Can yekakasaj wi cˈa tijonic ri xa quiche (quixin) winek y can yekakasaj chukaˈ ronojel ruwech naˈoj ri yebeyacatej pe pa quijolon ri winek ri ma nuyaˈ ta kˈij chi netamex ruwech ri Dios. Y ronojel ri chˈobonic ri xa quiche (quixin) winek can yekakasaj wi y nbekayaˈ chuxeˈ rukˈaˈ raken ri Cristo riche (rixin) chi niquinimaj y niquiben ri nrajoˈ Riyaˈ. 	 Safsataları, Tanrı bilgisine karşı diklenen her engeli yıkıyor, her düşünceyi tutsak edip Mesihe bağımlı kılıyoruz.


Can majun cˈa winek ri tzˈeteyon ta riche (rixin) ri Dios, xa can xu (xe) wi ri Rucˈajol ri tzˈeteyon riche (rixin). Ri Dios xaxu (xaxe wi) jun Rucˈajol cˈo y sibilaj nrajoˈ. Y yariˈ ri xokˈalajsan ka ri Dios chkawech re waweˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 Tanrıyı hiçbir zaman hiç kimse görmedi. Babanın bağrında bulunan ve Tanrı olan biricik Oğul Onu tanıttı.


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma nibanalaˈ ruchojmil ri panteón acuchi (achique) ye mukun wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyix can jabel wi niwik ri acuchi (achique) ye mukun wi ri chojmilaj tak ralcˈual ri Dios. 	 ‹‹Vay halinize ey din bilginleri ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Peygamberlerin mezarlarını yapar, doğru kişilerin anıtlarını donatırsınız.


Y ri Jesús xuchop cˈa rubixic jun cˈambel tzij chique ri winek, y xubij cˈa: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri xutic ruwech ri rulef riqˈui uva. Y cˈacˈariˈ xuyaˈ ca pa kajic chique caˈiˈ oxiˈ mozos. Y riyaˈ xbe el riche (rixin) qˈuiy tiempo. 	 İsa sözüne devam ederek halka şu benzetmeyi anlattı: ‹‹Adamın biri bağ dikti, bunu bağcılara kiralayıp uzun süre yolculuğa çıktı.


Can ruma cˈa Riyaˈ tek xtibekˈalajin pe ri etzelal ri cˈo pa tak cánima ri winek. Y ri Simeón xubij chukaˈ chare ri María: Ruma ri pokon ri xtiban chare ri Jesús, xtipe kˈaxon awuqˈui riyit. Xtanaˈ cˈa chi can achiˈel jun espada ri xtusoc ri awánima, xchaˈ ri Simeón. 	 Senin kalbine de adeta bir kılıç saplanacak. Bütün bunlar, birçoklarının yüreğindeki düşüncelerin açığa çıkması için olacak.››


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Ri nika chuwech ri Dios chi niben riyix, ya ri yininimaj riyin ri xitak pe ruma Riyaˈ. 	 İsa, ‹‹Tanrının işi Onun gönderdiği kişiye iman etmenizdir›› diye yanıt verdi.


Y tek ri Jesús xtzolin cˈa jucˈan chic chare ri ruchiˈ ri choy, ri winek yecˈo chiriˈ, riqˈui cˈa quicoten xquicˈul apo, ruma chi ri winek riˈ can ya cˈa Riyaˈ ri coyoben. 	 Karşı yakaya dönen İsayı halk karşıladı. Çünkü herkes Onu bekliyordu.


Ri ral ri Agar ma tzujun (sujun) ta pe ruma ri Dios. Xa xalex achiˈel yeˈalex xabachique acˈalaˈ. Y ri ral ri aj icˈ riˈ itzel xunaˈ chare ri Isaac. Y can queriˈ chukaˈ nicˈulwachitej wacami. Riyoj ri can yoj ralcˈual chic ri Dios ruma cˈo ri Lokˈolaj Espíritu kiqˈui, yojetzelex cuma ri winek ri majun ri Lokˈolaj Espíritu quiqˈui. 	 Olağan yoldan doğan, Kutsal Ruha göre doğana o zaman nasıl zulmettiyse, şimdi de öyle oluyor.


Y can wetaman cˈa chi ri rubin pe ri Nataˈ Dios chuwe, can nuyaˈ wi cˈa cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Rumariˈ re chˈabel re nonbij cˈa chiwe, can achiˈel ri rubin pe ri Nataˈ chuwe riyin, can queriˈ rubixic xonbanaˈ chiwe riyix. 	 O'nun buyruğunun sonsuz yaşam olduğunu biliyorum. Bunun için ne söylüyorsam, Baba'nın bana söylediği gibi söylüyorum.››


Y can xu (xe wi) xtinkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, can yacˈariˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, xquibetzˈuyeˈ cˈa pa rajquikˈaˈ ri Dios ri nicowin nuben ronojel, xchaˈ ri Jesús. 	 Ne var ki, bundan böyle İnsanoğlu, kudretli Tanrının sağında oturacaktır.››


Ri chiriˈ pa Pátara xbekilaˈ cˈa jun barco ri nibe cˈa pa Fenicia. Xoj‑oc cˈa el chupan, y xkachop cˈa el bey. 	 Fenikeye gidecek bir gemi bulduk, buna binip denize açıldık.


Ruma ri yatajnek chique ruma ri Lokˈolaj Espíritu chi niquikˈalajsaj ri nibix chique ruma ri Dios, rajawaxic chi quetaman nicoyobej quiˈ chiquijujunal riche (rixin) chi nichˈo ri jun chic. 	 Peygamberlerin ruhları peygamberlerin denetimi altındadır.


Y ri discípulos xebe na wi. Xebe ri pa tak aldeas riche (rixin) chi xbequitzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y xequicˈachojsaj chukaˈ yawaˈiˈ ronojel ri acuchi (achique) xekˈax wi. 	 Onlar da yola çıktılar, her yerde Müjdeyi yayarak ve hastaları iyileştirerek köy köy dolaştılar.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chic cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: ¿Achique nibij riyix chrij re xtinbij chiwe? Cˈo cˈa jun achi yecˈo caˈiˈ rucˈajol. Y ri tataˈaj riˈ xapon cˈa nabey riqˈui ri jun, y xubij chare: Wacami, jabanaˈ jubaˈ kasamaj, ri acuchi (achique) katicon wi ri uva, xchaˈ chare. 	 ‹‹Ama şuna ne dersiniz? Bir adamın iki oğlu vardı. Adam birincisine gidip, ‹Oğlum, git bugün bağda çalış› dedi.


Ruma can koyoben ri utzil ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios chi nuyaˈ chake chupan ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri nimalaj ka‑Dios y Kacolonel Jesucristo, ri can petenak riqˈui nimalaj rukˈij rucˈojlen. 	 Bu arada, mübarek umudumuzun gerçekleşmesini, ulu Tanrı ve Kurtarıcımız İsa Mesihin yücelik içinde gelmesini bekliyoruz.


Y ri mayordomo xuchˈob cˈa ka pa ránima: ¿Achique nben? Ruma chi re nupatrón nrelesaj nusamaj. Wi yibesamej pa juyuˈ, xa ma yicowin ta. Wi yinoc cˈutuy limosna pa tak bey, yiqˈuix. 	 ‹‹Kâhya kendi kendine, ‹Ne yapacağım ben?› dedi. ‹Efendim kâhyalığı elimden alıyor. Toprak kazmaya gücüm yetmez, dilenmekten utanırım.


Y wacami tiwacˈaxaj cˈa riyix ri yixbin: Wacami o chuaˈk yojbe pa jun chic tinamit y yojcˈojeˈ chiriˈ jun junaˈ, y yojlokˈon y yojcˈayin y nikachˈec karajil. 	 Dinleyin şimdi, ‹‹Bugün ya da yarın filan kente gideceğiz, orada bir yıl kalıp ticaret yapacak, para kazanacağız›› diyen sizler, yarın ne olacağını bilmiyorsunuz. Yaşamınız nedir ki? Kısa süre görünen, sonra yitip giden buğu gibisiniz.


Y ri winek niquicanolaˈ cˈa ri Jesús. Riyeˈ ye paˈel chupan ri rachoch ri Dios y niquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa nichˈob riyix? ¿Xtipe cami chupan re nimakˈij reˈ? yechaˈ cˈa ri winek riˈ. 	 Orada İsayı arayıp durdular. Tapınaktayken birbirlerine, ‹‹Ne dersiniz, bayrama hiç gelmeyecek mi?›› diye soruyorlardı.


Chanin cˈa xincˈuaj chiquiwech ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij chiquicojol ri israelitas, ruma xinwajoˈ xinwetamaj achique mac ri ye rubanalon y rumariˈ niquitzujuj (niquisujuj). 	 Kendisini neyle suçladıklarını bilmek istediğim için onu Yahudilerin Yüksek Kurulunun önüne çıkarttım.


Y yacˈa tek xtibanatej ronojel riˈ, tek ri kachˈacul xtijalatej, y tek ma xtikˈey ta chic, ma xtichuwir ta chic, y chukaˈ ma xticom ta chic, yacˈariˈ tek nibanatej ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Ri camic xchˈacatej. 	 Çürüyen ve ölümlü beden çürümezliği ve ölümsüzlüğü giyinince, ‹‹Ölüm yok edildi, zafer kazanıldı!›› diye yazılmış olan söz yerine gelecektir.


Y tibanaˈ orar kuma riyoj chukaˈ, chi ri Dios nujek ta puerta chkawech riche (rixin) chi nikatzijoj ri ma can ta kˈalajsan pe ojer ca, chi ruma ri Cristo tek yojcolotej. Y chutzijoxic cˈa riˈ tek yin yaˈon pa cárcel. 	 Aynı zamanda bizim için de dua edin ki Tanrı, sözünü yaymamız ve uğruna hapsedildiğim Mesih sırrını açıklamamız için bize bir kapı açsın.


Y ri Pablo y ri Bernabé xecˈojeˈ cˈa ka qˈuiy kˈij quiqˈui ri kachˈalal aj Antioquía, ri tinamit ri cˈo pa ruwachˈulef Siria. 	 Oradaki öğrencilerin yanında uzun bir süre kaldılar.


Yacˈariˈ tek jun cˈa chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij xucˈutuj cˈa chuwe: ¿Awetaman ye achique cˈa chi winek laˈ, la sek sek quitziak quicusan? ¿Y awetaman chukaˈ acuchi (achique) yepe wi? xchaˈ chuwe. 	 Bu sırada ihtiyarlardan biri bana sordu: ‹‹Beyaz kaftan giymiş olan bu kişiler kim, nereden geldiler?››


Chiˈijujunal tiyalaˈ rutzil iwech riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi can niwajoˈ iwiˈ. Y xticˈojeˈ ta cˈa uxlanibel cˈuˈx ri pa tak iwánima chiˈiwonojel riyix ri xa jun chic ibanon riqˈui ri Jesucristo. Amén. 	 Birbirinizi sevgiyle öperek selamlayın. Sizlere, Mesih'e ait olan herkese esenlik olsun.


Y re wacami xa ma qˈuiy ta chic chˈabel re xtinbij ca chiwe, ruma ri itzel winek ri chapayon re ruwachˈulef xa nukˈalajsaj yan pe riˈ. Pero astapeˈ can ya riyaˈ ri chapayon re ruwachˈulef, pero riyaˈ majun rukˈatbel tzij pa nuwiˈ riyin. 	 Artık sizinle uzun uzun konuşmayacağım. Çünkü bu dünyanın egemeni geliyor. Onun benim üzerimde hiçbir yetkisi yoktur.


Y yacˈa tek ri Jesús ruchapon el bey riche (rixin) chi nitzolin, yacˈariˈ tek xutzˈet ri Leví, ri rucˈajol ri jun achi Alfeo rubiˈ. Ri Leví tzˈuyul cˈa acuchi (achique) yetoj wi ca ri alcawal. Y xpe ri Jesús xubij cˈa chare: Quinatzekelbej. Y can yacˈariˈ tek riyaˈ xbeyacatej pe ri acuchi (achique) tzˈuyul wi y xutzekelbej el ri Jesús. 	 Yoldan geçerken, vergi toplama yerinde oturan Alfay oğlu Leviyi gördü. Ona, ‹‹Ardımdan gel›› dedi. Levi de kalkıp İsanın ardından gitti.


Y riyin can yacˈareˈ yincˈo apo chuchiˈ jay y can yisiqˈuin (yinoyon) apo. Achique cˈa ri xtacˈaxan pe wuche (wixin) y nujek pe ruchiˈ ri jay chinuwech, xquinoc cˈa apo riqˈui y xquiwaˈ riqˈui. Y chukaˈ riyaˈ xtiwaˈ wuqˈui riyin. 	 İşte kapıda durmuş, kapıyı çalıyorum. Biri sesimi işitir ve kapıyı açarsa, onun yanına gireceğim; ben onunla, o da benimle, birlikte yemek yiyeceğiz.


Y ri itzel tak espíritu can yacˈariˈ xeˈel el riqˈui ri achi, y xebeˈoc quiqˈui ri ak. Quinojel cˈa ri ak riˈ xquichop anin (anibel) chuwech jun juyuˈ xulan ruwech y choj xebeka cˈa pa choy. Y chiriˈ xejikˈ wi quinojel ri ak riˈ. 	 Adamdan çıkan cinler domuzların içine girdiler. Sürü dik yamaçtan aşağı koşuşarak göle atlayıp boğuldu.


Ri Jesús can pa ronojel wi cˈa nimaˈk tak tinamit y pa tak aldea xapon wi, y xerutijoj cˈa ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Y ya cˈa ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, chiriˈ napon wi riche (rixin) chi yerutijoj ri winek. Y chukaˈ can nutzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios. Yerucˈachojsaj chukaˈ yawaˈiˈ, y yerucol cˈa ri winek chuwech ronojel ruwech kˈaxomal. 	 İsa bütün kent ve köyleri dolaşarak havralarda öğretiyor, göksel egemenliğin Müjdesini duyuruyor, her hastalığı, her illeti iyileştiriyordu.


Y queriˈ chukaˈ ri winek pa jun jay, wi xa ma junan ta quiwech niquiben, xa xtiquitaluj el quiˈ. 	 Bir ev kendi içinde bölünmüşse, ayakta kalamaz.


Y yecˈo nicˈaj ri xa itzel niquinaˈ chuwe; riyeˈ niquitzijoj rubiˈ ri Cristo pero xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nicajoˈ yetzˈetetej chi riyeˈ más yecowin niquiben ri samaj riˈ. Pero yecˈo chukaˈ ri can riqˈui ronojel cánima niquiben ri samaj. 	 Gerçi kimi Mesihi kıskançlık ve rekabetle, kimiyse iyi niyetle duyuruyor.


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, yojcˈo chic cˈa chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij. Y riyix iwacˈaxan chic chi xtipe jun kˈolonel ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. Y wacami ye qˈuiy chic ri ye queriˈ. Y rumariˈ ketaman chic chi yojcˈo chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij. 	 Çocuklar, bu son saattir. Mesih Karşıtının geleceğini duydunuz. Nitekim şimdiden çok sayıda Mesih karşıtı türemiş bulunuyor. Son saat olduğunu bundan biliyoruz.


Y can kˈij kˈij cˈa yecˈo pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij y niquinimirisaj rubiˈ ri Dios. Amén. 	 Sürekli tapınakta bulunuyor, Tanrı'yı övüyorlardı.


Ri kachˈalal ri yatajnek cˈa chique chi niquikˈalajsaj ri nibix chique ruma ri Dios, quechˈo cˈa caˈiˈ o ye oxiˈ. Y ri nicˈaj chic tiquichˈoboˈ cˈa rij jabel achique ri ntajin rubixic, wi riqˈui ri Dios petenak wi o xa mani. 	 İki ya da üç peygamber konuşsun, öbürleri söylenenleri iyice düşünüp tartsın.


Y can yacˈariˈ tek ri Pedro xracˈaxaj chi cˈo jun ri nichˈo pe chare, y nubij cˈa: Pedro, cayacatej. Queˈacamisaj la chicop, y queˈatijaˈ, xucheˈex. 	 Bir ses ona, ‹‹Kalk Petrus, kes ve ye!›› dedi.


Rumariˈ riyin, astapeˈ can cˈo uchukˈaˈ yaˈon pa nukˈaˈ ruma ri Cristo, riche (rixin) chi nbij chawe ri achique rucˈamon chi naben, 	 Bu nedenle, gerekeni sana buyurmaya Mesihte büyük cesaretim olduğu halde, şimdi Mesih İsa uğruna tutuklu bulunan ben yaşlı Pavlus sana sevgiyle rica etmeyi yeğliyorum.


Y ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij chiriˈ pa tinamit Jerusalem, yecˈo cˈa achiˈaˈ ri xequitek el cˈa riqˈui ri Juan ri Bautista. Xequitek cˈa ye sacerdotes y achiˈaˈ ri ye levitas nibix chique, riche (rixin) chi xbequicˈaxaj chare ri Juan chi tubij wi ya riyaˈ ri Cristo. Y riyaˈ can xukˈalajsaj wi chiquiwech chi ma ya ta riyaˈ. 	 Yahudi yetkililer Yahyaya, ‹‹Sen kimsin?›› diye sormak üzere Yeruşalimden kâhinlerle Levilileri gönderdikleri zaman Yahyanın tanıklığı şöyle oldu -açıkça konuştu, inkâr etmedi- ‹‹Ben Mesih değilim›› diye açıkça konuştu.


Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Filólogo, ri Julia, ri Nereo y ri ranaˈ, ri Olimpas y ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo quiqˈui. 	 Filologusla Yulyaya, Nereusla kızkardeşine, Olimpasla yanlarındaki bütün kutsallara selam edin.


Y wi riyix queriˈ niben, xa jun mac yixtajin niben chique ri kachˈalal ri ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Dios y can nisoc ri cánima y yetzak. Wi queriˈ niben, can chrij cˈa ri Cristo yixyacatej wi y yixmacun. 	 Bu şekilde kardeşlere karşı günah işleyip onların zayıf vicdanlarını yaralayarak Mesihe karşı günah işlemiş olursunuz.


Awajowan cˈa ri chojmilal y awetzelan ri etzelal. Y rumariˈ riyin ri a‑Dios nyaˈon quicoten pan awánima. Más quicoten nyaˈon chawe riyit que chuwech ri quicoten ri nyaˈon chique ri nicˈaj chic. 	 Doğruluğu sevdin, kötülükten nefret ettin. Bunun için Tanrı, senin Tanrın, Seni sevinç yağıyla Arkadaşlarından daha çok meshetti.››


Yacˈa ri winek ri ma quiniman ta ri Cristo, ma pa nukˈaˈ ta riyin cˈo wi riche (rixin) chi nkˈet tzij pa quiwiˈ. Yecˈa ri kachˈalal ri yemacun ri nicˈatzin chi nikakˈet tzij pa quiwiˈ, ruma riyeˈ chkacojol yecˈo wi. 	 İnanlılar topluluğunun dışındakileri yargılamaya benim ne hakkım var? Sizin de yargılamanız gereken kişiler topluluğun içindekiler değil mi?


Y tek nitzijox ri camic ri xukˈaxaj ri Cristo chuwech ri cruz, can nikˈalajin wi chi cˈo ruchukˈaˈ. Queriˈ ri nikˈalajin chkawech riyoj ri yojcolotej. Yacˈa ri winek ri xa quichapon bey chi yeˈapon pa rucˈayewal, chiquiwech riyeˈ tek nitzijox chi ri Cristo xcom chuwech ri cruz, xa can majun nicˈatzin wi chique. 	 Çarmıhla ilgili bildiri mahva gidenler için saçmalık, biz kurtulmakta olanlar içinse Tanrı gücüdür.


Y ri Barrabás yaˈon pa cárcel ruma xyacatej chrij ri kˈatbel tzij chiriˈ pa tinamit, y rubanon chukaˈ camic. 	 Barabba, kentte çıkan bir ayaklanmaya katılmaktan ve adam öldürmekten hapse atılmıştı.


Y can que na wi riˈ xquiben ri discípulos, xquiben chique quinojel ri winek chi xetzˈuyeˈ. 	 Öğrenciler öyle yapıp herkesi yere oturttular.


Pero yecˈo chukaˈ nicˈaj chic aj Israel ri can cˈo chi yeˈoc pa rajawaren ri caj, ri xa ma xqueˈoc ta, xa xqueˈelesex ca y xquecˈak chupan ri kˈekuˈm, ruma xa can ma xquicukubaˈ ta quicˈuˈx wuqˈui riyin. Y chiriˈ cˈa xqueˈokˈ wi y xtiquikachˈachˈej quey. 	 Ama bu egemenliğin asıl mirasçıları dışarıdaki karanlığa atılacak. Orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacak.››


Y ri Jacob ri rutataˈ ri José, xapon rutzijol riqˈui chi ri chiriˈ pan Egipto cˈo trigo. Rumariˈ xerutek cˈa el chulokˈic trigo ri ye rucˈajol, ri ye katiˈt kamamaˈ riyoj. 	 Mısırda tahıl bulunduğunu duyan Yakup, atalarımızı oraya ilk yolculuklarına gönderdi.


Pero ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ fariseos: Astapeˈ chi xa yin cˈa riyin ri yikˈalajsan ka wiˈ, can kitzij wi cˈa ri nkˈalajsaj ka chuwij. Ruma riyin wetaman achique lugar yin petenak wi, y can chiriˈ cˈa chukaˈ xquitzolin wi. Yacˈa riyix ma iwetaman ta acuchi (achique) yipe wi, ni ma iwetaman ta cˈa chukaˈ acuchi (achique) xquibe wi. 	 İsa onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Kendim için tanıklık etsem bile tanıklığım geçerlidir. Çünkü nereden geldiğimi ve nereye gideceğimi biliyorum. Oysa siz nereden geldiğimi, nereye gideceğimi bilmiyorsunuz.


¿Achique nichˈob riyix riqˈui ri xinbij ka? ¿La can cˈo cami rejkalen jun dios ri xa banon cuma winek? y rumariˈ, ¿la can cˈo cami rejkalen ri tiˈij ri tzujun (sujun) chuwech? Majun. 	 Öyleyse ne demek istiyorum? Puta sunulan kurban etinin bir özelliği mi var? Ya da putun bir önemi mi var?


Yacˈariˈ tek ri winek ri niwajin quichˈabel ri chicaj, xquibij cˈa chukaˈ: Tinimirisaj cˈa rubiˈ ri Dios, ruma ri Babilonia ntajin nicˈat pa kˈakˈ, y ri rusibil can nijoteˈ cˈa chicaj riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 İkinci kez, ‹‹Haleluya! Onun dumanı sonsuzlara dek tütecek›› dediler.


Ri María Magdalena y ri jun chic ixok María chukaˈ rubiˈ, can ye tzˈuyul cˈa apo chuwech ri jul tek xmuk ri Jesús. 	 Mecdelli Meryem ile öteki Meryem ise orada, mezarın karşısında oturuyorlardı.


Ruma ri ti jubaˈ tijoj pokonal ri nikakˈaxaj xa can ma niyaloj ta cˈa chukaˈ, xa kˈaxel, y siempre más jabel cˈa nuben chake. Ruma can nuben cˈa chake chi nicˈojeˈ kakˈij kacˈojlen. Y ri kakˈij kacˈojlen ri xticˈojeˈ xa can más wi nim y riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Çünkü geçici, hafif sıkıntılarımız bize, ağırlıkta hiçbir şeyle karşılaştırılamayacak kadar büyük, sonsuz bir yücelik kazandırmaktadır.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Xaxu (xaxe wi) cˈa ri Ajaf Dios tayaˈ rukˈij, y xaxu (xaxe wi) chukaˈ Riyaˈ ri rucˈamon chi nanimaj ri nubij, xchaˈ ri Jesús chare. 	 İsa ona şöyle karşılık verdi: ‹‹Çekil git, Şeytan! ‹Tanrın Rabbe tapacak, yalnız Ona kulluk edeceksin› diye yazılmıştır.››


Y riyin ri Juan xintzˈet cˈa chi cˈo chic cˈa jun itzel chicop ri xbeˈel pe ri pan ulef. Y ri jun chic chicop riˈ cˈo caˈiˈ rucˈaˈ achiˈel rucˈaˈ jun nimalaj carneˈl. Yacˈa ri ruchˈabel can achiˈel ri ruchˈabel jun dragón. 	 Bundan sonra başka bir canavar gördüm. Yerden çıkan bu canavarın kuzu gibi iki boynuzu vardı, ama ejderha gibi ses çıkarıyordu.


Man cˈa quixkˈaber ta, ruma ri kˈabaric xa ruyon itzel nucˈom pe chiwe. Pa ruqˈuexel chi que ta riˈ, xa tiyaˈ kˈij chare ri Lokˈolaj Espíritu chi nunojsaj ri iwánima. 	 Şarapla sarhoş olmayın, bu sizi sefahate götürür. Bunun yerine Ruhla dolun:


Ruma ri ka‑Dios can achiˈel jun kˈakˈ ri yeruqˈuis ronojel ri ma ye utz ta. 	 Çünkü Tanrımız yakıp yok eden bir ateştir.


Y ri rajaf ri ulef riˈ xutek cˈa jun rumozo quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef, tek can rukˈijul chic riche (rixin) chi niquiyaˈ ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef. Yacˈa tek xapon ri mozo quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef, ri kajoy tak ulef riˈ xquichop cˈa ri mozo y xquichˈey, y majun cˈa uva xquiyaˈ el chare. 	 Mevsimi gelince, bağın ürününden payına düşeni vermeleri için bağcılara bir köle yolladı. Ama bağcılar köleyi dövüp eli boş gönderdiler.


Y xbix cˈa jun kˈij tek xtichojmirisex riˈ. Y tek xapon ri kˈij, ri rey Herodes can xerucusaj cˈa el ri tziek ri can yerucusaj wi jun rey. Xbetzˈuyeˈ pe ri pa ruchˈacat chiriˈ pa kˈatbel tzij, y xbechˈo cˈa pe chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. 	 Belirlenen günde krallık giysilerini giyen Hirodes tahtına oturarak halka bir konuşma yaptı.


Y ya cˈa hora riˈ tek ri Jesús xurek ruchiˈ y xubij: Elí, Elí, ¿lama sabactani? xchaˈ. Y ri chˈabel riˈ ntel chi tzij: Nataˈ Dios, Nataˈ Dios, ¿achique cˈa ruma tek xinamalij ca? 	 Saat üçe doğru İsa yüksek sesle, ‹‹Eli, Eli, lema şevaktani?›› yani, ‹‹Tanrım, Tanrım, beni neden terk ettin?›› diye bağırdı.


Ruma riqˈui ri ruchˈabel ri Dios y ri oración, ri Dios can nuben utz chare ronojel ri nitij. 	 Çünkü her şey Tanrının sözüyle ve duayla kutsal kılınır.


Y ri José ya cˈa riˈ ri nuchˈob pa ránima. Y pa rachicˈ xucˈut cˈa riˈ jun ángel riche (rixin) ri Ajaf chuwech, y xbix chare ruma ri ángel riˈ: Riyit José, ri yit jun chique ri ye ralcˈual ca ri rey David, man cˈa taxibij ta awiˈ chi yacˈuleˈ riqˈui ri María ri acˈutun chic riche (rixin) chi ntoc awixjayil. Wacami petenak chic alanic chrij ruma ya ri Lokˈolaj Espíritu xka pa ruwiˈ. 	 Ama böyle düşünmesi üzerine Rabbin bir meleği rüyada ona görünerek şöyle dedi: ‹‹Davut oğlu Yusuf, Meryemi kendine eş olarak almaktan korkma. Çünkü onun rahminde oluşan, Kutsal Ruhtandır.


Y rumacˈariˈ ri Pilato xutek ruchˈayic ri Jesús. 	 O zaman Pilatus İsayı tutup kamçılattı.


Y ronojel ri kˈaxon ri cˈo pa tak iwánima, tiyaˈ pa rukˈaˈ ri Dios, ruma Riyaˈ can yixruchajij wi. 	 Bütün kaygılarınızı Ona yükleyin, çünkü O sizi kayırır.


Ri Dios xojruchaˈ y ya Riyaˈ ri xbano chake chi majun chic kamac yojrutzˈet. Y wi queriˈ chic rubanon chake, ¿la cˈo ta cami jun ri yojtzujun (yojsujun) chuwech Riyaˈ chi riyoj ma utz ta ri kacˈaslen? Majun. 	 Tanrının seçtiklerini kim suçlayacak? Onları aklayan Tanrıdır.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj cˈa: ¿Ri Juan xtak pe ruma ri Dios riche (rixin) chi xeruben bautizar ri winek? ¿O xa ye ri winek xebin chare chi xuben queriˈ? xchaˈ ri Jesús. Y ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij xquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa xtikabij chare wacami? xechaˈ ka. Ruma wi nikabij chi ri Juan ya ri Dios ri takayon pe, ri Jesús xa xtubij cˈa chake chi achique cˈa ruma tek ma xinimaj ta ri xubij. 	 Yahyanın vaftiz etme yetkisi nereden geldi, Tanrıdan mı, insanlardan mı?›› Bunu aralarında şöyle tartışmaya başladılar: ‹‹ ‹Tanrıdan› dersek, bize, ‹Öyleyse ona niçin inanmadınız?› diyecek.


Y tek ri Jesús ye rachibilan ri ye oxiˈ rudiscípulos xapon quiqˈui ri nicˈaj chic discípulos, Riyaˈ xutzˈet cˈa chi sibilaj ye qˈuiy winek ri quimolon quiˈ chiquij, y chukaˈ caˈiˈ oxiˈ aj tzˈibaˈ ri quichapon quiˈ riqˈui chˈabel quiqˈui ri discípulos. 	 Öteki öğrencilerin yanına döndüklerinde, onların çevresinde büyük bir kalabalığın toplandığını, birtakım din bilginlerinin onlarla tartıştığını gördüler.


Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Zabulón. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri José, y ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Benjamín. Y yecˈa quinojel riˈ ri xyaˈox (xyaˈ) quetal chi nicˈaj tak quiwech. 	 Zevulun oymağından 12 000, Yusuf oymağından 12 000, Benyamin oymağından 12 000 kişi mühürlenmişti.


Ri nisamej cˈa pa juyuˈ, ma tibe ta chic chrachoch chucˈamaric ri ruchaqueta. Xa choj chukaˈ queriˈ tanmej el. 	 Tarlada olan, abasını almak için geri dönmesin.


Y chukaˈ yatoka chinucˈuˈx chi can kitzij acukuban acˈuˈx riqˈui ri Dios, achiˈel ri xquiben ri awatiˈt Loida y ri ateˈ Eunice. Riyeˈ ri nabey ri xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Y riyin wetaman chi riyit chukaˈ can kitzij chi acukuban acˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Sendeki içten imanı anımsıyorum. Önce büyükannen Loisin ve annen Evnikinin sahip olduğu imana şimdi senin de sahip olduğuna eminim.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa chique: Wacami tipajaˈ el jubaˈ y ticˈuaj chare ri achi ri nisamej chrij re cˈulanen reˈ, riche (rixin) chi tunaˈ. Y ri yeniman yeˈilin chiriˈ can xquiben wi ri xubij ri Jesús chique. 	 Sonra hizmet edenlere, ‹‹Şimdi biraz alıp şölen başkanına götürün›› dedi. Onlar da götürdüler.


Pa ruqˈuisbel nbij cˈa chiwe chiˈiwonojel chi can junan iwech tibanaˈ. Wi cˈo jun chiwe ri cˈo nucˈulwachij, can tinaˈ cˈa chukaˈ riyix ri kˈaxon ri nunaˈ riyaˈ pa ránima. Tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachˈalal iwiˈ. Tijoyowalaˈ iwech. Utz inaˈoj tibanaˈ quiqˈui quinojel. 	 Sonuç olarak hepiniz aynı düşüncede birleşin. Başkalarının duygularını paylaşın. Birbirinizi kardeşçe sevin. Şefkatli, alçakgönüllü olun.


Y ri Ajaf xubij cˈa chukaˈ chare ri Moisés: Tawelesaj la axajab chawaken, ruma ri acuchi (achique) yit paˈel wi, can jun lokˈolaj lugar. 	 ‹‹Sonra Rab, ‹Çarıklarını çıkar! Çünkü bastığın yer kutsal topraktır› dedi.


wi kas kitzij chi xiwacˈaxaj ri ruchˈabel Riyaˈ, y wi kas kitzij chi xixtijox riqˈui ri kitzij ri cˈo riqˈui ri Cristo. 	 Kuşkusuz İsanın sesini duydunuz, Ondaki gerçeğe uygun olarak Onun yolunda eğitildiniz.


Y ri pa tinamit riˈ xberilaˈ jun achi Eneas rubiˈ, y cˈo yan cˈa wakxakiˈ junaˈ kajnek pa chˈat. Ri achi cˈa riˈ siquirnek. 	 Orada Eneas adında birine rastladı. Eneas felçliydi. Sekiz yıldan beri yatalaktı.


Y tek can ye sibilaj qˈuiy cˈa ri winek ri yetajin niquimol apo quiˈ chrij ri Jesús, xpe Riyaˈ xubij cˈa chique ri winek riˈ: Ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ sibilaj ye itzel y ma niquinimaj ta ri nbij chique. Rumariˈ tek nicajoˈ chi riyin nben jun milagro chiquiwech riche (rixin) chi yinquinimaj. Pero ma ya ta cˈa ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej. Xa can xu (xe) wi cˈa ri xbanatej riqˈui ri profeta Jonás, ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xaxu (xaxe wi) cˈa riˈ ri retal ri xtibanatej. 	 Çevredeki kalabalık büyürken İsa konuşmaya başladı. ‹‹Şimdiki kuşak kötü bir kuşaktır›› dedi. ‹‹Doğaüstü bir belirti istiyor, ama ona Yunusun belirtisinden başka bir belirti gösterilmeyecek.


Sibilaj cˈa xcajoˈ chi xquetamaj ta más chrij ri xubij ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Cristo chique. Ruma ri Lokˈolaj Espíritu riˈ, ri cˈo pa tak cánima, xubij yan cˈa chique chi ri Cristo can xtutij wi pokon y tek rukˈaxan chic ri tijoj pokonal, xticˈojeˈ rukˈij rucˈojlen. Xa yacˈa ri ma xkˈalajin ta achique tiempo y achique winek riˈ, y riyeˈ yariˈ ri sibilaj xcajoˈ chi xquetamaj ta. 	 İçlerinde olan Mesih Ruhu, Mesihin çekeceği acılara ve bu acıların ardından gelecek yüceliklere tanıklık ettiğinde, Ruhun hangi zamanı ya da nasıl bir dönemi belirttiğini araştırdılar.


