Xpe cˈa jun chique ri achiˈaˈ fariseos, ri can cˈo qˈuiy retaman chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés, xaxu (xaxe wi) cˈa riche (rixin) chi nutojtobej ri Jesús, xucˈutuj cˈa chare: 	 Onlardan biri, bir Kutsal Yasa uzmanı, İsayı denemek amacıyla Ona şunu sordu: ‹‹Öğretmenim, Kutsal Yasada en önemli buyruk hangisidir?››


Re chˈaculaj re kacˈuan wacami can ronojel kˈij cˈo chuwech ri camic, ruma xabacuchi (xabachique) yojapon wi can najowex yojcamisex. Can nikacˈulwachij wi achiˈel xucˈulwachij ri Jesús, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi re chˈaculaj re kacˈuan wacami can nucˈul chukaˈ rucˈaslen achiˈel ri rucˈaslen ri Jesús. 	 İsanın yaşamı bedenimizde açıkça görülsün diye İsanın ölümünü her an bedenimizde taşıyoruz.


Xa yacˈa chi can cˈo ri ma ya ta chic ri yixtajin chubanic, ruma ma yiniwajoˈ ta chic achiˈel tek xiniwajoˈ nabey. 	 Ne var ki, bir konuda sana karşıyım: Başlangıçtaki sevginden uzaklaştın.


¿Y achique ruma tek ma nichˈobotej ta ka iwuma riyix mismo achique ri rucˈamon chi niben y achique ri ma rucˈamon ta? 	 ‹‹Doğru olana neden kendiniz karar vermiyorsunuz?


Y yacˈariˈ tek ri Rey xtubij chique: Can kitzij wi cˈa ri nbij chiwe chi ruma majun utzil xiben chique re tak wachˈalal ri majun oc quikˈij, ntel chi tzij chi xa can majun cˈa chukaˈ utzil xiben ta chuwe riyin. 	 ‹‹Kral da onlara şu yanıtı verecek: ‹Size doğrusunu söyleyeyim, mademki bu en basit kardeşlerimden biri için bunu yapmadınız, benim için de yapmamış oldunuz.›


Y riqˈui ri ruraybel Riyaˈ xuyaˈ jun cˈacˈacˈ kacˈaslen tek xkanimaj ri kas kitzij ruchˈabel, y xoj‑oc achiˈel ri nabey tak cosecha chare ronojel ri ruqˈuiytisan ca ri Dios. 	 O, yarattıklarının bir anlamda ilk meyveleri olmamız için bizleri kendi isteği uyarınca, gerçeğin bildirisiyle yaşama kavuşturdu.


Ticˈayilaˈ cˈa ri cˈo iwuqˈui y tiyalaˈ chique ri winek ri nicˈatzin quitoˈic. Wi queriˈ niben, xticˈojeˈ jun iyaconobal chilaˈ chicaj ri majun bey xtijar ta, y xticˈojeˈ ibeyomal chupan, beyomel ri majun bey xtiqˈuis ta, ni majun alekˈom xtelekˈan ta, ni ma nichicopir ta chukaˈ. 	 Mallarınızı satın, sadaka olarak verin. Kendinize eskimeyen keseler, göklerde tükenmeyen bir hazine edinin. Orada ne hırsız ona yaklaşır, ne de güve onu yer.


Y xucˈuex cˈa apo ri cˈajol chuwech ri Jesús. Pero tek ri itzel espíritu xutzˈet ri Jesús, riqˈui ruchukˈaˈ xuyicaj ri cˈajol y xuchˈakij pan ulef. Y ri cˈajol nubolkotilaˈ cˈa riˈ y niwoko ruchub (rucˈaxej) pa ruchiˈ. 	 Çocuğu kendisine getirdiler. Ruh, İsayı görür görmez çocuğu şiddetle sarstı; çocuk yere düştü, ağzından köpükler saçarak yuvarlanmaya başladı.


Y jun mozo ri ximil pa samaj riqˈui jun patrón ma xticˈojeˈ ta ka jurayil pa rachoch ri patrón riˈ ruma xa xtelesex el. Can queriˈ wi niban chare jun ri ma riche (rixin) ta ri Dios. Yacˈa ri jun ri can ralcˈual wi ri Dios, yariˈ majun bey xtelesex ta el. 	 ‹‹Köle ev halkının sürekli bir üyesi değildir, ama oğul sürekli üyesidir.


ri rutzujun (rusujun) ojer ca y tzˈibatal ca cuma profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel. Riyeˈ can quitzˈiban wi ca chupan ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios, ri xbix chique ruma ri Dios. 	 Tanrı, Oğlu Rabbimiz İsa Mesihle ilgili bu Müjdeyi peygamberleri aracılığıyla Kutsal Yazılarda önceden vaat etti. Rabbimiz İsa Mesih beden açısından Davutun soyundandır; kutsallık ruhu açısından ise ölümden dirilmekle Tanrının Oğlu olduğu kudretle ilan edildi.


Y ri ruteˈ ri Jesús xubij cˈa chique ri yeniman yeˈilin chiriˈ: Wi cˈo achique xtubij chiwe chi niben, can tibanaˈ cˈa, xchaˈ chique. 	 Annesi hizmet edenlere, ‹‹Size ne derse onu yapın›› dedi.


Y ya cˈa ri Cristo ri nabey xcˈastej el. Y yacˈa tek xtipe chic jun bey, ya chic cˈa riyoj ri yoj riche (rixin) chic Riyaˈ ri xkojcˈastej el. Quecˈariˈ rucholajen ri nibanatej. 	 Her biri sırası gelince dirilecek: İlk örnek olarak Mesih, sonra Mesihin gelişinde Mesihe ait olanlar.


Y ri winek xemolotej cˈa apo. Pa mil winek ri xquimol apo quiˈ. Rumariˈ niquipalbej chic quiˈ. Y ri Jesús xuchop cˈa tzij quiqˈui ri ye rudiscípulos nabey, y xubij cˈa chique: Tichajij iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri achiˈaˈ fariseos. Ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri achiˈaˈ fariseos ntel chi tzij chi xa caˈiˈ quipalej, xa ma niquiben ta ri niquicˈut. 	 O sırada halktan binlerce kişi birbirlerini ezercesine toplanmıştı. İsa önce kendi öğrencilerine şunları söylemeye başladı: ‹‹Ferisilerin mayasından -yani, ikiyüzlülükten- kaçının.


Tek ri winek xquitzˈet ri xuben ri Pablo, ri winek xechˈo cˈa pa licaónica, ri quichˈabel riyeˈ. Y can riqˈui cˈa quichukˈaˈ xquibilaˈ pa quichˈabel: Re yekatzˈet wacami xa can ye ri ka‑dios ri ye kajnek pe chkacojol, quibanon pe ye achiˈel achiˈaˈ. 	 Pavlusun ne yaptığını gören halk Likaonya dilinde, ‹‹Tanrılar insan kılığına girip yanımıza inmiş!›› diye haykırdı.


Yacˈa riyix can quixcˈojeˈ wuqˈui jurayil, y ticˈojeˈ ri nuchˈabel pan iwánima. Wi queriˈ xtiben, ticˈutuj cˈa chare ri Dios achique ri nrajoˈ ri iwánima, y can xtuyaˈ wi cˈa pe chiwe ri nicˈutuj. 	 Eğer bende kalırsanız ve sözlerim sizde kalırsa, ne isterseniz dileyin, size verilecektir.


Tek ri achiˈaˈ fariseos xquicˈaxaj chi ri Jesús can xutzˈapij wi cˈa xequey ri achiˈaˈ saduceos riqˈui ri xubij chique, can chanin cˈa xquimol quiˈ chuchˈobic achique ri xtiquiben. 	 Ferisiler, İsanın Sadukileri susturduğunu duyunca bir araya toplandılar.


Y ri Ajaf Jesús xubij: ¿Achoj riqˈui cami yenjunumaj wi ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ? ¿Y achoj riqˈui ye junan wi? 	 İsa, ‹‹Bu kuşağın insanlarını neye benzeteyim? Bunlar neye benziyorlar?›› dedi.


Y ruma chi can ye qˈuiy ri winek ri yeˈoka riqˈui, ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos chi tiquiyaˈ pe jun jucuˈ queriˈ nakaj, riche (rixin) chi queriˈ, wi ri winek más niquipitzˈ, Riyaˈ ntoc cˈa chupan ri jucuˈ riˈ. 	 İsa, kalabalığın arasında sıkışıp kalmamak için öğrencilerine bir kayık hazır bulundurmalarını söyledi.


Ruma wi riyix yixka pa jun tijoj pokonal y xa majun imac ibanon, y wi ruma chi iyaˈon ri Dios pan iwánima tek nicochˈ runojel riˈ, riˈ can nika wi chuwech ri Dios. 	 Haksız yere acı çeken kişi, Tanrı bilinciyle acıya katlanırsa, Tanrıyı hoşnut eder.


Y wacami ri Dios nucˈut cˈa chkawech achique rubaniquil nuben chake riche (rixin) chi yojtzˈetetej ruma Riyaˈ chi majun kamac. Nucˈut chkawech chi ma ruma ta ri ley riche (rixin) ri Moisés tek yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac, can achiˈel wi ri nubij chupan ri ley y chupan ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Ama şimdi Yasadan bağımsız olarak Tanrının insanı nasıl aklayacağı açıklandı. Yasa ve peygamberler buna tanıklık ediyor.


Y ri fariseos xquicˈaxaj cˈa chi queriˈ ri yequibilaˈ ri winek chrij ri Jesús. Rumariˈ ri achiˈaˈ fariseos y ri principaliˈ tak sacerdotes, xequitek cˈa el ye aj chˈameˈy chuchapic. 	 Ferisiler halkın İsa hakkında böyle fısıldaştığını duydular. Başkâhinler ve Ferisiler Onu yakalamak için görevliler gönderdiler.


Ri retal riche (rixin) chi wi ya ti acˈal riˈ ri niwil, xtitzˈet cˈa chi boron jabel pa tziek y cotzˈoban pa jun quiwaybal chicop, xchaˈ ri ángel. 	 İşte size bir işaret: Kundağa sarılmış ve yemlikte yatan bir bebek bulacaksınız.››


Y wacami nwajoˈ nbij jubaˈ chrij ri icˈutun pe chuwe, chrij ri tiˈij quiche (quixin) ri chicop ri yecamisex riche (rixin) chi nitzuj (nisuj) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek. Riyoj y riyix ketaman ronojel riˈ. Pero ri naˈoj riˈ xa nuben chiwe chi ninimirisaj iwiˈ. Yacˈa riyin nbij chi más utz chi tikajoˈ kiˈ, ruma wi nikajoˈ kiˈ, nuben chake chi yojqˈuiy chupan ri kacˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Şimdi putlara sunulan kurbanların etine gelelim. ‹‹Hepimizin bilgisi var›› diyorsunuz, bunu biliyoruz. Bilgi insanı böbürlendirir, sevgiyse geliştirir.


Wacami cˈa, queˈicˈamaˈ cˈa pe ri yeˈetzelan wuche (wixin), y ri ma xeˈajowan ta chi xinoc rey, y chinuwech riyin queˈicamisaj wi, xchaˈ ri rey. Queriˈ xubij ri Jesús. 	 ‹Beni kral olarak istemeyen o düşmanlarıma gelince, onları buraya getirin ve gözümün önünde kılıçtan geçirin!› ››


Y xucol cˈa el ri achi ri xquicˈutuj apo chare chi tucoloˈ el. Y ri achi riˈ xa yaˈon pa cárcel ruma xyacatej chrij ri kˈatbel tzij y rubanon chukaˈ camic. Yacˈa ri Jesús xa xujech el riche (rixin) chi ticamisex chuwech cruz, ruma can yariˈ ri xcajoˈ ri winek. 	 İstedikleri kişiyi, ayaklanmaya katılmak ve adam öldürmekten hapse atılan kişiyi salıverdi. İsayı ise onların isteğine bıraktı.


Y ri achi beyon xurek ruchiˈ y xubij cˈa chare ri Abraham: Nataˈ Abraham, tajoyowaj nuwech. Tabanaˈ cˈa jun utzil tatakaˈ pe ri Lázaro wuqˈui waweˈ, chi astapeˈ xaxu (xaxe wi) jubaˈ ruwiˈ rukˈaˈ tuxekˈebaˈ (tuchˈekebaˈ) pe, riche (rixin) chi noruyaˈ ca pa ruwiˈ wakˈ. Ruma nicˈat wánima chupan re kˈakˈ reˈ, xchaˈ. 	 ‹Ey babamız İbrahim, acı bana!› diye seslendi. ‹Lazarı gönder de parmağının ucunu suya batırıp dilimi serinletsin. Bu alevlerin içinde azap çekiyorum.›


Y nimakˈaˈ yan cˈa chupan ri nabey kˈij chare ri semana, ri María Magdalena xbe cˈa chuchiˈ ri jul, y can cˈa mukmuj na tek xbe. Y yacˈariˈ tek xutzˈet chi ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul, xa elesan chic el. 	 Haftanın ilk günü erkenden, ortalık daha karanlıkken Mecdelli Meryem mezara gitti. Taşın mezarın girişinden kaldırılmış olduğunu gördü.


Y ri Herodes xutek cˈa rucanoxic ri Pedro, yacˈa ri achiˈaˈ ri xebe chucanoxic, ma xbequilaˈ ta pe. Yacˈariˈ tek ri Herodes ri aj kˈatbel tzij, xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri yecˈo ca chi chajinel, y tek ye paˈel chic cˈa apo chuwech, xucˈutuj cˈa chique chi achique xuben ri Pedro. Y ruma ri majun etamayon ta, xubij chi quecamisex ri ye chajinel riˈ. Y ri Herodes xel cˈa el ri pa Judea, y xbecˈojeˈ pa Cesarea. 	 Hirodes onu arattı, bulamayınca da nöbetçileri sorguya çekti ve idam edilmeleri için buyruk verdi. Bundan sonra Hirodes, Yahudiyeden Sezariyeye gidip bir süre orada kaldı.


Y ri Jesús xubij chare ri tataˈaj: Wi riyit yacowin nacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui chi yicowin ntoˈ ri acˈajol, can xtibanatej wi ri achiˈel nawajoˈ. Pero riˈ awuqˈui riyit cˈo wi, ruma jun winek ri can nucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui tek cˈo ri nucˈutuj, can nibanatej wi ri achique ri nrajoˈ, xchaˈ ri Jesús chare. 	 İsa ona, ‹‹Elimden gelirse mi? İman eden biri için her şey mümkün!›› dedi.


Y tek ri Jesús elenak chic cˈa pe ri chiriˈ, yecˈo cˈa caˈiˈ moyiˈ xquitzekelbej el ri Jesús y niquirek quichiˈ chrij y niquibij cˈa chare: ¡Riyit ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj kawech ruma re kabanon! yechaˈ. 	 İsa oradan ayrılırken iki kör, ‹‹Ey Davut Oğlu, halimize acı!›› diye feryat ederek Onun ardından gittiler.


Ruma wi xa majun rejkalen nuben chare ri rutijic ri caxlan wey y ri rukumic ri ruyaˈal uva ri ninatabej ri rucamic ri Ajaf Jesucristo, can cˈo wi rucˈayewal nika pa ruwiˈ. 	 Çünkü bedeni farketmeden yiyip içen, böyle yiyip içmekle kendi kendini mahkûm eder.


Y cˈo qˈuiy ri nwajoˈ nbij chiwe. Xa yacˈa ri ma nwajoˈ ta ntzˈibaj el ronojel chupan re wuj reˈ. Ruma can nrayij chi yinapon na iwuqˈui riche (rixin) chi yojtzijon chi utz, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈaket ri quicoten pa tak kánima. 	 Size yazacak çok şeyim var, ama bunları kâğıtla, mürekkeple iletmek istemedim. Sevincimiz tam olsun diye yanınıza gelmek ve sizinle yüz yüze konuşmak umudundayım.


ri xtitak pe ruma ri Dios tek xtapon ri tiempo, y xtorukˈalajsaj ri Dios chi can nim wi ruwarukˈij, Dios ri cˈo pa ruwiˈ ronojel, y can nimalaj Rey pa quiwiˈ quinojel reyes y nimalaj Ajaf pa quiwiˈ quinojel ajaf. 	 Mübarek ve tek Hükümdar, kralların Kralı, rablerin Rabbi, ölümsüzlüğün tek sahibi, yaklaşılmaz ışıkta yaşayan, hiçbir insanın görmediği ve göremeyeceği Tanrı, Mesihi belirlenen zamanda ortaya çıkaracaktır. Onur ve kudret sonsuza dek Onun olsun! Amin.


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Wi riyit nawajoˈ chi can tzˈaket nuben ri acˈaslen chuwech ri Dios, jet, jacˈayij cˈa ri cˈo awuqˈui y ri rajel tayaˈ chique ri pobres, riche (rixin) chi queriˈ nicˈojeˈ abeyomal chilaˈ chicaj. Y catam pe wuqˈui y quinatzekelbej, xchaˈ ri Jesús. 	 İsa ona, ‹‹Eğer eksiksiz olmak istiyorsan, git, varını yoğunu sat, parasını yoksullara ver; böylece göklerde hazinen olur. Sonra gel, beni izle›› dedi.


Y ri ruchˈabel ri Dios riqˈui ruchukˈaˈ benak, y yeqˈuiyer cˈa chukaˈ ri yeniman chiriˈ pa tinamit Jerusalem. Y ye qˈuiy cˈa chukaˈ chique ri sacerdotes ri yeniman. 	 Böylece Tanrının sözü yayılıyor, Yeruşalimdeki öğrencilerin sayısı arttıkça artıyor, kâhinlerden birçoğu da iman çağrısına uyuyordu.


