Jekäi Jesús te je paka e̱ná ra, ije̱k tsa̱ksa̱ Galilea ska mineju̱ Judea ke̱i ki̱ Jordán a̱mikata kja̱neka. 	 Lahwi yalnicano Comam Jesús huntekˈan cuybanile tuˈ xin, yel Comam yul ismajul Galilea, isto Comam yul ismajul txˈotxˈ Judea iskˈaxepicˈto haˈ Jordán.


Ji sheke̱ yie, ka je she kuna yie Säkekewa te ishe ja̱mi, ata jishtä yuletelewa̱ käi, je rä yie ibiketse ji tso̱ yis je̱k kjeishäklä ki̱ka. 	 Haˈ huntekˈan chiwaltojan teyet tiˈ, maẍtaj Comam Dios chiakˈni walaˈtojan. Hacaˈojtam mach chintxuman yet chiwalnitojan teyet, yuto ton̈e chiwican̈ inbahan chiwalnitojan huneˈ tiˈ.


Jewa ia̱ ite isheke̱ rä jekäi ra sä dämiksa̱ kjermita ni. Ata iwakwa rä kololecha̱wa̱ ji rä sa yakei tewa̱k je wa̱. Iwa rä ji wa̱ sä rä kololewa̱ ra je ne rä sa patkäk rä. 	 Chal ebnaj tato chicolcha macta chioc tzujno yinta ebnaj, yajaˈ haˈ hun ebnaj maẍto chicolchalo yul iskˈab istxˈojal, yuto aytoco ebnaj yakˈni chejaˈ isba yin̈ tzet ye tuˈ mach cˈuluj. Yuto haˈ mac chiwatxˈen istxˈojal chejab yeco yin̈ istxˈojal tuˈ.


ka ianakcha̱wa̱ kuna ka̱nilbi wa ye, ata Säkeklä kablele ji ma̱k je kukäk däli ukä ye ji biketse etkabä oloi ja̱mi, ji katable oloi ja̱mi jewa mabläk. 	 Mach chijochehan̈ ta chexisabilo yin̈ ismunil Comam; walxinto beybaln̈ewe isbeybal ebnaj ayco yanma yin̈ Comam Dios yeb ay isnimancˈulal. Ebnaj chibeybaln̈en huntekˈan tuˈ chischah ebnaj tzet haltebil yu Comam Dios.


Sábado etkä wà ni ra, elkje ra je jukläyäkä ska wa biköle ñatapawa̱wa̱ Säkekewa ktä ssäk. 	 Haxa yet yayilo huneˈxa tzˈayical xewilal xin, etza sunil anma ay yul con̈ob tuˈ apni abeno Istzotiˈ Comam Dios.


Je ki̱ iyile rä: “Imineka̱ju̱ ka̱sha̱ ki̱ ra, koloneche̱wa̱ je tsa̱ju̱ami ite ñakäi ite jile ma̱ ditsä ia̱.” 	 Yuxin chal yul Yum Comam Dios: Yet isto Comam yul satcan̈, txˈiˈal ebnaj presowom yito Comam yintaj. Yakˈnipaxcano Comam iscˈulal tet anma, ẍiayoj.


Jekäi Säkeklä kablele rä Abraham ia̱ ñakäi iyäbei bata ia̱. Ka iwa̱ iyine, “Ibatala ia̱” sa̱me̱ishärä chu̱li̱i̱ ia̱ käi kuna, ata eklabä ia̱. Ite isha rä: “Ba yäbei bata ia̱”, je rä Cristo. 	 Hac tuˈ yu iswatxˈencano Comam Dios huneˈ istrato tet jichmam Abraham yeb tet iscˈahol. Mach chal yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: “Tet sunil hacˈahol,” mach ẍioj. Wal xin caw mach txˈiˈalo yute yalni, haˈ yute yallaxcano tet icham Abraham tuˈ tato huneˈn̈e, chalni hacaˈ tiˈ: “Hacˈahol,” ẍicanoj. Huneˈ tuˈ yin̈ Comam Jesucristo chitzoteli.


Ñera bas wakwa wa̱ iju̱ñer jishtä käi bas kiana sá mabläk rä. Iwa rä ka sá se̱ne bas sha̱na ka ji o̱le ta käi, 	 Yuto heyohtaxaticˈa tzet wal heyuni, hacaˈ yebil teyet juhan̈. Han̈on̈tiˈan̈ yet ayon̈an̈ texol machi hunu tzˈayical tiˈ mach con̈munlahan̈.


Jera ¿jini sa te ishemi na? Ka Judío kuna wa wa̱ wabiketsaneksa̱ wämo ye ka yolone kuna, jeiräta ijewa donawa̱ wabiketsaneksa̱ wämo ye ja̱mi, je rä wabiketsaneksa̱ wämo ye ji biketse etkabä wà, je ja̱mi. 	 ¿Tzet xin chu cotxumni huneˈ tiˈ? Walxinto haˈ anma mach Israeloj, huntekˈan mach ayoco yin̈ iscˈul, iscan cˈulal yul sat Comam Dios, haˈ tzujcha apno yu yoc cˈulal sata Comam Dios yuto yayto yul yanma yin̈ Comam.


Ñerä ije ktä kaldu ji̱a ra, ale ñapaktäklä jui tsa̱ku̱i ju ska tso̱ wa dejulu te isha: —Ba yaba duawa̱. ¿Jiye bä te sa paktäk weikeke̱ ji̱a rä na? 	 Lan̈antoticˈa xin, yapni huntekˈan ebnaj ispeto bey yatut naj Jairo, ismam ix nichˈan yaˈay tuˈ, yalni ebnaj tet naj: ―Mam Jairo, wal ix hacutzˈin macamna ix, nabxan̈e chawito naj cuywawom tiˈ tawintaj, ẍi ebnaj.


Ka irä jiye kuna ta, sä rä delewa̱ña Cristo ja̱mi, ikuna ji biketsanak sa̱ wa̱ säkätä kukawa̱ ji̱a sa te marä ibataje si̱ ra. 	 Yuxin ta lin̈anon̈ yin̈ sunilbal tiempo yin̈ tzet jaco yipo janma yet yalan̈tocanoj, ay comajul iscˈatan̈ Comam Jesucristo.


Jera Jesús te isha: —Yis wa̱ bas doce kolole yis wa̱ dulanak wa ye, ata bas sha̱ ekla rä be. 	 Yalni Comam tet naj: ―Wal xin quexinsayilojan hecablahon̈wan̈il, yaj ay huneˈ hex tiˈ ayayto naj matzwalil yul yanma, ẍi Comam tet ebnaj.


Iwa rä käpäk wa käpä rä tuina. Di wà je̱k ktäk wa je̱k ktä rä tuina. 	 Johtaj ta yet akˈbalil chiway anma, yebpaxo akˈbalil chiuqˈui anma.


Ata bas cho̱ ishäk iwa̱ dulanak wa ia̱, ñakäi Pedro ia̱: ‘Ije maju̱ba bas wätsa̱k Galileaka; jeska bas te isu̱emini, jiräni iwa̱ iyile bas ia̱ käi.’ 	 As halwe tet ebnaj iscuywom Comam yeb tet naj Pedro tato chibabi apno Comam bey Galilea tesataj, haˈ bey tuˈ xin cheyil yin̈ Comam hacaˈticˈa yu yalnicano teyet, ẍi naj.


Jacob duärawa̱ kja ra, ji biketse etkabä wà, ite José yabala ia̱ ji bäi sha o̱nak ekla ekla iwakwa ja̱mi, ñakäi ite Säkeklä oloitsa kata ja̱mi je̱k ku̱lewa̱. 	 Yu yayto icham Jacob yul yanma yin̈ Comam Dios, yuxin hayet toxa chicam icham, yalnicano icham yin̈ huntekˈan iscˈulal chischah iscˈahol, haˈ ton naj José, yay xulno icham yiban̈ iswiˈ iskˈojoch, yakˈni tzalaho iscˈul icham yin̈ Comam Dios.


Bas ñachakö ñawäjalassë wämo wa. Tapanak eyaka eyaka Cristo ja̱mi wa biköle te bas chakami. 	 Kˈambele hanicˈ heye hununex yin̈ sunil heyanma yin̈ caw tzalahilal. Chalnipaxto sunil yuninal Comam Dios ay yul hunun con̈ob ay bey tiˈ ta cheyil heba yin̈ hecawil.


Je ki̱ka sa wakwa je̱k wabiketsöksa̱ ekla ekla, je ne kjepa je pan ñeke̱ je copa wayeke̱ rä. 	 Yuxin hayet yalan̈to maẍto chewah huneˈ pan tuˈ yeb heyucˈni tzet ayayto yul huneˈ vaso tuˈ, caw yilal hetxumni yin̈ tzet heyeco hununex.


Ata Säkekewa díaí dämiwa̱ rä jishtä jakbläk wa däju̱ käi. Jera ka̱jöir tse̱rju̱mi bularmi ta̱i kukluu. Jera ji tso̱ käi weikarmiwa̱ dälälewa̱. Jera ishäkä irä ji o̱le jeska irä je juermiwa̱ atjä. 	 Yaj wal yet chul Comam Jesucristo Jahawil hunelxa xin, hacaˈ chu yul hunu naj elkˈom yet tona nahul ayon̈, hac tuˈ chu yul lemna Comam yet huneˈ tzˈayic tuˈ. Caw ay yip isn̈irla yet chitan̈ilo satcan̈ yeb tzet ikˈbil yu sat yiban̈kˈinal chitan̈ilo yu kˈa kˈaˈ, yeb xin chitan̈paxilo txˈo txˈotxˈ yeb sunil tzet ay sat txˈotxˈ.


Ñakäi jeska alaklä wa chu̱li̱i̱ te isu̱e kajali ka̱miika. Jewa biteleté rä Galilea ska Jesús da ipasu̱ak. 	 Ay xin huntekˈan ebix tˈan̈anto yilni nahat yin̈ tzet chuhi. Haˈ ebix tuˈ tit yinta Comam bey Galilea, iscolwapaxo ebix yin̈ Comam.


Jesucristo rä idel mikle irä, jira irä jekjeyemi irä. 	 Comam Jesucristo huneˈn̈eticˈa haˈ Comam, haˈ Comam yet payxa, haˈ Comam tinan̈, haˈpaxo Comam yin̈ sunilbal tiempo.


Ka irä jiye kuna ta, yis je̱r ska yis wäbatsa ta̱i Säkeklä ka̱wei wà. 	 Wal wanmahan, caw chitzala yin̈ isley Comam Dios,


Ka irä jiye kuna ta, ije te iwa̱ dulanak wa pakteke̱, te isheke̱ ijewa ia̱: —Ditsä yäbei rä ju̱nakksa̱ ditsä jula na, jeska jewa te iktemiwa̱, ata iduawa̱ ukä ska tres día ra ishki̱rmika̱ni. 	 yuto ayco Comam yakˈno cuybanil tet ebnaj iscuywom yin̈ iscamical, yalni Comam: ―Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios chinalaxicojan yul iskˈab anma cat inpotxˈlax camojan, yaj yin̈xa yox tzˈayic incamtuˈan cat witzitzbipaxocan̈an hunelxa, ẍi Comam tet ebnaj.


Jekäi Abraham te ji ka ki̱ssënak sa̱ wa̱, ki̱ssa ji̱a biketsale io̱rmi si̱. Jekäi idewa̱ ditsei wä kju̱awa kju̱awa chu̱li̱i̱ káí ye, jishtä iia̱ iyile käi: “Jekäi ba batala warmika̱ rä”. 	 Icham Abraham caw yayto icham yul yanma yin̈ Comam Dios, yoc icham yechmano yin̈ tzet yalte Comam, waxan̈ca xin maẍto ixtan̈o yijni isba. Hac tuˈ xin yu yoc icham mamehal yin̈ txˈiˈal ej con̈ob, hacaˈticˈa yu yalni Comam tet icham yet yalni hacaˈ tiˈ: “Hacaˈ isbisil txˈumel, hac tuˈ isbisil anma chipohchacan̈ yin̈ ej hawuninal,” ẍi Comam.


Jera je Jesús wa̱ dulanak wa bol bitejuluténi isaka wa tso̱ ska. 	 Lahwi tuˈ xin, ispaxti ebnaj bay aya.


Papá, jekäi irä, ba wäbatsa jekäi ki̱ka. 	 Mamin, hac tuˈ chuhi yuto hac tuˈ el yin̈ hacˈul, ẍi Comam.


Ka irä maikäi kuna ta, alaklä se̱lewa̱ rä kololewa̱ ka̱wei wa̱ se̱nak ijäiyi ra je katke ji̱a kseka bala na. Ata ijäiyi duawa̱ ra, ije deksa̱ni kjermita ijäiyi ka̱wei yika. 	 Kˈinalo hunu ix ix mohyinaxa tinan̈, hunbabilxa ix yeb yichamil yu ley, yajaˈ han̈cˈan̈e yet ayicˈo naj yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Yajaˈ ta chicam naj xin, chielcanti ix yalan̈ huneˈ ley hunban̈ecano tuˈ.


Ñakäi ite isha iia̱: —Ji a̱ni ka mi kuna bas wa̱ kianak ña̱la ki̱ käi, kata iräle, däli tsa̱klä iräle, ñanak iräle, inaklä iräle, ñakäi ke paiklä etkä tsa̱kmi. 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Matzet cheyito yin̈ hebel; mach cheyikˈ hekˈojoch, mach cheyikˈ hetzˈispa, mach cheyikˈpaxo heyoch yeb hemelyu, mach cheyipaxto hehelbal.


Yie ijewa je̱r ku̱a ba kie wà, jekäi yie ijewa je̱r ku̱emi ji̱a je wà, je rä ijewa ñashka̱li̱bläklä, jishtä ba wa̱ yis shka̱l käi, ñakäi yis däkläwa̱ ijewa ja̱mi.” 	 Caw xacachinyelojan tet ebnaj, yuxin chachyohtan̈elo ebnaj, yaj chito cam cachwakˈaˈan yohtan̈elo ebnaj. Yun̈e hacaˈ isxahanil ayinan hawu, hac tuˈ isxahanil aypaxo ebnaj hawu, haxinwal hun chiwupaxojan yeb ebnaj, ẍi Comam Jesús tet Comam Dios.


Yaka rä eklabä, wikblu rä etkabä, jishtä bas kina ra bas kina rä ji etkabä ki̱ssäk käi, 	 Hunxan̈e nimanile je tinan̈, yeb xin hunn̈epaxo Espíritu akˈbil jet cosunil. Huneˈn̈e tzet ayco yipo janma huneˈ bay awtebilon̈ yu Comam.


Jekäi sá rä patkele Cristo wa̱ ije säkei ye, jishtä Säkeklä wakei te sa̱ je̱r ku̱eke̱ sá oloi ja̱mi käi. Jekäi sá te ishe Cristo kju̱ei, ¡dunasi̱ bas je̱r bäinopa Säkeklä ra! 	 Yuxin han̈on̈tiˈan̈ ischejab Comam Cristo jehan̈ yuxin hacojtam haˈ Comam Dios chiay sat teyet, yuxin yin̈ isbi Comam Jesucristo chijalan̈ teyet ta chexoc yin̈ akˈancˈulal yeb Comam Dios.


Jekäi jeska sä biköle je̱k ktei shämi ekla ekla Säkeklä ia̱. 	 Yuxin sunilon̈ chon̈oc sata Comam Dios cat jalni yin̈ tzet chicowatxˈe hununon̈.


Je ke̱i wà Jesús wa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwä ja̱mi te isha: —¿Yi bä rä bakleka̱ bäi si̱ ka̱jöir gobierno ja̱mi wa sha̱na rä na? 	 Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, iskˈambe ebnaj iscuywom Comam Jesús tet hacaˈ tiˈ: ―¿Mac ecˈbal yelapno xol anma ayxaco yul iskˈab Comam Dios? ẍi ebnaj.


Yis Ká ki̱ isherke̱ rä jikäi: je rä biköle iyaba su̱ak wa käi, ibiketsäk wa käi, jewa se̱naklä jekjeye; ñakäi sa̱ ke̱i bata jekje ra, yis wa̱ ijewa shki̱wa̱kläka̱ni. 	 Haˈ choche iscˈul Inmaman, to haˈ mac chinilnihan ta haninan Iscˈahol Dios wehan, cat yanayto yul yanma win̈an, chischah iskˈinal mach istan̈bal. Haxa yet chiapni islahobal tzˈayic, cat wakˈni itzitzbocan̈an xol camom, ẍi Comam.


Je ia̱ ka̱ me̱na ji wa̱k ijuenaklä ye ikaldu bewak säkätä wäna ra, je wà ite ishäkä ki̱ka wa wäyueke̱. Jekäi ite se̱nak ishäkä ki̱ka wa paka bewak shka̱le espada wà, ata ise̱nani, je wakei ia̱ ime̱i yuäk. 	 Hac tuˈ xin chu yakˈni subchaho noˈ anma yu huntekˈan cˈaybalcˈule chiakˈlax iswatxˈeˈ noˈ yin̈ sat noˈ babel tuˈ. Ischejni noˈ iscab tuˈ sunil anma ay sat txˈo txˈotxˈ iswatxˈeno huneˈ yechel noˈ lahwina yu chˈen espada, yaj itzitztopaxoj.


Jekäi manele te yis su̱a ra, je rä sa̱me̱ishärä yis patkäkté ne su̱a ite rä käi. 	 Yeb mac chinilnihan, caw lan̈an yilnipaxico yin̈ Inmaman quinanitijan.


Je rä bas ji biketsa etkabä däkläksa̱ bäi, jishtä oro weikanakwa̱ jeiräta je rä mablenak yökö wà je säkei tsa̱ta, sä kjeiyinaklä, sä oloi kanakläka̱, sä oloitsanaklä Jesucristo kjayirke̱ ska. 	 Hacaˈ chˈen oro, caw yilal chiˈilwelax chˈen xol kˈa kˈaˈ yun̈e yilchaloj ta caw cˈul chˈen maca ta mach cˈulo chˈen. Hacon̈pax tuˈ, caw yilal chon̈ilwelaxi, cat yilchaloj tato caw yeli ayco janma yin̈ Comam Dios maca mach xin. Hayet chitecha ilwebal ju xin yu ayco janma yin̈ Comam, ecˈbal yelapno huneˈ tuˈ yul sat Comam Dios sata chˈen oro chiilwelax tuˈ, waxan̈ca xin chitan̈ilo chˈen. Yaj ta chitecha ilwebal ju, caw chitzala Comam Jesucristo jin̈ yet chihul Comam, cat yakˈni Comam issakˈalil iscˈul jet, yeb caw ay yelapno chon̈elcanico yul sat.


bas däkläwa̱ ka shirile ta, ka ka̱ taba käi, Säkeklä yabala, ka yakei ta jira sa̱ tso̱ shirilecha̱wa̱ yakei telecha̱wa̱ sha̱na. Jewa sha̱na bas wäñirte ji wäñinak ye ka̱jiska. 	 Hac tuˈ xin, machi mule yeb istxˈojal chiilchalo teyin̈ yu anma, walxinto caw yuninal Comam Dios cheyute heba. Ecˈan̈we yin̈ iscˈulal xol anma machiswalil yeb caw txˈojcanoj. Wal xin caw chextzejla xol anma hacaˈ istzejla txˈumel xol kˈejholo, yuto hex cheyalicˈo Istzotiˈ Comam Dios chiakˈni kˈinale tet anma. Hac tuˈ xin yet chul Comam Jesucristo caw chiwabehan tzalahilal teyin̈, yuto caw wohtajan tato mach nabn̈eho quinecˈan texol, yeb xin mach nabn̈eho quinmunlahan texol.


Yis wa̱ ije rä su̱nak, ije rä je̱k weikäk ta̱i bas bata ki̱ka, ñakäi Laodicea wa irä Hierápolis wa irä jewa bata ki̱ka. 	 Testigo inan yin̈ tato ayco yin̈ iscˈul juẍta Epafras teyin̈ yeb yin̈ ebnaj juẍta ay bey yul con̈ob Laodicea, yeb xin ebnaj ay yul con̈ob Hierápolis.


