˈ ka jubaˈ ri chakiˈj chiˈ chare, y xubij: Tikatzuˈ na cˈa, kˈalaj riˈ wi nipe ri Elías chukasaxic, xchaˈ. 	 Aralarından biri koşup bir süngeri ekşi şaraba batırdı, bir kamışın ucuna takarak İsaya içirdi. ‹‹Dur bakalım, İlyas gelip Onu indirecek mi?›› dedi.


Y tek ri Jesús y ri ye rudiscípulos xeˈapon cˈa ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ, chiriˈ pa jun lugar ri Gadara rubiˈ, yecˈo cˈa ye caˈiˈ winek xeˈapon riqˈui ri Jesús; winek ri xa cˈo itzel tak espíritu quiqˈui, xebeˈel pe pa camposanto. Y ruma chi can qˈuiy pokon niquiben ri winek riˈ, rumariˈ majun chic winek ri nikˈax ta chic chupan ri bey riˈ. 	 İsa gölün karşı yakasında Gadaralıların memleketine vardı. Orada Onu mezarlık mağaralardan çıkan iki cinli karşıladı. Bunlar öyle tehlikeliydi ki, kimse o yoldan geçemiyordu.


Pero can cˈo cˈa jun ri nikˈalajsan wuche (wixin). Y ri nubij riyaˈ chuwij riyin, can kitzij wi. 	 Ama benim için tanıklık eden başka biri vardır. Onun benim için ettiği tanıklığın geçerli olduğunu bilirim.


Ruma tek can cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, yariˈ tek xojruchaˈ yan. Xojruchaˈ ruma ri Cristo; queriˈ xuben ri Dios ruma nrajoˈ chi riyoj yoj‑oc lokˈolaj tak ralcˈual Riyaˈ, y man ta jun etzelal cˈo pa tak kacˈaslen. 	 O kendi önünde sevgide kutsal ve kusursuz olmamız için dünyanın kuruluşundan önce bizi Mesihte seçti.


Y chukaˈ ri pa tak nimakˈaˈ, tek riyix nitzˈet chi mukul ruwech ri caj y quek chukaˈ quibanon ri sutzˈ, nibij chi ma utz ta ri kˈij nuben wacami. Riyix xa caˈiˈ cˈa ipalej, ruma jabel iwetaman nitzuˈ achique nuben ruwech ri caj, iwetaman wi utz o ma utz ta ri kˈij nberubanaˈ. Yacˈa ri retal ri ntajin nibanatej chiwech wacami nubij achique tiempo yojcˈo wi, pero riyix xa ma nitzuˈ ta. 	 Sabah, ‹Bugün gök kızıl ve bulutlu, hava bozacak› dersiniz. Gökyüzünün görünümünü yorumlayabiliyorsunuz da, zamanın belirtilerini yorumlayamıyor musunuz?


Riyoj cˈa ri iglesia can nikanimaj nikatakej ri Cristo. Y quecˈariˈ rucˈamon chi niben riyix ixokiˈ ri cˈo iwachijlal, can queˈinimaj queˈitakej ri iwachijlal riqˈui ronojel ri yeˈibanalaˈ. 	 Kilise Mesihe bağımlı olduğu gibi, kadınlar da her durumda kocalarına bağımlı olsunlar.


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri israelitas, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿La xtucamisaj cami cˈa riˈ? Ruma nubij: Ri acuchi (achique) xquibe wi riyin, riyix ma yixcowin ta yixapon, xchaˈ, yechaˈ cˈa ri achiˈaˈ riˈ. 	 Yahudi yetkililer, ‹‹Yoksa kendini mi öldürecek?›› dediler. ‹‹Çünkü, ‹Benim gideceğim yere siz gelemezsiniz› diyor.››


Tek ri Sergio Paulo ri aj kˈatbel tzij xutzˈet ri xbanatej, xumey ri ruchˈabel ri Ajaf. Y riyaˈ can ya cˈa kˈij riˈ tek xunimaj. 	 Olanları gören vali, Rable ilgili öğretiyi hayranlıkla karşıladı ve iman etti.


Y tek xquitzˈet chi jotol pe jubaˈ cakˈikˈ quereˈ pa sur, riyeˈ xquichˈob chi utz yojbe cˈa ri pa Fenice. Tek xoj‑el cˈa el, xaxu (xaxe wi) cˈa ri ruchiˈ yaˈ riche (rixin) ri Creta yoj benak wi. 	 Güneyden hafif bir rüzgar esmeye başlayınca, bekledikleri anın geldiğini sanarak demir aldılar; Girit kıyısını yakından izleyerek ilerlemeye başladılar.


Y ri Pedro xuchop cˈa ri rajquikˈaˈ ri achi riche (rixin) chi xpaˈeˈ. Y can yacˈariˈ xchojmir. Ri raken xecˈojeˈ cˈa el quichukˈaˈ y queriˈ chukaˈ ri rukul tak raken. 	 Sonra onu sağ elinden kavrayıp kaldırdı. Adamın ayakları ve bilekleri o anda sapasağlam oldu.


Y Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin nibij riyix? xchaˈ chique. Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xubij chare ri Jesús: Yit cˈa riyit ri Cristo, ri yit takon pe ruma ri Dios, xchaˈ chare. 	 İsa onlara, ‹‹Siz ne dersiniz›› dedi, ‹‹Sizce ben kimim?›› Petrus, ‹‹Sen Tanrının Mesihisin›› yanıtını verdi.


Y wi riyin nkˈet tzij chrij jun winek, can pa ruchojmilal cˈa nben; ruma ma nuyon ta riyin, xa can wachibil cˈa ri Nataˈ ri yin takayon pe. 	 Yargılasam bile benim yargım doğrudur. Çünkü ben yalnız değilim, ben ve beni gönderen Baba, birlikte yargılarız.


Ri jucˈulaj winek riˈ choj ri quicˈaslen chuwech ri Ajaf Dios, y niquinimaj cˈa ri rutzij. Can niquiben wi ri nubij. Y majun winek nicowin nibin ta jun tzij chiquij, ruma chi can ye choj wi. 	 Her ikisi de Tanrının gözünde doğru kişilerdi, Rabbin bütün buyruk ve kurallarına eksiksizce uyarlardı.


Kitzij na wi chi ma ya ta ri nikatij ri nibano chake chi utz yojtzˈet ruma ri Dios. Wi nikatij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek, ma nuben ta chake chi más utz yojtzˈet ruma ri Dios. Y wi ma nikatij ta, ma nuben ta chake chi ma utz ta yojtzˈet ruma ri Dios. 	 Yiyecek bizi Tanrıya yaklaştırmaz. Yemezsek bir kaybımız olmaz, yersek de bir kazancımız olmaz.


¿Achoj riqˈui yenjunumaj wi ri winek yecˈo re tiempo reˈ? Re winek reˈ xa ye junan quiqˈui ri acˈalaˈ ri yetzˈuyeˈ pa tak cˈaybel y niquirek quichiˈ chiquij ri cachibil tek yeˈetzˈeyaj. 	 ‹‹Bu kuşağın insanlarını neye benzeteyim? Çarşı meydanlarında oturup arkadaşlarına, ‹Size kaval çaldık, oynamadınız; Ağıt yaktık, dövünmediniz›


riche (rixin) chi queriˈ xquixwaˈ y xquixucˈyaˈ wuqˈui pa numesa ri pa nujawaren. Y riyix xquixtzˈuyeˈ na pa tek chˈaquet riche (rixin) chi nikˈet tzij pa quiwiˈ ri cablajuj tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Israel. 	 Öyle ki, egemenliğimde benim soframda yiyip içesiniz ve tahtta oturarak İsrailin on iki oymağını yargılayasınız.


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xucˈutuj chique: ¿Achoj ruwachbel cˈa laˈ? ¿Y achoj rubiˈ chukaˈ la cˈo chuwech la puek? xchaˈ chique. 	 İsa, ‹‹Bu resim, bu yazı kimin?›› diye sordu.


Y ri Jesús xucˈom cˈa chukaˈ apo ri vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan; y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xuyaˈ cˈa chique ri rudiscípulos. Y xubij cˈa chique: Tikumuˈ cˈa chiˈiwonojel ri ruyaˈal uva ri cˈo chupan re vaso reˈ. 	 Sonra bir kâse alıp şükretti ve bunu öğrencilerine vererek, ‹‹Hepiniz bundan için›› dedi.


Y tek ri Felipe aponak chic riqˈui ri carruaje riˈ, xracˈaxaj cˈa chi ri achi benak chiriˈ ya cˈa ri wuj ri rutzˈiban ca ri profeta Isaías ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, ya cˈa riˈ ri nusiqˈuij ruwech benak. Rumariˈ ri Felipe xucˈutuj chare: ¿La nikˈax cˈa chawech ri yatajin chusiqˈuixic? xchaˈ chare. 	 Filipus koşup arabanın yanına geldi ve hadımın Peygamber Yeşayayı okumakta olduğunu işitti. ‹‹Acaba okuduklarını anlıyor musun?›› diye sordu.


Ri runakˈ tak nuwech xquitzuˈ yan cˈa ca ri Colonel ri petenak awuqˈui riyit, 	 Çünkü senin sağladığın, Bütün halkların gözü önünde hazırladığın kurtuluşu, Ulusları aydınlatıp Halkın İsraile yücelik kazandıracak ışığı Gözlerimle gördüm.››


Pero ri David, tek xa can ruqˈuison chic ca rubanic ri samaj ri yaˈon pe chare ruma ri Dios riche (rixin) chi nuben chiquicojol ri ruwinak, xcom, y xbemuk ca ri acuchi (achique) ye mukun wi ri ye ratiˈt rumamaˈ. Y xkˈey cˈa. 	 ‹‹Davut, kendi kuşağında Tanrının amacı uyarınca hizmet ettikten sonra gözlerini yaşama kapadı, ataları gibi gömüldü ve bedeni çürüyüp gitti.


Y ri Jesús xubij: Yin cˈa riyin ri bey, yin cˈa riyin ri kitzij, y chukaˈ yin cˈa riyin ri cˈaslen. Majun cˈa achique ta nicowin napon riqˈui ri Nataˈ wi ma yirunimaj ta riyin. 	 İsa, ‹‹Yol, gerçek ve yaşam Benim›› dedi. ‹‹Benim aracılığım olmadan Babaya kimse gelemez.


Rumariˈ can ncˈutuj wi cˈa jun utzil chiwe riyix wachˈalal, chi can ticˈutuˈ cˈa chuwech ri jun riˈ chi riyix can niwajoˈ wi. 	 Bunun için ona duyduğunuz sevgiyi yenilemenizi rica ederim.