Yariˈ yitajin chubanic ri chiriˈ pa rachoch ri Dios, tek ri wech aj Israel ri ye petenak cˈa quelaˈ pa ruwachˈulef Asia xinquitzˈet. Riyin nchˈajchˈojsan chic cˈa wiˈ, achiˈel nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, y majun winek ye nuyacon ta el, ni majun chukaˈ chˈaˈoj yitajin nyec chiquicojol ri winek. Xa ya ri caˈiˈ oxiˈ israelitas riˈ ri xeyaco pe ri oyowal. 	 Beni tapınakta adaklar sunarken buldukları zaman arınmış durumdaydım. Çevremde ne bir kalabalık ne de karışıklık vardı. Ancak orada Asya İlinden bazı Yahudiler bulunuyordu.


Y riyix tiwetamaj cˈa jabel achique rubanic yixbiyin chiquicojol ri winek ri ma quiniman ta ri Cristo, y can ya ri utz tibanaˈ quiqˈui. Can utz rucusaxic tibanaˈ chare ri tiempo. 	 Sizden olmayanlara karşı bilgece davranın. Fırsatı değerlendirin.


Y cˈo cˈa jun kˈij ri Jesús ntajin nrelesaj jun itzel espíritu riqˈui jun achi. Ri itzel espíritu riˈ rubanon cˈa mem chare ri achi. Y xbanatej cˈa chi tek ri Jesús xubij cˈa chare ri itzel espíritu chi tel el riqˈui ri achi riˈ, ri itzel espíritu can xel cˈa el, y yacˈariˈ tek ri achi mem xchˈo. Y ri winek ri xetzˈeto, can xquimey cˈa ri xquitzˈet. 	 İsa adamın birinden dilsiz bir cini kovuyordu. Cin çıkınca adamın dili çözüldü. Halk hayret içinde kaldı.


Ri can yeˈetzelan wuche (wixin) riyin, can ma xu (xe) ta cˈa riyin ri yinquetzelaj, xa can nikˈalajin cˈa chi queriˈ chukaˈ niquiben chare ri Nataˈ. 	 Benden nefret eden, Babamdan da nefret eder.


Y xabacuchi (xabachique) xapon wi, ri pa nimaˈk tak tinamit, pa tak aldeas y ri pa tak juyuˈ chukaˈ, ri winek xequiyalaˈ ri yawaˈiˈ pa tak bey ri nikˈax wi Riyaˈ. Can niquicˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ kˈij chique chi astapeˈ xaxu (xaxe) ta wi ri ruchiˈ rutziak ri niquichop riche (rixin) chi yecˈachoj y can queriˈ wi cˈa xbanatej. Can quinojel cˈa ri xechapo ruchiˈ rutziak ri Jesús, xecˈachoj chare ri quiyabil. 	 Köy olsun, kent ya da çiftlik olsun, İsa'nın gittiği her yerde, hastaları meydanlara yatırıyor, sadece giysisinin eteğine dokunmalarına izin vermesi için yalvarıyorlardı. Dokunanların hepsi de iyileşti.


Y yecˈo cˈa ye qˈuiy winek ye cˈutuy tak alcawal ri ye banon bautizar ruma ri Juan. Y tek riyeˈ xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús chrij ri Juan, xquibij chi ri Dios can choj wi. 	 Yahya tarafından vaftiz edilen halk, hatta vergi görevlileri bile bunu duyunca Tanrının adil olduğunu doğruladılar.


Y ri tiempo riˈ ri pan Egipto y pa Canaán, xpe cˈa jun wayjal, jun nimalaj tijoj pokonal. Y ri ye katiˈt kamamaˈ ri yecˈo pa Canaán man cˈa niquil ta chic achique niquitij. 	 ‹‹Sonra bütün Mısır ve Kenan ülkesini kıtlık vurdu, büyük sıkıntılar başladı. Atalarımız yiyecek bulamadılar.


Y quinojel cˈa ri ye ral xquencamisaj, riche (rixin) chi tiquetamaj quinojel iglesias chi riyin nnicˈoj ronojel ri niquichˈob y ri cˈo pa tak cánima quinojel ri winek. Y can achiˈel cˈa ri yequibanalaˈ chiquijujunal, can queriˈ cˈa chukaˈ ri rajel ruqˈuexel ri xtiquicˈul. 	 Onun çocuklarını salgın hastalıkla öldüreceğim. O zaman bütün kiliseler, gönülleri ve yürekleri denetleyenin ben olduğumu bilecekler. Her birinize yaptıklarınızın karşılığını vereceğim.


Y wacami can nyaˈ yan cˈa apo rutzijol chiwe ri xtibanatej, riche (rixin) chi queriˈ tek xtapon ri kˈij chi xtibanatej reˈ, xtinimaj cˈa chi can yin cˈa riyin ri Cristo. 	 Size şimdiden, bunlar olmadan önce söylüyorum ki, bunlar olunca, benim O olduğuma inanasınız.


Tek yicˈojeˈ chiquicojol ri kachˈalal ri ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Dios, riyin nben achiˈel niquiben riyeˈ riche (rixin) chi yenchˈec riche (rixin) chi yecolotej. Y queriˈ nben quiqˈui quinojel riche (rixin) chi nwajoˈ yecolotej jojun chique riyeˈ. 	 Güçsüzleri kazanmak için onlarla güçsüz oldum. Ne yapıp yapıp bazılarını kurtarmak için herkesle her şey oldum.


Ri Jesús ruyon cˈa xtzolin anej pa ruwiˈ ri juyuˈ, ruma xunabej chi ri winek xquepe chucˈamaric riche (rixin) chi niquiben qui‑rey chare y astapeˈ ma nrajoˈ ta Riyaˈ. 	 İsa onların gelip kendisini kral yapmak üzere zorla götüreceklerini bildiğinden tek başına yine dağa çekildi.


Riyin can wetaman cˈa ruwech ri achi riˈ, pero xaxu (xaxe wi) cˈa ri Dios etamayon chi tek xucˈuex chilaˈ chicaj, wi can riqˈui ri ruchˈacul xbe o xaxu (xaxe wi) ri ruˈespíritu. 	 Evet, bu adamın cennete götürüldüğünü biliyorum; bu, bedensel olarak mı, yoksa bedenden ayrı mı oldu, bilmiyorum, Tanrı bilir. Orada, dille anlatılamaz, insanın söylemesi yasak olan sözler işitti.


Pero wi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri nikatzijoj riyoj, wi xa ma nikˈax ta chiquiwech ri winek, riˈ xaxu (xaxe wi) chiquiwech ri winek ri yebeka chupan ri camic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Yaydığımız Müjde örtülüyse de, mahvolanlar için örtülüdür.


Yacˈa ri Jesús can retaman cˈa ri niquichˈob ka ri aj tzˈibaˈ. Rumariˈ Riyaˈ xubij chique: ¿Achique ruma tek itzel ri xichˈob pa tak iwánima? 	 Onların ne düşündüklerini bilen İsa dedi ki, ‹‹Yüreğinizde neden kötü düşüncelere yer veriyorsunuz?


Y chupan cˈa ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri rucˈaslen ri winek chuwech re ruwachˈulef, xa achiˈel ri kˈayis. Ruma ri kˈayis nichakiˈj y niqˈuis ka. Y ri rukˈij jun winek, xa xtuben achiˈel nuben rusiˈj jun kˈayis. Ruma ri rusiˈj jun kˈayis xa nitzak el. 	 Nitekim, ‹‹İnsan soyu ota benzer, Bütün yüceliği kır çiçeği gibidir. Ot kurur, çiçek solar, Ama Rab'bin sözü sonsuza dek kalır.››


Ri ojer ca, chiquicojol ri nuwinak israelitas xecˈojeˈ achiˈaˈ ri xquibij chi can ye takon pe ruma ri Dios riche (rixin) chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel. Pero xa ma que ta riˈ. Y queriˈ chukaˈ chicojol riyix wacami. Yecˈo cˈa winek ri xquebecˈulun pe, y xtiquibij chi ya ri ruchˈabel ri Dios ri niquicˈut, y xa ma kitzij ta. Ruma xa naˈoj quiche (quixin) winek ri niquicˈut chiwech y majun ninaben ta tek yequiyalaˈ apo chicojol. Y ri winek riˈ xa can ma xtiquinimaj ta chic chi ri Ajaf xcom riche (rixin) chi xutoj ri quimac. Xa quiyon cˈa riyeˈ niquisiqˈuij (nicoyoj) rucˈayewal pa quiwiˈ. Ma niquinabej ta cˈa tek noka. Tek cˈa xtiquinaˈ xa pa kˈakˈ chic yecˈo wi. 	 Ama İsrail halkı arasında sahte peygamberler vardı; tıpkı sizin de aranızda yanlış öğreti yayanlar olacağı gibi. Bunlar kendilerini satın alan Efendiyi bile yadsıyarak gizlice aranıza yıkıcı öğretiler sokacaklar. Böyleleri kendi başlarına ani bir yıkım getirecek.


Tek xa can ya ri rey David tzˈibayon ca chupan ri wuj ri Salmos rubiˈ, tek xubij: Ri Dios xubij chare ri Wajaf: Catzˈuyeˈ re pa wajquikˈaˈ, 	 Çünkü Davutun kendisi Mezmurlar Kitabında şöyle diyor: ‹Rab Rabbime dedi ki, Ben düşmanlarını Ayaklarının altına serinceye dek Sağımda otur.›


Ruma riyin can nbin wi pa wánima chi tek xquinapon iwuqˈui, majun xabachique ta cˈa ri xtintzijoj chiwe, xa can xu (xe) wi ri Jesucristo, ri xcom chuwech cruz ri xtintzijoj chiwe. 	 Aranızdayken, İsa Mesihten ve Onun çarmıha gerilişinden başka hiçbir şey bilmemeye kararlıydım.


Y ri rey xubij cˈa chare ri mozo riˈ: Riyit xa yit jun itzel mozo. Ri tzij ri xabij yariˈ ri xtincusaj riche (rixin) chi nkˈet tzij pan awiˈ. Ruma wi can awetaman chi riyin can yin cˈaˈnlaj (cˈaˈelaj) achi, chi riyin can nchˈojij wi nurajil ri acuchi (achique) xa majun nyacon ca, y chukaˈ can nwajoˈ ncˈul ri ntel pe chuwech ri ticoˈn ri xa ma yin ta riyin xitico ka; 	 ‹‹Efendisi ona, ‹Ey kötü köle, seni kendi ağzından çıkan sözle yargılayacağım› dedi. ‹Kendinden koymadığını alan, ekmediğini biçen sert bir adam olduğumu bildiğine göre,


Rumariˈ, man cˈa tiben ta chic ri etzelal riche (rixin) re ruwachˈulef; xa ticamisaj ri itzel tak raybel riˈ. Ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ, ma tiquicanolaˈ ta quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Can man cˈa titzˈilobisaj ta iwiˈ pa tak mac. Ma tiyaˈ ta kˈij chare ri itzel tak iraybel. Xa tiyaˈ ca ri raybel riˈ. Ma chak tibe iwánima chrij ri puek y ri cosas ri cˈo riqˈui jun chic winek. Ruma wi queriˈ niben, can itzel wi. Can junan riqˈui ri niyaˈ quikˈij ri dios ri xa ye banon cuma winek. 	 Bu nedenle bedenin dünyasal eğilimlerini -fuhşu, pisliği, şehveti, kötü arzuları ve putperestlikle eş olan açgözlülüğü- öldürün.


Yacˈa riyix, quinojel quetaman chic chi can ninimaj wi rutzij ri Dios, y riyin sibilaj niquicot ri wánima rumariˈ. Pero chukaˈ nwajoˈ chi tiwetamaj chi nicˈojeˈ inaˈoj chubanic ri utz y ma chubanic ta ri etzelal. 	 Sözdinlerliğinizi herkes duydu, bu nedenle sizin adınıza seviniyorum. İyilik konusunda bilge, kötülük konusunda deneyimsiz olmanızı isterim.


Ruma wi riyix xa itzel ninaˈ chare jun chic ruma chi utz cˈo, y niwajoˈ chi can xu (xe) ta wi riyix ri cˈo utz nicˈom ca chare ronojel cosa, nikˈalajin chi ma xu (xe) ta wi riˈ ri niben. Xa can niyec oyowal, y yix banoy cˈa ronojel ruwech etzelal. 	 Çünkü nerede kıskançlık, bencillik varsa, orada karışıklık ve her tür kötülük vardır.


Can quecˈariˈ ibanic riyix. Riyix nicˈut cˈa chi choj ri icˈaslen chiquiwech ri winek, yacˈa ri pan iwánima xa ma que ta riˈ. Ri iwánima xa nojnek riqˈui etzelal. Y chukaˈ xa caˈiˈ ipalej. 	 Dıştan insanlara doğru görünürsünüz, ama içte ikiyüzlülük ve kötülükle dolusunuz.


Can yacˈariˈ tek xucˈut riˈ jun ángel chiquiwech ri aj yukˈaˈ riˈ, jun ángel ri petenak chilaˈ chicaj riqˈui ri Ajaf. Y riyeˈ sibilaj xquixibij quiˈ ruma ri ángel, y ruma chukaˈ ri sakil riche (rixin) ri Ajaf ri xsakirisan quiche (quixin). 	 Rabbin bir meleği onlara göründü ve Rabbin görkemi çevrelerini aydınlattı. Büyük bir korkuya kapıldılar.


Riyoj ri nikatij ronojel, ma queketzelaj ta ri kachˈalal ri ma niquitij ta ronojel. Y ri kachˈalal riˈ ma tiquibij ta chi ma utz ta ri nikaben riyoj ruma nikatij ronojel. Ruma ri Dios yoj rucˈulun konojel, wi nikatij o ma nikatij ta ronojel. 	 Her şeyi yiyen, yemeyeni hor görmesin. Her şeyi yemeyen, yiyeni yargılamasın. Çünkü Tanrı onu kabul etmiştir.


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ ri ye takon el, xquicˈutuj chic cˈa chare: ¿Yit achique cˈa riyit? ¿La ma yit ta cami riyit ri profeta Elías ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca? xechaˈ chare. Pero ri Juan xubij: Ma yin ta riyin, xchaˈ chique. Cˈacˈariˈ ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj chic cˈa jun bey chare: ¿La ma yit ta cami riyit ri profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri kacˈaxan rutzijol chi nipe? xechaˈ chare. Pero riyaˈ xubij: Ma yin ta, xchaˈ. 	 Onlar da kendisine, ‹‹Öyleyse sen kimsin? İlyas mısın?›› diye sordular. O da, ‹‹Değilim›› dedi. ‹‹Sen beklediğimiz peygamber misin?›› sorusuna, ‹‹Hayır›› yanıtını verdi.


Y can queriˈ chukaˈ riyoj. Ri kánima nikˈaxo y nijilo. Can sibilaj cˈa nikajoˈ chi napon yan ta chanin ri kˈij tek xtikˈalajin chi ri Dios xuben chake chi xoj‑oc ralcˈual, y tek xtijalatej el ri kachˈacul. Ketaman chi queriˈ xtiban chake, ruma ri Dios ruyaˈon chic ri Lokˈolaj Espíritu pa tak kánima y yareˈ ri nabey utzil ri xuyaˈ chake. 	 Yalnız yaratılış değil, biz de -evet Ruhun turfandasına sahip olan bizler de- evlatlığa alınmayı, yani bedenlerimizin kurtulmasını özlemle bekleyerek içimizden inliyoruz.


Y wi riyix can nicuy cˈa rumac jun winek, can xticuyutej wi cˈa rumac chukaˈ chuwech ri Dios. Yacˈa ri xa ma xticuy ta rumac, ri Dios can ma xtucuy ta chukaˈ rumac ri winek riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 ‹‹Kimin günahlarını bağışlarsanız, bağışlanmış olur; kimin günahlarını bağışlamazsanız, bağışlanmamış kalır.››


Y ronojel junaˈ chupan ri nimakˈij pascua, ri aj kˈatbel tzij nrelesaj el jun preso; ri preso ri niquibij ri winek chi utz ntel el. 	 Pilatus, her Fısıh Bayramında halkın istediği bir tutukluyu salıverirdi.


Y tek nikabij ronojel reˈ chique ri kachˈalal ri can ye ucˈuan wi ruma ri Lokˈolaj Espíritu, ma yekacusaj ta chˈabel ri xa riqˈui jun winek petenak wi, riyoj yekacusaj chˈabel ri ye petenak riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, riche (rixin) chi yekabij ri yerucˈut Riyaˈ chkawech. 	 Ruhsal kişilere ruhsal gerçekleri açıklarken, Tanrının lütfettiklerini insan bilgeliğinin öğrettiği sözlerle değil, Ruhun öğrettiği sözlerle bildiririz.


Xojkˈax cˈa el chrij jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa mar, ri Clauda rubiˈ. Y chiriˈ ma can ta nim ruchukˈaˈ ri cakˈikˈ, pero cˈa cˈayef (cuesta) na xuben chkawech riche (rixin) chi xkajotobaˈ el ri jun ti coˈol lancha ri kiriren el ruma ri barco ri yoj benak wi. 	 Gavdos denen küçük bir adanın rüzgar altına sığınarak geminin filikasını güçlükle sağlama alabildik.


Y rumariˈ ri Moisés cˈo rukˈij. Pero ri Jesús yariˈ ri cˈo más rukˈij rucˈojlen, ruma Riyaˈ can achiˈel jun aj banoy jay. Y ketaman wi chi ya ri aj banoy jay ri más cˈo rukˈij, que chuwech ri jay ri nuben. 	 Evi yapan nasıl evden daha çok saygı görürse, İsa da Musadan daha büyük yüceliğe layık sayıldı.


