Y tek Riyaˈ xbeyacatej pe chare ri oración, xpe cˈa quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, y tek xoka quiqˈui xa ye warnek chic. Xpe Riyaˈ xubij cˈa chare ri Pedro: Simón, ¿xa xawer ka? ¿Can ma jubaˈ cˈa xacowin ta xacˈaseˈ jun ti hora wuqˈui? 	 Öğrencilerinin yanına döndüğünde onları uyumuş buldu. Petrusa, ‹‹Simun›› dedi, ‹‹Uyuyor musun? Bir saat uyanık kalamadın mı?


Y wi cˈo ta jun chiwe riyix ri cˈo jun rumozo ri rutakon el pa juyuˈ riche (rixin) chi nisamej riqˈui ri arado o niyukˈun carneˈl, ¿la can xu (xe wi) cami tek nitzolin pe, can ya cami riˈ xtubij chare: Catoc pa jay, catzˈuyeˈ pa mesa y cawaˈ? Mani. 	 ‹‹Hanginizin çift süren ya da çobanlık eden bir kölesi olur da, tarladan dönüşünde ona, ‹Çabuk gel, sofraya otur› der?


Y chukaˈ nbij chawe, wi cˈo jun anciano riche (rixin) ri iglesia ri nibix chi cˈo rumac xuben y cˈo jun ri nitzujun (nisujun) chrij, ma tanimaj ta chanin. Rajawaxic chi yecˈo caˈiˈ o ye oxiˈ ri junan niquibij chrij chi cˈo mac rubanon, cˈacˈariˈ tanimaj. 	 İki ya da üç tanık olmadıkça, bir ihtiyara yöneltilen suçlamayı kabul etme.


Y chupan cˈa ri jun achiˈel achicˈ ri xinben, ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, ri ángel ri xochˈo wuqˈui xirucˈuaj cˈa pa ruwiˈ jun nimalaj juyuˈ ri nej jotol chicaj, y chiriˈ cˈa yojcˈo wi tek xucˈut chinuwech ri lokˈolaj tinamit Jerusalem ruchapon nika pe chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 Sonra melek beni Ruhun yönetiminde büyük, yüksek bir dağa götürdü. Oradan bana gökten, Tanrının yanından inen ve Onun görkemiyle ışıldayan kutsal kenti, Yeruşalimi gösterdi. Kentin ışıltısı çok değerli bir taşın, billur gibi parıldayan yeşim taşının ışıltısına benziyordu.


Y yacˈa chukaˈ riˈ tek ri Rey xtubij chique ri yecˈo pa rajxocon: Riyix ri xa can cˈo chic chi nika ri rucˈayewal pan iwiˈ, quixel cˈa el chinuwech. Wacami xa xquixbe pa kˈakˈ ri majun bey xtichuptej ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ri xa riche (rixin) wi ri itzel winek y quiche (quixin) ri ye ruˈángeles tek banon. 	 ‹‹Sonra solundakilere şöyle diyecek: ‹Ey lanetliler, çekilin önümden! İblisle melekleri için hazırlanmış sönmez ateşe gidin!


Y jun bey cˈa, ri Jesús cˈo pa jun lugar, y nuben cˈa orar. Y tek tanel chic ka, jun cˈa chique ri rudiscípulos xubij chare: Ajaf, kojatijoj riche (rixin) chi nikaben orar, achiˈel ri Juan ri Bautista xerutijoj ri rudiscípulos riche (rixin) chi niquiben orar. 	 İsa bir yerde dua ediyordu. Duasını bitirince öğrencilerinden biri, ‹‹Ya Rab›› dedi, ‹‹Yahyanın kendi öğrencilerine öğrettiği gibi sen de bize dua etmesini öğret.››


Astapeˈ ya ri utz ri nwajoˈ nben, xa ma nben ta. Y ri mac ri ma nwajoˈ ta nben, xa yeriˈ ri yenbanalaˈ. 	 İstediğim iyi şeyi yapmıyorum, istemediğim kötü şeyi yapıyorum.


Ma tiwetzelaj ta ri nubij jun kachˈalal chi xkˈalajsex chare ruma ri Dios. 	 Peygamberlik sözlerini küçümsemeyin.


Can kitzij wi cˈa nbij chiwe, ri xticˈulu cˈa riche (rixin) ri ntek el riyin, can yin cˈa riyin ri yirucˈul. Y ri xquicˈulu cˈa riyin, xa can xtucˈul cˈa chukaˈ ri yin takayon pe. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, benim gönderdiğim herhangi bir kimseyi kabul eden beni kabul etmiş olur. Beni kabul eden de beni göndereni kabul etmiş olur.››


Yacˈariˈ tek ri Jesús xerutzuˈ cˈa quinojel ri quimolon quiˈ chiriˈ, y xerutzˈet chi xa cowirnek ri cánima y ma nicajoˈ ta niquinimaj. Rumariˈ Riyaˈ xpe royowal y xbison. Cˈacˈariˈ Riyaˈ xubij cˈa chare ri achi chakiˈj ri rukˈaˈ: Tayukuˈ la akˈaˈ. Y ri achi can xu (xe) wi xuyuk ri rukˈaˈ, can yacˈariˈ xchojmir. 	 İsa, çevresindekilere öfkeyle baktı. Yüreklerinin duygusuzluğu Onu kederlendirmişti. Adama, ‹‹Elini uzat!›› dedi. Adam elini uzattı, eli yine sapasağlam oluverdi.


Tiquicot ri iwánima ruma iwoyoben ri utzil ri xtuyaˈ ri Dios. Ticochˈoˈ ronojel ri tijoj pokonal ri nikˈaxaj. Ma quixtaneˈ ta chi niben orar. 	 Umudunuzla sevinin. Sıkıntıya dayanın. Kendinizi duaya verin.


Y konojel cˈa ri yoj riche (rixin) chic ri Cristo, achiˈel ta xa can xojbajix riqˈui Riyaˈ chuwech ri cruz, riche (rixin) chi riyoj xekayaˈ ca ri itzel tak raybel. 	 Mesih İsaya ait olanlar, benliği, tutku ve arzularıyla birlikte çarmıha germişlerdir.


Chiˈiwonojel ri can yix banon bautizar pa rubiˈ ri Cristo, xa jun chic ibanon riqˈui Riyaˈ. Can nikˈalajin wi cˈa chi ri Cristo cˈo pa tak icˈaslen; xuben chiwe chi achiˈel xuyaˈ jun itziak ri sibilaj jabel. 	 Vaftizde Mesihle birleşenlerinizin hepsi Mesihi giyindi.


Pero astapeˈ ta na chi qˈuiy ri numac riyin, ri Jesucristo xujoyowaj nuwech y xucuy numac riche (rixin) chi xucˈut chiquiwech ri winek chi Riyaˈ sibilaj nicochˈon. Xucuy numac riyin riche (rixin) chi xinoc jun cˈambel naˈoj chiquiwech ri winek ri xqueniman riche (rixin), chi xabachique ta na rubanic ri quimac, xquerucuy riche (rixin) chi niquil ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Ama Mesih İsa, kendisine iman edip sonsuz yaşama kavuşacak olanlara örnek olayım diye sınırsız sabrını öncelikle bende sergilemek için bana merhamet etti.


Wi yiniwajoˈ, can tibanaˈ cˈa ri nubij ri nupixaˈ ri xenbij chiwe. 	 ‹‹Beni seviyorsanız, buyruklarımı yerine getirirsiniz.


Ma que ta riˈ. Nbij cˈa chiwe: Wi riyix ma xtitzolin ta pe icˈuˈx riqˈui ri Dios, xa can xtitzˈilaˈ chukaˈ iwiˈ chiˈiwonojel riyix achiˈel riyeˈ. 	 Size hayır diyorum. Ama tövbe etmezseniz, hepiniz böyle mahvolacaksınız.››


Y rumacˈariˈ can quixjel apo riqˈui ri Jesucristo, ri can achiˈel jun abej pero cˈo rucˈaslen. Riyaˈ ma xucusex ta cuma ri achiˈaˈ, ruma xa xquetzelaj. Xa xquiben achiˈel ri niquiben ri achiˈaˈ ri ye aj banoy tak jay, tek ma utz ta niquitzˈet chare jun abej, niquiyaˈ ca. Y queriˈ xquiben riqˈui Riyaˈ. Yacˈa chuwech ri Dios, ri Jesucristo can chaˈon wi, y cˈo rejkalen. 	 İnsanlarca reddedilmiş, ama Tanrıya göre seçkin ve değerli olan diri taşa, Rabbe gelin.


Rumariˈ riyin ma yin ximil ta cˈa chuxeˈ rutzij jun winek riche (rixin) chi ya ta riyaˈ ri nibin pe chuwe achique ri cˈo chi nben riqˈui ri samaj. Riyin can pa wánima cˈa xalex wi chi nben chi yin achiˈel jun mozo quiche (quixin) quinojel riche (rixin) chi yecˈo ta nicˈaj chic ri yeniman riche (rixin) ri Cristo. 	 Ben özgürüm, kimsenin kölesi değilim. Ama daha çok kişi kazanayım diye herkesin kölesi oldum.


Ri Felipe xbe y xberubij cˈa chare ri Andrés ri can discípulo chukaˈ. Cˈariˈ chi ye caˈiˈ xebe apo cˈa riqˈui ri Jesús y xquibij chare: Yecˈo caˈiˈ oxiˈ winek griegos ri nicajoˈ yechˈo awuqˈui. 	 Filipus gitti, bunu Andreasa bildirdi. Andreas ve Filipus da gidip İsaya haber verdiler.


Y queriˈ chukaˈ majun niyaˈo ta cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan jun tzˈum yabel yaˈ ri xa riˈj chic. Ruma wi queriˈ niban, y ri tzˈum xa ma niyukuk ta chic, xa nirakaroˈ y niqˈuis el ri ruyaˈal uva chupan. Y chukaˈ ri tzˈum riˈ majun chic nicˈatzin wi. Yacˈa jun cˈacˈacˈ tzˈum yabel yaˈ, utz niyaqueˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan. Queriˈ xubij ri Jesús chrij ri chˈabel ri xucˈut. 	 Hiç kimse yeni şarabı eski tulumlara doldurmaz. Yoksa şarap tulumları patlatır, şarap da tulumlar da mahvolur. Yeni şarap yeni tulumlara doldurulur.››


Y cˈo cˈa chukaˈ ri nwajoˈ nbij chiwe riyix ri ma yix israelitas ta: Yin jun apóstol ri takon pe chiwe riyix ri ma yix israelitas ta. Can nyaˈ wi cˈa rukˈij ri nusamaj. 	 Öteki uluslardan olan sizlere söylüyorum: Uluslara elçi olarak gönderildiğim için görevimi yüce sayarım.


Riyix nicˈatzin cˈa chi nicˈut chi can kitzij nitzolin pe icˈuˈx riqˈui ri Dios. Y man cˈa tichˈob ta ka chi can xu (xe) wi ruma chi yix ralcˈual ca ri Abraham, chi ruma ta riˈ xquixcolotej, ma que ta riˈ. Ruma xa ta ri Dios nrajoˈ, Riyaˈ can nicowin wi nuben ralcˈual ri Abraham chique re abej re yeˈitzˈet waweˈ. 	 Bundan böyle tövbeye yaraşır meyveler verin! Kendi kendinize, ‹Biz İbrahimin soyundanız› demeye kalkmayın. Ben size şunu söyleyeyim: Tanrı, İbrahime şu taşlardan da çocuk yaratabilir.


Wacami tiwelesaj cˈa ca ri talento chare y tiyaˈ chare ri numozo ri cˈo ri lajuj talento riqˈui. 	 Haydi, elindeki talantı alın, on talantı olana verin!


Wacami cˈa, ri itinamit xtimalix ca ruma ri Dios, xtiban cˈa ca chare achiˈel jun desierto. Y kas kitzij chukaˈ nbij chiwe chi man cˈa xquinitzˈet ta chic. Xquinitzˈet chic jun bey, cˈa ya tek xtapon na ri kˈij tek xtibij chuwe: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Riyaˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios! ¡Y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! xquixchaˈ chuwe, xchaˈ ri Jesús. 	 Bakın, eviniz ıssız bırakılacak! Size şunu söyleyeyim: ‹Rab'bin adıyla gelene övgüler olsun!› diyeceğiniz zamana dek beni bir daha görmeyeceksiniz.››


Y riyin ntzˈet chi can queriˈ nibanatej. Xa can achiˈel chic ley, ruma tek nwajoˈ nben ri utz, chanin nbekˈalajin pe ri mac ri ucˈuayon wuche (wixin). 	 Bundan şu kuralı çıkarıyorum: Ben iyi olanı yapmak isterken, karşımda hep kötülük vardır.


Ruma wi xa ya ri uchukˈaˈ riche (rixin) ri Beelzebú ri ncusaj riche (rixin) chi yenwelesaj ri itzel tak espíritu, ¿achique cˈa nichˈob riyix chiquij ri ye tzekelbey iwuche (iwixin)? ¿La ya cami ruchukˈaˈ ri Beelzebú ri niquicusaj chukaˈ riyeˈ riche (rixin) chi yequelesaj ri itzel tak espíritu? Ma que ta riˈ. Rumariˈ can yecˈa ri ye tzekelbey iwuche (iwixin) ri xquebin chiwe chi xa ma kitzij ta ri nibij riyix. 	 Eğer ben cinleri Baalzevulun gücüyle kovuyorsam, sizin adamlarınız kimin gücüyle kovuyor? Sizi bu durumda kendi adamlarınız yargılayacak.


Y yacˈariˈ tek xquelesaj cˈa ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul acuchi (achique) cˈo wi ri caminek. Cˈacˈariˈ ri Jesús xtzuˈun cˈa chicaj y xubij: Nataˈ, matiox nyaˈ chawe, ruma can xinawacˈaxaj cˈa pe. 	 Bunun üzerine taşı çektiler. İsa gözlerini gökyüzüne kaldırarak şöyle dedi: ‹‹Baba, beni işittiğin için sana şükrediyorum.


Y ri Jesús paˈel cˈa apo chuwech ri aj kˈatbel tzij ri Poncio Pilato. Y ri aj kˈatbel tzij riˈ xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Yit cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas? xchaˈ chare. Y ri Jesús xubij cˈa: Jaˈ (je), queriˈ. Can achiˈel ri xabij, xchaˈ. 	 İsa valinin önüne çıkarıldı. Vali Ona, ‹‹Sen Yahudilerin Kralı mısın?›› diye sordu. İsa, ‹‹Söylediğin gibidir›› dedi.


Y tek ri achiˈaˈ riˈ quicˈaxan chic ka ri xubij ri Jesús, can xquimey tek xquicˈaxaj. Y riyeˈ xquiyaˈ cˈa ca ri Jesús, y xebe el. 	 Bu sözleri duyunca şaştılar, İsayı bırakıp gittiler.


Y tek ri Jesús benak cˈa chuchiˈ ri choy Galilea, xerutzˈet cˈa ye caˈiˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ. Ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, ya ri Simón ri nibix chukaˈ Pedro chare, rachibilan ri Andrés ri rachˈalal. Riyeˈ can ye aj chapoy car wi, rumariˈ tek yetajin niquiqˈuek ka ri quiyaˈl chapabel car chupan ri choy. 	 İsa, Celile Gölünün kıyısında yürürken Petrus diye de anılan Simunla kardeşi Andreası gördü. Balıkçı olan bu iki kardeş göle ağ atıyorlardı.


Y ri Saulo sibilaj cˈa pokon xuben chique ri quiniman chic ri Jesucristo, ri nibix iglesia chique. Can ye ruyaˈon wi cˈa pa tijoj pokonal, ruma can chi jojun chi jojun jay ntoc wi riche (rixin) chi yeberelesalaˈ pe, y can chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ yeberukirirej pe y cˈacˈariˈ nutek quitzˈapixic pa tak cárcel. 	 Saul ise inanlılar topluluğunu kırıp geçiriyordu. Ev ev dolaşarak, kadın erkek demeden imanlıları dışarı sürüklüyor, hapse atıyordu.


Can nujoyowaj cˈa chukaˈ quiwech quinojel ri winek, ri chi sol chi sol yekˈax el chuwech re ruwachˈulef, ri can niquixibij wi quiˈ yemacun chuwech. 	 Kuşaklar boyunca kendisinden korkanlara merhamet eder.


Y ri Pablo can tzˈaket cˈa caˈiˈ junaˈ ri xcˈojeˈ chupan ri rachoch ri rukajon, y xerucˈul cˈa quinojel ri winek ri xeˈapon riqˈui. 	 Pavlus tam iki yıl kendi kiraladığı evde kaldı ve ziyaretine gelen herkesi kabul etti.


Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Priscila y Aquila, ri junan xojsamej quiqˈui pa rusamaj ri Cristo Jesús. 	 Mesih İsa yolunda emektaşlarım olan Priska ve Akvilaya selam edin.


Y rumariˈ ri apóstoles y ri ancianos riche (rixin) ri iglesia xquiben cˈa jun molojriˈil riche (rixin) chi niquichojmirisaj, wi can niban o ma niban ta ri circuncisión chique ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta. 	 Elçilerle ihtiyarlar bu konuyu görüşmek için toplandılar.


Yacˈa wi cˈo jun ri can cˈo ronojel riqˈui ri nicˈatzin chare, y nutzˈet jun kachˈalal ri majun ruway, o majun rutziak, y can ma nubij ta ri ránima chi nutoˈ, can nikˈalajin chi majun ajowabel riche (rixin) ri Dios riqˈui. 	 Dünya malına sahip olup da kardeşini ihtiyaç içinde gördüğü halde ondan şefkatini esirgeyen kişide Tanrının sevgisi olabilir mi?