Jekäi “wekte” idäkläka̱ botäbä kicha wa kjaju̱mi. Ata ¡issö! “Wekte” idäkläka̱ mañatäbä kicha wadämi ji̱a kukjuna. 	 Hac tuˈ yu yecˈto iscab isyaˈtajil, tinan̈ xin yichixapaxico huneˈ isyox isyaˈtajil.


Ñakäi ite isha: —¿Ji käi ja̱mi sä te Säkeklä gobiernoí pakemi na? ¿Mane shtä jile she ja̱mi sä te ipake na? 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―¿Tzettaxca chiyu ischˈib isbisil anma chioc yul iskˈab Comam Dios chute hetxumni?


“Mika̱ bas bätsäke̱ ra, ke bas je̱k ja je̱r ialewa̱, jishtä ji wa̱k su̱nak ebä wa te iwe̱ käi. Ijewa wäktä iawa̱ke̱ ijuenaklä ditsä wäna ibätsäke̱ irä. Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ijewa ia̱ je säkei rä deleksa̱ e̱ná. 	 Lahwi tuˈ yalnipaxo Comam Jesús: ―Hayet mach chexwaˈ yu hetxahli tet Comam Dios, mach biscˈulalo cheyute hesat hacaˈ chute ebnaj chal isba cˈulal, yuto ebnaj tuˈ caw biscˈulal chute ebnaj sat yun̈e yillax ebnaj yu anma tato ayco ebnaj yin̈ yet mach chon̈wahi yu cotxahli tet Comam Dios. Yin̈ caw yeli chiwalan teyet chischahna ebnaj ispaj selel yet chiillax ebnaj yu anma tuˈ.


Jera Templo bala tkäkläksa̱ suaí klasha̱na ju̱nami mo̱ki̱ atjä wakwäté. 	 Wal huneˈ kˈap niman kˈap aycan̈ yictabanil yatut Comam Dios, cab ayico kˈap. Ichiti istzilbanil kˈap yin̈ iswiˈ masanta ayilo yin̈ yojtabanil.


Bas ká wabä, bas el wabä, bas saka wabä, bas salibä wabä te bas tulemiksa̱. Jekäi ijewa te bas manele ktemiwa̱. 	 Ayex chexalaxico yul iskˈab ebnaj yahaw yu hemam, hemiˈ, yu heyuẍtaj, yu heyicˈal yebpaxo yu heyamigo. Ayex chexakˈlax camoj.


—Sapaktäk, Moisés te isha: ‘Ikuna yile duawa̱ ka yabala ta ra, iel se̱rwa̱ni je alaklä ra, yaba su̱ak iel yäbei ye.’ 	 ―Mam cuywawom, halbilcano yin̈ isley naj Moisés hacaˈ tiˈ: “Ta chicam yichamil hunu ix ix, machi xin yuninal naj yeb ix, yilal yikˈni ix yuẍta naj camna tuˈ, yun̈e ay yuninal naj yeb ix cat yoc yuninalo naj camna tuˈ,” ẍiayoj.


“Yis de rä yökö ja̱wa̱kka̱ ka̱jiska ki̱. Yis ki̱ je shena pjowa̱ je kunapa rä wäkaleka̱ e̱ná käi. 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hanintiˈan hulnajinan wakˈacojan huneˈ hacaˈ kˈaˈ yul yiban̈kˈinal tiˈ. Ay walaˈan ta chiah xaj huneˈ kˈaˈ tuˈ tinan̈.


Jí ne käi yis ka̱kiäke̱ rä, je rä bas ñashka̱li̱bläklä ki̱ta ki̱ta, je wà ji ki̱ju̱ñak ji̱a käi, je̱r ko̱nak ji̱a ji biköle ia̱ käi, 	 Caw chinkˈanpaxojan tet Comam Dios yin̈ intxahan tato caw ecˈna xahan cheyil heba hununex yeb ta caw chiyakˈ Comam hehelanil yeb henabal.


Ka̱wä wätuirmiwa̱, tulu iarmiwa̱ pi käi. Je o̱rmi rä Säkekewa wa̱ ji wa̱klä e̱e̱na si̱ oloi ta ta̱i, ka je ke̱i däwa̱ba yika. 	 Chiˈoc kˈejholo yin̈ sat tzˈayic, wal yin̈ ixahaw xin, caw cajpon̈pon̈e chucoj hacaˈ chicˈ. Haˈ huntekˈan tiˈ babel chiyu yet maẍto chihul huneˈ istzˈayical bay chul Comam Dios Yahawil. Huneˈ tzˈayic tuˈ, caw niman yelapno yehi, yebpaxo aytam sakˈal.


Ata yis wa̱ ije su̱le, yis bitele rä ije ska ki̱ka, ñakäi ije ne te yis patkaté rä. 	 Wal intiˈan caw wohtajan Comam tuˈ, yuto yin̈ Comam titnajinan, haˈ quinanitijan, ẍi Comam.


Ata ikuna chichö wa manele rä yabala ta iräle, mikö wata iräle ra, säkätä jewa ne kiana dulanak iwakwa ju ska tso̱ wa ia̱ ji bäi wa̱k rä, ñakäi iká wa tsa̱tkäk nui ki̱ rä, je käi ne rä baa si̱ Säkeklä wäna rä ki̱ka. 	 Ta ay ebix hun ix tuˈ ay yunin, maca yunin yunin, haˈ huntekˈan tuˈ yet ay iscolwa yin̈ tzet chiocnico yu ebix. Yuto ebnaj uninale yilal isyijen ebnaj iscolwahi, yeb ispajtzen tet ismam maca ismiˈ, yuto caw cˈul huneˈ tuˈ yul sat Comam Dios, caw chitzala Comam yin̈.


Ata ijewa wäbäli wà ka Säkeklä wäbatsa̱ne. Je ne ki̱ka ijewa tuana nu̱la tulunata̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska rä. 	 Waxan̈ca yakˈ Comam Dios huntekˈan tuˈ tet ebnaj, yajaˈ ay ebnaj mach isyije yin̈ tzet yal Comam Dios, yuxin caw txˈiˈal ebnaj cami, iscancano pacˈno isnimanil ebnaj sat txˈotxˈ desierto yin̈ isbel tuˈ.


Ata saje wa rä Säkeklä ja̱mi wa. Yi wa̱ Säkeklä ju̱ñer, jewa te saje wa ktä ssë. Ata yi rä ka Säkeklä ja̱mi kuna, jewa te ka saje wa ktä ssë kuna. Je käi ne wà sa̱ je̱r ku̱emi ite mane rä wikblu ji yina si̱ shäk irä, mane rä wikblu sä wäyuäk irä. 	 Yaj walon̈ tiˈ xin, yetxa Comam Dios jehi, yuxin haˈ mac ohtan̈enxa Comam Dios, haˈ chiyabeto tzet chijala, wal anma mach yeto Comam Dios xin, caw mach chiyoche yabeˈ tzet chijala. Hac tuˈ xin, chiyu johtan̈enilo macta ayco isyelal Yespíritu Comam Dios yin̈, yeb xin mac ayco yespíritu naj yahawil lekˈtiˈal yin̈.


Jera Säkeklä wikblu te yis paka minak ijewa ra ka ji a̱ni biketsale ta kuna. Ñakäi jí sä el wa seis minemiña yis da, jekäi sá kjawa̱julu je säkekewa ju naka. 	 Yalni Comam Espíritu Santo wetan hacaˈ tiˈ: ―Asiˈ yinta ebnaj, ẍi. Hac tuˈ xin yu intohan yinta ebnaj, yeb wajwan̈xa ebnaj juẍta ah Jope tuˈ. Hayet japnihan̈ bey tuˈ xin cotohan̈ yatut huneˈ naj chiyij Cornelio.


Jera je sa̱ tsa̱ku̱i kja̱nei wa̱k te ikúka: —Säkekewa, sä shkä ka yis yaba duäwa̱ba yika. 	 Yalni naj tet Comam: ―Mamin, ton̈ yin̈ an̈e yakˈ isba maẍto chicam incˈaholan, ẍi naj tet Comam.


Jera ite ijewa jawa̱ta̱na, jekäi ije̱k jiaka̱ni ko̱no ja̱rka mineju̱mi tipä a̱mikata. 	 Yel Comam iscˈatan̈ ebnaj fariseo tuˈ, yahto Comam yul teˈ barco hunelxa yeb ebnaj iscuywom, isto Comam iskˈaxepicˈto haˈ lago.


ba wa̱ ijewa wäji̱atkewa̱klä, se̱ne ka̱ yee na yika ijewa ñamanewa̱kläksa̱ ka̱ oloika, ñakäi Satanás täkili yika, idäkläwa̱ Säkeklä ja̱mi, ijewa nui janakläwa̱ bitaba, iwa̱ däli ukä kukäkläwa̱ña siki tele wa ra, yis biketse ki̱ka.” 	 Chaẍwatojan xol anma tuˈ yun̈e hato hawakˈno hajloho sat, yeb xin yun̈e matxa chislahico isbelwi xol kˈejholo, to haxa xol issajilkˈinal chˈeqˈui. Yebpaxo xin yun̈e matxa chislahico isyijen tzet chiyal naj matzwalil, haxa tzet chal Comam Dios haˈ chiswatxˈe, cat xin quinischahnaytojan yul yanma cat yakˈlax nimancˈulal yin̈ ismul, cat ischahnipaxo ismajul xol anma saybilxa yu Comam Dios, ẍi Comam Jesús wetan,” ẍi naj Pablo tuˈ.


Jesús dateksa̱ni jíkata ra, chu̱li̱i̱ wa ssëna a̱naa ikiäkwa̱, ijewa te iki̱ssë kate ki̱ka. 	 Lahwi tuˈ xin ispaxto Comam Jesús bey iskˈaxepicˈto haˈ lago. Hayet yapni Comam, caw chitzala anma sunil yuto caw echmabil Comam yu anma.


Jekäi Säkeklä te kte patkaté Israel batala ia̱, je kte baa te rä ñaje̱rbäiwe̱ Jesucristo ji biköle Säkekewaí oloi ja̱mi ne bata she. 	 Comam Dios an̈ecano tzotiˈ yet akˈancˈulal jetan̈, han̈on̈ Israel on̈tiˈan̈, huneˈ haltebilcano coxol yu Comam Jesucristo, Comam Yahawil sunil anma.


ñakäi bas ñapajiäkläni sä del spa̱na wà, ji wämo irä ji sikii irä tso̱ ji rä iyina si̱ ja̱mi, je ja̱mi yöleksa̱ Säkeklä wakei käi. 	 cat heyoc heyikˈno huneˈ acˈ beybale watxˈebil hacaˈ choche Comam Dios, yun̈e heyecˈ yin̈ istoholal yeb yin̈ isyelal.


Ba ji wá̱ irä, ma shka̱ble ta̱i irä, ba te ji katable irä, ñakäi ka ba wäbätsä sä yakeila ji wa̱ wà irä, je ju̱ñer yis wa̱, ñakäi je̱k shäk yis ktei bata shäk wa ye ata ka irä jekäi kuna, jewa mabla su̱a ba te, jekäi ba te isu̱a ra, ijewa rä ka̱yuelbi wa. 	 Caw wohtajan sunil tzet chewatxˈe, caw wohtajan hanta isyaˈtajil cheyakˈle yin̈ ismunil Comam Dios, niman cheyutepaxo hecˈul heyakˈni techaho isyaˈtajil, mach xin chextzala yin̈ anma chiwatxˈen istxˈojal. Wohtapaxojan tato xaheyilwe ebnaj chisbalico isba inchejabojan, yaycˈay ebnaj yin̈ lekˈtiˈal, hac tuˈ yu heyohtan̈eniloj tato lekˈtiˈ ebnaj.


Jekäi ka kololewa̱ ka̱wei wa̱ wa ska ra, yis je̱k iawa̱wa̱ ka kololewa̱ ka̱wei wa̱ käi. Jeiräta ka yis dami rä ka Säkeklä ka̱wei ta käi kuna, ata yis dami rä Cristo ka̱wei ja̱mi, yis wa̱ ka kololewa̱ ka̱wei wa̱ wa kukäklä. 	 Hacpax tuˈ yet chinecˈan xol anma mach Israeloj, anma mach ayocto yalan̈ isley naj Moisés, hacaˈ isbeybal ebnaj tuˈ hac tuˈ chiwutepaxo inbahan, yun̈e yoc haywan̈o ebnaj yul iskˈab Comam. Yajaˈ yin̈ caw isyelal yalan̈ ischejbanil Comam Dios ayinictojan, yuto yijeminan yin̈ ischejbanil Comam Jesucristo.


Je ktei sha Juan te täkii: “Jí ne rä ale ktei yile yis wa̱ ekla däkju̱ yis itä ki̱ka, je ne kjaka̱ni yis tsa̱ta, ije rä yis yikaba ki̱ka ni rä.” 	 Hacpax tuˈ naj Juan yal naj yin̈ Comam tuˈ yin̈ caw ip hacaˈ tiˈ: ―Haˈ ton huneˈ naj tiˈ walan teyet ta tzujan yul wintajan yeb ta caw ecˈbal yelapno ye insatajan, yuto ayxaticˈa naj yet yalan̈to maẍto chinpitzcˈahan, ẍi naj Juan tuˈ.


Ke ji a̱ni wa̱k je̱k oloi keka̱ wà, je̱k ssë wà, ata ji wo̱ rä je̱k jalewa̱ wà, ibiketsäk sa saka rä sa wakei tsa̱ta. 	 Mach chisje ta nime winaj cheyute heba cat heloloˈn̈en heba yet chewatxˈen hunu tzet ye tuˈ, wal xin chewla winaj cheyute heba. Ecˈbalojab yelapno ebnaj juẍta teyiban̈ cheyabe.


Jekäi chui wa bakle rä chu̱li̱i̱, je rä ka ijewa ia̱ ikja̱nei wa̱klei ji̱a ijewa duächa̱ke̱wa̱ ki̱ka. 	 Ebnaj sacerdote yet yalan̈tocano tuˈ machi yu iscancano ebnaj yin̈ ismunil yin̈ huneln̈e yuto chi‑la‑camto ebnaj, yuxin caw txˈiˈal ebnaj ecˈlena yin̈ huneˈ munil tuˈ.


ka je ssëwe̱ baa ji yakei te, ata je ssëwe̱ baa rä ji rä iyina si̱ te. 	 Mach chon̈tzala yin̈ istxˈojal chiswatxˈe hunu jet anmahil, walxinto haˈ yin̈ iscˈulal chiswatxˈe yin̈ chon̈tzalahi.


¡Jikäi issö! Ba te ibiketsa yis te isha ba ia̱ je ka o̱nak ni. Ata mika̱ ike̱i dewa̱ ra, je o̱rmi. Je ki̱ka, bä ktä wätermiwa̱. Jekäi ba se̱rmi si̱wa̱rbe ma rä io̱na jekäi ke̱i kje. 	 Wal tinan̈ xin, chimajicano hatiˈ. Matxa chiyu hatzotel tinan̈ masanto yet chijni isba yapni istiempohal ispitzcˈa nichˈan hacˈahol, yuto machi maxawayto yul hawanma yin̈ tzet mawaltiˈan, ẍi naj ángel tuˈ tet icham Zacarías.


Ñerä ite Judío wa ekla ku̱a, je kie rä Aquila ni. Je rä Ponto wa, ata ije biteleju̱ Italia ska deju̱ rä jirpa ji̱a ise̱naklä Priscila ra. Je rä Claudio te ka̱wei ma̱ Judío wa biköle patkä tuläkläksa̱ Roma ska ki̱ka. Jekäi Pablo mineju̱ jewaka. 	 Haˈ bey tuˈ yilayo isba naj yeb huneˈ naj chiyij Aquila. Huneˈ naj tuˈ israelita naj, pitzcˈana naj bey yul ismajul Ponto. Wal yixal naj xin, Priscila isbi ix. Tolto apni naj yeb yixal bey Corinto tuˈ, ispeto naj bey ismajul Italia yuto elto isbi yu naj Claudio, yahawil yeco yin̈ txˈotxˈ Roma, ta chˈel sunil anma Israel yul ismajul Roma. Yapni naj Pablo istucˈleˈ naj yeb yixal bey yatut.


Jekäi ijewa te Jesús kúka te isha: —Ka sá wa̱ iju̱ñer. Jera ije te isha ijewa ia̱: —Ñaebä ka yis wa̱ iyinak bas ia̱, yibä ka̱wei wà yis te jekäi iwe̱ke̱ rä ni. 	 Yuxin takˈwi ebnaj tet Comam: ―Mach johtajojan̈, ẍi ebnaj. Yalni Comam tet ebnaj: ―Haquintuˈan mach chiwalan mac akˈn̈e wipan inwatxˈenan huntekˈan tuˈ, ẍi Comam.


Sä duäkläwa̱ wakja̱neiwe̱ ktei tale jak ki̱ka je bakle rä baa, ka Israel batala wä däwa̱ Moisés su̱ak iwäktä ki̱ kje, ije wäktä wäñinaka̱ oloo ki̱ka, jekäi je oloi shenami je̱na je̱na. Jekäi irä ra, 	 Huneˈ isley naj Moisés tzˈibn̈ebilcanico yin̈ chˈen chˈen, caw ay iskˈakˈal yip isjepla yet yuli, yuxin matxa yu iskˈoji ismujlico ebnaj Israel yin̈ naj Moisés yu istzejtzoni, yajaˈ yecˈbaniln̈e yehi. Yuxin ta haˈ huneˈ ley chon̈akˈni camoj caw xiwquilta yu yakˈlax tet anma,


Jeska ije mine ji̱a te isaka su̱ani bol ñawakwa ebä: Zebedeo yaba Jacobo irä je el Juan irä, jewa kla wä mu̱a tso̱ ko̱no ja̱rka ijewa ká Zebedeo ra ñara. Jewa kia ite. 	 Haniqˈuixto chito Comam Jesús xin yilnipaxo Comam cawan̈xa ebnaj yuẍta isba, haˈ ton naj Jacobo yeb naj Juan, ebnaj iscˈahol icham Zebedeo. Ayahto ebnaj yul isbarco yeb ismam tuˈ, lan̈an xin isbujni ebnaj ishacˈ. Yalnipaxo Comam tet ebnaj tato chioc tzujno ebnaj yinta Comam.


Jira yis weikarte bas kju̱ei te yis ssëwe̱ke̱ a̱naa. Ñakäi Cristo weikarke̱ ki̱sher ji̱a, je wäjieke̱ksa̱ yis te yis yaka ska ije yaka kju̱ei. Je iyaka rä tapanak wa. 	 Wal tinan̈ xin, caw chintzalahan yu hanta chˈecˈyaˈ wanmahan heyu, hacaˈojtam lan̈an intzˈajbanan yin̈ innimanilan hantato isyaˈtajil mach yakˈle Comam Jesucristo yin̈ isnimanil. Yakˈle Comam Jesucristo isyaˈtajil ju han̈on̈ ayon̈xaco yul iskˈab tiˈ, yuxin isnimanilxa Comam je tinan̈.


Ñerä ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: “Je ne ki̱ka yie ishe bas ia̱: Ke bas je̱r iana bas je̱k se̱newa̱klä ki̱, jibä ñe sä te, ñakäi bas yaka ki̱, jibä jie sä te. 	 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Chiwalan teyet, mach cheyaco yin̈ hecˈul yin̈ tzet chelo yebpaxo yin̈ bay chitit istohol xil hekˈap cheyacoj.


Jera Jesús te ikúka: —Yis ne irä. Jekäi bas te ditsä yäbei su̱emi je̱tkelewa̱ ale Täkili ta Ta̱i je jula wämo kja̱ne, ñakäi je dawa̱ju̱té ka̱jöir mo̱ ja̱rka je su̱emi bas te. 	 Istakˈwi Comam: ―Hoˈ, hanintonan. Hex tiˈ cheyilaˈ woc tzˈon̈nojan yin̈ iswatxˈkˈab Comam Dios caw aycano yip, cat heyilni wulpaxojan xol moyan yul satcan̈, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ẍi Comam.