¿Riyix nichˈob chi riyin xipe riche (rixin) chi nyaˈ uxlanibel cˈuˈx chuwech re ruwachˈulef? Ma que ta riˈ. Wuma riyin yecˈo ri xa xtiquitaluj quiˈ. 	 Yeryüzüne barış getirmeye mi geldiğimi sanıyorsunuz? Size hayır diyorum, ayrılık getirmeye geldim.


Ri Dios can cˈo pa nimalaj sakil, y wi riyoj yojbiyin pa sakil, can junan cˈa kawech chikonojel ri kaniman chic. Y chukaˈ ri ruquiqˈuel ri Jesucristo ri Rucˈajol ri Dios yojruchˈajchˈojsaj chare ronojel ri kamac. 	 Ama O ışıkta olduğu gibi biz de ışıkta yürürsek, birbirimizle paydaşlığımız olur ve Oğlu İsanın kanı bizi her günahtan arındırır.


Y yacˈariˈ tek ri lajuj kˈopojiˈ riˈ, ri ye oyobeyon riche (rixin) ri cˈajol ri xticˈuleˈ, chanin cˈa xeyacatej y xquibanalaˈ ruchojmil ri quilámpara. 	 Bunun üzerine kızların hepsi kalkıp kandillerini tazelediler.


Y yacˈa tek nicˈajarnek ri nimakˈij, yacˈariˈ tek ri Jesús xapon ri pa rachoch ri Dios ri chiriˈ pa Jerusalem. Y Riyaˈ can nucˈut cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. 	 Bayramın yarısı geçmişti. İsa tapınağa gidip öğretmeye başladı.


Riyeˈ xeˈoc cˈa apo chupan ri jul, y xquitzˈet cˈa chi ri ruchˈacul ri Ajaf Jesús xa man cˈo ta chic chiriˈ. 	 Ama içeri girince Rab İsanın cesedini bulamadılar.


¿Y achique cˈa ruma tek riyoj nikacˈaxaj ri niquibij? Tek riyoj xa ma junan ta kachˈabel chikajujunal. 	 ‹‹Nasıl oluyor da her birimiz kendi ana dilini işitiyor?


Re caˈiˈ oxiˈ cˈa winek reˈ, xeˈapon apo riqˈui ri Felipe ri aj Betsaida ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Galilea, riche (rixin) chi niquicˈutuj jun utzil chare; ruma riyaˈ jun rudiscípulo ri Jesús. Ri winek riˈ xquibij cˈa chare: Táta, riyoj nikajoˈ yojchˈo riqˈui ri Jesús. 	 Bunlar, Celilenin Beytsayda Kentinden olan Filipusa gelerek, ‹‹Efendimiz, İsayı görmek istiyoruz›› diye rica ettiler.


Y cˈo cˈa qˈuiy itzel tak tzij ri xquibilaˈ chare. 	 Kendisine daha bir sürü küfür yağdırdılar.


Y chiˈiwonojel tinimaj cˈa quitzij quinojel ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo, ruma ri Ajaf queriˈ nrajoˈ chi niben. Tinimaj cˈa rutzij ri aj kˈatbel tzij ri nibix rey chare, ruma ya riyaˈ ri aj kˈatbel tzij ri cˈo más rukˈij. 	 İnsanlar arasında yetkili kılınmış her kuruma -gerek her şeyin üstünde olan krala gerekse kötülük yapanların cezalandırılması, iyilik edenlerin onurlandırılması için kral tarafından gönderilen valilere- Rab adına bağımlı olun.


Ruma can nraybej chi yinapon yan awuqˈui y cˈacˈariˈ xkojtzijon chi utz awuqˈui. 	 Yakında seni görmek umudundayım, o zaman yüz yüze konuşuruz. Esen kal! Arkadaşlar sana selam ederler. Sen de oradaki arkadaşlara adlı adınca selam söyle.


Y ri Pilato xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Quixbiyin cˈa y queˈicˈuaj cˈa el la achiˈaˈ ye chajinel. Tibanaˈ cˈa ca rubanic chi utz, achiˈel ri iwetaman riyix chi utz nuben ca, xeˈucheˈex el. 	 Pilatus onlara, ‹‹Yanınıza asker alın, gidip mezarı dilediğiniz gibi güvenlik altına alın›› dedi.


Y tek ri achi cˈo chic pa samaj nijopin ijaˈtz, cˈo cˈa jubaˈ chare ri ijaˈtz riˈ xa pa bey xka wi. Y xepe cˈa ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, xquitij el ri ijaˈtz riˈ. 	 Ektiği tohumlardan kimi yol kenarına düştü. Kuşlar gelip bunları yedi.


Xpe cˈa ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) riche (rixin) chi niquitzekelbej. Y ri Jacobo y ri Juan can xu (xe wi) chukaˈ xquicˈaxaj queriˈ, xquitzekelbej el ri Jesús y xquiyaˈ ca ri quitataˈ. Ri tataˈaj y ri mozos xecˈojeˈ cˈa ca chiriˈ pa jucuˈ. 	 Hemen onları çağırdı. Onlar da babaları Zebediyi işçilerle birlikte teknede bırakıp İsanın ardından gittiler.


Riyoj achiˈaˈ ma utz ta chi nikacuch ri kajolon (kawiˈ), ruma can yoj ruwachbel wi ri Dios y nikacˈut ri rukˈij y rucˈojlen Riyaˈ, y ri ixokiˈ niquicˈut ri quikˈij ri cachijlal. 	 Erkek başını örtmemeli; o, Tanrının benzeri ve yüceliğidir. Kadın da erkeğin yüceliğidir.


Can yacˈariˈ tek xoyiquiyoˈ jun nimalaj silonel, y xusiloj cˈa ri cárcel y hasta xebiyin ri rucimiento. Ri ruchiˈ ri cárcel xejakatej, y ri cadenas ri ye ucusan riche (rixin) chi ye ximilon ca ri yecˈo pa cárcel, xquiskˈopij quiˈ. 	 Birdenbire öyle şiddetli bir deprem oldu ki, tutukevi temelden sarsıldı. Bir anda bütün kapılar açıldı, herkesin zincirleri çözüldü.


Rumariˈ toka cˈa chiˈicˈuˈx acuchi (achique) yix tzaknek wi. Chiriˈ cˈa chukaˈ titzolin wi pe icˈuˈx. Can tibanaˈ chic cˈa achiˈel xiben ri nabey mul. Ruma wi xa ma que ta riˈ xtiben, chanin cˈa xquinapon iwuqˈui y xtinwelesaj el ri icandelero ri acuchi (achique) cˈo wi. Y queriˈ xtinben chiwe wi ma xtitzolin ta pe icˈuˈx. 	 Bunun için, nereden düştüğünü anımsa! Tövbe et ve başlangıçta yaptıklarını sürdür. Tövbe etmezsen, gelip kandilliğini yerinden kaldırırım.


Ye cablajuj cˈa ri xeruchaˈ riche (rixin) chi yerachibilaj y riche (rixin) chukaˈ chi yerutek el chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios. 	 İsa bunlardan on iki kişiyi yanında bulundurmak, Tanrı sözünü duyurmaya göndermek ve cinleri kovmaya yetkili kılmak üzere seçti. Seçtiği bu on iki kişi şunlardır: Petrus adını verdiği Simun, Beni-Regeş, yani Gökgürültüsü Oğulları adını verdiği Zebedinin oğulları Yakup ve Yuhanna, Andreas, Filipus, Bartalmay, Matta, Tomas, Alfay oğlu Yakup, Taday, Yurtsever Simun ve İsaya ihanet eden Yahuda İskariot.


xchaˈ ri Cristo. Achiˈel ri xkabij yan ka, ri Cristo xubij chare ri Dios: Riyit man chic cˈa nawajoˈ ta chi yetzuj (yesuj) chicop y nicˈaj chic cosas chawe. Ri chicop ri yeporox chawech, y chukaˈ ri chicop ri yetzuj (yesuj) chawe ruma quimac ri winek, ri can achiˈel ri ye chilaben chupan ri ley ri yaˈon chare ri Moisés, ma xeka ta chawech, xchaˈ ri Cristo. 	 Mesih ilkin, ‹‹Kurban, sunu, yakmalık sunu, günah sunusu istemedin ve bunlardan hoşnut olmadın›› dedi. Oysa bunlar Yasanın bir gereği olarak sunulur.


Y nicˈatzin chi can ticˈojeˈ pa tak cánima ri rukˈalajsan chic ri Dios chkawech re wacami, ri nichˈo chrij ri kacukbel cˈuˈx riqˈui ri Jesucristo, y chukaˈ can ta nunaˈ ri ránima chi chˈajchˈoj cˈo chuwech ri Dios. 	 Temiz vicdanla imanın sırrına sarılmalıdırlar.


Y ri José xberucˈamaˈ cˈa pe ri ruchˈacul ri Jesús, y cˈacˈariˈ xubor pa jun sakilaj tziek. 	 Yusuf cesedi aldı, temiz keten beze sardı, kayaya oydurduğu kendi yeni mezarına yatırdı. Mezarın girişine büyük bir taş yuvarlayıp oradan ayrıldı.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Joˈ pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pe nakaj, riche (rixin) chi ntzijoj chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios chiriˈ, ruma chubanic ri samaj riˈ tek xipe waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xchaˈ. 	 İsa onlara, ‹‹Başka yerlere, yakın kasabalara gidelim›› dedi. ‹‹Oralarda da Tanrı sözünü duyurayım. Bunun için çıkıp geldim.››


Y wi chiriˈ chupan ri jay riˈ, cˈo jun winek riqˈui quicoten xquixrucˈul, ri uxlanibel cˈuˈx riche (rixin) ri Dios xticˈojeˈ ca riqˈui. Yacˈa ri winek ri xa ma xquixrucˈul ta, ri uxlanibel cˈuˈx ma xticˈojeˈ ta ca riqˈui, xa xtitzolin pe iwuqˈui riyix. 	 Orada esenliksever biri varsa, dilediğiniz esenlik onun üzerinde kalacak; yoksa, size dönecektir.


Yecˈa ri wuˈoˈ kˈopojiˈ ri man cˈo ta quinaˈoj xquibij cˈa chique ri wuˈoˈ chic kˈopojiˈ ri can cˈo wi quinaˈoj: Re kakˈakˈ xa can xquechuptej ka ruma xa ma qˈuiy ta chic aceite cˈo chupan. Tiyaˈ cˈa jubaˈ kaceite riyoj, xechaˈ cˈa ri kˈopojiˈ riˈ. 	 ‹‹Akılsızlar akıllılara, ‹Kandillerimiz sönüyor, bize yağ verin!› dediler.


Y chukaˈ chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri Jacob can xinwajoˈ wi. Yacˈa ri Esaú ma xinwajoˈ ta. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 Yazılmış olduğu gibi, ‹‹Yakupu sevdim, Esavdan ise nefret ettim.››


Riyin can yin achiˈel jun aj cˈas quiqˈui quinojel ri winek, rumariˈ rajawaxic chi ntzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek griegos y chique ri ma ye griegos ta. Rajawaxic chi ntzijoj chique ri cˈo qˈuiy quetaman y chique chukaˈ ri majun quetaman. 	 Greklere ve Grek olmayanlara, bilgelere ve bilgisizlere karşı sorumluluğum var.


Xtintek cˈa ruchˈayic, y cˈacˈariˈ ncol el, xchaˈ ri Pilato. 	 Bu nedenle ben Onu dövdürüp salıvereceğim.››


Y chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri tiempo riˈ, cˈo cˈa jun achi ri Simeón rubiˈ. Ri jun achi cˈa riˈ, can choj ri rucˈaslen y kas yaˈol rukˈij ri Dios. Ri Simeón, can cˈo wi cˈa ri Lokˈolaj Espíritu riqˈui y royoben chukaˈ tek xtipe ri Cristo riche (rixin) chi nicolotej riyaˈ y ri rech aj Israel. 	 O sırada Yeruşalimde Şimon adında bir adam vardı. Doğru ve dindar biriydi. İsrailin avutulmasını özlemle bekliyordu. Kutsal Ruh onun üzerindeydi.


Rumacˈariˈ tek nikabij chi achiˈel xuben ri Abraham chi can xucˈul ri bendición ruma can xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios, can queriˈ chukaˈ quinojel ri yeniman riche (rixin) ri Dios, can niquicˈul chukaˈ bendición. 	 Böylece iman edenler, iman etmiş olan İbrahimle birlikte kutsanırlar.


Y astapeˈ itzel yechˈo chikij, riyoj xa pan utzil nikabij chique chi xa ma utz ta ri yetajin chubanic. Y can quibanon chake chi majun oc kakˈij y cˈa que na riˈ quibanon chake wacami. Xa yoj achiˈel mes yojquitzˈet y quibanon chake chi xa yoj achiˈel quitzˈilol. 	 İftiraya uğrayınca tatlılıkla karşılık veriyoruz. Şu ana dek adeta dünyanın süprüntüsü, her şeyin döküntüsü olduk.


Y ri ye cˈayinel ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, can sibilaj cˈa xticokˈej y xtiquibisoj cˈa ri tinamit riˈ, ruma majun chic cˈa xtilokˈo riche (rixin) ri quicˈayij ri ye quicˈualon apo riche (rixin) chi nbequicˈayij ca chiriˈ. 	 ‹‹Dünya tüccarları onun için ağlayıp yas tutuyor. Çünkü mallarını satın alacak kimse yok artık.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xerutzuˈ ri rudiscípulos y xaxu (xaxe wi) chique riyeˈ xubij wi: Jabel ruwaˈikˈij riyix, ruma re yixtajin chutzˈetic riqˈui ri runakˈ tak iwech. Y chukaˈ can jabel ruwaquikˈij ri nicˈaj chic winek ri yetzˈeto ronojel reˈ. 	 Sonra öğrencilerine dönüp özel olarak şöyle dedi: ‹‹Sizin gördüklerinizi gören gözlere ne mutlu!


Ri Pedro cˈo cˈa pa cárcel, y chajin chi utz. Yacˈa ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pa tinamit, can quichapon cˈa niquiben orar pa ruwiˈ ri Pedro. 	 Bu nedenle Petrus hapiste tutuldu. Ama inanlılar topluluğu onun için Tanrıya hararetle dua ediyordu.


Y ri xbetico ca ri itzel kˈayis, ya cˈa ri itzel winek. Ri kˈatoj, ya cˈa ri xtibanatej pa ruqˈuisbel chare re tiempo re kachapon; y ri xquebano ri kˈatoj yecˈa ri ángeles. 	 Deliceleri eken düşman, İblistir. Biçim vakti, çağın sonu; orakçılar ise meleklerdir.


Tatzˈibaj cˈa ri xatzˈet, ri ntajin yebanatej chic, y chukaˈ ri xquebanatej re xtibe apo. 	 Bunun için gördüklerini, şimdi olanları ve bundan sonra olacakları yaz.


Ruma wi jun winek niqˈuix yirukˈalajsaj riyin y niqˈuix nukˈalajsaj ri nuchˈabel, queriˈ chukaˈ xtinben riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, tek xquipe chic jun bey, xquiqˈuix nbij chi ri jun winek riˈ wuche (wixin) riyin, tek xtikˈalajin chi can yin Rey wi, y chukaˈ junan chic nukˈij nucˈojlen riqˈui ri Nataˈ y ye wachibilan pe ri lokˈolaj tak ángeles. 	 Kim benden ve benim sözlerimden utanırsa, İnsanoğlu da kendisinin, Babasının ve kutsal meleklerin görkemi içinde geldiğinde o kişiden utanacaktır.


Y riyix nabey cˈo chi niwetamaj chi majun winek ri nicowin ta nikˈalajsan ri achique nubij ri ruchˈabel ri Dios, wi xa man cˈo ta ri Lokˈolaj Espíritu riqˈui ri nitoˈo riche (rixin). 	 Öncelikle şunu bilin ki, Kutsal Yazılardaki hiçbir peygamberlik sözü kimsenin özel yorumu değildir.


Queˈitzˈetaˈ na peˈ ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, riyeˈ majun quiticoˈn niquiben ta, y majun cosecha niquelesaj, ni majun chukaˈ quicˈujay riche (rixin) chi quiyacon ta quijal. Ma riqˈui wi riˈ riyeˈ can yewaˈ, ruma ya ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj ri niyaˈo quiway. ¿Cˈa ta cˈa riyix man ta xtuyaˈ iway ri Dios, tek riyix más iwejkalen que chiquiwech ri aj xicˈ tak chicop? 	 Gökte uçan kuşlara bakın! Ne eker, ne biçer, ne de ambarlarda yiyecek biriktirirler. Göksel Babanız yine de onları doyurur. Siz onlardan çok daha değerli değil misiniz?


Y ri winek ri ye chapayon el ri Jesús xquicˈuaj cˈa el cˈa pa rachoch ri nimalaj sacerdote. Y chiriˈ chukaˈ xquimol wi quiˈ ri principaliˈ tak sacerdotes, cachibilan ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij y ri aj tzˈibaˈ. 	 İsayı görevli başkâhine götürdüler. Bütün başkâhinler, ileri gelenler ve din bilginleri de orada toplandı.


Y ruma chi yix riche (rixin) chic ri Cristo, xixoc riy rumam ri Abraham. Y xtoc cˈa chukaˈ iwuche (iwixin) ri utzil ri xutzuj (xusuj) ri Dios chare ri Abraham ojer ca. 	 Eğer Mesih'e aitseniz, İbrahim'in soyundansınız, vaade göre de mirasçısınız.