Y ri ye rutakon el ri Juan, xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús. Y riyeˈ xquibij cˈa chare: Ri Juan ri Bautista yoj rutakon pe awuqˈui, riche (rixin) chi nokacˈutuj chawe: ¿Yit cˈa riyit ri Cristo ri cˈo chi nipe? ¿O xa nikoyobej chic na jun? xechaˈ. 	 Adamlar İsanın yanına gelince şöyle dediler: ‹‹Bizi sana Vaftizci Yahya gönderdi. ‹Gelecek Olan sen misin, yoksa başkasını mı bekleyelim?› diye soruyor.››


Y jun cˈa chique ri ye caˈiˈ alekˈomaˈ ri yecˈo chukaˈ chuwech quicruz, itzel xchˈo apo chare ri Jesús, ruma xubij: Riyit ri nabij chi yit cˈa riyit ri Cristo, tacoloˈ cˈa awiˈ riyit, y kojacoloˈ chukaˈ riyoj, xchaˈ. 	 Çarmıha asılan suçlulardan biri, ‹‹Sen Mesih değil misin? Haydi, kendini de bizi de kurtar!›› diye küfür etti.


Y ri Jesús xubij cˈa chare: ¿Achique ruma tek nabij utz chuwe riyin? Ruma majun winek ri utz ta, xa can xu (xe wi) Jun ri utz y riˈ ya ri Dios. 	 İsa, ‹‹Bana neden iyi diyorsun?›› dedi. ‹‹İyi olan yalnız biri var, O da Tanrıdır.


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek cˈo jun achi aj pa tinamit Arimatea, ri José rubiˈ, ri xapon riqˈui ri Pilato. Ri achi riˈ astapeˈ majun bey xukˈalajsaj ta riˈ chi jun tzekelbey riche (rixin) ri Jesús, ruma nuxibij riˈ chiquiwech ri israelitas ri cˈo quikˈij, pero riyaˈ xberucˈutuj utzil chare ri Pilato riche (rixin) chi tuyaˈ ri ruchˈacul ri Jesús chare riche (rixin) chi numuk. Y ri Pilato xuyaˈ kˈij chare. Xpe cˈa ri José, xberukasaj pe ri ruchˈacul ri Jesús y xucˈuaj el riche (rixin) chi xumuk. 	 Bundan sonra Aramatyalı Yusuf, İsanın cesedini kaldırmak için Pilatusa başvurdu. Yusuf, İsanın öğrencisiydi, ama Yahudi yetkililerden korktuğundan bunu gizli tutuyordu. Pilatus izin verince, Yusuf gelip İsanın cesedini kaldırdı.


Y riyaˈ sibilaj nrajoˈ chi yixrutzˈet yan chanin, y can nibison, ruma retaman chi riyix can xiwacˈaxaj yan chi riyaˈ xyawej. 	 Çünkü hepinizi özlüyor, hasta olduğunu öğrendiğiniz için çok üzülüyordu.


Yacˈa tek ri achiˈaˈ fariseos xquicˈaxaj ri niquibij ri winek chrij ri Jesús, riyeˈ xquibij cˈa: Ri Jesús yerelesaj itzel tak espíritu pero xa ya ri Beelzebú ri cajawalul ri itzel tak espíritu ri niyaˈo uchukˈaˈ chare, yechaˈ cˈa. 	 Ferisiler bunu duyunca, ‹‹Bu adam cinleri, ancak cinlerin önderi Baalzevulun gücüyle kovuyor›› dediler.


Man cˈa timol ta ibeyomal chuwech re ruwachˈulef, ri xa nichicopir y chukaˈ xa nipusir, y ri acuchi (achique) xa yecˈo alekˈomaˈ ri yeˈelekˈan y yeˈelesan el. 	 ‹‹Yeryüzünde kendinize hazineler biriktirmeyin. Burada güve ve pas onları yiyip bitirir, hırsızlar da girip çalarlar.


Ri xqueˈetzelan cˈa riche (rixin) jun winek ri nucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui riyin, can yecˈa ri ye aj pa rachoch. 	 ‹İnsanın düşmanı kendi ev halkı olacak.›


Y ri Jesús xubij chare: ¿La nayaˈ cami ri acˈaslen wuma riyin? Riyin can kitzij wi cˈa nbij chawe, chi tek cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ, riyit oxiˈ yan mul abin chic chi ma awetaman ta nuwech, xchaˈ ri Jesús chare ri Pedro. 	 İsa şöyle yanıtladı: ‹‹Benim için canını mı vereceksin? Sana doğrusunu söyleyeyim, horoz ötmeden beni üç kez inkâr edeceksin.››


Cˈacˈariˈ tek xucˈut riˈ chiquiwech más ye wuˈoˈ ciento kachˈalal, tek quimolon quiˈ. Ye qˈuiy cˈa chique riyeˈ ri cˈa ye qˈues na, pero yecˈo chukaˈ ri ye caminek chic el. 	 Daha sonra da beş yüzden çok kardeşe aynı anda göründü. Bunların çoğu hâlâ yaşıyor, bazılarıysa öldüler.


Queriˈ ri tzˈibatal ca. ¿Acuchi (achique) cami cˈo wi ri cˈo runaˈoj? ¿Acuchi (achique) cami cˈo wi ri aj tzˈib? ¿Acuchi (achique) cami cˈo wi ri winek ri jabel rubixic niquiben chare ri nimaˈk tak naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef? Majun. Ruma ri Dios rubanon chare ri naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef chi xa majun rejkalen. 	 Hani nerede bilge kişi? Din bilgini nerede? Nerede bu çağın hünerli tartışmacısı? Tanrı dünya bilgeliğinin saçma olduğunu göstermedi mi?


Y xpe ri Jesús quecˈareˈ ri xuchop rubixic chique: Can jabel cˈa tichajij iwiˈ riche (rixin) chi ma xquixkˈolotej ta. 	 İsa onlara anlatmaya başladı: ‹‹Sakın kimse sizi saptırmasın›› dedi.


Quinojel ri winek ri yeyatej na chuwe ruma ri Nataˈ, xquepe chinucanoxic y riyin xquencˈul; y majun bey xquenwetzelaj ta el. 	 Babanın bana verdiklerinin hepsi bana gelecek ve bana geleni asla kovmam.


Y tek ri Jesús xel cˈa pe chupan ri jucuˈ chiriˈ ri jucˈan chic ruchiˈ choy, xutzˈet cˈa chi sibilaj ye qˈuiy chic ri winek ri ye oyobeyon apo riche (rixin) y Riyaˈ xujoyowaj cˈa quiwech ri winek riˈ. Y Riyaˈ can xerucˈachojsaj wi cˈa ri yawaˈiˈ ri yecˈo chiquicojol. 	 İsa tekneden inince büyük bir kalabalıkla karşılaştı. Onlara acıdı ve hasta olanlarını iyileştirdi.


Y can yekˈalajin wi ri etzelal ri yequibanalaˈ ri achiˈaˈ riˈ, yequibanalaˈ ri sibilaj qˈuixbel. Xa ye achiˈel ri nimaˈk tak ruwiˈ ri mar nisilon. Can nibolkoˈt y niwoko. Ye achiˈel chukaˈ chˈumilaˈ ri ye elenak chic el chupan ri quibey. Riyeˈ xa can ye oyoben chic ri acuchi (achique) cˈo ri nimalaj kˈekuˈm, ri acuchi (achique) xquebecˈojeˈ wi riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Köpüğünü savuran denizin azgın dalgaları gibi ayıplarını çevreye savururlar. Serseri yıldızlar gibidirler. Onları sonsuza dek sürecek koyu karanlık bekliyor.


Tek rubanon ca, queriˈ chukaˈ xkaben konojel riyoj. Xojucˈuex ruma ri itzel tak karaybel. Ri etzelal ri xekachˈobolaˈ y xekarayij, yeriˈ ri xekaben. Can xkasiqˈuij (xkoyoj) wi ri royowal ri Dios pa kawiˈ, ruma riyoj can pa kalaxic pe majun utz ta chake; can achiˈel ri nicˈaj chic winek. 	 Bir zamanlar hepimiz böyle insanların arasında, benliğin ve aklın isteklerini yerine getirerek benliğimizin tutkularına göre yaşıyorduk. Doğal olarak ötekiler gibi biz de gazap çocuklarıydık.


Can ruma wi ri Cristo tek konojel yojcowin yojjel apo riqˈui ri Tataˈixel, chi israelitas y chi ma israelitas ta. Ruma xa jun ri Lokˈolaj Espíritu ri nitoˈo kiche (kixin) riche (rixin) chi junan kawech yojjel apo riqˈui. 	 Onun aracılığıyla hepimiz tek Ruhta Babanın huzuruna çıkabiliriz.


Y ri pa rajquikˈaˈ ye rucˈuan wukuˈ achiˈel chˈumilaˈ. Y ri pa ruchiˈ ntel pe jun achiˈel espada chˈut rutzaˈn y pa caˈiˈ cˈo wi rey. Y ri nitzuˈun can janiˈ niperekˈun (nirapakˈun) achiˈel ri kˈij tek cˈo más ruchukˈaˈ. 	 Sağ elinde yedi yıldız vardı. Ağzından iki ağızlı keskin bir kılıç uzanıyordu. Yüzü bütün gücüyle parlayan güneş gibiydi.


Yacˈa ri winek ri quicˈuan jun itzel cˈaslen, xa ma ya ta ri kas kitzij ri niquitzijoj, y xa más cˈa yeˈoc itzel tak winek. Riyeˈ yequikˈol ri winek y xa queriˈ chukaˈ niban chique riyeˈ. 	 Ama kötüler ve sahtekârlar, aldatarak ve aldanarak gittikçe daha beter olacaklar.


Yacˈa riyoj ri yoj ral ri jun chic tinamit Jerusalem riche (rixin) chicaj, ma que ta riˈ kabanon ruma yoj totajnek chic chuxeˈ rutzij ri ley. 	 Oysa göksel Yeruşalim özgürdür, annemiz odur.


Y que cˈa chukaˈ riˈ ri achi riqˈui ri rixjayil. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Rumariˈ ri achi ma xticˈojeˈ ta chic quiqˈui ruteˈ rutataˈ, xa xtiquicˈuaj quiˈ riqˈui ri rixjayil. Y chi ye caˈiˈ, xa jun cˈa xtiquiben. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 ‹‹Bunun için adam annesini babasını bırakıp karısına bağlanacak, ikisi tek beden olacak.››


Y tek riyix isiqˈuin chic re wuj reˈ chiquiwech ri kachˈalal, can tibanaˈ cˈa chi tisiqˈuix chukaˈ chiquiwech ri quiniman chic ri Jesucristo ri nibix iglesia chique ri yecˈo pa tinamit Laodicea. Y queriˈ chukaˈ ri jun chic wuj ri nben el chique riyeˈ, nwajoˈ chi nisiqˈuij chukaˈ riyix. 	 Bu mektup aranızda okunduktan sonra Laodikya kilisesine de okutun. Siz de Laodikyadan gelecek mektubu okuyun.


Rumariˈ ri achi man chic cˈa quiqˈui ta ruteˈ rutataˈ xticˈojeˈ wi. Xa xtiquicˈuaj quiˈ riqˈui ri rixjayil, 	 ‹Bu nedenle adam annesini babasını bırakıp karısına bağlanacak, ikisi tek beden olacak.› Şöyle ki, onlar artık iki değil, tek bedendir.


Y tek ye waynek chic cˈa jabel ri winek riˈ, ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Ticˈoloˈ cˈa pe ronojel ri caxlan wey y car ri ma xqˈuis ta, ruma ma nwajoˈ ta cˈa chi cˈo ta yecˈojeˈ ca queriˈ. 	 Herkes doyunca İsa öğrencilerine, ‹‹Artakalan parçaları toplayın, hiçbir şey ziyan olmasın›› dedi.


Ronojel ri xincukubaˈ nucˈuˈx riqˈui tek rubanon ca, xinyaˈ ca. Majun chic cˈa quejkalen chinuwech riyin. Queriˈ xinben ruma xinwetamaj ruwech ri Wajaf Cristo Jesús. Ruma ri Cristo xinyaˈ ca ronojel. Xinrokij ca, achiˈel niban chare ri mes. Queriˈ xinben ruma nwajoˈ chi ri Cristo can ntoc Wajaf. 	 Dahası var, uğruna her şeyi yitirdiğim Rabbim İsa Mesihi tanımanın üstün değeri yanında her şeyi zarar sayıyorum, süprüntü sayıyorum. Öyle ki, Mesihi kazanayım ve Kutsal Yasaya dayanan kişisel doğruluğa değil, Mesihe iman etmekle kazanılan, iman sonucu Tanrıdan gelen doğruluğa sahip olarak Mesihte bulunayım.


Y achiˈel xa pa nicˈaj kˈij chare ri kˈij riˈ tek ri Jesús xeˈapon chiriˈ y chiriˈ cˈa cˈo wi ri pozo riche (rixin) ri Jacob nibix chare. Chiriˈ cˈa xtzˈuyeˈ wi ka ri Jesús, ruma Riyaˈ can sibilaj cˈa cosnek chic ruma ri binen ri quibanon pe. 	 Yakupun kuyusu da oradaydı. İsa, yolculuktan yorulmuş olduğu için kuyunun yanına oturmuştu. Saat on iki sularıydı.


Y cˈacˈariˈ tek xeˈapon ri ye wuˈoˈ chic kˈopojiˈ ri xebe ca chulokˈic ri aceite riche (rixin) ri quilámpara, y riyeˈ xechˈo cˈa apo chare ri rajaf ri jun cˈulanen riˈ y xquibilaˈ cˈa: Tajakaˈ ri ruchiˈ jay chkawech, xechaˈ. 	 ‹‹Daha sonra gelen öbür kızlar, ‹Efendimiz, efendimiz, aç kapıyı bize!› dediler.


Y cˈo cˈa jun sacerdote ri petenak chukaˈ chupan ri bey riˈ. Y tek ri sacerdote riˈ xutzˈet chi punul ri achi ri chiriˈ pa bey, xu (xe wi) xutzuˈ ca y xa choj xkˈax el. 	 Bir rastlantı olarak o yoldan bir kâhin geçiyordu. Adamı görünce yolun öbür yanından geçip gitti.


Ri achiˈaˈ cˈa ri xetak el riqˈui ri Juan, ye ri ye cachibil ri fariseos. 	 Yahyaya gönderilen bazı Ferisiler ona, ‹‹Sen Mesih, İlyas ya da beklediğimiz peygamber değilsen, niye vaftiz ediyorsun?›› diye sordular.


Y chiquicojol cˈa ri winek riˈ benak cˈa chukaˈ jun ixok ri cˈo jun ruyabil riche (rixin) icˈ chare. Ri ixok riˈ cˈo chic cˈa cablajuj junaˈ ri ma tanel ta ri ruquiqˈuel. 	 Orada, on iki yıldır kanaması olan bir kadın vardı.


Wi riyix can xiwetamaj cˈa ca ronojel reˈ y can niben cˈa re xiwetamaj, can jabel cˈa ruwaˈikˈij. 	 Bildiğiniz bu şeyleri yaparsanız, ne mutlu size!››


Riyin ri xitico ri ruchˈabel ri Dios pa tak iwánima, y ri kachˈalal ri achiˈel xuyiˈaj ri chˈabel riˈ ruma xsamej chicojol, xa yoj junan cˈa riqˈui, chi yoj caˈiˈ cˈa xtikacˈul ri rajel ruqˈuexel ri samaj ri xkaben chikajujunal. 	 Ekenle sulayanın değeri birdir. Her biri kendi emeğinin karşılığını alacaktır.


Y ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri ruchˈabel. Rumariˈ xpaˈeˈ cˈa y xubij chi tisiqˈuix (toyox) pe ri achi. Y yacˈariˈ tek xbequisiqˈuij (xbecoyoj) pe ri achi moy y xquibij chare: Ma taxibij ta awiˈ. Joˈ kiqˈui. Ri Jesús yarusiqˈuij (yaroyoj), xechaˈ chare. 	 İsa durdu, ‹‹Çağırın onu›› dedi. Kör adama seslenerek, ‹‹Ne mutlu sana! Kalk, seni çağırıyor!›› dediler.


Yacˈariˈ tek ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon cˈa pa tinamit Jericó. Y tek quichapon el elen pa tinamit Jericó, sibilaj ye qˈuiy winek ri ye tzekelbeyon el quiche (quixin). Y chiriˈ chuchiˈ bey cˈo cˈa jun moy ri Bartimeo rubiˈ, rucˈajol jun achi ri Timeo rubiˈ. Riyaˈ tzˈuyul cˈa chiriˈ, nucˈutulaˈ ca limosna chique ri winek ri yekˈax el queriˈ. 	 Sonra Erihaya geldiler. İsa, öğrencileri ve büyük bir kalabalıkla birlikte Erihadan ayrılırken, Timay oğlu Bartimay adında kör bir dilenci yol kenarında oturuyordu.


Y can xu (xe wi) chic cˈa ri junakˈaˈ riˈ nrajoˈ chi ma napon ri ruchˈobon ri Herodes, chi nrelesaj pe ri Pedro y nukˈet tzij pa ruwiˈ chiquiwech ri winek. Y ri Pedro ximil cˈa riqˈui caˈiˈ cadenas y warnek chiquicojol ye caˈiˈ achiˈaˈ ye chajinel. Y chuchiˈ ri cárcel yecˈo cˈa chukaˈ chajinel. 	 Petrus, Hirodesin kendisini yargılayacağı günden önceki gece, çift zincirle bağlı olarak iki askerin arasında uyuyordu. Kapıda duran nöbetçiler de zindanın güvenliğini sağlıyordu.


Y ruma chi ma xquil ta, ri José y ri María xetzolin ca chucanoxic ri acˈal cˈa pa tinamit Jerusalem. 	 Bulamayınca Onu araya araya Yeruşalime döndüler.


Y chupan cˈa ri jun achiˈel achicˈ ri xinben ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, xinnaˈ chi ri ángel xirucˈuaj cˈa pa jun desierto. Y chiriˈ xintzˈet cˈa jun ixok chˈocol chrij jun chicop quek rij, ri cˈo wukuˈ rujolon (ruwiˈ) y lajuj rucˈaˈ. Ri chicop riˈ ruyon cˈa biˈaj tzˈibatal chrij, riche (rixin) chi nuyokˈ ri rubiˈ ri Dios. 	 Bundan sonra melek beni Ruhun yönetiminde çöle götürdü. Orada yedi başlı, on boynuzlu, üzeri küfür niteliğinde adlarla kaplı kırmızı bir canavarın üstüne oturmuş bir kadın gördüm.


