Ata guardia wa cien wäsikäk te ijewa te jekäi iwe̱ke̱ je wätkewa̱wa̱, ije te Pablo wetsakleksa̱ ki̱ka. Je ki̱ka ite manele wädular ukäk wa paka ñapsäk tulämi säkätäba däyë ki̱ kjäksa̱julu ka̱ pjota ki̱. 	 Wal naj iscapitán ebnaj soldado tuˈ, caw yoche naj iscoloˈ naj Pablo, yuxin mach chisje naj ispotxˈlax ebnaj presowom. Haˈ yute naj, to yal naj tet ebnaj ta mac yohta ismakˈni haˈ, caw yilal babel chiayto xol haˈ yun̈e yapni istiˈ haˈ.


Jera iwa̱ dulanak wa biköle te ijawa̱ta̱na, julunami iyika. 	 Wal ebnaj iscuywom Comam, elcan̈ ebnaj sunil, yanicano ebnaj Comam ischuquil.


Ka bas wa̱ ji a̱ni kirba yis kie ja̱mi, ata bas ku̱ ji kiö, jera je dämiksa̱ bas ia̱, bas ssënaklä a̱naa wa̱ si̱. 	 Wal tinan̈ xin, caw maẍto hunu tzet chekˈan yin̈ inbihan tet Inmaman. Kˈanwej cat yakˈlax teyet, haxinwal caw tzˈajan chucanico tzalahilal yul heyanma, ẍi Comam.


Bas bakle rä dulecha̱wa̱ shirinak ebä, ji yakei wakbläk ebä. 	 Wal xin, hex mach Israelo hex tiˈ, yakˈcano Comam Dios hekˈinal yu yip Comam Jesucristo, yuto yet yalan̈tocanoj camnajexticˈa yu hemul yeb yu istxˈojal chewatxˈe.


Jera ijewa ñajaka̱ ishäk iia̱: —Judío wa tsa̱ku̱i, ma se̱nopa ji̱a maitjä. 	 Yichico ebnaj yahwi yalni yin̈ caw ip hacaˈ tiˈ: ―¡Tzalajon̈we yin̈ naj yahawil anma Israel tiˈ! ẍi ebnaj.


Bas kuna rä ka̱jiska wa ye ra, jewa te bas shka̱li̱blemi bas dä ijewa ja̱mi ki̱ka. Ata ka bas dä ka̱jiska wa kuna, ata ka̱jiska wa sha̱na yis wa̱ bas kolole, je ne ki̱ka ka̱jiska wa je̱r ki̱ bas iarke̱ rä. 	 Kˈinalo tato ayextoco xol tzet chiswatxˈe anma tiˈ, caw xahanmi chexyila, hacaˈ isxahanil chil isba. Wal xin caw haninan quexinsiquˈilojan xol anma, yuxinticˈa chexiscaj anma, yuto matxa ayexoco xol tzet chiswatxˈe.


bäi si̱ ra, sá Judío wa wädular irä, ji te sá ktewe̱ke̱ irä, je biköle ju̱ñer bäi ba wa̱ ki̱ka. Je ki̱ka yis te ba ia̱ ka̱kie yis ktä ssöpa je̱r bäi wà. 	 Yuto hach tiˈ caw hawohta coley han̈on̈ Israel hon̈ tiˈ, yeb xin sunil tzettaj chicowatxˈe. Yuxin caw chinkˈanan tawet tato caw niman chawute hacˈul hawaben nino tzet chiwalan, ẍi naj Pablo.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Je ne ki̱ka biköle ñayöle ka̱wei wà wa dulale ka̱jöir gobiernoí ja̱mi, je rä jishtä ju wakei te iji säkei ta ska jile jeksa̱ spa̱na irä mikle irä käi. 	 Yalni Comam xin: ―Haˈ chalilo huneˈ tiˈ, ta ay hunu naj cuywawom yin̈ ley chicuywa yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios, lahan hacaˈ hunu naj mame yohta yocnico huntekˈan tzet ye tuˈ acˈ yu yeb huntekˈan tzet ye tuˈ xilxa cˈuwan yul iscˈuwanbal, ẍi Comam.


Je ite sha: “Etäbä kichani,” je wà rä ji rä wäbuka̱nak rä tse̱nakju̱mi, je rä ji yöleksa̱. Je rä ji ka wäbuka̱nak kuna a̱ta̱nakläta̱na. 	 Hayet chalni Comam, hunelxan̈echˈan, chal yelapnoj tato huntekˈan tzet chu ishecˈlax yul yehobal watxˈebil yu Comam Dios, chihecˈlaxiloj cat istan̈tzelaxiloj, yun̈e iscancano huntekˈan tzet mach chu ishecˈlaxi.


Je ne ki̱ka ke bas ñama̱ yinak yi a̱ni wa̱ yakei ji ñe ki̱ka, ji ye ki̱ka, jile ke̱i kjewe̱ ki̱ka, tulu spa̱na ke̱i kjewe̱ ki̱ka, sábado ke̱i kjewe̱ ki̱ka. 	 Yuxin, ta choche ebnaj Israel cheyije isnabal ebnaj hacaˈ yin̈ tzet chilolaxi, yeb yin̈ tzet chicˈuxlaxi, yeb yin̈ tzˈayic caw txahul yul sat ebnaj, maca yet chipitzcˈa ixahaw, maca yin̈ tzˈayic xewilal; caw mach chechah heyabe.


jera je kjanaklä blui dämiju̱ni ka ite ike̱i ki̱ssë kate kuna ska, ka hora ju̱ñele kuna iwa̱ ska, 	 Haxa yet istzˈayical mach echmabilo yahaw naj tuˈ yu, hayet tohna nahul ay naj cat yul lemna yahaw naj tuˈ.


Ata je jile me̱ke̱ka̱ wà sa̱ je̱r ja̱rke̱ año año wà sa̱ nui ska. 	 Wal xin haˈ isxahanbal anma chi‑la‑yakˈ hunun habil tuˈ, haˈ chakˈni isnab anma isnaniti ismul.


Jera ite diklä tia u̱ yaka yöle naka, je wà ite iwa̱ dulanak wa klä paskuami, je pasikani ite paño mo̱lewa̱ ikipa ja̱mi wà. 	 Yanayto Comam ha haˈ yul pechˈan, istzabnico Comam istxˈahni yoj ebnaj chicuywi yinta tuˈ, issuni tajo Comam yu huneˈ pixe ayco yin̈ yicta tuˈ.


Jekäi ijewa te jeska wa irä säwäkiri wa irä, ka̱wei wà ñayöle wa irä, jewa wätjiwa̱ka̱. Jekäi ijewa ñajaka̱ te isikami demitse̱ iwa̱ Sanedrín wa wäki̱. 	 Hac tuˈ xin yu yakˈni somchahoto ebnaj isnabal sunil anma, yeb ebnaj ichamta winaj akˈbil ismunil xol ebnaj Israel, yebpaxo ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés. Yapni bulna ebnaj yin̈ naj Esteban, istzablaxayo naj yu ebnaj, yilaxto naj sata ebnaj yahaw con̈ob Israel.


Ata yie ibiketsa yis kiana yis el Epafrodito yis tsa̱tkäk kju̱atkäkña, je patkäkmi bas wä ki̱. Je rä ale patkele bas wa̱ yis tsa̱tkäk ji sherke̱ yis ki̱ jewa. 	 Chiecˈpaxo yin̈ innabalan tato caw yilal wanipaxtojan naj Epafrodito quexyilaˈ. Naj juẍta tiˈ, caw chicolwa naj wintajan yin̈ ismunil Comam Jesucristo, yeb haˈ hun naj chiakˈlen isyaˈtajil wintajan. Naj juẍta tiˈ, hex heyati naj colwal win̈an.


Jekäi bulirishtä ra Pablo kjawa̱ju̱ña sá ra Jacobo su̱ak. Jeska ñatapawa̱k wa wäkiri wa biköle tapanawa̱. 	 Haxa hunxa tzˈayic xin cotohan̈ yeb naj Pablo, cotuclenojan̈ naj Jacobo. Caw xin cutxanico ebnaj juẍta anciano yet japnihan̈ bey tuˈ.


¿Bas sha̱na manele duäke̱ na? Jera je ku̱ ñatapawa̱k wäkiri wa kiöté ka̱kiäk iki̱ka, aceite tkäkka̱ iki̱ Säkekewa kie oloi ja̱mi. 	 Ta ay mac yaˈay, yawtehab ebnaj anciano yet iglesia. Haxa ebnaj anciano tuˈ xin, chitxahli yin̈, cat ismasnico ebnaj aceite yin̈ mac yaˈay tuˈ yin̈ isbi Comam Jesucristo Jahawil.


“Yis te je sha bas ia̱ yis kaldu ji̱a bas sha̱na ra. 	 Caw chiwalcanojan huntekˈan tiˈ teyet yakˈ isba ayintocˈojan texol.


“Yi te bas kiawa̱ ra, je te rä yis ne kiawa̱; yi te yis kiawa̱ ra, je te rä yis patkäkté ne kiawa̱ . 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Haˈ mac chexchahni, haninan chinischahan, haˈ mac chinchahnihan chischah Mac an̈eintijan.


Je su̱ta manele ñamabläke̱ ine ska ra, ka je tsa̱ku̱ ki̱ ji tkenakka̱ ka iinene ika̱wei ja̱mi ra. 	 Hacpax tuˈ hunu naj chiakˈni an̈e, mach chischah naj ismatan ta mach chisyije naj yin̈ tzet chu istzujcha apno huneˈ matan tuˈ.


Ba wa̱ ji biköle ju̱ñer, je te jira sá je̱r ku̱a. Ñakäi ka jiye ba ki̱ yi sher kuna ba wächakewa̱k, je te jira sá je̱r ku̱a. Ata je ba te isha wà sá te ibiketse ba dar dä Säkeklä ska. 	 Tinan̈ xin, caw chinachalo juhan̈ tato sunil caw hawohtaj; yuxin chijaytojan̈ yul janmahan̈ tato iscˈatan̈ Comam Dios titnajach; matxa yilalo chicokˈambehan̈ tawet, ẍi ebnaj tet Comam.


Säkekewa wäkata ska yie bas pake jí äyë washäk sa el wa biköle ia̱. 	 Haˈ Comam akˈn̈e huneˈ inmuniltiˈan, yuxin chiwaltojan teyet tato cheyawte huneˈ teˈ hum tiˈ xol sunil ebnaj juẍtaj yeb ebix janab yetxa Comam Dios.


Jekäi bas wa̱ iju̱ñer jishtä yabala pakte iká te käi, sá te bas je̱r täkiwa̱, bas je̱r pabla, 	 Heyohtapaxoj tato caw quexjiptzehan̈, jakˈnipaxojan̈ yakˈlobal hecˈul hacaˈ chu hunu naj mame yin̈ yuninal.


Ale weikale jekäi ji yakei wakbläk wa wa̱ je katabläk je biketsö bas ku̱ jishtä ije rä, je rä ka bas je̱r ska bas shtirinacha̱kläwa̱ kuna, ka bas wätuina jolonaklä kuna. 	 Yuxin txumwe yin̈ tzet yu yakˈni techaho Comam Jesús isyaˈtajil yu anma mulum, haxinwal mach chitibayo heyu yeb xin mach chexpax teyintaj.


Jäiyi wa, bas ku̱ bas se̱naklä wa shka̱li̱blö. Ke bas se̱na sälwii ijewa ra. 	 Yebpaxo hex ichamile, xahan cheyil heyixal, mach howo cheyute heba yin̈ ebix.


Jera Tomás te isha iia̱: —Säkekewa, ka sá wa̱ iju̱ñer maka ba maju̱ rä, jera ¿maikäi sá wa̱ je ña̱le̱i ju̱ñer na? 	 Yalni naj Tomás tet Comam: ―Mamin, caw mach johtajojan̈ baytuˈwal chaẍtohi. ¿Tzet xin chiyu johtan̈enilojan̈ isbehal? ẍi naj tet Comam.


Ite nima kia ra, ite tkäbe me̱mi iia̱ na? 	 Maca tato chiskˈan hunu noˈ cay iscˈuxuˈ, ¿tom cheyakˈ hunu noˈ laba tet?


ata yi te diklä me̱ke̱ yie je ya ra, ka je je̱r bának ji̱a mik a̱ni. Jekäi je diklä me̱ke̱ yie je tsikirmi ije ja̱rka jöikwä jöikwä, ije se̱naklä kseka jekjeye. 	 Wal mac chiucˈni ha haˈ chiwakˈtiˈan xin, matxa bakˈin chitaj istiˈ, yuto huneˈ ha haˈ chiwakˈtiˈan lahan hacaˈ hunu isnukˈ ha haˈ chiahilo toptoni cat isbelwi, haˈ chakˈni kˈinale mach istan̈bal tet, ẍi Comam tet ix.


Je ssa isaka wa te ra, ijewa bitejulu itsa̱kmi, je rä ijewa te isha iwäiarke̱ irä ni ki̱ka. 	 Hayet yohtan̈enilo ebnaj yuẍta Comam ta apni Comam bey huneˈ n̈a tuˈ, yapni ebnaj ikˈwal yin̈ Comam yalni, yuto challaxi tato xaetaxto yul iswiˈ Comam.


“Ekla bakle blu ta̱i, je je̱k pajiä rä sua siöö yëna ebä wà, lino shtä yöle bäitsa̱a̱ ebä wà. Je te jile baa baa ebä tapawe̱ke̱ iwa̱ ñanak buliri buliri. 	 Yalnipaxo Comam Jesús huneˈxa cuybanile hacaˈ tiˈ: ―Yet hunel ay huneˈ naj winaj caw kˈalom, han̈cˈan̈e kˈap xilkˈape caw cˈul, caw ay istohol chaco naj yin̈. Checˈtzen naj nimeta kˈin̈ yul yatut hunun tzˈayic.


Jera ite isha ijewa ia̱: —¿Bas te ji biketse etkabä me ra na? Jera ijewa suanacha̱wa̱ malete̱nacha̱wa̱; jekäi ite ichaka ñaia̱: —¿Jera yi si̱ ije rä, je te si̱wa̱ irä tipä irä patke, jera ite iktä ssë rä na? 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin mach cheyaco Comam Dios yipo heyanma? ẍi Comam. Caw xiw ebnaj, iscˈayilo iscˈul ebnaj, yallen ebnaj tet hunun: ―¿Tzet yelapno ye huneˈ naj winaj tiˈ? Caw chisyije jakˈekˈ yeb ha haˈ tzet chal naj, ẍi ebnaj yin̈ Comam.


Je ne ki̱ka yis te ibiketsa bäi si̱ ra sa el wa pakäk minakba bas ska, bas kabla inaklä ma̱k je tapawa̱kba, ijuenaklä bas te ji ma̱ rä je̱r baa wà ka baklé kuna täkili wà. 	 Yuxin chinnahan tato caw yilal isbabito ebnaj juẍta tiˈ tecˈatan̈ yun̈e iscolwa ebnaj teyin̈ hecutxbancan̈ heyofrenda, chˈen takˈebilxa heyu heyakˈni. Haˈ xin heyofrenda chicutxi tuˈ, haˈ chalniloj ta caw cˈulchˈan hecˈul, machi xin lan̈bilojex heyakˈni.


Del ike̱i kjewa̱klä sha̱na ra, ije te sä wätelewa̱ wa ekla wäyeke̱ksa̱ni ditsä ia̱, mane kieke̱ ijewa te iia̱ käi. 	 Yin̈ hunun kˈin̈ Pascua chi‑ticˈa‑isbejtzo naj Pilato hunun ebnaj presowom, yajaˈ macticˈa chal iscˈul anma haˈ chibejtzolaxi.


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä ale yis kukäkwa̱, ale yis wa̱ kja̱nei o̱nak je ángel í dewa̱ yis wäki̱ jir tuina, 	 yuto mayati Comam Dios huneˈ ángel tzotelo wetan may akˈbal, Comam Dios bay ayinicojan, haˈ ayinyetan.


Ata ji wakble jaki äina käi, je rä dokoitsalewa̱ sá wa̱. Ka sá dami rä sä wäyuäk kuna, Säkeklä ktä wamanewa̱k kju̱awa kuna. Ata sá te ji rä iyina si̱ ne wawe̱ke̱ rä. Je wà Säkeklä wäkata ska sá ñatuläke̱ksa̱ biköle ia̱ ijewa wa̱ sá wabiketsäkläksa̱ jishtä ijewa ia̱ issër ijewa je̱r ska käi. 	 Wal tinan̈ sunil tzet caw txˈixobal chiswatxˈe anma yin̈ ewantajil yahbilxacano juhan̈, machi mac chijakˈ subchahojan̈, mach chicosoman̈ Istzotiˈ Comam Dios yeb comon tzotiˈ. Wal xin han̈e isyelal chijalan̈ sata anma yeb sata Comam Dios, hac tuˈ chu coyenilojan̈ tato huneˈ comuniltiˈan̈ ayco yin̈ istoholal.


bas donaklä sä sikii wa biköle ra je̱r ko̱nak bikö Cristo wa̱ sa̱ shka̱l je sho̱lo̱li rä, je matsi̱li̱ rä, je kaleka̱ rä, je ja̱r dä je ia̱, 	 Hac tuˈ xin chu istxumchalo heyu, yeb xin sunil anma yetxa Comam yehi, tato mach isbi hantacano issakˈalil iscˈul Comam Jesucristo.


Je bewak su̱a yis te, pa juer dä nama kitäle su̱ta, iklä ijula rä urí käi, ikjä ja̱r dä nama kjä ja̱r käi. Je ia̱ tsuitkäbi te itäkili irä, ije̱tkäklä ka̱ tsa̱ku̱i ye irä ma̱, ñakäi ite ka̱wei iwa̱ sa patkäklä ma̱ iia̱ ta̱i. 	 Huneˈ mac Nokˈ isbi wiltuˈan, lahan jilni yeb noˈ nime tzˈibin̈ balam, wal yoj xin lahan jilni yeb yoj noˈ oso, haxa istiˈ lahan jilni hacaˈ istiˈ noˈ balam. Yakˈni noˈ dragón tuˈ sunil yip yeb istzˈon̈obal, yeb iscan̈il ye tet huneˈ mac Nokˈ isbi tuˈ.


Jera Pedro te biköle patka tulaksa̱. Jekjepa ije̱tkawa̱ köchöwä ki̱ka ka̱kiäk. Jekäi iwächa̱mi inu̱l su̱ak te isha iia̱: —¡Tabita, ma je̱köka̱! Jera iwäji̱atkaksa̱ni te Pedro su̱a ra, ije̱tkaka̱. 	 Lahwi tuˈ xin, ischejlaxayti sunil anma yul huneˈ cuarto yu naj Pedro. Yay jahno naj istxahli naj tet Comam Dios. Lahwi istxahli naj tuˈ xin, yalni naj tet ix Dorcas hacaˈ tiˈ: ―Tabita, ahan̈wanoj, ẍi naj tet ix. Yet lahwi yalni naj tuˈ xin, ishajni sat ix, hayet yilni ix naj Pedro tuˈ, yah tzˈon̈no ix.


Ka irä maikäi kuna ta, sä siki tewa̱k irä sä siki tele wa irä, biköle bitele rä eklabä ska. Je ki̱ka ka ije äinak jewa kiäk iel wa ni. 	 Sunilon̈ ayon̈xaco yuninalo Comam Dios tiˈ huneˈn̈e Comam yeb huneˈ mac con̈anico yuninalo Comam tuˈ, haˈ ton xin Comam Jesucristo. Yu huneˈ tuˈ yuxin haˈ Comam Iscˈahol Comam Dios, mach chitxˈixwi con̈yalni yuẍtajoj, yeb ebix janab, mach chitxˈixwi Comam yalni ebix yanaboj.


Cristo te sä ssëwe̱ baa, je ku̱ bas je̱r ska bas wäsikewo̱pa bas ssënaklä baa ñara, je ne ye bas kile däkwa̱ ekla yaka ye rä ki̱ka. Ñakäi bas ku̱ wekte shö Säkeklä ia̱. 	 Haˈojab huneˈ akˈancˈulal chiyakˈ Comam Cristo chiijban heyanma, yuto yu huneˈ tuˈ yuxin awtebilex yu Comam Dios, yun̈e huneˈxan̈e nimanile cheyucanoj. Akˈwe yuchˈandiosal tet Comam Dios yin̈ sunilbal tiempo.