Y ri Jesús xoc cˈa apo ri pa tinamit Jerusalem y xbekˈax cˈa pe pa rachoch ri Dios y xerutzuˈ ca ri yecˈo chiriˈ. Y tek ntoc cˈa pe ri akˈaˈ, Riyaˈ ye rachibilan ri ye cablajuj rudiscípulos xbe ri pa tinamit Betania. 	 İsa Yeruşalime varınca tapınağa gitti, her tarafı gözden geçirdi. Sonra vakit ilerlemiş olduğundan Onikilerle birlikte Beytanyaya döndü.


Y ri apóstoles y ri nicˈaj chic kachˈalal ri yecˈo pa Judea, xquicˈaxaj cˈa chi yecˈo winek ri ma ye israelitas ta ri xeniman ri ruchˈabel ri Dios. 	 Elçilerle bütün Yahudiyedeki kardeşler, öteki ulusların da Tanrının sözünü kabul ettiklerini duydular.


Y ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley xubij chare ri Jesús: Ri ley nubij chi tawajoˈ ri Dios ri Awajaf. Tawajoˈ riqˈui ronojel awánima. Tawajoˈ chupan ronojel ri acˈaslen, riqˈui ronojel awuchukˈaˈ, y riqˈui chukaˈ ri anojibal. Y can achiˈel nawajoˈ ka awiˈ riyit, can queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. 	 Adam şöyle karşılık verdi: ‹‹Tanrın Rabbi bütün yüreğinle, bütün canınla, bütün gücünle ve bütün aklınla seveceksin. Komşunu da kendin gibi seveceksin.››


Y xutzˈibaj cˈa el jun wuj riche (rixin) chi nbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij, y chupan ri wuj riˈ rubin cˈa el: 	 Sonra şöyle bir mektup yazdı: ‹‹Klavdius Lisiastan, Sayın Vali Felikse selam.


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios, chi tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ. Y yareˈ ri nabey pixaˈ ri nubij chi cˈo utz ri xtikacˈul, wi nikaben ri nubij. 	 ‹‹İyilik bulmak, yeryüzünde uzun ömürlü olmak için annene babana saygı göstereceksin.›› Vaat içeren ilk buyruk budur.


xequicˈuaj apo ruxak tak cheˈ ri nibix palma chare, xebe chucˈulic y riqˈui cˈa quichukˈaˈ niquibij: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Yareˈ ri Rey riche (rixin) re katinamit Israel, y can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios, y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! yechaˈ. 	 Hurma dalları alarak Onu karşılamaya çıktılar. ‹‹Hozana! Rabbin adıyla gelene, İsrailin Kralına övgüler olsun!›› diye bağırıyorlardı.


Riyix xa can cˈa ya na ri iraybel ri niben. Can itzel ninaˈ chare jun chic kachˈalal ri utz cˈo. Cˈo oyowal chicojol. Ijachon iwiˈ. ¿La ma nikˈalajin ta cami riqˈui ri yeˈibanalaˈ chi xa ya ri iraybel ri ucˈuayon iwuche (iwixin)? Ri icˈaslen xa can junan cˈa riqˈui ri quicˈaslen ri winek ri majun ri Lokˈolaj Espíritu quiqˈui. 	 Çünkü hâlâ benliğe uyuyorsunuz. Aranızda kıskançlık ve çekişme olması, benliğe uyduğunuzu, öbür insanlar gibi yaşadığınızı göstermiyor mu?


Yacˈa ri Cristo xaxu (xaxe wi) jun bey xuyaˈ riˈ pa camic, y riˈ nicˈatzin chi ronojel tiempo riche (rixin) chi nicuyutej quimac ri winek. Y tek xcˈastej el, xbetzˈuyeˈ pa rajquikˈaˈ ri Dios chilaˈ chicaj. 	 Oysa Mesih günahlar için sonsuza dek geçerli tek bir kurban sunduktan sonra Tanrının sağında oturdu.


Y can yacˈariˈ tek xquichop tzij ye caˈiˈ achiˈaˈ riqˈui ri Jesús. Y ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ ya ri Moisés y ri Elías ri ye rusamajel ri Dios ri xecˈojeˈ ojer ca. 	 O anda görkem içinde beliren iki kişi İsayla konuşmaya başladılar. Bunlar Musa ile İlyastı. İsanın yakında Yeruşalimde gerçekleşecek olan ayrılışını konuşuyorlardı.


Y jun kˈij, tek ri Jesús cˈo chuchiˈ ri choy Genesaret, ye qˈuiy cˈa winek xeˈapon riqˈui, ruma chi nicajoˈ niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Y ri winek riˈ can sibilaj wi ye qˈuiy, rumariˈ niquipitzˈ ri Jesús. 	 Halk, Ginnesar Gölünün kıyısında duran İsanın çevresini sarmış, Tanrının sözünü dinliyordu.


Ruma can yecˈo cˈa ri xquebecˈulun pe y xtiquibilaˈ cˈa chi ye riyeˈ ri Cristo. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel. Y yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek xquebecˈulun pe ri xquebin chi ye profetas ri niquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel chukaˈ. Y xquequibanalaˈ cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ruma nicajoˈ chi yenimex y yecˈo ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. Y wi xa ta yecowin, riyeˈ yequikˈol ta chukaˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios. 	 Çünkü sahte mesihler, sahte peygamberler türeyecek; bunlar, belirtiler ve harikalar yapacaklar. Öyle ki, ellerinden gelse seçilmiş olanları saptıracaklar.


Y ri winek ri ye rachibilan el ri Tértulo, can niquibij cˈa chi kitzij ri xubij. 	 Oradaki Yahudiler de anlatılanların doğru olduğunu söyleyerek bu suçlamalara katıldılar.


Y ri rudiscípulos xquibij cˈa: Riyoj xaxu (xaxe wi) wuˈoˈ caxlan wey y caˈiˈ car cˈo kiqˈui, y reˈ ma xqueruben ta, xechaˈ. 	 Öğrenciler, ‹‹Burada beş ekmekle iki balıktan başka bir şeyimiz yok ki›› dediler.


Y queriˈ, wi riyix niwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, tiyacaˈ cˈa ka ri pa tak iwánima. Ruma ri can cˈo qˈuiy riqˈui xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa más chare y queriˈ qˈuiy ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, y astapeˈ nuchˈob chi cˈo ri jubaˈ riˈ riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare, xchaˈ ri Jesús. 	 Bunun için, nasıl dinlediğinize dikkat edin. Kimde varsa, ona daha çok verilecek. Ama kimde yoksa, kendisinde var sandığı bile elinden alınacak.››


Yacˈa ri Jesús yerutzulaˈ cˈa ri winek, nucanoj ri achique xchapo rutziak. 	 İsa kendisine dokunanı görmek için çevresine bakındı.


Y ri winek ri can nrajoˈ cˈa nuben ri achiˈel nrajoˈ ri Dios, ri winek riˈ can xtretamaj cˈa, wi ri utzilaj chˈabel ri ncˈut riyin can riqˈui ri Dios petenak wi o xa nuyon riyin yibin. 	 ‹‹Eğer bir kimse Tanrının isteğini yerine getirmek istiyorsa, bu öğretinin Tanrıdan mı olduğunu, yoksa kendiliğimden mi konuştuğumu bilecektir.


Y yacˈariˈ tek xerutzˈet oc ye caˈiˈ ángeles ri ye quicusalon sakilaj tak tziek. Ri caˈiˈ ángeles riˈ ye tzˈuyul cˈa. Jun tzˈuyul pa ruwiˈ y jun tzˈuyul pa raken ri acuchi (achique) xliˈeˈ wi ri Jesús. 	 Beyazlara bürünmüş iki melek gördü; biri İsanın cesedinin yattığı yerin başucunda, öteki ayakucunda oturuyordu.


Y riyeˈ can ma xquitzijoj ta cˈa ri achique xquitzˈet, pero niquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech chi achique ri xrajoˈ xubij ri Jesús riqˈui ri chˈabel tek xubij chi xticˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 Bu uyarıya uymakla birlikte kendi aralarında, ‹‹Ölümden dirilmek ne demek?›› diye tartışıp durdular.


Y yacˈariˈ tek ri Rey xtubij chique ri yecˈo pa rajquikˈaˈ: Quixam pe riyix ri icˈulun chic ri rutzil ri Nataˈ Dios. Quixcˈojeˈ cˈa pa rajawaren ri Dios, ri can iwuche (iwixin) wi riyix tek xuchojmirisaj. Y riˈ ruchojmirisan chic tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. 	 ‹‹O zaman Kral, sağındaki kişilere, ‹Sizler, Babamın kutsadıkları, gelin!› diyecek. ‹Dünya kurulduğundan beri sizin için hazırlanmış olan egemenliği miras alın!


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, man cˈa tisach ta icˈuˈx chupan ri tijoj pokonal ri yixcˈo wi ri can achiˈel xa ta yixkˈaxex pa jun kˈakˈ riche (rixin) chi yixtojtobex. Ruma ri tojtobenic riˈ man cˈa yix ta riyix ri yixcˈulwachin nabey quereˈ. 	 Sevgili kardeşlerim, sınanmanız için size giydirilen ateşten gömleği, size garip bir şey oluyormuş gibi yadırgamayın.


Ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Ajaf Dios, cˈo wuqˈui riyin, ruma can xiruchaˈ wi pe riche (rixin) chi ntzijoj chique ri pobres ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Xirutek pe chukaˈ riche (rixin) chi yenwakˈomaj ri winek ri nikˈaxo cánima pa rukˈaˈ ri mac. Xirutek pe ri Dios riche (rixin) chi nbij chique ri winek ri ye ximil pa rukˈaˈ ri mac, chi cˈo modo yecolotej pa rukˈaˈ. Xitak pe chukaˈ riche (rixin) chi nben chique ri winek ri ye moyiˈ chi yetzuˈun. Y ri Dios xirutek pe chukaˈ riche (rixin) chi yencol ri winek ri sibilaj niquitij pokon pa quikˈaˈ nicˈaj chic. 	 ‹‹Rabbin Ruhu üzerimdedir. Çünkü O beni yoksullara Müjdeyi iletmek için meshetti. Tutsaklara serbest bırakılacaklarını, Körlere gözlerinin açılacağını duyurmak için, Ezilenleri özgürlüğe kavuşturmak Ve Rabbin lütuf yılını ilan etmek için Beni gönderdi.››


Ri Dios nuben chake chi yojcochˈon y nucukubaˈ apo kacˈuˈx. Y ri nuraybel riyin chiwe riyix, chi ri Dios nuben ta chiwe chi can ta junan iwech, can achiˈel chukaˈ ri xucˈut ca ri Cristo Jesús. 	 Sabır ve cesaret kaynağı olan Tanrının, sizleri Mesih İsanın isteğine uygun olarak aynı düşüncede birleştirmesini dilerim.


Y chukaˈ ri ijaˈtz ri nitic ka, ma ijaˈtz ta ri nbeˈel pe, ma que ta riˈ, ri nberuyaˈ pe ri ijaˈtz riˈ jun ticoˈn ri cˈo raken, cˈo ruxak. Y can que wi riˈ ronojel ijaˈtz ri yetic ka, wi trigo o jun chic ruwech ijaˈtz. 	 Ekerken, oluşacak bitkinin kendisini değil, yalnızca tohumunu -buğday ya da başka bir bitkinin tohumunu- ekersin.


Y cˈa yecˈo na más ri quiyaˈon ca jun utzilaj cˈambel naˈoj chkawech chrij ri cukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Pero ma nuyaˈ ta tiempo riche (rixin) chi yentzijoj chiwe, achiˈel chrij ri Gedeón, ri Barac, ri Sansón, ri Jefté, ri David, ri Samuel y queriˈ chukaˈ ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Daha ne diyeyim? Gidyon, Barak, Şimşon, Yiftah, Davut, Samuel ve peygamberlerle ilgili olanları anlatsam, zaman yetmeyecek.


Ruma jun rusamajel ri Ajaf Dios, ma utz ta chi nuben oyowal. Can nicˈatzin chi utz runaˈoj quiqˈui quinojel. Y nicˈatzin chukaˈ chi nicowin yerutijoj jabel ri kachˈalal, y nicochˈon. 	 Rabbin kulu kavgacı olmamalı. Tersine, herkese şefkatle davranmalı, öğretme yeteneği olmalı, haksızlıklara sabırla dayanmalıdır.


Y ri Matat, rucˈajol ca jun achi ri Leví rubiˈ, y ri Leví rucˈajol ca ri Simeón, y ri Simeón rucˈajol ca jun chic achi ri Judá rubiˈ, y ri Judá rucˈajol ca jun chic achi ri José rubiˈ, y ri José rucˈajol ca ri Jonán, y ri Jonán rucˈajol ca ri Eliaquim. 	 Şimon oğlu, Yahuda oğlu, Yusuf oğlu, Yonam oğlu, Elyakim oğlu,


Y tek ri Pedro xracˈaxaj chi queriˈ xubij ri Jesús, xucˈuaj el jubaˈ quelaˈ y xbechapon pe chare. Can xubij cˈa chare: ¿Achique ruma ma napokonaj ta awiˈ riyit? Man ta nibanatej achiˈel ri xabij riyit Ajaf, xchaˈ ri Pedro. 	 Bunun üzerine Petrus Onu bir kenara çekip azarlamaya başladı. ‹‹Tanrı korusun, ya Rab! Senin başına asla böyle bir şey gelmeyecek!›› dedi.


Chukaˈ nbij cˈa chiwe, chi xabachique winek ri nukˈalajsaj riˈ chi yin runiman riyin, queriˈ chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, xtinkˈalajsaj chiquiwech ri ruˈángeles ri Dios chi ri winek riˈ wuche (wixin) chic riyin. 	 ‹‹Size şunu söyleyeyim, insanların önünde beni açıkça kabul eden herkesi, İnsanoğlu da Tanrının melekleri önünde açıkça kabul edecek.


Ma tikamalij ta kacˈuˈx chi nikamol kiˈ, ma tikaben ta achiˈel niquiben nicˈaj chic ri xa xcˈuluj chique chi ma yeˈapon ta iwuqˈui tek nimol iwiˈ. Pa ruqˈuexel chi queriˈ niben, xa can tipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Y más rajawaxic chi niben queriˈ ruma iwetaman chi xa napon yan ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf. 	 Bazılarının alıştığı gibi, bir araya gelmekten vazgeçmeyelim; o günün yaklaştığını gördükçe birbirimizi daha da çok yüreklendirelim.


Riyin tek xintij nukˈij chi xisamej chiquicojol ri winek re waweˈ pan Efeso, winek ri can ye achiˈel itzel tak chicop, ma naˈoj ta quiche (quixin) winek ri xincusaj. Xa ta queriˈ xinben, ronojel ri tijoj pokonal ri xinkˈaxaj pa quikˈaˈ ri winek tek xeyacatej pe chuwij, man ta jun utz nucˈom pe chuwe. Y xa ta kitzij chi ri caminakiˈ man ta yecˈastej el, juyiˈ ta oc kawech kabanon, xa más ta utz chi nikaben achiˈel ri nibix: Kojwaˈ y kojucˈuyaˈ ruma xa chuaˈk cabij yojcom el. 	 Eğer insansal nedenlerle Efeste canavarlarla dövüştümse, bunun bana yararı ne? Eğer ölüler dirilmeyecekse, ‹‹Yiyelim içelim, nasıl olsa yarın öleceğiz.››


Y ya tek xoj‑el pe ri pa Tiro riche (rixin) chi xojbe cˈa pa Tolemaida, yacˈariˈ ri ruqˈuisbel kˈij ri xojbiyin pa ruwiˈ yaˈ. Y chiriˈ pa tinamit Tolemaida, tek kayaˈon chic rutzil quiwech ri kachˈalal, xojcˈojeˈ pe jun kˈij quiqˈui. 	 Surdan deniz yolculuğumuza devam ederek Batlamya Kentine geldik. Oradaki kardeşleri ziyaret edip bir gün yanlarında kaldık.


Y tek nojnek chic cˈa ri yaˈl riqˈui car, niquicˈuaj cˈa el cˈa chuchiˈ yaˈ. Y cˈacˈariˈ yetzˈuyeˈ chuchaˈic. Ri utzilaj tak car yequiyaˈ cˈa pa tak chaquech, yacˈa ri car ri xa ma ye utz ta, xa yequelesaj cˈa ca. 	 Ağ dolunca onu kıyıya çekerler. Oturup işe yarayan balıkları kaplara koyar, yaramayanları atarlar.


Y riyin yacˈareˈ nbij riche (rixin) chi ntobej wiˈ chiquiwech ri yebin chi ma yin ta apóstol: 	 Beni sorguya çekenlere karşı kendimi böyle savunurum.


Tek ri Dios xuyaˈ ri ley, xbekˈalajin cˈa pe más ri mac. Y tek can xbekˈalajin cˈa pe más ri mac, yacˈariˈ tek xbekˈalajin pe chi más chic na nim ri rutzil ri Dios. 	 Kutsal Yasa suç çoğalsın diye araya girdi; ama günahın çoğaldığı yerde Tanrının lütfu daha da çoğaldı.


Y ri soldados riˈ xquiyaˈ cˈa jun tziek morado chrij ri Jesús, can achiˈel wi ri yequicusalaˈ ri reyes. Y xquipachˈuj chukaˈ jun kˈayis ri cˈo sibilaj ruqˈuixal. Xquiben jun corona chare, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús. 	 Ona mor bir giysi giydirdiler, dikenlerden bir taç örüp başına geçirdiler.


