Yis wa̱ bas biköle shka̱l sä rä Cristo Jesús ja̱mi ki̱ka. Amén. 	 Caw chitzala wanmahan teyin̈ hesunil, hex ayexxaco yul iskˈab Comam Jesucristo. ¡Hacojab tuˈ!


Ñerä sä el wa se̱nak Roma ska wa te sá damijulu palei ju̱ña ra, ijewa date sá ña̱le̱i tsa̱k Foro de Apio ska, ñakäi Cantina Mañatkä ska. Pablo te ijewa su̱a ra, ite Säkeklä kjeisha je ki̱. Jekäi je te Pablo täkiwa̱ni. 	 Ebnaj xachahni Comam yul yanma ay yul con̈ob Roma tuˈ, caw yohtaxa ebnaj tato chon̈apnihan̈ yuxin tit ebnaj con̈ischahban̈ yul beh; ay ebnaj hata bey huneˈ niman txon̈bal, Apio isbi, con̈yechmahan̈. Aypaxo ebnaj juẍta bey bay chihallax Oxeb Waybalil. Hayet yilni naj Pablo ebnaj tuˈ, yakˈni naj yuchˈandiosal tet Comam Dios, caw yikˈni yip yanma naj.


Je bol te isha ijewa ia̱: —Bas galilea wa, ¿jiye bas ñaduatulaka̱ iweibläk ji̱a ka̱jöir ska rä na? Je Jesús minetse̱ bas yika ka̱jöir ska, je wakei dämiju̱ni jishtä imineju̱ ka̱jöir ska su̱a bas te su̱ta. 	 Yalni ebnaj ángel tet ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Hex ah Galilea, ¿tzet yin̈ xin to tˈan̈anex ahto satcan̈? Haˈ Comam Jesús tiˈ, maˈilaxilo texol yu ispaxto Comam satcan̈. Hacaˈticˈa mayu heyilni isto Comam tiˈ, hac tuˈ xin chu yulpaxo Comam, ẍi ebnaj ángel tet ebnaj.


Jekäi bas chatkawa̱ ra, je wà bas je̱k tsa̱tkämiksa̱. 	 Tohol cheyute heba haxinwal chexcolchahi.


Jera Jesús te ikúka: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, ¿jiye ba te yis ia̱ je she na? Ka yis ke̱i däwa̱ba. 	 Istakˈwi Comam xin: ―¿Tzet yin̈ wetan chawal huneˈ tiˈ, miˈ? Wal xin maẍto chiapni istiempohal inyenilo wipan tet anma, ẍi Comam.


Jekäi ije je̱r ianawa̱, ijewa rä ka ji biketsäk kuna etkabä ki̱ka. Jera imineju̱ sa paktäk je pája̱mi jukläyäkä tsi̱dala shtä ska. 	 Caw xin cˈay iscˈul Comam yuto huntekˈan anma ay bey tuˈ mach yayto yul yanma yin̈ Comam. Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús iscuyno anma yin̈ Istzotiˈ Comam Dios yulaj con̈ob ayco yin̈ ishoyanil tuˈ.


Jera dulaklei ekla kie Eutico ni je kalme je̱k tkelewa̱ ventana kjä ki̱ka, käpärawa̱ yëë. Jera Pablo ka̱pakä dami ji̱a sha̱na je dulaklei kapawa̱ kee, buka̱na ja̱naté ju yöle ñabata ki̱ka mañatkä ska ja̱nani i̱ski̱ka. Jera ijewa te ikaka̱ dulewa̱. 	 Ay xin huneˈ naj tzeh, Eutico isbi, tzˈon̈an yul wentana; yaj yu caw nimajal yute naj Pablo yoj cuybanile, yuxin tit iswayan̈ naj. Haxa yet caw chiway naj tuˈ xin, istitcˈay naj yin̈ yox piso tuˈ. Camomxa naj xin yet yilaxcan̈ naj.


—Kju̱awa je tsa̱tkaksa̱ ite, ata iwakei ia̱ ka je̱k tsa̱tkerksa̱. ¡Ikuna ije rä Israel wa tsa̱ku̱i ra, ije̱k wäyö ja̱wo̱té cruz ja̱mi jí kje ra! Je ra sä te ije biketsemi. 	 ―Naj tiˈ iscol naj anma, wal naj xin mach chu iscolni isba. Tato yeli haˈ naj tiˈ Jahawil han̈on̈ Israel hon̈ tiˈ, jilaˈ yinayti isba naj yin̈ culus, wal tuˈ chijaco janma yin̈ naj.


Bas oro, bas inaklä, kukaka̱ kolña te. Ikolñaí te bas kjatiemika̱, je te bas yaka e̱newe̱miwa̱ yökö käi. Ata bas te ji säkei ta tapawa̱ sa̱ ke̱i bata jekje ska. 	 Sunil hemelyu tenbabilxato tuˈ xin, ayxa iskˈuxewal chˈen, haˈ chin̈uswaho teyin̈ yul sat Comam Dios cat quexistan̈tzeniloj, hacaˈ istzˈato hunu tzet ye tuˈ yul kˈaˈ. Haˈ hekˈalomal tenbabil heyu tuˈ, haˈ chˈoco akˈocˈule teyin̈ yin̈ islahobal tzˈayic.


Jekäi ijewa te ikúka: —Ka sá wa̱ iju̱ñer mai je datse̱ räle. 	 Yuxin yal ebnaj tet Comam: ―Mach johtajojan̈ mac akˈni ismunil naj Juan tuˈ, ẍi ebnaj.


Ata Judío wa te ijewa wätkewa̱wa̱. Je ki̱ka yis ka̱kia yis patkenakläté César wäki̱. Ata ka je rä yis wa̱ yis ditsei wä wa kjatiäklä ji ki̱ käi kuna. 	 Wal ebnaj Israel xin caw mach isje ebnaj quinisbejtzoˈan, yuxin inkˈanti inbahan tet naj emperador, jahaw ay Roma tiˈ, yun̈e haˈ naj chˈilni tzet chinelicojan. Walinan xin caw matzet chiwacojan ismulo ebnaj jet con̈ob tuˈ.


Säkeklä wikblu ne rä se̱ne kseka ma̱k sa̱ ia̱ rä, ata sa yaka ia̱ ka sa̱ tsa̱tkenak. Yis wa̱ ji yile bas ia̱ je kte rä wikblu iá, ñakäi je rä se̱ne kseka. 	 Haˈ Yespíritu Comam Dios haˈ chiakˈni kˈinale mach istan̈bal, wal conimanil matzet chakˈa. Huntekˈan cuybanile xawalan teyet tuˈ, yin̈ caw yeli yet Espíritu yehi, haˈ chiakˈni kˈinale mach istan̈bal.


Biköle yi mike̱ju̱ni kju̱awa, ka banewa̱ ji̱a Cristo ktei wapautäle ja̱mi, ka je wa̱ Säkeklä kuna. Ata yi banawa̱ ji̱a je sa pautäle ja̱mi, je wa̱ Sa Ká irä, iyaba irä tso̱. 	 Macn̈eticˈa chipalcˈoncan̈ yiban̈ cuybanile aycano jet yu Comam Jesucristo cat isbejnicanoj, chalilo chal tuˈ ta machi Comam Dios yul yanma. Wal taca tzujan yinta cuybanile akˈbilcano yu Comam xin, wal tuˈ caw ayayto Comam Dios yeb Iscˈahol Comam yul yanma.


“Jakbläk wa däke̱ rä oveja jakibläk, iktäkcha̱wa̱, iweikäkcha̱wa̱. Ata yis de rä ijewa se̱naklä kseka, ka kseka ebä kuna, ata ise̱naklä bäi si̱. 	 Ay ebnaj hacaˈ elkˈom chiyu yuli, ton̈e chihul elekˈ yeb xin yakˈni camo anma. Yaj walinan, hulnajinan wakˈaˈan kˈinale mach istan̈bal tet anma chiyaco isba yul inkˈaban. Huntekˈan anma tuˈ, caw niman chiyu ischahni iscˈulal iscˈul Comam Dios.


Ñakäi jewa te je ekla bäileni kaldu klä ki̱ ijewa ra je su̱a ra, jini a̱ni ka ijewa wa̱ ishäklei ji̱a. 	 Waxan̈ca caw chichiwa iscˈul ebnaj yin̈ ebnaj cawan̈ tuˈ, yaj matzet tzˈaj yalaˈ ebnaj yin̈ ebnaj yuto haˈ hun naj cawxican̈ tuˈ lin̈anico iscˈatan̈ ebnaj.


Je idäli rä oro käi, inaklä yaka käi, jak säkei ta därërë käi, perla käi, dätsi bäi tsa̱a̱ käi, siöö yëna käi, julii käi, bätsëë käi, kal biköle jala ta baa käi, ji biköle yöle elefante kà tälik wà käi, ji biköle yöle kal säkei ta wà käi, bronce wà käi, tabeli yaka wà käi, mármol wà käi; 	 Yuto caw yijatzilxa chistxon̈ ebnaj chˈen oro, chˈen plata, yebej chˈen chˈen cˈulejchˈan jilni, yeb chˈen perla. Chistxon̈nipaxo ebnaj kˈap lino caw ay istohol, kˈap kˈap morado jilni, yeb kˈap seda, yeb kˈap kˈap caj jilni. Chistxon̈nipaxo ebnaj sunilej te teˈ xukˈ sam, yeb tzettaj ye tuˈ watxˈebil yin̈ istxˈiˈeh noˈ elefante, yeb yin̈ej te teˈ caw ay istohol, yeb yin̈ chˈen bronce, yin̈ chˈen hierro yeb yin̈ chˈen mármol.


Jera ite ijewa paka biköle pakäk ñajäkläk tala ki̱ka eyaka eyaka kju̱awa kju̱awa. 	 Yalni Comam tet anma tato chiay tzˈon̈no sat chekˈan tuˈ yin̈ hunta majan.


Duewa̱ sul í rä sä te ji yakei wakble nui. Jekäi sa̱ nui rä täkili ta sä weikäkwa̱ ka̱wei tso̱ kju̱ei. 	 Haˈ mule chon̈yakˈ camoj, wal isley Comam Dios xin ip yanico isyaˈtajil jiban̈.


Je yika ma se̱no je̱r ki̱i̱, je te ta̱i saje wa ktä wätkewa̱ ki̱ka. 	 Chawil haba tet naj, yuto caw chiscaj naj cuybanile chijalicˈo tiˈ.


Ije te ijewa su̱a ra, ite isha ijewa ia̱: —Bas cho̱ ñakjashäk chui wa ia̱. Ñerä idamijulu ji̱a ña̱la ki̱ ebä ra, ijewa bäinani yëë. 	 Hayet yilni Comam Jesús ebnaj, yalni Comam tet ebnaj: ―As yewe heba sata ebnaj sacerdote Israel, ẍi Comam tet ebnaj. Hayet lan̈an isbelwi ebnaj tuˈ, yelcano huneˈ yabil tuˈ yin̈ ebnaj.


Pentecostés ke̱i kjewa̱klä díaí dewa̱ ra, jera ijewa kalabe tapar tso̱ etka yebä. 	 Yet yayilo istzˈayical kˈin̈ Pentecostés, huneˈn̈e bay cutxanico sunil ebnaj yeb ebix ayxaco yul iskˈab Comam Jesús.


te isha: “Ike̱i dewa̱ e̱ná. Yëwa̱ Säkeklä gobierno kjärawa̱ irä. Bas ñamanewo̱ksa̱, kte baa kukö.” 	 Chalni Comam tet anma: ―Wal tinan̈ mayij isba huneˈ tiempo halbilcanoj yocxa Comam Dios Heyahawoj. Bejwecano hetxˈojal, chahwe Tzotiˈ cˈul yet colbanile yul heyanma, ẍi Comam.


Jekäi kte yöle rä ka tse̱nakju̱mi kuna. Jekäi ikuna rä yi ia̱ Säkeklä ktä rä me̱le je wakwa sha ite säkeklä wa ni ra, 	 Caw xin mach chiyu coman̈cˈon tzet tzˈibn̈ebilcanoj, yuto caw Comam Dios tuˈ haln̈ecanoj diosal yin̈ mac bay akˈbilcano Istzotiˈ.


Jekäi ale demi las cinco wa dejulu to̱nami denario wà etka etka. 	 Lahwi tuˈ xin yawtelax ebnaj oc munil yin̈ chˈen howeb, haˈ ebnaj babel tohlalaxi, huneˈ denario akˈlax tet hunun ebnaj.


Iwa rä ka sa̱ wa̱ jiska jukläyäkä kuna tkelewa̱ jekjeye, ata saje wa te rä idäke̱wa̱ ji̱a ne yule kate rä. 	 Yuto maẍtaj yul sat yiban̈kˈinal tiˈ ay huneˈ cocon̈ob ay yin̈ huneln̈e, wal xin haˈ huneˈ cocon̈ob ay yin̈ sunilbal tiempo haˈ bay ayto janma.


Ka̱piana ra Jesús te sa pakteke̱ Templo ska, tuina ra imike̱ ka̱ bata kie Olivo yäkä ska. 	 Yet tzˈayical chicuywa Comam Jesús yul yatut Comam Dios, haxa yet akˈbalil xin, chibey Comam bey huneˈ won̈an Olivo isbi.


Jesús wa̱ iju̱ñer yibä te iju̱emiksa̱ ikukäkwa̱ wa ia̱ rä. Je ki̱ka ite isha: “Bas bena rä ka yëë kuna.” 	 Wal xin, caw yohtaxa Comam mac chianico yul iskˈab camical, yuxinto yal hacaˈ tiˈ: “Yaj mach hesunilo saj ye heyanma,” ẍi Comam.


Idemi Galilea ke̱i ska ra, Galilea wa te ikiawa̱ je̱r baa wà. Ka irä jiye kuna ta, Jesús te ji wá̱ saka saka Jerusalén ska ike̱i kjewe̱ sha̱na je su̱a ijewa te, ijewa dasta̱naña ike̱i kjewa̱k ki̱ka. 	 Hayet yapni Comam bey Galilea tuˈ xin, caw cˈul yu ischahlax Comam yu anma, yuto yil anma tzettaj iswatxˈe Comam yet yecˈ kˈin̈ Pascua bey Jerusalén, yet isbeycˈo anma yin̈ kˈin̈.


Etäbä kicha Jesús kjawa̱ju̱ni ñapaktäklä jui na, jeska jäiyi ekla jula ssi̱lewa̱ katke. 	 Yocto Comam Jesús yul iscapilla ebnaj Israel hunelxa, cˈuxan xin ayicto huneˈ naj camnajilo huneˈ iskˈab.


Jera ite ikúka: “El wa, 'ská wa, issö. Säkeklä baa si̱ je̱k kjasha saje wa ká Abraham ia̱ ikatke ji̱a Mesopotamia ke̱i ska, ka ibitäju̱ba Harán ska ra. 	 Istakˈwi naj Esteban xin: ―Hex wet con̈ob yeb hex iswiˈehal yeco yin̈ con̈ob Israel tiˈ, abewe tzet chiwalan. Wal Comam Dios, caw aycano yip Comam, isye isba Comam tet jichmam Abraham yet aytocˈo icham bey ismajul Mesopotamia, yet maẍto chito icham bey con̈ob Harán.


Ka irä jiye kuna ta, ale Oloi Ta Ta̱i te yis ia̱ ji wá̱ e̱e̱na si̱. ¡Ije kie, je rä sikii si̱! 	 Yuto haˈ Comam Dios, caw aycano yip, haˈ chiyenilo cˈaybalcˈule win̈an. Caw niman yelapno isbi Comam, caw machi nichˈano istxˈojal ayco yin̈.


Ata bas ku̱ ji säkei ta blö bas wakwa ia̱ ka̱jöir ska, mai iwak irä, iäwëwa̱k irä te ka iweikewa̱ kuna ska, mai jakbläk wa ka kjäkläwa̱ kuna jakbläk ska. 	 Wal xin haˈ huneˈ cheyute, tenbawe hekˈalomal yul satcan̈ bay machi noˈ ih chietantoj, bay mach chiocpaxo iskˈuxewal, yeb bay mach chiapni ebnaj elkˈom yin̈.


Jera María Magdala wa irä, María saka irä jewa dejäklä je sa̱ nu̱l bläklä ska. 	 Wal ix María ah Magdala yeb huneˈxa ix chiyij María, cancano tzˈon̈no ebix sata bay mujlax Comam tuˈ.


Jeiräta itkenawa̱ ra, ikibir mar ta̱i isaka tkele biköle tsa̱ta, ijula je̱rke̱ ta̱i du ju̱nak ka̱sha̱ka ju yör dawa̱ ijula na kje.” 	 yajaˈ yet chitzˈunlax teˈ xin cat ischˈibcan̈ teˈ, haˈ xin teˈ ecˈbal nimajal chu sata sunilej teˈ itah. Caw nimej chu iskˈab teˈ yuxin chiapni noˈ chˈic iswatxˈe yatut xol iskˈab teˈ, ẍi Comam.


Ata isaka te je ktäte wa ja̱ñetsa ta̱i te isha: —Ijewa tso̱ rä diyëë. 	 Aypaxo huntekˈanxa anma chibuchwahi, le‑yalni hacaˈ tiˈ: ―Haˈ huntekˈan ebnaj yeb ebix tiˈ, caw ucˈum ebnaj, ẍi anma tuˈ.


Je ke̱i wà bas ssëno a̱naa, bas ka̱ssö jaboo, bas ia̱ ji säkei ta tso̱ däkksa̱ ta̱i ka̱jöir ska ki̱ka. Ata je su̱ta ijewa kalí wa te jile bata shäk wa ukä ja̱mi iwá̱ rä. 	 Ta hac tuˈ chexutelaxi tzalahan̈we sicˈlebil yuto chˈakˈlax ispaj teyet bey satcan̈. Hacaˈ chexutelax tuˈ, hac tuˈ utelax ebnaj ischejab Comam Dios yet payat yu yichmam anma tiˈ.


Jekäi sä rä payenak tulämi, jeiräta ka sa̱ a̱ta̱nak ju̱li̱shye. 	 Haˈ huneˈ tuˈ chioc xilo cokˈap, yun̈e mach tˈilanojon̈ yet chon̈apni.


Ka iwa̱ jeska ka̱ me̱ne iia̱ idäli ukä ye iklä tkäkläwa̱ kjelabä kabä. Ije rä ka yaba ta jeiräta Säkeklä kabla je ka̱ ma̱k iwakei ia̱ irä, ibatala ia̱ irä iwakwa cha ye. 	 Machi nino istxˈotxˈ icham akˈlax tet yu Comam bey tiˈ, yaj xin yal Comam tet icham hacaˈ tiˈ: ―Chiwakˈan huneˈ hatxˈotxˈ, yajaˈ yet chaẍcami cat iscancano txˈotxˈ yul iskˈab hawuninal, ẍi Comam tet icham.


Ikuna jile ki̱ka yis te bas kjeisha bäi ije ia̱ ra, ka yis äine kuna. Je rä jishtä ji biköle yile sá wa̱ bas ia̱ rä kte si̱ wà, je su̱ta sá te bas kjeisha bäi Tito ia̱, je deksa̱ rä iyina si̱. 	 Isyelal walan, yet walnihan tet naj Tito tato caw cˈulex. Heyohtaj tato istˈin̈aniln̈eticˈa chiwalan, yebpaxo xin mach lekˈtiˈalo elico yin̈ tzet walan tet naj teyin̈.


Jera ekla tso̱ kju̱awaka daju̱téni, je rä Simón Cirene wa, Rufo irä Alejandro irä jewa ká, je paka guardia wa te täkili wà Jesús cruz í kpä tsa̱mi. 	 Ay xin huneˈ naj ah Cirene, Simón isbi, ismam naj Alejandro yeb naj Rufo ye naj, ispeto xin naj munil. Hayet yecˈto naj sata ebnaj ikˈn̈e Comam tuˈ, istzabnayo ebnaj naj, yinito naj isculus Comam.


maikäi wäoka̱ne rä käi, maikäi jula me̱ka̱ sa saka ki̱ rä käi, maikäi sä dulecha̱wa̱ wa shki̱rke̱ka̱ni rä käi, maikäi sä rä buka̱nak jekjeye rä käi ka je pakäkni. 	 Yeb cuybanile yin̈ yah haˈ cowiˈ, yeb cuybanil janayo cokˈab yiban̈ iswiˈ mac chichahni ismunil tet Comam Dios, yeb yin̈ tzet chu yitzitzibican̈ camom, yeb yin̈ isyaˈtajil mach istan̈bal chakˈ Comam Dios tet anma.