Can jabel cˈa iwetaman chi tek yeˈicˈayij caˈiˈ tak aj xicˈ tak chicop, xaxu (xaxe) wi caˈiˈ oxiˈ oc tak centavos cajel. Y ma riqˈui ta chi ri aj xicˈ tak chicop riˈ xa ma qˈuiy ta oc cajel, majun cˈa ri xtitzak ta pan ulef wi xa ma ruraybel ta ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 İki serçe bir meteliğe satılmıyor mu? Ama Babanızın izni olmadan bunlardan bir teki bile yere düşmez.


Tek xeˈapon cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ riˈ, xquibajij cˈa ri Jesús chuwech ri cruz. Y chupan cˈa ri hora riˈ, can queriˈ chukaˈ xban chique ye caˈiˈ chic achiˈaˈ. Y pa quinicˈajal ri ye caˈiˈ achiˈaˈ ri ye bajin chuwech ri quicruz, chiriˈ cˈa xyaˈox (xyaˈ) wi ri Jesús bajin chuwech ri cruz. 	 Orada Onu ve iki kişiyi daha çarmıha gerdiler. Biri bir yanda, öbürü öteki yanda, İsa ise ortadaydı.


Xa can tibanaˈ achiˈel ri nben riyin. Riyin nben ri nika chiquiwech quinojel y ma nben ta xaxu (xaxe wi) ri cˈo utz nucˈom pe chuwe. Riyin xa can ntij nukˈij riche (rixin) chi nben ri cˈo utz nucˈom pe chique quinojel, riche (rixin) chi yecolotej. 	 Ben de kendi yararımı değil, kurtulsunlar diye birçoklarının yararını gözeterek herkesi her yönden hoşnut etmeye çalışıyorum.


Majun modo chi ri Dios man ta choj, ruma wi ta ri Dios man ta choj, man ta nicowin nukˈet tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef. 	 Kesinlikle hayır! Öyle olsa Tanrı dünyayı nasıl yargılayacak?


Y yecˈo cˈa chique ri winek aj chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri niquibilaˈ cˈa: ¿La ma ya ta cami cˈa achi reˈ ri nicanox riche (rixin) chi nicamisex? 	 Yeruşalimlilerin bazıları, ‹‹Öldürmek istedikleri adam bu değil mi?›› diyorlardı.


Y tek ri rudiscípulos ri Jesús xquicˈaxaj ri chˈabel riˈ, xsach quicˈuˈx. Y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Wi can achiˈel ri xubij, ¿achique ta cˈa jun ri xticolotej? yechaˈ. 	 Bunu işiten öğrenciler büsbütün şaşırdılar, ‹‹Öyleyse kim kurtulabilir?›› diye sordular.


Tek ri Dios ma xucˈom ta chic quiwech ri wech aj Israel ruma ma xquinimaj ta chic ri rutzij, yacˈariˈ tek xucˈom iwech riyix ri ma yix israelitas ta. Yacˈa tek xticˈamer chic quiwech jun bey ri wech aj Israel, yacˈariˈ tek xkojcˈastej el y xtikachop el jun cˈacˈacˈ cˈaslen. 	 Çünkü onların reddedilmesi dünyanın Tanrıyla barışmasını sağladıysa, kabul edilmeleri ölümden yaşama geçiş değil de nedir?


Riyaˈ xbiyin chic cˈa apo jubaˈ y cˈacˈariˈ xxuqueˈ ka y xukasaj ka riˈ cˈa pan ulef y xuben cˈa orar. Y xucˈutuj cˈa chare ri Dios chi xa ta cˈo modo, choj ta nikˈax el ri hora riˈ, chi man ta nukˈaxaj ri tijoj pokonal. 	 Biraz ilerledi, yüzüstü yere kapanıp dua etmeye başladı. ‹‹Mümkünse o saati yaşamayayım›› dedi.


Ruma, ¿achique ta cˈa nucˈom pe chare ri winek, wi nicˈojeˈ ri beyomel riche (rixin) ronojel re ruwachˈulef riqˈui y wi xa ma nicolotej ta? Astapeˈ sibilaj qˈuiy ri beyomel cˈo riqˈui ri winek, ma nicowin ta cˈa nulokˈ ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 İnsan bütün dünyayı kazanıp da canından olursa, bunun kendisine ne yararı olur? İnsan kendi canına karşılık ne verebilir?


Yacˈa wi niquibij chi ri Jesucristo tek xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma xoc ta winek achiˈel riyoj, nikˈalajin chi ma ya ta ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios ri yayon ri chˈabel chique. Xa ya ri espíritu riche (rixin) ri itzel ri yayon ri chˈabel chique. Ri espíritu ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. Ya cˈa espíritu reˈ ri iwacˈaxan ri cˈo chi nipe na, y wacami xoka yan cˈa chuwech re ruwachˈulef. 	 İsayı kabul etmeyen hiçbir ruh Tanrıdan değildir. Böylesi, Mesih Karşıtının ruhudur. Onun geleceğini duydunuz. Zaten o şimdiden dünyadadır.


Xban cˈa chare chi majun rukˈij, y astapeˈ majun rumac, ya Riyaˈ ri xka ca chuxeˈ ronojel mac. ¿Achique ta cami xtitzijon ri xban chare cuma ri winek ri yecˈo pa rutiempo Riyaˈ? Ruma xapon jun kˈij chi xqˈuiyer ri etzelal quiqˈui, y rumariˈ xquicamisaj el chuwech re ruwachˈulef. 	 Aşağılandığında adalet Ondan esirgendi. Onun soyunu kim anacak? Çünkü yeryüzündeki yaşamına son verildi.››


Y rumariˈ konojel xojtzak cˈa pan ulef. Y xinwacˈaxaj cˈa chukaˈ chi cˈo Jun ri xchˈo pe pa chˈabel hebreo, ri kachˈabel riyoj israelitas, y xubij cˈa chuwe: Saulo, Saulo, ¿achique cˈa ruma tek achapon wokotaxic? Xa ayon cˈa riyit nasoc awiˈ, ruma achapon wokotaxic. Xa ayon riyit nayaˈ awiˈ chutzaˈn jun cheˈ ri chˈut rutzaˈn, xchaˈ chuwe. 	 Hepimiz yere yıkılmıştık. Bir sesin bana İbrani dilinde seslendiğini duydum. ‹Saul, Saul, neden bana zulmediyorsun?› dedi. ‹Üvendireye karşı tepmekle kendine zarar veriyorsun.›


Yacˈa tek xtapon ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, yix cˈa riyix ri yixcˈo pa Corazín y ri yixcˈo pa Betsaida ri más xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pan iwiˈ, que chiquiwech ri aj Tiro y ri aj Sidón. 	 Ama yargı günü sizin haliniz Sur ve Saydanın halinden beter olacaktır.


Y quinojel cˈa winek ri quiniman chic ri Jesucristo, junan cˈa quiwech y xa jun cánima quibanon. Majun cˈa ri nibin ta chi can xu (xe) ta wi riche (rixin) ka riyaˈ ri cˈo riqˈui, ruma xa can jun quibanon quinojel. 	 İnananlar topluluğunun yüreği ve düşüncesi birdi. Hiç kimse sahip olduğu herhangi bir şey için ‹‹Bu benimdir›› demiyor, her şeylerini ortak kabul ediyorlardı.


Riyix tek napon jun kachˈalal iwuqˈui, can riqˈui ajowabel ticˈuluˈ y queriˈ chukaˈ rucˈamon chi nuben riyaˈ iwuqˈui riyix, can tibanaˈ achiˈel xuben ri Cristo; ruma Riyaˈ can xojrucˈul, riche (rixin) chi ri Dios xtucˈul ta cˈa rukˈij rucˈojlen. 	 Bu nedenle, Mesih sizi kabul ettiği gibi, Tanrının yüceliği için birbirinizi kabul edin.


Ri David xbe chucanoxic wey chiriˈ pa rachoch ri Dios, y can ya ri lokˈolaj tak caxlan wey ri xbejach pe chare. Riyaˈ xutij ri lokˈolaj tak caxlan wey riˈ, y xuyaˈ chukaˈ chique ri ye benak riqˈui. Pero ma riqˈui wi riˈ, ma mac ta ri xquiben, astapeˈ ri caxlan wey riˈ xaxu (xaxe) wi ri sacerdotes yetijo, xchaˈ ri Jesús. 	 Tanrının evine girdi, kâhinlerden başkasının yemesi yasak olan adak ekmeklerini alıp yedi ve yanındakilere de verdi.››


Y ri kˈij riˈ, cˈo cˈa pa cárcel jun achi Barrabás rubiˈ ye rachibilan nicˈaj chic rachibil. Riyeˈ ye kajnek cˈa pa cárcel ruma xeyacatej chrij ri kˈatbel tzij y chukaˈ xquiben camic. 	 Ayaklanma sırasında adam öldüren isyancılarla birlikte Barabba adında bir tutuklu da vardı.


Yacˈa ri kˈij y ri hora tek riyin xquipe, majun achique etamayon ta. Ni xa ta ri ángeles ri yecˈo chilaˈ chicaj ma quetaman ta ajan (jampeˈ) xquipe. Xa can xu (xe) wi ri Nataˈ ri etamayon riˈ. 	 ‹‹O günü ve saati, ne gökteki melekler, ne de Oğul bilir; Babadan başka kimse bilmez.


Ri rey Herodes can royowal cˈa chique ri aj Tiro y ri aj Sidón. Pero ri aj Tiro y ri aj Sidón xquiyaˈ cˈa chiquiwech riche (rixin) chi yebe riqˈui ri Herodes. Y xquibochiˈij cˈa ri jun ri nisamej riqˈui ri Herodes ri Blasto rubiˈ, riche (rixin) chi yerucˈuaj cˈa chuwech ri rey y xtiquichojmirisaj chiquiwech chi tiqˈuis chiriˈ ri oyowal, ruma ya ri chiriˈ pan Israel ntel wi el ri nitij ri pa caˈiˈ tinamit, ri pa tinamit Tiro y ri pa Sidón. 	 Bu arada Sur ve Sayda halklarına ateş püskürüyordu. Bunlar birleşip kendisiyle görüşmeye geldiler. Önce kralın başdanışmanı Vlastusu kendi taraflarına çekerek barış isteğinde bulundular. Çünkü kendi ülkelerinin gereksindiği yiyecekler kralın ülkesinden sağlanıyordu.