Y ri Dios xuchaˈ jun chique ri caˈiˈ acˈalaˈ riˈ tek ma jane queˈalex, y riqˈui ri xquicˈulwachij ri caˈiˈ acˈalaˈ riˈ, can nikˈalajin wi chi ri Dios ma yojruchaˈ ta ruma ri yekabanalaˈ. Riyaˈ yeruchaˈ ri ruchˈobon chi yeruchaˈ. Ruma tek ma jane queˈalex ri caˈiˈ acˈalaˈ riˈ, y ma jane tikˈalajin ri xtiquibanalaˈ wi utz o ma utz ta, 	 Çocuklar henüz doğmamış, iyi ya da kötü bir şey yapmamışken, Tanrı Rebekaya, ‹‹Büyüğü küçüğüne kulluk edecek›› dedi. Öyle ki, Tanrının seçim yapmaktaki amacı yapılan işlere değil, kendi çağrısına dayanarak sürsün.


Yacˈariˈ tek xquibij apo chare ri Jesús: Riyoj ma ketaman ta, xechaˈ apo. Y ri Jesús can yacˈa chukaˈ riˈ xubij chique: Ruma cˈa chi riyix xa ma xixcowin ta xibij chuwe, queriˈ chukaˈ riyin ma xtinbij ta chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yicowin yenbanalaˈ quereˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 İsa'ya, ‹‹Bilmiyoruz›› diye yanıt verdiler. İsa da onlara, ‹‹Ben de size bunları hangi yetkiyle yaptığımı söylemeyeceğim›› dedi.


Y achique winek ri xtiniman ri Cˈajolaxel, ma xtika ta rucˈayewal pa ruwiˈ. Yacˈa ri winek ri ma xtiniman ta riche (rixin), ri rucˈayewal riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek cˈo chic riche (rixin) chi nika pa ruwiˈ, ruma xa can ma xunimaj ta rubiˈ ri Rucˈajol ri Dios, y ri Dios xaxu (xaxe wi) jun Rucˈajol ri cˈo. 	 Ona iman eden yargılanmaz, iman etmeyen ise zaten yargılanmıştır. Çünkü Tanrının biricik Oğlunun adına iman etmemiştir.


Ri kamamaˈ Abraham ri xcˈojeˈ ojer ca, can xuben wi ri xubij ri Dios chare. Y ma xupokonaj ta xuyaˈ ri Isaac ri rucˈajol pa ruwiˈ ri altar riche (rixin) chi nuyaˈ chare ri Dios. Y rumariˈ ri Abraham xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 Atamız İbrahim, oğlu İshakı sunağın üzerinde Tanrıya adama eylemiyle aklanmadı mı?


Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 Kulağı olan işitsin!››


Y ri nrajoˈ nelekˈ el pa rachoch jun achi ri cˈo sibilaj ruchukˈaˈ, nabey cˈo chi nuxim ri achi riˈ, y cˈacˈariˈ nicowin nucanoj el ronojel ri nrajoˈ yerucˈuaj. 	 ‹‹Bir kimse güçlü adamın evine girip malını nasıl çalabilir? Ancak onu bağladıktan sonra evini soyabilir.


Y tek ri David xchˈo cˈa chrij ri jun ri nicˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, ma chrij ta ka riyaˈ xchˈo wi, ruma ri xcˈastej el y xbe chilaˈ chicaj, ya ri Cristo. Y ri David rutzˈiban chukaˈ ca: Ri Ajaf Dios xubij chare ri Wajaf ri Cristo: Catzˈuyeˈ pe re pa wajquikˈaˈ. 	 Davut, kendisi göklere çıkmadığı halde şöyle der: ‹Rab Rabbime dedi ki, Ben düşmanlarını Ayaklarının altına serinceye dek, Sağımda otur.›


Y Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin nibij riyix? xchaˈ chique. Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xubij: Yit cˈa riyit ri Cristo, xchaˈ chare. 	 O da onlara, ‹‹Siz ne dersiniz, sizce ben kimim?›› diye sordu. Petrus, ‹‹Sen Mesihsin›› yanıtını verdi.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyix xa yix sachnek riqˈui ri xibij. Xa ma kˈaxnek ta chiwech ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. Y xa ma iwetaman ta chi ri ruchukˈaˈ ri Dios sibilaj nim. 	 İsa onlara, ‹‹Siz Kutsal Yazıları ve Tanrının gücünü bilmediğiniz için yanılıyorsunuz›› diye karşılık verdi.


Yacˈa ri ma quetaman ta ruwech, ma xtiquitzekelbej ta el. Xa yeˈanmej chuwech, ruma ri carneˈl riˈ ma quetaman ta achique rubanic yechˈo ri nicˈaj chic ri xa ma ye cajyukˈ ta. 	 Bir yabancının peşinden gitmezler, ondan kaçarlar. Çünkü yabancıların sesini tanımazlar.››


Y tek xticˈulwachij ronojel riˈ, xa quixquicot cˈa, y can ticˈojeˈ nimalaj quicoten iwuqˈui, ruma chi nim rajel ruqˈuexel ri xticˈul chilaˈ chicaj. Ruma xa can queriˈ chukaˈ ri tijoj pokonal ri xquikˈaxaj ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyeˈ xquikˈaxalaˈ tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri catiˈt quimamaˈ ri winek ri yeˈetzelan iwuche (iwixin) riyix wacami. 	 O gün sevinin, coşkuyla zıplayın! Çünkü gökteki ödülünüz büyüktür. Nitekim onların ataları da Peygamberlere böyle davrandılar.


Y ri achi ri cˈo ri itzel espíritu riqˈui, xuqˈuek cˈa riˈ chiquij ri achiˈaˈ riˈ, y majun chic cˈa ri xecowin xquiben pa rukˈaˈ, xa can xchˈacon wi chiquij. Xuretz (xutzer) cˈa ri quitziak chiquij y ye socotajnek xeˈanmej el chupan ri jay riˈ. 	 İçinde kötü ruh bulunan adam onlara saldırdı, hepsini alt ederek bozguna uğrattı. Öyle ki, o evden çıplak ve yaralı olarak kaçtılar.


Ruma tek xojban bautizar, achiˈel can xojcom riqˈui, y achiˈel chukaˈ can xojmuk riqˈui tek Riyaˈ xmuk. Y rumariˈ, tek Riyaˈ xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ ruma ri ruchukˈaˈ ri Tataˈixel, riyoj chukaˈ achiˈel can xojcˈastej pe riqˈui, rumariˈ wacami can tikacˈuaj jun cˈacˈacˈ cˈaslen. 	 Babanın yüceliği sayesinde Mesih nasıl ölümden dirildiyse, biz de yeni bir yaşam sürmek üzere vaftiz yoluyla Onunla birlikte ölüme gömüldük.


Ri Rucˈajol xcom kuma riyoj y xbiyin ri ruquiqˈuel riche (rixin) chi xutoj y xucuy ri kamac. Jabel cˈa nikˈalajin chi ri nimalaj rutzil ri Dios can achiˈel jun nimalaj beyomel ri xkacˈul, ruma xutek pe ri Cristo chkacolic. 	 Tam bir bilgelik ve anlayışla üzerimize yağdırdığı lütfunun zenginliği sayesinde Mesihin kanı aracılığıyla Mesihte kurtuluşa, suçlarımızın bağışlanmasına kavuştuk.


Pero ri Jesús xubij cˈa chare ri aj chˈameˈy riˈ: Wi cˈo cˈa chˈabel ri ma ya ta rubixic xinben apo chare, tabij cˈa achique ri ma utz ta ri xinbij apo. Y wi ronojel ri xinbij apo, xa can utz, ¿achique cˈa ruma xinachˈey? xchaˈ ri Jesús. 	 İsa ona, ‹‹Eğer yanlış bir şey söyledimse, yanlışımı göster!›› diye yanıtladı. ‹‹Ama söylediklerim doğruysa, niçin bana vuruyorsun?››


Y chukaˈ tiquicˈutuˈ chiquiwech ri ixokiˈ ri cˈa ye kˈopojiˈ na chi quecajoˈ ri cachijlal y quecajoˈ ri cal, 	 Öyle ki genç kadınları, kocalarını ve çocuklarını seven, sağduyulu, temiz yürekli, iyi birer ev kadını ve kocalarına bağımlı olmak üzere eğitebilsinler. O zaman Tanrının sözü kötülenmez.


Y yentek ta cˈa el chi tak cachoch y xa majun niquitij el, ma utz ta. Ruma yecˈo nej ye petenak wi, y riqˈui jubaˈ yetzak pa tak bey ruma wayjal, xchaˈ chique. 	 Onları aç aç evlerine gönderirsem, yolda bayılırlar. Hem bazıları uzak yoldan geliyor.››


Y yacˈariˈ tek xyacatej pe jun nimalaj cakˈikˈ pa ruwiˈ yaˈ; jun cakˈikˈ ri sibilaj nim ruchukˈaˈ. Y rumariˈ ri yaˈ can sibilaj cˈa nisilon. 	 Güçlü bir rüzgar estiğinden göl kabarmaya başladı.


Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin niquikˈaxaj chˈabel ri yequibij ri kachˈalal tek yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Can ma junan ta cˈa samaj yatajnek chake chikajujunal. 	 Hepsinin hastaları iyileştirme armağanları var mı? Hepsi bilmediği dilleri konuşabilir mi? Hepsi bu dilleri çevirebilir mi?


Ronojel cˈa ri chˈabel ri nbij chiwe, ma ticˈojeˈ ta ca pa kˈekuˈm, xa can tiwelesaj cˈa pe chuwasakil. Ri xinbij cˈa chiwe pa tak ixquin, ma tiwewaj ta ka, xa tikˈalajsaj cˈa pa ruwiˈ tak iwachoch. 	 Size karanlıkta söylediklerimi, siz gün ışığında söyleyin. Kulağınıza fısıldananı, damlardan duyurun.


Yacˈariˈ tek ri Felipe xuchop el tzij, xutiquiribaˈ cˈa el riqˈui ri mocaj ri tzˈibatal ca ruma ri Isaías, riche (rixin) chi xchˈo chrij ri lokˈolaj ruchˈabel ri Jesús ri niyaˈo colotajic. 	 Bunun üzerine Filipus anlatmaya koyuldu. Kutsal Yazıların bu bölümünden başlayarak ona İsayla ilgili Müjdeyi bildirdi.


Y rumacˈariˈ riyin nbij chiwe: Ri mac y ri yokˈonic ri yequibanalaˈ ri winek, can cˈa yecuyutej na. Yacˈa ri yeyokˈon chrij ri Lokˈolaj Espíritu, can ma xticuyutej ta quimac. 	 Bunun için size diyorum ki, insanların işlediği her günah, ettiği her küfür bağışlanacak; ama Ruha edilen küfür bağışlanmayacaktır.


Rumariˈ ri Dios xeruyaˈ ca, chi tiquicˈuaj na cˈa ri itzel cˈaslen, ruma can yariˈ ri ruraybel ri cánima. Can xkˈax ruwiˈ ri etzelal xquiben. Sibilaj niquiyaˈ (niquitzek) quiqˈuix chicachibil quiˈ. 	 Bu yüzden Tanrı, birbirlerinin bedenlerini aşağılasınlar diye, onları yüreklerinin tutkuları içinde ahlaksızlığa teslim etti.


Rumariˈ wi cˈo jun kachˈalal ri yatajnek chare chi nichˈo pa jun chic chˈabel ri ma ruchˈabel ta, tucˈutuj cˈa chare ri Dios riche (rixin) chi queriˈ nicowin chukaˈ nukˈaxaj ca rubixic pa quichˈabel ri yeˈacˈaxan riche (rixin). 	 Bunun için, bilmediği dili konuşan, kendi söylediklerini çevirebilmek için dua etsin.


Can tatijaˈ akˈij chucˈuaxic jun utzilaj cˈaslen ruma chi cˈo chic ri acukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Tatijaˈ akˈij chi ntoc awuche (awixin) riyit ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ruma can riche (rixin) wi chi nacˈul ri cˈaslen riˈ tek xasiqˈuix (xatoyox) ruma ri Dios. Ruma can chiquiwech ye qˈuiy winek xabij wi chi xacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 İman uğrunda yüce mücadeleyi sürdür. Sonsuz yaşama sımsıkı sarıl. Bunun için çağrıldın ve birçok tanık önünde yüce inancı açıkça benimsedin.


Y ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu, ya chukaˈ riˈ ri nikajoˈ riyoj chiwe chi ma nikayaˈ ta más ejkaˈn chikul, chi ma rajawaxic ta nitzekelbej ronojel ri nubij chupan ri ley, xa can xu (xe) wi cˈa ri más nicˈatzin, yariˈ tibanaˈ, 	 Kutsal Ruh ve bizler, gerekli olan şu kuralların dışında size herhangi bir şey yüklememeyi uygun gördük: Putlara sunulan kurbanların etinden, kandan, boğularak öldürülen hayvanların etinden ve fuhuştan sakınmalısınız. Bunlardan kaçınırsanız, iyi edersiniz. Esen kalın.››


Chukaˈ wi xa jun chique ri akˈaˈ nibano chawe chi yamacun, más ta utz chi nachoy y narokij el, astapeˈ can ya ri awajquikˈaˈ. Ruma xa más utz chi xaxu (xaxe wi) jun chique ri akˈaˈ nawelesaj el que chuwech chi can tzˈaket akˈaˈ awaken y xa pa kˈakˈ yatbecˈak wi ca. 	 Eğer sağ elin günah işlemene neden olursa, onu kes at. Çünkü vücudunun bir üyesinin yok olması, bütün vücudunun cehenneme gitmesinden iyidir.


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij cˈa chare: Wacami jet, ya xacolotej chuwech ri amoyil ruma xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Y ri moy can xtzuˈun wi y xutzekelbej el ri Jesús. 	 İsa, ‹‹Gidebilirsin, imanın seni kurtardı›› dedi. Adam o anda yeniden görmeye başladı ve yol boyunca İsa'nın ardından gitti.


Y ri discípulos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Tijonel, ¿ajan (jampeˈ) cˈa xticˈulwachitej ri xabij yan ka chrij ri rachoch ri Dios? ¿Y achique cˈa retal nibanatej tek xa yecˈulwachitej yan riˈ? xechaˈ. 	 Onlar da, ‹‹Peki, öğretmenimiz, bu dediklerin ne zaman olacak? Bunların gerçekleşmek üzere olduğunu gösteren belirti ne olacak?›› diye sordular.


¿Achique cami ri kachˈalal Apolos, y yin achique cami riyin ri Pablo? Riyoj ma yoj Dios ta, riyoj xa yoj rusamajel Riyaˈ. Riyaˈ ruyaˈon jun kasamaj chikajujunal ruma ri Ajaf Dios xuchaˈ ri Apolos y xiruchaˈ chukaˈ riyin ri Pablo, riche (rixin) chi xkatzijoj ri ruchˈabel chiwe riyix y rumariˈ tek xinimaj. 	 Apollos kim, Pavlus kim? İman etmenize aracı olmuş hizmetkârlardır. Rab her birimize bir görev vermiştir.


Tek ri Jesús xutzˈet chi sibilaj ye qˈuiy winek ri yetajin niquimol apo quiˈ, ri más utz xuben ya ri xchapon chare ri itzel espíritu. Riyaˈ xubij cˈa chare: Riyit ri abanon chare re cˈajol reˈ chi ma nacˈaxan ta y amemurisan, catel el, y ma catzolin ta pe chic riqˈui, xchaˈ chare. 	 İsa, halkın koşuşup geldiğini görünce kötü ruhu azarlayarak, ‹‹Sana buyuruyorum, dilsiz ve sağır ruh, çocuğun içinden çık ve ona bir daha girme!›› dedi.


Ma tisach ta icˈuˈx ruma ri xinbij chiwe, ruma xtapon cˈa kˈij tek ri ye caminakiˈ can cˈo cˈa chi xtiquicˈaxaj ri nuchˈabel. 	 Buna şaşmayın. Mezarda olanların hepsinin Onun sesini işitecekleri saat geliyor.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley: Can kitzij wi ri xabij. Wacami cˈa, wi xtaben ronojel reˈ, xtoc cˈa awuche (awixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xchaˈ ri Jesús chare. 	 İsa ona, ‹‹Doğru yanıt verdin›› dedi. ‹‹Bunu yap ve yaşayacaksın.››


Y tayaˈ cˈa chukaˈ ri kaway ri nicˈatzin chake ronojel kˈij. 	 Bugün bize gündelik ekmeğimizi ver.


Ri Dios riqˈui cˈa ri ruchukˈaˈ ruyaˈon pe chake ronojel ri nicˈatzin riche (rixin) chi nikacˈuaj jun utzilaj cˈaslen chuwech Riyaˈ. Ruyaˈon cˈa pe ri nicˈatzin chake ruma ketaman chic ruwech Riyaˈ ri can xojrusiqˈuij (xojroyoj) riqˈui ri rukˈij rucˈojlen y riqˈui ri ruchukˈaˈ. 	 Kendi yüceliği ve erdemiyle bizi çağıranın tanrısal gücü, kendisini tanımamız sonucunda yaşamamız ve Tanrı yolunda yürümemiz için gereken her şeyi bize verdi.


Yacˈareˈ ri kitzij cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek: Chi tiquetamaj awech riyit kitzij Dios y chukaˈ tiquetamaj nuwech riyin. Ruma yit cˈa riyit ri kitzij Dios y majun chic jun Dios cˈo, y riyin ri Jesucristo ri xinatek pe chuwech re ruwachˈulef. 	 Sonsuz yaşam, tek gerçek Tanrı olan seni ve gönderdiğin İsa Mesihi tanımalarıdır.