Biköle yi rä je ki̱ssäk ije ja̱mi, jewa je̱k siki tewa̱ke̱, jishtä ije rä sikii käi. 	 Sunilon̈ ayco huneˈ tiˈ yipo cocˈul chicosajn̈e janma yin̈ istxˈojal, hacaˈ Comam Jesucristo caw machi nino istxˈojal yin̈.


Je rä ka̱ tsa̱ku̱i wa käi, guardia tsa̱ku̱i wa käi, täki ta wa käi, caballo irä iki̱ shkäk wa irä käi, ditsä biköle ka kololewa̱ kuna wa käi, kololewa̱ kjanaklä ye wa käi, emana wa käi, bakleka̱ wa käi, je yaka kätäklä bas wa̱.” 	 Cˈuxwe ischibehal ebnaj rey, yeb ebnaj yahawil soldado, yeb ischibehal ebnaj caw can̈ yehi, yeb ischibehal ej noˈ cheh yeb ebnaj chiahto yiban̈ noˈ. Cˈuxwe ischibehal tzijxan̈e anmahil, anma yet isba ischuquil, anma chejab, anma machi yelapnoj, yeb anma ay yelapnoj, ẍi naj.


Jera Jesús te isha: —Sä rä okle kja ra, ka jiye sä shene ji̱a ukäk. Ata sä klä ebä ne sherke̱ pasuka̱nak rä, je ekta rä yëë ki̱ka. Bas dä yëë, ata ka bas bena rä yëë kuna. 	 Istakˈwi Comam tet naj: ―Kˈinalo tato ay hunu mac lan̈anto yaẍniloj, matxa yilalo istxˈahlax sunil isnimanil, han̈cˈan̈e yoj, yuto caw sajto ye isnimanil tuˈ. Yuxinto caw lahan hex tiˈ yeb anma lan̈anto yaẍniloj; caw saj ye heyanma, yaj mach hesuniloj, ẍi Comam.


Iwa rä sä weikanakcha̱wa̱ wa ia̱ ra, cruz pake rä ka wata, ata sa̱ tsa̱tkenakksa̱ wa ia̱ ra, je rä Säkeklä täkili. 	 Huneˈ cuybanile yin̈ iscamical Comam Jesucristo yin̈ teˈ culus, sucal ye yul sat anma chicˈaytoj. Wal yul cosat han̈on̈ xacon̈colcha xin, huneˈ cuybanile yet colbanile tiˈ yip Comam Dios yehi.


Jekjepa ángel saka deksa̱ju̱ ka̱jöir Templo na, ñaebä tabeli ta kayale sibuu. 	 Lahwi tuˈ yelilo huneˈxa naj ángel yul yatut Comam Dios yul satcan̈, yetbipaxo naj huneˈ chˈen cˈupbal uva caw ay yeh.


Je ne ki̱ka bas ñapajiö je̱r ja̱mi ñadäläne wà, je̱r bäi she wà, je̱k jewa̱ wà, se̱ne bitaba wà, ji katable wà, jishtä sä kolole Säkeklä wa̱ wa käi, sikii, shka̱ta iwa̱ wa käi. 	 Wal xin, caw ochebilex yu Comam Dios, saybilex yu Comam yu heyoc yuninaloj. Caw tzˈayojab hecˈul yin̈ heyet anmahil, caw cˈulchˈanojab cheyute hecˈul, chewchotan̈eojab cheyute heba, machojab chexhowbi, ayojab henimancˈulal.


Ka bas ia̱ Säkekewa copaí irä be copaí irä wayanak. Ka bas ia̱ Säkekewa mesaí irä be mesaí irä wañanak. 	 Mach chu jucˈni tzet ay yul isvaso Comam Dios cat jucˈnipaxo tzet ay yul isvaso ebnaj ischejab naj matzwalil. Mach chu jocpaxo tzˈon̈no waˈo sat ismeẍa Comam Dios, chilahwi tuˈ cat jocpaxo tzˈon̈no waˈo sat ismeẍa ebnaj ischejab naj matzwalil.


Je rä ite ibiketsa je̱r na: “Yis te iwa̱ shönak je̱k ki̱ ebä passawa̱ ra, yis bäirmini,” ki̱ka. 	 yuto istxum ix hacaˈ tiˈ: “Walca han̈e istiˈ xil iskˈap Comam chinpitan cat incawxocan̈an,” ẍi ix.


Ata ba se̱no je̱r ki̱i̱ del, weikane katablö, ma shka̱blö kte baa bata shäk ye. Ji kja̱nei we̱ke̱ ba te wawo̱ kalabe. 	 Yajaˈ wal hach tiˈ, toholojabn̈eticˈa chawute hanabal, techahojab isyaˈtajil hawu, ecˈan̈ hawalaˈcˈo Tzotiˈ yet colbanile, yije hamunil tzabiloco hawu.


Ñerä etäbä kicha Judío wa te Jesús kukeke̱wa̱, ata ikjaksa̱ju̱ ijewa yika. 	 Caw xin yoche ebnaj istzabayo Comam, yaj iscolilo isba Comam yul iskˈab ebnaj.


jishtä ishka̱bla juermi ekla ekla, je rä idíaí dewa̱ ra ijuermiwa̱ atjä ki̱ka, je rä yökö wà ikjayirmi ki̱ka. Jekäi ekla ekla shka̱ble mabler su̱rmi yökö wà, ijuenaklä jishtä ishka̱bla rä käi. 	 Yajaˈ yet islahobal tzˈayic yet chiilax tzet chielico anma, cat yilwelax comunil hununon̈ xol kˈa kˈaˈ, yun̈e yillaxi ta cˈul maca mach cˈulo tzet chicowatxˈe.


Ekla ebä ne rä sa̱ ia̱ ka̱wei ma̱k rä, ñakäi sä ktei wabiketsäkksa̱ rä, täkili ta sa̱ tsa̱tkäkksa̱ rä, ñakäi sä weikäkwa̱ rä. Ata ¿yi ba rä te ba saka wabiketseksa̱ rä na? 	 Haˈ huneˈ mac akˈn̈e chejbanile tuˈ, haˈticˈa xin ayco juezal. Haˈ xin chu yakˈni colbanile yeb xin chu con̈yanico yin̈ isyaˈtajil. Wal hunujon̈ xin machi yu joc jilno tzet chielico hunu juẍtaj maca janab, yuto han̈cˈan̈e Comam Dios chu yilni tzet chielicoj.


Jera ite isha: —Je ne ki̱ka yie isha kja bas ia̱, yi a̱ni ka däkwa̱ yis ja̱mi, ka Sa Ká wa̱ issëne däkwa̱ yis ja̱mi ra. 	 Yuxinto yalpaxo Comam hacaˈ tiˈ: ―Caw chiwalan teyet tato caw machi hunu mac chaco isba yul inkˈaban tato maẍtaj Inmaman chichejniti wetan, ẍi Comam.


Jera yis je̱r ja̱na Säkekewa wa̱ iyile ska, ale ite isha: ‘Juan te sä wäukewa̱ rä diklä wà, ata bas dä wäoka̱nak tulämi Wikblu Sikina wà.’ 	 Hac tuˈ yu innanitijan yin̈ tzet yalcano Comam Jesús yet yalan̈tocanoj: ―Yin̈ caw yeli, haˈ naj Juan, haˈ naj an̈ecan̈ haˈ iswiˈ anma, walexpaxo xin, haˈ Comam Espíritu Santo chiˈakˈlaxo teyet, ẍicano Comam.


Iwa rä ka irä sa̱ ñakukätuläke̱ rä yaka ta pita ra kuna, ata sa̱ ñakukätuläke̱ rä jile tsa̱ku̱i wa ra, ka̱wei ta wa ra, ka̱ wäkiri wa tso̱ ka̱tuil yee naka ka̱jiska jewa ra, ji wikblu iá yakei tso̱ ka̱jöir ke̱i saka saka ska jewa ra. 	 Maẍtaj yeb anma chijakˈ howal, wal xin lan̈an jakˈni howal yin̈ yespíritu naj matzwalil chiecˈ satcan̈ xol jakˈekˈ. Huntekˈan espíritu tuˈ caw ay yip yeb chon̈ischej cowatxˈen istxˈojal, yeb yahaw yeco yin̈ istxˈojal ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Jera yilé te isha iia̱: —¡Issö! Ma a̱mi irä bä el wa irä de kajali jí sa̱ tso̱ wa ektaka, jewa ktakle ba ra. 	 Yuxin yal huneˈ naj tet Comam: ―Mamin, aycˈo hamiˈ yeb ebnaj hawuẍta istin̈a, choche ebnaj tzotelo tawet yalni, ẍi naj.


Jekjepa Pedro je̱r na ka̱ deni ra, ije̱rika: “Jirje ite 'sje̱r ku̱a ra, iyina si̱ Säkekewa te iángel patkaté, je wà ite 'sbakaksa̱ Herodes jula naka, ñakäi Judío wa te ibiketse kate ñekäi io̱rmi yis ukä ja̱mi je yika.” 	 Hac tuˈ yu isnanilo naj yin̈ tzet yehi, yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Wal tinan̈ chintxumilojan tato caw yeli mayati Comam Jesús Jahawil huneˈ yángel quiniscololojan yul iskˈab naj rey Herodes, yeb sunil tzet chisnaco ebnaj wet con̈ob Israelan win̈an, ẍi naj ischuquil.


“Ata bas se̱no tsa̱na je̱k ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, bas tulurmiksa̱ sä ktei wabiketsäkksa̱ wa ia̱. Bas buka̱nami ñapaktäklä jui shtä ska. Bas jäklermika̱ ka̱ wäkiri wa wäja̱mi, ka̱ tsa̱ku̱i wa wäja̱mi, yis kju̱ei, bas wa̱ yis ktei shäklä ijewa ia̱. 	 Caw cheyil heba yuto chexálaxico sata ebnaj yahaw con̈ob, cat hemakˈlax yulaj capilla. Chexalaxpaxico sata ebnaj gobernador yeb sata ebnaj rey, yu ayexxaco yul inkˈaban. Hac tuˈ xin chu quinheyalnilojan tet ebnaj.


Je te sa̱ je̱r ku̱e ji shi̱ana käi, ka̱jiska ji yakei tkerke̱ sa̱ ja̱mi käi je jäkwa̱, sa̱ se̱naklä jí ke̱i ska ra tsa̱na, wämo, bulee, 	 Haˈ iscˈulchˈanil Comam Dios tuˈ, akˈni conabaloj tato caw yilal cobejnicano sunil tzet machiswalil, yeb sunil tzet mach cˈulo chijocheco yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Haxa yin̈ istoholal conabal chon̈eqˈui, yeb cowatxˈen istoholal, yeb yanico janma yin̈ Comam Dios.


Jekäi Säkekewa ktä minemika̱ jöiwä ebä je ke̱i biköle ska. 	 Hacn̈e tuˈ xin yu ispujnalto Istzotiˈ Comam Jesús yul sunil huntekˈan con̈ob yul ismajul Antioquía.


Ñerä Jesús dami kja alemana Jericó ska ra, ekla ka wä wajuenak kuna katke ña̱la kjä ja̱mi inaklä kaku kiäk, 	 Yet lan̈anxa yapni Comam Jesús bey con̈ob Jericó, ay huneˈ naj mach chu yilni, tzˈon̈anayo istiˈ beh kˈanno melyu.


Bä kute yis su̱ak mane mane ka wätkele ta. 	 Chiwochehan ta chawaco yin̈ hacˈul hawul quinhawilnojan yin̈ an̈e,


Jera ijewa kjajulu jukläyäkä etkä etkä sha̱na ra, ijewa te Jesús ktei bata shäk wa irä tapanak wa wäkiri wa irä tso̱ Jerusalén ska wa te ji biketsaksa̱ je wapaka ijewa ia̱, ijewa wa̱ dälätsanak. 	 Yul hunun con̈ob bay chi‑la‑ecˈ ebnaj xol ebnaj juẍta tuˈ chakˈni ebnaj chejbanile abebilti yinta ebnaj yu ebnaj ischejab Comam Jesús yeb yu ebnaj anciano ay bey yul con̈ob Jerusalén. Yalnicano ebnaj tet macta ayxaco yul iskˈab Comam tato caw yilal isyijen huntekˈan cuybanile tuˈ.


Je itä ki̱ Jesús mineju̱mi Galilea tipei a̱mi kata, je tipä kie etkä rä Tiberias ni. 	 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús iskˈaxepicˈto haˈ lago Galilea, chiyijpaxo Tiberias.


Je ne ki̱ka yis ssëna bäi si̱ ije patkäkmi bas wäki̱, bas te isu̱ani ra, bas ssënaklä a̱naa, ñakäi ka yis je̱r ianaklä ji̱a ta̱i. 	 Yuxin matxa chiecˈayo yet inchejnitojan naj tecˈatan̈, haxinwal chextzalacan̈ yet cheyilni yapni naj hunelxa. Yu hetzalahilal yin̈ naj chipax hanicˈ inbiscˈulalan.


Je ne ki̱ka sa te isheke̱ ka suale ta: “Säkekewa ne rä yis tsa̱tkäk rä. Ka yis suanakwa̱. ¿Ji we̱mi ditsä te yis ukä ja̱mi na?” 	 Yuxin sunil janma chijalni hacaˈ tiˈ: Haˈ Comam Dios Jahawil chicolwa win̈an, yuxin mach chinxiwan yin̈ istxˈojal choche anma iswatxˈe win̈an, con̈chi.


Je ke̱i ebä wà moska kajali wa te ipaka Jesús ia̱ Galilea wa te bewak kte tso̱ Säkeklä wäna ra, Pilato te ijewa ktacha̱wa̱, pi ji̱akaka̱ ite je bewak me̱nakka̱ pi ra ñara. 	 Haˈ yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ ay huntekˈan ebnaj apni halno tet Comam Jesús yin̈ tzet yu ispotxˈlax huntekˈan ebnaj ah Galilea yu ischejbanil naj Pilato. Ismalto ischiqˈuil ebnaj xol ischiqˈuil no nokˈ lan̈an yakˈlax xahanbalil tet Comam Dios.


Ñerä ije ktä kaldu ji̱a ra, ekla biteju̱ ale ñapaktäklä jui tsa̱ku̱i ju ska je deju̱ te isha: —Ba yaba duawa̱. Ke sa paktäk weika ji̱a. 	 Lan̈antoticˈa istzotel Comam tet ix xin, yapni huneˈ naj ispeto bey yatut naj Jairo, yalni tet naj: ―Wal ix hacutzˈin, macamna ix. Nabxan̈e chito Comam cuywawom tiˈ, ẍi naj tet naj Jairo.


Ñerä jukläyäkä na sä kjäkläwa̱ ska Zeus temploí kate, je chui te toro jaté, tsitsia wä butäle ksá ja̱mi jaté je jukläyäkä kjäshtäklä ska. Jera ditsä chu̱li̱i̱ wa ra ñara issëna je ma̱kka̱ ijewa wäna. 	 Ay huneˈ naj sacerdote yet isdiosal Júpiter tuˈ, caw yahawil yeco naj yin̈ huneˈ yatut tioẍ Júpiter ayco yin̈ istxam con̈ob. Bey naj yikˈaˈti huntekˈan noˈ tzehla wacax yeb huntekˈan teˈ xaj teˈ, yu choche naj yeb anma tuˈ yakˈaco xahanbalil tet ebnaj cawan̈ ischejab Comam tuˈ bey ispultahil istxam con̈ob.


Isaí te sa̱ tsa̱ku̱i David wätsikiwa̱. David te Salomón wätsikiwa̱, Urías alaklä ra. 	 Naj Isaí, haˈ naj ismam naj rey David. Haxa naj David, haˈ naj ismam naj Salomón, ismiˈ naj Salomón tuˈ xin, haˈ ton ix yixalticˈa naj Urías yet yalan̈tocanoj.


Ka irä maikäi kuna ta, je ukä ska ra bas wa̱ iju̱ñer ije̱r ssëna ji bäi yirmi o̱nak je kukäkwa̱ däli ukä ye, ata iju̱naksa̱. Ite je kia ji̱a ji̱eleksa̱ wà, jeiräta ka iia̱ ideneksa̱pa, ka iwa̱ ka̱ ko̱ne ji̱a ije̱k manewa̱kläksa̱ ki̱ka. 	 Caw heyohtaj ta haxa yet tzujanilxa yet yochen naj ischab ismajul yeb iscˈulal Comam Dios, hacaˈ chiakˈlax tet ebnaj babel cˈahole, matxa akˈlax tet naj, waxan̈ca caw okˈ naj sicˈlebil, yajaˈ matxa tzet tzˈaj yuteˈ isba naj.


Ka irä maikäi kuna ta, ite ijewa pakteke̱ rä ssër ta oloi ta irä käi; ka je rä iwakwa sha̱na ñayöle ka̱wei wà wa käi kuna. 	 yu caw ay yip Comam iscuywahi, mach hacaˈo chu iscuywa ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés.


Ba ku̱ ñanak sherke̱ sá ki̱ buliri buliri, je mopa sá ia̱ jir. 	 Mamin, chicokˈanan̈ tawet, akˈ tzet chicolohan̈ hunun tzˈayic.


—Sapaktäk, ¿mane rä ka̱wei ska ra sa pakale ji wa̱k bäi si̱ rä na? 	 ―Mam cuywawom, ¿baytet chejbanile caw ecˈbal yelapno xol chejbanile aycano yu naj Moisés? ẍi naj.


Ka̱ tsa̱ku̱i Herodes te je ssa ra, ije̱r ianawa̱. Jerusalén wa biköle je̱r ianacha̱wa̱ña ije ra. 	 Yet yaben naj rey Herodes huneˈ tuˈ, caw somchacan̈ yul iswiˈ naj yeb sunil anma ay yul con̈ob Jerusalén.


¿Jiye ba te ka̱ pjoi su̱e bä el wäbala na, ata ba wakei wäbala na kal kuklei kate je ka su̱e ba te rä na? 	 Kˈinalo tato ay hunu hawuẍtaj ayicto iskˈal teˈ chˈim yul isbakˈsat, wal hachpaxo xin patzab teˈ aypaxicto yul isbakˈ hasat. Ta mach chawilti teˈ patzab ayicto yul isbakˈ hasat tuˈ, ¿hatocˈanab nichˈan iskˈalemal teˈ chˈim ayicto yul isbakˈsat hawuẍta tuˈ chu hawiniltij? ¡Machoj!


Jera ite ikiami kju̱awa chu̱li̱i̱ wa tso̱ yika. Ñerä ijulasku patkawa̱ ikukä na, ikjali tjuaksa̱ kjepa ikjäktä passawa̱ ite. 	 Yinilo Comam naj xol anma, yanicto Comam yiximal iskˈab yul istxiquin naj, lahwi tuˈ istzublico Comam yin̈ yiximal iskˈab, yanayo Comam yiban̈ yakˈ naj.


Je rä io̱nakläpa jishtä kte tso̱ ijewa ka̱wei ska yöle te ishe käi: ‘Jewa te yis dokoitsawa̱ ka ji a̱ni wata ki̱.’ 	 Yajaˈ caw chu huntekˈan tiˈ, yun̈e yijnicano isba sunil tzet tzˈibn̈ebilcano yin̈ Istzotiˈ Comam Dios bay chala: Caw machi inmulan tet anma, yaj to caw yaco ishowal win̈an, ẍiayoj.


Ata ka ijewa wa̱ itju̱aklä ta, je ki̱ka ipeitäk te je bol wa nui wäshewa̱wa̱. Jera, ¿jewa mane si̱ te je ipeitäk shka̱li̱blemi bäi si̱ rä na? 	 Yajaˈ ta machi bay chito ebnaj yikˈati selel chˈen, chisbutni tan̈o naj iscˈas ebnaj, ¿tzet xin chawute hawalni yin̈ ebnaj cawan̈ tuˈ? ¿Mac xin ecˈna chitzalahi yin̈ naj chibutnitan̈o iscˈas ebnaj? ẍi Comam tet naj.