Itsa̱ku̱ irä, itsa̱ku̱ kä irä je rä suruu oveja kä suruu käi, nieve käi; iwäbala rä yökö wäkarka̱ käi; 	 Wal xil iswiˈ caw saj jilni hacaˈ noˈ saj lana yeb hacaˈ jilni chˈen chew. Haxa isbakˈsat lahan jilni hacaˈ xaj kˈa kˈaˈ.


Jera Jesús shki̱naka̱ni ukä ska, ijewa deksa̱julu sa̱ nu̱l bläklä ska, minemi jukläyäkä dälätsalewa̱ ska, je su̱ani chu̱li̱i̱ wa te. 	 Hato xin yet yitzitzbican̈ Comam Jesús yelti ebnaj bay mujan tuˈ. Lahwi tuˈ isto ebnaj yul con̈ob Jerusalén, txˈiˈal mac xin ilni ebnaj.


Jera idemijuluni Jerusalén ka, kjawa̱ju̱ Templo na. Jera ije̱kaka̱ jile watju̱ak wa, jile tju̱ak wa tso̱ Templo ska patkä tuläkksa̱ je ektaka, ñakäi ite inaklä manewa̱k wa mesa irä, namala watju̱ak wa kalwá irä, je manewa̱ tulami. 	 Lahwi tuˈ, yapni Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom yul con̈ob Jerusalén; yocto Comam yul yatut Comam Dios, istzumbenilti Comam sunil mac chitxon̈wi yeb mac chilokˈwi bey tuˈ. Ispacˈchancanocan̈ Comam ismeẍa ebnaj helom melyu yeb isẍila ebnaj txon̈om palamuch.


Mika̱ ijewa te ji ktei yinak iwa̱ sha e̱ná ra, bewak daka̱ju̱ ale ka̱ ja̱r ka̱mii naka, je kju̱atkämi ijewa ra, je tu̱rmika̱ ijewa ki̱ka te ikteche̱miwa̱. 	 Hayet chilahwi yalnicˈo ebnaj cawan̈ tuˈ Istzotiˈ Comam Dios, ay huneˈ naj Nokˈ isbi chiahilo yul huneˈ niman xab; chaco naj howal yin̈ ebnaj cawan̈ tuˈ cat iskˈoji naj yin̈ ebnaj, cat ispotxˈlax ebnaj yu naj Nokˈ isbi tuˈ. Yanico naj Nokˈ isbi howal yin̈ ebnaj, chiahilo yul huneˈ niman xab. Chikˈoji naj yin̈ ebnaj cawan̈ tuˈ


ijewa te Säkeklä kjeisheke̱. Jekäi biköle ssëna ijewa ra bäi. Jera buliri buliri Säkeklä te mane wa rä tsa̱tkenakksa̱ jewa ijewa ki̱tapawe̱ kate. 	 Chisbitn̈en ebnaj Comam Dios, caw xin chitzala sunil anma yin̈ ebnaj. Yeb xin caw hunun tzˈayic ischˈibcan̈ isbisil yuninal Comam Jesús yu anma chaco isba yul iskˈab Comam yun̈e iscolchahi.


Jera yi kjäke̱mi iwä ja̱mi jewa te isheke̱ wäsi̱wa, tsa̱ku̱ wäbuträke̱, 	 Haˈ macta chiecˈto bey tuˈ oc buchwal yin̈ Comam, chisbilen iswiˈ,


Ije ne ktä dälätsanopa sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi rä. Amén. 	 Hallaxojabi ta caw niman yelapno isbi Comam Dios yin̈ sunilbal tiempo. ¡Hacojab tuˈ!


“Bas wa̱ yis shka̱l da, jera yis wa̱ ji yile o̱nak je wawe̱mi bas te. 	 Tato xahan ayinan heyu, yijewe tzet chiwaltiˈan.


Jekäi yie ishe bas ia̱, jírami ka bas wa̱ yis su̱nak ji̱a, ata bikökje bas te ishe: ‘¡Bäije je daju̱ Säkekewa kie ja̱mi rä!’ kjepa bas te yis su̱emini rä.” 	 Tinan̈ xin chiwalcanojan teyet tato matxa chinheyilan masanto yet cheyalni hacaˈ tiˈ: “¡Jakˈawe tzalaho cocˈul yin̈ mac chul coxol yu Comam Dios!” quexchi, ẍi Comam.


Je ke̱i ska Moisés ko̱na. Je juena Säkeklä wäna baa si̱. Jekäi je se̱nena tres mes balana ika ju ska. 	 Yulbal huneˈ tiempohal tuˈ xin, pitzcˈa naj Moisés. Caw cˈulchˈancano huneˈ naj nichˈan tuˈ yul sat Comam Dios. Yulbal oxeb ixahaw akˈlax chˈibo naj yu ismiˈ yeb yu ismam.


ale ikabla etkabä sa ká Abraham ia̱, ji wa̱k sa̱ ia̱; 	 Haˈ huneˈ tiˈ halbilcano yu Comam Dios tet jichmam Abraham yetax payat.


Jirä bäi o̱nak sa̱ je̱k manewa̱ksa̱ ra, je ja̱mi bas wäno. 	 Tato caw yeli xaheyacano sunilal istxˈojal, yilal heyenilo yu iscˈulal chewatxˈe.


Jera ite ikúka: ‘Aceite cien pichinga.’ Jera ite isha iia̱: ‘Jí ma nui äyëí kuköwa̱, ma je̱tköwa̱ mane mane, ba ku̱ ba nui yuö cincuenta ebä.’ 	 Yalni naj xin: “Huneˈ cien barril teˈ aceite incˈasan,” ẍi naj. Yalni naj ilom munil tuˈ: “Tinan̈ xin, ay yumal hacˈas lah. Ayan̈ tzˈon̈noj, cincuenta xan̈e chawuteco hacˈas yin̈ huneˈ hum tiˈ yin̈ an̈e,” ẍi naj.


Jera Jesús te ijewa ia̱ isha: —¿Bas ia̱ ra julakolone diei ye ska tso̱ wa bätsämi jula kolonak kaldu ji̱a ijewa ra bala na ra na? Ñera je jula kolonak kaldu ji̱a ijewa ra, jera ka ijewa bätsäklei. 	 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Kˈinaloj hunu mohyilal tinan̈, ¿tom chakˈle anma awtebil tuˈ wahil yet aycˈo naj mohyom xol anma tuˈ? Machoj, wal xin mach chu yijlen anma tuˈ wahil ta aycˈo naj mohyom tuˈ.


Kte siwa̱ yie ishe ba ia̱, ka bä däkksa̱ jeska, ata ba te ma nui tju̱a ju̱ami kalabe cuadranteje kjepa bä dämiksa̱ni rä. 	 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, mach chexelti yul preso tuˈ ta mach tzˈajano cheyakˈ hemulta, ẍi Comam.


¿Bikökje sá te ma su̱a ka̱ etkä wa käi je kiawa̱ sá te rä na, ju̱li̱shye je pajiewa̱ sá te rä na? 	 ¿Bakˈini xin hakˈan bay cachway jetan̈, jakˈnihan̈ bay cachwayi? yeb ¿bakˈini matxa xil hakˈap, jakˈnihan̈ xil hakˈap?


Jekäi je Jesús shki̱wa̱ka̱ni Säkeklä te. Sá biköle rä je su̱ak wa. 	 Haˈ xin Comam Dios akˈni itzitzbocan̈ isnimanil Comam Jesucristo tuˈ. Cosunilan̈ chijakˈ cobahan̈ testigohal yin̈ huneˈ tiˈ.


Ata je inaklä bäkäk kaldu je̱k butsäle elkje, ka ije̱r ssëne wä käkka̱bä jibä ka̱jöir wà, ata ije̱r bata pakpa ebä te isha: ‘Säkeklä, yis ji wakbläk yakei nui tso̱ ju̱omi.’ 	 Wal naj ikˈomilo tohlabal tuˈ, nahat lin̈anti naj, xulanayo naj chitxahli yu yinayo isba tet Comam. Chistin̈nico naj istxam iscˈul yu biscˈulal yu ismul, chalni naj tet Comam: “Mamin, akˈ nimancˈulal win̈an, caw muluminan,” ẍi naj, ẍi Comam.


Ije ne bata sheke̱ sá te rä. Jekäi sá te ditsä biköle parueke̱, ñakäi ditsä biköle yueke̱ ka̱biketse bena wà, sá wa̱ ditsä biköle ma̱kläksa̱ bäi ñakjee Cristo ja̱mi. 	 Yuxin haˈ Comam Jesucristo caw chijalicˈojan̈ tet sunil anma cat cocuynihan̈, cat jalnihan̈ sunil helanile tet. Yuto caw chijochehan̈ tato chitoholbico isnabal hunun anma yin̈ Comam Cristo.


“Ñaebä ka̱jöir gobiernoí rä jishtä däli watju̱ak te perla babaa yule käi; 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Haˈ anma chˈoc yul iskˈab Comam Dios, lahan hacaˈ hunu naj txon̈wom chiecˈ sayno huntekˈan chˈen chˈen caw ay istohol chiyij perla.


Ñerä je Juan wa̱ patkele wa minejulumini ra, ite Juan ktei chaka je chu̱li̱i̱ wa ia̱: “¿Jibä su̱ak bas dasta̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska rä na? ¿Kje uka wäkpeke̱ si̱wa̱ te je su̱ak na? 	 Lahwi ismeltzoto ebnaj ischejab naj Juan tuˈ, yichico Comam istzotel tet anma yin̈ naj Juan, yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―¿Tzet quexbey heyilaˈ bey txˈotxˈ desierto, tom hacaˈ huneˈ teˈ ah machi yip chiˈecˈ yu jakˈekˈ?


El wa, ibata ska ra, bas ssëno a̱naa, bas döwa̱pa bulee, bas je̱r pableno, bas je̱rikö etka yebä, bas se̱no bitaba ñara. Säkeklä sa̱ shka̱li̱bläk, sä ssëwa̱k baa, je kälduämi bas da. 	 Wal tinan̈ hex wuẍtaj hex wanab, ayojabico tzalahilal yul heyanma. Caw watxˈeweco henabal yin̈ istˈin̈anil yin̈ sunilbal tiempo. Iptzewe heba hununex yin̈ yet Comam. Hunxan̈ehojab henabal. Ayojab akˈancˈulal texol. Haˈojab Comam caw xahan ayon̈ yu yeb chiakˈni akˈancˈulal yul janma chioc heyetbihoj.


Jekäi Pedro irä Juan irä te isu̱a jaree, jera ite isha iia̱: —Sá su̱o. 	 Yoc tˈan̈no naj Pedro yeb naj Juan tuˈ yin̈ naj, yalni naj Pedro hacaˈ tiˈ: ―Ocan̈ tˈan̈no jin̈an̈, ẍi naj.


te isha: —Säkekewa, sá je̱r ja̱na, je säwäyuäk katke ji̱a ra, je te isha rä: “Tres día ra yis shki̱rmika̱ni” jeska. 	 yalni ebnaj tet naj: ―Mam jahaw, chiconatijan̈ tato yet itzitzto huneˈ naj lekˈtiˈ tuˈ yal naj tato yin̈xa yoxeb tzˈayic iscam naj cat yitzitzbican̈ naj hunelxa,


Jera yie isu̱a ra, ángel täkili ta ta̱i te ichake täkii: “¿Yibä rä kianak bäi si̱ äyë kjäyäk ja̱wa̱ irä ikjä bale kshäk tuläkmi rä na?” 	 Wilnihan huneˈ naj ángel caw aycano yip, iskˈamben naj yin̈ caw ip: ―¿Mactaxca ay yelapno yoc yinilo issellohal teˈ hum tiˈ, cat isholnito teˈ? ẍi naj.


Jekäi Sa Ká te iyaba patkaté ka̱jiska wa tsa̱tkäkksa̱ ye, je su̱a sá te, je ne ktei sheke̱ sá te rä. 	 Yuto han̈‑caw‑on̈an̈ jilan̈ yin̈ Iscˈahol Comam Dios, yuxinto chijalan̈ tato haˈ Comam Dios an̈eti Iscˈahol iscolno anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Jekäi José te inu̱l kukawa̱ butrawa̱ dätsi yëë wa, 	 Lahwi ischahni naj isnimanil Comam tuˈ, ispichnico naj huneˈ sábana caw saj yeb caw cˈul yin̈ isnimanil Comam.


Bas wäñino, bas ka̱kiö ka bas shirinakläwa̱ kuna. Iyina si̱ ra sä wikblu ssëna ji wa̱k, ata sa yaka rä ka täki ta. 	 Yalnipaxo Comam tet ebnaj: Iwelo hewayan̈, txahlan̈wej, haxinwal mach chexaycˈay yul iskˈab istxˈojal, wal heyanma caw hinan isyijen tzet chal Comam Dios, yajaˈ wal henimanil xin mach chitecha ilwebal yu, ẍi Comam.


—¡Jikäi issö! Däli tkäk ekla mineju̱ ituläk. 	 ―Tinan̈, abewe tzet chiwalan: Ay huneˈ naj to txiho trigo.


Je ne ki̱ka bas ku̱ ji we̱ wäsi̱wa biköle käi, ñawäyue biköle käi, ji we̱ su̱nak ebä käi, je̱r ki̱ sa saka iane ijile ki̱ käi, ñaki̱yue biköle käi ju̱oksa̱. 	 Haˈ ton xin huneˈ tiˈ Tzotiˈ cˈul yet colbanile halbilxa jabeˈ. Yuxin awecano sunil istxˈojal; sunil etal, yeb xin lekˈtiˈal, yeb ischiwa hecˈul, yeb hehobnican̈ tzotiˈ.


Ñerä Jesús je̱k wäkukawa̱, je te ijewa kia jaté, te isha: —¿Ji shena bas ki̱ yis wa̱ o̱nak bas ia̱ rä na? 	 Yet yaben Comam Jesús huneˈ tuˈ yoc lin̈noj, yawtenti Comam ebnaj iscˈatan̈, iskˈamben Comam tet ebnaj: ―¿Tzet cheyoche chinwatxˈehan? ẍi Comam.


ñajäkcha̱wa̱ yi rä ijewa käi wa yika, yi rä shka̱bläkña chichanakña ijewa käi wa yika. 	 Chiwochehan ta cheyije tet naj Estéfanas yeb yuninal tuˈ, yeb tet sunil macta chicolwahi yeb chimunla yin̈ ismunil Comam.


Säkeklä je̱r bäi shäklä copaí kjeiyinak sa̱ wa̱, ¿ka je rä sä wäjienakläña Cristo pi ra na? Pan butsa̱nak sa̱ wa̱, ¿ka je rä sä wäjienakläña Cristo yaka ra na? 	 Yet chijecˈtzen santa cena chijakˈni yuchˈandiosal yin̈ tzet ayayto yul chˈen vaso cat jucˈni, haˈ chiyeniloj tato hunxan̈e je yeb Comam Jesucristo yu ischiqˈuil. Haxa yet chicokˈaxponayo ixim pan cat cowahni ixim, haˈ chˈakˈni conabaˈ tato hunxan̈e chon̈elcanico yin̈ Comam Jesucristo.


Ite je sha e̱ná ra, jera ia̱na täkii: —Lázaro, bä kuteksa̱. 	 Yet lahwi yalni Comam huneˈ tiˈ xin, yah yaw Comam yin̈ caw ip: ―Lázaro, elan̈tij, ẍi Comam.


Jera bulirishtä idamiju̱ ji̱a ra, ikjanaklä wa bite iña̱le̱i tsa̱k. Jekäi ijewa te isha iia̱: —Ba yaba kalme ji̱a kseka. 	 Yet ayco naj yin̈ isbel bey con̈ob Capernaum tuˈ, yapni huntekˈan ebnaj ismunlawom naj chahwal yin̈ yul beh, yalni ebnaj tet naj: ―Cawxa naj hacˈahol, ẍi ebnaj tet naj.


Galión tso̱ ji̱a ka̱ wäkiri ye Acaya ke̱i ska ra, Judío wa ñajaka̱ etka yëbä kju̱atkäk Pablo ra, te ikuka tsa̱mi sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska, 	 Yet ayco huneˈ naj romano, Galión isbi, yahawil yin̈ txˈotxˈ Acaya, islahtiˈn̈en isba ebnaj israelita yin̈ tzet wal yuten ebnaj naj Pablo. Hac tuˈ yu yinito ebnaj naj Pablo yul capil.


Je je̱k ju̱aksa̱ saje wa ki̱ka, sä bäkäkksa̱ ji we̱ ka̱wei ukä ja̱mi biköle yika, ñakäi sä siki tewa̱k iwakei ia̱ wa ye, je̱r ssënak ji bäi ebä wa̱k pjoo. 	 Haˈ Comam tuˈ yakˈ camo isba coseleloj con̈iscolnilo yin̈ istxˈojal yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Con̈issajn̈e Comam yin̈ comul yun̈e joc iscon̈oboj, yun̈e haxan̈e iscˈulal chijoche cowatxˈeˈ.


Ñakäi alaklä wa bol käjäklämi jile wäk ñara, jera ekla rä minaktse̱, iel dä ju̱nakta̱na.” 	 Cawan̈ ebix ix huneˈn̈e lan̈an iscawni, huneˈ ix chiˈilaxtoj, huneˈxa ix chicani.


Ka irä maikäi kuna ta, Säkeklä te isha rä: ‘Ba ká irä ma a̱mi irä dälätsö’, ietkä rä: ‘Yi kta yakei iká iräle, ia̱mi iräle ukä ja̱mi ra, je kiana duäkwa̱.’ 	 Yuto chal yul Yum Comam hacaˈ tiˈ: “Ayojab yelapno hamam, hamiˈ yul hasat. Mac chitzˈactiˈn̈en ismam maca ismiˈ yilal iscami,” ẍiayoj.


Jekäi ra ka irä yis wakei si̱ te je we̱ kuna, ata ji yakei tso̱ yis ja̱rka je ne te je we̱ke̱ rä. 	 Yuto maẍtaj‑caw‑inan chinwatxˈehan huntekˈan istxˈojal tuˈ, to haˈ mule ikˈbilticˈa yu huneˈ innimaniltiˈan, haˈ chiwatxˈeni.


Je ssa biköle te ra, ñakäi inaklä bäkäk wa te ra, ijewa te isha Säkeklä te ji we̱ rä wämo, ijewa rä wäokle Juan te sä wäukewe̱ ja̱mi je ki̱ka. 	 Haˈ comon anma, yebpaxo ebnaj ikˈomilo tohlabal yin̈ anma, chˈen chito bey Roma, yet yalan̈tocanoj yabe ebnaj tzet yal naj Juan, yahcano haˈ iswiˈ, haˈ ebnaj tuˈ chitxumcha yu ta caw cˈul Comam Dios.


Ñera David wakei wa̱ iyile Wikblu Sikina oloi ja̱mi rä: “Säkekewa te isha yis Säkekewaí ia̱: Ma je̱tköwa̱ yis jula wämo kja̱ne, bikökje yie bä bolki wa tulacha̱wa̱ bä klä tkäkläka̱ iki̱ka kje.” 	 Yajaˈ haˈ naj David tuˈ halni yu yip Comam Espíritu Santo hacaˈ tiˈ: Yal Comam Dios tet Wahawilan: “Ayan̈ tzˈon̈an yin̈ inwatxˈkˈabtiˈan masanto chiwacojan ebnaj ayco ishowal tawin̈ yalan̈ hawoj,” ẍi Comam, ẍi naj David.


Je ne ki̱ka ba, sa wabiketsäkksa̱ yi ba räle käi, ka maikäi ba je̱k wetsäklei. Ka irä jiye kuna ta, ba te sa saka wabiketseksa̱ ra, je ebä wà ba te nui ja̱we̱ke̱ka̱ je̱k ki̱ka, ba iwabiketsäkksa̱ rä ji wakbläk ñaebä ki̱ka. 	 Yuxin matxa tzet tzˈaj hawalaˈ hach chachoc hawilaˈ yin̈ tzet chiswatxˈe hawet anmahil, mach chiyoc yin̈ mac anmahil hach, yet chachoc hawilno tzet chiswatxˈe hawet anmahil tuˈ, hach hunach chawitiˈ isyaˈtajil tawiban̈ yuto lahan tzet chawatxˈepaxo yebi.