Ri ruchˈabel ri Dios jabel nukˈalajsaj chkawech chi majun winek ruma chi xuben ri nubij ri ley, ruma ta riˈ xtitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac, ma que ta riˈ. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri winek ri rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac y nril ri kitzij cˈaslen. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 Tanrı katında hiç kimsenin Yasayla aklanmadığı açıktır. Çünkü ‹‹İmanla aklanan yaşayacaktır.››


Xpe ri Jesús xubij chique: ¿Achique nibij riyix? ¿La utz cami chi xa yebison ri xesiqˈuix (xeˈoyox) pa jun cˈulanen y chi man ta yewaˈ, tek xa cˈa cˈo na apo quiqˈui ri achijlon ri xa cˈa xcˈuleˈ? Ma utz ta. Pero xtapon na ri kˈij tek re achijlon reˈ xtelesex el chiquicojol, y yacˈariˈ tek ma xquewaˈ ta, riche (rixin) chi xtiquiben orar. 	 İsa şöyle karşılık verdi: ‹‹Güvey aralarındayken, davetliler yas tutar mı? Ama güveyin aralarından alınacağı günler gelecek, o zaman oruç tutacaklar.


Quecˈareˈ ri xubij ri Jesús chare ri Felipe, riche (rixin) chi nretamaj achique cˈa xtubij ri discípulo riˈ. Pero ri Jesús xa can retaman chic achique ri xtuben riche (rixin) chi yerutzuk ri winek riˈ. 	 Bu sözü onu denemek için söyledi, aslında kendisi ne yapacağını biliyordu.


Ruma riyeˈ can ye kitzij apóstoles niquinaˈ, pero xa ma que ta riˈ, xa ye samajel ri xa yekˈolon. Can quipoˈon anej quiˈ chi ye achiˈel apóstoles riche (rixin) ri Cristo, pero xa ma kitzij ta. 	 Bu tür adamlar sahte elçiler, düzenbaz işçiler, kendilerine Mesihin elçisi süsü verenlerdir.


Y riyit tinamit Belén ri yitcˈo pa Judá, riyit ma can ta yit coˈol chiquicojol ri nimaˈk tak tinamit chiriˈ pa Judá, ruma ya ri chiriˈ awuqˈui riyit xtipe wi ri ucˈuey bey, y can xqueruchajij ri nutinamit Israel achiˈel nuben jun utzilaj aj yukˈ, 	 ‹Ey sen, Yahudadaki Beytlehem, Yahuda önderleri arasında hiç de en önemsizi değilsin! Çünkü halkım İsraili güdecek önder Senden çıkacak.› ››


Pero chiquicojol cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, cˈo cˈa jun achi fariseo, ri Gamaliel rubiˈ. Riyaˈ qˈuiy retaman chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés, y can cˈo cˈa chukaˈ rukˈij chiquiwech ri winek. Ri achi riˈ xpaˈeˈ cˈa, y xubij chi queˈelesex na el jubaˈ ri apóstoles ri chiriˈ. 	 Ama bütün halkın saygısını kazanmış bir Kutsal Yasa öğretmeni olan Gamaliel adlı bir Ferisi, Yüksek Kurulda ayağa kalktı, elçilerin kısa bir süre için dışarı çıkartılmasını buyurarak kurul üyelerine şunları söyledi: ‹‹Ey İsrailliler, bu adamlara yapacağınızı iyi düşünün!


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: ¿Achique cˈa rubin ca ri Moisés chiwe chi niben? xchaˈ chique. 	 İsa karşılık olarak, ‹‹Musa size ne buyurdu?›› dedi.


Riyit nanimaj chi can xu (xe wi) jun Dios cˈo. Riˈ can utz wi. Pero ma xu (xe) ta wi riˈ ri rajawaxic. Ruma ri itzel tak espíritu chukaˈ can niquinimaj chi can xu (xe wi) jun Dios cˈo y chukaˈ yebarbot (yebaybot) chuwech ruma xibinriˈil. 	 Sen Tanrının bir olduğuna inanıyorsun, iyi ediyorsun. Cinler bile buna inanıyor ve titriyorlar!


Yacˈa tek ri Jesús ntoc apo ri pa tinamit Jerusalem, xepe cˈa ri winek xquimol apo quiˈ chanin chutzˈetic ri Jesús. Y ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa: ¿Achique cˈa chi achi reˈ? yechaˈ. 	 İsa Yeruşalime girdiği zaman bütün kent, ‹‹Bu kimdir?›› diyerek çalkandı.


Y riyix iwetaman chi ri Jesucristo can choj wi. Rumariˈ iwetaman chukaˈ chi xabachique winek ri rucˈuan jun cˈaslen choj, ri winek riˈ can rucˈuan chic ri cˈacˈacˈ alaxic ruma can ralcˈual chic ri Dios. 	 O'nun doğru olduğunu bilirseniz, doğru olanı yapan herkesin O'ndan doğduğunu da bilirsiniz.


Re tzij reˈ jun cˈambel naˈoj. Ruma re caˈiˈ ixokiˈ reˈ, ruqˈuexewach ri caˈiˈ tratos ri xuben ri Dios quiqˈui ri winek. Ruma ri Agar ri raj icˈ ri Abraham, ruqˈuexewach ri jun trato ri xban acuchi (achique) cˈo wi ri nimalaj juyuˈ Sinaí, ruma quinojel cˈa ri yeˈoc chupan ri trato riˈ, xa yeximeˈ chuxeˈ rutzij ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 Burada bir benzetme vardır. Bu kadınlar iki antlaşmayı simgelemektedir. Biri Sina Dağındandır, köle olacak çocuklar doğurur. Bu Hacerdir.


Y nicˈaj chique ri discípulos tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús, xquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech. Riyeˈ xquibij cˈa: ¿Achique cˈa ri xrajoˈ xubij chake riqˈui ri chˈabel ri xerubij, ruma xubij: Xa jubaˈ chic cˈa ri yicˈojeˈ chicojol y ma xquinitzˈet ta chic pakeˈ jubaˈ. Pero jubaˈ chic apo, xquinitzˈet chic jun bey, ruma riyin xa yibe riqˈui ri Tataˈixel? xchaˈ, xechaˈ cˈa ri discípulos chiquiwech. 	 Öğrencilerinden bazıları birbirlerine, ‹‹Ne demek istiyor?›› diye sordular. ‹‹ ‹Kısa süre sonra beni görmeyeceksiniz; yine kısa süre sonra beni göreceksiniz› diyor. Ayrıca, ‹Çünkü Babaya gidiyorum› diyor.››


Yacˈa ri Festo xa xubij cˈa chique: Ri Pablo tzˈapel pa cárcel chilaˈ pa Cesarea, y riyin xa yitzolin yan cˈa ka jun bey chic chilaˈ. 	 Festus ise Pavlusun Sezariyede tutuklu bulunduğunu, kendisinin de yakında oraya gideceğini söyleyerek, ‹‹Aranızda yetkili olanlar benimle gelsinler; bu adam yanlış bir şey yapmışsa, ona karşı suç duyurusunda bulunsunlar›› dedi.


Ruma chi riyaˈ sibilaj yojrajoˈ riyoj israelitas, y chukaˈ xuben jun jay ri nikamol wi kiˈ, riche (rixin) chi nikacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ. 	 Çünkü ulusumuzu seviyor. Havramızı yaptıran da kendisidir.››


Y tek ri Pablo y ri Bernabé xeˈapon pan Antioquía, xequimol cˈa quinojel ri kachˈalal riche (rixin) ri iglesia ri cˈo chiriˈ, y cˈacˈariˈ xquichop rutzijoxic chique ronojel ri nimaˈk tak samaj ri rubanon ri Dios quiqˈui riyeˈ riche (rixin) chi ye rutoˈon, y ri achique rubanic tek ri Dios xujek quibey ri winek ri ma ye israelitas ta, chi utz niquinimaj ri Jesucristo y niquil colotajic. 	 Oraya vardıklarında inanlılar topluluğunu bir araya getirip Tanrının kendileri aracılığıyla neler yaptığını, öteki uluslara iman kapısını nasıl açtığını anlattılar.


Kas kitzij wi chi tek yojcˈo pa jun tijoj pokonal, ma nuyaˈ ta quicoten chake, xa yoj‑okˈ ruma. Pero can cˈo utz ri nucˈut ca chkawech, ruma nuben más choj chake y nuyaˈ ri uxlanibel cˈuˈx chake riyoj ri can nikacochˈ ri tijoj pokonal riˈ. 	 Terbiye edilmek başlangıçta hiç tatlı gelmez, acı gelir. Ne var ki, böyle eğitilenler için bu sonradan esenlik veren doğruluğu üretir.


Y tiwacˈaxaj na peˈ jabel re xtinbij chiwe, chi xabacuchi (xabachique) cˈa xtitzijox wi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chiriˈ chukaˈ xtitzijox wi re xuben re jun ixok reˈ. Can pa ronojel cˈa ruwachˈulef xtitzijox wi, chi natabel riche (rixin) riyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, Müjde dünyanın neresinde duyurulursa, bu kadının yaptığı da onun anılması için anlatılacak.››


Y chukaˈ ri rajawaren ri caj xa junan cˈa riqˈui jun yaˈl chapabel car, ri niyaˈox (nyaˈ) ka pa yaˈ y yeberucˈamaˈ pe quinojel quiwech car. 	 ‹‹Yine Göklerin Egemenliği, denize atılan ve her çeşit balığı toplayan ağa benzer.


Y ri aj tzˈib can xu (xe wi) cˈa xubij ri chˈabel riˈ, can yacˈariˈ xubij chique ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ chi tiquitaluj el quiˈ. 	 Bunları söyledikten sonra topluluğu dağıttı.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Cˈo jun ri xichapo, ruma can xinnaˈ chi cˈo jun ri xincˈachojsaj riqˈui ri uchukˈaˈ cˈo wuqˈui, xchaˈ. 	 Ama İsa, ‹‹Birisi bana dokundu›› dedi. ‹‹İçimden bir gücün akıp gittiğini hissettim.››


Y ri caˈiˈ kachˈalal riˈ, ri Judas y ri Silas, xecˈojeˈ cˈa ka caˈiˈ oxiˈ kˈij quiqˈui ri chiriˈ pan Antioquía. Yacˈa tek xquichˈob yetzolin pa Jerusalem quiqˈui ri ye takayon pe quiche (quixin), ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pan Antioquía xequijech cˈa el. Xquibij chique chi ya ta cˈa ri Dios xtichajin quiche (quixin) y nicˈojeˈ ta uxlanibel cˈuˈx pa tak cánima. Queriˈ cˈa xquibij el chique. 	 Bir süre orada kaldıktan sonra, kendilerini göndermiş olanların yanına dönmek üzere kardeşler tarafından esenlikle yolcu edildiler.


Y wi ri tinamit ri yixapon wi xa ma yixcˈul ta, can quixel cˈa pe chiriˈ y titotalaˈ (tiquiralaˈ) ca ri pokolaj ri cˈo chiwaken chiquiwech ri winek riˈ, riche (rixin) chi queriˈ tiquetamaj chi ma utz ta ri xquiben, xchaˈ ri Jesús. 	 Sizi kabul etmeyenlere gelince, kentten ayrılırken onlara uyarı olsun diye ayaklarınızın tozunu silkin.››


Y rumariˈ ri Dios xuyaˈ jucˈulaj ruxicˈ ri ixok riˈ y can achiˈel quixicˈ ri xic ri sibilaj ye nimaˈk, riche (rixin) chi queriˈ nicowin nixicˈan y nanmej el chuwech ri itzel cumatz y napon cˈa pa desierto, ri lugar ri chojmirisan chic ruma ri Dios riche (rixin) chi chiriˈ nilix wi ri ixok riˈ oxiˈ junaˈ riqˈui nicˈaj. 	 Yılanın önünden çöle, üç buçuk yıl besleneceği yere uçup kaçabilmesi için kadına büyük kartal kanatları verildi.


Ya cˈa ri aj ticonel ri xbejopin ijaˈtz, yacˈariˈ ri samajel ri nicˈutu ri ruchˈabel ri Dios. 	 Ekincinin ektiği, Tanrı sözüdür.


Tek riyix niben orar, tibanaˈ jun oración achiˈel reˈ: Katataˈ Dios yitcˈo chilaˈ chicaj, xtibanatej ta cˈa chi quinojel ta ri winek niquiyaˈ ta akˈij, y man ta xtiquixolkˈotij ri lokˈolaj abiˈ. 	 ‹‹Bunun için siz şöyle dua edin: ‹Göklerdeki Babamız, Adın kutsal kılınsın.


Y ri rutojbalil cˈa ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chique, can sibilaj rucˈayewal y can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y xqueˈelesex cˈa el y man cˈa xquecˈojeˈ ta apo riqˈui ri Ajaf ri cˈo rukˈij rucˈojlen y cˈo ruchukˈaˈ. 	 Böyleleri Rabbin varlığından ve yüce gücünden uzak kalarak sonsuza dek mahvolma cezasına çarptırılacaklar. Bütün bunlar Rabbin kendi kutsalları arasında yüceltilmek ve bütün imanlılarda hayranlık uyandırmak üzere geldiği gün olacak. Sizler ise iman edenlerdensiniz. Çünkü size ettiğimiz tanıklığa inandınız.


Y ri achiˈaˈ saduceos xquibij cˈa chare ri Jesús: Riyit nabij chi xtapon na jun kˈij tek ri caminakiˈ xquecˈastej pe. Tek xtapon cˈa ri kˈij riˈ, ¿achoj rixjayil cˈa xtoc wi ri ixok riˈ? Ruma chi ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ xecˈojeˈ riqˈui, xechaˈ chare. 	 Buna göre, diriliş günü kadın bunlardan hangisinin karısı olacak? Çünkü yedisi de onunla evlendi.››


Man cˈa tiben ta oyowal, xa titijaˈ ikˈij chi nicˈojeˈ uxlanibel cˈuˈx chicojol quiqˈui quinojel ri winek. 	 Mümkünse, elinizden geldiğince herkesle barış içinde yaşayın.


Ri Jesús can ximon wi el tek xquicˈuaj y xbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri Poncio Pilato rubiˈ. 	 Onu bağladılar ve götürüp Vali Pilatusa teslim ettiler.


Y ruma queriˈ nubij, rumariˈ xa pa jun kˈij xquepe ronojel ruwech kˈaxomal pa ruwiˈ. Xtipe camic, okˈej y wayjal. Y xticˈat pa kˈakˈ. Y can que wi cˈa riˈ ri xtibanatej, ruma can ya ri Ajaf Dios ri can cˈo wi ruchukˈaˈ ri xtikˈato tzij pa ruwiˈ. 	 Bu nedenle başına gelecek belalar -Ölüm, yas ve kıtlık- Bir gün içinde gelecek. Ateş onu yiyip bitirecek. Çünkü onu yargılayan Rab Tanrı güçlüdür.


Ruma riyix cˈo jun cˈacˈacˈ icˈaslen. Y ri cˈaslen riˈ ma ya ta ri jun cˈaslen ri xa niqˈuis, ri xicˈul tek xixalex, ma que ta riˈ. Ri cˈacˈacˈ icˈaslen, yariˈ ri xicˈul tek xinimaj ri ruchˈabel ri Dios, chˈabel ri majun bey xtiqˈuis ta, y can cˈo wi cˈaslen riqˈui. 	 Çünkü ölümlü değil, ölümsüz bir tohumdan, yani Tanrının diri ve kalıcı sözü aracılığıyla yeniden doğdunuz.


Ri winek cˈa ri ye nabeynek chuwech ri Jesús y ri yecˈo ca chrij, can riqˈui cˈa ronojel quichukˈaˈ niquibij: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Riyaˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios! ¡Y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! 	 Önden gidenler ve arkadan gelenler şöyle bağırıyorlardı: ‹‹Hozana! Rabbin adıyla gelene övgüler olsun!


Pero ri Pablo xurek apo ruchiˈ y xubij chare: Ma tacamisaj ta awiˈ, xa yojcˈo konojel waweˈ, xchaˈ. 	 Ama Pavlus yüksek sesle, ‹‹Canına kıyma, hepimiz buradayız!›› diye seslendi.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xuchop nitzijon riche (rixin) chi yerutijoj, y xubij cˈa: 	 İsa konuşmaya başlayıp onlara şunları öğretti:


Y wi cˈo cˈa jun winek ri nrajoˈ nuben jun etzelal chique ri ye caˈiˈ riˈ, ma xticowin ta chiquij. Ruma ri ye caˈiˈ riˈ, can ntel cˈa kˈakˈ pa tak quichiˈ riche (rixin) chi yequiqˈuis ri yecˈuluˈan quiche (quixin). Y ri jun ri can cˈo cˈa nrajoˈ nuben chique, can xtiqˈuis wi cˈa ruma ri kˈakˈ ri ntel pa tak quichiˈ ri ye caˈiˈ riˈ. 	 Biri onlara zarar vermeye kalkışırsa, ağızlarından ateş fışkıracak ve düşmanlarını yiyip bitirecek. Onlara zarar vermek isteyen herkesin böyle öldürülmesi gerekir.


Ruma tek ri Dios nuyaˈ jun sipanic, can ma nrelesaj ta chic. Y tek nusiqˈuij (nroyoj) ri rutinamit, can ma xtutzolij ta chic riˈ chrij. 	 Çünkü Tanrının armağanları ve çağrısı geri alınamaz.