Y ya tiempo chukaˈ riˈ tek ri Jesús xubij: Nyaˈ akˈij Nataˈ Dios, riyit ri yit Rajaf ri caj y re ruwachˈulef, ruma ma xakˈalajsaj ta ri lokˈolaj achˈabel chiquiwech ri winek ri can niquinaˈ chi sibilaj qˈuiy quinaˈoj y qˈuiy quetaman. Xa chiquiwech cˈa ri winek ri ma qˈuiy ta quetaman ri xa ye achiˈel tak acˈalaˈ, xa chiquiwech riyeˈ xakˈalajsaj wi re lokˈolaj achˈabel reˈ. 	 İsa bundan sonra şöyle dedi: ‹‹Baba, yerin ve göğün Rabbi! Bu gerçekleri bilge ve akıllı kişilerden gizleyip küçük çocuklara açtığın için sana şükrederim.


Y yacˈariˈ tek riyaˈ xutzˈet chi ri Jesús nikˈax el queriˈ. Riyaˈ xubij: Titzuˈ, ya achi laˈ, ri achiˈel Alaj Carneˈl ri takon pe ruma ri Dios. 	 Oradan geçen İsaya bakarak, ‹‹İşte Tanrı Kuzusu!›› dedi.


Y riyin ri Juan xinbij cˈa chare: Ajaf, Riyit jabel awetaman achique chi winek laˈ, xichaˈ. Y Riyaˈ xubij cˈa chuwe: Yecˈareˈ ri ye elenak chic pe chupan ri nimalaj tijoj pokonal chuwech ri ruwachˈulef, y quichˈajchˈojsan pe quiˈ y quibanon pe sek chare ri quitziak, ruma quichˈajon pe chupan ri ruquiqˈuel ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 ‹‹Sen bunu biliyorsun, efendim›› dedim. Bana dedi ki, ‹‹Bunlar o büyük sıkıntıdan geçip gelenlerdir. Kaftanlarını Kuzunun kanıyla yıkamış, bembeyaz etmişlerdir.


Y ri kachˈalal riˈ ma xu (xe) ta wi etamatel ruwech, xa can xchaˈox (xchaˈ) chukaˈ cuma ri iglesias riche (rixin) chi nikachibilaj chukaˈ riyoj tek xtikacˈuaj ri ofrenda chique ri kachˈalal ri nicˈatzin quitoˈic pa Jerusalem. Re ofrenda reˈ jachon cˈa pa kakˈaˈ riyoj riche (rixin) chi nbekajachaˈ chique ri kachˈalal ri niquikˈaxaj rucˈayewal, y riqˈui riˈ ri Ajaf Dios can xtucˈul cˈa rukˈij rucˈojlen. Y reˈ xtucˈut chukaˈ chi riqˈui ronojel iwánima niyaˈ el ri ofrenda riˈ. 	 Üstelik bu kardeş, Rabbi yüceltmek ve yardıma hazır olduğumuzu göstermek için yürüttüğümüz bu hayırlı hizmette yol arkadaşımız olmak üzere kiliseler tarafından seçildi.


Y ruma chukaˈ chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xel pe pan Egipto, y xbe. Y astapeˈ ri rey yacatajnek royowal chrij, riyaˈ ma xuxibij ta riˈ chuwech. Ri Moisés can cukul wi cˈa rucˈuˈx riqˈui ri Dios; can achiˈel xa ta can nutzˈet, astapeˈ ri Dios ma tzˈetetel ta. 	 Kralın öfkesinden korkmadan imanla Mısırdan ayrıldı. Görünmez Olanı görür gibi dayandı.


Y qˈuiy chic tiempo quekˈax wi el ri katiˈt kamamaˈ chuwech re ruwachˈulef, tek ri Dios xutzuj (xusuj) chic jun bey ri uxlanen chique ri winek. Y xuyaˈ pa ránima ri rey David ri tzij ri xkatzˈet yan ka, ri nubij: Wi xtiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios wacami, man cˈa ticowirisaj ta ri iwánima. 	 Bu yüzden Tanrı, uzun zaman sonra Davutun aracılığıyla, ‹‹bugün›› diyerek yine bir gün belirliyor. Daha önce denildiği gibi, ‹‹Bugün Onun sesini duyarsanız, Yüreklerinizi nasırlaştırmayın.››


Y quinojel ri winek riche (rixin) ri tinamit xebeyacatej pe, y junanin (anibel) ye petenak. Y can quikiriren cˈa pe ri Pablo, xquelesaj pe ri chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y can ya chukaˈ riˈ xetzˈapix ca ri ruchiˈ ri rachoch ri Dios. 	 Bütün kent ayağa kalkmıştı. Her taraftan koşuşup gelen halk Pavlusu tutup tapınaktan dışarı sürükledi. Arkasından tapınağın kapıları hemen kapatıldı.


Y tek ri Cristo cˈastajnek chic pe, xucˈut riˈ chuwech ri Pedro, y cˈacˈariˈ xucˈut riˈ chiquiwech chi ye cablajuj discípulos. 	 Kefasa, sonra Onikilere göründü.


Y ri winek riˈ, ruma xquitzˈet chi ri Jesús xa man cˈo ta chic chiriˈ y chukaˈ ri rudiscípulos xa ma yecˈo ta chic chiriˈ, riyeˈ chukaˈ xeˈoc el ri pa tak jucuˈ y xebe pa Capernaum chucanoxic ri Jesús. 	 Halk, İsanın ve öğrencilerinin orada olmadığını görünce teknelere binerek Kefarnahuma, İsayı aramaya gitti.


Yacˈariˈ tek ri ángel ri ucˈuayon wuche (wixin) xucˈut cˈa chinuwech jun chˈajchˈojlaj raken yaˈ; raken yaˈ ri niyaˈo cˈaslen. Ri raken yaˈ riˈ, achiˈel vidrio nitzuˈun y nalex pe ri acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj ruchˈacat ri Dios y ri ruchˈacat ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 Melek bana Tanrının ve Kuzunun tahtından çıkan billur gibi berrak yaşam suyu ırmağını gösterdi.


Can ya wi cˈa ri cˈo chilaˈ chicaj ri tichˈoboˈ y ma ya ta ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 Yeryüzündeki değil, gökteki değerleri düşünün.


Y riyoj can kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Ajaf chi riyix yixtajin chic chubanic ri xkabij chiwe. Y can kacukuban kacˈuˈx chukaˈ chi can ma xtiyaˈ ta ca. 	 Buyurduklarımızı yaptığınıza ve yapacağınıza dair Rabde size güveniyoruz.


Can iwetaman chic cˈa ri rutzil ri Kajaf Jesucristo; Riyaˈ ruma can sibilaj yixrajoˈ, rumariˈ xuyaˈ ca ri rubeyomal chilaˈ chicaj y xorubanaˈ ka achiˈel jun pobre chuwech re ruwachˈulef. Riyaˈ xuben queriˈ riche (rixin) chi riyoj nikil ta cˈa ri kitzij beyomel. 	 Rabbimiz İsa Mesihin lütfunu bilirsiniz. Onun yoksulluğuyla siz zengin olasınız diye, zengin olduğu halde sizin uğrunuza yoksul oldu.


Y quiqˈui cˈa ri caˈiˈ kachˈalal ri yebe chilaˈ iwuqˈui, nikatek el jun chic kachˈalal ri can katzˈeton wi pe riyoj chi can nutij rukˈij chubanic xabachique samaj riche (rixin) ri Dios. Y wacami can sibilaj nrajoˈ chi napon chilaˈ iwuqˈui, ruma sibilaj rucukuban chic rucˈuˈx iwuqˈui ruma racˈaxan ri utzilaj tak tzij ri katzijon chiwij. 	 Birçok konuda defalarca deneyip gayretli bulduğumuz, şimdi size duyduğu büyük güvenle çok daha gayretli olan kardeşimizi de bu iki kişiyle birlikte gönderiyoruz.


Can kitzij cˈa nbij chiwe: Riyix can xquixokˈ y xquixbison ruma ri xtincˈulwachij riyin. Yacˈa ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, riyeˈ xa xquequicot. Yacˈa riyix astapeˈ can cˈo chic bis ri pa tak iwánima, ri bis cˈa riˈ xa xtijalatej, xa can xtoc quicoten. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, siz ağlayıp yas tutacaksınız, dünya ise sevinecektir. Kederleneceksiniz, ama kederiniz sevince dönüşecek.


Ruma cˈa ri xubij ri Jesús, ye qˈuiy cˈa chique ri can yetzekelben riche (rixin), man chic xquitzekelbej ta. Xa can xetzolin ca. 	 Bunun üzerine öğrencilerinin birçoğu geri döndüler, artık Onunla dolaşmaz oldular.


¿Achique ruma nibij queriˈ? ¿La pa caˈiˈ oxiˈ cami elenak wi ri Cristo? ¿La yin cami riyin ri Pablo ri xicamisex chuwech cruz iwuma riyix? ¿O xixban cami bautizar pa nubiˈ riyin? Ma que ta riˈ. 	 Mesih bölündü mü? Sizin için çarmıha gerilen Pavlus muydu? Pavlusun adıyla mı vaftiz edildiniz?


Y quinojel cˈa ri winek xtiquitzˈet cˈa ri xtuben ri Dios riche (rixin) chi yecolotej, 	 Ve bütün insanlar Tanrının sağladığı kurtuluşu görecektir.› ››


Can yacˈa chukaˈ riˈ tek xebecˈulun pe nicˈaj chic ángeles ri ye petenak chilaˈ chicaj y can sibilaj ye qˈuiy. Y riyeˈ niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios, y niquibij: 	 Birdenbire meleğin yanında, göksel ordulardan oluşan büyük bir topluluk belirdi. Tanrıyı överek, ‹‹En yücelerde Tanrıya yücelik olsun, Yeryüzünde Onun hoşnut kaldığı insanlara Esenlik olsun!›› dediler.


Pero ri ixok aj Samaria xubij cˈa chare ri Jesús: Riyit yit jun israelita, ¿y achique ruma tek nacˈutuj ayaˈ chuwe riyin, ri xa yin jun aj Samaria? xchaˈ ri ixok. Riyaˈ xubij queriˈ ruma chi ri ye israelitas y ri ye aj Samaria ma yechˈaben ta quiˈ (yechˈo ta chiquiwech). 	 Samiriyeli kadın, ‹‹Sen Yahudisin, bense Samiriyeli bir kadınım›› dedi, ‹‹Nasıl olur da benden su istersin?›› Çünkü Yahudilerin Samiriyelilerle ilişkileri yoktur.


Y ojer ojer ca riˈ, tek ri Moisés xcˈojeˈ ri pa jun desierto, riyaˈ xutic cˈa jun cheˈ y xuyaˈ anej ruwachbel jun cumatz chutzaˈn. Y achiˈel cˈa xban chare ri ruwachbel ri cumatz riˈ, can queriˈ chukaˈ nicˈatzin chi niban chare ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol. 	 Musa çölde yılanı nasıl yukarı kaldırdıysa, İnsanoğlunun da öylece yukarı kaldırılması gerekir.


Y queriˈ chukaˈ ri Enoc ruma chi rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek ma xcom ta, xa can qˈues xucˈuex el chilaˈ chicaj ruma ri Dios. Y ma xilitej ta chic chuwech re ruwachˈulef, ruma qˈues xucˈuex el, pero tek cˈa cˈo na waweˈ chochˈulef, ri Dios xukˈalajsaj chi can niquicot ránima riqˈui ri Enoc riˈ. 	 İman sayesinde Hanok ölümü tatmamak üzere yukarı alındı. Kimse onu bulamadı, çünkü Tanrı onu yukarı almıştı. Yukarı alınmadan önce Tanrıyı hoşnut eden biri olduğuna tanıklık edildi.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xbe chic cˈa jun bey ri pa tinamit Caná ri cˈo pa rucuenta ri Galilea, ri acuchi (achique) xuben wi chare ri relic yaˈ chi xoc ruyaˈal uva. Y chiriˈ pa Galilea, pa jun chic tinamit ri Capernaum rubiˈ, cˈo cˈa jun achi nim rukˈij, rumozo ri rey, y riyaˈ cˈo jun rucˈajol yawaˈ. 	 İsa yine, suyu şaraba çevirdiği Celilenin Kana Köyüne geldi. Orada saraya bağlı bir memur vardı. Oğlu Kefarnahumda hastaydı.


Chupan ri nabey trato, wi cˈo jun winek ri ma chˈajchˈoj ta chuwech ri Dios, cˈo chi nicamisex jun achij wáquix o jun achij qˈuisicˈ (cabra) o cˈo chi niporox jun alaj vaca. Y riqˈui ri ruquiqˈuel ri achij wáquix o ri achij qˈuisicˈ (cabra) o riqˈui ri chaj riche (rixin) ri alaj vaca ri nichiquex chrij ri winek riˈ, nichˈajchˈojsex ri ruchˈacul ri winek riˈ. 	 Tekelerle boğaların kanı ve serpilen düve külü murdar olanları kutsal kılıyor, bedensel açıdan temizliyor.


Yacˈa tek xeˈapon pa jun lugar ri cˈo yaˈ, ri achi eunuco xubij cˈa chare ri Felipe: Waweˈ cˈo yaˈ. ¿La cˈo ta cami ri nibano chuwe chi riyin man ta utz chi yiban bautizar? xchaˈ. 	 Yolda giderlerken su bulunan bir yere geldiler. Hadım, ‹‹Bak, burada su var›› dedi. ‹‹Vaftiz olmama ne engel var?››


Ruma ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Dios chuwe riyin y chukaˈ chique ri ye wachibil chupan ri samaj, ma riche (rixin) ta chi nikakˈet ri kas kitzij, ma que ta riˈ, xa riche (rixin) cˈa chi nikatoˈ ri kas kitzij. 	 Çünkü gerçeğe karşı değil, ancak gerçek uğruna bir şey yapabiliriz.


Y can kitzij nbij, chi ri winek ri ntoc pa cárcel ruma rucˈas, ma xtel ta pe chiriˈ cˈa ya tek rutojon chic ca ri ruqˈuisbel centavo ri nibix chare ri cˈo chi nutoj. 	 Size şunu söyleyeyim, borcunuzun son kuruşunu ödemedikçe oradan asla çıkamazsınız.››


Ruma yecˈo yebin chi riyoj xa yoj chˈujernek, yacˈa ri niquibij xa ma kitzij ta. Riyoj yojchˈujlan pero chubanic ri rusamaj ri Dios y riche (rixin) chi ri Dios niyaˈox (nyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen. Y wi yecˈo chiwe riyix yebin chi ma yoj chˈujernek ta, can utz wi ri nubij ruma riyoj can pa ruchojmil wi nikaben ri rusamaj ri Dios, riche (rixin) chi cˈo utz xtucˈom pe chiwe riyix. 	 Eğer kendimizde değilsek, bu Tanrı içindir. Aklımız başımızdaysa, bu sizin içindir.


Y ri Sacerdote ri xpe, ya ri Kajaf Jesucristo, y nikˈalajin chi Riyaˈ riy rumam ca ri Judá. Y ri ley riche (rixin) ri Moisés ma nubij ta chi yeˈoc sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Judá. 	 Rabbimizin Yahuda oymağından geldiği açıktır. Musa bu oymaktan söz ederken kâhinlere ilişkin bir şey söylemedi.


Y yacˈariˈ tek xquinitzˈet riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, chi yin petenak pa jun sutzˈ, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen, xchaˈ ri Jesús. 	 O zaman İnsanoğlunun bulut içinde büyük güç ve görkemle geldiğini görecekler.


Pero riyix xa ikasan quikˈij ri pobres, y ye ri beyomaˈ ri iyaˈon quikˈij. ¿Can ma noka ta cami chiˈicˈuˈx chi xa ye ri beyomaˈ ri ye banayon chiwe chi yixcˈo pa rucˈayewal? ¿La ma noka ta chiˈicˈuˈx chi xa ye chukaˈ riyeˈ ri yixkiriren apo pa tak kˈatbel tzij? 	 Ama siz yoksulun onurunu kırdınız. Sizi sömüren zenginler değil mi? Sizi mahkemelere sürükleyen onlar değil mi?


Y Riyaˈ can xumey ruma xerutzˈet chi ri winek ri aj chiriˈ pa rutinamit, xa can ma niquinimaj ta. Riyaˈ xbe cˈa ri pa tak aldea ri yecˈo pe chunakajal ri rutinamit, y xucˈut cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri winek. 	 Halkın imansızlığına şaşıyordu. İsa çevredeki köyleri dolaşıp öğretiyordu.


Y ri rucˈulun chic ri Rucˈajol ri Dios pa ránima, cˈo chic ri rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri winek ri ma rucˈulun ta ri Rucˈajol ri Dios pa ránima, majun rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kendisinde Tanrı Oğlu bulunanda yaşam vardır, kendisinde Tanrı Oğlu bulunmayanda yaşam yoktur.


Riyeˈ nicajoˈ yequitijoj ri winek chare ri ruley ri Dios ri rutzˈiban ca ri Moisés. Pero xa ma nikˈax ta chiquiwech ri nubij ri ley riˈ. Ni ma quetaman ta chukaˈ ri achique yequibilaˈ chrij ri nubij ri ley. 	 Kutsal Yasa öğretmeni olmak istiyorlar, ama ne söyledikleri sözleri ne de iddialı oldukları konuları anlıyorlar.


Xpe ri cˈajolaxel riˈ xubij cˈa chare ri rutataˈ: Riyin ma yibe ta, xchaˈ. Pero xtzolin pe rucˈuˈx ruma xuchˈob chi ma utz ta ri chˈabel ri xubij y xbe cˈa pa samaj. 	 ‹‹Oğlu, ‹Gitmem!› dedi. Ama sonra pişman olup gitti.