Je rä biköle wa̱ iyaba oloitsäklä jishtä ijewa te iKá oloitse käi. Ata manele wa̱ ka iyaba oloitsane ra, je wa̱ ñakäi ka iKá ipatkäkté oloitsane. 	 Caw yul inkˈaban ayco huntekˈan tiˈ yu Inmaman yun̈e lahann̈e chˈoc inmayan yeb Inmaman. Yaj tato ay anma machi welapnojan yul sat, caw machipaxo yelapno Inmaman yul sat chal tuˈ, yuto Inmamtuˈan chejn̈eintijan.


Jekäi je ssa je alaklä te ra, jera ite isha iia̱: —Säkekewa, yie issa ra, ba rä jile bata shäk. 	 Hayet yaben ix huneˈ tuˈ xin, yalni ix tet Comam. ―Mamin, wal tinan̈, caw chitxumchalo wuhan tato caw ischejab Comam Dios hawehi.


Ata ji sha ite ijewa ia̱ rä, je ia̱ ka ijewa je̱r ko̱ne. 	 Wal xin machi txumchalo yu ismam yeb ismiˈ yin̈ tzet chalilo huneˈ yal naj tuˈ.


Jera idemiju̱ Betsaidaka. Jera ekla ka wä wajuenak kuna detse̱ isaka wa̱ iwäki̱. Jekäi ijewa ka̱kia iia̱, ijula tkäkläwa̱ ija̱mi. 	 Lahwi tuˈ xin yapni Comam yeb ebnaj iscuywom yul con̈ob Betsaida. Yilaxti huneˈ naj mutzˈan sat tet Comam, iskˈanni anma tet Comam ta chayo iskˈab yiban̈ naj.


Ka irä maikäi kuna ta, bas je̱r ja̱mi sä wätelecha̱wa̱ wa däläna, bas jile bakanaksa̱ je katabla bas te je̱r ssële a̱naa. Bas wa̱ iju̱ñer bas wa̱ ji bäi si̱ ka meräk kuna ne tso̱ rä ki̱ka. 	 Caw tzˈaypaxo hecˈul yin̈ ebnaj alaxicto yul preso, machi xin oc biscˈulal yin̈ hecˈul yet yilaxilo tzet ayex yuto heyohtaj ta ecˈbalto iscˈulal chiakˈlax teyet yul satcan̈, huntekˈan machi bakˈinal chilahwi.


Jera ideju̱ni te ijewa ku̱ani käpelecha̱wa̱, ka ijewa ia̱ käpe wäkolor ji̱a ki̱ka. Jekäi ka ijewa je̱r na idene jiräni ite ikúkeí̱ ska. 	 Haxa yet ismeltzopaxo Comam iscˈatan̈ ebnaj xin, wayan̈ chupaxo ebnaj, yuto mach chitecha naj wayan̈ yu ebnaj. Yuxin matxa chitxumcha yu ebnaj yin̈ tzet chu istakˈwi tet Comam.


Ka irä jiye kuna ta, ije wa̱ ji yakei wakblele, je tapana deka̱ ka̱jöir ska kje. Jekäi Säkeklä je̱r ja̱na, ije ji wá̱ ka wämo kuna ska. 	 Huneˈ con̈ob tiˈ caw xaah tenno ismul, caw xaahilo satcan̈, yajaˈ wal tinan̈ xin manalaxti ismul yu Comam Dios.


ka sá wa̱ yi a̱ni jile ñane kjermita. Ata sá shka̱bla ta̱i, sá ji wá̱ jaree ka̱piana tuina, je rä ka sá wa̱ bas mane a̱ni ki̱ ji ja̱wa̱kläka̱ därërë. 	 Heyohtaj tato mach ton̈eho con̈waˈan̈ texol, wal xin con̈munlahan̈ tzˈayical yeb akˈbalil yun̈e matzet chicokˈanan̈ teyet.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Bas biköle te yis jemiwa̱ta̱na. Ka irä maikäi kuna ta, iyöle katke rä: ‘Yie oveja kjänanak ktemiwa̱, jera oveja butsa̱nami iyika.’ 	 yalni Comam tet ebnaj: ―Yin̈ huneˈ akˈbal tiˈ, caw hesunil cheyikˈalo heyanma win̈an, yuto hac tuˈ yu istzˈibn̈elaxcano yul Yum Comam Dios bay chala: “Chinpotxˈcamojan naj tan̈em meˈ, cat issaj lemito noˈ meˈ tuˈ,” ẍiayoj.


Säkeklä te ji rä ka̱jiska wa ia̱ ra emana käi dokoitsalewa̱ käi kuka, ñaebä ji rä ka säkei ta kuka ite, je wà iwa̱ ji rä säkei ta weikäkläwa̱, 	 Issicˈcan̈ Comam anma yahbil yeb anma machi yelapno yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yun̈e matxa yelapno chielcanico mac caw ay yelapno chabe.


Ka irä jiye kuna ta, “Kukjunabä ale däke̱ju̱té je däju̱ rä, ka je wätkenak. 	 yuto chal yul Yum Comam Dios: Caw hanicˈxan̈e bay chul Comam, Comam yilal yuli, caw mach chiecˈto yet yuli.


Jekäi ra Cristo ja̱mi wa käpelecha̱wa̱ wa rä iweikanacha̱wa̱ ye. 	 Hacmipax tuˈ ebnaj chabilxa Comam Jesucristo yu yet iscami, cˈaynamicanto ebnaj yin̈ huneln̈e.


Jekäi je be kjäienaksa̱ ra, je ktä wäblelewa̱ ktaka̱ni. Je te chu̱li̱i̱ wa male̱cha̱cha̱wa̱, te isha: —¡Mik a̱ni ka sa̱ wa̱ ji su̱le jikäi Israel wa sha̱na! 	 Hayet ischejnilo Comam ischejab naj matzwalil yin̈ naj, yichico naj istzoteli. Wal anma ilni huneˈ tuˈ xin caw cˈaycanocan̈ iscˈul. Yalni anma hacaˈ tiˈ: ―Maẍto hunelo chijil yuni yul con̈ob Israel hacaˈ huneˈ tiˈ, ẍi anma.


Ka irä jiye kuna ta, je wakwa te ipakeke̱ jishtä bas te sá kiawa̱ bäi käi, maikäi bas ñamanewa̱ksa̱ jile kekläí me̱i yika Säkeklä ia̱, bas wa̱ Säkeklä si̱ kseka kja̱nei wa̱klä käi, 	 Haˈ caw anma tuˈ chalni tzet yu cobeycˈojan̈ texol, yeb xin ta caw cˈul yu con̈hechahnihan̈, yeb yin̈ tzet yu hebejni hetxahli tet hetioẍ, heyoc heyijen tzet chal Comam Dios itzitz, yeb caw Dios yin̈ caw isyelal.


Jekäi io̱na kte yöle te ishe käi: “Abraham te Säkeklä biketsa, je wà ibiketsanaksa̱ wämo ye to̱ne käi”, ñakäi ikina rä Säkeklä salibä. 	 Hac tuˈ yu yijni isba yin̈ tzet halbilcano yul Yum Comam Dios bay chala: “Caw yaco yanma icham Abraham yin̈ tzet yal Comam Dios, yu huneˈ tuˈ xin cancano icham cˈulal yul sat Comam,” ẍicanoj. Yuxin yacanico Comam icham Abraham tuˈ yamigohoj.


Sábado kjaju̱, ñinaksa̱ni semana säkätä ke̱i wà ra, María Magdala wa irä María saka irä jewa minejulu sa̱ nu̱l bläklä su̱ak. 	 Lahwi yecˈcanto istzˈayical xewilal, haxa yet issajbilo yin̈ babel tzˈayic yin̈ semana, caw sahab to ix María ah Magdala yeb huneˈxa ix chiyij María tuˈ yilaˈ bay mujan Comam.


Jekjepa Jesús demi ijewa ra ka̱ kie Getsemaní ska, jera ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Bas ñajöklöwa̱ jiska yis maju̱ a̱mi ska ka̱kiäk dälei ja̱mi. 	 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom bey huneˈ peyab chiyij Getsemaní, yalni Comam tet ebnaj: ―Canan̈wecano tzˈon̈no bey tiˈ, chintohan txahlo cosatato tiˈ, ẍi Comam.


Je ukä ska ijewa te fariseo wa irä, Herodes ja̱mi wa irä sha̱ patkami iwäki̱ iwächakewa̱k wäsi̱wa, jiräni iwa̱ ishä ta í̱ ki̱ka. 	 Lahwi tuˈ ischejlaxto haywan̈ ebnaj fariseo yeb huntekˈan ebnaj ayco yin̈ ispartido naj Herodes tzotelo tet Comam yun̈e yilni ebnaj ta ay bay chiaycˈay Comam yin̈ hunu tzotiˈ, cat yoc ebnaj akˈocˈule yin̈ Comam yalni.


Yi te ishaka̱ Jesús dä Säkeklä yaba ni ra, Säkeklä rä balewa̱ je ja̱mi, ñakäi je rä balewa̱ Säkeklä ja̱mi. 	 Macn̈eticˈa chalni tato Iscˈahol Comam Dios ye Comam Jesucristo, ayxaco yul iskˈab Comam Dios chal tuˈ, yeb ayxapaxico Comam yul yanma.


Ka irä maikäi kuna ta, jishtä Adán ja̱mi biköle duächa̱ke̱wa̱, je su̱ta Cristo ja̱mi biköle ia̱ se̱ne kseka me̱rmini. 	 Hacaˈticˈa chu iscamto anma yu ismul naj Adán, hacticˈapax tuˈ chu yulcan̈ iscˈul anma yu Comam Jesucristo.


“Ka̱jöir gobierno je rä jishtä ka̱ tsa̱ku̱i ekla te jile we̱ kja iyaba je̱k jula kukäke̱ diei yäklä käi. 	 ―Haˈ anma awtebil yoc yul iskˈab Comam Dios, lahan hacaˈ yakˈle anma yin̈ huneˈ kˈin̈ yecˈtze huneˈ naj rey yet ismohyi iscˈahol.


Jera Pedro te isha: “Ka irä jekäi kuna Säkekewa! Ñera jile ñá käi, ka sikina kuna käi, mik a̱ni ka katäle yis wa̱.” 	 Yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Mamin, machoj, yuto caw maẍto hunelo chincˈuxan huno noˈ comon nokˈ tiˈ, maca hunuxa tzet ye tuˈ mach sajoj hacaˈ yalni isley naj Moisés, ẍi naj.


Ata maikäi iwä wajuenani räle je ka ju̱ñer sá wa̱. Yi te iwä wajuewa̱ räle je ka ju̱ñer sá wa̱. Je rä säkenawa̱, je wakei ia̱ ichakö. Iwakei te bas kúkemi. 	 Yaj caw mach johtajojan̈ tzet yu ishajlo sat naj, yeb xin mach johtapaxojan̈ mac akˈni hajloho sat naj. ¡Kˈambewe tet naj yuto ichamxa naj, chiyu yalni naj teyet! ẍi ismam naj yeb ismiˈ naj tet ebnaj tuˈ.


Jera ijewa male̱te̱nacha̱wa̱ ki̱ta si̱, te isha ñaia̱: —Jekäi ra, ¿yi tsa̱tkermiksa̱ rä na? 	 Hayet yaben ebnaj huneˈ tuˈ, caw ecˈbalto cˈayilo iscˈul ebnaj, yalni ebnaj tet hunun: ―Ta hac tuˈ, ¿mactaxca chu iscolchahi? ẍi ebnaj.


Jera Agripa te isha Pablo ia̱: —¿Je elkjebä wà ba te yis je̱r ssëwe̱ däkwa̱ Cristo ja̱mi wa ye na? 	 Yalni naj rey Agripa tuˈ xin: ―¿Ham hawalni ta yu nichˈan tzet chawal tiˈ chinocan Cristianohal hawu? ẍi naj.


Jera Simón Pedro te isha Jesús ia̱: —Säkekewa, ¿maka ba maju̱ rä? Jera Jesús te ikúka: —Mai yis ma rä, jeska ka ba kjäk yis itä ki̱ jira, ata je̱na je̱na ra bä kjämi yis itä ki̱ jeska. 	 Iskˈamben naj Simón Pedro tet Comam: ―Mamin, ¿baytuˈwal xin chaẍtohi? ẍi naj. Istakˈwi Comam: ―Bay chintotuˈan mach chu hato wintajan. Chaẍoco tzujno wintajan, yaj maẍto tinan̈, ẍi Comam.


Ka irä jiye kuna ta, sá wa̱ kte baa yinak, ka denemi bas ska rä kte ebä wà kuna ata je rä ji täkii wà, Wikblu Sikina wà, biketsale bäi si̱wa̱ wà. Ñakäi bas wa̱ iju̱ñer jishtä sá se̱na bas sha̱na bas kju̱ei käi. 	 Yet jalnihan̈ cuybanile yet colbanile teyet, maẍn̈etaj cotzotiˈan̈ munlahi, to haˈ hun yip Comam Espíritu Santo munla teyin̈, caw xin johtajan̈ tato huneˈ cuybanile tuˈ caw yel chalcanoj. Walex hex tiˈ, heyohtaj tato cˈul jute cobahan̈ texol, cosaynihan̈ baytet iscˈulalo teyin̈.


Jera ijewa te ka̱ pjoi tula itsa̱ku̱ ki̱ka, ikjoyina, iji̱á, ije̱r iana jela te ishe: “¡Wekte, wekte jukläyäkä bäi si̱ rä. Jeska ko̱no ta däyë ki̱ka wa biköle ñabluwa̱ka̱ ije ji tso̱ wà. Ata una hora bala na ebä iweikanawa̱ itjä!” 	 Yanahto ebnaj pojoj xol xil iswiˈ yu biscˈulal, caw xin chˈokˈ ebnaj, yeb caw chitzˈay iscˈul ebnaj yin̈ con̈ob tuˈ, chalni ebnaj: ¡Ay, caw cˈanchˈan huneˈ niman con̈ob! Yu iskˈalomal yuxin kˈalombican̈ ebnaj ay isbarco xol haˈ mar. ¡Yajaˈ xin yin̈ caw hunepn̈echˈan matan̈iloj! ẍi ebnaj.


Ijewa tapar kajali Galilea ska ra, Jesús te isha ijewa ia̱: —Ditsä yäbei rä ju̱nakksa̱ ditsä jula na; 	 Hayet yecˈ Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom yul ismajul Galilea, yalni Comam tet ebnaj: ―Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios chinálaxicojan yul iskˈab anma.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yi te ishe jí ka̱tsä ia̱: “Bä tse̱no ju̱nomi däyë naka” ni ra, ka biketsale kuna ije̱r ska kaile ni ra, ata ite ibiketsa ji sha ite je o̱rmi si̱ ra, jera je o̱rmi iia̱. 	 Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet; macn̈eticˈa chihalni tet huneˈ witz tiˈ: “Elan̈ bey tiˈ, bejayto haba xol haˈ mar,” ta ẍi. Ta xin chayto yul yanma yin̈ tzet chal tuˈ, mach chi‑xin‑chicabcon yanma, chij isba tzet chiskˈana.


Jeiräta delewa̱ kja bäi wa sha̱na sá te ka̱biketse därërë pakeke̱, ata je ka̱biketse ka bitele rä jira tso̱ wa ska kuna, jira oloi ta wa ska kuna, jewa wätuir kate kja ki̱ka. 	 Yajaˈ wal tet ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam Dios, ebnaj ayxa isnabal yin̈ yet Comam, chon̈tzotelan̈ yin̈ huneˈ helanilehal tet ebnaj, yajaˈ maẍtaj helanilehal yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Machcatajpaxo ishelanil ebnaj jahaw sat txˈotxˈal tiˈ, yuto ebnaj tuˈ chitan̈ilo ebnaj.


Jera Jesús ssënawa̱ni shi̱ana. Jekäi idemi sa̱ nu̱l bläklä ska. Je rä ishäkä wä ja̱r kjäitäle jak wà. 	 Caw ecˈna oc biscˈulal yin̈ iscˈul Comam yet yapni bay ayicto naj Lázaro tuˈ. Haˈ huneˈ bay mujan naj tuˈ, n̈achˈen yehi, ayco huneˈ chˈen niman chˈen ismajiloj.


Marta te jekäi isha ra, imineju̱ iel María kiäk. Jera ite isha iia̱ jakika: —Sapaktäk deju̱. Je te ba kia. 	 Lahwi yalni ix Marta hacaˈ tuˈ, isto ix yawtenoti isnoh, yalni ix tet ix yin̈ ewantajil: ―Aycˈo Comam cuywawom bey tiˈ, chachyawte Comam, ẍi ix tet ix María.


“Bas tsa̱ku̱ rä doloiebä. Bas je̱rike irä, bas kukä irä, je rä jishtä ka tene shkiri ta käi. Bas dä kju̱atkäk Wikblu Sikina ra del. Jishtä bas kalí wa rä je su̱ta bas dä. 	 Yalnipaxo naj Esteban tet ebnaj tuˈ: ―Walex hex tiˈ, caw hip yecanilo heyanma hacaˈ yanma anma mach ohtan̈eho Comam Dios. Caw ay hetxiquin yaj mach cheyabe tzet chal Comam. Ton̈eticˈa cheman̈cˈo tzet chal Comam Espíritu Santo, yuxin caw lahanex yeb heyichmam tuˈ.


Pablo wa̱ ibiketsale kja rä kjäkju̱ kju̱awa, ka Éfeso wa kuna, ka iwätkenaklä kuna Asia ska. Ka irä jiye kuna ta, ikiana däkmi mane mane Jerusalén ska Pentecostés díaí ke̱i kjewa̱kña, ikuna rä io̱nopa ra. 	 Yajaˈ yal naj Pablo ta beh jecˈan̈ bey Efeso yun̈e mach caw chˈecˈ tiempo jiban̈an̈ yul ismajul Asia tuˈ, haxinwal haˈ bey con̈ob Jerusalén ayon̈an̈ yet chˈayilo kˈin̈ Pentecostés, tato caw chiyuhi.


—Ma cho̱ni bä juka. Jeska ba te ipakeni jishtä Säkeklä te ji e̱e̱na si̱ wá̱ ma ia̱ käi. Jekäi imineju̱mi te ipaka jukläyäkä kalabe sha̱na, jishtä Jesús te ji e̱e̱na si̱ wá̱ iia̱ käi. 	 Yalnicano Comam tet naj: ―Meltzan̈to hawatut, cat hawalnicˈo iscˈulal mayu Comam Dios tawin̈, ẍi Comam tet naj. Isto naj xin, ispujbanicˈo naj yul con̈ob tzet yu iscawxican̈ naj yu Comam.


Jera ñawäsaka je ka̱ tsa̱ku̱i te guardia ekla patkami Juan tsa̱ku̱ tsa̱kté, jekäi je mineju̱ te itsa̱ku̱ tiaksa̱ sä wätiäklä ska. 	 Ischejni naj huneˈ naj soldado yikˈalo iswiˈ naj Juan. Isto naj soldado tuˈ yinolo iswiˈ naj Juan yul preso, yinito naj yul huneˈ plato, yakˈni naj tet ix kˈopo tuˈ. Lahwi tuˈ xin isto ix yakˈno tet ismiˈ.


El wa, bas manele ko̱nawa̱ jile ska ishirir kate käi ra, jera bas ji rä wikblu iá ja̱mi wa ku̱ iparuöpa je̱r bäi wà. Ata tsa̱na si̱, iö ba wakei je̱r ki̱we̱ ite ñaebä. 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, tato cheyila ta ay huno ebnaj juẍta chiaycˈay yin̈ hunu mule, haxa hex yijomex tet Comam Espíritu Santo, colwahan̈we yin̈ heyinican̈. Yaj chewchotan̈e chu hetzotel tet, caw nann̈e heyu, cˈuxantaxca heyalaxpaxico yin̈ hunu ilwebal.


Ata yi a̱ni wa̱ ka iyineka̱ biköle wa̱ ssënakwa̱ käi, isuanacha̱wa̱ Judío wa yika ki̱ka. 	 Yajaˈ xin caw ewanta chitzotel anma tuˈ yuto caw chixiw anma tet ebnaj yahawil yin̈ anma Israel.