Y Riyaˈ ma xuyaˈ ta kˈij chique ri winek chi quicˈuan cosas yekˈax chupan ri ruwajay ri cˈo chiriˈ pa rachoch ri Dios. 	 Yük taşıyan hiç kimsenin tapınağın avlusundan geçmesine izin vermedi.


Yacˈariˈ tek ri aj kˈatbel tzij xrelesaj cˈa el ri Barrabás, yacˈa ri Jesús xa xutek ruchˈayic, y cˈacˈariˈ xujech el riche (rixin) chi ticamisex chuwech cruz. 	 Bunun üzerine Pilatus onlar için Barabbayı salıverdi. İsayı ise kamçılattıktan sonra çarmıha gerilmek üzere askerlere teslim etti.


Y ri Jesús xubij chare: Xecˈojeˈ cˈa ye caˈiˈ achiˈaˈ ri cˈo quicˈas riqˈui jun achi ri niyaˈo puek pa kajic. Jun chique ri achiˈaˈ riˈ, wuˈoˈ ciento puek ri nibix denario chare ri rucˈas, y ri jun chic, cincuenta ri rucˈas. 	 ‹‹Tefeciye borçlu iki kişi vardı. Biri beş yüz, öbürü de elli dinar borçluydu.


Pero ri Jesús xubij chare ri Tomás: Cˈa ya tek xinatzˈet na, cˈacˈariˈ xinanimaj; pero ri yinquinimaj y xa ma yinquitzˈet ta, jabel cˈa ruwaquikˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 İsa, ‹‹Beni gördüğün için mi iman ettin?›› dedi. ‹‹Görmeden iman edenlere ne mutlu!››


Y ri tinamit Jope ma nej ta cˈa quicojol riqˈui ri tinamit Lida, ri lugar ri cˈo wi jun caˈiˈ oxiˈ kˈij ri Pedro. Y ri kachˈalal ri yecˈo pa Jope, ruma xquicˈaxaj chi ri Pedro cˈo ri pa Lida, xequitek cˈa el ye caˈiˈ achiˈaˈ riqˈui, riche (rixin) chi xbequibij chare: Tabanaˈ jun utzil catam pe chanin kiqˈui pa Jope, ruma cˈo rajawaxic, xechaˈ chare. 	 Lidda Yafaya yakın olduğundan, Petrusun Liddada bulunduğunu duyan öğrenciler ona iki kişi yollayıp, ‹‹Vakit kaybetmeden yanımıza gel›› diye yalvardılar.


Cˈo más nikajoˈ nikabij chiwe chrij ri rusamaj ri Cristo, ri Nimalaj Sacerdote, pero cˈayef (cuesta) chi nikil rubixic chiwe, ruma xa ma yix qˈuiyinek ta chupan ri ruchˈabel ri Dios ri iwacˈaxan pe. 	 Bu konuda söyleyecek çok sözümüz var, ama kulaklarınız uyuştuğu için anlatmak zor.


Ruma riyin wetaman chi riqˈui ri oración ri niben pa nuwiˈ y chukaˈ riqˈui ri yirutoˈ ri Lokˈolaj Espíritu ri petenak riqˈui ri Jesucristo, can xquitotej wi cˈa chuwech ronojel. 	 Çünkü dualarınızla ve İsa Mesihin Ruhu yardımıyla bunun bana kurtuluş getireceğini biliyorum.


Ri Dios can sibilaj yerajoˈ ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, y rumariˈ xutek cˈa pe ri Rucˈajol waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Riyaˈ xaxu (xaxe wi) cˈa jun Rucˈajol cˈo, pero xutek pe riche (rixin) chi xabachique cˈa winek ri xtiniman riche (rixin), ma xtibe ta pa tijoj pokonal, xa can xticˈojeˈ cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 ‹‹Çünkü Tanrı dünyayı o kadar çok sevdi ki, biricik Oğlunu verdi. Öyle ki, Ona iman edenlerin hiçbiri mahvolmasın, hepsi sonsuz yaşama kavuşsun.


Y ruma yoj ralcˈual chic ri Dios, riyoj can cˈo chukaˈ jun herencia ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chake. Can junan cˈa xtiyaˈox (xtyaˈ) chake riqˈui ri Cristo. Pero rajawaxic chi ma tikapokonaj ta nikatij pokonal, achiˈel xutij pokonal ri Cristo; y xticˈojeˈ kakˈij achiˈel ri Cristo can cˈo rukˈij. 	 Eğer Tanrının çocuklarıysak, aynı zamanda mirasçıyız. Mesihle birlikte yüceltilmek üzere Mesihle birlikte acı çekiyorsak, Tanrının mirasçılarıyız, Mesihle ortak mirasçılarız.


Y xa can cˈariˈ tintzˈet ka riyin riˈ, tek yecˈo ye oxiˈ achiˈaˈ xeˈapon ri pa ruchiˈ ri jay ri yincˈo wi, yinquicanoj. Ri achiˈaˈ cˈa riˈ ye takon el ruma ri Cornelio, ri jun achi ri cˈo pa tinamit Cesarea. 	 ‹‹Tam o sırada Sezariyeden bana gönderilen üç kişi, bulunduğumuz evin önünde durdular.


Pa cajlajuj junaˈ ca jun achi ri wetaman ruwech riyin, xucˈuex cˈa chilaˈ chicaj, y can cˈa pa rox caj xapon wi. Riyin wetaman cˈa ruwech ri achi riˈ, y wetaman chi runiman chic ri Cristo, xa yacˈa ri ma wetaman ta riyin achique rubanic xban chare tek xucˈuex, wi can riqˈui ri ruchˈacul o xaxu (xaxe wi) ri ruˈespíritu. Xaxu (xaxe wi) cˈa ri Dios etamayon achique rubanic xban chare tek xucˈuex chilaˈ chicaj. 	 On dört yıl önce alınıp üçüncü göğe götürülmüş bir Mesih izleyicisi tanıyorum. Bu, bedensel olarak mı, yoksa beden dışında mı oldu, bilmiyorum, Tanrı bilir.


Ruma kacˈaxan cˈa chi nubilaˈ chi ri Jesús aj Nazaret xtuwulaj re rachoch ri Dios, y chi xtujel el ronojel ri rubin ca ri Moisés ri nicˈatzin chi nikaben, xechaˈ. 	 ‹‹ ‹Nasıralı İsa burayı yıkacak, Musanın bize emanet ettiği töreleri de değiştirecek› dediğini duyduk.››


Y ri Jesús xbe cˈa quiqˈui ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri ye takon pe ruma ri capitán. Y tek ri Jesús y ri ye benak riqˈui xa jubaˈ ma yeˈapon chrachoch ri capitán, ri capitán xerutek cˈa pe jun caˈiˈ oxiˈ ramigo chucˈulic ri Jesús. Y ri achiˈaˈ riˈ xoquibij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ri achi ri yoj takayon pe chiˈacˈulic rubin cˈa pe: Ajaf, man cˈa tatij ta más pokon wuma riyin, ruma riyit nim akˈij y ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi yatoc pa wachoch. 	 İsa onlarla birlikte yola çıktı. Eve yaklaştığı sırada, yüzbaşı bazı dostlarını yollayıp Ona şu haberi gönderdi: ‹‹Ya Rab, zahmet etme; evime girmene layık değilim.


Y ri rajaf ri ulef xutek chic jun rumozo. Y ri mozo riˈ xcamisex cuma ri kajoy tak ulef. Y ye qˈuiy chic mozos ri xerutek, pero quinojel cˈo ri xquicˈulwachij. Yecˈo xechˈay pe, y yecˈo xecamisex. 	 Birini daha yolladı, onu öldürdüler. Daha birçok köle yolladı. Kimini dövüp kimini öldürdüler.


Achiˈel chukaˈ jun ti kˈakˈ, astapeˈ sibilaj coˈol oc, can nicowin nuqˈuis jun qˈuechelaj. Y queriˈ chukaˈ ri awakˈ. Ma nim ta, pero riqˈui ri chˈabel ri nubij qˈuiy nicowin nuben. 	 Bunun gibi, dil de bedenin küçük bir üyesidir, ama büyük işlerle övünür. Düşünün, küçücük bir kıvılcım koca bir ormanı tutuşturabilir.


¿Achique cˈa abanic riyit tek yachˈo chrij jun mozo ri xa ma amozo ta riyit? Ri mozo riˈ wi utz ntajin chubanic o ma utz ta, riˈ ya ri rupatrón ri aj cuenta chrij. Pero ma xtitzak ta, ruma ri Ajaf can nicowin nuben chare chi ma xtitzak ta. 	 Sen kimsin ki, başkasının kulunu yargılıyorsun? Kulu haklı çıkaran da haksız çıkaran da efendisidir. Kul haklı çıkacaktır. Çünkü Rabbin onu haklı çıkarmaya gücü vardır.


Tiyaˈ cˈa rutzijol chique ri winek ye riche (rixin) ri tinamit Sion, chi ri qui‑Rey yacˈareˈ petenak. Ri qui‑Rey can chˈuchˈuj wi cˈa ránima. Y Riyaˈ chˈocol pe chrij jun ti bur. Can chrij wi cˈa jun ti alaj bur chˈocol wi pe. Ri ti alaj bur ral cˈa jun chicop riche (rixin) ejkaˈn. 	 ‹‹Siyon kızına deyin ki, ‹İşte, alçakgönüllü Kralın, Eşeğe, evet sıpaya, Eşek yavrusuna binmiş Sana geliyor.› ››


Yecˈa ri wuˈoˈ chic kˈopojiˈ ri can cˈo wi quinaˈoj, xquibij cˈa: Ri utz chi niben riyix wacami jix jilokˈoˈ ri aceite quiqˈui ri yecˈayin, ruma wi riyoj nikayaˈ ri kaceite chiwe, ma xkojruben ta riyoj, y queriˈ chukaˈ riyix, xechaˈ. 	 ‹‹Akıllılar, ‹Olmaz! Hem bize hem size yetmeyebilir. En iyisi satıcılara gidin, kendinize yağ alın› dediler.


Ri chiriˈ cˈa pa tinamit Jerusalem, ri chunakajal apo ri puerta, puerta quiche (quixin) ri Carneˈl nibix chare, cˈo cˈa jun atinibel. Y chiriˈ chuchiˈ ri yaˈ yecˈo cˈa wuˈoˈ ruchiˈ raken jay. Y pa quichˈabel ri israelitas niquibij cˈa Betesda chare ri lugar riˈ. 	 Yeruşalimde Koyun Kapısı yanında, İbranicede Beytesta denilen beş eyvanlı bir havuz vardır.


Quixam pe wuqˈui chiˈiwonojel riyix ri yix samajnek y ri yixcˈo chuxeˈ jun ejkaˈn, y riyin xtinben cˈa chiwe chi yixuxlan. 	 ‹‹Ey bütün yorgunlar ve yükü ağır olanlar! Bana gelin, ben size rahat veririm.


Pero ma riqˈui wi riˈ, riyin nbij chi re pixaˈ reˈ cˈacˈacˈ chiwe riyix. Ruma ma jane ojer ta tikˈalajsex ca ruma ri Jesucristo. Y xa cˈa jubaˈ tinimaj riyix. Y ma jane ojer ta chukaˈ tuchop chi niqˈuis el ri kˈekuˈm y queriˈ chukaˈ ma jane ojer ta tuchop nisakirisan ri kitzij sakil. 	 Yine de size yeni bir buyruk yazıyorum. Bunun gerçek olduğu, Mesihte ve sizde görülüyor. Çünkü karanlık geçiyor, gerçek ışık şimdiden parlıyor.


Iwuche (iwixin) riyix ri Pablo, ri Apolos, ri Pedro, ri ruwachˈulef, ri cˈaslen, ri camic, ri nitzuˈ wacami y ri xtitzuˈ ri chkawech apo. Ronojel can iwuche (iwixin) wi riyix. 	 Pavlus, Apollos, Kefas, dünya, yaşam ve ölüm, şimdiki ve gelecek zaman, her şey sizindir.


Niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa nikaben chique re achiˈaˈ reˈ? Ruma quinojel winek ri yecˈo waweˈ pa Jerusalem quetaman chi xbanatej jun nimalaj milagro. Y riyoj ma yojcowin ta nikewaj reˈ. 	 ‹‹Bu adamları ne yapacağız?›› dediler. ‹‹Yeruşalimde yaşayan herkes, bunların eliyle olağanüstü bir belirti gerçekleştirildiğini biliyor. Biz bunu inkâr edemeyiz.


Tek ri Pedro xutzˈet cˈa ri discípulo riˈ, xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: Ajaf, y riyaˈ, ¿achique cˈa xtuben ca? xchaˈ. 	 Petrus onu görünce İsaya, ‹‹Ya Rab, ya bu ne olacak?›› diye sordu.


Can xquicˈutulaˈ cˈa utzil chake chi nikayaˈ kˈij chique chi yetoˈon chukaˈ riyeˈ, tek nikamol el ofrenda riche (rixin) chi nikacˈuaj chique ri lokˈolaj tak kachˈalal ri nicˈatzin quitoˈic. 	 Kutsallara yapılan yardıma katkıda bulunma ayrıcalığının kendilerine verilmesi için bize yalvarıp yakardılar.


Queriˈ cˈa chukaˈ iwetaman chi jun utzilaj cheˈ nuyaˈ utzilaj tak ruwech, yacˈa ri itzel cheˈ, itzel chukaˈ ri ruwech ri nuyaˈ. 	 Bunun gibi, her iyi ağaç iyi meyve verir, kötü ağaç ise kötü meyve verir.


Pero majun cˈa chique ri winek ri yebin queriˈ ri niquikˈalajsaj ta quiˈ, ruma xa niquixibij cˈa quiˈ chiquiwech ri israelitas ri cˈo quikˈij. 	 Bununla birlikte yetkililerden korktukları için, hiç kimse Ondan açıkça söz etmiyordu.


Rumacˈariˈ ma yojcowin ta nikanimirisaj kiˈ ni nikabij chi sibilaj utz ri kacˈaslen. Ruma ma xojcolotej ta ruma sibilaj utz ri ye kabanalon, xa xojcolotej ruma xkanimaj ri Jesús. 	 Öyleyse neyle övünebiliriz? Hiçbir şeyle! Hangi ilkeye dayanarak? Yasayı yerine getirme ilkesine mi? Hayır, iman ilkesine.


Wachˈalal, can ronojel kˈij tiquicot cˈa ri iwánima riqˈui ri Ajaf; y nbij chic cˈa jun bey chiwe chi can tiquicot cˈa ri iwánima. 	 Rabde her zaman sevinin; yine söylüyorum, sevinin!


Jabel ruwaquikˈij ri winek ri can niquinaˈ pa cánima chi nicˈatzin ri Dios chique, ruma quiche (quixin) riyeˈ ri rajawaren ri caj. 	 ‹‹Ne mutlu ruhta yoksul olanlara! Çünkü Göklerin Egemenliği onlarındır.


Y yacˈariˈ tek xpe jun nimalaj cakˈikˈ pa ruwiˈ ri choy. Ri ruwiˈ yaˈ xa jubaˈ ma numuk ri jucuˈ. Pero ri Jesús warnek el. 	 Gölde ansızın büyük bir fırtına koptu. Öyle ki, dalgalar teknenin üzerinden aşıyordu. İsa bu arada uyuyordu.


Y ri ye oxiˈ discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi nabey cˈo chi nipe ri Elías, y cˈacˈariˈ nipe ri Cristo? xechaˈ chare. 	 İsaya, ‹‹Din bilginleri neden önce İlyasın gelmesi gerektiğini söylüyorlar?›› diye sordular.


Y cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ ri yekˈaxan ri nubij ri ley y chique ri fariseos: Wi cˈo jun chiwe riyix ri nitzak jun ruquiej o jun ruwáquix pa jun jul, ¿La ma nibe ta cami chanin churelesaxic, astapeˈ pa jun uxlanibel kˈij? 	 İsa onlara şöyle dedi: ‹‹Hanginiz oğlu ya da öküzü Şabat Günü kuyuya düşer de hemen çıkarmaz?››


Y ri winek riˈ xquibij cˈa: Riyoj can yoj riy rumam ca ri Abraham, y rumariˈ ma xojcˈojeˈ ta chuxeˈ quitzij nicˈaj chic winek. ¿Achique cˈa ruma tek nabij chake chi yojtotej chuwech ronojel? 	 ‹‹Biz İbrahimin soyundanız›› diye karşılık verdiler, ‹‹Hiçbir zaman kimseye kölelik etmedik. Nasıl oluyor da sen, ‹Özgür olacaksınız› diyorsun?››


Y ri winek ri ye tzˈuyul ka ri can quisutin apo quiˈ chrij ri Jesús xquibij cˈa apo chare: Ri ateˈ y ri ye awachˈalal yecˈo pe waweˈ chuwajay el y yatquicanoj. 	 İsanın çevresinde oturan kalabalıktan bazıları, ‹‹Bak›› dediler, ‹‹Annenle kardeşlerin dışarıda, seni istiyorlar.››


Riyix xa yix nacanek y yix moyiˈ. Ruma, ¿achique cˈa ri más nim rukˈij? ¿La ya cami ri kˈanapuek ri cˈo pa rachoch ri Dios o xa can ya ri rachoch ri Dios ri nibano lokˈolaj chare ri kˈanapuek ri cˈo chiriˈ? 	 Budalalar, körler! Hangisi daha önemli, altın mı, altını kutsal kılan tapınak mı?


Y ri Jesús xubij chare ri ixok: Xacˈachoj, ruma chi xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Wacami cˈa, catzolin; ruma xawil yan uxlanibel cˈuˈx. 	 İsa ise kadına, ‹‹İmanın seni kurtardı, esenlikle git›› dedi.


