Ata ije rä Judío wa, je te ijewa je̱r ku̱a ra, iñajaka̱ kjoyinak etka yebä, elkje ra dos hora kje: “Diana Éfeso wa kekläí, je ne rä oloi ta rä.” 	 Yet yilni anma tato israelita naj, yah wejla anma yel yaw. Aymi cab orahil el yaw anma, chalni hacaˈ tiˈ: ―Caw aycano yelapno ye ix Diana, cotioẍ han̈on̈ Efeso hon̈ tiˈ, ẍi ebnaj.


Ke bas ku̱ ji wabiketsaksa̱ kje ji juerke̱ ja̱mi kuna, ata bas ku̱ ji wabiketsöksa̱ bulee si̱. 	 Mach ton̈eho chexoc heyilaˈ yin̈ tzet chiswatxˈe anma. Tato cheyoche chexoc heyilaˈ tzet yehi, ilwe yin̈ caw istoholal, ẍi Comam tet ebnaj.


Jera Pedro te ikuka te isha iia̱: —Sá je̱r ku̱o je jile she wà. 	 Yalni naj Pedro tet Comam hacaˈ tiˈ: ―Mamin, hal jetan̈ tzet chalilo huneˈ maxawal tet ebnaj fariseo tuˈ, ẍi naj.


Ata ba te jile kaku me̱ke̱ ra, je wo̱ blelewa̱, ba jula wämo te jile wá̱ ka ju̱ñele kuna ba jula shule wa̱ käi; 	 Wal hex tiˈ xin, hayet chexcolwa yin̈ anma mebaˈ machi mac tet cheyala, nitam tet hunu heyamigo.


Jishtä Noé bakle ke̱i ska io̱le käi, je su̱ta io̱rmini ditsä yäbei je ke̱i ska rä. 	 Hacaˈ yu anma yin̈ istiempohal naj Noé, hac tuˈ chiyupaxo anma yet chinhulan yin̈ iscayelal, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.


Ka irä jiye kuna ta, sa̱ tsa̱tkäk wa te ikja̱nei wá̱ bäi ra, ijewa dälätsarmi, ñakäi ijewa ssërmi täkii Cristo Jesús biketsäk. 	 Yin̈ caw yeli ebnaj diácono cˈul chiyute isba yin̈ ismunil, chioccano iswinajil ebnaj cat yoc yip yanma ebnaj istzotel yin̈ cuybanile yin̈ Comam Jesucristo, huneˈ xaheyayto yul heyanma.


Je su̱ta ji bäi o̱rke̱ rä juenakwa̱ tjabana. Ata ka ijuenewa̱ ra, del ka je blenakwa̱. 	 Hac pax tuˈ ye anma chiuten iscˈulal, ixtan̈ yillaxi, yaj ay mac tiˈ mach ixtan̈o iscˈulal lan̈an iswatxˈen tinan̈, masanticˈa chiixtan̈wiloj cat xin isyenilo isba, mach chicancano yin̈ ewantajil.


Isu̱o, jikäi yis te iyue mar bas ia̱ äyë wä ta ta̱i ta̱i wà, yis wakei jula wà. 	 ¡Ilwecˈanabi, han‑caw‑inan chintzˈibn̈etojan ichamta tzˈib tiˈ teyet!


Je ki̱ka yis kinaté ra, yis biteju̱ ka ji a̱ni biketsale ta kuna. Je ki̱ka yis te ichake, ¿ji ye wata ba te yis kiaté rä na? 	 Yu huneˈ tuˈ yuxinto manyijehan intitan yinta ebnaj ma‑bey‑quininoˈtijan. Wal tinan̈, halwe wetan ¿tzet yin̈ yuxinto maquinheyawtehan? ẍi naj Pedro tuˈ.


Sa te jekäi Cristo kja̱nei wá̱ ra, je te Säkeklä ssëwe̱mi a̱naa, ñakäi ditsä te je shemi bäi. 	 Haˈ mac chiyijen tet Comam Cristo hacaˈ tuˈ, chitzala Comam Dios yin̈, caw cˈulpaxo huneˈ mac tuˈ yul sat anma.


Sa̱tsa̱ku̱i Agripa, ñerä ña̱la ki̱ yis damiju̱ ka̱ mo ki̱ ra, yie isu̱a ka̱jöir ska ka̱ oloi ñinaté ka̱wä oloi tsa̱ta te ka̱ñiwa̱ksa̱ yis pája̱mi shkiritke, ñakäi yis da shkäk wa pája̱mi shkiritke. 	 Yaj haxa yul beh xin mam rey, yin̈mi chuman tzˈayic, yayilo jopna huneˈ issajilkˈinal wiban̈an yeb ebnaj tzujan win̈tajan. Caw ecˈna caw ay yip iskˈakˈal huneˈ sajilkˈinal tuˈ yiban̈ yoj tzˈayic.


Jera ñawäsaka Jesús kta ijewa ra te isha: —¡Bas ssëno täkii! Yis ne irä, ke bas suana. 	 Yalnican̈ Comam: ―Mach chexxiwi, haninan, ẍi Comam.


je pshinawa̱ ra, ite isikeksa̱ tipä kse̱i ki̱ka, ñajäkläwa̱ te ibäi bäi shtekksa̱ jienak jile na, ata iyakeila tuleksa̱ käi. 	 Haxa yet chinohilo txˈan̈ yu noˈ xin cat yilaxahti txˈan̈ xol haˈ, cat yay tzˈon̈no ebnaj istiˈ haˈ, cat issicˈnilo ebnaj noˈ cˈul cat yanayto ebnaj noˈ yul motx. Haxa noˈ mach cˈuluj xin, chiskˈojto ebnaj noˈ.


Jewa kie rä: Simón, je kiani Jesús te Pedro ni; je el Andrés irä; Jacobo irä, Juan irä, Felipe irä, Bartolomé irä, 	 Hac tiˈ isbi hunun ebnaj hacaˈ tiˈ: naj Simón, Pedro yijcano isbi naj yu Comam, naj Andrés, yuẍta naj Simón, naj Jacobo yeb naj Juan, naj Felipe yeb naj Bartolomé.


Je ke̱i wà jile bata shäk wa sha̱ minejulu Jerusalén ska jewa demijulu Antioquía ska. 	 Yet huneˈ tiempohal tuˈ, el haywan̈ ebnaj juẍta bey Jerusalén yapni bey Antioquía. Ebnaj tuˈ xin chischah ebnaj tzotiˈ tet Comam Dios cat yalni ebnaj tet anma.


Je ukä ki̱ka María kukana mineju̱mi mane mane ka̱ bata tso̱ Judea ke̱i sha̱na jukläyäkä etka ska. 	 Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ xin, yin̈ hamataj to ix María bey huneˈ con̈ob chewal txˈotxˈ yul ismajul Judea.


Ñakäi itsa̱ka iyör katke te ishe rä: “Jí ne rä Judío wa Tsa̱ku̱i rä.” 	 Yin̈ iswiˈ isculus Comam tzˈibn̈ebilico hayeb tzˈib, chalni hacaˈ tiˈ: “Haˈ naj tiˈ, yahawil anma Israel,” ẍicoj.


jera bas bol kiäk tsi däju̱ ishäk ma ia̱: ‘Ka̱ mo ije ia̱ ije je̱tkäklä jiska.’ Je ra tsi ma miju̱ rä äilewa̱ je̱k tkäklä shi̱ana si̱ kukäkwa̱. 	 cat yapni naj awten̈e hex tuˈ, cat yalni naj teyet: “Acano huneˈ tzˈon̈obal tet naj tiˈ,” ta ẍi naj, cat heto yin̈ txˈixwilal bey huneˈ comon chˈem.


jera iyaba tsi̱se̱k te isha iká ia̱: ‘Papá, däli ukä däkksa̱ yis ia̱ ba duawa̱ ra je mo kja yis ia̱ jí kje ra.’ Jekäi iká te iji biköle bala pja̱ ijewa ia̱. 	 Yajaˈ naj tzujan winaj tuˈ yal naj tet ismam: “Mam, akˈcano inmajulan tinan̈,” ẍi naj. Yuxin ispohto naj mame tuˈ tzet ay yin̈ ebnaj iscawan̈il.


Säkekewa bata ki̱ka bas ñajöcho̱wa̱ ditsä ka̱wei ta wa biköle yika, sa̱ tsa̱ku̱i sa patkäk yika iräle, 	 Yun̈e mach chiel ispixan Comam Dios heyu yijemojab cheyute heba tet ebnaj ayicto yul capil, hacticˈapax tuˈ tet naj jahaw, yuto ecˈna aycan̈ yip ismunil naj.


Jekäi yis te ishe bas ia̱, je ke̱i ska ra, je jukläyäkä wa buka̱nami rä e̱e̱na si̱ Sodoma wa buka̱nami tsa̱ta. 	 Chiwalpaxojan teyet tato hayet chˈapni istzˈayical bay chul Comam Dios, cat yilni tzet chˈelico anma, haˈ huneˈ con̈ob tuˈ ecˈbal isyaˈtajil chischah sata con̈ob Sodoma, ẍi Comam Jesús tet ebnaj ischejab tuˈ.


El wa shka̱ta yis wa̱, ke bas ñawäyuawa̱. 	 Wuẍtaj wanab, hex caw xahan ay wuhan, mach cheyakˈ subchaho heba.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Jí ne yile yis wa̱ bas ia̱ yis kaldu ji̱a bas da ra rä, ishena o̱nak biköle jishtä yis ktei yöle Moisés ka̱wei ki̱ka irä, jile bata shäk wa wa̱ irä, Salmos ki̱ka irä te ishe rä käi. 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Haˈ huntekˈan isyaˈtajil mawakˈletiˈan, haˈ ton walan teyet yet ayintocˈojan texol, ta yilal yijni isba hacaˈ tzet tzˈibn̈ebilcano win̈an yu naj Moisés, yebpaxo yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat, yebpaxo xin yin̈ Salmos, ẍi Comam.


Jera ideju̱ ra, ije̱k sikawa̱ plaa iwäja̱mi te isha: —¡Rabí! Jera ite iwä jalassawa̱. 	 Yuxin apnin̈e naj, ishitzico naj iscˈatan̈ Comam, yalni naj: ―Mam cuywawom, ẍi naj. Istzˈohni naj iskˈotx Comam,


Ñerä ijewa te Gamaliel ktä ssawa̱. Jera ijewa te Jesús ktei bata shäk wa kia jaténi, jewa kpa ijewa te ksa bata wa, jera ka iwa̱ ijewa pakane Jesús kie pakäk ji̱a. Jekäi ijewa te ijatulami. 	 Wal ebnaj yahawil tuˈ caw yabeˈ ebnaj yin̈ tzet yal naj Gamaliel, yawtelaxicto ebnaj ischejab Comam Jesús tuˈ hunelxa ishatelax ebnaj. Iscachlaxpaxo ebnaj hunelxa tato matxa chiyalicˈo ebnaj Istzotiˈ Comam Jesús. Lahwi tuˈ, isbejtzolax ebnaj.


Je su̱ta ka̱jöir ska wa yaka irä, ka̱jiska wa yaka irä tso̱ rä. Ka̱jöir cha juer dä baa, ata kju̱awa, ka̱jiska cha juer dä baa, ata kju̱awa. 	 Hacpax tuˈ xin, ay nimanile yet satcan̈ yehi, aypaxo nimanilehal yet sat txˈotxˈal tiˈ. Yajaˈ xin nananta jilni iscˈulchˈanil isnimanil tzettaj ye tuˈ ay satcan̈, yeb xin nan jilni iscˈulchˈanil isnimanil tzettaj ye tuˈ ay sat txˈo txˈotxˈ tiˈ.


Jera sä wämo wa te ikúkemi te ishemi: ‘Säkekewa, ¿bikökje sá te ma su̱a ba ktawa̱ bäli te je chewa̱ sá te rä na, ma je̱r banawa̱ je tia sá te rä na? 	 Haˈ anma watxˈen istoholal tuˈ xin, chiskˈambe wetan hacaˈ tiˈ: “Mamin, ¿bakˈini cachn̈ohcha tuˈ jakˈnihan̈ tzet chalo? yeb ¿bakˈini taj hatiˈ jakˈnihan̈ haˈ hawucˈu?


Ka ba te säkekewa shtä uñe kuna täkili wà, ata iparuö tsa̱na, jishtä sa ká wa ia̱ ji she käi, ñaebä dulaklei wa ia̱ ji shö jishtä sä el wa ia̱ ji she käi. 	 Yet chachcachwa yin̈ ebnaj ichamtaxa, mach howo chu hatzotel tet ebnaj, wal xin hakˈancˈulal chaẍtzotel tet ebnaj, hacaˈ chiyu hatzotel tet hamam.


Ata yis te ba ia̱ jí ne sheke̱ rä: yis dä yis kalí wa Kekläí kja̱nei wa̱k, jishtä Jesús ña̱le̱i kinak ijewa wa̱ ka̱ju̱ñe saka ni je kiana kja̱nei o̱nak rä je ja̱mi. Ñakäi ka̱wei irä jile bata shäk wa wa̱ iyöle irä je bena biketsäk yis dä. 	 Yaj chiwalan, to ayinicojan inyijenan tzet chiyal isDiosal jichmaman̈, hacaˈticˈa yalni huneˈ acˈ cuybanile, haˈ xin chiyal ebnaj tiˈ tato nan yehi. Chiwapaxaytojan yul wanmahan sunil ley akˈbilcano tet jichmaman̈ naj Moisés, yeb sunil tzet tzˈibn̈ebilcanayo yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat.