Y ya riyaˈ cˈa ri xtibin chawe achique rubanic xtaben riche (rixin) chi queriˈ yacolotej riyit y ri ye aj pan awachoch, xucheˈex ca ruma ri ángel. 	 O sana, senin ve bütün ev halkının kurtuluş bulacağı sözler söyleyecek.›


Ri nabey ri nwajoˈ nbij chiwe, ya ri wacˈaxan chiwij chi tek riyix nimol iwiˈ, xa ma junan ta iwech. Riyix xa ijachalon iwiˈ. Y riyin nbij chi riqˈui jubaˈ kitzij ri nibix chuwe. 	 Birincisi, toplulukça bir araya geldiğinizde aranızda ayrılıklar olduğunu duyuyorum. Buna biraz da inanıyorum.


Pero ri jabel yetzˈetetej chare ri kachˈacul, ma rajawaxic ta chi yekawik. Ri Dios can utz wi xuben chare ronojel. Ruma hasta ri nikˈalajin chi achiˈel xa majun yecˈatzin wi chare ri kachˈacul, Riyaˈ xuben chique chi can cˈo wi quikˈij. 	 Gösterişli üyelerimizin özene ihtiyacı yoktur. Ama Tanrı, değeri az olana daha çok değer vererek bedende birliği sağladı.


Ri chiriˈ chuwech apo ri lokˈolaj chˈaquet, cˈo cˈa jun achiˈel mar ri can achiˈel vidrio nitzuˈun y can junan riqˈui ri cristal. Pa nicˈaj cˈo ri lokˈolaj chˈaquet, y sutin apo rij cuma ye cajiˈ ri can qˈuiy runakˈ tak quiwech cˈo. Can nojnek cˈa quij riqˈui ri runakˈ tak quiwech. 	 Tahtın önünde billur gibi, sanki camdan bir deniz vardı. Tahtın ortasında ve çevresinde, önü ve arkası gözlerle kaplı dört yaratık duruyordu.


Rumariˈ tek riyeˈ xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Ma tikaretz (tikatzer) ta re jun tziek reˈ. Xa kojsaquin chrij riche (rixin) chi queriˈ xa jun ri nucˈuan el, xechaˈ. Ri xbanatej cˈa riqˈui ri rutziak ri Jesús, can tzˈibatal wi ca chupan ri ruchˈabel ri Dios tek nubij: Xequijachalaˈ ri nutziak chiquiwech y chukaˈ xesaquin chrij. 	 Birbirlerine, ‹‹Bunu yırtmayalım›› dediler, ‹‹Kime düşecek diye kura çekelim.›› Bu olay, şu Kutsal Yazı yerine gelsin diye oldu: ‹‹Giysilerimi aralarında paylaştılar, Elbisem üzerine kura çektiler.›› Bunları askerler yaptı.


Y tek xapon cˈa ri uxlanibel kˈij, xuchop cˈa rucˈutic ri ruchˈabel ri Dios ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Ruma cˈa ri chˈabel ri yerubij chique, ri winek riˈ can xquimey cˈa y xquibij: ¿Achique cˈa ruma re achi reˈ sibilaj qˈuiy etamabel cˈo riqˈui y nicowin yeruben milagros? ¿Achique modo tek nicowin nuben ronojel reˈ? 	 Şabat Günü olunca İsa havrada öğretmeye başladı. Söylediklerini işiten birçok kişi şaşıp kaldı. ‹‹Bu adam bunları nereden öğrendi?›› diye soruyorlardı. ‹‹Kendisine verilen bu bilgelik nedir? Nasıl böyle mucizeler yapabiliyor?


Y ri soldados can niquiben cˈa chi achiˈel niquiyaˈ rutzil ruwech ri Jesús y niquibilaˈ cˈa chare: ¡Caquicot cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas! yechaˈ cˈa chare. Y can niquipakˈilaˈ cˈa rupalej chi kˈaˈ. 	 Önüne geliyor, ‹‹Selam, ey Yahudilerin Kralı!›› diyor, yüzüne tokat atıyorlardı.


Pero ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye rudiscípulos y xubij chique: Tiyaˈ kˈij chique ri acˈalaˈ chi yepe wuqˈui riyin, y ma queˈikˈet ta. Ruma ri xqueˈoc pa rajawaren ri Dios, xaxu (xaxe) wi ri winek ri ye achiˈel re acˈalaˈ reˈ. 	 Ama İsa çocukları yanına çağırarak, ‹‹Bırakın, çocuklar bana gelsin, onlara engel olmayın!›› dedi. ‹‹Çünkü Tanrının Egemenliği böylelerinindir.


Y can queriˈ wi xinben chique ri chiriˈ pa Jerusalem. Y riqˈui chukaˈ chi ri principaliˈ tak sacerdotes xquiyaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ, riyin ye qˈuiy cˈa chique ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios ri xenyaˈ pa cárcel. Y tek cˈo jun chique ri ye nimanel riˈ nicamisex, riyin nbij cˈa chi utz rubanic chare. 	 Ve Yeruşalimde bunu yaptım. Başkâhinlerden aldığım yetkiyle kutsallardan birçoğunu hapse attırdım; ölüm cezasına çarptırıldıkları zaman oyumu onların aleyhinde kullandım.


Y xquichaˈ cˈa ca jun kˈij riche (rixin) chi queriˈ niquimol quiˈ, y ri Pablo xtubij cˈa ri achique nicajoˈ niquetamaj. Y tek xapon cˈa ri kˈij riˈ, sibilaj cˈa winek ri xbequimoloˈ quiˈ riqˈui ri Pablo, y riyaˈ xuchop cˈa rutzijoxic y rukˈalajsaxic ri rajawaren ri Dios chique. Xuchop cˈa nitzijon tek xel pe ri kˈij y xutanabaˈ cˈa ya tek xka ka ri kˈij, ruma riyaˈ xrajoˈ cˈa chi xkˈax ta chiquiwech chi ri Jesús yariˈ ri Cristo, achiˈel nubij ri tzˈibatal ca ruma ri Moisés y cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Pavlusla bir gün kararlaştırdılar ve o gün, daha büyük bir kalabalıkla onun kaldığı yere geldiler. Pavlus sabahtan akşama dek onlara Tanrının Egemenliğine ilişkin açıklamalarda bulundu ve bu konuda tanıklık etti. Gerek Musanın Yasasına, gerek peygamberlerin yazılarına dayanarak onları İsa hakkında ikna etmeye çalıştı.


Y tek riyeˈ xquicˈaxaj queriˈ, sibilaj xequicot. Y xquitzuj (xquisuj) cˈa puek chare. Y yacˈariˈ tek ri Judas Iscariote xuchop cˈa ruchˈobic chi achique ta rubanic nuben chi xtujech ri Jesús pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ riˈ. 	 Onlar bunu işitince sevindiler, Yahudaya para vermeyi vaat ettiler. O da İsayı ele vermek için fırsat kollamaya başladı.


Y tek ri Jesús ntel cˈa pe ri pa rachoch ri Dios, jun chique ri rudiscípulos xubij cˈa chare: Tijonel, tatzuˈ re nimaˈk tak jay riche (rixin) re rachoch ri Dios, y re nimaˈk tak abej re ye ucusan chare, xchaˈ. 	 İsa tapınaktan çıkarken öğrencilerinden biri Ona, ‹‹Öğretmenim›› dedi, ‹‹Şu güzel taşlara, şu görkemli yapılara bak!››


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, man cˈa quixkˈolotej ta. Ri winek ri rucˈuan jun cˈaslen choj, can choj wi, achiˈel ri Jesucristo chi can choj wi. 	 Yavrularım, kimse sizi aldatmasın. Mesih doğru olduğu gibi, doğru olanı yapan da doğru kişidir.


Y ri Juan ri Bautista can xuyaˈ cˈa ri sakil chiwe. Can xuben wi cˈa achiˈel nuben jun kˈakˈ tek nicˈat y nisakirisan. Y riyix xirayij y xixquicot cˈa riqˈui ri sakil riˈ, pero xa jun caˈiˈ oxiˈ oc kˈij ri xiben queriˈ. 	 Yahya, yanan ve ışık saçan bir çıraydı. Sizler onun ışığında bir süre için coşmak istediniz.


Pero wi cˈo malcaniˈ tak ixokiˈ ri xa yecˈo cal o yecˈo quiy quimam, ye ri cal o ri quiy quimam ri queˈilin quiche (quixin). Ruma nicˈatzin chi ri cal y ri quiy quimam tiquetamaj chi nabey pa cachoch tiquicˈutuˈ wi jun cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. Tiquiyaˈ cˈa rajel ruqˈuexel ri utzil ri banon chique cuma ri quiteˈ quitataˈ, ruma yariˈ ri utz chi niban y can nika chuwech ri Dios. 	 Ama dul kadının çocukları ya da torunları varsa, bunlar öncelikle kendi ev halkına yardım ederek Tanrı yolunda yürümeyi ve büyüklerine iyilik borcunu ödemeyi öğrensinler. Çünkü bu Tanrıyı hoşnut eder.


Y rumariˈ xberutzujuˈ (xberusujuˈ) riˈ pa samaj riqˈui jun achi aj chiriˈ chupan ri ruwachˈulef riˈ, y ri achi xutek cˈa el pa rulef riche (rixin) chi yeruyukˈuj ak. 	 Bunun üzerine gidip o ülkenin vatandaşlarından birinin hizmetine girdi. Adam onu, domuz gütmek üzere otlaklarına yolladı.


Y ri Jesús xkˈax chic apo jucˈan ruchiˈ raken yaˈ Jordán y xcˈojeˈ cˈa ka qˈuiy kˈij ri chiriˈ; ri acuchi (achique) xeruben wi bautizar winek ri Juan ri Bautista, pa nabey mul. 	 Tekrar Şeria Irmağının karşı yakasına, Yahyanın başlangıçta vaftiz ettiği yere gitti ve orada kaldı.


Y ri Pedro can xbeka wi pe quiqˈui ri ye oxiˈ achiˈaˈ ri ye takon el ruma ri Cornelio, y xubij chique: Yin cˈa riyin ri Pedro ri nicanoj. ¿Achique cˈa ruma tek yix petenak chinucanoxic? xchaˈ chique. 	 Petrus aşağı inip adamlara, ‹‹Aradığınız kişi benim›› dedi. ‹‹Gelişinizin sebebi ne acaba?››


Y wi ri wech aj Israel xtitzolin chic pe ri quicˈuˈx y xtiquinimaj chic ri Dios, xquetic chic ka jun bey pa ruwiˈ ri cheˈ. Ruma ri Dios nicowin chi yerutic chic ka jun bey. 	 İmansızlıkta direnmezlerse, İsrailliler de öz ağaca aşılanacaklar. Çünkü Tanrının onları eski yerlerine aşılamaya gücü vardır.