Wacami nikˈalajin cˈa chi riyix can nika chiwech ri itzel ri xequibanalaˈ ri iwatiˈt imamaˈ ojer, ruma ye riyeˈ ri xecamisan ri ruprofetas ri Dios, y riyix nibanalaˈ ruchojmil ri quipanteón ri profetas riˈ. 	 Böylelikle atalarınızın yaptıklarına tanıklık ederek bunları onaylamış oluyorsunuz. Çünkü onlar peygamberleri öldürdüler, siz de anıtlarını yapıyorsunuz.


Rumacˈariˈ yecˈo chique ri aj tzˈibaˈ y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ fariseos ri quitzuliben apo ri Jesús, kˈalaj riˈ wi nucˈachojsaj ri achi, riche (rixin) chi queriˈ niquitzujuj (niquisujuj) chi ri Jesús xsamej chupan ri jun uxlanibel kˈij riˈ. 	 İsayı suçlamak için fırsat kollayan din bilginleriyle Ferisiler, Şabat Günü hastaları iyileştirecek mi diye Onu gözlüyorlardı.


Y ri Jesús xubij chare: Ri can yirajoˈ cˈa riyin, can nuben cˈa ri nubij ri nuchˈabel. Ri jun winek cˈa ri xtibano queriˈ, can xtajowex cˈa ruma ri Nataˈ. Y ri Nataˈ y riyin can xkojpe riqˈui y xtikaben cˈa kachoch pa ránima. 	 İsa ona şu karşılığı verdi: ‹‹Beni seven sözüme uyar, Babam da onu sever. Biz de ona gelir, onunla birlikte yaşarız.


Y ri Jesús xbe cˈa chuchiˈ jun choy, ye rachibilan el ri rudiscípulos. Y chukaˈ xtzekelbex el cuma qˈuiy winek ri ye petenak pa rucuenta ri Galilea, y cuma nicˈaj chic winek ri ye petenak pa rucuenta ri Judea. 	 İsa, öğrencileriyle birlikte göl kıyısına çekildi. Celileden büyük bir kalabalık Onun ardından geldi. Ayrıca, bütün yaptıklarını duyan büyük kalabalıklar Yahudiyeden, Yeruşalimden, İdumeyadan, Şeria Irmağının karşı yakasından, Sur ve Sayda bölgelerinden kendisine akın etti.


Y chukaˈ ri chicop riˈ qˈuiy cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta ri yerubanalaˈ. Can nuben cˈa chi nika pe kˈakˈ chilaˈ chicaj riche (rixin) chi nika pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. Y can chiquiwech cˈa ri winek nubanalaˈ wi queriˈ. 	 İnsanların gözü önünde, gökten yere ateş yağdıracak kadar büyük belirtiler gerçekleştiriyordu.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Achique nibij riyix? ¿la utz cami chi man ta yewaˈ ri xesiqˈuix (xeˈoyox) pa jun cˈulanen tek xa cˈa cˈo na apo quiqˈui ri achijlon ri xa cˈa xcˈuleˈ? Ma utz ta. 	 İsa şöyle karşılık verdi: ‹‹Güvey aralarında olduğu sürece davetlilere oruç tutturabilir misiniz?


Y ri lajuj rucˈaˈ ri chicop ri xatzˈet, xa xtiquetzelaj cˈa ri ixok ri xa ma utz ta rucˈaslen. Y xtiquiyaˈ cˈa ca ruyon. Rumariˈ xqueyacatej chrij y ronojel ri cˈo riqˈui xtiquelesaj chare. Can niquichˈanabaˈ ca. Y ri ruchˈacul ri ixok riˈ, cˈo nicˈaj ri xtiquitij, y cˈo nicˈaj ri xtiquiporoj pa kˈakˈ. 	 ‹‹Gördüğün canavarla on boynuz fahişeden nefret edecek, onu perişan edip çıplak bırakacaklar. Etini yiyip kendisini ateşte yakacaklar.


Xeruyaˈ cˈa re aj samajel reˈ riche (rixin) chi can yequitoˈ ri lokˈolaj tak kachˈalal chuchojmirisaxic ri cˈa nrajoˈ na chare ri quicˈaslen, riche (rixin) chi yecowin niquiben ri rusamaj ri Dios, riche (rixin) chi yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios quinojel ri can ye achiˈel chic ruchˈacul ri Cristo. 	 Öyle ki, kutsallar hizmet görevini yapmak ve Mesihin bedenini geliştirmek üzere donatılsın.


Ri Cristo chukaˈ can utz quicˈuaxic nuben chique ri ye ralcˈual ri Dios. Pero Riyaˈ ma xu (xe) ta cˈa rusamajel ri Dios, achiˈel ri Moisés. Ri Cristo can Rucˈajol wi ri Dios. Riyoj chukaˈ yoj ralcˈual chic ri Dios, pero wi cof xkojcˈojeˈ chupan ri kacukbel cˈuˈx y nbekaqˈuisaˈ cˈa pa ruwiˈ, y wi riqˈui quicoten nikoyobej apo ri kˈij tek xtibekilaˈ ronojel ri utzil ri koyoben. 	 Oysa Mesih, Onun evi üzerinde yetkili oğul olarak sadıktır. Eğer cesaretimizi ve övündüğümüz umudu gevşemeden sonuna dek sürdürürsek, Onun evi biziz.


Y can ya hora riˈ tek ri Jesús xerucˈachojsaj ye qˈuiy yawaˈiˈ. Xerucˈachojsaj chukaˈ winek ri ye chapatajnek ruma nimaˈk tak yabil y xerelesalaˈ chukaˈ itzel tak espíritu ri yecˈo quiqˈui nicˈaj winek, y xuben chukaˈ chique ri moyiˈ chi xetzuˈun. 	 Tam o sırada İsa, çeşitli hastalıklara, illetlere ve kötü ruhlara tutulmuş birçok kişiyi iyileştirdi, birçok körün gözünü açtı.


Y tek yecˈo chic chiriˈ pa Babilonia, ri Jeconías xralcˈualaj ri Salatiel; y ri Salatiel xralcˈualaj ri Zorobabel. 	 Yehoyakin, Babil sürgününden sonra doğan Şealtielin babasıydı, Şealtiel Zerubbabilin babasıydı,


Wacami yixintek cˈa el, y riyix iwetaman chi xa yix achiˈel tak carneˈl ri yixbeka chiquicojol ri winek ri ye achiˈel utiwaˈ (coyotes). Xa yacˈa chi can tibanaˈ achiˈel nuben ri cumatz, ruma riyaˈ nunaˈ riˈ tek cˈo ri petenak chrij. Can tibanaˈ cˈa chukaˈ achiˈel nuben jun palomax, ruma riyaˈ majun etzelal cˈo ta riqˈui. 	 ‹‹İşte, sizi koyunlar gibi kurtların arasına gönderiyorum. Yılan gibi zeki, güvercin gibi saf olun.


Can kojquicot cˈa y can quiˈ kacˈuˈx tikayaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios; ruma xoka yan cˈa ri kˈij riche (rixin) chi nibanatej ri nimalaj cˈulanen riche (rixin) ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y ri kˈopoj can ruchojmirisan chic riˈ riche (rixin) chi nicˈuleˈ. 	 Sevinelim, coşalım! Onu yüceltelim! Çünkü Kuzunun düğünü başlıyor, Gelini hazırlandı.


Y ri rey xoc cˈa apo chiquitzˈetic quinojel ri xerusiqˈuij (xeroyoj). Y riyaˈ xutzˈet cˈa chi cˈo cˈa jun achi chiriˈ ri ma rucusan ta ri tziek ri nicˈatzin chi nucusex chupan jun cˈulanen. 	 ‹‹Kral konukları görmeye geldiğinde, orada düğün giysisi giymemiş bir adam gördü.


Y tek ya xa napon ri kˈij riche (rixin) chi nibanatej ri rutzujun (rusujun) ri Dios chare ri Abraham, ri can xubij chare chi can nuben wi, ri tinamit Israel can benak cˈa pa nim y ye qˈuiyirnek ri winek chiriˈ pan Egipto. 	 ‹‹Tanrının İbrahime verdiği sözün gerçekleşeceği zaman yaklaştığında, Mısırdaki halkımızın nüfusu bir hayli çoğalmıştı.


Ri nabey cˈa chique ri ye cajiˈ riˈ can achiˈel cˈa rubanic jun coj. Ri rucaˈn achiˈel cˈa jun alaj wáquix. Ri rox achiˈel cˈa rupalej jun winek. Y yacˈa ri rucaj, can achiˈel cˈa jun xic ri ruricˈon ruxicˈ benak chicaj. 	 Birinci yaratık aslana, ikincisi danaya benziyordu. Üçüncü yaratığın yüzü insan yüzü gibiydi. Dördüncü yaratık uçan bir kartalı andırıyordu.


Ruma tek ri Dios xuyaˈ ri ley, xubij: Riyit achi ri cˈo awixjayil, man cˈa tacanoj ta jun chic ixok. Y chukaˈ riyit ixok ri cˈo awachijil, man cˈa tacˈom ta ruwech jun chic achi. Y ri Dios mismo xubij: Ma cacamisan ta. Y wi riyit ma nacanoj ta jun chic ixok, pero xa nacamisaj jun winek, nikˈalajin chi can ma nanimaj ta ri ley ri ruyaˈon ca ri Dios. 	 Nitekim ‹‹Zina etmeyeceksin›› diyen, aynı zamanda ‹‹Adam öldürmeyeceksin›› demiştir. Zina etmez, ama adam öldürürsen, Yasayı yine de çiğnemiş olursun.


Y yacˈa tek riyin xinapon chilaˈ pa tinamit Troas, can xinapon wi cˈa riche (rixin) chi nbentzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic; chˈabel ri can riche (rixin) wi ri Cristo. Y ri chilaˈ, ri Ajaf xujek cˈa jun puerta chinuwech, ruma can xuyaˈ wi cˈa kˈij chuwe riche (rixin) chi xintzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 Mesihin Müjdesini yaymak amacıyla Troasa geldiğimde Rabbin işi için bana bir kapı açıldığı halde, kardeşim Titusu orada bulamadığım için iç huzurum yoktu. Bu nedenle oradakilere veda ederek Makedonyaya gittim.


Ri xquiben waˈin chupan ri kˈij riˈ, achiˈel xa cajiˈ mil winek. Y cˈacˈariˈ ri Jesús xerutek el ri winek chi tak cachoch. 	 Orada yaklaşık dört bin kişi vardı. İsa onları evlerine gönderdikten sonra öğrencileriyle birlikte hemen tekneye binip Dalmanuta bölgesine geçti.


Ri Cristo xban cˈa chare ruma ri Dios chi ya Riyaˈ ri can sibilaj nim rukˈij que chiquiwech ri ángeles. Y can sibilaj nim rukˈij que chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, y ri nicˈaj chic ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ y ri can cˈo quikˈij. Riyaˈ sibilaj nim que chiquiwech quinojel; ma xu (xaxe) ta chupan re tiempo reˈ, xa can queriˈ chukaˈ ri chkawech apo. 	 Tanrı Onu bütün yönetimlerin, hükümranlıkların, güç ve egemenliklerin, yalnız bu çağda değil, gelecek çağda da anılacak bütün adların çok üstüne çıkardı.


Y rumacˈariˈ ri Dios, ri can retaman ronojel, xubij: Xquentek cˈa profetas ri xquekˈalajsan ri nuchˈabel, y xquentek chukaˈ apóstoles chiquicojol. Pero yecˈo cˈa ri xquentek ri xquecamisex, y yecˈo ri xtiban chique chi niquikˈaxaj tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri winek, xchaˈ. 	 İşte bunun için Tanrının Bilgeliği şöyle demiştir: ‹Ben onlara peygamberler ve elçiler göndereceğim, bunlardan kimini öldürecek, kimine zulmedecekler.›


Y yacˈa tek ntoc el ri Jesús pa jucuˈ, ri achi ri xecˈojeˈ itzel tak espíritu riqˈui, xucˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ kˈij chare riche (rixin) chi nibe riqˈui. 	 İsa tekneye binerken, önceleri cinli olan adam Ona, ‹‹Seninle geleyim›› diye yalvardı.


Xa caˈiˈ chic cˈa kˈij nrajoˈ chi napon ri nimakˈij pascua, jun quinimakˈij ri israelitas tek niquitij ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui. Y yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri aj tzˈibaˈ niquichˈobolaˈ achique chi kˈoloj ri xtiquicusaj riche (rixin) chi nika ta cˈa ri Jesús pa quikˈaˈ y cˈacˈariˈ niquicamisaj. 	 Fısıh ve Mayasız Ekmek Bayramına iki gün kalmıştı. Başkâhinlerle din bilginleri İsayı hileyle tutuklayıp öldürmenin bir yolunu arıyorlardı.


Y ri principaliˈ tak sacerdotes xquicˈol cˈa ri sakapuek riˈ y xquibij cˈa: Re puek reˈ ma utz ta cˈa chi nikaxol ka riqˈui ri ofrenda waweˈ pa rachoch ri Dios, ruma re puek reˈ xa rajel quicˈ. 	 Paraları toplayan başkâhinler, ‹‹Kan bedeli olan bu paraları tapınağın hazinesine koymak doğru olmaz›› dediler.


Y riyit chukaˈ yit jun wech aj samajel, ri can yitcˈo wi chupan ri samaj riche (rixin) ri Dios, ncˈutuj cˈa jun utzil chawe riche (rixin) chi queˈatoˈ ri caˈiˈ kachˈalal ixokiˈ riˈ, riche (rixin) chi junan chic quiwech tiquibanaˈ, ruma riyeˈ quitijon quikˈij chukaˈ chupan ri rusamaj ri Dios; can xenwachibilaj wi chukˈalajsaxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Junan xesamej wuqˈui, ye cachibilan ri kachˈalal Clemente y nicˈaj chic kachˈalal, ri tzˈiban chic quibiˈ chilaˈ chicaj chupan ri wuj riche (rixin) cˈaslen. 	 Evet, gerçek yoldaşım, sana da yalvarırım, bu kadınlara yardım et. Çünkü onlar benimle, Klementle ve adları yaşam kitabında bulunan öbür emektaşlarımla birlikte Müjdeyi yaymak için mücadele ettiler.


Y wi riyix can sibilaj yeˈirayij ri yeruyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, riˈ utz, pero ma xaxu (xaxe) ta wi chiwe riyix quecˈatzin wi ka, xa can tirayij chi ri yeruyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chiwe, can ta yecˈatzin chukaˈ riche (rixin) chi ri iglesia yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Bu nedenle, siz de ruhsal armağanlara heveslendiğinize göre, inanlılar topluluğunu geliştiren ruhsal armağanlar bakımından zenginleşmeye bakın.


Y ri rupatrón ri mozo riˈ xubij cˈa: Ma utz ta ri xaben. Ruma yit jun itzel mozo y ma naben ta ri nibix chawe. Ruma wi can awetaman chi riyin yin jun cˈaˈnlaj (cˈaˈelaj) achi y chi riyin nwajoˈ ncˈul ri ntel pe chuwech ri ticoˈn ri xa ma yin ta xitico ka y nwajoˈ ncˈol ruwech ri ticoˈn ri xa ma yin ta xijopin ka, 	 ‹‹Efendisi ona şu karşılığı verdi: ‹Kötü ve tembel köle! Ekmediğim yerden biçtiğimi, harman savurmadığım yerden devşirdiğimi bildiğine göre paramı faize vermeliydin. Ben de geldiğimde onu faiziyle geri alırdım...


Y Riyaˈ cˈanej cˈa cˈo wi tek xutzˈet chi cˈo juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ y sibilaj jabel rubanon ri ruxak. Xbe cˈa apo chuxeˈ chucanoxic ruwech. Y tek xapon apo riqˈui, xa majun ruwech cˈo ta, xa ruyon ruxak cˈo. Ruma ma rukˈijul ta chi niwachin. 	 Uzakta, yapraklanmış bir incir ağacı görünce belki incir bulurum diye yaklaştı. Ağacın yanına vardığında yapraktan başka bir şey bulamadı. Çünkü incir mevsimi değildi.


Y ri yecˈo quiqˈui ri Elisabet xquibij chare: ¿Achique ruma tek nawajoˈ chi re acˈal nubiniˈaj Juan? Ruma majun chique ri ye awachˈalal ri que ta riˈ rubiˈ. 	 Ona, ‹‹Akrabaların arasında bu adı taşıyan kimse yok ki›› dediler.


Y wi cˈo cˈa jun kachˈalal ri ma najowan ta riche (rixin) ri Ajaf Jesucristo, xtika cˈa rucˈayewal pa ruwiˈ. Ri Ajaf xa nipe yan. 	 Rabbi sevmeyene lanet olsun. Maranata!


Jabel cˈa ruwaˈakˈij ruma chi xanimaj ri xubij ri Ajaf chawe, ruma ri acˈal ri xbix chawe chi xtalex awuqˈui, can xtalex na wi. 	 İman eden kadına ne mutlu! Çünkü Rabbin ona söylediği sözler gerçekleşecektir.››


Y ri José chukaˈ royoben apo ri rajawaren ri Dios y rumariˈ tek riyaˈ ma xka ta chuwech ri xquibij ri rachibil chi niban chare ri Jesús. 	 Bir Yahudi kenti olan Aramatyadan olup Tanrının Egemenliğini umutla bekleyen Yusuf, Kurulun kararını ve eylemini onaylamamıştı.