Quecˈariˈ ri rutzˈiban ca. Ri Dios ri nibano chake chi cukul apo kacˈuˈx chiroyobexic ri rutzujun (rusujun) ca chake, can xtunojsaj ta cˈa ri iwánima riqˈui ronojel quicoten y uxlanibel cˈuˈx ruma can iniman chic Riyaˈ. Can queriˈ ta cˈa xtuben chiwe riche (rixin) chi can ta cukul apo icˈuˈx chiroyobexic ri rutzil ri Dios ri nuyaˈ chiwe, ruma chi ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu can nisamej pa tak iwánima. 	 Umut kaynağı olan Tanrı, Kutsal Ruhun gücüyle umutla dolup taşmanız için iman yaşamınızda sizleri tam bir sevinç ve esenlikle doldursun.


Ruma ri Dios ronojel xuyaˈ pa rukˈaˈ ri Cristo. Y tek nubij ri tzˈibatal ca chi ri Dios ronojel xeruyaˈ xerukˈaˈ xeraken ri Cristo, can kˈalaj ri nubij chi ri Dios ma xoc ta pa rukˈaˈ ri Cristo. Ruma ya ri Dios ri xyaˈo ronojel pa rukˈaˈ. 	 Çünkü, ‹‹Tanrı her şeyi Mesihin ayakları altına sererek Ona bağımlı kıldı.›› ‹‹Her şey Ona bağımlı kılındı›› sözünün, her şeyi Mesihe bağımlı kılan Tanrıyı içermediği açıktır.


Y tek xpe chic cˈa jun bey quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, xa ye warnek chic cˈa jun bey xeril, ruma ri discípulos riˈ sibilaj al rubanon ri runakˈ tak quiwech ruma ri quiwaran. Y riyeˈ ma nichˈobotej ta cˈa chiquiwech achique ri niquibij, ruma xeˈilitej chic jun bey chi quichapon waran. 	 Geri geldiğinde öğrencilerini yine uyumuş buldu. Onların göz kapaklarına ağırlık çökmüştü. İsaya ne diyeceklerini bilemiyorlardı.


Y yacˈa tek quicˈaxan chic ri jun chˈabel riˈ, yacˈariˈ tek xquitzˈet chi ri Jesús xa ruyon chic cˈo ca. Y ri discípulos riˈ, qˈuiy cˈa kˈij ri majun achoj chare xquibij wi ri xquitzˈet ri chiriˈ pa ruwiˈ ri juyuˈ. 	 Ses kesilince İsanın tek başına olduğu görüldü. Öğrenciler bunu gizli tuttular ve o günlerde hiç kimseye gördüklerinden söz etmediler.


Y yacˈariˈ tek riyin xintzˈet chic cˈa jun ángel, ri can cˈo ruchukˈaˈ y ruchapon cˈa pe rukajen chicaj tek xintzˈet. Cˈo pa jun sutzˈ, y cˈo jun xcokˈaˈ pa ruwiˈ. Xintzˈet cˈa chukaˈ chi ri rupalej ri ángel riˈ can achiˈel cˈa nitzuˈun ri kˈij. Y ri raken achiˈel ruxak tak kˈakˈ. 	 Sonra gökten inen güçlü başka bir melek gördüm. Buluta sarınmıştı, başının üzerinde gökkuşağı vardı. Yüzü güneşe, ayakları ateşten sütunlara benziyordu.


Re wacami, riyin can ma nnaˈ ta chic cˈa ri ralal ri wuj ri xintek el chiwe nabey, astapeˈ ri pa nabey mul can xinnaˈ wi ralal, ruma xinchˈob chi xixinyaˈ pa bis ruma ri xintzˈibaj el chupan. Wacami, can ma yibison ta chic ruma ri wuj riˈ, ruma xa ma qˈuiy ta kˈij ri xixruyaˈ pa bis. 	 Mektubumla size acı verdiysem bile pişman değilim. Aslında pişman olmuştum -kısa bir süre için de olsa, o mektubun size acı verdiğini görüyorum- ama şimdi seviniyorum; acı duymanıza değil, bu acınızın sizi tövbeye yöneltmesine seviniyorum. Tanrının isteğine uygun olarak acı çektiniz. Böylece hiçbir şekilde bizden zarar görmediniz.


Y tek niben queriˈ can ta yix chˈajchˈoj, man ta jun etzelal iwuqˈui ri xa nuben chi nikˈaxo ri iwánima. Riche (rixin) chi queriˈ, wi cˈo jun winek itzel nichˈo chiwij ruma iniman ri Cristo y nubij chi ma utz ta ri icˈaslen, ri itzel nichˈo chiwij, xa xtiqˈuix ka ruma ri icˈaslen xa utz. 	 Yalnız bunu yumuşak huyla, saygıyla yapın. Vicdanınızı temiz tutun. Öyle ki, Mesihe ait olarak sürdürdüğünüz olumlu yaşamı kınayanlar size ettikleri iftiradan utansınlar.


Yacˈariˈ tek ri Pedro can xucholojij rubixic chique chrij ri xbanatej. Riyaˈ xubij cˈa: 	 Petrus baştan başlayarak olanları tek tek onlara anlattı.


Can ronojel wi cˈa ri nicˈutuj chare ri Dios, wi riyix can ninimaj chi nicˈul, can xticˈul wi cˈa. 	 İmanla dua ederseniz, dilediğiniz her şeyi alırsınız.››


Ruma chi can quinojel cˈa ri yebano ri ruraybel ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, yecˈariˈ ri ye achiˈel nteˈ, wanaˈ y nchakˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 ‹‹Göklerdeki Babam'ın isteğini kim yerine getirirse, kardeşim, kızkardeşim ve annem odur.››


Y ronojel riˈ cˈo ri nucˈut chkawech chrij re tiempo reˈ. Ri chicop y ri nicˈaj chic cosas ri xequitzuj (xequisuj) ri winek chuwech ri Dios, ma xecowin ta xuben chˈajchˈoj chare ri cánima ri winek ri xetzuju (xesuju) ri cosas riˈ. 	 Bu, şimdiki çağ için bir örnektir; sunulan kurbanlarla sunuların tapınan kişinin vicdanını yetkinleştiremediğini gösteriyor.


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Urbano. Riyaˈ junan xojsamej riqˈui pa rusamaj ri Cristo Jesús. Y tiyaˈ chukaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Staquis, ri sibilaj nwajoˈ. 	 Mesih yolunda emektaşımız olan Urbanusa ve sevgili kardeşim Stakise selam edin.


Ruma riyoj kachibil kiˈ pa rusamaj ri Dios, y riyix can yix achiˈel jun ticoˈn ri can nisamajix ruma ri Dios. Riyix chukaˈ yix achiˈel jun jay ri ntajin rubanic ruma ri Dios. 	 Biz Tanrının emektaşlarıyız. Sizler de Tanrının tarlası, Tanrının binasısınız.


Ri etzˈanen utz chi naben jubaˈ ruma nicˈatzin chi nasiloj jubaˈ ri achˈacul. Yacˈa ri más nicˈatzin chi naben, ya chi nacˈuaj jun utzilaj cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. Ruma cˈo utz nucˈom pe chawe chupan ri acˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef y chupan chukaˈ ri acˈaslen riche (rixin) ri chkawech apo. 	 Bedeni eğitmenin biraz yararı var; ama şimdiki ve gelecek yaşamın vaadini içeren Tanrı yolunda yürümek her yönden yararlıdır.


Xa rumacˈariˈ, quecˈareˈ rubanic ri cˈacˈacˈ trato ri xtinben chic quiqˈui ri israelitas, tek xtapon ri rukˈijul: Xtinyaˈ ri nuley pa tak quichˈobonic, y xtintzˈibaj chukaˈ pa tak cánima. Xquinoc qui‑Dios, y riyeˈ xqueˈoc nutinamit. Yariˈ ri trato ri xtinben quiqˈui. 	 ‹O günlerden sonra İsrail halkıyla Yapacağım antlaşma şudur› diyor Rab, ‹Yasalarımı zihinlerine işleyeceğim, Yüreklerine yazacağım. Ben onların Tanrısı olacağım, Onlar da benim halkım olacak.


Reˈ can qˈuiy cˈa etamabel nrajoˈ riche (rixin) chi nikˈax chawech, ruma ri wukuˈ rujolon (ruwiˈ) ri chicop, xa ye wukuˈ cˈa juyuˈ ri acuchi (achique) tzˈuyul wi ri ixok riˈ. 	 ‹‹Bunu anlamak için bilgelik gerek. Yedi baş, kadının üzerinde oturduğu yedi tepedir; aynı zamanda yedi kraldır.


Y ri tzˈuyul pa ruwiˈ ri sutzˈ can que wi riˈ xuben, xukˈaxaj ri rujos (ruwos) chuwech ri ruwachˈulef, y xuben cˈa el ri kˈatoj. 	 Bulutun üzerinde oturan, orağını yerin üzerine salladı, yerin ekini biçildi.


Can ya wi cˈa reˈ nibanatej ri tzˈibatal ca ruma ri profeta Isaías, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Y quecˈareˈ ri rutzˈiban ca riyaˈ: Riyix xtiwacˈaxaj y ma xtikˈax ta chiwech ri xtiwacˈaxaj. Riyix xtitzuˈ y xa ma xtiyaˈ ta cˈa pa cuenta ri nitzuˈ. 	 ‹‹Böylece Yeşayanın peygamberlik sözü onlar için gerçekleşmiş oldu: ‹Duyacak duyacak, ama hiç anlamayacaksınız, Bakacak bakacak, ama hiç görmeyeceksiniz!


Ri Jesús xubij cˈa chique: Ri car ri cˈariˈ yeˈichop pe, queˈicˈamaˈ cˈa pe caˈiˈ oxiˈ, xchaˈ chique. 	 İsa onlara, ‹‹Şimdi tuttuğunuz balıklardan getirin›› dedi.


Ri Jesús, ri rudiscípulos y ri nicˈaj chic winek, quichapon cˈa el bey pa tinamit Jerusalem. Y can yacˈa ri Jesús ri nabeynek el chiquiwech, y rumariˈ ri rudiscípulos y ri winek can achique na xquinaˈ y quixibin chukaˈ quiˈ ye tzeketel el chrij. Yacˈariˈ tek ri Jesús xerucˈuaj cˈa el jubaˈ quelaˈ pa quiyonil ri cablajuj rudiscípulos y xubij chic cˈa chique ri achique chi tijoj pokonal ri xtukˈaxaj. 	 Yola çıkmış Yeruşalime gidiyorlardı. İsa önlerinde yürüyordu. Öğrencileri şaşkınlık içindeydi, ardından gelenler ise korkuyorlardı. İsa Onikileri yine bir yana çekip kendi başına gelecekleri anlatmaya başladı: ‹‹Şimdi Yeruşalime gidiyoruz›› dedi. ‹‹İnsanoğlu, başkâhinlerin ve din bilginlerinin eline teslim edilecek. Onlar da Onu ölüm cezasına çarptıracak ve öteki uluslara teslim edecekler.


Wachˈalal, wi cˈo jun chiwe ri sachnek y xa ma rutzekelben ta chic ri kitzij chi ruchˈabel ri Dios y wi riyix nibeyacaˈ pe, riˈ sibilaj utz. 	 Kardeşlerim, içinizden biri gerçeğin yolundan sapar da başka biri onu yine gerçeğe döndürürse, bilsin ki, günahkârı sapık yolundan döndüren, ölümden bir can kurtarmış, bir sürü günahı örtmüş olur.


Y yacˈariˈ tek ri Pablo xucˈutuj chic chique: ¿Achique cˈa chi bautismo ri xban chiwe? xchaˈ chique. Y ri kachˈalal riˈ xquibij: Riyoj ya ri bautismo ri rucˈutun ca ri Juan ri Bautista ri xban chake, xechaˈ. 	 ‹‹Öyleyse neye dayanarak vaftiz oldunuz?›› diye sordu. ‹‹Yahyanın öğretisine dayanarak vaftiz olduk›› dediler.


Ri xchaˈo iwuche (iwixin) riyix, yin cˈa riyin, y xa ma yix ta cˈa riyix ri xixchaˈo wuche (wixin) riyin. Y riyin xixinchaˈ riche (rixin) chi yixintek chubanic ri nusamaj y riche (rixin) chukaˈ chi ri icˈaslen niwachin, y jurayil ta cˈa xtiwachin ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ xabachique cˈa ri xticˈutuj chare ri Nataˈ pa nubiˈ riyin, can xtuyaˈ pe chiwe. 	 Siz beni seçmediniz, ben sizi seçtim. Gidip meyve veresiniz, meyveniz de kalıcı olsun diye sizi ben atadım. Öyle ki, benim adımla Babadan ne dilerseniz size versin.


Xepe ri itzel tak espíritu ri yecˈo quiqˈui ri ye caˈiˈ winek riˈ, xquicˈutuj utzil chare ri Jesús, y xquibij cˈa chare: Wi yojawelesaj el waweˈ quiqˈui re winek reˈ, tayaˈ kˈij chake chi yoj‑oc quiqˈui la ak yecˈo chilaˈ, xechaˈ. 	 Cinler İsaya, ‹‹Bizi kovacaksan, şu domuz sürüsüne gönder›› diye yalvardılar.


Rumariˈ, ri más chkawech apo can cˈo jun lokˈolaj sipanic ri xtincˈul ruma xincˈuaj jun cˈaslen choj, y ya ri Ajaf, ri utzilaj aj kˈatbel tzij, ri xtiyaˈo ri sipanic riˈ chuwe chupan ri kˈij tek xtipe chic jun bey. Y ma xu (xe) ta wi chuwe riyin xtuyaˈ wi ri lokˈolaj sipanic riˈ, xa can xtuyaˈ chukaˈ chique quinojel ri yeˈajowan y coyoben chi nipe chic jun bey. 	 Bundan böyle doğruluk tacı benim için hazır duruyor. Adil yargıç olan Rab o gün bu tacı bana, yalnız bana değil, Onun gelişini özlemle beklemiş olanların hepsine verecektir.


Achique cˈa ri xquechˈacon chrij ri etzelal, chique cˈa riyeˈ xtinyaˈ wi ronojel ri cosas. Yin cˈa riyin ri xquinoc qui‑Dios y yecˈa riyeˈ ri xqueˈoc walcˈual. 	 Galip gelen bunları miras alacak. Ben onun Tanrısı olacağım, o da bana oğul olacak.


Pero ri Jesús xuchop rukˈaˈ ri cˈajol riˈ y xuyec anej. Y can yacˈariˈ tek xbeyacatej pe. 	 Ama İsa elinden tutup kaldırınca, çocuk ayağa kalktı.


Y wi riyix xaxu (xaxe wi) yeˈiwajoˈ ri winek ri yeˈajowan iwuche (iwixin), majun ri más ta chic rejkalen ri yixtajin chubanic. Ruma chi xa can queriˈ chukaˈ niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, riyeˈ yecajoˈ ri yeˈajowan quiche (quixin). 	 ‹‹Eğer yalnız sizi sevenleri severseniz, bu size ne övgü kazandırır? Günahkârlar bile kendilerini sevenleri sever.


Re wuj reˈ, can yin cˈa riyin ri yitzˈiban el. Y titzˈetaˈ, can riqˈui cˈa nimaˈk tak letras nben wi el. 	 Bakın, size kendi elimle ne denli büyük harflerle yazıyorum!


Can xquemol wi cˈa pe chuwech quinojel ri winek riche (rixin) re ruwachˈulef. Y Riyaˈ can xquerujech cˈa, achiˈel nuben jun aj yukˈ tek jucˈan yeruyaˈ wi ri tak carneˈl, y jucˈan chic yeruyaˈ wi ri tak qˈuisicˈ (cabras). 	 Ulusların hepsi Onun önünde toplanacak, O da koyunları keçilerden ayıran bir çoban gibi, insanları birbirinden ayıracak.


Y ri Nacor, rucˈajol ca ri Serug, y ri Serug rucˈajol ca ri Ragau, y ri Ragau rucˈajol ca ri Peleg, y ri Peleg rucˈajol ca ri Heber, y ri Heber rucˈajol ca ri Sala. 	 Seruk oğlu, Reu oğlu, Pelek oğlu, Ever oğlu, Şelah oğlu,


Pero wacami cˈa yaˈon na kˈij chi yecˈo yeˈoc chupan ri uxlanen riˈ. Ri katiˈt kamamaˈ xquicˈaxaj ri utzilaj ruchˈabel ri Dios, pero riyeˈ ma xquiben ta ri xquicˈaxaj, rumariˈ ma xeˈoc ta chupan ri uxlanen riˈ. 	 Demek ki, bazılarının huzur diyarına gireceği kesindir. Daha önce iyi haberi almış olanlar söz dinlemedikleri için o diyara giremediler.


Y chupan ri quireligión ri wech aj Israel, yin cˈa riyin ri más qˈuiy xinwetamaj que chiquiwech ri nicˈaj chic wachibil ri junan xojqˈuiy pe quiqˈui. Ruma riyin can xinjech wánima chubanic ri quicostumbre ri katiˈt kamamaˈ. 	 Yahudi dininde yaşıtım olan soydaşlarımın birçoğundan daha ilerideydim, atalarımın geleneklerini savunmakta çok daha gayretliydim.


Y re wacami can nchojmirisan chic wiˈ riche (rixin) chi yinapon chic jun bey iwuqˈui. Yacˈareˈ ri rox mul ri xquibe iwuqˈui y tek xquinapon, man cˈa tichˈob ta chi cˈo cosas nwajoˈ chi niyaˈ pe chuwe. Ma que ta riˈ. Riyin ma ya ta cˈa ri cˈo iwuqˈui ri nwajoˈ, riyin can yix cˈa riyix ri yixinwajoˈ. Y ma nwajoˈ ta nyaˈ jun ejkaˈn chiwij, ruma re waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma ye ta ri ye alcˈualaxel ri yemolo beyomel riche (rixin) chi niquiyaˈ chare ri tataˈaj, xa ye ri tataˈaj ri yeyaˈo chique ri calcˈual. 	 İşte, üçüncü kez yanınıza gelmeye hazırım ve size yük olmayacağım. Çünkü sizde olanı değil, sizi istiyorum. Çocukların anne babaları için değil, anne babaların çocukları için para biriktirmesi gerekir.