Y ri rey xubij cˈa chukaˈ chare ri jun mozo riˈ: Ruma cˈa chi can utz xaben riqˈui ri jubaˈ ri xinyaˈ ca chawe, wacami cˈa nyaˈ wuˈoˈ tinamit pan akˈaˈ riche (rixin) chi nakˈet tzij pa quiwiˈ, xchaˈ chukaˈ ri rey chare. 	 ‹‹Efendisi ona da, ‹Sen beş kent üzerinde yetkili olacaksın› dedi.


Xa rumacˈariˈ tek konojel riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo, ma tzˈapel ta chic kapalej, xa can yoj achiˈel jun espejo ri can nikˈalajin chic rukˈij rucˈojlen ri Ajaf pa kacˈaslen y ri rukˈij rucˈojlen ri Ajaf ronojel kˈij ruchapon nujel más ri kacˈaslen riche (rixin) chi queriˈ yoj‑oc na achiˈel rubanic Riyaˈ. Y can xkojjalatej wi cˈa, y reˈ can ya cˈa ri ru‑Espíritu ri Ajaf nibano chake. 	 Ve biz hepimiz peçesiz yüzle Rab'bin yüceliğini görerek yücelik üstüne yücelikle O'na benzer olmak üzere değiştiriliyoruz. Bu da Ruh olan Rab sayesinde oluyor.


Tek ri Jesús can cawinek kˈij y cawinek akˈaˈ chic ri ma waynek ta, yacˈariˈ tek xpe runumic. 	 İsa kırk gün kırk gece oruç tuttuktan sonra acıktı.


Y yecˈa ri nicˈaj chic winek ri ye cachibil ri ye caˈiˈ riˈ, xecamisex cˈa quinojel. Xecamisex cˈa riqˈui ri espada ri ntel pe pa ruchiˈ ri chˈocol chrij ri quiej sek rij. Y ri quichˈacul cˈa quinojel ri xecamisex, can yecˈa ri aj xicˈ tak chicop ri xetijo. Can xnoj cˈa quipan riqˈui ri tiˈij riˈ. 	 Geriye kalanlar, ata binmiş Olan'ın ağzından uzanan kılıçla öldürüldü. Bütün kuşlar bunların etiyle doydu.


Y tek cˈa ma jane tipe ri Jesucristo, can achiˈel xa ta can pa jun cárcel xojtzˈapeˈ wi; ruma xojcˈojeˈ pa rukˈaˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés. Y chiriˈ xojtzˈapeˈ wi, koyoben riche (rixin) chi nbekˈalajin pe ri cˈo chi nikanimaj. 	 Bu iman gelmeden önce Yasa altında hapsedilmiştik, gelecek iman açıklanıncaya dek Yasanın tutuklusuyduk.


¿La ma yin libre ta cami? ¿La ma yin jun apóstol ta chukaˈ cami riyin? ¿La ma xintzˈet ta cami ruwech ri Kajaf Jesús? ¿La ma ruma ta cami ri samaj ri xinben chicojol tek riyix xinimaj ri Ajaf? 	 Özgür değil miyim? Elçi değil miyim? Rabbimiz İsayı görmedim mi? Sizler Rab yolunda verdiğim emeğin ürünü değil misiniz?


Y cˈacˈariˈ tek ri Jesús xbe pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea. Man cˈa nrajoˈ ta chic napon pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea, ruma ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, niquicanolaˈ cˈa achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj. 	 Bundan sonra İsa Celilede dolaşmaya başladı. Yahudi yetkililer Onu öldürmeyi amaçladıkları için Yahudiyede dolaşmak istemiyordu.


Y chique ri wech aj Israel y chique ri winek ri ma ye israelitas ta, riyin nkˈalajsan cˈa chukaˈ chi titzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios y tiquinimaj ri Kajaf Jesucristo. 	 Hem Yahudileri hem de Grekleri, tövbe edip Tanrıya dönmeye ve Rabbimiz İsaya inanmaya çağırdım.


Y nchilabej cˈa el chiwe chi ticˈuluˈ ri kachˈalal Febe. Ri ixok riˈ jun diaconisa pan iglesia ri cˈo pa tinamit Cencrea. 	 Kenheredeki kilisenin görevlisi olan kızkardeşimiz Fibiyi size salık veririm.


Riyin wetaman y ntzˈet cˈa chi ri kachˈalal Epafras sibilaj yixoka chucˈuˈx, ruma can nuben orar pan iwiˈ riyix y pa quiwiˈ chukaˈ ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Laodicea y ri yecˈo pa tinamit Hierápolis. 	 Gerek sizin gerekse Laodikya ve Hierapolistekiler için çok emek verdiğine tanıklık ederim.


Y ri Jesús can yacˈariˈ xuchop apo ri achi ri cˈo ri itzel yabil chrij y xubij chare: Nwajoˈ chi yacˈachoj. Tiqˈuis cˈa el re yabil reˈ chawij, xchaˈ chare. Y can xu (xe) wi xubij queriˈ ri Jesús, can yacˈariˈ xqˈuis el ri lepra chrij ri achi. 	 İsa elini uzatıp adama dokundu, ‹‹İsterim, temiz ol!›› dedi. Adam anında cüzamdan kurtuldu.


Majun bey titzuˈ ta achique quibanic ri winek xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi itzel yixtzijon chiquij, riche (rixin) chi queriˈ ma xtiban ta chukaˈ queriˈ chiwe riyix. Ma tirayij ta chi jun winek nika rucˈayewal pa ruwiˈ, riche (rixin) chi queriˈ ma xtika ta chukaˈ rucˈayewal pan iwiˈ riyix. Ticuyuˈ quimac ri winek y xticuyutej chukaˈ ri imac riyix. 	 ‹‹Başkasını yargılamayın, siz de yargılanmazsınız. Suçlu çıkarmayın, siz de suçlu çıkarılmazsınız. Başkasını bağışlayın, siz de bağışlanırsınız.


Ri ixok cˈa riˈ cˈo cˈa jun rachˈalal María rubiˈ. Y ri María riˈ xtzˈuyeˈ cˈa chraken ka ri Jesús, riche (rixin) chi queriˈ nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri nutzijoj ri Jesús. 	 Martanın Meryem adındaki kızkardeşi, Rabbin ayakları dibine oturmuş Onun konuşmasını dinliyordu.


Yacˈa riyoj can yoj riche (rixin) chic chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) nipe wi ri Kacolonel, y yariˈ ri Ajaf Jesucristo, y xaxu (xaxe wi) chic koyoben ri kˈij tek xtipe. 	 Oysa bizim vatanımız göklerdedir. Oradan Kurtarıcıyı, Rab İsa Mesihi bekliyoruz.


Xoka chiquicojol ri israelitas ri can ye ruwinak Riyaˈ mismo. Pero ri winek riˈ xa ma xquicˈul ta. 	 Kendi yurduna geldi, ama kendi halkı Onu kabul etmedi.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, wacami yoj ralcˈual chic ri Dios. Xa yacˈa chi ma jane nikˈalajin ta ri kas mero kabanic ri xtibekabanaˈ re chkawech apo, pero ketaman chi tek xtipe chic jun bey ri Jesucristo, can xkoj‑oc achiˈel Riyaˈ, tek xtikatzˈet achique rubanic Riyaˈ. 	 Sevgili kardeşlerim, daha şimdiden Tanrının çocuklarıyız, ama ne olacağımız henüz bize gösterilmedi. Ancak, Mesih göründüğü zaman Ona benzer olacağımızı biliyoruz. Çünkü Onu olduğu gibi göreceğiz.


Y ri kˈij riˈ majun cˈa jun ri xtutijoj ta jun rucˈ rachˈalal, ni majun ri quecˈareˈ xtubij ta chare ri rachˈalal: Tawetamaj cˈa ruwech ri Ajaf, ma xtichaˈ ta chare. Ruma chupan ri kˈij riˈ can quinojel chic ye etamayon nuwech. Can chi chˈutiˈk chi nimaˈk quetaman chic cˈa nuwech. 	 Hiç kimse yurttaşını, kardeşini, Rabbi tanı diye eğitmeyecek. Çünkü küçük büyük hepsi tanıyacak beni.


Yacˈa tek xinpiscolij wiˈ chuwij riche (rixin) chi ntzˈet achique ri nichˈo pe wuqˈui, yacˈariˈ tek xentzˈet wukuˈ candeleros ri ye banon riqˈui kˈanapuek. 	 Bana sesleneni görmek için arkama döndüm. Döndüğümde yedi altın kandillik ve bunların ortasında, giysileri ayağına kadar uzanan, göğsüne altın kuşak sarınmış, insanoğluna benzer birini gördüm.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri winek tek yerutijoj: Man cˈa tiben ta achiˈel niquiben ri aj tzˈibaˈ. Ruma riyeˈ sibilaj nika chiquiwech niquicusaj tukutek tak tziek, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈet chi can cˈo quikˈij. Nika chukaˈ chiquiwech chi niyaˈox (nyaˈ) rutzil quiwech ri pa tak cˈaybel. 	 İsa öğretirken şöyle dedi: ‹‹Uzun kaftanlar içinde dolaşmaktan, meydanlarda selamlanmaktan, havralarda en seçkin yerlere ve şölenlerde başköşelere kurulmaktan hoşlanan din bilginlerinden sakının.


Achique cˈa ri xtichˈacon, can xtiban chare chi xtucusaj sakilaj tak tziek. Y ma xtinwelesaj ta ri rubiˈ chupan ri wuj ri riche (rixin) cˈaslen. Y chukaˈ can xtinbij cˈa chare ri Nataˈ y chique ri ángeles, chi ri jun winek riˈ can wuche (wixin) riyin. 	 Galip gelen böylece beyaz giysiler giyecek. Onun adını yaşam kitabından hiç silmeyeceğim. Babamın ve meleklerinin önünde o kişinin adını açıkça anacağım.


Pero tek ri israelitas riˈ xtitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, yacˈariˈ tek xtelesex el ri tzˈapeyon quiwech y ri pisiyon rij ri cánima. 	 Oysa ne zaman biri Rabbe dönerse, o peçe kaldırılır.


¿Y wacami achique nibij riyix? ¿La más ta cˈa utz ri kacˈaslen riyoj israelitas que chuwech ri quicˈaslen ri ma ye israelitas ta? Ma que ta riˈ. Xkabij yan ka, chi quinojel winek, chi israelitas y ma ye israelitas ta, quinojel ye kajnek chuxeˈ ri mac. 	 Şimdi ne diyelim? Biz Yahudiler öteki uluslardan üstün müyüz? Elbette değiliz. İster Yahudi ister Grek olsun, daha önce herkesi günahın denetiminde olmakla suçladık.


Y xquitzˈapij runakˈ ruwech y xquiyalaˈ kˈaˈ chupalej y niquicˈutulaˈ cˈa chare: ¿Achique cˈa ri xachˈeyo? Tabij na cˈa chake, yechaˈ chare ri Jesús. 	 Gözlerini bağlayıp, ‹‹Peygamberliğini göster bakalım, sana vuran kim?›› diye soruyorlardı.


Y tek benak cˈa ri Jesús, ri winek niquiriqˈuilaˈ cˈa ka ri nimaˈk tak quitziak pa rubey riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y queriˈ ri niquibanalaˈ ye benak. 	 İsa ilerlerken halk, giysilerini yola seriyordu.


Ri rutzil ri Ajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. 	 Rab İsanın lütfu sizinle birlikte olsun.


Ri chicop riˈ yaˈon kˈatbel tzij pa rukˈaˈ ruma ri nabey chicop, y can chuwech cˈa ri nabey chicop riˈ tek nucusaj ri kˈatbel tzij ri yaˈon pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nuben chique ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef chi can tiquiyaˈ rukˈij ri nabey chicop, ri xsocotej riche (rixin) chi nicom, pero xa xcˈachoj. 	 İlk canavarın bütün yetkisini onun adına kullanıyor, yeryüzünü ve orada yaşayanları ölümcül yarası iyileşen ilk canavara tapmaya zorluyordu.


Y yacˈariˈ tek riyaˈ xbeyacatej pe ri acuchi (achique) tzˈuyul wi, xuyaˈ ca ronojel ri cˈo chiriˈ, y xutzekelbej el ri Jesús. 	 O da kalktı, her şeyi bırakıp İsanın ardından gitti.


Ri itzel dragón xcˈak cˈa pe, y tek xunaˈ chi chuwech chic re ruwachˈulef cˈo wi, yariˈ tek xuchop cˈa rokotaxic ri ixok ri xcˈojeˈ ri ti ral. 	 Ejderha yeryüzüne atıldığını görünce, erkek çocuğu doğuran kadını kovalamaya başladı.


Ri kˈij cˈa riˈ, yecˈo cˈa jucuˈ ri ye petenak pa tinamit Tiberias ri xeˈapon chunakajal ri acuchi (achique) xewaˈ wi ri winek ri jun kˈij ca, tek xquitij ri caxlan wey ri xuyaˈ ri Ajaf Jesús chique, tek rumatioxin chic chare ri Dios. 	 Rabbin şükretmesinden sonra halkın ekmek yediği yerin yakınına Taberiyeden başka tekneler geldi.


Ri José y ri María xquiben cˈa ronojel ri nuchilabej ri Ajaf Dios chupan ri ruley, ri cˈo chi niquiben tek cˈa jubaˈ talex jun acˈal. Cˈacˈariˈ xetzolin pa cachoch chiriˈ pa Nazaret. Ri tinamit riˈ cˈa pa rucuenta ri Galilea cˈo wi. 	 Yusufla Meryem, Rabbin Yasasında öngörülen her şeyi yerine getirdikten sonra Celileye, kendi kentleri Nasıraya döndüler.


Riyin can kitzij cˈa nbij chiwe wacami, chi ye qˈuiy chojmilaj tak winek y ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, sibilaj xcajoˈ chi xquitzˈet ta ri nitzˈet riyix wacami, y xa ma xquitzˈet ta el. Can sibilaj chukaˈ xcajoˈ chi xquicˈaxaj ta ri niwacˈaxaj riyix re wacami, y xa ma xquicˈaxaj ta el. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, nice peygamberler, nice doğru kişiler sizin gördüklerinizi görmek istediler, ama göremediler. Sizin işittiklerinizi işitmek istediler, ama işitemediler.


Ruma riyix xa can sibilaj yeka chiwech yeˈicˈul jabel ri xa majun oc quinaˈoj, y riyix nibij chi can cˈo inaˈoj. 	 Sizler akıllı olduğunuz için akılsızlara seve seve katlanıyorsunuz!


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Amplias. Sibilaj nwajoˈ ruma riyaˈ chukaˈ runiman ri Ajaf. 	 Rabbe ait olan sevgili kardeşim Ampliatusa selam söyleyin.


Ruma ye ri iwachijlal ri ye jolomaj (wiˈaj) ri yecˈo pan iwiˈ, can achiˈel rubanon ri Cristo chi ya Riyaˈ ri jolomaj (wiˈaj) ri cˈo pa kawiˈ konojel riyoj ri kaniman chic Riyaˈ ri nibix iglesia chake. Ya cˈa Riyaˈ ri Kacolonel riyoj ri can yoj achiˈel ruchˈacul. 	 Çünkü Mesih bedenin kurtarıcısı olarak kilisenin başı olduğu gibi, erkek de kadının başıdır.


Ri wech aj Israel can ye achiˈel jun cheˈ ri olivo rubiˈ ri can ticon wi ka. Pero yecˈo rukˈaˈ ri xejokˈ el. Y riyix ri ma yix israelitas ta, xa yix achiˈel rukˈaˈ jun chic cheˈ olivo chukaˈ rubiˈ ri xa ma ticon ta ka, ri xa ruyon tzˈucnek pe. Y riyix xixtic ka pa ruwiˈ ri cheˈ ri can ticon wi ka, ri acuchi (achique) xejokˈ wi el ri rukˈaˈ, y rumariˈ riyix can xixoc cˈa rutzˈakat ri ruchiˈel ri cheˈ riˈ y qˈuiy utzil ri xticˈul. 	 Ama zeytin ağacının bazı dalları kesildiyse ve sen yabanıl bir zeytin filiziyken onların yerine aşılanıp ağacın semiz köküne ortak oldunsa, o dallara karşı övünme. Eğer övünüyorsan, unutma ki, sen kökü taşımıyorsun, kök seni taşıyor.


Y ri winek cˈa ri ye ruvecinos ri Elisabet y ri ye rachˈalal tek xquicˈaxaj cˈa chi xralaj jun acˈal ruma ri nimalaj rutzil ri Dios, ri winek cˈa riˈ xeˈapon riqˈui chuyaˈic rutzil ruwech, y sibilaj cˈa chukaˈ xequicot riqˈui. 	 Komşularıyla akrabaları, Rabbin ona ne büyük merhamet gösterdiğini duyunca, onun sevincine katıldılar.


Rumariˈ, ri Katataˈ Dios can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 Tanrıya sonsuzlara dek yücelik olsun! Amin.


Y pa rucaˈn kˈij chare ri quichapon wi el bey ri achiˈaˈ, xa jubaˈ chic cˈa chi ma queˈapon ri pa tinamit Jope, achiˈel xa pa nicˈaj kˈij, yacˈariˈ tek ri Pedro xjoteˈ cˈa el pa ruqˈuisbel tanaj (wik) chare ri jay, riche (rixin) chi xberubanaˈ orar. 	 Ertesi gün onlar yol alıp kente yaklaşırlarken, saat on iki sularında Petrus dua etmek için dama çıktı.


