Jera ite ikúka te isha ijewa ia̱: —¡Bas tso̱ jira wa ka ji biketsäk etkabä kuna! ¿Bikö räka̱ yis kiana ji̱a se̱nak bas da rä na? ¿Bikö räka̱ yis kiana ji̱a bas katabläk rä na? Itso̱té 'sia̱. 	 Istakˈwi Comam: ―Hex tiˈ, caw mach cheyaco heyanma yin̈ Comam Dios, caw nimanxa tiempo ayinicˈojan texol, ¿hantatocˈanab tiempo chextecha wuhan? Iweti naj nichˈan tuˈ bey tiˈ, ẍi Comam.


Ñerä Jesús demi Cesarea Filipo ke̱i sha̱na ra, ite ichaka iwa̱ dulanak wa ia̱, te isha: —¿Jiräni ditsä yäbei she ditsä te, yi iräni na? 	 Yet yapni Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom bey Cesarea yul ismajul Filipo, iskˈamben Comam tet ebnaj iscuywom tuˈ hacaˈ tiˈ: ―Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ¿mac anmahilinan yalni anma? ẍi Comam.


Ka̱wei meleta̱na etka te ishe rä: “Ba ku̱ ba ká irä ba a̱mi irä dälätsö, je rä bä kjäklä bäi, ñakäi ma se̱naklä shka̱ja̱ ka̱jiska.” Ka̱wei saka yina kja, ata je ne rä ka̱wei me̱na ska säkätä ikabla ji wa̱k sa̱ ia̱ rä. 	 Huneˈ babel chejbanile akˈbilcano yu Comam Dios ikˈbil haltebanil yu, chal hacaˈ tiˈ: “Ayojab yelapno ye hemam hemiˈ yul hesat,


Je ukä ska ijewa kju̱atkaka̱ ñara yi rä bäi si̱ rä ki̱. 	 Lahwi tuˈ xin, yichico ebnaj iscuywom iscajlen isba yin̈ mac ecˈbal yelapno ye xol ebnaj.


Jekäi ioveja biköle jaksa̱ ite ra, ije mike̱ iwäkse. Jekäi jewa mar iitä ki̱, ijewa wa̱ iktä rä ssënak ki̱ka. 	 Yet chilahwi yinilti naj ismeˈ tuˈ, cat xin isbabi naj sata noˈ, cat yoc tzujno noˈ yinta naj, yuto caw yohta noˈ yul isnukˈ naj.


Je mineju̱mi chui tsa̱ku̱i wa irä Templo kjänanak wa wäsikäk wa irä ra, ipakäk maikäi ra ite Jesús ju̱emiksa̱ ijewa ia̱ käi. 	 Yuxin, to naj iscˈatan̈ ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote yeb iscˈatan̈ ebnaj chitan̈en yatut Comam Dios, yu istzotel yin̈ tzet chu yanico naj Comam yul iskˈab ebnaj.


Ekla ekla saje wa kiana ji we̱ bäi wà sa saka ssëwa̱k bäi iki̱wäjienaklä. 	 Hununon̈ tiˈ haˈojab iscˈulal chicowatxˈe yin̈ macta ayxaco yul iskˈab Comam Dios, hac tuˈ xin chitzala iscˈul yin̈ Comam yeb yun̈e yikˈni yip yanma yin̈ yet Comam.


Ata ijewa yika irä blelewa̱, ka iwäna ijuenaklä yi irä käi. 	 Waxan̈ca yil ebnaj yin̈ Comam, yaj ay huneˈ tzet machi chahni yohtan̈elo ebnaj Comam.


Je su̱a Pedro te ra, ite isha ijewa ia̱: “Bas Israel wa, ¿jiye je te bas male̱cha̱cha̱wa̱ rä na? ¿Jiye bas te sá su̱e jaree sa̱me̱ishärä sá te jí jäiyi shkewa̱mi rä sá wakwa täkili wà, sá wakwa te ji we̱ wämo oloi ja̱mi käi rä na? 	 Yet yilni naj Pedro yapni anma tuˈ, yalni naj xin: ―Hex wet con̈ob Israel, ¿tzet yin̈ yuxinto caw chicˈaycan̈ hecˈul yu huneˈ tiˈ? ¿Tzet yin̈ yuxin caw tˈan̈anexico jin̈an̈? ¿Ham henani ta yu cohelanilan̈ maca yu jipan̈ yuxin mabelwican̈ huneˈ naj tiˈ?


Bas ñachakö ñawäjalassë wämo wà. 	 Kˈambewej hanicˈ heye hununex, haˈ xin chiyeniloj tato xahan cheyil heba.


Ata isaka delewa̱ chui ye rä ka ji she etkabä wà kuna. Ata ishäk: “Säkekewa kabla etkabä, ka je manenak iwa̱: ‘Ba rä chui jekjeyemi.’ ” Je ishäk etkabä wà jekäi, je wakei ne oloi ja̱mi ije dewa̱ chui ye rä. 	 Wal Comam Jesucristo Jahawil yakˈ binaho Comam Dios isbi yet yakˈnicano Comam ismunil Comam, hacaˈ yalni yul Yum Comam Dios bay chala: Yakˈ binaho Comam Dios isbi, machi xin chishel isba tzet chala yet yalni hacaˈ tiˈ: “Hach tiˈ sacerdote hach, chachoc tzotelo yin̈ anma wetan yin̈ sunilbal tiempo, hacaˈ naj Melquisedec,” ẍiayoj.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Iyäköka̱ tso̱mi iwatiäk tsa̱ku̱i ia̱. Jera ijewa te itsa̱mi iia̱. 	 Yet nohnaxa huntekˈan chˈen moc tuˈ xin, yalni Comam tet ebnaj: ―Iwelti haˈ yul moc tuˈ tinan̈, cat xin heyinito tet naj chiˈilni yoc anma sat meẍa, ẍi Comam. Hac tuˈ yute ebnaj.


Yis wa̱ ji we̱ ba te rä ju̱ñer, ka ba rä tse̱e̱ kuna, balii kuna. Ba kunapa rä tse̱e̱ iräle, balii iräle. 	 Wohtajan tzet chewatxˈe, wohtajan ta lahanex hacaˈ hunu tzet chiucˈlaxi mach chewoj, mach xin cajopaxoj, ayxicˈa chew hex maca caj hex.


Bas se̱no bäi, je wà biköle wa̱ ijuñaklä bas dami rä bäi. Säkekewa kaldu rä alemana. 	 Caw cˈulchˈanojab hecˈul yul sat sunil anma. Hanicˈxan̈e tiempohal cat yul Comam.


“¡Säkekewa, Israel wa Kekläí, je kjeiyinopa! Ka irä jiye kuna ta, idewa̱ iwakei cha wa tsa̱tkäk, ñakäi ibäkäkksa̱. 	 Hallaxojab tzotiˈ cˈul yin̈ Comam, Comam coDiosal han̈on̈ Israel hon̈ tiˈ, yuto xahul Comam con̈iscoloˈ han̈on̈ iscon̈obon̈ tiˈ.


Je kjäshtäklä ka kjäita̱nakwa̱ ka̱piana a̱ni, jeska ka ka̱ rä tuinak kuna ki̱ka. 	 Maẍticˈa chipebalax ispultahil hunun tzˈayic yuto matxa akˈbal bey tuˈ.


Je rä bas kiana je̱k wätkewa̱k ji me̱leka̱ jile kekläí me̱i wäja̱mi irä, jile pi irä, jile kuli sikleka̱ irä, ka̱wakblewe̱ irä je yika. Bas je̱k wätkewa̱ je shtä yika ra, bas te ji wá̱ rä bäi. Bas kjöpa bäi.” 	 Mach checˈux ischibehal no nokˈ xaakˈlax xahanbalil tet tioẍ. Machi xin chelopaxo ischiqˈuil hunu no nokˈ yebpaxo xin mach checˈux ischibehal no nokˈ chishoj camo isba, mach xin chexecˈ ixloj. Ta cheyije huntekˈan tiˈ, toholxa heyeco chal tuˈ. Caw cheyaˈiln̈e heba, ẍiayo yul teˈ carta.


Je ukä ki̱ Jesús je̱k kjashani etäbä kicha iwa̱ dulanak wa ia̱ tipä Tiberias kjä ja̱mi. Ije̱k kjasha rä jikäi: 	 Lahwi tuˈ xin, isyenipaxocan̈ isba Comam Jesús hunelxa tet ebnaj iscuywom yet ay ebnaj istiˈ haˈ lago Tiberias. Hac tiˈ xin yu isyeni isba Comam tet ebnaj.


Ka je rä jile me̱lepa yis ia̱ biketseke̱ yie kuna, ata isäkei ki̱tapanaklä bas ia̱ je ne biketseke̱ yie rä. 	 Maẍn̈etaj inchahnihan hecolwabal ayco yin̈ innabalan, wal xin caw chintzalahan yuto ecˈbalto chiakˈlax ispaj selel teyet yu Comam Dios.


Ñerä ijewa minejulu itju̱ak dälei ja̱mi je jula kolonak deju̱té. Jera kukale e̱ná wa kjawa̱julu ira jula kolorke̱ ska, jekäi ju kjäita̱nawa̱. 	 Yet ayto ebix howan̈ lokˈo aceite tuˈ, yapni naj chimohyi. Wal ebix caw helan tuˈ octo ebix yinta naj yin̈ mohyilal tuˈ, lahwi tuˈ xin ispebalaxcanilti teˈ pulta.


Jekjepa Pablo jula ma̱ka̱ ijewa ki̱ka, jera Wikblu Sikina dewa̱ju̱ ijewa ki̱. Jekäi ijewa ktami kte kju̱awa kju̱awa wa, ñakäi ijewa te jile bata sha. 	 Lahwi tuˈ yanahto naj Pablo iskˈab yiban̈ iswiˈ ebnaj, hac tuˈ yu ischahnicano ebnaj Comam Espíritu Santo. Istzabnico ebnaj istzotel yin̈ nan abxubal, chalni ebnaj Tzotiˈ chitit tet Comam Dios.


Je rä jishtä mostaza wä kukewa̱ ekla te tkeme̱ ite ijuitä ki̱ käi, je kibina deka̱ kal kje, jekäi du ju̱nak ka̱sha̱ka ju yua ijula na.” 	 Anma chaco isba yul iskˈab Comam Dios, lahan yeb hunu nichˈan yin̈atil teˈ mostaza chistzˈun hunu naj sat istxˈotxˈ. Chichˈibcan̈ teˈ, cat yoc teˈ nime teˈal, hac tuˈ xin chu yapni noˈ chˈic iswatxˈenoco yatut xol iskˈab teˈ, ẍi Comam.


Je su̱ta chui tsa̱ku̱i wa te ija̱ñetseke̱ ka̱wei wà ñayöle wa ra, te ishe̱ke̱ ñaia̱: —Kju̱awa je tsa̱tkaksa̱ ite, ata iwakei ia̱ ka je̱k tsa̱tkerksa̱. 	 Hacpax tuˈ ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés, oc ebnaj yalaˈ tet hunun: ―Txˈiˈal mac iscol naj, wal naj xin mach chu iscolnilo isba naj.


Jekäi iel idäkläka̱ mañal te itaza watka ju̱ami diklä kataka irä, diklä tsiki̱naklä irä ki̱ka, jera ianacha̱wa̱ pi ye. 	 Lahwi tuˈ isjobnayo naj yox ángel ishowal Comam Dios ayayto yul isvaso yiban̈ ej haˈ nimeta haˈ, yeb yiban̈ isnukˈ ha haˈ, ismeltzoco haˈ chicˈal.


Ata ka ije ia̱ iwakei ju ska tso̱ wa wäsika̱nak ra, ¿jera maikäi je ia̱ tapanak Säkeklä ia̱ wa wäsika̱nermi na? 	 Yajaˈ ta mach chu iscuyni naj yuninal yul yatut, maẍticˈam chu yocpaxo naj ilwal yin̈ mac ayxaco yul iskˈab Comam.


Jekäi je oloi shenakwa̱ bakle rä baa ra, ji ka e̱nakwa̱ kuna je rä bakleka̱ju̱ baawa̱ si̱. 	 Ta caw niman yelapno ye huneˈ ley txann̈e istiempohal tuˈ, hajxam xin huneˈ trato maẍticˈa istan̈bal, to caw ecˈnaxa iscˈulchˈanil.


Je rä sä sikii wa dulanaklä Säkeklä kja̱nei wa̱k, Cristo yaka ki̱wäjiäkläka̱, 	 Hac ton tiˈ xin yu con̈iswatxˈencanico yin̈ ismunil yun̈e ischˈib isnimanil Comam Jesucristo. Huneˈ isnimanil Comam tuˈ han̈on̈toni.


Ata bas kju̱atkewe̱ke̱ rä kje kte ebä te, kje sä kie ebä te, bas wakwa ka̱wei ebä te ra, jera bas wakwa ku̱ ije ktei paruö. Ka yie je shtä ktei parue. 	 Yajaˈ ta yun̈e tzotiˈ chal naj, yeb xin yu huneˈ bihe chiyakˈ binaho naj, yeb yun̈e heley yuxin cheyaco hehowal yin̈ naj, wal xin watxˈewe huneˈ tiˈ hechuquil. Walinan mach chiwaco inbahan inwatxˈehan huneˈ tiˈ, ẍi naj Galión tet ebnaj.


Ke bä jula ma̱ka̱ yilé ki̱ka plaa ikukäkwa̱ sä wäkiri ye, je rä ije te ji yakei wakbla ra, ka je nui ja̱nakläka̱ña ba ki̱ka. Ma je̱k tso̱ksa̱ se̱nak wämo. 	 Mach comono chawaco ismunil huno naj juẍta yul iskˈab yin̈ an̈e yalan̈to maẍto chawil isbeybal naj, haxataxca chˈelicoj hach hunach chawato haba yin̈ istxˈojal huneˈ mac tuˈ. Wal xin, machojab chawato haba xol tzet ye tuˈ machiswalil.


Jekäi ka ijewa ia̱ iwäbuta̱newa̱ kte etka a̱ni wà ditsä wäna, ata ite ikúka te imale̱cha̱cha̱wa̱, jekäi isi̱wa̱tiacha̱wa̱. 	 Yajaˈ maẍticˈa hunu tzotiˈ txˈoj ilchalo yin̈ Comam yu ebnaj yin̈ tzet yal Comam sata anma. Ton̈e cˈaycanocan̈ iscˈul ebnaj yu ispaj istzotiˈ ebnaj yakˈ Comam. Yuxin matxa tzet yal ebnaj.


Je ke̱i ska ra kte kukäk wa wanaka̱ ta̱i. Jera Judío wa ktäk Griego wa ktä wà, jewa te ktäk Hebreo wa ktä wà wa dälänetsa, je rä buliri buliri jile waderke̱ ra, ktäk Griego wa ktä wà sha̱ alaklä wa chichö wa ka der kuna ñakjee kju̱ei. 	 Yet huneˈ tiempohal tuˈ xin caw yin̈ an̈e chˈibcan̈ isbisil ebnaj juẍtaj yeb ebix janab, yaj ebnaj griego ayxaco yul iskˈab Comam iscajlecan̈ isba ebnaj yeb huntekˈanxa ebnaj chihalni abxubal arameo, yuto yet chiakˈlax huntekˈan colwal yin̈ hunun tzˈayic yin̈ ebix hunix, mach tzˈajano chˈakˈlax tet ebix hunix griego.


Jera ijewa te ishe yis ia̱: “Ba kiana ji saka o̱rmi ji̱a, pa ta kju̱awa kju̱awa wa, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa, ka̱ tsa̱ku̱i kju̱awa kju̱awa wa chu̱li̱i̱ ukä ja̱mi, je bata shäk ji̱a.” 	 Lahwi tuˈ yallaxpaxo wetan: ―Caw yilal hawalni hunelxa yin̈ tzet chute yalni Comam Dios yin̈ txˈiˈalej niẍte con̈ob yeb nimeta con̈ob, yeb txˈiˈal abxubal yeb yin̈ ebnaj rey, ẍi wetan.


Jera ite ñajäklelewa̱ tso̱ ipája̱mi shkiritkeksa̱ wa su̱a, jekäi ite isha: —¡Isu̱o! Jí wa ne rä yis a̱mi, yis el wa rä. 	 Yecˈ tˈan̈tˈon Comam yin̈ sunil mac tzˈon̈anayo iscˈatan̈ tuˈ, yalni Comam xin: ―Haˈ mac ayicti bey tiˈ, haˈ inmiˈan, haˈ wuẍtajan,


Jera ije te Pedro irä Juan irä kukawa̱ därërë. Jera biköle male̱te̱nacha̱wa̱ julunaté ijewa wäki̱ Templo juiteí ki̱ ju yöle jarbe kie Salomón ju jarbe ni ska. 	 Haˈ naj cawxican̈ tuˈ, hunelxan̈e istzabico naj yin̈ iskˈab naj Pedro yeb naj Juan yet ay ebnaj istiˈ yatut Comam Dios, huneˈ chiyij Yamakˈil Salomón. Yapni bulna anma yilno naj mach chu yecˈ yet yalan̈tocanoj. Caw xin cˈaycan̈ iscˈul anma yilni naj.


sa̱ je̱r ki̱ sa saka iar ijile ki̱ käi, se̱nak diyëë käi, ka̱wakbläk di kabika käi, je su̱ta jile saka wakbläk käi. Jekäi yis te bas je̱r ja̱we̱ke̱ba, jishtä yis wa̱ iyile kja käi, yi te je shtä wakbleke̱ ra, ka jewa ia̱ Säkeklä gobierno däkksa̱ däli ukä ye. 	 Mach choche yilaˈ tzet ay yet anmahil, chismakˈcamo yet anmahil, ucˈum teˈ, istzann̈eticˈa yanico isba xol huntekˈan kˈin̈ machiswalil, yeb pekˈ chute isba. Caw xin aytopaxo huntekˈan lahan yeb huntekˈan tiˈ chito iswatxˈe. Caw xa‑ticˈa‑walan teyet yet yalan̈tocanoj, mac chiuten huntekˈan tiˈ, mach chiapni iscˈatan̈ Comam Dios.


Jera Jesús deksa̱ju̱ ko̱no na ebä ra, ekla kololewa̱ wikblu ñá shtä wa̱ daksa̱ju̱ sa̱ nu̱l bläklä ska deju̱té iwäki̱. 	 Hayet yel Comam yul teˈ barco tuˈ, yapni huneˈ naj ayco ischejab naj matzwalil yin̈ iscˈatan̈ Comam. Naj tuˈ ispeto naj xolaj panteón,


Jekäi ji su̱a ba te käi, ji o̱r kate jira käi, ji o̱rmi ji̱a jí ukä ska käi, je yuö ba ku̱. 	 Tzˈibn̈ecano huntekˈan maxawil tiˈ, yeb huntekˈan chawil tinan̈, yeb huntekˈan chawilaˈ yet tzujaniloxa.


Jera María je̱r kalme del je biköle ska, je biketseke̱ ite maitjä. 	 Wal ix María xin, ton̈e iscˈubacano ix yul yanma yin̈ huntekˈan tzet yal ebnaj, chi‑la‑ecˈ yin̈ isnabal ix yin̈ tzet caw yehi.


Je su̱ta ñaebä jäiyi wa te idel dä se̱nak alaklä wa ra je jawa̱, ata ijewa ja̱mi jäiyi wa ebä ne tkena pjoo rä. Jekäi ijewa ñajaka̱ ji wakbläk äina ñara jäiyi wa jäiyi wa ebä. Jekäi bata ki̱ka ijewa ia̱ weikane deksa̱ iwakwa je̱k ki̱ka to̱ne käi, ijewa wäyönacha̱wa̱ ja̱mi. 	 Hacpax tuˈ ebnaj winaj xaisbejcano ebnaj huntekˈan tzet ikˈbilticˈa yu yin̈ yochen isba yeb yixal, caw chipalcˈon ebnaj iswatxˈen istxˈojal yin̈ hunun hacaˈ tzet chal yanma, caw xin txˈixobal tzet chiswatxˈe ebnaj yin̈ yet winajil. Haˈticˈa xin isnimanil ebnaj chichahni isyaˈtajil ispajo istxˈojal chiswatxˈe tuˈ.


