Ji bäi ju̱leta̱na ba ia̱ je kjänano Wikblu Sikina se̱nak saje wa ja̱mi je oloi ja̱mi. 	 Wal xin, yu yip Comam Espíritu Santo ayco jin̈ hununon̈, yuxin caw chayaˈiln̈e huntekˈan cuybanile akˈbil tawet yu Comam Dios.


Ñerä oveja kjänanak wa bitejulu ni te Säkeklä oloike datse̱ ikjeishe datse̱, ji biköle ssa ite su̱a ite jishtä ijewa ia̱ iyina käi, je ki̱ka. 	 Wal ebnaj tan̈em meˈ, hayet ispaxto ebnaj yichico ebnaj yanico ismay Comam Dios, yakˈnipaxo ebnaj yuchˈandiosal tet Comam yin̈ tzet yabeˈ ebnaj, yeb xin yu tzet bey ebnaj yilaˈ, yuto hacaˈticˈa yu yallax tet ebnaj hac tuˈ elicoj.


Ji biketse etkabä wà Isaac te Jacob irä Esaú irä ia̱ ji bäi sha o̱nak ji o̱rmi ji̱a je̱na je̱napa je ja̱mi. 	 Yu yayto naj Isaac yul yanma yin̈ Comam Dios, yuxin yalan̈to yalni naj yin̈ huntekˈan iscˈulal chischah naj Jacob yeb naj Esaú yu Comam Dios.


Mika̱ bas taparke̱ ra, ka je rä ji ñak bas je̱r ja̱naklä Säkekewa dulewa̱ ska kuna. 	 Wal xin yet checutxban heba, matxa taj santa cena cheyecˈtze,


Jera plaa je dulaklei ká a̱na te isha: —Yis te ji biketse etkabä, ata yis tsa̱tköpa ka yis ia̱ ji biketsar etkabä ki̱ka. 	 Yet yaben naj mame huneˈ tuˈ yah yaw naj yin̈ caw ip, yalni naj: ―Chiwaytojan yul wanmahan, yajaˈ colwahan̈ win̈an haxinwal chikˈ yip wanico wanmahan yin̈ Comam Dios, ẍi naj.


Jekäi je día biketsale dewa̱ ra, jera Herodes je̱k pajiawa̱ sa̱ tsa̱ku̱i wa̱ jienak shtä wa, je̱tkawa̱ sä ktei wabiketsäklä ska. Je kta ssër ta baa ijewa ra. 	 Yalni naj rey Herodes tzet tzˈayical chˈapni ebnaj yin̈ sat naj. Haxa yet yapni istzˈayical tuˈ xin, yanico naj rey huneˈ xil iskˈap caw ay yelapno yehi. Lahwi tuˈ xin yocto tzˈon̈no naj yul iscapiltu, istzabnico naj istzotel tet anma.


Jekäi ite ditsä patkami Juan tsa̱ku̱ tiäkksa̱ sä wätiäklä ska. 	 Ischejni naj yilaxolo iswiˈ naj Juan yul preso.


Je jukläyäkä ska ijewa te kte baa bata sha, chu̱li̱i̱ kuka Jesús ktei kukäk wa ye, je ukä ska ra, ijewa bitejuluni Listra ska, Iconio ska, Antioquía ska, 	 Hayet yapni ebnaj bey tuˈ, yalnicˈo ebnaj Tzotiˈ cˈul yet colbanile. Tzetcˈa anma chahni Comam Dios yul yanma yu tzet yal ebnaj. Lahwi tuˈ xin ismeltzopaxo ebnaj yul con̈ob Listra hunelxa, yeb bey Iconio, yebpaxo bey con̈ob Antioquía ay yul ismajul Pisidia.


Iwa rä sá se̱nak kseka wa del tulurke̱ksa̱ ko̱ta̱nakcha̱wa̱ Jesús kju̱ei, je rä Jesús se̱r kseka kjayinaklä sá yaka duäkwa̱ ja̱mi. 	 Han̈on̈tiˈan̈ waxan̈ca itzitzon̈an̈, yajaˈ ayon̈n̈eticˈacojan̈ yul iskˈab camical sunilbal tiempo yu chon̈munlahan̈ yin̈ ismunil Comam Cristo. Hac tuˈ chu isyenilo isba tzettaj yakˈle Comam yin̈ huneˈ conimanilan̈ cambehal ye tiˈ.


Bas kiana dulanak rä ka inaklä shka̱li̱bläk kuna; ssënak a̱naa ji tso̱ bas wa̱ ebä wa̱. Ka irä jiye kuna ta, ije wa̱ iyile: “Mik a̱ni ka yis wa̱ ba janakwa̱, mik a̱ni ka yis wa̱ ba ju̱nakta̱na.” 	 Machojab cheyaco heyanma yin̈ chˈen melyu. Akˈwe tzalaho hecˈul yin̈ tzet ay yul hekˈab, yuto chal Comam Dios yul Yum: “Machi bakˈinal chexinnahuln̈etojan yeb chexinbejcanojan,” ẍi Comam.


Yi te día manele dälätse ra, je te iwe̱ke̱ rä Säkekewa ia̱. Ñakäi yi te ji käte ra, je te iwe̱ke̱ rä Säkekewa ia̱, je ki̱ ite wekte sheke̱ Säkeklä ia̱ ki̱ka. Ñakäi yi rä ka ji kätäk kuna ra, je we̱ke̱ ite rä Säkekewa ia̱, jekäi je te ñaebä wekte sheke̱ Säkeklä ia̱. 	 Yuxin haˈ mac chiyijen hunu tzˈayic haˈ tet Comam chisyije, hacpax tuˈ mac mach chiyijen hunu tzˈayic, yu Comam yuxin mach chisyije. Hacpax tuˈ xin mac chiloni sunil tzet ye tuˈ, yu yanico ismay Comam yuxin chislo, chakˈni yuchˈandiosal tet Comam Dios yin̈ tzet chislo. Hacpax tuˈ mac mach chiloni sunil tzet ye tuˈ, yu yanico ismay Comam yuxin mach chislo, chakˈnipaxo yuchˈandiosal tet Comam.


Jekäi ijewa ksa etka ra, iminejulumi Olivo Yäkä Bataka. 	 Hayet lahwi isbitn̈encano ebnaj bit tet Comam Dios, isto Comam Jesús yeb ebnaj bey won̈an Olivo.


Ka irä jiye kuna ta, yis ia̱ ka̱ deksa̱ ta̱i yis wao̱naklä. Ata ditsä chu̱li̱i̱ ñapatka yis na̱me̱i ye. 	 Yuto caw chalte isba munil yin̈ ismunil Comam Dios chiwilan, yuxin chincanan waxan̈ca xin caw ay mac ayco ishowal win̈an.


Ñerä chui tsa̱ku̱i wa te je inaklä shtani te isha: —Ka ka̱ kuna je jiäklä ji me̱le Säkeklä ia̱ ska, je rä pi säkei ki̱ka. 	 Ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote issicˈcan̈ ebnaj chˈen melyu tuˈ, yalni ebnaj: ―Huntekˈan chˈen melyu tiˈ mach chu jahnayto chˈen xol chˈen ofrenda, yuto istohol camical ye chˈen, ẍi ebnaj.


Je su̱ta dulaklei wa, bas ñajöcho̱wa̱ sä wäkiri wa yika; ñakäi bas biköle ñapajiöcha̱wa̱ ñajewa̱ bitaba ñayika wà. Ka irä jiye kuna ta, “Säkeklä kju̱atkäke̱ je̱k ssäk wa ra, ata je̱k jäkwa̱ wa ia̱ ije̱r bäi shäke̱.” 	 Haquex pax tuˈ hex tzehtaj, yijem cheyute heba tet ebnaj anciano. Chewchotan̈eojab cheyute heba yet chexcolwa teyin̈ hununex, yuto chal yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: Chispahto Comam macta nime winaj chute isba, walpaxo mac chiyo isba xin, chakˈ Comam iscˈulchˈanil iscˈul tet, ẍiayoj.


Jekjepa ite isha ji̱a: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱: Jile bata shäk mane a̱ni ka kinakwa̱ iwakei ke̱i ska. 	 Yalnipaxo Comam: ―Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet, machi huno ischejab Comam Dios xahan chiˈillax yu yet con̈ob.


Jekäi chu̱li̱i̱ te je ssa ra, ijewa male̱te̱nacha̱wa̱, ije te sa pakteke̱ te. 	 Yet yaben anma huntekˈan cuybanile yal Comam tuˈ caw cˈayilo iscˈul.


Ñakäi yi te ji sha ditsä yäbei ukä ja̱mi ra, je rä janakwa̱ bitaba, ata yi kta Wikblu Sikina ukä ja̱mi ra, ka je rä janakwa̱ kuna bitaba, jí ke̱i ska iräle, sa̱ ke̱i däke̱wa̱ ji̱a ska iräle. 	 Tato ay hunu mac txˈoj istzotel win̈an, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ayto nimancˈulal yin̈. Wal mac txˈoj istzotel yin̈ Comam Espíritu Santo matxa nimancˈulal yin̈, yin̈ huneˈ cotiempohal tiˈ yeb yin̈ huneˈ chihul cosataj, ẍi Comam.


Jera ale doce wa sha̱ ekla kie Judas Iscariote wa ni, je mineju̱mi chui tsa̱ku̱i wa wäki̱ka, 	 Naj Judas Iscariote, naj ayco istzˈajo ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom Comam Jesús, to naj iscˈatan̈ ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote,


Jesús te je ssa ra, ite isha ijewa ia̱: —Sa̱ tso̱ bäi wa ki̱ ka sä bäiwa̱k sher kuna, ata sä duäke̱ wa ne ki̱ isherke̱ rä. 	 Hayet yaben Comam huneˈ tuˈ xin, yalni Comam tet ebnaj: ―Haˈ anma mach yaˈo ay, matzet chiocnico naj an̈lom yu, to haˈ anma yaˈay haˈ chiocnico naj an̈lom yu.


Ji yaka wato̱rke̱ iwatju̱aklä ska, je kätö ka chakale kuna iöle sä ssërmi nui ta kju̱ei. 	 Sunil noˈ chibe chitxon̈lax yul txon̈bal chibe chu hecˈuxni noˈ, mach yilalo chekˈambe tzet ye noˈ haxinwal mach chicabcon heyanma hecˈuxni noˈ.


Yi ssëna palei ju̱ñenak ra, je ka kiar ji wa̱k jakika. Ba te jekäi ji we̱ke̱ ra, jera je wo̱ biköle wäna. 	 Yuto ta ay hunu mac choche chiohtan̈elaxi mach chiswatxˈe hunu tzet ye tuˈ bay ewan, yuxin yilal hayeni sunil cˈaybalcˈule chi‑la‑hawatxˈe tiˈ yin̈ sat anma, ẍi ebnaj tet Comam.


Etaba kicha Jesús te sa pakte kaldu ra, jeska fariseo wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä ñajäklelewa̱ tso̱. Jewa dar jukläyäkä tsi̱dala biköle tso̱ Galilea ska, Judea ska, Jerusalén ska. Jera Säkekewa täkili tso̱ ije wa̱ sä bäiwa̱klä. 	 Yet hunel, yet lan̈an iscuywa Comam Jesús yin̈ anma, ay huntekˈan ebnaj fariseo yeb huntekˈanxa ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés apni tzˈon̈no bay ay Comam. Sunil hunun con̈ob yul ismajul Galilea yebpaxo yul ismajul Judea tit ebnaj, aypaxo ebnaj tit bey yul con̈ob Jerusalén. Caw isyelo Comam Dios yip yin̈ Comam Jesús yet iscawxican̈ anma yu Comam.


Jekäi biköle chui tsa̱ku̱i wa rä kolole jile me̱le irä, bewak irä ma̱kka̱. Je ki̱ka ije ka̱wä ta ñaebä jile tsa̱kmi iwa̱ me̱nakka̱. 	 Sunil ebnaj yahawil sacerdote akˈbil ismunil ebnaj yalten sabehal yeb xahanbal tet Comam Dios, hacpax tuˈ Comam Jesús yilalticˈa ay tzet chalte Comam tet Comam Dios.


Jera Pedro te isha iia̱: —Bena te bä jawa̱ ra, yis je wa̱ ka ba janakwa̱. 	 Yalni naj Pedro tet Comam: ―Mamin, waxan̈ca sunil mac chiinilo yanma tawin̈, walinan machoj, ẍi naj.


Je ne ki̱ka sä ktei wabiketsanakläksa̱ ke̱i ska ra, bas buka̱nami rä e̱e̱na si̱, Tiro wa irä Sidón wa irä buka̱nami tsa̱ta. 	 Hayet chiˈayilo istzˈayical bay chil Comam Dios yin̈ tzet chielico anma, caw ecˈnaxa niman isyaˈtajil chechah sata con̈ob Tiro yebpaxo con̈ob Sidón.


Ata sá ssëna jini ba te ibiketse rä je ssäk. Ka irä jiye kuna ta, sá wa̱ iju̱ñer ka̱ biköle ska wa te je ka̱ju̱ñe sheke̱ yakei. 	 Wal tinan̈ chijochehan̈ jabehan̈ tzet chˈecˈ yin̈ hanabal, yuto caw johtajan̈ tato caw sunil bay txˈoj istzotel anma yin̈ huneˈ cuybanile tiˈ, ẍi ebnaj tet naj Pablo tuˈ.


jera bas te je sua ta baa su̱e je̱r baa wà, je ia̱ bas te ishe: “Jí je̱tkäklä bäi ska ma je̱tkö.” Ata je ka jita ia̱ bas te ishe: “tsu jeka ba kaldu” ni iräle, “ma je̱tkö i̱ski̱ yis klä säkätä ja̱mi” ni iräle. 	 “Wal halin̈i bey tuˈ,” maca “Ayan̈ tzˈon̈no sat txˈotxˈ,” ta quexchi.


Säkätä yis je̱k wetsa ra, yi a̱ni wa̱ ka yis tsa̱tkene kuna; ata kalabe te yis jawa̱. Ata ke je nui ja̱noka̱pa ijewa ki̱ka. 	 Yet wocan babel sata ebnaj yahaw yu yillaxi ta ay inmulan, caw machi hunu mac quincolnihan. Sunil ebnaj quinbejnicanojan; machojab xin chitit ishowal Comam Dios yiban̈ ebnaj yu huneˈ tuˈ.


Bas dikäla, yis ssëna pjoo bas ia̱ äyë yuete saje wa tsa̱tkerke̱ksa̱ ktei pakäklä, ata yie issa ra yis kiana iyuäk bas ia̱, bas pakäklä chichanak pjoo, ji biketse etkabä me̱leta̱na etaba kichabä sä wämo wa ia̱ je wetsäk. 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, caw xahan ayex wuhan. Caw txˈiˈalxa el chiwochehan chiwaˈtojan huneˈ incartatiˈan teyet yin̈ tzet ye cocolbanil xacochah tet Comam Dios. Yaj wal tinan̈ xin, chitit yin̈ wanmahan ta yilal wanitojan huneˈ carta tiˈ teyet, yu quexyiptzen yin̈ heyinahti heyanma heyaˈiln̈en huneˈ cuybanil bay ayco janma han̈on̈ yeton̈xa Comam.


Ata je ji tso̱ me̱nak mane rä bäi si̱, je shtä ne tkeno bas ja̱mi rä. Ata yie bas ia̱ ji rä ji we̱ bäi si̱ rä ne pake mar dä. 	 Yuxin hex tiˈ, aweco yin̈ hecˈul hesayni huntekˈan munil ecˈbalcano iscˈulal chakˈ Comam texol. Yajaˈ ayto huneˈxa tzet caw ecˈbal cˈul cowatxˈeni, haˈ bay chintzotelan yiban̈ilo teyet.


Jera ko̱no ja̱rka tso̱ wa ñajaklawa̱ wakte iwäja̱mi te isha: —Iyina si̱ ba rä Säkeklä yaba. 	 Wal sunil ebnaj ayicto yul teˈ barco tuˈ xin ay jahno ebnaj sata Comam, yalni ebnaj hacaˈ tiˈ: ―¡Yin̈ caw yeli hach tiˈ Iscˈahol Comam Dios hawehi! ẍi ebnaj tet Comam.


Jekjepa Jesús te isha ijewa ia̱: —Ke bas suana. Ata bas cho̱ ishäk yis el wa ia̱ ima Galileaka, jeska ijewa te yis su̱emini. 	 Yalni Comam tet ebix: ―Mach chexxiwi, as halwe tet ebnaj wuẍtajan tato chito bey Galilea, haˈ bey tuˈ chinyilaˈan ebnaj, ẍi Comam.


Je wà ijuena bas ne rä Cristo äyëí patkele sá wa̱ rä. Ka je rä yöle tinta wà kuna, ata Säkeklä kseka wikblu wà, ka je rä tale kuna jak kjuä ki̱ka, ata je tale rä tabla yaka iá ki̱ sa̱ je̱r ska. 	 Caw xin ixtan̈ yehi, yuto hex tiˈ hacaˈ hunu carta tzˈibn̈ebil yu Comam Cristo hac tuˈ heyehi, han̈on̈tiˈan̈ xin chijicˈojan̈ huneˈ carta tuˈ. Huneˈ carta tuˈ maẍtaj yu tinta tzˈibn̈ebil, to yu Yespíritu Comam Dios itzitz. Machipaxotaj yin̈o chˈen chˈen tzˈibn̈ebilicoj, wal xin yin̈ heyanma tzˈibn̈ebilxacoj.


Je ki̱ka ikuna sä te jira ji tso̱ ebä ki̱ka Cristo biketse ra, sä rä kshanala si̱ ditsä biköle sha̱na. 	 Ta iscawxobal cocˈul yin̈ Comam Jesucristo yuln̈e sat yiban̈kˈinal tiˈ yehi, maẍticˈam nichˈano iscˈulal jet yin̈ hacaˈ tuˈ.


Ijewa yaká e̱ná ra, Jesús te ichaka Simón Pedro ia̱: —Simón, Jonás yaba, ¿ba wa̱ yis shka̱l jí wa tsa̱ta na? Jera Pedro te ikúka: —Säkekewa, jekäi irä. Ba wa̱ iju̱ñer yis wa̱ ba shka̱l. Jera Jesús te isha iia̱: —Jera yis oveja yabala pasu̱o ba ku̱. 	 Lahwi iswaˈ ebnaj xin, yalni Comam Jesús tet naj Simón Pedro: ―Simón, iscˈahol naj Juan, ¿caw xahanmi ayinan hawu sata ebnaj tiˈ? ẍi Comam. Istakˈwi naj Pedro: ―Hoˈ Mamin, caw hawohtaj tato xahan ayach wuhan, ẍi naj tet Comam. ―Ta hac tuˈ chal tuˈ, hacaˈ chute hunu naj tan̈em meˈ islotzen noˈ niẍte yunin, hac tuˈ chawute hacuyni macta chiyaco isba yul inkˈaban, ẍi Comam tet naj.


je rä bas se̱naklä tsa̱na ka delewa̱ kuna wa ra, ñakäi ka bas ki̱ ji shenaklä kuna. 	 Ta cheyije hacaˈ tuˈ, cˈul istzotel anma maẍto ayoco yul iskˈab Comam teyin̈, yeb mach yaˈtajo chiˈecˈ heyu.


Jekäi ji me̱nak, ka je rä ale ekla wa̱ ji wakblele käi kuna. Ka irä maikäi kuna ta, je ji etka yakei o̱le bata ki̱ka sä rä ktei wabiketsanakksa̱ buka̱nak. Ata je ji me̱nak sa̱ ia̱, je wà sä shirile ta̱i wabiketsanakksa̱ wämo ye. 	 Yu ismul naj Adán tuˈ yuxin titcano isyaˈtajil yiban̈ anma sunil, yajaˈ wal iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios mach haco tuˈ, walxinto chakˈ nimancˈulal yin̈ ismul anma, waxan̈ca caw txˈiˈal.


Ka je ebä kuna, ata ñaebä sa̱ ñassäke̱ weikane sha̱na, sa̱ wa̱ iju̱ñer weikane te sä dulawe̱ chatkäkwa̱ ki̱ka. 	 Maẍn̈etaj yin̈ tuˈ chon̈tzalahi, to caw chon̈tzalapaxo yin̈ ej isyaˈtajil chihul jiban̈, yuto caw johtaj tato hayet chul isyaˈtajil tuˈ caw ecˈbalto chicolin̈ba coba yin̈ Comam.