Y xquichubalaˈ cˈa rupalej ri Jesús, y xquibucˈlaˈ chi kˈaˈ y yecˈo chukaˈ xquipakˈilaˈ rupalej chi kˈaˈ. 	 Bunun üzerine İsanın yüzüne tükürüp Onu yumrukladılar. Bazıları da Onu tokatlayıp, ‹‹Ey Mesih, peygamberliğini göster bakalım, sana vuran kim?›› dediler.


Tek ri Jesús ye rubin chic cˈa ka ri chˈabel riˈ, xchuban cˈa ri pan ulef. Y riqˈui ri ruchub (rucˈaxej) ri xka pan ulef, xuben jubaˈ ti chˈabek. Cˈacˈariˈ ri chˈabek riˈ xuquil el chrij runakˈ ruwech ri moy. 	 Bu sözleri söyledikten sonra yere tükürdü, tükürükle çamur yaptı ve çamuru adamın gözlerine sürdü.


Y chiˈiwonojel riyix ri iniman chic ri Jesucristo, yix ralcˈual chic cˈa ri Dios. 	 Çünkü Mesih İsaya iman ettiğiniz için hepiniz Tanrının oğullarısınız.


Y tek riyeˈ xquicˈutuj chuwe achique ri nbanon, xquichˈob cˈa chi yinquelesaj el, ruma majun mac ri xilitej ta chuwij riche (rixin) chi queriˈ yitak ta pa camic. 	 Onlar beni sorguya çektikten sonra serbest bırakmak istediler. Çünkü ölüm cezasını gerektiren hiçbir suç işlememiştim.


Yacˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri icˈulun riyix ri yaˈon chic chiwe ruma ri Jesucristo can cˈo wi pa tak iwánima. Y ma nicˈatzin ta cˈa chi cˈo ta jun chic nitijon iwuche (iwixin), ruma ri Lokˈolaj Espíritu yixrutijoj chare ronojel. Y ri nucˈut Riyaˈ chiwech, can kitzij wi. Majun ri nucˈut ri man ta kitzij. Y can achiˈel rucˈutun Riyaˈ chiwech, can queriˈ tibanaˈ; can quixcˈojeˈ riqˈui ri Cristo. 	 Size gelince, Ondan aldığınız mesh sizde kalır. Kimsenin size bir şey öğretmesine gerek yoktur. Onun size her şeyi öğreten meshi gerçektir, sahte değildir. Size öğrettiği gibi, Mesihte yaşayın.


Yacˈa ri Jesús xubij chique: Ticˈamaˈ pe waweˈ. 	 İsa, ‹‹Onları buraya, bana getirin›› dedi.


¿Achique nichˈob riyix? ¿La ma choj ta cami xuben ri Dios, tek queriˈ xuben? Ri Dios can choj wi xuben. 	 Öyleyse ne diyelim? Tanrı adaletsizlik mi ediyor? Kesinlikle hayır!


Y tek rutzˈeton chic cˈa ri nubij ri wuj, ri aj kˈatbel tzij riˈ xucˈutuj cˈa chare ri Pablo chi achique ruwachˈulef petenak wi. Tek racˈaxan chic cˈa ca chi pa Cilicia petenak wi, 	 Vali mektubu okuduktan sonra Pavlus'un hangi ilden olduğunu sordu. Kilikyalı olduğunu öğrenince, ‹‹Seni suçlayanlar da gelsin, o zaman seni dinlerim›› dedi. Sonra Pavlus'un, Hirodes'in sarayında gözaltında tutulması için buyruk verdi.


Ri Kajaf Jesucristo y ri Katataˈ Dios ri sibilaj xojrajoˈ riyoj y can nucukubaˈ kacˈuˈx riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y nuben chukaˈ chake chi can koyoben ri kˈij tek xkojbe chilaˈ chicaj ruma ri rutzil, 	 Rabbimiz İsa Mesih'in kendisi ve bizi sevip lütfuyla bize sonsuz cesaret ve sağlam bir umut veren Babamız Tanrı sizi yüreklendirsin, her iyi eylem ve sözde pekiştirsin.


Tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Sardis, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri cˈo ri ye wukuˈ espíritu riche (rixin) ri Dios wuqˈui y ri ye wukuˈ chˈumilaˈ, nbij cˈa: Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Wetaman chi nibix chiwe chi yix qˈues, pero xa ma que ta riˈ. Xa can yix caminek. 	 ‹‹Sarttaki kilisenin meleğine yaz. Tanrının yedi ruhuna ve yedi yıldıza sahip olan şöyle diyor: ‹Yaptıklarını biliyorum. Yaşıyorsun diye ad yapmışsın, ama ölüsün.


Yacˈa ri jubaˈ chic chare ri ijaˈtz xka pa jun utzilaj ulef, y jabel xeqˈuiy. Y xquiyalaˈ jojun ciento quiwech jojun ijaˈtz, xchaˈ. Yacˈa tek rubin chic ka riˈ, can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo, y xubij: Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 Kimi ise iyi toprağa düştü, büyüyünce yüz kat ürün verdi.›› Bunları söyledikten sonra, ‹‹İşitecek kulağı olan işitsin!›› diye seslendi.


Y ri jun cˈa ri nichˈo pe riqˈui ri Pedro, pa rucamul xubij chic cˈa pe chare: Ronojel ri chˈajchˈojsan chic pe ruma ri Dios, can chˈajchˈoj wi riˈ, y man cˈa tabij ta chi ma chˈajchˈoj ta. 	 Ses tekrar, ikinci kez duyuldu; Petrusa, ‹‹Tanrının temiz kıldıklarına sen bayağı deme›› dedi.


Rumariˈ ri Judas chupan cˈa ri lugar riˈ xerucˈuaj jumoc soldados y jumoc aj chˈameˈy ri xequiyaˈ el ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos. Ri soldados y ri ye aj chˈameˈy can quicˈualon cˈa kˈakˈ riche (rixin) sakil y chukaˈ quicˈualon camisabel ri yequicusaj riche (rixin) chˈaˈoj. 	 Böylece Yahuda yanına bir bölük askerle başkâhinlerin ve Ferisilerin gönderdiği görevlileri alarak oraya geldi. Onların ellerinde fenerler, meşaleler ve silahlar vardı.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi fariseo ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin): Simón, cˈo jun ri nwajoˈ nbij chawe, xchaˈ chare. Ri Simón xubij chare ri Jesús: Tijonel, ¿achique cˈa ri nawajoˈ nabij chuwe? xchaˈ. 	 Bunun üzerine İsa Ferisiye, ‹‹Simun›› dedi, ‹‹Sana bir söyleyeceğim var.›› O da, ‹‹Buyur, öğretmenim›› dedi.


Majun chic jun ri can más ta nim ri ajowabel cˈo riqˈui, que chuwech jun ri can nuyaˈ rucˈaslen pa quiqˈuexel ri ramigos. 	 Hiç kimsede, insanın, dostları uğruna canını vermesinden daha büyük bir sevgi yoktur.


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri xbin apo queriˈ: ¿Achique cˈa riˈ ri nteˈ y ye achique cˈa riˈ ri wachˈalal ri nachˈob riyit? 	 İsa, kendisiyle konuşana, ‹‹Kimdir annem, kimdir kardeşlerim?›› karşılığını verdi.


nuchˈob ka: quitzolin na chic pa ránima ri winek ri acuchi (achique) xinel wi pe, nichaˈ cˈa. Y tek ri itzel espíritu riˈ nitzolin chic apo pa ránima ri winek, nril cˈa ri ránima ri winek riˈ achiˈel jun jay ri majun cˈo ta chupan, meson y wikon jabel. 	 O zaman, ‹Çıktığım eve, kendi evime döneyim› der. Eve gelince orayı bomboş, süpürülmüş, düzeltilmiş bulur.


Xa can xquixetzelex wi cˈa cuma quinojel, ruma icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. Yacˈa ri ma xtutzolij ta riˈ chrij y xtucochˈ ronojel cˈa pa ruqˈuisbel, ya cˈa riˈ ri xticolotej. 	 Benim adımdan ötürü herkes sizden nefret edecek. Ama sonuna kadar dayanan kurtulacaktır.


Y majun cˈa telesan chiwe ri lokˈolaj sipanic ri cˈo chi niyaˈox (nyaˈ) chiwe. Rumariˈ man cˈa quixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri winek ri yebin chi can niquichˈutinirisaj quiˈ y niquiyaˈ quikˈij ri ángeles. Ri winek ri yebin queriˈ, niquiben chi qˈuiy quetaman chrij ri xa ma ye quitzˈeton ta, y xa ma que ta riˈ. Riyeˈ astapeˈ niquichˈutinirisaj quiˈ, yacˈa ri pa cánima niquinaˈ chi sibilaj ye nimaˈk. Ya chˈobonic riˈ ri quicˈuan ruma ri itzel tak raybel ri yecˈo quiqˈui. 	 Sözde alçakgönüllülükte ve meleklere tapınmakta direnen, gördüğü düşlerin üzerinde durarak benliğin düşünceleriyle boş yere böbürlenen, Başa tutunmayan hiç kimse sizi ödülünüzden yoksun bırakmasın. Bütün beden eklemler ve bağlar yardımıyla bu Baştan beslenip bütünlenmekte, Tanrının sağladığı büyümeyle gelişmektedir.


Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Pedro chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ pa rachoch ri Cornelio, tek ri Lokˈolaj Espíritu yariˈ xka pe pa quiwiˈ quinojel ri yeˈacˈaxan riche (rixin). 	 Petrus daha bu sözleri söylerken Kutsal Ruh, konuşmayı dinleyen herkesin üzerine indi.


Y tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Pérgamo, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri yin ucˈuayon ri espada chˈut rutzaˈn ri can pa caˈiˈ cˈo wi rey, nbij cˈa: 	 ‹‹Bergamadaki kilisenin meleğine yaz. İki ağızlı keskin kılıca sahip olan şöyle diyor:


Pero wi ri tataˈaj can cukul rucˈuˈx chi can utz ri nuben, y wi can majun rajawaxic chi ri rumiˈal nicˈuleˈ, y wi can majun nikˈato ruwech riqˈui ri nuchˈob, y wi xa can ruchˈobon pa ránima chi ri rumiˈal nicanaj chi kˈopoj, can utz wi nuben ri tataˈaj riˈ. 	 Ama zorunluluk altında bulunmayan, yüreği kararlı, istediğini yapabilecek durumdaki kişi, nişanlısıyla evlenmemeye yüreğinde karar vermişse, iyi eder.


Y ri chiriˈ, can xtiquitzˈet cˈa ruwech. Y chukaˈ xtiquicˈuaj cˈa ri rubiˈ chi nicˈaj tak quiwech. 	 Onun yüzünü görecek, alınlarında Onun adını taşıyacaklar.


Pa rucaˈn kˈij, ri chiriˈ pa tinamit Jerusalem, can ye sibilaj cˈa ye qˈuiy winek yecˈo. Quinojel cˈa riˈ ye aponak chiriˈ ruma ri nimakˈij. Y tek xquicˈaxaj cˈa chi benak apo ri Jesús, 	 Ertesi gün, bayramı kutlamaya gelen büyük kalabalık İsanın Yeruşalime gelmekte olduğunu duydu.


Y ri quiniman ri Jesucristo ri nibix iglesia chique can sibilaj cˈa xquixibij quiˈ ruma ri xbanatej. Y can queriˈ chukaˈ xquicˈulwachij ri nicˈaj chic ri xeˈacˈaxan ri xbanatej. Can sibilaj xquixibij quiˈ. 	 İnanlılar topluluğunun tümünü ve olayı duyanların hepsini büyük bir korku sardı.


Y xenwacˈaxaj cˈa chukaˈ quinojel ri ye ruqˈuiytisan ri Dios ri yecˈo chuwech ri caj, ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, ri yecˈo chuxeˈ ri ruwachˈulef, y ri yecˈo chupan ri mar, niquibij cˈa: Ri tzˈuyul chupan ri lokˈolaj chˈaquet y ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, can xtinimirisex ta cˈa rubiˈ, can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij y que ta chukaˈ riˈ ri rucˈojlen, y xtikˈalajin ta cˈa ri nimalaj ruchukˈaˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xechaˈ. 	 Ardından gökte, yeryüzünde, yer altında ve denizlerdeki bütün yaratıkların, bunlardaki bütün varlıkların şöyle dediğini işittim: ‹‹Övgü, saygı, yücelik ve güç sonsuzlara dek Tahtta oturanın ve Kuzunun olsun!››


Riyin ri Pablo ye wachibilan ri kachˈalal Silvano y ri Timoteo, nikatzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix kachˈalal ri yix riche (rixin) ri iglesia pa Tesalónica. Riyix ri xa jun chic ibanon riqˈui ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo. 	 Pavlus, Silvanus ve Timoteostan Babamız Tanrıya ve Rab İsa Mesihe ait Selanik kilisesine selam!


Xuben cˈa chukaˈ chi tiyalox quetal ri winek chrij tak cajquikˈaˈ o chi nicˈaj tak quiwech. Chi chˈutiˈk chi nimaˈk; chi winek beyomaˈ, y chi pobres; chi winek ri ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón o ma ye ximil ta. 	 Küçük büyük, zengin yoksul, özgür köle, herkesin sağ eline ya da alnına bir işaret vurduruyordu.


Wacami cˈa, riche (rixin) chi riyix niwetamaj chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can cˈo kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi ncuy mac chuwech re ruwachˈulef, titzˈetaˈ cˈa. Y ri Jesús xubij cˈa chare ri achi siquirnek: Nbij cˈa chawe: Cayacatej, tacˈuaj el la awarabel y cabiyin chawachoch, xchaˈ chare. 	 Ne var ki, İnsanoğlunun yeryüzünde günahları bağışlama yetkisine sahip olduğunu bilesiniz diye...›› Sonra felçliye, ‹‹Kalk, yatağını topla, evine git!›› dedi.


Y ri caˈiˈ ixokiˈ riˈ can yacˈariˈ xeˈel el ri chiriˈ pa jul. Y astapeˈ can quixibin quiˈ, xa can sibilaj chukaˈ yequicot. Riyeˈ can junanin (anibel) cˈa xebe riche (rixin) chi nbequiyaˈ rutzijol chique ri rudiscípulos ri Jesús. 	 Kadınlar korku ve büyük sevinç içinde hemen mezardan uzaklaştılar; koşarak İsanın öğrencilerine haber vermeye gittiler.


Y can kitzij cˈa ri nbij chiwe chi ri winek riˈ, wi quetaman chic ruwech ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo, y ye colotajnek chic cˈa pe chupan ri etzelal riche (rixin) ri ruwachˈulef y wi niquisukˈ chic quiˈ jun bey chupan ri cˈaslen ri ye elenak wi pe, y wi yetzak chic cˈa jun bey pa rukˈaˈ, ri quicˈaslen ri winek riˈ más lawaloˈ xtuben que chuwech ri xuben tek cˈa ma jane tiquinimaj ri Jesucristo. 	 Rab ve Kurtarıcı İsa Mesihi tanımakla dünyanın çirkefliğinden kurtulduktan sonra yine aynı işlere karışıp yenilirlerse, son durumları ilk durumlarından beter olur.


Y ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi ri rupan ri rachoch ri Dios xel pa caˈiˈ. Xuchop pe cˈa pa ruwiˈ y xbeqˈuis cˈa chuxeˈ ka. 	 O anda tapınaktaki perde yukarıdan aşağıya yırtılarak ikiye bölündü.


Y cˈo chukaˈ jun chic tzij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri nubij: Yit cˈa riyit ri Sacerdote ri majun bey xcajalatej ta, can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec ri xcˈojeˈ ojer ca. 	 Başka bir yerde de diyor ki, ‹‹Melkisedek düzeni uyarınca Sen sonsuza dek kâhinsin.››


Y rumariˈ, can xu (xe) wi cˈa xeˈoka re pa Cesarea, man cˈa xinyaˈ ta kˈij chi xkˈax ta qˈuiy tiempo, xa can ya ri rucaˈn kˈij xibetzˈuyeˈ ri pa kˈatbel tzij y xintek cˈa rucˈamaric ri achi. 	 Onlar benimle buraya gelince, hiç vakit kaybetmeden, ertesi gün yargı kürsüsüne oturup adamın getirilmesini buyurdum.


Tek ri Jesús xapon pa jay, ri caˈiˈ moyiˈ xeˈapon cˈa chukaˈ riqˈui. Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Can ninimaj cˈa riyix chi riyin yicowin nben chiwe chi yixtzuˈun? xchaˈ chique. Y ri caˈiˈ moyiˈ riˈ xquibij: Jaˈ (je) Ajaf, nikanimaj, xechaˈ chare. 	 İsa eve girince körler yanına geldi. Onlara, ‹‹İstediğinizi yapabileceğime inanıyor musunuz?›› diye sordu. Körler, ‹‹İnanıyoruz, ya Rab!›› dediler.


Ruma ketaman chi ri Cristo xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, y wacami ma xticom ta chic, ruma ri camic majun bey chic xtichˈacon ta chrij. 	 Çünkü Mesihin ölümden dirilmiş olduğunu ve bir daha ölmeyeceğini, ölümün artık Onun üzerinde egemenlik sürmeyeceğini biliyoruz.


¿La iwuqˈui cami riyix xwinakir wi pe ri ruchˈabel ri Dios? ¿O la xaxu (xaxe) cami iwuqˈui riyix aponak wi ri ruchˈabel ri Dios? Ma que ta riˈ. 	 Tanrının sözü sizden mi kaynaklandı, ya da yalnız size mi ulaştı?