Jesús kaldu ka̱ wäkiri wäja̱mi, jera je ka̱ wäkiri te iwächakewa̱ te isha: —¿Ba ne rä Judío wa Tsa̱ku̱i rä na? Jera Jesús te ikúka: —Ba te je shaka̱. 	 Yet ayco Comam Jesús sata naj Pilato iskˈamben naj tet Comam: ―¿Tom yahawil anma Israel hawehi? ẍi naj. Istakˈwi Comam: ―Hoˈ, yeli hacaˈ hawalni tiˈ, ẍi Comam.


Ñerä Simón yak duä kalme wäkalewa̱ oloowa̱, je paka ñane ra ijewa te Jesús ia̱. 	 Yajaˈ xin hilanto ismiˈ yixal naj Simón sat txˈat yu kˈaˈ. Yallax tet Comam tato hilanto ixnam.


Ka irä sá ña ktei shäke̱ni etäbä kicha bas ia̱ kuna, ata je rä sá te bas ia̱ ka̱ me̱ke̱ bas ñassäklä sá wà, je rä bas wa̱ je̱k ssäk sa pajuer wà ka sa̱ je̱r ska wà kuna, jewa kúkäklä. 	 Mach lan̈ano jalnihan̈ tato caw cˈulon̈an̈ yul hesat. Wal xin jochebalan̈ tato chextzala jin̈an̈ yeb yun̈e cˈul hecolni heba hepajtzen tet ebnaj yin̈n̈e anma nime winaj chaco yanma, maẍtaj iscˈulal ayayto yul yanma anma bay chitˈan̈xico ebnaj.


Yi te yis biketsa ra jewa ia̱ io̱rmi jishtä kte yöle te ishe käi, jewa ja̱rka diklä kataka kseka tsikirmika̱. 	 Hacaˈ yalni yul Yum Comam Dios bay chala: “Haˈ mac chianayto yul yanma win̈an, hacaˈ chiyu ispitzcˈa isnukˈ ha haˈ chiel yojomal, hac tuˈ chiyu ispitzcˈa isnukˈ haˈ yet kˈinale yul yanma,” ẍiayoj, ẍi Comam tet ebnaj.


Ka irä jiye kuna ta, yis wakei rä patkenak, ata ñaebä yis wa̱ guardia wa tso̱ patkenak. Jekäi yie ishe ekla ia̱: “Ma cho̱”, jera je maju̱; isaka ia̱: “Bä kute”, jera je bitäju̱; yie ishe yis kjanaklä ia̱: “Jikäi iwo̱”, jera je te je we̱. 	 Wohtajan huneˈ tiˈ, yuto hanintiˈan ayinictojan yalan̈ ischejbanil ebnaj wahawan, aypaxo xin ebnaj soldado ayico yalan̈ wipan. Ta chiwalan tet hunu naj: “Asiˈ bey tuˈ,” ta quinchiyan, cat isto naj. Taca chiwalan tet hunuxa naj: “Cata,” ta quinchiyan, cat istit naj. Yebpaxo xin ta chiwalan tet hunuxa naj inchejaban: “Watxˈe huneˈ tilah,” ta quinchiyan, cat yoc naj iswatxˈenoj, ẍi naj.


‘Bas jukläyäkä na ka̱ pjoi bana sá klä ja̱mi je bena kpe tuleke̱ta̱na sá te ijuenaklä bas dä dokoitsalewa̱. Ata bas je̱r ku̱opa iku̱ yëwa̱ Säkeklä gobierno kjärawa̱ irä.’ 	 “¡Wal ispojojal hecon̈ob maˈoc yin̈ jojan̈ chicomakˈilojan̈ yin̈ hesat! Haˈ xin chalniloj tato matxa jocan̈ teyin̈ tan̈e xin chijalcanojan̈ teyet, ta ayxaco yip Comam Dios hecawilal,” quexchi.


Jera plaa ijewa te isu̱a ra, ka yi juena ji̱a ijewa ra, ata Jesús wakei ebä kaldu. 	 Haxa yet yecˈ tˈan̈tˈon ebnaj xin, yilni ebnaj tato haxan̈e Comam aycˈoj, matxa ebnaj cawan̈ tuˈ.


Yis te isheni bulee biköle yi te tene shkiri we̱ke̱ wa ia̱, jewa ja̱na ka̱wei wawa̱k kalabe. 	 Caw chiwalpaxcanojan teyet, macxan̈eticˈa chiyijen ischahni huneˈ circuncisión tuˈ, caw yilal isyijenpaxo sunil tzet chal isley naj Moisés.


Ata jir ji o̱na ki̱ däläna si̱ iö sa kjaterwa̱, ta̱i sa̱ kju̱atkaka̱. Ikuna rä jekäi ra, ¿jini sä te ikúkemi na? Ñera sä wätjí̱naka̱ rä ka wata.” 	 Yuto hacaˈ mayu tiˈ, aytaxca tzet chisnacan̈ ebnaj ah Roma jin̈, lan̈antaxca copaqˈuico yin̈ ebnaj, yalni. ¿Tzet ye huntekˈan anma lan̈an iswejcha tiˈ? ta ẍi ebnaj. ¿Tzet chijute cotakˈwi heyalni? Hacaˈ tuˈ matxa chu cocolni coba, ẍi naj tzˈiblom tuˈ tet anma.


“Bäije kju̱atke paruäk wa rä, jewa kirmi Säkeklä yabala ni je ki̱ka. 	 Sakˈal yet mac chisayni akˈancˈulal yuto chal Comam Dios yuninaloj.


ata saje wa ia̱ irä däkksa̱ to̱ne käi, je sha ite ñaebä. Je rä saje wa, ale sä Säkekewaí Jesús shki̱wa̱kka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na je biketsäk wa. 	 walxinto tzˈibn̈ebilpaxcano jin̈ han̈on̈ xacon̈oc cˈulal yu xajaco janma yin̈ Comam, Comam akˈni itzitzbocan̈ Comam Jesucristo Jahawil.


je te isha: —¿Ka sá te bas paka rä ka sa paktäk kuna ji̱a itjä je kie ktei wà na? Ata jira bas te Jerusalén wa biköle pakta bas ka̱ju̱ñe wà. Ñakäi bas ssëna rä ije ko̱tälewa̱ je nui ja̱wa̱kka̱ sá ki̱ka. 	 ―Caw xajalan̈ teyet tato matxa cheyalicˈo iscuybanil naj Jesús tuˈ, ¿tom caw mach cheyije tzet chijalan̈? Caw xapujnacan̈ sunil tzet chi‑la‑heyakˈ iscuyuˈ anma sunil yul con̈ob Jerusalén tiˈ. Cheyanipaxico iscamical naj Jesús tuˈ jiban̈an̈, ẍi ebnaj tet ebnaj cawan̈ tuˈ.


Je rä jishtä iyöle katke käi: “Säkeklä kie yirke̱ yakei bas kju̱ei ki̱ka, ka Judío kuna wa sha̱na.” 	 Hacaˈ tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios bay chal hacaˈ tiˈ: “Anma mach Israeloj caw txˈoj istzotel yin̈ Comam Dios, yajaˈ heyu hex tiˈ,” ẍiayoj.


Ata mika̱ Pedro demi Antioquía ska ra, yis te iu̱ña a̱mikje iwäna, ije rä nui ta ki̱ka. 	 Yet yapni juẍta Pedro yul con̈ob Antioquía, incachan juẍta yin̈ sat sunil ebnaj juẍtaj, yuto maẍtaj istoholal chiswatxˈe juẍta tuˈ.


Fariseo wa tapar tso̱ ji̱a ra, Jesús te ichaka ijewa ia̱, 	 Hayet cutxantoco ebnaj fariseo tuˈ,


Je ne ki̱ka ke yi a̱ni je̱k ssaka̱ ditsä ebä wà. Ka irä jiye kuna ta, biköle rä bas cha, 	 Yuxin mach chub heloloˈn̈en heba yu tzujanex yinta hunu maca, yuto sunil akˈbilxa teyet yu Comam Dios.


Yabala rikä wa, yis se̱rmi ji̱a berbena bas da. Bas te yis yulemi, ata yie ishe bas ia̱ jishtä yis wa̱ iyile Judío wa ia̱ käi: ‘Mai yis ma rä jeska ka bas däkmi.’ 	 Hex caw xahan ayex wutiˈan, caw hanicˈxan̈e tiempo ayinicˈojan texol. Chinhesayaˈcˈojan, yaj caw mach chiyu heto bay chintotuˈan. Hacaˈticˈa wute walnihan tet anma Israel, hac tuˈ chiwute walnipaxojan teyet.


Ata ka iwa̱ iko̱ne kju̱ei ijewa te Jasón irä sä el wa sha̱ irä sika jámi jukläyäkä wäkiri wa wäki̱. Jewa kjoyina täkii: —Jí sä wätji̱wa̱k ka̱ biköle ska, jewa dejulu jíka sä wätji̱wa̱k ñaebä. 	 Yu mach ilcha ebnaj yul huneˈ n̈a tuˈ, yuxin haxa juẍta Jasón yeb haywan̈xa ebnaj juẍtaj ishatxto ebnaj tet ebnaj yahaw con̈ob. Yalni ebnaj yin̈ caw ip hacaˈ tiˈ: ―Naj Pablo yeb naj Silas tuˈ, caw sunil anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ chisomchacan̈ isnabal yu ebnaj, wal tinan̈ xin xahulpaxo ebnaj coxol.


Ata ji rä ka̱jiska wa ia̱ ra ka wata, je ne kuka Säkeklä te iwa̱ ka̱biketsäk wa äiwa̱cha̱kläwa̱ rä, je su̱ta ji rä ka̱jiska wa ia̱ ra ka täki ta, je ne kuka Säkeklä te iwa̱ täkili ta wa äiwa̱cha̱kläwa̱ rä. 	 Yuxin haˈ mac machi nichˈano tzet yohta yul sat anma, haˈ issicˈcan̈ Comam Dios yuninaloj yun̈e yel istxˈixobal mac caw ay ishelanil. Issicˈnipaxocan̈ Comam mac machi yelapnoj yun̈e yel istxˈixobal mac caw ay yelapno yehi.


“Je ne ki̱ka ji biköle sherke̱ bas ki̱ sa saka wa̱ o̱nak bas ia̱, jera je su̱ta bas ku̱ ji wo̱ ijewa ia̱. Ka irä jiye kuna ta, je ne rä ika̱wei yöle irä, ji yile jile bata shäk wa wa̱ irä, je wà si̱ rä. 	 Ta cheyoche cˈul chute iscˈul anma teyin̈, hex babel cˈul cheyute hecˈul yin̈ anma tuˈ, yuto hac tuˈ yalni yin̈ ley yeb yin̈ tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat, ẍi Comam.


Ijewa te je ssë tso̱ ji̱a ra, ite iki̱ paka jile she ja̱mi. Ka irä jiye kuna ta, idami kja alemana Jerusalénka, ñakäi ditsä te ibiketse tso̱ plaawa̱ Säkeklä gobiernoí kjämiwa̱ rä. 	 Yet lan̈an yaben anma yin̈ tzet chal Comam Jesús tuˈ, lan̈anxa xin yapni Comam bey Jerusalén yoc yin̈ isnabal anma ta lan̈anxa yapni istiempohal bay chˈoc Comam Dios Yahawilo anma, yuxin yicheco Comam yalni huneˈ yechel tiˈ.


Je ne kjepa ijewa je̱r ku̱a ite ra ka iwa̱ iyine rä levadura pan papu̱wa̱klä si̱ yika ise̱r je̱r ki̱i̱ kuna, ata fariseo wa irä saduceo wa irä ka̱ju̱ñe ne yika ise̱r je̱r ki̱i̱ rä. 	 Lahwi tuˈ istxumnilo ebnaj tato maẍtaj yin̈ yan̈al ixim pan tzotel Comam, to yin̈ cuybanile chakˈ ebnaj fariseo yeb ebnaj saduceo.


Ijewa ktä jè̱r mar dä jishtä sa yaka tjabawa̱k käi. Jewa sha̱ rä Himeneo irä Fileto irä. 	 Hacaˈ hunu txˈac chikˈatoj cat yecˈ lebohi, hac tuˈ chiyu yecˈ lebo huntekˈan tzotiˈ chiyal ebnaj tuˈ. Hac tuˈ yute isba naj Himeneo yeb naj Fileto.


Jera Pilato te ichaka ijewa ia̱: —¿Jera me yie Jesús kinak Säbäkäkksa̱ ni je we̱ na? Jera biköle te isha: —¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! 	 Iskˈamben naj: ―¿Tzet xin chiwutehan naj Jesús tiˈ heyalni, naj chihallax Cristohal tiˈ? ẍi naj. Istakˈwi anma sunil: ―Ahojab naj yin̈ culus, ẍixan̈e anma.


Iwa rä Saduceo wa te ishe rä shki̱neka̱ni käi, ángel wa käi, jile wikblu käi, je ka kuna. Ata fariseo wa ia̱ ra je biköle tso̱. 	 Yuto ebnaj saduceo tuˈ, chiyal ebnaj tato mach chiitzitzbican̈ anma camom, chiyalnipaxo ebnaj tato machi ebnaj ángel, yeb ta machi espíritu. Wal ebnaj fariseo, caw chayto ebnaj yul yanma yin̈ sunil huntekˈan cuybanile tiˈ.


Ñerä guardia wa cien wäsikäk irä, ira kajali Jesús kjänanak wa irä te ka̱ wäbuka̱naka̱ irä jile o̱na saka saka irä je su̱a ra, ijewa suanacha̱wa̱ ta̱i, te isha: —¡Iyina si̱ jí rä Säkeklä yaba! 	 Hayet yaben naj capitán yeb issoldado chitan̈en Comam huneˈ chixcab tuˈ caw xiwcan̈ ebnaj, yeb yet yilni ebnaj sunil tzet yuhi, yalni ebnaj: ―Haˈ huneˈ naj macam tuˈ, yin̈ caw yeli Iscˈahol Comam Dios ye naj, ẍi ebnaj.


Säkekewa je̱r bäi shöpa Onesíforo ju ska tso̱ wa ia̱. Ka irä jiye kuna ta, je te yis je̱r täkiwa̱ ka̱raa, ka iäine yis wätelewa̱ cadena wà ki̱ka. 	 Haˈojab Comam Dios chianayo iscˈulal yiban̈ macta ay bey yatut juẍta Onesíforo, yuto txˈiˈal el hulicˈo naj yakˈaˈ isnimanbal incˈulan. Waxan̈ca ayinictijan yul preso tiˈ yaj xin mach chitxˈixwilo naj win̈an.


Ata ji biköle su̱oksa̱. Ibäi kuköwa̱. 	 Caw ocan̈we hetxumuˈ sunil tzet chihallaxi, cat xin hecˈubancano yul heyanma baytet cˈul.


Jira bak rä tkelewa̱ e̱ná kal ñak ja̱mi. Jekäi mane kal wänak wä ta ka bäi kuna, je biköle rä tenak tulämi tulunakka̱ yökö ki̱ka. 	 Cawilxa yeti huneˈ isyaˈtajil chati Comam Dios, lahan hacaˈ yet yocxa chˈen eche yich xeˈ hunu te teˈ yu istzˈocˈlaxayo teˈ. Yuxin sunil te teˈ mach cˈulo issatni chitzocˈlaxayo teˈ cat iskˈojlaxto teˈ yul kˈaˈ.


“¿Bas te ibiketse yis de rä sa̱ se̱naklä je̱r bäi wà ñara ka̱jiska ni na? Yie ishe bas ia̱, ka irä jekäi kuna. Ata yis de rä sa̱ ñabalabutsä tuläklämi ñayika. 	 ¿Ham heyalni ta yu wanicojan akˈancˈulal xol anma yuxin quinhulan? Machoj, to yu ispohlen isba.


Jera fariseo ka̱ju̱ñe ja̱mi wa manele rä Jesús biketsäk jewa ñajaklaka̱ te isha: —Sa kiana ijewa ia̱ tene shkiri wa̱k, ñakäi ijewa pakäk Moisés wa̱ ka̱wei me̱leta̱na je wawa̱k. 	 Yajaˈ xin ay haywan̈ ebnaj fariseo xayaco isba yul iskˈab Comam Jesucristo yet yalan̈tocanoj, haˈ ebnaj tuˈ xin ah lin̈noj, yalni ebnaj: ―Haˈ ebnaj mach Israelo chichahni Comam Jesús yul yanma, caw yilal chˈakˈlax circuncidar ebnaj, cat jalni tet ebnaj tato caw chisyije ebnaj tzet chal isley naj Moisés, ẍi ebnaj fariseo tuˈ.


El wa, bas ku̱ yis mablö, ñakäi bas ku̱ se̱nak jishtä sá se̱na bas wänaka käi wa su̱o. 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, ilweto hewatxˈen hacaˈ inbeybalan yeb isbeybal macta chibelwi hacaˈticˈa yu coyenicanojan̈ teyet.


El wa, bas wa̱ iju̱ñer Estéfanas ju ska tso̱ wa ne rä jile wä säkätä käi Acaya ke̱i ska rä, jekäi ijewa ñatulaksa̱ sä sikii wa tsa̱tkäk. Jekäi yie bas pake, 	 Hex wuẍtaj hex wanab, caw heyohtaj tato naj juẍta Estéfanas yeb yuninal haˈ babel yaco isba yul iskˈab Comam Dios bey yul ismajul Acaya tuˈ. Caw xin huneln̈e yeco yanma naj iscolwa yin̈ mac ayxaco yul iskˈab Comam.


Ñerä Moisés te je ssa ra, je ra itunami icha̱k. Jekäi ise̱na rä ka̱ etkä wa ye Madián ke̱i ska. Jeska iyabala ko̱na bol jäiyi wa. 	 Yet yaben naj Moisés yalni naj hacaˈ tiˈ, yelcan̈ naj. Isto naj xol ebnaj nan con̈obal bey huneˈ txˈotxˈ chiyij Madián. Haˈ bey tuˈ xin, pitzcˈa cawan̈ iscˈahol naj.


Jera ijewa suanacha̱wa̱ e̱e̱na si̱ te ichaka ñaia̱: —¿Jera yi si̱ ije rä, je ktä ssë si̱wa̱ te tipä te rä na? 	 Wal ebnaj iscuywom Comam tuˈ caw xiw ebnaj, yalni ebnaj tet hunun: ―¿Mac anmahil yaˈ tiˈ yuxin chisyije jakˈekˈ yeb ha haˈ yin̈ tzet chal yaˈ? ẍi ebnaj yin̈ Comam.


Bas wa̱ jishtä yis wa̱ ji o̱le bakle yis dami ji̱a Judío wa ka̱ju̱ñe ja̱mi ra, je rä ssële, je rä yis te tapanak Säkeklä ia̱ wa yulaksa̱ täkili wà, ñakäi iweika ta̱i. 	 Hex tiˈ, heyabemi yallaxi tato yet yalan̈tocanoj, yet ayintocojan yin̈ isreligión ebnaj wet con̈ob Israelan, caw ecˈyaˈ macta ayxaco yul iskˈab Comam Dios wuhan. Caw xin wakˈlenan intan̈tzenilojan.


Yi te yis yaka katá ra, yis pi ya ra, je se̱r dä balewa̱ yis ja̱mi, ñakäi yis se̱r dä balewa̱ ije ja̱mi. 	 Macn̈eticˈa chicˈuxni innimanilan cat xin yucˈni inchiqˈuilan, caw hunxan̈e chiwucanojan yebi.


Ka sá ñakjeo̱ne bas yika, ata bas ne ñakjewa̱ke̱ bas wakwa je̱r ska rä. 	 Caw machi hunu tzet ye tuˈ chijebahan̈ teyet, wal hex tiˈ xin ay huntekˈan tzet ye tuˈ ewan ye jetan̈ heyu.


Bas je̱r ssënopa sá ra bäi. Ka sá wa̱ yi a̱ni ukä ja̱mi ji o̱ne, ka sá wa̱ yi a̱ni yakei tene, ka sá wa̱ yi a̱ni wäyöne. 	 ¡Aweyto yul heyanma yin̈ tzet chijalan̈! Caw machi hunujex bay cowatxˈehan̈ huno istxˈojal. Machi hunujex etaxnato henabal juhan̈. Machipaxo hunujex quexjakˈ subchahojan̈.