Yacˈa ronojel riˈ xa ma kitzij ta. Ruma ri Cristo can xcˈastej wi el chiquicojol ri caminakiˈ. Ya cˈa Riyaˈ ri nabey ri xcˈastej el y rumariˈ can xquecˈasox na wi el ri nicˈaj chic caminakiˈ. 	 Oysa Mesih, ölmüş olanların ilk örneği olarak ölümden dirilmiştir.


Y ri winek cˈa ri ye riche (rixin) pa tak barcos y ri ye samajel ri riche (rixin) pa tak yaˈ, xquiyalaˈ cˈa ulef pa tak quijolon (quiwiˈ), yeˈokˈ y yebison cˈa, y riqˈui quichukˈaˈ niquibij: Juyiˈ oc ruwech ri nimalaj tinamit Babilonia. Can riqˈui cˈa ri rubeyomal riyaˈ xebeyomer cˈa quinojel rajaf tak barcos. Y xa pa jun hora xqˈuis ronojel, xechaˈ. 	 Başlarına toprak döktüler, yas tutup ağlayarak feryat ettiler: ‹Vay başına koca kent, vay! Denizde gemileri olanların hepsi Onun sayesinde, onun değerli mallarıyla Zengin olmuşlardı. Kent bir saat içinde viraneye döndü.›


Riche (rixin) chi queriˈ tek kacˈulun chic ri rutzil ri Dios, Riyaˈ yojrutzˈet chi majun chic kamac. Y queriˈ xuben chake riche (rixin) chi ntoc kiche (kixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, can achiˈel wi ri koyoben. 	 Öyle ki, Onun lütfuyla aklanmış olarak umut içinde sonsuz yaşamın mirasçıları olalım.


Pero ri Pedro xutzuˈ xutzuˈ ri achi, y chukaˈ queriˈ xuben ri Juan, y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Kojatzuˈ jabel, xchaˈ chare. 	 Petrusla Yuhanna ona dikkatle baktılar. Sonra Petrus, ‹‹Bize bak›› dedi.


Rumacˈariˈ nbij cˈa chiwe chi can titijaˈ ikˈij chubanic ri xtinbij chiwe wacami riche (rixin) chi niben chare ri icˈaslen riqˈui ri Dios chi niqˈuiy y niwachin. Riyix can cˈo icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios pero wacami titijaˈ ikˈij chi nikˈalajin chukaˈ ri ruchukˈaˈ ri Dios pa tak icˈaslen. Tiwetamaj chukaˈ ri kas nika chuwech ri Dios. 	 İşte bu nedenle her türlü gayreti göstererek imanınıza erdemi, erdeminize bilgiyi, bilginize özdenetimi, özdenetiminize dayanma gücünü, dayanma gücünüze Tanrı yoluna bağlılığı, bağlılığınıza kardeşseverliği, kardeşseverliğinize sevgiyi katın.


Can kitzij wi chi xeˈelesex el, ruma riyeˈ ma xquinimaj ta ri xutzuj (xusuj) ri Dios chique. Y riyix xaxu (xaxe wi) ruma ri iniman ri Dios tek yixcˈo ca pa quiqˈuexel. Rumacˈariˈ ma utz ta chi ninimirisaj iwiˈ. Xa tixibij iwiˈ. 	 Doğru, onlar imansızlık yüzünden kesildiler. Sense imanla yerinde duruyorsun. Böbürlenme, kork!


Ri acˈal cˈa ri xtralaj ri María, ti cˈajol (alaˈ), y JESUS cˈa rubiˈ xtayaˈ, ruma ya Riyaˈ ri xquecolo ri winek chupan ri quimac. 	 Meryem bir oğul doğuracak. Adını İsa koyacaksın. Çünkü halkını günahlarından O kurtaracak.››


Rumacˈariˈ ri Zacarías, ri rutataˈ ri acˈal, tek nojnek ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, riyaˈ xukˈalajsaj cˈa y xubij: 	 Çocuğun babası Zekeriya, Kutsal Ruhla dolarak şu peygamberlikte bulundu:


Ri ijaˈtz ri xeka cojol tak abej, can nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek. Ri winek riˈ can chanin cˈa niquicˈul ri ruchˈabel ri Dios pa tak cánima riqˈui quicoten. 	 Kayalık yerlere ekilenler ise, işittikleri sözü hemen sevinçle kabul eden, ama kök salamadıkları için ancak bir süre dayanan kişilerdir. Böyleleri Tanrı sözünden ötürü sıkıntı ya da zulme uğrayınca hemen sendeleyip düşerler.


Y wi man ta xipe riyin chuwech re ruwachˈulef chukˈalajsaxic ri nuchˈabel, riyeˈ can ta yecowin niquibij chi majun quimac. Yacˈa re wacami, ruma riyin xipe chuwech re ruwachˈulef y xinquetzelaj, rumariˈ riyeˈ can ma xquecowin ta xtiquibij chi majun quimac. 	 Eğer gelmemiş ve onlara söylememiş olsaydım, günahları olmazdı; ama şimdi günahları için özürleri yoktur.


Yacˈa ri Juan ri awalcˈual ri xtinabeyej chuwech ri Ajaf. Y riyaˈ can xticˈojeˈ cˈa ri Lokˈolaj Espíritu y ri uchukˈaˈ riqˈui, can achiˈel ri xcˈojeˈ riqˈui ri Elías. Chukaˈ ri Juan xtuben cˈa chique ri teˈej tataˈaj chi yecajoˈ ri calcˈual, y xtuben chukaˈ chique ri winek ri ma yeniman ta tzij, chi xtiquicˈuaj jun chojlaj cˈaslen, achiˈel ri quicˈuan ri winek choj quicˈaslen. Queriˈ ruchojmirisaxic xtuben apo chique ri winek, riche (rixin) chi queriˈ ri winek riˈ xa can xu (xe wi) chic ri Ajaf coyoben apo, xchaˈ ri ángel chare ri Zacarías. 	 Babaların yüreklerini çocuklarına döndürmek, söz dinlemeyenleri doğru kişilerin anlayışına yöneltmek ve Rab için hazırlanmış bir halk yetiştirmek üzere, İlyasın ruhu ve gücüyle Rabbin önünden gidecektir.››


Ri nucˈaslen riyin, majun cˈa xtelesan ta, can yin cˈa riyin ri yiyaˈo. Can pa nukˈaˈ cˈa riyin cˈo wi riche (rixin) chi nyaˈ y pa nukˈaˈ chukaˈ riyin cˈo wi riche (rixin) chi nicˈojeˈ chic el jun bey ri nucˈaslen. Quecˈariˈ ri rubin pe ri Nataˈ chuwe, xchaˈ ri Jesús. 	 Canımı kimse benden alamaz; ben onu kendiliğimden veririm. Onu vermeye de tekrar geri almaya da yetkim var. Bu buyruğu Babamdan aldım.››


Y riyit yacowin cˈa nawetamaj wi kitzij ri niquibij chuwij o xa ma kitzij ta. Ruma riyin xa cˈariˈ cablajuj kˈij ri quijoteˈ wi anej chic jun bey pa Jerusalem chuyaˈic rukˈij ri Dios. 	 Sen kendin de öğrenebilirsin, tapınmak amacıyla Yeruşalime gidişimden bu yana sadece on iki gün geçti.


Riyeˈ xeˈoc cˈa el pa jun jucuˈ y quichapon cˈa bey ye benak pa ruwiˈ yaˈ riche (rixin) chi yebe cˈa pa tinamit Capernaum, ri cˈo cˈa jucˈan chic ruchiˈ yaˈ. Sibilaj chic kˈekuˈm chiriˈ y ri Jesús xa ma aponak ta quiqˈui. 	 Bir tekneye binerek gölün karşı yakasındaki Kefarnahuma doğru yol aldılar. Karanlık basmış, İsa henüz yanlarına gelmemişti.


Cˈacˈariˈ xquicˈul ka ruwech, y rumariˈ ri Saulo xcˈojeˈ ka chiriˈ pa Jerusalem, y xabacuchi (xabachique) cˈa yebe wi ri apóstoles, can benak chukaˈ ri Saulo quiqˈui. 	 Böylelikle Saul, Yeruşalimde girip çıktıkları her yerde öğrencilerle birlikte bulunarak Rabbin adını korkusuzca duyurmaya başladı.


Riyaˈ can nibiyaj wi cˈa ri pa tak juyuˈ y pa camposanto, nurek ruchiˈ y nusocolaˈ riˈ riqˈui abej. Can chi pakˈij chi chakˈaˈ cˈa ri nubanalaˈ queriˈ ri achi riˈ. 	 Gece gündüz mezarlarda, dağlarda bağırıp duruyor, kendini taşlarla yaralıyordu.


Y ruma chi can yaˈon kˈij chare ri chicop riˈ chi chuwech apo ri nabey chicop yerubanalaˈ wi ri majun bey ye tzˈeton ta, ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef can xekˈolotej wi pa rukˈaˈ. Y xubij cˈa chique ri winek chi tiquibanaˈ jun ruwachbel ri nabey chicop ri xcˈachoj chare ri socotajic ri xban riqˈui espada. 	 İlk canavarın adına gerçekleştirmesine izin verilen belirtiler sayesinde, yeryüzünde yaşayanları saptırdı. Onlara kılıçla yaralanan, ama sağ kalan canavarın onuruna bir heykel yapmalarını buyurdu.


Y riqˈui cˈa jubaˈ yecˈo kachˈalal ri nicajoˈ yechˈojin chrij ri yitajin chubixic, pero riyin nbij cˈa chique chi riyoj majun chic jun costumbre chkacojol, y ni xa ta chiquicojol ri iglesias ri xabachique ta na lugar yecˈo wi. 	 Bu konuda çekişmek isteyen varsa, şunu bilsin ki, bizim ya da Tanrının kiliselerinin böyle bir alışkanlığı yoktur.


Pero ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Can kitzij wi nbij chiwe chi riyin can yincˈo wi pe, tek cˈa ma jane cˈo ta rutzijol chi nalex ri Abraham, xchaˈ. 	 İsa, ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim, İbrahim doğmadan önce ben varım›› dedi.