Je ne käi ra bas ia̱ ka̱ me̱rmi je̱r bäi wà bas kjäkläwa̱ saje wa Säkekewaí, Sa̱tsa̱tkäkksa̱ Jesucristo gobiernoí jekjeye ska rä. 	 Hac tuˈ xin chˈakˈlax sunil iscˈulchˈanil Comam jet, cat joccano yin̈ huneln̈e yul iskˈab Comam Jesucristo Jahawil, Cocolomalpaxoj.


Jekäi ñaebä bas ku̱ ibiketsö bas dä dulewa̱, ka ji yakei wakbläk kuna ji̱a, ata bas dä kseka Säkeklä ia̱ Cristo Jesús oloi ja̱mi. 	 Hacon̈ojab tuˈ conabawetij tato camnajon̈xa yin̈ mule, yajaˈ itzitzon̈xa yu coyijen tet Comam Dios, yuto hunxa je yeb Comam Jesucristo Jahawil.


Jera be tsa̱ku̱i te isha iia̱: —Ba rä Säkeklä yaba ra, ishö jí jak wä ia̱ iianakläwa̱ pan ye. 	 Yalni naj matzwalil tet Comam: ―Tato Iscˈahol Comam Dios hawehi, hal tet huneˈ chˈen chˈen tiˈ meltzojabico chˈen wahil, ẍi naj.


“Ke jile oloitsalewa̱ cha̱mi chichi ia̱, ke suiwä säkei ta shtä tulami köchi ia̱. Ata jekäi ra, tsi ite iwätuewa̱ klä wà, imanerka̱ te ba wakei kshetkewa̱. 	 Istzotiˈ Comam Dios lahan yeb huntekˈan chˈen chˈen perla isbi, caw ay istohol. Yuxin mach chu jakˈni Istzotiˈ Comam tet hunu mac machi yelapno Comam yul sat, yuto lahan yeb metx txˈiˈ caw how, chitit lemna jin̈. Aypaxo mac hacaˈ noˈ txitam, ton̈e chioc isxan̈aˈto tzet chˈakˈlax tet, ẍi Comam.


Je ne ki̱ka bas ñajöwa̱ Säkeklä yika. Bas kju̱atkö be tsa̱ku̱i ra, jera ije tu̱rmi bas yika. 	 Yuxin yijemojab chijute coba tet Comam Dios, cat copahnito naj matzwalil, hac tuˈ xin chˈelcan̈ naj jet.


jewa te ma tse̱mi jula na, ka bä klä tkenaklä kuna jak ja̱mi.’ 	 yun̈e mach chachischayo ebnaj sat txˈotxˈ yun̈e mach chilahwi hawoj yin̈ chˈen chˈen, ẍiayoj, ẍi naj tet Comam.


Ka irä maikäi kuna ta, bas wakwa wa̱ iju̱ñer bäi, Säkekewa díaí dämiwa̱ rä jishtä jakbläk wa däju̱ tuina käi. 	 Hex tiˈ heyohtaxa yin̈ tzet chu yul Comam, lahan hacaˈ yet chihul lemna hunu naj elkˈom yet akˈbalil, yet tona nahul ay anma, hac tuˈ xin chiyu yul Comam.


je tsa̱ta si̱ Cristo je̱k ju̱leksa̱ ka yakei ta Säkeklä ia̱ Wikblu jekjeye oloi ja̱mi, je pi te sa̱ wa̱ ji o̱le ki̱ sä rä duäkwa̱ te sä ssëwe̱ nui ta, je paskue ju̱emi, sa̱ wa̱ Säkeklä kseka kja̱nei wa̱klä. 	 Hajxam ischiqˈuil Comam Jesucristo to caw ecˈbalto ay yip issajn̈en janma yin̈ istxˈojal, yun̈e coyijen yin̈ tzet chal Comam Dios, Comam itzitzn̈eticˈa, yuto yu Comam Espíritu mach istan̈bal, yuxin yaco isba Comam Cristo xahanbalil tet Comam Dios, caw xin machi nino istxˈojal Comam.


Jekäi saje wa Säkekewaí Jesucristo irä Säkeklä saje wa Káí ale sa̱ shka̱li̱bläk, sa̱ ia̱ je̱r pablene jekjeye irä ji baa ki̱ssënak irä ma̱k ije̱r bäi shä ki̱ka, 	 Caw xahan ayon̈ yu Comam Jesucristo, yeb yu Comam Dios Mame, haˈ chiakˈni yakˈlobal janma yin̈ sunilbal tiempo. Chakˈnipaxo huneˈ iscˈulchˈanil jet bay chicawxi cocˈul.


Jekäi biköle te bas dokoitsemiwa̱ yis kie kju̱ei. Ata yi chatkawa̱ ma rä ibata jekje ra, je rä tsa̱tkenakksa̱. 	 Caw sunil anma chioc ishowal teyin̈ yuto ayexico yul inkˈaban, yajaˈ mac chitecha yu masanto yet islahobal, chicolchahi.


Jeska ijewa te iwätiaka̱ cruz ja̱mi. Ditsä saka bol wätena tulaka̱ña ije ra cruz saka ja̱mi, ekla ijula wämo kja̱ne, ekla ijula shule kja̱ne. Ata Jesús dä ijewa moska. 	 Haˈ tuˈ xin alaxcan̈ Comam yin̈ culus. Aypaxo xin cawan̈xa ebnaj alaxcan̈ yin̈ culus yinta Comam. Huneˈ naj ah yin̈ iswatxˈkˈab Comam, huneˈxa naj ah yin̈ ismeckˈab.


Ka irä maikäi kuna ta, je ke̱i ska ka Juan jierwa̱ba sä wätiäklä ska. 	 Yu huntekˈan tiˈ yet maẍto chialaxico naj preso.


Jekäi ka yi wa̱ Tito, ale shkäña yis da, pakane tene shkiri wa̱k. Jeiräta ije rä Griego wa. 	 Haˈ hun juẍta Tito tzujan jintajan̈ waxan̈ca griego yicˈal naj, yajaˈ machi hunu mac ischilba yalni tato masan chiyakˈ circuncidar isba naj.


Je ijolona ña̱la ki̱, jewa ne rä kte ssäk wa rä, ata je ukä ska be tsa̱ku̱i däke̱ju̱ te je kte tse̱ju̱eke̱mi ije̱r ska, ka iwa̱ ikukäklä itsa̱tkenakläksa̱ ye. 	 Haˈ ixim hin̈at apni cˈatna yul beh chitzotel yin̈ huntekˈan anma, hayet chilahwi yaben Istzotiˈ Comam Dios, cat yul naj matzwalil yin̈, cat yinilo naj Istzotiˈ Comam Dios yul yanma yun̈e mach chaco yanma anma yin̈, hac tuˈ xin mach chicolcha anma yu.


Jekäi Jesús kjawa̱ju̱ Jericó ska, jera je sha̱na idamiju̱. 	 Hayet yapni Comam Jesús bey Jericó, yecˈ Comam yul con̈ob tuˈ.


Sá shkä ko̱no na däka̱ rä dosciento setenta y seis. 	 Caw cab ciento setenta y seis on̈an̈ ayon̈icojan̈ yul teˈ barco tuˈ.


Ata yi chatkawa̱ ma rä ibata jekje ra, je rä tsa̱tkenakksa̱. 	 Haˈ mac chitecha yu masanto yin̈ islahobal, haˈ chicolchahi.


¡Yi rä kukä ta ra, je ku̱ issö ji sheke̱ Säkeklä wikblu te tapanak eyaka eyaka wa ia̱ rä käi!’ 	 ¡Mac chiaben huntekˈan tiˈ yakˈab yanma istxumnilo tzet chal Comam Espíritu tet macta ayxaco yul inkˈaban!” ẍi Comam.


Jera ijewa te Pedro irä Juan irä, jaklawa̱ ijewa moska, jewa wächakewa̱ ijewa te: —¿Yibä täkili wà, yibä kie wà bas te iwá̱ jekäi rä na? 	 Ischejni ebnaj yilaxoti naj Pedro yeb naj Juan sata ebnaj. Hayet yapni ebnaj sata ebnaj tuˈ, iskˈamben ebnaj tet ebnaj cawan̈ tuˈ hacaˈ tiˈ: ―¿Mac akˈni heyip heyakˈni cawxo yoj naj tuˈ? yebpaxo xin, ¿mac yin̈ isbi hewatxˈe huntekˈan tiˈ? ẍi ebnaj tet ebnaj cawan̈ tuˈ.


“Bas kjöwa̱julu ña̱la kjäshtäklä bala siklewa̱ tsi̱ne ja̱rka. Ka irä jiye kuna ta, sä weikanacha̱kläwa̱ ska sä kjäkläwa̱ kjäshtäklä ja̱r dä shoo, je ña̱le̱i rä bukleju̱mi sho̱lo̱o̱; je wà sä kjämi rä ta̱i. 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Wal ispultahil satcan̈ bay ay Comam Dios, lahan hacaˈ hunu pulta nichˈanchˈan sat, haˈ tuˈ xin chexoctoj. Yuto huneˈ pulta yeb huneˈ beh caw nimajal sat, yul cambal chitohi. Caw xin niman anma chito yul huneˈ pulta yeb huneˈ beh tuˈ.


Je palei ju̱ña Jope wa biköle te. Je ki̱ka chu̱li̱i̱ te Säkekewa biketsa. 	 Caw sunil anma ay bey Jope tuˈ aben iskˈumal huneˈ tuˈ, yuxin txˈiˈal anma chahni Comam Jesucristo yul yanma.


Jera ite je pan siete irä nima irä kukacha̱wa̱, je ki̱ ite wekte sha Säkeklä ia̱, kjepa je bala butsa ma̱ ite iwa̱ dulanak wa ia̱, jera ijewa te ima̱ je chu̱li̱i̱ wa ia̱. 	 Lahwi tuˈ xin yinican̈ Comam ixim hujeb pan yeb haycˈon̈ noˈ cay tuˈ, yakˈni Comam yuchˈandiosal tet Comam Dios. Lahwi tuˈ iskˈaxponayo Comam ixim, yakˈni Comam ixim yeb noˈ cay tuˈ tet ebnaj iscuywom, yoc ebnaj yitxkˈanto yin̈ anma.


Ata ikuna rä ka Cristo shki̱neka̱ni ra, sá te sa pakta rä ka wata, ñaebä bas te ji biketsa etkabä rä ka wata. 	 Ta mach itzitzbican̈ Comam Jesucristo machim tzet chal yelapno cuybanile jakˈan̈ teyet, naban̈em chijaco janma yin̈ Comam.


¡Yi rä kukä ta ra, je ku̱ issö ji sheke̱ Säkeklä wikblu te tapanak eyaka eyaka wa ia̱ rä käi! Yi tu̱naka̱ je ia̱ yie maná blelewa̱ me̱mi. Ñakäi jak wä tsi̱ne suruu me̱mi, je jak wä ki̱ ikie spa̱na katke yöle, je ka ju̱ñer yi a̱ni wa̱, ata ikukäkwa̱ ebä wa̱.’ 	 ¡Maquex cheyabe huntekˈan tiˈ akˈwe heyanma hetxumni yin̈ tzet chal Comam Espíritu tetej mac ayxaco yul iskˈab Comam! Haˈ mac chikˈoji, chiwakˈan maná islob, huneˈ ewan yehi, cat wakˈnihan huneˈ chˈen chˈen caw sajhopon̈e tet bay tzˈibn̈ebilico huneˈ bihe caw acˈto; machi mac ohtan̈e, cachann̈e huneˈ mac chichahni tuˈ chiohtan̈eniloj,” ẍi Comam.


Ka irä jiye kuna ta, sa wakei ebä je̱k kjeishä ka je wà sä däkksa̱ bäi, ata ale yi kjeishe Säkeklä te ebä. 	 Yuto maẍtaj anma chiyal isba cˈulal yul yet ischuquil haˈ cˈul, machoj, walxinto haˈ mac chal Comam cˈulal, haˈ ton cˈul.


Jekäi Säkeklä sa̱ je̱r ssëwa̱k chatkäkwa̱, sa̱ je̱r pabläk je ku̱ bas ia̱ imo̱pa bas je̱rikäklä etka yebä jishtä Jesucristo je̱rikä käi. 	 Haˈojab Comam Dios, Comam chiakˈni isnimanil cocˈul yeb yakˈlobal janma chicolwa teyin̈, haxinwal hunxan̈e tzet chiecˈ yin̈ henabal hacaˈ Comam Jesucristo.


Ke bas ñajawa̱ sa pauta̱nake̱ saka saka jaule ja̱mi minak. Ata ñaje̱rtäkiwa̱k Säkeklä je̱r bäi shäke̱ wà, je ne rä bäi rä; ka irä ji ñanak wà kuna. Ka je kiar je shtä wa̱k wa ia̱ ji a̱ni ye. 	 Yuxin mach cheyakˈ subchaho heba tet huntekˈan nan cuybanile mach ohtabilo ju. Haˈojab yin̈ iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios chiyikˈ yip janma, maẍtaj yin̈ huntekˈan chejbanile yin̈ tzet chilolaxi, yuto huntekˈan tuˈ matzet chijikˈ yin̈.


Jera Pedro te ijewa kiawa̱ ju naka, jeska ite ikäpewa̱. Jekäi bulirishtä ra ije̱kaka̱ mineju̱ña ijewa ra. Ñakäi sa el wa tso̱ Jope ska sha̱ minemiña ije ra. 	 Yilaxicto ebnaj yul n̈a yu naj Pedro tuˈ, haˈ tuˈ way ebnaj. Haxa yet sahab sacˈayalil yin̈ huneˈxa tzˈayic isto naj Pedro yinta ebnaj; aypaxo haywan̈ ebnaj juẍtaj ah Jope tuˈ to yinta ebnaj.


“Bäije sa̱ je̱k jäkwa̱ wa rä, jewa ia̱ ka̱jiska dämiksa̱ däli ukä ye ki̱ka. 	 Sakˈal yet mac chewchotan̈e chute isba yuto chischah huneˈ txˈotxˈ haltebilcano yu Comam Dios.


Ijewa demijulu kläkata ska ra, guardia wa te itsa̱mi kaleka̱ je chu̱li̱i̱ wa kju̱atka tulaka̱ e̱e̱na si̱ kju̱ei. 	 Hayet yapni ebnaj yeb naj Pablo tuˈ yin̈ iskˈochal cuartel, isbatxnahto ebnaj soldado naj Pablo, yuto caw aytoco ishowal anma yin̈ naj.


Je kte yöle washe rami ite, je te ishe rä: “Ije mineletse̱ rä oveja tse̱mi kota̱nakwa̱ käi. Jishtä oveja yaba kä tieke̱ ra, ka ia̱r kuna ikä tiäk wäna käi, je su̱ta ka iwa̱ ji a̱ni yine. 	 Hac tiˈ chute yalni teˈ Hum bay lan̈an yilni naj: Hacaˈ hunu noˈ meˈ chiilaxto camoj, hac tuˈ chiyu yilaxotoj. Hacaˈ chu hunu noˈ nichˈan meˈ matzet chala yet chiilaxilo xil, hac tuˈ chiyuteˈ isba, machi huno tzotiˈ chiahti yul istiˈ.


Ka irä jiye kuna ta, ikuna yile rä kte ssäk, ata ka irä iwawa̱k kuna ra, je rä jishtä ekla wäktä su̱a espejo na käi. 	 Haˈ mac chiˈaben Istzotiˈ Comam Dios, mach chiswatxˈepaxo tzet chala, lahan hacaˈ hunu mac chiyil sat yul chˈen espejo,


Jekäi ji tso̱ jira te bas ktewe̱ke̱ ra, ¿jiye bas te tapanak wa ia̱ ra yi rä ka bäi si̱ kuna wa payuleke̱ ji ktei wabiketsäkksa̱ rä na? 	 Yuxin yet ay howal chˈah texol, ¿tzet yin̈ xin sata ebnaj machi yoc yin̈ yuninal Comam Dios chexto hewatxˈeyoj?


Ka yis wa̱ jí yöne bas ia̱, bas wa̱ ka ji rä iyina si̱ ju̱ñer ki̱ka kuna, ata je rä bas wa̱ je ju̱ñer ki̱ka, ñakäi ka̱yue mane shtä a̱ni ka dar dä ji iyina si̱ ska kuna ki̱ka. 	 Caw chintzˈibn̈etojan huneˈ incartatiˈan teyet, maẍtaj yu mach heyohtajoj baytet caw isyelal Comam Dios, to caw heyohtaxa; caw heyohtaxapaxoj tato machi hunu lekˈtiˈal chiilcha xol cuybanile caw tˈin̈an yecoj.


Mika̱ bas te ipalei ssa ñabukanate, sä gobiernoí buka̱nate ta̱i ra, ke bas suana je yika. Ka irä jiye kuna ta, je rä kjäkju̱ säkätäba, ata ka sa̱ ke̱i e̱nakwa̱ plaa.’ 	 Hayet cheyabeni ta ay howal, yebpaxo yet chˈah wejna anma howal yin̈ ebnaj yahaw txˈotxˈ nime con̈ob, mach chexxiwcan̈ yuto yilal yul huntekˈan tuˈ babel, yaj maẍto istan̈balo yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi Comam.


Jera Jesús wä cha̱mi iwa̱ dulanak wa su̱ak, te isha: “Bäije bas ka jita wa rä, bas ne ia̱ Säkeklä gobiernoí rä ki̱ka. 	 Istˈan̈xito Comam Jesús yin̈ ebnaj chicuywi yinta tuˈ, yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Sakˈal heyet hex mebaˈ hex tiˈ, yuto ayco Comam Dios yipo heyanma, yuxin heyet heyoc yul iskˈab Comam.


Jera plaa ijewa te ikla jawa̱ta̱na minejulumi ira. 	 Yaben̈e ebnaj yalni Comam hacaˈ tuˈ, isbejnicano ebnaj ishacˈ yoc tzujno ebnaj yinta Comam.


Bas sä wäsikewa̱k ka wä wajuenak kuna wa, bas te yanak na ka̱wak tsi̱la kukeke̱ksa̱, ata bas te camello male̱ ja̱we̱ke̱mi. 	 ¡Hex tiˈ lahanex yeb anma mutzˈan sat, yajaˈ cheyaco heba ijbalomal yin̈ hunuxa maca. Hex tiˈ caw cheyila tato machi hunu noˈ nichˈan us chito xol heyitah, yajaˈ mach cheyabe hebikˈnito noˈ camello!


Jekäi sá te ibiketse bas chatkämiwa̱ si̱. Ka irä jiye kuna ta, sá wa̱ iju̱ñer jishtä bas weikarke̱ña, je su̱ta bas je̱r pablerke̱ña. 	 Chicawxi cocˈulan̈ yin̈ Comam Dios yuto chicolwa teyin̈ heyakˈni techaho isyaˈtajil ayayo teyiban̈, yuto johtajan̈ tato lan̈an heyakˈlen isyaˈtajil hacaˈ jakˈlehan̈, hac tuˈ chu hechahnipaxo yakˈlobal heyanma chitit tet Comam Dios.


Jekäi ite iwächakewa̱ ta̱i, ata Jesús wa̱ ka ikúkane jini a̱ni. 	 Caw txˈiˈal tzet iskˈambe naj tet Comam, yajaˈ maẍticˈa takˈwi Comam tet naj.


Jera ji wà iräle je ña̱le̱i wà chui ekla damiju̱. Je te je su̱a ra, ite iktächa̱ kjaju̱. 	 Cˈuxan xin yecˈto huneˈ naj sacerdote Israel yul huneˈ beh tuˈ, hayet yilnico naj naj, ishecˈnilo isba naj tet naj, isto naj yin̈ isbel.


Jekäi saje wa dami ji̱a ka täki ta ra, ike̱i dewa̱ ra, Cristo duawa̱ sä ka bäi kuna wa ki̱ka. 	 Yet yalan̈to, machi hunujon̈ con̈kˈoji cocolni coba, yajaˈ apni istiempohal bay halbilcano yu Comam Dios, yul Comam Jesucristo, yakˈni camo isba Comam yin̈ ismul anma.