Ke bas wakwa ebä ji biketsa, ata sa saka ki̱ ji sherke̱ je biketsö ñaebä. 	 Machojabn̈etaj iscˈulal teyin̈ chesayicˈoj, wal xin yilal henanipaxti ebnaj juẍtaj.


Je iwa̱ dulanak ne te jí ipakale je ktei she iyina si̱ irä. Je ne te je yua rä. Jekäi sa̱ wa̱ iju̱ñer je te je ktei sha rä iyina si̱. 	 Huneˈ naj iscuywom Comam tiˈ, haˈ naj caw chihalni sunil huntekˈan tiˈ, haˈ xin tzˈibn̈encanoj. Yuxinto caw johtaj tato caw yel tzet tzˈibn̈ebilcano tiˈ.


“Jekäi cuarenta año ukäki̱ ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ka̱tsä Sinaí ska ángel ekla je̱k kjasha Moisés ia̱ kal yaba wäkaleka̱ oloo je wäkataí ja̱rka. 	 Cuarenta habilxa yapni naj bey txˈotxˈ Madián, isyenican̈ isba huneˈ naj ángel tet naj xol xaj kˈa kˈaˈ yin̈ huneˈ teˈ txˈix bey txˈotxˈ desierto yich witz Sinaí.


Jekäi jukläyäkä bäi si̱ bala tsi̱kina mañayäkä. Ñakäi jukläyäkä ke̱i ta kju̱awa kju̱awa weikanacha̱wa̱. Jekäi Babilonia palei ta ta̱i ska Säkeklä je̱r ja̱na, jekäi ite taza na ikju̱atkawa̱ e̱e̱na vinoí cha̱mi iia̱. 	 Wal huneˈ niman con̈ob caw oxeb ayicoj, yaycˈay sunilej con̈ob ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Isnaniti Comam Dios niman con̈ob Babilonia istit ishowal Comam yin̈, yaniti Comam isyaˈtajil yiban̈ hacaˈtan̈e akˈlax vino caw how yucˈuˈ.


Jera Pedro je̱kaka̱ mineju̱ ijewa ra. Ñerä idemiju̱ ra, ijewa te ikiaka̱ ju ja̱r etkäka. Jeska alaklä wa chichö wa biköle ñayitawa̱ Pedro wäja̱mi. Jewa ji̱a tso̱, te paiklä käi dätsi käi, yöle Dorcas wa̱ ijewa ia̱ ikatke ji̱a ijewa ra ra, je kjasha ije ia̱. 	 Isto naj Pedro yinta ebnaj. Yet yapni naj xin, yilaxahto naj yul huneˈ cuarto tuˈ bay ay isnimanil ix Dorcas. Ay huntekˈan ebix hunix aycˈo iscˈatan̈ ix camom tuˈ, caw chˈokˈcanico ebix yin̈ ix. Ay xil iskˈap ebix sabil yu ix Dorcas tuˈ, chi‑la‑isye ebix tet naj.


Bas kalí wa te maná ña ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska, jeiräta ijewa duacha̱wa̱. 	 Haˈ ebnaj heyichmam yet payat tuˈ, iswah ebnaj huntekˈan maná bey txˈotxˈ desierto, yaj xin sunil ebnaj xa‑le‑camtoj.


El wa, yis ma ipakäk ditsä ja̱mi. Kje ditsä ebä kabläke̱ ñaia̱, jewa ñaje̱rku̱a e̱ná ra, yi a̱ni ia̱ ka je wäte̱nak je ki̱yönak ji̱a. 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, chiwacojan huneˈ yechel tiˈ teyet. Hacaˈ yet ay hunu mac chiwatxˈen huno istrato, chaco isbi yin̈ yumal huneˈ trato tuˈ, hac tuˈ xin caw tˈin̈an chucanoj. Caw matxa hunuxa mac chiyu yetantoj, yeb xin machi hunu mac chiyu yanipaxico yakˈbil.


Yis patkäkté ki̱ isherke̱ rä jikäi: Yi me̱le ije wa̱ yis ia̱, ka jewa mane a̱ni weikanakläwa̱ kuna yis ukä ja̱mi, ata sa̱ ke̱i bata jekje ra yis wa̱ ijewa shki̱wa̱kläka̱ni kseka. 	 Haˈ tzet choche iscˈul Comam chejn̈eintijan yin̈ sunil macta chiyaco yul inkˈaban, ta machi hunu mac chicˈayto wuhan, to chiwakˈ itzitzbocan̈an yet chiapni islahobal tzˈayic.


Jerusalén ska wa, Idumea ska wa, Jordán a̱mikata wa, ñakäi Tiro irä Sidón irä pája̱mi wa, chu̱li̱i̱wa̱ date iwäki̱, ji e̱e̱na we̱ke̱ ite ssa ijewa te ki̱ka. 	 aypaxo xin anma ah con̈ob Jerusalén, yeb anma ah Idumea. Aypaxo xin anma ay iskˈaxepicˈto haˈ niman Jordán apni. Aypaxo anma tit yul ismajul con̈ob Tiro yeb yul ismajul con̈ob Sidón. Apni sunil anma tuˈ yuto yabelo sunil cˈaybalcˈule xaiswatxˈe Comam.


Ata Jerusalén ka̱sha̱ka je rä ka kololewa̱ kjanaklä ye kuna. Je ne rä saje wa a̱mi rä. 	 Wal huneˈxa istrato Comam Dios xin, yechel ix Sara yixal icham Abraham yehi, yuto mach chejabo ye ix yalan̈ ley. Yajaˈ wal huneˈ Jerusalén ay yul satcan̈, mach ayoco yalan̈ chejbanile, han̈on̈ tiˈ xin yuninal jehi.


Jera etäbä kicha imineju̱ni ka̱kiäk, te isha: “Papá, ikuna jí copa ka kjeneju̱ yis ki̱ka ka yis wa̱ yale kuna käi ra, jishtä ba ki̱ isherke̱ käi io̱nopa.” 	 Istopaxo Comam txahlo hunelxa, yalnipaxo Comam yin̈ istxah: “Mam, ta mach chiecˈayo huneˈ tiˈ wiban̈an, yuhojab hacaˈ chal hacˈul,” ẍi Comam.


Jekäi ijewa dämiksa̱. Sa̱ se̱le wämo wa shki̱rmika̱ni se̱nak kseka; ata sa̱ se̱le yakei wa shki̱rmika̱ni buka̱nak. 	 Macn̈eticˈa cˈul tzet iswatxˈe yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, chiitzitzbican̈ cat ischahni huneˈ iskˈinal mach istan̈bal, walpaxo anma caw istxˈojaln̈eticˈa hulicˈo iswatxˈe yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, chiitzitzbican̈ cat xin ischahni isyaˈtajil, ẍicano Comam Jesús.


Sä kjä ja̱r ebä ska, sä she bäi irä, sä she yakei irä däke̱ksa̱. Yis el wa, ka jekäi ikiar o̱nak. 	 Yul cotiˈ chˈelti tzotiˈ cˈul, yulticˈapaxo cotiˈ, chˈelpaxti tzotiˈ txˈoj. Wal xin wuẍtaj, wanab, mach cheyute heba hacaˈ tuˈ.


Je ne ki̱ka del sa te ibiketse, ñakäi sa̱ wa̱ iju̱ñer, sa̱ se̱rke̱ ji̱a sa yaka ja̱mi ra, ka sa kajali kuna Säkekewa ra. 	 Yuxin caw sunilbal tiempo chijaco huneˈ tuˈ yipo janma, johtaj tato yet ayon̈toco yin̈ huneˈ conimanil tiˈ machijon̈ iscˈatan̈ Comam Dios yul satcan̈.


Yie ba pakeke̱ ka̱ yuläk yis se̱naklä. Ka irä jiye kuna ta, yie ibiketse bas ka̱kiäke̱ ki̱ka yis dämiksa̱ni bas ia̱. 	 Chiwalnipaxtojan tawet, chasay nino bay chinehan yet chinapnihan texol. Caw xin chiwacojan yipo wanmahan ta yu chextxahli win̈an tet Comam Dios, chiel yin̈ iscˈul Comam intohan quexwilnojan.


Jera je alaklä te ikúka: —Säkekewa, je diklä ja̱r dä ka̱mii, ñakäi ka ba wa̱ ji kuna iwayäkäkläka̱. ¿Mai jera ba te je diklä kseka tse̱ na? 	 Yalnipaxo ix tet Comam: ―Mamin, caw nahat yehayto haˈ yul cˈuh lah, caw xin machi hanet chiinahti haˈ. ¿Bay xin chaẍto hawikˈati haˈ chiakˈni kˈinale chawakˈ wettuˈan hawalni?


Je ne ki̱ka ke bas ku̱ ji ñe sa te käi, ji ye sa te käi je̱r ianetsa, ke je biketsa. 	 Wal xin mach cheyaco yin̈ hecˈul bay chi‑caw‑istit tzet chelo.


Ata iyöle te ishe: “Wikblu patkele iwa̱ se̱nak sa̱ ja̱mi, je ja̱mi saje wa ssërke̱ kju̱eitketsalee”, ¿je rä ba ia̱ ra ka wata na? 	 Tajca chˈecˈ yin̈ henabal tato machi nichˈano tzet yelapno ye Istzotiˈ Comam Dios tzˈibn̈ebilcano yul Hum, bay chala: “Haˈ Comam Dios an̈ecanico Comam Espíritu Santo jin̈, Comam Espíritu tuˈ xahan ayon̈ yu, yuxin choche Comam ta han̈e Comam chicoxahann̈e,” ẍiayoj.


Jewa ia̱ ite isha: —Bas cho̱ a̱mi bas wäsaka jukläyäkä tsi̱ne juerke̱ ska. Bas kjawa̱julu jeska ra, ñawäsaka bas te burro yaba ku̱emi mo̱lewa̱, yi a̱ni ka je̱tkerba iki̱ käi; bas te je yeksa̱ tse̱té. 	 yalni Comam tet ebnaj: ―Asiˈwe bey aldea cosatacˈto tiˈ. Hayet chexapno bey tuˈ, cheyilaˈ huneˈ noˈ burro xecan, maẍto hunu mac chiahto yiban̈ noˈ. Chepuhilo noˈ cat heyiniti noˈ wetan.


Bas te ishe bas wäsikäk wa biköle ia̱ irä, sä sikii wa biköle ia̱ irä yie ijewa chakami. Italia wa te bas chakami. 	 Halwe tet ebnaj chiijbali teyin̈ ta chil isba ebnaj yeb sunil mac ayxaco yul iskˈab Comam. Ebnaj juẍtaj yeb ebix janab ay yul ismajul Italia tiˈ chalto ebnaj ta cheyil heba yin̈ hecawil.


Isaka te isheke̱: —Elías ne irä. Ata isaka te isheke̱: —Je rä jile bata shäk, jishtä jile bata shäk wa bakle käi. 	 Aypaxo mac chalni: ―Etzan̈em naj Elías huneˈ tuˈ, ẍi. Aypaxo mac chalni: ―Huneˈ naj tuˈ ischejab Comam Dios ye naj, hacaˈ ebnaj ecˈlena yet payat, ẍi anma.


Ata Jesús wa̱ iju̱ñer kja jibä o̱rmi iukä ja̱mi biköle käi, je ki̱ka imineju̱ ijewa wäki̱ka te ichaka ijewa ia̱: —¿Yi yuleke̱ bas te rä? 	 Wal xin, caw yohtaxa Comam Jesús tzet lan̈an yul yiban̈, yuxinto elto Comam chahwal yin̈ ebnaj, iskˈambeni: ―¿Mac chesaya? ẍi Comam.


Ije te ijewa wä riä biköle pasike̱mini. Jekäi duewa̱ ka kuna ji̱a, ñakäi je̱r iane irä, ji̱e irä, ji dälässë irä ka kuna ji̱a. Ka irä jiye kuna ta, ji säkätä kjaju̱ e̱ná.” 	 Haˈ Comam xin chisunilo yal sat anma, matxa camical, matxa okˈil, matxa mac chiah iscˈul, matxa isyaˈtajil, yuto sunil tzet ayticˈa yet yalan̈tocanoj, xatan̈iloj, ẍi.


je te ishe bas ia̱ yis demiju̱ katke bas da ra, ke yis paka ji shäk därërë manele te ibiketse sá dami rä sa yaka ki̱ isherke̱ käi ni wa ia̱, jishtä yis wa̱ itso̱ biketsale kja ijewa u̱ña̱k ka suale kuna käi. 	 Yajaˈ chiwaltojan teyet ta hayet chinapnihan bey tuˈ machojab cheyakˈtij inhowalan yin̈ ebnaj chalni tato lahan chijute cobahan̈ hacaˈ comon anma, yuto hanintiˈan caw hinaninan intzotelan yin̈ huneˈ tuˈ yeb ebnaj.


Jekjepa ite Canaán ke̱i ska ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa däka̱ siete tuawa̱cha̱wa̱, jewa ke̱i ma̱ksa̱ ite ijewa ia̱ däli ukä ye. 	 Lahwi tuˈ xin, istan̈tzenilo Comam hujeb nimeta con̈ob bey txˈotxˈ Canaán, yakˈni Comam istxˈotxˈ ebnaj tet ebnaj jichmam tuˈ.


“Jeiräta ije kolona sa̱ tsa̱ku̱i ye. Je dene ra, ikjanaklä wa ia̱ iwa̱ inaklä me̱le jewa kia jaté ite, iwa̱ ichakäklä ji wá̱ ite inaklä wà rä käi. 	 Yaj caw akˈlaxticˈa huneˈ ismunil naj yoc yahawo iscon̈ob tuˈ. Haxa yet ayxa naj yul iscon̈ob hunelxa, yawten naj ebnaj lahon̈wan̈ bay yakˈ naj ismelyu tuˈ yu iskˈamben naj hantaxa yal chˈen yikˈ hunun ebnaj.


Je guardia wa cien wäsikäk te je ssa ra, imine ishäk guardia wa tsa̱ku̱i ia̱: —¿Ji we̱ mar ba te rä na? Ñera ije rä Roma wa. 	 Hayet yaben naj capitán huneˈ tuˈ, isto naj yalno tet naj comandante hacaˈ tiˈ: ―Caw nann̈e hawu yin̈ tzet chawatxˈe yuto huneˈ naj tiˈ caw romano naj, ẍi naj.


Iwa rä Macedonia wa irä Acaya wa irä je̱r ssëna inaklä patkäkmi Jerusalén ska sä sikii wa sha̱na ka jita wa tso̱ ia̱. 	 Yuto ebnaj juẍta yeb ebix janab ay bey Macedonia yeb ay bey Acaya tiˈ, el yin̈ iscˈul iscutxbanayo hanicˈ chˈen melyu, cat yilaxto chˈen tet anma mebaˈ ayxaco yul iskˈab Comam bey Jerusalén.


Sha̱ jolona jak yäkä na, ishäkä ka ta bäi shtä ska, tsikinaka̱ mane mane, je rä ka irä ishäkäí ta bäi ki̱ka. 	 Aypaxo ixim apni cˈatna xolaj chˈen chˈen bay machi bin txˈo txˈotxˈ; caw xin pet ahilo ixim yuto mach nahato yehayto yich txˈotxˈ.


Ata ikuna kte baa yinak sá wa̱ je rä ki̱telewa̱ ra, je rä ki̱telewa̱ weikanakcha̱wa̱ wa yika. 	 Hayet chon̈ecˈan̈ jalnocˈojan̈ Tzotiˈ cˈul yet colbanile, ay mac tiˈ mach chitxumchalo yu, haˈ ton huntekˈan mac tuˈ chicˈaytoj.


Jera ijewa ssëna a̱naa, jekäi ijewa ñaje̱rku̱a iia̱ inaklä ma̱k. 	 Caw tzalacan̈ ebnaj yaben huneˈ tuˈ, yuxinto yalte ebnaj melyu tet naj Judas.


Jera ka̱ kichei kie Olivo Yäkä Bata ni ska ijewa minejuluni Jerusalénka. Je rä sábado wà shke kjena. 	 Lahwi tuˈ xin, ispaxayti ebnaj ischejab Comam Jesús bey huneˈ won̈an chiyij Olivo, ismeltzo ebnaj bey yul con̈ob Jerusalén. Etza yicta legua yelo won̈an tuˈ yin̈ con̈ob.


jeska Jesús kjawa̱ju̱ sä wätsa̱kba saje wa bata ki̱ka, delewa̱ jekjeye chui tsa̱ku̱i ye, jishtä Melquisedec käi. 	 Hac tuˈ yu isbabicto Comam Jesucristo cosataj, ishajnicano cobeh. Hac tuˈ xin yu yoccano Comam tzotelo jin̈ tet Comam Dios; yahawil sacerdote yeco Comam jin̈ yin̈ sunilbal tiempo, hacaˈ naj Melquisedec yet payat tiempo.


Ata yis ktei shäkka̱ wa bol, ñapajiele sua yönak saco ye shtä wà, jewa ia̱ yis te ka̱wei me̱mi, jekäi ijewa te ji bata shemi däkka̱ mil dosciento sesenta día.” 	 Chiwatijan cawan̈ inchejaban chakˈ isba yalnilo intzotiˈan yulbal mil doscientos sesenta tzˈayic. Ayco huntekˈan xilkˈape yet biscˈulal yin̈ ebnaj, ẍi wetan.


Jera Jesús te isu̱a jaree, jekäi ije̱r ja̱mi idälänawa̱ te isha iia̱: —Etka ska bä sher ji̱a: ma cho̱ bä ji tso̱ biköle watju̱ak tulämi, je säkei mo ka jita wa ia̱, jekäi ra ba ia̱ ji säkei ta dämiksa̱ ka̱jöir ska. Je ukä ska bä kute minak yis da. 	 Istˈan̈xico Comam yin̈ naj yin̈ tzalahilal, yalni Comam: ―Hunxan̈e tzet maẍto chayije; as txon̈to sunil tzet ayach cat hawitxkˈanto istohol yin̈ anma mebaˈ, haxinwal ay hakˈalomal satcan̈, lahwi tuˈ xin cat hawoc tzujno wintajan, ẍi Comam tet naj.


Ije rä ju̱leksa̱ saje wa shirilewa̱ wa kju̱ei, ata irä shki̱leka̱ni saje wa wabiketsanakläksa̱ wämo ye. 	 Comam alaxico yul iskˈab camical yu comul, lahwi tuˈ ispitzcˈalaxcan̈ xol camom, yun̈e joccano cˈulal yul sat Comam Dios.


Ñerä je día ebä wà ijewa sha̱ bol dami jukläyäkä tsi̱ne kinak Emaús nika, je rä Jerusalén ska ra once kilómetro käi. 	 Haˈticˈa yin̈ huneˈ tzˈayical tuˈ, ay cawan̈ ebnaj iscuywom Comam Jesús, to bey huneˈ aldea Emaús. Aymi oxebo legua yelo yin̈ con̈ob Jerusalén.


Je ki̱ka Säkeklä cha wa ia̱ etka sábado je̱räkläí tso̱ ji̱a. 	 Yuxin ay huneˈ xewbal chakˈ Comam tet macta yetxa Comam yehi.


Yis wa̱ kte tso̱ ji̱a yinak ta̱i bas ia̱, ñakäi yis kiana bas wabiketsäkksa̱ ji̱a. Ata yis patkäkté ktä rä iyina si̱. Jekäi ije wa̱ ji yile ssële yis wa̱ je ebä sheke̱ yie ka̱jiska wa ia̱. 	 Caw hantan̈e tzet chiwalan teyin̈ yet chiwilnihan yin̈ tzet chexelicoj. Yaj Comam an̈eintijan texol tiˈ, caw yin̈ isyelal chitzoteli. Yuxinto haˈ tzet halbil wetan yu, haˈ chiwalpaxojan tet anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi Comam.


Iku̱na yilé te ju yueke̱ka̱ je iña̱k wäkukäk bata ki̱ka, oro wà käi, inaklä yaka wà käi, jak babaa wà käi, kal wà käi, sök kä wà käi, tala kä ssi̱l wà käi ra, 	 Yiban̈ huneˈ xeˈal n̈a tuˈ xin, ay mac chianico chˈen oro, maca chˈen plata, maca chˈen chˈen caw cˈulchˈan jilni isxialoj. Aypaxo mac chianico te teˈ, maca teˈ chˈim, maca xaj waleˈ yichoj.