Rumacˈariˈ nbij chiwe wacami, chi quixwaˈ chi utz riche (rixin) chi cˈo iwuchukˈaˈ. Ruma can xkojcolotej konojel, can ni jun rusmal tak iwiˈ ri xtitzak ta ca, achiˈel ri xkˈalajsex chinuwech. Can majun cˈa ri cˈo ta xtucˈulwachij. 	 ‹‹Bunun için size rica ediyorum, yemek yiyin. Kurtuluşunuz için bu gerekli. Hiçbirinizin başından tek kıl bile eksilmeyecektir.››


Re caˈiˈ pixaˈ reˈ, yareˈ rucˈuˈx ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés y ronojel cˈa ri quibin ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xchaˈ ri Jesús. 	 Kutsal Yasanın tümü ve peygamberlerin sözleri bu iki buyruğa dayanır.››


Xaxu (xaxe) wi cˈa ri xtuchˈutinirisaj riˈ achiˈel re jun ti acˈal reˈ, ya cˈa riˈ ri más nim rukˈij ri xticˈojeˈ chiquicojol ri yecˈo pa rajawaren ri caj. 	 Kim bu çocuk gibi alçakgönüllü olursa, Göklerin Egemenliğinde en büyük odur.


Y tek kˈaxnek chic cˈa wakiˈ kˈij, ri Jesús xeruchaˈ ri Pedro, y chukaˈ ri Jacobo y ri Juan ri cachˈalal quiˈ, riche (rixin) chi xerucˈuaj chi ye oxiˈ cˈa pa ruwiˈ jun nimajuyuˈ. 	 Altı gün sonra İsa, yanına yalnız Petrus, Yakup ve Yakupun kardeşi Yuhannayı alarak yüksek bir dağa çıktı.


Y ri ixokiˈ yecolotej ruma yequiqˈuiytisaj ri cal, wi can jurayil quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, wi can cˈo ri ajowabel pa tak cánima, wi can niquicˈuaj jun cˈaslen chˈajchˈoj, y wi can niquichˈob chi utz ri achique niquiben. 	 Ama doğum yapıp kurtulacaktır; yeter ki, sağduyuyla iman, sevgi ve kutsallıkta yaşasın.


Y ri rey Herodes can xpe bis pa ránima ruma ri xcˈutux chare, pero ruma cˈa chi can rubanon chic jurar chi can xtuyaˈ wi ri xtrajoˈ ri kˈopoj y ruma chukaˈ chi can chiquiwech ri ye rachibilan pa mesa tek xubij, rumariˈ can cˈo cˈa chi nuben ri nicˈutux chare, y queriˈ ma nuyaˈ (nutzek) ta ruqˈuix. 	 Kral buna çok üzüldüyse de, konuklarının önünde içtiği anttan ötürü kızı reddetmek istemedi.


Y ri tinamit ri yekˈax wi ri Pablo y ri ye rachibilan el, niquibilaˈ cˈa ca chique ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, chi can tiquinimaj ri pixaˈ ri quichojmirisan pe ri apóstoles y ri ancianos ye riche (rixin) ri iglesia ri cˈo pa Jerusalem. 	 Kent kent dolaşarak Yeruşalimdeki elçilerle ihtiyarların aldığı kararları imanlılara iletiyor, bunlara uymalarını istiyorlardı.


Ruma can ye qˈuiy ri xquepe y xtiquibilaˈ: Yin cˈa riyin ri Cristo, xquechaˈ. Y sibilaj ye qˈuiy ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. 	 ‹‹Birçokları, ‹Ben Oyum› diyerek benim adımla gelip birçok kişiyi saptıracaklar.


Ruma xa choj queriˈ kamolon pe kiˈ. Y wi ta nicˈutux chake chi achique ruma tek kamolon kiˈ y achique ruma tek ye yacatajnek pe ri winek, majun achique ta xtikabij riche (rixin) chi nikatoˈ kiˈ. Y riqˈui jubaˈ ri aj kˈatbel tzij niquichˈob chi nikaben re molojriˈil reˈ riche (rixin) chi yojyacatej chiquij. Y riˈ yojruyaˈ pa rucˈayewal chuwech ri kˈatbel tzij. 	 Bugünkü olaylardan ötürü ayaklanma suçundan yargılanmak tehlikesindeyiz. Hiçbir gerekçesi olmayan bu kargaşanın hesabını veremeyeceğiz.››


Tek riyin xquinapon iwuqˈui, ¿achique niwajoˈ chi nben chiwe? ¿Riyix niwajoˈ cami chi yibechapon chiwe ruma ma utz ta ri icˈaslen icˈuan, o niwajoˈ chi yinapon iwuqˈui riqˈui ajowabel y chˈuchˈujil? 	 Ne istiyorsunuz? Size sopayla mı geleyim, yoksa sevgi ve yumuşak bir ruhla mı?


Cˈa jubaˈ cˈa quebiyin apo, tek ri Jesús xerutzˈet cˈa ye caˈiˈ chic achiˈaˈ ri cachˈalal quiˈ. Y ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, ya ri Jacobo y ri Juan ri ye rucˈajol ri jun achi Zebedeo rubiˈ. Riyeˈ can ya cˈa ri pa jucuˈ yesamej wi riqˈui ri Zebedeo ri quitataˈ, yequicˈojoj cˈa ri quiyaˈl chapabel car. Y xpe cˈa ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) riche (rixin) chi niquitzekelbej. 	 İsa daha ileri gidince başka iki kardeşi, Zebedinin oğulları Yakupla Yuhannayı gördü. Babaları Zebediyle birlikte teknede ağlarını onarıyorlardı. Onları da çağırdı.


Y ri Pablo xerutzuˈ cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, y xubij chique: Achiˈaˈ ri yix wech aj Israel, can majun cˈa achique ta nunaˈ ri wánima chuwech ri Dios, ruma ri nucˈaslen can choj cˈa rubanon pe, y queriˈ rubanon cˈa wacami, xchaˈ. 	 Yüksek Kurulu dikkatle süzen Pavlus, ‹‹Kardeşler›› dedi, ‹‹Ben bugüne dek Tanrının önünde tertemiz bir vicdanla yaşadım.››


Y riyin ri Tercio, ri yitzˈiban el ri ruchˈabel ri kachˈalal Pablo, ntek cˈa el rutzil iwech pa rubiˈ ri Ajaf. 	 Mektubu yazıya geçiren ben Tertius, Rabbe ait biri olarak size selamlarımı gönderirim.


Waweˈ cˈo ri rey Agripa. Rumariˈ man cˈa nxibij ta wiˈ yichˈo apo, ruma riyin nchˈob chi can ronojel ri ye banatajnek ye retaman, ruma xa can pa sakil ri banatajnek wi. 	 Kral bu konularda bilgili olduğu için kendisiyle çekinmeden konuşuyorum. Bu olaylardan hiçbirinin onun dikkatinden kaçmadığı kanısındayım. Çünkü bunlar ücra bir köşede yapılmış işler değildir.


Ruma ya Riyaˈ ri xbano ronojel. Can riqˈui wi cˈa Riyaˈ petenak wi ronojel. Y ronojel xeruben, riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij rucˈojlen. Can tinimirisex cˈa rukˈij ri Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 Her şeyin kaynağı O'dur; her şey O'nun aracılığıyla ve O'nun için var oldu. O'na sonsuza dek yücelik olsun! Amin.


Riyin cukul nucˈuˈx chi can xquixquicot na wi kuma riyoj. Xa rumacˈariˈ tek riyin xinwajoˈ cˈa chi xikˈax ta cˈa iwuqˈui riyix nabey, riche (rixin) chi tek yitzolin pe, can yikˈax chic cˈa jun bey iwuqˈui, riche (rixin) chi camul ta cˈa nicˈul ri utzil. 	 Bu güvenle, sizleri iki kez sevindirmek için önce size uğramak, sonra Makedonyaya geçmek, Makedonyadan yine size geri gelerek tarafınızdan Yahudiyeye uğurlanmak niyetindeydim.


Y yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj chi cˈo jun ri nichˈo pe riqˈui ri altar, y nubij cˈa: Can kitzij wi chi riyit Ajaf Dios, ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pan akˈaˈ riche (rixin) chi yacowin naben ronojel, can nikˈalajin wi cˈa chi can kitzij y can choj wi yakˈato tzij. 	 Sunaktan gelen bir sesin, ‹‹Evet, Her Şeye Gücü Yeten Rab Tanrı, Yargıların doğru ve adildir››


Ruma xabachique ri netzelan ri rachˈalal, ri winek riˈ can achiˈel jun camisanel. Y riyix iwetaman chi majun cˈa jun camisanel ri cˈo ta ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek riqˈui. 	 Kardeşinden nefret eden katildir. Hiçbir katilin sonsuz yaşama sahip olmadığını bilirsiniz.


Y achiˈel ri xinbij ca chawe tek riyin xipe waweˈ pa Macedonia, queriˈ chukaˈ nbij chawe wacami, chi cacˈojeˈ na pa tinamit Efeso, ruma chiriˈ yecˈo cˈa ri niquicˈut chˈabel ri xa man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y nicˈatzin chi nabij chique chi ma tiquicˈut ta chˈabel ri xa ma ye kitzij ta. 	 Makedonyaya giderken sana rica ettiğim gibi, Efeste kal ve bazı kişilerin farklı öğretiler yaymamasını, masallarla ve sonu gelmeyen soyağaçlarıyla uğraşmamasını öğütle. Bu şeyler, imana dayanan tanrısal düzene hizmet etmekten çok, tartışmalara yol açar.


Can majun cˈa jun ri winakirsan ri xticowin ta chi nrewaj riˈ chuwech ri Dios, ni majun chukaˈ ri man ta nutzˈet Riyaˈ. Ruma Riyaˈ can ronojel nutzˈet. Y chuwech Riyaˈ cˈo chi nikajech na cuenta. 	 Tanrının görmediği hiçbir yaratık yoktur. Kendisine hesap vereceğimiz Tanrının gözü önünde her şey çıplak ve açıktır.


Pero riyin wetaman chi ri xtacˈutuj chare ri Dios wacami, ri Dios can xtuyaˈ wi chawe, xchaˈ ri Marta chare ri Jesús. 	 Şimdi bile, Tanrıdan ne dilersen Tanrının onu sana vereceğini biliyorum.››


Ri wuˈoˈ kˈopojiˈ ri xa man cˈo ta quinaˈoj, xebe cˈa chiroyobexic ri cˈajol ri xticˈuleˈ, xa yacˈa ri ma xquicˈuaj ta cˈa nicˈaj chic aceite riche (rixin) ri quilámpara, xa can xu (xe) wi ri cˈo el chupan. 	 Akılsızlar yanlarına kandillerini aldılar, ama yağ almadılar.


Riyoj can yoj rusamajel wi ri Ajaf Jesucristo ruma can ruyaˈon wi kˈatbel tzij pa kakˈaˈ. Y ma qˈuixbel ta chi nyaˈ jubaˈ nukˈij tek nbij ronojel riˈ chiwe, ruma can que wi riˈ. Pero riyoj ma yojcˈo ta cˈa riche (rixin) chi nitaluj iwiˈ, riyoj yojcˈo pero riche (rixin) chi yixkatoˈ, riche (rixin) chi queriˈ yixqˈuiy ta cˈa chupan ri icˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Sizi yıkmak için değil, geliştirmek için Rabbin bize verdiği yetkiyle biraz fazla övünsem de utanmam.


Y xesaquin cˈa, y ya cˈa ri Matías ri xkajben chi nicˈojeˈ ca pa ruqˈuexel ri Judas riche (rixin) chi ntoc cachibil ri julajuj apóstoles. 	 Ardından bu iki kişiye kura çektirdiler; kura Mattiya'ya düştü. Böylelikle Mattiya on bir elçiye katıldı.


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri ixok: Ri yekumu re yaˈ reˈ, re ntel chupan re pozo, xa jubaˈ oc nrelesaj ri chakiˈj chiˈ chique. Xa can nicˈatzin cˈa chi niquikum más yaˈ riche (rixin) chi nichˈuchˈuˈ ka jubaˈ ri chakiˈj chiˈ chique. 	 İsa şöyle yanıt verdi: ‹‹Bu sudan her içen yine susayacak.


Y rumacˈariˈ wacami man cˈa xtika ta ri nimalaj rucˈayewal pa quiwiˈ ri xa can jun chic quibanon riqˈui ri Cristo Jesús, ri ma ye ucˈuan ta chic ruma ri itzel tak quiraybel, y xa can ya chic cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri ucˈuayon quiche (quixin). 	 Böylece Mesih İsaya ait olanlara artık hiçbir mahkûmiyet yoktur.


Ri xucˈulwachij ri Jonás xucˈut chiquiwech ri winek ri xecˈojeˈ ojer ca chupan ri tinamit Nínive, chi can ya ri Dios takayon pe riche (rixin). Y queriˈ chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, ri xtincˈulwachij riyin xtucusex riche (rixin) jun retal chiquiwech ri winek ri yecˈo wacami. 	 Yunus nasıl Ninova halkına bir belirti olduysa, İnsanoğlu da bu kuşak için öyle olacaktır.


Y xa napon yan ri kˈij riche (rixin) ri pascua, ri jun quinimakˈij ri israelitas. Rumariˈ can ye qˈuiy winek ri ye elenak pe pa tak quitinamit, riche (rixin) chi xebe pa tinamit Jerusalem. Can xebe yan cˈa ruma cˈo chi nbequichˈajchˈojsaj quiˈ chuwech ri Dios. 	 Yahudilerin Fısıh Bayramı yakındı. Taşradakilerin birçoğu bayramdan önce arınmak için Yeruşalime gitti.


Ri acˈal cˈa riˈ ye canon chajiy riche (rixin) y canon chukaˈ ri nichajin riche (rixin) ri ruherencia. Y ri acˈal cˈo chi nicˈojeˈ na chuxeˈ quitzij ri winek riˈ, cˈa ya tek napon na ri kˈij ri bin ca ruma ri rutataˈ. 	 Babasının belirlediği zamana dek vasilerin, vekillerin gözetimi altındadır.


Y tek ri Jesús xtaneˈ cˈa ka riche (rixin) chi nitzijon chiquiwech ri winek, cˈo cˈa jun chique ri achiˈaˈ fariseos xubij chare ri Jesús chi tubanaˈ jun utzil nibe ta jubaˈ ri pa rachoch, riche (rixin) chi nutij jun ruway. Y ri Jesús can xbe na wi. Riyaˈ xapon, y xbetzˈuyeˈ ri pa mesa. 	 İsa konuşmasını bitirince bir Ferisi Onu evine yemeğe çağırdı. O da içeri girerek sofraya oturdu.


Y nbij chukaˈ chawe riyit Timoteo chi más yatoka chinucˈuˈx chi xinawokˈej tek xinel pe awuqˈui. Y can nwajoˈ yinapon chic jun bey awuqˈui riche (rixin) chi queriˈ xtinoj ri wánima riqˈui quicoten. 	 Gözyaşlarını anımsıyor, sevinçle dolmak için seni görmeyi özlemle bekliyorum.


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Wetaman chi sibilaj yix samajnek, y wetaman chi can icochˈon iwech chupan, y wetaman chukaˈ chi ma icˈamon ta ka quiwech ri winek ri xa can ye itzel. Y xeˈitojtobej ri yebin chi ye apóstoles y xeˈitzˈet chi xa ma ye kitzij ta, xa quiyon ye tzˈucuy tak tzij. 	 ‹Yaptıklarını, çalışkanlığını, sabrını biliyorum. Kötü kişilere katlanamadığını da biliyorum. Elçi olmadıkları halde kendilerini elçi diye tanıtanları sınadın ve onları yalancı buldun.


Queriˈ rubanon kiqˈui riyoj ri xojrusiqˈuij (xojroyoj) chi israelitas, y chi ma ye israelitas ta. 	 Yalnız Yahudiler arasından değil, öteki uluslar arasından da çağırdığı bu insanlar biziz.


Rumacˈariˈ cof cˈa quixpaˈeˈ, tibatzˈaˈ jabel ri ipan riqˈui ri kitzij. Achiˈel nuben jun soldado, riyaˈ nubetzˈ rupan riqˈui jun chˈichˈ achiˈel cincho riche (rixin) chi nibe pa chˈaˈoj. Y nucusaj chukaˈ jun rutziak can chˈichˈ riche (rixin) chi nutoˈ riˈ chuwech ri rucˈulel. Y riyix riche (rixin) chi nitoˈ iwiˈ, ya cˈa ri cˈaslen choj ri ticˈuaj. 	 Böylece, belinizi gerçekle kuşatmış, göğsünüze doğruluk zırhını takmış ve ayaklarınıza esenlik Müjdesini yayma hazırlığını giymiş olarak yerinizde durun.


Tek rubanon ca, riyix xicˈuaj jun cˈaslen achiˈel quicˈaslen ri nicˈaj chic winek ri can ma ye israelitas ta chukaˈ achiˈel riyix ri xa ruyon naˈoj ri majun utz nucˈom pe chique, xa yariˈ ri yequibanalaˈ. Y pa rubiˈ cˈa ri Ajaf nchilabej cˈa chiwe chi ma tirayij ta chi niben queriˈ. 	 Bunun için şunu söylüyor ve Rab adına sizi uyarıyorum: Artık öteki uluslar gibi boş düşüncelerle yaşamayın.


Cˈacˈariˈ, can ya ri chicop ri xcˈojeˈ ojer ca ri majun chic tzˈeton ta, yacˈariˈ ri xtoc ri ruwakxak aj kˈatbel tzij. Riyaˈ can junan wi cˈa runaˈoj quiqˈui ri wukuˈ itzel aj kˈatbel tak tzij ri ye tzaknek chic. Chukaˈ riyaˈ xtukˈet tzij, y cˈacˈariˈ xtibe pa kˈakˈ. 	 Yaşamış, ama şimdi yok olan canavarın kendisi sekizinci kraldır. O da yedilerden biridir ve yıkıma gitmektedir.