Zebedeo yabala Jacobo irä Juan irä, jewa rä nima kukäkña Simón ra, jewa male̱cha̱cha̱wa̱ je te ñakäi. Ata Jesús te isha Simón ia̱: —Ke ba suana. Ata jirami ba maju̱ rä ditsä kukäk nima säkei ye. 	 Hacpax tuˈ naj Jacobo yeb naj Juan, iscˈahol icham Zebedeo, ebnaj apni colwal yinta naj Simón, caw cˈaypaxocan̈ iscˈul ebnaj. Yalni Comam tet naj Simón Pedro tuˈ: ―Mach chachxiwi, yuto tinan̈ matxa chachmunla yin̈ ikˈoti cay, wal xin haxa anma chachoc hawikˈatij cat yoc yul inkˈaban, ẍi Comam tet naj.


Ditsä biköle te issë tso̱ ra, ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: 	 Yet ayco anma yaben tzet chal Comam Jesús tuˈ, yalni Comam tet ebnaj iscuywom:


Ka je ebä kuna, ata ñakäi sa̱ ñassäke̱ Säkeklä wà saje wa Säkekewaí Jesucristo kju̱ei. Je ne oloi ja̱mi jira Säkeklä je̱r bäinani sa ra rä. 	 Maẍn̈etaj tuˈ, walxinto caw chon̈tzala yin̈ Comam Dios yu Comam Jesucristo, yuto yu Comam Jesucristo yuxin ayon̈xaco yin̈ akˈancˈulal yeb Comam Dios.


Jesús te iwa̱ dulanak wa doce ia̱ isha e̱ná o̱nak ra, jera jeska imineju̱mi sa̱ je̱r ku̱ak irä, sa paktäk irä, ijewa jukläyäkäí ska. 	 Lahwi yalnicano Comam Jesús ischejbanil ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom, isto Comam cuywal; yecˈ Comam yalnocˈo Istzotiˈ Comam Dios yul hunun con̈ob ayco yin̈ ishoyanil bay ay Comam.


Jera je chu̱li̱i̱ wa te ijewa uña isi̱wa̱tiächa̱kläwa̱, ata ijewa a̱na ji̱a ki̱ta, te isha: —¡Säkekewa, David yäbei, ma je̱r ja̱mi sá dälänopa! 	 Yajaˈ xin oc anma iscachaˈ ebnaj yun̈e isbejni ebnaj yel yaw, yaj caw islahico ebnaj yahwi, yalnipaxo ebnaj: ―Mamin, iscˈahol jichmam David, caw tzˈayojab hacˈul jin̈an̈, ẍi ebnaj.


Je ne ki̱ka yie ishe bas ia̱, ji kieke̱ bas te käi ka̱kie wà, je biketsö etkabä, je rä me̱le kja bas ia̱ ni, jera je o̱rmi bas ia̱. 	 Yuxin chiwalan teyet, sunil tzet chekˈan yin̈ hetxah tet Comam Dios yilal heyanayto yul heyanma ta chakˈ Comam teyet; ta hac tuˈ chechah tzet chekˈana.


Jesús deksa̱ju̱ Templo ska je damiju̱ ra, jera iwa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwäja̱mi Templo ska ju yöle tso̱ kjashäk iia̱. 	 Lahwi tuˈ, yelti Comam Jesús yul yatut Comam Dios. Hayet lan̈an yelti Comam tuˈ xin ishitzico ebnaj iscuywom Comam iscˈatan̈, yichico ebnaj isyeni huntekˈan teˈ n̈a yetbi isba yeb yatut Comam tuˈ.


Jera je ukä ska yie isu̱a ra, chu̱li̱i̱wa̱ ka yi a̱ni ia̱ shtao̱nak kje, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ja̱mi, ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ja̱mi, pa ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ja̱mi, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ja̱mi, jewa tapar tso̱ klä ki̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä wäja̱mi, Oveja Yaba wäja̱mi, pajiele paiklä suruu wà, jäyuk kä kololecha̱wa̱ jula na. 	 Lahwi tuˈ, wilnihan caw hantan̈e anma ayco sata istzˈon̈obal Comam Dios, yeb sata Comam oc xahanbalil. Xol anma tuˈ ay anma nananta con̈obal, nananta yichmam, nananta yabxubal, caw xin hantan̈ecano anma tuˈ, machi mac chikˈoji isbisni, caw saj xil iskˈap anma aycoj, ikˈbil xin xaj teˈ chˈib yu.


Bas ji wa̱ke̱ bas te ji biketsa etkabä ki̱ka, bas shka̱bläke̱ ñashka̱li̱ble wà, bas chatkäke̱wa̱ saje wa Säkekewaí Jesucristo ki̱ssäk, jeska sá je̱r ja̱rke̱ Säkeklä Sa Ká wäna. 	 Ayon̈n̈eticˈacojan̈ quexconanitijan̈ yin̈ cotxahan̈ tet Comam Dios Mame yu hemunil yin̈ Comam, yu xaheyayto yul heyanma yin̈ yet Comam, cheyijenpaxo yin̈ tzet chal Comam yuto caw ayco heyanma yin̈ Comam. Cheyakˈnipaxo techaho sunil isyaˈtajil chiay teyiban̈, yuto caw ayco Comam Jesucristo yipo hecˈul.


Yis ktäke̱ bas da, jishtä je̱r ta wa ia̱ ji she käi. Bas wakwa ku̱ yie ji sheke̱ wabiketsö. 	 Chiwaltojan huntekˈan tiˈ teyet yuto caw helanexxa, chisje heyoc heyilnoj ta cˈul huntekˈan chiwaltotiˈan.


¿Ka sä wämo kuna wa ia̱ Säkeklä gobierno ka däkksa̱ däli ukä ye, je ka juñer bas wa̱ na? Ke bas ñawäyuawa̱. Ka irä jiye kuna ta, ka̱wakbläk wa iräle, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k wa iräle, manenak wa iräle, je̱k iawa̱k alaklä ye wa iräle, ka̱wakbläk jäiyi jäiyi wa ebä iräle, 	 ¿Tom mach heyohtajo xin tato mac chiwatxˈen istxˈojal mach chu yoc yul iskˈab Comam Dios? Wal xin mach cheyakˈ subchaho heba, yuto mac chiixli yeb mac chiwinajli, yeb mac chisjahba isba sata tioẍ, yeb mac ay yixal cat issayni hunuxa ix, yeb mac ay yichamil cat issayni hunuxa winaj, yeb ebnaj winaj chi‑la‑uten mule yeb yet winajil, yeb xin mac elkˈom, yeb mac pekˈ melyu, yeb mac ucˈum teˈ, yeb mac hobomcan̈ tzotiˈ yin̈ yet anmahil, yeb mac chiikˈni ismelyu yin̈ lekˈtiˈal, mach chu yoc yul iskˈab Comam Dios.


Jekäi iel idäkläka̱ tkil te itaza watka ju̱ami ka̱wä ki̱ka, jera iia̱ ka̱ me̱na iwa̱ sä kjuäyächa̱kläwa̱ iwäkarke̱ wà. 	 Isjobnayo naj iscan̈ ángel ishowal Comam Dios ayayto yul isvaso yiban̈ tzˈayic, yakˈlax yip yoj tzˈayic tuˈ isn̈usnito anma.


Ata jukläyäkä kjätkele ventanaí na yis ja̱wa̱mi canasta na. Jekäi yis kja shiri ije jula na. 	 Yajaˈ quinalaxaytojan yul huneˈ motx yu huntekˈan ebnaj juẍtaj, walaxiltijan yul isventanahil chˈen cˈub tuˈ. Hac tuˈ yu incolchahan yul iskˈab naj gobernador tuˈ.


Cristo ktä se̱nopa ki̱ta si̱ bas ja̱mi, bas ñapaktäklä bas ñaparuäklä ka̱biketse bena wà, bas kse shäklä je̱r baa wà Säkeklä ia̱ bas je̱r ska, salmo wà käi, kse wà käi, ji wikblu iá kseí wà käi. 	 Caw chiwochehan tato caw huneln̈e chucanico Istzotiˈ Comam Jesucristo yul heyanma. Yin̈ojab caw helanil checuylecanto heba, cat hecachni heba. Bitn̈ewe isbi Comam Dios yu Salmos, himnos yeb bit chipitzcˈati yul heyanma.


Lida ska ra Jope rä kukjuna. Jera kte kukäk wa te ijuña Pedro katke jeska ni, jera ijewa te bol patkami ishäk iia̱: “Bä shkä sá wäki̱ mane mane.” 	 Huneˈ con̈ob chiyij Jope tuˈ, iscawilal Lida aycoj. Yet yaben ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam tato haˈ bey Lida ay naj Pedro ischejnito ebnaj cawan̈ ebnaj yalno tet naj: ―Ton̈ jintajan̈ bey yul con̈ob Jope tinan̈ yaj yin̈ an̈e, ẍi ebnaj tet naj Pedro tuˈ.


Ñerä je semana día säkätä tuir dawa̱ kja ra, iwa̱ dulanak wa tapar tso̱ ñakjätelecha̱wa̱, isuanacha̱wa̱ Judío wa yika ki̱ka. Jera plaa ra Jesús de kaldu ijewa sha̱ moska, te isha ijewa ia̱: —Bas ssënopa baa. 	 Yet babel tzˈayic yin̈ semana tuˈ yet lan̈an yah akˈbal cutxanico ebnaj iscuywom Comam. Caw caw yecano ispulta ebnaj yu, yuto caw chixiw ebnaj tet ebnaj yahawil yin̈ ebnaj Israel. Yoc apno Comam bey tuˈ, yoc lin̈no Comam yictabal ebnaj, yalni Comam tet ebnaj: ―Ayojab akˈancˈulal texol, ẍi Comam.


Jekjepa yie isu̱a ra, pju̱ ju̱r kalmo ka̱sha̱ ki̱ka. Je a̱r ssa yie, je te ishe täkii: “¡Wekte, wekte, wekte se̱nak ishäkä ki̱ka wa rä, kökö bulawe̱ sher ji̱a, jewa bulawe̱ mar kja ángel wa mañal te kju̱ei.” 	 Lahwi tuˈ wilnihan yecˈ huneˈ naj ángel hacaˈ noˈ tˈiw satcan̈, wabenan yel yaw yin̈ caw ip: ―¡Cˈanchˈan anma ay yul sat yiban̈kˈinal yuto oxebto isyaˈtajil chihuli yet chiyokˈtzen ebnaj oxwan̈ ángel istrompeta! ẍi.


Jekäi biköle te bas dokoitsemiwa̱ yis kie kju̱ei. 	 Sunil anma chˈoc ishowal teyin̈ yuto ayco heyanma win̈an.


Etäbä kicha Jesús te ishani ijewa ia̱: —Yis maju̱mi; bas te yis yulemi, ata bas duämiwa̱ ji yakei wakblele bas wa̱ je nuije. Mai yis ma rä jeska ka bas däkmi. 	 Yalnipaxo Comam Jesús hunelxa: ―Hanintiˈan chintohan, wal xin chinhesayaˈcojan yajaˈ mach chinilchahan heyu, yuto mach chu heto bay chintotuˈan. Walex hex tiˈ yin̈ hemul chexcamcantoj, ẍi Comam.


ijewa te itia vino ji̱akaleka̱ jile bächii ra je wà; ata ite iya ssa ra, ka issëne iyäk. 	 issomni ebnaj yal teˈ uva yeb huntekˈan teˈ cˈahla telaj, yakˈni ebnaj yucˈuˈ Comam. Yajaˈ yet yablen Comam matxa isje Comam yucˈuˈ.


Je rä ji biköle ska bas blunaka̱ ije oloi ja̱mi kte bena wà, ñakäi ka̱ju̱ñe bena wà ki̱ka. 	 Yu huneˈn̈e heye yeb Comam Jesucristo, yuxin xayaco Comam Dios sunil iscˈulchˈanil yin̈ heyanma, hehelanil hetzoteli, yeb yitzˈatil hewiˈ.


Ika̱kiä kate ra, iwäktä juena kju̱awani, ipaiklä ianawa̱ suruu wäñileka̱ oloo. 	 Hayet lan̈an istxahli Comam tuˈ, ishelni isba yillax sat Comam, wal xil iskˈap Comam xin, caw sajhopon̈e elicoj, toxan̈e chitzejtzoni.


Je ki̱ka Pilato deksa̱ju̱ ijewa wäki̱ te isha: —¿Ji kju̱ei bas te jí ekla kjatieke̱ rä na? 	 Yuxinto elti naj gobernador tzotelo istiˈ capil, iskˈamben naj tet ebnaj: ―¿Tzet ismul huneˈ naj tiˈ heyalni? ẍi naj.


Dos día deka̱ ra, jeska Jesús mineju̱mi däkmini Galileaka. 	 Yet islahwi cab tzˈayic yecˈ Comam Jesús bey ismajul Samaria tuˈ xin, isto Comam bey yul ismajul Galilea.


Ata yilé te ishemi: “¿Jishtä dulecha̱wa̱ wa shki̱rke̱ka̱ni rä na? ¿Mane shtä yaka wà idämini rä na?” 	 Aymi mac chikˈamben hacaˈ tiˈ: “¿Tzettaxca chu yitzitzbican̈ anma camnaxa? yeb ¿tzettaxca jilni isnimanil yet chiitzitzbican̈?” ẍi.


ije̱r bäi shäkläpa Pablo patkäkté Jerusalénka. Ata ijewa rä ñaje̱rko̱le kja iki̱ssäk ña̱la wà ko̱ta̱nakwa̱. 	 Caw xin oc ebnaj iskˈanaˈ tet naj tato chito ilaxoti naj Pablo tuˈ, cat yapni naj yul con̈ob Jerusalén. Wal xin caw cˈulxa ye yu ebnaj tato chito ebnaj ismajaˈ naj yul beh, cat ispotxˈni ebnaj naj Pablo tuˈ chiyute yalni.


Judas Iscariote wa, ale Jesús ju̱akksa̱ irä. Jekäi ijewa dejuluni ju ska. 	 yeb naj Judas Iscariote, naj anico Comam yul iskˈab camical. Lahwi tuˈ yapni Comam Jesús yul huneˈ n̈a yeb ebnaj iscuywom.


“Sä Säkekewaí, saje wa Kekläí, ba ne rä oloi kanakka̱ rä, dälätsanak rä, täkili kanakka̱ rä, ba te ji biköle yuaksa̱ ki̱ka. Ba ki̱ ishena ki̱ka itso̱ rä, ñakäi iyöleksa̱ rä.” 	 Mam Dios Jahawil, hatzan yallaxi ta caw ay hamay, yeb ta caw ay yelapno hawehi, yeb ta caw ay hawip, yuto hach watxˈen̈e sunil tzet ye tuˈ, yuto hac tuˈ el yin̈ hacˈul yuxin aya; hach xin watxˈen̈ecanoj, ẍi ebnaj.


Jera iwakei wa̱ icruz minetse̱ demi ka̱ kie Sa̱tsa̱ku̱ Chichei Ke̱i ska, (Hebreo wa ktä wà je kie rä Gólgota ni). 	 Yet yelto Comam Jesús yul con̈ob Jerusalén tuˈ, yinito Comam isculus yiban̈ iswixicˈ bay chialaxicoj. Yilaxto Comam bey huneˈ txˈotxˈ chiyij Gólgota. Huneˈ tzotiˈ Gólgota tuˈ, chal yelapnoj Isbajil Wiˈe yin̈ abxubal hebreo.


Jera Jesús te isha: —Ije jöwa̱ bitaba. Je bla ite rä wao̱nak yis itäbir mar díaí wà. 	 Yalni Comam Jesús tet naj: ―¡Mach chacach ix! Wal xin caw yan̈ebil huneˈ an̈ tiˈ yu ix, yun̈e yanico ix yin̈ innimanilan yet yalan̈to maẍto chinmujlaxan.


Jera ite copa etka kukawa̱, je ki̱ ite wekte sha Säkeklä ia̱, jera ite isha: —Jí kukö, je yö ñara. 	 Lahwi tuˈ xin, yinican̈ Comam chˈen copa, bay ayayto yal teˈ uva, yakˈni yuchˈandiosal tet Comam Dios, yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Chahwej lah, ucˈwej, awecˈo teyin̈ hununex.


Ata ijewa kju̱atkami ije ra, te je kte shami yakei. Jera ije te ipaiklä wäkpa te isha ijewa ia̱: —Bas weikarmiwa̱ je nui ja̱noka̱pa bas wakwa ki̱ka. Ka je rä yis nui kuna. Jí maju̱ joiwäta yis maju̱mi ka Judío kuna wa paktäk. 	 Caw xin tit ishowal ebnaj israelita yet yaben ebnaj hacaˈ tuˈ, istzabnico ebnaj isbuchwa yin̈ naj Pablo. Hac tuˈ xin yu istzicobtan̈encano naj Pablo tuˈ xil iskˈap yun̈e isyenicanilo naj tet anma tato caw matxa yoc naj yin̈ anma tuˈ. Yalni naj: ―Hex cawex cheyiti isyaˈtajil teyiban̈, walinan caw matxa wocan teyin̈, yuxin tinan̈ intoxahan walnolojan huneˈ cuybanil tiˈ tet anma mach Israeloj, ẍi naj.


Jera ije te ikúka te isha iia̱: —Säkekewa jekäi irä. Jeiräta chichi rä yabala yäkäke̱ pjoi jolorke̱ je ñata mesa niki̱na. 	 Yalni ix tet Comam: ―Yel Mamin, yajaˈ metx txˈiˈ tuˈ masanticˈa chissicˈcan̈ metx iskˈal istiˈ ebnaj uninale chiaycˈay yalan̈ meẍa, ẍi ix.


‘Säkekewa te isha yis Säkekewaí ia̱: Ma je̱tköwa̱ yis jula wämo kja̱ne, bikökje yie bä bolki wa tulacha̱wa̱ bä klä tkäkläka̱ iki̱ka kje.’ 	 Yal Comam Dios tet Wahawilan: “Ayan̈ tzˈon̈no yin̈ inwatxˈkˈaban masanto chiwacojan mac ayco ishowal tawin̈ yalan̈ hawoj,” ẍi Comam, ẍi naj David.


Jekjepa ite je chu̱li̱i̱ wa jawa̱ta̱na minewa̱ju̱ ju na ra, iwa̱ dulanak wa te je ite ji paka jile she ja̱mi ktei chaka iia̱. 	 Lahwi tuˈ xin, yel Comam Jesús xol anma, isto Comam yul n̈a bayticˈa aya. Haxa yet ay Comam bey tuˈ, iskˈamben ebnaj iscuywom Comam tet: ―Mamin, ¿tzet chal yelapno huneˈ yechel maxawal tuˈ? ẍi ebnaj.


Bas ia̱ ijewa te ishemi: ‘¡Isu̱o, a̱mi ska ikaldu’! ‘¡Isu̱o, jiska ikaldu’! Jera ke bas mina isu̱ak, ke bas mina ijewa ja̱mi. 	 Yuxin, waxan̈ca ay anma chihalni teyet: “Ay Comam bey tiˈ lah,” maca to aypaxo anma chihalni: “Haˈ tuˈ ay Comam bey tuˈ lah,” waxan̈ca ẍi, caw mach chexoc tzujnu yinta ebnaj.


Jekäi yi wa̱ ji ka o̱ne, ata ite ka sä bäi kuna wa wabiketsäkksa̱ wämo ye je biketsa ra, je ite ji biketsa etkabä wà iwabiketsarmiksa̱ wämo ye to̱ne käi. 	 Yajaˈ mac mach yin̈o tzet chiswatxˈe chicawxi iscˈul, to chayto yul yanma yin̈ Comam, Comam chiakˈni nimancˈulal yin̈ ismul anma. Yu ayco yanma huneˈ mac tuˈ yin̈ Comam Dios, haˈ chianico cˈulal yul sat Comam.


ñakäi kololecha̱wa̱ suane wa̱ ikjanaklä ye suane duewa̱ yika wa̱ bikö ise̱rke̱ käi, je yika iwa̱ jewa bäkäkläksa̱. 	 Hac tuˈ xin yu iscolni Comam sunil mac ayicto yalan̈ yip xiwquilal camical yin̈ sunilbal tiempo.


Jekäi yi äinawa̱ yis ki̱ka, yis te ji sheke̱ ki̱ka, jí sa̱ tso̱ jira manenak wa ebä, ji yakei wakbläk wa ebä wäna ra, jera ñaebä je wakei ki̱ka ditsä yäbei äirmiwa̱ mika̱ je daju̱ni oloi kaleka̱ iKá oloi wà, ángel sikii wa ra ñara ke̱i ska ra. 	 Yuxin ta ay mac chitxˈixwi win̈an, yeb yalni intzotiˈan yin̈ sat huntekˈan anma txˈoj tiˈ yeb mach ohtan̈e Comam Dios, haquinpaxtuˈan Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chintxˈixwipaxilojan yin̈ yet chinhulan yeb iskˈakˈal yip Inmaman, yeb ebnaj yángel Comam Dios, ẍi Comam.