Jekäi sä ji biketsäk etkabä wa ia̱ ji bäi o̱rke̱ Abraham ale ji biketsäk etkabä ra ñara. 	 Yuxin macn̈eticˈa chichahnayto Istzotiˈ Comam yul yanma, haˈ hun chichahni iscˈulchˈanil iscˈul Comam yinta icham Abraham, yuto haˈ icham babel chahnayto yul yanma yin̈ Comam.


Ka irä jiye kuna ta, yis biteju̱ ka̱jöir, ka je rä ji sherke̱ yis wakei ki̱ je wa̱k kuna, ata je rä ji sherke̱ yis patkäkté ki̱ je ne wa̱k. 	 Wal hanintiˈan, quintitan yul satcan̈, yaj maẍtaj yu inwatxˈenan tzet chal incˈulan, wal xin titnajinan yun̈e inwatxˈenan tzet chal iscˈul Inmaman chejn̈eintijan.


Je kju̱ei ki̱ta ijewa te Jesús ktaklewa̱. Ka je rä ite iwá̱ sábado ukä ja̱mi ebä ki̱ka kuna, ata je rä ñakäi ite isha Säkeklä rä iKá ki̱ka. Je wà ije̱k sha irä Säkeklä ra ñaebä ni. 	 Hac tuˈ xin, caw yacanico ebnaj yahawil con̈ob Israel tuˈ yin̈ iscˈul yakˈni camo Comam Jesús, yuto mach isyije Comam huneˈ tzˈayic xewilal.


Jesús ko̱na Belén, Judea ke̱i ki̱. Je ke̱i ska ra Herodes dä sa̱ tsa̱ku̱i. Ñerä ka̱ chakäk wa dar ka̱wä däkläka̱ wà, jewa dejulu Jerusalén ska. 	 Bey yul con̈ob Belén ayco yul ismajul txˈotxˈ Judea, haˈ tuˈ pitzcˈa nichˈan Jesús. Yet huneˈ tiempohal tuˈ haˈ naj Herodes ayco isreyalo txˈotxˈ Judea. Ay xin huntekˈan ebnaj caw ay ishelanil chicuyni yin̈ tzettaj ye txˈumel, ispeto ebnaj yin̈ yetcˈulal bay chiahilo tzˈayic. Yet yapni ebnaj bey con̈ob Jerusalén,


Ji biköle ka wämo kuna rä ji yakei wakble, ata ji yakei wakble tso̱ manele ki̱ka ka sä rä duäkwa̱ kuna. 	 Sunil ismachiswalilal haˈ ton mule, yaj ay mule mach chon̈inito yin̈ camical.


Ata ka iwa̱ iktewa̱ tuläkläka̱ kuna ki̱ka, ma cho̱ tipä kjä ja̱mi biklö ja̱wa̱k. Jera ba te nima kukaka̱ säkätä ra, je kuköwa̱, kjä ji̱atkö; jeska ba te inaklä wäka ku̱emi. Je tso̱ksa̱, cho̱mi ijewa ia̱ yis dä ba irä ñatsa̱tju̱aklä. 	 Yajaˈ yun̈e mach chˈoc ishowal ebnaj jin̈, asiˈ istiˈ haˈ lago cat hawanayto chˈen ikˈomati cay xol haˈ. Haˈ xin yul istiˈ noˈ babel cay chiahti hawu ayicto huneˈ chˈen melyu cˈuxan iskˈoji istohlan hawet yeb wetan. Chawiti chˈen cat hato hawakˈnocano chˈen tet ebnaj chichahni chˈen tohlabal tuˈ, ẍi Comam tet naj Pedro.


Jeiräta ji elkje kju̱ei yie ba u̱ñeke̱: je rä jeska ba wa̱ Balaam ka̱ju̱ñe ja̱mi wa tso̱. Je Balaam te Balac je̱r ku̱a iwa̱ Israel batala wäbutrewa̱kläwa̱, ijewa wa̱ ji me̱leka̱ jile kekläí me̱i wäna je kätäkläpa, ñakäi ika̱wakblewa̱kläpa. 	 Yajaˈ xin ay hanicˈ mach chischah inwiˈan, yuto ayex tiˈ cheyaco henabal yin̈ iscuybanil naj Balaam, naj oc akˈocˈule tet naj rey Balac, yoc naj yakˈno aycˈayo ebnaj Israel. Iscˈuxni ebnaj noˈ chibe chiakˈlax xahanbalil tetej tioẍ, yocpaxo ebnaj ixloj.


Mika̱ bä bitäju̱ ra, ba te yis je̱k ki̱ shönak ju̱ata̱na Troas ska, Carpo ju ska je tse̱té 'sia̱. Ñakäi ba te yis äyë butäle wa jeté 'sia̱, bäi si̱ ra yöle bewak kjuä ki̱ka wa. 	 Yet chaẍtita, chawiti huneˈ incapahan wacanojan bey yatut juẍta Carpo, bey con̈ob Troas, yeb huntekˈan inlibrohan, yeb huntekˈan wuman caw yilal yehi.


Jekäi je te ikjatiäk wa patkaté ba wäki̱, jekäi ba te iwächakewa̱ ra, ba te isu̱emi ji ni sá te ikjatieke̱ je biköle wà rä käi. 	 Yalni naj tato ebnaj kˈann̈e yin̈ naj tiˈ, tawet chihul ebnaj yalaˈ. Hach caw ach xin chisje hakˈamben tet naj, cat xin hawohtan̈enilo tato caw yel chijalan̈, ẍi naj Tértulo tuˈ.


Jí ne wà sa̱ wa̱ iju̱ñer, saje wa je̱r ku̱a yi ije rä te rä: je rä sa te ije wa̱ sa pakale ji wa̱k je wawá̱ ra. 	 Ta chicoyije cuybanile akˈbilcano yu Comam Dios, chal yelapnoj huneˈ tuˈ ta xajohtan̈elo Comam.


Ka irä jiye kuna ta, Herodes suarke̱ Juan yika, ñakäi ite iwetseke̱, iwa̱ iju̱ñer je rä ditsä wämo sikii ki̱ka. Ije te ji sheke̱ ssëke̱ ite ra, je te ije̱r iawe̱ke̱ ta̱i, jeiräta ite issëke̱ je̱r bäi wà. 	 Wal naj Herodes caw yohta naj tato caw tohol isbeybal naj Juan tuˈ, yeb ta machi nino istxˈojal yin̈ naj. Hayet chitzotel naj Juan tuˈ caw chabe naj Herodes yin̈ tzet chal naj, yajaˈ mach chitxumcha yu naj yin̈ tzet wal yuten isba.


Ñakäi ba jula tköcho̱pa sä bäi wa̱k, jile kjashäk ijuenaklä ye, ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä wa̱k, ba kja̱nei wa̱k sikii Jesús kie oloi ja̱mi.” 	 Yuhojab hawip chicawxican̈ anma yaˈay juhan̈, cat hayeni yechel hawip, yeb cˈaybalcˈule yu yip Comam Jesús hachejab, Comam caw toholcanoj, ẍi ebnaj yin̈ istxah tet Comam Dios.


“Yie ba oloi kaka̱ ka̱jiska. Ji ma̱ ba te yis ia̱ o̱nak je e̱wa̱wa̱ yis te. 	 Caw xainyelojan hawip yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yuto xainlahan munil hawakˈ inwatxˈehan.


Iwa rä je Melquisedec, Salem tsa̱ku̱i, ñakäi Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta je chuií, je mineju̱ Abraham tu̱naka̱ ka̱ tsa̱ku̱i wa ki̱ka je daju̱ kjani ña̱le̱i tsa̱k, te ji bäi sha iia̱ o̱nak. 	 Naj Melquisedec tuˈ, haˈ naj isreyal con̈ob Salem yet payat tiempo, yeb xin issacerdote Comam caw aycano yip ye naj. Yet hunel xin yet isbeycˈo naj Abraham yin̈ huneˈ howal, iskˈoji naj yin̈ huntekˈan ebnaj rey. Haxa yet ismeltzo naj Abraham, yul chalaxo naj yul beh yu naj Melquisedec; iskˈanni naj iscˈulal Comam Dios yiban̈ naj Abraham tuˈ.


Jera je ángel te ikúka: —Yis dä Gabriel, je kaldu rä Säkeklä wäkata ska. Je te yis patkaté ktäk ba ra, ñakäi je kte baa bata shäk ba ia̱. 	 Yalni naj ángel tuˈ: ―Hanintiˈan Gabriel inan. Haˈ Comam Dios maquinchejnitijan walnojan huneˈ chejbanile caw cˈul tiˈ tawet.


Je wà rä ka sä rä Säkeklä yabala sä rä manele yäbeila ki̱ka kuna, ata yabala ko̱le Säkeklä kablele ki̱ka jewa ne shtao̱le ibatala ye rä. 	 Haˈ chal yelapno tuˈ maẍtaj yu yin̈ icham Abraham titna hunu maca yuxin yuninal Comam Dios yehi, walxinto han̈cˈan̈e mac pitzcˈana yalan̈ tzet haltebilcano yu Comam Dios, han̈cˈan̈e huntekˈan mac tuˈ chal Comam Dios yuninalo icham Abraham.


Manele tena jak wà, manele tenaksa̱ serrucho wà, manele mablena su̱na, manele kota̱nacha̱wa̱ espada wà. Ijewa kja jöina diana pajiele oveja kjuä cabra kjuä ebä wà, ka jita, weikalecha̱wa̱, su̱nak sälwii. 	 Aypaxo ebnaj kˈojlax camoj, ay ebnaj cˈuplaxayo yicta yu chˈen serrucho, ay ebnaj alaxico yin̈ ilwebal, aypaxo ebnaj akˈlax camo yu chˈen espada. Ay ebnaj nananta bay ecˈle, xil noˈ meˈ yeb xil noˈ chiw ayco xilo iskˈap ebnaj, yakˈlen ebnaj mebaˈil yeb isyaˈtajil, isbahlaxpaxo ebnaj.


Ata Festo te isha: —Ñera Pablo tso̱ rä wätelewa̱ Cesareaka. Ata yis mike̱ni jeka rä plaa yena. 	 Yaj xin yal naj Festo tuˈ tato majan naj Pablo bey yul con̈ob Cesarea, yalnipaxo naj tato yin̈xan̈e howeb tzˈayic, cat ismeltzo naj bey tuˈ.


Je kalme su̱a Jesús te ra, ite iju̱ña mikle iduaté rä. Jera ite ichaka iia̱: —¿Ba ki̱ ishena ma me bäirpa na? 	 Hayet yilni Comam Jesús ta hilanayo naj bey tuˈ, istxumnilo Comam tato caw payxa ichico naj, yalni Comam tet naj: ―¿Chimhawoche chaẍan̈chahi? ẍi Comam.


Ñerä ijewa ñajiaka̱ ko̱no ja̱rka ra, si̱wa̱ wätkenawa̱. 	 Haxa yet yahto Comam yul teˈ barco yeb naj, islin̈i yecˈ jakˈekˈ.


Ka irä jiye kuna ta, ditsä yäbei, je rä sábado wäkirií. 	 Wal Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios chu walnihan yin̈ tzet cheyu yin̈ istzˈayical xewilal, ẍi Comam tet ebnaj fariseo tuˈ.


Bata ska ra, el wa, ji rä iyina käi, ji rä kianak käi, ji rä wämo käi, ji rä sikii käi, ji rä sä ssëwa̱k bäi käi, ji rä palei ta bäi käi, jekäi ikuna ji baa tso̱ ra, ikuna ji kjeiyinak bäi tso̱ ra, je ne biketsö bas ku̱ rä. 	 Tinan̈ xin, hex wuẍtaj hex wanab, aweco henabal yin̈ sunil tzet caw tˈin̈an yehi, yin̈ sunil tzet ay yelapno yul cosat, yin̈ sunil tzet caw tohol, yin̈ tzet mach isquistalil, yeb yin̈ sunil tzet caw yeli, yeb yin̈ sunil tzet chijoche jabeˈ, yebpaxo yin̈ sunil tzet caw cˈul yul sat Comam Dios, yeb huntekˈan caw istzan yallax cˈulla tzotiˈ yin̈; haˈ yin̈ huntekˈan tuˈ cheyaco henabal.


Yis däju̱ kukjuna. Ji tso̱ ba wa̱ je kuköwa̱ därërë, ka yi a̱ni wa̱ ba corona kukäkläwa̱ kuna. 	 Toxa chinhullemnahan, machojab chebej hewatxˈen tzet chi‑ticˈa‑hewatxˈe, haxinwal machi hunu mac chiinilo ispaj selel chiakˈlax teyet.


Jekäi Ananías mineju̱ kjawa̱ju̱ Saulo kalme ska, jula ma̱ka̱ iki̱ka, te isha: —El dikä Saulo, Säkekewa Jesús ale je̱k kjasha ma ia̱ ña̱la wà ba daju̱ ra, je te yis patka bä wä wajuenakläni, ñakäi Wikblu Sikina wa ba pshinaklä. 	 Hac tuˈ yu isto naj Ananías bey huneˈ n̈a tuˈ. Yet yapni naj yocto naj yul n̈a, yanayo iskˈab naj yiban̈ iswiˈ naj Saulo, yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Wal tinan̈ wuẍta Saulo, Comam Jesucristo isyecan̈ isba yul habeh bay macachtita, haˈ maquinchejnitijan tacˈatan̈ yun̈e ishajlo hasat tiˈ hunelxa, cat xin hachahnicano Comam Espíritu Santo yin̈ hawanma, ẍi naj tet naj Saulo tuˈ.


Jera Jesús te isha chui tsa̱ku̱i wa irä, Templo kjänanak wa wäsikäk wa irä, sä wäkiri wa irä dejulu ikukäkwa̱ wa ia̱: —¿Bas bite espada ta, kal wälbe ta, jishtä jakbläk wa kukewa̱ käi na? 	 Haˈ ebnaj beycˈo tzabnoti Comam, haˈ ton ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj yahawil yilomal yatut Comam Dios, yeb ebnaj ichamta winaj iswiˈehal con̈ob; yalni Comam tet ebnaj: ―¿Tom elkˈominan teyet yuxin ikˈbil heyespada yeb heteˈ, cat heyul quinhetzabnotojan?