Pero ri principaliˈ tak sacerdotes xquiyaˈ chiquiwech chi nicajoˈ niquicamisaj chukaˈ ri Lázaro. 	 Başkâhinler ise Lazarı da öldürmeyi tasarladılar.


Yacˈa ri Pablo xubij chare: Riyin can chuwech cˈa ri rukˈatbel tzij ri César yincˈo wi wacami, y can ya ri waweˈ ri acuchi (achique) rucˈamon chi nikˈat wi tzij pa nuwiˈ. Y chukaˈ riyit jabel awetaman chi riyin majun itzel ri nbanon ta chique ri wech aj Israel. 	 Pavlus, ‹‹Ben Sezarın yargı kürsüsü önünde durmaktayım›› dedi, ‹‹Burada yargılanmam gerekir. Sen de çok iyi biliyorsun ki, Yahudilere karşı hiçbir suç işlemedim.


Y tek ri Pedro y ri Juan xquiyaˈ quikˈaˈ pa quiwiˈ, can xquicˈul cˈa ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Petrusla Yuhanna onların üzerine ellerini koyunca, onlar da Kutsal Ruhu aldılar.


Y tek xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac, ¿la banon chic cami ri circuncisión chare o ma banon ta? Ri Abraham ma jane banon ta ri circuncisión chare tek xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 Hangi durumda aklanmış sayıldı? Sünnet olduktan sonra mı, sünnetsizken mi? Sünnetliyken değil, sünnetsizken...


Can yacˈariˈ tek xechˈo apo ri discípulos chare ri Jesús y xquibij cˈa: Re acuchi (achique) re yojcˈo wi xa majun cˈo. ¿Acuchi (achique) ta cˈa nbekilaˈ wi pe wey riche (rixin) chi yekatzuk jabel re winek reˈ? Xa can sibilaj ye qˈuiy, xechaˈ. 	 Öğrenciler kendisine, ‹‹Böyle ıssız bir yerde bu kadar kalabalığı doyuracak ekmeği nereden bulalım?›› dediler.


Y re ruwachˈulef xa xtikˈax, y chukaˈ ronojel ri itzel tak raynic riche (rixin) re ruwachˈulef xa xtiqˈuis. Yacˈa ri winek ri can nuben ri ruraybel ri Dios, can xticˈojeˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Dünya da dünyasal tutkular da geçer, ama Tanrının isteğini yerine getiren sonsuza dek yaşar.


Ruma sibilaj nrayij yibe chiˈitzˈetic, y nwajoˈ nbenkˈalajsaj chiwech ri nuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chake, riche (rixin) chi queriˈ más nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Çünkü ruhça pekişmeniz için size ruhsal bir armağan ulaştırmak üzere sizi görmeyi çok istiyorum.


Cˈa pa rox kˈij cˈa chare ri quisachon wi ca ri acˈal, cˈacˈariˈ xquil ri acˈal pa rachoch ri Dios chiriˈ pa Jerusalem, tzˈuyul apo quiqˈui ri achiˈaˈ ri qˈuiy quetaman chrij ri ley, nracˈaxaj ri niquibij y cˈo chukaˈ ri yerucˈutulaˈ apo chique. 	 Üç gün sonra Onu tapınakta buldular. Din öğretmenleri arasında oturmuş, onları dinliyor, sorular soruyordu.


Ruma wi can pan iwánima xalex wi pe ri raybel riˈ, ri Dios can nucˈul wi cˈa chiwech ri janipeˈ ri yixcowin niyaˈ, ruma Riyaˈ ma nucˈutuj ta chiwe ri xa man cˈo ta iwuqˈui. 	 Çünkü istek varsa, insanın elinde olmayana göre değil, elindekine göre yardımda bulunması uygundur.


y chukaˈ rubin ca chi nujoyowaj quiwech ri katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, y chukaˈ ma numestaj ta ri lokˈolaj trato ri xuben riqˈui ri Abraham. 	 Böylece atalarımıza merhamet ederek Kutsal antlaşmasını anmış oldu.


Ri Dios can ruchˈobon pe chi queriˈ nibanatej, chi tetamex ri utzil ri nucˈom pe ri Kajaf Cristo Jesús. 	 Bu, Tanrının başlangıçtan beri tasarladığı ve Rabbimiz Mesih İsada yerine getirdiği amaca uygundu.


Y tek yixucˈuex cˈa chiquiwech ri principaliˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y tek yixucˈuex chukaˈ chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chuchˈobic achique chi chˈabel ri xtibij tek yixchˈo chiquiwech. 	 ‹‹Sizi havra topluluklarının, yöneticilerin ve yetkililerin önüne çıkardıklarında, ‹Kendimizi neyle, nasıl savunacağız?› ya da, ‹Ne söyleyeceğiz?› diye kaygılanmayın.


Y tek ntajin cˈa chuporoxic ri pon, quinojel cˈa ri winek ri quimolon quiˈ ri chuwajay el, yetajin niquiben orar. 	 Buhur yakma saatinde bütün halk topluluğu dışarıda dua ediyordu.


Riche (rixin) chi queriˈ can pa rubiˈ ri Jesús, quexuqueˈ cˈa quinojel ri yecˈo chilaˈ chicaj, ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, y chukaˈ ri yecˈo chuxeˈ ri ulef. 	 Öyle ki, İsanın adı anıldığında gökteki, yerdeki ve yer altındakilerin hepsi diz çöksün ve her dil, Baba Tanrının yüceltilmesi için İsa Mesihin Rab olduğunu açıkça söylesin.


Xabachique winek ri ma nrajoˈ ta nuben jun chique ri pixaˈ ri nubij chupan ri ley, astapeˈ jun pixaˈ ri achiˈel xa ma nim ta rejkalen y can queriˈ chukaˈ nucˈut chiquiwech ri winek, ri nibano cˈa queriˈ, ma nim ta oc rukˈij ri xticˈojeˈ pa rajawaren ri caj. Yacˈa ri winek ri can nuben wi ronojel ri pixaˈ ri nubij chupan ri ley y can queriˈ chukaˈ nucˈut chiquiwech ri winek, riyaˈ can nim cˈa rukˈij xticˈojeˈ pa rajawaren ri caj. 	 Bu nedenle, bu buyrukların en küçüğünden birini kim çiğner ve başkalarına öyle öğretirse, Göklerin Egemenliğinde en küçük sayılacak. Ama bu buyrukları kim yerine getirir ve başkalarına öğretirse, Göklerin Egemenliğinde büyük sayılacak.


Ruma tek cˈo chi yixchˈo apo, can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri xtiyaˈo ri chˈabel chiwe ri rajawaxic chi xtibij apo, xchaˈ ri Jesús. 	 Kutsal Ruh o anda size ne söylemeniz gerektiğini öğretecektir.››


Y riche (rixin) chi yequitolaˈ ri kachˈalal ri nicˈatzin quitoˈic, yequicˈayilaˈ ri achique ri yecˈo quiqˈui. 	 Mallarını mülklerini satıyor ve bunun parasını herkese ihtiyacına göre dağıtıyorlardı.


Y riyoj can cukul wi kacˈuˈx chi can queriˈ, ruma can kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Ri Cristo can nuyaˈ wi kachukˈaˈ chubanic ri samaj. 	 Mesih sayesinde Tanrıya böyle bir güvenimiz vardır.


Can ticˈamaˈ cˈa inaˈoj chrij ri juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ. Tek can yeraxer cˈa pe ri rukˈaˈ y niquichop yeqˈuiy pe ri ruxak, etaman cˈa riˈ chi ya xa nikˈax yan rukˈijul ri sakˈij. 	 ‹‹İncir ağacından ders alın. Dalları filizlenip yaprakları sürünce, yaz mevsiminin yakın olduğunu anlarsınız.


Y tek xquicˈaxaj ri xubij ri Pablo chique, riyeˈ xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, y xquibij cˈa chare ri Pablo: Kachˈalal, can niquicot cˈa ri kánima ruma ri xatzijoj ka chake, y riyit can awetaman chic cˈa chi pa mil israelitas ri quiniman chic, y riyeˈ niquibij chi can rajawaxic chi niban ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 Bunları işitince Tanrıyı yücelttiler. Pavlusa, ‹‹Görüyorsun kardeş, Yahudiler arasında binlerce imanlı var ve hepsi Kutsal Yasanın candan savunucusudur›› dediler.


Y ri ángel ri ucˈuayon wuche (wixin) xubij cˈa chukaˈ chuwe riyin ri Juan: Ri yaˈ ri xatzˈet ri acuchi (achique) tzˈuyul wi ri ixok ri ma utz ta rucˈaslen, xa ye sibilaj qˈuiy tinamit, y ye sibilaj qˈuiy winek, ri ma junan ta quichˈabel y ma junan ta quiruwachˈulef. 	 Bundan sonra melek bana, ‹‹Şu gördüğün sular -fahişenin kenarında oturduğu sular- halklar, toplumlar, uluslar ve dillerdir›› dedi.


Rumariˈ ri Pablo, riche (rixin) chi nutoˈ riˈ, xchˈo cˈa apo, y xubij: Riyin majun cˈa numac nbanon chuwech ri ley kiche (kixin) riyoj israelitas, ni majun chukaˈ numac nbanon ta ri pa rachoch ri Dios ri cˈo pa Jerusalem, y majun chukaˈ numac nbanon chuwech ri ley ri yaˈon ruma ri César, xchaˈ ri Pablo. 	 Pavlus, ‹‹Ne Yahudilerin yasasına, ne tapınağa, ne de Sezara karşı hiçbir günah işlemedim›› diyerek kendini savundu.


Y yacˈariˈ tek xbesiqˈuin pe ri ecˈ pa rucamul. Y ri Pedro can yariˈ tek xenatej chare ri chˈabel ri bin ca chare ruma ri Jesús tek xubij: Cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ pa rucamul, tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech. Y riyaˈ xuchop jun nimalaj okˈej tek xel el chiriˈ, ruma xuchˈob cˈa quij ri chˈabel riˈ. 	 Tam o anda horoz ikinci kez öttü. Petrus, İsa'nın kendisine, ‹‹Horoz iki kez ötmeden beni üç kez inkâr edeceksin›› dediğini hatırladı ve hüngür hüngür ağlamaya başladı.


Ruma ri naˈoj ri yatajnek chake wacami xa ma ya ta riˈ ronojel, y queriˈ chukaˈ ri nibix chake ruma ri Dios riche (rixin) chi nikakˈalajsaj, xa ma ya ta chukaˈ riˈ ronojel. 	 Çünkü bilgimiz de peygamberliğimiz de sınırlıdır.