Iwa̱ dulanak wa te je ssa ra, imale̱te̱nacha̱wa̱ ta̱i, te isha: —Jekäi ra, ¿yi tsa̱tkermiksa̱ rä na? 	 Hayet yaben ebnaj iscuywom Comam huneˈ tuˈ caw cˈayilo iscˈul ebnaj, yalni ebnaj tet hunun: “Ta hac tuˈ, ¿mactaxca chicolchahi?” ẍi ebnaj.


“Je ne ki̱ka yie ishe bas ia̱: ji nui biköle, kteka̱ yakei Säkeklä ukä ja̱mi biköle, je ki̱ka sä rä janakwa̱ bitaba, ata kteka̱ yakei Säkeklä Wikblu ukä ja̱mi ka je rä janakwa̱ kuna bitaba. 	 Yuxin chiwalan teyet, tzijxan̈e istxˈojal yeb ismul anma chacoj, ay nimancˈulal yin̈ yu Comam Dios. Yajaˈ tato ay hunu mac txˈoj istzotel yin̈ Comam Espíritu Santo, huneˈ mac tuˈ matxa bakˈinal ay nimancˈulal yin̈.


Jekäi Cristo wikblu se̱nak ijewa ja̱rka te Cristo weikarmi je itäki̱ ioloi karmika̱ni je bata shaba ra, ijewa te ibiketsa ta̱i, yibä si̱ je rä, ñakäi mane si̱ ke̱i wà je o̱rmi rä. 	 Haˈ Yespíritu Comam Cristo ayco yin̈ ebnaj, haˈ akˈni yohtan̈elo ebnaj yin̈ tzet chu yecˈyaˈ yanma Comam Cristo, yeb xin iscˈulchˈanil chihul yet chiyijni isba tuˈ. Haˈ ebnaj tuˈ issay ebnaj yilaˈ mac huneˈ chal Yespíritu tuˈ yeb yin̈ tzet tiempohal chu huntekˈan tuˈ.


Ata ka̱ sha̱sha̱ ra Pablo irä Silas irä ka̱kiäte, ijewa ksäte Säkeklä ia̱. Jera je ssë tso̱ wätelecha̱wa̱ wa te. 	 Haxa yet chuman akˈbal xin, chibitni naj Pablo yeb naj Silas tet Comam Dios, chitxahlipaxo ebnaj. Caw xin chabe huntekˈanxapaxo ebnaj presowom tzet chal ebnaj.


Säkeklä wikblu irä busi jula kolonak irä te ishe: “¡Bä kute!” Yi te issa ku̱ ishö: “¡Bä kute!” Yi je̱r bárke̱ ra, je kute. Yi te iyákle ra, je ku̱ sa̱ se̱naklä kseka diklei yö kjermita. 	 Chal Comam Espíritu Santo yeb yixal Comam oc xahanbalil hacaˈ tiˈ: ―¡Hulan̈! ẍi. Haˈ mac chiaben huneˈ tiˈ yalabpaxoj: ―¡Hulan̈! Haˈ mac chitaj istiˈ, tijabi cat yucˈni ha haˈ yin̈ matanil, haˈ chiakˈni kˈinale mach istan̈bal.


Ñakäi: “Säkekewa, säkätä ra ba ne te ishäkä ñak wäkukäk tkawa̱ rä. Ñakäi ka̱jöir etkä etkä rä yöle ba wakei jula wà. 	 Chalnipaxoj: Hach tiˈ Mam Wahawil yet yichebanil hawatxˈe txˈo txˈotxˈ, hawatxˈenpaxo satcan̈.


Tsa̱na ra saje wa te ibiketse sä rä tsa̱tkeleksa̱ Säkekewa Jesús je̱r bäi sha sa̱ ia̱ ki̱ka, je ne su̱ta ijewa rä. 	 Wal xin caw johtaxa tato han̈cˈan̈e yu iscˈulal iscˈul Comam Jesucristo yuxinto chon̈colchahi. Hacpax tuˈ xin chu iscolcha anma mach Israeloj, ẍi naj Pedro tuˈ.


Je Juan wa̱ iyile je ssäk wa bol minele Jesús da, jewa ekla kie rä Andrés ni. Je rä Simón Pedro el. 	 Ebnaj cawan̈ aben tzet yal naj Juan occano tzujno ebnaj yinta Comam. Huneˈ naj Andrés isbi, yuẍta isba naj yeb naj Simón Pedro.


“Jera je uva yäkä wakei deni ra, ¿me ite je shka̱bläk wa we̱mi rä na?” 	 Iskˈamben Comam tet ebnaj: ―Yet chihul naj yahaw munil tuˈ, ¿tzettaxca chute naj ebnaj munlawom tuˈ cheyute heyalni? ẍi Comam.


Ñerä tsuitkäbi te isu̱a iju̱naté ishäkä ki̱ka ra, ite alaklä ale yaba ko̱le jäiyi je male̱yuami. 	 Hayet yilni noˈ dragón tuˈ ta kˈojlaxayti noˈ sat txˈotxˈ, yoc noˈ istzumbenocˈo ix pitzcˈa nichˈan iswinaj unin tuˈ.


Jekäi bas sha̱ manele bakle rä, ata bas pasuka̱na tulami, bas siki tena, bas wabiketsanaksa̱ wämo ye Säkekewa Jesús kie wà, ñakäi saje wa Kekläí wikblu oloi ja̱mi. 	 Ayex tiˈ hac tuˈ heyeco yet yalan̈tocanoj, yajaˈ wal tinan̈ sajxa ye heyanma yeb yetxa Comam Dios heyehi. Xaquexoc cˈulal yul sat Comam Dios yu Comam Jesucristo, yeb yu Yespíritu Comam Dios.


Ata bas te bas shka̱li̱bläk wa ebä shka̱li̱ble ra, ¿je säkei dämiksa̱ bas ia̱ na? ¿Ka irä je su̱ta inaklä bäkäk wa te iwe̱ rä na? 	 Wal xin tato han̈cˈan̈e anma xahan chexilni, haˈn̈e xin xahan cheyilpaxoj, ¿mataxca chechah ispaj huneˈ tuˈ tet Comam Dios? Machoj, yuto hac tuˈ chute isbeybaln̈e ebnaj mulum, hacaˈ ebnaj ikˈomilo tohlabal chito bey Roma.


Jera iwächa̱mi ka̱ su̱ak te isha: —Yis wäna ditsä juerke̱, ata ijuer kal ne shkäke̱ rä käi. 	 Yichico naj yilni, yalni naj tet Comam: ―Chiwilan yecˈ anma, hacaˈ te teˈ chu wilnihan, ẍi naj.


Ke yis je̱k ssöpa ji ki̱, ata saje wa Säkekewaí Jesucristo cruz ebä ki̱ka yis je̱k ssöpa rä. Ije ne ja̱mi ka̱jiska rä wäteleka̱ yis yika, ñaebä yis dä wäteleka̱ ka̱jiska yika. 	 Walinan xin, caw matxa hunuxa baytet yin̈ wal wanico inwinajilan, cachann̈echˈan yin̈ iscamical Comam Jesucristo yin̈ teˈ culus. Yuxin caw camominxahan yin̈ sunil ismachiswalilal yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Haxa huneˈ sat yiban̈kˈinal tiˈ, camnaxapaxilo win̈an yu iscamical Comam Cristo.


¿Ka bas wa̱ iju̱ñer estadio ska julunak wa biköle rä julunak, ata eklabä ne ia̱ ji säkei ta däke̱ksa̱ rä na? Je ki̱ bas juluno rä maikäi ra idäkläksa̱ bas ia̱ käi. 	 Hacaˈ yin̈ hunu an̈e tinan̈, txˈiˈal mac chakˈ an̈e, yajaˈ huneˈn̈e mac chiikˈwahi. Tinan̈ xin, hacaˈ chu ebnaj chˈakˈni an̈e tuˈ, hacojab tuˈ cheyute heba yin̈ yet Comam, haxinwal chechah ispaj selel.


Jekäi Agar ne rä Sinaí bata rä, je rä Arabia ska. Je rä jira Jerusalén käi, je rä kololewa̱ kjanaklä ye iyabala ra ñara ki̱ka, jishtä Agar bakle käi. 	 Ix Agar tuˈ, yechel istrato Comam Dios yakˈ tet naj Moisés bey witz Sinaí yul ismajul Arabia, yechelpaxo con̈ob Jerusalén ye ix. Anma ay yul con̈ob Jerusalén tuˈ, ayco yalan̈ ley akˈbil bey iswiˈ witz Sinaí.


Ñerä je ángel te isha iia̱: “Bä kipa mu̱owa̱, bä sandalia jiöwa̱.” Jera ite iwá̱ jekäi, kjepa ite isha iia̱: “Ba je̱k ki̱ shönak ju̱oka̱ je̱k ki̱ka. Sä shkä yis da.” 	 Yalni naj ángel tet naj: ―Tinan̈ xin, cawxeco iscˈalil hawictaj, cat hawanico haxan̈ab, ẍi naj, hac tuˈ yute naj. Yalnipaxo naj ángel tuˈ: ―Hucbaco hakˈuxil cat hato wintajan, ẍi naj.


Jekäi jeska Pablo se̱na ji̱a ta̱i. Je ukä ska ije̱k bata shata̱na sä el wa ia̱. Jera jeska iju̱naté ko̱no ki̱ däkju̱ Siria. Jera ije ra Priscila irä Aquila irä biterña. Jera Cencrea ska itsa̱ku̱ kä sikaju̱mi. Je rä ikablele Säkeklä ia̱ ke̱i deka̱ e̱ná ki̱ka. 	 Caw txˈiˈalto tzˈayic ecˈ naj Pablo bey Corinto. Lahwi tuˈ xin istakˈlicano naj tet ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam bey tuˈ yuto istzabico naj isto yin̈ isbel bey yul ismajul Siria. Istopaxo ix Priscila yeb naj Aquila. Yet yapni ebnaj bey yul con̈ob Cencrea, yinilo naj Pablo xil iswiˈ yun̈e yijni isba huneˈ tzet halbil yu naj tet Comam Dios. Lahwi tuˈ xin yocto ebnaj yul barco.


Yis Ká wa̱ yis shka̱l. Ka irä jiye kuna ta, yis dä je̱k ju̱akksa̱ duäkwa̱, je ukä ska yis je̱käkläka̱ni se̱nakni. 	 Caw xahan ayinan yu Inmaman yu caw chiwakˈ camo inbahan yin̈ anma, yaj chinchahpaxojan inkˈinalan hunelxa.


Jekäi iel idäkläka̱ seis te itaza watka ju̱ami diklä ta̱i Eufrates ki̱ka. Jera je diklä ssi̱nawa̱, je rä ña̱la yönakläksa̱ sa̱ tsa̱ku̱i wa dar ka̱wä däkläka̱ wà jewa ia̱. 	 Isjobnayo naj iswaj ángel ishowal Comam Dios yayto yul isvaso yiban̈ haˈ niman Eufrates. Istajcan̈ haˈ yun̈e iscancano isbeh haˈ isbeho ebnaj rey chitit bay chiahilo tzˈayic.


Pan ñaklä ka levadura ta ke̱i kjewa̱klä kie Säktäkwa̱ Bakleju̱ je ke̱i tkenawa̱ kja. 	 Yet lan̈anxa yayilo kˈin̈ Pascua, yet chiwahlax ixim pan machi yan̈al chialaxicoj.


Jera ijewa minejulumi ka̱ biköle ska sa paktäk. Jekäi Säkekewa te iwe̱teña ijewa ra je kte ki̱ kjashäk jile juerke̱ kju̱awa shtä wà. 	 Lahwi tuˈ xin, isto ebnaj iscuywom Comam tuˈ yalnocˈo Istzotiˈ Comam Dios sunil yul sat yiban̈kˈinal. Caw xin ayco Comam Dios yetbiho ebnaj, yeb caw chioc yip tzotiˈ chalicˈo ebnaj tuˈ yu ej cˈaybalcˈule yeb yu yechel yip Comam chisye ebnaj.


Jekäi iyina si̱ ra ka̱wei wawe̱ ki̱ka ka yi a̱ni wabiketsanakksa̱ wämo ye Säkeklä wäna. Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke rä: “Sä wämo se̱rmi ite ji biketsa etkabä oloi ja̱mi.” 	 Yuxinto haban cotxumni tato machi huno anma chicancano cˈulal yul sat Comam Dios yu isyijen tzet chal ley, yuto chal yul Yum Comam hacaˈ tiˈ: “Haˈ mac xacan cˈulal yul sat Comam Dios, yin̈n̈e Comam ayco yanma, yuxin ay iskˈinal mach istan̈bal,” ẍiayoj.


“¡Issö, bas se̱no je̱rki̱i̱! Ka irä maikäi kuna ta, ka bas wa̱ bikökje je ke̱i rä ju̱ñer ki̱ka. 	 Yuxin caw nann̈e heyu, majwan̈wej yuto mach heyohtajo tzet orahil chinhulan.


Ñerä ekla paiale lepra wa̱ je̱k sikawa̱ je̱tkawa̱ wakte iwä ja̱mi, te isha: —Säkekewa, ba ki̱ ishena ra, ba ia̱ yis bäirmi ni yëë. 	 Yelilo huneˈ naj yul beh, ayco huneˈ yabil chiyij lepra yin̈. Ishitzico naj iscˈatan̈ Comam, yay jahno naj sata Comam, yalni naj: ―Mamin, ta chawoche chu hawinilo huneˈ yabil tiˈ win̈an, ẍi naj tet Comam.


Ata Salomón ne te je ju yua rä. 	 Yaj xin haxa naj Salomón watxˈen huneˈ yatut Comam tuˈ.


Je ne ki̱ka ikuna sa saka te ishe bas ia̱: ‘¡Issö! Ikaldu ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska ni ra’, ke bas mina; je iräle ite ishe: ‘¡Issö! Ikaldu ju ja̱r etkä na ni ra’, ke iktä kuka. 	 Yuxin ta ay mac chihalni teyet: “As ilwej, ay naj Cristo bey txˈotxˈ desierto,” ta ẍi, mach chextohi. Maca ta chihallax teyet: “Ewan ye naj bey tiˈ, lah,” ta ẍi, mach cheyayto yul heyanma.


Jera ¿maikäi yis ianawa̱ bas bolki ye ji rä iyina si̱ sha yie bas ia̱ kju̱ei rä na? 	 Wal tinan̈ xin, ¿tom ayco inhowalan teyin̈ yet chiwalnitojan isyelal tiˈ teyet?


Ijewa minejulu saje wa yika, ata tsa̱na ra ka ijewa rä saje wa kuna. Ka irä jiye kuna ta, ikuna ijewa rä saje wa, jera itso̱ ji̱a saje wa ra. Ata ijewa minejulu rä ijuenaklä ka bena rä sajewa kuna. 	 Caw coxol elna huntekˈan ebnaj tuˈ, yaj yin̈ caw yeli mach jetbiho coba yeb ebnaj. Kˈinalo tato jetbi coba yeb ebnaj, caw machim ispohilo isba ebnaj coxol, caw jetbimi coba yeb ebnaj tinan̈. Yaj caw ispohilo isba ebnaj coxol yun̈e isyenilo isba tato caw mach jetbiho coba yeb ebnaj.


Jesús ktei bata shäk wa jula ma̱ke̱ka̱ ditsä ki̱ka ra Wikblu Sikina rä me̱nak, je su̱a Simón te ra, ite inaklä washa ijewa ia̱, 	 Yet yilni naj Simón tato yet chiyanayo ebnaj iskˈab yiban̈ iswiˈ ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam tuˈ, cat ischahnicano ebnaj Comam Espíritu Santo, yalten naj Simón melyu tet ebnaj ischejab Comam tuˈ.


Jekäi ijewa te isha Jesús ia̱: —Sapaktäk, jí alaklä ko̱nawa̱ ika̱wakblewa̱ke̱ ska. 	 Yalni ebnaj tet Comam: ―Mam cuywawom, machahlo huneˈ ix tiˈ juhan̈ iscˈatan̈ iswinaj.


Jera ijewa te ikúka: —Abraham ne rä sá ká rä. Jera Jesús te isha: —Ikuna iyina si̱ bas dä Abraham batala ra, bas te iwe̱mi jishtä Abraham wa̱ io̱le käi. 	 Istakˈwipaxo ebnaj: ―Wal han̈on̈tiˈan̈, comaman̈ jichmam Abraham, ẍi ebnaj. Istakˈwi Comam: ―Tato caw yel cheyala hemam ye icham Abraham tuˈ, ham tzet iswatxˈe icham, haˈ chewatxˈe.


Jera ji biketse etkabä ka ji o̱le kuna iwà, ka kiar jiye, ¿je ka ju̱ñakle ba ka je̱r ta te na? 	 ¡Tzet hesucal! Cheyala ta ayco heyanma yin̈ Comam, machi xin chebeybaln̈e tzet choche Comam. Haˈ xin chalniloj ta machi heyanma yin̈ Comam.


Ata je biköle ki̱ saje wa rä tu̱nakka̱ e̱e̱na si̱, ale sa̱ shka̱li̱bläk oloi ja̱mi. 	 Yajaˈ waxan̈ca chihul huntekˈan isyaˈtajil tuˈ jiban̈, chon̈kˈoji yin̈ yu iscolwal Comam xahan chon̈ilni.


Jeska Jesús mineju̱ ji̱a ra, jäiyi wa bol ka wä wajuenak kuna wa minemi iitäki̱ka, jewa a̱na jela te isha: —David yäbei, ma je̱r ja̱mi sá dälänopa. 	 Yet yel Comam bey tuˈ, ay cawan̈ ebnaj mach chu yilni oc tzujno yinta Comam. Chi‑xin‑awito ebnaj tet Comam hacaˈ tiˈ: ―Mamin, iscˈahol jichmam David, tzˈayojab hacˈul jin̈an̈, ẍi ebnaj.


Jera chui tsa̱ku̱i wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä jewa te je ktei ssa ra, ijewa te ibiketsa maikäi ra ite iktemiwa̱. Ata isuanacha̱wa̱ iyika, je rä ditsä biköle male̱cha̱cha̱wa̱ ite sa pakteke̱ te ki̱ka. 	 Hayet yaben ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés tzet iswatxˈe Comam tuˈ, yoc ebnaj issayni yin̈ tzet chu ispotxˈni ebnaj Comam, yajaˈ xiw ebnaj tet Comam yuto caw chitzala anma yaben cuybanile chal Comam.


Jera Jesús te ikúka te isha iia̱: —Jí kje ra 'sia̱ ka̱ mopa. Ka irä jiye kuna ta, sa̱ ka̱wä ta ji rä wämo biköle wawa̱k. Jera ite ka̱ ma̱ iia̱. 	 Yajaˈ takˈwi Comam tet naj: ―Mach chu haman̈cˈon huneˈ tiˈ, wal xin yilal coyijen tzet chal Comam Dios, ẍi Comam. Hac tuˈ xin yu isyijen naj Juan yanican̈ haˈ iswiˈ Comam Jesús.


Je biköle o̱na rä io̱naklä jishtä Säkekewa wa̱ iyile jile bata shäk ja̱mi je te ishe käi: 	 Hac tuˈ yu yijni isba tzet yalcano Comam Dios tet huneˈ ischejab yet payat, yet istzˈibn̈encano hacaˈ tiˈ:


Jera ekla fariseo wa kie Gamaliel ni, ije rä säyuäk ka̱wei wà, ije rä dälätsalewa̱ ta̱i biköle wa̱, je je̱k duaka̱ je Sanedrín wa tapar tso̱ sha̱na, je te Jesús ktei bata shäk wa sha janakksa̱ kju̱awaka berbena. 	 Xol sunil ebnaj tuˈ ay huneˈ naj fariseo chiyij Gamaliel. Caw cuywawom naj yin̈ isley naj Moisés. Caw nime anmapaxo naj yul sat anma. Yah lin̈no naj xol ebnaj, ischejnilto naj ebnaj ischejab Comam Jesús istin̈a hunep.