Ata ka ije ki̱ jekäi ishene, je te itsa̱mi jiawa̱ sä wätiäklä ska, ma rä inui tju̱a ju̱ami ite kje. 	 Yajaˈ naj bay ay iscˈas naj tuˈ, mach yabeto naj tzet yal naj, walxinto yito naj naj tet naj alcal, yalaxicto naj yul preso masanto yakˈcano naj sunil iscˈas tuˈ.


¿Ijewa rä Cristo kja̱nei wa̱k wa na? Ñera yis dä ijewa tsa̱ta. Je rä yis ktäke̱ yuletelewa̱ käi. Yis shka̱blele ki̱ta. Yis wätele ki̱ta. Yis bukle ki̱ta. Yis bakle ka̱raa duewa̱ sha̱na. 	 Ischejab Comam Cristo ye ebnaj yalni, walinan xin ecˈbalto ischejab Comam wehan sata ebnaj. Hayet chiwalnitojan huntekˈan tiˈ teyet hacaˈojtam mach chintxuman yin̈ tzet chiwalan. Wal hanintiˈan caw ecˈbalxa chinmunlahan sata ebnaj, txˈiˈalxa el chinalaxictojan yul preso sata ebnaj. Ecˈbalxapaxo el chinmakˈlaxan sata ebnaj, txˈiˈalxa el xin chielico incaman.


sä weikanakcha̱wa̱ wa wäyuemi ite ji biköle yakei wà, ka ijewa wa̱ ji rä iyina kolone shka̱li̱blenak itsa̱tkenakläksa̱ ki̱ka. 	 Sunil yip ej istxˈojal chimunla yu naj yahawil istxˈojal tuˈ, yun̈e yakˈni subchaho naj anma cat cam yetanto isba, cat istocano yin̈ isyaˈtajil. Yuto huntekˈan anma tuˈ matxaticˈa choche iscˈul ischab isyelal tzet chal Comam Dios, yuxin mach chischah iscolbanil tet Comam.


Jekäi Leví je̱kaka̱ te ijile biköle tulata̱na, mineju̱ ira. 	 Yah lin̈no naj xin, isbejnicano naj ismunil, yoc tzujno naj yinta Comam.


“Ba ku̱ tapanak Laodicea ska wa ángel í ia̱ iyuö: ‘Ale Amén, ale chatkelewa̱ ji shäkka̱ bulee, ale ji yöleksa̱ Säkeklä wa̱ je ñak säkätä, je te ishe jikäi: 	 Yalnipaxo Comam: ―Hac tiˈ chu hatzˈibn̈ento tet inchejaban chitan̈en macta ayxaco yul inkˈaban bey con̈ob Laodicea: “Comam istˈin̈anil chala, Comam testigo caw yijem yeb chalni isyelal, Comam watxˈen̈e sunil tzettaj ye tuˈ yeb Comam Dios, haˈ chalni hacaˈ tiˈ:


Ata sä te ishe ka sa̱ wa̱ ji yakei kuna ni ra, je rä sa wakei je̱k wäyuä, ñakäi ka sa̱ ja̱mi ji rä iyina si̱ kuna. 	 Tato chijala tato machi comul, han̈‑caw‑on̈ chijakˈ subchaho coba cochuquil, mach xin ayon̈ico yin̈ isyelal.


Yabala ká wa, ke bas ku̱ bas yabala kju̱atkewa̱k, ka ijewa je̱r ianaklä kuna. 	 Hex mame miˈe hex tiˈ, mach cheyakˈtij ishowal heyuninal yin̈ isnabn̈ehal, haxinwal machi cabconcan̈ iscˈul.


“Je ne ki̱ka bas se̱no je̱r ki̱i̱, ka bas wa̱ je díaí iräle je horaí iräle ju̱ñer ki̱ka. 	 Yuxin chiwalcanojan teyet, caw helan cheyute heba yuto mach heyohtajoj tzet tzˈayical yeb tzet orahil chinhulan, ẍi Comam.


Je rä Satanás wa̱ ka saje wa wäyuächa̱kläwa̱ kuna ye, sa̱ wa̱ ji we̱ ite rä ju̱ñer ki̱ka. 	 Hac tuˈ chijute haxinwal mach chikˈoji naj matzwalil jin̈, yuto johtaxa tzet chu yoc naj etlo jin̈.


¡Bas ka wä wajuenak kuna wa! ¿Mane rä dälätsalewa̱ si̱ rä, ji me̱leka̱, ata idäläwa̱klä je me̱leka̱ siki tewa̱k na? 	 ¡Caw lahanex yeb anma mutzˈan sat! ¿Baytet caw ecˈbal yelapno yehi? ¿Tom haˈ xahanbal ayahto yiban̈ altar tuˈ, mato haˈ altar huneˈ chianico ismay xahanbal tuˈ?


Jekäi alaklä wa yaka rä ka iwakei ia̱ kuna, ata je rä ise̱naklä ne ia̱. Je su̱ta jäiyi wa yaka rä ka iwakei ia̱ kuna, ata je rä ise̱naklä ne ia̱. 	 Yuto ix ixale matxa yeto isba ix ischuquil, walxinto yetxa yichamil ix yehi. Hacpax tuˈ naj ichamile, matxa yeto isba naj ischuquil, to yetxa yixal naj yehi.


Ata ¿ka bas wa̱ iju̱ñer Wikblu Sikina ale katke bas ja̱rka me̱le Säkeklä wa̱, je ne temploí bas dä na, ñaebä bas dä ka bas wakwa cha kuna ka je ju̱ñer bas wa̱ na? 	 ¿Tom mach heyohtajo xin, tato yatutxa Comam Espíritu Santo ye henimanil, Comam akˈbil teyet yu Comam Dios yun̈e yeh yul heyanma? Yuxin matxa heyeto heba hechuquil.


Ibata ska ra, el wa, bas ka̱kiö sá ki̱ka Säkekewa ktei minaklämi mane mane, ñakäi ioloi kanakläka̱, jishtä io̱na bas sha̱na käi, 	 Wal tinan̈, hex wuẍtaj hex wanab, txahlan̈we jin̈an̈, haxinwal yin̈ an̈e chiapni Istzotiˈ Comam Dios sunil baytajtuˈwal, yeb yun̈e istzala iscˈul anma ischahnicanoj, hacaˈ yu istzala hecˈul yet heyanico heba yul iskˈab Comam.


Cristo te ji shka̱l ssa iyaka ska, je ki̱ka bas je̱rikö ije je̱rika käi, je wà bas ñapajiöcho̱wa̱ bas kju̱atkäklä ye. Ka irä jiye kuna ta, yi te ji shka̱l ssa kja iyaka ska ra, je wa̱ ji yakei wakble rä jalewa̱, 	 Yuxin hacaˈ yu yaben Comam Cristo isyaˈtajil yin̈ isnimanil yet iscami, hac tuˈ xin chu jaben isyaˈtajil, yuto xacon̈cam yinta Comam han̈on̈ tiˈ; haˈ ebnaj camnaxa, matxa chaco ismul ebnaj.


“Bäije sa̱ je̱r iarke̱ wa rä, jewa je̱r pablermi ni ki̱ka. 	 Sakˈal yet mac chiyikˈ biscˈulal yu istxˈojal chiswatxˈe, yuto chiakˈlax yakˈlobal iscˈul yu Comam Dios.


Maitjä sá te wekte sheke̱ Säkeklä ia̱ bas ki̱ka; sá te bas ktei sheke̱ sá ka̱ kiäke̱ na ka jalewa̱ ta. 	 Maẍticˈa chicobejan̈ jakˈnihan̈ yuchˈandiosal tet Comam Dios teyin̈ hesunil, cat quexconanitijan̈ yin̈ cotxahan̈ tet Comam Dios.


Jera ijewa te jak tsa̱ju̱ami. Jera Jesús wäkaka̱ jöikje te isha: —Wekte ba ra Papá, ba te yis ktä ssa ki̱ka. 	 Lahwi tuˈ xin, yilaxilo ismajil chˈen bay mujan naj tuˈ, istˈan̈xican̈ Comam Jesús satcan̈, yalni hacaˈ tiˈ: ―Mamin, caw chiwakˈan yuchˈandios tawet yu maxawabe tzet mawalan.


¡Ji shäk kjäbata ebä wà wa! Bulee Isaías te bas ktei bata sha rä, je te ishe rä: 	 Wal xin nabn̈e cheyal heba cˈulal. Teyin̈ bay yalcano naj Isaías, ischejab Comam Dios yet payat yet yalnicano hacaˈ tiˈ:


Jekäi ije a̱na täkii te isha: —Jesús, Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta yaba, ¿jiye ba bite yis wäki̱ rä na? Yie ma ia̱ ka̱kie pjoowa̱ si̱ Säkeklä ki̱ka, ¡ke yis paka ji shka̱l ssäk! 	 Yalni Comam: ―¡Hach matzwalil, elan̈ yin̈ naj tiˈ! ẍi Comam. Yah yaw naj yin̈ caw ip: ―¿Tzet hawoc win̈an Jesús, Iscˈahol Dios caw aycano yip? Caw chinkˈanan tawet, mach chawakˈ ecˈoyaˈ wanmahan, ẍi naj.


Säkeklä te ishki̱wa̱ka̱ni kseka dulecha̱wa̱ wa sha̱na ka tjabanakwa̱ ji̱a kuna. Je sha ite jikäi: ‘Yis kablele David ia̱ ji wa̱k bäi ka jalewa̱ ta, je su̱ta yie iwe̱mi bas ia̱.’ 	 Yalnipaxcano Comam Dios yul Yum tato chiitzitzbican̈ Comam Jesús xol anma camom yun̈e mach chikˈato isnimanil Comam. Chalni hacaˈ tiˈ: “Machi yecˈbanil wakˈnihan iscˈulal incˈulan waltecanojan tet naj David,” ẍiayoj.


Ñakäi ke ba kabla etkabä ma tsa̱ku̱ wäkata ska, je kä ka manenakksa̱ ba ia̱ etababä jibä suruu iräle yee iräle ki̱ka. 	 Mach cheyakˈ binaho hewiˈ yin̈ tzet chetakˈweco teyiban̈, yuto mach chu hesajn̈en maca hekˈejn̈en hunu xil hewiˈ.


Jekäi ijewa mineksa̱julu ra ijewa te ipaka ñara te isha: —Ka ije wa̱ ji a̱ni o̱ne nui ta käi, iktäkläwa̱ iräle, iwätiäkläwa̱ iräle. 	 Ishecˈnilo isba ebnaj tzotelo ischuquil yin̈ huneˈ tuˈ, leyalni ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Huneˈ naj tiˈ caw maẍticˈa nichˈano ismul naj chikˈanni camical yin̈, yeb caw mach yeto ay naj yocto yul teˈ preso, ẍi ebnaj.


Jekäi ia̱na Abraham tsa̱ka: ‘¡Papá Abraham, ma je̱r ja̱mi yis dälänopa! Lázaro patkö ijulasku bata ja̱wa̱kcha̱ diklä na, je wà iwa̱ yis kjäktä bata patse̱wa̱klä, yis weikar kate ta̱i jí yökö ja̱rka ki̱ka.” 	 Yah yaw naj kˈalom tuˈ, yalni naj hacaˈ tiˈ: “Mam Abraham, tzˈayojab hacˈul win̈an. Chejti naj Lázaro incˈatan̈an inkˈanaˈan, islabaˈab naj iswiˈ yiximal iskˈab xol ha haˈ, cat yul yakˈno chewbo naj wakˈan, yuto caw chˈecˈyaˈ wanmahan xol huneˈ kˈa kˈaˈ tiˈ,” ẍi naj kˈalom tuˈ.


Jekäi däli watju̱ak wa tso̱ ishäkä ki̱ka wa ji̱ami, kjoyirmi ije ki̱ka, je rä ka yi a̱ni wa̱ ijewa däli to̱nak ji̱a ki̱ka. 	 Hacpax tuˈ ebnaj txon̈wom ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, caw chitzˈay iscˈul ebnaj, yeb caw chiokˈ ebnaj yuto matxa mac chilokˈni tzet chistxon̈ ebnaj.


¿Baishe ka bas je̱r ku̱e ite sä bitele ja̱mi ra, jäiyi wa tsa̱ku̱ kä je̱newa̱ matsi̱i̱ je wà ijuer dä äina na? 	 Caw johtaj tato caw txˈixobal yakˈni chˈibo ebnaj winaj xil iswiˈ.


Jekäi ka ije rä dulecha̱wa̱ wa Kekläí kuna, ata ije rä sä kseka wa ne Kekläí, ije ia̱ ra sa̱ tso̱ kalabe wa rä kseka ki̱ka. 	 Waxan̈ca camnaxa ebnaj, yaj itzitz ebnaj yul sat Comam Dios, yuto mach isDiosalo camom ye Comam. Yuxin yul sat Comam Dios sunil anma itzitz, ẍi Comam.


Ata jira bas dä bakleksa̱ ji yakei wakble yika, kololewa̱ni Säkeklä kjanaklä ye. Jekäi ji säkei ta däkksa̱ bas ia̱, je wà bas siki tërke̱. Je bata je kje rä se̱ne jekjeye. 	 Yajaˈ tinan̈ xin colbilon̈xa yalan̈ ischejbanil mule, ischejabxa Comam Dios jehi. Haˈ huneˈ iscˈulal chakˈ jet xin, haˈ ton joc cowatxˈen sunil tzet choche Comam Dios, cat yakˈnipaxo Comam cokˈinal mach istan̈bal.