Y ri Pilato tzˈuyul cˈa ri acuchi (achique) nukˈet wi tzij, tek xapon cˈa rutzijol riqˈui ri rubin el ri rixjayil. Ri rixjayil rutakon cˈa el rubixic chare: Ri Jesús jun achi choj, rumariˈ riyit, ma catoc ta cachibil ri yeˈajowan niquicamisaj. Ruma riyin xinben jun achicˈ ri sibilaj rucˈayewal ruma ri Jesús. Quecˈariˈ ri rutakon el rubixic ri rixjayil ri Pilato. 	 Pilatus yargı kürsüsünde otururken karısı ona, ‹‹O doğru adama dokunma. Dün gece rüyamda Onun yüzünden çok sıkıntı çektim›› diye haber gönderdi.


Y rumariˈ tek quinojel winek can xquimey tek xquitzˈet y niquibilaˈ cˈa: ¿La ma ya ta cami reˈ ri Cristo ralcˈual ca ri David ri koyoben? yechaˈ. 	 Bütün kalabalık şaşırıp kaldı. ‹‹Bu, Davutun Oğlu olabilir mi?›› diye soruyorlardı.


Y riyin nwoyobej cˈa chi riyix xtiwetamaj chi riyoj can yoj cˈulun chic ruma ri Dios, y Riyaˈ cˈo kiqˈui. 	 Umarım bizim başarısızlığa uğramadığımızı anlayacaksınız.


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Herodión, ri nuwinak. Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal ri yecˈo pa rachoch ri Narciso, ri xa jun quibanon riqˈui ri Ajaf. 	 Soydaşım Herodiona selam söyleyin. Narkisin ev halkından Rabbe ait olanlara selam söyleyin.


Riyaˈ xuchop cˈa rukˈaˈ ri ti caminek y xchˈo pa jun chic chˈabel, y xubij: Talita cumi, xchaˈ. Re tzij reˈ ntel chi tzij: Nóya, chawe riyit nbij wi chi cayacatej. 	 Çocuğun elini tutarak ona, ‹‹Talita kumi!›› dedi. Bu söz, ‹‹Kızım, sana söylüyorum, kalk›› demektir.


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca, nubij: Riyin xtinyaˈ cˈa jun achiˈel Abej ri pa tinamit Sion. Y re achiˈel Abej reˈ can chaˈon wi. Can cˈo wi rejkalen, y can xticˈatzin wi chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ma nitzak ta. Y ri winek ri xqueniman riche (rixin) Riyaˈ, majun achique ruma xqueqˈuixbitej. 	 Çünkü Kutsal Yazıda şöyle deniyor: ‹‹İşte, Siyona bir taş, Seçkin, değerli bir köşe taşı koyuyorum. Ona iman eden hiç utandırılmayacak.››


Ruma xtibanatej cˈa chukaˈ, chi wi yecˈo ta caˈiˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ, jun chique riyeˈ xtiyacatej y xtujech ri rachˈalal pa camic. Chukaˈ can yecˈo wi tataˈaj ri xqueyacatej chiquij ri calcˈual. Ri alcˈualaxelaˈ xqueyacatej chukaˈ chiquij ri quiteˈ quitataˈ y xquequiyaˈ pa camic. 	 Kardeş kardeşi, baba çocuğunu ölüme teslim edecek. Çocuklar anne babalarına başkaldırıp onları öldürtecek.


Rumacˈariˈ ri Pedro xubij chare ri achi ri Eneas rubiˈ: Ya ri Jesucristo ri yacˈachojsan. Cayacatej cˈa, y tachojmirisaj la awarabel, xchaˈ ri Pedro chare. Y ri Eneas can yariˈ xpaˈeˈ el. 	 Petrus ona, ‹‹Eneas, İsa Mesih seni iyileştiriyor›› dedi. ‹‹Kalk, yatağını topla.›› Eneas hemen ayağa kalktı.


Y can xurek cˈa ruchiˈ y xubij cˈa: Riyit Jesús ri Rucˈajol ri nimalaj Dios, ¿Achique ruma tek yinanek? Pa rubiˈ ri Dios ncˈutuj jun utzil chawe, chi ma quinachˈujirisaj ta, xchaˈ chare ri Jesús. 	 Yüksek sesle haykırarak, ‹‹Ey İsa, yüce Tanrının Oğlu, benden ne istiyorsun? Tanrı hakkı için sana yalvarırım, bana işkence etme!›› dedi.


Y wi xa ta ri Ajaf Dios man ta nuben chi xa kˈatatel ri kˈij riche (rixin) ri tijoj pokonal riˈ, quinojel ta yecom. Pero ruma ri rutzil Riyaˈ pa quiwiˈ ri ye ruchaˈon chic, can xtuben wi chi xa kˈatatel ri kˈij riˈ. 	 Rab o günleri kısaltmamış olsaydı, hiç kimse kurtulamazdı. Ama Rab, seçilmiş olanlar, kendi seçtiği kişiler uğruna o günleri kısaltmıştır.


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xapon ri pa tinamit Capernaum. Y tek cˈo chic pa jay, Riyaˈ xucˈutuj chique ri rudiscípulos: Y riyix ¿achique cˈa ri nichˈojilaˈ chiwech tek yoj petenak pa bey? xchaˈ chique. 	 Kefarnahuma vardılar. Eve girdikten sonra İsa onlara, ‹‹Yolda neyi tartışıyordunuz?›› diye sordu.


Wachˈalal, nchilabej cˈa chiwe chi tichajij iwiˈ chiquiwech ri winek ri xa yequijech ri kachˈalal, niquiyoj quicˈuˈx y niquiben chique chi yetzak, ruma jun wi chic tijonic ri niquicˈut y xa man achiˈel ta ri tijonic ri icˈuan riyix. Ri winek ri yebano queriˈ ma queˈitzekelbej ta, xa quixel quiqˈui. 	 Kardeşler, size yalvarırım, aldığınız öğretiye karşı gelerek ayrılıklara ve sapmalara neden olanlara dikkat edin, onlardan sakının.


Y yecˈo cˈa caˈiˈ oxiˈ ri ye cˈajolaˈ ri chanin xeyacatej pe riche (rixin) chi xquibor ri caminek pa jun tziek, y cˈariˈ xquicˈuaj el riche (rixin) chi xebe chumukic. 	 Gençler kalkıp Hananyanın ölüsünü kefenlediler ve dışarı taşıyıp gömdüler.


Yacˈa ri nibiyaj chakˈaˈ, can nuchakˈilaˈ (nutochˈ) wi ri raken; ruma xa majun ri sakil riqˈui. 	 Oysa gece yürüyen sendeler. Çünkü kendisinde ışık yoktur.››


Y rumacˈariˈ ri Moisés can xtijox wi jabel riqˈui ronojel ruwech etamabel ri cˈo quiqˈui ri nimaˈk tak winek aj Egipto. Y can nikˈalajin riqˈui ri ruchˈabel y riqˈui ronojel ri xerubanalaˈ, chi can jun nimalaj achi wi. 	 Musa, Mısırlıların bütün bilim dallarında eğitildi. Gerek sözde, gerek eylemde güçlü biri oldu.


Riyin ntzˈibaj cˈa ronojel reˈ chiwe riyix ri yixniman pa rubiˈ ri Rucˈajol ri Dios, riche (rixin) chi niwetamaj chi cˈo chic icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y riche (rixin) chi nicukeˈ icˈuˈx riqˈui ri Rucˈajol ri Dios. 	 Tanrı Oğlunun adına iman eden sizlere, sonsuz yaşama sahip olduğunuzu bilesiniz diye bunları yazdım.


Y queriˈ chukaˈ xuben ri jun chic mozo ri yaˈon ca caˈiˈ talento chare, riyaˈ can xuchˈec chic cˈa caˈiˈ talento riqˈui. 	 İki talant alan da iki talant daha kazandı.


Y can majun chic achoj riqˈui nikil wi colotajic. Ruma chi can majun chic jun biˈaj ri yaˈon ta pe chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi yojcolotej, xchaˈ ri Pedro. 	 Başka hiç kimsede kurtuluş yoktur. Bu göğün altında insanlara bağışlanmış, bizi kurtarabilecek başka hiçbir ad yoktur.››


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri María Magdalena: Ma quinakˈetej ta. Riyin can cˈa ma jane quibe ta riqˈui ri Nataˈ chilaˈ chicaj. Xa cabiyin chubixic chique ri can ye wachˈalal chic, chi riyin can yibe cˈa riqˈui ri Nataˈ, ri can Itataˈ chukaˈ riyix. Can yibe cˈa riqˈui ri nu‑Dios, ri i‑Dios chukaˈ riyix, xchaˈ chare. 	 İsa, ‹‹Bana dokunma!›› dedi. ‹‹Çünkü daha Babanın yanına çıkmadım. Kardeşlerime git ve onlara söyle, benim Babamın ve sizin Babanızın, benim Tanrımın ve sizin Tanrınızın yanına çıkıyorum.››


Y chukaˈ ri Simón ri achi aj itz, xunimaj ri ruchˈabel ri Dios y xban bautizar. Ri Simón riˈ, can acuchi (achique) cˈa benak wi ri Felipe, can benak chukaˈ riyaˈ. Pero riyaˈ can achiˈel cˈa nisach rucˈuˈx tek yerutzˈet ri nimaˈk tak milagros ri yerubanalaˈ ri Felipe chiquiwech ri winek, riche (rixin) chi retal chi can ya wi ri ruchˈabel ri Dios nutzijoj. 	 Simunun kendisi de inanıp vaftiz oldu. Ondan sonra sürekli olarak Filipusun yanında kaldı. Doğaüstü belirtileri ve yapılan büyük mucizeleri görünce şaşkına döndü.


Y pa rucaˈn kˈij, ruma ri cakˈikˈ can ma kajnek ta ri ruchukˈaˈ, rumariˈ xquirokij cˈa ca pa yaˈ nicˈaj chare ri ejkaˈn ri rucˈuan ri barco. 	 Fırtına bizi bir hayli hırpaladığı için ertesi gün gemiden yük atmaya başladılar.


Y tek ri ye rudiscípulos quicˈaxan chic ka ri xubij ri Jesús, xquicˈutuj cˈa chare: Ajaf, ¿acuchi (achique) cˈa xticˈulwachitej wi ri queriˈ riˈ? xechaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chique: Ri rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios xtika acuchi (achique) cˈo wi ri mac. Can xtibanatej cˈa achiˈel niquiben ri cˈuch. Ruma ri aj xicˈ tak chicop riˈ xabachique lugar cˈo wi jun caminek chˈaculaj, chiriˈ cˈa yeka wi, xchaˈ chique. 	 Onlar İsa'ya, ‹‹Bu olaylar nerede olacak, Rab?›› diye sordular. O da onlara, ‹‹Leş neredeyse, akbabalar da oraya üşüşecek›› dedi.


Y tek xoka cˈa ri kˈij riche (rixin) ri quinimakˈij ri israelitas ri Pentecostés rubiˈ, quinojel cˈa ri quiniman ri Ajaf Jesús quimolon cˈa quiˈ pa jun jay. Y junan cˈa quiwech quibanon. 	 Pentikost Günü geldiğinde bütün imanlılar bir arada bulunuyordu.


Pero ma riqˈui wi riˈ ri camic xa can xka wi pa quiwiˈ ri winek ruma ri mac. Rumariˈ xa can xuchop yecom ri winek; xuchop pe cˈa riqˈui ri Adán hasta cˈa riqˈui ri Moisés; ri winek xa can xecom wi, astapeˈ ri quimac ma junan ta riqˈui ri mac achiˈel ri xuben ri Adán. Ri Adán xa jun cˈambel naˈoj chkawech chrij ri jun ri cˈo chi xpe y riˈ ya ri Cristo. 	 Oysa ölüm Ademden Musaya dek, gelecek Kişinin örneği olan Ademin suçuna benzer bir günah işlememiş olanlar üzerinde de egemendi.


y xubij cˈa: Riyix ri yixcˈo pa Jerusalem, astapeˈ cˈa ya kˈij reˈ nikˈax ta chiwech achique ri niyaˈo uxlanibel cˈuˈx chiwe. Pero xa ewatajnek chiwech, y rumariˈ ma yixcowin ta nitzˈet. 	 ‹‹Keşke bugün sen de esenliğe giden yolu bilseydin›› dedi. ‹‹Ama şimdilik bu senin gözlerinden gizlendi.


Tek xecˈak pa tak kˈakˈ, ma xecˈat ta. Xecolotej pa quikˈaˈ ri xeˈajowan xecamisan quiche (quixin) tzan espada, xyaˈox (xyaˈ) quichukˈaˈ tek xecˈojeˈ pa tak rucˈayewal. Xechˈacon chiquij nicˈaj chic tinamit ri xebano chˈaˈoj quiqˈui, y xecokotaj el. 	 Kızgın ateşi söndürdüler, kılıcın ağzından kaçıp kurtuldular. Güçsüzlükte kuvvet buldular, savaşta güçlendiler, yabancı orduları bozguna uğrattılar.


Ri Jesús can sibilaj wi cˈa yerajoˈ ri Lázaro, ri Marta y ri María. 	 İsa Martayı, kızkardeşini ve Lazarı severdi.


Can nchilabej cˈa chiwe chi tiwajoˈ cˈa iwiˈ chiˈiwonojel. 	 Size şu buyruğu veriyorum: Birbirinizi sevin!››


Y can queriˈ chukaˈ xtunaˈ ri cánima chupan ri kˈij tek ri Dios xtukˈet tzij pa quiwiˈ quinojel ri winek, tek xtiquicˈul chukaˈ rutojbalil ri quimac ri ye quewan pe ri pa tak cánima. Y tek xtukˈet tzij ri Dios, yacˈa ri Jesucristo ri xtucusaj riche (rixin) chi xtukˈet tzij. Queriˈ nubij ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri ntzijoj riyin. 	 Yaydığım Müjdeye göre Tanrının, insanları gizlice yaptıkları şeylerden ötürü İsa Mesih aracılığıyla yargılayacağı gün böyle olacaktır.


Y tek xkacˈaxaj cˈa queriˈ, riyoj y ri kachˈalal aj Cesarea can xkatij kakˈij xkabij chare ri Pablo chi ma tibe ta pa Jerusalem. 	 Bu sözleri duyunca hem bizler hem de oralılar Yeruşalime gitmemesi için Pavlusa yalvardık.


Ruma ri Dios rujakon jun nimalaj puerta chinuwech re waweˈ riche (rixin) chi ntzijoj ri ruchˈabel y can cˈo wi utz rucˈamom pe re samaj reˈ, astapeˈ ye qˈuiy cˈa ri yeˈetzelan riche (rixin). 	 Çünkü büyük ve etkili işler yapmam için burada bana bir kapı açıldı. Ne var ki, bana karşı çıkanlar çoktur.


¿Achique cami ruma tek riyin nnataj reˈ chiwe, nichˈob riyix? ¿Xaxu (xaxe wi) cami ruma chi queriˈ nibanatej chuwech re ruwachˈulef tek queriˈ nbij riyin chiwe? ¿Ma que ta cami chukaˈ riˈ nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés? 	 İnsansal açıdan mı söylüyorum bunları? Kutsal Yasa da aynı şeyleri söylemiyor mu?


Y tek xtitzˈet cˈa chi ri tinamit Jerusalem sutin chic rij cuma achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj, tiwetamaj cˈa riˈ chi xa jubaˈ chic tiempo nrajoˈ riche (rixin) chi ri tinamit xtiwulex. 	 ‹‹Yeruşalimin ordular tarafından kuşatıldığını görünce bilin ki, kentin yıkılacağı zaman yaklaşmıştır.


Y wi riyix ya ri Dios Tataˈixel ri nisiqˈuij (niwoyoj) riche (rixin) chi yixrutoˈ, can tixibij cˈa iwiˈ yixmacun chuwech Riyaˈ ronojel kˈij re xquixcˈojeˈ el chuwech re ruwachˈulef, ruma Riyaˈ ma ya ta ri achique rubanic ri winek ri nutzuˈ riche (rixin) chi nukˈet tzij pa ruwiˈ. Ruma wi utz yequibanalaˈ ri winek, utz ruqˈuexel nuyaˈ chique, wi ma utz ta yequibanalaˈ, ma utz ta ruqˈuexel nuyaˈ chique. 	 Kimseyi kayırmadan, kişiyi yaptıklarına bakarak yargılayan Tanrıyı Baba diye çağırdığınıza göre, gurbeti andıran bu dünyadaki zamanınızı Tanrı korkusuyla geçirin.


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, y quinojel cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, niquicanolaˈ cˈa achique chi mac niquil chrij ri Jesús, riche (rixin) chi queriˈ can niquitek wi pa camic, pero xa majun mac ri xquil ta chrij. 	 Başkâhinler ve Yüksek Kurulun öteki üyeleri, İsayı ölüm cezasına çarptırmak için kendisine karşı tanık arıyor, ama bulamıyorlardı.


Y ri ángel xretaj cˈa ri janipeˈ jotol ri tzˈak. Y ri tzˈak riˈ jotol cˈa sesenta y cuatro metros chicaj. Quecˈariˈ ri xretaj ri ángel riqˈui ri jun etabel ri can junan quiqˈui ri etabel riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 Melek surları da ölçtü. Kullandığı insan ölçüsüne göre 144 arşındı.


Ruma riyoj ma jubaˈ xtubij ta ri kánima chi yoj‑oc cachibil, ni xa ta nikajunumaj kiˈ quiqˈui ri xa quiyon niquiyaˈ ka quikˈij. Ruma xa pa quichˈobonic ka riyeˈ nipe wi tek niquibij chi can ye utz. Y can niquijunumaj ka quiˈ chiquiwech ka riyeˈ chi achique ri más utz y xa majun quinaˈoj chiquibanic. 	 Kendilerini tavsiye eden bazılarıyla kendimizi bir tutmaya ya da karşılaştırmaya elbette cesaret edemeyiz! Onlar kendilerini kendileriyle ölçüp karşılaştırmakla akılsızlık ediyorlar.


Riyix cˈa ri yixbin chi yix ucˈuey bey, xa yix achiˈel moyiˈ, ruma xaxu (xaxe wi) nichayuj ca ri us y xa nibikˈ ri nimalaj chicop ri camello rubiˈ. 	 Ey kör kılavuzlar! Küçük sineği süzer ayırır, ama deveyi yutarsınız!