Ke bas ianakcha̱wa̱ jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k, jishtä ijewa sha̱ käi, jishtä iyöle katke käi: “Ditsä ñajaklawa̱ yäkäk ji yäk, jekäi iñajaka̱ inak.” 	 Mach cheyiyo heba tetej tioẍ hacaˈ yu txˈiˈal ebnaj tuˈ, hacaˈ yecano istzotiˈal ebnaj yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: “Ay tzˈon̈no ebnaj, yoc ebnaj waˈoj yeb ucˈuj. Lahwi tuˈ xin yah bulna ebnaj, yoc ebnaj can̈alwoj, yakˈni ebnaj tzet chal iscˈul,” ẍiayoj.


Jera Jesús te isha je alaklä ia̱: —Ba te ji biketsa etkabä wà ba tsa̱tkenaksa̱. Bäirä ma cho̱ni a̱naa. 	 Yalnipaxo Comam tet ix: ―Macachcolcha tinan̈ yuto maquinhawaytojan yul hawanma, paxan̈to yin̈ akˈancˈulal, ẍi Comam tet ix.


—¿Bas te je su̱a na? Ike̱i dämiwa̱ ji̱a jak etka a̱ni ka a̱ta̱naklä isaka bata ki̱ka, ka miletkäwa̱ kuna käi. 	 ―Sunil huntekˈan cheyil tiˈ, chul istiempohal bay chiuchcˈalaxayoj. Matxa huno chˈen chˈen latzˈbil tiˈ chican yiban̈ yet chˈenal, ẍi Comam.


ñakäi iwa̱ Säbäkäkksa̱ patkäkläté. Je rä kolole kja Säkeklä wa̱ säkätäba bas ia̱, je ne rä Jesús dä. 	 Hac tuˈ xin chati Comam Dios yakˈlobal hecˈul haˈ ton Comam Jesús, huneˈ haltebilcano jet yet payat.


Iwa rä iktaka̱ rä kje ka wabiketsale kuna, je rä ijewa suanacha̱wa̱ ki̱ka. 	 Caw xiw ebnaj iscuywom Comam tuˈ, yuxin matxa chitxumcha yu naj Pedro yin̈ tzet chute yalni, yuxin yal naj hacaˈ tuˈ.


Ka irä jiye kuna ta, bas te Cristo ktäke̱ yis ja̱mi si̱ irä í̱ je juenaklä yule kate. Ka ije rä ja̱lma̱lewa̱ kuna bas sha̱na, ata ije rä täkii bas sha̱na. 	 Hac tuˈ chu heyohtan̈eliloj tato haˈ Comam Cristo chiakˈni wipan intzotelan. Comam Cristo mach tzˈono yakˈni Comam texol, walxinto caw chisyelo yip Comam texol.


Sä sikii wa biköle te bas chakami. 	 Chi‑xin‑iskˈambeto ebnaj juẍtaj ay bey tiˈ hanicˈ heye bey tuˈ.


Jera fariseo wa sha̱ te Jesús sha ñaia̱: —Ka je rä patkele kuna Säkeklä wa̱, ka ite sábado dälätse ki̱ka. Ata ijewa sha̱ te isha: —Ikuna ije rä ji yakei wakbläk ra, ¿maikäi ije ia̱ ji o̱r jekäi ijuenaklä ye na? Jekäi ijewa te ibiketsa kju̱awa kju̱awa. 	 Ay xin ebnaj fariseo halni: ―Huneˈ naj tuˈ, caw mach yeto Comam Dios ye naj yuto mach chisyije naj istzˈayical xewilal, ẍi ebnaj yin̈ Comam. Yaj ay ebnaj halnipaxoj: ―Yaˈ Jesús tuˈ, mach mulumo yaˈ. Wal xin tato mulum yaˈ, ¿tom chiyu isyeni yaˈ hunu cˈaybalcˈule hacaˈ chisye tiˈ? ẍi ebnaj.


“Je ne ki̱ka mika̱ ba te jile kaku me̱ke̱ ra, ke ipalei bulawa̱k kökö bular ssër käi, jishtä ji wa̱k su̱nak ebä wa te iwe̱ke̱ käi, ñapaktäklä jui na irä ña̱la wà irä, ditsä wa̱ ikjeishäklä ebä. Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ijewa ia̱ je säkei rä deleksa̱ e̱ná. 	 Yuxin yet chexcolwa yin̈ hunu mebaˈ, mach chepujbacˈo hacaˈ chute ebnaj chal isba cˈulal. Ebnaj tuˈ chˈakˈ ebnaj issabehal yulaj capilla yeb yulaj calle, yun̈e yallax ebnaj cˈulal. Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, yet chihallax cˈulla tzotiˈ yin̈ ebnaj tuˈ lan̈an ischahnina ebnaj ispaj selel.


Jesús te isha iwa̱ dulanak wa ia̱: “Del jile o̱rmi sä wä buta̱nakläwa̱, ata ¡säli yi te sä wäbutrewe̱wa̱ wakei rä! 	 Yalni Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Ayn̈eticˈa istxˈojal bay chˈaycˈay anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ¡yajaˈ cˈanchˈan mac chˈakˈni aycˈayo hunu maca!


Jera Simón te ikúka: —Säkekewa, sá nima kuka kja tuina jaree, ata sá wa̱ ka ikolone etaba a̱ni; ata ba te isha ki̱ka we yis ma kla ja̱wa̱kmi. 	 Istakˈwi naj xin: ―Mam cuywawom, sunilbal akˈbal macon̈munlahan̈, yaj maẍticˈa noˈ matzabcha juhan̈. Yaj yu ach chawala, chijaytojan̈ txˈan̈ hacˈ tiˈ hunelxa, ẍi naj Simón tet Comam.


Je Samaria wa demi Jesús wäki̱ ra, jewa te ikuka ji̱a se̱nak iwakwa sha̱na. Jekäi ise̱na jeska ka̱ böiki. 	 Yuxin hayet yapni anma tuˈ iscˈatan̈ Comam, yalni anma tet Comam tato chicancano Comam yul con̈ob tuˈ. Hac tuˈ xin yu iscancano Comam cab tzˈayical bey tuˈ.


Ata bas sha̱na ka jekäi ikiar. Ata bas sha̱na yi rä bakleka̱ bäi si̱ ra, je je̱k jöwo̱pa idulunaí ye. Jekäi yi rä sä wäsikäk, je je̱k jöwo̱pa ikjanaklä ye. 	 Wal xin mach haco tuˈ cheyute heba. Ta ay hunujex caw ay heyelapno cheyabe, iweyo heba hacaˈ huno mac mach yelapno yehi. Yebpaxo haˈ mac caw iswiˈehal yeco texol chabe yakˈabico isba hacaˈ hunu chejab.


jera Wikblu Sikina dewa̱ju̱ yakata namala ye iki̱ka, ñerä kte ssënaté ka̱jöir je te ishe: “Ba ne rä yis yaba shka̱ta rä, ba ra yis ssëna baa.” 	 yayilo Comam Espíritu Santo yiban̈ Comam hacaˈ hunu noˈ palamuch. Lan̈antoticˈa xin yabelax huneˈ yul nukˈe satcan̈, yalni hacaˈ tiˈ: ―Hach tiˈ hach Incˈaholan, caw xahan ayach wuhan. Caw chintzalahan tawin̈, ẍiaytij.


Jekäi jishtä sä biköle ia̱ ka̱ me̱na sä duäkläwa̱ etaba kicha yebä, je ukä ska sä rä ktei wabiketsanakksa̱, 	 Yuto sunil anma yilal hunelchˈan chicami, lahwi tuˈ cat yillaxi yin̈ tzet chielico yul sat Comam Dios.


Ite burro yaba ye kate ra, iwakwa te ichaka iia̱: —¿Jiye bas te je burro yaba yeke̱ksa̱ rä na? 	 Yet lan̈an ispuhnilo ebnaj noˈ yapni ebnaj ay yet noˈ tuˈ, yalni ebnaj: ―¿Tzet yuxin chepuhilo noˈ? ẍi ebnaj.


Ka irä maikäi kuna ta, Juan deju̱ wa̱ ka ji ñane, ji yane, ata je yirke̱ rä: ‘Ije rä kololewa̱ be wa̱’ ni. 	 Chiwalan huneˈ tiˈ, yuto yet yul naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma mach waˈ naj yeb anma, yuxin hallaxi tato ayco ischejab naj matzwalil yin̈ naj.


jera alaklä ekla je̱k sikawa̱ iwäja̱mi, je wa̱ perfume säkei ta doloiebä shkä, jui yöle alabastro wà, je tkaka̱ ite itsa̱ku̱ ki̱, ije̱k bäklelewa̱ yäkäk ska. 	 Yet ayco Comam waˈo sat meẍa, yapni huneˈ ix ix iscˈatan̈ Comam. Ikˈbil huneˈ chˈen limeta yu ix, alabastro isbi, nohna chˈen yu huneˈ an̈ caw xukˈ sam, yeb caw ay istohol. Isjobnayo ix yiban̈ iswiˈ Comam.


Je ne ki̱ka bas je̱r bäi shö sa saka ia̱, jishtä bas Ká rä je̱r bäi shäk käi. 	 Tzˈayojab hecˈul yin̈ heyet anmahil, hacaˈ istzˈay iscˈul Comam ay yul satcan̈ jin̈, ẍi Comam.


Je horaí ska ra ka̱ wäbuka̱naka̱ e̱e̱na, jera je jukläyäkä kuna bala pa̱le däka̱ diez da, je eyaka minatkawa̱. Je ka̱ wäbuka̱naka̱ te sa tuawa̱ siete mil. Jekäi iekta suanacha̱wa̱ ta̱i, te Säkeklä se̱nak ka̱jöir kjeisha baa. 	 Yin̈ena tuˈ yecˈ huneˈ niman chixcab istan̈ilo huneˈ islahon̈eb majan teˈ n̈a yul huneˈ niman con̈ob tuˈ, hujeb mil anma cam yu huneˈ chixcab tuˈ. Wal anma mach cami caw xiwi, yanico ismay Comam Dios ay yul satcan̈.


Adán skaté ibatala bite deka̱ siete kie Enoc ni, je te ijewa bata shaba, te isha: “¡Issö! Säkekewa deju̱ iwa̱ sikina wa tso̱ miles miles wa ra, 	 Naj Enoc, naj ishuj mame yinta naj Adán, yet payat tiempo, tzotel naj yu yip Comam Dios yin̈ huntekˈan ebnaj tiˈ: ―¡Abewej! Chihul Comam Dios Jahawil yeb ismilalxa yángel yintaj.


Jera ije te isha ijewa ia̱: —Jera ¿maikäi Säkeklä wikblu oloi ja̱mi David te ije kia Säkekewa ni rä na? Je te ishe rä: 	 Yalnipaxo Comam: ―Yajaˈ naj David tuˈ, yal naj naj Cristo Yahawoj yet yakˈlax yalaˈ naj yu Comam Espíritu Santo yet yalni naj hacaˈ tiˈ:


Jekäi ite je chu̱li̱i̱ wa patkami ni ra, imineka̱ju̱ ka̱ bata ki̱ka ka̱kiäk iwakei ebä. Ka̱tuinawa̱ ra, jeska ikaldu eklabä. 	 Hayet lahwi istakˈlicano Comam tet anma tuˈ xin, yahto Comam txahlo ischuquil istzalanil huneˈ witz. Haˈ tuˈ xin ah akˈbal yin̈ Comam.


Je̱r bäi she irä, je̱r ja̱mi sä däläne irä, ssëne baa irä datse̱ Säkeklä Sa Ká ja̱mi irä, Jesucristo Sa Ká yaba ja̱mi irä, je se̱nopa sa̱ ja̱mi, iyina si̱wa̱, ñashka̱li̱ble ja̱mi. 	 Haˈojab Comam Dios yeb Comam Jesucristo, Iscˈahol Comam Dios chianayo iscˈulchˈanil iscˈul teyiban̈, cat istzˈay iscˈul teyin̈, cat yakˈnipaxo akˈancˈulal teyet yin̈ isyelal, cat quexisxahann̈en Comam.


Je rä bas däkläwa̱ bas Ká se̱nak ka̱jöir je yabala ye. Je wakei te ka̱wä patke ñinak sä yakeila wa ia̱, sä bäi bäi wa ia̱, ñaebä je te ka̱li̱ patke ja̱nak sä wämo wa ia̱, ka sä wämo kuna wa ia̱. 	 Ta cheyije hacaˈ tuˈ, hac tuˈ chu heyeniloj tato quexyuninal Comam Dios ay yul satcan̈, yuto haˈ Comam Dios chiakˈni aholo tzˈayic yiban̈ anma cˈul yeb yiban̈ anma txˈoj. Lahan chapaxayo Comam haˈ n̈ab yiban̈ mac cˈul yeb yiban̈ mac txˈoj.


Jera je chu̱li̱i̱ wa te ichakeke̱ iia̱: —¿Jera ji we̱ sá te na? 	 Istakˈwi anma: ―¿Tzet wal juten cobahan̈, chal tuˈ? ẍi anma tet naj Juan.


bas wa̱ iyaba däke̱ ka̱jöir ki̱ssäklä, ale shki̱leka̱ni iwa̱ dulecha̱wa̱ wa sha̱na. Je rä Jesús, je ne te sä bäkeksa̱ Säkeklä kju̱atkawa̱ ke̱i däke̱wa̱ yika rä. 	 Chiyalpaxo anma tuˈ, tato caw ayco yin̈ heyanma heyechman Iscˈahol Comam Dios chitit yul satcan̈, haˈ ton Comam Jesucristo itzitzbican̈ xol camom yu yip Comam Dios. Haˈ xin chon̈colni xol huneˈ niman isyaˈtajil chihul yu Comam Dios.


¿Jiye yis ia̱ jikäi io̱na, ba yis Säkekewaí a̱mi bitäklä yis wäki̱ rä na? 	 ¿Tzet caw yelapno wehan yuxin mahul ismiˈ Comam Wahawilan quinistucleˈan?


Jekjepa Säkekewa ktei bata shäk wa te isha iia̱: —Ba ku̱ sá tsa̱tkö ji biketsäk etkabä ki̱ta. 	 Iskˈanni ebnaj ischejab Comam Jesús tet hacaˈ tiˈ: ―Akˈ yip janmahan̈ yin̈ Comam Dios, ẍi ebnaj.


Jera je dulewa̱ deksa̱ju̱ klä pabutälewa̱ jula pabutälewa̱ sua kukäla wà, ñakäi wä pabutälewa̱ sua kukä saka wà. Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Ipayöksa̱ni, ijöwa̱ minak. 	 Hac tuˈ xin yu yelti naj Lázaro tuˈ, becˈbilico kˈap yin̈ isnimanil naj, pichbilpaxto sat naj yu huneˈ kˈap. Yalni Comam xin: ―Holwelo kˈap yin̈ naj, cat isto naj, ẍi Comam.


Ata Säkeklä te yaka me̱ iia̱ jishtä iki̱ ishena käi, jishtä iwä doloi rä je ja̱mi. 	 Haxa Comam Dios xin chiakˈni aholo ixim hin̈at tuˈ hacaˈ choche iscˈul, hataticˈa tzet hin̈atil chicotzˈunu haˈ xin chiahiloj.


Je ki̱ka ba ku̱ guardia wa patkömi je inu̱l blele kate ska ikjänanak ma rä tres día kje, iwa̱ dulanak wa ka däklä kuna itsa̱kmi jaki, ijewa wa̱ ishäklä ditsä ia̱ ishkinakani dulecha̱wa̱ wa sha̱na ni. Ata jekäi ra, sä wäyormi ibata ska rä e̱e̱na si̱ isäkätä tsa̱ta. 	 yuxin tinan̈ chicokˈanan̈ tawet, ato nino istan̈emal bay mujan naj, masanto hecal yin̈ kˈejbiyal. Ta mach xin apnita ebnaj iscuywom naj cat yinito ebnaj isnimanil naj, cat yalni ebnaj tet anma tato itzitzbican̈ naj xol camom. Yin̈ hacaˈ tuˈ ecˈbalto huneˈ lekˈtiˈal tiˈ sata huneˈ lekˈtiˈal yaco naj yet itzitzto naj, ẍi ebnaj.


ba Félix bäiwa̱ si̱, del ka̱ biköle ska, sá te isu̱a ra iyina irä, je ki̱ka sá te ba kjeishe je̱r baa wà. 	 Caw yeli sunil bay chijabehan̈ hacˈulal yeb xin sunil iscˈulal tzettaj chawatxˈe mam Félix, caw yuchˈandios tawet yin̈ sunil.


Ata yis te isu̱a ra, ka ije wa̱ ji a̱ni o̱ne nui ta käi iktäkläwa̱, ata ije ka̱kia ktei wabiketsanakksa̱ Augusto wakei wa̱. Je ne ki̱ yie ibiketsa patkenakmi je wäki̱. 	 Yaj wal yul insatan, caw machi ismul naj caw xiwquilta chikˈanni camical yin̈, yaj yu haˈ naj halni tato haˈ naj jahaw Augusto ay Roma chiˈilni tzet chˈelico naj, yuxin maˈel yin̈ incˈulan wanitojan naj tet naj.


Ijewa minejulubä ra, ekla detse̱ iwäki̱ ktä wäblelewa̱ be wa̱. 	 Hayet caw lan̈an ispaxto ebnaj hajlo isbakˈsat yu Comam Jesús tuˈ, yapni huntekˈan ebnaj yakˈnocano huneˈ naj iscˈatan̈ Comam. Huneˈ naj tuˈ mach chu istzotel naj yuto ayco ischejab naj matzwalil yin̈ naj.


Je itäki̱ Jesús mineju̱, jera ite inaklä bäkäk wa ekla kie Leví ni je su̱a je̱tkelewa̱ inaklä bäkäklä ska, je ia̱ ite isha: —Sä shkä yis da. 	 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús, yilnito Comam huneˈ naj ikˈomilo tohlabal chito bey Roma, Leví isbi naj. Tzˈon̈anayo naj bay chiˈel chˈen tohlabal yin̈ anma. Yoc tˈan̈no Comam yin̈ naj, yalni Comam tet naj: ―Ocan̈ tzujno wintajan incuywomojan, ẍi Comam tet naj.


Ka irä jiye kuna ta, je ka̱wei yile wa̱ ka ji parunepa bulee, ata ji bäi si̱ ki̱ssënak sa̱ wa̱ kjawa̱, je ne wà sa̱ ñasikäke̱wa̱ Säkeklä ja̱mi rä. 	 Huntekˈan chejbanile tuˈ machi hunu mac oc cˈulal yul sat Comam Dios yu, yajaˈ ay huneˈxa caw cˈul occano seleloj, haˈ ton Comam Jesucristo huneˈ ayco yipo janma, yu huneˈ tuˈ yuxin chon̈hitzico iscˈatan̈ Comam Dios.


Ata chu̱li̱i̱ delewa̱ isäkätä ye kolormiwa̱ ibatala ye, ata delewa̱ ibatala ye dämiwa̱ni rä isäkätä wa ye. 	 Yuxin haˈ mac caw ay yelapno ye tinan̈, matxa yelapno chielicoj, wal mac machi yelapno xin, haˈ caw ecˈbal yelapno chielcanicoj, ẍi Comam tet ebnaj iscuywom.


Ata ikuna ba te Säkeklä kjeishe wikblu ebä wà ra, ¿maikäi sa saka tso̱ ba te wekte sheke̱ ssäk je ia̱ ikúkarmi “Amén”, ka ijewa je̱r ko̱ne iia̱ ra na? 	 Ta ay hunujex cheyakˈ tzalaho hecˈul yin̈ Comam Dios yin̈ hunu nan abxubal, han̈e heyanma chitzalahi, wal mac chiaben tzet cheyal tuˈ xin, mach chu yalni: “Hacojab tuˈ” yuto mach chitxumcha yu tzet cheyala.


Kjepa ite ije̱r ku̱a tsa̱na ra, ite ipatkamine plaa 	 Yalni Comam tet naj ta chipaxto naj, istakˈencano Comam tet naj hacaˈ tiˈ:


Sa̱ñireebä ikjamini ra, ijewa te isu̱a ra, ale higuera je ssi̱nawa̱ kalabe ñak kichaje. 	 Haxa yin̈ hunxa tzˈayic yin̈ sahab sacˈayal ismeltzopaxo Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom yul con̈ob Jerusalén, yilni ebnaj iscuywom Comam ta xatajilo teˈ higuera.