Ikuna rä ijewa te ike̱i jalewa̱ta̱na iwa̱ je biketse rami ji̱a ra, jera ka̱ tso̱ ijewa ia̱ idäkläni jeska. 	 Yajaˈ ta haˈ bay titna ebnaj haˈ bay ayco isnabal ebnaj, meltzomi ebnaj yintaj.


Jekäi bas dä Cristo cha ra, bas dä Abraham batala, däli ukä kukäkwa̱ ikablele ja̱mi. 	 Yuxin tato ayon̈xaco yul iskˈab Comam Jesucristo, caw hacaˈ yuninal icham Abraham jehi, haˈ hunon̈ chicochah tzet haltebilcano yu Comam Dios tet icham Abraham tuˈ.


Je ne ye ite bas kia kte baa wapautäle sá wa̱ oloi ja̱mi, je wà bas oloi ka̱nakläka̱ saje wa Säkekewaí Jesucristo rä oloi kaleka̱ käi. 	 Yu huneˈ tuˈ yuxin quexyawte Comam, yu istzotiˈal colbanile con̈ecˈan̈ jalaˈcˈojan̈ teyet yuxin ay heyoc yin̈ issakˈalil ayco yin̈ Comam Jesucristo.


Jewa minekajulu kju̱awa ji rä iyina si̱ yika. Jekäi jewa te isheke̱ sä rä shki̱leka̱ e̱ná kja. Je wà ijewa te ji biketsäk etkabä wa manele yakei tewe̱ke̱. 	 Xaisbejcano ebnaj huneˈ cuybanile caw yel chala, chalni ebnaj tato xapitzcˈacan̈ ej camom. Ay xin huntekˈan mac ayxaco yanma yin̈ Comam chicabconcan̈ iscˈul yu tzet chal ebnaj.


Je ki̱ka je̱r baa wà yis wakei ji e̱wa̱miwa̱, ñakäi yis wakei je̱k e̱wa̱miwa̱ bas wakwa ki̱ka. Jekäi yis te bas shka̱li̱bla ki̱ta ra, ¿yis dä shka̱li̱blenak ja̱lewa̱ na? 	 Hanintiˈan, hinaninan incˈaytzenilojan sunil tzet ayinan yeb innimaniltiˈan yu iscˈulalo teyin̈. Yajaˈ chiwilan, hayet ecˈbalto chiwaco wanmahan teyin̈, walex xin ip heyinilo heyanma win̈an.


Yi te jí tsi̱dala yis biketsäk wa manele shiriwa̱wa̱ ra, bäi si̱ ije ia̱ ra rä je wakei kuli kicha ja̱mi jak waunak burro wa shtä mo̱noka̱pa, jekäi iwakei wäitäbinowa̱pa däyë ja̱r ka̱mii ska. 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Haˈ mac chiakˈni lectaho hunu mac uninto yanico isba yul inkˈaban, cˈul iscˈallaxico hunu niman ischˈenal chˈen molino yet trigo yin̈ isnukˈ, cat iskˈojlaxayto xol haˈ mar, sata ta chioc yakˈaˈ aycˈayo hunu maca.


Ka̱jöir irä, sä sikii wa irä, Jesús ktei bata shäk wa irä, ji bata shäk wa irä, ssëno a̱naa ije ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä te ije kpa bas kju̱ei ki̱ka. 	 Yuxin tzalahan̈we hex ayex yul satcan̈ yu maaycˈay huneˈ con̈ob tuˈ. Tzalahan̈wepaxo hex yetexxa Comam Dios, hex ischejab Comam yet payat yeb hex ischejab Comam Jesús, yuto hacaˈ yu yakˈni huneˈ con̈ob tuˈ ecˈoyaˈ heyanma, hac tuˈ yu yakˈlax ecˈoyaˈ yanma yu Comam Dios.


Ata mika̱ ka bas wa̱ Säkeklä ju̱ñerba ra, bas te rä tsa̱na ra ji rä ka säkekläí wa kuna ne kja̱nei wá̱ rä. 	 Yet yalan̈to tuˈ yet maẍto cheyohtan̈elo Comam Dios, caw chejab heyehico tet huntekˈan chal anma diosalil. Wal xin, caw mach dioso huntekˈan tuˈ.


Jera Jesús te isha: “Papá, ba ku̱ ijewa jöwa̱ bitaba, ji we̱ke̱ ite rä je ia̱ ka ijewa je̱r ko̱ne ki̱ka. Jera ijewa ina su̱a jile wà ijewa wa̱ ji jienak iwa̱ bala pja̱klä ñaia̱. 	 Hayet aycan̈ Comam yin̈ culus tuˈ, yalni hacaˈ tiˈ: ―Mamin, akˈ nimancˈulal yin̈ anma tiˈ, yuto mach chinachalo yu ta txˈoj tzet chiswatxˈe, ẍi Comam. Yoc ebnaj soldado yilweno isba yin̈ mac chiinito xil iskˈap Comam.


Ijewa ia̱ ka ji ssër ta ji̱a yakei käi, iñatulaksa̱ ji äina tker sa̱ ja̱mi ka wätkelewa̱ ta ia̱, ji biköle shi̱ana saka saka wa̱k ki̱ta ebä. 	 Yuto lutˈbicanilo yanma ebnaj, yuxin yacanico isba yul iskˈab istxˈojal, matxaticˈa xin yanma ebnaj iswatxˈen sunil ismachiswalilal.


¿Ijewa rä Hebreo wa na? Ñera yis ñaebä. ¿Ijewa rä Israel wa na? Ñera yis ñaebä. ¿Ijewa rä Abraham batala na? Ñera yis ñaebä. 	 Ebnaj tuˈ Hebreo ebnaj, haquinpaxtuˈan Hebreo inan; Israel ebnaj, haquinpaxtuˈan, Israel inan; yin̈ naj Abraham titna ebnaj, haquinpaxtuˈan, yin̈ naj Abraham tuˈ titnajinpaxojan.


Jekäi ite ekla weikar kate su̱a, je wetsaksa̱ ite, jekäi ite ñe Egipto wa ktawa̱. Je wà ite je ale weikanak nui kpa. 	 Haxa yet yilni naj ta lan̈an yetalax huneˈ naj jet con̈ob yu huneˈ naj ah Egipto, yoc naj iscolnilo naj jet con̈ob tuˈ, ismakˈnicano camo naj huneˈ naj ah Egipto tuˈ.


—¡Jikäi issö! Sa damika̱ rä Jerusalén, jeska ditsä yäbei ju̱rmiksa̱ chui tsa̱ku̱i wa irä, ñayöle ka̱wei wà wa irä ia̱, jewa te iktei wabiketsemiksa̱ duäkwa̱, 	 ―Tinan̈ xin lan̈an coto bey Jerusalén, yajaˈ Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chinálaxicojan yul iskˈab ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés cat iskˈanni ebnaj camical wiban̈an.


“¡Issö! ¡Yis däju̱ rä plaa! ¡Bäije yi te ji bata yile jí äyë ki̱ka je kte wawá̱ rä!” 	 Chal Comam Jesús hacaˈ tiˈ: ―¡Caw toxa chinhulan! ¡Sakˈal yet mac chiyijen Istzotiˈ Comam Dios halbilcano yul huneˈ hum tiˈ! ẍi Comam.


Ka̱ wäbuka̱nami e̱e̱na, ñakäi ka̱ etkä etkä ska bäli ja̱rmi duë ja̱rmi sa̱ ki̱; ñakäi sa̱ male̱cha̱k shtä juermi, jile kjayirmi ka̱jöir ska e̱e̱na si̱. 	 Chulpaxo nimeta chixcab, cat yul wahil, yebpaxo yabil caw how yulajla con̈ob yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Ay huntekˈan xiwbalcˈule yeb nimeta cˈaybalcˈule chu satcan̈, caw chixiw anma yilni.


Ka irä jiye kuna ta, iyöle Salmos äyëí ki̱ka je te ishe rä: ‘Je ju janowo̱pa. Yi a̱ni ke se̱nopa ji̱a jeska.’ Ñakäi ietkä te ishe rä: ‘Yilé saka kjöwa̱pa ije säkei ye.’ 	 Yuto hac tuˈ yalni yul Yum Comam Dios yin̈ Salmos: Canojabcano huneˈ yatut naj tuˈ ischuquil, machojab mac xin chˈoc yahawoj, ẍi. Chalnipaxoj: Ocojab hunoxa mac selelo yin̈ ismunil, ẍicano yul Hum tuˈ, ẍi naj Pedro.


Je te ishe täkii: “Bas suano Säkeklä yika, bas ku̱ ioloi köka̱, ije wa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ horaí dewa̱ ki̱ka. Bas ku̱ ka̱jöir irä ishäkä irä däyë irä diklä tsikinaklä irä yuäkksa̱ je oloitsö.” 	 Chalni naj ángel tuˈ yin̈ caw ip: ―Xiwan̈we tet Comam Dios cat heyanico ismay, yuto maapni yorahil yilni Comam yin̈ tzet chielico anma. Iweyo heba tet Comam watxˈen̈e satcan̈ yeb txˈo txˈotxˈ yeb haˈ mar yebej isnukˈ ha haˈ, ẍi naj.


je te jí yue mar Timoteo ba yis yaba si̱ käi ji biketse etkabä ja̱mi je ia̱. Säkeklä Sa Ká irä, sajewa Säkekewaí Cristo Jesús irä je̱r ssënopa bäi ba ra, je̱r bäi shöpa ba ia̱, jewa ku̱ ma je̱r ssëwo̱pa baa. 	 Chintzˈibn̈etojan huneˈ carta tiˈ tawet hach Timoteo. Incˈaholan hawe yin̈ Comam, yuto wuhan yuxinto hachayto isyelal yul hawanma. Yakˈab Comam Dios Mame yeb Jahawil Jesucristo iscˈulal yeb issakˈalil iscˈul yeb xin akˈancˈulal tawet.


Jera ijewa te icha̱mi iia̱, jera ite ijewa ia̱ ichaka: —¿Yibä me̱i jí rä, yibä kie yöle ija̱mi rä na? Jera ijewa te ikúka: —César je̱. 	 Isyeni ebnaj huneˈ chˈen melyu, hayet yilni Comam chˈen, iskˈamben Comam tet ebnaj: ―¿Mac najil ayco yechel sat yeb isbi yin̈ chˈen? ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj: ―Yechel sat naj jahaw ay Roma, yeb xin isbi naj ayco yin̈ chˈen, ẍi ebnaj.


ñakäi bas dä Cristo cha, ata Cristo rä Säkeklä cha. 	 Haxa hex tiˈ xin, yet Comam Cristo heyehi, Comam Cristo tuˈ xin yet Comam Dios yehi.


Jesús te je ssa ra, je te issëwa̱ baa. Jera ite isha iwakei ra dami wa ia̱: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yis wa̱ ka yi a̱ni ko̱ne Israel wa sha̱na ji biketsäk etkabä je kjekla. 	 Hayet yaben Comam yalni naj hacaˈ tuˈ, caw cˈayilo iscˈul Comam, yalni Comam tet anma tzujanico yinta tuˈ: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, maẍto hunu mac chiwilan yanico yanma yin̈ Comam Dios yul con̈ob Israel hacaˈ huneˈ naj tiˈ.


Ñerä ditsä tso̱ jeska wa te je su̱a ra, biköle te Jesús sha yakei: ‘Iminewa̱ju̱ ñayuläk ji yakei wakbläk ju na.’ 	 Hayet yilni anma huneˈ tuˈ, yichico anma buchwal yin̈ Comam yuto cancano Comam bey yatut huneˈ naj mulum.


Ale alaklä dul Babilonia ska kololeña bas da, je te bas chakami, Marcos yis yaba te ñaebä. 	 Yeb ebnaj juẍta ay yul ismajul Babilonia sicˈbilxalo yu Comam Dios, hacaˈ yu quexissicˈniloj, chiskˈambepaxo ebnaj hanicˈ heye yin̈ hecawil. Yebpaxo naj Marcos, naj incˈaholan yin̈ isbi Comam, chiskˈambepaxo naj hanicˈ heye yin̈ hecawil.


ka ijewa wa̱ kje ka̱pake ka wata käi, sa bakle mikle wa kie yöle tso̱ chu̱li̱i̱ pake käi, je ssäklä kuna. Je te sä ktewe̱ke̱ ebä, je ia̱ ka sa̱ tsa̱tkenak Säkeklä cha kja̱nei wa̱k, ata je we̱ rä ji biketse etkabä wà. 	 Machojab chischah ebnaj juẍtaj yeb ebix janab yabeˈ icˈtiˈ mach istan̈bal yiban̈ilo ebnaj jichmam. Huntekˈan tuˈ, caw comon tzotiˈ yecˈbaln̈e tiempo yehi, mach chicolwa jin̈ yin̈ coyijen tzet chal Comam Dios, yeb janico janma yin̈ Comam.


Jekäi sä yaka wäjienaklä manele ssër sa̱ ia̱ ka bäi si̱ kuna, je pajie sä te bäiwa̱ si̱. Sä wäjienaklä juer ta äina, jewa se̱newe̱ sä te tsa̱na si̱. 	 Aypaxo yetbi conimanil tiˈ, cochan matzet chal yelapnoj, yajaˈ haˈ ecˈbal chicoyaˈiln̈e. Haxa huntekˈan yetbi conimanil mach cˈulchˈano jalni, haˈ chijebatoj, hac tuˈ xin chu coyeniloj tato caw ay yelapno yehi.


Jera Jesús te isha iia̱: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, ¿jiye ma ji̱ake̱ rä na? ¿Yibä yuleke̱ ba te rä na? Ata María te ibiketsa ije rä je kal yäkä wäbala pasu̱ak. Je ki̱ka ite isha iia̱: —Säkekewa, ba ne te inu̱l tsa̱mi rä ra, ishö yis ia̱ mai ba te iblani rä yis wa̱ itsa̱kläténi. 	 Iskˈamben Comam tet ix: ―¿Tzet yin̈ yuxinto chachokˈi? ¿Mac chasaya? ẍi Comam. Haˈ yute isnani ix tato haˈ naj chitan̈en huneˈ tzˈunub tuˈ chitzotel tet ix, yuxinto yal ix: ―Mamin, tato hach maxawitoj, halilo wetan baytuˈwal macachbey hawakˈaˈcanoj, cat winitojan, ẍi ix.


Jekäi ka̱tuinawa̱ ra ijewa yäkä kajali. Jera Judas, Simón Iscariote wa yaba, je̱r ssëwa̱ kja be tsa̱ku̱i te Jesús ju̱akksa̱ ikukäkwa̱ wa ia̱. 	 Wal naj matzwalil xin, xaˈaynato naj yul yanma naj Judas Iscariote, iscˈahol icham Simón, yin̈ yanico naj Comam yul iskˈab camical. Wal Comam Jesús caw yohtaj tato iscˈatan̈ Comam Dios titna Comam, yuxinto iscˈatan̈ Comam Dios tuˈ chitopaxo hunelxa. Caw yohtapaxo Comam tato yul iskˈab yacanico Comam Dios sunil tzettaj ye tuˈ. Yet lan̈an iswaˈ Comam yeb ebnaj chicuywi yinta tuˈ, yahwano Comam yinilo Comam huneˈ xil iskˈap hucanico yiban̈ iscamiẍ, iscˈalnico Comam huneˈ pixe yin̈ yictaj.


Ata ditsä yäbei deju̱, je te ji ñeke̱, ji yeke̱, ata je yirke̱ rä: ‘Isu̱o, ije rä yäkäk ta̱i, vino yäk ta̱i, je̱k bawa̱k inaklä bäkäk wa ra, ji yakei wakbläk wa ra’ ni. Ata sä rä ka̱biketsä ta ra, je juerke̱ rä sä te ji we̱ke̱ ja̱mi.” 	 Haxa Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chinwaˈan yeb anma yuxin chihallax win̈an hacaˈ tiˈ: “Wal naj Jesús tiˈ waˈon̈eticˈa chu naj yeb ucˈu vinon̈eticˈa chu naj, yamigo isba naj yeb ebnaj txˈoj chiswatxˈe yeb ebnaj ikˈomilo tohlabal chˈen chito bey Roma,” ẍi anma win̈an. Yajaˈ wal anma ayco ishelanil Comam Dios yin̈ haban isyenilo isba yin̈ tzettaj iscˈulal chi‑la‑iswatxˈe, ẍi Comam.


Blu wa, jekäi ñaebä bas ku̱ iwo̱ ijewa ia̱, ka ijewa wäsuawa̱k ji̱a kuna, je̱r ko̱le bas irä, ijewa irä Säkekewaí kaldu ka̱jöir ia̱. Jekäi ije rä ka ji wa̱k sa̱ ia̱ kju̱awa kju̱awa kuna. 	 Haxa hex yahaw munil hex xin, hacticˈapax tuˈ cheyutepaxo heba yin̈ ebnaj hecˈamteˈ. Caw mach howo cheyute heba yin̈ ebnaj, yuto caw lahan heyehico yalan̈ yip Comam Dios Jahawil ay satcan̈. Wal xin caw machi hunu mac ecˈbal yelapno ye yiban̈ hunuxa mac yul sat Comam.


Bas ibiketsäk, sa wabiketsarmiksa̱ wämo ye ka̱wei wawe̱ ki̱ka wa, bas dä butsäle tulämi Cristo yika. Ñakäi bas dä weikalewa̱ Säkeklä je̱r bäi shäke̱ yika. 	 Maquex chesayilo heyoc cˈulal yul sat Comam Dios yu heyijen tzet chal ley, xaheheqˈuilo heba yin̈ Comam Cristo yeb yin̈ iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios.


Jekäi ijewa te je kukawa̱ ktawa̱, nu̱l ju̱aksa̱ ite uva yäkä ektaka. 	 Hac tuˈ yu istzabnayo ebnaj naj cˈahole tuˈ, ispotxˈni ebnaj naj, yinilto ebnaj isnimanil naj yintalto peyab.


Ata sä te ikúkemi ditsä ska ni ra, jera bena te sä kteche̱miwa̱ jak wà, ijewa te ibiketse iyina si̱ Juan rä jile bata shäk ni ki̱ka.” 	 Macato ta chijalaˈpaxo ta maẍtaj Comam Dios an̈eti naj, chitij ishowal anma jin̈, cat con̈iskˈojno camoj, yuto haˈ naj Juan tuˈ caw ischejab Comam Dios ye naj yul sat anma, ẍi ebnaj.


Ata yi a̱ni ia̱ ka sä kjäktä jurbä tenak. Je rä ji iräle yakei ka wätkenak kuna, päpäli sä ktäkwa̱ ebä. 	 Yajaˈ wal jakˈ tiˈ xin, mach chon̈kˈoji cocuyni. Lahan yeb huno istxˈojal mach chakˈ cachaˈ isba, lahan hacaˈ veneno chon̈akˈni camoj.


Jera Pedro shkä dami je ke̱i biköle saka saka ska. Jekäi idemiju̱ sä sikii wa se̱nak Lida ska wa su̱ak. 	 Yet huneˈ tiempohal tuˈ ecˈ naj Pedro yul huntekˈan con̈ob, hac tuˈ yu istuclen naj ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam bey yul huneˈ con̈ob chiyij Lida.


Je ki̱ka yis te bas je̱r ku̱e, yi ktäkka̱ Wikblu Sikina oloi ja̱mi je a̱ni wa̱ ka iyinak: “Jesús weikanowa̱pa” ni, ñakäi yi a̱ni ia̱ ka iyinak: “Jesús ne rä Säkekewa rä”, ata je rä Wikblu Sikina ebä ne oloi ja̱mi. 	 Wal tinan̈ xin, chiwakˈan heyohtan̈eloj tato haˈ mac chalni hacaˈ tiˈ: “Yakˈabti ishowal Comam Dios yiban̈ naj Jesús,” ta ẍi. Haˈ mac chalni hacaˈ tuˈ, maẍtaj Comam Espíritu Santo chiakˈni yalaˈ. Yajaˈ wal mac chalni hacaˈ tiˈ xin: “Comam Jesús haˈ wahawilan,” ta ẍi. Huneˈ mac tuˈ haˈ Comam Espíritu Santo chiakˈni yalaˈ.