Ba gobierno kjöwa̱pa. Jishtä ka̱jöir ji o̱rke̱ ba wakei ki̱ isherke̱ käi, je su̱ta ji o̱nopa ka̱jiska. 	 Hulan̈ cat hawoc jahawilojan̈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Yijab isba tzet chawoche sat txˈo txˈotxˈ tiˈ hacaˈ chu yijni isba yul satcan̈.


Ikuna ijewa shirinacha̱wa̱ bata ki̱ka ka̱jiska wa bluna tulaka̱, ñakäi ijewa weikanacha̱wa̱ ki̱ka ka Israel wa kuna bluna tulaka̱ ra, je tsa̱ta si̱ ijewa dewa̱ni kalabe ra sä blurmi. 	 Yuxin tato hayet yanico ismul ebnaj Israel ischahnicano tzetcˈa anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ iscˈulal Comam Dios, yeb tato yet yaycˈay ebnaj Israel tuˈ ischahnicano anma mach Israelo iscˈulal Comam, hajxam yet chimeltzoco sunil anma Israel yul iskˈab Comam Dios, hantan̈em iscˈulal chischah sunil anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Säkeklä sa̱ je̱r ssëwa̱k baa te plaa ebä Satanás wätuemiwa̱ bas klä niki̱ka. Saje wa Säkekewaí Jesús je̱r bäi shöpa bas ia̱. 	 Haˈ Comam Dios yahaw akˈancˈulal, chicolwa teyin̈ hekˈoji yin̈ naj matzwalil yin̈ an̈e, cat iscan naj yalan̈ heyoj. Haˈojab Comam Jesucristo chianayo iscˈulal teyiban̈.


Jera ite chui tsa̱ku̱i wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä biköle tapawa̱wa̱, je te mai Säbäkäkksa̱ ko̱rmi rä chaka ijewa ia̱. 	 Yuxin yawte naj Herodes tuˈ ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote Israel, yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés; iskˈamben naj tet ebnaj: ―¿Baytaxca tuˈ chipitzcˈa naj Cristo? ẍi naj.


Ata Säkekewa ktä rä tkelewa̱ jekjeye.” Je kte ne rä kte baa bata yile bas ia̱ rä. 	 Yaj wal Istzotiˈ Comam Dios Jahawil, ayn̈eticˈacˈo yin̈ sunilbal tiempo, ẍiayoj.


Jera je ssäk wa biköle male̱cha̱cha̱wa̱ oveja kjänanak wa te isha te. 	 Sunil anma aben huntekˈan yal ebnaj tan̈em meˈ tuˈ, caw cˈaycanocan̈ iscˈul anma yabeni.


Pedro irä Juan irä demika̱julu Templo ska ka̱kiäklä horaí ska. Je rä las tres. 	 Yet hunel yin̈ chˈen oxeb yin̈ kˈejbiyalil to naj Pedro yeb naj Juan yul yatut Comam Dios, yuto yin̈ huneˈ orahil tuˈ chitxahli ebnaj Israel yul yatut Comam.


Je ne oloi ja̱mi sä rä to̱leksa̱ ipi wà, ñakäi sä shirilewa̱ rä jalewa̱ bitaba rä, Säkeklä je̱r bäi shä rä bäi si̱wa̱ ki̱ka. 	 Yu iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios yuxin ay cocolbanil, yu ischiqˈuil Iscˈahol malto yin̈ teˈ culus yakˈnicano tan̈o sunil comul.


Yis te ije ia̱ ka̱ ma̱ ji̱a ije̱k manewa̱kläksa̱, ata ka issëne je̱k manewa̱kksa̱ ika̱wakblewa̱ke̱ yika. 	 Caw wakˈan tiempo tet ix yun̈e isnani isba ix cat isbejnicano istxˈojal, yajaˈ mach isbej ix iswinajli.


Yi te sa pakteke̱ iwakei je̱r wà ra, je te iwe̱ke̱ rä iwakei kjeishäkläpa ditsä wa̱. Ata yi ki̱ ipatkäkté ne shena kjeiyinak bäi rä ra, je te ji we̱ rä bulee. Ka je ja̱mi ji yakei kuna. 	 Macn̈eticˈa yul iswiˈ chiyiti tzet chiyakˈ iscuyuˈ anma, chiyute huneˈ tuˈ yun̈e yoc iswinajil sata anma. Wal hanin chejbilintijan yu Comam Dios, haˈ yalaxico ismay Comam yu anma haˈ chinsayan, yuxin caw isyelal sunil tzet chiwaltiˈan, caw machi lekˈtiˈal yin̈.


Jekäi iel idäkläka̱ cinco te itaza watka ju̱ami bewak je̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye ki̱ka. Jera mai ije rä sa̱ tsa̱ku̱i ye ska ka̱tuinawa̱ yee. Jera ijewa kjäktä kua idälär ssäk. 	 Isjobnayo naj ishoˈ ángel ishowal Comam Dios ayayto yul isvaso yiban̈ bay tzˈon̈an naj Nokˈ isbi, iscan sunil tzet ayco yalan̈ yip naj yin̈ kˈejholo. Caw xin chiscachˈ yakˈ anma yu isyaˈtajil;


Ñerä Simón Pedro te isha ijewa ia̱: —Yis maju̱ nima kukäk. Jera ijewa te isha: —Sá marmiña ba ra. Jekäi iminemi ñajiaka̱ ko̱no na. Ata je tuinei wà ka iwa̱ nima kolone itjä. 	 Yalni naj Simón Pedro: ―Chintohan tzabo cay, ẍi naj. Yalnipaxo huntekˈanxa ebnaj tuˈ: ―Chon̈tohan̈ tawintaj, ẍi ebnaj. Hac tuˈ xin yu isto ebnaj. Yocto ebnaj yul huneˈ teˈ barco, yajaˈ xin maẍticˈa hunu noˈ cay istzab ebnaj yin̈ huneˈ akˈbal tuˈ.


El wa, sá bala butsa̱na bas yika berbena bala ta, ka su̱le ta, ata del ssële sa̱ je̱r ska sá kajali bas da käi, jera ki̱ta sá ssërke̱ sa̱ me bas su̱awa̱ni käi. 	 Hex wuẍtaj hex wanab, yet jelan̈ texol hanicˈ tiempohal, caw ayexn̈eticˈaco yul janmahan̈, waxan̈ca xin mach chijilan̈ teyin̈. Caw xin jacojan̈ yin̈ cocˈulan̈ cotohan̈ quexjilnojan̈ hunelxa.


Jí ne kiana bas wa̱ ju̱ñenak bäi si̱ rä, ji yile jile bata shäk wa wa̱ yöle, je mane a̱ni rä ka wabiketsanak kuna sa wakwa je̱rikä ja̱mi jiräni iwa rä käi. 	 Haˈ ebnaj ischejab Comam Dios yalan̈tocanoj istzˈibn̈encano ebnaj yul Yum Comam yin̈ huntekˈan tzet caw yilal yuli. Yaj caw yilal johtan̈eniloj tato machi hunu mac chisje istxumni yul yet ischuquil yin̈ tzet chiyal yelapno huntekˈan tzet tzˈibn̈ebilcano tuˈ.


Jeska ise̱na ji̱a, jekjepa imineju̱ kjaju̱ Galacia irä Frigia irä ke̱i etkä etkä ska. Je te kte kukäk wa biköle ki̱täkiwa̱ ji̱a. 	 Haˈ bey tuˈ xin ecˈ naj Pablo huneˈ tiempohal. Lahwi tuˈ isto naj hunelxa yin̈ isbel. Yecˈ naj sunil yulaj con̈ob bey yul ismajul Galacia yeb yul ismajul Frigia, yiptzencano naj ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam Jesucristo.


Ñerä ángel te itabeli ju̱a ishäkä ki̱ka, te uva kicha tia tkawa̱ ishäkä ki̱ka, wä tulami ite Säkeklä kju̱atkawa̱ je wätuäkläí ta̱i ja̱rka. 	 Yoc naj ángel tuˈ iscˈupno sunil teˈ uva ay sat txˈo txˈotxˈ tiˈ, yanayto naj teˈ yul huneˈ niman bay chixan̈laxilti yal teˈ. Huneˈ tiˈ chal yelapno yin̈ huneˈ niman isyaˈtajil chitit yu Comam Dios.


Je ki̱ka ijewa te jí yis kjatieke̱ ba ia̱ je ka yinak ijewa ia̱ iyina ye. 	 Huntekˈan ebnaj tiˈ matzet tzˈaj yakˈbaln̈e ebnaj tato caw yeli inmulan huntekˈan chisbalcan ebnaj win̈tiˈan.


je rä ijewa ñassäke̱ ebä, ata ji a̱ni ka ju̱ñer ijewa wa̱. Ata ijewa kteche̱rawa̱ rä kje kte ka wata te, kju̱atke kte ki̱ka te. Je shtä te sä ssëwe̱ je̱r ki̱ ñaianak käi, kjätenak ñara käi, sa saka shäk yakei käi, ñabiketsäk yakei käi, 	 huntekˈan anma tuˈ, caw can̈ye yalni, yaj xin caw matzet yohtaj. Huntekˈan anma tuˈ ton̈e chiyoche isteyeˈco anma yin̈ tzet yelapno ye tzotiˈ. Haˈ ton yin̈ tuˈ chiˈichico chichoncˈulal, yeb howal, yeb buchwal, hac tuˈ xin chu yoc cabcˈulal.


Jera Herodes te isha: —Ñera Juan rä tsa̱ku̱ teleksa̱ yis wa̱, jera ¿yibä Jesús dä je palei ssa rewa̱ yie saka saka rä na? Je ki̱ka ite biketse kate maikäi ra ite isu̱emiwa̱ käi. 	 Yalni naj Herodes tuˈ: ―Yaj hanintiˈan, walan yuxin tzocˈlaxilto iswiˈ naj Juan tuˈ. ¿Mac xin anmahil huneˈ naj chal ebnaj iskˈumal tuˈ? ẍi naj. Wal xin caw yoche naj Herodes tuˈ yilaˈ Comam Jesús.


Ata ikuna yis te sa wabiketsaksa̱ ra, je rä wabiketsaleksa̱ bulee. Ka irä jiye kuna ta, ka yis wa̱ je o̱nak rä eklabä kuna, ata yie je we̱ rä Sa Ká yis patkäkté jera ñara. 	 Yajaˈ yet chiwilnihan yin̈ tzet chielico anma, chiwilan yin̈ caw istoholal, yuto mach inchuquilojan chiwilan tzet chielico anma, to haˈ hun Inmaman an̈eintijan, haˈ chiilni tzet chielico anma wintajan.


Je ki̱ka je jukläyäkä ska wa ssëna a̱naawa̱ si̱. 	 Yu tzet iswatxˈe naj Felipe, caw tzalacan̈ iscˈul sunil anma yul huneˈ niman con̈ob tuˈ yul ismajul Samaria.


Jekjepa ite isha ijewa ia̱: —Bas se̱no tsa̱na, jile saka saka ki̱ tker sa̱ ja̱mi yika. Ka irä jiye kuna ta, ka sa̱ se̱r dä sa̱ wa̱ jile tso̱ ta̱i oloi ja̱mi kuna. 	 Yalni Comam tet anma xin: ―Nann̈e heyu, caw cheyil heba, mach chetzˈunico heyanma yin̈ kˈalomal, yuto iskˈinal anma mach chipitzcˈati yin̈ tzettaj ay yul iskˈab, ẍi Comam.


Jera je hora ebä wà iña jaka̱ bitejulu deka̱ni Jerusalén ska, jeska ijewa te ale once wa ku̱a tapalewa̱ isaka tso̱ ira wa ra ñara, 	 Lahwin̈ena tuˈ xin, ismeltzoto ebnaj bey Jerusalén, isto ebnaj bay cutxanico ebnaj hunlahon̈wan̈ yeb huntekˈanxa iscuywom Comam.


Ata Pedro te isha: —Ka yie ka̱ me̱ ba wa̱ yis klä paskuäklä mik a̱ni. Jera Jesús te ikúka: —Ka yis wa̱ ba klä pasuka̱ne ra, jera ka ba rä yis ja̱mi kuna. 	 Yalni naj tet Comam: ―¡Machoj Mamin! Caw maẍticˈa chu hatxˈahnilo wojtiˈan, ẍi naj. Yalni Comam: ―Wal xin tato mach chisje hacˈul chintxˈahan hawoj tiˈ, caw mach ayachoco yetbiho ebnaj ayxaco yul inkˈaban, ẍi Comam tet naj.


Jera ije te isha: —Je biköle rä wao̱leté yis wa̱, yis ji̱a tsi̱ne raté. 	 Istakˈwi naj tet Comam: ―Sunilal huntekˈan chawal tiˈ chinyijehan yichitax inchˈibtijan, ẍi naj.


“Jera iká te isha iia̱: ‘Yaba, ba se̱r dä yis da del. Yis ji tso̱ kalabe rä ba ia̱. 	 Istakˈwi naj mame tuˈ: “Cˈahol, hach tiˈ, ayachticˈaco incˈatan̈an sunilbal tiempo, yeb sunil tzet ayinan hawetpaxo yehi.


Jeska perfume däläwa̱klä yöle oro wà katke. Ñakäi sä kablele ñaia̱ cajón í ki̱wätele kalabe oro wà katke, je cajón ja̱rka u̱ iá yöle oro wà kate maná ta, ñakäi je na Aarón kata peri je̱leksa̱ irä, sä kablele ñaia̱ jak takläí irä je kate. 	 Haˈ bey tuˈ ay huneˈ altar naba oro bay chin̈uslax pom, yulicto cuarto tuˈ aypaxicto teˈ caẍa yet istrato Comam Dios, sunil yin̈ teˈ ayco chˈen oro. Yul teˈ caẍa tuˈ ayayto huneˈ ẍalu naba oro bay ayayto maná, aypaxayto iskˈojoch naj Aarón, huneˈ teˈ kˈojoch elilo iswol; aypaxayto chˈen chˈen pakˈan yehi bay tzˈibn̈ebiloco ley.


Jera ijewa te isha iia̱: ‘Säkekewa, ¡ata ije wa̱ mina tso̱ kja diez!’ 	 Yalni ebnaj: “Mamin, yaj huneˈ naj chawal tuˈ, caw lahon̈ebxa chˈen ecˈbal ikˈbil yu naj,” ẍi ebnaj.


Bas dewa̱julu ju na ra, bas ku̱ ijewa chakö. 	 Yet chexapni bey teˈ n̈a bay chexcancano tuˈ, cheyal tet anma tuˈ hacaˈ tiˈ: “Ayojab akˈancˈulal texol,” quexchi.


Jera yis te ichake, ¿baishe ijewa klasku tkenacha̱wa̱ rä ijolonacha̱kläwa̱ ye na? ¡Ka irä jekäi kuna! Tsa̱na ra ijewa shirinacha̱wa̱ bata ki̱ka ka Israel wa kuna ia̱ tsa̱tkeneksa̱ deksa̱. Je rä je wa̱ ijewa kju̱atkewa̱klä. 	 Tinan̈ xin chinkˈambepaxojan: ¿Tom xin hayet yaycˈay ebnaj Israel tuˈ yaycˈaycano ebnaj yin̈ huneln̈e? ¡Machoj! Yuto hayet isman̈cˈon ebnaj yin̈ tzet yal Comam Dios, istzujcha apno iscˈulchˈanil yu anma mach Israeloj yun̈e hayet chilni ebnaj Israel tuˈ cat yochenico ebnaj iscˈulal Comam.


Jera ijewa te ishe ni: “¡Aleluya! Ije shka̱le̱i buka̱nami sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi.” 	 Yalnipaxo huntekˈan yul nukˈe tuˈ hacaˈ tiˈ: Caw niman yelapno Comam Dios Jahawil. Huneˈ ix ix tuˈ maẍticˈa chisbej yah isn̈ubal, ẍi.


Jekäi ije palei minemi Siria ke̱i biköle ska. Jera ditsä te duë ta wa biköle jaté iwäki̱: sä kteke̱ duë te kju̱awa kju̱awa wa käi, sä dälärke̱ wa käi, kololewa̱ be wa̱ wa käi, wäialeksa̱ wa käi, karalewa̱ wa käi. Jewa bäiwa̱ tulaka̱ni ije te. 	 Caw xin pujnacan̈ iskˈumal Comam yul ismajul Siria, chiniti anma macta ayco yabil yin̈. Ay mac chˈecˈyaˈ yanma yu yabil, ay mac ayco ischejab naj matzwalil yin̈, aypaxo mac chilow yaxcamic yin̈, yeb aypaxo mac camnajilo isnimanil. Sunil huntekˈan anma tuˈ yakˈ cawxo Comam.


Je rä Jesús Nazaret wa ki̱ maikäi Säkeklä te Wikblu Sikina irä täkili irä tkaju̱até rä käi. Jekäi mai idami käi je te ji wá̱ bäi, sä weikalecha̱wa̱ diekjela be tsa̱ku̱i wa̱ wa, je biköle bäiwa̱ni ite, Säkeklä kaldu ije ra ki̱ka. 	 Caw heyohtaj hex tiˈ tato Comam Dios, haˈ akˈni yip Comam Espíritu Santo tet Comam Jesucristo ah Nazaret. Yakˈnicano Comam Dios yip Comam yu iscolwa yin̈ anma. Sunil huntekˈan anma bay ayco ischejab naj matzwalil cawxicanocan̈ yu Comam. Sunil huntekˈan tiˈ iswatxˈe Comam yuto ayco Comam Dios yetbihoj.


Jera je ke̱i kjewa̱klä bata rä dälätsalewa̱ si̱. Je díaí wà Jesús je̱k duaka̱ te isha täkii: —Yi je̱r bárke̱ ra, jewa kutepa yis ska iyäk. 	 Haˈ islahobal tzˈayic kˈin̈ tuˈ, haˈ caw ay yelapno ye yul sat anma Israel. Yin̈ huneˈ tzˈayic tuˈ xin, ah lin̈no Comam Jesús, yalni Comam yin̈ caw ip hacaˈ tiˈ: ―Maquex chitaj hetiˈ titan̈we incˈatan̈an, cat heyucˈni huneˈ ha haˈ chiwakˈan.


Jera yie ángel saka täki ta ta̱i dawa̱ju̱té ka̱jöir ska pabutälewa̱ mo̱ wa̱ su̱a. Je tsa̱ku̱ ki̱ka shikaba kate̱, iwäktä rä ka̱wä käi, iklä rä yökö wäkaleka̱ shkeka ju kata käi. 	 Lahwi tuˈ, wilnihan huneˈ naj ángel caw ay yip, tit yul satcan̈ xol moyan, aycan̈ xin huneˈ noˈ chˈer yiban̈ iswiˈ naj. Caw xin chitzejla sat naj hacaˈ istzejla tzˈayic, haxa yoj naj xin hacaˈ xaj kˈa kˈaˈ chiah joplahi, hac tuˈ jilni.


Ka̱wä mawa̱ju̱ kja ra, ale doce wa ñasikawa̱ Jesús wäja̱mi te isha iia̱: —Jí chu̱li̱i̱ wa patkö ijewa minaklä sa pája̱mi jukläyäkä tsi̱dala shtä ska, ju tso̱ elkje shtä ska, käpäklä yuläk, ñanak yuläk, jiska sa̱ tso̱ rä ka yi kuna shtä ska ki̱ka. 	 Hayet lan̈anxa isto tzˈayic xin, ishitzico ebnaj cablahon̈wan̈ iscˈatan̈ Comam, yalni ebnaj xin: ―Chejto anma tiˈ issayaˈ tzet chislo yeb xin bay chiwayi, tojab yulaj aldea yeb xin xolaj wayan̈bal yuto machi teˈ n̈a iscawilal bay ayon̈ tiˈ, ẍi ebnaj.


je wakei kjeiyinopa tapanak wa ki̱ka irä, Cristo Jesús ki̱ka irä, sa batala ska je batala ska sa̱ ke̱i etkä etkä rami. Amén. 	 Bitn̈elaxojab isbi Comam Dios yin̈ sunilbal tiempo yu sunil anma ayxaco yul iskˈab Comam Jesucristo. ¡Hacojab tuˈ!