Jera je kjanaklä ikjä kukäk te ichaka Pedro ia̱: —¿Ka ba rä ije wa̱ dulanak wa sha̱ ekla kuna na? Jera ite isha: —Ka yis dä jewa kuna. 	 Yalni ix chitan̈en yocto anma yul huneˈ pulta tuˈ tet naj Pedro: ―¿Tom maẍtaj hunach chaẍcuywi yinta huneˈ naj tiˈ? ẍi ix tet naj. Istakˈwi naj Pedro tuˈ tet ix: ―Machoj, maẍtajinan, ẍi naj.


Ata ijewa te issa ije kalduni kseka su̱a María te ni ra, ka iwa̱ iktä kolone. 	 Hayet yaben ebnaj ta itzitzbican̈ Comam yeb ta isye isba tet ix, caw mach yayto ebnaj yul yanma.


Je ne ki̱ka Judío wa te isha je bäinani ia̱: —Jir dä sábado. Ka ka̱ kuna bä je̱katashuäklä tsa̱klämi. 	 yuxinto yal ebnaj yahawil yin̈ con̈ob Israel tet naj hacaˈ tiˈ: ―Wal tinan̈, caw istzˈayical xewilal, caw mach chu hawijnicˈo hawaybal tiˈ, ẍi ebnaj tet naj.


Mika̱ hora dewa̱ iyäkäklä ra, ite ikjanaklä patkami ishäk kile wa ia̱: ‘Bas kute, jile tso̱ rä o̱le e̱ná ki̱ka.’ 	 Hayet lan̈anxa yapni yorahil yoc wah tuˈ, ischejnito naj iscˈamteˈ yalno tet ebnaj awtebil tuˈ hacaˈ tiˈ: “Ton̈wej yuto cˈulxa ye tzet chelo,” ẍi naj.


Jera Pablo je̱r na ide Sanedrín wa moska rä saduceo wa, moska rä fariseo wa. Je ki̱ka ia̱na täkii Sanedrín wa ska: —El wa, yis dä fariseo wa, yis dä fariseo wa yäbei, yis ktei wabiketsarte rä sä dulecha̱wa̱ wa shki̱rmika̱ni je ki̱ssë kju̱ei. 	 Haxa yet yilni naj Pablo tato ay ebnaj saduceo, aypaxo ebnaj fariseo cutxanico bey tuˈ, yalni naj yin̈ caw ip hacaˈ tiˈ: ―Hex wet con̈ob, hanintiˈan fariseo inan, fariseopaxo Inmaman. Tinan̈ xin, caw cheyila tzet chinelicojan heyalni, yuto chiwalan tato chiitzitzbican̈ anma camom, ẍi naj tet ebnaj.


Jeska jak yöle diklä bläklä jui ye kajali seis. Je diklei rä Judío wa ñasikitewa̱klä iwädular käi. Je diklä jui na diklä kjäwa̱ rä cincuenta litro käi, setenta litro käi ekla ekla. 	 Haˈ bey tuˈ xin ayayo wajeb nimeta chˈen moc tzˈahab. Aymi oxebo maca can̈ebo nimeta tzˈahab haˈ chiayto yul hunun. Yul huntekˈan moc tuˈ chiayto ha haˈ chiocnico yu ebnaj Israel istxˈahni iskˈab hacaˈ yalni ischejbanil ebnaj.


bikökje yie bä bolki wa tulacha̱wa̱ bä klä tkäkläka̱ iki̱ka kje.” 	 masanto chiwacojan anma ayco ishowal tawin̈ yalan̈ hawoj,” ẍi naj David.


Ka je rä ka sá wa̱ ka̱wei kuna ji kiäklä käi kuna, ata je rä sá wa̱ ji wa̱klä bas wäna bas wa̱ mablenak ye. 	 Waxan̈ca xin ay jipan̈ cokˈannihan̈ tzet chicolohan̈ teyet, yaj con̈munlahan̈ yun̈e coyenicanojan̈ tato hac tuˈ cheyutepaxoj.


Yis Ká ijewa ma̱k yis ia̱, je rä biköle tsa̱ta. Je ki̱ka yi a̱ni ia̱ ijewa ka bakanakksa̱ Sa Ká jula na. 	 Wal xin haˈ Inmaman, caw ecˈbalcano sata sunil maca, haˈ akˈn̈e anma tiˈ wetan. Caw machi hunu mac chiyu yinilo huntekˈan tiˈ yul iskˈab Inmamtuˈan.


Jera plaa ite guardia wa irä guardia wa cien wäsikäk wa irä kia jaté, tunami ijewa wäki̱. Mika̱ ijewa te guardia wa irä itsa̱ku̱i irä jewa su̱a ra, ijewa te Pablo jawa̱ ka buka̱ne ji̱a. 	 Hac tuˈ xin yu iscutxbanico naj comandante tuˈ ebnaj soldado yeb huntekˈan ebnaj oficiales, isto ebnaj yin̈ an̈e yilno bay chiwejcha anma tuˈ. Hayet yilni anma naj comandante yeb issoldado, isbejni ebnaj ismakˈni naj Pablo tuˈ.


Ijewa je̱r ianacha̱wa̱ e̱e̱na si̱ rä, ite isha ka ijewa wa̱ isu̱nak ji̱a ki̱ka. Ñerä ijewa minemi iña̱le̱i ju̱akta̱na ko̱no ska. 	 Caw occano biscˈulal yin̈ yanma ebnaj yuto yal naj Pablo tato matxa bakˈin chiyil ebnaj yin̈ naj hunelxa. Lahwi tuˈ xin, isto ebnaj yakˈnocano naj Pablo bay chˈoc naj yul teˈ barco.


Je rä jishtä Isaías te ji sha ña̱la wätsa̱kba käi: “Guardia wa tsa̱ku̱i ku̱ ke sa batala ju̱ota̱napa elkje ra, sa ianacha̱wa̱ rä jishtä Sodoma wa käi, sä weikanacha̱wa̱ rä Gomorra wa käi.” 	 Yalpaxo naj Isaías: Haˈ Comam Dios caw aycano yip, ta mach issicˈlecano Comam haywan̈o jicˈal, caw lahanmi con̈elico hacaˈ con̈ob Sodoma yeb con̈ob Gomorra, ẍiayoj.


Jekäi ite je äyë butrawa̱ni, cha̱mi ite äyë bläk ia̱, jekjepa ije̱tkawa̱ni. Jera biköle tso̱ je ñapaktäklä jui ska wa te isu̱a jaree. 	 Lahwi tuˈ xin, ischulnipaxcanayo Comam Jesús teˈ hum tuˈ, yakˈni Comam teˈ tet naj ay ismunil yul iscapilla ebnaj Israel tuˈ, yay tzˈon̈no Comam. Sunil anma ayicto bey tuˈ, occano tˈan̈no yin̈ Comam.


Je ne wà sa̱ mikle wa yina bäi rä. 	 Ebnaj ischejab Comam ecˈlena yet payxa can ebnaj cˈulal yu yayto ebnaj yul yanma yin̈ Comam.


“Ñerä ka̱miipa je kjanaklä wa blui deni, te je inaklä ktei paruami ijewa ra. 	 Yet caw nimanxa tiempo chielto xin, yul naj yahaw melyu tuˈ, yawten naj ebnaj ischejab yu yilni naj hantaxa ismelyu.


Alaklä wa, bas ñajöwa̱ bas se̱naklä wa yika jishtä ishena o̱nak Säkekewa ja̱mi käi. 	 Hex ixale, yijewe tzet chal heyichamil, yuto caw ayexxaco yul iskˈab Comam Jesucristo.


Jekjepa ijewa nu̱l mine jámi Siquem ska, je blena Siquem ska sa̱ nu̱l bläklä to̱le Abraham wa̱ inaklä wäka wà Hamor yabala ia̱. 	 Hayet payxa tuˈ xin, ilaxto isnimanil ebnaj jichmam tuˈ bey yul con̈ob Siquem. Haˈ tuˈ occanto isnimanil ebnaj yul huneˈ chˈen chˈen holbil lokˈbilcano yu icham Abraham yet yalan̈tocanoj tet yuninal naj Hamor ay bey txˈotxˈ Siquem.


Je ukä ska ite isaka patkaténi idäkläka̱ mañal, ata ñaebä ijewa te je shka̱wa̱ ta̱i ju̱aksa̱ ite. 	 Lahwi tuˈ xin, yanipaxto naj yahaw txˈotxˈ tuˈ huneˈxa ischejab yet yoxel. Hayet yapni naj tuˈ, yocpaxo ebnaj munlawom tuˈ ismakˈno taho naj, istzumbelaxpaxti naj.


Jera je ssa ka Judío kuna wa te ra, ijewa ssëna a̱naa si̱, te Säkekewa ktei kjeisha bäi ebä. Jera bil dä biketsale Säkeklä wa̱ se̱nak jekjeye jewa te Jesús biketsa. 	 Yajaˈ wal anma mach Israeloj, caw tzalacanocan̈ yet yaben huneˈ tuˈ, yuxin yal ebnaj tuˈ tato caw cˈul Istzotiˈ Comam Dios Jahawil. Wal anma sicˈbilxalo yu Comam Dios yun̈e ischahni iskˈinal mach istan̈bal, caw yaco yanma yin̈ Comam.


Jera isu̱anacha̱wa̱ iö ko̱no terwa̱ jak ja̱mi, ki̱ka ite iwäkukäklä jolowa̱mi cuatro ko̱no ñak kja̱ne. Jera ijewa ia̱ issëna ka̱ me ñirwa̱pa käi. 	 Yaj yu chixiw ebnaj ta chálo ay bay chismakˈico isba teˈ yin̈ chˈen nime chˈen, yuxin isbejtzoto ebnaj can̈eb chˈen ancla yinta teˈ barco tuˈ. Caw xin ayco ebnaj iskˈanni tet Comam Dios ta chisajbinaloj.


Yis dä ijewa ja̱mi, ba rä yis ja̱mi, je rä ijewa däkläwa̱ etka yebä si̱. Je rä ka̱jiska wa wa̱ isu̱aklä ba ne te yis patkaté rä, ijewa wa̱ isu̱aklä ba wa̱ ijewa shka̱l jishtä ba wa̱ yis shka̱l käi. 	 Caw wetbi inbahan yeb ebnaj, caw xin jetbipaxo coba. Hac tuˈ xin caw hunxan̈e chucano ebnaj. Hac ton tuˈ xin chiyu istxumchalo yu anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ tato caw hach quinhachejtijan, cat xin isnachalo yu tato caw hacaˈ isxahanil ayinan hawu, hac tuˈ isxahanil aypaxo anma ayxaco yul inkˈabtiˈan hawu.


busi ekla ka se̱le kuna wäki̱, je kie rä María. Ije rä kablele e̱ná je̱k jula kukäkwa̱ jäiyi ekla kie José ra; je rä David yäbei ekla. 	 Yapni naj iscˈatan̈ huneˈ ix kˈopo, María isbi. Wal xin takˈwebilxa mohyilal yu ix tet huneˈ naj, José isbi, yichmam naj ye naj rey David.


Jekäi buliri buliri Templo ska, ju etkä ju etkä ska, ijewa te Jesús dä Säbäkäkksa̱ ktei baa bata she rami wapakte rami ka jalewa̱ta kuna. 	 Hunun tzˈayic iscuyni ebnaj anma yul yatut Comam Dios yebpaxo yulaj n̈a. Chalnicˈo ebnaj Istzotiˈ Comam Jesucristo, tato haˈ Comam Iscolomal anma.


Ñerä Jesús je̱k paruaka̱ni te ichaka iia̱: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, ¿me ijewa re na? ¿Yi a̱ni ka kuna ji̱a ba ki̱ nui ja̱wa̱kka̱ na? 	 Lahwi tuˈ xin, yah lin̈no Comam, iskˈamben Comam tet ix: ―Ix, ¿baytuˈwal ay ebnaj chiakˈwi cˈule tawin̈? ¿Tom caw machi hunu ebnaj macachkˈojnican̈ yu chˈen chˈen? ẍi Comam tet ix.


Jekäi yile patkö Jope ska Simón kinak Pedro ni kiäk tsa̱té. Je katke Simón bewak kjuä su̱iwa̱k ju ska, je rä däyë kjä ja̱mi.’ 	 Wal tinan̈ chejto hun cawan̈o ebnaj bey yul con̈ob Jope, cat isto yinoti naj Simón, chiyijpaxo Pedro. Ay naj bey yatut naj Simón, naj watxˈemilo tzˈum. Ayco yatut naj tuˈ istiˈ haˈ mar. Yet chihul naj Pedro tuˈ cat yalni naj tzet wal hawuten haba, ẍi naj wetan.


Jekäi kjanaklä saka te je o̱na su̱a ra, ijewa je̱r ianacha̱wa̱ ta̱i; jekäi jewa minejulu te ipakani iblui ia̱ biköle maikäi io̱na käi. 	 Cˈuxan xin ay huntekˈan ebnaj yet munlawomal naj ilni huneˈ tuˈ, caw xin tac iscˈul ebnaj, yuxin to ebnaj yalaˈ tet naj rey yin̈ tzet yu tuˈ.


Ata ka̱wä deka̱ju̱ ra, je te idäläwa̱cha̱wa̱; jera issi̱nacha̱wa̱, ka irä ñak kicha ta bäi ki̱ka. 	 Yajaˈ haxa yet yahilo tzˈayic yet yikˈnican̈ yip kˈaˈ istajilo ixim yuto machi bay yayto isxeˈ ixim yu chˈen chˈen tuˈ.


Ata manele te ishemi: “Ba rä ji biketsäk etkabä, ata yis dä ji wa̱k iwà.” Ba ku̱ ba te ji biketse etkabä kjashö yis ia̱ ka ji o̱le kuna iwà, jera yie ba ia̱ yis te ji biketse etkabä kjashemi iwawe̱ wà. 	 Kˈinalo ta ay hunu mac chihalni: “Ayco wanmahan yin̈ Comam.” Haxa hunxa mac xin chalpaxoj: “Iscˈulaln̈e chinwatxˈeˈan.” Chiwalan teyet, mach ayoco Comam Dios yipo heyanma ta mach chewatxˈe iscˈulal. Wal xin chinyehan teyet ta ayco Comam Dios yipo wanmahan yu chinwatxˈehan iscˈulal.


Jekäi ije kiöwa̱ ssële a̱naa wà Säkekewa ja̱mi. Sä ije käi wa dälätsöpa bas ku̱. 	 Chahwe naj yin̈ tzalahilal yuto caw heyuẍta naj yin̈ Comam Jesucristo. Caw xahanojab cheyil mac hacaˈ naj tiˈ.


Je ne ki̱ka yis je̱tkäke̱ köchöwä ki̱ Sa Ká wäja̱mi, 	 Yuton huneˈ tiˈ, yuxinto caw chinay jahnojan yin̈ sat Comam Dios, Comam Ismam Comam Jesucristo Jahawil.


Jera Jesús te isha je Judío wa ibiketsäk wa ia̱: —Bas chatkawa̱ yis te kte sha ja̱mi ra, bas dämiwa̱ yis wa̱ dulanak wa si̱ ye, 	 Yalni Comam Jesús tet anma Israel chahni Comam yul yanma: ―Tato caw huneln̈e cheyayto yul heyanma yin̈ tzet chiwalan, yin̈ caw yeli incuywoman heyehi.


Je itä ki̱ka Jesús shka Galilea sha̱na. Ka issëne shkäk Judea sha̱na, je rä jeska Judío wa ki̱ ishena kota̱nakwa̱ ki̱ka. 	 Lahwi tuˈ xin, istzabnico Comam Jesús yecˈ yul ismajul Galilea. Matxa isje iscˈul Comam ehoyo yul ismajul Judea yuto caw chiyoche ebnaj yahawil yin̈ ebnaj Israel yakˈaˈ camo Comam.


je rä ka̱jiska ka yörksa̱ba yika, ite sä kuka Cristo ja̱mi däkwa̱ sikii ye, ka yakei ta iwäna iwa̱ sa̱ shka̱l ki̱ka. 	 Yet yalan̈tocanoj yet maẍto chiwatxˈi huneˈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yoc yin̈ isnabal Comam Dios con̈iscolnicano yu Comam Jesucristo, joccano yeto Comam Dios yeb matxa nino comul yul sat.


Bas chatköwa̱ ka̱kiäk del, je ja̱mi bas se̱no je̱r ki̱i̱, wekte shäk Säkeklä ia̱. 	 Txahlan̈we yin̈ sunilbal tiempo, majwahan̈wej, akˈwe yuchˈandiosal tet Comam Dios.


Je ki̱ka sa̱ je̱k tso̱ksa̱ ji rä sa̱ se̱naklä bitaba ñara je wa̱k, ji rä sa̱ ñaki̱wäjiäkläwa̱ etka yebä je wa̱k. 	 Yuxin colahaweco cowatxˈen tzet chon̈anico yin̈ akˈancˈulal, hac tuˈ chu cocolwa jin̈ hununon̈ yin̈ cochˈib yin̈ yet Comam.


je mineju̱ Pilato wäki̱ Jesús nu̱l kiäkksa̱, jera Pilato te inu̱l sha ju̱nakksa̱ iia̱. 	 Haxa yin̈ kˈejbiyal xin, isto naj iscˈatan̈ naj Pilato, yoc naj iskˈanni isnimanil Comam yu ismujni naj. Hac tuˈ yu ischejni naj Pilato ebnaj issoldado yakˈno isnimanil Comam tet naj.


Bas ñashka̱li̱blö ka kje yile ebä kuna, ji yakei wakble dokoitsalewa̱, ji bäi ebä kololewa̱, 	 Xahanojab cheyil heba hununex, yajaˈ yin̈ sunil heyanma. Yahwecano sunilal istxˈojal cat helahnico hewatxˈen sunil iscˈulal.


Jí ktei shäk te ishe: “Jekäi irä. Yis däju̱ rä plaa.” Amén. ¡Säkekewa Jesús, bä kute! 	 Comam chalni tzettaj ayayo yul huneˈ Hum tiˈ, haˈ chalni hacaˈ tiˈ: ―Hoˈ toxa chinhulan, ẍi Comam. Hacojab tuˈ. ¡Hulan̈ Mam Jesús Jahawil!


Ije te ibiketse kate ji̱abä ra, Säkekewa ángel í ekla je̱k kjasha iia̱ kausu̱e naka, te isha iia̱: “José, David yäbei, ke ba suana María kukäkwa̱ ma se̱naklä ye, ije bitewa̱ yaba ki̱ rä Wikblu Sikina oloi ja̱mi ki̱ka. 	 Hayet lan̈an yecˈ huneˈ tuˈ yin̈ isnabal naj, isyeni isba huneˈ yángel Comam Dios tet naj yul iswayic; yalni naj ángel tuˈ hacaˈ tiˈ: ―José, hach titnajach yin̈ yuninal naj rey David, mach chinanon hacˈul hamohyi yeb ix María, yuto haˈ nichˈan unin ijbilico yu ix yet Comam Espíritu Santo.


Ijalemi Babilonia ska ukä ska Jeconías te Salatiel wätsikiwa̱. Salatiel te Zorobabel wätsikiwa̱. 	 Hayet yelti ebnaj yalan̈ yip Babilonia tuˈ xin haˈ naj Jeconías, haˈ naj ismam naj Salatiel, naj Salatiel, haˈ naj ismam naj Zorobabel.


Jera imineju̱ te Decápolis ska ji e̱e̱na wá̱ Jesús te iia̱ je pakami; je te biköle male̱cha̱cha̱wa̱. 	 Hayet yaben naj huneˈ tuˈ ispaxto naj, yichico naj ispujbanicˈo yulaj con̈ob ay yul ismajul Decápolis yin̈ tzet yu iscawxican̈ naj. Wal anma xin caw chicˈay iscˈul yaben tzet chal naj.


Bas wa̱ ji o̱na Judea ke̱i biköle ska ju̱ñer. Je o̱nami rä Galilea ska, Juan te sa pakta wäoka̱ne ktei wà je itä ska. 	 Walex hex tiˈ, caw heyohtaj tzet yu coxolan̈, han̈on̈ Israel on̈tiˈan̈. Bey Galilea ichiti huneˈ tuˈ yet lahwi ismunil naj Juan yalnicˈo Istzotiˈ Comam Dios, yeb yanicanocan̈ naj haˈ iswiˈ anma.