Ñakäi alaklä wa manele bäileni duë yika, wikblu yakeila yika, jewa damiña ira. Ekla rä María, kinak Magdala wa, je ki̱ka be siete rä kjäieleksa̱; 	 Tzujanpaxo huntekˈan ebix ix bay yilo Comam ischejab naj matzwalil, yeb huntekˈanxa ebix nan yabilal ayticˈaco yin̈, cawxican̈ yu Comam. Xol ebix tuˈ ayco ix María ah Magdala, ix bay yilo Comam hujwan̈ ischejab naj matzwalil.


Ñakäi ji biköle we̱ke̱ bas te käi, jile she iräle jile we̱ iräle, je biköle wo̱ Säkekewa Jesús kie ja̱mi, wekte yile ije oloi ja̱mi Säkeklä Sa Ká ia̱. 	 Sunil tzet chewatxˈe yeb sunil tzet cheyalpaxoj lahanojab hacaˈ tzet choche Comam Jesucristo. Akˈwe yuchˈandiosal tet Comam Dios yu Comam Jesucristo.


Jera ite pan kukawa̱, je ki̱ ite wekte sha Säkeklä ia̱, kjepa je butsa ma̱ ite ijewa ia̱, te isha: —Jí rä yis yaka. Je rä me̱leksa̱ bas kju̱ei. Jikäi bas ku̱ iwo̱ bas je̱r ja̱naklä yis ka. 	 Lahwi tuˈ xin, yinican̈ Comam ixim pan, yakˈni Comam yuchˈandiosal tet Comam Dios, iskˈaxpon Comam ixim, yakˈni Comam ixim tet ebnaj, yalni Comam: ―Haˈ huneˈ tiˈ yechel innimanilan chiwakˈan yin̈ camical yu hecolchahi. Wawej, yu quinhenanitijan, ẍi Comam.


¿Jiräni yie isheke̱ wà rä? ¿Ji me̱leka̱ jile kekläí me̱i ia̱ rä ji säkei ta käi na? ¿Jile kekläí me̱i rä ji säkei ta käi na? 	 Yaj mach lan̈ano walnihan tato ay yip tioẍ, yeb ta ay tzet chal yelapno noˈ chibe chihaltelax tet.


Ka jiye kuna ta, ditsä manele ñapatkawa̱ jakika. Jewa rä ditsä ka bäi kuna wa. Jewa te saje wa Kekläí je̱r bäi sha iawa̱wa̱ ji äina tke̱rke̱ ija̱mi wakbläklä ka wätkelewa̱ ta, ñakäi ijewa te Sä Blui eklabä saje wa Säkekewaí Jesucristo dokoitsawa̱. Jewa rä biketsale e̱ná ka̱mikleté buka̱nak jí buka̱ne pake mar yie je wà. 	 Caw yilal wanitojan huneˈ carta tiˈ yuto ay huntekˈan mac lekˈtiˈaln̈e yu yoc texol. Huntekˈan ebnaj tuˈ istxˈojaln̈e chiswatxˈe ebnaj; chal ebnaj ta yu ayon̈xaco yin̈ iscˈulchˈanil Comam xaisje cowatxˈen sunil istxˈojal. Chiyintan̈ecanilto ebnaj tuˈ Comam Jesucristo Jahawil chon̈ijbani. Haˈ ton yin̈ huntekˈan ebnaj tiˈ tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios yet payat ta yilal istocano ebnaj yin̈ isyaˈtajil.


Ñerä kte ssënaté ka̱jöir je te ishe: “Jí ne rä yis yaba shka̱ta rä, je ra yis ssëna baa.” 	 Yabelax huneˈ yul nukˈe satcan̈, halni hacaˈ tiˈ: ―Haˈ naj tiˈ Incˈaholan, caw xahan ay wuhan, caw chintzalahan yin̈ naj, ẍiaytij.


Je ki̱ka Judío wa chui tsa̱ku̱i wa te isha Pilato ia̱: —Ke iyua: ‘Je rä Judío wa tsa̱ku̱i’, ata iyuö rä: ‘Jí te isha yis dä Judío wa tsa̱ku̱i’ ni. 	 Yuxinto yal ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote tet naj Pilato tuˈ: ―Majaltam tiˈ, mach yahawilo ebnaj Israel maxawutecoj, hacoj tiˈ maxawutecoj lah, naj chiyal isba yahawil ebnaj Israel, ẍi ebnaj.


Säkeklä saje wa Ká irä Säkekewa Jesucristo irä je̱r bäi shöpa bas ia̱, jewa ku̱ bas je̱r ssëwo̱pa baa. 	 Yakˈabayo Comam Dios Mame yeb xin Comam Jesucristo iscˈulchˈanil iscˈul yeb akˈancˈulal texol.


Ijewa moska ssëna ikukäkwa̱, ata yi a̱ni wa̱ ka ikolonewa̱. 	 Aypaxo ebnaj xin etza inito Comam yul preso, yaj machi hunu mac yaco iskˈab yin̈ Comam.


Ba je̱k ssä ka̱wei wà. Ata ba te ka̱wei shiriwe̱ke̱ ra, ¿ka irä je wà ba te Säkeklä kukawa̱ diekjela na? 	 Caw loloˈ cheyute heba yin̈ isley naj Moisés akˈbil teyet, yajaˈ xin cheyilo ispixan Comam Dios yuto mach cheyije yin̈ tzet chala.


¡Issö! Yis te je bata sha bas ia̱ ña̱la wätsa̱kba. 	 Wal xin, ayto chiwalnicanojan huntekˈan tiˈ teyet.


Jekäi jewa te ji we̱ke̱ ebä wà ite je ka̱wei tso̱ yöle ije̱r ska kjasheke̱. Jishtä ijewa je̱r ssërke̱ je ne rä ijewa su̱ak ye rä. Jekäi ijewa je̱rike te issëwe̱mi kjatele iräle wetsaleksa̱ iräle, 	 Yu isbeybal xin chisyeloj tato ayxaco huneˈ ley tuˈ yin̈ yanma, chisyenipaxilo yin̈ tzet chu istxumni. Haˈticˈa isnabal ebnaj chalni tet tato cˈul maca txˈoj tzet chiswatxˈe.


Iwa rä ka sá te jile saka yue kuna kju̱awa bas ia̱, ka bas ia̱ iwayir käi, ka bas je̱r ko̱r iia̱ käi. Jekäi yis ia̱ issër bas me je̱r ko̱rpa iia̱ kalabe, 	 Yet chicotzˈibn̈entojan̈ cocartahan̈ teyet, han̈echˈan huntekˈan chisje heyilni yeb huntekˈan haban hetxumni, haˈ chijayojan̈.


Ke bas ku̱ Säkeklä wikblu wäshtawa̱. 	 Mach cheyilo yip Comam Espíritu Santo yul heyanma.


Ka yis wakei ki̱ ishene yis me oloi karka̱pa. Ata ekla kaldu je ki̱ ishena rä yis me oloi karka̱pa. Jekäi ije rä sä ktei wabiketsäkksa̱. 	 Wal hanintiˈan, maẍtaj yalaxico inmayan chinsayan; waxan̈ca ay huneˈ Mac chianico inmayan, haˈ huneˈ tuˈ xin chihalnoj Mac caw yel chala.


Ata bas ku̱ ji wo̱ jishtä yis te ji biköle we̱ tsa̱na käi, bena ssënaklä bäi käi. Ka yis te ji kiarke̱ yis wakei ia̱ je biketse kuna, ata ji rä bäi chu̱li̱i̱ wa ia̱ ijewa tsa̱tkenakläksa̱, je ne biketse yie rä. 	 Hacaˈ hanintiˈan, caw chiwakˈ wanmahan inwatxˈenan iscˈulal sata anma, maẍtaj iscˈulal wetan chinsayicˈojan, to iscˈulal yet anma, yun̈e istzujcha apno iscolbanil anma yu.


“Jekäi, ¿maikäi yile kjäwa̱ ditsä täkii ju naka idäli jakibläk, iwakei ka mo̱ne iwa̱ säkätä ra na? Jekäi ebä ne ra ite iju wajemiksa̱ rä. 	 Kˈinalo hunu naj yahaw n̈a caw ay yip, machi hunu mac chu yocto yul yatut naj cat yelkˈanilto tzet ay naj. Yajaˈ ta chicˈalbalax naj, wal tuˈ chu yilaxilo tzet ay naj.


Ji tso̱ Sa Ká wa̱ je biköle rä yis cha. Je ne ki̱ka yie isha rä je iwikblu te ji tso̱ yis wa̱ je kukemi yinakni bas ia̱. 	 Sunil tzettaj ye tuˈ yet Inmaman caw wetpaxojan, yuxinto chiwalcanojan teyet; sunil tzettaj ye tuˈ wetan yehi caw challaxo teyet yu Comam Espíritu Santo, ẍi Comam.


Jera ñatululewa̱ yäkäk wa mane a̱ni ka je̱r ko̱ne iia̱ jiye ite jekäi isha iia̱ rä. 	 Wal ebnaj chiwaˈ sat meẍa yeb Comam tuˈ xin, caw machi hunu ebnaj txumchalo yu tzet yin̈ yuxinto yal Comam hacaˈ tuˈ.


Ata wekte Säkeklä ra. Ka irä jiye kuna ta, bas bakle rä kololewa̱ ji yakei we̱ wa̱ ikjanaklä ye. Jeiräta jira mane shtä pauta̱ne ia̱ bas tulunata̱na je ne kuka bas te je̱r baa wà rä. 	 Yet yalan̈tocanoj caw chejab heyehico yin̈ mule, yajaˈ yuchˈandios tet Comam Dios yuto tinan̈ yin̈ caw sunil heyanma cheyijen cuybanile akˈbilcano teyet.


Juan wätenawa̱ itä ska, Jesús deju̱ni Galilea ska. Je te sa pakta Säkeklä ktei baa wà, 	 Yet majanxa naj Juan yul preso, isto Comam Jesús bey Galilea, yoc Comam yalnocˈo Tzotiˈ cˈul yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios.


Ke bas ñakta vino wà. Je ne te sa iawe̱ke̱ ji wa̱k ka wätkelewa̱ ta rä ki̱ka. Ata bas se̱no pshilewa̱ Säkeklä wikblu wa̱. 	 Mach cheyucˈ teˈ uqˈue yu chexyito teˈ yin̈ sunil istxˈojal. Haˈ wal heyuten heba haˈojab Comam Espíritu Santo nohnayto yul heyanma.


Iwa rä yis yugo rä tjabana, yis däli rä jabona.” 	 Huneˈ ijatz chiwakˈan heyijaˈ tiˈ mach aloj, mach yaˈtajo heyijenpaxoj, ẍi Comam tet anma.


Ka ije ki̱ yi a̱ni shene sa̱ je̱rike pakäk ije ia̱, ije wa̱ iju̱ñer kja ji tso̱ sa̱ je̱r ska käi ki̱ka. 	 Mach yechelto ay mac chihalni tet Comam tzet ye anma, yuto caw yohta Comam tzet ye yanma hunun anma.


Jera däyë wäbala kalabe julunami, ñakäi ka̱tsä ka juena ji̱a. 	 Sunil con̈ob ayayo xol haˈ mar yeb xin ej witz cˈaycanocan̈.


äyë kiäkksa̱ te̱nakmi iwa̱ ñapaktäklä jui tso̱ Damasco ska je wakwa ia̱. Je rä ikuna ite Jesús ña̱le̱i wà minak wa ku̱a ra, je äyë wà iwa̱ ijewa kukä jäkläté jäiyi wa iräle, alaklä wa iräle, wätenakcha̱wa̱ Jerusalén ska. 	 Iskˈanni naj huneˈ carta yun̈e yoc naj yulaj iscapilla ebnaj Israel bey con̈ob Damasco yun̈e istzabniti naj sunil ebnaj ayxaco yin̈ huneˈ acˈ cuybanile. Sunil ebnaj winaj yeb ebix ix xayaco yanma yin̈ Comam Jesús, beh yinito naj yul preso bey yul con̈ob Jerusalén yalni.


Jile bata shäk wa wa̱ iyöle te ishe rä: ‘Ijewa biköle paktemi Säkeklä te.’ Jekäi bena yis Ká ktä ssäk wa, ñakäi yönak yis Ká ja̱mi wa, jewa dämiwa̱ yis ja̱mi. 	 Tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat hacaˈ tiˈ: “Sunil mac chicuylax yu Comam Dios,” ẍiayoj. Yuxin sunil mac chiaben tzet chal Comam Dios tuˈ, chitxumchalo yu yin̈ tzet chala, haˈ xin chihul yul inkˈaban.


Jekäi Ananías te je säkei tsa̱ksa̱ta̱na elkje, ata iwa̱ iekta detse̱ cha̱mi ite Jesús ktei bata shäk wa ia̱. Jera je ju̱ñer ise̱naklä wa̱. 	 Yet ischahni naj istohol istxˈotxˈ tuˈ, islahtiˈn̈en isba naj yeb yixal, yinicano naj hanicˈ istohol txˈotxˈ yuxin matxa tzˈajano yakˈ naj istohol txˈotxˈ tet ebnaj ischejab Comam Jesús. Haxa yute yalni naj tet ebnaj ischejab Comam tuˈ to tzˈajan chahcanicˈo naj istohol txˈotxˈ yalni.


Yi a̱ni wa̱ ka Säkeklä rä su̱le kuna mik a̱ni, ata iyaba eklabä kalme yitälewa̱ Sa Ká ja̱mi, je ne te ipaka sa̱ ia̱ rä. 	 Caw maẍto hunu mac xailni yin̈ Comam Dios, hachcachann̈e hunpilan Iscˈahol Comam Dios, haˈ ton Comam Jesucristo ayn̈eticˈa iscˈatan̈, haˈ Comam hul yeno jet tzet ye Comam Dios.


Ñakäi ikuna ka̱jiska ji biköle deksa̱ sa̱ ia̱, ata sa wakei weikanawa̱ ra, ¿jiye je kiar sa̱ ki̱ na? 	 Kˈinaloj ta ay hunu mac chikˈoji ismajnicˈo sunil tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yajaˈ ta chiscˈayto iskˈinal mach istan̈bal,


Ata ije te isha iká ia̱: ‘¡Issö! Bikö año yis te ba kja̱nei wa̱té, mik a̱ni ka yis wa̱ bä ktä janewa̱ kuna, jeiräta je bala na mik a̱ni ka ba wa̱ yis ia̱ cabra yababä jibä me̱ne kuna yis ssënaklä a̱naa yis salibä wa ra. 	 Yalni naj tet ismam tuˈ: “Mam, caw hawohtaj hantaxa tiempo wichicojan inmunlahan tawintaj. Machi hunelo chinman̈cˈohan tzet chawala, yaj nitam hunu noˈ nichˈan chiw chawakˈ wetan cat wecˈtzenan hunu kˈin̈ yeb ej wamigohan,” ẍi naj.


Je sha̱na bas kjami rä, bas dami ji̱a ji tso̱ ka̱jiska ja̱mi ra, ñakäi ji ka̱wei ta ka̱sha̱ka tsa̱ku̱i ja̱mi ra, ale jira ka kte ssäk kuna wa ssëwa̱k ji wa̱k je wikbluí ja̱mi ra. 	 Yuto han̈cˈan̈e yinta istxˈojal tzet ayayo yul sat yiban̈kˈinal tiˈ bay tzujanex; heyijen tzet chal iscˈul yespíritu naj chimunla xol jakˈekˈ, huneˈ chianico yip anma chiman̈cˈon tzet chal Comam Dios.


Ata ijewa si̱wa̱tiacha̱wa̱. Jera ite je kukawa̱ bäiwa̱ni ite, jekäi ite ipatkamini. 	 Yajaˈ maẍticˈa takˈwi ebnaj. Yoc tzabno Comam yin̈ iskˈab naj yaˈay tuˈ, iscawxican̈ naj xin. Lahwi tuˈ ischejlaxtopaxo naj yu Comam.


Ata iká te isha ikjanaklä wa ia̱: ‘Paiklä bäi si̱ tso̱té, mane mane je wà ipajiöwa̱, anillo jiöwa̱ ijulasku ja̱mi, sandalia jiöwa̱ iia̱. 	 Yalni naj mame tuˈ tet ebnaj ischejab: “As iwelti yin̈ an̈e hunu xilkˈape caw cˈul, cat yoc yin̈ incˈaholtiˈan, cat heyanico isjolkˈab naj yeb isxan̈ab naj,


Jera chui wa tsa̱ku̱i Ananías te kajali Pablo säkätä ja̱mi wa paka ikpäk ikjäbata ki̱. 	 Yalni xin naj Ananías, naj yahawil ebnaj sacerdote, tet ebnaj ayayo iscawilal naj Pablo, tato chischˈatico ebnaj istiˈ naj.


Je wà rä ekla jile yuäk inaklä yaka wà kinak Demetrio ni, je te Diana temploí me̱i yueke̱ inaklä yaka wà; je wà ite ji me̱i yuäk wa bluwa̱ka̱ ka elkje kuna. 	 Yuto ay huneˈ naj chiyij Demetrio, chacˈom plata naj, chiswatxˈe naj yechel yatut huneˈ istioẍ anma chiyij Diana. Caw hantan̈e melyu chikˈ naj yeb ebnaj chimunla yin̈ huneˈ munil tuˈ.


te isha: —Säkekewa, ma je̱r bäi shöpa yis yaba dulaklei ia̱; je kteke̱ wäiane te, je te je weikerawa̱ e̱e̱na si̱; jera ka̱raa je te ija̱we̱ke̱mi yökö na, ñakäi diklä naka. 	 ―Mamin, caw tzˈayojab hacˈul yin̈ incˈaholtiˈan yuto caw chilow huneˈ yaxcamic yin̈ naj, caw chiecˈyaˈ yanma naj yu. Txˈiˈalxa el chito naj yul kˈaˈ yeb xol ha haˈ.


Je rä io̱naklä iyöle te ishe käi: “Yi je̱k ssakle ra, je je̱k ssöpa rä Säkekewa ne wà.” 	 Hac tuˈ chu yijni isba tzet tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios bay chala: “Tato ay hunu mac choche yikˈaˈcan̈ isba, haˈojab Comam Cristo chican̈,” ẍiayoj.


bas wa̱ iju̱ñer, bas mablerke̱ bikö bas te ji biketse etkabä rä í̱ ki̱ka, te sä dulawe̱ jile katabläk. 	 Heyohtaj ta hayet chul ilwebal teyiban̈ yu yillaxi ta ayco Comam Dios yipo heyanma, hac tuˈ chu hecuyni istecha ilwebal heyu.


ata ka ijewa je̱r ko̱ne mine rämi diklä talanaka̱ kje, jekäi je te ijewa kalabe jámi, je su̱ta io̱rmi ditsä yäbei däke̱ni ra rä. 	 Hayet tona nahul ay anma tuˈ, yul huneˈ niman yaxn̈ab yiban̈, istan̈ilo anma sunil. Hacaˈ yu anma yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, hac tuˈ chu anma yet chinhul lemnahan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.


Je ne ki̱ka el wa shka̱ta yis wa̱, bas chatköwa̱ därërë ka jalewa̱ ta Säkekewa kja̱nei wa̱k del ki̱ta ki̱ta, bas wa̱ iju̱ñer bas shka̱bläke̱ Säkekewa ia̱ rä ka tsulenakwa̱ kuna ki̱ka. 	 Yuxin hex wuẍtaj hex wanab, hex xahan ay wuhan, lin̈bawe heba, mach chexpax teyintaj. Hunun tzˈayicojab hex yin̈ yet Comam, munlahan̈we yin̈ ismunil Comam Dios sunilbal tiempo, yuto johtaj tato mach nabn̈eho chon̈munla yin̈ ismunil Comam Jesucristo Jahawil.