Ñerä Juan wa̱ dulanak wa irä Judío wa ekla irä, jewa kju̱atka ñara je̱k siki tewe̱ ktei bata ki̱ka. 	 Yet hunel tuˈ xin, oc ebnaj chicuywi yinta naj Juan isteyele isba yeb huneˈ naj israelita yin̈ tzet chiyu cosajn̈en coba yin̈ isbeybal Comam Dios.


Je ne ki̱ka Säkekewa te isha ijewa ia̱: —Bas fariseo wa te vaso plato paskue ipa ki̱ka, ata bas ja̱rka rä ji bäke käi, ji shi̱ana käi ebä ne tso̱ rä. 	 Yuxin yal Comam tet naj: ―Hex fariseo hex tiˈ, caw cˈul chu hetxˈahni yinta hevaso yeb hesecˈ hacaˈ yalni hecuybanil, wal yul henabal han̈cˈan̈e elekˈ nabil yu, haxapaxo yul heyanma xin, nohna yu sunil istxˈojal chewatxˈe.


Yi tu̱naka̱ je ia̱ je biköle rä däkksa̱ däli ukä ye. Jekäi yis dämiwa̱ ije Kekläí ye, ñakäi ije dämiwa̱ yis yaba ye. 	 Haˈ mac chikˈoji, chiwakˈan sunil huntekˈan tuˈ ismajuloj. Haninan xin chinocan isDiosaloj, cat yoc wuninalojan.


Jikäi sa̱ wa̱ ijuñer dä. Sä del mikle wätenaka̱ña ira, sa yaka ji yakei wakbläk weikanakläwa̱ ka kolonakläwa̱ ji̱a ji yakei kjanaklä ye. 	 Caw johtaj tato huneˈ coicham beybal ahcano yin̈ culus yinta Comam yun̈e yelcano yip huneˈ cobeybal caw mulum tuˈ, hac tuˈ xin yu jelcanti yalan̈ yip mule matxa chicowatxˈe.


Ata bas te ji we̱ kju̱awa kju̱awa sa saka ia̱ ra, jewa bas te ji yakei wakbla, jera je ka̱wei te bas kjashemiwa̱ jishtä ka idälätsäk kuna wa käi. 	 Yaj ta mach lahano chexahann̈e heba, cheyaco hemul, cat hecanpaxcano txˈojal tet isley Comam Dios.


Jera Judío wa kajali María ra ju naka ije̱r pabläk te isu̱a ije̱kaka̱ plaa mineju̱ ra, jera ijewa minejulumi iitä ki̱. Ijewa te ibiketsa imineju̱ rä sa̱ nu̱l bläklä ska ji̱ak. 	 Wal anma ah Judea ayco yakˈni isnimanbal iscˈul ebix yet yilni anma yah lemna ix María tuˈ isto ix, yoc tzujno anma yinta ix yuto istxum anma tato chito ix okˈo bay mujan isnoh tuˈ.


Ka yi saka kuna Sa̱tsa̱tkäkksa̱ ye. Ka irä jiye kuna ta, ka yi saka ia̱ kie me̱le ka̱jiska ije käi je oloi ja̱mi sa̱ tsa̱tkenakläksa̱. 	 Machi hunoxa mac chiyu con̈iscolni, yuto matxa hunoxa mac yul sat yiban̈kˈinal tiˈ akˈbil yip yu Comam Dios yu yakˈni cocolbanil; caw han̈cˈan̈e Comam Jesús chiyu con̈iscolni, ẍi naj Pedro tet ebnaj tuˈ.


Ije rä iyaba, jeiräta ji shka̱l ssë wà idulana iktä ssäk. 	 Waxan̈ca Iscˈahol Comam Dios ye Comam Jesús, yajaˈ hul isyaˈtajil yiban̈ caw xin yijem yute isba tet Comam Dios yu ej ilwebal hul yiban̈.


Jekjepa yis mineju̱ Siria ke̱i ska, ñakäi Cilicia ke̱i ska. 	 Lahwi tuˈ xin, intohan yulaj ismajul txˈotxˈ Siria yeb yul ismajul txˈotxˈ Cilicia.


¿Yi rä ka̱yuelbi rä na? Je rä yi te ishe ka Jesús dä Säbäkäkksa̱ kuna ni; je ne rä kju̱atkäk Cristo ra rä, je ne rä iKá irä iyaba irä ju̱akksa̱ rä. 	 Chiwalan teyet macta caw lekˈtiˈwom tuˈ, haˈ ton mac chihalni tato Comam Jesús mach Cristohoj. Haˈ ton mac tuˈ ayco ishowal yin̈ Comam, yuto mach chiyayto yul yanma yin̈ Comam Dios, yeb yin̈ Iscˈahol Comam.


Je ne ma̱ksa̱ Säkeklä te sa̱ nui wäshewa̱kwa̱ sa te ipi biketsa ki̱ka, je wà iwa̱ irä wämo kjashäklä. Je kju̱ei ji yakei wakblele kja sa̱ wa̱ jawa̱ ite bitaba, ije rä ji katabläk ki̱ka. 	 Comam Jesucristo oc xahanbalil yu Comam Dios. Ismalto ischiqˈuil yu yakˈni nimancˈulal yin̈ ismul anma. Chischah anma huneˈ nimancˈulal yu yanico yanma yin̈ Comam. Hac tuˈ chu isyeni Comam tato haˈ istoholal chiswatxˈe yet yakˈni nimancˈulal yin̈ ismul anma yet payat tiempo tuˈ.


ata ijewa kjoyina ji̱a te isha: —¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! ¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! 	 Yajaˈ anma tuˈ, caw ecˈbalto ah yaw, yalni hacaˈ tiˈ: ―¡Camojab naj yin̈ culus! ¡Camojab naj yin̈ culus! ẍixan̈e anma tuˈ.


Bas ku̱ iwo̱ jishtä kjanaklä wa te iblui miju̱ julakolone ki̱su̱ak je däke̱ni ki̱ssë käi. Je rä mika̱ iblui deju̱ te ju kjä bulawa̱ ra, ijewa wa̱ ikjäyäklä plaa. 	 Lahanojab cheyute heba hacaˈ ebnaj chejab chismaj yul ispatrón chibey yin̈ hunu mohyilal. Hayet chˈapni naj bey yatut cat yahwi naj. Caw yin̈ an̈e xin chishaj ebnaj pulta tet naj patrón tuˈ.


Je rä Juan te isheke̱ Herodes ia̱: “Je ma wa̱ bä el se̱naklä katke, ka jekäi ma ia̱ ka̱ kuna,” je ki̱ka. 	 Yu huneˈ tuˈ, yuxin cachwa naj Juan yin̈ naj Herodes hacaˈ tiˈ: “Mach cˈulo hawikˈni yixal hawuẍtaj,” ẍi naj.


Ka irä maikäi kuna ta, ijewa biköle te rä iwa̱ ji tso̱ ta̱i wäukäla ne jia ofrenda ye rä, ata je ka jita te rä ji tso̱ iwa̱ ije̱k se̱newa̱klä kalabe ne jia rä. 	 Yuto haˈ ebnaj tiˈ, iskˈal xan̈e chakˈ ebnaj tet Comam. Wal huneˈ ix tiˈ, caw mebaˈ ix, yajaˈ caw cˈuxan mayayto ix ismelyu chilokˈni tzet chiocnico yu, ẍi Comam.


Je kseka wa säkätä juer dä nama su̱ta, je itäki̱ rä vaca yaba jäyiri su̱ta, idäkläka̱ mañal je wäktä rä ditsä wäktä käi, idäkläka̱ cuatro je rä pju̱ ju̱r su̱ta. 	 Naj babel querubín lahan jilni naj hacaˈ noˈ balam, naj iscab hacaˈ noˈ toro, naj yox hacaˈ sat anma, hac tuˈ jilni sat naj, haxa naj iscan̈ hacaˈ noˈ aguila leyanilto xicˈ chiecˈ satcan̈, hac tuˈ jilni naj.


Ata ite issa jekäi irä ni ra, ite ipatkami Herodes wäki̱, Herodes dä Galilea ke̱i tsa̱ku̱i ki̱ka. Je ke̱i wà ra ñakäi je katke Jerusalén ska. 	 Hayet yaben naj ta ah Galilea Comam, yanito naj Comam yul iskˈab naj Herodes, yuto naj Herodes tuˈ ayco yahawilo bey Galilea. Cˈuxan xin aycˈo naj Herodes bey Jerusalén yet yuni huneˈ tuˈ.


Ite jekäi isha e̱ná ra, jera ibutsa̱naka̱ ka̱sha̱ ki̱ ijewa wäna. Jeska mo̱ te iblawa̱ ijewa yika. 	 Yet lahwi yalnicano Comam Jesús huntekˈan tuˈ, yilaxto Comam yul satcan̈. Caw xin tˈan̈ancanahto ebnaj ischejab Comam tuˈ yet iscˈaycanocan̈ Comam xol moyan.


Jekäi Pedro te je ji kjayina iia̱ biketse kate ji̱a ra, Säkeklä wikblu te isha iia̱: “¿Ba te issa na? Jäiyi wa mañal te ba yuleke̱. 	 Caw aytoco yin̈ iscˈul naj tzet caw chalilo huneˈ yil naj tuˈ, yalni Comam Espíritu Santo tet naj hacaˈ tiˈ: ―Pedro, ay oxwan̈ ebnaj chaẍsaynicˈoj.


Ata yis wakei ia̱ ra, eklabä ise̱r jera issërmi a̱naa si̱. Jekäi yie ibiketse, yis wa̱ Säkeklä wikblu tso̱ ñaebä. 	 Yajaˈ wal intxumnihan, ecˈbalto sakˈal yet ix ta mach chikˈ yichamil ix. Hac tuˈ chiwute walnihan yuto haˈ hun Comam Espíritu Santo ayco wetbiojan, haˈ chakˈni walaˈan.


Ata ka bas wa̱ Moisés wa̱ iyöle je kolone kte si̱ ye kuna ra, ¿maikäi bas ia̱ yis ktä kolor kte si̱ ye na?” 	 Yajaˈ tato mach cheyayto yul heyanma yin̈ tzet tzˈibn̈ebilcano win̈an yu naj tuˈ, tzicˈanab chiyu heyanayto yul heyanma yin̈ sunil tzet chiwaltiˈan, ẍi Comam tet ebnaj.


Mika̱ bas yolorke̱ weikanak jukläyäkä etka ska ra, jera bas julunomi iyika ietkä ska; ka irä jiye kuna ta, yie ishe bas ia̱ kte si̱ wà, ditsä yäbei däni yikaba, shke Israel wa jukläyäkäí biköle sha̱na ka e̱nakwa̱ bas ia̱. 	 Hayet chextzumbelaxilo yul hunu con̈ob, chexel bey tuˈ cat heto yul hunuxa con̈ob, yuto yin̈ caw yeli chiwalan teyet; maẍtoticˈa chilahwi heyecˈ yul sunil con̈ob Israel tiˈ cat wul lemnahan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.


Jekäi bas te Säkeklä ktä dälätsa, je palei kjaju̱ ju̱ñenak biköle wa̱. Je ki̱ka yis ssëna a̱naa bas ki̱ka. Ata yis ki̱ bas shena rä je̱r ko̱le ji bäi ia̱, ata ka je̱r ko̱le ji yakei ia̱ kuna. 	 Caw sunil mac ohtan̈e tato caw yijemex, yuxin caw chintzalahan teyin̈. Chiwochehan ta helan cheyute heba yin̈ iscˈulal, maẍtaj yin̈ istxˈojal.


Sa janawa̱ bitaba jekäi ji ki̱ka ra, ka jiye ji sher ji̱a me̱nak sa̱ nui ki̱ka. 	 Yuxinto ayxa nimancˈulal yin̈ mule, matxa yilalo chiakˈlax xahanbal hunelxa.


Ba ku̱ ji yakei wakblele sá wa̱ je nui jöwa̱pa bitaba, je rä sá te nui ta sá ra wa biköle jeke̱wa̱ bitaba ki̱ka. Ke ba ku̱ sá jawa̱ je̱r kinak sa̱ me ji yakei wakbläk käi. Ata ba ku̱ sá wetsöksa̱ ale yakei yika.” 	 Akˈ nimancˈulal yin̈ sunil cotxˈojalan̈, hacaˈ chiyu jakˈnihan̈ nimancˈulal yin̈ anma chiwatxˈen istxˈojal jin̈an̈. Mach chon̈hachayojan̈ xol ilwebal, caw cólon̈ilojan̈ yul iskˈab naj matzwalil, quexchi, ẍi Comam.


Jera se̱nak ishäkä ki̱ka wa ssërmi a̱naa ijewa duacha̱wa̱ ki̱ka, ijewa ssërmi baa te jile patkemi ñaia̱. Je rä je ji bata shäk wa bol te se̱nak ishäkä ki̱ka wa paka ji shka̱l ssäk e̱e̱na si̱ ki̱ka. 	 Yuxin sunil anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ caw oc yin̈ tzalahilal yu iscamical ebnaj. Yakˈni anma sabehal tet hunun yu tzalahilal, yuto ebnaj cawan̈ ischejab Comam tuˈ caw yakˈ ebnaj ecˈoyaˈ yanma anma.


Je tuinei ebä ra, sa el wa te Pablo irä Silas irä patkami Bereaka. Jekäi ijewa demijulu jeka ra, ikjawa̱julu Judío wa ñapaktäklä jui na. 	 Haxa yet akˈbalil xin, ischejlaxto naj Pablo yeb naj Silas yul con̈ob Berea yin̈ an̈e yu ebnaj juẍtaj. Yet yapni ebnaj bey tuˈ, yoc ebnaj yul iscapilla ebnaj Israel.