Xa ya ri jun camisanel, xa yariˈ xibij chi ticol el, y ri can Lokˈolaj wi y choj chukaˈ ri rucˈaslen, xa xiwetzelaj y yariˈ ri xiyaˈ ca pa ruqˈuexel ri jun camisanel. 	 Kutsal ve adil Olanı reddedip bir katilin salıverilmesini istediniz.


Ri ixokiˈ riˈ, can cˈa cˈo na ri Jesús pa Galilea, tek quitzekelben y quiniman quilin pe. Y chukaˈ can yecˈo cˈa nicˈaj chic ixokiˈ ri quitzekelben apo ri Jesús cˈa pa Jerusalem. 	 İsa daha Celiledeyken bu kadınlar Onun ardından gitmiş, Ona hizmet etmişlerdi. Onunla birlikte Yeruşalime gelmiş olan daha birçok kadın da olup bitenleri izliyordu.


riche (rixin) chi queriˈ can nibanatej cˈa ri rubin ca ri profeta Isaías, ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri Isaías quecˈareˈ ri rubin ca chrij ri Jesús: Xerelesaj cˈa el kayabilal konojel, y xucˈuaj cˈa ronojel ri kakˈaxomal. Queriˈ ri rubin ca. 	 Bu, Peygamber Yeşaya aracılığıyla bildirilen şu söz yerine gelsin diye oldu: ‹‹Zayıflıklarımızı O kaldırdı, Hastalıklarımızı O üstlendi.››


Rumariˈ ri rajawaxic chi niben riche (rixin) chi nikˈalajin chi wi kitzij chi chˈajchˈoj ri iwánima, ya ri ticusaj ri cˈo iwuqˈui riche (rixin) chi yeˈitoˈ ri winek ri nicˈatzin quitoˈic. Y wi queriˈ niben, can xtikˈalajin cˈa chi yix chˈajchˈoj. 	 Siz kaplarınızın içindekini sadaka olarak verin, o zaman sizin için her şey temiz olur.


Y tek quijotoban chic el ri ti lancha chupan ri barco, ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon ri barco, xquixim ri barco riqˈui coloˈ ri nimaˈk rupan riche (rixin) chi niquitoˈ jubaˈ ri barco riche (rixin) chi ma nberupaxij ta riˈ. Riyeˈ quixibin quiˈ chi riqˈui jubaˈ ri cakˈikˈ yerunim cˈa chupan ri lugar ri xa ma nim ta rupan yaˈ ri nibix Sirte chare, y rumariˈ xequikasaj ri nimalaj tak tziek riche (rixin) ri barco y xquiyaˈ kˈij chi xeˈucˈuex ruma ri cakˈikˈ. 	 Filikayı yukarı çektikten sonra halatlar kullanarak gemiyi alttan kuşattılar. Sirte Körfezinin sığlıklarında karaya oturmaktan korktukları için yelken takımlarını indirip kendilerini sürüklenmeye bıraktılar.


Tiyaˈ cˈa rukˈij ri cˈulanen chiˈiwonojel. Ri achi y ri ixok ma rucˈamon ta chi nicˈojeˈ jun ruchˈajmac (rech aj mac). Ruma ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, y queriˈ chukaˈ ri achi ri cˈo chic rixjayil y nucanoj jun chic ixok, y ri ixok ri nucˈom ruwech jun chic achi, ri Dios can xtukˈet cˈa tzij pa quiwiˈ ri yebano queriˈ. 	 Herkes evliliğe saygı göstersin. Evlilik yatağı günahla lekelenmesin. Çünkü Tanrı fuhuş yapanları, zina edenleri yargılayacak.


Riyix iwetaman, chi xa ta ri rajaf jun jay nretamaj ajan (jampeˈ) napon ri alekˈom pa rachoch, ri rajaf ri jun jay riˈ nicˈaseˈ ta riche (rixin) chi nuchajij ri rachoch, y man ta nuyaˈ kˈij chare ri alekˈom chi nelekˈ el pa rachoch. 	 Ama şunu bilin ki, ev sahibi, hırsızın gece hangi saatte geleceğini bilse, uyanık kalır, evinin soyulmasına fırsat vermez.


Rumacˈariˈ wi xa jun runakˈ awech nibano chawe chi yamacun, tawelesaj y tarokij el, astapeˈ can ya ri runakˈ awech ri cˈo pan awajquikˈaˈ. Ruma xa más utz chi xaxu (xaxe wi) jun chique ri runakˈ awech nawelesaj el que chuwech chi can tzˈaket akˈaˈ awaken y xa pa kˈakˈ yatbecˈak wi ca. 	 Eğer sağ gözün günah işlemene neden olursa, onu çıkar at. Çünkü vücudunun bir üyesinin yok olması, bütün vücudunun cehenneme atılmasından iyidir.


Yacˈa ri jun chic mozo ri xa jun oc talento ri yaˈon ca chare ruma ri rupatrón, xa xberucˈotoˈ cˈa jun jul pan ulef y chiriˈ xumuk wi ca ri puek ri yaˈon ca chare. 	 Bir talant alan ise gidip toprağı kazdı ve efendisinin parasını sakladı.


Pero majun. Xa can majun wi cˈa ri rucˈamon (takal chrij) chi nujek ka ri wuj. Majun chuwech ri caj, ni xa ta pa ruwiˈ y ni xa ta chuxeˈ ri ruwachˈulef. Astapeˈ ta chi xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nutzuˈ jubaˈ. 	 Ama ne gökte, ne yeryüzünde, ne de yer altında tomarı açıp içine bakabilecek kimse yoktu.


Xpe ri Jesús xuchop ri runakˈ tak quiwech chi ye caˈiˈ y xubij chique: Ruma riyix ninimaj chi riyin yicowin yixincˈachojsaj, can tibanatej cˈa ri iraybel, xchaˈ chique. 	 Bunun üzerine İsa körlerin gözlerine dokunarak, ‹‹İmanınıza göre olsun›› dedi.


Ri Judas ri nijacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek, can retaman cˈa chukaˈ ri lugar riˈ ri acuchi (achique) xeˈapon wi ri Jesús y ri rudiscípulos, ruma ri Jesús qˈuiy mul ye rucˈuan ri rudiscípulos chiriˈ. 	 Ona ihanet eden Yahuda da burayı biliyordu. Çünkü İsa, öğrencileriyle orada sık sık buluşurdu.


Ruma chi ri kitzij cˈaslen, más rejkalen que chuwech ri iway iwucˈyaˈ y ri ichˈacul chukaˈ can más rejkalen que chuwech ri itziak. 	 Can yiyecekten, beden de giyecekten daha önemlidir.


Riyin can nnaˈ wi cˈa chi xa ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi nibix apóstol chuwe. Ruma riyin xa yin ti lawaloˈ oc que chiquiwech ri nicˈaj chic apóstoles, ruma riyin sibilaj cˈa xenwokotalaˈ ri iglesia ri riche (rixin) ri Dios, riche (rixin) chi xinben cˈa qˈuiy pokon chique. 	 Ben elçilerin en önemsiziyim. Tanrının kilisesine zulmettiğim için elçi olarak anılmaya bile layık değilim.


Y riyin nbij chi riyix iwacˈaxan chi ri Dios ruyaˈon re samaj reˈ chuwe, riche (rixin) chi nkˈalajsaj ri utzil ri ruyaˈon chiwe riyix. 	 Tanrının bana bağışladığı lütfu size ulaştırmakla görevlendirildiğimi duymuşsunuzdur.


Tek riyin xintzˈet cˈa ri ixok riˈ, can xsach cˈa nucˈuˈx ruma xa can kˈabarnek riqˈui ri quiquiqˈuel ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios ri ye rucamisan y riqˈui ri quiquiqˈuel ri can xquitij el pokon ruma xquinimaj ri Jesús. 	 Kadının, kutsalların ve İsaya tanıklık etmiş olanların kanıyla sarhoş olduğunu gördüm. Onu görünce büyük bir şaşkınlığa düştüm.


¿La ma iwetaman ta cˈa chi ri ichˈacul can rachoch wi ri Lokˈolaj Espíritu? Ri Lokˈolaj Espíritu ri ruyaˈon pe ri Dios chiwe y cˈo pa tak iwánima. Rumariˈ ri chˈaculaj ri icˈuan ma iwuche (iwixin) ta ka riyix. 	 Bedeninizin, Tanrıdan aldığınız ve içinizdeki Kutsal Ruhun tapınağı olduğunu bilmiyor musunuz? Kendinize ait değilsiniz.


Wachˈalal, nbij cˈa chiwe chi quixcochˈon, y ma tiyaˈ ta ca ri cochˈonic riˈ, cˈa ya tek xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf. Achiˈel nuben ri jun aj ticonel pa juyuˈ, nicochˈon y nroyobej ri nabey y ruqˈuisbel tak job, cˈacˈariˈ nuben cosechar ri lokˈolaj ticoˈn. 	 Öyleyse kardeşler, Rabbin gelişine dek sabredin. Bakın, çiftçi ilk ve son yağmurları alıncaya dek toprağın değerli ürününü nasıl sabırla bekliyor!


Riyix ixokiˈ, queˈinimaj ri iwachijlal, ruma queriˈ rucˈamon chi niben ruma iniman chic ri Ajaf. 	 Ey kadınlar, Rabbe ait olanlara yaraşır biçimde kocalarınıza bağımlı olun.


Man xa tikˈax chiwech chi re wuj re yentek el iwuqˈui xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi yixinxibij. 	 Mektuplarımla sizi korkutmaya çalışıyormuş gibi görünmek istemiyorum.


Can ma quixtaneˈ ta chi niben orar, y kas qˈues ta jabel ri inaˈoj tek niben orar, y quixmatioxin chare ri Dios. 	 Kendinizi duaya verin. Duada uyanık kalın, şükredin.


Can nikˈalajin chi yix achiˈel jun wuj riche (rixin) ri Cristo ri tzˈiban ruwech, ri jachon pa kakˈaˈ riyoj riche (rixin) chi nikataluj rubixic chique ri winek, ri ma tzˈiban ta riqˈui tinta. Ruma can riqˈui ri ru‑Espíritu ri cˈaslic Dios tzˈiban wi y ma chuwech ta chukaˈ tzˈalan tak abej tzˈiban wi, abej ri xa majun nunaˈ ta. Xa can chuwech ri iwánima tzˈibatal wi riche (rixin) chi can ninaˈ cˈa ri nubij ri Espíritu riche (rixin) ri Dios. 	 Hizmetimizin sonucu olup mürekkeple değil, yaşayan Tanrının Ruhuyla, taş levhalara değil, insan yüreğinin levhalarına yazılmış Mesihin mektubu olduğunuz açıktır.


Y ri ye caˈiˈ rudiscípulos ri Juan tek xquicˈaxaj cˈa ri xubij, riyeˈ xquitzekelbej el ri Jesús. 	 Onun söylediklerini duyan iki öğrenci İsanın ardından gitti.


Y ri Jesús xoc cˈa pa rachoch ri Dios ri cˈo pa tinamit Jerusalem. Y tek xerutzˈet ri winek chi achiˈel cˈaybel quibanon chare rachoch ri Dios, xerokotaj cˈa pe quinojel ri yetajin yecˈayin y ri yelokˈonaj chiriˈ. Y ri aj qˈuexoy tak puek xerutecmayilaˈ ca ri quimesas, y queriˈ chukaˈ xuben chique ri quichˈacat ri yetajin yecˈayin palomax. 	 İsa, tapınağın avlusuna girerek oradaki bütün alıcı ve satıcıları dışarı kovdu. Para bozanların masalarını, güvercin satanların sehpalarını devirdi.


Y riyaˈ xbe cˈa riqˈui ri Pilato ri aj kˈatbel tzij y xberucˈutuj ri ruchˈacul ri Jesús chare, riche (rixin) chi numuk. 	 Pilatusa gidip İsanın cesedini istedi.


Pero chukaˈ ri nimalaj Dios, ma rajawaxic ta na chi pa jun jay ri xa banon cuma winek ri acuchi (achique) nicˈojeˈ wi, y rumariˈ tek jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca xubij: 	 ‹‹Ne var ki, en yüce Olan, elle yapılmış konutlarda oturmaz. Peygamberin belirttiği gibi, ‹Gök tahtım, Yeryüzü ayaklarımın taburesidir. Benim için nasıl bir ev yapacaksınız? Ya da, neresi dinleneceğim yer? Bütün bunları yapan elim değil mi? diyor Rab.›


Riyix chukaˈ iwetaman chi riyoj xkaben chiwe achiˈel nuben jun tataˈaj chique ri ralcˈual. Xkacukubaˈ icˈuˈx chiˈiwonojel. Y xixkapixabaj chi ma tiyaˈ ta ca ri Dios. 	 Bildiğiniz gibi, bir baba çocuklarına nasıl davranırsa, her birinize öyle davrandık.


Quecˈariˈ xquiben ri aj Macedonia, y rumariˈ tek riyoj xkachilabej cˈa chare ri kachˈalal Tito chi nibe chic jun bey iwuqˈui riyix aj Corinto, riche (rixin) chi nberuqˈuisaˈ rumolic ri ofrenda ri xuchop ca rumolic chilaˈ chicojol, ruma ri samaj riˈ jun samaj riche (rixin) chi nibanbej utzil. 	 Bu nedenle, aranızda daha önce başladığı bu hayırlı işi tamamlaması için Titusu isteklendirdik.


Y riyeˈ xquibij: Ma rajawaxic ta cˈa chi noka chic jun ri norubij chake chi re achi reˈ can aj mac wi. Ruma konojel xkacˈaxaj ri xa cˈariˈ xubij ka, xechaˈ. 	 ‹‹Artık tanıklığa ne ihtiyacımız var?›› dediler. ‹‹İşte kendi ağzından duyduk!››


Y riyit Timoteo ri can yit achiˈel nucˈajol, nbij cˈa chawe chi man cˈa tamestaj ta ri bin ca cuma ri kachˈalal chi xatoc jun rusamajel ri Dios. Y riˈ can ya wi ri Dios ri xkˈalajsan chiquiwech riyeˈ. Man cˈa tamestaj ta. Xa can tatijaˈ akˈij chi naben ri samaj ri bin ca chawe chi naben, can achiˈel nuben jun utzilaj soldado. 	 Oğlum Timoteos, senin hakkında önceden söylenen peygamberlik sözleri uyarınca, bu buyruğu sana emanet ediyorum. Öyle ki, bu sözlere dayanarak iyi savaşı sürdüresin.


Y chiriˈ chuwech ri Jesús cˈo cˈa apo jun achi ri sipojnek. 	 Önünde, vücudu su toplamış bir adam vardı.


Yacˈa ri Pedro xa xrewaj cˈa y xubij: Riyin ma wetaman ta ruwech ri Jesús, xchaˈ. 	 Ama Petrus, ‹‹Ben Onu tanımıyorum, kadın!›› diye inkâr etti.


Riyix can yix sakil riche (rixin) ri quicˈaslen ri winek chuwech re ruwachˈulef, y yixkˈalajin jabel, achiˈel nikˈalajin pe jun tinamit ri cˈo pa ruwiˈ jun juyuˈ y ma nicowin ta nrewaj riˈ. 	 ‹‹Dünyanın ışığı sizsiniz. Tepeye kurulan kent gizlenemez.


Cajlajuj cˈa sol winek xecˈaseˈ el, ri nitiquir pe riqˈui ri Abraham cˈa riqˈui ri rey David. Cajlajuj chukaˈ sol winek xecˈaseˈ el, ri nitiquir pe riqˈui ri rey David cˈa chupan ri tiempo tek ri kech aj Israel xechapatej el y xeˈucˈuex cˈa pa Babilonia. Y cajlajuj chukaˈ sol winek xecˈaseˈ el, ri nitiquir pe tek ri kech aj Israel xebecˈojeˈ pa Babilonia, hasta riqˈui ri tiempo tek xalex ri Cristo. 	 Buna göre, İbrahimden Davuta kadar toplam on dört kuşak, Davuttan Babil sürgününe kadar on dört kuşak, Babil sürgününden Mesihe kadar on dört kuşak vardır.


Pero, ¿la rajawaxic cami chi nwetamaj na wi chˈajchˈoj cánima tek niquitzijoj ri Cristo o xa riqˈui caˈiˈ quipalej? Ma que ta riˈ. Ruma ri más rajawaxic chuwe riyin ya ri nitzijox rubiˈ ri Cristo y yariˈ ri niyaˈo sibilaj quicoten chuwe y ri quicoten riˈ majun bey xtiqˈuis ta el wuqˈui. 	 Ama ne önemi var? İster art niyetle ister içtenlikle olsun, her durumda Mesih duyurulmuş oluyor. Buna seviniyorum, sevineceğim de.


Pero ri Jesús xubij: Majun cˈa chique ta riyeˈ ri xmacun, riche (rixin) chi quereˈ xucˈulwachij re jun achi reˈ. Ni riyaˈ, ni ri ruteˈ rutataˈ. Riyaˈ can quecˈareˈ rubanon pe pa ralaxic, riche (rixin) chi xtikˈalajin ri samaj ri xtuben ri Dios riqˈui. 	 İsa şu yanıtı verdi: ‹‹Ne kendisi, ne de annesi babası günah işledi. Tanrının işleri onun yaşamında görülsün diye kör doğdu.