Ri Jesús xubij cˈa chique ri winek riˈ: Chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca nubij chi ri wachoch, jay riche (rixin) oración. Yacˈa riyix xa achiˈel jul quiche (quixin) alekˈomaˈ ibanon chare, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Onlara şöyle dedi: ‹‹ ‹Evime dua evi denecek› diye yazılmıştır. Ama siz onu haydut inine çevirdiniz!››


Xbe cˈa chiquitzˈetic ri kachˈalal ri yecˈo pa ronojel lugar ri chiriˈ pa Macedonia, y xberucukubalaˈ cˈa ca quicˈuˈx riqˈui qˈuiy chˈabel. Y cˈacˈariˈ xbe pa ruwachˈulef Grecia. 	 O yöreleri dolaşarak imanlıları yüreklendiren birçok konuşmalar yaptıktan sonra Yunanistana gitti.


Ri roˈ ángel xberutixaˈ cˈa ca ri rucˈuan chupan ri vaso pa ruwiˈ ri ruchˈacat ri nabey chicop y xka cˈa jun nimalaj kˈekuˈm pa quiwiˈ quinojel ri yecˈo chuxeˈ rutzij. Y ruma cˈa ri rucˈayewal ri yetajin chukˈaxaxic ri winek riˈ, rumariˈ can niquicachˈachˈej ri cakˈ. 	 Beşinci melek tasını canavarın tahtına boşalttı. Canavarın egemenliği karanlığa gömüldü. İnsanlar ıstıraptan dillerini ısırdılar.


Y yacˈareˈ ri rox mul ri xquinapon chilaˈ iwuqˈui. Y tek yincˈo chic chilaˈ iwuqˈui, wi xa can cˈa yecˈo na ri ye kajnek pa mac, xa riqˈui ye caˈiˈ o ye oxiˈ ri junan xtiquibij chiquij chiquijujunal ri ye kajnek pa mac, chi can kitzij wi cˈo quimac quibanon, riqˈui riˈ xtikachojmirisaj ronojel ri quibanon chiquijujunal. 	 Bu, yanınıza üçüncü gelişim olacak. Her suçlama iki ya da üç tanığın tanıklığıyla doğrulanmalıdır.


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Rumariˈ riyix ri ninimaj Riyaˈ, can cˈo wi rejkalen chiwech. Yacˈa ri winek ri ma niquinimaj ta, niquiben cˈa achiˈel ri tzˈibatal chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ can cˈo wi xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 İman eden sizler için bu taş değerlidir. Ama imansızlar için, ‹‹Yapıcıların reddettiği taş Köşenin baş taşı,›› ‹‹Sürçme taşı ve tökezleme kayası oldu.›› belirlenmişlerdir.


Y ri Lokˈolaj Espíritu man cˈa xuyaˈ ta kˈij chare ri Pablo y chique ri ye rachibil, riche (rixin) chi nbequitzijoj ri ruchˈabel ri Dios pa ruwachˈulef Asia. Rumariˈ riyeˈ xekˈax pe ri pa Galacia y pa Frigia. 	 Kutsal Ruhun, Tanrı sözünü Asya İlinde yaymalarını engellemesi üzerine Pavlusla arkadaşları Frikya ve Galatya bölgesinden geçtiler.


Can tibanaˈ cˈa achiˈel ri nben riyin, ruma riyin can nben wi ri achiˈel xuben ri Cristo. 	 Mesihi örnek aldığım gibi, siz de beni örnek alın.


Riche (rixin) chi ma nikayec ta royowal ri Ajaf. Riyix ma tinaˈ ta chi cˈo más iwuchukˈaˈ que chuwech Riyaˈ, xa tixibij iwiˈ chi niben queriˈ. 	 Yoksa Rabbi kıskandırmaya mı çalışıyoruz? Biz Ondan daha mı güçlüyüz?


Y wacami quixbiyin cˈa. Y riyix iwetaman chi xa yix achiˈel tak carneˈl ri yixbeka chiquicojol ri winek ri ye achiˈel utiwaˈ (coyotes). 	 Haydi gidin! İşte, sizi kuzular gibi kurtların arasına gönderiyorum.


Tek ri Jesús xerutzˈet chi sibilaj ye qˈuiy winek ri quisutin quiˈ chrij, yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos chi joˈ kojkˈax chic apo la jucˈan ruchiˈ yaˈ. 	 İsa, çevresindeki kalabalığı görünce gölün karşı yakasına geçilmesini buyurdu.


Rumacˈariˈ can quiniwoyobej apo chi pakˈij chi chakˈaˈ y ma quixwer ta ka. Y chukaˈ can tibanaˈ orar, riche (rixin) chi yixcolotej chuwech ronojel ri tijoj pokonal ri xtipe pa ruwiˈ re ruwachˈulef, y riche (rixin) chukaˈ chi utz yixapon cˈa chinuwech riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, xchaˈ ri Jesús chique ri ye rudiscípulos. 	 Her an uyanık kalın, gerçekleşmek üzere olan bütün bu olaylardan kurtulabilmek ve İnsanoğlunun önünde durabilmek için dua edin.››


¿La can majun bey cˈa isiqˈuin ta ri jun tzij ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios? Tek nubij: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ xa can cˈo wi ri xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 Şu Kutsal Yazıyı okumadınız mı? ‹Yapıcıların reddettiği taş, İşte köşenin baş taşı oldu. Rabbin işidir bu, Gözümüzde harika bir iş!› ››


Y ri ye tzeketel chrij ri Jesús sibilaj ye qˈuiy. Y jubaˈ ma quinojel chique riyeˈ ri xquiriqˈuilaˈ ri nimaˈk tak quitziak pa rubey ri Jesús riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y nicˈaj chic winek ruma can niquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri Jesús xebequicˈamalaˈ pe ruxak tak cheˈ ri can riche (rixin) wikbel, riche (rixin) chi xequiricˈ pa rubey. Y quecˈariˈ niquibanalaˈ ye benak. 	 Halkın büyük bir bölümü giysilerini yolun üzerine serdi. Bazıları da ağaçlardan dal kesip yola seriyordu.


Yacˈa riyin can ronojel tiempo ntij nukˈij chi nben utzil chiwe y can riqˈui ronojel wánima nben ri utzil riˈ ruma nwajoˈ chi utz ta yixcˈojeˈ, y ma xu (xe) ta wi tek yincˈo apo riyin iwuqˈui. 	 Niyet iyiyse, yalnız aranızda olduğum zaman değil, her zaman gayretli olmak iyidir.


Y wacami ri Dios cˈa ntajin na nutzuj (nusuj) chake riyoj chi yoj‑oc chupan ri uxlanen ri ruchojmirisan Riyaˈ. Rumacˈariˈ tikaxibij cˈa kiˈ, man xa tibanatej chi cˈo jun chiwe riyix ri xa ma xtoc ta chupan ri uxlanen riˈ. 	 Bu nedenle Tanrının huzur diyarına girme vaadi hâlâ geçerliyken, herhangi birinizin buna erişmemiş sayılmasından korkalım.


Xpe ri Jesús xubij cˈa: Riyin ma pan ewel ta yin chˈonak wi chique quinojel ri winek. Yin chˈonak chiquiwech ri pa rachoch ri Dios y ri pa tak jay ri niquimol wi quiˈ quinojel ri israelitas riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Can ma pan ewel ta cˈa yin chˈonak wi chique. 	 İsa onu şöyle yanıtladı: ‹‹Ben söylediklerimi dünyaya açıkça söyledim. Her zaman bütün Yahudilerin toplandıkları havralarda ve tapınakta öğrettim. Gizli hiçbir şey söylemedim.


Ri profeta Isaías, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, rutzˈiban cˈa ca ri xbix chare ri Jesucristo ruma ri Dios. Y quecˈareˈ ri xutzˈibaj ca riyaˈ: Xtintek cˈa ri nutakoˈn ri ninabeyej chawech, riche (rixin) chi nuchojmirisaj apo ri abey. 	 Peygamber Yeşayanın Kitabında şöyle yazılmıştır: ‹‹İşte, habercimi senin önünden gönderiyorum; O senin yolunu hazırlayacak.››


Cˈo cˈa jubaˈ chic chare ri ijaˈtz cojol tak abej xka wi y chiriˈ xa ma qˈuiy ta ri ulef cˈo. Y can chanin cˈa xeˈel pe ruma chi ma pim ta ri ulef. 	 Kimi, toprağı az, kayalık yerlere düştü; toprak derin olmadığından hemen filizlendi.


Y ri Judas ri jun chique ri cablajuj rudiscípulos ri Jesús, ri xbix chukaˈ Iscariote chare, can oconek chic ri Satanás pa ránima. 	 Şeytan, Onikilerden biri olup İskariot diye adlandırılan Yahudanın yüreğine girdi.


Majun jun winek ruma chi can rubanon ri nubij ri ley, ruma ta riˈ nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. Ma que ta riˈ. Ri ley xaxu (xaxe wi) nicowin nucˈut chkawech chi yoj aj maquiˈ. 	 Bu nedenle Yasanın gereklerini yapmakla hiç kimse Tanrı katında aklanmayacaktır. Çünkü Yasa sayesinde günahın bilincine varılır.


Y cˈacˈariˈ tek ri itzel espíritu riˈ yeberucˈamaˈ pe ye wukuˈ chic itzel tak espíritu ri más chi na ye itzel, y quinojel cˈa riˈ yeˈoc pa ránima ri winek. Y ri winek achoj riqˈui yecˈojeˈ wi ri itzel tak espíritu riˈ, más lawaloˈ nuben ri rucˈaslen que chuwech ri rubanon pa nabey mul. Y can quecˈariˈ xtiquicˈulwachij ri winek ri itzel quicˈaslen, ri yecˈo re tiempo reˈ. 	 Bunun üzerine gider, yanına kendisinden kötü yedi ruh daha alır ve eve girip yerleşirler. Böylece o kişinin son durumu ilkinden beter olur. Bu kötü kuşağın başına gelecek olan da budur.››


Wi can ya ri Dios ri xyaˈo pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ ri winek riˈ, achiˈel xuben chukaˈ chake riyoj ri kaniman ri Ajaf Jesucristo, ¿achique ta cˈa nubanic riyin chi nkˈet ruwech ri rusamaj ri Dios? 	 Böylelikle Tanrı, Rab İsa Mesihe inanmış olan bizlere verdiği armağanın aynısını onlara verdiyse, ben kimim ki Tanrıya karşı koyayım?››


Yacˈa ri Jesús xretamaj cˈa ri niquichˈob ri rudiscípulos pa tak cánima, y xubij cˈa chique: ¿Achique ruma riyix nichˈob chi ruma majun caxlan wey xicˈom pe, rumariˈ tek xinbij queriˈ? ¿Can ma icukuban ta icˈuˈx wuqˈui y rumariˈ xaxu (xaxe wi) ri caxlan wey ri nichˈob? 	 Bunun farkında olan İsa şöyle dedi: ‹‹Ey kıt imanlılar! Ekmeğiniz yok diye niçin tartışıyorsunuz?


Ri tijonic riˈ can nuben achiˈel nuben ri itzel yabil chi nikˈey ri chˈaculaj ruma. Y jojun chique ri yeyaˈo ri tijonic riˈ ye ri Himeneo y ri Fileto. 	 Sözleri kangren gibi yayılacak. Himeneosla Filitos bunlardandır.


Y can ye qˈuiy cˈa winek ri aj Lida y aj Sarón ri xetzˈeto chi ri Eneas xcˈachoj. Y ri winek riˈ xquinimaj ri Ajaf Jesús y xjalatej quicˈaslen. 	 Lidda ve Şaronda yaşayan herkes onu gördü ve Rabbe döndü.


Achique cˈa ri ma ruyaˈon ta ránima wuqˈui, xa can yiretzelaj wi cˈa riˈ. Y achique ri ma nitoˈo ta wuche (wixin), xa yariˈ ri niyojo ronojel ri yenben riyin. 	 ‹‹Benden yana olmayan bana karşıdır. Benimle birlikte toplamayan dağıtıyor demektir.


Rumariˈ can ticˈutuj cˈa chare ri Rajaf ri samaj, chi querutakaˈ pe qˈuiy samajelaˈ chiquicojol ri winek ri rajawaxic chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel. 	 ‹‹Bu nedenle ürünün sahibi Rab'be yalvarın, ürününü kaldıracak işçiler göndersin.››


Y yecˈo cˈa chukaˈ ye caˈiˈ alekˈomaˈ ri ye ucˈuan el, riche (rixin) chi yecamisex junan riqˈui ri Jesús. 	 İsayla birlikte idam edilmek üzere ayrıca iki suçlu da götürülüyordu.


Yacˈa tek ri winek xquixquijech pa quikˈaˈ ri aj kˈatbel tak tzij, ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chuchˈobic achique chi chˈabel ri xtibij chique. Ruma chupan ri hora riˈ, ri Dios xtuyaˈ cˈa chˈabel chiwe ri nicˈatzin chi nibij. 	 Sizleri mahkemeye verdiklerinde, neyi nasıl söyleyeceğinizi düşünerek kaygılanmayın. Ne söyleyeceğiniz o anda size bildirilecek.


Y wacami riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, can quixcˈojeˈ cˈa riqˈui ri Jesucristo. Riche (rixin) chi tek xtipe chic jun bey, can cukul ta apo kacˈuˈx riqˈui. Y man ta xkojqˈuixbitej el chuwech tek xtapon ri kˈij riˈ. 	 Evet, yavrularım, şimdi Mesihte yaşayın ki, O göründüğünde cesaretimiz olsun, geldiğinde Onun önünde utanmayalım.


Pero ri Jesús xubij: Ri Nataˈ Dios can cˈa ntajin na nisamej re wacami, y que cˈa chukaˈ riˈ riyin, yisamej, xchaˈ. 	 Ama İsa onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Babam hâlâ çalışmaktadır, ben de çalışıyorum.››


Y riyin cukul nucˈuˈx chi can majun yoj elesan el riqˈui ri Dios. Ri camic ma nicowin ta. Ri nikacˈulwachij tek cˈa yoj qˈues na, ma nicowin ta. Ri ángeles ma yecowin ta, ni ri itzel tak espíritu. Ri aj kˈatbel tak tzij ma yecowin ta chukaˈ. Majun ri cˈo wacami, ni majun chukaˈ ri xtipe chkawech apo ri nicowin ta yoj elesan el riqˈui ri Dios. 	 Eminim ki, ne ölüm, ne yaşam, ne melekler, ne yönetimler, ne şimdiki ne gelecek zaman, ne güçler, ne yükseklik, ne derinlik, ne de yaratılmış başka bir şey bizi Rabbimiz Mesih İsa'da olan Tanrı sevgisinden ayırmaya yetecektir.


Tek ri Jesús rubin chic cˈa ka ronojel riˈ, Riyaˈ xchˈo cˈa quiqˈui ri rudiscípulos y xubij cˈa: 	 İsa bütün bunları anlattıktan sonra öğrencilerine, ‹‹İki gün sonra Fısıh Bayramı olduğunu biliyorsunuz›› dedi, ‹‹İnsanoğlu çarmıha gerilmek üzere ele verilecek.››


Y ri yeyukˈun quiche (quixin) ri ak riˈ, tek xquitzˈet ri xbanatej, xeˈanmej y xbequiyalaˈ ca rutzijol pa tinamit y ri pa tak juyuˈ. 	 Domuzları güdenler olup biteni görünce kaçtılar, kentte ve köylerde olayın haberini yaydılar.


Y cˈa ntajin na cˈa nitzijon ri Jesús riqˈui ri ixok, tek yecˈo ri xeˈoka ri ye petenak chrachoch ri Jairo ri principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Ri achiˈaˈ ri xeˈoka, xoquibij cˈa chare ri Jairo: Ri ti amiˈal xa xcom yan y ma rajawaxic ta chic nacˈuaj el ri Tijonel, xechaˈ chare. 	 İsa daha konuşurken, havra yöneticisinin evinden adamlar geldi. Yöneticiye, ‹‹Kızın öldü›› dediler. ‹‹Öğretmeni neden hâlâ rahatsız ediyorsun?››


Ri achi riˈ xticˈojeˈ pa jun desierto. Y riyaˈ can xturek cˈa ruchiˈ riche (rixin) chi xtubij chique ri winek ri xqueˈapon riqˈui: Tichojmirisaj apo rubey ri Ajaf y can choj tibanaˈ chare. 	 ‹‹Çölde haykıran, ‹Rabbin yolunu hazırlayın, Geçeceği patikaları düzleyin› diye sesleniyor.››


Yacˈa riyix ri jabel ibanon pe ri rusamaj ri Dios, tichajij cˈa ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ man cˈa xtitzˈilaˈ ta ri rutojbalil ri isamaj. Xa can ta tzˈaket ri rajel ruqˈuexel ri xticˈul. 	 Başardıklarınızı yitirmemek ve ödülünüzü eksiksiz almak için kendinize dikkat edin.


Rumariˈ ri más rajawaxic chi niben riyix, ya ri ticanoj ri rajawaren ri Dios y ri achique rubanic nicˈuaj jun cˈaslen choj chuwech. Y wi queriˈ xtiben, ri Dios can xtuyaˈ cˈa pe ronojel ri nicˈatzin chiwe. 	 Siz öncelikle Onun egemenliğinin ve doğruluğunun ardından gidin, o zaman size bütün bunlar da verilecektir.


Riyoj can nikacˈut wi cˈa kiˈ chi yoj rusamajel ri Dios, y yariˈ ri nibin chi can utz wi chi yojcˈul ri acuchi (achique) yojapon wi. Can nikˈalajin wi chi yoj rusamajel ri Dios ruma sibilaj kacochˈon kawech chupan ri rusamaj, kakˈaxan tijoj pokonal, kacochˈon tek cˈo qˈuiy rajawaxic chake, kacochˈon tek cˈo kˈaxon ri yepe chikij. 	 Tersine Tanrının hizmetkârları olarak olağanüstü dayanmada, sıkıntı, güçlük ve elemlerde, dayak, hapis, karışıklık, emek, uykusuzluk ve açlıkta; pak yaşayışta, bilgi, sabır, iyilik, Kutsal Ruh ve içten sevgide; gerçeğin ilanında ve Tanrının gücünde; sağ ve sol ellerimizde doğruluğun silahlarıyla, yücelikte ve onursuzlukta, iyi ünde ve kötü ünde, kendimizi her durumda örnek gösteriyoruz. Aldatanlar sayılıyorsak da dürüst kişileriz.