Jewa kuka ite doce kie rä: Simón, je kiani ite Pedro ni; 	 Hac tiˈ isbi ebnaj cablahon̈wan̈ tuˈ hacaˈ tiˈ: naj Simón, Pedro yaco Comam isbiho naj,


Jera ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa ñajämika̱ ñakpäk ñara, ka̱ tsa̱ku̱i wa ñajämika̱ ñakpäk ñara. Ka̱ wäbuka̱nami ka̱ etkä etkä ska. Bäli ja̱rmi sa̱ ki̱. Je rä jishtä alaklä wa duäksa̱ yaba ki̱ käi. 	 Chakˈlecan̈ howal ej txˈotxˈ nimeta con̈ob yeb huntekˈanxa txˈotxˈ nimeta con̈ob, cat yanipaxico howal huneˈ con̈ob yin̈ huneˈxa con̈ob. Caw xin txˈiˈal bay chiecˈ chixcab yeb wahil, yajaˈ huntekˈan tuˈ yichebaniln̈e isyaˈtajil.


Jera ñatululewa̱ yäkäk wa sha̱ ekla te je ssa ra, ite isha Jesús ia̱: —¡Bäije yäkäk Säkeklä gobierno ska wa rä! 	 Hayet yabelax huneˈ tuˈ yu anma ayco sat meẍa tuˈ, yalni huneˈ naj tet Comam: ―¡Sakˈal yet anma chiwaˈ iscˈatan̈ Comam Dios yet huneˈ tzˈayical tuˈ! ẍi naj.


Ji biköle ska bas ku̱ ji biketse etkabä kuköwa̱ söklä ye, bas wa̱ ale yakei uka bata wäkaleka̱ tiä ju̱aklämi wäita̱nakwa̱. 	 Hacaˈ yanico naj soldado huneˈ chˈen chˈen petan yehi yin̈ isnukˈ iskˈab yun̈e ispahni chˈen lanza yet ayco howal, hacojab tuˈ heyanico heyanma yin̈ Comam, yun̈e chu hepahni huntekˈan isyaˈtajil chati naj matzwalil teyin̈.


Jekäi je chu̱li̱i̱ te isu̱a ra ka Jesús juena ji̱a jeska, ñakäi iwa̱ dulanak wa ka juena ji̱a jeska, jera iñajiaka̱ je ko̱no dejulu naka minejulumi Capernaúm ska Jesús yuläk. 	 Yet yilni anma tato matxa Comam Jesús bey tuˈ yeb ebnaj chicuywi yintaj, yocto anma yul huntekˈan teˈ barco apni bey tuˈ, isto anma saywal yin̈ Comam kˈaxepxacˈto haˈ bey yul con̈ob Capernaum.


Jekäi Säkeklä sä ssëwa̱k baa, sä kablele ñaia̱ jekjeye pií ki̱ka, saje wa Säkekewaí Jesús, ale oveja kjänanak bäi si̱, je tsa̱ktéka̱ sä dulecha̱wa̱ wa sha̱na, 	 Haˈojab Comam Dios yahawil akˈancˈulal yeb akˈni itzitzbocan̈ Comam Jesús xol camom, Comam cotan̈emal yeb xin tˈin̈bancano istrato Comam Dios mach istan̈bal yu ischiqˈuil.


Jekäi yilé ka Jesús biketsäk kuna te bas kieke̱ yäkäk ra, jera bas ssëna minak ra, ji tapawa̱ ite bas wäja̱mi käi kätö, ka chakale kuna iö sä ssërmi nui ta kju̱ei. 	 Tato chexawtelax waˈo yu hunu mac maẍto ayoco yul iskˈab Comam, chu hetohi. Ta chisje hecˈul, chu hecˈuxni noˈ chibe chialaxayo yin̈ hesat. Mach chekˈambe tzet ye noˈ haxinwal mach chicabconcan̈ heyanma yet checˈuxni noˈ.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Ike̱i dewa̱ kja ditsä yäbei oloi kanakläka̱. 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Wal Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, lan̈an yapni yorahil isyelaxilo inhelanilan.


Jekäi jishtä ji yakei wakble dewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye sä duäkläwa̱ ra, je su̱ta je̱r bäi she dewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye sa wabiketsanakläksa̱ wämo ye sa̱ se̱naklä jekjeye, saje wa Säkekewaí Jesucristo oloi ja̱mi. 	 Hacaˈticˈa yu isyenilo isba yip mule yiniti camical jiban̈ cosunil, hacpax tuˈ yu isyenilo isba iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios. Yu Comam Jesucristo yuxin con̈oc cˈulal yul sat Comam Dios, yakˈnicano Comam cokˈinal mach istan̈bal.


Bas wakwa se̱no tsa̱na, sa̱ shka̱bla säkei ka weikanakläwa̱ kuna, ata ji rä däkksa̱ kukäkläwa̱ bas wa̱ kalabe. 	 Caw nann̈e heyu xin, tajca caw nabn̈e cheyu yin̈ hemunil yin̈ yet Comam. Wal xin caw tzˈajanojab chu hechahni ispaj selel hemunil tet Comam Dios.


Ata ka je pakanaklä ji̱a jöiwäta sa̱ sha̱na ra, sa̱ ku̱ ijewa wäsuawo̱ je kie ka pakäklä ji̱a kuna ijewa wa̱ yi a̱ni ia̱. 	 Tinan̈ xin, matxahojab chispujbacˈo ebnaj huneˈ tiˈ xol anma, yuxin coxibteˈwe iscˈul ebnaj, haxinwal matxa chiyalicˈo ebnaj iscuybanil naj Jesús tuˈ xol anma, ẍi ebnaj yahawil tuˈ yin̈ ebnaj cawan̈.


Jekäi el wa, sa pakana ji̱a ji wa̱k, ata ka je rä sa yaka te kuna, sa̱ se̱naklä sa yaka ki̱ isherke̱ käi kuna. 	 Wal tinan̈ xin hex wuẍtaj hex wanab, yilal cobeybaln̈en tzet choche Comam Espíritu, machojabtaj istxˈojal tzet chal conimanil.


Ka̱wä kalme ji̱a ra, yis kiana yis patkäkté je kja̱nei wa̱k. Ata ka̱tuirmiwa̱, je ke̱i wà yi a̱ni ia̱ ka ji o̱nak ji̱a. 	 Caw yilal inwatxˈenan ismunil Comam an̈eintijan yakˈ isba tzˈayical to yucˈaˈ chiah akˈbal yet matxa chu comunlahi.


Jera ite biköle tso̱ ipája̱mi su̱aksa̱. Jera ite isha je ekla ia̱: —Bä jula paruöksa̱. Jera jekäi ite iwa̱ ra, ijula bäinani. 	 Hayet lan̈an yecˈ tˈan̈tˈon Comam yin̈ sat sunil anma tuˈ, yalni Comam tet naj camnajilo iskˈab tuˈ: ―Toholban̈elto hakˈab, ẍi Comam. Istoholban̈enilto naj iskˈab, iswatxˈicaniloj.


Jekäi sä klä kuna ishäk: “Ka yis dä jula kuna ki̱ka ka yis dä sä yaka ekta kuna” ni, jera ¿je ebä ki̱ka ka irä iyaka ekta kuna na? 	 Kˈinalo ta chu istzotel joj cat yalni: “Hanintiˈan mankˈabehojan, yuxin machi wocan yin̈ huneˈ nimanile tiˈ,” ta ẍi. Waxan̈ca chal hacaˈ tuˈ, yajaˈ yetbin̈eticˈa isba yeb conimanil tiˈ.


“Je ne ki̱ka biköle yi te jí yie ishe datse̱ ssa, je wawá̱ ite ra, je rä jishtä ditsä je̱r ta bäi te iju yua jak ki̱ka käi. 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Mac chiaben Intzotiˈan cat isyijeni, lahan yeb huneˈ naj caw ay yitzˈatil iswiˈ, yuto hayet yanican̈ naj yatut, yiban̈ chˈen chˈen yayto naj isxeˈal teˈ.


Sa̱ tsa̱tkäk wa kiana rä alaklä ta eklabä, iyabala irä iju ska tso̱ wa irä jewa wäsikewa̱k bäi. 	 Ebnaj juẍta chioc diáconohal, machojab hunoxa ix chissay ebnaj, yohtajojab ebnaj iscuywa yul yatut yeb yin̈ sunil yuninal.


Je rä yis te Säkekewa kja̱nei wá̱ del je̱k jalewa̱ wà, yis wäriä kja ta̱i wà, ñakäi Judío wa te ibiketsaksa̱ o̱nak yis ukä ja̱mi je katable wà. 	 Sunilbal tiempo yet wecˈan texol, caw chewchotan̈e wute inbahan yin̈ ismunil Comam Dios. Caw quinokˈan yu isyaˈtajil hul wiban̈an, yu tzet iswatxˈe ebnaj Israel win̈an.


Je ne ki̱ka sá ñaje̱rku̱a etka yebä, jekäi sá ia̱ issëna bäi manele kukäk patkenak bas wäki̱, sá wa̱ shka̱ta Bernabé irä Pablo irä jewa ra. 	 Yuxinto colahtiˈn̈e cobahan̈, cosaynilojan̈ haywan̈ ebnaj chito texol tuˈ. Huneˈn̈e chiyu isto ebnaj yeb juẍta Bernabé yeb juẍta Pablo, ebnaj caw xahan ay jutiˈan̈.


Ka irä maikäi kuna ta, el wa, bas je̱r ja̱na sá shka̱bla ta̱i sá ji wá̱ jaree ska. Jekäi sá ji wá̱ tuina ka̱piana, ka sá wa̱ bas mane a̱ni weikäklä, sá te bas pakta Säkeklä wa̱ kte baa tso̱ wa ra. 	 Hex wuẍtaj hex wanab, tijab yul hecˈul hanta con̈siquihan̈ comunlahan̈, cosaynihan̈ yin̈ tzet chu yecˈ juhan̈. Con̈munlahan̈ tzˈayical yeb akˈbalil, yun̈e matzet chicokˈanan̈ teyet yet jecˈan̈ jalnocˈojan̈ Tzotiˈ cˈul yet colbanile texol.


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä yaba Jesucristo ne ktei wapautäle sá wa̱ bas sha̱na, yis wa̱, Silvano wa̱, Timoteo wa̱, ka je rä “ta” ni irä “kai” ni irä ñara kuna, ata “ta” ni ebä ije ja̱mi. 	 Comam Jesucristo, Iscˈahol Comam Dios haˈ walicˈojan texol, yeb naj juẍta Silvano, yeb naj juẍta Timoteo. Haˈ Comam tuˈ machi bay yal Comam “cˈulticˈa,” tzujan tuˈ yalnipaxo Comam “machoj,” yuto haˈ Comam Cristo han̈cˈan̈e isyelal ecˈ Comam yalaˈcˈoj.


Ñakäi ite isha ji̱a: “Säkekewa ekla, yabala bakle bol jäiyi wa, 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Ay huneˈ naj mame cawan̈ iscˈahol.


Je damiju̱ ña̱la moska jukläyäkä na. Je diklä kjä a̱mi wà, jí wà, sa̱ se̱naklä kseka kalí kate. Je wär dä kju̱awa kju̱awa doce, mes ja̱mi, mes ja̱mi. Je kal kä rä ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa ñabäiwa̱klä. 	 Yictabal huneˈ niman calle yul huneˈ niman con̈ob tuˈ chiecˈ haˈ. Haˈ xin iskˈaxkˈepal istiˈla haˈ aycan̈ te teˈ chiakˈni kˈinale, hunun ixahaw xin yakˈni sat teˈ, cablahon̈el chisatni teˈ yulbal habil. Wal xaj teˈ xin haˈ chiocnico an̈il yu anma ay yulej txˈotxˈ con̈ob.


¡Wekte je ke̱i ska alaklä wa tso̱ kjä ye wa rä, ñakäi tsu ma̱ke̱ ji̱a wa rä! 	 ¡Cˈanchˈan ebix ix ayxa tzet yehi, yeb ebix chi‑to‑txutxwi niẍte yunin yet chiyuni huneˈ tuˈ!


Je rä ijewa wa̱ isu̱aklä su̱le, ata ka iwäna ijuenaklä, ñakäi ijewa wa̱ issäklä ssële, ata ka ije̱r na idäkläwa̱. Je rä ka ijewa ñamanewa̱kläksa̱ ijewa nui janakläwa̱ bitaba.” 	 Waxan̈ca hajan isbakˈsat, yajaˈ mach chila, waxan̈ca chabe, yajaˈ mach chitxumchalo yu, yuxin mach chaco isba yul iskˈab Comam Dios cat yakˈlax nimancˈulal yin̈ ismul, ẍi Comam.


Jera sábado wà sá minejulumi jukläyäkä kjätkeleksa̱ kjäshtäklä ektaka diklä kjäka, sá te ibiketsa jeska ka̱kiäklä ke̱i tso̱ ki̱ka. Jeska sá ñajaklawa̱. Jera sá te alaklä wa tso̱ tapalewa̱ jeska wa pakta. 	 Yin̈ tzˈayic xewilal xin cotohan̈ istiˈ huneˈ ha haˈ chˈayto istxam con̈ob tuˈ yuto cotxuman̈ tato haˈ bey tuˈ chiscutxba isba anma Israel istxahli. Hayet japnihan̈ jay tzˈon̈nojan̈, jichicojan̈ jalnihan̈ Istzotiˈ Comam tet huntekˈan ebix ix iscutxba isba bey tuˈ.


Jekjepa Leví te iju ska jile äliwa̱ ta̱i Jesús yika. Jeska inaklä bäkäk wa irä, ditsä saka irä jewa chu̱li̱i̱wa̱ ñatulawa̱ yäkäk ijewa ra. 	 Naj Leví tuˈ, yecˈtze naj huneˈ niman kˈin̈ bey yatut yuto caw chitzala naj yin̈ Comam. Txˈiˈal ebnaj ikˈomilo tohlabal yeb huntekˈanxa anma oc waˈoj sat meẍa yeb Comam.


“Ñakäi bas wa̱ issële iyileta̱na sa bakle mikle wa ia̱: ‘Ba kabla etkabä ke wäshewa̱kwa̱, ata je ba kabla etkabä wawo̱ si̱ Säkekewa wäna.’ 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hex tiˈ, heyohtapaxoj tato hallax tet ebnaj jichmam hacaˈ tiˈ: “Ta cheyawte isbi Comam Dios yin̈ hunu tzet chetakˈwe teyin̈, yilal heyijen huneˈ tuˈ,” ẍiayoj.


Jekäi ba ku̱ yile patkö jíkje ra Jope ska ekla kie Simón kinak Pedro ni je kiäk tsa̱té jika. 	 Wal tinan̈ chejto haywan̈o ebnaj bey yul con̈ob Jope, ikˈwal yin̈ naj Simón, naj chiyij Pedro.


Ije se̱naklä José se̱r dä wämo, je ka ssëne iäinewa̱kwa̱ biköle wäna, je ki̱ka ije te ijaklewa̱ ka ju̱ñelewa̱ kuna. 	 Wal naj José waxan̈ca caw yijem naj tet isley naj Moisés, yajaˈ mach isje iscˈul naj iskˈanaˈ yin̈ ix María tuˈ, yoc yin̈ isnabal naj isbejnicano ix yin̈ ewantajil.


Jera idemi Nazaret mai ikibile ska. Jekäi sábado wà ikjawa̱ju̱ ñapaktäklä jui na iwädular käi. Jeska ije̱k duaka̱ äyë washäk. 	 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús bey con̈ob Nazaret bay chˈibcan̈. Hayet istzˈayical xewilal yocto Comam yul iscapilla ebnaj Israel hacaˈticˈa chu isbey Comam yin̈ hunun tzˈayic xewilal. Yah lin̈no Comam bay chˈoc lin̈no ebnaj ijbalon̈ chˈilni Yum Comam Dios.


Jera jewa te isha Jesús ia̱: —Juan wa̱ dulanak wa bätsäke̱ ka̱raa, ñakäi ika̱kiäke̱. Je su̱ta fariseo wa te iwe̱ke̱. Ata ba wa̱ dulanak wa te ji ñe rami ji ye rami ebä. 	 Lahwi tuˈ xin, yalni huntekˈan anma tet Comam Jesús: ―Haˈ ebnaj iscuywom naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, yebpaxo ebnaj chicuywi yin̈ ebnaj fariseo, nawn̈e chisyijen ebnaj huneˈ yet mach chon̈waˈi yu cotxahli tet Comam Dios. Wal ebnaj chicuywi tawinta tiˈ, mach chisyije ebnaj huneˈ tuˈ, ẍi ebnaj.


Simón Pedro irä, Tomás kie etkä Ko̱lo̱ ni irä, Natanael dar Caná Galilea ke̱i ska irä, Zebedeo yabala bol irä, Jesús wa̱ dulanak wa saka bol irä, jewa tapar kajali ñara ra. 	 Istiˈ haˈ lago tuˈ ayayo naj Simón Pedro, yeb naj Tomás, naj chihallax tioẍ uninal, yeb xin naj Natanael ah Caná ay yul ismajul Galilea, yeb xin cawan̈ ebnaj iscˈahol icham Zebedeo, yebpaxo xin cawan̈xa ebnaj iscuywom Comam.


Jera kte ssënani, je te ishe iia̱: “Ji rä siki tele Säkeklä wa̱, ke je sha ñá irä” ni. 	 Yuxin yal huneˈ yul nukˈe tuˈ hunelxa tet naj: ―Sunil tzet sajxa ye yu Dios, mach chawal tzˈilal, ẍi.


Jeska alemana ka̱tsä na köchi ka̱biä tso̱ chu̱li̱i̱. 	 Cˈuxan xin tzetcˈa noˈ txitam lan̈an islo yin̈ istzalanil huneˈ witz tuˈ,


bas wa̱ ije kiäkläwa̱ je̱r baa wà, Säkekewa ja̱mi, jishtä sä sikii wa rä kinakwa̱ käi, ñakäi bas wa̱ itsa̱tkäklä jile sherke̱ ije ki̱ka je wà. Ka irä jiye kuna ta, ije wa̱ ditsä chu̱li̱i̱ tsa̱tkele ta̱i; yis tsa̱tkele iwa̱ ñaebä. 	 Caw cˈulojab chu hechahni ix yuto janab ix yin̈ Comam, chahwe ix hacaˈ chu cochahni hunu mac ayxaco yul iskˈab Comam. Colwahan̈we yin̈ tzet chiocnico yu ix yuto caw txˈiˈal mac bay colwa ix, colwapaxo ix win̈an.


Jera Jesús te ikúka: —Kte si̱ wà yis te ishe bas ia̱, yi te iju iräle, iel wa iräle, ikuta wa iräle, ia̱mi iräle, iká iräle, iyabala iräle, ika̱ iräle, je jawa̱ta̱na yis kju̱ei ki̱ka iräle, kte baa bata ki̱ka iräle ra, 	 Istakˈwi Comam: ―Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet; macn̈eticˈa chisbejcano yatut, yuẍtaj, ismam, ismiˈ, yuninal maca istxˈotxˈ yu yoc tzujno wintajan yeb yu Tzotiˈ cˈul yet colbanile,


jera jí ke̱i ska je wakei ia̱ je säkei me̱rmini ki̱ta, ñakäi sa̱ ke̱i däke̱wa̱ ji̱a ska, je ia̱ se̱ne jekjeye me̱rmi. 	 haˈ ton huntekˈan anma tuˈ, caw niman ispaj chischah tet Comam Dios yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, cat ischahnipaxo iskˈinal mach istan̈bal yin̈ islahobal tzˈayic, ẍi Comam.


Jekäi sa̱ñireebä ra, chui tsa̱ku̱i wa ñaje̱rku̱a e̱ná sä wäkiri wa ra, ñayöle ka̱wei wà wa ra, Sanedrín wa biköle ra, ijewa te Jesús mu̱awa̱ tsa̱mi ju̱aksa̱ Pilato ia̱. 	 Haxa yet issajbilo xin iscutxban isba ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj ichamta winaj iswiˈehal con̈ob yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés, yeb ebnaj iswiˈehal yin̈ lahtiˈ, iscˈalnayo ebnaj Comam, yinito ebnaj Comam yin̈ sat naj Pilato.