Je ki̱ka ijewa te kju̱awa wa patju̱a ishäk ka̱yue wà: “Sá te issa ikta yakei Moisés irä Säkeklä irä ukä ja̱mi.” 	 Yuxin istohla ebnaj huntekˈan ebnaj yun̈e yalni ebnaj tato caw txˈoj istzotel naj Esteban yin̈ naj Moisés hacaˈ tiˈ: ―Caw jabehan̈ isbahwa naj Esteban tiˈ yin̈ naj jichmam Moisés, yeb xin yin̈ Comam Dios, ẍi ebnaj.


Jewa rä Israel wa. Jewa ne kolole Säkeklä wa̱ iyabala ye rä. Jewa ne ia̱ ioloi baa kjayile rä. Jewa ne ra ikablele ñaia̱ rä. Jewa ne ia̱ ika̱wei me̱le rä. Jewa ne rä ji rä kja̱nei o̱nak wawa̱k wa rä. Jewa ne ia̱ Säkeklä kablele ji wa̱k rä. 	 Yuto wet con̈ob Israeltuˈan yaco Comam Dios ebnaj yuninaloj, caw ecˈ Comam xol ebnaj yeb iskˈakˈal yip, iswatxˈen Comam istrato yeb ebnaj, yakˈnipaxo ischejbanil tet ebnaj, haˈ ton isley naj Moisés. Isyeni Comam tet ebnaj yin̈ tzet chu yinayo isba ebnaj tet Comam, txˈiˈal xin tzet yaltecano Comam tet ebnaj.


Jera Pilato te ichaka Jesús ia̱: —¿Jibä rä ji rä iyina si̱ rä na? Ñerä Pilato te jekäi isha e̱ná ra, ideksa̱ju̱ni Judío wa wäki̱ te isha ijewa ia̱: —Yis wäna ijuer ka irä nui ta a̱ni. 	 Iskˈamben naj Pilato tuˈ: ―¿Tzet yelapno huneˈ isyelal tuˈ? ẍi naj tet Comam. Yet lahwi iskˈamben naj Pilato tet Comam hacaˈ tuˈ xin, yelpaxti naj istiˈ capil, yalni naj tet ebnaj Israel cutxanico tuˈ: ―Walinan, caw machi mule chiilchalo yin̈ naj tiˈ wuhan.


Ñera je perfume kuna wato̱le ju̱lemi ra, je säkei deksa̱ rä tresciento denario tsa̱ta, me̱nak ka jita wa ia̱. Jekäi ijewa te je alaklä sha yakei. 	 Estam matxon̈laxtoj, ecˈbalmi oxeb ciento denario chiakˈlax yin̈, cat ispohlaxcan̈ istohol yin̈ anma mebaˈ, ẍi ebnaj. Caw xin oc ebnaj buchwal yin̈ ix.


Säkeklä sa̱ wa̱ biketsanak, je ku̱ bas pshiwo̱pa ssëne a̱naa wà, ssëne baa wà bas te ji biketse dami etkabä ska, bas wa̱ ji däke̱ ki̱ssäklä bäi si̱ Wikblu Sikina täkili ja̱mi. 	 Haˈojab Comam Dios, Comam chˈakˈni iscawxobal janma, haˈ chˈakˈni tzalahilal yeb akˈancˈulal teyet, hex cheyayto yul heyanma yin̈ Comam; cat cam yakˈnipaxo Comam Espíritu Santo iscawxobal hecˈul.


te isha: ‘Jí ibata jekje wa shka̱bla rä una hora ebä, ata ba te itju̱a sá ra ñaebä, ata sá ne te ji kirii käi, ka̱ bal käi katabla día kalabe rä. 	 yalni ebnaj: “Ebnaj mahul yet islahobalxa tiˈ hunxan̈e hora mamunla ebnaj, ¿tzet yin̈ xin lahan cotoholan̈ maxawakˈ yeb ebnaj? Han̈on̈tiˈan̈ ecˈbal macon̈munlahan̈, yeb xin caw majakˈ janmahan̈ xol kˈaˈ,” ẍi ebnaj.


Jekäi bas bakle rä oveja shelecha̱wa̱ wa käi, ata jira bas deni bas kjänanak, bas wäsikewa̱k je wäki̱. 	 Hayet yalan̈to tuˈ, lahanex hacaˈ noˈ meˈ cˈaynatoj, wal tinan̈ xin xaquexmeltzoco yul iskˈab Comam Cristo, yuxin haxa Comam chextan̈eni yeb xin haˈ chˈilni heyanma.


Ata ji tso̱ bas wa̱ ebä kuköwa̱ därërë ma rä yis däni kje. 	 cachann̈e huneˈ tiˈ, lin̈bawe heba yin̈ tzet xatzujcha apno heyu masanto yet chinhulan.


Yie ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä we̱mi ka̱jöir ka̱sha̱ka, ñakäi jile kjashemi ijuenaklä ye ka̱jiska i̱ski̱ka, pi juermi, yökö juermi, shka̱la buka̱namika̱ ta̱i. 	 Chinyehan cˈaybalcˈule yul satcan̈ tet anma, cat iscˈayilo iscˈul yilni. Yeb xin bey yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, chinyehan huneˈ tzet chiyenilo wipan tet anma. Haˈ huntekˈan tiˈ xin, haˈ ton chicˈ yeb kˈa kˈaˈ, yeb huneˈ niman n̈ub hacaˈ moyan, ẍi Comam.


Je su̱a fariseo wa te ra, ite isha iia̱: —Isu̱o, ba wa̱ dulanak wa te ji rä ka o̱nak kuna sábado wà je we̱ kate. 	 Hayet yilni ebnaj fariseo huneˈ tuˈ, yalni ebnaj tet Comam: ―Ilcˈanab tzet chu ebnaj hacuywom tilah, lan̈an yinilo ebnaj iswiˈ ixim trigo iscˈuxuˈ. Yajaˈ xin caw txahul comunla yin̈ istzˈayical xewilal, ẍi ebnaj.


Je rä el ta je kie rä María. Je je̱tkawa̱ Säkekewa klä kicha ja̱mi te iktä ssë katke. 	 Aypaxo huneˈ isnoh ix, María isbi. Ix María tuˈ, ay tzˈon̈no ix yich yoj Comam Jesús yu yaben ix tzet chal Comam.


Jekäi José je̱kaka̱ te je yaba irä ia̱mi irä jámi jela tuinaka däkmi Egipto ska. 	 Lahwi tuˈ yahwano naj José, yinito naj nichˈan Jesús tuˈ, isto naj yin̈ isbel yeb ix María bey Egipto yin̈ akˈbalil.


Jera ite iel patkaténi, ata je ktawa̱ ijewa te. Jekäi ite isaka patkaténi chu̱li̱i̱, jewa moska kpa ite, moska ktacha̱wa ite. 	 Yanipaxto naj yahaw munil tuˈ huneˈxa ischejab, yajaˈ makˈbil iscam naj yu ebnaj. Caw xin txˈiˈalto ebnaj chejab yato naj yahaw munil tuˈ, yajaˈ ay ebnaj ismakˈ ebnaj, aypaxo ebnaj makˈbil iscam yu ebnaj.


kte wapaktäk tkenawa̱ del, bä wä tso̱ ra iräle ka bä wä kuna ra iräle. Jekäi ditsä paruö, iuño, itäkiwo̱; je wo̱ del ka dokole ta yile tsa̱na ijewa ia̱. 	 ta chawalicˈo cuybanile yet Comam xol anma. Ta choche anma yabeˈ, maca mach choche anma yabeˈ, yajaˈ masan chawalicˈoj. Akˈ yohtan̈elo yin̈ istxˈojal chiswatxˈe, cat xin hacachwa yin̈. Chawiptzenpaxoj, yeb niman chawute hacˈul hacuynipaxo yin̈ cuybanile.


Ñerä tres día kjepa ijewa te iku̱ani Templo ska; ije kalme sa paktäk wa sha̱na. Ite ijewa ktä ssë kalme; ñakäi ite jile ktei chake kalme ijewa ia̱. 	 Haxa yet yox tzˈayic xin, yilchati naj nichˈan tuˈ yul yatut Comam Dios yu ismam yeb ismiˈ. Tzˈon̈anicto naj xol ebnaj ichamta winaj caw yahawil yin̈ iscuyni anma yin̈ isley naj Moisés. Caw ayco naj nichˈan Jesús tuˈ yaben tzet chal ebnaj, chiskˈambenpaxo naj tet ebnaj.


Je su̱ta jira bas je̱r ianacha̱wa̱, ata yie bas su̱emini, jera bas ssërmini a̱naa. Jekäi yi a̱ni ia̱ je ssëne a̱naa ka tse̱nak ju̱nami kuna bas yika.’ 	 Hac tuˈ cheyakˈle hex tiˈ, caw chioc biscˈulal yin̈ hecˈul tinan̈, yaj xin yet cheyilnopaxo win̈an hunelxa, caw choco huneˈ icham tzalahilal yin̈ hecˈul. Machi hunu mac chiyu yinilo huneˈ tzalahilal tuˈ teyet.


Jera Jesús te ijewa kúka: —Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, bas te yis yuleke̱, ka je rä yis wa̱ ji o̱le ijuenaklä ye je su̱a bas te ki̱ka kuna, ata je rä bas te pan ña je te bas ssëwa̱cha̱wa̱ ebä ne ki̱ka. 	 Istakˈwi Comam tet anma: ―Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet, walex hex tiˈ, chinhesayilojan yuto caw noh hecˈul yu ixim pan wakˈan hewab. Maẍtaj yu matxumchalo heyu yin̈ tzet chal yelapno ye huneˈ cˈaybalcˈule inwatxˈetuˈan, ẍi Comam.


Jera sá ñajiaka̱ ko̱no dar Adramitio ska na, je maju̱ rä däkmi Asia ska, däyë kjä ko̱no däkläwa̱ etkä etkä ska. Je ki̱ sá ju̱nami. Jera Aristarco Macedonia wa dar Tesalónica ska mineju̱ña sá ra. 	 Joctojan̈ yul huneˈ teˈ barco tit bey Adramitio, haˈ teˈ xin lan̈an istohi, cat yecˈ teˈ sunil yulaj puerto ay yul ismajul Asia. Haˈ hun xin juẍta Aristarco, ay bey con̈ob Tesalónica ay yul ismajul Macedonia, to jin̈tajan̈.


je rä bas wa̱ iju̱ñer jini sá te bas ia̱ ishata̱na Säkekewa Jesús ja̱mi käi ki̱ka. 	 Heyohtaj baytet hecuybanil akˈbil teyet juhan̈, yu ischejbanil Comam Jesucristo.


Aram te Aminadab wätsikiwa̱, Aminadab te Naasón wätsikiwa̱, Naasón te Salmón wätsikiwa̱. 	 Naj Aram, haˈ naj ismam naj Aminadab, naj Aminadab, haˈ naj ismam naj Naasón, naj Naasón, haˈ naj ismam naj Salmón.


Ikuna gobierno eyaka ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera jewa rä ka täki ta ji̱a ji wa̱k. 	 Kˈinaloj ta ay hunu con̈ob chispoh isba cat yanico howal yin̈ hunun, ta hac tuˈ caw yin̈ an̈emi chitan̈ilo yip huneˈ con̈ob tuˈ.


Ka irä jiye kuna ta, Oveja Yaba kate sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä moska, je te ijewa kjänanemi, je te ijewa wäsikewe̱mi, diklä sa̱ se̱naklä kseka tsikinaklä ska, ñakäi Säkeklä te ijewa wäriä bena pasikemi.” 	 Yuto Comam oc xahanbalil ayco yictabal bay tzˈon̈an Comam Dios, haˈ Comam chitan̈eni, hacaˈ chu istan̈elax noˈ meˈ cat yilaxto noˈ ucˈuˈ haˈ, hac tuˈ xin chu yinito Comam anma tuˈ yin̈ huneˈ ha haˈ chiakˈni kˈinale. Haxa Comam tuˈ chisunilo yal sat anma, ẍi naj.


Jera ikjaksa̱ju̱, mineju̱mi däkmi Olivo Yäkä Bata ska iwädular käi, jera iwa̱ dulanak wa damiña ira. 	 Lahwi tuˈ, yelti Comam Jesús yul n̈a, isto bey huneˈ won̈an Olivo isbi, bayticˈa chibeycˈo Comam. Istopaxo ebnaj iscuywom Comam yintaj.


Ñerä fariseo wa te issa ije te Saduceo wa si̱wa̱tiewa̱cha̱wa̱, jera ijewa ñatapawa̱wa̱ etka yebä. 	 Yet yaben ebnaj fariseo tato matxa yu istakˈwi ebnaj saduceo tet Comam Jesús, iscutxbanico isba ebnaj.


“Ata bäije bas wäbala rä, iwajuerke̱ ki̱ka, ñakäi bas kukä rä, iwassërke̱ ki̱ka. 	 Yajaˈ walex tiˈ sakˈal heyet, yuto haban istxumchalo heyu yet cheyilni, yeb xin yet cheyabeni haban henaniloj.


(Iwa rä fariseo wa irä Judío wa biköle irä, jewa rä ka iwa̱ diklä tkene ijula ki̱ ra, ka iyäkä kuna; je rä ijewa te sä wäkiri wa wädular je dälätseke̱ ki̱ka. 	 Haˈ ebnaj fariseo yeb sunil anma Israel caw chisyije ischejbanil yichmam, yuto ta mach chistxˈah iskˈab ebnaj mach chiwaˈ ebnaj.


Ata ikuna yie ji wá̱ yakei nui ta ki̱ka yis shena kota̱nakwa̱ ra, ka yis wa̱ iyinak ke 'sktawa̱. Ata je yis kjatieke̱ ijewa te je ktei rä ka iyina si̱ kuna ra, yi a̱ni ia̱ ka ka̱ kuna yis ju̱akläksa̱ ijewa ia̱. Je ki̱ka yis ia̱ ka̱ mo̱ ktei wabiketsanakksa̱ César wakei wa̱. 	 Tato ay inmulan caw chinakˈni camojan, caw mach chiwilojan win̈an, camojinan; yaj tato machi nichˈano isyelal xol sunil inmulan chiyal ebnaj tiˈ, machi mac ay yip quinyanicojan yul iskˈab ebnaj, wal xin caw chinkˈanan tato haˈ naj jahaw ay Roma, chiˈilni tzet chinelicojan, ẍi naj tet naj Festo.


Je itäki̱ imineju̱mi Tarso ska Saulo yuläk. Je ku̱a ite, jekäi ite ikia tsa̱mi Antioquía ska. 	 Lahwi tuˈ xin, isto naj Bernabé yul con̈ob Tarso saywal yin̈ naj Saulo.


Jera yie ángel saka ju̱r kalmo ka̱sha̱ ki̱ka su̱a. Je wa̱ kte baa jekjeye shkä bata yinak se̱nak ishäkä ki̱ka wa ia̱, ñakäi ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa, ktäta kju̱awa kju̱awa wa, pa ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ia̱. 	 Lahwi tuˈ wilnihan huneˈxa naj ángel chiecˈ yictabal satcan̈, ikˈbil Tzotiˈ yet colbanile mach istan̈bal yu naj yu yalnicˈo naj tet anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ; tzijxan̈e nime con̈obal, tzijxan̈e anmahil, tzijxan̈e abxubal chala, yeb tzijxan̈e niẍte con̈obal.


Ka irä jiye kuna ta, ka ji yine jile bata shäk wa wa̱ iwakwa ki̱ ishena käi mik a̱ni, ata ditsä kta rä wäsikle Wikblu sikina wa̱ Säkeklä säkei ye. 	 Yuto haˈ ebnaj ischejab Comam tuˈ caw machi hunu tzet ye tuˈ isnati ebnaj yul yet ischuquil yet istzˈibn̈encanoj, wal xin haˈ Comam Dios akˈni yohtan̈elo ebnaj yu Comam Espíritu Santo.


Ata ite ijawa̱ ra, jera ika̱wä ta se̱nak eklabä iräle je̱r bäinakni ise̱naklä ra iräle. Je su̱ta ijäiyi ia̱ ka ka̱ kuna ise̱naklä jäkläwa̱ta̱na. 	 Yajaˈ tato ay hunu ix ix chispohle isba yeb yichamil, matxa chu yikˈni ix hunuxa winaj, cachann̈e yeb yichamil ix tuˈ chisje ishunban isba hunelxa. Hacpax tuˈ naj ichamile, mach chu ispohni isba naj yeb yixal.


Mika̱ yie je su̱a ra, yis ja̱nawa̱ iklä säkätä ja̱mi dulewa̱ käi. Jera ijula wämo maka̱ yis ki̱ka te yis ia̱ ishe: “Ke ba suanak; yis ne rä isäkätä rä, ibata rä, 	 Yet wilnihan huntekˈan tuˈ, waycˈayan yich yoj, hacaˈ camom wucanilojan. Yanayo iswatxˈkˈab wiban̈an, yalni wetan: ―Mach chachxiwi, hanintiˈan yichebanil yeb islahobal.


Biköle yi ji yakei wa̱k wa, jewa te rä ji rä ka ka̱wei ja̱mi kuna ne we̱ke̱. Jekäi tsa̱na ra ji yakei wakble, je rä ji rä ka ka̱wei ja̱mi kuna. 	 Haˈ mac chaco ismul chisman̈cˈo cuybanile yet Comam Dios, yuto yet chijanico comul, chicoman̈cˈo cuybanile aycano jet yu Comam.


Jekäi ideni iju ska ra, ite isalibä wa irä se̱nak ipája̱mi wa irä tapawe̱miwa̱ jewa ia̱ ite ishemi: ‘Bas ssënoña a̱naa yis da, yis te yis oveja shelewa̱ ku̱ani ki̱ka.’ 	 Haxa yet chˈapni naj yatut, cat iscutxbanico naj yamigo yeb anma ayayo iscawilal naj, cat yalni naj: “Tzalahan̈we wintajan yuto maˈilcha huneˈ inmeˈan cˈaynatoj,” ẍi naj.


Jera ijewa te Pablo kuka ji̱a se̱nak, ata ka ikolor ji̱a. 	 Caw oc ebnaj yalaˈ tet naj Pablo tato chicancano naj hayebo tzˈayicalil xol ebnaj, yaj xin mach chisje naj.


Jesús te je sha e̱ná ra, jera ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Sa̱ wa̱ shka̱ta Lázaro kapawa̱, ata yis maju̱mi ishki̱wa̱kni. 	 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam: ―Caw mawaycan̈ jamigo Lázaro, wal tinan̈ xin chintohan wikˈalojan iswayan̈ naj, ẍi Comam.


Jera ite ijewa kúka te isha: —Ñaebä yie etka ichake bas ia̱, je kukö bas ku̱. 	 Istakˈwi Comam Jesús tet ebnaj: ―Haquinpaxtuˈan, ay huneˈ inkˈambebalan chiwakˈan teyet. Pajtzewe wetan,


Je ne ki̱ka yie ba je̱r ja̱we̱ yis jula ma̱ka̱ ba ki̱ka wà Säkeklä wa̱ ba ia̱ ji täkili me̱le, je wäkpöka̱ ba ku̱ yökö wäkpeka̱ käi. 	 Yuxin chiwaltojan tawet tato ayachojabn̈eticˈaco hawanico yip hahelanil yakˈcano Comam Dios tawet yet wanayo inkˈaban yiban̈ hawiˈ.


Jera Jesús te ikúka: —Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe ma ia̱, ka sa̱ ko̱neni spa̱na ra, ka sa̱ wa̱ Säkeklä gobierno su̱nak. 	 Yalni Comam Jesús tet naj: ―Yin̈ caw yeli chiwalan tawet, macn̈eticˈa mach chipitzcˈa yin̈ iscayelal mach chu yoc yul iskˈab Comam Dios, ẍi Comam tet naj.