Ñerä je ke̱i ska sä wätji̱naka̱ ka elkje kuna Jesús ña̱le̱i ktei kju̱ei. 	 Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, ah wejla anma howal yin̈ cuybanil yet colbanile yin̈ Comam Jesús bey Efeso.


—Yie ishe ba ia̱, ma je̱köka̱, ma je̱katashuäklä kuköwa̱, ma cho̱ni bä juka. 	 ―Haninan chiwalan tawet, ahan̈wanoj, ican̈ habatxteˈ tiˈ cat hapaxto hawatut, ẍi Comam tet naj.


Ata je rä Säkeklä oloi ja̱mi ra, jera ka je wätkenak bas ia̱. Ata je rä bas kju̱atkä Säkeklä ra ebä. 	 Yaj tato yet Comam Dios xin, maẍticˈa chiyu cotan̈tzeniloj. Conabawe tzet chicowatxˈe cˈuxanta yin̈ Comam Dios chijakˈ howal, ẍi naj tet ebnaj.


Jera je kjänanak wa julunami demi jukläyäkä na, te je paka biköle ji o̱na je wäialeksa̱ be wa̱ wa ia̱ rä käi. 	 Wal ebnaj tan̈em txitam xin elcan̈ ebnaj. Hayet yapni ebnaj yul con̈ob yalni ebnaj tet anma yin̈ tzet yu ebnaj cawan̈ bay ayticˈaco ebnaj ischejab naj matzwalil.


Jera je däli su̱ak te ibiketsa je̱r na: ‘Jira ¿ji we̱ yie na? Yis blui te ka yis pake idäli su̱ak ji̱a. Jera ka yis ia̱ shka̱blenak pala wà, ñakäi yis äinawa̱ jile kaku kiäk. 	 Yalni naj ilom munil tuˈ yin̈ isnabal: “¿Tzet chiwute inbahan, yuto chiyikˈalo inpatronan inmuniltiˈan? Yaj matxa kˈaynajo innimaniltiˈan yin̈ munil caw yaˈtaj. Chintxˈixwipaxojan wecˈan kˈano tzet ye tuˈ matanil tet anma.


Ijewa biköle chatkawa̱ etka yebä ka̱kiäk, alaklä wa ra ñara irä, Jesús a̱mi María ra irä, Jesús el wa ra irä. 	 Hununn̈eticˈa tzˈayic xin, iscutxban isba ebnaj sunil yeb yuẍta Comam Jesús yu istxahli ebnaj tet Comam Dios. Aypaxo huntekˈan ebix chitxahli yinta ebnaj. Xol ebix tuˈ, ayco ix María, ismiˈ Comam Jesús.


Je ki̱ka yis te bas kuke ka̱ tsa̱ku̱i wa ye jishtä yis Ká te yis kuka sa̱ tsa̱ku̱i ye käi, 	 Chexwacojan yahawiloj, hacaˈ wocan yahawilo yu Inmaman.


Je rä ka bas wa̱ ditsä ka̱biketsä biketsäklä kuna, ata bas wa̱ Säkeklä täkili ne biketsäklä. 	 Hac tuˈ xin maẍtaj yu ishelanil ebnaj winaj yuxin heyayto yul heyanma yin̈ Comam Dios, walxinto yu yip Comam.


Je ia̱ ite isha: ‘Salibä, ¿maikäi ba dewa̱ju̱ jiska, ka je̱k pajiele kuna ñajulakuke ska jienak shtä wà rä na?’ Ata ije si̱wa̱tiawa̱ iyika. 	 Yalni naj rey tet naj: “¿Tzet mayu hawocti bey tiˈ, machi xin xil hakˈap yet mohyilal aycoj?” ẍi naj. Yajaˈ xin maẍticˈa takˈwi naj.


Ka iwa̱ ijewa pakane ji a̱ni tsa̱kmi kuna kianak ña̱la ki̱ käi, däli tsa̱klä iräle, ñanak iräle, inaklä tsa̱k ikipa ja̱mi iräle, ata kata ebä; 	 Yet yalan̈to maẍto chito ebnaj tuˈ, yalnicano Comam ischejbanil ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Matzet cheyito yin̈ hebel, mach cheyito hetzˈispa yeb tzet chelo, yebpaxo hemelyu. Wal xin han̈cˈan̈e hekˈojoch cheyitoj,


Ka̱raa je te ija̱we̱ke̱mi yökö na, ñakäi diklä naka, iwa̱ iktäkläwa̱ ye. Ata ba ia̱ ji o̱nopa ra, ¡ma je̱r ja̱mi sá dälänopa, sá tsa̱tkäk! 	 Caw txˈiˈalxa el chito naj yul kˈaˈ yeb xol ha haˈ yu ischejab naj matzwalil yun̈e iscam naj. Yajaˈ ta chu hawu, colwahan̈ ninoj, caw tzˈayojab hacˈul jin̈an̈, ẍi naj.


Ka irä jiye kuna ta, bas ñakpäke̱ ji yakei ra, ka bas wa̱ je wäkolorba sä pi kjaju̱ kje. 	 Waxan̈ca ayco ip heyu hekˈoji yin̈ istxˈojal, yajaˈ maẍto hunujex tiˈ cheyabe isyaˈil camical.


Ñakäi ji sikina Wikbluí oloi ja̱mi ije kjayina ji täkii wà ije rä Säkeklä yaba ni, je rä ishki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na je wà. Je rä saje wa Säkekewaí Jesucristo. 	 Yajaˈ yu Yespíritu Comam Dios ayco yin̈, yeb yu itzitzbican̈ Comam xol camom, hac tuˈ xin yu isyeni isba tato Iscˈahol Comam Dios yehi yeb xin caw ay yip.


Yis je̱r ja̱rke̱ jishtä ba te ji biketse etkabä rä ka kje ime̱i ye kuna jeska. Je rä jishtä säkätä ma mikö Loida irä ma a̱mi Eunice irä te ji biketsa etkabä käi. Yie ibiketse iyina si̱ ba te ji biketseke̱ etkabä jekäi ñaebä. 	 Chinnatijan tato yin̈ caw yeli ayco hawanma yin̈ Comam Jesucristo. Hacaˈ hamiˈ ixnam Loida yeb hamiˈ Eunice, haˈ babel yaco yanma yin̈ Comam, caw xin wohtajan tato hac tuˈ hawanipaxico hawanma yin̈ Comam.


Iwa rä je pan me̱ke̱ Säkeklä te, je ne rä ale ka̱jöir ska dawa̱ju̱ se̱ne kseka ma̱k ka̱jiska wa ia̱ rä. 	 Huneˈ wah chakˈ Comam tiˈ, yul satcan̈ titnaj, haˈ xin chiakˈni kˈinale mach istan̈bal tet anma, ẍi Comam.


Ñerä chu̱li̱i̱ tapar tso̱ jeska wa te je ssa ra, jera moska te isha ñaia̱: —Tala ne bulana rä. Ata isaka te isha: —Ángel ne kta Jesús da rä. 	 Sunil anma cutxanico bey tuˈ, aben huneˈ yul nukˈe tuˈ, yalni anma hacaˈ tiˈ: ―Cˈuh man̈irlahi, ẍi anma. Aypaxo mac halni: ―Huneˈ naj ángel matzotel tet naj, ẍipaxoj.


jewa ia̱ bas manele te ishe: “Bas kjöpa bäi, bas je̱k pajiöpa baana, bas ji ñopa bäi”, ata ji sherke̱ iyaka ki̱ ka me̱ne bas wa̱ iia̱ ra, jera ¿jiye je kiar? 	 cat heyalni tet: “Chawil haba, cˈul chawute hakˈuxni haba, waˈan yin̈ caw cˈul,” ta quexchi. Matzet xin cheyakˈpaxo tet, ¿tzettaxca chalilo huneˈ tuˈ?


Pablo, kolole Jesús ktei bata shäk ye, ka ditsä wa̱ kuna, ka ditsä oloi ja̱mi kuna, ata Jesucristo wa̱, ñakäi Säkeklä Sa Ká ale ishki̱wa̱kka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na je wa̱, 	 Hanin Pablo intiˈan, ischejab Comam Jesucristo wehan. Mach anmaho chejn̈einan yeb akˈn̈e huneˈ inmuniltiˈan, to haˈ Comam Jesucristo yeb xin Comam Dios Mame, Comam akˈni itzitzbocan̈ Comam Jesucristo xol camom.


Iyina si̱ ra je juer dä je̱rike ta̱i käi, ka̱ju̱ñe ta̱i käi, je̱kje ta̱i käi, yaka ska je̱k weike ta̱i käi. Ata ka jiye je kiar ji ssërke̱ sa yaka ia̱ je wätkewa̱k. 	 Yeli huntekˈan cuybanile tuˈ, cochantan̈e haˈ yehi, yuto chala ta chijiyo coba, cat cocachni coba yin̈ej tzet ye tuˈ, yeb cocachni conimanil yin̈ej tzet ye tuˈ, yajaˈ mach chicolwa yin̈ janma yinilo istxˈojal chocheto conimanil.


Jekäi Judío wa ska ra, yis je̱k iawa̱wa̱ Judío ye yis wa̱ ijewa kukäklä. Ka yis dä kololewa̱ ka̱wei wa̱, jeiräta kololewa̱ ka̱wei wa̱ wa ska ra, yis je̱k iawa̱wa̱ kololewa̱ ka̱wei wa̱ ye, yis wa̱ kololewa̱ ka̱wei wa̱ wa kukäklä. 	 Yet chinecˈan xol ebnaj wet con̈ob Israelan, hacaˈ isbeybal ebnaj tuˈ hac tuˈ chiwute inbeybalan, yun̈e yoc haywan̈o ebnaj yul iskˈab Comam, cat yelcanti ebnaj yalan̈ ley, yuxin hacaˈtan̈e chiwacto inbahan yalan̈ isley naj Moisés. Yajaˈ yin̈ caw isyelal mach ayinoctojan yalan̈ ley tuˈ.


Je ki̱ yi Jesús rä shena su̱nak pjoo, ata ka iwä deneka̱ isu̱akwa̱ isaka chu̱li̱i̱ sha̱naka, ije rä tsi̱nekla ki̱ka. 	 Naj Zaqueo tuˈ, yoche naj yila Comam Jesús, yaj mach chiyu yilni naj yuto hantan̈e anma tzujanico yinta Comam, yebpaxo yu caw nichˈan chˈan istel naj.


Ka irä jiye kuna ta, ije rä shtao̱leña saje wa ra, jí ikja̱nei we̱ je wa̱kña. 	 Naj Judas tuˈ, ayco naj jetbiho yet yalan̈tocanoj, huneˈn̈e comunil yeb naj.


Jekäi ije̱k ja̱wa̱teni mane mane te ikiami a̱naa ijuka. 	 Hayet yaben naj Zaqueo huneˈ tuˈ, yin̈ an̈e ayti naj, isto naj. Caw xin chitzala iscˈul naj yet ischahni naj Comam yul yatut.


“Yie jekäi isha bas ia̱ ka bas wäbuta̱nakläwa̱ kuna. 	 Caw chiwalcanojan huntekˈan tiˈ teyet, yun̈e mach chebej iscawxi hecˈul win̈an.


Bewak däläwe̱wa̱ iräle, jile ktewa̱ sa̱ nui ki̱ iräle, ka je wà ba wäbatsa̱ne. 	 Mach chitzala hacˈul yin̈ xahanbal chin̈uslaxi yeb sabehal chiakˈlax tawet yu yinilo mule.


Jí kje ra yie je sha bas ia̱, ka je o̱rba yika; je rä mika̱ je o̱na ra, bas wa̱ yis biketsäklä.” 	 Yalan̈tocanoj chiwalnicanojan teyet yin̈ huntekˈan tiˈ, haxinwal yet chijni isba, cat heyanayto yul heyanma yin̈.


Je su̱ta bas se̱no kukale kja, je rä ditsä yäbei je däju̱ni rä mane hora ka biketsale kuna bas wa̱ ska ki̱ka.” 	 Haˈ quexpax tuˈ hex tiˈ, helan cheyute heba. Haˈ taxca yet mach nano heyu, cat wulan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ẍi Comam tet ebnaj iscuywom tuˈ.


ata ka jishtä yis kablele iká wa ra, yis te ikukawa̱ ijulaka ijäkläksa̱ Egipto ska ra käi kuna. Ka ijewa chatkenewa̱ yis kablele ja̱mi, je ki̱ka ka yis wa̱ ijewa biketsane ji̱a.’ Jekäi Säkekewa te ishe rä. 	 Haˈ huneˈ iscab trato tiˈ mach lahano yeb hacaˈ huneˈ wakˈan tet yichmam ebnaj yet winilojan yul txˈotxˈ Egipto, hacaˈtan̈e xin inxequiltijan ebnaj. Yajaˈ yu mach isyije ebnaj intratotuˈan, yuxin inbejcanojan ebnaj.


Jera yie kte ssa, je te 'sia̱ ishe: ‘Pedro, ma je̱köka̱, je ktö ma wa̱ kata̱nak.’ 	 Lahwi tuˈ xin, wabenan huneˈ yul nukˈe halni wetan: ―Hach tiˈ Pedro, ahan̈wanoj, potxˈcamo huntekˈan no nokˈ tiˈ cat hacˈuxni noˈ, ẍi wetan.


Mane ju na bas kjawa̱ käi, jera jeska ebä bas se̱r dä, jeska ebä bas miksa̱julumini rä. 	 Haˈ teˈ n̈a bay chexapni wayoj, han̈e bey tuˈ xin chexcancanoj, mach chehel bay chexwayi masanto yet chexto hunuxa con̈ob.


Ata yis ju̱akksa̱ je wakei kalmeña yis da mesa ska. 	 Yajaˈ naj chinanicojan yul iskˈab ebnaj chichiwa iscˈul win̈an, ayco naj sat meẍa coxol tiˈ.


Ike̱i dewa̱ ra, je kjashemi ale eklabä baawa̱ si̱ biköle tsa̱ta te, ale sa̱ tsa̱ku̱i wa je Tsa̱ku̱i, sä säkekewaí wa je Säkekewaí te, 	 Wal xin chihul huneˈ tiempohal hacaˈ chiyoche Comam Dios, cat yijni isba huntekˈan tiˈ, yuto yul iskˈab Comam Dios ay sunil. Caw sakˈal yet Comam, isreyal ebnaj rey ye Comam, yahawilpaxo ebnaj yahawil ye Comam.


Jera Säkeklä wikblu te isha Felipe ia̱: “Ma je̱k siköwa̱ je carreta säkätä ja̱mi.” 	 Yalni Comam Espíritu Santo tet naj Felipe hacaˈ tiˈ: ―Hitzan̈ico iscˈatan̈ huneˈ teˈ caret tuˈ, ẍi tet naj.


Bas te yilé jeke̱wa̱ bitaba jile ki̱ka ra, jera ñaebä yie je jeke̱wa̱ bitaba. Yi jawa̱ yis te bitaba, ikuna yis te yile jawa̱ bitaba irä ra, je wá̱ yis te rä bas kju̱ei Cristo wäkata ska. 	 Haˈ mac cheyakˈ nimancˈulal yin̈ yu hunu istxˈojal chiswatxˈe, chiwakˈpaxo nimancˈulalan yin̈, waxan̈ca mach wetojan yaco ismul, yajaˈ heyu yuxin chiwakˈan nimancˈulal, yu iscˈulalo teyin̈ sata Comam Jesucristo.


Ata jí ku̱ bas je̱r ku̱opa, ju wakeiwa̱ ijuñelewa̱pa ka̱wä bikö käi jakbläk däju̱ rä ra, jera ka iwa̱ ka̱ me̱ne ikjäkläwa̱ iju na. 	 Nachaojabilo heyu huntekˈan tzet chiwaltiˈan teyet: Hacaˈ hunu naj yahaw n̈a, kˈinalo ta yohta naj tzet orahil chˈapni naj elkˈom yin̈ yatut, caw chimmajwa naj, machim chischacto naj naj yul yatut.


Ata ka iwa̱ iko̱ne, jeiräta ikjatiäk ka̱yue wà wa de ta̱i, bata ska ra bol dejulu, 	 Caw xin txˈiˈal mac octoj, ishobnican̈ ebnaj lekˈtiˈal yin̈ Comam, yajaˈ maẍticˈa hunu tzet oc ismulo Comam. Lahwi tuˈ yapni cawan̈xa ebnaj,


Je ne ki̱ka bas ije biketsäk wa ia̱ ra, ije rä säkei ta ta̱i, ata ka ije biketsäk kuna wa ia̱ ra, ije rä: “Jak ju̱leksa̱ ju yuäk wa wa̱, je ne dewa̱ ju ñak wäkukäk ye rä”, 	 Han̈on̈ chijayto yul janma yin̈ Comam Cristo, caw niman yelapno ye Comam yul cosat, yaj wal mac mach chiyaco yanma yin̈ Comam, haˈ yin̈ huntekˈan tuˈ tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam bay chal hacaˈ tiˈ: Haˈ huneˈ chˈen chˈen kˈojbilcanilo yin̈ ismunil yu ebnaj watxˈem n̈a, haˈ chˈen caw cˈul yoc xeˈo n̈a, ẍiayoj.


Je chu̱li̱i̱ wa irä, iwäkiri wa irä te je ssa ra, je te ikju̱atkewa̱cha̱wa̱. 	 Yet yaben sunil anma yeb ebnaj yahaw con̈ob tzet yal ebnaj tuˈ, caw tit ishowal ebnaj, issomchacan̈ isnabal ebnaj.


Ka irä jiye kuna ta, je kte baa rä yile saje wa ia̱ jishtä ijewa ia̱ iyile käi, ata ji yina ijewa ia̱ ssa ite ka wadeneksa̱pa ijewa ia̱, je rä ka ijewa ñawäjienewa̱ña ji biketsäk etkabä kte kukäk wa ra ki̱ka. 	 Yuto hallaxpaxo Tzotiˈ yet colbanile jet hacaˈ yu yallax tet ebnaj tuˈ, yajaˈ xin matzet iswatxˈe yin̈ ebnaj yet yaben ebnaj, yuto mach yaco yanma ebnaj yin̈.


Jera, ¿jiye ka̱wei me̱na rä na? Je me̱na rä sä rä shirinak ki̱ka, marä je iyäbei bata ia̱ ikablele deju̱ kje. Jekäi ka̱wei me̱le rä ángel wa oloi ja̱mi, sä ktei shäk a̱miki̱ jiki̱ julaí wà. 	 Yuxin ¿tzet chiocnico isley naj Moisés chal tuˈ? Wal xin caw tzujanxa akˈlax huneˈ ley tuˈ yun̈e isyeniloj tato mach yijemo anma. Akˈlax huneˈ ley tuˈ masanto yet ispitzcˈa huneˈ mac titna yin̈ yuninal icham Abraham, huneˈ mac ay yet ischahni tzet haltebil yu Comam Dios. Huneˈ ley tuˈ, ángel ebnaj akˈn̈e tet naj Moisés yun̈e yalnilto naj tet con̈ob Israel.


Ka je rä bas wa̱ ji o̱le ki̱ka kuna, je rä ka yi a̱ni je̱k ssäklä kuna. 	 Maẍtaj yu iscˈulal chicowatxˈe yuxinto chon̈colchahi, machoj, yuto ta hac tuˈ chimjal coba cˈulal.


Jera Jesús ktei bata shäk wa irä, tapanak wäkiri wa irä, tapanak wa biköle irä ia̱ issëna bäi isha̱ manele kukäk patkenak Antioquía ska Pablo irä Bernabé irä ra. Jera Judas kinak Barsabás ni irä, Silas irä kuka ijewa te. Jewa rä palei ta bakleka̱ sä el wa sha̱na. 	 Haˈ tzet yal naj Jacobo tuˈ, caw ischah yabeˈ ebnaj ischejab Comam Jesús yeb ebnaj anciano, yebpaxo sunil ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam tuˈ. Hac tuˈ xin issaylax haywan̈ ebnaj xol ebnaj chito yetbiho naj Bernabé yeb naj Pablo yul con̈ob Antioquía tuˈ hunelxa. Yuxin hac tuˈ yu issaylax naj Judas, naj chihallaxpaxo Barsabás, yebpaxo naj Silas. Haˈ ebnaj cawan̈ tiˈ caw aycano yelapno ye xol ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam.