Je ukä ska ra yie ji ssa chu̱li̱i̱wa̱ kjoyir täkii ka̱jöir ska ssër käi, te ishe: “¡ Aleluya! Tsa̱tkeneksa̱ irä, oloi kaneka̱ irä, täkili irä, tso̱ rä sa jewa Kekläí wa̱. 	 Lahwi tuˈ wabenan yel yaw txˈiˈal yul nukˈe yul satcan̈ yalni yin̈ caw ip: ¡Caw niman yelapno Comam Dios Jahawil, Comam bay chitit colbanile! Han̈cˈan̈e Comam Dios ay ismay yeb caw ay yip.


Je su̱ta inak wa biköle ñadulawa̱ke̱ bäi ji biköle we̱ke̱ ite ska. Ijewa te je we̱ke̱ rä corona ji̱alinakwa̱ däkläksa̱ iia̱ ki̱ka. Ata saje wa te je we̱ke̱ rä ka ji̱alinakwa̱ kuna shtä ki̱ka. 	 Sunil ebnaj chakˈ an̈e, yet chiscuyni isba ebnaj caw cam chil ebnaj ta machi hunu tzet ye tuˈ chietanto isnimanil ebnaj yun̈e yikˈni ebnaj ismatan yet chiyakˈni ebnaj an̈e. Yajaˈ huneˈ matan chikˈ ebnaj tuˈ pet chietaxtoj, wal huneˈ matan chijikˈ han̈on̈ tiˈ yin̈ ismunil Comam, machi bakˈin chietaxtoj.


Jekäi ba yis tsa̱tkäkña bäi, je ia̱ yie ishe ba ku̱ ijewa ki̱mo̱. Ijewa te kte baa wetsaña yis da, ñakäi Clemente irä yis da shka̱bläkña saka kie yöle tso̱ se̱nak kseka wa äyëí ki̱ wa irä ra ñara. 	 Yebpaxo xin, hach wuẍta wet munlawomal caw yijem, chinkˈanan tawet chaẍcolwa yin̈ ebix janab tiˈ, haxinwal chioc ebix yin̈ akˈancˈulal, yuto caw colwa ebix win̈an yalnicˈo Tzotiˈ cˈul yet colbanile xol anma; yebpaxo juẍta Clemente caw colwa wintajan, yeb huntekˈanxa ebnaj juẍtaj. Ebnaj tuˈ tzˈibn̈ebilxayo isbi ebnaj yul teˈ hum bay ayayo isbi macta ayxa iskˈinal mach istan̈bal yin̈ Comam Jesucristo.


“Jekäi ikuna sä wämo ne rä elkje ra ka tsa̱tkenakksa̱ kuna rä ra, ¿jera ka sä bäi kuna wa irä, sä yakei wakbläk irä, me dämi rä na?” 	 Han̈on̈ cˈulon̈xa yul sat Comam Dios tiˈ txˈiˈal isyaˈtajil chul jiban̈ cat cocolchahi, hajxam anma caw machi yelapno Comam yul sat, yeb anma caw txˈoj isbeybal.


Silas irä Timoteo irä bitejulu Macedonia ska dejulu Corinto ska, jera Pablo je̱k tsa̱ksa̱ kte wapaktäk ebä. Je te Judío wa ia̱ Jesús ne rä Säbäkäkksa̱ je ktei pakeke̱. 	 Yet yapni naj Silas yeb naj Timoteo bey yul con̈ob Corinto, ispeto ebnaj bey yul ismajul Macedonia, naj Pablo tuˈ xin, caw yin̈xan̈e Istzotiˈ Comam Dios oc naj munlahoj. Chalni naj yin̈ caw haban tato haˈ Comam Jesús haˈ ton Cristo Cocolomal, Comam echmabil yuli.


Ñerä Jesús kjawa̱ju̱ je sa̱ tsa̱ku̱i ju naka te bulanak flauta wà wa irä, chu̱li̱i̱ kjoyir te wa irä su̱a ra, 	 Hayet yapni Comam Jesús bey yatut naj yahawil ebnaj Israel tuˈ xin, yilni Comam tato ayxacˈo ebnaj chianico teˈ suˈ yin̈ ismujubal ix nichˈan iscutzˈin naj Jairo tuˈ, yebpaxo xin wejanxan̈e anma yokˈi.


Jekäi ikuna sa̱ je̱k butsaksa̱ je shtä yika ra, jera sä dämiwa̱ jile jui kianak jile wa̱klä bäi si̱ shtä ye, siki tele, Sä Blui ia̱ iwa̱ wao̱nak, kianak ji bäi biköle wa̱klä. 	 Lahanon̈ hacaˈ huntekˈan munlabal tuˈ. Tato sunil machiswalilal chicobejcanoj, niman jelapno yul sat Comam Dios. Haxa Comam ayon̈ yet, xacon̈ocnico yu Comam yin̈ ismunil, helanon̈xa cowatxˈen sunil iscˈulal.


Yi wa̱ ka yis shka̱l da, ije wa̱ ka yis ktä wao̱nak. Jí kte ssënak bas wa̱ je rä ka yis ktä kuna, ata je rä Sa Ká yis patkäkté je ne ktä. 	 Haˈ mac mach chinochenan, mach chisyije tzet chiwalan. Wal huneˈ cuybanil lan̈an heyaben tiˈ caw mach wetojan, yet Inmaman an̈eintijan texol.


“Säkekewa wikblu katke yis ja̱mi. Ka irä jiye kuna ta, ite yis kuka yis wa̱ ka jita wa ia̱ kte baa bata shäklä. Je te yis patka ishäk wätelewa̱ wa ia̱, jewa rä wäyenakksa̱ni, ñakäi ishäk ka wä wajuenak kuna wa ia̱ jewa rä wä wajuenakni, ñakäi sä weikalecha̱wa̱ wa bäkäkksa̱ni, 	 Ayco Yespíritu Comam Dios Jahawil win̈an, sicˈbil incan̈an yu walnihan tzotiˈ cˈul tet anma matzet ayco yipo yanma. Akˈbilintijan yu Comam yu walnihan colbanile tet macta ayicto yul preso, yeb yu wakˈnipaxojan issajilkˈinal yilaˈ macta mach chu yilni, yeb yu inbejtzonan mac ayco yalan̈ isyaˈtajil.


Jekäi sä wäyuäk jile bata shäk ye wa ñajämika̱ ta̱i, te chu̱li̱i̱ wa wäyueche̱miwa̱. 	 Txˈiˈal ebnaj chalico isba ischejabo Comam Dios, caw xin txˈiˈal mac chisubcha yu ebnaj.


Jera fariseo wa dejulu, ñajaka̱ Jesús wächakewa̱k. Ijewa te wäsi̱wa ipaka jile wa̱k ka̱jöir ska ijuenaklä ye. 	 Ay xin huntekˈan ebnaj fariseo apni iscˈatan̈ Comam Jesús, yoc ebnaj buchwal yin̈ Comam. Yajaˈ yun̈e yilwen ebnaj Comam yuxin oc ebnaj iskˈanaˈ ta chisye Comam hunu cˈaybalcˈule chiyeniloj tato yeli ischejab Comam Dios ye Comam.


Je rä jishtä iyöle katke käi: “Ka̱raa ba kju̱ei yewa̱ sá kota̱na tulä mar; sá rä biketsa̱leksa̱ jishtä oveja tso̱ kja iktäklä ska käi.” 	 Hacaˈ yalni Istzotiˈ Comam Dios bay tzˈibn̈ebilcanoj: Hawu yuxin ayon̈n̈eticˈacojan̈ yul iskˈab camical hunun tzˈayic. Hacaˈ chiutelax noˈ meˈ chiilaxto camoj, hac tuˈ chon̈utelaxan̈, ẍiayoj.


Jeska iñajiaka̱ ko̱no ja̱rka minemi tipä a̱mi kata däkmi Capernaúm ska. Jera ka̱tuinawa̱ kja yee, ata ka Jesús dajuena. 	 Lahwi tuˈ xin yocto ebnaj yul huneˈ teˈ barco yun̈e yecˈ apno ebnaj iskˈaxepxacˈto haˈ lago cat yapni ebnaj yul con̈ob Capernaum. Caw xaay numnahi, maẍtoticˈa xin chiapni Comam iscˈatan̈ ebnaj.


Jera ijewa wäbala wajuena. Jera Jesús te ijewa je̱r ku̱a tsa̱na, te isha: “¡Issö! Ke yi a̱ni ku̱ ijuñopa.” 	 Hac tuˈ xin yu ishajlo isbakˈsat ebnaj, yalnicano Comam tet ebnaj: ―Tinan̈ xin, machi mac tet cheyalicˈo huneˈ tiˈ, ẍi Comam.


Iwä älinaklä ke̱i ska ra, ite kjanaklä ekla patkaté je shka̱bläk wa wäki̱, uva yäkä wä moska kukäk. 	 Haxa yet yapni istiempohal yuxlax teˈ uva tuˈ ischejnito naj huneˈ ischejab ischahno ismajul.


Je balana tapanak eyaka eyaka wa Judea ska irä, Galilea ska irä, Samaria ska irä, kja bäi. Jekäi ijewa täkili je̱na. Ijewa dami sualecha̱wa̱ Säkekewa yika, ñakäi ijewa tsa̱tke dami Wikblu Sikina te ki̱ka ijewa war ebä. 	 Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ xin akˈancˈulalxan̈e ye macta ayxaco yul iskˈab Comam Jesús ay yul ismajul Judea yeb xin bey Galilea yebpaxo bey Samaria. Caw yikˈcanocan̈ yip ebnaj yu colwa Comam Espíritu Santo yin̈ ebnaj, yeb xin caw ay yelapno ye Comam yul sat ebnaj. Caw ahcanocan̈ ischˈib isbisil macta chaco isba yul iskˈab Comam.


Jewa ne rä be wikblu jile wa̱k ijuenaklä ye rä. Jewa minemi ka̱jiska biköle tsa̱ku̱i wa kiäk tapanakwa̱, Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta díaí e̱e̱na ska ñakpäk. 	 Huntekˈan espíritu tuˈ yet naj matzwalil yehi, chisye huntekˈan cˈaybalcˈule. Isto huntekˈan espíritu tuˈ yul sat yiban̈kˈinal, yoc iscutxbanico sunil ebnaj rey yin̈ howal yin̈ huneˈ tzˈayic caw ay yelapno yet Comam Dios, Comam caw aycano yip.


Jekäi Wikblu Sikina te je yaba ká Zacarías pshiwa̱wa̱ bäi si̱. Jera ite ji bata sha jikäi: 	 Wal icham Zacarías, ismam huneˈ nichˈan unin tuˈ, oc icham yalan̈ yip Comam Espíritu Santo, yalni icham tzotiˈ hacaˈ tiˈ:


Jera ñawäsaka ijewa wänaka Moisés irä Elías irä juena, jewa ka̱pakä tso̱ ije ra. 	 Lan̈antoticˈa xin yilni ebnaj naj Elías yeb naj Moisés, lan̈an istzotel ebnaj yeb Comam.


Jera ka Jesús dämiba je ju tso̱ elkje ska, ata ikaldu ji̱a mai Marta te iku̱a ska. 	 Maẍto xin chiapni Comam Jesús yul con̈ob, haˈ bay ischah isba ix Marta yeb Comam, haˈ to tuˈ xin ay Comam yet yapni ix María.


Ditsä te isu̱e tso̱ klä ki̱ka, jera ñakäi sa̱ tsa̱ku̱i wa te ije ja̱ñetseke̱, te isheke̱: —Kju̱awa je tsa̱tkaksa̱ ite; ikuna ije rä Säbäkäkksa̱ kolole Säkeklä wa̱ ra, iwakei je̱k tsa̱tköksa̱. 	 Sunil anma tuˈ tˈan̈anico yilni tzet chuhi; yoc ebnaj yahaw con̈ob buchwal yin̈ Comam, yalni ebnaj: ―Ta haˈ naj tiˈ Cristo sicˈbililo yu Comam Dios, iscolabayti isba naj, hacaˈ yu iscolwa naj yin̈ anma, ẍi ebnaj.


ji wämo wà, ji ju̱ñe wà, ji katable wà, ji we̱ je̱r baa wà wà, Wikblu Sikina wà, ñashka̱li̱ble si̱ wà, 	 Chicoyenipaxilojan̈ tato ischejab Comam Dios jehan̈ yu iscˈulal chicowatxˈehan̈, johtaxahan̈ baytet istˈin̈anil, yuxin chijakˈ nimancˈulalan̈ yin̈ anma, cˈulchˈan chijutepaxo cocˈulan̈ yuto ayco Comam Espíritu Santo yul janmahan̈, cat cotzalapaxojan̈ yin̈ jet anmahil.


Tsa̱na ra bas shena ñabalabutsäkksa̱, bas sha̱na yi rä deleksa̱ bäi juenakläwa̱ ki̱ka. 	 Yajaˈ etza caw yilal chepohle heba, yun̈e yixtan̈wiloj mac caw yel chala ayxaco yul iskˈab Comam Dios.


Ñerä kseka wa cuatro sha̱ ekla te je ángel wa siete ia̱ taza yöle oro wà cha̱ tulami siete, pshile tuläka̱ Säkeklä se̱nak sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi kju̱atkawa̱ wà. 	 Huneˈ naj xol ebnaj can̈wan̈ querubín akˈni hunun vaso naba oro tet hunun ebnaj hujwan̈ ángel tuˈ. Huntekˈan vaso tuˈ nohna yu ishowal Comam Dios, Comam itzitzn̈eticˈa yin̈ sunilbal tiempo.