Ñaebä ikuna ijewa ka se̱ne ji̱a ka ji biketsale etkabä käi ra, ijewa tkermiwa̱ni ikalí ja̱mi. Je rä Säkeklä rä täkili ta ijewa tkäkwa̱ni spa̱na ki̱ka. 	 Yajaˈ xin ta chimeltzo ebnaj Israel cat yanayto ebnaj yul yanma yin̈ Comam chialaxpaxico ebnaj yin̈ yoj teˈ olivo hunelxa, yuto ay yip Comam yanico ebnaj iskˈabo teˈ hunelxa.


Ji biketse etkabä wà, alaklä pato̱nak shtä Rahab ka dunewa̱ña ka kte ssäk kuna wa ra. Je rä ite ka̱ su̱ak wa patkele jewa kiawa̱ je̱r baa wà ki̱ka. 	 Yu yayto ix Rahab, ix txˈoj ye iswiˈ, yul yanma yin̈ Comam Dios, yuxin mach cam ix yinta macta man̈cˈom, yuto cˈul yu ischahni ix ebnaj Israel beycˈo ilwal yin̈ con̈ob tuˈ.


Ata iwa̱ dulanak wa te isu̱a idaju̱té tipä bata ki̱ klä wà ra, ijewa male̱te̱nacha̱wa̱ te isha ñaia̱: —Wikblu irä. Jekäi ijewa kjoyina ta̱i, sua wa̱. 	 Hayet yilni ebnaj isbelwi Comam yiban̈ haˈ isxiwcan̈ ebnaj, yah yaw ebnaj yu xiwquilal, yalni ebnaj: ―¡Huneˈ tiˈ ispixan camom! ẍi ebnaj.


Ñakäi yie sä dulecha̱wa̱ bakleka̱ wa irä, emana wa irä kajali klä ki̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä wäja̱mi su̱a. Jekäi äyë kjä buka̱na tulami, ñakäi äyë etkä kjä buka̱naju̱mi, je ne rä se̱nak kseka wa äyëí rä. Jekäi sä dulecha̱wa̱ wa ktei wabiketsanaksa̱ ji o̱le iwa̱, tso̱ yöle äyë ki̱ je ja̱mi. 	 Wilnihan anma camnaj lin̈ancan̈ sata Comam, anma niman yelapnoj yeb anma mach yelapnoj. Ishajlax huntekˈan teˈ hum, yillax yin̈ tzet chielico anma camom tuˈ hataticˈa tzet iswatxˈe hunun, hacaˈ yehayo yul huntekˈan teˈ hum tuˈ. Ishajlaxpaxo teˈ hum bay ayayo isbi anma ayxa iskˈinal yin̈ huneln̈e.


Jera ite isha: —Ijöté 'sia̱ jika. 	 Yalni Comam: ―Iweti ixim yeb noˈ cay tuˈ bey tiˈ, ẍi Comam.


Jekäi bata ki̱ka bas dewa̱ mablenak Jesús biketsäk wa tso̱ Macedonia ska irä Acaya ska irä wa wa̱. 	 Hac tuˈ yu heyenilo iscˈulal yin̈ sat sunil macta ayxaco yul iskˈab Comam ay bey yul ismajul Macedonia yeb ismajul Acaya.


Jekäi ikuna sä dewa̱ Cristo ja̱mi dulewa̱ ije käi ra, je su̱ta sa̱ shki̱rmika̱ni ije käi. 	 Yuto yet iscam Comam Jesucristo cocampaxo yintaj, yuxin hacaˈticˈa yu yitzitzbican̈ Comam tuˈ, hac tuˈ chu jitzitzbican̈.


Ata biköle yi däke̱ yis wäki̱ te yis ktä ssëke̱, je wawá̱ ite ra, jishtä käi je wakei rä pake mar yie: 	 Tinan̈ xin chiwalan teyet yin̈ mac chˈaben tzet chiwalan, cat isyijeni.


Jekäi jeska ije̱kaka̱ mineju̱ Tiro irä Sidón irä ke̱i sha̱na, jera ikjawa̱ju̱ ju na. Jera ka ije ki̱ yi a̱ni shene ijuñakwa̱, jeiräta ka ibler a̱ni. 	 Lahwi tuˈ, isto Comam Jesús yul ismajul con̈ob Tiro. Hayet yapni Comam bey tuˈ, yocto Comam yul huneˈ n̈a, machi xin yoche Comam tato chiabelaxiloj, yajaˈ hunepn̈echˈan abchalo yu anma tato apni Comam bey tuˈ.


Mikle ije bakle ra ka ikiar bäi ba ia̱. Ata jira ije kiarke̱ bäi, ba ia̱ irä yis ia̱ irä. 	 Naj Onésimo tiˈ, hacaˈ hunu chejab caw matzet chiocnicoj, hac tuˈ ye naj hawu yet yalan̈tocanoj, yajaˈ wal tinan̈ xin caw chiocnoco naj hawu, hacaˈ yu yocnico naj wuhan bey tiˈ.


Ñashka̱li̱ble rä ñakatabläk je̱r baa wà. Ñashka̱li̱ble rä je̱r ja̱mi ñadälänak. Ka je rä je̱r ki̱ sa saka ianak jile ki̱ kuna. Ñashka̱li̱ble rä ka je̱k kjeishäk kuna, ka je rä je̱k ssäk kuna, 	 Wal xin ta yeli xahan chijil jet anmahil, ay conimancˈulal yin̈, chicoyelo iscˈulchˈanil cocˈul tet, yeb mach chichiwa cocˈul yin̈, yeb mach chicololoˈn̈e coba, yeb mach chijican̈ coba.


Iwa rä chu̱li̱i̱ te ikjatia ka̱yue wà, jeiräta ite ikjatia rä ka ñasse ta kuna. 	 Caw txˈiˈal ebnaj hobnican̈ lekˈtiˈal yin̈ Comam, yajaˈ nanantan̈e tzet chal ebnaj.


Jekäi Säkeklä ishäk: “Ka̱ñinoka̱ ka̱ yee na”, je wakei ne oloi ñina saje wa je̱r ska ka̱ oloi ye rä, sa̱ je̱r ko̱naklä Säkeklä oloi ñirke̱ Jesucristo wäktä ska je ia̱. 	 Haˈticˈa Comam Dios chejni ta chitzejla sajilkˈinal xol kˈejholo, hapaxo Comam akˈni sajilkˈinal yul janma yun̈e johtan̈enilo iskˈakˈal yip Comam Dios, huneˈ chitzejla yin̈ sat Comam Jesucristo.


Jekäi ite itule rami ra, iwä sha̱ jolona ña̱la ki̱, jeska du dejulu te ikatacha̱wa̱. 	 Hayet lan̈an istxihnayo naj ixim, ay ixim apni cˈatna yul beh, yul noˈ chˈic islohnoto ixim.


Jekäi ji biköle we̱ke̱ bas te, je wo̱ je̱r baa wà, jishtä Säkekewa ia̱ ji we̱ käi, ka ditsä ia̱ ji we̱ käi kuna, 	 Sunilojab tzet chewatxˈe, yin̈ sunil heyanma chewatxˈeni, hacojtam haˈ tet Comam bay lan̈an heyijeni, maẍtaj tet anma.


Ata ikuna je ikjanaklä rä yakei ra, te ibiketse je̱r na: ‘Yis blui ka da juena yewa̱,’ 	 Yajaˈ ta mach cˈuluj chute isba naj, cat yoc naj yalni hacaˈ tiˈ: “Yaˈ wahawtuˈan, ¿bakˈintam chul yaˈ?” ta ẍi naj.


Je ki̱ka ditsä yäbei, je rä sábado wäkirií. 	 Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chu walnihan yin̈ tzet cheyu yin̈ tzˈayical xewilal, ẍi Comam Jesús.


Ijewa wa̱ imawa̱tse̱ kja guardia wa jui na ra, Pablo te isha guardia wa tsa̱ku̱i ia̱: —¿Ba te ka̱ me̱mi 'stäklä ba ra na? Jera ije te isha: —¿Ba wa̱ Griego wa ktä ju̱ñer na? 	 Yet lan̈anxa yanicto ebnaj naj Pablo tuˈ yul cuartel, yalni naj tet naj comandante, yahawil ebnaj soldado tuˈ: ―¿Chimyu intzotelninojan tawet? ẍi naj. Yalni naj comandante tuˈ: ―¿Chimyu hawalni abxubal griego? ẍi naj.


ñakäi Cristo wa̱ sa̱ shka̱l e̱e̱na si̱, je ia̱ ka sa̱ je̱r ko̱r kje, je ju̱ñaklä bas wa̱, je wà bas pshinaklä Säkeklä wa̱ ji tso̱ ka kialewa̱ ta je biköle wà. 	 Chinkˈanpaxojan tato cheyohtan̈elo iscˈulchˈanil iscˈul Comam tuˈ. Huneˈ iscˈulchˈanil iscˈul Comam Jesucristo tuˈ caw ecˈbal yiban̈ tzet chijohtan̈eloj. Hac tuˈ xin caw tzˈajan chucanico iscˈulal Comam Dios teyin̈.


Jera ishki̱naka̱ te si̱wa̱ uña, ñakäi ite isha tipä ia̱: —Ma si̱wa̱tiöwa̱ bitaba. Jera si̱wa̱ wätkenawa̱, ji biköle wäkolonawa̱ bii. 	 Hayet yaben Comam huneˈ tuˈ yahwano Comam, iscachni Comam jakˈekˈ yeb ha haˈ: ―Matxa chexbili, lin̈bawe heba, ẍi Comam. Yin̈n̈ena tuˈ islin̈ban isba jakˈekˈ yeb ha haˈ, ispaxtzˈin̈nahi.


Iwa rä ditsä yäbei de rä ji shelewa̱ ne tsa̱tkäkksa̱. 	 yuto Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, hulnajinan insayaˈan mac cˈaynatoj.


Ata je dätsi yëna ju̱namita̱na, iwakei tu̱nami ju̱li̱shye. 	 Istzablaxayo naj yu ebnaj inito Comam, yajaˈ xin iscolilo isba naj, iscancano kˈap sábana yul iskˈab ebnaj tuˈ; tˈilanxa naj yet yelcan̈ naj yin̈ an̈e.


Je su̱ta yis Ká se̱nak ka̱jöir te iwe̱mi bas ukä ja̱mi ka bas wakwa wa̱ sa saka janewa̱ bitaba bas je̱r ska ra rä. 	 Yalnipaxo Comam hacaˈ tiˈ: ―Hac tuˈ chute Inmaman ay yul satcan̈ teyin̈ tato mach cheyakˈ nimancˈulal yin̈ sunil heyanma yin̈ heyuẍta chaco ismul teyet, ẍi Comam.


Jera Pedro ktaka̱ te isha Jesús ia̱: —Säkekewa, ¡bäi ebä sa kajali jiska rä! Ba ki̱ ishena ra, yis ma ju yabala yuäk mañatkä: etka ba ia̱, etka Moisés ia̱, etka Elías ia̱. 	 Yalnican̈ naj Pedro tet Comam Jesús: ―Mamin, caw cˈul ta wal je bey tiˈ, ta chisje hacˈul chu cowatxˈenan̈ oxebo niẍte pat; hunu hawet, hunu yet naj Moisés, yeb hunu yet naj Elías tiˈ, ẍi naj Pedro.


¿Ka irä bas te ishe: ‘Däli tiäklä ke̱i sher ji̱a rä cuatro mes’ na? Ata yie ishe bas ia̱, bas wätkö däli tkele ki̱su̱ak, iälinawa̱ kja suruu tenak. 	 Hex tiˈ cheyala ta can̈ebto ixahaw bay chicˈuplaxcan̈ ixim trigo. Caw hacticˈam tuˈ, yaj chiwalan teyet: ¡Tˈan̈xan̈wetoj lah, naweloj! Caw maayilo istiempohal iscutxbalaxico anma wetan, hacaˈ chiyu iscutxbalax ixim trigo yet chikˈanbilo ixim.


Ata yis el wa, ji e̱e̱na si̱ ka o̱nak kuna ne rä, ke bas kabla etkabä ka̱jöir wäkata ska iräle, ka̱jiska wäkata ska iräle, kable etkabä saka wà iräle, ata bas kiana ishäk rä “ta” ra ta, “kai” ra kai, je rä ka bas ktei wabiketsanakläksa̱ kuna buka̱nak. 	 Wal xin hex wuẍtaj hex wanab, ay huneˈ caw yilal yehi, ta ay tzet choche hecˈul cheyala mach cheyakˈ binaho satcan̈ maca txˈo txˈotxˈ maca hunuxa tzet ye tuˈ yakˈni isba yin̈ tzet cheyala. Hayet cheyalni hoˈ yelojab cheyala. Hayet cheyalni machoj, machojabi; haxinwal mach chexyato Comam yin̈ isyaˈtajil.


Säbäkäkksa̱, Israel wa tsa̱ku̱i, je je̱k wäyö ja̱wo̱té cruz ja̱mi sa̱ wa̱ su̱nak, sa̱ wa̱ ibiketsäkläpa. Jera wäter tkete ije ra wa te iweika ñaebä. 	 Ta chiscolilo isba naj yin̈ culus tiˈ yin̈ cosat, wal tuˈ chimjayto yul janma ta haˈ naj Cristo Yahawil Israel, ẍi ebnaj. Hacpax tuˈ ebnaj aycan̈ yin̈ culus yinta Comam tuˈ, ocpaxo ebnaj buchwal yin̈ Comam.


Ka irä maikäi kuna ta, ka̱ däke̱ka̱ siete día ra, je rä yile iwa̱ maile: “Säkeklä te ishka̱ble biköle je̱retsawa̱, ka̱ deka̱ siete día ra.” 	 Yin̈ caw yeli hataxticˈa yet iswatxˈencano Comam Dios sat yiban̈kˈinal tiˈ isxew Comam yin̈ ismunil, yuto chal yul Yum Comam Dios yin̈ ishuj tzˈayic hacaˈ tiˈ: Xew Comam yin̈ ishuj tzˈayic yin̈ sunil tzet iswatxˈe, ẍiayoj.


Kökö bularmi etka täkiiwa̱ si̱ ra, ije te iángel wa patkemi, jewa te iwa̱ kolole wa tapawe̱miwa̱ etka yebä si̱wa̱ ju̱nak cuatro, jöi wà dia wà a̱mi wà jí wà skaté, ka̱jöir wätkerke̱wa̱ ska ma rä iwätkerke̱wa̱ etkä ska kje. 	 Hayet chiokˈ chˈen trompeta yin̈ caw ip, chinchejnicojan ebnaj ángel iscutxbaco sunil macta sicˈbilxa wuhan yul yiban̈kˈinal. Caw xin sunil yul sat yiban̈kˈinal chiecˈ ebnaj iscutxbacan̈ anma sicˈbilxa tuˈ.


Ñerä bol ka wä wajuenak kuna wa kajali ña̱jki̱ ña̱la kjä ja̱mi te issa Jesús damaju̱ ra, ijewa a̱na jela te isha: —¡Säkekewa, David yäbei, ma je̱r ja̱mi sá dälänopa! 	 Ay xin cawan̈ ebnaj mach chu yilni, tzˈon̈anayo istiˈ beh. Hayet yaben ebnaj tato haˈ Comam Jesús lan̈an yecˈtoj, yahwi ebnaj tet Comam yin̈ caw ip hacaˈ tiˈ: ―Mamin, yuninal iscˈahol naj rey David, caw tzˈayojab hacˈul jin̈an̈, ẍi ebnaj.


Bas te Apeles ia̱ ishe yie ichakami. Ije rä mablele su̱le bäi Cristo ja̱mi. Ñakäi bas te ishe Aristóbulo wa ia̱ yie ichakami. 	 Halwe tet naj juẍta Apeles ta chil isba, naj juẍta tuˈ caw xaecˈ ilwebal yiban̈ naj yu ayco yanma naj yin̈ Comam. Halwepaxo tet naj juẍta Aristóbulo yebpaxo tet sunil mac ay bey yatut naj ta chil isba.


ale kseka rä. Yis dulewa̱, ata issö, yis se̱r dä sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi. Yis wa̱ duewa̱ irä sä wikblu bläklä irä, je llaveí tso̱. 	 Hanintiˈan itzitzinan, quincaman yajaˈ tinan̈ xin itzitzinan yin̈ sunilbal tiempo. Hanintiˈan yahaw inan yin̈ camical yebpaxo yin̈ bay chiapni yanma anma chicami.


Jera Jesús te ikúka te isha iia̱: —Iyile katke rä: ‘Ke ba ku̱ Säkekewa ba Kekläí mabla su̱a wäsi̱wa.’ 	 Istakˈwican̈ Comam tet naj: ―Yaj halbilpaxo yul Yum Comam Dios: Mach chinheyacojan yin̈ ilwebal yuto heyahawil wehan, yeb xin heDiosal wepaxojan, ẍiayoj, ẍi Comam.


Jekäi sa pakale ji wa̱k ki̱ka, wäsi̱wa ji yakei wakble te yis wäyuawa̱, jekäi je wà ite yis ktawa̱. 	 Yu huneˈ ley tuˈ yuxin yikˈ yip mule win̈an, quinyakˈni subchahojan, haˈ xin initi camical wiban̈an yu inmulan.


Je ebä ra Jesús da kajali wa sha̱ ekla jula tkawa̱ te iespada sikaksa̱, je wà ite chui wa tsa̱ku̱i kjanaklä bika, kukä tia ju̱ami. 	 Yajaˈ ay huneˈ naj iscuywom Comam yihti yespada yul yatut, ispitnilto naj istxiquin huneˈ ischejab naj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote.


Ñakäi ite yis ia̱ ishe: “Diklä su̱a ba te ale alaklä pato̱nak katke je̱tkeleka̱ iki̱ka, je wà rä pa ta kju̱awa kju̱awa wa, chu̱li̱i̱wa̱ sa̱ tso̱ kju̱awa kju̱awa wa, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa. 	 Yalnipaxo naj ángel tuˈ wetan: ―Wal huntekˈan ha haˈ hawil bay tzˈon̈anayo ix ix txˈoj ye iswiˈ tuˈ, yechelej anma, yebej nime con̈ob yeb niẍte con̈ob, yebej anma nananta yabxubal.


Je biköle rä jira sa̱ tso̱ wa je̱r ko̱naklä, jile me̱ irä bewak me̱ka̱ irä, ka je ia̱ je ma̱k wa ssërke̱ nui ta bäi tenak. 	 Huneˈ babel cuarto tuˈ yecheln̈e yin̈ huneˈ tiempo bay ayon̈ tiˈ, yuto huntekˈan sabehal yeb xahanbal chihaltelaxi, mach chiswatxˈeco isnabal anma chiyiyo isba bey tuˈ yin̈ istoholal.


Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa te jekäi sá paka iwa̱k rä, je te ishe: ‘Yie ba tkawa̱ ka̱ oloi ye ka Judío kuna wa ia̱, je oloi ja̱mi sa̱ tsa̱tkenakläksa̱ ma rä ishäkä wätkerke̱wa̱ kje.’ 	 Yuto hac tuˈ yute yalni Comam Dios Jahawil jetan̈ hacaˈ tiˈ: ―Xaquexwacojan heyenilo huneˈ issajilkˈinal tet anma mach Israeloj, yun̈e iscolcha anma ay yulajla con̈ob masanta bay chicachnacan apno yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍicano Comam, ẍi ebnaj.


“Yi a̱ni ka kjäkwa̱ ditsä täkii ju naka idäli jakibläk, iwakei ka mo̱newa̱ iwa̱ säkätä ra. Jekäi ebä ne ra ite iju wajemiksa̱ rä. 	 Kˈinalo ta ay hunu naj yahaw n̈a caw ay yip, machmi hunu naj elkˈom chu yocto yul yatut naj yelkˈanolti tzet ay naj, cachann̈e tato chikˈoji naj elkˈom tuˈ yin̈ naj cat iscˈalban naj naj, hacn̈em tuˈ chu yelkˈanilti naj tzet ay naj.


Ka irä maikäi kuna ta, bewak pi rä minakwa̱tse̱ chui tsa̱ku̱i wa̱, ija̱r dälätsalewa̱ e̱e̱na si̱ ska sa̱ nui ki̱ka, ata iyaka rä dälänakwa̱ ijewa ju ji̱atkele tso̱ ektaka. 	 Ebnaj yahawil sacerdote tuˈ chicto ebnaj ischiqˈuil no nokˈ yul cuarto ecˈbal txahul isbi, haˈ chakˈbaln̈e ebnaj yin̈ ismul anma; yajaˈ wal isnimanil no nokˈ tuˈ istxam con̈ob chin̈uslaxi.