Ri caˈiˈ achiˈaˈ cˈa riˈ xbequibij chukaˈ chique ri nicˈaj chic ri xetzekelben cˈa ri Jesús, pero chukaˈ ma xenimex ta. 	 Bunlar geri dönüp öbürlerine haber verdiler, ama öbürleri bunlara da inanmadılar.


Tek rubanon ca, konojel riyoj koyoben chic cˈa chi nika ri rucˈayewal pa kawiˈ, ruma ma xojcowin ta xkaben ronojel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Dios. Can que wi cˈa riˈ nubij ri ley chikij. Yacˈa ri Dios xojrucol chuwech ri rucˈayewal riˈ. Queriˈ xuben ruma ri Cristo xbajix chuwech cruz kuma riyoj. 	 Kurallarıyla bize karşı ve aleyhimizde olan yazılı antlaşmayı sildi, onu çarmıha çakarak ortadan kaldırdı.


Y tek ri Jesús ruchapon el bey, xutzˈet jun achi Mateo rubiˈ. Ri achi riˈ tzˈuyul cˈa ri acuchi (achique) yetoj wi ca ri alcawal. Y xpe ri Jesús xubij cˈa chare: Quinatzekelbej. Y yacˈariˈ tek riyaˈ xbeyacatej pe ri acuchi (achique) tzˈuyul wi y xutzekelbej el ri Jesús. 	 İsa oradan geçerken, vergi toplama yerinde oturan birini gördü. Matta adındaki bu adama, ‹‹Ardımdan gel›› dedi. Adam da kalkıp İsanın ardından gitti.


Y nbij cˈa chukaˈ chiwe: Tiyaˈ kˈij chi ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nucˈuan iwuche (iwixin), y ma tiben ta ri xa iraybel ka riyix. 	 Şunu demek istiyorum: Kutsal Ruhun yönetiminde yaşayın. O zaman benliğin tutkularını asla yerine getirmezsiniz.


Y ri Jesús cˈo cˈa ri pa tinamit Betania, chiriˈ pa rachoch ri Simón ri xcˈachojsex chare ri itzel yabil ri lepra rubiˈ. Ri Jesús tzˈuyul cˈa ri pa mesa niwaˈ, y yacˈariˈ tek cˈo jun ixok xoc apo y rucˈuan apo jun cˈojlibel (frasco) ri banon riqˈui jun abej alabastro rubiˈ y cˈo el nardo chupan; jun akˈom ri jubul ruxlaˈ ri sibilaj jotol rajel. Y tek ri ixok riˈ xukˈip el ri ti rukul ri cˈojlibel (frasco), xukˈej cˈa ri akˈom jubul ruxlaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús. 	 İsa Beytanyada cüzamlı Simunun evinde sofrada otururken yanına bir kadın geldi. Kadın kaymaktaşından bir kap içinde çok değerli, saf hintsümbülü yağı getirmişti. Kabı kırarak yağı Onun başına döktü.


Tikayaˈ cˈa rukˈij ri Dios. Riyaˈ can cˈo ronojel uchukˈaˈ riqˈui, uchukˈaˈ ri can nisamej pa tak kánima. Yacˈa Riyaˈ ma xu (xe) ta wi ri nikacˈutuj chare ri nicowin nuben, xa can cˈo cˈa más ri nicowin nuben. Can ma yojcowin ta cˈa nikachˈob ronojel ri nicowin nuben Riyaˈ. 	 Tanrı, bizde etkin olan kudretiyle, dilediğimiz ya da düşündüğümüz her şeyden çok daha fazlasını yapabilecek güçtedir.


Wi cˈo jun ri nibano alekˈ tek rubanon ca; y wacami kachˈalal chic, xa can tisamej y ma tuben ta chic alekˈ. Xa can querucusaj ri rukˈaˈ riche (rixin) chi nuben jun samaj utz riche (rixin) chi queriˈ nicowin chukaˈ yerutoˈ ri nicˈatzin quitoˈic. 	 Hırsızlık eden artık hırsızlık etmesin. Tersine, kendi elleriyle iyi olanı yaparak emek versin; böylece ihtiyacı olanla paylaşacak bir şeyi olsun.


Riyix ri can nkˈalajsan wi pe ri chˈabel chiwech, can yix chˈajchˈoj chic cˈa ruma ri chˈabel riˈ. 	 Size söylediğim sözle siz şimdiden temizsiniz.


Yacˈariˈ tek riyaˈ xoc chic cˈa apo ri pa rupalacio y xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique tinamit cape wi riyit? xchaˈ chare. Y ri Jesús majun cˈa chˈabel xubij ta chare. 	 Yine vali konağına girip İsaya, ‹‹Sen nereden geliyorsun?›› diye sordu. İsa ona yanıt vermedi.


Ri kachˈalal Gayo nutek el rutzil iwech. Wacami ya ri pa rachoch riyaˈ cˈo wi nuposada, y waweˈ chukaˈ noquicˈutuj wi quiposada quinojel ri quiniman chic ri Jesucristo, ri nibix iglesia chique. Ri kachˈalal Erasto nutek el rutzil iwech. Ya riyaˈ ri yacol puek riche (rixin) ri tinamit. Y queriˈ chukaˈ nutek el rutzil iwech ri kachˈalal Cuarto. 	 Bana ve bütün inanlılar topluluğuna konukseverlik eden Gayus size selam eder. Kent haznedarı Erastusun ve Kuartus kardeşin size selamları var.


Yacˈa ri Judá y ri Tamar ri rixjayil xecalcˈualaj ri Fares y ri Zara; yacˈa ri Fares ri xalcˈualan ri Esrom; y ri Esrom xralcˈualaj ri Aram. 	 Yahuda, Tamardan doğan Peresle Zerahın babasıydı, Peres Hesronun babasıydı, Hesron Ramın babasıydı,


Junan iwech tibanaˈ chiˈiwonojel. Ma tinimirisaj ta iwiˈ. Junan iwech tibanaˈ quiqˈui ri majun oc quikˈij y ma tichˈob ta chi qˈuiy iwetaman. 	 Birbirinizle aynı düşüncede olun. Böbürlenmeyin; tersine, hor görülenlerle arkadaşlık edin. Bilgiçlik taslamayın.


Y riyeˈ xquibij chare: Yecˈo ri yebin chi yit cˈa riyit ri Juan ri Bautista. Yecˈo nicˈaj chic niquibij chi yit cˈa riyit ri Elías. Y yecˈo cˈa chukaˈ ri yebin chi riyit yit jun chique ri nicˈaj chic profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xechaˈ chare ri Jesús. 	 Öğrencileri Ona şu karşılığı verdiler: ‹‹Vaftizci Yahya diyorlar. Ama kimi İlyas, kimi de peygamberlerden biri olduğunu söylüyor.››


Ri Dios can sibilaj qˈuiy wi ri etamabel ri cˈo riqˈui can achiˈel jun nimalaj beyomel. Can majun nikˈiˈo ri runaˈoj, y ma janiˈ ta chi nikˈax chkawech ri yerubanalaˈ Riyaˈ. 	 Tanrının zenginliği ne büyük, bilgeliği ve bilgisi ne derindir! Onun yargıları ne denli akıl ermez, yolları ne denli anlaşılmazdır!


Y tek xeˈapon cˈa, xubij chique: Tibanaˈ orar y ticˈutuj chare ri Dios riche (rixin) chi queriˈ ma yixtzak ta pa mac tek yixtojtobex. 	 Oraya varınca İsa onlara, ‹‹Dua edin ki ayartılmayasınız›› dedi.


Riyin xa majun oc nukˈij que chiquiwech quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal. Yacˈa ri Dios xuyaˈ ri rutzil chuwe riche (rixin) chi ntzijoj chiwe riyix ri ma yix israelitas ta ronojel ri nimalaj utzil ri nuyaˈ ri Cristo chiwe, ri can achiˈel jun nimalaj beyomel, ruma chi can sibilaj nim, y ri ti kachˈobonic ma janipeˈ ta chi nikˈax chuwech. 	 Bütün kutsalların en değersiziydim. Yine de Mesihin akıl ermez zenginliğini uluslara müjdeleme ve her şeyi yaratan Tanrıda öncesizlikten beri gizli tutulan sırrın nasıl düzenlendiğini bütün insanlara açıklama ayrıcalığı bana verildi.


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos xebe. Riyeˈ xquiyaˈ cˈa chiquiwech riche (rixin) chi achique ta jun niquiben riche (rixin) chi ri Jesús nitzak ta pa quikˈaˈ riqˈui ri chˈabel ri nubij. 	 Bunun üzerine Ferisiler çıkıp gittiler. İsayı, kendi söyleyeceği sözlerle tuzağa düşürmek amacıyla düzen kurdular.


Y ri rusibil ri pon y ri quiˈoraciones ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, can nikˈalajin wi cˈa chi pa rukˈaˈ ri ángel yeˈel wi el y yeˈapon anej cˈa chuwech ri Dios. 	 Kutsalların dualarıyla buhurun dumanı, Tanrının önünde meleğin elinden yükseldi.


Y yacˈa tek ri aj kˈatbel tzij xucˈutuj chic jun bey chique ri winek riˈ chi achique cˈa chique chi ye caˈiˈ ri nrelesaj el, ri winek riˈ can yacˈariˈ xquibij: Ya ri Barrabás tawelesaj el, xechaˈ. 	 Vali onlara şunu sordu: ‹‹Sizin için hangisini salıvermemi istersiniz?›› ‹‹Barabbayı›› dediler.


Y can chupan cˈa chukaˈ ri kˈakˈ riˈ xecˈak wi quinojel ri winek ri ma tzˈibatal ta quibiˈ chupan ri wuj ri riche (rixin) cˈaslen. 	 Adı yaşam kitabına yazılmamış olanlar ateş gölüne atıldı.


Can riqˈui cˈa ronojel iwánima tibanaˈ rusamaj ri ipatrón. Achiˈel xa ta can ya ri rusamaj ri Ajaf Jesucristo ri niben y ma tichˈob ta chi xa riche (rixin) ri ipatrón ri niben. 	 İnsanlara değil, Rabbe hizmet eder gibi gönülden hizmet edin.


Riyin sibilaj yin samajnek y qˈuiy tijoj pokonal nkˈaxan: Nkˈaxan cosic, ncochˈon waran, nkˈaxan wayjal, nkˈaxan chakiˈj chiˈ, ncochˈon tef, xeqˈuis ka ri nutziak chuwij y majun ncˈom wi, y chukaˈ can qˈuiy mul ma yiwaˈ ta riche (rixin) chi queriˈ cˈo cˈa más samaj nben. 	 Emek verdim, sıkıntı çektim, çok kez uykusuz kaldım. Açlığı, susuzluğu tattım. Çok kez yiyecek sıkıntısı çektim, soğukta çıplak kaldım.