Yin cˈa riyin ri Aj Yukˈ, pero man cˈa xquicom ta el jurayil, xa xquicˈastej chic pe. Y riyin xquixinwoyobej chilaˈ pa Galilea, xchaˈ ri Jesús. 	 Ama ben dirildikten sonra sizden önce Celileye gideceğim.››


Nabey, tukuˈ na ka riˈ, wi jabel kˈaxnek chuwech y cˈacˈariˈ tutijaˈ ri caxlan wey y tukumuˈ ri ruyaˈal uva. 	 Kişi önce kendini sınasın, sonra ekmekten yiyip kâseden içsin.


Rumariˈ can nbij ca chiwe, chi ma numac ta riyin wi yecˈo ri xquebeka cˈa chupan ri rucˈayewal. 	 Bu yüzden bugün size şunu açıkça söyleyeyim: Ben kimsenin uğrayacağı cezadan sorumlu değilim.


Y hasta ri yawaˈiˈ yeyalox pe ri pa tak bey y pa tak chˈat y pa tak warabel, riche (rixin) chi queriˈ tek ri Pedro nikˈax el, ri rumujal nikˈax ta cˈa pa quiwiˈ jun caˈiˈ chique ri yawaˈiˈ riˈ riche (rixin) chi yecˈachoj ca. 	 Bütün bunların sonucu, yoldan geçen Petrusun hiç değilse gölgesi bazılarının üzerine düşsün diye halk, hasta olanları caddelere çıkartıp şilteler ve döşekler üzerine yatırır oldu.


Y riyin ri Juan xintzˈet chic cˈa chi pa runicˈajal ri caj nixicˈan petenak jun ángel rucˈamom pe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chˈabel ri can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, riche (rixin) cˈa chi nuyaˈ rutzijol chique quinojel ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef; xabachique ta na ruwachˈulef yecˈo wi, xabachique ta na ri ye catiˈt quimamaˈ, xabachique ta na quichˈabel y xabachique ta na tinamit yecˈo wi. 	 Bundan sonra göğün ortasında uçan başka bir melek gördüm. Yeryüzünde yaşayanlara -her ulusa, her oymağa, her dile, her halka- iletmek üzere sonsuza dek kalıcı olan Müjdeyi getiriyordu.


Pa rucaˈn kˈij ri Pablo y ri yoj benak riqˈui, xoj‑el cˈa el chiriˈ pa Tolemaida, y xkachop el bey riche (rixin) chi yojbe cˈa pa tinamit Cesarea. Yacˈa tek xojapon, xojbe pa rachoch ri Felipe ri nitzijon ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyaˈ jun cˈa chique ri wukuˈ diáconos ri xeniman xeˈilin quiche (quixin) ri malcaniˈ tak ixokiˈ pa Jerusalem. Y xojcˈojeˈ cˈa ka chiriˈ pa rachoch ri Felipe. 	 Ertesi gün ayrılıp Sezariyeye geldik. Yedilerden biri olan müjdeci Filipusun evine giderek onun yanında kaldık.


Y wi riyix niyaˈ pa kajic jun cosa chare jun winek, xa riche (rixin) chi niwoyobej ri kajbel riche (rixin), majun ri más ta chic rejkalen ri yixtajin chubanic. Ruma chi xa can queriˈ chukaˈ niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, ruma riyeˈ yequiyaˈ ka pa kajic ri quicosas chiquiwech riyeˈ, xa riche (rixin) chi cˈo niquichˈec ca chrij. 	 Geri alacağınızı umduğunuz kişilere ödünç verirseniz, bu size ne övgü kazandırır? Günahkârlar bile verdiklerini geri almak koşuluyla günahkârlara ödünç verirler.


Y niquibixaj cˈa ri rubix ri Moisés ri rusamajel ri Dios y ri rubix ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y ri bix quecˈareˈ ri niquibij: Ajaf Dios, riyit ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pan akˈaˈ, y can ya cˈa ri nimaˈk tak samaj ri yacowin nabanalaˈ, can kitzij y choj ri abey, y yit cˈa riyit ri Rey quiche (quixin) quinojel ri lokˈolaj tak awalcˈual. 	 Tanrı kulu Musanın ve Kuzunun ezgisini söylüyorlardı: ‹‹Her Şeye Gücü Yeten Rab Tanrı, Senin işlerin büyük ve şaşılası işlerdir. Ey ulusların kralı, Senin yolların doğru ve adildir. Ya Rab, senden kim korkmaz, Adını kim yüceltmez? Çünkü kutsal olan yalnız sensin. Bütün uluslar gelip sana tapınacaklar. Çünkü adil işlerin açıkça görüldü.››


Ri soldados ye tzˈuyul cˈa chiriˈ quichajin apo ri Jesús tek cˈo chuwech ri cruz. 	 Sonra oturup yanında nöbet tuttular.


Ri pobres xa can yecˈo wi iwuqˈui, y xabachique kˈij utz niben utzil chique. Yacˈa riyin ma ronojel ta tiempo xquicˈojeˈ iwuqˈui. 	 Yoksullar her zaman aranızdadır, ama ben her zaman aranızda olmayacağım.


Riche (rixin) chi queriˈ can chiˈiwonojel yixcowin nikˈalajsaj ri nibix chiwe ruma ri Dios. Pero chi jojun chi jojun quixchˈo riche (rixin) chi queriˈ quinojel cˈo niquetamaj y quinojel niquicˈul pixabanic. 	 Herkesin öğrenmesi ve cesaret bulması için hepiniz teker teker peygamberlikte bulunabilirsiniz.


Ri winek ri xaxu (xaxe wi) alaxnek riqˈui ri ruchˈacul, can aj ruwachˈulef wi. Yacˈa ri winek ri xalex ruma ri Lokˈolaj Espíritu, can riche (rixin) wi ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Bedenden doğan bedendir, Ruhtan doğan ruhtur.


Yecˈo kachˈalal chicojol ri can niquinaˈ chi can cˈo quikˈij y niquibij chi riyin ma xquinapon ta chic iwuqˈui. 	 Bazılarınız yanınıza gelmeyeceğimi sanarak küstahlaşıyor.


Y tek xeˈapon cˈa, xejoteˈ el ri pa rucaˈn tanaj (wik) jay ri acuchi (achique) ri can yecˈo wi pe ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan, ri Andrés, ri Felipe, ri Tomás, ri Bartolomé, ri Mateo, ri Jacobo ri rucˈajol ri jun achi Alfeo rubiˈ, ri Simón ri cˈo quiqˈui ri achiˈaˈ ri nibix Zelotes chique, y ri Judas ri rachˈalal ri Jacobo. 	 Kente girince kaldıkları evin üst katındaki odaya çıktılar. Petrus, Yuhanna, Yakup, Andreas, Filipus, Tomas, Bartalmay, Matta, Alfay oğlu Yakup, Yurtsever Simun ve Yakup oğlu Yahuda oradaydı.


Can ticˈuluˈ jabel ruma queriˈ utz chi niben riyix lokˈolaj tak kachˈalal, chique ri xa jun chukaˈ quibanon riqˈui ri Ajaf. Nwajoˈ chi xtitoˈ ta ri kachˈalal Febe riqˈui ri nicˈatzin chare; ruma riyaˈ ye rutoˈon ye qˈuiy y queriˈ chukaˈ rubanon wuqˈui riyin. 	 Kutsallara yaraşır biçimde onu Rabbin adına kabul edin. Herhangi bir ihtiyacı olursa, kendisine yardım edin. Çünkü o, ben dahil, birçoklarına destek sağlamıştır.


Queriˈ xuben ruma riyaˈ can xuchˈob chi más utz chi nberutijaˈ pokonal quiqˈui ri ruwinak, ri can rutinamit wi ri Dios, que chuwech chi niquicot ka chupan ri quicoten ri nucˈom pe ri mac, jun quicoten ri xa kˈaxel. 	 Bir süre için günahın sefasını sürmektense, Tanrının halkıyla birlikte baskı görmeyi yeğledi.


Y ri yecˈo chiriˈ xquibij: Ajaf, pero ri utzilaj mozo cˈo chic lajuj riqˈui, xechaˈ. 	 ‹‹Ona, ‹Efendimiz› dediler, ‹Onun zaten on minası var!›


Yacˈa wi xa xtitzuˈ achique rubanic jun winek, yixmacun y xaxu (xaxe wi) chic tiwoyobej chi nika rucˈayewal pan iwiˈ, ruma riyix xa ma niben ta ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Dios. 	 Ama insanlar arasında ayrım yaparsanız, günah işlemiş olursunuz; Yasa tarafından, Yasayı çiğnemekten suçlu bulunursunuz.


Wi cˈo jun ri nibin: Riyin wetaman ruwech ri Dios, nichaˈ, pero wi xa ma nuben ta ri nubij ri rupixaˈ ri Dios, ri nibin queriˈ can jun aj tzˈucuy tzij, y ri kitzij xa man cˈo ta pa ránima ri winek riˈ. 	 ‹‹Onu tanıyorum›› deyip de buyruklarını yerine getirmeyen yalancıdır, kendisinde gerçek yoktur.


Ruma can ayaˈon wi pe uchukˈaˈ pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yicˈojeˈ pa quiwiˈ quinojel ri winek, y chi nyaˈ ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek chique quinojel winek ri can ye ayaˈon chic chuwe. 	 Çünkü sen Ona bütün insanlık üzerinde yetki verdin. Öyle ki, Ona verdiklerinin hepsine sonsuz yaşam versin.


Y tek xetzolin ri winek ri ye takon pe ruma ri capitán, xquitzˈet cˈa chi ri mozo ri yawaˈ, can majun chic yabil cˈo ta chare. 	 Gönderilenler eve döndüklerinde köleyi iyileşmiş buldular.


Y chiquicojol cˈa quinojel ri winek ri ye aponak pa tinamit Jerusalem riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Dios chupan ri nimakˈij, yecˈo chukaˈ ye caˈiˈ oxiˈ winek griegos. 	 Bayramda tapınmak üzere Yeruşalime gidenler arasında bazı Grekler vardı.


Y riqˈui jubaˈ nikˈax chiwech chi ri ley xa itzel, pero ma que ta riˈ. Ri ley nicˈatzin riche (rixin) chi nukˈalajsaj ri mac. Wi man ta cˈo ri ley, riyin man ta wetaman achique riˈ ri mac. Achiˈel tek nubij ri ley: Ma tarayij ta riyit ri cˈo riqˈui jun chic. Y ruma queriˈ nubij, wetaman chi wi xtinben queriˈ, yimacun chuwech ri Dios. Man ta nubij queriˈ, man ta wetaman chi mac. 	 Öyleyse ne diyelim? Kutsal Yasa günah mı oldu? Kesinlikle hayır! Ama Yasa olmasaydı, günahın ne olduğunu bilemezdim. Yasa, ‹‹Göz dikmeyeceksin›› demeseydi, başkasının malına göz dikmenin ne olduğunu bilemezdim.


Queriˈ xubij ri Dios chare ri Jesús. Rumariˈ tek ya ri Jesús ri xpaˈeˈ chuwech ri trato ri xuben ri Dios kiqˈui. Y re trato reˈ más utz que chuwech ri xuben quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ. 	 Böylece İsa daha iyi bir antlaşmanın kefili olmuştur.


Xa riqˈui cˈa chi queriˈ xuben ri Pablo, can xbe cˈa rutzijol. Y xeˈoka cˈa riqˈui ri Pablo ri nicˈaj chic yawaˈiˈ ri yecˈo chiriˈ pa Malta. Y ri Pablo xerucˈachojsaj el. 	 Bu olay üzerine adadaki öbür hastalar da gelip iyileştirildiler.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij el chare ri capitán: Catzolin chawachoch. Ruma xanimaj chi riyin yicowin yicˈachojsan, can xtibanatej cˈa ri araybel, xchaˈ el chare. Y ri rumozo ri capitán, can ya cˈa hora riˈ xcˈachoj chare ri ruyabil. 	 Sonra İsa yüzbaşıya, ‹‹Git, inandığın gibi olsun›› dedi. Ve uşak o anda iyileşti.


Y Riyaˈ can xuchilabej cˈa ca chake chi nikatzijoj y nikakˈalajsaj chique ri winek chi ri Dios xuben chare chi ya Riyaˈ ri nikˈato tzij pa quiwiˈ ri cˈa ye qˈues na y pa quiwiˈ chukaˈ ri ye caminek chic el. 	 Tanrı tarafından ölülerle dirilerin Yargıcı olarak atanan kişinin kendisi olduğunu halka duyurmamızı, buna tanıklık etmemizi buyurdu.


Y ruma yixcˈo chic riqˈui ri Jesucristo, riyix chukaˈ yix achiˈel abej pero cˈo icˈaslen, ri yixucusex riche (rixin) chi yixoc rachoch ri Lokˈolaj Espíritu. Y can yix lokˈolaj tak sacerdotes, riche (rixin) chi nitzuj (nisuj) ri icˈaslen riyix mismo chare ri Dios. Y Riyaˈ can xquixrucˈul cˈa ruma can yix riche (rixin) chic ri Jesucristo. 	 O sizi diri taşlar olarak ruhsal bir tapınağın yapımında kullansın. Böylelikle, İsa Mesih aracılığıyla Tanrının beğenisini kazanan ruhsal kurbanlar sunmak üzere kutsal bir kâhinler topluluğu olursunuz.


Achiˈel chukaˈ ri barcos ri yebiyin pa ruwiˈ ri yaˈ. Sibilaj ye nimaˈk y ye ucˈuan ruma cakˈikˈ ri sibilaj ruchukˈaˈ. Pero xaxu (xaxe wi) riqˈui ri ti timón, ri ye ucˈuan ri barcos yecowin yequicˈuaj achique lugar ri nicajoˈ yebe wi riyeˈ. 	 Düşünün, gemiler de o kadar büyük olduğu, güçlü rüzgarlar tarafından sürüklendiği halde, dümencinin gönlü nereye isterse küçücük bir dümenle o yöne çevrilirler.


Tek ri Abraham xuyaˈ ri diezmo chare ri Melquisedec, ntel chi tzij chi xuyaˈ yan pa quiqˈuexel ri ye riy rumam ri Leví, ri xqueˈoc sacerdotes, y chique cˈa riyeˈ riˈ niyaˈox (nyaˈ) wi ri diezmo, 	 Ondalık alan Levi bile İbrahim aracılığıyla ondalık vermiştir denebilir.


Xpe ri Jesús y xuchop cˈa rujachic ri caxlan wey chiquiwech, y can queriˈ chukaˈ xuben riqˈui ri car. Xujachalaˈ cˈa chiquiwech, riche (rixin) chi yewaˈ. 	 İsa gidip ekmeği aldı, onlara verdi. Aynı şekilde balıkları da verdi.


Ruma ronojel ri cˈo wuqˈui riyin, can pa nukˈaˈ cˈa riyin cˈo wi riche (rixin) chi nben achique ri nwajoˈ nben riqˈui. ¿O riyit xa itzel nanaˈ chuwe tek riyin xa utz nunaˈoj nben quiqˈui ri nicˈaj chic? xchaˈ. 	 Kendi paramla istediğimi yapmaya hakkım yok mu? Yoksa cömertliğimi kıskanıyor musun?›


Pero wi nucˈom ruwech jun chic achi tek xa cˈa qˈues na ri rachijil, nimacun. Yacˈa wi caminek chic ri rachijil, ri ley riˈ nubij chi ma mac ta nuben ri ixok riˈ tek nicˈuleˈ riqˈui jun chic achi. 	 Buna göre kadın, kocası yaşarken başka bir erkekle ilişki kurarsa, zina etmiş sayılır. Ama kocası ölürse, kadın yasadan özgür olur. Şöyle ki, başka bir erkeğe varırsa, zina etmiş olmaz.


Majun bey cˈa quixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri winek ri yebin queriˈ. Ruma tek xa napon ri kˈij riche (rixin) chi nipe ri Jesucristo, sibilaj ye qˈuiy cˈa ri xqueyaˈo ca riche (rixin) ri Dios. Y xtoka chukaˈ jun itzel achi ri can ucˈuan wi ruma ri etzelal, ri can cˈo chi xtika ri rucˈayewal pa ruwiˈ. 	 Hiç kimse hiçbir şekilde sizi aldatmasın. Çünkü imandan dönüş başlamadıkça, mahvolacak olan o yasa tanımaz adam ortaya çıkmadıkça o gün gelmeyecektir.


Tek ri Ana xutzˈet ri ti acˈal Jesús, riyaˈ xbe apo riqˈui. Y sibilaj cˈa xmatioxin chare ri Dios ruma ri acˈal riˈ, ruma xunabej chi ya Colonel riˈ. Y xuchop cˈa rutzijoxic chique ri winek ri ye oyobeyon riche (rixin) ri Colonel riˈ, ri chiriˈ pa Jerusalem. 	 Tam o sırada ortaya çıkan Anna, Tanrıya şükrederek Yeruşalimin kurtuluşunu bekleyen herkese İsadan söz etmeye başladı.


Y ri rey Herodes can xracˈaxaj cˈa chi ri Jesús sibilaj rutzijol cˈo chiquicojol ri winek. Ri Herodes xubij cˈa ka pa ránima chi ri Jesús xa ya ri Juan ri Bautista ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, y rumariˈ tek cˈo uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi qˈuiy ri nicowin yerubanalaˈ, xchaˈ ka ri Herodes. 	 Kral Hirodes de olup bitenleri duydu. Çünkü İsanın ünü her tarafa yayılmıştı. Bazıları, ‹‹Bu adam, ölümden dirilen Vaftizci Yahyadır. Olağanüstü güçlerin onda etkin olmasının nedeni budur›› diyordu.


Y ri Jesús xa chrij cˈa ri rucamic ri Lázaro xchˈo wi tek xubij chi xa warnek, pero ri rudiscípulos xkˈax chiquiwech chi can waran wi. 	 İsa Lazarın ölümünden söz ediyordu, ama onlar olağan uykudan söz ettiğini sanmışlardı.