Ale iyina Moisés ia̱: “¿Yi te ba kuka sa̱ tsa̱ku̱i ye, sä ktei wabiketsäkksa̱ ye rä?”, je wà ijewa te iju̱aksa̱. Ata je ne kuka Säkeklä te däkwa̱ ijewa tsa̱ku̱i ye ibäkäkksa̱ ye rä. Je kolona rä ale ángel je̱k kjayile iia̱ kal yaba ja̱mi je oloi ja̱mi. 	 Waxan̈ca isyah ebnaj naj Moisés yet yalni ebnaj tet naj hacaˈ tiˈ: ―¿Mac macachanico jahawilojan̈? ẍi ebnaj. Yaj xin Comam Dios anico naj yahawilo ebnaj Israel tuˈ, yeb xin yu iscolwa naj Moisés tuˈ yin̈ ebnaj yu yip naj ángel isyecan̈ isba tet naj xol kˈaˈ kˈaˈ yin̈ teˈ txˈix tuˈ.


je rä Jesús kie yika ji tso̱ ka̱jöir irä ka̱jiska irä ishäkä niki̱ka irä jewa biköle ñajäkläkläwa̱ köchöwä ki̱ka, 	 Yuxin hayet chihallax isbi Comam Jesucristo caw chiay jahno sunil mac ay yul satcan̈, yeb mac ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yebpaxo mac ayayto yalan̈ txˈotxˈ.


Ba ssërmi baa a̱naa, ñakäi chu̱li̱i̱ ssërmi a̱naa iko̱na ra. 	 Caw chitzala hacˈul yin̈, caw niman anma chitzalapaxocan̈ yet chiyaben ispitzcˈa nichˈan heyuninal tuˈ.


Jera Jesús te ikúka: —Yis te isha rä yakei ra, ishö yis ia̱, ¿ji sha yis te yakei rä na? Ata yis te isha rä bäi ra, ¿jiye ba te yis kpa na? 	 Istakˈwican̈ Comam tet naj: ―Tato ay hunu txˈoj mawalan chawabe, halilo tinan̈ baytet. Ta cˈul xin, ¿tzet yin̈ yuxinto chinhamakˈan? ẍi Comam tet naj.


¿Jera maikäi irä na? Ka sa̱ kuna kololewa̱ ka̱wei wa̱, ata je̱r bäi she ne wa̱, jera ¿sa te ji yakei wakblemi ji̱a na? ¡Ka irä jekäi kuna! 	 ¿Tzet xin cheyute heyalni? ¿Tom chon̈oc jakˈaˈpaxico comul yu matxataj yalan̈ ley ayon̈icoj, to yalan̈xa iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios? ¡Wal xin machoj!


Jera ite isha ijewa ia̱: —¿Sábado wà ka̱ tso̱ ji bäi wa̱klä, ata ji yakei wa̱klä? ¿Sa̱ tsa̱tkäkläksa̱, ta sä ktäkläwa̱? Ata ijewa si̱wa̱tiacha̱wa̱. 	 Iskˈamben Comam tet ebnaj ayicto yul capilla tuˈ: ―¿Baytettaxca chisje cowatxˈen yin̈ istzˈayical xewilal heyalni, ham iscˈulal mato istxˈojal? ¿Chimyu jan̈ten anma yaˈay mato machoj? ẍi Comam. Hayet yaben ebnaj yalni Comam hacaˈ tuˈ machi hunu ebnaj takˈwi.


Jekäi ija̱nawa̱ i̱ski̱ka, te kte ssa, te ishe iia̱: —Saulo, Saulo, ¿jiye ba te yis yuleke̱ weikanak rä na? 	 Caw yin̈ an̈e xin aycˈay naj sat txˈotxˈ, yaben naj huneˈ yul nukˈe halni hacaˈ tiˈ: ―Saulo, Saulo, ¿tzet yin̈ yuxin chinhatzumbecˈojan? ẍi.


Jekäi yi shka̱bla ra, ka je säkei to̱rke̱ rä me̱le iia̱ kjermita käi kuna, ata je rä nui iá. 	 Kˈinalo tato ay hunu naj chimunla yinta hunu naj yahaw munil, chakˈlax istohol naj. Haˈ istohol naj tuˈ xin, mach matanilo yehi, to cˈasxa ye tet naj.


te isha: —Sapaktäk, Moisés wa̱ iyöleta̱na sa̱ ia̱ rä: Ikuna manele el duawa̱ se̱naklä ta, ata ka iyaba a̱ta̱neta̱na ra, iel se̱rwa̱ni je alaklä ra, yaba su̱ak iel yäbei ye. 	 ―Mam cuywawom, tzˈibn̈ebilcano yu naj Moisés tato chicam yichamil hunu ix ix, mach xin yuninal naj yeb ix, yilal yikˈni ix yuẍta naj camna tuˈ, haxinwal ay yuninal naj yeb ix, cat yoc yuninalo naj camna tuˈ.


Ata ije ka̱yuawa̱ te isha: —Sa̱nule̱ nule̱wa̱, ka yis wa̱ ije su̱le. 	 Hayet yaben naj Pedro huneˈ tuˈ, yalni naj: ―Mach wohtajojan naj chawal tuˈ, ẍi naj tet ix.


Jekäi jí mañatkä rä ka e̱nakwa̱ kuna, je rä ji biketse etkabä irä, ji bäi däke̱ ji̱a ki̱ssë irä, ñashka̱li̱ble irä. Ata ibäi si̱ rä ñashka̱li̱ble. 	 Ay oxeb tzet ye tuˈ tiˈ mach chitan̈iloj, haˈ ton janayto yul janma yin̈ Comam Dios, yeb iscawxi cocˈul yin̈ Comam, yebpaxo coxahann̈en jet anmahil. Yajaˈ huneˈ caw ecˈbal yelapnoj xol oxeb tiˈ, haˈ ton coxahann̈en jet anmahil.


Ñerä yie je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ki̱ka, je jula wämo na äyë yöle iktä kja̱ne irä iki̱ka irä su̱a. Je rä kjä balewa̱ ibawa̱klä wà däka̱ siete. 	 Wilnihan Comam tzˈon̈an yul istzˈon̈obal tuˈ, ayco huneˈ teˈ hum yul iskˈab, ayayo tzˈib yul teˈ yeb yinta teˈ. Caw chulbilayo teˈ, ayico hujeb sello yin̈ teˈ.


¿Ka bas wa̱ iju̱ñer ji biköle kjäkwa̱ sä kjä na mike̱ rä sa̱ ñabäli ska, je rä kjäkksa̱ni ñá jui naka na? 	 ¿Tom mach heyohtajoj ta sunil tzet chiocto yul istiˈ anma yul iscˈul chiapni, chilahwi tuˈ xin cat yel yin̈?


Ka irä jiye kuna ta, ka Säkeklä ja̱mi kuna wa te je shtä biköle yule rami, ata bas Ká se̱nak ka̱jöir wa̱ je biköle sherke̱ bas ki̱ ju̱ñer. 	 Yuto haˈ anma mach ohtan̈e Comam Dios chianico huntekˈan tuˈ yin̈ iscˈul. Yajaˈ wal Comam Dios ay yul satcan̈, yohtaxa Comam tato chiocnico huntekˈan tuˈ heyu.


te ishemi: ‘Je ditsä te ju yuami, ata ka itäki ta ie̱newa̱k wa̱.’ 	 cat yalni: “Huneˈ naj tiˈ, ton̈e yicheco naj huneˈ yatut tiˈ, yaj machi makˈoji naj islahni,” ẍim anma tuˈ.


“¡Issö! Ke bas ku̱ jí tsi̱dala wa mane a̱ni dokoitsa. Ka irä jiye kuna ta, yie ishe bas ia̱, ijewa ángel í wa ka̱jöir ska te del yis Ká se̱nak ka̱jöir wäktä su̱e rä. 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Nann̈e heyu, tajca chehincˈuln̈e hunu mac uninto yanico isba yul inkˈaban, chiwalan teyet, ebnaj ángel chitan̈en ebnaj tiˈ ayco ebnaj yin̈ sat Inmaman yul satcan̈,


ata ángel el idäkläka̱ siete bularmi ke̱i ska, ikökö bulawa̱ mar da Säkeklä ji blelewa̱ je o̱rmi jishtä iwa̱ iyile ikjanaklä ji bata shäk wa ia̱ käi.” 	 yuto hayet chˈokˈtzeno naj ishuj ángel istrompeta cat yijnocano isba tzet ewan yehi, huntekˈan nabilticˈa yu Comam Dios, hacaˈticˈa yu yalni Comam tet ebnaj ischejab yet payat, ẍi naj.


Yi te ibiketse Jesús dä Säbäkäkksa̱ ra, jewa biköle rä wätsikile Säkeklä wa̱. Ñakäi yi wa̱ je iwätsikiwa̱k shka̱l da, jewa biköle wa̱ yi rä ije wa̱ wätsikile wa shka̱l ñaebä. 	 Mac chianayto yul yanma tato haˈ Comam Jesús, haˈ Cristo Cocolomal, caw yuninal Comam Dios yehi. Tato chijoche Comam Dios chijochepaxo Iscˈahol Comam.


Jera Saulo te ñapatkelewa̱ Säkekewa ja̱mi wa pau̱ñe rami ji̱a weikanak irä kota̱nakcha̱wa̱ irä. Jekäi imineju̱ chui wa tsa̱ku̱i ia̱, 	 Yet huneˈ tiempohal tuˈ, maẍticˈa isbej naj Saulo issayni ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam Jesús, chal naj ispotxˈoˈ camo ebnaj. Isto naj islahtiˈn̈eno isba yeb ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote ah Israel.


Ata chui tsa̱ku̱i wa te iwabiketsaksa̱ ñaebä Lázaro ktäkwa̱. 	 Yu naj Lázaro tuˈ, caw niman anma Israel yayto yul yanma yin̈ Comam Jesús; matxa xin chisje iscˈul anma tuˈ isyijeˈ tzettaj chal ebnaj sacerdote. Yu huneˈ tuˈ, yuxinto islahtiˈn̈e isba ebnaj yahawil yehico yin̈ ebnaj sacerdote tato chakˈ camo ebnaj naj Lázaro.


Yis ne rä oveja kjänanak bäi si̱ rä. Oveja kjänanak bäi rä je̱k ju̱akksa̱ duäkwa̱ oveja tsa̱tkenakläksa̱. 	 Wal hanintiˈan, caw lahaninan hacaˈ hunu naj tan̈em meˈ caw cˈul. Huneˈ naj tan̈em meˈ caw cˈul tuˈ, caw hinan yanma naj yakˈni camo isba yin̈ ismeˈ.


Bas te itsa̱tkeke̱ je su̱a ijewa te ra, jewa te Säkeklä kjeishemi Cristo ktei baa yinak bas wa̱ je wawá̱ bas te ki̱ka, bas te ji ma̱ shka̱ja̱ ijewa ia̱ irä, biköle ia̱ irä je ki̱ka. 	 Chahnipaxico ebnaj ismay Comam, yuto cheyeloj tato yijemex yin̈ Tzotiˈ cˈul yet colbanile yin̈ Comam Cristo, yebpaxo chexcolwa yin̈ txˈiˈal ebnaj juẍtaj.


Ata ki̱ta Herodes te ji yakei wakbla, je rä ite Juan jiawa̱ sä wätiäklä ska. 	 Yajaˈ maẍn̈etaj huntekˈan istxˈojal iswatxˈe naj Herodes tiˈ, to yapaxicto naj naj Juan yul preso.


Jera ijewa te ikpeke̱ kata wà itsa̱ku̱ na, ikjali tjuäke̱ ija̱mi, ñakäi iñajäkläke̱wa̱ köchöwä ki̱ iwäja̱mi. 	 Chismakˈnipaxico ebnaj huneˈ teˈ ah yin̈ iswiˈ Comam, istzublipaxico ebnaj yin̈, yeb xin chiay jahno ebnaj sata Comam, cat yay xulno ebnaj sat txˈotxˈ.


Ata ije te ijewa kúka te isha: ‘Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka yis wa̱ bas su̱le.’ 	 Istakˈwilti naj mohyom tuˈ tet ebix: “¡Machoj! Yin̈ caw yel chiwalan, mach quexwohtajojan,” ẍi naj.


Jera je chu̱li̱i̱ wa te isha: —Je rä Jesús, jile bata shäk dar Nazaret Galilea ska. 	 Istakˈwi huntekˈanxa ebnaj: ―Haˈ naj tiˈ Jesús, ischejab Comam Dios ay bey Nazaret yul ismajul Galilea, ẍi ebnaj.


“Ke yis döpa, ke yis ku̱ ijewa ia̱ ji shöpa ra, jera ka ijewa rä nui ta. Ata jira ka ijewa je̱k wetsäklei ji̱a ji yakei wakblele iwa̱ yika. 	 Kˈinalo tato caw mach quinhulan walaˈan cuybanile tet anma, caw machmi ismul anma yin̈. Wal tinan̈ xin, caw matxa tzet tzˈaj yalaˈ yu iscolni isba yin̈ ismul tuˈ.


Jekäi ditsä kjuäya ka̱ balii e̱e̱na te, jera ijewa te Säkeklä ka̱wei ta je sa tuawa̱kläwa̱ ja̱wa̱kka̱ je kie sha yakei, ka iñamaneneksa̱ ikjeishäk. 	 Caw tzˈato anma yu iskˈakˈal tzˈayic tuˈ, yajaˈ maẍticˈa isna isba, yeb maẍticˈa yiyo isba tet Comam Dios. Wal xin oc anma buchwal yin̈ Comam, Comam ay yip yiban̈ huntekˈan isyaˈtajil tiˈ.


Jera chui tsa̱ku̱i wa irä sä wäkiri bäi si̱wa̱ wa irä dejulu iwäki̱ Pablo kjatiäk. Jewa te ka̱kia Festo ia̱, 	 Hayet ay naj bey tuˈ, yapni ebnaj yahawil ebnaj sacerdote yeb ebnaj iswiˈehal yeco yin̈ con̈ob Israel akˈocˈule yin̈ naj Pablo tuˈ.


Jera ite kjanaklä wa saka patkaténi ukä ta ale isäkätä wa tsa̱ta, ata jewa ukä ja̱mi ijewa te iwá̱ je su̱ta. 	 Haxa yin̈ iscayel ecˈbalxa ebnaj chejab yato naj yahaw munil, yajaˈ xin hacticˈapax tuˈ utelax ebnaj yu ebnaj munlawom tuˈ.


Jekäi Säkeklä rä täkili ta ji ma̱k ki̱ta si̱ bas ia̱, je wà ji biköle sherke̱ bas ki̱ däkläksa̱ del ji bena ska, bas wa̱ ji bäi biköle wa̱klä ta̱i, 	 Yuto ay yip Comam yakˈni sunil isyaxil teyet, hac tuˈ xin machi hunu tzet ye tuˈ tiˈ matzet teyet; wal xin chipalcˈon yul hekˈab yun̈e hecolwa yin̈ tzet ye tuˈ cˈul.


Jekäi bas taparke̱ ji ke̱i kjewa̱k ñashka̱li̱ble wà ra, ijewa rä ji däläna ka juer ta käi, yäkäkña ka ji dälätsale ta, je̱k pasu̱ak oveja pasu̱e ye iwakwa skabä. Ijewa rä mo̱ ka ka̱li̱ ta ju̱e si̱wa̱ te käi. Ijewa rä kal wänaklä ke̱i ska ra ka iwä ta käi, dulewa̱ botäbä kicha, yeleka̱ käi. 	 Txˈixobal chuco ebnaj texol yet checutxban heba waˈo yin̈ yet Comam. Maẍticˈa nino tzet chal iscˈul ebnaj yet chˈoc ebnaj waˈo texol yeb machi nino chixiw ebnaj. Lahan ebnaj hacaˈ hunu naj tan̈em meˈ, haˈn̈e ayco yin̈ iscˈul istan̈en isba. Lahanpaxo ebnaj hacaˈ hunu moyan machi n̈ab ikˈbil yu, ton̈e chiˈecˈ ijon yu jakˈekˈ. Lahanpaxo ebnaj hacaˈ hunu te teˈ machi satni; ton̈e chitajayoj yeb sunil xeˈ yin̈ huneln̈e.


ikuna bas te je ssa si̱ ra, ñakäi ikuna bas yöna ije ja̱mi ji rä iyina si̱ tso̱ Jesús ja̱mi wà ra. 	 Wal xin caw heyabe tzet hallax yin̈ Comam Jesucristo, hechahnicano hecuybanil caw yel yin̈ Comam.


Ata ka̱wakblewe̱ käi, biköle ji rä shi̱ana käi, ji ki̱tker sa̱ ja̱mi käi, je a̱ni ka kiar bas sha̱na yinakbä tenakbä, jishtä sä sikii wa shena se̱nak käi, 	 Caw yeton̈xa Comam Dios, yuxin matxa jeto ay jalni tzotiˈ yet ixloj, yeb tzettaj chisyah Comam Dios, machojab xin chijocheto kˈalomal.


Jekäi bas cho̱ je ke̱i kjewa̱k. Ata ka yis mi kuna jí kje ra je ke̱i kjewa̱k, ka yis ke̱i däwa̱ba ki̱ka. 	 Asiˈwe hex tiˈ yin̈ kˈin̈ tuˈ, walinan mach chintohan, yuto maẍto chiapni istiempohal inyenilo inbahan tet anma, ẍi Comam.


Jekäi se̱nak Lida ska wa irä Sarón ska wa irä biköle te je su̱a, jera ijewa biköle ñamanewa̱kksa̱ Säkekewa ia̱. 	 Sunil anma ay yul con̈ob Lida, yeb sunil anma ay yul huneˈxa con̈ob chiyij Sarón ilni huneˈ tuˈ yet iscawxican̈ naj, hac tuˈ yu yanicanico isba anma yul iskˈab Comam Jesucristo.


Ka̱ kja ta̱i je bala na ka̱wä a̱ni bekwä a̱ni ka juer kuna, ata si̱wa̱ ebä ju̱rte ka elkje kuna. Jekäi sá te ibiketsa ka sá däkksa̱ ji̱a. 	 Caw txˈiˈal tzˈayic matxaticˈa chijilan̈ yin̈ tzˈayic yeb txˈumel, yu huneˈ niman jakˈekˈ chon̈makˈobtan̈entuˈan̈, yuxin caw cˈaycanilo cocˈulan̈, caw matxa chiconahan̈ tato chito con̈colchahan̈.


Manele te ji yakei wakbleke̱ juer dä tjabana ka iktei wabiketsarksa̱ba yika. Ata manele te iwe̱ke̱ juer dä je̱na je̱napa. 	 Wal yin̈ isbeybal anma, ay mac tiˈ ixtan̈ jilni ismul yet yalan̈to maẍto chiˈillaxi tzet chielicoj. Ay mac xin hato yet chiillaxi tzet chielicoj catto yiẍtan̈wi ismul.


Jekäi bas dä ijula bäile kja, kte yile yis wa̱ bas ia̱ oloi ja̱mi. 	 Walex hex tiˈ, caw sajxa ye heyanma yu cuybanile akˈbilxa teyet wuhan.


Jesús te chu̱li̱i̱ wa tapar tso̱ ipája̱mi su̱a ra, ite iwa̱ dulanak wa patkami kjäksa̱julu tipä a̱mikata. 	 Hayet yilni Comam Jesús tato caw hantan̈e anma hoyanico yin̈, yalni Comam tet ebnaj iscuywom tato chiecˈto ebnaj yeb Comam iskˈaxepicˈto haˈ lago.


Bäi si̱ ra, bas wa̱ rä Moloc jui wäjienak irä, bekwä etka Renfán bas kekläí je me̱i irä, jile saka me̱i yöle bas wa̱ oloitsanak irä, je ne dami rä. Je kju̱ei yis te bas patkemi Babilonia ektaka.” 	 Walxinto haˈ tet huneˈ hetioẍ cheyijicˈoj, huneˈ chiyij Moloc, yeb huneˈ yechel txˈumel yeb hediosal chiyij Renfán. Tet huntekˈan yechel hewatxˈe tuˈ, haˈ tet caw heyiyo heba; yu huneˈ tuˈ yuxinto chexwilojan sat huneˈ txˈo txˈotxˈ tiˈ, cat quexwanitojan yintato txˈotxˈ Babilonia, ẍicano Comam Dios yul Hum tzˈibn̈ebilcano tuˈ.