“Ñakäi iyileta̱na: ‘Yi te ialaklä jeke̱wa̱ ra, je kiana ñajewa̱ äyëí cha̱kmi iia̱.’ 	 Yalnipaxo Comam: ―Hallaxpaxo yet payat hacaˈ tiˈ: “Ta ay hunu naj chispoh isba yeb yixal, yilal iswatxˈicano yumal cat yakˈnicano naj huneˈ hum tuˈ tet ix,” ẍiayoj.


Ikuna yilé dami bas wäki̱, ata ka iwa̱ jí sa pautäle shä ta ra, ke ikiawa̱ ju naka, ñakäi ke isha: “Bäije bä deju̱ rä ni.” 	 Tato ay hunu mac chiapni tecˈatan̈, nan xin cuybanile ikˈbil yu, mach chechah yul heyatut, yeb xin mach chekˈambe hanicˈ ye iscˈul.


Jekäi ikuna yis te be kjäieke̱ Beelzebú oloi ja̱mi ra, jera ¿yi oloi ja̱mi bas ktä ssäk wa te be kjäie rä na? Ñera je wà tsu ijewa te bas kjashewa̱. 	 Wal xin ¡machoj! Ta hac tuˈ, ¿mac xin chˈakˈni yip ebnaj chicuywi teyintaj yinilo ischejab naj matzwalil heyalni? Yuxin haˈ hun ebnaj tuˈ chiyenilo ta hex tiˈ caw cˈaynajexto yin̈ tzet cheyal win̈an.


Ji biköle we̱ke̱ ite rä ditsä wa̱ su̱nak ebä. Ijewa te kte yöle tso̱ mo̱nak wätsa̱ ja̱mi, jula ja̱mi, je kicha mu̱eke̱ matsi̱i̱, ñakäi iwa̱ shönak je̱k ki̱ kjä yöle tsolo tsolo je ki̱yueke̱ ite matsi̱i̱ matsi̱i̱. 	 Cˈul yub ebnaj, caw yijem chute isba ebnaj, yajaˈ yun̈e yillax ebnaj yu anma. Caw nimej chute ebnaj sat noˈ tzˈum bay tzˈibn̈ebilico Istzotiˈ Comam Dios cat yanico ebnaj noˈ yin̈ iskˈab, maca yin̈ ispalan̈. Chanipaxico ebnaj huntekˈan xil iskˈap nimej ishojo istiˈ.


Ka irä jiye kuna ta, sä wäyuäk sä bäkäkksa̱ ye wa irä, jile bata shäk ye wa irä, ñajämika̱ te ijuenaklä e̱e̱na shtä irä, ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä irä kjashemi, sä kolole wa kuna wäyönak ra, jewa wäyönakläwa̱pa ye. 	 Yuto ay ebnaj chisbalico isba Cristohal, yeb ay ebnaj chalico isba ischejabo Comam Dios. Chisye ebnaj huntekˈan yechel yeb cˈaybalcˈule yun̈e issubcha anma yu ebnaj. Etza xin chisubchapaxo mac sicˈbilxa yu Comam Dios yu ebnaj.


Jekäi ije̱k jiaka̱ ko̱no na, dateksa̱ni jíkata, deju̱ ni iwakei jukläyäkäí ska. 	 Lahwi tuˈ xin yocto Comam Jesús yul teˈ barco, ismeltzoti Comam iskˈaxepxacˈti haˈ lago tuˈ, yapni Comam yul iscon̈ob.


Ma je̱k su̱o tsa̱na jishtä ba dami rä käi, jishtä ba te sa pakte rä käi, je ja̱mi ba chatköwa̱. Ka irä jiye kuna ta, je wá̱ ba te ra, ma je̱k tsa̱tkämiksa̱, ñakäi bä ktä ssäk wa tsa̱tkemiksa̱ ba te. 	 Chawil haba yin̈ tzet chawu yeb xin yin̈ tzet chiyu hacuywahi. Lahico habelwi yin̈ huntekˈan tiˈ. Tato toholn̈eticˈa chawute haba yin̈ chaẍcolcha yu, cat iscolcha sunil mac chiˈaben tzet chawal tuˈ.


Ata iel te isha: ‘Ka yis däkmi yis se̱nawa̱ jirpa kju̱ei.’ 	 Yalnipaxo hunxa naj: “Caw tolto quinmohyihan, caw mach chu intohan,” ẍi naj.


Ka irä jiye kuna ta, yie ibiketse, duewa̱ iräle, se̱ne kseka iräle, ángel wa iräle, jile tsa̱ku̱i wa iräle, ji jira iräle, ji dämi ji̱a iräle, ji täkili ta wa iräle, 	 Yuxin caw wohtajan tato machi hunu tiˈ chu con̈ispohnilo yin̈ iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios; mach yuho camical, mach yuho kˈinale, mach yuho ebnaj ángel, mach yuho huntekˈan espíritu matzwalil ay yip chieqˈui, mach yuho tzet chijilico yin̈, mach yuho tzet maẍto chihuli.


Jera Cornelio te ikúka: —Jir da cuatro día jí hora ska, ka̱miskla las tres yis ka̱kiä katke yis ju ska ra, jera ñawäsaka ekla pajiele sua wäñileka̱ olóo wa de kaldu yis wäja̱mi, 	 Yalni naj Cornelio tet naj hacaˈ tiˈ: ―Can̈ebxa tzˈayic tinan̈ hacaˈmi hora tiˈ yin̈ chˈen oxeb, yet lan̈an intxahlihan tet Comam Dios, yin̈ hamataj isyenican̈ isba huneˈ naj wetan, caw saj jilnicano xil iskˈap naj, toxan̈e chitzejtzoni.


“Je ne ki̱ka bas se̱no je̱r ki̱i̱, ka bas wa̱ ijuñer mane horaí wà bas blui däju̱ni rä ki̱ka. 	 Caw majwahan̈wej, yuto mach heyohtajo tzet tzˈayical chinhulan, hanin Heyahaw intiˈan.


Ka̱ watkäk shka̱bläk täkii je ne kiana idäli wä kukäk säkätä rä. 	 Hacaˈ hunu naj tzˈunum awal, yilal ismunla naj babel cat ischahni naj sat istzˈunub tuˈ.


“¿Jiye ka bas wakwa te ibiketseksa̱ jibä rä wämo rä na? 	 Yalnipaxo Comam: ―¿Tzet yin̈ yuxin caw mach chewatxˈelo hunu tzet ye tuˈ texol hechuquil yin̈ caw istoholal?


Ke yi a̱ni ku̱ isha mika̱ ije̱r kinawa̱ ji yakei wakbläk ra: “Säkeklä ne te yis je̱r ki̱wa̱ iwa̱k rä ni.” Ka irä jiye kuna ta, ka ji a̱ni yakei ia̱ Säkeklä je̱r kinak, ñakäi ka irä yi a̱ni je̱r kiwa̱k ji yakei wa̱k kuna. 	 Hayet chon̈montelax cowatxˈen hunu istxˈojal, machojab chijala ta haˈ Comam Dios chon̈monten cowatxˈen huneˈ tuˈ, yuto Comam mach chu con̈ismonten cowatxˈen hunu istxˈojal, machipaxo tzet chimonten Comam yu yanico ismul.


Iwa rä yëwa̱ yis tkerju̱ mar kja ji tkenakju̱ Säkeklä wäna käi, ike̱i dewa̱ yis minakläju̱. 	 Yaj wal hanintiˈan toxa chinpotxˈlaxan hacaˈ huno no nokˈ chioc yin̈ xahanbalil, caw cawilxa yeti istzˈayical bay chincaman.


Jeska bulirishtä ra sá ju̱naté dejulu Quío wäsaka. Je bulishtä ra sá dejulu Samos ska. Je bulirishtä ra sá dejulu Mileto ska. 	 Lahwi tuˈ xin jelpaxojan̈ bey tuˈ, yin̈ huneˈ tzˈayic tuˈ xin con̈ecˈan̈ iscawil con̈ob Quío. Haxa yet hunxa tzˈayic japnihan̈ bey con̈ob Samos, haxapaxo yin̈ hunxa tzˈayic xin, japnicanojan̈ bey con̈ob Mileto.


Jekäi Abraham ska bite däka̱ David ska ibatala wätsikinaté deka̱ catorce. David ska bite däka̱ ijalemi Babilonia ska ke̱i kje ibatala wätsikinaté deka̱ catorce. Ijalemi Babilonia ska bite däka̱ Säbäkäkksa̱ ska kje, ibatala wätsikinaté deka̱ catorce. 	 Wal xin ay can̈lahon̈wan̈ mame yin̈ istxolal yichmam Comam Jesucristo chiichiti yin̈ icham Abraham masanta yin̈ naj rey David. Tzujanilo yinta naj rey David tuˈ yichipaxti can̈lahon̈wan̈ mame istxolal yichmam Comam masanta yet yilaxto ebnaj Israel preso bey Babilonia. Tzujanxa yet yilaxto ebnaj Israel preso yul con̈ob Babilonia tuˈ yichipaxti can̈lahon̈wan̈xa ebnaj mame yin̈ istxolal yichmam Comam Jesucristo masanto yin̈ istiempohal yet ispitzcˈa Comam.


Bas kukäkwa̱ weikanak wa ia̱ ji bäi shö o̱nak. Ji bäi shö o̱nak ijewa ia̱, ata ke ijewa shaksa̱ iweikanowa̱pa. 	 Kˈanwe iscˈulal Comam Dios yiban̈ mac chiakˈni ecˈoyaˈ heyanma, mach chetzˈactiˈn̈e, to haˈ iscˈulal chekˈan yiban̈.


Jera ñawäsaka ije̱kaka̱ ijewa wäna, te ije̱katashuäklä kukawa̱, mineju̱ni ijuka. Je te Säkeklä kjeishe rami ña̱la wà kte baa wà. 	 Yin̈n̈ena tuˈ xin, yah lin̈no naj yin̈ sat anma, yoc naj yalno cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios. Yinican̈ naj isbatxteˈ, ispaxto naj yatut.


Jekäi ije deksa̱ bulee ra, idewa̱ rä iktä dälätsäk wa biköle ia̱ tsa̱tkeneksa̱ jekjeye ma̱k ye. 	 Yu isyijemal Comam tuˈ yuxin akˈlax ismunil yakˈni colbanil mach istan̈bal tet macta chiyijen tzet chal Comam.


Jera jeska jäiyi jieleka̱ nu̱l katke iwäja̱mi. 	 Yapni huneˈ naj sata Comam, chimal yoj yeb isnimanil.


Jakbläk ke jakbla ji̱a, ata je shka̱blö ji rä bäi wa̱k iwakei jula wà jile däkläksa̱ iia̱ iwa̱ me̱nak yi ki̱ ji sherke̱ ia̱. 	 Mac kˈaynaticˈa yelkˈawi, isbejabcano yelkˈawi cat yoc munil. Haˈ xin wal ay ismunil bay chicawxi iscˈul, cat iscolwapaxo yin̈ anma mebaˈ caw machi nichˈano tzet aya.


Jishtä sä juer dä ale yöleksa̱ ishäkä pjoi wà su̱ta; jekäi ñaebä sä juermi rä jishtä ale dar ka̱jöir ska su̱ta. 	 Yulbal yet ayon̈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, lahan conimanil yeb naj babel winaj watxˈebil yin̈ txˈo txˈotxˈ, wal yet bakˈin xin, lahan chielico conimanil hacaˈ naj yet satcan̈il yehi.


Jera plaa ite jewa kia; jera ijewa te iká Zebedeo jawa̱ta̱na ko̱no ja̱rka itsa̱tkäk wa ra, jekäi iminejulumi ira. 	 Yalni Comam tet ebnaj tato chioc tzujno ebnaj yinta Comam. Hayet yaben ebnaj yalni Comam hacaˈ tuˈ, yanicano ebnaj ismam yeb ebnaj cˈamteˈ yul teˈ barco, yoccano tzujno ebnaj yinta Comam.


Jera guardia wa te ko̱no tsi̱ne ksei tia tulaksa̱, jawa̱ ijewa te weikanakwa̱. 	 Hac tuˈ xin caw yin̈ an̈exan̈e iscˈupilo ebnaj soldado tuˈ txˈan̈ lasu bay tˈun̈an teˈ lancha tuˈ, isbejtzonto ebnaj teˈ yul haˈ.


Ijewa kjoyinaka̱ ñasha̱na kju̱awa kju̱awa, jekäi je tapalewa̱ wa je̱r shena kajakla, ñakäi iwäbäli wa wa̱ ka ijuñer jiye itapar tso̱ räle. 	 Haˈ anma cutxanico tuˈ toxan̈e chiwejchahi, nanantaxan̈e chal anma yet chiawi yin̈ caw ip. Ecˈbal yicta ebnaj xol anma tuˈ mach yohtajo tzet yin̈ yuxin iscutxbaco isba.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Jí rä yis pi, sa kabläklä ñaia̱ spa̱na je pií; je rä tkenakju̱mi sä chu̱li̱i̱ wa kju̱ei. 	 Yalni Comam: ―Huneˈ tiˈ yechel inchiqˈuilan chimalto yu iscˈulal yin̈ txˈiˈal anma. Hac tuˈ chu yijni isba huneˈ acˈ trato chakˈ Comam Dios teyet.


Jekäi yis ssëna ikukäkwa̱ yis da, iwa̱ yis tsa̱tkäklä ba säkei ye jí yis wäter kate kte baa ki̱ka jeska. 	 Wochebalan chicancano naj incˈatan̈an yu inchejnihan naj, haˈojtam xin hach chachinchejan selelo naj yulbal ayinictijan yul preso tiˈ yu Tzotiˈ cˈul yet colbanile.


Jekäi chu̱li̱i̱ te iwa̱ shönak je̱k ki̱ je shuami ña̱la ki̱, ata isaka te ka̱kä tia shuami. 	 Caw hantan̈e anma islitxˈbayo xil iskˈap yul beh sata Comam. Aypaxo mac inilo iskˈab te teˈ yanayo yul beh bay chiecˈto Comam.


Je ne ki̱ka ke bas je̱r ianakwa̱ ishäk: ¿Jibä ñemi sa te na? ¿Jibä yemi sa te na? ¿Jibä wà sa̱ ñapajiämi na? 	 Yuxin mach cheyaco yin̈ hecˈul cheyalni hacaˈ tiˈ: ¿Baytaxca chitit tzet chicolo yeb xil cokˈap?


Ata ije̱r na idewa̱ jiräni ijewa je̱rikä tso̱ rä käi, je ki̱ka ite isha ijewa ia̱: “Gobierno eyaka ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera je shtä biköle rä weikanakwa̱ itjä. Jekäi ñaebä jukläyäkä etka ska wa iräle, el jui ta ska wa iräle, ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera jewa mane a̱ni ka tkenakwa̱ ji̱a idël ye. 	 Wal Comam yohtaxa tzet chiecˈ yin̈ isnabal ebnaj, yuxin yal Comam: ―Kˈinalo ta chispoh isba anma yul hunu niman con̈ob, huneˈ con̈ob tuˈ yin̈ an̈emi chipax yip. Maca ta hunu con̈ob maca hunu n̈ahil anma chispoh isba cat yanico howal yin̈ hunun, caw yin̈ an̈emi chitan̈iloj.


Bas dä ñaebä ijewa sha̱, kile däkwa̱ Jesucristo cha ye. 	 Xol huntekˈan mac tuˈ ayexico hex tiˈ, awtebilex yu heyoc yul iskˈab Comam Jesucristo.


Jera ijewa te isikami je jukläyäkä ektaka, jeska ite itiami jak wà. Ikjatiäk wa paiklä tulata̱na dulaklei ekla kinak Saulo ia̱. 	 Yinito ebnaj naj istxam con̈ob, wal ebnaj balnican̈ tzotiˈ yin̈ naj Esteban yet yalan̈tocanoj, haˈ ebnaj kˈojnico chˈen chˈen yin̈ naj. Yet maẍto chiskˈoj camo ebnaj naj Esteban tuˈ, yacano ebnaj huntekˈan xilkˈape chishucbaco yiban̈ xil iskˈap istan̈eˈ huneˈ naj tzeh chiyij Saulo.


Ba je̱r ja̱no Jesucristo ska. Ije rä shki̱leka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na, irä David batala, jishtä kte baa yis wa̱ pakanak te ishe käi. 	 Nati Comam Jesucristo, Comam pitzcˈacan̈ xol camom, Comam tit yin̈ yuninal naj jichmam David, hacaˈ yalni Tzotiˈ yet colbanile chiwalicˈojan xol anma.


“¿Ka bas wa̱ kte yöle jikäi rä wayile na? Je te ishe rä: ‘Jak ju̱leksa̱ ju yuäk wa wa̱, je ne rä delewa̱ ju ñak wäkukäk bäi si̱ ye rä. 	 ¿Tom maẍto bay cheyil yul Yum Comam Dios bay chala?: Haˈ huneˈ chˈen chˈen iskˈojilo ebnaj watxˈemcan̈ n̈a, haˈ chˈen caw ecˈbal cˈul yoc xeˈo n̈a.


Säkeklä Sa Ká irä, Säkekewa Jesucristo irä, je̱r bäi shöpa bas ia̱, jewa ku̱ bas je̱r ssëwo̱pa baa. 	 Haˈojab Comam Dios Mame, yeb Comam Jesucristo Jahawil chiakˈni iscˈulchˈanil iscˈul, yeb akˈancˈulal teyet.


Yis te ijewa ktei she, je̱r wà ijewa te ji ma rä bikö itäkili deka̱ ja̱mi, ata ki̱ta si̱ itäkili däka̱ tsa̱ta. 	 Hanintiˈan chiwakˈ inbahan walnihan ta caw yin̈ sunil yanma ebnaj chˈakˈ ebnaj yofrenda, hataticˈa hanta ay yul iskˈab ebnaj, ay bay tiˈ xin chipalcˈon yakˈni ebnaj.


Jera iwa̱ dulanak wa minejulu, te iwá̱ maikäi Jesús te ipaka iwa̱k käi. 	 Isto ebnaj cawan̈ tuˈ, isyijen ebnaj hacaˈticˈa yu yalni Comam.


Biköle ssëna ipassäk; ka irä jiye kuna ta, täkili kjäke̱ksa̱ iska te biköle bäiwe̱ke̱ni. 	 Sunil anma choche tzabno Comam, yuto hayet chistzabni anma Comam chicawxicanocan̈, yuto ay yip Comam.


Yis dasta̱na itäki̱ yis dasta̱nani ra, yie ji sha kja. Jekäi jira ka yis katke kuna ra, yie ji sheke̱ni ji yakei wakbläk mikle wa ia̱ irä isaka biköle ia̱ irä, ikuna yis damiju̱ni etäbä kicha ra, ka yis wa̱ yi janakwa̱ kuna. 	 Hayet inbeycanicˈojan quexwilnojan yin̈ iscayel ay huntekˈan tzet intakˈecanojan teyet, yajaˈ chiwalpaxtojan hunelxa, waxan̈ca machijinan texol bey tuˈ yet chiwalnihan huneˈ tiˈ tet mac xayaco ismul yet yalan̈to tuˈ, yeb xin teyet hesunil. Hayet chinapnihan quexwilnotuˈan xin mach chiwakˈ nimancˈulalan teyin̈.


Je ka̱ kichei ska ibiteju̱ni ra, chu̱li̱i̱wa̱ dar wa̱ni ije ra. 	 Yet ispaxayti Comam Jesús iswiˈ huneˈ won̈an tuˈ, caw hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam.


Jera ijewa te isha ñaia̱: —Ije ka̱pakä rami sa ra ña̱la wà ra, ñakäi ite sa̱ je̱r ku̱e rami kte yöle wa ra, ¿ka irä sa̱ je̱r ska issër balii wäkaleka̱ käi na? 	 Yalni ebnaj tet hunun: ―¡Toˈan yuxin caw matzalacan̈ janma yet macon̈iscuyni Comam yin̈ Istzotiˈ Comam Dios yul beh! ẍi ebnaj.