Ata je iyöle wa̱ ije ia̱ ideksa̱ to̱ne käi ka je ebä yine kuna, 	 Yaj maẍn̈etaj yin̈ icham Abraham tuˈ tzˈibn̈ebilcanoj ta oc icham cˈulal yul sat Comam Dios yet yanico yanma icham yin̈ Comam,


Juan wa̱ dulanak wa irä fariseo wa irä bätsäte, ñerä jewa minejulu Jesús wäki̱ te isha iia̱: —¿Jiye Juan wa̱ dulanak wa irä fariseo wa wa̱ dulanak wa irä, bätsäke̱, ata ba wa̱ dulanak wa ka bätsä kuna rä na? 	 Yet hunel ayco ebnaj iscuywom naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma yeb ebnaj fariseo isyijen yet mach chiwaˈ ebnaj yu istxahli tet Comam Dios, yuxin apni huntekˈan ebnaj iskˈambeˈ tet Comam Jesús: ―¿Tzet yin̈ xin mach chisyije ebnaj hacuywom tiˈ yin̈ yet mach chon̈waˈi yu cotxahli tet Comam Dios? ẍi ebnaj.


Jera ijewa te ikúka: —¿Yi te ma ia̱ isha: ‘Bä käpäklä köka̱, ma cho̱’ ni rä na? 	 Iskˈamben ebnaj tet naj: ―¿Mac xin najil mahalni tawet, ta chawican̈ hawaybal cat xin hatohi? ẍi ebnaj.


Bas dikäla, sa̱ je̱r ska sä ssërke̱ ka nui ta ji ki̱ käi ra, jera sä ssërmi ka sualewa̱ kuna Säkeklä wäna. 	 Yajaˈ xin hex wuẍtaj hex wanab, hex xahan ay wutiˈan, tato caw akˈancˈulal ye janma, ta caw machi cotxˈojal chijabe, caw mach chon̈xiw yul sat Comam Dios.


Jeska ija̱r etkä bala tkeleksa̱ sua wà je kie rä Dälätsalewa̱ E̱e̱na Si̱ ni. 	 Haxa huneˈ cuarto yintacˈto kˈap litxˈancan̈ tuˈ caw Ecˈna txahul chihallax yin̈.


Ñerä jewa jula ma̱ka̱ ijewa ki̱ka, jera Wikblu Sikina deksa̱ ijewa ia̱. 	 Yanayo naj Pedro yeb naj Juan tuˈ iskˈab yiban̈ iswiˈ ebnaj yet istxahli ebnaj. Hac tuˈ yu ischahnicano ebnaj Comam Espíritu Santo yul yanma.


Jera ije mineju̱ ibata shäk Jesús da shkäk wa je̱r iarte jela, ji̱áte jela jewa ia̱. 	 Lahwi tuˈ, isto ix yalno tet ebnaj ecˈ tzujtzun yinta Comam ta isye isba Comam tet ix. Haˈ ebnaj tuˈ caw biscˈulal ye ebnaj yeb xin caw chiokˈ ebnaj.


Ata yi te ibiketse botkä je wà ite ikatawa̱ ra, je ki̱ ibuka̱nami. Ka irä jiye kuna ta, ka iwa̱ io̱ne ji biketse etkabä wà kuna ki̱ka. Ji biköle wá̱ sa te ka ji biketse etkabä wà kuna ra, je rä nui ta. 	 Yajaˈ wal mac chicabcon yanma isloni hunu tzet ye tuˈ, hayet chisloni chaco ismul, yuto mach yin̈ sunilo yanma chisloni. Yuxin ta mach tˈin̈ano jeco yin̈ tzet chicowatxˈe, chijaco comul.


Ka je ebä kuna, ata buliri buliri yis te tapanak eyaka eyaka wa biköle biketseke̱. 	 Mach han̈cˈan̈eho huntekˈan isyaˈtajil tuˈ wakˈlenan, wal xin ayn̈eticˈaco yin̈ incˈulan yin̈ ebnaj juẍtaj ay yul hunun con̈ob.


bas te Säkeklä díaí ki̱ssëke̱ ra na, ñakäi bas ji wa̱ke̱ je ke̱i däkläwa̱pa plaa dälei ja̱mi ra na? Je díaí kju̱ei ka̱jöir wäkarmika̱ weikarmiwa̱, ñakäi ji tso̱ käi dälärmi idiarju̱mi. 	 Jechmawe yul huneˈ tzˈayic bay chul Comam tuˈ. Jakˈaweco jip comunla yin̈ yet Comam, hac tuˈ xin chu yul Comam yin̈ an̈e. Haˈ yin̈ huneˈ tzˈayic tuˈ chitan̈ilo satcan̈ yu kˈa kˈaˈ, yeb xin sunil tzet ay satcan̈ tuˈ chiˈulican̈, cat istzˈacantoj.


Jekäi ikuna alaklä manele Jesús biketsäk rä yështä ta chichö wa ra, je kiana ijewa tsa̱tkäk, ka je ja̱wa̱kka̱ tapanak wa ki̱ka. Je rä ijewa wa̱ chichö si̱ wa tsa̱tkäklä bäi. 	 Tato ay huno naj juẍtaj maca huno ix janab ay huno ix hunix yul yatut, yilal iscolwa yin̈ ix. Machojab chioc ix yijatzo yuninal Comam, haxinwal han̈e yin̈ ebix yin̈ caw yeli machi hunu mac bay chicawxi iscˈul, haˈ bay chicolwa yuninal Comam.


Jekäi sa wakei ju ska tso̱ wabä manermika̱ sä bolki ye. 	 yuxin xolticˈa mac ayto yu isba chiah howal.


“Oveja elkjebä wa, ke bas suana. Ka irä jiye kuna ta, bas Ká je̱r ssëna bas ia̱ igobierno ma̱ksa̱ bas wa̱ ju̱ñenak ki̱ka. 	 Yalnipaxo Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Mach chexxiw hex xahan ay wutiˈan. Caw haywan̈exchˈan, yajaˈ xaˈel yin̈ iscˈul Comam ay bey satcan̈ quexyanico yuninaloj.


Jekäi ikja̱nei we̱ tso̱ rä kju̱awa kju̱awa, ata je Säkekewaí rä eklabä. 	 Caw nananta comunil hununon̈, yajaˈ huneˈn̈e mac bay chon̈munla cosunil, haˈ ton Comam Jesucristo.


jishtä iyöle katke käi: “Säkeklä te ijewa iawa̱cha̱wa̱ ka ka̱ ta ji̱a, ka wä wajuer ta ji̱a, ka kukä wassër ta ji̱a dami ji̱a jira kje.” 	 Hacaˈ yalni yul Yum Comam Dios bay chala: “Yakˈ cawbo Comam Dios yanma ebnaj. Waxan̈ca chil ebnaj yip Comam, yajaˈ mach chitxumcha yu ebnaj. Waxan̈ca chabe ebnaj Istzotiˈ Comam, yajaˈ mach chitxumchapaxo yu ebnaj yin̈ tzet chaliloj. Hac tuˈ ye huntekˈan ebnaj tuˈ tinan̈,” ẍiayo.


Ñakäi ktei wabiketsaneksa̱ juermi, ka̱jiska tsa̱ku̱i rä ktei wabiketsaleksa̱ e̱ná ki̱ka. 	 Chakˈnipaxo Comam yohtan̈elo anma tato haˈ Comam Dios chiilni yin̈ tzet chielico anma, yuto xacawxico ismul naj yahawil yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yiban̈ yu Comam.


Ata ikuna rä sá wakwa iräle, ángel daju̱ ka̱jöir iräle, te kte baa saka bata she bas ia̱ ka sá wa̱ ibata yile ssëta kuna ra, je wakwa weikanowa̱pa. 	 Yajaˈ xin tato ay hunuxa mac chiˈakˈni hunoxa nan cuybanilehal teyet yin̈ tzet chu cocolchahi, mach lahano yeb huneˈ akˈbilcano teyet juan̈, caw yakˈabayo Comam Dios ishowal yiban̈, waxan̈ca han̈on̈an̈, maca hunu naj ángel ay yul satcan̈.


Jera ka̱tuir dawa̱ ra, ideju̱ ale doce wa ra. 	 Haxa yet lan̈anxa yay numna xin yapni Comam yeb ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom yul huneˈ cuarto tuˈ.


Saje wa Säkekewaí Jesucristo je̱r bäi shöpa bas biköle ia̱. Amén. 	 Yakˈabayo Comam Jesucristo iscˈulchˈanil iscˈul teyiban̈. ¡Hacojab tuˈ!


Mika̱ ite ikjä bale idäkläka̱ mañatkä kjäyaksa̱ ra, yis te issa kseka wa el idäkläka̱ mañal je te ishe: “¡Bä kute!” Ñerä yie isu̱a ra caballo dolona de kate. Je ki̱ je̱tkeleka̱ je wa̱ jile mabläklä kala jula na. 	 Haxa yet istzilnilo Comam oc xahanbalil isyox sello, wabenan yalni naj yox querubín hacaˈ tiˈ: ―¡Cata! ẍi naj. Wilnihan huneˈ noˈ cheh kˈejin̈, haˈ naj ayahto yiban̈ noˈ ikˈbil huneˈ chˈen libra malbal yu naj.


je rä saje wa Kekläí je̱r ja̱mi sä dälänawa̱ ki̱ka, jekäi wà ka̱ñir biter oloi te sä yulemi ka̱jöir skaté. 	 Yu caw chitzˈay iscˈul Comam Dios jin̈, yuxin hacaˈ yahilo tzˈayic, cat comujli yu, hac tuˈ chu yul huneˈ Cocolomal chejbilti yu Comam.


Jekäi wäoka̱ne wà, sä rä itäbilewa̱ña ije ra, je tso̱ rä dulewa̱ kja. Je rä sa̱ se̱nakläni spa̱na jishtä Cristo rä shki̱leka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na, Sa Ká täkili baa oloi ja̱mi käi. 	 Yet yah haˈ cowiˈ isyenilo isba tato con̈muji yinta Comam Jesucristo, hac tuˈ yu cocamleloj. Yuxin hacaˈticˈa yu yitzitzbican̈ Comam Jesucristo xol camom yu iscˈulchˈanil yip Comam Dios, hacxa tuˈ chu jecˈ yin̈ huneˈ acˈ kˈinale.


Säkekewa kablele ji wa̱k ka wätkewe̱ kuna ite, jishtä manele te ibiketse ite iwätkewe̱ irä ni käi. Ata ije te bas katableke̱ je̱r baa wà. Iwa rä ka ije ki̱ yi a̱ni sher weikanakwa̱, ata ije ki̱ biköle shena rä ñamanewa̱ksa̱. 	 Matolo chˈecˈto yet yijni isba yin̈ tzet haltebil yu Comam Dios hacaˈ isnani hun majan anma tuˈ, ¡machoj! Wal xin niman iscˈul Comam yechmali yuto mach chisje iscˈul Comam ta ay mac chicˈaycantoj; yuxin chechma Comam ta ayto mac chisbejcano istxˈojal cat iscolchahi.


Ata chichi wa irä, jalibashäk wa irä, ka̱wakblewa̱k wa irä, sä ktäk wa irä, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k wa irä, ñakäi biköle ka̱yue wà wäbätsäk, je wà ji wa̱k wa, jewa a̱ta̱nami ju shäbeka. 	 Yajaˈ wal mac chiwatxˈen isyahbetajil chicancano yintalto huneˈ con̈ob tuˈ, yeb macta cunlum, yeb macta ixlom yeb winajlom, yeb macta potxˈwawom, yeb macta chisjahba isba sata tioẍ, yebpaxo sunil mac choche yalaˈ lekˈtiˈal.


Ñakäi bas Capernaúm wa, ¿bas ia̱ ra bas dämika̱ ka̱jöir ska kje na? Ñera bas dä oloi ja̱nakwa̱ sä wikblu bläklä ska kje. 	 Haxa hex ah Capernaum, ¿ham heyalni ta chexilaxcan̈ satcan̈? ¡Machoj! Wal xin chexkˈojlaxto xol camom, ẍi Comam.


Ka irä jiye kuna ta, ditsä yäbei je rä däkju̱ oloi kaleka̱ iKá oloi wà, iángel wa ra. Jekjepa ite ji säkei me̱mi sa̱ ia̱ ekla ekla ji wá̱ sä te ja̱mi. 	 Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios chinhulan yeb iskˈakˈal yip Inmaman yeb ebnaj ángel, cat wakˈnihan ispaj selel tet hunun anma, hataticˈa tzet chiswatxˈe.


Jera ijewa ñasikäke̱wa̱ jirä jirä iwäja̱mi te isheke̱ iia̱: —Judío wa tsa̱ku̱i, ma se̱nopa ji̱a maitjä. Ñakäi ite itieke̱ jula wà. 	 Lahwi tuˈ xin, ishitzico ebnaj iscˈatan̈ Comam, yalni ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Jakˈaˈco iswinajil naj yahawil con̈ob Israel, ẍi ebnaj chetan ebnaj Comam. Chi‑la‑ispakˈnilto ebnaj sat Comam.


Ijewa te bas tulemiksa̱ ñapaktäklä jui ska, ñakäi ike̱i dämiwa̱ ji̱a mika̱ yilé te bas ktawa̱ ra, ijewa te ibiketsemi rä ite Säkeklä ne kja̱nei we̱ke̱ rä. 	 Wal xin, caw matxa chexchahlaxicto yul iscapilla ebnaj Israel; chiapni huneˈ tiempohal bay chexyakˈa camo ebnaj, cat xin isnano ebnaj tato lan̈an isyijen ebnaj tzet chal Comam Dios.


Jekäi iel idäkläka̱ siete, je te itaza watka ju̱ami siwa̱ ki̱ka. Jera templo ja̱rka sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ska kte ssënaté täkii te ishe: “Ji io̱na e̱ná.” 	 Isjobnayo naj ishuj ángel ishowal Comam Dios ayayto yul isvaso xol jakˈekˈ. Wabenan huneˈ yul nukˈe yin̈ caw ip elti yul yatut Comam Dios bay ay istzˈon̈obal, yalni hacaˈ tiˈ: ―Wal tinan̈ mayijcano isba sunil, ẍi.


ji biketse etkabä ktei blelewa̱ wawa̱k je̱r ssële ka nui ta käi. 	 Yilal yanico yanma ebnaj yin̈ cuybanile akˈbilcano jet yu Comam Dios, huneˈ cuybanile chabilxayto yul janma, yeb xin sajojabn̈eticˈa isnabal ebnaj.


Bas te María ia̱ ishe yie ichakami. Ije rä shka̱blele ta̱i bas bata ki̱ka. 	 Halwepaxo tet ix janab María ta chil isba ix, ix janab tuˈ caw xamunla ix texol.


Sá rä weikale ji biköle ska, ata ka medele ta; je̱r iale, ata ka ji biketsale ta, 	 Yuxin waxan̈ca hoybilon̈an̈ yu isyaˈtajil, yajaˈ mach chon̈aycˈayan̈ yul iskˈab. Ay tzet ye tuˈ chijaco yin̈ cocˈulan̈, yajaˈ mach chicabcon cocˈulan̈ yu.


Ke bas ña ma̱ yi a̱ni ia̱ wäyönak kte ka wata wà. Ka irä jiye kuna ta, je ne shtä kju̱ei Säkeklä kju̱atkawa̱ ke̱i däke̱wa̱ ka iktä ssäk kuna wa ki̱ka rä. 	 Machojab mac chexakˈni subchaho yu tzotiˈ caw sucal yehi. Yuton sunil huntekˈan machiswalil tuˈ, yuxinto chitit ishowal Comam Dios yiban̈ anma mach chiyijen tzet chala.


yöleka̱ ju katabläklä Jesús ktei bata shäk wa irä jile bata shäk wa irä bata ki̱ka. Je ju ñak wäkukäk ne rä Jesucristo wakei rä. 	 Hex tiˈ lahanex hacaˈ hunu teˈ n̈a watxˈebilcan̈ yiban̈ xeˈal. Haxa han̈on̈an̈ ischejab Comam Jesucristo jetiˈan̈ xin yeb ebnaj chihalni tzotiˈ chitit tet Comam Dios, hacaˈ xeˈ huneˈ n̈a tuˈ jehan̈. Haxa Comam Jesucristo xin hacaˈ chˈen chˈen caw niman yelapno ayayto xeˈo istxiquin teˈ n̈a, hac tuˈ ye Comam.


Jirje ba te isu̱a, ji biketse etkabä wawá̱ ite rä ite ji wá̱ ra ñara, ñakäi ji biketse ite etkabä parunakksa̱ bulee ite ji wá̱ wà. 	 Hac tuˈ xin chu johtan̈eniloj ta yaco yanma icham Abraham yin̈ Comam Dios, yuto isyije icham tzet akˈlax iswatxˈe, hac tuˈ xin yu isyenicanilo isba ta ayco yanma icham yin̈ Comam Dios.


Ijewa damijulu ji̱a ra, iminewa̱ju̱ jukläyäkä tsi̱ne shtä na. Jeska ekla alaklä kie Marta, je te ikiawa̱ iju ja̱rka. 	 Isto Comam Jesús yin̈ isbel, yapni Comam bey huneˈ aldea. Haˈ bey tuˈ xin ay huneˈ ix, Marta isbi. Ischahni ix Comam yul yatut.


“Ke bas ku̱ ibiketsa yis de rä ka̱wei yöle, ñakäi kte yile jile bata shäk wa wa̱, je ju̱akksa̱ ni. Ka yis dene rä je ju̱akksa̱ kuna, ata yis de rä iwawa̱k. 	 Yalnipaxo Comam Jesús hacaˈ tiˈ: ―Tajca chetxumu ta yu intan̈tzenilojan isley naj Moisés yeb cuybanile aycano yu ebnaj ischejab Comam Dios yuxin quinhulan, machoj, walxinto yun̈e wakˈnihan ohtan̈elaxilo yin̈ tzet chaliloj yuxin quinhulan.


Ije̱k su̱a e̱ná mineju̱mi ra, plaabä ra ije̱r shenawa̱ jishtä irä ska. 	 yajaˈ lahwi yilni sat tuˈ, caw yin̈ an̈e chito nahul yu tzet yillax sat.


Jera ije te ijewa kúka te isha: —Mane jula patkawa̱ña yis da taza na ra, je ne te yis ju̱emiksa̱ rä. 	 Istakˈwi Comam: ―Haˈ huneˈ mac huneˈn̈e chu wanaytojan inkˈaban yul plato yebi haˈ chinanocojan yul iskˈab camical.


Ata jí ne rä iyile jile bata shäk Joel ja̱mi rä: 	 Wal xin, lan̈an yijni isba tzet halbilcano yul Yum Comam Dios yu naj Joel, ischejab Comam Dios yet payat,


Jira yis ssëna a̱naa. Ka je rä bas je̱r ianacha̱wa̱ ki̱ka kuna, ata je rä bas je̱r ianacha̱wa̱ bas ñamanewa̱ tulaksa̱ kje ki̱ka, je rä bas je̱r ianacha̱wa̱ jishtä Säkeklä ki̱ ishena käi ki̱ka, je wà ka sá wa̱ bas mewa̱klä kuna. 	 Waxan̈ca heyikˈ biscˈulal yaj chintzalahan yin̈ yuto hebiscˈulal tuˈ haˈ akˈni hetxumulo henani heba hacaˈ choche Comam Dios. Machi xin nichˈano tzet etanto henabal yin̈ tzet yal teˈ carta tuˈ.


Jekäi ba dami ba kjatiäk ra sa̱ tsa̱ku̱i wä ki̱ ra, je ktei paruö su̱o iia̱ pjoowa̱ si̱ ña̱la ebä wà. Ata kai ra, tsi ite ma tse̱mi sä ktei wabiketsäkksa̱ wä ki̱ka, jera sä ktei wabiketsäkksa̱ te bä ju̱eksa̱ guardia ia̱, jera guardia te bä wätiewa̱. 	 Kˈinalo ta ay hunu mac chachawten sata naj alcal, haˈojab yet lan̈an isto naj yul beh, cat hakˈanni nimancˈulal tawin̈ tet naj yin̈ akˈancˈulal. Ta mach xin, yet chaẍapni sata naj alcal, chaẍalaxico yul iskˈab naj mayor, cat cachyanicto naj yul teˈ preso.


“Jekäi bä el te yakei wakbla bä ukä ja̱mi ra, ma cho̱ iwäki̱, jekäi iu̱ño, ba irä ije irä ebä. Jera ite bä ktä ssawa̱ ra, je rä ba te bä el je̱r bäiwa̱ni ba ra. 	 ―Ta ay hunu hawuẍta chiwatxˈen hunu istxˈojal tawin̈, as tzotelan̈ tet naj hachuquil, cat xin hacachni naj. Ta chabeto naj tzet chawala, yocxa akˈancˈulal texol chal tuˈ.