Y tek ri winek ri ma ye israelitas ta xquicˈaxaj cˈa ri chˈabel ri xbix ka, can xequicot cˈa pa cánima, y xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri ruchˈabel ri Ajaf Dios. Y can xquinimaj cˈa quinojel ri cˈo chi niquil na ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Öteki uluslardan olanlar bunu işitince sevindiler ve Rabbin sözünü yücelttiler. Sonsuz yaşam için belirlenmiş olanların hepsi iman etti.


Y riyaˈ cˈo cˈa pa rachoch ri jun achi Simón chukaˈ rubiˈ, ri Simón ri aj tzacoy tzˈum, y cˈo rachoch chuchiˈ ri mar. Y yacˈa tek xtoka ri Pedro awuqˈui, xtubij cˈa chawe ri achique rajawaxic chi naben, xchaˈ ri ángel chare ri Cornelio. 	 Petrus, evi deniz kıyısında bulunan Simun adlı bir dericinin yanında kalıyor.››


Ri kachˈalal Aristarco, ri cˈo wuqˈui waweˈ pa cárcel, nutek cˈa el rutzil iwech. Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal Marcos nutek chukaˈ el rutzil iwech. Ya riyaˈ ri ruchˈiticˈajol ri kachˈalal Bernabé. Y xinbij yan cˈa chiwe chi wi napon ri Marcos chilaˈ iwuqˈui, can utz cˈa rucˈulic tibanaˈ. 	 Hapishane arkadaşım Aristarhus ve Barnabanın yeğeni Markos size selam ederler. Markosla ilgili buyruklar aldınız; yanınıza gelirse kendisini kabul edin.


Y yacˈariˈ tek xeˈapon ri rudiscípulos y riyeˈ jun wi jubaˈ xquinaˈ ruma nitzijon riqˈui jun ixok aj Samaria. Pero ri discípulos majun xquibij chare ri Jesús: ¿Achique nacˈutuj chare? o ¿Achique ri natzijoj riqˈui? Majun cˈa xquicˈutuj ta chare. 	 Bu sırada İsanın öğrencileri geldiler. Onun bir kadınla konuşmasına şaştılar. Bununla birlikte hiçbiri, ‹‹Ne istiyorsun?›› ya da, ‹‹O kadınla neden konuşuyorsun?›› demedi.


Ri Cristo ma xirutek ta riche (rixin) chi yenben bautizar winek; Riyaˈ xirutek riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y tek ntzijoj ri chˈabel riˈ, ma ncusaj ta cˈa nimaˈk tak naˈoj. Ruma nwajoˈ chi nikˈalajin chiquiwech ri winek chi ya ri rucamic ri Cristo chuwech ri cruz ri cˈo ruchukˈaˈ y ma ya ta ri nuchˈabel riyin. 	 Çünkü Mesih beni vaftiz etmeye değil, Mesihin çarmıhtaki ölümü boşa gitmesin diye, bilgece sözlere dayanmaksızın Müjdeyi yaymaya gönderdi.


Quecˈariˈ tek ri Dios nuben chake riyoj chi yojchˈo pa nicˈaj chic chˈabel, reˈ jun retal chiquiwech ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, pero ma retal ta chkawech riyoj ri kaniman chic. Yacˈa tek riyoj nikakˈalajsaj ri nibix chake ruma ri Dios, riˈ jun retal chkawech riyoj, pero ma chiquiwech ta ri ma quiniman ta ri Dios. 	 Görülüyor ki, bilinmeyen diller imanlılar için değil, imansızlar için bir belirtidir. Peygamberlikse imansızlar için değil, imanlılar için bir belirtidir.


Tek ri Dios xchˈo pa ruwiˈ ri juyuˈ, ri juyuˈ xsilon. Yacˈa re wacami nubij: Xtapon cˈa jun kˈij tek ma xu (xe) ta chic ri ruwachˈulef ri xtinsiloj, xa can xtinsiloj chukaˈ ri caj, xchaˈ. 	 O zaman Onun sesi yeri sarsmıştı. Ama şimdi, ‹‹Bir kez daha yalnız yeri değil, göğü de sarsacağım›› diye söz vermiştir.


Y ri nubij chi xa yesilon, riˈ ntel chi tzij chi xquejalatej cˈa el ronojel ri xa ye kˈaxel y ri xa ye banon. Riche (rixin) chi queriˈ xa can xu (xe wi) xquecanaj ca ri majun bey xquejalatej ta. 	 ‹‹Bir kez daha›› sözü, sarsılanların, yani yaratılmış olan şeylerin ortadan kaldırılacağını, böylelikle sarsılmayanların kalacağını anlatıyor.


Riyix ninaˈ chi cˈo chic ronojel iwuqˈui y majun chic rajawaxic chiwe. Can yix beyomaˈ chic ninaˈ riyix. Can cˈo chic kˈatbel tzij pan ikˈaˈ ninaˈ y riyoj ma yojcˈatzin ta chic chiwe. Jabel ta riˈ wi ta can cˈo chic kˈatbel tzij pan ikˈaˈ, riche (rixin) chi riyoj yoj‑oc ta chukaˈ aj kˈatbel tak tzij iwuqˈui riyix. 	 Zaten tok ve zenginsiniz! Biz olmadan krallar olmuşsunuz! Keşke gerçekten krallar olsaydınız da, biz de sizinle birlikte krallık etseydik!


Y ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij xquibij cˈa chare ri Jesús: Wacami ketaman chic chi can cˈo itzel espíritu awuqˈui; ruma nabij chi achique ri yeniman ri achˈabel, man cˈa xquecom ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, yachaˈ. Tatzˈetaˈ cˈa ri katataˈ Abraham y ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xa xecom. 	 Yahudiler, ‹‹Seni cin çarptığını şimdi anlıyoruz›› dediler. ‹‹İbrahim öldü, peygamberler de öldü. Oysa sen, ‹Bir kimse sözüme uyarsa, ölümü asla tatmayacaktır› diyorsun.


Y cˈacˈariˈ ri Saulo xuchop cˈa rubixic chique ri winek ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, chi ri Jesús yariˈ ri Cristo ri Rucˈajol ri Dios. 	 Havralarda İsanın Tanrının Oğlu olduğunu hemen duyurmaya başladı.


Riyoj can ma nikaben ta chic achiˈel ri niquiben ri nicˈaj chic. Riyoj xa kayaˈon chic ca rubanic ri ma pa sakil ta yeban wi y xa qˈuixbel chi yeban. Majun kˈoloj nikaben chique ri winek, y ma nikajel ta chukaˈ rukˈalajsaxic ri ruchˈabel ri Dios ri nikabij chique ri winek. Ma que ta riˈ nikaben. Riyoj can ya wi cˈa ri kas kitzij ri nikakˈalajsaj chique ri winek, y ri winek can niquinaˈ pa tak cánima chi can kitzij ri nikabij y nikaben chuwech ri Dios. 	 Utanç verici gizli yolları reddettik. Hileye başvurmayız, Tanrının sözünü de çarpıtmayız. Gerçeği ortaya koyarak kendimizi Tanrının önünde her insanın vicdanına tavsiye ederiz.


Y riyeˈ xquibij chare: Yecˈo ri yebin chi yit cˈa riyit ri Juan ri Bautista. Yecˈo nicˈaj chic niquibij chi yit cˈa riyit ri Elías. Y yecˈo cˈa chukaˈ ri yebin chi riyit jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, y wacami xacˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, xechaˈ chare ri Jesús. 	 Şöyle yanıtladılar: ‹‹Vaftizci Yahya diyorlar. Ama kimi İlyas, kimi de eski peygamberlerden biri dirilmiş, diyor.››


Ri Dios xuchop cˈa jun utzilaj samaj pa tak icˈaslen. Y riyin wetaman chi Riyaˈ can xtuqˈuis na wi pa ruwiˈ y ma xtuyaˈ ta ca rubanic ri samaj riˈ pa tak icˈaslen y xtitzˈaket cˈa rubanic ri samaj riˈ tek xtapon ri kˈij riche (rixin) chi xtipe chic ri Jesucristo. 	 Sizde iyi bir işe başlamış olan Tanrının bunu Mesih İsanın gününe dek bitireceğine güvenim var.


Chikajujunal tikatzuˈ ka kiˈ riqˈui ri yekabanalaˈ. Ruma wi can utz ri yekabanalaˈ, can rucˈamon cˈa chi niquicot ri kánima riqˈui ri yekabanalaˈ. Y ma nicˈatzin ta chi nikatzuˈ ri yerubanalaˈ jun chic kachˈalal. 	 Herkes kendi yaptıklarını denetlesin. O zaman başkasının yaptıklarıyla değil, yalnız kendi yaptıklarıyla övünebilir.


Y ri Jesús xubot cˈa ca ri wuj ri xusiqˈuij chiquiwech ri winek ri yecˈo chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y yacˈariˈ tek xuyaˈ ca chare jun ri nisamej chiriˈ, y xbetzˈuyeˈ cˈa riche (rixin) chi nichˈo. Y ri winek quitzuliben quitzuliben cˈa. 	 Sonra kitabı kapattı, görevliye geri verip oturdu. Havradakilerin hepsi dikkatle Ona bakıyordu.


Can quixcˈojeˈ cˈa wuqˈui jurayil, riche (rixin) chi queriˈ riyin can yicˈojeˈ cˈa chukaˈ iwuqˈui riyix. Ruma ri rukˈaˈ ri uva ma niwachin ta, wi xa man cˈo ta riqˈui ri ruchiˈel. Can nicˈatzin chi jun rukˈaˈ uva cˈo riqˈui ri ruchiˈel, riche (rixin) chi queriˈ niwachin. Can queriˈ chukaˈ riyix, rajawaxic chi can quixcˈojeˈ wuqˈui. 	 Bende kalın, ben de sizde kalayım. Çubuk asmada kalmazsa kendiliğinden meyve veremez. Bunun gibi, siz de bende kalmazsanız meyve veremezsiniz.


Rumacˈariˈ riyin nbij chiwe chi tek riyix yixwaˈ yixucˈyaˈ o xabachique ta na jun chic ri niben, can tibanaˈ, pero riche (rixin) chi niyaˈ rukˈij ri Dios. 	 Sonuç olarak, ne yer ne içerseniz, ne yaparsanız, her şeyi Tanrının yüceliği için yapın.


Y ri mozos riˈ xquibij cˈa: Majun xyaˈo kasamaj, xechaˈ. Y ri tataˈaj rajaf ri ulef xubij cˈa chique ri mozos riˈ: Quixbesamej cˈa chukaˈ riyix pa nujuyuˈ ri nuticon ruwech riqˈui uva y xtintoj cˈa chiwe ri rucˈamon chi nichˈec, xchaˈ chique. Y ri mozos riˈ can xebe cˈa pa samaj. 	 ‹‹ ‹Kimse bize iş vermedi ki› dediler. ‹‹Onlara, ‹Siz de bağa gidin, çalışın› dedi.


Rumacˈariˈ re wacami nbij cˈa chiwe: Quixbiyin cˈa chuwech ronojel re ruwachˈulef, queˈitijoj cˈa ri winek riche (rixin) chi yeˈoc tzekelbey wuche (wixin). Y ri can yinquitzekelbej, queˈibanaˈ cˈa bautizar pa rubiˈ ri Dios Tataˈixel, pa nubiˈ riyin ri Cˈajolaxel y pa rubiˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Bu nedenle gidin, bütün ulusları öğrencilerim olarak yetiştirin; onları Baba, Oğul ve Kutsal Ruhun adıyla vaftiz edin;


Riyin ri Pablo wachibilan ri kachˈalal Timoteo yoj rusamajel ri Jesucristo. Nikatzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix lokˈolaj tak kachˈalal ri yixcˈo pa tinamit Filipos; riyix ri xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. Nikatzˈibaj re wuj reˈ chiwe riyix kachˈalal ri yix ancianos riche (rixin) ri iglesia, chiwe riyix diáconos y chiwe chiˈiwonojel. 	 Mesih İsanın kulları ben Pavlus ve Timoteostan Filipideki gözetmenler ve görevlilerle birlikte Mesih İsaya ait bütün kutsallara selam!


Xabachique winek ri nibin chi ri Cˈajolaxel ma kitzij ta, ya winek riˈ ri man cˈo ta ri Tataˈixel riqˈui. Yacˈa ri winek ri nikˈalajsan chi ri Cˈajolaxel can kitzij wi y chukaˈ can nucˈul pa ránima, ya winek riˈ ri can cˈo chukaˈ ri Tataˈixel riqˈui. 	 Oğulu yadsıyanda Baba da yoktur; Oğulu açıkça kabul edende Baba da vardır.


Y tek njachon chic cˈa ca ri ofrenda riˈ, yacˈariˈ tek xquibe pan España y yacˈariˈ tek xquikˈax el iwuqˈui riyix. 	 Bu işi bitirip sağlanan yardımı onlara ulaştırdıktan sonra size uğrayacağım, sonra da İspanyaya gideceğim.


Y riyix acˈalaˈ, tinimaj cˈa quitzij ri iteˈ itataˈ, riche (rixin) chi queriˈ, ninimaj chukaˈ rutzij ri Ajaf. Ruma queriˈ utz chi niben. 	 Ey çocuklar, Rab yolunda anne babanızın sözünü dinleyin. Çünkü doğrusu budur.


Ruma ri can cˈo qˈuiy riqˈui, xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa más chare y queriˈ qˈuiy cˈa ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare. 	 Çünkü kimde varsa, ona daha çok verilecek. Ama kimde yoksa, elindeki de alınacak.››


Ri Moisés jun utzilaj rusamajel ri Dios, can utz quicˈuaxic xuben chique ri ye ralcˈual ri Dios. Ri Moisés xerukˈalajsaj yan cˈa ri cˈa ma jane yebanatej ta chupan ri tiempo riˈ. 	 Musa, gelecekte söylenecek sözlere tanıklık etmek için Tanrının bütün evinde bir hizmetkâr olarak sadık kaldı.


Y ri Lokˈolaj Espíritu can xubij cˈa chuwe chi man tuben ta caˈiˈ nucˈuˈx chi yibe quiqˈui. Y chukaˈ re wakiˈ kachˈalal reˈ ri can quiniman chic ri Dios, xetzekeˈ cˈa el chuwij. Y can xojapon na wi ri pa rachoch ri achi ri Cornelio rubiˈ. 	 Ruh bana, ayrım gözetmeden onlarla birlikte gitmemi söyledi. Bu altı kardeş de benimle geldiler, varıp adamın evine girdik.


¿La ma yit ta cami riyit riˈ ri achi aj Egipto ri cˈo yan chic jubaˈ tiempo yacatajnek chiquij ri aj kˈatbel tak tzij ye rachibilan ye cajiˈ mil camisanel tak achiˈaˈ, ri xquimol quiˈ pa jun desierto? xucheˈex. 	 ‹‹Sen bundan bir süre önce bir ayaklanma başlatıp dört bin tedhişçiyi çöle götüren Mısırlı değil misin?››


Rumariˈ ri achiˈaˈ chapoy tak car riˈ xquiben apo retal chique ri nicˈaj chic cachibil ri yecˈo pa jun chic jucuˈ, riche (rixin) chi quepe chiquitoˈic. Y ri cachibil can xepe na wi chiquitoˈic. Y ri caˈiˈ jucuˈ xequinojsaj chi car. Rumariˈ ri caˈiˈ jucuˈ riˈ xa jubaˈ ma yebe ka chuxeˈ yaˈ. 	 Öbür teknedeki ortaklarına işaret ederek gelip yardım etmelerini istediler. Onlar da geldiler ve her iki tekneyi balıkla doldurdular; tekneler neredeyse batıyordu.


Yacˈa ri apóstoles xa xquichˈob chi ri ixokiˈ riˈ xa chˈobon ma chˈobon ri xquibij apo, y rumariˈ ma xquinimaj ta ri xbix chique cuma ri ixokiˈ. 	 Ne var ki, bu sözler elçilere saçma geldi ve kadınlara inanmadılar.


Y ri winek ri niniman ri nukˈalajsaj ri Cˈajolaxel ri petenak chilaˈ chicaj, can nukˈalajsaj cˈa chi ri Dios can kitzij wi. 	 Onun tanıklığını kabul eden, Tanrının gerçek olduğuna mührünü basmıştır.


Can tikayaˈ cˈa ca ronojel ri mac y tikachajij kiˈ jabel. Tikabanaˈ cˈa achiˈel xquiben ri wech aj Israel. Riyeˈ riche (rixin) ri nimakˈij pascua, xquichajij quiˈ jabel riche (rixin) chi ma xquitij ta ri caxlan wey ri cˈo chˈom (levadura) riqˈui. Quecˈariˈ chukaˈ tikabanaˈ riyoj wacami, tikachajij kiˈ chuwech ri mac. Tikayaˈ ca rubanic ronojel ri etzelal y man chic quepe ta chˈoboj pa kajolon (kawiˈ) ri xa ma ye utz ta. Koj‑oc cˈa achiˈel ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui. Can ta kitzij ronojel ri nikaben y nikabij, y man ta riqˈui caˈiˈ kapalej. 	 Bunun için eski mayayla -kin ve kötülük mayasıyla- değil, içtenliğin ve dürüstlüğün mayasız ekmeğiyle bayram edelim.