Jekjepa Jesús ktami je chu̱li̱i̱ wa irä, iwa̱ dulanak wa irä ra, 	 Lahwi tuˈ yalni Comam Jesús tet anma yeb tet ebnaj iscuywom:


Je chu̱li̱i̱ wa te je su̱a ra, ijewa male̱te̱nacha̱wa̱, ñakäi ite Säkeklä, ale ka̱wei ma̱k ditsä ia̱ jekäi ji wa̱klä, je wakei kjeisha. 	 Hayet yilni anma huneˈ tuˈ caw xiwcanocan̈, yoc anma yakˈno tzalaho iscˈul yin̈ Comam Dios, yuto caw txˈiˈal yip Comam isye tet anma.


Bas je̱r iano, bas kjoyino, bas ji̱o. Bas ja̱ñe manewo̱ksa̱ ji̱e wà; ñakäi bas ssër a̱naa manewo̱ksa̱ je̱r iane wà. 	 Ocojab biscˈulal yin̈ heyanma, tacojab hecˈul yet chenanitij. Okˈan̈we sicˈlebil yu hemul hex caw xaquextzebi yu heyochen istxˈojal. Ocan̈we yin̈ okˈil hex caw chextzala sicˈlebil yin̈ tzet chakˈ huneˈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, meltzan̈weco yin̈ biscˈulal.


“Jira yis je̱r ianawa̱ ta̱i. ¿Ata jiräni yie ishe na? ‘¿Papá, yis bäköksa̱ jí hora yika ni na?’ Ata je ne ye yis de jí hora ska rä. 	 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam Jesús: ―Wal tinan̈, caw biscˈulal ye wanmahan, yajaˈ ¿tzet chiwute walnihan? ¿Tom chiwalan tet Comam Dios hacaˈ tiˈ? “Mam, colinilojan yul iskˈab huneˈ isyaˈtajil lan̈an yul wiban̈tiˈan,” ¿Tom quinchiyan? ¡Machoj! Yu ton huneˈ tiˈ, yuxinto hulnajinan yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Je ne ki̱ka sa̱ ñasiköwa̱ je̱rike bulee wà, ji biketsale etkabä, je̱rike siki tele ka ssër ta ji̱a nui ta, yaka pasukle diklä yëë wà. 	 Yuxin hitzojon̈weco yin̈ sunil janma sata Comam Dios, jakˈaweyto yul janma yin̈ caw isyelal yuto sajxa ye janma yu ischiqˈuil Comam, matxa istxˈojal chietanto conabal; yeb xin sajxa ye conimanil yu ha haˈ caw saj.


mai ijewa chichöñaí rä ka duäk kuna, ñakäi yökö rä ka wäita̱nak kuna ska. 	 Bey tuˈ xin maẍticˈa chicam noˈ hahaˈ, maẍticˈa chitan̈paxo kˈa kˈaˈ.


Ata je chu̱li̱i̱ wa kjoyina ñasha̱naka kju̱awa kju̱awa. Jekäi jibä iwà si̱ rä je ia̱ ka ije je̱r ko̱ne, ijewa kjoyinaka̱ ta̱i kju̱ei. Je ki̱ka ite isha tse̱nakmi guardia wa jui ska. 	 Wal anma tuˈ xin, nanantaxan̈e chiyala. Matxaticˈa chiyu yaben naj comandante tzet chiyal anma tuˈ isyayil toxan̈e chiwejchahi. Lahwi tuˈ, yalni naj tet ebnaj soldado ta chiˈilaxto naj Pablo yul cuartel.


Jera yabala de ja iwäki̱ ijula tkäkläwa̱ ijewa ja̱mi, ata iwa̱ dulanak wa te jewa uña. 	 Ay xin huntekˈan niẍte unin ilaxti tet Comam Jesús yu yanayo Comam iskˈab yiban̈, yajaˈ cachwa ebnaj iscuywom Comam yin̈ anma initi niẍte yunin tuˈ.


Ñakäi ije ja̱mi Wikblu Sikina iwa̱ me̱nak Säkeklä kablele käi je wà bas nina, bas te kte yina si̱, ale bas tsa̱tkerke̱ksa̱ ktei baa ssa ra, je biketsa ra. 	 Yebpaxo hex tiˈ, yet heyaben isyelal cuybanile yet colbanile heyanayto yul heyanma yin̈ Comam Jesucristo. Hac tuˈ yu hehunicanico yin̈ Comam, yakˈlax Comam Espíritu Santo yin̈ heyanma, Comam haltebilcanoj. Haˈ xin caw chiyeniloj tato hex tiˈ yetxa Comam Dios heyehi.


Jekäi je säkekewa tso̱ wa ekla te ichaka yis ia̱, te ishe: “Je ñapajiele paiklä suruu wà, ¿jewa rä yi, mai jewa datse̱ rä na?” 	 Iskˈamben huneˈ naj anciano wetan: ―¿Mac anmahil huntekˈan saj xil iskˈap tiˈ yeb bay titnacoj? ẍi naj wetan.


Jera je guardia wa tsa̱ku̱i te je dulaklei patkamine, je ia̱ ite isha: —Ka ba te ishe kuna yi a̱ni ia̱ ba te je bata sha yis ia̱ ni. 	 Lahwi tuˈ xin, yalni naj comandante tet naj tato machi mac tet chiyal naj huneˈ tzet bey naj yalaˈ tuˈ; ischejlaxtopaxo naj nichˈan tzeh tuˈ.


Jekäi ka Säkeklä wa̱ ángel wa kolone kuna sa̱ ke̱i datse̱ ji̱a, ale sa̱ wa̱ pakanak, je ke̱i ska sa patkäk ye. 	 Maẍtaj yalan̈o yip ebnaj ángel yacto Comam Dios huneˈ yul sat yiban̈kˈinal bay lan̈an cotzotel tiˈ, huneˈ chito huli.


Mikle ra je shtä ja̱mi bas kja rä, mika̱ bas se̱na ji̱a je ja̱mi ke̱i kje ra. 	 Sunil huntekˈan tiˈ hewatxˈe yet yalan̈tocanoj, yet ayextoco xol anma chi‑la‑watxˈen huntekˈan tuˈ.


“Yi te ji sha ditsä yäbei ukä ja̱mi wa biköle rä janakwa̱ bitaba. Ata yi kta yakei Wikblu Sikina ukä ja̱mi ra, ka je rä janakwa̱ kuna bitaba. 	 Macta chibuchwahi cat yalni hunu tzotiˈ txˈoj win̈an, Haninan Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ayto nimancˈulal yin̈, yaj mac chihalni txˈoj tzotiˈ yin̈ Comam Espíritu Santo, matxa nimancˈulal yin̈.


Je su̱ta yi te ji säkei ta ble je̱k ia̱, ata ka ite blune me̱ Säkeklä ia̱ kuna ra, je wakei ia̱ io̱rmi rä.” 	 Hacaˈ ton huneˈ naj winaj tiˈ, hac tuˈ ye anma yin̈n̈eticˈa kˈalomal chaco yanma, yuxin yul sat Comam Dios caw mebaˈ huntekˈan anma tuˈ, ẍi Comam.


Ekla a̱rke̱ ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska: ‘Ña̱la bäiwo̱ Säkekewa yika, iña̱le̱i paruöksa̱ bulee.” 	 Chˈawi naj yin̈ caw ip bey txˈotxˈ desierto, chalni naj: “Watxˈeweco heyanma yuto chihul Comam Dios Jahawil. Hacaˈ chu istoholban̈elax hunu beh yet chihul hunu naj jahaw, hac tuˈ cheyute heyanma,” ẍi naj, ẍiayoj.


Ata ¿ka je yile rä saje wa ne je̱rku̱aklä na? Ñera je yöle katke rä saje wa ne je̱rku̱aklä. Ka irä jiye kuna ta, yi te ka̱ bieke̱ watkenak ra, je kiana ibiäk biketsale jile dämiksa̱ iia̱ käi. Ñakäi yi te trigo wäkpeke̱ ra, je kiana ibiketsäk iwä dämiksa̱ iia̱. 	 Wal xin han̈on̈ ayon̈ico yin̈ iscˈul Comam yet yalni huneˈ tuˈ. Yuxin hacaˈ naj tˈocom txˈotxˈ yeb naj chixan̈nilti ixim trigo, haˈ ismunil ebnaj tuˈ ayco yipo yanma, yuto yin̈ ismunil ebnaj tuˈ chiel tzet chislo.


Jekäi je dulaklei minetse̱ni ijewa wa̱ kseka. Jekäi ijewa je̱r pablena ta̱i. 	 Wal naj tzeh titcˈay tuˈ xin; hulcan̈ iscˈul naj, yilaxto naj yatut. Caw occano tzalahilal yin̈ ebnaj juẍtaj tuˈ.


Ata ijewa te isha: —Ke sa̱ ku̱ iwa̱ ike̱i kjewe̱ sha̱na, iö ditsä wätji̱rka̱ ta̱i ki̱ka. 	 Yalni ebnaj tet hunun: ―Yajaˈ mach yin̈o kˈin̈, haxinwal mach chiah bulna anma, ẍi ebnaj.


“Bas se̱no je̱r ki̱i̱ sä wäyuäk jile bata shäk wa ye yika. Jewa rä däkwa̱ bas sha̱na juenak ipa ki̱ oveja käi, ata ije̱r na ra irä lobo sälwii käi. 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Caw cheyil heba tet ebnaj lekˈtiˈwom chisbalico isba ischejabo Comam Dios, yuto hayet chitzotel ebnaj teyet, caw cˈulchˈan chute iscˈul ebnaj hacaˈ noˈ meˈ, yajaˈ wal yanma ebnaj xin lahan hacaˈ noˈ oj chon̈cˈuxnitoj.


Jekäi ¿mane bas sha̱ se̱rmi ji̱a ki̱ta bakleka̱ una horabä jibä ije̱r ianawa̱ ebä oloi ja̱mi na? 	 ¿Aymi hunujex tiˈ yu caw cheyaco yin̈ hecˈul chihitzto nichˈanoxa hecawil yul sat yiban̈kˈinal tiˈ? ¡Machoj!


Jekäi ka ka̱tuinak ji̱a, ka ijewa ki̱ tsi̱ni oloi iräle, ka̱wä oloi iräle, shenak ji̱a. Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa Säkeklä oloi ñirmi ijewa ki̱. Ijewa te sa patkemi sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi. 	 Bey tuˈ matxa akˈbal, matxa yilalo chiocnico cantil yeb yoj tzˈayic, yuto haxa iskˈakˈal Comam chitzejn̈eni, cat yoc yahawilo yin̈ sunilbal tiempo.


Ata ba je̱k kiä Judío wa ni ra, ba te ka̱wei biketse ra, ba je̱k ssä Säkeklä wà ra, 	 Ayex cheyican̈ heba yuto Israel hex, yin̈ isley naj Moisés tzujanex, caw xin loloˈ cheyute heba yuto iscon̈ob Comam Dios heyehi.


Ka irä jiye kuna ta, yis te ishe bas ia̱, jí maju̱ jöiwäta ka yis wa̱ uva diä yanakni, ata Säkeklä gobiernoí kjawa̱ju̱ kjepa yie je yëmini rä. 	 Caw chiwalcanojan teyet, matxa chiwucˈan yal sat teˈ uva masanto yet chˈoc sunil yalan̈ yip Comam Dios.


Abraham te Isaac wätsikiwa̱, Isaac te Jacob wätsikiwa̱, Jacob te Judá irä iel wa irä wätsikiwa̱. 	 Icham Abraham, haˈ icham ismam naj Isaac, naj Isaac haˈ naj ismam naj Jacob, naj Jacob, haˈ naj ismam naj Judá yeb huntekˈanxa yuẍtaj.


¡Säli bas wätjiwa̱k wa je̱k tiö ju̱omipa kalabe! 	 ¡Haˈ ebnaj chˈecˈ akˈocˈule ta cheyakˈ circuncidar heba, kˈaˈcˈulmi ta wiyom ishosnilo ebnaj yetbi isnimanil tuˈ yin̈ huneln̈e!


Ata je ángel te isha iia̱: —Zacarías, ke ba suana. Ka irä jiye kuna ta, ba wa̱ kinak Säkeklä ia̱ je rä ssële e̱ná. Ma se̱naklä Elisabet te ba ia̱ yaba su̱emi jäiyi; ba te ikiemi rä Juan ni. 	 Yalni naj ángel: ―Mam Zacarías, mach chaẍxiwcan̈, caw mayabe Comam Dios tzet maxawal yin̈ hatxah. Yu huneˈ tuˈ xin, chiyilaˈ hawixal Elizabet yin̈ huneˈ nichˈan hacˈahol, Juan chawaco isbihoj.


Bäräle yis ktä rä ka ssërta bäi, ata ka jekäi yis dä kuna ji ju̱ñe ska ra. Ñera ji biköle ska, ji biköle wà yis wa̱ je kjayile bas ia̱ rä. 	 Waxan̈ca mach cˈulo intzotelan, yajaˈ haˈ tzet wohtajan caw niman yelapnoj. Sunil tzet quinecˈan inwatxˈehan texol haˈ chalniloj tato caw ay inhelanilan.


Je wà Säkeklä oloi kanaka̱ ra, jera ñaebä Säkeklä te ije oloi kemika̱ iwakei ra. Je oloi kemika̱ ite rä plaa. 	 Tato chinyelojan yip Comam Dios, chisyepaxilo Comam wipan, caw xin lan̈anxa isyeniloj.


Jekäi Jesús je̱kaka̱ mineju̱ ira, iwa̱ dulanak wa ra ñara. 	 Lahwi tuˈ yah lin̈no Comam, isto yinta naj yeb ebnaj iscuywom.


Jekäi je blu te je idäli ju̱ñak yakei kjeisha bäi, ite iwa̱ rä je̱r ta ta̱i ki̱ka. Jekäi jí ke̱i ska wa te iwe̱ ñaia̱ rä je̱r ta ta̱i ka̱ oloika wa tsa̱ta. 	 Cˈayilo iscˈul naj patrón tuˈ yin̈ naj ilom munil tuˈ, waxan̈ca txˈoj isnabal naj, yaj caw helan naj iscolni isba. Yuxin chiwalan teyet, caw biscˈulal, yuto haˈ anma mach ohtan̈e Comam Dios, caw helan iswatxˈen istxˈojal. Wal ebnaj yet Comam yehi, caw mach helano ebnaj iswatxˈen tzet choche Comam Dios.


Jekäi biköle jí Pretorio ska wa irä biköle tso̱ kju̱awa wa irä sha̱na ijuena iyina si̱ yis kate wätelewa̱ rä Cristo ne kju̱ei ki̱ka, 	 Caw sunil mac ay yul palacio yeb sunil anma ohtan̈eni ta ayinicojan preso isyayil ischejab Comam Jesucristo wehan.


Ata yi kjawa̱ju̱ ikjäshtäklä ska ra, je ne rä oveja kjänanak si̱ rä. 	 Wal naj chiˈocto yul ispultahil ispeyab noˈ tuˈ, haˈ ton naj tuˈ chitan̈en noˈ.


Je ki̱ka el wa, bas kile Säkeklä wa̱ biketsö bas ku̱. Ka bas chu̱li̱i̱ rä ka̱biketsä ta kuna ka̱jiska wa ia̱ ra, ka chu̱li̱i̱ rä oloi ta wa kuna, ka chu̱li̱i̱ rä ko̱le bakleka̱ wa käi kuna. 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, chimheyil texol hex awtebilhexxa yu Comam Dios tato caw haywan̈exchˈan ay hehelanil hacaˈ ishelanil anma. Haywan̈exchˈanpaxo yahaw hex, hacaˈ ebnaj iswiˈehal con̈ob, yeb haywan̈exchˈanpaxo hex yicˈal anma aycano yelapnoj heyehi.


Ata ji patkeleté kalabe kuka yie, jekäi yis ji tso̱ ta̱i. Yis dä jileta bäi ebä, ji patkele bas wa̱ je ma̱ yis ia̱ Epafrodito te. Je rä jile jalarta ja̱ma̱a̱ käi, jile me̱leka̱ bäi, Säkeklä ssëwa̱k bäi käi. 	 Yuxin caw nimanxa tzet chinchahan teyet, caw xapalcˈoni. Sunil tzet heyati wetan yinta naj Epafrodito, cˈuxanxa. Caw cˈul huneˈ tuˈ yul sat Comam Dios, yuto hacaˈ isxukˈal sam hunu xahanbal chijakˈ tet Comam, hac tuˈ issakˈalil huneˈ hecolwabal tuˈ.


‘Jí ditsä wa te yis dälätse̱ke̱ rä kjäbata ebä ska, ata ije̱r ska ra ijewa rä butsäle tulämi ka̱mii yis yika. 	 Huntekˈan anma tiˈ, istiˈn̈e chinakˈni binahojan, yajaˈ wal yanma nahat yehilo win̈an.


Ñerä je fariseo ikiäkmi yäkäk te isu̱a ra, ite ibiketsa je̱r naka: “Ikuna ije rä jile bata shäk si̱ ra; jera ite iju̱ñemi mane shtä je alaklä iklä passäk rä, ije rä ka̱ se̱newa̱ yakei ki̱ka.” 	 Hayet yilni naj fariseo huneˈ tuˈ, istxumni naj hacaˈ tiˈ: “Ta yelticˈa ischejab Comam Dios ye huneˈ naj tiˈ, chimtxumchalo yu naj tzet ixal huneˈ ix chitzabni yoj naj tiˈ. Chimtxumcha yu naj ta caw mulum ix,” ẍi naj ischuquil.


Ata se̱lewa̱ wa te ji tso̱ ka̱jiska biketse, maikäi ra ite ialaklä ssëwe̱ bäi käi. Jekäi ite ji biketseke̱ kju̱awa kju̱awa. 	 Wal hunu naj ayxa yixal xin, haxa yin̈ tzet ye tuˈ ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ haˈ chaco yin̈ iscˈul, yeb yu iswatxˈen naj yin̈ tzet choche iscˈul yixal, hac tuˈ xin cabxa chielico isnabal naj.


El wa, ke bas male̱te̱na, ikuna ka̱jiska wa te bas dokoitsawa̱ ra. 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, mach cheyakˈ cˈayo hecˈul ta chichiwaco iscˈul anma yet sat yiban̈kˈinal tiˈ teyin̈.


Ata je fariseo te isu̱a ra ka ijula suka̱ne iyäkä mar yika, je te ima̱le̱cha̱wa̱. 	 Yet lan̈an yoc Comam waˈoj, cˈayilo iscˈul naj fariseo yet yilni naj ta mach istxˈah iskˈab Comam hacaˈ iscuybanil ebnaj fariseo yet chˈoc ebnaj waˈoj.


Jekäi ije̱r bäi sha deksa̱ sá ia̱ ki̱ka, sá dewa̱ je wakja̱neiwa̱k ye. Je ne ki̱ka ka sá tjuäkcha̱wa̱ kuna. 	 Mach chicabcon cocˈulan̈ yuto yu iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios yuxin yaco Comam huneˈ munil tiˈ yul cokˈaban̈.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je biköle nui ja̱rmika̱ jira sa̱ tso̱ wa ki̱ka. 	 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, chititcano isyaˈtajil yiban̈ anma yin̈ huneˈ tiempohal tiˈ yu iscamical ebnaj tuˈ, ẍi Comam.


Jeska Säkeklä te ji wá̱ täkili ta ka sa̱ wa̱ ji su̱le käi Pablo jula oloi ja̱mi. 	 Caw isye naj Pablo huntekˈan nimeta cˈaybalcˈule yu yip Comam Dios yin̈ sat anma.


Je su̱ta mika̱ bas te jekäi ji biköle su̱a ra, jera je ku̱ bas je̱r ku̱opa ike̱i tkenawa̱ kja alemana ju kjä ska irä. 	 Hacpax tuˈ xin yet cheyilni yijni isba sunil tzet chiwaltiˈan, cheyohtan̈eloj tato cawilxa wetijan, hacaˈ hunu mac lin̈anxaco sat pulta.


je je̱r ko̱nopa, yi te yakei wakbläk tsa̱tka idami shirilewa̱ ska idäkläwa̱ni ra, je rä ite iwetsaksa̱ duewa̱ yika, ñakäi je rä ite ji yakei wakblele iwa̱ ta̱i je wäshewa̱wa̱. 	 Ohtan̈ewecaniloj tato haˈ huneˈ mac chinilo hunu naj mulum yin̈ istxˈojal bay aycoj, lan̈an iscolchalo huneˈ mac mulum tuˈ yul iskˈab camical. Hac tuˈ xin txˈiˈalpaxo ismul huneˈ mac tuˈ chitan̈cano yul sat Comam Dios.