Jesús a̱mi irä, ia̱mi el irä, María Cleofas se̱naklä irä, María Magdala wa irä, jewa kajali Jesús wätenaka̱ cruz ja̱mi ska. 	 Iscawilal bay aycan̈ Comam yin̈ culus tuˈ xin, lin̈ancan̈ ismiˈ Comam yeb xin isnoh ismiˈ, yeb xin ix María yixal naj Cleofas, yeb xin ix María ah Magdala.


¿Ka bas wa̱ iju̱ñer bas yaka rä Cristo yaka wäjienaklä na? ¿Jera yis te Cristo wäjienaklä kukewa̱ tkenakwa̱ alaklä wa pato̱nak shtä wa wäjienaklä ye na? ¡Ka irä jekäi kuna! 	 ¿Tom mach heyohtajoj tato huneˈ conimanil tiˈ caw yetbixa isba yeb isnimanil Comam Jesucristo? ¿Tom xin chu jinito isnimanil Comam tuˈ cat cohunban yeb isnimanil hunu ix ix txˈoj ye iswiˈ? ¡Machoj!


sa saka täkiwa̱klä ra, sa̱ ku̱ itäkiwo̱; jile ma̱klä sa saka ia̱ ra, sa̱ ku̱ imo ka kjele ta kuna; sa saka wäsikäklä ra, sa̱ ku̱ je wo̱ tsa̱na; sa̱ je̱r bäi shäklä ra, sa̱ ku̱ je wo̱ je̱r baa wà. 	 Haxa mac akˈlax ismunil yin̈ yiptzeli, isyijeˈab ismunil tuˈ yin̈ yiptzeli. Haˈ mac chiakˈni hunu tzet ye tuˈ tet yet anmahil, yakˈab yin̈ sunil yanma. Haxa mac akˈlax ismunil yijbali, yin̈ojab sunil iscˈul chiijbali. Haxa mac chicolwa yin̈ mac matzet aya, yin̈ojab tzalahilal chicolwahi.


Ikuna bas dä dulecha̱wa̱ña Cristo ra ji we̱ ka̱jiska ja̱mi yika ra, ¿jiye bas se̱rke̱ sa̱me̱ishärä bas tso̱ ji̱a rä ka̱jiska käi, je̱k jäkwa̱ 	 Walex hex tiˈ, camnajexxa yinta Comam Jesucristo yul sat Comam Dios, yuxin matxa ayexicto yalan̈ chejbanile yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Yajaˈ ¿tzet yin̈ yuxinto hacaˈ to anma yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ cheyute heba? Chebeybaln̈en huntekˈan cuybanile chalni hacaˈ tiˈ:


Jekäi Jesús damiju̱ Galilea ke̱i kalabe sha̱na. Ite sa pakte rami ijewa ñapaktäklä jui na, ite gobierno ktei baa wapakte rami, ite sä kteke̱ duë te biköle bäiwe̱ rami, ji duëi biköle dami sa̱ sha̱na käi. 	 Caw sunil yul ismajul Galilea ecˈ Comam Jesús, iscuyni Comam anma yul hunun iscapilla ebnaj Israel, yalni Comam tzotiˈ cˈul yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios. Yakˈni cawxo Comam anma yin̈ sunilal yabil ayco yin̈, yeb anma chiecˈyaˈ yanma.


Bäije jí ji bata yileba je kte washäk rä, je ssäk wa rä, ji yöle jeska je wawa̱k wa rä. Ka irä jiye kuna ta, ike̱i tkenawa̱ alemana ki̱ka. 	 Sakˈal yet mac chiilni yeb mac chiaben huntekˈan tzet halbilcano yu Comam yul huneˈ Hum tiˈ, cat isyijen huntekˈan tzet tzˈibn̈ebilcano tiˈ, yuto toxa chij isba.


Ata mika̱ Säkeklä, ale yis kukäk yis a̱mi sha̱ ska raté, yis kiäk ije̱r bäi sha ki̱ka, je ssëna 	 Yaj xin, haˈ sakˈalil iscˈul Comam Dios quinsicˈnilojan yet yalan̈to maẍto chinpitzcˈahan, quinyawtenicojan Comam munlaho yin̈ ismunil. Haxa yet yapni istiempohal hacaˈticˈa chal iscˈul Comam, yakˈni Comam iscˈahol wohtan̈elojan yun̈e walnicˈojan Tzotiˈ yet colbanile xol anma mach Israeloj. Yet hunel tuˈ xin, machi hunu mac tet quinbeyan inkˈambeˈan.


¡Bas ka je̱r ta wa, ka wä wajuenak kuna wa! ¿Mane rä bäi si̱ rä, oro, ata Templo je oro siki tewa̱k na? 	 ¡Caw suc hex! Lahanex hacaˈ anma mach chu yilni. ¿Baytet ecˈbal yelapno yehi? ¿Tom chˈen oro mato yatut Comam Dios? Wal xin, yu yatut Comam Dios yuxin ay yelapno ye chˈen oro ayicto yul yatut tuˈ.


Jera ite ikúka: —Ale je̱r bäi shäk iia̱. Jera Jesús te isha iia̱: —Ba cho̱ni iwa̱k je su̱ta. 	 Istakˈwican̈ naj cuywawom tuˈ: ―Haˈ naj tzˈay iscˈul yoc colwal yin̈ naj, ẍi naj. Yalni Comam Jesús: ―Wal tinan̈ xin, haˈ tzet iswatxˈe naj tuˈ, hacojab tuˈ chawute, ẍi Comam tet naj.


Jekäi yis el wa, mika̱ bas ñatapawa̱ke̱ yäkäk ra, bas ñaki̱ssöpa. 	 Yuxin hex wuẍtaj hex wanab, yet checutxban heba hechahni santa cena tuˈ, yilal cheyechmale heba hewahni.


Jekäi ite ikukawa̱ jiawa̱ sä wätiäklä ska ra, jera ite iju̱aksa̱ kjänanenak guardia wa eyaka cuatro eyaka cuatro däka̱ cuatro jewa wa̱. Jekäi ite ibiketsa tse̱nakksa̱ni Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä kjaju̱ ukä ska wabiketsanakksa̱ ditsä wäkata ska. 	 Lahwi yalaxicto naj yul teˈ, yoc can̈eb majan ebnaj soldado istan̈eno naj, yaj can̈tawan̈ ebnaj yin̈ hunun majan. Haˈ chute isnani naj Herodes ta chi‑n̈e‑lahwi kˈin̈ Pascua cat yilaxilti naj Pedro tuˈ yin̈ sat sunil anma Israel.


Ka irä jiye kuna ta, Adán ne yönaksa̱ säkätäba rä, je ne kjepa Eva rä. 	 Yuto babel iswatxˈe Comam Dios naj Adán, tzujanxa iswatxˈenpaxo Comam ix Eva.


Jekäi yi ja̱naka̱ je jak ki̱ka ra, je pa̱rtkämiwa̱; ñaebä yi ki̱ka je jak ja̱naka̱ ra, je te iwëtkemiwa̱. 	 Wal huneˈ chˈen chˈen tuˈ, ta ay mac chiaycˈay yiban̈ chˈen hayebtam iskˈahilal chioqui. Yajaˈ ta haˈ chˈen chiaycˈay yiban̈, chiquechmoto yalan̈ chˈen, ẍi Comam.


Jekäi je ia̱ kte me̱na iktäkläka̱ je̱k ssë wà, Säkeklä shäklä yakei wà. Ñakäi iia̱ ka̱wei me̱na iwa̱ ji wa̱klä cuarenta y dos mes bala na. 	 Huneˈ mac Nokˈ isbi tuˈ chahlax tzoteloj, isloloˈn̈en isba yalni nimeta tzotiˈ, yalnipaxo tzotiˈ txˈoj yin̈ Comam Dios. Yakˈlaxpaxo yip yoc yahawilo yulbal cuarenta y dos ixahaw.


“Ata ¿jibä ja̱mi yis te jira sa̱ tso̱ wa pakemi na? Ijewa rä jishtä yabala käjäklä sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska, jewa a̱r isaka tsa̱ka käi, 	 Anma ay yul huneˈ tiempohal tiˈ, cˈul inlahbanan yeb niẍte unin chiay tzˈon̈no yul txon̈bal cat issajchi, cat yahwi tet niẍte yet uninal, chalni:


Jera Jesús te ikúka: —Manele wa̱ yis shka̱l da, je te yis ktä wawe̱mi. Jekäi yis Ká te ije shka̱li̱blemi. Ñakäi sá dämiwa̱ ije ska, jekäi sá se̱rmi ije ra. 	 Yalni Comam xin: ―Haˈ mac chinochenan, chisyije tzet chiwalan, caw xin xahan chˈillaxo yu Inmaman. Hac tuˈ xin chu julan̈ cat joccanojan̈ yetbihoj.


Ijewa ssërke̱ däkwa̱ ka̱wei wà sä yuäk wa ye. Ata ji pakeke̱ ijewa te, ji wapakteke̱ ijewa te kte si̱ käi, ka je wa̱ iwakwa je̱r ko̱ne a̱ni. 	 Choche ebnaj chˈoc ebnaj cuywawomal yin̈ cuybanile aycano yu naj Moisés, yaj mach chitxumcha yu ebnaj yin̈ tzet chala, yebpaxo yin̈ tzet chakˈ ebnaj iscuyuˈ anma, caw xin chischilba ebnaj yalni.


Je ne ki̱ka je ditsä chu̱li̱i̱ minejulumi Jesús ña̱le̱i tsa̱k rä. Ka irä jiye kuna ta, jewa te issa Jesús te jekäi iwá̱ ijuenaklä ye ki̱ka. 	 Caw txˈiˈal anma to chawal yin̈ Comam, yuto yabe anma iskˈumal yin̈ huneˈ cˈaybalcˈule iswatxˈe Comam tuˈ.


Jera Jesús te ijewa ia̱ isha tsa̱na, je ka kiar ju̱ñenakwa̱ yi a̱ni wa̱. 	 Yalni Comam tato chiakˈlax waˈo ix, yalnipaxo Comam tato mach bay chihallaxicˈo huneˈ tuˈ.


mai ijewa chichöñaí rä ka duäk kuna, ñakäi yökö rä ka wäita̱nak kuna ska. 	 bay maẍticˈa chicam noˈ hahaˈ, yeb bay maẍticˈa chitan̈ kˈa kˈaˈ.


Yis te ba ju̱ata̱na Creta ska rä ba wa̱ ji sher ji̱a parunak je paruäklä, ñakäi ba wa̱ sä wäkiri wa kukäklä jukläyäkä etkä etkä ska, jishtä yis te ba paka iwa̱k käi. 	 Caẍwacanojan bey txˈotxˈ Creta tuˈ yun̈e hawatxˈen sunil huntekˈan ayto iswatxˈi, cat hasaynicano mac chiˈoc ancianohal xol ebnaj juẍtaj yul hunun con̈ob bey tuˈ, hacaˈ wute walnicanojan tawet.


Jera Pablo irä Bernabé irä se̱na ji̱a Antioquía ska. Jeska ijewa te sa pakta Säkekewa ktä wà, ñakäi kte baa bata sha ite isaka chu̱li̱i̱ wa ra ñara. 	 Canpaxcano naj Pablo yeb naj Bernabé bey Antioquía tuˈ. Huneˈn̈e ecˈ ebnaj yeb huntekˈanxa ebnaj juẍtaj ay bey tuˈ iscuyuˈ anma, ispujbanicˈo ebnaj Istzotiˈ Comam Dios.


Jekäi je jukläyäkä ska ditsä bitejulu Jesús su̱ak. 	 Hayet yaben anma huneˈ tuˈ, istit anma yilno Comam.


Ñaebä ka sa̱ wa̱ vino blona ji̱a tenak bewak kjuä yöle bolsa ye nu̱l da shtä naka. Ata ikuna jekäi ra, je bewak kjuä tsikirju̱mi, jera vino tkerju̱mi, ñaebä ijui weikarmiwa̱. Bäi si̱ ra sä te vino blona ji̱a tie rä bewak kjuä spa̱na ja̱rka, jera je botkäwe se̱rmi ji̱a.” 	 Hacpax tuˈ xin, mach chu yalaxayto acˈ vino yul noˈ tzˈum xilxa yuto chilin̈mo noˈ cat ismalto vino tuˈ, cat yetaxpaxcanto noˈ tzˈum tuˈ. Wal xin yul noˈ tzˈum acˈto chialaxayto acˈ vino, hac tuˈ xin mach chietaxto teˈ vino yeb noˈ tzˈum, ẍi Comam Jesús tet ebnaj iscuywom naj Juan.


Jera Säkekewa te isha iia̱: —Ma je̱köka̱, ma cho̱ ña̱la kie Bulee ni wà Judas ju ska. Jeska ekla kinak Saulo ni dar Tarso ska je yulö. Iwa rä ije ka̱kiä kate, 	 Yalni Comam: ―Ahan̈wanoj cat hato yul huneˈ beh, Tohol isbi. Hayet chaẍapno bey yatut naj Judas, cat hakˈamben naj Saulo ah con̈ob Tarso, lan̈an istxahli naj bey tuˈ.


Jekäi ije je̱kaka̱, mineju̱ni ijuka. 	 Yin̈n̈ena tuˈ xin yahwano naj, ispaxto naj yatut.


Ka je ebä kuna, ata jira ji biköle biketsaksa̱ yie rä ka säkei ta a̱ni yis Säkekewaí Cristo Jesús biketse baa si̱ kju̱ei. Ije bata ki̱ka yis ji biköle weikanawa̱. Je biketsa yie kje jile boroila ye Cristo kukäkläwa̱ yis wa̱ ye, 	 Yin̈ caw isyelal, sunil huntekˈan tuˈ, caw matzet chiocnico wuhan tinan̈; haˈ huneˈ caw aycano yelapno yehi, haˈ yin̈ caw wohtan̈enilojan Comam Jesucristo Jahawil. Sunil huntekˈan bejbilcano wutuˈan xin caw hacaˈxa kˈalem ye yul insatan, yu inchahnihan huneˈ inmajulan yinta Comam Jesucristo,


Jekjepa tuinaka ra Säkekewa te isha Pablo ia̱ ji kjayile na: “Ke ba su̱ana. Ata bä ktö ji̱a. Ke ma si̱wa̱tiawa̱. 	 Yin̈ huneˈ akˈbalil xin yal Comam Dios tet naj Pablo yul iswayic hacaˈ tiˈ: ―Mach chaẍxiwi lahico hawalni Intzotiˈan xol anma tiˈ, ẍi Comam tet naj.


Jera ite ijewa kúka te isha: —¿Mane rä yis a̱mi, yis el wa rä na? 	 Istakˈwi Comam: ―¿Mac inmiˈan yeb wuẍtajan heyalni? ẍi Comam.


Je ne ki̱ka Säkeklä te ijewa tulaksa̱ ji shi̱ana ebä ia̱, ji tkerke̱ ijewa ja̱mi ije̱r ska kju̱ei, iwakwa ñayaka kukäkläwa̱ äina ka dälä ta ji̱a. 	 Yuxin alaxcanico huntekˈan anma tuˈ xol istxˈojal yu Comam Dios, chiswatxˈen anma tzet chal iscˈul, caw xin txˈixobal tzet chiswatxˈe anma yin̈ hunun.


Jekäi ekla ekla sa wakwa je̱k su̱oksa̱ jishtä ji we̱ sä te rä käi. Jekäi ra sa̱ ia̱ je̱k ssërmi sa wakei ki̱ka, ata ka kju̱awa wà kuna. 	 Yuxin yilal jilni yin̈ tzet chicobeybaln̈e hununon̈, ta cˈul tzet chicobeybaln̈e tuˈ jakˈaˈ tzalaho cocˈul, machojab tzet chalico cocˈul yin̈ hunuxa maca.


Jera ite ije patkamini ijuka te ishami iia̱: —Ka ma miwa̱ kuna jukläyäkä tsi̱ne shtä na. 	 Ischejnitopaxo Comam naj yatut, yalni Comam: ―Matxa chaẍecˈ yul con̈ob tiˈ, wal xin beh hatohi, ẍi Comam tet naj.


Salmón te Rahab ra Booz wätsikiwa̱. Booz te Rut da Obed wätsikiwa̱. Obed te Isaí wätsikiwa̱. 	 Naj Salmón, haˈ naj ismam naj Booz, wal ismiˈ naj Booz, haˈ ton ix Rahab. Naj Booz, haˈ naj ismam naj Obed, wal ismiˈ naj Obed tuˈ, haˈ ton ix Rut. Naj Obed, haˈ naj ismam naj Isaí.


Jera Jesús te iuña, te isha: —¡Ma si̱wa̱tiö, ma je̱k tso̱ksa̱ ije ska! 	 Iscachwa Comam yin̈ ischejab naj matzwalil tuˈ, yalni Comam: ―¡Cach hatiˈ, elan̈ yin̈ naj! ẍi Comam.


Jekäi sa̱ je̱rike su̱akksa̱, je wa̱ ji sherke̱ iwikblu ki̱ ju̱ñer. Ka irä jiye kuna ta, je te sä sikii wa ktei sheke̱ Säkeklä ki̱ ji shena je ja̱mi. 	 Yaj wal Comam Dios yohtan̈e tzet chiecˈ yin̈ conabal, chistxum Comam tzet chal Comam Espíritu tuˈ, yuto haˈ tzet choche iscˈul Comam haˈ chiskˈan Comam Espíritu yin̈ istxah jin̈ han̈on̈ yeton̈xa Comam tiˈ.


¿Maikäi Säkeklä templo irä, jile kekläí me̱i irä ña je̱r ku̱ami na? Iwa rä saje wa ne rä Säkeklä kseka temploí rä, jishtä Säkeklä te isha käi: “Yis se̱rmi ijewa sha̱na, yis shkämi ijewa sha̱na, yis dämiwa̱ ijewa Kekläí ye, ñakäi ijewa dämiwa̱ yis cha wa ye.” 	 ¿Tom ay yocbalto tioẍ yul yatut Comam Dios? ¡Machoj! Yuto han̈on̈ tiˈ yatut Comam Dios itzitz jehi, hacaˈ yalni yul Yum Comam Dios bay chala: Hanintiˈan chinehayojan xol ebnaj cat xin wecˈan yeb ebnaj, haninan xin chinocan isdiosaloj, cat yoc ebnaj incon̈obojan, ẍi Comam.


Je ne ki̱ka bas ñajöcho̱wa̱ Säkeklä jula täkili ta yika, jewa ije wa̱ bas oloi käkläka̱ ike̱i deka̱ ska ra. 	 Wal xin iweyo heba yalan̈ yip Comam Dios, hac tuˈ xin chexyican̈ Comam yet chˈapni istiempohal.


Je su̱ta io̱rmi ditsä yäbei kjayinaklä díaí wà rä. 	 Hacaˈ yu anma yet huneˈ tiempohal tuˈ, hac tuˈ chu anma yin̈ huneˈ tzˈayical bay chinhulan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Inmaman.


Ikuna bas yirke̱ yakei Cristo kie ki̱ka, jera bäije bas dä. Ka irä jiye kuna ta, jekäi ne ra Säkeklä wikblu baa si̱ je katke bas ja̱mi rä. 	 Ta chibuchwa anma teyin̈ yuto ayexxaco yul iskˈab Comam Cristo, caw cˈul heyet, yuto Yespíritu Comam Dios caw niman yelapno ayxaco teyin̈. Haˈ anma tuˈ, chal tzotiˈ txˈoj yin̈ Comam, wal hexpaxo xin cheyal cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam.


Ata ite Pedro irä Zebedeo yabala bol irä jewa kia jámi. Jeska ra ije̱r ianawa̱, issënawa̱ shi̱ana si̱. 	 Yinito Comam naj Pedro yeb ebnaj cawan̈ iscˈahol icham Zebedeo yintaj. Yoc huneˈ niman biscˈulal yin̈ yanma Comam, caw xin yaˈ yuco yin̈ yanma.


Ñerä ijewa te je ssa ra, jera ijewa si̱wa̱tiacha̱wa̱ te Säkeklä kjeisha, te isha: —¡Ñera Säkeklä te ka̱ ma̱ ka Judío kuna wa ia̱ ñaebä iñamanewa̱kläksa̱ ise̱naklä kseka! 	 Yet yaben ebnaj juẍta ay bey Jerusalén yin̈ sunil tzet yal naj Pedro tuˈ, caw matxa tzet yal ebnaj, yoc ebnaj yakˈno tzalaho yanma yin̈ Comam Dios. Yalni ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Caw yeli yakˈpaxo Comam Dios huneˈ iscˈulal tiˈ tet anma mach Israeloj yun̈e ishelni isbeybal cat ischahnicano huneˈ iskˈinal mach istan̈bal, ẍi ebnaj.