Ri Tito can ma xban ta ri circuncisión chare, astapeˈ ta na yecˈo ri ma ye kitzij ta chi ye kachˈalal ri xeˈajowan chi xban ta ri circuncisión chare. Riyeˈ quiyujun apo quiˈ xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi niquinachaj ri achique rubanic ri kacˈaslen riyoj ri yoj colotajnek chic ruma ri Cristo Jesús; wi can cˈa nikaben na ronojel ri nubij chupan ri ley ri rutzˈiban ca ri Moisés, o xa ma nikaben ta chic. Riyeˈ xcajoˈ chi xojcˈojeˈ chic jun bey chuxeˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 Ne var ki, İsa Mesihte sahip olduğumuz özgürlüğü el altından öğrenmek ve böylece bizi köleleştirmek için gizlice aramıza sızan sahte kardeşler vardı.


Y achiˈel chukaˈ chi riyaˈ runimirisan riˈ y rusachon qˈuiy puek riche (rixin) chi rucˈusan rucˈuˈx chupan ri itzel cˈaslen, queriˈ chukaˈ tibanaˈ chare; tichˈujirisaj y tibanaˈ chare chi nukˈaxaj okˈej. Ruma riyaˈ nubilaˈ cˈa pa ránima: Yin cˈa riyin ri can achiˈel reina yin tzˈuyul waweˈ. Ni ma yin malcaˈn ta, ni ma xtinkˈaxaj ta okˈej, nichaˈ. 	 Kendini yücelttiği, sefahate verdiği oranda Istırap ve keder verin ona. Çünkü içinden diyor ki, ‹Tahtında oturan bir kraliçeyim, dul değilim. Asla yas tutmayacağım!›


Y tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe re wacami: Ronojel riˈ xticˈulwachitej tek ri winek riche (rixin) re tiempo re kachapon, cˈa ma jane queqˈuis ta chuwech re ruwachˈulef. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, bütün bunlar olmadan bu kuşak ortadan kalkmayacak.


Y chiwe iwonojel nbij wi: Man cˈa tibe ta iwánima chrij re ruwachˈulef, ni chrij ronojel ri ye riche (rixin) re ruwachˈulef. Ruma wi xtibe iwánima chrij re ruwachˈulef, nikˈalajin chi xa ma niwajoˈ ta ri Tataˈixel. 	 Dünyayı da dünyaya ait şeyleri de sevmeyin. Dünyayı sevenin Babaya sevgisi yoktur.


Xa ta riyix iwetaman achique ntel wi chi tzij ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios, man ta xixcowin xibij chi ri nudiscípulos ma utz ta yetajin chubanic. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios nubij: Riyin ri más nika chinuwech chi niben riyix, ya chi nijoyowaj quiwech ri winek, ya cˈa riˈ ri más nika chinuwech, que chuwech ri chicop ri yecamisex y yeˈitzuj (yeˈisuj) chinuwech. 	 Eğer siz, ‹Ben kurban değil, merhamet isterim› sözünün anlamını bilseydiniz, suçsuzları yargılamazdınız.


Riyix xa cˈo kˈij ri yeˈichajij, y chukaˈ yeˈichajij icˈ, junaˈ y nicˈaj chic nimakˈij ri xa quiche (quixin) ri israelitas. 	 Özel günler, aylar, mevsimler, yıllar kutluyorsunuz!


Yacˈariˈ tek ri discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús, y xquibij chare: Ri fariseos xpe coyowal tek xquicˈaxaj ri chˈabel ri xabij, xechaˈ chare. 	 Bu sırada öğrencileri Ona gelip, ‹‹Biliyor musun?›› dediler, ‹‹Ferisiler bu sözü duyunca gücendiler.››


Riqˈui cˈa riˈ can xbanatej wi ri rubin ca ri profeta Jeremías ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyaˈ can rubin wi cˈa ca: Ri ye riy rumam ca ri achi ri Israel rubiˈ, xquicˈom cˈa el ri juwinek lajuj sakapuek, puek ri xquiyaˈ riyeˈ, ri xoc rajel ri rusamajel ri Dios. 	 Böylece Peygamber Yeremya aracılığıyla bildirilen şu söz yerine gelmiş oldu: ‹‹İsrailoğullarından kimilerinin Ona biçtikleri değerin karşılığı olan Otuz gümüşü aldılar; Rabbin bana buyurduğu gibi, Çömlekçi Tarlasını satın almak için harcadılar.››


Y ri Pedro, can nojnek cˈa ri ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, xubij cˈa chique: Riyix achiˈaˈ ri yix aj kˈatbel tzij chupan re katinamit Israel, y riyix chukaˈ rijitaˈk ri cˈo ikˈij: 	 O zaman Kutsal Ruhla dolan Petrus onlara şöyle dedi: ‹‹Halkın yöneticileri ve ileri gelenler!


Y jun kˈij cˈa tek kachapon el bey riche (rixin) chi yojbe cˈa acuchi (achique) niban wi oración, xkacˈul jun kˈopoj. Y riyaˈ cˈo cˈa jun itzel espíritu riqˈui, y yariˈ ri nibano chare chi nicowin nubij cˈa ri xtiquicˈulwachilaˈ ri winek. Ri kˈopoj riˈ can lokˈon cuma ri rupatrón. Rumariˈ ronojel ri puek ri niquiyaˈ ri winek chare riche (rixin) chi niquitoj, can pa quikˈaˈ cˈa ri ye rupatrón ri napon wi. 	 Bir gün biz dua yerine giderken, karşımıza, falcılık ruhuna tutulmuş köle bir kız çıktı. Bu kız, gelecekten haber vererek efendilerine bir hayli kazanç sağlıyordu.


Y wi ri Cristo xa man ta xcˈastej el, juyiˈ ta oc kawech kabanon, can man ta jun nicˈatzin wi ri nikatzijoj y majun chukaˈ nicˈatzin wi chi riyix xinimaj. 	 Mesih dirilmemişse, bildirimiz de imanınız da boştur.


Ruma ri iwánima can nicˈojeˈ acuchi (achique) cˈo wi ri ibeyomal. 	 Hazineniz neredeyse, yüreğiniz de orada olacaktır.


Riyix majun bey niben ta queriˈ. Y astapeˈ ta chi ma can ta utz ri inaˈoj, pero riyix ya ri utz tak cosas ri niyaˈ chique ri iwalcˈual. Cˈa ta cˈa ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj, chi man ta xtuyaˈ pe ri nicˈutuj chare. Riyaˈ ronojel utz ri nuyaˈ pe chiwe. 	 Sizler kötü yürekli olduğunuz halde çocuklarınıza güzel armağanlar vermeyi biliyorsanız, göklerdeki Babanızın, kendisinden dileyenlere güzel armağanlar vereceği çok daha kesin değil mi?


Y ri kachˈalal ri xerachibilaj el ri Pablo, tek yecˈo chic chuchiˈ ri mar, xquicˈuaj cˈa el cˈa pa tinamit Atenas. Y ri kachˈalal riˈ xetzolin cˈa, y xbix pe chique ruma ri Pablo chi ri Silas y ri Timoteo queˈapon yan chanin ri pan Atenas, ruma chiriˈ yeroyobej wi riyaˈ. 	 Pavlusla birlikte gidenler onu Atinaya kadar götürdüler. Sonra Pavlustan, Silasla Timoteosun bir an önce kendisine yetişmeleri yolunda buyruk alarak geri döndüler.


Y can yin cˈa riyin ri Alfa y ri Omega. Ntel cˈa chi tzij chi can yin cˈa riyin ri rutiquiribel pe chare ronojel y can yin cˈa chukaˈ riyin ri ruqˈuisbel chare ronojel. 	 Alfa ve Omega, birinci ve sonuncu, başlangıç ve son Benim.


Yecˈo cˈa achiˈaˈ ri ye petenak pa rucuenta ri Judea ri xeˈapon ri chiriˈ pan Antioquía, tinamit ri cˈo pa ruwachˈulef Siria, y niquibilaˈ cˈa chique ri kachˈalal: Riyix riche (rixin) chi niwil ri colotajic, cˈo chi niban ri circuncisión chiwe, achiˈel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, xechaˈ chique. 	 Yahudiyeden gelen bazı kişiler Antakyadaki kardeşlere, ‹‹Siz Musanın töresi uyarınca sünnet olmadıkça kurtulamazsınız›› diye öğretiyorlardı.


Y chukaˈ xa cˈo jun nimalaj siwan chkacojol. Rumariˈ, wi cˈo jun ri cˈo waweˈ nrajoˈ ta napon iwuqˈui, ma nicowin ta. Y wi ta jun chiwe riyix nrajoˈ nipe waweˈ kiqˈui riyoj, ma nicowin ta chukaˈ, xchaˈ ri Abraham. 	 Üstelik, aramıza öyle bir uçurum kondu ki, ne buradan size gelmek isteyenler gelebilir, ne de oradan kimse bize gelebilir.›


Y can queriˈ wi xquiben ri soldados. Ri chiriˈ riqˈui apo ri cruz ri bajin wi ri Jesús, cˈo cˈa apo ri María ri ruteˈ, y chukaˈ ri ruchˈititeˈ, María ri rixjayil ri achi ri Cleofas rubiˈ y cˈo chukaˈ apo ri María Magdalena. 	 İsanın çarmıhının yanında ise annesi, teyzesi, Klopasın karısı Meryem ve Mecdelli Meryem duruyordu.


Y yacˈariˈ tek can cˈo cˈa jun ri xbechˈo pe acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj ruchˈacat ri Dios, y quecˈareˈ ri nubij: Chiˈiwonojel riyix rusamajel ri Dios, can tiyaˈ cˈa rukˈij ri ka‑Dios. Y riyix chukaˈ ri ninimaj rutzij ri Dios, y riyix chi chˈutiˈk chi nimaˈk, can tiyaˈ cˈa rukˈij. 	 Sonra tahttan bir ses yükseldi: ‹‹Ey Tanrımızın bütün kulları! Küçük büyük, Ondan korkan hepiniz, Onu övün!››


Ri Dios can xukˈalajsaj chi yerucˈul ri winek riˈ. Rumariˈ xuyaˈ pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ, ruma xutzuˈ ri cánima. Junan cˈa ri xuben ri Dios chake riyoj israelitas y chique ri ma ye israelitas ta. 	 İnsanın yüreğini bilen Tanrı, Kutsal Ruhu tıpkı bize verdiği gibi onlara da vermekle, onları kabul ettiğini gösterdi.