¡Jekäi ji sher ji̱a o̱nak bas ká wa wa̱, je ki̱ e̱newo̱pa bas ku̱! 	 ¡Wal xin haˈ tzet ichebilxa yu ebnaj heyichmam tuˈ, lahwecanoj!


Ikuna manele te ji sha sá te yöle jí äyë ki̱ka ka ssë ra, je wakei kjashöwa̱, je yika bas ñabutsö tulöksa̱, iäinakläwa̱ ye. 	 Tato ay mac mach chiyijen tzet chijaltojan̈ yul huneˈ hum tiˈ, ton̈eojab cheyila maca matxa xin chehunba heba yebi haxinwal chitxˈixwican̈.


Jekäi chui tsa̱ku̱i wa te ikjatia ta̱i. 	 Yajaˈ wal ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote caw ayco ebnaj yalni txˈiˈal tzet ye tuˈ ismulo Comam.


Yis mine yis ia̱ ji kjayina kju̱ei. Jekäi sá tapana sa wakwa ebä palei ta bakleka̱ wa ra, ale kte baa bata sheke̱ yis te ka Judío kuna wa sha̱na, je pakäklä yis wa̱ ijewa ia̱. Je rä yis tu̱le, ñakäi yis tu̱rte, je ka tsulenaklä ye. 	 Quinbeycˈojan, yuto Comam Dios halni wetan tato chintohan. Hayet ayinan bey Jerusalén tuˈ, cocutxbanayo cobahan̈ yeb ebnaj chiijbali xol ebnaj juẍtaj, walnihan tet ebnaj yin̈ cuybanile yet colbanile chiwalicˈojan xol anma mach Israeloj. Walan huneˈ tiˈ tet ebnaj yun̈e isnanilo ebnaj tato tˈin̈an wehicojan, yeb xin ta mach nabn̈eho chinmunlahan.


Jewa weikarmiwa̱, ata ba a̱ta̱nami del. Jewa biköle kërcha̱miwa̱ jishtä sua käi. 	 Sunil tzet watxˈebil hawu tuˈ chitan̈caniloj. Walach tiˈ xin ayachn̈eticˈa yin̈ sunilbal tiempo. Sunil tzet watxˈebil tuˈ chiichambiloj hacaˈ chu isxilbilo hunu xilkˈape.


Jekäi cebada wä yöle pan ye cinco je ukäla ju̱leksa̱ yäkäk wa wa̱ je tapawa̱ni ijewa te, je te canasta pshiwa̱cha̱wa̱ doce. 	 Hac tuˈ xin yu iscutxbanico ebnaj ixim, caw xin cablahon̈ebto motx ixim matxa lahwi yu anma tuˈ yin̈ ixim howeb pan cebada.


“Jishtä yis se̱r yis ji̱a dulaklei raté, ale yis se̱na yis ditsei wä wa sha̱na Jerusalén ska ra, je ju̱ñer Judío wa biköle wa̱. 	 Yalnipaxo naj Pablo: ―Caw sunil ebnaj Israel ohtan̈e tzet inbeybalan yet inchˈibcan̈an yul incon̈oban yeb xin yet ayinan yul con̈ob Jerusalén.


Jera Jesús te ijewa kúka: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, sa̱ manerke̱ksa̱ni spa̱na ke̱i ska, mika̱ ditsä yäbei je̱tkärawa̱ ije̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye baa si̱ ki̱ka ra, bas minele yis ja̱mi wa ñajäklämiwa̱ña sa̱ tsa̱ku̱i wa je̱tkäklä doce ki̱ka, Israel wa ditsei wä doce ktei wabiketsäkksa̱. 	 Yalni Comam: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, yet chiapni istiempohal yet chiacˈbilo sunil tzet ye tuˈ, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios chinoc tzˈon̈nojan yul incapilan caw cˈulchˈancanoj. Haxa hex chexecˈ tzujtzun wintatiˈan, chexoc tzˈon̈no yul hunun hecapil, cat heyoc heyilni yin̈ tzet chielico cablahon̈eb majan ebnaj Israel.


Ñerä ite ishe kaldu ji̱a jekäi ra, ditsä chu̱li̱i̱ wa sha̱ alaklä ekla a̱na täkii te isha iia̱: —Bäije ma tsa̱k isha̱ wà je wakjuä rä, ma wa̱ tsu yale je tsu rä. 	 Hayet lan̈an yalni Comam Jesús huntekˈan tuˈ, yah yaw huneˈ ix xol anma, yalni ix tet Comam: ―Caw sakˈal yet ix ix cachuninn̈eni, yeb cachakˈni chˈiboj, ẍi ix.


Ata Säkeklä te yis bakaksa̱, jekäi yis chatkärami ji̱a jira kje, je ktei pakäk emana wa ia̱, oloi ta wa ia̱, Moisés irä, jile bata shäk wa irä jewa wa̱ ji o̱rmi ji̱a yile käi ebä, ka ji saka yile ta. 	 Yaj yu iscolwal Comam Dios, yuxinto lin̈anintohan tinan̈ yin̈ walnicˈojan Istzotiˈ Comam tet sunil anma; tet anma comon yeb xin tet anma caw ay yelapno yehi. Caw maẍticˈa hunelo inhelan tzet walan, to han̈echˈan tzet yal ischejab Comam Dios yet payat yeb xin jichmam Moisés; huntekˈan yilal yijni isba, haˈ walicˈojan,


Je biköle rä e̱nakwa̱ iwawe̱ wà, je rä ditsä ebä wa̱ sa pakale ji wa̱k, sa pautäle ki̱ka. 	 Wal xin huntekˈan cuybanile tuˈ yet anman̈e yehi, niẍtejal istan̈iloj yet chiocnico ju.


Ata mane rä blu ra, je je̱k ssöpa irä oloi ja̱nakwa̱ wà, ije rä kjäkju̱ jishtä ka̱ tsitsiwäí käi ki̱ka. 	 Hacpax tuˈ ebnaj juẍta yeb ebix janab kˈalom, tzalahojabi yet chiilaxayo yu Comam Dios, yuto haˈ mac kˈalom lahan hacaˈ isxumaquil teˈ telaj machi nahatli.


Jekäi ijewa te Säkeklä se̱nak ka̱jöir sha yakei, idälärke̱ irä, ipa tjabarke̱ irä kju̱ei. Ata ka ijewa wa̱ ji we̱ yakei dokoitsanewa̱. 	 yajaˈ maẍticˈa isbejcano anma iswatxˈen istxˈojal. Wal xin oc anma yalaˈ tzotiˈ txˈoj yin̈ Comam Dios yu isyaˈil isyaˈtajil, yeb yu huntekˈan howla yabil elilo yin̈.


Ka yis wakei kaldu kuna bas sha̱na, ata yis wikblu kaldu bas sha̱na. Jekäi yis ssërke̱ a̱naa isu̱ak jishtä bas te ji we̱ke̱ tsa̱na käi, ñakäi jishtä bas te Cristo biketsa tkelewa̱ därërë käi. 	 Waxan̈ca machijinan texol, yajaˈ ayexico yin̈ incˈulan, hacaˈojtam ayinicojan texol. Caw chintzalahan yet chiwabenan tato caw cˈul hebeybaln̈en tzet choche iscˈul Comam, caw cheyapaxico heyanma yin̈ Comam Jesucristo.


Ata bas ñaje̱rtäkiwo̱ buliri buliri, iyir dami ji̱a “jir” ni dälei ja̱mi, ka bas mane a̱ni je̱r doloi tenaklä ji yakei te sä wäyue ki̱ka. 	 Wal xin hununojab tzˈayic heyiptzen heba hununex, yakˈ isba lan̈an istzotel Comam jet hacaˈ yalni yul Yum, yun̈e machi hunujex chexsubcha yu mule cat iscawbilo heyanma.


Ijewa demijulu ka̱ kie Gólgota ni ska, (je wà rä “Sa̱tsa̱ku̱ Chichei Ke̱i”), 	 Hayet yapni ebnaj bey huneˈ txˈotxˈ chiyij Gólgota, chihallaxpaxo Isbajil Wiˈe,


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je ia̱ ite iji biköle tso̱ ju̱emiksa̱ iwa̱ ju̱ñenak. 	 Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet: Naj yahaw munil tuˈ chaco naj naj yijem tuˈ yahawo yin̈ sunil tzet aya.


Jekäi ipi wà jira sä rä wabiketsaleksa̱ wämo ye ra, je tsa̱ta ije oloi ja̱mi sa̱ tsa̱tkermiksa̱ Säkeklä kju̱atkäke̱ sa ra yika. 	 Tinan̈ xin cˈulon̈xa yul sat Comam Dios yu iscamical Comam Jesucristo, yuxin yin̈ sunil janma chijala tato haˈ Comam chon̈colni yin̈ isyaˈtajil chul yin̈ islahobal tzˈayic.


Ba wäbala rä tsi̱ni käi ba wakei ia̱; jekäi ba wäbala rä bäi ra, ba wakei kalabe rä wäñileka̱, ata ba wäbala rä ka bäi kuna ra, jera ba wakei rä wätuilewa̱. 	 Isbakˈ cosat, cantil yeco yin̈ conimanil. Yuxin ta han̈cˈan̈e iscˈulal choche yilaˈ cosat tiˈ, sunil conimanil ayco yin̈ issajilkˈinal. Yajaˈ ta yin̈n̈e istxˈojal bay ayco cosat xin, sunil conimanil ayco yin̈ kˈejholo.


Uzías te Jotam wätsikiwa̱, Jotam te Acaz wätsikiwa̱, Acaz te Ezequías wätsikiwa̱. 	 Naj Uzías, haˈ naj ismam naj Jotam, naj Jotam, haˈ naj ismam naj Acaz, naj Acaz haˈ naj ismam naj Ezequías.


Ata sa̱ se̱naklä kseka ska sä kjäkläwa̱ je kjäshtäklä ja̱r dä siklewa̱ tsi̱ne, je ña̱le̱i bala rä siklewa̱ tsi̱ne; jekäi elkjebä te je ku̱emi rä. 	 Wal huneˈ pulta yeb huneˈ beh nichˈanchˈan sat xin chon̈yito bay ay kˈinale mach istan̈bal, yajaˈ haywan̈n̈e mac chiocto yul huneˈ pulta tuˈ, ẍi Comam.


Bas te yis ktei chakäk wa patkami Juan säwäukewa̱k wäki̱, jera ije te ji rä iyina si̱ je ktei sha. 	 Yet hechejnito hechejab tet naj Juan hekˈambeno tzet caw yelapno ye naj, caw isyelal yal naj teyet.


Yi a̱ni wa̱ ka Säkeklä su̱le mik a̱ni. Ata ikuna sa̱ ñashka̱li̱bla ra, Säkeklä rä balewa̱ sa̱ ja̱mi, je ra sä rä dulale bäi ebä ñashka̱li̱bläk ije käi. 	 Waxan̈ca maẍto hunu mac chiˈilni Comam tuˈ huneloj, yajaˈ tato xahan chijil coba hununon̈, caw ayco Comam yul yanma. Hac tuˈ chu isyenilo iscˈulal iscˈul Comam Dios jin̈ yin̈ istoholal.


Je ne ki̱ka yi kabla etkabä je ji däläwa̱klä wäkata ska, jera je rä ikabla etkabä ji däläwa̱klä irä, ji biköle tso̱ iki̱ka irä je wäkata ska. 	 Wal xin haˈ mac chiakˈni binaho altar yin̈ tzet chala, haˈ hun tzet ayahto yiban̈ altar tuˈ chakˈ binahoj.


Ikuna yis wakei je̱k pakä ra, je rä ka iyina si̱ kuna. 	 Tato han‑caw‑inan chinocan tzotelo yin̈ sunil tzet chinwatxˈehan, caw matzet chalilo chal tuˈ.


Ije ja̱mi ñaebä bas yör kate ñara je na Säkeklä se̱naklä iwikblu ja̱mi. 	 Haˈ tinan̈ hunxan̈e jehi yu xaquexoc yatuto Comam Dios yun̈e yehicˈo Comam Dios yul heyanma yu Comam Espíritu Santo.


Ata moska minemi fariseo wa wäki̱, jewa te ji wá̱ Jesús te pakani. 	 Aypaxo huntekˈan ebnaj to halno tet ebnaj fariseo yin̈ tzet iswatxˈe Comam.


Yis te ba ktei sheke̱ ka̱kie na ra, yie wekte sheke̱ del yis Kekläí ia̱. 	 Yet chintxahlihan tet Comam Dios hunta el, chaẍinnatijan, chiwakˈnihan yuchˈandiosal tawin̈ tet Comam.


Jera Jesús te ikúka: —Jí diklä yäk wa biköle je̱r bármi ni, 	 Istakˈwican̈ Comam tet ix: ―Sunil mac chiucˈni huneˈ ha haˈ tiˈ chititpaxo istajintiˈal hunelxa.


Jekäi Cristo wa̱ sa̱ shka̱l, je ne te sá ssëwe̱ ibiketsäk jikäi rä: Eklabä duawa̱ sä biköle ki̱ka, jekjepa biköle duacha̱wa̱, 	 Wal xin sunil tzet chicowatxˈehan̈, haˈ iscˈulchˈanil iscˈul Comam Jesucristo, haˈ chiakˈni juban̈, yuto johtajan̈ tato ay huneˈ mac cam coselelo cosunil, yuxin camnajon̈xa yin̈ cobeybal yet yalan̈tocanoj.


Ata sá ia̱ ka̱ tso̱ je kiäklä, ata ka sá wa̱ je kine. Ñakäi ka yis wa̱ jí äyë yöne bas wa̱ jekäi ji ma̱klä yis ia̱ kuna. ¡Bäi si̱ yis ia̱ ra yis duäwa̱ ne rä, yilé te yis je̱k ssäke̱ wäshewe̱wa̱ tsa̱ta rä! 	 Wal hanintiˈan xin, machi hunelo inkˈanan teyet yin̈ tzet ocnico wuhan waxan̈ca xin caw yilal inchahnihan. Yajaˈ maẍtaj yu heyakˈni yuxin chintzˈibn̈etojan huneˈ carta tiˈ teyet, wal xin ay huneˈ intzalahilalan yuto machi hunu tzet ye tuˈ inkˈanan teyet. Kˈacˈulmi chincaman satapax inkˈannihan hunu tzet ye tuˈ teyet.


Je te Jesús su̱a ra, ia̱na täkii janawa̱ wakte i̱ski̱ Jesús wäja̱mi te isha täkii: —Jesús, Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta yaba, ¿jiye ba bite yis wäki̱ rä na? Dunasi̱, ke yis paka ji shka̱l ssäk. 	 Hayet yilnito naj Comam Jesús, yah yaw naj, isjahbanoyo isba naj sata Comam, yalni naj yin̈ caw ip: ―¿Tzet hawoc win̈an Jesús, Iscˈahol Comam Dios caw aycano yip? Chinkˈanan tawet mach chawakˈ ecˈoyaˈ wanmahan, ẍi naj tet Comam.


Ata sá dewa̱ yabala dulunala käi bas sha̱na. Jishtä yabala a̱mi wa te tsu me̱ iyabala ia̱ käi, 	 Waxan̈ca xin ay jipan̈ jalnihan̈ teyet tato con̈heyilan̈ yuto ischejab Comam Jesucristo jehan̈, yajaˈ xin mach haco tuˈ jutehan̈. Haˈ jetan̈ to cˈulchˈan jute cocˈulan̈ teyin̈ hacaˈ chiyu isyaˈiln̈en hunu ix miˈe niẍte yunin.


Jekäi jishtä tapanak wa rä ñajalecha̱wa̱ Cristo yika käi, je su̱ta ñaebä alaklä wa kiana ñajäkcha̱wa̱ ise̱naklä wa yika ji biköle ska. 	 Hacaˈojab isyijemal anma ayxaco yul iskˈab Comam Jesucristo, hacojab tuˈ chute isba ebix ixale isyijen yin̈ sunil tzet chal yichamil.


Jewa te ishe iwa̱ Säkeklä ju̱ñer ni, ata ijewa te ji we̱ke̱ wà ka ijuer ta iyina irä. Ijewa rä dokona, ka kte ssäk kuna, ka deleksa̱ kuna bäi ji biköle bäi we̱ ska. 	 Chal ebnaj tato yohta ebnaj Comam Dios, yajaˈ tzet chiswatxˈe ebnaj chiyeniloj tato mach yohtajo ebnaj Comam. Ton̈eticˈa chichiwa iscˈul ebnaj, mach chisyijepaxo ebnaj tzet chal Comam. Machi hunu tzet ye tuˈ cˈul chiswatxˈe ebnaj.


Ñakäi Asia ke̱i wäkiri wa sha̱ Pablo salibä wa te ishaté iia̱: “Dunasi̱ ka ma miwa̱ kuna ijewa tapanaklä jui ska.” 	 Aypaxo haywan̈ ebnaj ayco yahawil yul ismajul Asia tuˈ, yamigo isba ebnaj yeb naj Pablo, haˈ ebnaj anito ischejab tet naj Pablo ta mach chˈocto naj isyeb isba bey huneˈ salón tuˈ.


Azor te Sadoc wätsikiwa̱, Sadoc te Aquim wätsikiwa̱, Aquim te Eliud wätsikiwa̱. 	 Naj Azor, haˈ naj ismam naj Sadoc, naj Sadoc haˈ naj ismam naj Aquim, haxa naj Aquim, haˈ naj ismam naj Eliud.


Ijewa biköle rä ktei yile bäi ijewa te ji biketsa etkabä ki̱ka, jeiräta ijewa ia̱ Säkeklä kablele ji ma̱k je ka deneksa̱. 	 Sunil ebnaj tiˈ, waxan̈ca caw cˈul isbeybal ebnaj yu yayto ebnaj yul yanma yin̈ Comam Dios, yajaˈ machi hunu ebnaj chahni tzet haltebil yu Comam Dios.


Yi a̱ni wa̱ ka ishäklei ka̱yue irä ni. Je ne ki̱ka bas kiana si̱wa̱tiäkcha̱wa̱, ke ji wa̱k pa pa käi. 	 Machi hunu mac chiyu yalni tato lekˈtiˈal ye huneˈ chiwaltiˈan, yuxin bejwe yel heyaw. Nawe heba yin̈ tzet chewatxˈe haxinwal machi huno istxˈojal cheyiti teyiban̈.


Mika̱ iwa̱ dulanak wa te je ju̱ña ra, ijewa dejulu wa̱ inu̱l minetse̱ blacha̱ sa̱ nu̱l bläklä ska. 	 Hayet yaben ebnaj iscuywom naj Juan huneˈ tuˈ, yul ebnaj iskˈanno isnimanil naj, isto ebnaj ismujnocanoj.


Säkeklä sä ssëwa̱k baa, je ku̱ bas siki tewo̱pa kalabeksa̱, bas däkläksa̱pa ka yakei ta, wikbluje, je̱rikeje, yakaje, sa wakei kalabe käi, sajewa Säkekewaí Jesucristo däke̱ni ra. 	 Haˈojab Comam Dios chiakˈni akˈancˈulal, haˈ chexpohnicanilo xol istxˈojal, cat iscˈuban heyanma, henabal yeb henimanil, yet chul Comam Jesucristo.


je wà iwa̱ ikjashäklä sa̱ ke̱i etkä etkä datse̱ wà bikö si̱ ije̱r bäi shä je̱r baa wà sa ra Cristo Jesús ja̱mi rä käi. 	 Yun̈e isyenilo Comam yin̈ huneˈ tiempohal chul cosataj tato caw xahan ayon̈ yu, yeb ta caw hanta iscˈulchˈanil iscˈul Comam jin̈ yu Comam Jesucristo.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Jera ji rä César ia̱ je mo César ia̱, ata ji rä Säkeklä ia̱ je mo Säkeklä ia̱. Jekäi jewa male̱cha̱cha̱wa̱ ije te. 	 Yuxin yal Comam: ―Ta hac tuˈ, akˈwe tet naj jahaw baytet yet naj yehi, cat heyakˈni tet Comam Dios baytet yet Comam yehi, ẍi Comam. Caw xin cˈayilo iscˈul ebnaj yaben yin̈ tzet yal Comam.