Xtapon na wi jun kˈij tek xtinben jun cˈacˈacˈ trato quiqˈui ri winek, y ri trato riˈ quecˈareˈ rubanic: Xtintzˈibaj ri nuley pa tak cánima, y chukaˈ xtinyaˈ pa tak quichˈobonic, nichaˈ ri Ajaf. 	 ‹‹Rab, ‹O günlerden sonra Onlarla yapacağım antlaşma şudur: Yasalarımı yüreklerine koyacağım, Zihinlerine yazacağım› diyor.››


Ri Juan ri Bautista tek xpe, riyaˈ xucˈut cˈa jun chojmilaj bey chiwech, yacˈa riyix xa ma xinimaj ta. Xaxu (xaxe wi) ri cˈutuy tak alcawal y ri ixokiˈ ri ma utz ta quicˈaslen, xaxu (xaxe) wi riyeˈ ri xeniman. Yacˈa riyix, astapeˈ xitzˈet riˈ xa ma xtzolin ta pe icˈuˈx riche (rixin) chi queriˈ xinimaj ta. 	 ‹‹Yahya size doğruluk yolunu göstermeye geldi, ona inanmadınız. Oysa vergi görevlileriyle fahişeler ona inandılar. Siz bunu gördükten sonra bile pişman olup ona inanmadınız.››


Yacˈa ri yeyukˈun quiche (quixin) ri ak riˈ, xaxu (xaxe) wi cˈa xquitzˈet ca ri xbanatej, xeˈanmej; y xbequiyalaˈ ca rutzijol pa tinamit y ri pa tak juyuˈ. Y ri winek xepe cˈa riche (rixin) chi noquitzˈetaˈ ri xbebix ca chique. 	 Domuzları güdenler kaçıp kentte ve köylerde olayın haberini yaydılar. Halk olup biteni görmeye çıktı.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique: Ri Sakil can cˈa cˈo na jubaˈ iwuqˈui. Can chupan cˈa ri Sakil riˈ quixbiyin wi, ruloman chi cˈa cˈo na iwuqˈui. Ruma wi ma xtiben ta queriˈ, cˈa tek xtinaˈ, nikˈekumer pe chiwech; y ri xa pa kˈekuˈm nibiyin wi, ma retaman ta acuchi (achique) benak wi. 	 İsa, ‹‹Işık kısa bir süre daha aranızdadır›› dedi. ‹‹Karanlıkta kalmamak için ışığınız varken yürüyün. Karanlıkta yürüyen nereye gittiğini bilmez.


Pero wi can yixnum, más ta utz chi can quixwaˈ pe ri pa tak iwachoch. Riyin nbij ronojel reˈ riche (rixin) chi ma nipe ta rucˈayewal pan iwiˈ. Y cˈo nicˈaj chic tijonic ri cˈo chi nyaˈ chiwe, pero cˈa ya tek xquinapon iwuqˈui, cˈacˈariˈ tek xtinyaˈ ri tijonic riˈ chiwe. 	 Aç olan karnını evde doyursun. Öyle ki, toplanmanız yargılanmanıza yol açmasın. Öbür sorunları ise geldiğimde çözerim.


Y chicojol riyix can yecˈo cˈa achiˈaˈ ri xquebeyacatej pe. Y ma ya ta rubixic xtiquiben chare ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi yequitaluj ri can yeniman wi riche (rixin) ri Jesús, y yecˈo nicˈaj chiwe riyix ri xquetzekelben el quiche (quixin). 	 Hatta öğrencileri kendi peşlerinden sürüklemek için sizin aranızdan da sapık sözler söyleyen kişiler çıkacak.


Tichˈutinirisaj iwiˈ. Y riqˈui chˈuchˈujil tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Ruma wi can kitzij chi niwajoˈ iwiˈ, can xticochˈolaˈ chukaˈ iwiˈ. 	 Her bakımdan alçakgönüllü, yumuşak huylu, sabırlı olun. Birbirinize sevgiyle, hoşgörüyle davranın.


Xabacuchi (xabachique) yebe wi, xa bis y kˈaxon niquiyaˈ ca. 	 Yıkım ve dert var yollarında.


Ri rijitaˈk tak achiˈaˈ can tiquichˈoboˈ jabel ri yequiben, nicˈatzin chi niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen chiquiwech ri winek, y can tiquikˈilaˈ quiˈ chare ri mac, can choj quecˈojeˈ chupan ri quicukbel cˈuˈx, can ticˈojeˈ ri ajowabel quiqˈui, y can quecochˈon. 	 Yaşlı erkeklere ölçülü, ağırbaşlı, sağduyulu olmalarını buyur. İmanda, sevgide ve sabırda sağlam olsunlar.


Ruma ri kachˈalal ri yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, ma quiqˈui ta cˈa winek yechˈo wi, can riqˈui cˈa ri Dios yechˈo wi. Queriˈ nbij chiwe ruma chi ri yeˈacˈaxan quiche (quixin) xa ma nikˈax ta chiquiwech ri niquibij. Ruma can ya wi ri Lokˈolaj Espíritu ri niyaˈo ri chˈabel chique ri niquibij, chˈabel ri xa ewatel chkawech riyoj ri yoj winek. 	 Bilmediği dilde konuşan, insanlarla değil, Tanrıyla konuşur. Kimse onu anlamaz. O, ruhuyla sırlar söyler.


Y wi riqˈui ri beyomel ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef, riyix majun utz niben riqˈui, ¿la xtujech cami ri Dios ri kitzij beyomel chiwe? 	 Dünyanın aldatıcı serveti konusunda güvenilir değilseniz, gerçek serveti size kim emanet eder?


Jun acˈal ri cˈa nitzˈuman na, ma jane nikˈax ta chuwech ri nubij ri ruchˈabel ri Dios. Ma retaman ta achique riˈ ri choj y achique riˈ ri ma choj ta. Rumariˈ nbij chiwe chi riyix cˈa yix achiˈel na jun acˈal. 	 Sütle beslenen herkes bebektir ve doğruluk sözünde deneyimsizdir.


Y ri Zaqueo xpaˈeˈ cˈa y xchˈo apo chare ri Ajaf Jesús y xubij: Ajaf, wacami pa nicˈaj chare ri nubeyomal nyaˈ chique ri pobres. Y wi cˈo winek ri can xkˈax ruwiˈ ri alcawal welesan chique, can cajiˈ chic cˈa ruqˈuexel ri xtintzolij chique, y ma xu (xe wi) ta chic ri xinwelesaj chique, xchaˈ. 	 Zakkay ayağa kalkıp Rabbe şöyle dedi: ‹‹Ya Rab, işte malımın yarısını yoksullara veriyorum. Bir kimseden haksızlıkla bir şey aldımsa, dört katını geri vereceğim.››


Riyoj binakil yixkanataj ri pa tak kaˈoración. Can nikamatioxij chare ri Katataˈ Dios iwuma riyix. 	 Dualarımızda sizleri anıyor, her zaman hepiniz için Tanrıya şükrediyoruz. İmanın ürünü olan etkinliğinizi, sevgiye dayanan emeğinizi ve Rabbimiz İsa Mesihe bağladığınız umuttan kaynaklanan dayanıklılığınızı Babamız Tanrının önünde durmadan anıyoruz.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique: Riˈ jun chiwe riyix cablajuj, ri xtumuˈ pe ri rucaxlanway wuqˈui pa lek. 	 İsa onlara, ‹‹Onikilerden biridir, ekmeğini benimle birlikte sahana batırandır›› dedi.


Ri kachˈalal ri yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel, xaxu (xaxe wi) riyeˈ ri yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. Yacˈa ri kachˈalal ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios, más utz niquiben, ruma can niquiben chukaˈ chi ri iglesia yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Bilmediği dilde konuşan kendi kendini geliştirir; ama peygamberlikte bulunan, inanlılar topluluğunu geliştirir.


Tek cˈo jun ri nibano pokon chiwe, ticochˈoˈ y ticuyuˈ. Can achiˈel xuben ri Cristo chi xucuy ri imac riyix, queriˈ chukaˈ nicˈatzin chi niben riyix quiqˈui ri nicˈaj chic. Ticochˈolaˈ y ticuyulaˈ cˈa iwiˈ. 	 Birbirinize hoşgörülü davranın. Birinizin ötekinden bir şikâyeti varsa, Rabbin sizi bağışladığı gibi, siz de birbirinizi bağışlayın.


Tek bitajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xintzˈet cˈa chic chi ri chicaj jakel jun puerta, y xinwacˈaxaj cˈa jun chˈabel. Yariˈ ri nabey chˈabel ri xinwacˈaxaj, y ri chˈabel riˈ can achiˈel cˈa ri nikˈajan jun trompeta. Y xubij cˈa pe chuwe: Cajoteˈ pe waweˈ, y riyin xtincˈut cˈa chawech ri xquebanatej ri xtibe apo. 	 Bundan sonra gökte açık duran bir kapı gördüm. Benimle konuştuğunu işittiğim, borazan sesine benzeyen ilk ses şöyle dedi: ‹‹Buraya çık! Bundan sonra olması gereken olayları sana göstereyim.››


Y quinojel cˈa ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, sibilaj xka chiquiwech ri Jesús. Y ri utzilaj tak chˈabel ri xerubij ri Jesús chique, can xquimey cˈa, ruma chi majun bey ye quicˈaxalon ta chˈabel achiˈel ri xerubij chique. Y ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa chukaˈ chiquiwech: ¿La xa ma ya ta cami reˈ ri rucˈajol ri José? yechaˈ. 	 Herkes İsayı övüyor, ağzından çıkan lütufkâr sözlere hayran kalıyordu. ‹‹Yusufun oğlu değil mi bu?›› diyorlardı.


Rumariˈ ri fariseos y ri aj tzˈibaˈ xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ruma tek la adiscípulos riyit ma niquiben ta achiˈel ri bin ca cuma ri katiˈt kamamaˈ? Ruma la adiscípulos riyit tek yewaˈ ma niquichˈej ta quikˈaˈ, achiˈel rubanic ri nikaben riyoj, xechaˈ chare ri Jesús. 	 Ferisiler ve din bilginleri İsaya, ‹‹Öğrencilerin neden atalarımızın töresine uymuyorlar, niçin murdar ellerle yemek yiyorlar?›› diye sordular.


Majun chic cˈa kˈakˈ riche (rixin) nisakirisan ri xtitzˈetetej ta chupan ri tinamit riˈ. Ma xtacˈaxatej ta chic cˈa chukaˈ chi cˈo ta jun cˈulanen nibanatej. Ruma ri nimaˈk tak cˈayinel ri xecˈojeˈ chiriˈ nimaˈk xquinaˈ quiˈ. Y chukaˈ ruma ri itz ri xeban chiriˈ, xekˈolotej cˈa quinojel ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef. 	 Artık sende hiç kandil ışığı parlamayacak. Sende artık gelin güvey sesi duyulmayacak. Senin tüccarların dünyanın büyükleriydi. Bütün uluslar senin büyücülüğünle yoldan sapmıştı.


Can kitzij cˈa nbij chiwe, xchaˈ ri Jesús, chi ri achi cˈutuy alcawal xtzolin el, y xtzˈetetej ruma ri Dios chi xa majun rumac. Y yacˈa ri achi fariseo ma que ta riˈ xcˈulun chuwech ri Dios. Ruma chi xabachique cˈa ri nunimirisaj riˈ, xa can xtikasex cˈa rukˈij. Yacˈa ri ruchˈutinirisan riˈ, xtinimirisex rukˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 ‹‹Size şunu söyleyeyim, Ferisi değil, bu adam aklanmış olarak evine döndü. Çünkü kendini yücelten herkes alçaltılacak, kendini alçaltan ise yüceltilecektir.››


Wacami cˈa, nbij ca chawe chi xtipe alanic chawij, y tek xtalex cˈa ri acˈal riˈ, ti cˈajol (alaˈ) y Jesús ri rubiˈ ri xtayaˈ. 	 Bak, gebe kalıp bir oğul doğuracak, adını İsa koyacaksın.


Y riyix chukaˈ jabel iwetaman chi tek yeˈicˈayij wuˈoˈ aj xicˈ tak chicop, xaxu (xaxe) wi caˈiˈ oxiˈ oc tak centavos cajel. Y ma riqˈui ta chi ri aj xicˈ tak chicop riˈ xa ma qˈuiy ta oc cajel, ri Dios majun bey yerumestaj ta ca. 	 Beş serçe iki meteliğe satılmıyor mu? Ama bunlardan bir teki bile Tanrı katında unutulmuş değildir.


Ruma ri más nim rukˈij chiwe riyix, nicˈatzin chi nunaˈ ka riˈ chi xa majun rukˈij y tuchˈutinirisaj riˈ riche (rixin) chi yerunimaj yerilij ri nicˈaj chic. 	 Aranızda en üstün olan, ötekilerin hizmetkârı olsun.


Yacˈa re wacami, cˈo chi nicˈojeˈ na chilaˈ chicaj, cˈa ya tek xtapon na ri kˈij tek xtiban ruchojmil ronojel. Queriˈ nubij ri Dios chupan ri ye quitzˈiban ca ri lokˈolaj tak profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri xecˈojeˈ ojer ca. 	 Tanrının eski çağlardan beri kutsal peygamberlerinin ağzından bildirdiği gibi, her şeyin yeniden düzenleneceği zamana dek İsanın gökte kalması gerekiyor.


Yacˈa ri tzij ri xa majun quejkalen, achiˈel ri tzij ri nitzijox chiquij ri winek ri xecˈojeˈ ojer ca, ma queˈawacˈaxaj ta. Y chukaˈ ri oyowal ri yequiben ri winek ri xa ma junan ta niquichˈob chrij ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, ma queˈawacˈaxaj ta chukaˈ, ruma ronojel ri tzij ri achiˈel riˈ xa majun utz nucˈom pe. 	 Akılsız tartışmalardan, soyağacı didişmelerinden, Kutsal Yasayla ilgili çekişme ve kavgalardan sakın. Bunlar yararsız ve boş şeylerdir.


Y ri reyes ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, ri nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij, ri beyomaˈ, ri ye capitanes quiche (quixin) achiˈaˈ ri ye riche (rixin) chˈaˈoj, ri winek ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ; chukaˈ quinojel ri mozos ri ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón y quinojel ri ma ye ximil ta pa samaj, xquewaj cˈa quiˈ pa tak jul y chucojol tak abej ri chuwech tak juyuˈ. 	 Dünya kralları, büyükleri, komutanları, zenginleri, güçlüleri, özgürü kölesi herkes mağaralara, dağlardaki kayaların arasına gizlendiler.


Can xubij wi chare ri ojer kamamaˈ Abraham ri cˈo chi nuben chake, 	 Nitekim bizi düşmanlarımızın elinden kurtaracağına Ve ömrümüz boyunca Kendi önünde kutsallık ve doğruluk içinde, Korkusuzca kendisine tapınmamızı sağlayacağına dair Atamız İbrahime ant içerek söz vermişti.


Ri winek can jabel cˈa xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz y cˈa cˈo na cˈa wukuˈ chaquech caxlan wey rachibilan car ri xmolotej ca, ri ma xqˈuis ta. 	 Herkes yiyip doydu. Artakalan parçalardan yedi küfe dolusu topladılar.


Riyix acˈalaˈ, can queˈinimaj ri iteˈ itataˈ riqˈui ronojel ri niquibij chiwe, ruma yariˈ ri nika chuwech ri Ajaf chi niben. 	 Ey çocuklar, her konuda anne babalarınızın sözünü dinleyin. Çünkü bu Rabbi hoşnut eder.


Y ri ruteˈ rutataˈ ri achi xquibij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Ketaman chi ya kalcˈual reˈ y moy tek xalex. 	 Adamın annesiyle babası şu karşılığı verdiler: ‹‹Bunun bizim oğlumuz olduğunu ve kör doğduğunu biliyoruz.


Re biˈaj reˈ can ntel cˈa chi tzij chi ri Dios cˈo kiqˈui. Tek xcˈastej cˈa ri José, can xuben wi achiˈel ri xbix chare ruma ri ángel riche (rixin) ri Ajaf. Riyaˈ can xucˈom na wi ri María riche (rixin) chi xoc rixjayil. 	 Yusuf uyanınca Rabbin meleğinin buyruğuna uydu ve Meryemi eş olarak yanına aldı.


Y tek xoc cˈa pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Joˈ, kojkˈax la jucˈan chic apo ruchiˈ yaˈ, xchaˈ chique. 	 O gün akşam olunca öğrencilerine, ‹‹Karşı yakaya geçelim›› dedi.


Y ri achi achiˈel jun coronel majun cˈa tzij xracˈaxaj ta jabel, ruma sibilaj ye qˈuiy ri winek ri yecˈo chiriˈ. Jun wi cˈa niquibij ri nicˈaj, y jun wi chic niquibilaˈ ri nicˈaj chic, y can niquirek quichiˈ tek niquibij. Rumariˈ ri achi achiˈel coronel xubij chi tucˈuex apo ri Pablo pa cuartel cuma ri soldados. 	 Kalabalıktakilerin her biri ayrı bir şey bağırıyordu. Kargaşalıktan ötürü kesin bilgi edinemeyen komutan, Pavlusun kaleye götürülmesini buyurdu.


Y rumariˈ xbe cˈa rutzijoxic ri ruchˈabel ri Ajaf pa ronojel lugar y ma xu (xe) ta cˈa ri pa Macedonia y Acaya ri xetamex wi, xa can xetamex chukaˈ cuma ri winek pa ronojel lugar chi riyix can iniman ri Dios riqˈui ronojel iwánima y ma rajawaxic ta chi nikatzijoj riyoj. 	 Rabbin sözü sizden yayıldı. Tanrıya imanınızın haberi yalnız Makedonya ve Ahayaya değil, her yere ulaştı. Artık bizim bir şey söylememize gerek kalmadı.