Pero riyoj ketaman cˈa chi pa ronojel lugar, ri winek can sibilaj cˈa yechˈo chiwij riyix ri yixnatan rubiˈ ri Jesús, y nikajoˈ cˈa niketamaj achique rubanic ri naˈoj ri acˈamom pe riyit, xechaˈ chare. 	 ‹‹Biz senin fikirlerini senden duymak isteriz. Çünkü her yerde bu mezhebe karşı çıkıldığını biliyoruz.››


Queriˈ cˈa chukaˈ, ri rucaˈn ángel xberutixaˈ cˈa pa ruwiˈ ri mar ri cˈo el chupan ri vaso. Y ri mar xchuwir, xuben achiˈel ri ruquiqˈuel jun caminek, y rumariˈ quinojel ri chicop ri yecˈo chiriˈ, xecom. 	 İkinci melek tasını denize boşalttı. Deniz ölü kanına benzer kana dönüştü, içindeki bütün canlılar öldü.


Xpe cˈa ri Judas xurokij ca ri sakapuek chiriˈ pa rachoch ri Dios. Cˈacˈariˈ xel el, y xberujitzˈaj cˈa riˈ. 	 Yahuda paraları tapınağın içine fırlatarak oradan ayrıldı, gidip kendini astı.


Y nimakˈaˈ yan cˈa chupan ri nabey kˈij chare ri semana, xebe cˈa chuchiˈ ri jul. Y tek ntel pe ri kˈij, yacˈariˈ tek xeˈapon. 	 Haftanın ilk günü sabah çok erkenden, güneşin doğuşuyla birlikte mezara gittiler.


Y yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos ri Juan ri Bautista xeˈoka riqˈui ri Jesús, y xquibij chare: Riyoj can cˈo cˈa kˈij nikachajij tek can ma yojwaˈ ta riche (rixin) chi nikaben orar. Y queriˈ chukaˈ niquiben ri quidiscípulos ri achiˈaˈ fariseos. ¿Y achique cˈa ruma tek ri adiscípulos riyit ma que ta riˈ niquiben? xechaˈ. 	 Bu arada Yahyanın öğrencileri gelip İsaya, ‹‹Neden biz ve Ferisiler oruç tutuyoruz da senin öğrencilerin tutmuyor?›› diye sordular.


Binakil nikaben orar pan iwiˈ riyix, y nikamatioxij chare ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 Sizler için dua ederken Tanrıya, Rabbimiz İsa Mesihin Babasına her zaman şükrediyoruz.


Y ri winek niquicˈutuj cˈa chare ri achi riˈ: ¿Achique cˈa rubanic xban chawe, rumariˈ tek yatzuˈun chic re wacami? xechaˈ cˈa chare. 	 ‹‹Öyleyse, gözlerin nasıl açıldı?›› diye sordular.


Pero ri Pablo xubij cˈa chique ri nicˈaj chic chajinel: Riyoj yoj achiˈaˈ romanos. Pero ri iwir, ri aj kˈatbel tak tzij can chanin yan xquitek kachˈayic chiquiwech ri winek y ma jane quikˈaton ta tzij pa kawiˈ. Cˈacˈariˈ xojquitzˈapij ca re waweˈ pa cárcel. Y re wacami can nicajoˈ chi man ta jun ri ninaben re yoj‑el el. Reˈ ma utz ta chuwech ri ley. Xa can jeˈibij chique ri ye aj kˈatbel tak tzij, chi yecˈa riyeˈ ri quepe chikelesaxic, xchaˈ ri Pablo chique. 	 Ama Pavlus görevlilere şöyle dedi: ‹‹Roma vatandaşı olduğumuz halde, bizi yargılamadan herkesin önünde dövüp hapse attılar. Şimdi bizi gizlice mi kovacaklar? Olmaz böyle şey! Kendileri gelsinler, bizi alıp çıkarsınlar!››


Yacˈa ri can yixrucˈul riyix, can yin cˈa chukaˈ riyin ri yirucˈul; y ri nicˈulu cˈa wuche (wixin) riyin, can nucˈul cˈa chukaˈ ri yin takayon pe. 	 ‹‹Sizi kabul eden beni kabul etmiş olur. Beni kabul eden de beni göndereni kabul etmiş olur.


Riyin xa can xtinyaˈ quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y majun bey xquesach ta ca. Ni majun achique ta ri xticowin xqueˈelesan ta el pa nukˈaˈ. 	 Onlara sonsuz yaşam veririm; asla mahvolmayacaklar. Onları hiç kimse elimden kapamaz.


Y can yacˈariˈ tek xoka ri Cristo chuwech re ruwachˈulef. Yariˈ ri kas kitzij Sakil, ri nisakirisan quiche (quixin) ri winek. 	 Dünyaya gelen, her insanı aydınlatan gerçek ışık vardı.


Toka chiˈicˈuˈx chi ri Cristo xutij chukaˈ pokon astapeˈ ri rucˈaslen Riyaˈ can choj wi. Riyaˈ xcom cˈa kuma riyoj ri ma choj ta kacˈaslen. Riyaˈ xaxu (xaxe wi) jun bey xcom ruma ri kamac, riche (rixin) chi queriˈ yoj‑oc riche (rixin) ri Dios. Riyaˈ kitzij wi chi xcom ri ruchˈacul, pero ri ruˈespíritu ma xcom ta. 	 Nitekim Mesih de bizleri Tanrıya ulaştırmak amacıyla doğru kişi olarak doğru olmayanlar için günah sunusu olarak ilk ve son kez öldü. Bedence öldürüldü, ama ruhça diriltildi.


Pero ri ye aj chˈameˈy riˈ xquibij: Riyoj man cˈa xkachop ta pe, ruma ri chˈabel ri yerubij Riyaˈ majun chic cˈa achi biyon ta. Can sibilaj jabel, xechaˈ. 	 Görevliler, ‹‹Hiç kimse hiçbir zaman bu adamın konuştuğu gibi konuşmamıştır›› karşılığını verdiler.


Ri rucˈamon cˈa chi nikaben, ya ri tikatakaˈ el rubixic chique chupan jun wuj, chi ma quequitij ta ri xa ma utz ta riche (rixin) chi nitij ruma xa yaˈon chic chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek, y ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ, ma tiquicanolaˈ ta chic quiˈ chi yemacun, y chukaˈ ma tiquitij ta tiˈij quiche (quixin) chicop ri xa xejitzˈex chiquikul, ni man cˈa chukaˈ tiquitij ta quicˈ, kojchaˈ el chupan ri wuj. 	 Ancak putlara sunulup murdar hale gelen etlerden, fuhuştan, boğularak öldürülen hayvanların etinden ve kandan sakınmaları gerektiğini onlara yazmalıyız.


Yacˈa ri nicˈaj chic xquibij: Jun ri cˈo itzel espíritu riqˈui, ma nicowin ta nubij utzilaj tak chˈabel achiˈel ri xerubij ka ri Jesús. ¿La nicowin cami chukaˈ jun ri cˈo itzel espíritu riqˈui chi nuben chare jun moy chi nitzuˈun? yechaˈ. 	 Başkaları ise, ‹‹Bunlar, cin çarpmış bir adamın sözleri değil›› dediler. ‹‹Cin, körlerin gözlerini açabilir mi?››


Y ri Judas riˈ can xoc wi kachibil, y xsamej cˈa chkacojol. 	 Yahuda bizden biri sayılmış ve bu hizmette yerini almıştı.››


Ri ye lajuj riˈ can xtiquiben cˈa chukaˈ chˈaˈoj riqˈui ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl y Riyaˈ can xtichˈacon chiquij. Ruma ya Riyaˈ ri rey pa quiwiˈ quinojel reyes y ya Riyaˈ ri nimalaj Ajaf pa quiwiˈ quinojel ajaf. Y quinojel ri yecˈo riqˈui can ye siqˈuin (oyon) y ye chaˈon ruma ri Dios y can cukul wi chukaˈ quicˈuˈx. 	 Kuzuya karşı savaşacaklar, ama Kuzu onları yenecek. Çünkü Kuzu, rablerin Rabbi, kralların Kralıdır. Onunla birlikte olanlar, çağrılmış, seçilmiş ve Ona sadık kalmış olanlardır.››


Y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ riˈ cˈo cˈa jun cˈacˈacˈ bix ri niquibixaj, y ri bix riˈ nubij cˈa: Riyit ri can yit achiˈel jun Alaj Carneˈl, can rucˈamon wi (takal wi chawij) chi xbeˈacˈamaˈ pe ri wuj, y can rucˈamon (takal chawij) chukaˈ chi yeˈawelesaj ri sellos ri achoj riqˈui kˈolin wi; ruma riyit can xacamisex, y riqˈui ri aquiqˈuel xojacol konojel riche (rixin) chi xoj‑oc riche (rixin) ri Dios; xabachique ta na ri ye katiˈt kamamaˈ y xabachique ta na ri kachˈabel, y xabachique ta na chukaˈ ri katinamit y xabachique ta na ri karuwachˈulef. 	 Yeni bir ezgi söylüyorlardı: ‹‹Tomarı almaya, Mühürlerini açmaya layıksın! Çünkü boğazlandın Ve kanınla her oymaktan, her dilden, Her halktan, her ulustan İnsanları Tanrıya satın aldın.


Rumacˈariˈ wachˈalal, ncˈutuj cˈa jun utzil chiwe chi tibanaˈ achiˈel xinben riyin, ruma riyin xinben chukaˈ achiˈel niben riyix. Tek xicˈojeˈ iwuqˈui, riyix majun pokon xiben chuwe. 	 Kardeşler, size yalvarıyorum, benim gibi olun. Çünkü ben de sizin gibi oldum. Bana hiç haksızlık etmediniz.


Y ri Pablo y ri rachibil xquiyaˈ cˈa ca ri tinamit Pafos. Xeˈoc cˈa el chupan jun barco riche (rixin) chi xebe pa tinamit Perge ri cˈo pa rucuenta ri Panfilia. Yacˈa ri Juan xeruyaˈ ca ri rachibil y xtzolin pa Jerusalem. 	 Pavlusla beraberindekiler Baftan denize açılıp Pamfilya bölgesinin Perge Kentine gittiler. Yuhanna ise onları bırakıp Yeruşalime döndü.