Ka irä maikäi kuna ta, ba te ije ktei pakemi ditsä biköle ia̱, ji su̱a ba te käi, ji ssa ba te käi. 	 Hach xin chawakˈaco haba hawalnocˈo Comam tet sunil anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, cat xin hawalnopaxo tzettaj hawilah yeb xin tzet hawabepaxoj.


Ñerä ijewa kjoyinaka̱ ta̱i. Jera fariseo wa sha̱ ka̱wei wà ñayöle wa ñajaka̱ ñau̱ña saduceo wa ra, te isha: —Ka sá wa̱ ji a̱ni ko̱ne jí kaldu shäklä nui ta irä ni; bäräle wikblu manele iräle, ángel manele iräle kta ira rä. 	 Caw xin wejchacan̈ ebnaj istzoteli. Yahwano huntekˈan ebnaj chicuywa yin̈ isley naj Moisés ayco yin̈ ispartido ebnaj fariseo, yalni ebnaj: ―Huneˈ naj tiˈ, machi hunu istxˈojal chiswatxˈe naj. Chalotaxca hunu espíritu maca hunu ángel chiˈakˈni yalaˈ naj, wal xin caw mach chiyu janico cohowal yin̈ Comam Dios, ẍi ebnaj.


“Ata bäi si̱ ra bas ku̱ rä Säkeklä gobiernoí ne yulö rä, jera je shtä ki̱dämiksa̱ bas ia̱. 	 Yuxin aweco heyanma heyijen yin̈ tzet chal Comam Dios babel, haxa huntekˈanxa chˈocnico heyu, chiˈakˈlaxo teyet, ẍi Comam Jesús tet ebnaj iscuywom.


Ka iwa̱ ji pakane ijewa ia̱ ka yile kuna jile she ja̱mi käi, ata iwakwa ebä ra, ite iwa̱ dulanak wa je̱r ku̱eke̱ je biköle wà. 	 Sunil cuybanile yakˈ Comam, yecheln̈e yaco Comam tet anma. Wal tet ebnaj iscuywom Comam xin, yal Comam yin̈ haban yin̈ tzet chal yelapnoj.


Yëë idamiju̱ kja Betfagé irä Betania irä ska, ka̱ kichei kie Olivo Yäkä je ñak ska ra, ite iwa̱ dulanak wa patkami bol, 	 Hayet ayco Comam yin̈ istzalanil won̈an Olivo, xolbal con̈ob Betfagé yeb con̈ob Betania, ischejnito Comam cawan̈ ebnaj iscuywom, yalni Comam tet ebnaj:


Jera bulishtä ra Agripa irä Berenice irä jewa dewa̱julu ñassële yëë, kjawa̱julu ji ktei pakäklä ska guardia wa tsa̱ku̱i wa irä, jäiyi wa bakleka̱ wa irä, jewa ra. Jera Festo te Pablo sha tse̱nakté, je ki̱ idetse̱. 	 Haxa yet hunxa tzˈayic xin, yapni naj rey Agripa yeb yixal, haˈ ton ix Berenice yul capiltu, caw nanxa islow yu yapni naj yeb ix. Yapnipaxo ebnaj yahawil soldado yeb xin ebnaj iswiˈehal yeco yin̈ con̈ob tuˈ. Lahwi tuˈ xin, yanito naj Festo yikˈomal naj Pablo.


Mikle ra bas dä ka Säkeklä ktä ssäk kuna; ata jira bas ia̱ ije̱r bäi sha, je rä ijewa wa̱ ka iktä ssëne kuna ki̱ka. 	 Yet yalan̈tocanoj caw man̈cˈomex hex tiˈ, yajaˈ wal tinan̈ xatzˈay iscˈul Comam teyin̈ yu isman̈cˈomal ebnaj Israel tuˈ.


Ike̱i tkenawa̱ Judío wa wa̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä. Jekäi Jesús mineju̱ däkka̱ Jerusalénka. 	 Yet toxa chiˈayilo kˈin̈ Pascua, iskˈin̈ anma Israel, isto Comam Jesús bey yul con̈ob Jerusalén.


Jera ijewa te isha iia̱: —Rabí, ata jí kukjuna Judío wa te bä kteke̱wa̱ kia jak wà. ¿Jera ma mike̱ni jeska na? 	 Yalni xin ebnaj iscuywom Comam tuˈ tet: ―Mamin, caw tolto yoche ebnaj yahawil con̈ob Israel cachiskˈojoˈ camoj. ¿Tom xin chaẍtopaxo hunelxa hawalni? ẍi ebnaj tet Comam.


Ata mika̱ ba ka̱kiäke̱ ra, ma cho̱ ju ja̱r etkä na, je̱k kjäshtöwa̱; jeska ma ka̱kiö ba Ká ka juenak kuna ia̱. Jera ba Ká, ji blelewa̱ su̱ak, te ba ia̱ ji me̱mi isäkei. 	 Walex hex tiˈ, mach cheyute hacaˈ tuˈ. Wal xin hayet chextxahli, chexocto yul heyatut cat hepeban ispultahil teˈ, cat hetxahli tet Comam Dios, Comam chiaben tzet cheyala. Chil Comam sunil tzet cheyu yin̈ ewantajil cat yakˈni Comam ispaj selel teyet.


Je itä ki̱ José Arimatea wa te Pilato ia̱ ka̱kia iwa̱ Jesús nu̱l tsa̱klämi. Je José rä je̱k patkele Jesús ja̱mi jakika, isuarke̱ Judío wa yika ki̱ka. Jekäi Pilato te ka̱ ma̱ iia̱, jera imineju̱ te inu̱l tsa̱mi. 	 Ay xin huneˈ naj José isbi, ah Arimatea. Haˈ naj tuˈ xin tzujanticˈa yin̈ tzet chal Comam Jesús, ton̈e xin mach chisyelo naj yuto caw chixiw naj tet ebnaj yahawil yeco yin̈ anma Israel. Isbey naj iskˈanno tet naj Pilato ta chiyiyo naj isnimanil Comam yin̈ culus.


Jekäi ikjaksa̱julu demijulu Genesaret ke̱i ska. 	 Hayet iskˈaxponicˈto Comam Jesús yiban̈ haˈ lago tuˈ yeb ebnaj iscuywom, yapni Comam yul ismajul txˈotxˈ Genesaret.


Iwikblu me̱le sa̱ ia̱, je wà sa̱ wa̱ iju̱ñer sä rä balewa̱ ije ja̱mi, ñakäi ije rä balewa̱ sa̱ ja̱mi. 	 Hac tuˈ chu johtan̈eniloj ta ayon̈xaco yul iskˈab Comam Dios, yeb ta aypaxico Comam yul janma, yuto xayakˈ Comam Yespíritu jet.


Iwakei wa̱ ji su̱le iwakei wa̱ ji ssële, je ktei sheke̱ ite. Ata ije wa̱ ktei yinak je ka kuke yi te kte si̱ ye. 	 Yuxin haˈ tzet ilbil yu, yeb xin tzet abebil yu, haˈ chiyala, yaj xin machi mac chiyayto yul yanma yin̈ tzet chiyala.


Jekäi je ji biketsäk botkä te ji we̱ rä ka tkelewa̱ ye kuna mai idami biköle ska. 	 Yuto nan chˈecˈ yin̈ isnabal tinan̈, nanxapaxo chˈecˈ yin̈ isnabal hecal, hac tuˈ xin mach tˈin̈ano yeco yin̈ isbeybal.


Ka irä jiye kuna ta, yis dä ja̱lewa̱ Jesús ktei bata shäk wa katäbäka. Ka yis kiar kinak Jesús ktei bata shäk ni. Je rä yis wa̱ tapanak Säkeklä ia̱ wa yolole weikanak ki̱ka. 	 Yuxin caw matzet welapnojan xol ebnaj ischejab Comam chiwabehan, yuxin mach intzanojan yallax ischejab Comam Jesucristo win̈an, yuto wakˈ ecˈojan yaˈ yanma macta ayxaco yul iskˈab Comam Dios yet yalan̈tocanoj.


“Yis wa̱ itso̱ ji̱a ta̱i yinak bas ia̱, ata jí kje ra ka bas täki ta iwä kukäk. 	 Caw hantan̈e tzet chiwochehan chiwalan teyet, yaj tinan̈ maẍto chexkˈoji hetxumniloj.


Je berbena ebä ra, jeska kajali wa ñasikawa̱ Pedro wäja̱mi te isha iia̱: —Iyina si̱ ra ba rä ijewa sha̱, bä ktä rä ijewa ktä ssëta ki̱ka. 	 Hunepixto xin ishitzico huntekˈan ebnaj iscˈatan̈ naj, yalni ebnaj: ―Yin̈ caw yeli, hach tiˈ hawetbi haba yeb ebnaj chiecˈ yinta naj Jesús tiˈ yuto ixtan̈ cotxumnilojan̈ hatzoteli, ẍi ebnaj.


Je Moisés ne te isha Israel batala ia̱: ‘Säkeklä te bas wakwa sha̱na ekla kukemi jile bata shäk ye bas ia̱ yis käi.” 	 Yal naj Moisés tuˈ tet ebnaj jet con̈ob Israel hacaˈ tiˈ: ―Chissiqˈuilo Comam Dios huneˈ ischejab xol ebnaj jet con̈ob tiˈ, hacaˈ yu quinissicˈnilojan Comam tiˈ. Caw xin chehajba hetxiquin yin̈ tzet chal naj, ẍicano naj tet ebnaj.


“Je itäki̱ iel deju̱ te isha: ‘Säkekewa, jí ba mina su̱o. Yis te je se̱newa̱ blele pañuelo na, 	 Lahwi tuˈ xin yapni hunxa naj, yalni naj tet naj yahaw tuˈ hacaˈ tiˈ: “Mamin, ay hamelyu lah. Cˈubabil chˈen yul huneˈ payuˈe tiˈ wuhan.


Jera Judío wa te isha ñaia̱: —¿Ije̱k ktäke̱wa̱ le irä? ¿Jiye ite isha: ‘Mai yis maju̱ jeska ka bas däkmi’ ni rä? 	 Yuxin yal ebnaj yahawil yin̈ con̈ob Israel: ―¿Tom xin chispotxˈ isba naj, yuxinto chal naj tato caw mach chu japni bay chiapni naj tuˈ? ẍi ebnaj yin̈ Comam.


Jera Pablo mineka̱ju̱ni. Jekäi ite pan bala butsa ma̱ sa̱ je̱r ja̱naklä Jesús dulewa̱ ska. Jekäi ite je ña e̱ná ra, ika̱paka ji̱a ma̱ rä ka̱ñir suruu. Jekjepa ibiteju̱. 	 Lahwi tuˈ xin yahpaxto naj Pablo yul cuarto hunelxa. Iskˈaxponayo naj ixim pan yu conanitijan̈ iscamical Comam, cowahnihan̈ ixim cosunilan̈. Istzabnipaxico naj Pablo yalni cuybanile tuˈ hunelxa masanto yet issajbiloj. Lahwi tuˈ xin, isto naj.


jera ite isu̱a ka̱jöir kjä buka̱na ju̱nami jeska jile sua iá ta̱i mo̱lecha̱wa̱ ibata däka̱ cuatro ska, je dewa̱ju̱té ka̱jiska. 	 Ishajni isba satcan̈, yilni naj huneˈ niman sábana leyanayti yin̈ sat naj, ximbilayo can̈eb istxiquin kˈap.


Jekäi ñael wa ebä bakle siete; ikibi si̱ se̱nawa̱ alaklä ra, ata je duawa̱ ka yaba ta. 	 Yaj ay hunel ay hujwan̈ ebnaj yuẍtan̈e isba. Naj babel mohyi naj yeb huneˈ ix, yaj cam naj, machi xin hunu yuninal naj yeb ix.


Je̱na je̱napa ra idemini etäbä kicha Capernaúm ka. Jera ipalei ju̱ñena ikatke ju ska. 	 Lahwi yecˈto hayeb tzˈayic, ismeltzopaxo Comam Jesús yul con̈ob Capernaum. Hayet yabenilo anma tato apni Comam yul n̈a bayticˈa chicani,


Jera je itapar tso̱ ska Pablo mineju̱mi. 	 Yet lahwi yaben naj Pablo tzet yal ebnaj tuˈ, yel naj xol ebnaj.


Jera be tsa̱ku̱i te isha iia̱: —Yie ba ia̱ ka̱ me̱mi ba däkläwa̱ je ke̱i biköle tsa̱ku̱i ye, ñakäi ji baa tso̱ iska biköle me̱miksa̱ yie ba ia̱. Ka irä jiye kuna ta, je biköle rä ju̱leksa̱ yis ia̱ ki̱ka. Jekäi yis te je me̱ke̱ yi ia̱ yis ssëna ima̱k käi. 	 Lahwi tuˈ xin yalni naj matzwalil tet Comam: ―Chachwakˈacojan yahawo sunil huntekˈan txˈotxˈ con̈ob tiˈ yeb yin̈ iskˈalomal. Haˈ huntekˈan tiˈ akˈbilico yul inkˈaban, yuxin chisje wakˈnihan tet mac bay choche incˈulan.


Yis wa̱ ji we̱ ba te rä ju̱ñer. ¡Issö! Yie puerta kjäyeleju̱mi tkawa̱ bä wäja̱mi, ka je kjäita̱nak yi a̱ni ia̱. Ka irä jiye kuna ta, ba täkili rä elkje, ata ba te yis ktä wawá̱, ka ba wa̱ yis kie dokoitsane. 	 Hanintiˈan wohtajan tzettaj chewatxˈe. Ay huneˈ pulta hajan teyet wuhan, machi hunu mac chu ispebani. Waxan̈ca machi heyip yajaˈ caw yijem cheyute heba yin̈ intzotiˈan. Machi xin chextxˈixwilo win̈an.


Jekäi ijewa te ikukawa̱ ju̱aksa̱ uva yäkä ektaka, jeska ite iktawa̱. 	 Yoc ebnaj istzabnoyo naj, yilaxilto naj yintalto peyab tuˈ yu ebnaj, ispotxˈni ebnaj naj,” ẍi Comam.


Ata mane yika bas kiana suanak rä, je she mar yie bas ia̱: Bas suano rä yi te sa ktawa̱ ukä ska ra, irä ka̱wei ta sä tuläk sä tuläklämi ja̱rka je wakei yika. Yis te ishe bas ia̱ jekäi irä, je ne yika bas suano rä. 	 Yaj chiwalan teyet, mac tet bay wal hexiwi, haˈ ton tet Comam Dios, Comam chu quexyakˈni camoj, chilahwi tuˈ aypaxo yip quexyanito xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal. Haˈ ton tet Comam tuˈ chexiwi.


blacha̱ ite jak ker ja̱tkele iwa̱ spa̱na iwakei nu̱l bläklä ye je naka. Jera ite jak ta̱i bulewa̱té, kjepa ite je wà sa̱ nu̱l bläklä kjäshtawa̱ta̱na, jekäi imineju̱ni. 	 Ay xin huneˈ chˈen niman chˈen holbil yu naj; yet naj ye chˈen, caw acˈto chˈen, maẍto hunu camom chialaxicto yul chˈen, haˈ tuˈ xin yacto naj isnimanil Comam. Yanicanico naj huneˈ chˈen niman chˈen ismajiloj, lahwi tuˈ ispaxto naj.


Ata ijewa te isha: —Ke sa̱ ku̱ iwa̱ ike̱i kjewe̱ sha̱na, iö ditsä wätji̱rka̱ ta̱i ki̱ka. 	 Xol ebnaj tuˈ ay ebnaj halni: ―Mach chicotzabayo naj yin̈ kˈin̈ yuto ahta wejna anma sunil jin̈, ẍi ebnaj.


Jera ije je̱r ssënawa̱ ime jile wä ñeke̱ köchi te ñawa̱ käi, ata ka yi a̱ni te ji me̱ iia̱. 	 Yu n̈ohchahilal xin yoche naj islob sat teˈ txˈalib chiˈakˈlax islob noˈ txitam, yuto machi mac chˈakˈni tzet chislo naj.


Yi kteke̱ bäli te wa ssëwa̱cha̱wa̱ ite jile baa wà, ata blu wa patka tulamini ite jula wäyaka. 	 Xayakˈnoho Comam iscˈul ebnaj chin̈ohchahi, haxa ebnaj kˈalom xin, occano ebnaj yin̈ man̈tzetal.


Ije rä ka̱ oloi ye sä ditsei wä wa wäji̱atkenaklä, ñakäi Israel ba ia̱ wa ssënaklä baa si̱ ije ki̱ka.” 	 Haˈ xin chˈakˈno sajbolo yanma hanta anma mach Israeloj, cat xin isbinahocano con̈ob Israel yu Cocolomalan̈ tiˈ, ẍi icham Simeón tet Comam Dios.


Jera je alaklä te isha: —Säkekewa, je diklä mo̱ 'sia̱ ka yis je̱r bánaklä ji̱a, ñakäi ka yis däklä ji̱a jiska diklä wayäkäk. 	 Yalni ix tet Comam xin: ―Mamin, akˈ huneˈ haˈ chawal tiˈ wucˈuˈan haxinwal matxa chitaj intiˈan, matxa chinhulan ikˈo haˈ bey tiˈ, ẍi ix tet Comam.


Jera Pedro se̱na ji̱a ta̱i Jope ska Simón bewak kjuä su̱iwa̱k ju ska. 	 Wal naj Pedro cantocano naj hayebxa tzˈayical yul con̈ob Jope tuˈ bey yatut huneˈ naj watxˈemilo tzˈum, Simón isbi.


Jera Jesús te isu̱a chu̱li̱i̱ ñayitä bitä kja ra, ite je wikblu ñá shtä uña te isha iia̱: —Wikblu sä ktä wäblewa̱kwa̱, sä kukä banewa̱kwa̱, yis te ba ia̱ ishe, ma cho̱ksa̱ ije yika, mik a̱ni ka ba däwa̱ kunani ija̱mi. 	 Hayet yilni Comam tato caw hantan̈e anma iscutxbaco isba iscˈatan̈, ischejnilo Comam ischejab naj matzwalil yin̈ naj nichˈan tzeh tuˈ, yalni Comam: ―Ach ischejab naj matzwalil, akˈom sucbo anma, yeb hawu yuxin mach chabe naj nichˈan tzeh tiˈ, haninan chiwalan tawet, elan̈ yin̈ naj, matxa chachmeltzo hunelxa, ẍi Comam.


Jewa tso̱ jäklele rä jikäi. Je ja̱r säkätä ska chui wa däke̱wa̱ rä itso̱ ye, ji rä iwa̱ o̱nak je kja̱nei wa̱k. 	 Hac ton tuˈ ye iswatxˈebanil yatut Comam Dios tuˈ. Yul huneˈ babel cuarto hunun tzˈayic yocto ebnaj sacerdote isyijeno ismunil tet Comam.


Ata ije ka̱yuawa̱ni te isha etkabä: —Ka yis wa̱ yi je rä su̱le. 	 Yajaˈ yeba naj hunelxa, yalni naj: ―Caw chabe Comam Dios, ¡mach wohtajojan huneˈ naj tuˈ! ẍi naj.


Ñerä Jesús te isha iia̱: —Judas, ¿sä wä jalassë wà ba te ditsä yäbei ju̱eke̱ksa̱ na? 	 Yalni Comam tet naj: ―Judas, yet chatzˈohnilo inkˈotxtiˈan, ¿tom hac tuˈ chu quinhawanicojan yul iskˈab camical? Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ẍi Comam.


ka jekäi ka̱wakblewa̱k kuna, ka je wà sä el weikäk ji wa̱k iukä ja̱mi kuna. Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa te iwakbläk jekäi wa kpemi je shtä biköle kju̱ei ki̱, jishtä sá te bas ia̱ isha käi iwaje̱rku̱a käi. 	 Mach chu heyixn̈en yixal hunuxa heyuẍtaj, yuto haˈ mac chiuten huntekˈan istxˈojal tuˈ chiay isyaˈtajil yiban̈ yu Comam Dios, hacaˈticˈa yu jalnicanojan̈ teyet yeb hacaˈ yu quexcocachnicanojan̈.