Ata yis te ishe bas ia̱, yi je̱r ki̱ iel iarke̱ ra, je ki̱ nui rä ja̱nakka̱ sä ktei wabiketsäkksa̱ wa wa̱; ñaebä yi te ishe iel ia̱: ‘Ba rä ka ka̱ta’ ni ra, je ki̱ nui rä ja̱nakka̱ sä ktei wabiketsäkksa̱ wa wa̱; ñaebä yi te ishe: ‘Ba rä ka je̱r ta’ ni ra, je wakei rä ju̱nakmi sä tuläklämi yökö í wäkaleka̱ ska. 	 Yajaˈ haninan chiwalan teyet, haˈ mac chichiwa iscˈul yin̈ yet anmahil chiay isyaˈtajil yiban̈ yu Comam Dios. Haˈ mac chibuchwa yin̈ yet anmahil xin, haˈ ebnaj iswiˈehal yin̈ lahtiˈ yul con̈ob chiilni tzet chielicoj. Haxa mac chibahni yet anmahil cat yakˈni taco iscˈul, haˈ huneˈ mac tuˈ ay ismay isto xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal.


Jera je ikjänanak te je shani Pablo ia̱: —Sá wäkiri wa te ishaté yis ia̱ bas wäyeksa̱ni. Je ki̱ka bas cho̱ni ka ji biketsale käi. 	 Yuxin yal naj tan̈em preso tet naj Pablo: ―Wal tinan̈, chexinbejtzohan yalni ebnaj wahawan, yuxinto asiˈwej, paxan̈weto yin̈ akˈancˈulal, ẍi naj.


Je su̱ta je dos talento kukäk te iki̱tapawa̱ni dos talento. 	 Hacpax tuˈ naj chahnicano chˈen cab mil, cab milto chˈen yikˈpaxo naj yiban̈ilo chˈen cab mil tuˈ.


Jera ije te iju̱ña Jesús biteju̱té Judea ska deni Galilea ska ra, imineju̱mi Jesús yuläk. Jekäi ite ikia pjoo minak iyaba bäiwa̱kni, yëë iduärawa̱ ki̱ka. 	 Yet yaben naj tato tit Comam Jesús bey Judea yapni bey ismajul Galilea tuˈ, isto naj yilno Comam. Iskˈanni naj tet Comam tato chito Comam yilaˈ huneˈ iscˈahol naj caw how yehico yabil yin̈, lan̈anxa iscami.


Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke: “Bas se̱no wämo, yis se̱r dä wämo ki̱ka.” 	 Yuto chal Comam yul Yum hacaˈ tiˈ: “Ecˈan̈we yin̈ iscˈulal, machojab nino istxˈojal teyin̈ yuto hanintiˈan machi nichˈano intxˈojal win̈an,” ẍi Comam.


Je ki̱ka ñanak kju̱ei yis el shirinawa̱ ra, ka yis wa̱ ji yaka kata̱nak ji̱a, ka yis wa̱ yis el shiriwa̱kläwa̱ kuna. 	 Yuxin ta yun̈e incˈuxnihan noˈ chibe yuxin chiwakˈ aycˈayojan hunu wuẍtajan, kˈacˈul tom mach chincˈuxan noˈ chibe tuˈ, haxinwal machi hunu mac chaco ismul wuhan.


Je ne ki̱ka ka bas ki̱ Säkeklä te ji me̱ mane shtä a̱ni sher kuna ji̱a, bas te Säkekewa Jesucristo kjayirke̱ ki̱ssëke̱ pjoo dälei ja̱mi. 	 Tinan̈ xin machi hunu iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios matzet teyin̈ yulbal ayexicˈo heyechman istzˈayical bay chul Comam Jesucristo.


Iwa rä Säkeklä kabla Abraham irä ibatala irä ia̱ ka̱jiska ma̱ksa̱ idäli ukä ye, ka je rä ijewa te ka̱wei wawá̱ ki̱ka kuna, ata iwabiketsa̱naksa̱ wämo ye rä ite ji biketsa etkabä ne ki̱ka. 	 Yaltecano Comam Dios tet icham Abraham yeb tetej yuninal icham, tato chischah icham ismajul yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yajaˈ maẍtaj yu yijem icham yin̈ ley, walxinto yu yayto icham yul yanma yin̈ Comam.


Je ktei bata ki̱ka yis weikarte wätelewa̱ kje, jishtä ji yakei wakbläk wa käi. Ata Säkeklä ktä rä ka wätelewa̱ kuna. 	 Yu chiwalicˈojan huneˈ cuybanile tiˈ, yuxin chiwabehan isyaˈtajil. Caw xin ayinicojan preso hacaˈ hunu mac caw xiwquilta ismul, yaj wal Ttzotiˈ yet colbanile xin mach ayoco preso.


Jera fariseo wa irä, ñayöle ka̱wei wà wa manele irä, datse̱ Jerusalén ska tapanawa̱ Jesús wäja̱mi. 	 Ay xin huntekˈan ebnaj fariseo yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés apni iscˈatan̈ Comam Jesús, ispeto ebnaj bey Jerusalén.


Cesarea ska ekla kie Cornelio ni, je rä guardia wa cien wäsikäk. Je rä guardia wa eyaka kie Italia wa sha̱ cien. 	 Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, ay huneˈ naj chiyij Cornelio bey yul con̈ob Cesarea. Caw yahawil yeco naj yin̈ huneˈ majan ebnaj soldado chiyij Italiano.


Ñerä Jesús je̱k wäkukawa̱ te yilé paka itsa̱kté iwäki̱. Idetse̱ ra, ite ichaka iia̱ 	 Hayet yaben Comam Jesús yel yaw naj yoc lin̈no Comam, yalni Comam ta chiˈilaxti naj iscˈatan̈. Hayet yapni naj, iskˈamben Comam tet naj:


Jera tapanak Jerusalén ska wa te ipalei ssa jekäi ra, ijewa te Bernabé patka däkmi Antioquíaka. 	 Hayet yaben ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam ay bey con̈ob Jerusalén huneˈ tiˈ, ischejnito ebnaj naj Bernabé bey Antioquía tuˈ.


Jesús deksa̱ju̱ ko̱no ja̱rka ka̱ pjota ki̱ka ra, jeska jäiyi ekla dar je jukläyäkä ska deju̱té iwäki̱. Je rä wäialeksa̱ be wa̱. Jekäi mikleté ka ije̱k pajiä kuna, ka ise̱r ji̱a ju na, ata ise̱r dä sa̱ nu̱l bläklä ska ebä. 	 Hayet yel Comam Jesús yul teˈ barco istiˈ haˈ tuˈ, yapni huneˈ naj ay yul con̈ob tuˈ iscˈatan̈ Comam, ayco ischejab naj matzwalil yin̈ naj. Txˈiˈalxa tiempo istzabchati naj, matxaticˈa chaco naj xil iskˈap, matxa xin choche naj chicancano naj yul hunu n̈a, haxan̈e xolaj panteón yul camposanto chˈecˈ naj.


Ñerä guardia wa cien wäsikäk kaldu ije wäja̱mi te jekäi iduawa̱ rä su̱a ra, ite isha: —Iyina si̱ jí ditsä rä Säkeklä yaba. 	 Hayet yilni naj yahawil yin̈ ebnaj soldado tzet yuhi yet iscam Comam tuˈ, yalni naj: ―Caw yelticˈabani, Iscˈahol Comam Dios ye huneˈ naj tiˈ, ẍi naj.


Yis kiana je̱k kjeishäk. Ka jiye je kiar, jeiräta Säkekewa wa̱ yis ia̱ ji kjayile irä yis wäji̱atkele irä je pake mar yis te. 	 Matzet chiwikˈan yin̈ winican̈ inbahan, yajaˈ yilalticˈa walnihan huntekˈan yakˈ Comam Dios wilaˈan, yeb tzet yelax wetan yu Comam.


Jera Jesús te isha: —Jak tso̱ ju̱omi. Ata je duawa̱ kuta Marta te isha: —Säkekewa, ije jalanaka̱ kja nu̱u̱, je wa̱ ka̱ tso̱ cuatro día ki̱ka. 	 Yalni Comam Jesús xin: ―Iwelo ismajil chˈen, ẍi Comam. Yalni ix Marta, yanab naj Lázaro tuˈ: ―Mamin, con̈itax cam naj tinan̈, caw ayxam sam naj, ẍi ix.


Ka irä jiye kuna ta, Moisés ia̱ ite isha rä: “Yis je̱r bäi shäke̱, yibä ia̱ yis je̱r bäi shäke̱ käi. Ñakäi yis je̱r shka̱rke̱, yibä ra yis je̱r shka̱rke̱ käi.” 	 Yuto yal Comam Dios tet naj Moisés: “Chitzˈay incˈulan yin̈ mac bay chal incˈulan, cat wakˈnipaxojan nimancˈulal yin̈ mac bay chal incˈulan,” ẍi Comam.


Jewa ne ká wa rä sa kalí wa rä, jewa ne ja̱mi Säbäkäkksa̱ yaka bitele rä. Ije ne rä Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta rä, kjeiyinak bäi jekjeyemi rä. Amén. 	 Titna anma wet con̈obtuˈan yin̈ ebnaj jichmam sicˈbililo yu Comam Dios, istitpaxo Comam Cristo yin̈ ebnaj jichmam tuˈ yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Haˈ Comam tuˈ Yahaw yeco yiban̈ sunil tzettaj ye tuˈ, yuxin jakˈaweco ismay Comam Dios yin̈ sunilbal tiempo. Hacojab tuˈ.


Yis Pablo wakei te ishe bas ia̱ je̱k jalewa̱ je̱r baa wà Cristo käi, yis ale bas sha̱na juer ta sualewa̱ käi, ata ka yis katke kuna bas sha̱na ra ji shäk därërë bas ia̱, 	 Hanin Pablo intiˈan yet chinkˈannihan hunu tzet ye tuˈ teyet hacaˈ iscˈulchˈanil iscˈul Comam Cristo hac tuˈ chu inkˈannihan. Tolab chihallaxicˈoj tato yet ayinan texol caw echo inxiwan, wal yet machijinan texol xin, tolab caw can̈ chiwute inbahan yalbanil.


tkäbe kukemiwa̱ ite jula wà. Päpäli sä ktäkwa̱ yawa̱ ite ra, ka je ia̱ imedäk; ijula mamika̱ duë ta wa ki̱, jera jewa bäirmini. 	 Waxan̈ca chistzab ebnaj noˈ laba, waxan̈ca chiakˈlax veneno yucˈuˈ ebnaj, matzet chu ebnaj. Hayet chanayo ebnaj iskˈab yiban̈ anma yaˈay, cat iscawxicanocan̈, ẍi Comam.


Ka irä isaka tso̱ kju̱awa kuna, ata manele te bas je̱r iawe̱ke̱. Jekäi ite Cristo ktei baa wamanewa̱kleksa̱. 	 Wal xin, matolo ay hunoxa cuybanile bay chon̈colchahi, machoj, walxinto ay mac chiakˈni etanoto henabal, chishelni cuybanile yet colbanile chiyakˈ Comam Jesucristo.


Ata jeska ijewa te isha ji̱a ki̱ta: —Ije te ditsä bena wätjiwe̱ke̱ ite sa pakteke̱ wà Judea ke̱i bena ska. Je te je wá̱té Galilea ke̱i skaté, je bite rä jiska kje. 	 Ischilban ebnaj, yalni yin̈ caw ip: ―Lan̈an issomchato isnabal sunil anma yu cuybanile chakˈ naj. Ichiti naj iscuyni anma bey Galilea, tinan̈ xin hac tuˈ chutepaxo naj bey Judea tiˈ, ẍi ebnaj.


Yis wa̱ ba weikarke̱, ñakäi ba rä ka ji a̱ni ta je ju̱ñer; ata ba rä blu. Ñakäi yis wa̱ iju̱ñer ñashäk Judío wa ye, ata ka irä jekäi kuna, jewa te ba sheke̱ yakei, ata tsa̱na ra ijewa rä Satanás ñapaktäklä jui. 	 Hanintiˈan caw wohtajan tzet chewatxˈe. Wohtajan hanta chˈecˈyaˈ heyanma yeb hemebaˈil, yajaˈ yin̈ caw yeli yul sat Comam Dios caw kˈalomex. Caw wohtajan tato txˈoj istzotel ebnaj chal isba Israelal teyin̈, yajaˈ huntekˈan ebnaj tuˈ yet naj matzwalil ye ebnaj.


Ata jekäi bas pakana, je rä sa̱ ñashka̱li̱bläklä iyina si̱, je̱r ssële ka nui ta käi, ji biketsale etkabä ka ime̱i ye kuna. 	 Haˈ tzet yelapno chejbanile chiwaltotiˈan, haˈ coxahann̈en coba. Huneˈ coxahann̈en coba chitit yul janma caw saj, yeb machi nichˈano istxˈojal nabil yu.


¿Ka irä Säbäkäkksa̱ shena ji shka̱l ssäk je io̱na käi na, ñakäi oloi kanakka̱ ioloi wa na? 	 ¿Tom mach heyohtajo ta naj Cristo yilal yecˈyaˈ yanma hacaˈ mayu tuˈ, lahwi tuˈ cat yoc naj Yahawil? ẍi Comam.


Iwa rä sa̱ shki̱rke̱ka̱ni ska ra, ka jewa rä se̱nakwa̱ kuna, ñakäi ka jewa rä me̱nak kuna se̱nakwa̱, ata jewa rä jishtä ángel wa tso̱ ka̱jöir ska käi. 	 Wal xin hayet chiitzitzbican̈ anma camom matxa chimohyi, yuto lahanxa chielico hacaˈ ebnaj ángel ay satcan̈.


te ishe: “Säkekewa Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta, kaldu jira irä, mikle irä, sá te ba ia̱ wekte she, Ka irä jiye kuna ta Ba je̱k oloi kaka̱ täkii, jekäi ba te sa patkemi. 	 Yalni ebnaj: Mam Jahawil, hach tiˈ coDiosalan̈, caw aycano hawip. Ayach tinan̈, ayach yet yalan̈tocanoj yeb yin̈ sunilbal tiempo. Chijakˈan̈ yuchˈandiosal tawet yuto chachoc hayébaloj ta caw aycano hawip, yeb xin cachichico hawoc yahawil.


Jekäi ekla Leví wa dar Chipre ska je kie rä José ni. Ata Jesús ktei bata shäk wa te ikie rä Bernabé ni. (Je wà rä sa̱ je̱r pabläk ni.) 	 Ay huneˈ naj tiˈ chiyij José, yajaˈ xin Bernabé occano isbiho naj yu ebnaj ischejab Comam Jesús, yuto huneˈ bihe Bernabé, chal yelapnoj Akˈomico Yakˈlobal Iscˈul Anma. Naj Bernabé tuˈ, yuninalto naj jichmam Leví ye naj, pitzcˈana naj bey con̈ob Chipre.


Jeska sá ju̱nami däyë kjä ebä ja̱mi, demijulu Regio ska. Je bulirishtä ra si̱wa̱ ju̱naté sur wà. Jekäi böikishtä ra sá demijulu Puteoli ska. 	 Lahwi tuˈ xin cotopaxojan̈, japnihan̈ yul con̈ob Regio. Haxa hunxa tzˈayic xin, yichico huneˈ jakˈekˈ chitit yin̈ sur, haxa yin̈ iscab tzˈayic japnihan̈ bey con̈ob Puteoli.


Jekäi ra, ¿ji wà sa̱ je̱k ssämi na? Je rä ju̱leksa̱. ¿Jibä ka̱wei wà na? ¿Jile we̱ ka̱wei wà na? Kai. Ata ji biketse etkabä ne ka̱wei wà. 	 Ta hac tuˈ chal tuˈ, ¿tzettaxca xin chielico huneˈ heloloˈal? Chitan̈canoj yuto maẍtaj yu coyijen isley naj Moisés yuxin chon̈colchahi, walxinto yu janico janma yin̈ Comam Jesucristo.


Jekjepa ite ijewa ia̱ isha: —Yis te bas patkami ka inaklä tsa̱klä jui ta, ka jile tsa̱klä ta, ka sandalia saka ta ra, jera ¿jile shena ji̱a bas ki̱ na? Jera ijewa te ikúka: —Ji a̱ni. 	 Iskˈamben Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Yet quexinchejnitojan yet walnihan teyet ta mach cheyito hetzˈispa yeb hemelyu, yeb hexan̈ab, ¿aymi tzet mach yabe yul hekˈab? ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj: ―Matzet, ẍi ebnaj.


“Mane kjanaklä je̱r ku̱a ji kiarke̱ iblui ki̱ iwa̱ o̱nak te, ata ka iwa̱ ji a̱ni o̱ne idaju̱ni yika, ka iwa̱ ji sherke̱ iki̱ o̱ne ra, je buka̱nami e̱e̱na si̱. 	 Kˈinalo ta ay hunu naj chejab yohta tzet choche yahaw, yajaˈ mach chaco naj yin̈ iscˈul iswatxˈeni, yeb xin mach chisyijepaxo naj tzet chal naj yahaw tuˈ, haˈ huneˈ naj chejab tuˈ niman isyaˈtajil chischah naj.


Jera Pilato te ikúka: —Ka yis dä Judío wa kuna. Ata ba wakei ke̱i ska wa irä, chui tsa̱ku̱i wa irä, jewa ne te ba ju̱aksa̱ yis ia̱ rä. ¿Jera ji wá̱ ba te rä na? 	 Istakˈwi naj Pilato tuˈ xin: ―¿Tom Israel inan hawalni? Haˈ ebnaj hawet con̈ob, yeb xin ebnaj yahawil yehico yin̈ ebnaj sacerdote, haˈ ebnaj macachiniti wetan, ¿tzet hamul? ẍi naj tet Comam.


Ka̱wä deka̱ju̱ ra, ibali täkili te je ka̱kä ssi̱we̱ke̱wa̱, te iwärukjei ja̱we̱ke̱ksa̱, jera ka ijuerta ji̱a baa. Je su̱ta ñaebä blu wa ji̱alirmiwa̱, iji wa̱te sha̱na. 	 Yuto hayet chiˈahilo tzˈayic cat ispohcan̈ yip kˈaˈ, chitajilo teˈ telaj, cat yay hona isxumaquil teˈ, hac tuˈ xin matxa cˈulchˈano jilni teˈ. Hacaˈ ishowayo isxumaquil teˈ telaj tuˈ, hac tuˈ iscˈayayo ebnaj kˈalom yet chiscutxban ebnaj iskˈalomal yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


¡Bas manenak wa! ¿Ka bas wa̱ iju̱ñer sa̱ je̱k bawa̱wa̱ ji tso̱ ka̱jiska ra, jera je rä sa̱ kju̱atkä Säkeklä ra na? Yi kianakle je̱k bawa̱k ji tso̱ ka̱jiska ra, je iarmiwa̱ Säkeklä bolki ye. 	 Hex tiˈ, caw mach yijemojex, yuto caw cheyocheto heyoc hewatxˈen tzet ye tuˈ txˈoj ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Yu huneˈ tuˈ xin, chexoccano howal yin̈ Comam Dios.


Iktä rami ji̱a ije ra, jera iminewa̱ju̱ ju ja̱rka, te ditsä ku̱a tapalewa̱ kja chu̱li̱i̱. 	 Caw xin tzotelo chu naj Pedro yeb naj yet yocto ebnaj yul n̈a. Hac tuˈ xin yu yilni naj Pedro ta caw hantan̈e anma cutxanicoj.


Yis ne rä pan kseka biteleju̱ ka̱jöir dä. Yilé te je pan ñara, je se̱rmi ji̱a jekjeye. Je pan me̱nak yis wa̱ ka̱ biköle ska wa se̱naklä kseka, je rä yis wakei yaka.” 	 Hanintonan huneˈ wah itzitz titna yul satcan̈, yuxin macn̈eticˈa chiwahni huneˈ wah tiˈ, caw itzitzn̈eticˈa yin̈ sunilbal tiempo. Haˈ huneˈ wah chiwakˈtiˈan, haˈ ton innimanilan chiwakˈan yun̈e ischahni anma iskˈinal, ẍi Comam Jesús tet anma.


¿Jiräni iyöle te ishe rä na? “Abraham te Säkeklä biketsa, je wà iwabiketsanaksa̱ wämo ye to̱ne käi.” 	 Chal yul Yum Comam Dios: “Yayto icham Abraham yul yanma yin̈ Comam Dios, yu huneˈ tuˈ yuxin oc icham cˈulal yul sat Comam,” ẍiayoj.