Ka yi wa̱ iyinak: ‘¡Isu̱o! Jiska itso̱, a̱mi ska itso̱’; ata tsa̱na ra Säkeklä gobiernoí katke kja bas sha̱na. 	 Yuxin machi mac chu yalni: “Haˈ bey tiˈ aya,” maca to “Haˈ bey tuˈ aya,” mach ẍioj. Yuto haxa yul yanma anma chˈoc Comam Dios Yahawoj, ẍi Comam.


Jekäi ite sa̱ emana wa irä, bakleka̱ wa irä, blu wa irä, ka jita wa irä, ka kololewa̱ kuna wa irä, kololewa̱ kjanaklä ye wa irä, jewa biköle ia̱ ite ka̱wei ma, ininaklä ijula wämo ki̱ iräle iwätsa̱ ki̱ iräle. 	 Ischejni noˈ yalaxoco yechel anma yin̈ iswatxˈkˈab maca yin̈ ispalan̈. Caw sunil anma occano yechel, niẍte unin yeb ichamta anma, anma kˈalom yeb anma mebaˈ, anma chejab yeb anma yet isba ischuquil.


Ata je wakei shki̱wa̱ka̱ni Säkeklä te. Je wà ite ibakaksa̱ duewa̱ shka̱li̱ yika, maikäi a̱ni duewa̱ ia̱ ka ikolonakwa̱ta̱na ki̱ka. 	 Wal xin itzitzbican̈ Comam yu Comam Dios. Iscolnilo yul iskˈab camical yuxin machi yu iskˈoji huneˈ camical tuˈ ismajchenayo Comam.


Jera etäbä kicha Judío wa te jak katulaka̱ni iwa̱ Jesús tiäklä. 	 Hac tuˈ yu istzabnipaxico ebnaj yahawil con̈ob Israel tuˈ issicˈnican̈ ischˈen yun̈e iskˈojni camo ebnaj Comam yalni.


Jeska ite iki̱sha ji̱a: “Ijewa ji yakei wakblele, ijewa ji o̱le ka ka̱wei ja̱mi kuna, jeska ka yis je̱r ja̱nak ji̱a a̱ni.” 	 Lahwi tuˈ yalnipaxoj: Matxa bakˈinal xin chinnatijan ismul yeb istxˈojal, ẍi Comam.


Ata Jesús a̱nani etäbä kicha täkii, jekäi ite iwikblu cha̱mita̱na. 	 Yahwipaxo Comam yin̈ caw ip hunelxa, lahwi tuˈ xin iscamiloj.


Jekäi imine te Judío wa ia̱ ishani Jesús ne te ibäiwa̱ni rä. 	 Lahwi tuˈ xin, isto naj yalno tet ebnaj yahawil yeco yin̈ con̈ob Israel tato haˈ Comam Jesús akˈni cawxo naj.


Jesús wäoka̱naju̱mi ra, plaa ideksa̱ju̱ diklä na. Jera ije wäna ka̱jöir kjä buka̱naju̱mi. Jeska ite Säkeklä wikblu su̱a idawa̱ju̱té namala käi, dewa̱ iwakei ki̱. 	 Yet lahwi yah haˈ iswiˈ Comam tuˈ, yahti Comam xol haˈ, yin̈n̈ena tuˈ ishajni isba satcan̈. Yilni Comam yayilo Comam Espíritu Santo yiban̈ hacaˈ hunu noˈ cuwis.


Je ke̱i wà ditsä te Säbäkäkksa̱ däke̱ ki̱ssë kate pjoo; je ne ki̱ka ijewa biköle te ibiketse te ije̱r ska Juanle irä. Je ne ki̱ka 	 Haˈ anma apni abeno tuˈ xin, ichico isnanonico iscˈul yin̈ naj Juan cˈuxan ta haˈ naj chiyij Cristo echmabil yu ebnaj.


Ikuna rä ka̱wei ja̱mi wa ne ia̱ däli ukä däke̱ksa̱ rä ra, ji biketse etkabä wadäke̱ksa̱ rä ka wata, ñakäi ikablele rä wäshäkwa̱. 	 Kˈinalo tato han̈e tet mac chiyijen ley chakˈ Comam Dios tzet haltebilcanoj, ta hac tuˈ machim tzet chal yelapno janico janma yin̈ Comam Dios chal tuˈ, machimpaxo tzet haltebilcano yu Comam.


Ñerä isäkätä mineju̱ te itaza watka ju̱ami ishäkä ki̱ka. Jera pa tjabane yakei si̱, ka bäi kuna, ja̱naka̱ ditsä nile bewak wa̱ sa̱ niaklä wà, jewa ki̱ka, ñakäi ime̱i oloitsäk wa ki̱ka. 	 Isto naj babel ángel isjobnoyo ishowal Comam ayayto yul isvaso yiban̈ txˈo txˈotxˈ. Yelilo huntekˈan yabil caw how yeb caw txˈoj yin̈ isnimanil anma ayco yechel naj Nokˈ isbi yin̈, yeb macta yiyo isba tet yechel naj.


Bas se̱no balewa̱ yis ja̱mi, jera yis se̱rmi balewa̱ bas ja̱mi. Ka ijula wänak je̱r wà, ata je shena rä se̱nak balewa̱ ikicha ja̱mi. Je su̱ta ka bas se̱ne balewa̱ yis ja̱mi ra, jera ka bas wänak. 	 Ayojab exn̈eticˈaco win̈an, cat wehicˈojan yul heyanma. Caw hacaˈ hunu iskˈab teˈ uva tzocˈbililto yin̈ yoj, matxa chisatni, caw hac tuˈ heyehi tato machijex win̈an.


Je ki̱ka säkekewa Teófilo, ñaebä yis ia̱ issër yis kiana je ktei yuäkksa̱ ba ia̱ ñakjee, ji biköle chakale tsa̱na isäkätä skaté ma rä ibataje, 	 Haquinpaxtuˈan mam Teófilo, lahwi inkˈambenan yin̈ nancˈulal yin̈ sunil caw yichebanil, yoc yin̈ innabalan intzˈibn̈entojan sunil tiˈ yin̈ istxolal tawet.


Ite jekäi isha ra, ite pan kukawa̱, je ki̱ ite wekte sha Säkeklä ia̱ biköle wäna. Jekäi ite je butsaksa̱ ña ite. 	 Lahwi yalni naj Pablo huneˈ tuˈ xin, yinican̈ naj huneˈ ixim pan, yakˈni naj yuchˈandiosal tet Comam Dios yin̈ sat ebnaj sunil. Lahwi tuˈ iskˈaxpon naj ixim, yoc naj iswahno ixim.


Jekjepa yis te ka̱jöir spa̱na, ishäkä spa̱na su̱a. Ka irä jiye kuna ta, ka̱jöir säkätä irä, ka̱jiska säkätä irä kjaju̱, ñakäi däyë ka kuna ji̱a. 	 Lahwi tuˈ xin, wilnihan huneˈ acˈ satcan̈ yeb huneˈ txˈo txˈotxˈ acˈ, yuto haˈ babel satcan̈ yeb txˈotxˈ babel txˈotxˈ caycan̈, hacpax tuˈ xin haˈ mar caycan̈ haˈ.


kju̱atkäk ira wa paruäk je̱r baa wà. Jekäi ra bäräle Säkeklä te ijewa manewe̱miksa̱pa, iwa̱ kte si̱ ssäklä, 	 Akˈancˈulal xin chiyu iscuywa yin̈ mac mach chischah cuybanile, yuto chalo yanico huntekˈan mac tuˈ Comam Dios yin̈ iscˈul cat ishelni isbeybal, cat yohtan̈enilo huneˈ cuybanile caw yeli,


Je su̱ta ba wa̱ nicolaita wa ka̱ju̱ñe ja̱mi wa tso̱ ñaebä. 	 Yeb xin ayex cheyaco henabal yin̈ iscuybanil ebnaj nicolaíta, huntekˈan yahbil wuhan.


Jera ite isha ji̱a ijewa ia̱: —Bäi si̱ ra bas te Säkeklä wa̱ sa pakale ji wa̱k ju̱aksa̱ rä bas wakwa wädular ebä tkenakläwa̱ ji̱a. 	 Caw sakˈal heyijen chejbanile yet ebnaj payat ichmame tuˈ, wal chejbanile akˈbil teyet yu Comam Dios xin, xahenahuln̈ecantoj.


Ka irä jiye kuna ta, je día dämiwa̱ se̱nak ka̱jiska jewa biköle ki̱. 	 Yuto hacaˈ hunu latzˈab, hac tuˈ chu yul huneˈ tzˈayic tuˈ yiban̈ anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Ata ijewa kju̱atkäke̱ ira rä iwakwa ka̱ju̱ñe ebä ki̱ka, ekla dulewa̱ kie Jesús sheke̱ Pablo te ikatkeni kseka ki̱ka. 	 Cachann̈e huneˈ caw chal ebnaj ismulo naj tato txˈoj istzotel naj yin̈ isreligión ebnaj yalni. Yalnipaxo ebnaj tato ay huneˈ naj, Jesús isbi, camnaxa, yaj xin chal naj Pablo tuˈ tato itzitz naj.


Jekäi yi te je Säkeklä temploí weikawa̱ ra, Säkeklä te je wakei weikemiwa̱, je rä Säkeklä templo rä sikii ki̱ka. Jera je ne rä bas dä. 	 Yuxin mac chitan̈tzenilo huneˈ yatut Comam tuˈ, chistan̈tzelo Comam, yuto han̈cˈan̈e Comam ay yet huneˈ n̈a tuˈ. Huneˈ yatut Comam Dios chiwaltiˈan, haˈ ton ex hex tiˈ.


Tres día ra jile shkä ko̱no ia̱ kianak käi je tulami ite iwakwa jula wà. 	 Haxa yet iscabwihalxa xin, haxa ismunlabal teˈ barco tuˈ, istirayto ebnaj xol haˈ.


¿Yibä te ijewa wabiketsemi buka̱nak rä na? Ñera Jesucristo ne duawa̱ rä. Ka je ebä kuna, ata ñakäi je ne shki̱naka̱ni katke Säkeklä jula wämo kja̱ne saje wa ktei shäk rä. 	 ¿Mactaxca chu iscawxenico hunu comul jiban̈? Machi maca, yuto cam Comam Jesús yu comul, yitzitzbipaxocan̈ Comam. Tinan̈ xin ayco Comam yin̈ iswatxˈkˈab Comam Dios, lan̈an istzotel jin̈ tet Comam.


Ata Marta jile wa̱te ta̱i je te ije̱r iawa̱wa̱. Je ki̱ ije̱k sikawa̱ Jesús ja̱mi te isha iia̱: —Säkekewa, ba ia̱ ra yis tsi̱se̱k te yis jawa̱ta̱na eklabä ji bena wa̱k ¿je rä bäi na? Ata ipakö yis tsa̱tkäk. 	 Walpaxo ix Marta, caw haˈ iswatxˈen ix ismunil ayco yin̈ iscˈul. Yuxin hitzico ix iscˈatan̈ Comam Jesús, yalni ix: ―Mamin, ¿tzet yin̈ ton̈e chawila chinisbejnicanojan ix innohtiˈan munil inchuquilan? Hal tet ix colwaojab nino ix win̈an, ẍi ix Marta tet Comam.


Jera ite ijewa chaka: —¿Bitäbä bas wa̱ pan shkä rä? Bas cho̱ isu̱ak. Jera ijewa te isu̱a ra, ite isha iia̱: —Cinco, ñakäi nima botäbä. 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―¿Hayeb ixim pan ay texol? Ilwej hayeb ixim, ẍi Comam. Hayet yilni ebnaj, yalni ebnaj tet Comam: ―Mamin, howebn̈e ixim yeb cacˈon̈ noˈ niẍte cay, ẍi ebnaj.


Jekäi Pedro te isha ije ia̱: —Jesucristo te bä bäiwe̱ke̱ni. Ma jeköka̱; ma ja̱ka̱ ki̱shuöni. Jera ñawäsaka ije̱kaka̱ni. 	 Yalni naj Pedro tuˈ tet naj: ―Eneas, Comam Jesucristo chaẍakˈni cawxoj, yuxin ahan̈wano tinan̈, ican̈ hawaybal tiˈ, ẍi naj Pedro tuˈ tet naj. Hac tuˈ xin yu yahwano naj.


Sha̱ jolona ishäkä bäi ki̱ka, je wäna elka cien, ielka sesenta, ielka treinta. 	 Walpaxo ixim hin̈at apni xol txˈo txˈotxˈ caw cˈul, caw sakˈal yu ischˈibcan̈ ixim. Yet yakˈni ixim sat, ay ixim akˈni cien yin̈ hunun iswiˈ, aypaxo ixim sesenta, aypaxo ixim yakˈ treinta sat yin̈ hunun iswiˈ.


Jera Pedro te isha iia̱: —Säkekewa, yis kaldu kja minakña ba ra ka sä wätiäklä ska ebä kuna, ata duäkwa̱ña. 	 Yalni naj Pedro tuˈ tet Comam: ―Mamin, caw hinaninan intohan tawintaj, waxan̈ca yul preso maca yin̈ camical, ẍi naj.


Je su̱ta bas tsa̱ku̱ kä kalabe rä shtao̱leksa̱. 	 Hajxam hex tiˈ to caw ecˈbal heyelapno sata noˈ niẍte chˈic tuˈ, caw bisbil xil hewiˈ yin̈ hununtajil yu Comam. Yuxin chiwalan teyet, mach chexxiwi, ẍi Comam.


Jera ikta e̱ná ra, ite isha Simón ia̱: —Ba ko̱no patkömi tipä ja̱r ta̱i ska, jeska bas kla ja̱wa̱mi nima kolonaklä. 	 Hayet lahwi iscuywa Comam yin̈ anma xin, yalni Comam tet naj Simón: ―Hitzweto teˈ bay caw nahat yehayto yich haˈ. Haˈ bey tuˈ cheyakˈayto hehacˈ ikˈomati cay, ẍi Comam tet naj.


“Bäije jalewa̱ bitaba ji o̱le iwa̱ ka ka̱wei ja̱mi ki̱ka wa rä, ñakäi nui ki̱kololewa̱ wa rä. 	 yet yalni naj hacaˈ tiˈ: Sakˈal yet mac chˈakˈlax nimancˈulal yin̈ ismul yu Comam Dios, cat isnahuln̈encanto Comam ismul tuˈ.


“Jira yis maju̱ ba wäki̱. Je ki̱ka yie jí sheke̱ ka̱jiska ka yis miju̱ba yika ijewa ssënaklä a̱naa wa̱ si̱ ije̱r ska, jishtä yis ssëna a̱naa wa̱ si̱ käi. 	 Wal tinan̈ Mam, chinpaxtojan tacˈatan̈, yaj yet ayintocˈojan ninoxa yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, chiwalcanojan huntekˈan tiˈ haxinwal hacaˈticˈa yehico tzalahilal yin̈ wanmatiˈan, hac tuˈ chupaxico tzalahilal yin̈ yanma ebnaj.


Ijewa te ña̱la bulee jawa̱ minemi kju̱awa Beor yaba Balaam ña̱le̱i ja̱mi, je rä ale to̱ne ji ka wämo ki̱ säkei biketsäk. 	 Cˈaynato ebnaj yuto xaisheqˈuilo isba ebnaj yul huneˈ beh caw tohol. Haˈ isbeybal naj Balaam ikˈbil yu ebnaj, huneˈ ischejab Comam Dios yet payat, iscˈahol icham Beor. Naj Balaam tuˈ yaco naj ismul yuto caw yocheco naj chˈen melyu haltelax tet, yaj yu iswatxˈen naj istxˈojal.


Ñerä je dulaklei te je kte ssa ra, imineju̱mi je̱r ialewa̱, ije rä jile ta ta̱i ki̱ka. 	 Hayet yaben naj tzeh tuˈ yalni Comam hacaˈ tuˈ, ispaxto naj yin̈ biscˈulal yuto caw kˈalomcano naj sicˈlebil.


ba wakei je̱k tsa̱tköksa̱, je̱k wäyö ja̱wo̱té cruz ja̱mi. 	 colilo haba yin̈ culus tiˈ, cat hawaytij, ẍi ebnaj.


Je sa̱ wa̱ ki̱ssënak je te sä wäkukete tkelewa̱ därërë, jishtä ko̱no wäkukäk käi, baklewa̱ ija̱r bala tkeleksa̱ sua wà je ja̱r ektaka, 	 Haˈ tzet ayco yipo janma tuˈ, haˈ chon̈lin̈bani cat yakˈni istˈin̈anil janma, hacaˈ chu islin̈ban chˈen ancla teˈ barco yiban̈ haˈ mar. Huneˈ iscawxobal cocˈul xaapni sata Comam Dios hacaˈ ta xakˈaxponicˈto yinta kˈap kˈap aycan̈ yictabal yatut Comam Dios bey satcan̈.


Jekäi ijewa biköle ji̱a jela e̱e̱na si̱, ijewa te Pablo kuka yita ikuli kichaka te iwä jalassa. 	 Sunil ebnaj juẍta tuˈ okˈi, islakˈlencano isba ebnaj yeb naj Pablo tuˈ, istzˈohnipaxo ebnaj iskˈotx naj.


Ñerä biköle kjoyinaka̱ täkii: “Säkeklä wa ekla ne kta rä, ka je rä ditsä kuna.” 	 Lan̈antoticˈa xin, yah yaw anma sunil, yalni hacaˈ tiˈ: ―Haˈ huneˈ chitzotel tiˈ, mach anmahoj, cˈuxan tato haˈ hunu dios, ẍi ebnaj.


Ñerä Jesús ktei kukäk se̱nak Jope ska wa ekla alaklä kie rä Tabita ni. Je manelé sä ktä wà ra, je rä Dorcas ni. Ije rä ji wa̱k bäi del, ka jita wa tsa̱tkäk del. 	 Yul con̈ob Jope, haˈ tuˈ ay huneˈ ix ayxaco yul iskˈab Comam chiyij Tabita, haˈ yin̈ abxubal griego, Dorcas isbi ix. Txˈiˈal tzettaj ye tuˈ cˈul iswatxˈe ix, caw xin colwa ix yin̈ anma mebaˈ.


“Jekjepa yis deni Jerusalén ska, je ka̱kiä katke Templo na ra, yis je̱r na ka̱ shena itjä. 	 Yalnipaxo naj Pablo: ―Hayet inmeltzotijan yul con̈ob Jerusalén xin, intohan yul yatut Comam Dios txahloj, isyenico isba Comam yin̈ insatan yin̈ sajsatil.


“Yis dä Judío wa ko̱le Tarso Cilicia ska, ata yis kibina rä jí jukläyäkä ska, dulale Gamaliel wa̱, sa kalí wa ia̱ ka̱wei me̱leta̱na je dälätsäk tsa̱na si̱. Ñakäi yis dä Säkeklä ki̱ ji sherke̱ wetsäk, jishtä jira bas biköle rä käi. 	 ―Hanintiˈan Israel inan, quinpitzcˈahan yul con̈ob Tarso ay yul ismajul Cilicia, yajaˈ quinchˈibcan̈an yul con̈ob Jerusalén tiˈ. Haˈ xin naj Gamaliel quincuynihan hacaˈticˈa isley ebnaj ichamta jichmam. Yuxin yin̈ sunil wanmahan inyijenan isley Comam Dios hacaˈticˈa cheyute hex tiˈ tinan̈.


Ije juer ka̱wä ju̱r juer käi, ipaiklä rä suruu si̱ nieve käi. 	 Caw chijepla yin̈ naj hacaˈ isjepla cˈuh. Wal xil iskˈap naj xin caw sajhopon̈e.


Jekäi ka täki ta wa ska ra, yis je̱k iawa̱wa̱ ka täki ta wa käi, yis wa̱ ijewa kukäklä. Jekäi biköle ia̱ yis je̱kja ji wa̱k ijewa te ji we̱ke̱ käi, ji biköle wà yis wa̱ manele tsa̱tkäkläkksa̱. 	 Haxa yet ayinicojan xol ebnaj maẍto bin yip yin̈ yet Comam xin, hacaˈtan̈e hunu mac machi yip, hac tuˈ chiwute inbahan, yun̈e caw yikˈni yip yanma ebnaj yin̈ Comam. Wal xin wute inbahan hacaˈ anma tuˈ, yun̈e ischahnicano iscolbanil haywan̈o anma tuˈ.