Je ne ki̱ka iyile rä: “Ba käpelewa̱ shki̱no, ma je̱köka̱ dulecha̱wa̱ wa sha̱na, jera Cristo te bä wäñiwe̱mika̱.” 	 Yuxin chihallax hacaˈ tiˈ: Ilo hawayan̈ hach wayan̈to chawu. Ahan̈wano xol camom, cat xin yakˈni Comam Jesucristo issajilkˈinal tawet, ẍi.


Jera ite iki̱ sha ji̱a ijewa ia̱: “Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa ñajämika̱ ñakpäk ñara, ka̱ tsa̱ku̱i wa ñajämika̱ ñakpäk ñara. 	 Yalnipaxo Comam: ―Chakˈle howal huneˈ txˈotxˈ nime con̈ob yeb hunxa txˈotxˈ nime con̈ob, yebpaxo huntekˈanxa con̈ob chakˈlecan̈ howal yeb huntekˈanxa.


Moisés te je kjayina iia̱ su̱a ra je te imale̱cha̱wa̱ ta̱i. Ata ije̱k sikawa̱ isu̱ak ra, jera Säkekewa ktaté ira te isha: 	 Yet yilnito naj huneˈ tuˈ, caw cˈaycan̈ iscˈul naj yu. Haxa yet ishitzico naj iscawilal teˈ, yaben naj istzotel Comam Dios Jahawil hacaˈ tiˈ:


¿Mane wa ra ikju̱atkawa̱ cuarenta año bala na rä na? ¿Ka je rä ale ji yakei wakbläk wa, ale nu̱lda jololeta̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska wa ra na? 	 ¿Mac yin̈ xin tit ishowal Comam Dios yulbal cawina habil? Haˈ ton huntekˈan mac yaco ismul tet Comam bey txˈotxˈ desierto, iscamcano bey tuˈ.


Sha̱ jolona ishäkä bäi ki̱ka; je kibinaka̱ ra, iwäna cien cien.” Je she kate ite ra, ia̱na täkii: “Yi rä kukäta wassënak ra, ¡je ku̱ issö!” 	 Haxa hunmajanxa ixim ay xol txˈo txˈotxˈ caw cˈul. Hayet ischˈibcan̈ ixim, caw cˈul yul ixim yakˈa, ay ixim huneˈ ciento yuteco sat yin̈ hunun iswiˈ, ẍi Comam. Lahwi tuˈ, yalni Comam yin̈ caw ip: ―Maquex cheyabe huneˈ tiˈ, akˈwe heyanma hetxumniloj, ẍi Comam tet anma.


Jera ijewa a̱na te ichaka: —¿Ekla kie Simón kinak Pedro ni, je katke jiska na? 	 Yet ayxa ebnaj bey tuˈ, iskˈamben ebnaj: ―¿Ham tiˈ aycˈo naj Simón, naj chiyij Pedro? ẍi ebnaj.


ikjeiyinaklä ije̱r bäi shä baawa̱ si̱ ki̱ka, ale ije̱r bäi sha sa̱ ia̱ iwa̱ shka̱ta wakei oloi ja̱mi ra. 	 Yu huneˈ tuˈ yuxinto chijaco ismay Comam Dios yu issakˈalil iscˈulchˈanil iscˈul. Xayakˈ Comam iscˈulal iscˈul jet yu Iscˈahol caw xahan ay yu.


Jishtä Abraham te Säkeklä biketsa, je wà iwabiketsanaksa̱ wämo ye to̱ne käi, 	 Hacaˈ icham Abraham, yayto icham yul yanma yin̈ Comam Dios, yuxinto oc icham cˈulal yul sat Comam.


Ije rä ji wa̱k bulee ikukäk ia̱, jishtä Moisés wa̱ io̱le Säkeklä ju kalabe sha̱na käi. 	 Comam Jesucristo tuˈ caw yijem yute isba tet Comam Dios yin̈ huneˈ ismunil akˈlax tet; hacpax tuˈ naj Moisés, caw yijem yute isba naj yin̈ ismunil akˈlax xol iscon̈ob Comam Dios.


Ata wë bas ñakibiwo̱ saje wa Säkekewaí Sa̱tsa̱tkäkksa̱ Jesucristo je̱r bäi shä wà, je̱r ko̱ne iia̱ wà. Ije oloi kanoka̱pa jira irä, marä sa̱ ke̱i jekjeye ska ra irä. Amén. 	 Wal xin cam ohtan̈ewelo Comam Jesucristo, Cocolomal. Ipojab xin hechˈib yin̈ iscˈulchˈanil iscˈul Comam hunun tzˈayic. Yuxin caw nimanojab yelapno ye Comam Cocolomal yul hesat tinan̈, yeb yin̈ sunilbal tiempo. ¡Hacojab tuˈ!


Jera ijewa minemi kjajulu jukläyäkä tsi̱dala shtä etkä etkä sha̱na te kte baa bata she rami, ñakäi sä bäiwe̱ rami je ke̱i biköle ska. 	 Lahwi tuˈ xin isto ebnaj sunil yulajla con̈ob yeb yulajla aldea. Yecˈ ebnaj ispujbanicˈo Tzotiˈ yet colbanile tet anma. Yakˈnipaxo cawxo ebnaj macta yaˈay.


Ata Judío wa je̱r ki̱ Pablo ianawa̱. Je kju̱ei ijewa te kje ditsä ka bäi kuna wa, ka ji wa̱k kuna wa tapawa̱wa̱ chu̱li̱i̱. Jewa ra ijewa te ditsä wätji̱wa̱ka̱, jekäi je jukläyäkä wa kjoyinaka̱ ta̱i, julunami kjawa̱julu Jasón ju naka, Pablo irä Silas irä jäkmi ditsä wäki̱. 	 Yaj wal hunmajanxa ebnaj Israel mach yayto yul yanma yin̈ tzet chal naj Pablo, caw tit ishowal ebnaj yuto caw txˈiˈal anma yaco isba yin̈ tzet yal naj Pablo tuˈ. Iscutxbanico ebnaj huntekˈan ebnaj caw isa, ton̈e chiˈecˈ yul calle, caw mach‑ticˈa‑iswalil. Haˈ ebnaj tuˈ xin oc akˈocˈule tet ebnaj yul con̈ob tuˈ yun̈e yah wejna ebnaj sunil. Yipicto ebnaj yul yatut huneˈ naj chiyij Jasón yu chisna ebnaj tato haˈ tuˈ ay naj Pablo yeb naj Silas, yuto caw choche ebnaj istzabayo ebnaj cawan̈ tuˈ cat yalaxico ebnaj yul iskˈab con̈ob.


Jera je alaklä deju̱ je̱tkawa̱ wakte iwä ja̱mi, te isha iia̱: —Säkekewa, yis tsa̱tköpa. 	 Yajaˈ hitzico ix, yay jahno ix sata Comam, yalni ix: ―Mamin, colwahan̈ nino win̈an, ẍi ix.


Jesús te je ssa ra, ije̱k butsa ju̱ami jeska eklabä mineju̱ ko̱no ki̱ka, ka̱ wakei ebä ska. Je ju̱ñawa̱ chu̱li̱i̱ te ra, jera jukläyäkä saka saka ska wa minejulumi iitäki̱ klä wà. 	 Hayet yaben Comam Jesús ta cam naj Juan yel Comam bey tuˈ, yahto Comam yul huneˈ teˈ barco, yecˈ apno Comam iskˈaxepicˈto haˈ lago bay machi anma. Hayet yaben anma ay yulaj con̈ob xin tato to Comam, istopaxo anma yu yoj istiˈla haˈ bay chiapni Comam tuˈ.


Isaka ia̱ irä me̱nak je wikblu ebä wa̱ iwa̱ ji biketsäklä etkabä, isaka ia̱ sä bäiwa̱klä kju̱awa kju̱awa rä me̱nak je wikblu ebä wa̱, 	 Yu Comam Espíritu Santo tuˈ, yuxinto ay ebnaj caw chicawxi iscˈul yin̈ Comam Dios, aypaxo ebnaj chiakˈlax yip yu Comam Espíritu Santo yakˈni cawxo macta yaˈay.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Ata jira yi wa̱ inaklä tsa̱klä jui tso̱ ra, je ku̱ itso̱mi jile tsa̱kläje, ñakäi yi wa̱ ka espada kuna ra, je ku̱ iwa̱ shönak je̱k ki̱ka watju̱o ju̱omi, je säkei wà itju̱oksa̱. 	 Yalnipaxo Comam tet ebnaj: ―Wal tinan̈ xin, maquex ay hetzˈispa yeb hemelyu, iwetoj. Haˈ mac mach yespada, istxon̈abto ischumpa cat islokˈni yet.


Je ukä ska ije̱k kjasha̱ni juer ta kju̱awa ijewa bol ia̱ ña̱la wà, ijewa damijulu kju̱awa ska. 	 Tzujan tuˈ xin, isyenipaxo isba Comam tet cawan̈ iscuywom yet lan̈an isto bey huneˈ aldea; nan yu isyenipaxo isba Comam tet ebnaj.


Jera ijewa te Säkeklä oloi kaka̱ yis kju̱ei. 	 Yu huneˈ tuˈ yuxinto caw chitzala iscˈul ebnaj yin̈ Comam Dios wuhan.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Ata ¿ñe jini bas te ishe, yi yis dä na? 	 Iskˈambenpaxo Comam tet ebnaj: ―Haxaca hex tiˈ, ¿mac anmahilinan heyalni? ẍi Comam.


Je ne ki̱ka biköle ji sheke̱ ijewa te bas ia̱ käi, je wo̱, je wawo̱. Ata ke ji wa̱k ijewa te ji we̱ke̱ ja̱mi. Ka irä jiye kuna ta, ijewa te ji sheke̱, ata ka iwakwa te je we̱ kuna. 	 Yuxin sunil tzet chal ebnaj teyet yijewej, yajaˈ mach chebeybaln̈eto tzet chiswatxˈe ebnaj, yuto haˈ tzet chal ebnaj mach chisbeybaln̈e ebnaj.


Yis da tso̱ wa biköle te ba chakami. Sa̱ shka̱li̱bläk ijewa rä ji biketsäk etkabä ki̱ka, jewa chakami yie. Je̱r bäi yinopa bas biköle ia̱. 	 Sunil ebnaj juẍta aycˈo incˈatan̈an bey tiˈ, chalto ebnaj ta cheyil heba yin̈ hecawil. Chawal tet sunil ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam bey tuˈ ta chil isba ebnaj. Yakˈabayo Comam Dios iscˈulchˈanil iscˈul teyiban̈ bey tuˈ. ¡Hacojab tuˈ!


Jekäi ba te se̱ne kseka ña̱le̱i kjasha yis ia̱. Ba te yis ssëwe̱mi a̱naa ba te yis su̱e kaldu ki̱.” 	 Xahaye huneˈ beh chˈakˈni kˈinale ayn̈eticˈa sunilbal tiempo wetan. Caw chawakˈ tzalaho wanmahan yet chinapnihan tacˈatan̈, ẍi Comam Jesús. Hac tuˈ yu istzˈibn̈encano naj rey David yin̈ tzet yal Comam Jesucristo, ẍi naj Pedro tet anma bey Jerusalén tuˈ.


Jekäi duewa̱ irä, sä wikblu bläklä irä tulunami yökö tipei na. Je yökö tipei ne rä sä duäkläwa̱ni etäbä kicha rä. 	 Lahwi tuˈ iskˈojlaxayto naj camical yeb cambal xol huneˈ niman kˈaˈ. Huneˈ kˈa kˈaˈ tuˈ, haˈ ton iscab camical.


Yis ssëwa̱ a̱naa Estéfanas irä Fortunato irä Acaico irä jewa dejulu te. Ka irä jiye kuna ta, ijewa te ji wá̱ yis ia̱ sa̱me̱ishärä bas ne kajali yis da rä käi. 	 Caw chintzalahan yuto hul naj Estéfanas yeb naj Fortunato yebpaxo naj Acaico bey tiˈ, yuto yet chiwilnihan yin̈ ebnaj hacaˈojtam hex chiwilicojan teyin̈.


Ata ji biköle tsa̱ta bas ku̱ rä Säkeklä gobiernoí, iji wämoí ne yulö rä, jera je shtä biköle ki̱dämiksa̱ bas ia̱. 	 Wal xin aweco yin̈ hecˈul hesaynilo Comam Dios babel cat heyijen tzet chala, walpaxo tzet chiocnico heyu yul sat yiban̈kˈinal tiˈ xaticˈa yakˈaˈ Comam Dios teyet.


Jera je ke̱i kjewa̱klä dami kja mosha̱ ra, Jesús deka̱ju̱ Templo ska te sa paktami. 	 Hayet caw niman kˈin̈ tuˈ, yocto Comam Jesús yul yatut Comam Dios, istzabnico Comam iscuyni anma.


Ñerä je alaklä te ikúka: —Ka yis dä se̱naklä ta. Jera Jesús te isha iia̱: —Bäi ba te isha rä, ka yis dä se̱naklä ta ni. 	 ―Machi wichamilan, ẍi ix tet Comam. Yalni Comam tet ix: ―Caw yel chawala, machi hawichamil.


ka yi a̱ni je̱k ssäklä iwäna. 	 Hac tuˈ xin machi mac chu yalni isba can̈yehal yul sat Comam Dios.


Jekäi tapanak wa kalabe irä je palei ju̱ñak wa biköle irä, jewa su̱anacha̱wa̱ ta̱i. 	 Yu huneˈ yu tuˈ, yuxin occano huneˈ niman xiwquilal yin̈ sunil anma ayxaco yul iskˈab Comam, yeb sunil anma aben huneˈ tuˈ.


Jekäi ji yöle ka̱mikle, je yöna rä saje wa paktäklä. Jekäi sa chatkawa̱ ra, sa̱ je̱r pableke̱ kte yöle te ra, sa̱ je̱r ku̱emi ji tso̱ sa̱ wa̱ ki̱ssënak te. 	 Sunil tzet tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios yet payat, cocuybanil yu istzˈibn̈elaxcanoj, chakˈni isnimanil cocˈul yeb yakˈlobal janma, yun̈e janico Comam yipo janma.


Sä el Apolos pake rä jikäi. Yis te ije kuka pjoo minak bas wäki̱ sä el wa ra, ata itjä ka issëne minak jíkje ra. Jeiräta iwä deksa̱ ra iminaju̱mi ji̱a. 	 Wal naj juẍta Apolos, walan tet naj tato chito naj yinta ebnaj to quexilnoj, yajaˈ machisjeto naj. Yettojab hunelxa chito naj yet ay ishamanil naj.


Yis el wa, bas ku̱ saje wa Säkekewaí Jesucristo baawa̱ si̱ biketsö, ka ji wa̱k kuna sa saka ia̱ kju̱awa kju̱awa. 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, hex xahechah Comam Jesucristo yul heyanma, Comam caw ay yelapno yehi, lahann̈ehojab hexahann̈en heba hesunil.


¿Jiye na? Je rä ka iwa̱ iyolone rä ji biketse etkabä wà ki̱ka, ata ite iyula rä biketsale je dämiksa̱ rä ji we̱ wà ki̱ka. Jekäi ijewa klasku tkenacha̱wa̱ ale jak sa klasku tkenaklä je ja̱mi, 	 Yajaˈ, ¿tzet yin̈ yuxin hac tuˈ elico ebnaj? Wal xin yuto haˈ yalni ta yu tzet chiswatxˈe chican ebnaj cˈulal sata Comam Dios, maẍtaj yu yanico yanma yin̈ Comam Jesucristo. Yuxin hacaˈ hunu chˈen chˈen bay chon̈txakˈmohi, hac tuˈ ye Comam Jesucristo yul sat ebnaj.


ñakäi iitäbinawa̱, jeska tres día ra ishki̱naka̱ni jiräni kte yöle wa̱ iyile käi; 	 Lahwi tuˈ ismujlax Comam, yajaˈ yin̈ yox tzˈayic yitzitzbican̈ xol camom, hacaˈticˈa yalni yul Yum Comam Dios.


Jesús te jekäi ichaka iia̱ iwa̱ iju̱ñaklä jiräni iwa̱ ikúkä ta í̱, ata iwakei wa̱ iju̱ñer kja ji we̱ mar ite käi. 	 Yal Comam huneˈ tiˈ yun̈e yaben Comam tzet chiyute yalni naj Felipe. Wal Comam xin, caw yohtaxa tzet chiyu yakˈni waˈo sunil anma tuˈ.


Jekäi ijewa ka̱kiäke̱ bas ki̱ka ra, ijewa ia̱ bas ssërmi kshana si̱ Säkeklä je̱r bäi sha ta̱i bas ia̱ ki̱ka. 	 Ebnaj juẍta chichahni hecolwal tuˈ, chitxahli ebnaj teyin̈, cat quexisxahann̈en ebnaj yuto hex chexyakˈbaln̈e Comam Dios yin̈ heyenilo huntekˈan iscˈulal iscˈul Comam.


Pablo wätelewa̱ Cristo Jesús ki̱ka, je te sä el Timoteo ra ñara jí yue mar ba Filemón sá wa̱ shka̱ta, shka̱bläkña sá ra je ia̱, 	 Hanin Pablo intiˈan, ayinicojan preso yu walnicˈojan Istzotiˈ Comam Jesucristo. Haninan yeb juẍta Timoteo chicotzˈibn̈etojan̈ huneˈ carta tiˈ tawet wuẍta Filemón; xahan ayach juhan̈, jetbipaxo coba yin̈ ismunil Comam Dios.


Jera je ia̱ Pedro te ichaka: —Ishö yis ia̱, ¿bas ka̱ watju̱a säkei rä jeska na? Jera ite ikúka: —Taa, jeska ito̱na rä. 	 Iskˈamben naj Pedro tuˈ tet ix: ―¿Yelmi chal hawichamil tato hac tiˈ yij istohol txˈo txˈotxˈ hetxon̈toj? ẍi naj tet ix. Istakˈwi ix: ―Hoˈ, caw hac tuˈ istohol txˈotxˈ, ẍi ix tet naj.


Ata ¿ka bas wa̱ iju̱ñer sä sikii wa ne te ka̱jiska wa ktei wabiketsemiksa̱ rä na? Jekäi bas te ka̱jiska wa ktei wabiketsemiksa̱ ra, jera ¿maikäi ka bas kiar jile ktei tsi̱ne wabiketsäkksa̱ na? 	 ¿Tom mach heyohtajo xin tato han̈on̈ ayon̈xaco yul iskˈab Comam tiˈ, han̈on̈ chon̈oc jilaˈ yin̈ tzet chielico anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ? Yuxin tato chon̈oc jilaˈ yin̈ tzet chielico anma yet bakˈin, ¿haˈ tom xin niẍte howal chˈah texol, mach chu hewatxˈenayoj?


Gayo te bas chakami. Ije te ka̱ ma̱ yis ia̱ iju ska, ñakäi tapanak wa biköle ia̱. Erasto, jí jukläyäkä wäkiri ia̱ inaklä bläk irä, ñakäi sä el Cuarto irä, jewa te bas chakami. 	 Chalnipaxto juẍta Gayo ta cheyil heba, yul yatut juẍta tiˈ ayon̈an̈. Haˈ bey tiˈ xin chicocutxbapaxo cobahan̈ yin̈ culto yeb sunil macta ayxaco yul iskˈab Comam Jesucristo. Chalnipaxto naj juẍta Erasto ta cheyil heba, naj juẍta tiˈ tesorero naj yul con̈ob tiˈ. Chalnipaxto juẍta Cuarto ta cheyil heba.


Jera plaa ra Säkekewa ángel í ekla dewa̱, jera je jui ja̱r ñinaka̱. Jekäi ije te Pedro pakpa ikipa ki̱, jera ishki̱naka̱ ra ángel te isha iia̱: “Ma je̱köka̱ mane mane.” Jera cadena jolonaksa̱ ijula ja̱mi. 	 Yapni lemla huneˈ naj yángel Comam Dios, caw sajbilo yul preso tuˈ yu naj. Ispitni naj ángel tuˈ ismotx naj Pedro, yel iswayan̈ naj. Yalni naj ángel tet naj: ―Ahan̈wano yin̈ an̈e, ẍi naj ángel. Lahwi yalni naj ángel tuˈ, ispuhmulo chˈen cadena yin̈ iskˈab naj Pedro.