Jesús wäteleka̱ cruz ja̱mi ska kal yäkä wäbala tso̱. Je kal yäkä wäbala ska sa̱ nu̱l bläklä kate spa̱na, je na yi a̱ni ka nu̱l blerba. 	 Iscawilal bay alaxcan̈ Comam yin̈ culus tuˈ, ay huneˈ peyab yet tzˈunub, haˈ tuˈ xin ay huneˈ chˈen chˈen holbil yul bay chialaxicto camom. Caw xin acˈto chˈen, caw maẍto hunu camom chialaxicto yul chˈen.


Ka irä maikäi kuna ta, ka sá rä jishtä chu̱li̱i̱ te Säkeklä ktä watju̱e rami käi kuna. Ata sá te ji sheke̱ rä iyina si̱ wà Säkeklä säkei ye, iwakei wäkata ska Cristo ja̱mi. 	 Yuto han̈on̈tiˈan̈ maẍtaj yu jikˈnihan̈ melyu yuxin chon̈ecˈan̈ jalaˈcˈojan̈ Istzotiˈ Comam Dios hacaˈ chute huntekˈanxa ebnaj soman ye isnabal. Wal xin caw hacaˈticˈa caw ye yul sat Comam Dios, hac tuˈ chu jalnicˈojan̈, yuto haˈ Comam akˈn̈e huneˈ comuniltiˈan̈, yeb hunxan̈e jehan̈ yin̈ Comam Jesucristo.


“Ka yis kätkäk ji̱a ka̱jiska, ata ijewa käjäklämi ji̱a ka̱jiska, jekäi yis maju̱mi ba ska. Papá sikina si̱, ba ku̱ ijewa kjänanopa ba kie me̱le ba wa̱ yis ia̱ je oloi ja̱mi, ijewa däkläwa̱ etka yebä jishtä saje wa rä etka yebä käi. 	 Caw hanicˈxan̈e tiempohal ayinicˈojan yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, cat xin inpaxtojan tacˈatan̈. Walpaxo ebnaj tiˈ xin, chicancano ebnaj bey tiˈ. Walach hach tiˈ Mam, caw cˈul hachn̈eticˈa. Macta xahawakˈ wetan, chawil yu hahelanil, haxinwal hunxan̈e chute isnabal, hacaˈ je han̈on̈ tiˈ.


Jera ite ikúka: —¿Ata bas ñaebä, ka je̱r na ji däwa̱ na? ¿Ka bas wa̱ iju̱ñer ji biköle tso̱ kjäkwa̱ sä kjä na ka je ia̱ sa ianakwa̱ ñá ye na? 	 Istakˈwi Comam: ―¿Tom haˈ hunex mach maxetxum yin̈ tzet mawaltuˈan? ¿Tom mach chetxumu tato sunil tzet chicolo mach chon̈yetato yul sat Comam Dios,


Jera ite isha: —Issö, ka̱jöir kjä buka̱naju̱, jeska yie ditsä yäbei kaldu Säkeklä jula wämo kja̱ne je su̱e kate. 	 Yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Ilwecˈanabi lah, hajan yul satcan̈. Caw chiwilan yin̈ Comam Jesucristo, Comam Akˈbilti coxol yu Comam Dios, lin̈anico Comam yin̈ iswatxˈkˈab Comam Dios, ẍi naj Esteban tuˈ.


Je rä io̱naklä jishtä iyile jile bata shäk ja̱mi te ishe käi: “Yis ktämika̱ jile she ja̱mi. Jile blelewa̱ ka̱jiska yöleksa̱ skaté, shemika̱ yis te.” 	 yun̈e yijni isba tzet tzˈibn̈ebilcano yu ischejab Comam Dios yet payat, bay chal hacaˈ tiˈ: Yecheln̈e chiwakˈan tet anma yet chintzotelan. Chiwalan tet yin̈ huntekˈan tzet ewan yehi yichitaxticˈa iswatxˈi yul sat yiban̈kˈinal ti, ẍiayoj.


Jeiräta ale Ji Biköle Tsa̱ta ka se̱nak ju yöle jula wà ja̱rka, jishtä jile bata shäk te ishe rä käi: 	 Comam Dios, Comam caw aycano yip, machi ehayo yul huno n̈a chiwatxˈelax yu anma. Hac tuˈ yute yalni Comam tet huneˈ ischejab yet payxa yet yalnicano Comam hacaˈ tiˈ:


Ite isha rä ditsä yäbei shena ju̱nakksa̱ ditsä yakeila wa jula na wätenakka̱ cruz ja̱mi, ata tres día ra shki̱nakka̱ni. 	 yet yalni hacaˈ tiˈ: “Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, caw yilal walaxicojan yul iskˈab ebnaj txˈoj, cat walaxcan̈an yin̈ culus, yajaˈ yin̈ yox tzˈayic cat witzitzbican̈an,” ẍi Comam, ẍi ebnaj.


Jekäi Papá, jira ba ku̱ yis oloi köka̱ni ba wakei ra jishtä yis dä oloi kaleka̱ ba ra ka̱jiska ka yörksa̱ba yika käi. 	 Wal tinan̈ xin Mam, yepaxilo wipan tawintaj, huneˈ wipan ikˈbilticˈa wuhan yet ayinan tacˈatan̈ yet yalan̈to maẍto chiwatxˈi huneˈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Ba te ji biketsa etkabä je biketsö ba wakei je̱k ia̱ Säkeklä wäkata ska. Bäije yi ka je̱k ju̱neksa̱ wabiketsanakksa̱ ji biketsa ite je rä wämo ni bata ki̱ka rä. 	 Haˈ tzet cheyayto yul heyanma, tˈin̈anojab heye yin̈ yul sat Comam Dios. ¡Sakˈal yet mac mach chicabcon iscˈul yin̈ tzet chiswatxeˈ!


Ata etka iyöle ska yilé wa̱ iktei yile te ishe: “¿Jibä ditsä rä, ba je̱r ja̱naklä ijewa ska rä na? ¿Jibä ditsä yäbei rä, ba wa̱ ijewa biketsäklä rä na? 	 Yuto ay huneˈ bay chal yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: ¿Tzet yelapno ye anma yuxin chanatij? ¿Tzet yelapno ye anma yuxin chawaco yin̈ hacˈul?


Ñerä Jesús te ichaka ñayöle ka̱wei wà wa irä fariseo wa irä ia̱ te isha: —¿Ka̱ tso̱ sä bäiwa̱klä sábado wà na, ata kai? 	 Iskˈamben Comam tet ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés, yeb tet ebnaj fariseo: ―¿Chimisje jan̈ten hunu anma yaˈay yin̈ istzˈayical xewilal, mato mach chuhi? ẍi Comam.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Iyina si̱ ra, bas te yis copa wayemi, ata je̱tkäkwa̱ yis jula wämo kja̱ne yis jula shule kja̱ne, ka yis ia̱ ka̱ kuna je ma̱klä, ata je rä yi ia̱ irä yolole kja yis Ká wa̱ jewa ia̱. 	 Yalni Comam tet ebnaj xin: ―Yeltoni chu heyucˈni huneˈ vaso ha haˈ caw cˈah chiwaltiˈan, yajaˈ wal hanintiˈan mach wetojan walnihan mac chiay tzˈon̈no yin̈ inwatxˈkˈaban yeb yin̈ inmeckˈaban, to han̈e Inmaman ohtan̈e mac tet chakˈa, ẍi Comam.


Jewa ksäte kse spa̱na wà sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä wäja̱mi, ñakäi kseka wa cuatro wäja̱mi, ñakäi säkekewa tso̱ wa wäja̱mi. Yi a̱ni ia̱ je kse ka kolor, ata to̱leksa̱ ka̱jiska wa sha̱na ciento cuarenta y cuatro mil ebä ia̱. 	 Chanicˈo huneˈ acˈ bit sata istzˈon̈obal Comam Dios, yeb sata ebnaj can̈wan̈ querubín, yeb sata ebnaj anciano. Caw xin machi hunu mac chu iscuyni huneˈ bit tuˈ, cachann̈e ebnaj ciento cuarenta y cuatro mil colchalo xol anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Jekjepa ite isha ikjanaklä wa ia̱: ‘Ñera yis yaba je̱k jula kukäke̱ diei yäklä tso̱ älile e̱ná; ata ale kile wa rä ka bäi kuna. 	 Lahwi tuˈ yalnipaxo naj rey tuˈ tet huntekˈanxa ebnaj ischejab: “Sunil tzet chiocnico yin̈ huneˈ kˈin̈ tiˈ watxˈebilxa sunil, yajaˈ ebnaj awtebil wuhan mach chisjeti ebnaj, yuxin mach istzano ebnaj yul yin̈ huneˈ kˈin̈ tiˈ.


¡Jikäi issö! Ba saka Elisabet dewa̱ sa̱nu̱le̱e̱i, ata ñakäi je bitewa̱ yaba ki̱. Je kile rä ka yaba su̱ak kuna ni, ata je wa̱ ka̱ tso̱ kja jira seis mes. 	 Hacaˈ ixnam Elizabet hanoh, caw ixnamxa ixnam, yajaˈ chiyilaˈ ixnam yin̈ huneˈ nichˈan yunin. Wal xin ohtabil tato maẍticˈa hunu unin xapitzcˈati yin̈ ixnam, yaj wal tinan̈ wajebxa ixahaw iscˈul ixnam.


Jera biköle suanacha̱wa̱ ta̱i, Jesús ktei bata shäk wa te ji ka su̱le sa̱ wa̱ wá̱ rä ta̱i ijuenaklä ye ki̱ka. 	 Sunil anma cˈayilo iscˈul yin̈ huntekˈan cˈaybalcˈule yeb xin yechel yip Comam Dios isye ebnaj ischejab Comam Jesús.


Jera Säkekewa te isha iia̱: —Ba rä kje ji shäk kjäbata ebä wà. ¿Ka bas wakwa te sábado wà bas buey bas burro kjätele tso̱ kjäyeke̱ksa̱ sikeke̱mi diklä yäk na? 	 Istakˈwican̈ Comam: ―Hex cheyal heba cˈulal tiˈ, ta ay hunu hewacax maca to hunu hecheh xecan yin̈ istzˈayical xewilal, ¿tom mach chepuhilo noˈ, cat heto heyakˈno ucˈu haˈ noˈ?


Jera Jesús te ijewa je̱r ku̱a tsa̱na si̱, ka ishäk kuna yi a̱ni ia̱. 	 Yaj caw cam yalcano Comam Jesús tet ebnaj ta machi hunu mac bay challax huneˈ tzet yal naj Pedro tuˈ.


Jera ije te isha ijewa ia̱: —Bas ka je̱r ta wa, ji yile jile bata shäk wa wa̱ biköle je biketseke̱ bas te bas je̱r ska rä je̱naapa. 	 Yalni Comam Jesús tet ebnaj: ―Caw yaˈta istxumchalo heyu yeb caw lan̈o cheyayto yul heyanma yin̈ tzet halbilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ka bas te iwätkewe̱ kuna. Ka irä jiye kuna ta, yi rä ka kju̱atkäk kuna bas da, jewa rä bas da. 	 Istakˈwi Comam: ―Mach checach naj, yuto haˈ mac mach ayoco ishowal jin̈ jetbi coba yebi, ẍi Comam.


Jera Jesús te isha iia̱: —Chichi ka̱rbä rä ka̱ wäja̱r í ta, du ju̱nak ka̱sha̱ka rä ju ta, ata ditsä yäbei wa̱ ka ka̱ kuna mai a̱ni itsa̱ku̱ katabläkläwa̱. 	 Yalni Comam tet naj: ―Noˈ wech ay isn̈achˈen noˈ bay chiwayi, yebpaxo noˈ chˈic ay yatut noˈ. Yajaˈ Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, machi watutan bay chinxewninojan, ẍi Comam.


Ije ka̱wä ta kjäkju̱ Samaria ke̱i wà. 	 yajaˈ xin, caw yilal yecˈ Comam yul ismajul Samaria.


Ata je̱tkäkwa̱ yis jula wämo kja̱ne yis jula shule kja̱ne, ka yis ia̱ ka̱ kuna je ma̱klä, ata je rä yi ia̱ irä yolole kja jewa ia̱. 	 Yajaˈ wal heyoc tzˈon̈no yin̈ inwatxˈkˈaban yeb yin̈ inmeckˈaban, mach chu walnihan teyet, wal xin watxˈebil tet mac yetxaticˈa yehi, ẍi Comam tet ebnaj.


Jikäi ne wà bas wäna ijuermi ije ne irä; bas te yaba ku̱emi pabutälewa̱ sua wà, jielecha̱ vaca chewa̱klä ja̱rka.” 	 Haˈ tiˈ chˈakˈno hetxumuloj, pichbilico istxow yin̈, hilanayto yul teˈ hucub bay chalaxayto istelaj no nokˈ, ẍi naj tet ebnaj.


Jeska iju̱rmiksa̱ ka̱ etkä wa ia̱. Jekäi ije ja̱ñetsarmi, iweikarmi diekjela, kjali tjurmi iki̱ka. 	 Chinalaxicojan yul iskˈab ebnaj mach Israeloj. Chitzebo ebnaj win̈an, cat isbahwaho ebnaj win̈an, cat istzubloco ebnaj win̈an.


Jera ángel jula na ji jalanak ja̱ma̱a̱ shka̱le̱i buka̱naka̱, sä sikii wa ka̱kiäke̱ ra ñara Säkeklä wäna. 	 Chi‑xin‑ah topton isn̈ubal pom yul iskˈab naj, yapni isxukˈal sam sata Comam Dios yeb istxah anma yetxa Comam.