Jera Pilato te iwächakewa̱ te isha: —¿Ba ne rä Judío wa Tsa̱ku̱i rä na? Jera ite ikúka: —Ba te je shaka̱. 	 Iskˈamben naj Pilato tet Comam: ―¿Tom yahawil anma Israel hawehi? ẍi naj. Istakˈwi Comam: ―Hoˈ, yeli hacaˈ hawalni tiˈ, ẍi Comam.


Ata yis ia̱ ra ka yis dä ja̱lewa̱ ji a̱ni ska je Jesús ktei bata shäk bäi si̱ ye wa katäbäka kuna. 	 Haˈ huntekˈan ebnaj chal isba ischejabo Comam Jesucristo bay tzujanex tuˈ, mach ecˈbalo yelapno ebnaj insatajan.


te isha iia̱: —¡Issö! Ka bä te je she kuna yi ia̱ jini a̱ni, ata ma cho̱ chui ia̱ je̱k kjashäk. Jeska bä siki tenaklä je mo̱ Säkeklä wäna, jiräni Moisés wa̱ sa pakale iwa̱k käi, ijewa wa̱ iju̱ñaklä. 	 ―Machi bay chawalicˈo huneˈ tiˈ, beh hato hayeno haba tet naj sacerdote cat hawakˈni haxahanbal tet Comam Dios hacaˈ yalni isley naj Moisés yin̈ anma chielcano lepra yin̈. Hac tuˈ chu yohtan̈encanilo anma tato maelcano huneˈ yabil tiˈ tawin̈, ẍi Comam.


Bas cho̱ ni ñayuäk jiräni jí kte wà rä wà: “Yis ki̱ je̱r bäi she ne kiana rä, ka yis ki̱ ji me̱ka̱ kiar kuna.” Ka irä jiye kuna ta, ka yis dene rä sä wämo wa kiäk kuna, ata yis de rä ji yakei wakbläk wa ne kiäk. 	 Yuxin chiwalan teyet, saywe yul Yum Comam Dios cat hetxumni yin̈ bay chal hacaˈ tiˈ: “Haˈ huneˈ chiwochehan ta chitzˈay hecˈul yin̈ heyet anmahil, maẍn̈etaj heyakˈni hexahanbal wetan,” ẍiayoj. Mach hulnajojinan wawteˈan anma chalni ta cˈul yecoj, ¡machoj! Walxinto yu anma chistxumu ta mulum, yuxin hulnajinan, yun̈e isbejnicano yanico ismul, ẍi Comam.


Jera, ¿ji ki̱ssëke̱ ji̱a ba te rä na? Ma je̱k wäukewo̱, ia̱netsö ikie wà ba yakei pasuka̱naklä.” 	 Wal tinan̈ xin, ¿tzet chawechma? Ahan̈wanoj, ahojab haˈ hawiˈ. Aco hawanma yin̈ Comam Jesucristo haxinwal chitxˈahlaxcanilo sunil hamul,” ẍi naj Ananías tuˈ wetan, ẍi naj Pablo.


Sa̱tsa̱ku̱i Agripa, ¿jile bata shäk wa wa̱ iyile, je kuka ba te na? Yis wa̱ iju̱ñer ba te je kuka. 	 ¿Chimhawayto yul hawanma mam rey Agripa huntekˈan yal ebnaj ischejab Comam Dios payat tuˈ? Wal xin, caw wohtajan tato chawayto yul hawanma, ẍi naj Pablo tuˈ.


Ji biketse etkabä wà, ijewa kjaksa̱julu Däyë Bätsëë na, sa̱me̱ishärä ka̱ pjota ki̱ka käi, ata mika̱ Egipto wa te imabla kjäksa̱julu jekäi ra, jewa wäitäbinacha̱wa̱. 	 Yu yayto ebnaj Israel yul yanma yin̈ Comam Dios, yuxin ispoh isba haˈ mar Rojo, yecˈto ebnaj yictabal haˈ, caw xin tajin bay ecˈto ebnaj. Haxa yet yecˈto ebnaj Egipto yalni, ishunban isba haˈ, ishikˈnito ebnaj haˈ, iscamilo ebnaj.


ijewa te kte kukäk wa ki̱täkiwa̱, iki̱pakta ji biketsäk etkabä maitjä. Ijewa te isha: —Bäi si̱ ra sa kiana weikane ta̱i dälär ssäk, sä kjäkläwa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi. 	 Hayet yecˈ ebnaj yul hunun con̈ob tuˈ, yiptzencano ebnaj ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam. Yalnicano ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Lahweco heyanico heyanma yin̈ Comam yuto han̈on̈ ayon̈xaco yul iskˈab Comam Dios caw txˈiˈal isyaˈtajil chˈecˈ jiban̈, ẍi ebnaj cawan̈ tuˈ.


Ijewa yäkä kajali ji̱a ra, Jesús te pan kukawa̱, je ki̱ ika̱kia, kjepa je butsa ma̱ ite ijewa ia̱, te isha: —A̱ju̱. Jí rä yis yaka. 	 Hayet lan̈an iswaˈ Comam, yinican̈ ixim pan, yakˈni yuchˈandiosal tet Comam Dios, lahwi tuˈ iskˈaxponayo ixim, yakˈni Comam ixim tet ebnaj, yalni Comam: ―Chahwej, cat hewahni. Huneˈ tiˈ yechel innimanilan yehi, ẍi Comam.


deju̱ ni ike̱i ki̱ te ijewa pakta iwakwa ñapaktäklä jui ska, je te ijewa male̱cha̱cha̱wa̱ ki̱ka ite isha: —¿Maka ije te je je̱rike tsa̱ rä, täkili ji wa̱klä tsa̱ rä na? 	 Yet yapni Comam yul iscon̈ob, iscuyni Comam anma yul iscapilla ebnaj Israel. Hayet yaben anma istzotel Comam, caw cˈayilo iscˈul, yuxin yal anma hacaˈ tiˈ: ―¿Bay chitit ishelanil huneˈ naj tiˈ, yeb bay chitit iscan̈il ye naj iswatxˈen huntekˈan cˈaybalcˈule tiˈ?


Jera Jesús te ikúka: —Je rä yile kja yis wa̱ bas ia̱, ata ka bas wa̱ yis ktä kolone iyina si̱ ye. Ñakäi yis te ji we̱ke̱ kju̱awa yis Ká kie oloi ja̱mi, je te ikjasheke̱ yi yis dä. 	 Istakˈwican̈ Comam tet ebnaj: ―Caw xawalan teyet, yaj caw mach cheyayto yul heyanma. Sunil cˈaybalcˈule chinwatxˈehan yu yip Inmaman, haˈ caw chiyeniloj mac anmahilinan.


Ijewa te sá wätkewe̱ke̱ ka sá wa̱ ka Judío kuna wa paktäklä jewa tsa̱tkenakläksa̱ ye. Jekäi ijewa nui kukä rami däka̱ pshii. Jeiräta kju̱atke dewa̱ kja ijewa ki̱ka e̱e̱na si̱. 	 Mach chisje ebnaj ta chijalan̈ Tzotiˈ yet colbanile tet anma mach Israeloj, hac tuˈ chiyu yah sutsun ismul ebnaj yiban̈. Yajaˈ wal tinan̈ xin xahul isyaˈtajil yiban̈ huntekˈan anma tuˈ yu Comam Dios.


Jera ka yis wa̱ pan si̱ yine bas ia̱, ¿maikäi je ka denewa̱ bas je̱r na rä na? Ata bas se̱no je̱r ki̱i̱ fariseo wa irä Saduceo wa irä jewa levadura yika. 	 ¿Tzet yin̈ xin machi matxumchalo heyu tato maẍtaj yin̈ ixim pan mantzotelan yet mawalnihan teyet ta cheyil heba tet yan̈al ispan ebnaj fariseo yeb ebnaj saduceo? ẍi Comam.


Jekäi däyë te sä dulecha̱wa̱ wa tso̱ ina tulaksa̱ni, ñakäi duewa̱ irä, sä wikblu bläklä irä te sä dulecha̱wa̱ wa tso̱ ijewa ska tulaksa̱ni. Jekäi jewa ktei wabiketsanaksa̱ ekla ekla ji o̱le iwa̱ je ja̱mi. 	 Yanico haˈ mar sunil mac camna yul haˈ tet Comam, hacpax tuˈ naj camical yeb cambal yapaxico sunil camom tet Comam. Yilni Comam yin̈ tzet elicoj hataticˈa tzet iswatxˈe hunun.


Ijewa te je ssa ra, iwäoka̱na tulami Säkekewa Jesús kie ja̱mi. 	 Hayet yaben ebnaj huneˈ tzet yal naj Pablo tuˈ, yahcano haˈ iswiˈ ebnaj yin̈ isbi Comam Jesucristo.


Jera Jesús te Pedro irä Juan irä patkami, jewa ia̱ ite isha: —Bas cho̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä äliwa̱k, sa̱ wa̱ iñaklä. 	 yalni Comam Jesús tet naj Pedro yeb naj Juan: ―Asiwe hewatxˈeˈ tzet chicolo yin̈ kˈin̈ Pascua tiˈ, ẍi Comam.


je kjayina jira, je pakale jile bata shäk wa wa̱ iwa̱ iyöle ska, sä ditsei wä biköle wa ñajächa̱kläwa̱ ji biketsäk etkabä, jishtä Säkeklä se̱nak jekjeye wa̱ sa pakale iwa̱k käi, 	 Yajaˈ wal tinan̈ xin xayakˈ Comam ohtan̈elaxoj yu tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam yet payat, hacaˈticˈa yu yalni Comam, Comam ayn̈eticˈa yin̈ sunilbal tiempo. Huneˈ Tzotiˈ yet colbanile ewanticˈa ye tiˈ, xaakˈlax yohtan̈elo sunil anma yun̈e yanayto yul yanma cat isyijeni.


Jera Jesús te ikúka: —Ka yis dä kololewa̱ kuna be wa̱. Yis te rä yis ká ne oloi keka̱. Ata bas te yis kukawa̱ diekjela. 	 Istakˈwi Comam Jesús xin: ―Machoj, machi huno ischejab naj matzwalil ayco win̈an, walxinto haˈ wanicojan ismay Inmaman haˈ chiwuhan, walex hex tiˈ chinhehincaniltojan.


Jera ijewa te ikúkemi te ishemi: ‘Säkekewa, ¿bikökje sá te ma su̱a bäli te ba ktawa̱ käi, ma je̱r banawa̱ käi, ba kjaju̱ ka̱ etkä wa käi, ju̱li̱shye käi, ba duärawa̱ käi, ba kate wätelewa̱ käi, jeska ka sá wa̱ ma tsa̱tkene rä na?’ 	 Yajaˈ chiskˈambe anma tuˈ wetan: “Mamin, ¿bakˈini cachn̈ohchahi, yeb istaj hatiˈ, cachecˈpaxo hakˈanaˈ bay cachwayi, yeb yet matxa xil hakˈap, machi xin con̈colwahan̈ tawin̈? Yebpaxo, ¿bakˈini cachyabilni yeb hawocto yul preso? ¿Machi xin con̈colwapaxojan̈ tawin̈ hawalni?” ẍi anma tuˈ.


Jera yie kte ssa täkii ka̱jöir ska, je te ishe: “Jira Säkeklä wa̱ sa̱ tsa̱tkäkläkksa̱ irä, itäkili irä, igobiernoí irä dewa̱ e̱ná, ñakäi iwa̱ kolole Säbäkäkksa̱ ye dewa̱ e̱ná ka̱wei ta sa patkäk. Ka irä jiye kuna ta, sa el wa kjatiäk, ale käruä ijewa kjatiäk saje wa Kekläí wäkata ska ka̱piana irä tuina irä, je ju̱nami. 	 Lahwi tuˈ, wabenan huneˈ yul nukˈe yul satcan̈ yin̈ caw ip, yalni hacaˈ tiˈ: Wal tinan̈ mahul colbanile, chisyelo Comam Dios yip cat yoc yahawil, cat isyelaxpaxilo yip Comam Cristo, yuto xakˈojlaxayto naj akˈomcˈule yin̈ ebnaj juẍtaj yeb yin̈ ebix janab, naj ayticˈaco akˈocˈule hunun tzˈayic yeb hunun akˈbal tet Comam Dios.


Jekäi ite sa̱ je̱r ku̱a iki̱ ji sherke̱ o̱nak tso̱ blele iwa̱ je wà, jishtä ije̱r ssëna iwa̱k biketsale o̱nak Cristo ja̱mi käi. 	 Caw yakˈ Comam johtan̈elo yin̈ tzet nabil yu, huneˈ ewanticˈa yehi. Huneˈ iscˈulal tuˈ caw nabilxaticˈa yu Comam iswatxˈen yin̈ Comam Jesucristo.


Iktä kaldu ji̱a je chu̱li̱i̱ wa ra, jera ia̱mi irä iel wa irä de kajali je tapalewa̱ ektaka, jewa ktakle ira. 	 Hayet lan̈an istzotel Comam tet anma tuˈ xin yapni ismiˈ Comam yeb ebnaj yuẍta Comam, iscancano istiˈ ispultahil teˈ n̈a bay ayicto Comam. Yajaˈ xin yoche ismiˈ Comam yeb ebnaj yuẍta tuˈ tzotelo tet.


Ñerä alaklä ekla jeska wa kjanaklä te ije su̱a ikalme yökö kjä ja̱mi. Jera ite isu̱a jaree te isha: —Ñera ije ne kalduña Jesús da rä. 	 Ay xin huneˈ ix munlawom bey tuˈ, ilni naj Pedro yet tzˈon̈anico naj yin̈ kˈaˈ. Yoc tˈan̈no ix yin̈ naj, yalni ix: ―Huneˈ naj tiˈ, yetbi isba naj yeb naj Jesús, ẍi ix.


Jera ite ikúka: —Kju̱awa wa ia̱. Jera Jesús te isha iia̱: —Jekäi irä ra, ka jera iwakwa shene je tju̱ak. 	 Istakˈwi naj Pedro: ―Haˈ anma nan con̈obal, haˈ chˈakˈni chˈen, ẍi naj. Yalni Comam: ―Ta hac tuˈ, haˈ mac yuninalticˈa con̈ob yehi mach yilalo chakˈ chˈen.


Jekäi yis je̱r ska issër ka yis dä nui ta ji ki̱ka käi, ata ka je ebä ki̱ka yis wabiketsanakksa̱ wämo ye. Ata Säkekewa ne rä yis wabiketsäkksa̱ rä. 	 Walca xin machi hunu istxˈojal chinwatxˈehan, yajaˈ maẍtaj yu huneˈ tuˈ yuxin chiwalan tato cˈulinxahan, walxinto han̈cˈan̈e Comam Dios Yahawil chu yalni yin̈ tzet chinwatxˈehan.


Ata isaka katke je̱tkelewa̱ wäji̱atkena jile wà ra, ale ktä kaldu kiana si̱wa̱tiäkwa̱. 	 Yajaˈ ta ay hunu tzet chakˈ Comam Dios yohtan̈elo hunu mac tzˈon̈anayo texol tuˈ, huneˈ mac lan̈an istzotel tuˈ xin yilal istucban istzoteli, cat istzotel huneˈxa mac tuˈ.


Jesús te rä Lázaro duawa̱ ne sha, ata ijewa te je biketsa ite rä sä käpä si̱ ne sha. 	 Yajaˈ xin yin̈ iscamical naj Lázaro yal Comam, wal ebnaj chicuywi yinta Comam tuˈ xin, ton̈e chiway naj, yalni Comam, chute yalni ebnaj.


Jekäi ite isha ijewa ia̱: “Iyina si̱ ra, däli wäna rä ta̱i, ata shka̱bläk wa rä elkjebä. Je ki̱ka bas ka̱kiö je däli wakei ia̱ iwa̱ shka̱bläk wa patkäklä idäli wäna tiäk. 	 Hayet maẍto chito ebnaj, yalni Comam tet ebnaj: ―Lahan anma yeb ixim trigo xakˈanbiloj. Yeli caw txˈiˈal anma tuˈ, yajaˈ haywan̈n̈e mac chalni Istzotiˈ Comam Dios xol anma. Yuxin txahlan̈we tet Comam Yahaw munil tiˈ, hac tuˈ xin chischejti Comam ismunlawom chul inocan̈ anma, cat yanico isba yul inkˈaban.


Bas te yis saka kie Herodión ia̱ ishe yie ichakami. Bas te Narciso ska wa manele rä Säkekewa ja̱mi wa ia̱ ishe yie ichakami. 	 Halwepaxo tet naj wet con̈oban, naj juẍta Herodión ta chil isba. Halwepaxo tet juẍta Narciso yebpaxo tet sunil mac ay bey yatut naj ta chil isba yin̈ iscawil, yuto xayayto ebnaj yul yanma yin̈ Comam.


Jekäi yi te ka bas kiewa̱ ra, ñakäi ka bas ktä ssë ra, jera bas maksa̱julu je ju ska iräle, je jukläkläyä ska iräle, jera bas klä pjoi pakpöta̱na. 	 Yajaˈ tato mach chexchahlaxi, yeb xin mach chiabelax tzet cheyala, chexel yatut anma tuˈ maca yul huneˈ con̈ob tuˈ, cat xin hetzicnilo pojoj yin̈ heyoj yun̈e heyeniloj tato matxa heyoc yin̈ anma tuˈ.


Jera jewa ka̱kia Jesús ia̱ ka iwa̱ ipatkäklämi kuna ka̱ ja̱r ka̱mii ska. 	 Yalni ebnaj ischejab naj matzwalil tet Comam ta machi chalaxto ebnaj yu Comam bey yul huneˈ niman xab.


Ji ssële bas wa̱ isäkätä skaté, je banowa̱pa bas ja̱mi. Ikuna ji ssële bas wa̱ isäkätä skaté tso̱ rä balewa̱ bas ja̱mi ra, jera ñaebä bas se̱rmi rä balewa̱ iyaba ja̱mi, ñaebä iKá ja̱mi. 	 Haˈ huneˈ cuybanile tiˈ jabe yettax janico coba yul iskˈab Comam Dios, caw xin yilal wal yeco yul janma. Tato caw wal yeco huneˈ cuybanile tuˈ yul janma, wal tuˈ huneln̈e jeco yin̈ Comam Dios, yebpaxo yul iskˈab Iscˈahol.


Ata bas te ishe rä: ‘Yilé te ishe iká iräle, ia̱mi iräle ia̱: “Jile tso̱ yis wa̱ bas tsa̱tkäklä, je rä yis wa̱ me̱nak Säkeklä ia̱” ni; 	 Yajaˈ hex tiˈ cheyala tato mach yilalo iscolwa anma yin̈ ismam maca ismiˈ ta chiyal hacaˈ tiˈ: “Mam, mach chu incolwahan tawin̈ yuto haˈ tzet ayintiˈan yetxa Comam Dios ye wuhan,” ta ẍi.


Jera Jesús te ikúka: —Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka Abraham kunaba yika, yis dä. 	 Yalni Comam: ―Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet, yettax yalan̈to maẍto chipitzcˈa icham Abraham tuˈ, ay inxaticˈahan, ẍi Comam.


Jera ite ijewa kúka te isha: —Ata ñe bas, ¿jiye bas te Säkeklä wa̱ sa pakale ji wa̱k je weikawa̱ bas wakwa wädular ebä kju̱ei rä na? 	 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Haquexpax tuˈ, ¿tzet yin̈ xin cheman̈cˈo ischejbanil Comam Dios cheyijento ischejbanil anma?


Jera ijewa te isha: —Ba ko̱le del ji yakei ebä wakbläk ¿maikäi je ia̱ sá pauta̱nak na? Jera ijewa te iju̱aksa̱. 	 Istakˈwi ebnaj tet naj: ―Walach hach tiˈ, caw mulumach yettaxticˈa hapitzcˈahi. ¿Tom chaẍoc con̈hacuyuˈan̈ hawalni? ẍi ebnaj tet naj, hac tuˈ yu istennilti ebnaj naj tuˈ yul capilla.