Yis Pablo te jí yue yis wakei jula wà, yis te je tju̱emi. Ata bäi si̱ ra, ba ne rä nui ta yis ia̱ rä. 	 Hanin Pablo intiˈan han‑caw‑inan chintzˈibn̈etojan, tato ay iscˈas naj tawet haninan chintohlahan, waxan̈ca xin chinnatijan tawet tato aypaxo hacˈas wetan, yuto haninan walan Istzotiˈ Comam Jesucristo tawet yet hachahni Comam yul hawanma.


Ñerä iwa̱ dulanak wa te je su̱a ra, ijewa kju̱atkacha̱wa̱ te isha: —¿Jiye ite iweikawa̱ jekäi rä na? 	 Hayet yilni ebnaj iscuywom Comam huneˈ tuˈ istit ishowal ebnaj yin̈ ix, yalni ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin ton̈e chietalaxto huneˈ an̈ tiˈ?


Jera Pedro te ikia tsa̱mi iwakei ebä, jeska ite iuñami, te isha: —Säkekewa, ma je̱r ja̱mi je̱k dälänopa. ¡A̱ni ka je o̱nak bä ukä ja̱mi! 	 Hayet yaben naj Pedro huneˈ tuˈ, yawtenilo naj Comam Jesús, iscachwa naj yin̈ Comam hacaˈ tiˈ: ―Mamin, ¡haˈojab Comam Dios chachcolni yin̈ huneˈ isyaˈtajil tuˈ! Machojab chachyaco yul iskˈab, ẍi naj.


Ñaebä chui wa te jile we̱ Templo naka sábado wà, je wà ka iwa̱ sábado dälätsane, jeiräta ka irä nuita, ¿ka je rä wayile kuna bas wa̱ ka̱wei ki̱ka na? 	 ¿Tom maẍto cheyilpaxo yin̈ isley naj Moisés yin̈ tzet yu ebnaj sacerdote ay yul yatut Comam Dios? Ebnaj sacerdote tuˈ mach chixew ebnaj yin̈ tzˈayic xewilal, yajaˈ mach chaco ebnaj ismul yul sat Comam Dios yin̈ huneˈ tuˈ.


Jera etäbä kicha chu̱li̱i̱ tapanani jeska, jekäi ka ijewa deneksa̱ yäkäkbä jibä. 	 Caw xin txˈiˈal anma apnipaxo iscˈatan̈ Comam, caw matxaticˈa chu iswaˈ Comam yeb ebnaj iscuywom tuˈ yu anma.


Jera ije̱k sikawa̱ plaa Jesús wäja̱mi, te isha: —¡Rabí! ¿Bäi ebä na? Jera ite iwä jalassawa̱. 	 Yuxin hayet ishitzico naj iscˈatan̈ Comam, yalni naj: ―¿Hanicˈ hawe Mam cuywawom? ẍi naj. Istzˈohni naj iskˈotx Comam.


Jekäi cinco talento kukäk deju̱té iwäki̱, je wa̱ iki̱shkäni cinco talento. Je te isha: ‘Säkekewa, ba te cinco talento ma yis ia̱, ata ¡isu̱o! Yis te iki̱tapawa̱ni cinco talento.’ 	 Naj chahnicano chˈen howeb mil, haˈ naj oc babel yin̈ sat naj yahaw melyu tuˈ. Yanicano naj chˈen howeb mil akˈlax tet yeb chˈen howeb mil yikˈ naj, yalni naj: “Mamin, howeb mil chˈen hawacano wetan, yajaˈ xin howebxa mil chˈen chiwikˈan yiban̈ilo chˈen,” ẍi naj.


Je ki̱ka sá ssëna minak bas ska. Jekäi yis Pablo te imabla botäbä kicha mañatäbä kicha, ata Satanás te sá wätkewa̱wa̱. 	 ¡Caw jakˈlehan̈ cotohan̈ quexjilnojan̈! Hanin Pablo intiˈan txˈiˈal el wochehan intohan quexwilaˈan, yajaˈ yayo naj matzwalil isyaˈtajil yuxin maẍticˈa yu cotohan̈ quexjilnojan̈.


Jekäi ijewa te iweika e̱ná ra, ijewa te je shönak je̱k ki̱ ya ju̱amini, jera ite iwakei paiklä jiawa̱ni iia̱, kjepa iwa̱ iminetse̱ wätenakka̱ cruz ja̱mi. 	 Lahwi yetancano ebnaj Comam, yinilo ebnaj huneˈ xilkˈape caj yaco ebnaj yin̈ Comam tuˈ, yanipaxico ebnaj xil iskˈap Comam. Lahwi tuˈ yinito ebnaj Comam yu yalaxcan̈ yin̈ culus.


Ata ikuna bas te ji dälässa ji wämo kju̱ei ra, bäije bas dä, je ne ki̱ka ke bas su̱anak sualewa̱ ijewa yika, ke bas male̱te̱nak. 	 Yaj tato cheyabe isyaˈtajil yu iscˈulal chebeybaln̈e ¡caw sakˈal heyet! yuxin mach chexxiw tet hunuxa mac anmahil. Mach cheyakˈ cabconocan̈ heyanma.


Jera ibiteju̱ iitäki̱. Ata ka ije̱r ko̱ne iyina si̱ ángel te je we̱ke̱ rä ia̱. Ata ite ibiketsa jile kjayirke̱ iia̱ irä. 	 Yoc tzujno naj Pedro yinta naj ángel, yelti naj yul preso tuˈ. Haˈ chute isnani naj ta ton̈e chiyelaxico yin̈ sat naj yalni. Mach istxum naj tato caw yeli lan̈an yelti naj yul preso.


Ñerä yis te isu̱a ra, caballo suruu de kate. Je ki̱ je̱k tkeleka̱ rä ukabata klä ta, je ia̱ corona me̱na. Jekäi imineju̱ tu̱leka̱ tu̱nakka̱. 	 Hayet inhacxitojan wilnihan huneˈ noˈ cheh sajin̈ ayato huneˈ naj yiban̈ noˈ, ikˈbil xin huneˈ teˈ litˈ yu naj, yakˈlax huneˈ corona tet naj. Isto naj yin̈ howal, chilann̈eticˈa xin iskˈoji naj.


Jeska sá te ko̱no saka ku̱a je kjäke̱ju̱ rä Fenicia wà. Je ki̱ka sá ñajiaka̱ bitejuluté. 	 Haˈ bey Pátara tuˈ xin chaloyo huneˈ barco juhan̈ chito bey yul ismajul Fenicia, hac tuˈ xin yu jocan̈ yul teˈ cotohan̈ xin.


El wa, sá te bas ia̱ ishe shka̱bläk bas sha̱na wa, bas wäsikewa̱k Säkekewa ja̱mi wa, bas paruäk wa, jewa dälätsö, 	 Hex wuẍtaj hex wanab, chijaltojan̈ teyet tato yilal heyijen tzet chal ebnaj chimunla texol bey tuˈ, ebnaj chexijban yin̈ yet Comam, yeb chiakˈni hecuybanil.


Ata Sardis ska sa̱ tso̱ elkje, jewa pajiele ka pate̱neka̱ iwa̱ kuna. Jewa shkämi yis da pajiele suruu, ijewa ia̱ jekäi rä o̱nak ki̱ka. 	 Yajaˈ ay haywan̈ mac texol bey Sardis tuˈ mach yetato isba, hacaˈ hunu mac mach istzˈiln̈eto xil iskˈap, yuxin huntekˈan mac tuˈ yet ay yecˈ wintajan, sajhopon̈e xil iskˈap.


Je ne ki̱ka ijewa dejulu etka ye jiska ra, ka yis wa̱ iwätkene, ata bulirishtä ebä yis je̱tkawa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska. Jera yie ije sha tse̱nakté. 	 Yu ton huneˈ tuˈ, yuxin hayet yulicˈo ebnaj bey tiˈ machi tiempo incˈayan, wal xin yin̈ hunxa tzˈayic quintohan yul incapilan wanitojan yikˈomal naj Pablo tuˈ.


Ka yis te jí she kuna bas ia̱ rä yis wa̱ bas ki̱ nui ja̱wa̱kläka̱ kuna, ata yis wa̱ iyile kja sá wa̱ bas shka̱l sá je̱r ska, je wà sä duächa̱kläwa̱ etka yebä, ñakäi sa̱ se̱nakläni etka yebä. 	 Maẍtaj yu istac hecˈul yuxin chiwaltojan huntekˈan tiˈ teyet, wal xin hacaˈticˈa walnihan teyet yet yalan̈tocanoj, caw ayexicˈo yin̈ wanmahan. Yuxin waxan̈ca itzitzinan maca lan̈anxa incaman huneˈn̈eticˈa haˈ yeco wanmahan teyin̈.


Jera Jesús te isha iia̱: —Kte si̱ wà yie ishe ba ia̱, jir bä dämika̱ kätkäña yis da ka̱ baa ska. 	 Yalni Comam tet naj: ―Yin̈ caw isyelal chiwalan tawet, haˈticˈa tinan̈ chaẍapno incˈatan̈an bey huneˈ ehobal chij Paraíso, ẍi Comam tet naj.


je rä bikö ise̱rmi ji̱a iyaka ja̱mi dälei ja̱mi, ka ise̱naklä kuna ji tkerke̱ ditsä ja̱mi je wa̱k, ata ise̱naklä ji sherke̱ Säkeklä ki̱ je wa̱k. 	 Hacojab tuˈ chijute coba, coyijewe tzet choche Comam Dios yulbal yet ayon̈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Matxaojab chicowatxˈe hacaˈ tzet chiyoche conimanil.


—Sapaktäk, Moisés wa̱ iyöleta̱na sa̱ ia̱ rä: ‘Ikuna manele el duawa̱ te ise̱naklä ju̱ata̱na, ka yaba a̱ta̱leta̱na kuna ra, iel se̱rwa̱ni je alaklä ra, yaba su̱ak iel yäbei ye.’ 	 ―Mam cuywawom, tzˈibn̈ebilcano yu naj Moisés tato chicam yichamil hunu ix ix, mach xin yuninal naj yeb ix, yilal yikˈni ix yuẍta naj camom tuˈ haxinwal ay yuninal naj yuẍtaj naj tuˈ yeb ix, cat yoc yuninalo naj camom tuˈ.


Je ditsä delemi Jerusalén ska Säkeklä oloitsäk ale ike̱i kjewe̱ marmi ska, jewa sha̱na Griego wa tso̱. 	 Xol sunil anma apni yikˈayo isba tet Comam Dios yin̈ kˈin̈ tuˈ, ayco huntekˈan ebnaj griego.


Ije rä je̱r tkele ia̱mi wa̱, ki̱ka ite isha: —Jiska ba te Juan säwäukewa̱k tsa̱ku̱ ne che̱té yis ia̱ plato ki̱ka rä. 	 Yalni ismiˈ ix tet tato chiskˈan ix iswiˈ naj Juan; yuxin yal ix tet naj Herodes tuˈ: ―Haˈ iswiˈ naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma chawakˈ wetan yul hunu plato, ẍi ix tet naj.


Ata jí yis kaldu ji̱a ka̱jiska ra, jera yis dä ka̱ oloi ye ka̱jiska wa ia̱. 	 Yakˈ isba ay intocˈojan yul sat yiban̈kˈinal tiˈ caw hacaˈ issajilkˈinal wehayojan xol sunil anma, ẍi Comam.


Ata yi te ibiketse busi kablele ira ukä ja̱mi ite ji we̱ kate ka je rä bäi kuna, ñakäi je kër dawa̱ kja, je ki̱ka je kiana se̱nakwa̱ ra, je ku̱ iwo̱ jishtä iki̱ ishena käi. Jewa se̱nocha̱wa̱, ka je rä nui ta. 	 Ta ay hunu naj juẍta choche chimohyi yeb hunu ix janab yuto istiempohalxa yikˈni yixal, chisje ismohyi, mach txˈojo huneˈ tuˈ.


ñakäi sä kukäk sa̱ tsa̱ku̱i wa ye, chui wa ye, ije Kekläí iKá ia̱, je oloi kanoka̱pa, ktä dälätsanopa sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi! Amén. 	 Con̈yanico Comam yahawil yeb sacerdotehal yu jocnico yu Comam Dios, ismam Comam Jesucristo. Hallaxojab tzotiˈ cˈul yin̈ Comam, yeb xin ta caw ay yip Comam yin̈ sunilbal tiempo. ¡Hacojab tuˈ!


Jekäi io̱na deka̱ mañatäbä kicha, kjepa je kalabe mineka̱tse̱ni ka̱jöir ska. 	 Oxel yalayti wetan, lahwi tuˈ xin yilaxpaxahto huneˈ niman sábana tuˈ yul satcan̈ hunelxa.


Ata guardia wa ekla te itka uka bata wà ipare na. Jera ñawäsaka pi irä diklä irä deksa̱ju̱ ñara. 	 Yaj xin ay huneˈ naj soldado hopchan ismotx Comam yu islanza, yelilo chicˈ yeb ha haˈ yul ismotx Comam.


Je rä sa wabiketsanakläksa̱ wämo ije̱r bäi shä oloi ja̱mi, sä däkläwa̱ däli ukä kukäk wa ye, se̱ne jekjeye ki̱ssënak je kukäkläwa̱ sa̱ wa̱. 	 Cˈulon̈xa yul sat Comam, yaj yu iscˈulchˈanil iscˈul, yuxin yakˈ Comam cokˈinal ayn̈eticˈa yin̈ huneln̈e, huneˈ ayco yipo janma.


Jera ite chu̱li̱i̱ wa kia jaté iwa̱ dulanak wa ra ñara, jewa ia̱ ite isha: —Yilé shkakle yis ja̱mi ra, ke je je̱k biketsa, ata je cruz kpöka̱, minak yis da. 	 Lahwi tuˈ xin, yawtenti Comam ebnaj iscuywom yeb anma wejanto tuˈ, yalni Comam: ―Tato ay hunu mac choche chioc incuywomojan, caw yilal matxa yeto isba ischuquil, caw hinanojab yaben isyaˈtajil, waxan̈ca chialaxcan̈ yin̈ culus. Haˈ mac chishin isba tuˈ haˈ choc incuywomojan.


Esteban ra Säkeklä rä je̱r ssële bäi si̱, ije ia̱ täkili rä me̱le bäi si̱. Jekäi ije te ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä we̱ke̱, ji kju̱awa we̱ke̱ ite ijuenaklä ye sa̱ sha̱na. 	 Wal naj Esteban, caw ayayo iscˈulal Comam Dios yiban̈ naj, caw aypaxico yip Comam yin̈ naj, yuxin caw hantan̈e cˈaybalcˈule yeb yip Comam Dios isyecanilo naj xol sunil anma.


Yie ibiketsa minak plaa ba wäki̱. Ata yie jí yue kate, 	 Ayco yin̈ incˈulan intohan cachwilnojan yin̈ lembil, yajaˈ xin chintzˈibn̈etojan huneˈ hum tiˈ tawet,


Jekäi ite isha ji̱a: —Ji däke̱ksa̱ sa̱ je̱r ska je ne te sa iawe̱ ñá ye rä. 	 Yalnipaxo Comam tet ebnaj iscuywom tuˈ: ―Wal xin haˈ istxˈojal chitit yul yanma anma haˈ chietanto yul sat Comam Dios.


Chui wa tsa̱ku̱i kjanaklä ekla, je rä ale Pedro wa̱ kukä teleju̱mi je saka wa, je te iwächakewa̱: —¿Ka ba ne su̱a yis te kal yäkä wäbala na Jesús da rä na? 	 Hunepixto xin, iskˈamben huneˈ ischejab naj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote ayto yu isba yeb naj elto istxiquin yu naj Pedro tuˈ: ―Yaj caw cachwilan xol teˈ tzˈunub yeb naj Jesús tiˈ, ẍi naj tet naj Pedro.


Ka irä jiye kuna ta, ikuna wäsi̱wa sa te ji yakei wakble sa te ji rä iyina ju̱ña ukä ska ra, ka ji kuna ji̱a me̱nakka̱ sa̱ nui ki̱. 	 Yuto ta lahwi johtan̈enilo isyelal huneˈn̈eticˈa haˈ xin janico comul, matxa hunuxa xahanbal chu yakˈni tan̈o comul chijaco tuˈ.


ñakäi, yis wa̱ maikäi ji blelewa̱ wakja̱neiwe̱ rä je wà sä biköle je̱r ku̱aklä, je kate rä blelewa̱ sa̱ ke̱i etkä etkä bakle raté ale Säkeklä ji biköle yuäkksa̱ je wa̱. 	 Comam Dios watxˈen̈e sunil sat yiban̈kˈinal tiˈ, haˈ akˈn̈e huneˈ inmuniltiˈan yun̈e wakˈnihan heyohtan̈elo yin̈ tzet chiyu yijni isba tzet nabil yu Comam, huneˈ ewanticˈa ye yet yalan̈tocanoj.


Jera yie ángel dawa̱ju̱té ka̱jöir su̱a, ka̱ ja̱r ka̱mii llaveí ta, cadena ta̱i ta ijula na. 	 Lahwi tuˈ, wilnihan yayilo huneˈ naj ángel yul satcan̈, ikˈbil islawehal huneˈ niman xab yu naj, ikˈbilpaxo huneˈ niman cadena yu naj.


Jera ite ijewa ia̱ ichaka: —¿Je rä jibä te bas kju̱atkewe̱ tso̱ ijewa ra na? 	 Iskˈamben Comam tet ebnaj: ―¿Baytet yin̈ lan̈an heteyelen heba? ẍi Comam.


Bas se̱no je̱r ki̱i̱. Bas chatköwa̱ ji biketsäk etkabä. Bas ssëno ka suale ta. Bas ssëno täkii. 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, caw majwahan̈wej, lin̈bawe heba yin̈ huneˈ bay ayxaco heyanma, caw mach chexxiwi, akˈwe yip heyanma.


Jewa ia̱ ite isha: ‘Bas cho̱ña yis uva yäkä sha̱na, jera yie bas tju̱emi sa̱ to̱r käi bulee.’ Jera ijewa minejulu. 	 Yalni naj tet ebnaj: “Ay munil incˈatan̈an, chexintohlahan hacaˈticˈa caw yehi,” ẍi naj. Istopaxo ebnaj munil xol yuva naj.


Bas dä blele Säkeklä täkili wà ji biketse etkabä oloi ja̱mi, je rä tsa̱tkeneksa̱ tso̱ kja yolole kjayinak sa̱ ke̱i bata jekje ra, je däkläksa̱ bas ia̱. 	 Yuto xajayto yul janma yin̈ Comam Dios, yuxin chon̈iscˈuba Comam yu yip yun̈e istzujcha apno cocolbanil tˈin̈anxa ye yu Comam, huneˈ chiyelax yet chˈapni islahobal tzˈayic.


Jera eunuco te carreta sha wäkolonakwa̱. Ñerä Felipe irä eunuco irä minewa̱julu bolwe diklä na. Jekäi ite iwäukewa̱ ju̱ami. 	 Lahwi tuˈ xin, ischejni naj ah Etiopía islin̈balax iscaret. Yayto ebnaj iscawan̈il xol haˈ, yah haˈ iswiˈ naj.


Jera Jesús te burro yaba ku̱a, je ki̱ ije̱tkaka̱. Je rä iyöle katke käi: 	 Ay xin huneˈ noˈ nichˈan burro ilcha yu Comam. Yahto Comam yiban̈ noˈ hacaˈticˈa yalni Comam Dios bay tzˈibn̈ebilcanoj:


Jikäi yis te bas je̱r ku̱e, je ne rä bäi bas ia̱ rä ki̱ka. Jí año bakle waté bas ne te je tapawa̱miba rä, ka irä bas te je tapawa̱miba ebä kuna, ata bas wakwa ne je̱r ssënaba je ma̱k rä. 	 Chiwaltojan teyet tzet chiecˈ yin̈ innabalan yin̈ heyofrenda, yuto yettax hunbi hex babel quexichico heyakˈni heyofrenda, caw xin yin̈ sunil heyanma heyakˈa.


Jekäi je shka̱bläk wa ra iñaje̱rku̱a un día wà to̱nak denario etka. Jera ite ipatkami iuva yäkä sha̱na. 	 Hayet yilcha huntekˈan ebnaj yu naj, yalni naj tato huneˈ denario chakˈ naj yin̈ tzˈayic tet hunun ebnaj, lahwi tuˈ isto ebnaj munlaho xol yuva naj.