Jera ñabuka̱nami ka̱jöir ska. Miguel irä, iángel wa irä ñakpami tsuitkäbi ra, ñakäi tsuitkäbi irä iángel wa irä ñakpami ijewa ra, 	 Lahwi tuˈ yoc huneˈ niman howal yul satcan̈. Naj ángel Miguel yeb ebnaj yángel tzujan yintaj, yakˈle ebnaj howal yeb noˈ dragón yeb yángel noˈ.


Ñashka̱li̱ble rä mik a̱ni ka e̱nakwa̱ kuna. Ata Säkeklä wa̱ ji tso̱ yinak bata she, je e̱rmiwa̱. Sä ktä kte kju̱awa wà, je wätkermiwa̱. Ji ju̱ñe je e̱rmiwa̱ ñaebä. 	 Haˈ huneˈ coxahann̈en coba tuˈ mach bakˈinal chitan̈i, wal jalni tzotiˈ chitit tet Comam Dios chiapni istiempohal bay matxa chihallaxi. Chiapnipaxo istiempohal bay matxa chihallaxpaxo nan abxubal, yeb matxa yilalo ay cohelanil.


Jekäi ije oloi ja̱mi sä yaka kalabe rä wäjielewa̱ balewa̱ ñaja̱mi sa̱ ja̱me̱i etkä etkä biköle wa̱, iwäjienaklä etkä etkä te ikja̱nei we̱ke̱ ja̱mi, je wà sä yaka kibirke̱ iki̱wäjienaklä ñashka̱li̱ble wà. 	 Han̈on̈ con̈ isnimanil Comam tiˈ xin, caw hunxa je yu Comam. Kˈinalo hacaˈ conimanil tiˈ, caw yetbin̈e isba sunil yu cotxˈan̈al, caw xin cˈul yecano iswatxˈebanil hunun majan. Hac ton tuˈ xin je yu Comam Jesucristo, haˈ Comam chon̈akˈni chˈibo yin̈ sunil, cat colahnico coxahann̈en coba.


Jera sa̱ nu̱l bläklä ska ijewa bitejuluni te je biköle bata shani once wa ia̱, ñakäi isaka kalabe ia̱. 	 Isto ebix yalno tzet yabe tuˈ tet ebnaj hunlahon̈wan̈ ischejab Comam, yeb tet huntekˈanxa ebnaj.


Ata ka je rä ji iá kuna. Cristo bata yirke̱ wäsi̱wa iräle, ka wäsi̱wa kuna iräle, jishtä iräle käi, je te yis ka̱ssëwe̱ke̱ a̱naa. Jekäi yis ka̱ssämi ji̱a a̱naa. 	 Yajaˈ machi wocan yin̈ ta cˈul nabil yu ebnaj maca mach xin, tan̈e chihallaxicˈo Istzotiˈ Comam Jesucristo; wal xin caw chintzalahan yu chihallaxicˈo Istzotiˈ Comam. Yaj xin caw ecˈbalto chintzalahan,


Ijewa kjäbata ska ka ka̱yue kuna, ijewa rä ka yakei ta. 	 Caw machi nichˈano lekˈtiˈal ilchalo yin̈ ebnaj, caw machi nichˈano ismul ebnaj sata Comam Dios.


Ata ite iju̱ña Arquelao dewa̱ iká Herodes itäri wà Judea ke̱i tsa̱ku̱i yeni ra, isu̱anawa̱ minak jeka. Ñerä imineju̱ Galilea ke̱i ska, je kjayina iia̱ kausu̱e naka ki̱ka. 	 Yajaˈ yabelo naj tato naj Arquelao, iscˈahol naj rey Herodes tuˈ oc reyalo selelo bey Judea, yuxin xiw naj yapni bey tuˈ. Yajaˈ xin hallax tet naj yul iswayic yu Comam Dios tato chito naj yul ismajul Galilea.


Ñerä ijewa dami ji̱a ra, guardia wa sha̱ minejulu jukläyäkä na ibata shäk chui tsa̱ku̱i wa ia̱ ji o̱na käi biköle. 	 Yet lahwi isto ebix tuˈ, isto haywan̈ ebnaj soldado ayco istan̈eno Comam tuˈ yul con̈ob. Yalni ebnaj tet ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yin̈ tzet yuhi.


Jera ite je pan cinco irä, nima botäbä irä kukawa̱, jera iwä kaka̱ jöikje ka̱kia iki̱, kjepa je bala butsa ma ite iwa̱ dulanak wa ia̱ ijewa wa̱ me̱nak je chu̱li̱i̱ wa ia̱. 	 Lahwi tuˈ xin, yinican̈ Comam ixim howeb pan yeb noˈ cacˈon̈ cay, istˈan̈xican̈ Comam satcan̈, yakˈni Comam yuchˈandiosal tet Comam Dios. Iskˈaxponayo Comam ixim, yakˈni Comam ixim yeb noˈ cay tet ebnaj ischejab tuˈ. Yoc ebnaj yitxkˈanto ixim yeb noˈ cay tuˈ yin̈ anma.


Säkeklä je̱r ssëna bäi David da. Je ki̱ka ije ka̱kia ka̱ me̱naklä iia̱ iwa̱ ju yuäklä Jacob Kekläí ia̱. 	 Naj rey David tuˈ xin, tzalacano Comam Dios yin̈ naj. Iskˈanni naj tet Comam Dios ta chiswatxˈe naj huneˈ yatut Comam bay chiyiyo isba anma titna yin̈ jichmam Jacob.


Ñakäi Agripa te isha Festo ia̱: —Ije rä wäyenaksa̱ni kjermita, ke iku̱ ka̱ kiöpa ktei wabiketsanakksa̱ César wa̱ ra. 	 Yalni naj rey Agripa tuˈ tet naj Festo: ―Chisje cobejtzon naj tato maẍto chiskˈanto isba naj yin̈ sat yaˈ jahaw ay bey Roma, yajaˈ haˈ tuˈ choche naj chˈillaxi tzet chˈelico naj yalni, ẍi naj.


Je ki̱ka ale doce wa te kte kukäk chu̱li̱i̱ wa tapawa̱wa̱. Jewa te isha: —Jile wachewa̱klä bata ki̱ka sá te Säkeklä ktä wapakte jewa̱ ka je rä bäi kuna. 	 Yuxin cutxbalaxico sunil ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam yu ebnaj cablahon̈wan̈ ischejab Comam Jesús tuˈ, yalni ebnaj tet ebnaj: ―Mach cˈuloj tato chicobejan̈ jalnicˈojan̈ Istzotiˈ Comam Dios, cat jocan̈ jilnihan̈ tzettaj chiocnico yu ebix janab hunix tiˈ.


Jekäi Säkekewa ne rä Säkeklä wikblu rä. Jekäi mai Säkekewa wikblu katke ra, jeska sä rä bakleksa̱. 	 Yuto haˈ Comam Cristo Jahawil, Espíritu ye Comam, yuxin yet ayxaco Yespíritu Comam jin̈ habanxa cotxumni tzet chal Yum Comam Dios, matxa ayon̈octo yalan̈ yip huneˈ babel trato.


Uketa ra yis se̱le bakle rä ka̱wei ka ta. Ata mika̱ yie sa pakale ji wa̱k ju̱ña ra, ji yakei wakble tsikinaka̱, jera yis duawa̱. 	 Yet maẍto wohtajojan ley tuˈ caw itzitzinan, yajaˈ yet wohtan̈enilojan ley tuˈ intxumnilojan ta camominan yul sat Comam Dios.


Jera je duë ta te ikúka: —Säkekewa, diklä wäbuka̱nake̱ ra ka yis wa̱ yi kuna yis tsa̱kmiwa̱ diklä na, ata yis je̱käke̱ka̱ minakwa̱ diklä na ra, jera kju̱awa ebä kjäke̱wa̱ yis wätsa̱kba. 	 Yalni naj tet Comam hacaˈ tiˈ: ―Mamin, caw machi hunu mac chinanaytojan xol haˈ tiˈ yet chibilican̈ haˈ. Hayet chinaytojan xol haˈ walnihan, nan mac chibabayto insatajan, ẍi naj tet Comam.


Iwa rä sä tjabanakcha̱wa̱ wa kiana pajienak ji ka tjabanak kuna wà. Sä duäkcha̱wa̱ wa kiana pajienak ji ka duäk kuna wà. 	 Yuto huneˈ conimanil chietaxto tiˈ, chihellax yin̈ huneˈ nimanile mach chietaxtoj. Huneˈ conimanil chicamto tiˈ chihellaxi, haˈ huneˈ satcan̈il chiˈakˈlax seleloj huneˈ matxa bakˈin chitan̈iloj.


Je ki̱ka sä yälilewa̱ Säkeklä wa̱ ñaja̱mi, je ke butsa ju̱ami sa̱ ku̱. 	 Yuxin haˈ mac hunbabil yu Comam Dios, mach chu ispohni anma, ẍi Comam Jesús.


Jewa rä María Magdala wa irä, Juana irä, María Jacobo a̱mi irä, isaka tso̱ña ijewa ra irä; jewa ne te ji o̱na bata sha Jesús ktei bata shäk wa ia̱ rä. 	 Haˈ huntekˈan ebix bey halno tuˈ, haˈ ton ix María ah Magdala, ix Juana, yeb ix María, ismiˈ naj Jacobo, yeb huntekˈanxa ebix.


Kai, ata yie ishe, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k wa te ji me̱ke̱ka̱ ra, je me̱ke̱ka̱ ijewa te rä be ne ia̱, ka je rä Säkeklä ia̱ kuna. Jekäi ka yis ki̱ bas shene ñawäjiäkwa̱ be ra. 	 Haˈ chalilo huneˈ chiwaltiˈan, to hayet chakˈni ebnaj mach Israelo isxahanbal, maẍtaj tet Comam Dios chalte ebnaj isxahanbal tuˈ, walxinto haˈ tet ebnaj ischejab naj matzwalil chalte ebnaj isxahanbal. Haˈ huneˈ tiˈ machojab cheyaco heba yetbiho ebnaj ischejab naj matzwalil.


Ata ije ka̱yuawa̱ni. Berbena ebä ra jeska kajali wa te ishani etäbä kicha Pedro ia̱: —Iyina si̱ ra ba rä ijewa sha̱ ekla, ba rä Galilea wa ki̱ka. 	 Yajaˈ xin yalpaxo naj ta mach yohtajo naj Comam. Hunepixto xin yalni ebnaj ayayo bey tuˈ: ―Yin̈ caw yeli, hach tiˈ hawetbi haba yeb ebnaj chiecˈ yinta naj Jesús, yuto ah Galilea hach, ẍi ebnaj.


Je ke̱i ebä na oveja kjänanak wa wäñir kajali tuina ioveja kjänanak. 	 Bey iscawilal con̈ob Belén, ay huntekˈan ebnaj tan̈en meˈ; chiwayn̈en ismeˈ sat chekˈan.


Jera iwikblu ma̱k bas ia̱, ñakäi ji wa̱k täki ta bas sha̱na, ¿je te je we̱ rä bas te ka̱wei wawe̱ ki̱ka na, ata kte ssa bas te je biketse bas te etkabä ki̱ka irä na? 	 Yakˈ Comam Dios Comam Espíritu Santo jet, isyenipaxo cˈaybalcˈule coxol. Yajaˈ ¿tzet yu cheyabeco tiˈ? Mach yuho coyijen isley naj Moisés; walxinto yu janico janma yin̈ Tzotiˈ cˈul yet colbanile akˈbil jet.


Ata Pedro damiju̱ iitäki̱ ka̱miika, demi je chui wa tsa̱ku̱i juitäki̱ kje, kjawa̱ju̱ je̱tkawa̱ Templo kjänanak wa sha̱na, me ite iwe̱ke̱ rä í̱ su̱ak. 	 Wal naj Pedro xin nahat tzujan isto naj yinta Comam, yapni naj yamakˈil yatut naj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote tuˈ, yay tzˈon̈no naj xol ebnaj chitan̈en yatut Comam Dios yu yilni yin̈ tzet chielico Comam.


Je niki̱na duë ta wa tso̱ tapalewa̱ ta̱i diklä wäbuka̱nake̱ ki̱ssäk: ka wä wajuenak kuna wa käi, klä ialewa̱ wa käi, karalewa̱ wa käi. 	 Caw xin txˈiˈal anma yaˈay hilanejayo yul huntekˈan n̈a tuˈ. Ay mac mach chu yilni, ay xin mac mach chu yeqˈui, aypaxo mac mach chibili isnimanil. Huntekˈan anma yaˈay tuˈ ayco yechman isbilican̈ haˈ,


Jera ijewa je̱r ianacha̱wa̱ ta̱i, te ishami iia̱ ekla ekla: —Säkekewa, ¿yis le irä? 	 Yet yaben ebnaj huneˈ tuˈ, caw oc biscˈulal yin̈ iscˈul ebnaj. Yoc ebnaj iskˈambeno tet Comam yin̈ hununtajil: ―Mamin, ¿machmitajinan? ẍi ebnaj yin̈ hununtajil.


“Bas sä wäsikewa̱k ka wä wajuenak kuna wa, ¡säli bas dä! Bas te ishe rä, yi kabla etkabä Templo wäkata ska ra, je rä ka ji iá kuna; ata yi kabla etkabä oro tso̱ Templo na wäkata ska ra, je ka kiar iwäshewa̱kwa̱. 	 Hex tiˈ lahanex hacaˈ hunu mac mach chu yilni, yajaˈ cheyaco heba ijbalomal. ¡Caw cˈanchˈanex! Cheyalnipax hacaˈ tiˈ: “Ta ay mac chiakˈni binaho yatut Comam Dios yet chistakˈwenico hunu tzet ye tuˈ yin̈, mach yilalo chisyije. Yaj ta isbi chˈen oro ayicto yul yatut Comam chakˈ binaho yin̈ hunu tzet ye tuˈ, caw yilal isyijeni,” quexchi.


Bas ia̱ ra, ¿yis te jekäi isha rä ditsä je̱rikä ja̱mi ebä na? Ata ¿Ka̱wei wa̱ ka iyile jekäi ñaebä na? 	 Tajca chetxumu tato haninn̈ehan chiwalan huneˈ tiˈ, wal xin hac tuˈ yalnipaxo yin̈ isley naj Moisés.


Jekäi ite ijewa kukacha̱ jula na, jewa ki̱ ijula ma̱ka̱, jekäi ji bäi sha ite o̱nak ijewa ia̱. 	 Yoc Comam ischelno niẍte unin tuˈ, yanayo Comam iskˈab yiban̈, iskˈannicano Comam iscˈulal Comam Dios yiban̈.


Ata bas ka̱kiö rä jikäi: ‘Sa Ká se̱nak ka̱jöir, ba kie oloitsanopa. 	 Hayet chextxahli, hac tiˈ cheyute heyalni hacaˈ tiˈ: Hach Comam, hach coDios, ayach yul satcan̈, nimanojab yelapno habi yul sat anma.


ata kai ra, jí wakwa ku̱ ishöka̱, ji ku̱a ite yis wa̱ o̱le yakei käi, yis wächakena yis kaldu Sanedrín wa wäna ra rä. 	 Taca mach xin, yalab ebnaj aycˈo tiˈ tzet hunu inmulan wacojan yet wocan yin̈ sat ebnaj iswiˈehal yeco yin̈ lahtiˈ xol ebnaj Israel.


Ata jiräni ijewa je̱rika rä te Jesús je̱r ku̱a. Je ne ki̱ka ite ijewa wächakewa̱: —¿Ji biketsa bas te bas je̱r na rä na? 	 Istxumnilo Comam tzet chˈecˈ yin̈ isnabal ebnaj, yalni Comam: ―¿Tzet yin̈ xin chˈecˈ yin̈ henabal hacaˈ tuˈ?


Je ki̱ka ishka̱li̱ble sa̱ je̱r ska ji tso̱ kalabe wà, sa̱ je̱rikäke̱ kalabe wà, sa wakei kalabe wà, sä täkili kalabe wà, ñakäi sa saka shka̱li̱ble jishtä sa wakei je̱k shka̱l käi, je rä jile däläwe̱, jile me̱ka̱ iwänaka bena tsa̱ta. 	 Yuxin tato chijoche Comam Dios yin̈ sunil janma, yin̈ sunil conabal yeb yin̈ sunil jip, cat xin coxahann̈e jet anmahil hacaˈ chu coyaˈiln̈en coba, ecˈbal yilal yelapno ye sata ispotxˈlax no nokˈ cat isn̈uslax tet Comam Dios, maca isn̈uslax hunuxa tzet ye tuˈ yin̈ xahanbalil, ẍi naj.


“Yis ne rä oveja kjänanak bäi si̱ rä. Yis wa̱ yis oveja rä su̱nak, ñakäi yis oveja wa̱ yis dä su̱nak. 	 Wal hanintiˈan, caw lahaninan yeb naj tan̈em meˈ caw cˈul, haxa mac chaco isba yul inkˈaban lahan hacaˈ noˈ meˈ. Caw ohtabilinan yu Inmaman, wohtapaxojan Inmamtuˈan, hac tuˈ xin wepaxojan yeb macta chaco isba yul inkˈaban, caw johta cobahan̈ yebi. Yin̈ ton huntekˈan mac tuˈ chiwakˈ camo inbahan.


Jera María te isha: “Yis je̱r ska yis te Säkekewa kjeishe e̱e̱na si̱, 	 Lahwi tuˈ xin, yalni ix María: Caw chitzala wanmahan chiwalnihan cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios Jahawil, Comam caw aycano yip.


jera jeska Simeón te iyaba kukacha̱ jula na. Jekäi ite Säkeklä kjeisha kte baa wà jikäi: 	 Ischelnilo icham Simeón nichˈan neneˈ tuˈ, yalni icham cˈulla tzotiˈ tet Comam Dios hacaˈ tiˈ: Mamin, hachejab wehan. Wal tinan̈ xin, xayu incaman


Jera ñawäsaka iwäbala na jile jolonaksa̱ nima kjuä käi, jekäi iwä wajuenani kjepa ije̱kaka̱ wäoka̱na ju̱nami. 	 Hunepixto xin yaycˈay huntekˈan hacaˈ ismelyaẍil istzˈumal noˈ cay ayco yen̈elo sat naj Saulo tuˈ, hac tuˈ yu yilnipaxocan̈ naj hunelxa. Lahwi tuˈ xin, yahcano haˈ iswiˈ naj.


Jera iblui te isha ikjanaklä ia̱: ‘Ma cho̱ jukläyäkä ektaka ña̱la ta̱i wà irä ña̱la tsi̱ne wà irä, sa kukäk täkili wà patkenakcha̱wa̱ yis ju pshinakläwa̱. 	 Yalnipaxo naj yahaw tuˈ: “Asiˈpaxo yulaj niẍte beh yebpaxo yulaj nimeta beh, cat hachejniti anma bey watuttiˈan, haxinwal nohnaxa yul watuttiˈan, cat istzabloco huneˈ kˈin̈ tiˈ.


Säkekewa Jesús je̱r bäi shöpa bas ia̱. 	 Yakˈabayo Comam Jesucristo iscˈulchˈanil iscˈul teyiban̈.


Jesús wätenaka̱ rä jukläyäkä ska ra alemana. Je ne ki̱ka Judío wa chu̱li̱i̱ te je kte yöle katke su̱a. Je yöle rä Hebreo wa ktä wà, Latín wà, Griego wa ktä wà. 	 Caw hantan̈e ebnaj Israel ilni huntekˈan tzˈib tuˈ, yuto caw istxam con̈ob Jerusalén alaxcan̈ Comam yin̈ culus. Haˈ huntekˈan tzˈib tuˈ xin, ayico yin̈ abxubal hebreo yeb xin yin̈ abxubal griego, yeb xin yin̈ huneˈxa abxubal chiyij latín.


Jebä ra tso̱ kja ikpäk wa ñatsa̱tulami iyika. Ñakäi guardia wa tsa̱ku̱i je̱r ku̱a ite ra Pablo rä Roma wa, je ne mu̱awa̱ ite rä, je te isuawa̱wa̱. 	 Yu huneˈ tuˈ xin isheqˈuilo isba ebnaj soldado etza makˈni naj Pablo tuˈ. Hacpax tuˈ xin naj comandante, yet yaben naj tato caw romano naj Pablo, isxiwcan̈ naj yuto haˈ naj chejni alaxoco chˈen cadena yin̈ naj Pablo tuˈ.