Jí wa ne rä Jesús ktei bata shäk wa doce kie rä: Isäkätä rä Simón kinak Pedro ni irä, iel Andrés irä; ñakäi Zebedeo yaba Jacobo irä, iel Juan irä; 	 Hac tiˈ xin isbi ebnaj cablahon̈wan̈ ischejab Comam hacaˈ tiˈ: Naj Simón chiyijpaxo Pedro, naj Andrés yuẍta naj Simón, naj Jacobo yeb naj Juan, ebnaj cawan̈ tiˈ iscˈahol icham Zebedeo ye ebnaj.


Ata yis se̱na ji̱a yis yaka ska ra, je ne rä kianak bäi si̱ bas ia̱ rä. 	 Yajaˈ xin, caw yilal itzitzinan hanicˈoxa yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yu inmunlahan texol.


Ba te ka̱wä ma̱ ije ia̱ ditsä biköle ju̱ñaklä, je rä iwa̱ se̱ne jekjeye ma̱klä ba wa̱ me̱le ije ia̱ wa biköle ia̱. 	 Wal xin caw ayxaco anma yalan̈ wipan hawu, yun̈e wakˈnihan kˈinale mach istan̈bal tet anma xahawakˈ yul inkˈaban.


Jera ijewa te ija̱ñetsa, ijewa wa̱ iju̱ñer iduawa̱ si̱ irä ki̱ka. 	 Toxan̈e chitzebi anma yin̈ Comam yuto yohtaxa anma tacamnaxa ix.


Ñakäi bä wäbala te bä shiriwa̱wa̱ ra, je yöksa̱ ju̱omi. Bäi si̱ ba ia̱ ra rä bä kjäwa̱ sa̱ se̱naklä kseka ska wäbala ta etkabä, ata ka ju̱nakmi kuna wäbala bötkäwe sä tuläklämi yökö í wäkaleka̱ ja̱rka. 	 Ta isbakˈ hesat chexakˈni aycˈayo xin, cˈulmi heyiniltij cat hekˈojnito nahat, wal xin waxan̈ca hunxan̈e isbakˈ hesat ayicto yet chechahni hekˈinal mach istan̈bal sakˈalmi heyet sata ta chexalaxto xol kˈa kˈaˈ yeb iscabil isbakˈ hesat, ẍi Comam.


Jera je ki̱ chui wa tsa̱ku̱i irä ije tsa̱tkäk wa kalabe irä, je̱r ki̱ ijewa ianacha̱wa̱. Jewa rä ale saduceo wa ka̱ju̱ñe ja̱mi. Jera ijewa ñajaka̱, 	 Yaj wal naj yahawil yehico yin̈ ebnaj sacerdote xol ebnaj Israel yeb sunil yetbi naj, ebnaj ayco yin̈ huneˈ partido chiyij saduceo, caw chichiwa iscˈul ebnaj yin̈ cawan̈ ischejab Comam Jesús tuˈ.


Je su̱ta bas oloi ñiwo̱ka̱ ditsä wäna, ji we̱ bas te bäi su̱aklä ijewa wa̱, je oloi ja̱mi ijewa wa̱ bas Ká se̱nak ka̱jöir kjeishäklä. 	 Hacojab tuˈ xin istzejla huneˈ sajilkˈinal ayxaco teyin̈ yin̈ sat anma, haxinwal chil anma iscˈulal chewatxˈe. Hac tuˈ xin cˈul istzotel anma yin̈ Comam ay yul satcan̈, ẍi Comam.


¡Issö! Yis Ká kabla ji ma̱k, je patkemi yis te däkwa̱ bas ja̱mi. Ata bas a̱ta̱no jí jukläyäkä ska täkili datse̱ ka̱sha̱ ki̱ je wà bas pajiena kje. 	 Tinan̈ xin, wal heye bey Jerusalén tiˈ masanto chechah yip Espíritu Santo chinchejtijan bey satcan̈; huneˈ halbilcano yu Inmaman, ẍi Comam tet ebnaj ischejab tuˈ.


Ñerä ite isha ijewa ia̱: —Yis je̱r ianawa̱ e̱e̱na, sä duärawa̱ kje. Bas a̱ta̱no jiska, bas wäñino. 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Caw chiwabehan isyaˈil isbiscˈulal camical yin̈ wanmahan. Canan̈wecano bey tiˈ, mach chexwayi, ẍi Comam.


Jewa minejulumi chui tsa̱ku̱i wa irä, sä wäkiri wa irä wäki̱ka te isha ijewa ia̱: —Sá rä kablele etkabä ka ji ñak kuna, ka sá wa̱ Pablo kota̱nawa̱ba yika. Ata ka je o̱ne ra sá weikanowa̱pa. 	 Isto ebnaj tet ebnaj yahawil sacerdote yeb xin tet ebnaj ichamta winaj iswiˈehal yeco xol ebnaj Israel, yalni ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Walon̈tiˈan̈ xajalan̈ yabeˈ Comam Dios tato machi nichˈano tzet chicolohan̈ masanto chiyij isba iscam naj Pablo juhan̈, ta mach xin chiyati Comam istzˈactiˈ jiban̈an̈, ẍi ebnaj.


Jera guardia wa te ichaka iia̱: —Ata ñe sá, ¿jibä we̱ sá te? Jera ite isha ijewa ia̱: —Ke bas ku̱ yi yika ji baka täkili wà. Ke sa kjatia ka̱yue wà. Bikö bas to̱na ra, je ku̱ bas ssëwo̱pa bäi. 	 Yapnipaxo huntekˈan ebnaj soldado iskˈamben ebnaj: ―Haxapaxo han̈on̈tiˈan̈, ¿tzet wal juten cobahan̈? ẍi ebnaj. Istakˈwi naj Juan tuˈ xin: ―Mach chebalcan̈ tzotiˈ yiban̈ anma, mach cheyelkˈalo tzettaj ay yul iskˈab anma. Tzalahojab hecˈul yin̈ hetohol chˈakˈlaxi, ẍi naj Juan tuˈ.


Barrabás kate wätelewa̱ rä iwa̱ je jukläyäkä wa wäsikle kju̱atkäk ka̱wei ta wa ra kju̱ei, ñakäi irä sä ktäk kju̱ei. 	 Yaj naj Barrabás tuˈ, ayco naj preso yu huneˈ howal yicheco naj yul con̈ob tuˈ, yebpaxo potxˈom anma naj.


Jeska iwänawa̱ ra, bäi irä; ata kai ra, sä te itie ju̱emi.’ ” 	 Ta chiyakˈa sat teˈ, cˈul chal tuˈ, ta mach xin, cat hatzocˈnican̈ teˈ,” ẍi naj.


Ata Judío wa te alaklä wa Säkeklä dälätsäk wa ju̱ñele bäi wa, ñakäi jäiyi wa oloi ta je jukläyäkä ska wa jewa je̱rtka ijewa wa̱ Pablo irä Bernabé irä sälwi su̱aklä. Jekäi jewa te itulaksa̱ je ke̱i ska. 	 Haxa ebnaj yahawil xol ebnaj Israel oc akˈocˈule yin̈ naj Pablo yeb naj Bernabé tet ebnaj iswiˈehal con̈ob Antioquía, yebpaxo tet huntekˈan ebix mach Israelo ayco yanma yin̈ Comam Dios, caw aypaxo yelapno ye ebix yul sat anma yul con̈ob tuˈ. Yu tzet yal ebnaj yahawil xol ebnaj Israel tuˈ, yuxin ichico huneˈ isyaˈtajil yu anma ah con̈ob tuˈ yin̈ naj Pablo yeb yin̈ naj Bernabé; istzumbelaxilti ebnaj yul ismajul Antioquía tuˈ.


Jera ije ra shkäkña wa rä Pirro yaba Sópater, je rä Berea wa; Aristarco irä Segundo irä, jewa rä Tesalónica wa; Gayo irä Timoteo irä, jewa rä Derbe wa; Tíquico irä Trófimo irä, jewa rä Asia wa. 	 Ay xin huntekˈan ebnaj juẍta to yinta naj Pablo; haˈ ton naj Sópater ah Berea, yeb naj Aristarco, yeb naj Segundo ah Tesalónica, yeb naj Gayo ah Derbe, yeb naj Timoteo, yebpaxo cawan̈ ebnaj ay bey Asia, naj Tíquico yeb naj Trófimo.


Jekäi ikjaksa̱ju̱ a̱mikata Gadara wa ke̱i ki̱ ra, bol wäialeksa̱ be wa̱ daksa̱julu sa̱ nu̱l bläklä ska, dejulu iwäki̱. Jewa rä sälwii si̱ ki̱ka ka yi a̱ni shkäklei je ña̱la wà. 	 Hayet yapni Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom iskˈaxepicˈto haˈ lago bey huneˈ txˈotxˈ chiyij Gadara, yapni cawan̈ ebnaj ayco ischejab naj matzwalil yin̈ iscˈatan̈ Comam; ispeto ebnaj yul camposanto. Ebnaj cawan̈ tuˈ caw chixiw anma tet ebnaj yuto caw aycano yip ebnaj. Caw xin machi hunu mac chiecˈ bay ay ebnaj tuˈ.


¿Ka bas wa̱ iju̱ñer saje wa ne te ángel wa ktei wabiketsemiksa̱ rä na? Jera tjabana si̱ ji tso̱ jira wabiketsarksa̱ rä. 	 ¿Tom xin maẍto heyohtajopaxoj tato han̈on̈ tiˈ chon̈oc jilaˈpaxo yin̈ tzet chielico ebnaj ángel yet bakˈin? Hajxam tzet ye tuˈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ¿tom mach chu cowatxˈenayo heyalni?


Bas bluna tjabana tkawa̱, bas sua katá tkawa̱ iwak te. 	 Sunil hekˈalomal lan̈an iskˈatoj yeb xin xil hekˈap holquiẍtaxan̈e yu noˈ ih.


Jekäi sa̱ su̱ak wa tso̱ sa pája̱mi chu̱li̱i̱ mo̱ käi, je ki̱ka sa̱ ku̱ ji kirii biköle käi, ji yakei sä wäbutrewa̱k tjabana käi je tulöksa̱. Jekäi sä juluno ka jalewa̱ ta, bikö sä wätsa̱k iña̱le̱i tso̱ ji̱a je wà, 	 Yuxin cotxumuloj ta hacaˈ hoybilon̈ yu sunil macta yayto yul yanma yin̈ Comam Dios, yuxin cobejaˈwecano sunil tzet chon̈etantoj yeb mule chon̈akˈni aycˈayoj; cat jakˈni janma colahnico yin̈ huneˈ an̈e bay ayon̈icoj.


“Bata jekje ra ite iwakei yaba patkaté ijewa wäki̱, te isha: ‘Yis yaba je dälätsemiwa̱ ijewa te.’ 	 Yin̈xa istzujanil xin, haˈ caw iscˈahol naj yahaw munil tuˈ yatoj, istxumni naj hacaˈ tiˈ: ‘Wal tet naj incˈaholtiˈan chimisyije ebnaj,’ ẍi naj.


Jí käi ne wà ikjayina sa̱ ia̱ Säkeklä wa̱ sa̱ shka̱l ni rä: Je rä ite iwakei yaba eklabä patkaté ka̱jiska sä se̱naklä ije oloi ja̱mi. 	 Isyelo Comam tato caw xahan ayon̈ yu, yuto yati hunpilan Iscˈahol yul say yiban̈kˈinal tiˈ yun̈e yakˈni cokˈinal mach istan̈bal.


Ata ikuna rä biköle te ji bata sheke̱ ra, jera yilé ka Jesús biketsäk kuna iräle, ka delewa̱ kuna iräle, dewa̱ te ji yirte ssa ra, je te issëwe̱mi shi̱ana, je te issëwe̱mi nui ta käi. 	 Wal ta hesunil lan̈an heyalni tzotiˈ chitit tet Comam Dios xin, yet chioc apno hunu mac maẍto ayoco yul iskˈab Comam, maca hunu mac mach yohtajo tzet cheyu tuˈ, wal tuˈ chimistxum isba huneˈ mac mulum tuˈ, cat isnani isba yu huntekˈan tzet cheyal tuˈ.


Ñerä jeska Jesús demi ra, iwä kaka̱ jöikje te isu̱a, je te isha iia̱: —Zaqueo, bä kutewa̱ni mane mane i̱ski̱, jir yis kiana käpäk bä kjä ka ki̱ka. 	 Hayet yecˈto Comam yich teˈ, istˈan̈xahto Comam yin̈ naj, yalni Comam tet naj: ―Zaqueo, ayan̈ti yin̈ an̈e, yuto haˈ bey hawatut chincanojan huneˈ akˈbal tiˈ, ẍi Comam tet naj.


Ata jewa manele te ji yakei wakbleke̱ ra, ijewa uño biköle wäna, je wà isaka wäsuanaklä. 	 Tato ay hunu naj juẍtaj maca ix janab mach chisbej yanico ismul, yilal hecachni yin̈ sat sunil yuninal Comam Dios, haxinwal chixiw sunil yuninal Comam yanico ismul.


Iwa̱ ji o̱le ijula wà rä e̱e̱na si̱. Je̱k ssäk wa wa̱ ji biketsale ije̱r ska, ata ite ijewa bala butsa tulami. 	 Isyelo Comam yip, yuchcˈanto Comam sunil tzet iswatxˈe ebnaj chal isba can̈yehal.


Bäi si̱ ra vino blona ji̱a tie rä bewak kjuä spa̱na ja̱rka. 	 Yuxin haˈ yul noˈ acˈla tzˈum chialaxayto teˈ vino acˈto, hac tuˈ xin mach chietaxto iscab majanil.


Tsa̱na ra ji wämo tso̱ sa̱ wa̱ ssëne a̱naa ra ñara, jera je ne rä blune ta̱i rä. 	 Yajaˈ yin̈ caw yeli, niman iscˈulal chicochah yin̈ cuybanil chahbilxa ju tuˈ, yaj xin ta chijakˈ tzalaho cocˈul yin̈ tzet ay yul cokˈab.