Jera María male̱cha̱wa̱ ite isha jekäi te. Jekäi ite ibiketsa je̱r na, jiräni jekäi ñachake wà rä í̱. 	 Hayet yaben ix tzet yal naj tuˈ xin, iscˈayilo iscˈul ix, yichico ix istxumnilo hacaˈ tiˈ: ―¿Tzet yelapno ye huneˈ tiˈ? ẍi ix.


Ata kje sä ktewe̱ke̱ kte ka wata te, ji ia̱ ka sa̱ je̱r ko̱r te, ke je kiawa̱ ba ku̱, sa̱ wa̱ iju̱ñer je te rä kju̱atke ne wätsikiwe̱ ki̱ka. 	 Yaj mach chawabeto tzotiˈ machiswalil matzet chaliloj, yuto hawohtaj tato howal chíti huntekˈan tuˈ.


Ka yis wa̱ iju̱ñer ije ne irä, ata Säkeklä yis patkäk sä wäukewa̱k diklä na je wa̱ iyile yis ia̱: “Yi ja̱mi ba te isu̱e Säkeklä Wikblu dawa̱ju̱ se̱nak iki̱ka ra, je ne rä sä wäukewa̱k Wikblu Sikina wà rä.” 	 Yet yalan̈tocano tuˈ, caw maẍto wohtajojan naj, yaj Comam Dios chejn̈eintijan wanocan̈an haˈ iswiˈ anma tiˈ, haˈ Comam chalni wetan: “Haˈ huneˈ mac chawil yay Comam Espíritu Santo yiban̈, haˈ ton huneˈ tuˈ chiakˈni Comam Espíritu Santo tet anma,” ẍi Comam Dios wetan.


Jekäi ka̱ñinawa̱ ra ka ijewa wäna ijuene mai ke̱i ta itso̱ rä. Ata däyë kjä kololewa̱ ka̱ bala na bäi kse̱i ta atjä su̱a ijewa te, je biketsa ijewa te tsile sä dämi jeska, je ki̱ka ijewa te ko̱no ju̱ami däkmi jeska. 	 Hayet issajbilo xin, yilnito ebnaj chimunla yul teˈ barco tuˈ txˈo txˈotxˈ, yaj mach istxum ebnaj baytuˈwal ayon̈tuˈan̈, yaj xin yil ebnaj huneˈ iskˈab haˈ mar tuˈ, caw naba arena‑la‑n̈e istiˈ, isnani ebnaj yinito teˈ barco bey tuˈ.


Ñakäi je guardia wa tsa̱ku̱i te äyë yuami, te ishe rä jikäi: 	 Yanito naj huneˈ carta tet naj gobernador Félix yinta ebnaj, chalni hacaˈ tiˈ:


Bas ka je̱r ta wa, ¿ipa ki̱ka iyuäk je wa̱ ka ija̱r yöneksa̱ ñaebä na? 	 ¡Caw wiˈe excanoj! ¿Tom mach heyohtajoj tato haˈ Comam watxˈen̈e sunil tzettaj chijilico yin̈, yebpaxo sunil mach chijilico yin̈?


Jeiräta, ka yis ssëne bäi yis je̱r ska, ka yis wa̱ yis el Tito ko̱ne ki̱ka. Je ki̱ka yis je̱k bata sha ijewa ia̱, jekäi 'smineju̱ Macedonia. 	 Yaj oc hanicˈ biscˈulal yin̈ wanmahan, yuto machi ilcha juẍta Tito wuhan bey tuˈ, yuxin quintakˈlicanojan tet ebnaj juẍtaj ay bey tuˈ, intohan yul ismajul Macedonia.


Jera mane manebä idewa̱ju̱ni ka̱ tsa̱ku̱i wäki̱ je kiäk iia̱, te isha: —Yis ki̱ ishena rä, ba te jí kje ra Juan säwäukewa̱k tsa̱ku̱ ne che̱té yis ia̱ plato ki̱ka rä. 	 Isto ix yin̈ an̈e iscˈatan̈ naj Herodes tuˈ, yalni ix: ―Tinan̈ chiwochehan chawakˈ iswiˈ naj Juan yul hunu plato wetan, naj anican̈ haˈ iswiˈ anma, ẍi ix.


Je ne ki̱ka ijewa te isha Aarón ia̱: ‘Je Moisés sä jäkksa̱ Egipto ke̱i ska, me je da räle, ka sa̱ wa̱ iju̱ñer. Je ki̱ka ba ku̱ jile kekläí wa me̱i yuö sá ia̱ sä wäsikewa̱k wa ye.’ 	 Yalni ebnaj tet naj Aarón: ―Watxˈe ej cotioẍalan̈ cat yoc cosatajan̈, yuto haˈ naj Moisés con̈iniltijan̈ sat txˈotxˈ Egipto, mach johtajojan̈ tzet yucanto naj, ẍi ebnaj tet naj Aarón tuˈ.


Jera moska te isu̱e tso̱ wäsi̱wa iwa̱ je bäiwa̱ ta sábado wà í̱ ki̱ka, iwa̱ ikjatiäkläwa̱pa. 	 Ay xin huntekˈan ebnaj ayictoj yun̈e yilni ta chakˈ cawxo Comam huneˈ naj tuˈ yin̈ istzˈayical xewilal, cat yoc ebnaj akˈocˈule yin̈ Comam yalni.


Jera Juan te jewa kúka te isha: —Yis te sä wäukewe̱ke̱ diklä wà, ata ekla ka bas wa̱ ju̱ñele kuna je kaldu bas sha̱na. 	 Yalni naj Juan tuˈ tet ebnaj: ―Wal hanintiˈan han̈e ha haˈ chiwakˈan yahbalo haˈ iswiˈ anma, yaj coxol tiˈ ayco huneˈ mac caw maẍto heyohtajoj.


Ata ka bas wa̱ sa saka janewa̱ bitaba ra, ñaebä bas Ká se̱nak ka̱jöir wa̱ ka bas janakwa̱ bitaba bas shirile ki̱ka. 	 Yuto ta mach cheyakˈ nimancˈulal, mach chakˈpaxo Hemam ay yul satcan̈ nimancˈulal teyin̈, ẍi Comam.


Jera Jesús te isha iia̱: —Yis jöwa̱. Ka irä jiye kuna ta, ka yis dämika̱ba Sa Ká wäki̱. Ata ma cho̱ yis el wa ia̱ ishäk: “Yis maka̱ju̱ yis Ká ska, bas Ká ska, yis Kekläí ska, bas Kekläí ska.” 	 Yalni Comam tet ix: ―Bejtzoinan, mach chinhatzaban yuto maẍto chinapnihan iscˈatan̈ Inmaman. Wal tinan̈ xin, as hal tet ebnaj wuẍtajan tato chinpaxtojan iscˈatan̈ Inmaman, haˈ Hemampaxoj, inDiosalan, heDiosalpaxoj, ẍi Comam tet ix.


Ata ka bas tsa̱ku̱ kä etaba a̱ni weikanakwa̱. 	 Wal xin mach chexxiwi yuto Comam Dios chexcolni. Machi hunu xil hewiˈ chicˈaytoj.


Bas ka̱wei yöle te ishe rä, isu̱ak bol te ishaka̱ ra, je rä iyina si̱. 	 Chal hecuybanil tato ay cawan̈o testigo lahan yalni yin̈ hunu tzet ye tuˈ, caw yel huneˈ tuˈ chal tuˈ.


Jekäi ñakäi jira ijewa rä ka iktä ssäk kuna, je wà ije̱r bäi shäklä bas ia̱, kjepa ije̱r bäi shäklä ijewa ia̱. 	 Yexn̈etoticˈa xin isman̈cˈomal ebnaj wet con̈ob Israelan tuˈ tinan̈, yajaˈ yun̈e yilni ebnaj iscˈulchˈanil Comam chakˈ teyet, hac tuˈ xin chitzujchapax apno iscˈulchˈanil iscˈul Comam yu ebnaj.


Je rä jishtä ka diklä talarka̱ba yikaba ra käi: jera sä yäkä rami, sä ji yä rami, sa̱ se̱r dami, sa̱ ñama rami se̱nakwa̱, mine rämi Noé minewa̱ ko̱no ja̱rka díaí ska kje, 	 Yuto yet yalan̈to maẍto chihul haˈ niman yaxn̈ab, caw matzet chal iscˈul anma yin̈ tzet yal naj Noé, caw xin han̈e waˈoj yeb ismohyi ayco yin̈ iscˈul masanto yet yocto naj Noé yul teˈ barco.


ijewa wa̱ se̱ne jekjeye ki̱ssäklä. Säkeklä ka ka̱yuäk kuna, kabla je ma̱k sa̱ ke̱i bakle biköle yikaba. 	 Hac ton tuˈ inmunilan yun̈e yanico anma tuˈ yin̈ iscˈul ischahni kˈinale mach istan̈bal haltebilcano yu Comam Dios yettax maẍto chiwatxˈicano sat yiban̈kˈinal tiˈ; wal xin caw mach chaco Comam lekˈtiˈal.


Jewa te alaklä wa chichö wa ju bäke ju̱eke̱mi, ñakäi ijewa ka̱kiäke̱ jaree kje juenak ebä. Jewa buka̱nami e̱e̱na si̱.” 	 Chanipaxico ebnaj lekˈtiˈal chinilo ebnaj yatut ebix hunix, yajaˈ yun̈e mach isyelo isba istxˈojal chiswatxˈe ebnaj tuˈ cˈul yub ebnaj, nimej chute ebnaj yoj istxah. Ebnaj tuˈ caw ecˈbal niman isyaˈtajil chiay yiban̈ ebnaj yu Comam Dios, ẍi Comam.


Jekjepa iwa̱ dulanak wa te ichaka iia̱, te isha: —¿Jiye ñayöle ka̱wei wà wa te ishe Elías ne rä däkju̱ säkätäba ni rä na? 	 Lahwi tuˈ iskˈamben ebnaj tet Comam: ―¿Tzet yin̈ xin chal ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés tato yilal babel chul naj Elías sata naj Cristo? ẍi ebnaj tet Comam.


Ka irä jiye kuna ta, ¿yi te bas oloi kaka̱ sa saka tsa̱ta rä na? ¿Ji tso̱ bas wa̱ ka me̱le bas ia̱ käi rä na? Ata bas ia̱ irä me̱le ra, ¿jiye bas ñassä bas wakwa te je tsa̱ käi rä na? 	 Mach chu cololoˈn̈en coba walca cˈulon̈ sata hunuxa maca, yuto sunil tzet chisje cowatxˈeni haˈ Comam Dios chiakˈni jet. Yuxin mach chu jinican̈ coba yu huntekˈan tuˈ, to haˈ Comam chiakˈni jet.


Jera ijewa te ikúka: —Moisés te ka̱ ma̱ rä ñajewa̱ äyëí yuäkksa̱ ipatkäklämi. 	 Istakˈwi ebnaj: ―Halbilcano yu naj ta chisje ispohni isba hunu naj yeb yixal, yajaˈ yilal yakˈnicano naj hunu hum yet pohlebahil tet ix, ẍi ebnaj.


Ñerä ite jekäi ji bäi sherami ji̱a ijewa ia̱ ra, ije̱k bala butsa ijewa yika, kjepa iminetse̱mi ka̱jöir ska. 	 Lan̈antoticˈa tuˈ xin, yilaxto Comam satcan̈.


Je ke̱i ebä wà Pilato irä Herodes irä je̱r bäinani ñara, ata säkätä ra iña su̱a rä sälwii ebä. 	 Yin̈ticˈa huneˈ tzˈayical tuˈ, naj Pilato yeb naj Herodes oc ebnaj amigohal, yaj wal yet yalan̈to caw ayleco ishowal ebnaj yin̈ hunun.


Jera iwa̱ dulanak wa te isha iia̱: —Säkekewa, ikuna ikapawa̱ irä ra, tsi ibäirka̱ni. 	 Yalni ebnaj iscuywom Comam Jesús tuˈ: ―Mamin, yaj tato wayan̈ chu naj, chicawxocan̈ naj chal tuˈ, ẍi ebnaj tet Comam.


Jera yie isha: ‘Säkeklä, yis deju̱ e̱ná ba ki̱ ji sherke̱ je wa̱k, jishtä äyë butälewa̱ ki̱ yis ktei yöle katke käi.’ ” 	 Yuxinto chiwalan tawet: Mamin, hach inDiosalan, ayinan lah yu inyijenan tzet chawala, hacaˈ yu istzˈibn̈elaxcano win̈an yul Hawum. ẍi Comam.


Jera ijewa kju̱atkawa̱ Jesús da e̱e̱na si̱. Jekäi ijewa ñachakäke̱ me ite iwe̱ke̱ rä í̱ wà. 	 Yaj caw tit ishowal ebnaj cuywawom yin̈ ley yeb ebnaj fariseo tuˈ yin̈ Comam. Yichico ebnaj iskˈamben tet hunun tzet wal yuten ebnaj Comam Jesús.


Ba te jewa kuka ka̱ tsa̱ku̱i wa ye, chui wa ye saje wa Kekläí ia̱; jekäi ijewa te ishäkä ki̱ka wa patkemi.” 	 Hawanico anma tuˈ reyalil yeb sacerdotehal yu isyijen tzet chal Comam Dios, cat yoc yahawilo yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi ebnaj.


Ñerä Jesús te isha ijewa ia̱: —Ka ike̱i däwa̱ba yis minaklä, ata bas ia̱ ra ka̱ tso̱ rä kjermita minak. 	 Yuxinto yal Comam tet ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Maẍto chiapni istzˈayical inyenilo inbahan tet anma, wal hex tiˈ, tzijxan̈e tzˈayical cˈul heyenilo heba.


Ka irä jiye kuna ta, yis yaka rä kata̱nak si̱, yis pi rä yanak si̱. 	 Yuto innimaniltiˈan lahan hacaˈ wah, haˈ chiakˈni kˈinale mach istan̈bal, hacpax tuˈ xin inchiqˈuilan hacaˈ tzet chiucˈlaxi.


Je ukä ska yie ángel wa su̱a cuatro klä ki̱, ka̱ ñak cuatro ska. Jewa te si̱wa̱ ju̱nak cuatro ishäkä ki̱ jöi wà dia wà a̱mi wà jí wà wäkuke tso̱, ka si̱wa̱ ju̱naklä kuna itjä ishäkä ki̱, däyë ki̱, kal ki̱ a̱ni. 	 Lahwi tuˈ xin, wilnihan can̈wan̈ ebnaj ángel lin̈ancan̈ yin̈la iscan̈ebal istxiquin txˈo txˈotxˈ. Chispahnito ebnaj jakˈekˈ yun̈e mach chˈecˈ yiban̈ txˈo txˈotxˈ yeb yiban̈ haˈ mar, yeb yiban̈ ej teˈ kˈebtaj.


Ata ke iktä kuka. Ka jiye kuna ta, ijewa sha̱ jäiyi wa cuarenta tsa̱ta te iki̱ssë kate kota̱nakwa̱. Ijewa kabla etkabä ñashaksa̱ weikanakwa̱ Säkeklä wa̱, iji ñawa̱ iji yawa̱ ka iwa̱ Pablo kota̱nawa̱ba yika ra. Jekäi ijewa rä kukale kja iwa̱k, ata ijewa te rä ba kabläke̱ ipatkäkmi ebä ne ki̱ssëke̱. 	 Yaj mach chawayto yul hawanma yin̈ tzet chiyal ebnaj, yuto ecˈbal cuarenta yetbi ebnaj ebabil isba istiˈ beh yechman yecˈto naj, yuto xayawte ebnaj isbi Comam Dios yin̈ ta mach chiwaˈ ebnaj masanto chispotxˈ camo ebnaj naj Pablo tuˈ. Ta mach xin chiyati Comam Dios istzˈactiˈ yiban̈ ebnaj yalni. Wal tinan̈ xin, caw toxan̈e chiyechma ebnaj tzet chawute hawalni, ẍi naj tzeh tuˈ.


Ji rä ka ka̱wei ja̱mi tsikirmi jöikwä ta, je bata ki̱ka Säkeklä shka̱li̱bläk wa chu̱li̱i̱ iarmiwa̱ ka ishka̱li̱bläk ji̱a. 	 Caw chiahcan̈ anma iswatxˈen istxˈojal, yuxin matxa xahano chil anma yet anmahil.


Jera Jesús te jewa su̱a, te isha ijewa ia̱. —Ditsä ia̱ ka je o̱nak, ata Säkeklä ia̱ ji biköle o̱r dawa̱. 	 Yoc tˈan̈no Comam yin̈ ebnaj, yalni Comam: ―Huneˈ tiˈ mach chikˈoji anma iswatxˈeni, wal Comam Dios sunil tzet chu iswatxˈen Comam, ẍi Comam Jesús.


ale je̱k ju̱leksa̱ sa̱ wa̱ ji yakei wakblele kju̱ei, iwa̱ sä bäkäkläksa̱ jira ji dami yakei yika, jishtä saje wa Kekläí, Sa Ká ki̱ ishena käi, 	 Yaco isba Comam Jesucristo yin̈ camical yu comul, yun̈e con̈iscolni tet istxˈojal huneˈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yuto hac tuˈ yoche iscˈul Comam Dios Mame.


Bata ska ra, jishtä yaba ko̱r ike̱i kjäju̱ kjepa käi, ije̱k kjasha yis ia̱ ñaebä. 	 Haxa yin̈ istzujanilxa xin isyeni isba Comam wetan, yajaˈ hacaˈ hunu nichˈan unin pitzcˈana yalan̈to maẍto istiempohalo ispitzcˈahi, hac tuˈ wehan.


Jera alaklä ekla Samaria wa deju̱té diklä wayäkäk. Jera Jesús te isha iia̱: —Diklä mo̱ 'sia̱ 'swa̱ yanak. 	 Wal ebnaj chicuywi yinta Comam tuˈ xin, to ebnaj yul con̈ob islokˈo tzet chilolaxi. Hayet ayto ebnaj lokˈwo tuˈ xin, yapni huneˈ ix ah Samaria ikˈoti haˈ yul huneˈ cˈuh tuˈ, yalni Comam tet ix: ―Akˈ nino hawaˈ tuˈ wucˈuˈan, ẍi Comam.


Ji biketse etkabä wà sa̱ je̱r ku̱a ite ji ke̱i biköle yöleksa̱ rä Säkeklä ktä wà, jekäi ji juenak je yöleksa̱ rä ji ka juenak kuna je ebä wà. 	 Yu chijayto yul janma yin̈ Comam Dios, yuxin tˈin̈an jecoj ta yu Istzotiˈ Comam xin iswatxˈe sunil tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yeb satcan̈. Yuxin sunil tzet watxˈebil chijil tinan̈, mach yin̈o tzet watxˈebilxa titnaj.


Jewa kalabe wa̱ je bakle ra, jera sa̱ shki̱rke̱ka̱ni ska ra, ¿je siete wa mane si̱ se̱naklä ye ije dämiksa̱ni rä na? 	 Yuxin hayet chiitzitzbican̈ camom, ¿mac ebnaj hujwan̈ tuˈ chioc yichamilo ix yuto ishujwan̈il ebnaj mohyi yeb ix? ẍi ebnaj.


Ka irä jiye kuna ta, David wa̱ ije ktei yile rä jikäi: “Yie Säkekewa su̱a del yis wäja̱mi. Ikaldu yis jula wämo kja̱ne, ki̱ka ka yis paju̱nakka̱. 	 Naj rey David yet payat, yalcano naj huntekˈan Tzotiˈ yal Comam Jesucristo hacaˈ tiˈ: Sunilbal tiempo wohtajan tato ay Comam Dios incˈatan̈an. Ayn̈eticˈaco Comam yin̈ inwatxˈkˈaban, hac tuˈ xin machi mac chiakˈni cabconcan̈ wanmahan, cat waycˈayan.


sälwi su̱nak weikanak jishtä yis ki̱ idewa̱ Antioquía ska, Iconio ska, Listra ska käi. Jekäi bikö yis wa̱ sälwi su̱ne wäkolole räle, ata je biköle yika Säkekewa te yis wetsaksa̱. 	 Hawilpaxo yet yakˈlax ecˈoyaˈ wanmahan, yeb yet yul isyaˈtajil wiban̈an. Huntekˈan wakˈlenan yet wecˈan yul con̈ob Antioquía, yeb bey con̈ob Iconio, yebpaxo bey con̈ob Listra. Yin̈ huntekˈan isyaˈtajil wabetuˈan, Comam Dios quincolnilojan xol sunil.