Jekäi ije̱k sikawa̱ te isha iel ia̱, je ssëta. Jera ije te ikúka te isha: ‘Bäirä säkekewa, yis maju̱.’ Ata ka iminene. 	 Lahwi tuˈ yalnipaxo naj mame tuˈ tet naj iscab tato chitopaxo naj munil; istakˈwi naj: “Cˈulticˈa mam chintohan,” ẍi naj. Yajaˈ xin mach to naj.


Iwakwa rä ja̱lmalecha̱wa̱ ka täkili ta ki̱ka, ijewa ia̱ sä ka wa̱ ji ju̱ñer wa, sä shirilecha̱wa̱ wa tsa̱tkermi je̱r bäi wà. 	 Ebnaj yahawil sacerdote tuˈ lahan ebnaj yeb yet anmahil chihoyxipaxico ilwebal yin̈ ebnaj, yuxin chu istzˈay iscˈul ebnaj yin̈ macta machi isnabal yeb yin̈ macta cˈaynatoj.


Ka irä jiye kuna ta, jishtä ka̱wä ju̱rke̱ olotjä te ka̱jöir ñiwe̱ a̱mi wà jí wà kalabe, je su̱ta ditsä yäbei juermi ije díaí wà ra rä. 	 Yuxin chiwalcanojan teyet, hacaˈ chu yah jepla cˈuh yin̈ sunil satcan̈, hac tuˈ chu wulan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.


Jekäi bas biköle rä Säkeklä yabala ye, bas te Cristo Jesús biketsa ki̱ka. 	 Yu xaheyaco heyanma yin̈ Comam Jesucristo, yuxinto yuninalxa Comam Dios heye tinan̈.


Jekäi mika̱ bas ma jar tulunakksa̱ ra, ke bas je̱r ianak jini bas te ishemi käi. Ata je wäsaka ji me̱rke̱ bas ia̱ yinak käi, je shö bas ku̱. Ka irä jiye kuna ta, ka je rä bas wakwa ktäke̱ kuna, ata je rä Wikblu Sikina ne ktäke̱ ki̱ka. 	 Hayet chexalaxico sata ebnaj yahaw con̈ob tuˈ, mach cheyaco yin̈ hecˈul yin̈ tzet cheyala; wal xin haˈ tzet chihallax teyet yu Comam Dios haˈ cheyala, yuto maẍtajex chextzoteli, to haˈ Comam Espíritu Santo.


Jekäi yis maju̱ te ka̱ yula bas ia̱ ra, jera yis däni bas jäkmi yis da. Je rä bas se̱naklä mai yis katke rä ska. 	 Yetxa lahwi inwatxˈenan bay chexapni, cat xin wulan hunelxa quexwinotojan, haxinwal bay chinehan, haˈ tuˈ chexehpaxoj.


Iwa rä sa wakwa käi sa kiana sä ji kirii tsa̱kmi rä. 	 Wal xin caw nananta jalni tet Comam yin̈ tzet chicowatxˈe hununon̈.


Je wakei te sá täkiwa̱ ikablele spa̱na wakja̱neiwa̱k, ka kte yöle cha wakja̱neiwa̱k kuna, ata iwikblu cha wakja̱neiwa̱k. Iwa rä kte yöle te rä sä kteke̱wa̱ ebä, ata iwikblu te rä se̱ne kseka ne me̱. 	 Haˈ Comam akˈni jipan̈ jocan̈ chejabo yin̈ huneˈ acˈ trato, maẍtaj yin̈ huneˈ ley tzˈibn̈ebilcanoj. Huneˈ iscab trato tiˈ chij isba yu Yespíritu Comam Dios. Huneˈ isley naj Moisés tzˈibn̈ebilcano tuˈ chon̈yito yin̈ camical, wal Yespíritu Comam Dios chakˈ cokˈinal mach istan̈bal.


“Jekäi bas Israel wa biköle, jí ju̱ñopa bas ku̱ iyina si̱ irä. Je Jesús ale wäteleka̱ bas wa̱ cruz ja̱mi, je wakei ebä ne kuka Säkeklä te Säkekewa ye, Säbäkäkksa̱ ye rä.” 	 Tinan̈ xin, yilal heyabencano yin̈ caw ishabanil hex wet con̈ob Israel. Waxan̈ca xaheyacan̈ Comam Jesús yin̈ teˈ culus, yaj haˈ Comam Dios anico Comam Jesús Yahawiloj, yeb xin yin̈ Cristohal, ẍi naj Pedro.


Jekäi Herodes te Jesús su̱a ra, issëna a̱naa. Ka irä jiye kuna ta, mikleté ije̱r ssëna ime isu̱awa̱ käi, iwa̱ ije palei ssële ta̱i ki̱ka, ñakäi iia̱ issërke̱ ime ite jile we̱ ijuenaklä ye su̱awa̱ käi. 	 Hayet yilni naj Herodes Comam, caw tzalacan̈ naj yuto payxa ichi yochen naj yilaˈ Comam. Caw xin txˈiˈalxa bay chabe naj yin̈ Comam. Caw xin choche naj yilaˈ iswatxˈen Comam hunu cˈaybalcˈule.


Jera Jesús te ikúka: —¿Ba je̱k ju̱amiksa̱ duäkwa̱ yis kju̱ei na? Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe ba ia̱, ka oshkoro a̱rka̱ba yikaba, ba ka̱yuämiwa̱ mañatäbä kicha ka ba wa̱ yis su̱le ni. 	 Istakˈwi Comam: ―¿Caw yelmi chawala? ¿Caw hinan hachmi hawakˈni camo haba win̈an? Wal xin yin̈ isyelal chiwalan tawet, caw oxelxa chawala tato mach quinhawohtajojan yalan̈to maẍto chiokˈcan̈ noˈ icham chiyo, ẍi Comam tet naj.


Ata mane ka je̱r ko̱ne iia̱, je kuna iwa̱k sä buka̱naklä iki̱ka käi ra, je buka̱nami elkjebä. Jekäi yi ia̱ ime̱na ta̱i kja̱nei o̱nak ra, je wakei pakarmi iwa̱k bäi si̱. Yi ia̱ iju̱naksa̱ ta̱i iwa̱ ju̱ñenak ra, je ki̱ isäkei ja̱rmika̱ ki̱ta. 	 Walpaxo naj chejab, mach yohtajo ta txˈoj tzet chiswatxˈe, haˈ naj tuˈ hanicˈn̈echˈan tzˈum chˈakˈlax yijaˈ. Haˈ mac niman tzet akˈbilcano tet, nimanpaxo chikˈanlax tet, yebpaxo mac niman tzet akˈbilico yul iskˈab, ecˈbalxa niman chu iskˈanlaxayo tet, ẍi Comam.


Je ki̱ka iwakei kja̱nei wa̱k wa je̱k iawa̱ke̱ ji wämo kja̱nei wa̱k wa käi ra, ka je rä ji ta̱i sa̱ ma̱le̱cha̱kwa̱ käi kuna. Bata ska ra ijewa ia̱ idämiksa̱ jishtä ite ji wá̱ ja̱mi. 	 Yuxin mach chicˈay cocˈul ta chutepaxo isba ebnaj tuˈ hacaˈ mac chicuyni istoholal, yuto ischejab naj matzwalil ye ebnaj. Yajaˈ chischah ebnaj tuˈ isyaˈtajil hacaˈticˈa istxˈojal chiswatxˈe.


Ka irä jiye kuna ta, bas te je shtä wá̱, ñakäi bas te je wá̱ ki̱ta ki̱ta ra, je wa̱ ka bas ianakwa̱ ka ji wa̱k kuna, ka wänak kuna käi, saje wa Säkekewaí Jesucristo ju̱ñe ja̱mi. 	 Ta chiilchalo huntekˈan tiˈ jin̈, yeb ta lan̈an cochˈib yin̈, ay chon̈ocnico yul sat Comam Dios chal tuˈ, mach nabn̈eho johtan̈elo Comam Jesucristo Jahawil.


Ñera David wakeiwa̱ iyile Salmos äyëí ki̱ka rä: “Säkekewa te isha yis Säkekewaí ia̱: Ma je̱tköwa̱ yis jula wämo kja̱ne, 	 Yajaˈ yalcano naj David yin̈ Salmos hacaˈ tiˈ: Yal Comam Dios tet Wahawilan: “Ayan̈ tzˈon̈no yin̈ inwatxˈkˈabtiˈan,


Bäräle kju̱awa ia̱ ra ka yis dä Jesús ktei bata shäk kuna. Ata iyina si̱ yis dä bas ia̱ Jesús ktei bata shäk. Iwa rä bas ne rä yis wa̱ Säkekewa ktei yile juenaklä rä ki̱ka. 	 Waxan̈ca ay mac chalni tato mach ischejabo Comam Jesucristo wehan, yajaˈ wal hex tiˈ xin caw heyohtaj tato ischejab Comam wehan, yuto yu inmunilan texol yuxin ayexxaco yul iskˈab Comam. Haˈ chalniloj tato caw yeli ischejab Comam wehan.


Je ne ki̱ka yis te je we̱ke̱ je̱r baa wà ra, yis ia̱ je säkei rä däkksa̱. Ata yis te je we̱ dokolewa̱ wà ra, jera yie je we̱ rä yis dä kolole iwa̱k je ebä ki̱ka. 	 Kˈinalo ta yul wetan chiwitijan wecˈan walnocˈojan, caw yilalmi inchahnipaxojan intoholan. Wal xin chiwalicˈojan yuto haˈ Comam Dios akˈn̈e huneˈ inmuniltiˈan.


Ñerä Jesús te ijewa klä paskua e̱ná ra, ite iwa̱ shönak je̱k ki̱ jiawa̱ni je̱k baklawa̱ni yäkäk, jera ite ichaka ijewa ia̱: —¿Bas je̱r ku̱a je yis te iwá̱ te na? 	 Yet lahwi istxˈahni Comam yoj ebnaj xin, yanipaxico Comam huneˈ xil iskˈap hucan ye tuˈ. Yaypaxo tzˈon̈no Comam iscˈatan̈ ebnaj, yalni hacaˈ tiˈ: ―¿Chimtxumchalo heyu tzet manwatxˈetiˈan? ẍi Comam tet ebnaj.


Ñerä ijewa te ikukacha̱wa̱ ra, ijewa te däli klä wakei sha yakei, 	 Hayet ischahni ebnaj istohol tuˈ yichico ebnaj isbuchwa yin̈ naj yahaw munil tuˈ,


Jera ¿jibä su̱ak bas dasta̱na rä na? ¿Ekla jile bata shäk na? Tsa̱na ra jekäi irä, ata yie ishe bas ia̱, ka ije rä jile bata shäk ebä kuna. 	 Wal xin ¿mac quexbey heyilaˈ? ¿Ham huneˈ ischejab Comam Dios quexbey heyilaˈ? Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet, huneˈ naj quexbey heyilaˈ tuˈ, caw ecˈbalto ismunil naj sata sunil ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat.


Ditsä bäi te ije̱r ska ji säkei ta bäi tso̱ ne ja̱mi ji bäi tse̱ksa̱ rä. Ata ditsä yakei te ji yakei ne ja̱mi ji yakei tse̱ksa̱ rä. Iwa rä sa̱ je̱r ska ji tso̱, je ne ja̱mi sä kjäbata ska sä ktä rä. 	 Haˈ anma cˈul, cˈul cˈuwan yul yanma yuxin cˈul tzet chala. Walpaxo anma txˈoj, txˈoj cˈuwan yul yanma, yuxin txˈoj tzet chala. Hac tuˈ xin, haˈ tzet cˈuwan yul yanma haˈ chiyala, ẍi Comam.


“Ji pake jile she ja̱mi saka ssö: Ekla ka̱ wakei bakle, te uva yäkä je̱wa̱ bakla, kjätkaksa̱ ite shkiritke, jeska ite iwä wätuäklä bia, ñakäi ikjänanaklä yua ka̱sha̱a̱, jekäi ite je peitata̱na shka̱bläk wa ia̱, kjepa iwakei mineju̱mi ka̱ ka̱mii. 	 Yalnipaxo Comam Jesús tet ebnaj: ―Abewe huneˈxa yechel chiwaltiˈan: “Ay huneˈ naj yahaw munil tzˈunni teˈ uva sat istxˈotxˈ, ispenayo naj istzˈunub tuˈ. Iswatxˈen naj bay chiyatzˈlax yal teˈ, iswatxˈenpaxocan̈ naj huneˈ n̈a nimajal yucan̈ istel yun̈e istan̈elax huneˈ peyab tuˈ. Lahwi tuˈ xin, yanito naj istzˈunub tuˈ comonal tet huntekˈan ebnaj. Isto naj yul huneˈxa con̈ob caw nahat.


Je ne kjepa iwa̱ dulanak wa je̱r ku̱a ite ra, Juan säwäukewa̱k ne sha ite rä. 	 Lahwi tuˈ xin, istxumchalo yu ebnaj tato haˈ yin̈ naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma tzotel Comam.


Je ju̱ñawa̱ Jesús te ra, jeska ije̱k tsa̱ksa̱. Jera chu̱li̱i̱wa̱ minemi ira, jekäi ite ijewa biköle bäiwa̱ni. 	 Hayet yabenilo Comam Jesús huneˈ tuˈ, isto Comam. Caw hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam; yakˈni cawxo Comam macta yaˈay.


Ikuna manele sä el wa iräle sä kuta wa iräle tso̱ ka jienak ta, ji ñanak buliri buliri ka ta ra, 	 Kˈinalo ta ay hunu juẍtaj maca hunu janab machi xil iskˈap, maca matzet chislo,


Iwa rä sä el wa dejulu te ba palei sha ba rä ji iyina ja̱mi, jishtä ba dami ji rä iyina si̱ ja̱mi käi. Je te yis ssëwa̱ a̱naa si̱. 	 Caw quintzalahan yet wabenan yalni huntekˈan ebnaj juẍta hulicˈoj tato caw yijem ach yin̈ iscˈulal Comam, yebpaxo xin tzujan ach yin̈ isyelal.


“Yi rä janakmi ra, je ma rä janakmi, yi rä ko̱ta̱nakwa̱ espada wà ra, je rä ko̱ta̱nakwa̱ espada wà.” Je ne ska sä sikii wa shena ji katabläk rä, ji biketsäk etkabä rä. 	 Mac yetxaticˈa isto preso, chiilaxto preso, mac yetxaticˈa ispotxlax yu chˈen espada, chipotxˈlax yu chˈen espada.


jeiräta jí chichö te yis weikeke̱ ta̱i. Je ne ki̱ka yis ma itsa̱tkäk ka ibitäklä ji̱a yis wäki̱ka ka jalewa̱ ta, yis shtiriwa̱k.’ ” 	 yaj wal tinan̈ xin caw yilal inwatxˈenan tzet chal huneˈ ix tiˈ yun̈e isbejni ix yuli, ta machoj chitibayo wuhan yulicˈo ix incˈatan̈an,” ẍi naj, ẍi Comam.


Je rä io̱naklä jishtä iyile jile bata shäk Isaías ja̱mi te ishe käi: 	 Hac tuˈ yu yijni isba tzet tzˈibn̈ebilcano yu naj Isaías, ischejab Comam Dios yet payat, bay chala:


Jera Jesús te ikia jaté te isha ijewa ia̱: —Bas wa̱ iju̱ñer manele rä ju̱ñenak ka̱jiska wa tsa̱ku̱i wa ye ra, jedigidagawa te ijewa patkeke̱, ñakäi ijewa sha̱na oloi ta wa te ka̱wei me̱ke̱ därërë ijewa ia̱. 	 Yawtenti Comam ebnaj sunil, yalni Comam: ―Caw heyohta hex tiˈ tato ebnaj ayco yahawilo yin̈ txˈotxˈ nime con̈ob, caw yahawilxa chute isba ebnaj. Hacpax tuˈ ebnaj caw aycano yelapno yulaj con̈ob, caw ay yip ebnaj yiban̈ej anma.


Jera etäbä kicha ijewa te je ka wä wajuenak wächakewa̱ni: —¿Ji ni ba wakei te bä wä wajuewa̱k wakei she na? Jera ite ikúka: —Je rä jile bata shäk. 	 Yocpaxo ebnaj fariseo iskˈambeno tet naj maẍticˈa chiyu yilni tuˈ: ―Haxa hach tiˈ, ¿tzet chawute hawalni yin̈ naj akˈni hajlo hasat tiˈ? ẍi ebnaj. Yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Haˈ huneˈ chiwute walnihan, to caw ischejab Comam Dios ye yaˈ, ẍipaxo naj tet ebnaj.


Jera Jesús biketsäk wa de Pedro ra sha̱ manele rä sa pakäk tene shkiri wa̱k. Jewa male̱cha̱cha̱wa̱ Wikblu Sikina me̱nak sa̱ ia̱ je tkenaju̱ ñaebä ka Judío kuna wa ki̱ka te, 	 Caw cˈaycan̈ iscˈul ebnaj Israel ayxaco yul iskˈab Comam tit yinta naj bey Jope, yuto akˈlaxpaxo Comam Espíritu Santo tet anma mach Israeloj.


Ñakäi Juan te ka̱ bala pa̱le cuatro je eyaka tsa̱ku̱i Herodes uña, ise̱nawa̱ itsi̱se̱k se̱naklä Herodías da je kju̱ei, ñakäi jile saka wakblele iwa̱ yakei je biköle ki̱ka. 	 Caw cachwa naj Juan yin̈ naj Herodes, ayco gobernadoral bey tuˈ yuto yikˈcan̈ naj ix Herodías, yixal yuẍtaj, haˈ ton naj Felipe, yebpaxo xin yu sunil istxˈojal iswatxˈe naj.


Jekäi je wikblu ñá shtä te je jäiyi paju̱wa̱ka̱ e̱e̱na. Jera ia̱na ta̱i, jekäi ite ijawa̱ta̱na. 	 Istit huneˈ yaxcamic yin̈ naj yu ischejab naj matzwalil. Yichico ischejab naj matzwalil tuˈ yel yaw, yelcano naj yin̈ naj.


Ka irä jiye kuna ta, yis wakei wäbala wà yis te ma wa̱ patkele Sa̱tsa̱tkäkksa̱ ye je su̱a, 	 Yuto mawilicojan yu insatan yin̈ Cocolomalan̈ tiˈ.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka̱ biköle ska mai kte baa wapauta̱nami käi ra, ji wá̱ ije te je ktei pakarmiña sa̱ je̱r ja̱naklä ije ska. 	 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet; bay‑xan̈e‑tuˈwal chihallaxicˈo Tzotiˈ cˈul yet colbanile, chihallaxpaxo huneˈ maswatxˈe ix tiˈ win̈an, cat yakˈlax binaho ix, ẍi Comam.


Ka̱ bala pa̱le cuatro je eyaka tsa̱ku̱i Herodes te ji o̱r kate biköle je palei ju̱ña. Ata ka ije̱r ko̱r iia̱. Ka irä jiye kuna ta, manele te isheke̱ Juan ne shki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na rä. 	 Naj Herodes, naj yahaw yeco yin̈ ismajul Galilea, yabe naj iskˈumal sunil tzettaj ye tuˈ iswatxˈe Comam Jesús, issomchacan̈ yul iswiˈ naj yuto ay anma chalni hacaˈ tiˈ: ―Haˈ huneˈ naj chiwatxˈen huntekˈan tzet yetu tuˈ, haˈ ton naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, hulcan̈ iscˈul xol camom, ẍi anma.


Jekäi yis yaka ska ji tso̱ te bas weika, je ki̱ ka bas wa̱ yis dokoitsane, ka bas wa̱ yis ju̱neksa̱. Ata bas te yis kiawa̱ jishtä ángel patkele Säkeklä wa̱ käi, jishtä Cristo Jesús käi. 	 Haˈ huneˈ yabil tuˈ, caw ilwebal teyin̈, yajaˈ mach quinhehincˈuln̈ehan, mach xin quinheman̈cˈotojan yu huneˈ yabil tuˈ. Wal xin caw hacaˈ hunu ischejab Comam Dios satcan̈, hac tuˈ yu quinhechahnihan, yeb hacaˈ caw Comam Jesucristo.