Jera ite sa pakta te isha ijewa ia̱: —¿Ka iyöle katke rä: “Yis ju kirmi rä ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ka̱kiäklä jui ni na?” Ata bas te je iawa̱wa̱ jakbläk wa ñabläklä jui ye. 	 Yoc Comam yalno tet anma tuˈ hacaˈ tiˈ: ―Tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: “Haˈ watutan yet txah yehi, bay chul anma ay yul hunun txˈotxˈ nimeta con̈ob txahloj,” ẍiayoj. Walex tiˈ xin hacaˈ isn̈achˈen elkˈom ye yatut Inmaman heyu, ẍi Comam.


Ñerä ijewa dejulu chu̱li̱i̱ wa taparte ska ra, jera ekla deju̱ iwäki̱, je̱tkawa̱ köchowä ki̱ iwä ja̱mi, 	 Yet yayilo Comam yeb iscuywom xol anma xin, ishitzico huneˈ naj iscˈatan̈ Comam, yay jahno naj sata Comam, yalni naj tet Comam:


Ke bas ku̱ sa saka yakei tewa̱k Judío wa iräle Griego wa iräle, tapanak Säkeklä ia̱ wa iräle. 	 Wal xin machojab cheyetato isnabal ebnaj Israel maca ebnaj mach Israeloj, maca macta ayxaco yul iskˈab Comam Jesucristo yu tzet chewatxˈe.


Ba wa̱ iju̱ñer kja Asia ska wa biköle te yis jawa̱ta̱na, jewa sha̱ rä Figelo irä Hermógenes irä. 	 Hawohtaj tato sunil ebnaj ay bey yul ismajul Asia bejn̈e incanojan, xol ebnaj tuˈ ayco naj Figelo yeb naj Hermógenes.


Ata bas sha̱na ka jekäi ikiar, ata yi ssëna deka̱ te bäi si̱ bas sha̱na ra, je kiana rä bas kjanaklä ye. 	 Yajaˈ wal texol hex tiˈ, mach haco tuˈ cheyute, wal xin tato ay hunujex cheyoche ay yelapno cheyuco xol ebnaj heyetbi, aweco heba chejaboj.


Jera ite ikúka: —Säkekewa, jekäi irä, yis te ibiketsa iyina si̱ ba ne rä Säbäkäkksa̱ rä, Säkeklä yaba rä, ale däke̱ju̱ ka̱jiska rä. 	 Hoˈ Mamin, caw chiwaytojan yul wanmahan tato hach tiˈ Cristo hach. Caw Iscˈahol Comam Dios hawehi, halbilcanoj ta chachhul yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi ix Marta tuˈ tet Comam.


Jí ne käi sa te ibiketse ije te iwe̱mi sa̱ ia̱ rä: Je rä sä te ji kia iia̱ jishtä iwakei ki̱ ishena käi ra, ije te sä ktä ssë. 	 Yuxin chicawxi incˈulan yin̈ Comam Dios, yuto johtaj ta chicokˈan hunu tzet ye tuˈ tet Comam hacaˈ tzet choche iscˈul Comam, caw chabe Comam tzet chicokˈana.


Jera guardia wa tsa̱ku̱i deju̱ iwäja̱mi te isha iia̱: —Ishö 'sia̱ ¿ba rä Roma wa na? Jera ije te ikúka: —Taa. 	 Lahwi tuˈ xin istit naj comandante iscˈatan̈ naj Pablo, iskˈamben naj hacaˈ tiˈ: ―¿Tom yeli romano hach? ẍi naj. Istakˈwi naj Pablo: ―Hoˈ, caw romano inan, ẍi naj.


Ata sä te ishe ka sa̱ wa̱ ji yakei rä wakblele ni ra, jera sa te ije iawa̱wa̱ rä ka̱yuäk ye, ñakäi ije ktä ka kuna sa̱ ja̱mi. 	 Tato chijala ta machi comul chijacoj, lan̈an jalni ta lekˈtiˈ Comam Dios, caw machi Istzotiˈ Comam yin̈ janma hacaˈ tuˈ.


Ñerä yie isu̱a ra, Oveja Yaba te ikjä bale siete etka kjäyaksa̱, jera yie issa ra, kseka wa cuatro ekla te ishe tala bular käi: “¡Bä kute!” 	 Lahwi tuˈ, wilnihan istzilnilo Comam oc xahanbalil huneˈ babel sello, wabenan yalni naj babel querubín yin̈ caw ip hacaˈ isbili cˈuh, yalni naj: ―¡Cata! ẍi naj.


¿Ka irä ijewa ne te ale bas kile kie baa ja̱mi je sheke̱ kte yakei wà rä na? 	 ¿Tom mach heyohtajoj tato haˈ ebnaj tuˈ txˈoj istzotel yin̈ Comam Jesucristo ayxaco yul janma?


Jera ite ikúka: —¿Ata bas ñaebä, ka je̱r ko̱r ji ia̱ na? 	 Istakˈwi Comam: ―¿Tom haˈ hunex machi maxetxumpaxo yin̈ tzet mawaltuˈan?


Ka irä jiye kuna ta, ale yile jekäi, ka je rä jewa ditsei wä kuna. Jewa mane a̱ni rä ka bakle jile däläwa̱klä wakja̱neiwa̱k kuna. 	 Comam Jesucristo, Comam bay chitzotel huneˈ tiˈ, mach yicˈalo naj Leví ye Comam, walxinto yin̈ hunmajanxa ebnaj Israel bay tit Comam, yin̈ yicˈal Comam tuˈ xin machi hunu mac oclena sacerdotehal.


Jera Abraham te iki̱ssa je̱r baa wà, kjepa ikablele deksa̱ iia̱. 	 Caw xin niman yute iscˈul naj Abraham tuˈ yechman yin̈ niman tiempo, lahwi tuˈ ischahni naj tzet halbilcano yu Comam tuˈ.


Ata jewa demijulu ra, ka ijewa juena ji̱a sä wätiäklä ska. Ñerä ibitejuluténi ibata shäk, 	 Haxa yet yapni ebnaj yul teˈ preso xin, matxa ebnaj ischejab Comam tuˈ ayictoj, yuxin meltzo ebnaj yalaˈ tet ebnaj yahawil tuˈ.


Jekäi ijewa patkami Wikblu Sikina te ki̱ka iminejulu Seleucia ska. Jeska ijunami ko̱no ki̱ka demi Chipre ska. 	 Yet ischejlaxto naj Bernabé yeb naj Saulo yu Comam Espíritu Santo, isto ebnaj yul huneˈ con̈ob chiyij Seleucia. Yul huneˈ con̈ob tuˈ oc ebnaj yul teˈ barco, lahwi tuˈ xin, yapni ebnaj bey yul ismajul Chipre, huneˈ txˈotxˈ hoyanico haˈ mar yin̈la iscˈul.


Je wà ijuer Säkeklä te ji wabiketseksa̱ rä bulee si̱, je wà bas kianaklä däkwa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi. Je gobierno bata ki̱ka bas te ji dälässëte rä. 	 Haˈ ton tiˈ chihalniloj tato chil Comam yin̈ caw istoholal yin̈ tzet chielico anma, cat yalni Comam teyet tato ay heyoc yin̈ bay chioc Comam yahawiloj, yuto lan̈an heyetan heyanma tinan̈.


Ata Judío wa wa̱ ka ibiketsane ije rä ka wä wajuenak kuna, je ne wä wajuena rä, ata ijewa te je wä wajuele a̱mi irä iká irä kiajaté wächakenak kjepa ijewa te ibiketsa ije ne irä. 	 Yaj caw maẍticˈa yaco ebnaj yahawil con̈ob Israel tuˈ yin̈ iscˈul tato hajlo sat huneˈ naj tuˈ yu Comam. Haˈ yute isnani ebnaj to caw cˈulticˈa ye sat naj, yuxinto awtelax ismam naj yeb ismiˈ naj yu ebnaj.


Je ki̱ka ba je̱r ja̱noni mai bä ja̱leté rä ska. Ba je̱k manewo̱ksa̱; ba ku̱ ji wo̱ni ba wa̱ io̱le säkätä käi. Ata ka jekäi kuna ra, yis dämiju̱ ba wäki̱, je te ba tsi̱ni duäkläka̱ tse̱ju̱emi iduäkläwa̱ ska, ikuna ka ma je̱k maneneksa̱ ra. 	 Yuxin nawetij baytet yin̈ quexaycˈayi, meltzoweco henabal yin̈ Comam Dios, cat hewatxˈen baytetticˈa chewatxˈe yet yichebanil. Ta mach xin chintohan quexwilaˈan yin̈ an̈e cat winilojan hecandelero yul yehobal.


Jera Jesús te ikúka: —Ikuna yis je̱k oloi kaka̱ ra, je rä ka wata. Ata yis oloi käkka̱ je rä yis Ká, ale bas wa̱ kinak bas Kekläí ni. 	 Yuxinto yalpaxo Comam tet ebnaj: ―Tato han‑caw‑inan chiwican̈ inbahan, caw matzet chalilo huneˈ tuˈ, yaj wal xin haˈ caw Inmaman chianico inmayan. Haˈ Inmamtuˈan xin, haˈ cheyal heDiosaloj.


Je ne ki̱ka yis ktäke̱ ijewa ra jile she ja̱mi rä. Je rä ijewa te isu̱eke̱, ata ka ijewa ia̱ ijuer ki̱ka, ñakäi ijewa te issëke̱, ata ka ijewa ia̱ issër, ñaebä ka ijewa je̱r na idäwa̱ ki̱ka. 	 Yuxinto yecheln̈e chiwacojan yet chincuynihan anma. Wal xin waxan̈ca chiyila, yajaˈ mach chinachalo yu, waxan̈ca chabe yajaˈ mach chitxumchalo yu.


Ata yie ishe bas ia̱, jí maju̱ jöiwäta ka yis wa̱ jí uva diä yanakni, ma rä ike̱i dewa̱ yis wa̱ iyäkläni spa̱na bas da yis Ká gobiernoí ska kjepa. 	 Chiwalpaxojan teyet tato matxa chiwucˈan yal teˈ uva masanto yet chioc Inmaman Yahawilal catto wucˈnihan yin̈ yacˈtohal hunelxa, ẍi Comam tet ebnaj.


Ka yis ki̱ bas kiar je̱r ianak ji ki̱. Jäiyi wa ka se̱lewa̱ kuna te Säkekewa ki̱ ji sherke̱ biketse, ñakäi maikäi ra ite Säkekewa ssëwe̱mi bäi käi. 	 Ay walaˈan matzet cheyaco yin̈ hecˈul. Yet maẍto chikˈ yixal hunu naj tzeh, yin̈n̈e yet Comam ayco yanma naj, han̈e tzet chal Comam haˈ chisyije naj.


Pablo te ijewa ki̱ssë katke ji̱a Atenas ska bala na ra, je jukläyäkä ska jile kekläí wa me̱i yöle tso̱ e̱e̱na su̱a ite. Je te issëwa̱ dokolewa̱. 	 Hayet aycˈo naj Pablo yechman yapni naj Silas yeb naj Timoteo bey yul con̈ob Atenas, caw tac iscˈul naj yilni tato caw tzetcˈa istioẍ anma yul huneˈ con̈ob tuˈ.


Sä wäkiri te jí yue mar Gayo rikä ia̱, ale yis wa̱ shka̱ta si̱. 	 Hanin icham winaj intiˈan, chintzˈibn̈etojan huneˈ carta tiˈ tawet, wuẍta Gayo, yin̈ caw yeli xahan ayach wuhan.


Jera je chu̱li̱i̱ wa sha̱ ekla te isha iia̱: —Sapaktäk, ishö yis el ia̱, sá ká däli ukä bala pje̱ ite yis ia̱ ni. 	 Xol anma tuˈ, ay huneˈ naj halni tet Comam Jesús hacaˈ tiˈ: ―Mam cuywawom, hal tet wuẍtatiˈan inkˈanaˈan yakˈaˈab naj inmajulan yin̈ tzet akˈbilcano jetan̈ yu comaman̈, ẍi naj.


¿maikäi sä kjämi shiri ikuna saje wa te jí tsa̱tkeneksa̱ baa weikawa̱ ra na? Je tsa̱tkeneksa̱ rä bata yile Säkekewa wa̱ säkätä, je ki̱shani sa̱ ia̱ issäk wa te. 	 Hajxamon̈ chal tuˈ, ¿tzettaxca chu cocolcha tet isyaˈtajil ta mach chicam cocˈul yin̈ huneˈ cocolbanil caw niman yelapnoj? Yuto haˈ caw Comam Jahawil halni huneˈ Tzotiˈ yet colbanile tiˈ yin̈ babelal, haxa ebnaj abeni, haˈ ebnaj akˈni johtan̈elo yin̈ caw isyelal.


jera jewa te isha je bol wa ia̱: —¡Iyina si̱ Säkekewa shki̱naka̱ni! Ije̱k kjasha Simón ia̱. 	 Yalni ebnaj tet ebnaj cawan̈ tuˈ: ―Yin̈ caw yeli, maitzitzbican̈ Comam, masye isba tet naj Simón Pedro, ẍi ebnaj.


Je kte te iwa̱ dulanak wa male̱cha̱cha̱wa̱, ata Jesús te ishani ijewa ia̱: —Yabala rikäla, därërë si̱ dewa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi rä. 	 Caw cˈaycan̈ iscˈul ebnaj iscuywom Comam yaben huneˈ tuˈ, yuxinto yalpaxo Comam tet ebnaj: ―Hex xahan ay wutiˈan, haˈ anma chaco yanma yin̈ kˈalomal caw yaˈta yoc yul iskˈab Comam Dios.


Jekäi etäbä kicha jewa te je bakle ka wä wajuenak kuna kiateni. Jewa te isha iia̱: —Säkeklä ne kjeishö kte bäi wà. Ata sá wa̱ iju̱ñer je ditsä rä ji yakei wakbläk. 	 Lahwi tuˈ xin, yawtenpaxti ebnaj naj hajlo sat tuˈ hunelxa, iskˈamben ebnaj tet naj: ―Caw chabe Comam Dios caw halilo isyelal jetan̈, wal xin caw johtajan̈ ta caw mulum huneˈ naj chawal tiˈ, ẍi ebnaj tet naj.


Je ki̱ Jesús te ijewa ia̱ ishaka̱ bulee: —Lázaro duawa̱. 	 Yuxinto caw yal Comam yin̈ caw haban tet ebnaj: ―Naj Lázaro macam naj,


Je rä Säkeklä te Cristo oloi ja̱mi ka̱jiska wa je̱r bäiwe̱te iwakei ra, sä shirile ka nui biketsane iwa̱ kuna, ñakäi ite sá paka je̱r bäine iwakei ra je ktei bata shäk. 	 Haˈ chal yelapno huneˈ tuˈ to yu Comam Jesucristo yuxin chioc anma yin̈ akˈancˈulal yeb Comam Dios, matxa xin chisnati Comam ismul. Haˈ Comam akˈn̈ecano huneˈ munil tiˈ yul cokˈaban̈ jalnicˈojan̈ yin̈ tzet chu yoc anma yin̈ akˈancˈulal yeb Comam Dios.


Jekäi ka sä kie ko̱ne yöle se̱nak kseka wa äyëí ki̱ka, jewa tulami yökö tipei ja̱rka. 	 Haxa mac mach ayayo isbi yul teˈ hum yet kˈinale kˈojlaxayto xol huneˈ niman kˈaˈ tuˈ.


Ata isaka tso̱ Tiatira ska wa, bilbä wa̱ ka je ka̱ju̱ñe kuna wa, ñakäi ji kinak ijewa wa̱ ‘Satanás ji blelewa̱’ ni je ka ju̱ñak kuna wa, jewa ia̱ yie ishe: Ka yie bas ki̱ jile saka kirii ja̱we̱ka̱ kuna. 	 Yajaˈ wal hun majanexxa ay bey Tiatira tuˈ, hex mach heyaco henabal yin̈ iscuywabal ix tuˈ, yeb xin mach heyabeto huneˈ chihallax cuybanile yet naj matzwalil ewan yehi, chiwalan tato machi hunuxa chejbanile chiwaltojan teyet,


Iwa rä, yi te ka̱wei biköle wawá̱, ata etka ska ishirinawa̱ ra, je rä ite ji wakbla ka̱wei biköle ukä ja̱mi. 	 Ta chijala ta sunil ley chicoyije, yajaˈ ta ay hunuxa chejbanile mach chicoyije, chijaco comul yin̈ sunil ley hacaˈ tuˈ.


Jera ijewa kjajulu Anfípolis irä Apolonia irä wà demi julu Tesalónica ska. Jeska Judío wa ñapaktäklä jui kate. 	 Yin̈ isbel naj Pablo yeb naj Silas tuˈ ecˈ ebnaj bey con̈ob Anfípolis, yeb bey con̈ob Apolonia. Lahwi tuˈ xin yapni ebnaj yul con̈ob Tesalónica bay ay huneˈ iscapilla ebnaj Israel.


Ata mikle kja je jukläyäkä ska ekla kaldu kie Simón ni, je rä ka̱ chakäk, je wà iwa̱ Samaria wa rä wäyölecha̱wa̱. Je te ishe ije ne rä bakleka̱ bäi si̱ rä. 	 Ay huneˈ naj yul con̈ob tuˈ chiyij Simón, nawal naj; payxa ichiti yakˈni subchaho naj anma, caw ay yelapno ye naj yalni.


Ijewa te itia vino ji̱akaleka̱ mirra ra je wà, ata ka iwa̱ iyane. 	 Yakˈni ebnaj vino sombil yeb huntekˈan teˈ telaj chiyij mirra yucˈuˈ Comam, yajaˈ mach isje Comam yucˈuˈ.


Ata je bewak bakleju̱, ka kuna ji̱a jira, je rä idäkläka̱ ocho; je rä je siete wa ekla, je ma rä weikanakwa̱. 	 Haxa huneˈ naj Nokˈ isbi, naj ayticˈa payxa, yajaˈ machi tinan̈, yet chihul naj tuˈ haˈ naj chioc yahawilo yin̈xa iswaxan̈wan̈, yuto yetbi isba naj yeb ebnaj hujwan̈. Hayet chioc naj yahawilo tuˈ behxa isto naj yin̈ isyaˈtajil yin̈ huneln̈e.


Manele ka täki ta ji biketsäk etkabä ke biketsaksa̱ yakei. Ata ka je rä sa̱ ñakju̱atkewa̱klä ji biketse kju̱ei. 	 Chahwe mac maẍto yip yanma yin̈ Comam texol. Mach chebuch heba yebi.


Jekäi je wikblu te ji kjasheke̱ sa̱ ja̱mi je rä me̱nak sa̱ ia̱ ekla ekla sa̱ ñatsa̱tkäklä. 	 Chisyelo Comam Espíritu Santo tato ayco yul janma hununon̈ chakˈni Comam iscˈulal jet, yu iscˈulalo yin̈ ebnaj juẍtaj yeb ebix janab.


Jekäi yie ipatke marni ba ia̱, ata yis wa̱ ishka̱l dä e̱e̱na. 	 Wal tinan̈ chiwatojan naj tacˈatan̈ hunelxa, cˈul chu hachahni naj, hacaˈojtam haninan chinhachahan.


Jekäi sá te jí sheke̱ bas ia̱ Säkekewa ktä wà, saje tso̱ ji̱a kseka wa, a̱ta̱le Säkekewa däke̱ni kje, jewa ka minakmiba sä tso̱ käpelecha̱wa̱ wa yika. 	 Yuxinto chijalan̈ huneˈ cuybanile yet Comam Jesucristo tiˈ teyet, tato han̈on̈ itzitzon̈ yet chul Comam hunelxa, mach chon̈babito sata anma xalecamtoj.


“Manele bas sha̱ kjanaklä ta, je tso̱ ka̱ ki̱ka buey wà ka̱ biäk iräle, oveja kjänanak iräle, je deju̱ni ra, ¿ite ishemi iia̱: ‘Bä kute plaa, je̱k bäkläkwa̱ yäkäk’ ni na? 	 Yalni Comam: ―Ta ay hunu hemunlawom ispeto tˈoco txˈotxˈ, maca ilo wacax, mataxca cheyal tet naj: “Ocan̈, ayan̈ tzˈonoj cat hawaˈi,” ¿Tom quexchi xin?