Y ronojel ri koyoben chi nuyaˈ ri Dios chake, can xtuyaˈ na wi chake riche (rixin) chi ma xkojqˈuixbitej ta. Riyoj ketaman chi can yojrajoˈ wi ri Dios ruma ruyaˈon chic ri Lokˈolaj Espíritu pa tak kánima. 	 Umut düş kırıklığına uğratmaz. Çünkü bize verilen Kutsal Ruh aracılığıyla Tanrının sevgisi yüreklerimize dökülmüştür.


Ronojel reˈ ntzˈibaj chiwe, pero ma ruma ta chi ma iwetaman ta ri kitzij, ma que ta riˈ, xa ruma chi iwetaman ri kitzij y chukaˈ iwetaman chi majun tzˈucun tak tzij petenak ta riqˈui ri kitzij. 	 Gerçeği bilmediğiniz için değil, gerçeği ve hiçbir yalanın gerçekle ilgisi olmadığını bildiğiniz için size yazıyorum.


Yacˈa riyin nbij chi xabachique cˈa achi ri nutzuˈ jun ixok y can nurayij ruwech; ri nibano queriˈ, pa ránima xa can xmacun yan cˈa riqˈui ri jun ixok riˈ. 	 Ama ben size diyorum ki, bir kadına şehvetle bakan her adam, yüreğinde o kadınla zina etmiş olur.


Achiˈel ri rukˈalajsan ca ri Dios chrij Riyaˈ tek xubij chare: Yit cˈa riyit ri Sacerdote ri majun bey xcajalatej ta, can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec ri xcˈojeˈ ojer ca. 	 Çünkü, ‹‹Melkisedek düzeni uyarınca Sen sonsuza dek kâhinsin››


Ri netzelan cˈa wuche (wixin) y ma nucˈul ta ri nuchˈabel pa ránima, pa ruqˈuisbel kˈij can xtikˈat na cˈa tzij pa ruwiˈ. Ri xtikˈato tzij pa ruwiˈ can ya ri chˈabel ri xenkˈalajsaj. 	 Beni reddeden ve sözlerimi kabul etmeyen kişiyi yargılayacak biri var. O kişiyi son günde yargılayacak olan, söylediğim sözdür.


Y tek ri Pablo y ri Bernabé ye kˈaxnek chic el ri pa Perge, xebe cˈa pa jun chic tinamit ri Antioquía chukaˈ rubiˈ. Y ri tinamit riˈ pa rucuenta ri Pisidia cˈo wi. Y chupan cˈa ri uxlanibel kˈij, riyeˈ xebe cˈa pa jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y xebetzˈuyeˈ cˈa. 	 Onlar Pergeden yollarına devam ederek Pisidya sınırındaki Antakyaya geçtiler. Şabat Günü havraya girip oturdular.


Nicajoˈ yequitoˈ. Y utz chi niquiben queriˈ, ruma cˈo modo nikabij chi cˈo jun quicˈas quiqˈui ri israelitas. Ruma ye ri israelitas ri xetzijon ri ruchˈabel ri Dios chique, y rumariˈ utz chi riyeˈ yequitoˈ jubaˈ ri israelitas chukaˈ. 	 Evet, uygun gördüler. Gerçekte onlara yardım borçlular. Uluslar, onların ruhsal bereketlerine ortak olduklarına göre, maddesel bereketlerle onlara hizmet etmeye borçlular.


Y ruma niquixibij quiˈ chi ri barco nberupaxij riˈ chiquiwech abej, rumariˈ xquirokij ka pa yaˈ cajiˈ anclas, riche (rixin) chi ri barco ma nibiyin ta chic. Ri cajiˈ anclas riˈ pa rachek cˈa ka ri barco yecˈo wi. Riyeˈ can nicajoˈ cˈa chi chanin ta niseker pe, pero ma jubaˈ cˈa niseker ta pe. 	 Kayalıklara bindirmekten korkarak kıçtan dört demir attılar ve günün tez doğması için dua ettiler.


Y ri Ananías, ri achi ri xcˈayin ri ulef, can xaxu (xaxe wi) cˈa xracˈaxaj ri chˈabel ri xerubij ri Pedro, xcom ka. Y quinojel cˈa ri xeˈacˈaxan ri xbanatej, xpe cˈa jun nimalaj xibinriˈil chique. 	 Hananya bu sözleri işitince yere yıkılıp can verdi. Olanları duyan herkesi büyük bir korku sardı.


Ruma yin cˈa riyin ri Sakil ri xipe chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi achique cˈa ri xtiniman wuche (wixin), ma xticˈojeˈ ta ca chupan jun kˈekumlaj cˈaslen. 	 Bana iman eden hiç kimse karanlıkta kalmasın diye, dünyaya ışık olarak geldim.


Y rumariˈ tek riyin oxiˈ yan mul ncˈutun utzil chare ri Ajaf Jesucristo chi trelesaj el ri kˈaxon ri nibano chuwe chi ntij pokonal. 	 Bundan kurtulmak için Rabbe üç kez yalvardım.


Y tek ri ye ruˈapóstoles ri Jesús xetzolin pe chubanic ri rusamaj ri Dios, xquitzijolaˈ cˈa chare ri Jesús ri xequibanalaˈ. Y ri Jesús xerucˈuaj cˈa el ri ruˈapóstoles, y xebe pa jun desierto, jun lugar ri cˈo pa rucuenta ri tinamit Betsaida. 	 Elçiler geri dönünce, yaptıkları her şeyi İsaya anlattılar. Sonra İsa yalnızca onları yanına alıp Beytsayda denilen bir kente çekildi.


Queriˈ xubij ri Isaías. ¿Achique cˈa nikabij chrij reˈ? Ri ma ye israelitas ta astapeˈ ma quitijon ta quikˈij riche (rixin) chi yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac, xa yeriˈ ri xquetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac ruma quicukuban quicˈuˈx riqˈui. 	 Öyleyse ne diyelim? Aklanma peşinde olmayan uluslar aklanmaya, imandan gelen aklanmaya kavuştular.


Can rucˈamon wi chi quereˈ nchˈob chiwij, ruma can ibanon utzil chuwe waweˈ pa cárcel, yin itoˈon chutzijoxic chique ri winek chi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic can kitzij wi y can riqˈui ri Dios petenak wi. Y can junan cˈa kacˈulun ri rutzil ri Dios iwuqˈui, y rumariˈ can yixcˈo wi pa wánima. 	 Hepiniz için böyle düşünmekte haklıyım. Her an yüreğimdesiniz. İster zincire vurulmuş, ister Müjdeyi savunup doğrulamakta olayım, hepiniz benimle birlikte Tanrının lütfuna ortaksınız.


Y ketaman chukaˈ chi yecˈo winek ri yebin chi yecˈo nicˈaj chic dios. Yecˈo dios waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y yecˈo dios chilaˈ chicaj, yechaˈ. Can ye qˈuiy ri nibix dios y ajaf chique. 	 Yerde ya da gökte ilah diye adlandırılanlar varsa da -nitekim pekçok ‹‹ilah››, pekçok ‹‹rab›› vardır- bizim için tek bir Tanrı Baba vardır. O her şeyin kaynağıdır, bizler Onun için yaşıyoruz. Tek bir Rab var, O da İsa Mesihtir. Her şey Onun aracılığıyla yaratıldı, biz de Onun aracılığıyla yaşıyoruz.


Riqˈui jubaˈ cˈo jun ri xtibin chuwe: Riyit Santiago, nabij chi ma xu (xe) ta wi nicˈatzin chi nanimaj ri Dios, xa can rajawaxic chi nabanalaˈ chukaˈ ri utzil. Yacˈa riyin, xtichaˈ ri jun, riqˈui ri nuniman chic ri Dios, majun chic nicˈatzin chi nben. Yacˈa riyin ri Santiago nbij cˈa chare ri jun ri nibin queriˈ; riyin, riqˈui ri utzil ri nben, yicowin ncˈut chawech chi kitzij nuniman ri Dios. Y riyit ¿achique cˈa rubanic naben chi nacˈut chinuwech chi animan chic ri Dios, wi xa majun utzil naben ta? 	 Ama biri şöyle diyebilir: ‹‹Senin imanın var, benimse eylemlerim.›› Eylemlerin olmadan sen bana imanını göster, ben de sana imanımı eylemlerimle göstereyim.


Y ruma cˈa ri ma nuyaˈ ta ca rubanic ri rumac ri nuben quiqˈui ri achiˈaˈ, rumacˈariˈ xtinben cˈa chare chi nika pa chˈat ruma jun yabil. Y chukaˈ ri janipeˈ ri ye kajnek pa mac riqˈui, can xtiquikˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal. Y can queriˈ xtinben chique wi ma niquiyaˈ ta ca rubanic ri mac y wi ma nitzolin ta pe quicˈuˈx wuqˈui. 	 Bak, onu yatağa düşüreceğim; onun yaptıklarından tövbe etmezlerse, onunla zina edenleri de büyük sıkıntıların içine atacağım.


Y tibanaˈ utzil tibij chare ri kachˈalal Arquipo chi can tubanaˈ ri samaj ri yatajnek chare ruma ri Ajaf. 	 Arhippusa, ‹‹Rab yolunda üstlendiğin görevi tamamlamaya dikkat et!›› deyin.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Wacami can nbij wi cˈa chi can kitzij wi chi cˈayef (cuesta) chi jun beyon ntoc pa rajawaren ri caj. 	 İsa öğrencilerine, ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim›› dedi, ‹‹Zengin kişi Göklerin Egemenliğine zor girecek.


Y riyin chukaˈ nbij cˈa chawe chi riyit Pedro chic cˈa abiˈ, y pa ruwiˈ re abej reˈ xtinpabaˈ wi ri nuˈiglesia, y man cˈa xtichˈacatej ta ruma ruchukˈaˈ ri camic. 	 Ben de sana şunu söyleyeyim, sen Petrussun ve ben kilisemi bu kayanın üzerine kuracağım. Ölüler diyarının kapıları ona karşı direnemeyecek.


Y majun ri rukumun chic ruyaˈal uva ri cˈo yan chic kˈij yacon, y cˈa ta riˈ nrajoˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva. Ma que ta riˈ. Ruma xa xtubij: Ri ruyaˈal uva ri cˈo yan chic kˈij yacon yariˈ ri más utz. 	 Üstelik hiç kimse eski şarabı içtikten sonra yenisini istemez. ‹Eskisi güzel› der.››


¡Xa can juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma tek riyix niyaˈ ri idiezmo, can niyaˈ wi ri kˈayis ri jubul ruxlaˈ, ri menta rubiˈ, ri anís y ri comino. Pero xa iyaˈon ca rubanic ri ruchojmilal ri cˈaslen ri nubij chupan ri ley ri más rajawaxic chi niben, chi ticˈojeˈ joyowanic iwuqˈui y kitzij tucukeˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios. Ya ta cˈa riˈ ri rajawaxic chi niben y rajawaxic chukaˈ chi ma niyaˈ ta ca ruyaˈic ri idiezmo. 	 ‹‹Vay halinize ey din bilginleri ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Siz nanenin, dereotunun ve kimyonun ondalığını verirsiniz de, Kutsal Yasanın daha önemli konularını -adaleti, merhameti, sadakati- ihmal edersiniz. Ondalık vermeyi ihmal etmeden asıl bunları yerine getirmeniz gerekirdi.


Ri can sibilaj cˈa nupokonaj ri rucˈaslen re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ma xtril ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, xtril ri rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Canını esirgemek isteyen onu yitirecek. Canını yitiren ise onu yaşatacaktır.


Y rumariˈ ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios, xa can achique chic na chi winek yixquitzˈet, ruma riyix ma nibanalaˈ ta chic ri itzel ri cˈa niquibanalaˈ na riyeˈ. Y rumariˈ tek ri winek riˈ itzel yechˈo chiwij. 	 İnanmayanlar, kendinizi onlarla birlikte aynı sefahat seline atmamanızı yadırgıyor, size sövüyorlar.


Can xu (xe) wi xquicˈaxaj ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos ri chˈabel ri xubij ri Jesús, ri achiˈaˈ riˈ can yacˈariˈ xquichop niquichˈob ka: ¿Achique cˈa chi achi reˈ? ¿Y achique ruma tek nuben chi can ya Riyaˈ ri Dios? ¿Ruma achique ta chic jun ri nicuyu mac? Majun chic jun. Xaxu (xaxe) wi ri Dios ri nicuyu mac, yechaˈ cˈa pa tak cánima. 	 Din bilginleriyle Ferisiler, ‹‹Tanrıya küfreden bu adam kim? Tanrıdan başka kim günahları bağışlayabilir?›› diye düşünmeye başladılar.


Riche (rixin) chi queriˈ can nibanatej cˈa ri rubin ca ri profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri rusamajel ri Dios can quecˈareˈ ri rutzˈiban ca chrij ri Jesús: Riyin tek xquichˈo xquencusaj cˈa cˈambel tak tzij. Qˈuiy cˈa ri can ye ewatel pe pa rutiquiribel re ruwachˈulef, xquenkˈalajsaj cˈa. 	 Bu, peygamber aracılığıyla bildirilen şu söz yerine gelsin diye oldu: ‹‹Ağzımı benzetmeler anlatarak açacağım, Dünyanın kuruluşundan beri Gizli kalmış sırları dile getireceğim.››


Ruma astapeˈ ma yincˈo ta apo iwuqˈui, chi can ta yin paˈel apo pan inicˈajal, ri wánima riyin can cˈo wi iwuqˈui. Sibilaj yiquicot ruma ntzˈet chi can riqˈui ruchojmilal yix benak y can cof yixcˈo chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo. 	 Çünkü her ne kadar bedence aranızda değilsem de, ruhça sizinle birlikteyim. Düzenliliğinizi, Mesihe imanınızın sağlamlığını görüp seviniyorum.


Y chukaˈ riyix iwetaman chi tek cˈa ma jane kojapon ri chilaˈ iwuqˈui, riyoj xa can xkatij yan cˈa pokon y qˈuiy yan ri xban chake ri pa tinamit Filipos, pero ri xkacˈulwachij chiriˈ, ma xuben ta chake chi xkaxibij ta kiˈ riche (rixin) chi xojapon chilaˈ iwuqˈui riyix chutzijoxic ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. Y astapeˈ chukaˈ can sibilaj xojetzelex ri pan itinamit riyix, pero ri Dios can xuben cˈa chake chi ma xkaxibij ta kiˈ. 	 Bildiğiniz gibi, daha önce Filipide eziyet görmüş, aşağılanmıştık. Ama şiddetli karşı koymalara rağmen, tanrısal Müjdeyi size duyurmak için Tanrımızdan cesaret aldık.


Cˈa ta cˈa re jun ixok reˈ, ri can riy rumam ca ri Abraham. Y re ixok reˈ cˈo chic wakxaklajuj junaˈ kasan chi yabil ruma ri Satanás. ¿La ma rucˈamon ta cami chi nicˈachojsex chupan jun uxlanibel kˈij? 	 Buna göre, Şeytanın on sekiz yıldır bağlı tuttuğu, İbrahimin bir kızı olan bu kadının da Şabat Günü bu bağdan çözülmesi gerekmez miydi?››


Y tek ri Pablo xracˈaxaj riˈ, xusiqˈuij (xroyoj) cˈa ri capitán, y xubij chare: Tacˈuaj jubaˈ re ti cˈajol reˈ cˈa chuwech ri achi achiˈel jun coronel, ruma cˈo jun nrajoˈ nubij chare, xchaˈ chare. 	 Yüzbaşılardan birini yanına çağıran Pavlus, ‹‹Bu genci komutana götür, kendisine ileteceği bir haber var›› dedi.


Y tek xetaneˈ chare ri oración, ri acuchi (achique) quimolon wi quiˈ sibilaj xsilon. Y yacˈariˈ tek ri cánima xnoj riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, y rumariˈ majun cˈa xibinriˈil chiquiwech riche (rixin) chi niquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios. 	 Duaları bitince toplandıkları yer sarsıldı. Hepsi Kutsal Ruhla doldular ve Tanrının sözünü cesaretle duyurmaya devam ettiler.


Y ruma ri Festo nrajoˈ chi utz nitzˈet cuma ri israelitas, xucˈutuj cˈa chare ri Pablo: ¿Nawajoˈ cˈa chi cˈa pa Jerusalem yojbe wi chuchojmirisaxic ri chˈaˈoj ri ntajin chawij? xchaˈ ri Festo. 	 Yahudilerin gönlünü kazanmak isteyen Festus, Pavlusa şöyle karşılık verdi: ‹‹Yeruşalime gidip orada benim önümde bu konularda yargılanmak ister misin?››


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Y wi ruma ri etzelal ri yekabanalaˈ rumariˈ tek nikˈalajin chi ri Dios can choj wi, ¿achique cˈa nikabij tek nuyaˈ rucˈayewal pa kawiˈ? ¿La ma choj ta cami ri Dios y rumariˈ tek nuyaˈ rucˈayewal pa kawiˈ? (Ya cˈa re xinbij ka chiwe, reˈ xa achiˈel niquichˈob ri winek.) 	 Ama bizim haksızlığımız Tanrının adil olduğunu ortaya çıkarıyorsa, ne diyelim? İnsanların diliyle konuşuyorum: Gazapla cezalandıran Tanrı haksız mı?


Y wi cˈo jun kachˈalal ri ma nrajoˈ ta nunimaj ri kitzij ri nbij riyin, man cˈa tinimex ta chukaˈ riyaˈ. 	 Bunları önemsemeyenin kendisi de önemsenmesin.