Jera Pedro te ikúka te isha iia̱: —Ñera sá wa̱ ji biköle rä jalewa̱ta̱na sá minaklä ba ra, jera ¿ji tso̱ sá ia̱ rä na? 	 Yalni naj Pedro tet Comam: ―Mamin, han̈on̈tiˈan̈ bejbilcano sunil tzet ayon̈an̈ yu joc tzujnojan̈ tawintaj, ¿yuxin tzet chicochahan̈ ispajoj? ẍi naj.


Ka irä jiye kuna ta, Pedro täkiwa̱k Jesús ktei bata shäk tene shkiri ta wa ia̱, je te ñaebä yis täkiwa̱ Jesús ktei bata shäk ka Judío kuna wa ia̱. 	 Haˈticˈa Comam Dios akˈn̈e ishelanil naj Pedro yoc cuywal xol anma Israel, haˈticˈapaxo Comam akˈn̈e inhelanilan wocan cuywal xol anma mach Israeloj.


“Ata ke bas ñama kinak ‘Rabí ni.’ Ka irä jiye kuna ta, bas paktäk rä eklabä, ata bas biköle rä ñawakwa ebä. 	 Wal hex tiˈ xin, machojab cheyoche chihallax cuywawomal teyin̈, yuto huneˈn̈e mac hecuywawom, wal xin heyuẍtan̈e heba.


Bas ja̱mi tsu si̱ ka yakei tele ta tkeno, jishtä yabala ko̱r plaa ra käi, je ja̱mi bas kibinaklä tsa̱tkenakksa̱; 	 Ta caw yeli xaheyohtan̈elo sicˈlebil ta cˈul Comam Dios jin̈, hacaˈojab yochen huno nichˈan neneˈ yim ismiˈ, hacojab tuˈ heyochen huneˈ cuybanile yet Comam Dios mach sombiloj, hac tuˈ xin cheyikˈ heyip yin̈ hecolbanil.


je rä ite ibiketsa si̱ ije rä täkili ta iwa̱k maikäi ikablele iia̱ käi ki̱ka. 	 Caw yohta icham tato ay yip Comam iswatxˈen tzet yalte tet icham.


jewa te isha: —Jí te sa pakeke̱ Säkeklä kja̱nei wa̱k ssër ta kju̱awa saje wa ka̱wei ukä ja̱mi. 	 Yalni ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Huneˈ naj tiˈ chiecˈ naj akˈocˈule tet anma yun̈e yinayo isba anma tet Comam Dios, yaj mach hacaˈo yalni ley, ẍi ebnaj yin̈ naj Pablo tuˈ.


Sa yaka ja̱mi sa te ji we̱ je juer dawa̱. Je rä ka̱wakblewe̱ käi, ji shi̱ana käi, ji äina tker sa̱ ja̱mi ka wätkelewa̱ ta käi, 	 Caw ixtan̈ ye sunil istxˈojal chi‑to‑iswatxˈe anma tzujan yinta tzet choche isnimanil; chiixli, chiwinajli, chiswatxˈen tzettaj txˈixobal, chiskˈaytzenico istxˈojal jin̈.


Ñerä ijana tulamini ra, iminejulu isaka wa tso̱ ska. Jera jiräni chui tsa̱ku̱i wa irä, sä wäkiri wa irä te isha ijewa ia̱ käi, je pakani ijewa te isaka wa ia̱. 	 Haxa yet bejtzobilxa naj Pedro yeb naj Juan tuˈ, isto ebnaj iscˈatan̈ huntekˈanxa yetbi. Yalni ebnaj sunil tzet hallax tet ebnaj yu ebnaj yahawil sacerdote yeb yu ebnaj ichamta winaj yin̈ anma Israel tuˈ.


Ñerä iwa̱ dulanak wa te iwá̱ jishtä Jesús te ipaka iwa̱k käi. Jera ijewa te Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä je äliwa̱. 	 Lahwi tuˈ, isto ebnaj iscuywom Comam Jesús, isyijen ebnaj hacaˈticˈa yu yalni Comam. Yoc ebnaj iswatxˈen tzet chilolax yin̈ kˈin̈ Pascua.


Ata se̱nak jeska wa wa̱ ka Jesús kinewa̱ idami rä Jerusalén ska ki̱ka. 	 Yajaˈ machi chahlax ebnaj yu anma ay bey Samaria tuˈ, yuto yohta anma tato bey Jerusalén chito Comam.


Ka irä jiye kuna ta, del ka jita wa tso̱ bas sha̱na rä. Jekäi bas ki̱ ishena ra ka̱ tso̱ bas ia̱ bas wa̱ ji wa̱klä bäi ijewa ia̱. Ata yis je ka se̱nak del bas sha̱na. 	 Haˈ anma mebaˈ ayn̈eticˈaco texol yin̈ sunilbal tiempo, tzijxan̈e tiempohal chu hecolwa yin̈; wal inpaxojan xin mach sunilbal tiempo ayinicˈojan texol.


Ikuna ka̱kä je̱nak ka̱ ki̱ka jir ebä, ata bulia ra irä tulunakmi yökö ye pan kukäklä ja̱rka, je pajie Säkeklä te jekäi ra, jera je tsa̱ta si̱ ite bas ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna wa pajiemi. 	 Walca caw cˈulchˈan jilni isxumaquil teˈ caj tuˈ tinan̈, yaj wal yet hecal cabe chin̈uslaxto teˈ yul horno. Ta chakˈ Comam iscˈulchˈanil teˈ caj, ¿hatocˈanab xil hekˈab mach chakˈ Comam? hex tiˈ machi caw chicawxi hecˈul yin̈ Comam.


Jera Herodías yaba busi dewa̱ju̱, je klä ju̱a; je wà Herodes irä, ije ra ñatululewa̱ yäkäk wa irä, jewa wäbatsacha̱wa̱. Ñerä ka̱ tsa̱ku̱i te isha je busi ia̱: —Ji kiarke̱ ba ki̱ je kiö yis ia̱, jera je me̱mi yis te ma ia̱. 	 Ix yunin ix Herodías tuˈ, octo ix can̈alwo yin̈ huneˈ kˈin̈ tuˈ, caw xin cˈul yu iscan̈alwi ix yin̈ sat naj Herodes yeb yin̈ sat ebnaj ayco waˈo iscˈatan̈ naj Herodes tuˈ, yuxin yal naj tet ix: ―Kˈan tzet chawoche wetan chiwakˈan tawet.


Jekäi bas wetsanaksa̱ ji yakei wakble yika, je dewa̱ni ji wämo kjanaklä ye. 	 Yet heyelcanti yalan̈ yip mule tuˈ heyoccano yijemal yin̈ istoholal.


Ijewa demijulu Capernaúmka ra, jera dracma botkä bäkäk wa ñasikawa̱ Pedro wä ja̱mi te isha: —¿Ka bas paktäk te dracma botkä me̱ kuna na? 	 Hayet yapni Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom bey con̈ob Capernaum, yapni ebnaj chiinilo chˈen tohlabal yin̈ yatut Comam Dios iscˈatan̈ naj Pedro. Iskˈamben ebnaj tet naj: ―¿Chimyakˈ naj chachcuyni istohlabal yin̈ yatut Comam Dios? ẍi ebnaj.


Yis dasta̱na Jerusalénka ra, chui tsa̱ku̱i wa irä, Judío wäkiri wa irä dejulu yis wäki̱, te ka̱kia ije wabiketsäkläksa̱ weikanak. 	 Yet inbeycˈojan yul con̈ob Jerusalén, isbeycˈo ebnaj yahawil sacerdote yeb ebnaj iswiˈehal yeco yin̈ ebnaj Israel iskˈanaˈ yin̈ naj wetan tato chinchejan potxˈlaxo naj.


Jera kte ssëna mo̱ ja̱rka, je te ishe: “Jí ne rä yis yaba kolole yis wa̱ rä. Je ne ktä ssö rä.” 	 Haˈ xol huneˈ moyan tuˈ yabe ebnaj huntekˈan tzotiˈ hacaˈ tiˈ: ―Haˈ naj tiˈ Incˈaholan sicˈbililo wuhan, abewe tzet chal naj, ẍi.


Jekäi yis te bas patka däli tiäk, mai bas wakwa ka shka̱blele kuna shtä ska. Kju̱awa wa shka̱bla kja, ata jira bas dewa̱ña ijewa ra shka̱bläk. 	 Yuxin chexinchejtojan xol anma, hacaˈ ebnaj chicˈupnican̈ ixim trigo tuˈ, nan ebnaj babel munlanahi hacaˈ yin̈ istxihnayo ixim, hex tiˈ xin caw toxan̈e chexecˈ hecˈupuˈcan̈ ixim, ẍi Comam tet ebnaj.


Ata oveja kjänanak to̱nak, ka je rä iwakei si̱ kuna, ka je rä ikjänanak si̱ kuna. Jekäi mika̱ je te lobo su̱a idaju̱ ra, ite oveja jeke̱wa̱ta̱na, iturke̱mi iyika. Jekäi lobo te oveja kteke̱, je te isaka juluwe̱tkeke̱mi iyika. 	 Wal tato ton̈e chitohlalax hunu naj chitan̈en noˈ meˈ tuˈ, maẍtaj xin naj yahaw noˈ tuˈ chitan̈eni. Hayet chiyilni naj yapni noˈ oj, chisbejcano naj noˈ cat yelcan̈ naj, yuto mach yeto naj noˈ, cat yoc noˈ oj tuˈ istzabnayo noˈ, cat xin ispujnacan̈ noˈ sunil.


Je rä sá te ipaka ji wa̱k je ssa ite bäi. Jekäi issëna ji wa̱k tsa̱na si̱ ki̱ka imineju̱ bas ska iwakei je̱r wà. 	 Yuxin hayet walnihan tet naj tato chito naj ilwal teyin̈, caw yin̈ an̈e istakˈwe naj istohi yuto ayco yin̈ iscˈul naj isto quexyilnoj.


ka̱jiska wäkata ska iräle, je rä iklä tkäkläka̱ ye ki̱ka; Jerusalén wäkata ska iräle, je rä Sa̱ Tsa̱ku̱i Ji Biköle Tsa̱ta ne jukläyäkäí ki̱ka. 	 Mach cheyakˈpaxo binaho txˈo txˈotxˈ yet chetakˈwenico hunu tzet ye tuˈ teyiban̈, yuto txˈo txˈotxˈ isbatxobal yoj Comam ye txˈotxˈ. Mach cheyakˈ binaho isbi con̈ob Jerusalén yet chetakˈwenico hunu tzet ye tuˈ teyiban̈, yuto iscon̈ob Comam Dios Jahawil caw ay yelapno yehi.


“Yi te ji elkjebä wawe̱ bulee ra, ñaebä je te ji shka̱ja̱ wawe̱ rä bulee. Jekäi yi te ji elkjebä wawe̱ shi̱ana ra, ñaebä je te ji shka̱ja̱ wawe̱ rä shi̱ana. 	 Haˈ mac cˈul chute isba yin̈ nichˈan chˈakˈlax yul iskˈab, caw cˈulpaxo chute isba yin̈ niman chˈakˈlax tet. Hac tuˈ xin, haˈ mac machiswalil chute isba yin̈ nichˈan chˈakˈlax tet, caw machiswalil chutepaxo isba yin̈ niman chˈakˈlax yul iskˈab.


Jera, ¿me ka̱biketsäk wa re na? ¿Me ka̱wei wà ñayöle wa re na? ¿Me jí ke̱i ska ji tso̱ pakäk wa re na? ¿Ka irä Säkeklä te ka̱jiska ka̱biketse iawa̱wa̱ ka wata ye na? 	 ¿Tzet xin tan̈cano ebnaj ay ishelanil yeb ebnaj cuywawom, yeb ebnaj caw helan istzotel yin̈ huneˈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ? Wal xin xaismeltzoco Comam ishelanil anma tuˈ yin̈ sucal.


Jesús kta e̱ná ra, fariseo wa ekla te ikiami yäkäk ira, jekäi Jesús dewa̱ju̱ iju ja̱rka je̱k baklawa̱ yäkäk. 	 Hayet lahwi istzotel Comam Jesús yeb anma tuˈ, yawtento huneˈ naj fariseo Comam waˈo bey yatut. Yapni Comam yul yatut naj, yoc tzˈon̈no Comam yin̈ meẍa.


Jera ekla detse̱ iwäki̱ kukä balewa̱, ktä wätelewa̱. Jekäi ijewa ka̱kia iia̱, ijula ma̱kläka̱ ije ki̱ka. 	 Yilaxti huneˈ naj mach chu yabeni yeb mach chu istzoteli iscˈatan̈ Comam. Iskˈanni anma tet Comam tato chayo Comam iskˈab yiban̈ iswiˈ naj.


Ñakäi je sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä pája̱mi shkiritke sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä saka tso̱ däka̱ veinticuatro. Je sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä tso̱ ki̱ka säkekewa kajali veinticuatro ñajäklelewa̱, ñapajiele sua suruu wà, tsa̱ku̱ ki̱ka corona yöle oro wà tkele tuläka̱. 	 Wilnipaxojan veinticuatro tzˈon̈obal yin̈la ishoyanil istzˈon̈obal Comam, yul huntekˈan tzˈon̈obal tuˈ tzˈon̈anayo veinticuatro ebnaj anciano, saj xil iskˈap ayco yeb ayahto corona naba oro yin̈ iswiˈ ebnaj.


Säkeklä yis wa̱ kja̱nei o̱nak je̱r ssële ka nui ta käi wà, jishtä yis yika bakle wa te iwá̱ käi, je ia̱ yis te wekte she yis te ba ktei sheke̱ yis ka̱kiäke̱ ka jalewa̱ ta ka̱piana tuina ra. 	 Hayet chaẍinnanitijan yet chintxahlihan hunun tzˈayic yeb hunun akˈbal chiwakˈan yuchˈandiosal tet Comam Dios tawin̈. Yin̈ istoholal innabalan chinmunlahan yin̈ ismunil Comam Dios, hacaˈ yu ismunla ebnaj wichmaman yet payat.


Jeska uva diä jäi tso̱ jile jui na pshii. Jekäi ijewa te je uva diä jäi wà esponja nu̱wa̱, je tkaka̱ ite hisopo bata ki̱, je tka ite Jesús kjä ja̱mi. 	 Bey tuˈ xin, ayayo huneˈ ẍalu vinagre, islabanayto ebnaj huneˈ esponja xol, yanico ebnaj huneˈ esponja tuˈ yin̈ iswiˈ huneˈ teˈ hisopo, yanahto ebnaj yin̈ istiˈ Comam.


Jera iblui te ikúka te isha iia̱: ‘Kjanaklä yakei, ka̱nilbi; ba wa̱ iju̱ñer yis te däli wäkuke mai ka yis wa̱ itkene shtä ska, ñakäi yie iwä tie mai ka yis wa̱ itulune shtä ska, 	 Yalni naj yahaw melyu tuˈ tet naj hacaˈ tiˈ: “Hach tiˈ caw mach cˈulo hamunlahi, caw isa hach. Ta hawohtaj tato chinhatxˈcan̈an tzet ye tuˈ maẍtajinan tzˈunn̈e, yeb ta chiwican̈an tzet ye tuˈ maẍtajinan watxˈen̈eloj,


Jera Jesús a̱mi irä, iel wa irä dejulu ñawäkukacha̱wa̱ je tapalewa̱ ektaka te ekla patkami ikiäk. 	 Hayet yapni ismiˈ Comam Jesús yeb ebnaj yuẍta ilwal yin̈, mach octo yul n̈a, ton̈e ischej ebnaj awtelaxo Comam.


Ata kte kukäk wa ñatapawa̱ ipája̱mi shkiritke, jera ije̱kaka̱ni mineju̱ni je jukläyäkä na. Jekäi bulirishtä ra imineju̱mi Bernabé ra Derbe ska. 	 Yapni ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam iscˈatan̈ naj Pablo tuˈ, yoc hoyno ebnaj yin̈ naj. Lahwi tuˈ xin yah lin̈no naj, yocpaxto naj yul con̈ob tuˈ. Haxa yin̈ huneˈxa tzˈayic xin, isto naj yeb naj Bernabé bey huneˈxa con̈ob chiyij Derbe.


Ata je ne wà Säkeklä te iwá̱ jishtä iwa̱ ibata yileba jile bata shäk wa kjäbata ska käi, ale ite isha, iwa̱ kolole Säbäkäkksa̱ ye je kiana ji shka̱l ssäk. 	 Yajaˈ hac tuˈ yu yijni isba yu Comam Dios tzet yal Comam yul Yum yet payat yu sunil ebnaj ischejab Comam, tato yilal chiˈecˈyaˈ yanma Comam, Comam akˈbil ismunil yu Comam Dios.


¿Baishe diklä tsikirke̱ ska ebä, idäksa̱mi tse̱e̱ irä bächii irä na? 	 Hacaˈ hunu isnukˈ ha haˈ tinan̈, mach chiahilo ha haˈ chiˈ yeb xin ha haˈ cˈah.


Ba te ji biköle yatacha̱wa̱ ijewa klä niki̱ka.” Jekäi ji kalabe yatacha̱wa̱ ite ijewa katäbäka ra, ka ji a̱ni ju̱neta̱na iwa̱ ka yatälewa̱ kuna ijewa katäbäka käi. Ata jira sa te isu̱a ka ji biköle kunaba yatälecha̱wa̱ ijewa katäbäka. 	 Hawanico sunil tzet watxˈebil hawu yalan̈ yip anma, ẍiayoj.


Ata fariseo wa te isha ñaia̱: —¡Isu̱o! Itjä ka bas wao̱r. Ñera biköle marmi ijebä ra. 	 Wal ebnaj fariseo xin, yal ebnaj tet hunun: ―Ilwecˈanabi lah, caw matzet wal juteni yuto caw sunil anma tzujan yinta naj, ẍi ebnaj yin̈ Comam.


Jera Pablo te yökö batala ssi̱l shta tukii. Ñerä je tulaka̱ ite yökö na ra, tkäbe si̱ tu̱wa̱ksa̱ yökö bali te, je te ikuawa̱ ijula ka. 	 Hac tuˈ xin yu yoc naj Pablo iscutxˈbano cabxa yakˈbil teˈ siˈ caw tajin, hayet yanicto naj teˈ yul kˈaˈ xin, isxiwilti huneˈ noˈ laba xol kˈaˈ, yul noˈ ischino iskˈab naj, yoccano tˈun̈no noˈ yin̈ iskˈab naj Pablo tuˈ.


Jekäi bas je̱k wäsikewo̱ tsa̱na, ka Säkeklä ja̱mi kuna wa sha̱na. Ijewa te bas sheke̱ jile ki̱ ji yakei wakbläk wa käi. Ata bas te ji wà̱ bäi su̱a ijewa te ra, je rä ijewa wa̱ Säkeklä kjeishäklä, mika̱ ije te bas yuleke̱ je díaí ska ra. 	 Cˈulojab cheyute hebeybal xol anma maẍto ohtan̈eo Comam Dios, waxan̈ca xin chexhallax txˈojal tinan̈ hacaˈtan̈e caw ay hemul, yajaˈ yu iscˈulal cheye, yuxin chal ebnaj cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios yet chiˈilchati sunil anma yin̈ huneˈ tzˈayic yet chul Comam.


Ata ije̱r bäi shä ki̱ta sa̱ ia̱, ki̱ ite ishe: “Säkeklä kju̱atkäke̱ je̱k ssäk wa ra, ata je̱k jäkwa̱ wa ia̱ ije̱r bäi shäke̱.” 	 Yu iscˈulchˈanil iscˈul Comam, yuxin chicolwa Comam jin̈. Chalnipaxo yul Yum Comam hacaˈ tiˈ: “Chitit ishowal Comam yin̈ anma caw lekˈtiˈ chute isba. Walpaxo mac chiyo isba xin, caw chitzala Comam Dios yin̈,” ẍiayoj.


Ije rä mineleka̱ ka̱jöir ska, je katke Säkeklä jula wämo kja̱ne. Je yika ángel wa irä, ka̱wei ta wa irä, täkili ta wa irä, jewa rä ñajalecha̱wa̱. 	 To Comam yul satcan̈, tinan̈ ayco Comam yin̈ iswatxˈkˈab Comam Dios. Haˈ Comam xin chˈijban ebnaj ángel yeb xin huntekˈanxa ay ismunil caw ay yelapno ye bey satcan̈ tuˈ.