Jekäi ijewa deksa̱julu julunaté sa̱ nu̱l bläklä ska, ijewa paju̱na tulaka̱ imale̱te̱nacha̱wa̱ ki̱ka; ka iwa̱ iyine yi a̱ni ia̱ isu̱anacha̱wa̱ ki̱ka. 	 Lahwi tuˈ xin, yelti lemna ebix bey tuˈ, isto ebix, toxan̈e xin chiluylun ebix yu xiwquilal. Machi mac tet xin yal ebix, yuto caw xiw ebix.


Jekäi ijewa te jäyuk kä tia, je wäkseka iminejulumi iña̱le̱i tsa̱k. Jewa te ikjeisha a̱le täkii: “¡Hosana! Bäije ale daju̱ Säkekewa kie ja̱mi rä, ale Israel wa tsa̱ku̱i rä.” 	 Yuxin yilo anma xaj teˈ chˈib, yinito anma teˈ yun̈e isto anma ischahno Comam. Chi‑la‑el yaw anma yin̈ caw ip, chalni: ―¡Caw niman yelapno Comam Dios! ¡Jalaˈwe tzotiˈ caw cˈul yin̈ Mac akˈbilti coxol yu Comam Dios Jahawil. Jakˈaˈwe tzalaho cocˈul yin̈ Jahawil, han̈on̈ Israel hon̈ tiˈ! ẍi anma tuˈ.


Yi rä ji wa̱k ka wämo kuna, je ku̱ ji ka wämo kuna wo̱ ji̱a. Yi rä ñá, je ku̱ ji ñá wo̱ ji̱a. Yi rä wämo, je ku̱ ji wämo wo̱ ji̱a. Yi rä sikii, je ku̱ ji sikii wo̱ ji̱a.” 	 Haˈ mac chiwatxˈen istxˈojal islahabico iswatxˈen istxˈojal, haxa mac chiwatxˈen isyahbetajil xin, islahabico iswatxˈen isyahbetajil tuˈ. Haˈ mac chiwatxˈen istoholal islahabico iswatxˈen istoholal. Haˈ mac yetxa Comam Dios yehi islahabico isyijen tzet chal Comam, ẍi naj ángel.


Ka irä maikäi kuna ta, biköle yi tsu yäke̱ ji̱a wa, jewa rä ka dulale kte wämo wà, ijewa rä dulunala ji̱a ki̱ka. 	 Huntekˈan babel cuybanile tuˈ yet mac maẍto chikˈoji istxumni yin̈ istoholal, yuto hacaˈ to niẍte unin imeto chiakˈlax tet, hac tuˈ yehi.


Ñerä alaklä ko̱nawa̱ ika̱wakblewa̱ jäiyi saka ra käi, je detse̱ Jesús wäki̱ ñayöle ka̱wei wà wa irä fariseo wa irä wa̱. Je paka ijewa te je̱k duäkcha̱ ijewa sha̱ moska. 	 Hunepixto xin yiniti ebnaj fariseo yeb ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés huneˈ ix ix tet Comam. Caw cˈuxan ischahlo ix yin̈ ismul yu ebnaj. Yalaxico ix xol anma cutxanico iscˈatan̈ Comam tuˈ.


¿Bas ia̱ ra, sä kolole Säkeklä wa̱ iwakei ia̱ wa te iwakei a̱netse ka̱piana irä tuina irä jewa ka tsa̱tkenak iwa̱ na? ¿Ite ijewa pakemi iki̱ssäk jaree na? 	 Hajxam Comam Dios, ¿tom mach iscol Comam macta sicˈbililo yu ta ayn̈eticˈaco iskˈanni tzˈayic akˈbal tet Comam? ¿Mataxca kˈahan yechman anma tuˈ tzet chiskˈan tet Comam? ¡Machoj!


Je ne ki̱ka ba kina ra, we bäi si̱ ma je̱tkö je̱k tkäklä shi̱ana si̱ ki̱ka, je rä bä kiäk deju̱ ra iwa̱ ishäklä ma ia̱: ‘El dikä, ma je̱tköwa̱ ji je̱tkäklä baa si̱ ki̱ka.’ Jekäi jeska bä juermini oloi ta, bena ñajäklelewa̱ tso̱ yäkäk ba ra wa wäna. 	 Wal xin hayet chexawtelaxi, saywe huntekˈan comon tzˈon̈obal bay chextzˈon̈i, haxinwal yet chˈapni naj quexawten tuˈ, cat yalni naj teyet: “Hex wamigo ecˈanweti yul tzˈon̈obal bay caw ay yelapno ye tilah,” ẍi naj. Haxinwal chˈoc hewinajil sata ebnaj ayco tecˈatan̈ sat meẍa tuˈ.


Ka yis te ka̱ me̱ alaklä wa ia̱ sa paktäklä iräle, jäiyi wa patkäklä iräle. Ata ikiana kätkäk bitaba. 	 Mach chisje incˈulan tato chicuywa ebix ix xol ebnaj winaj, maca xin chipalcˈonpaxo ebix yiban̈ ebnaj. Wal xin ton̈ehojab chishajba istxiquin ebix yin̈ tzet chihallaxi yet chˈakˈlax cuybanile.


Jera ite isha uva yäkä pasu̱ak ia̱: ‘Issö, jí higuera wä yuläk yis shkaté tres año bala na, ata yis wa̱ ka iwä ko̱ne. Je ki̱ka itiö ju̱omi. ¿Jiye je kate ji̱a ka̱ këwa̱k na?’ 	 Yalni naj tet naj: “Oxebxa habil chilan wulicˈojan wilnojan ta ay sat huneˈ teˈ higuera tiˈ, yajaˈ caw machi huno sat teˈ chakˈa. Wal tinan̈ xin, tzocˈcan̈ teˈ, naban̈e majbililo txˈotxˈ yu teˈ,” ẍi naj.


Jekäi Pilato te iwabiketsaksa̱ iwa̱k maikäi ijewa te ikia iia̱ käi. 	 Yuxinto isyije naj Pilato tzet iskˈan ebnaj.


Ata ije̱r na idewa̱ jiräni ijewa je̱rikä tso̱ rä käi; je ki̱ka ite isha ijewa ia̱: “Gobierno eyaka ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera je shtä biköle rä weikanakwa̱ itjä. Jekäi ñaebä el jui ta ska wa ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera jewa weikarmiwa̱. 	 Yaj yohtan̈elo Comam tzet chˈecˈ yin̈ isnabal ebnaj, yuxin yal Comam hacaˈ tiˈ: ―Kˈinaloj ta ay hunu niman con̈ob ay ebnaj yahawil howal chispohle isba, cat ispaqˈuico ebnaj yin̈ hunun, yin̈ hamataj chitan̈ilo huneˈ niman con̈ob tuˈ. Hac‑ticˈa‑pax tuˈ ta ay hunu n̈ahil anma chispohle isba yu howal, chitan̈paxilo huneˈ n̈ahil anma tuˈ.


Ñaebä ite isu̱a alaklä chichö ka jita te jeska inaklä wäka botkä tsi̱dala si̱ jiawa̱. 	 Yilnipaxo Comam yanayto huneˈ ix hunix caw mebaˈ cabeb chˈen melyu.


Je bata ki̱ka yis Pablo wätelewa̱ Cristo Jesús ia̱ bas ka Judío kuna wa ki̱ka, 	 Yuton huneˈ tuˈ, yuxin chintxahlihan teyin̈. Hanin Pablo intiˈan, caw preso wehan yu ismunil Comam Jesucristo, yu iscˈulalo teyin̈, hex mach Israelo hex tiˈ.


Säkekewa Jesucristo je̱r bäi shöpa bas jerikä ska. 	 Haˈojab Comam Jesucristo Jahawil chianayo iscˈulchˈanil iscˈul teyiban̈ bey tuˈ.


Urbano, ale Cristo kja̱nei wa̱kña sá ra irä, yis wa̱ shka̱ta Estaquis irä, jewa ia̱ bas te ishe yie ichakami. 	 Halwe tet juẍta Urbano ta chil isba, naj juẍta tuˈ caw munla naj jintajan̈ yin̈ ismunil Comam, cat heyalnipaxo tet juẍta Estaquis ta chilpaxo isba, caw xahan ay naj wuhan.


Jera fariseo wa sha̱ te isha ijewa ia̱: —¿Jiye bas te ji rä ka o̱nak kuna sábado wà je we̱ke̱ rä na? 	 Iskˈamben huntekˈan ebnaj fariseo tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin chexmunlahi, cheyinilo tzet chelo yin̈ huneˈ tzˈayic xewilal tiˈ? ẍi ebnaj.


Ata ite iwakei oloi jawa̱ta̱na, je̱k kukawa̱ kjanaklä käi, je̱k iawa̱wa̱ ditsä ye, kolonawa̱ ditsä käi, 	 Wal xin isbejcano Comam sunil tzet yet Comam yehi, yanico isba Comam chejaboj yet ispitzcˈa yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Je bala na chu̱li̱i̱ tapana miles miles sä klä ja̱rke̱ ñaki̱ka kje, jera Jesús te ishami säkätä iwa̱ dulanak wa ia̱: “Fariseo wa levadura rä jile we̱ke̱ ite su̱nak ebä, je yika bas se̱no je̱r ki̱i̱. 	 Wal xin caw ismilalxa anma iscutxba isba yaben tzet chal Comam Jesús, toxan̈e chistenle isba anma. Yalni Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Cheyil heba tet ebnaj fariseo, yuto chal isba ebnaj cˈulal. Wal xin haˈ iscuybanil ebnaj lahan hacaˈ nichˈan yan̈al ixim pan chˈoc xol ixim harina, sunil ixim chisipcˈa yu.


Ka irä jiye kuna ta, yi dulewa̱ rä wabiketsaleksa̱ wämo ye ka nui ta ji̱a. 	 Yuto haˈ mac xacami, matxa ayocto yalan̈ yip mule.


Jekäi Säkeklä kablele säkätä, je rä ka̱weií ta iwakja̱neiwa̱klä, ñakäi je rä ju dälätsalewa̱ ta ka̱jiska. 	 Huneˈ babel trato tuˈ ay chejbanile chihalni yin̈ tzet chu isyijen ebnaj sacerdote ismunil tet Comam Dios, yajaˈ yul huneˈ yatut Comam sat txˈotxˈal tiˈ.


Iwa rä ju biköle rä yuäk ta, ata ji biköle yuäkksa̱ rä Säkeklä. 	 Hacaˈ hunu teˈ n̈a tinan̈, yilalticˈa ay hunu mac chianican̈ teˈ, hac tuˈ xin ye sunil tzettaj ye tuˈ, haˈ Comam Dios watxˈen̈e.


Jera ite ichaka ijewa ia̱: —¿Ji sherke̱ bas ki̱ yis wa̱ o̱nak bas ia̱ rä na? 	 Iskˈamben Comam: ―¿Tzet xin cheyoche? ẍi Comam.


Ata ijewa ñashä tulämika̱ ale kaldu e̱ná, sä kseka wa irä sä dulecha̱wa̱ wa irä ktei wabiketsäkksa̱ je ia̱. 	 Yaj wal huntekˈan anma tuˈ, yilal istakˈwican̈ yin̈ ismul yet chiilchati yu Comam akˈbilxa ismunil yilni tzet chˈelico mac itzitz yeb mac camnaxa.


Sá ju̱r dami däyë wäbala tsi̱ne kie Clauda ekta ja̱mi ra, je dälei ja̱mi sá te ko̱no tsi̱ne shkä iwa̱ iitä wa sikaka̱, je sikla rä därërë. 	 Con̈ecˈan̈ yin̈ ismotx huneˈ nichˈan con̈ob ay xol haˈ mar, Clauda isbi, bay matxa caw yip yecˈ jakˈekˈ. Wal teˈ nichˈan lancha tzujan yinta teˈ barco tuˈ caw lan̈o yij isba yahcanto teˈ yul teˈ niman barco tuˈ yu ebnaj.


ka bas wa̱ iju̱ñer jibä o̱rmi bulia räle, jishtä bas kjämi räle. Ata bas dä mo̱ juer berbena kjepa ka ijuena ji̱a käi. 	 Yajaˈ mach heyohta tzet heyeco yet hecal maca cabe. Sakˈal heyalni, yajaˈ cocawil yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, lahan yeb niẍte moyan, ton̈e chisye isba hunep cat iscˈaycan̈.


Ka irä jiye kuna ta, saje wa Säkekewaí bitele rä Judá ditsei wä ja̱mi je ju̱ñer sa̱ wa̱ rä bäi, jewa ka yine Moisés wa̱ däkwa̱ chui ye. 	 Caw johtaj tato Comam Jesucristo yin̈ naj Judá titna Comam, yajaˈ xin matzet yalcano naj Moisés tato ebnaj chitit yin̈ yuninal naj Judá tuˈ ay ebnaj chioc sacerdotehal xol anma Israel.


Ata alaklä wa ka̱kiä iräle ite ji bata sheke̱ iräle ka tsa̱ku̱ ki̱tele kuna ra, je rä ite ji äina wá̱ itsa̱ku̱ ukä ja̱mi. Je rä jishtä tsa̱ku̱ kä sikleju̱mi kalabe käi. 	 Hacaˈpaxo ebix ix, ta ay hunu ix mach chahto yen̈el iswiˈ yet chitxahli, maca yet chalni tzotiˈ chitit tet Comam Dios, yin̈ hacaˈ tuˈ, haˈticˈa ix chiinilo ispixan yichamil, naj ayco iswiˈehalo yin̈ ix. Lahan chalilo hacaˈtan̈e xayakˈ elo ix xil iswiˈ.


Ata ijewa patkenani etäbä kicha ra, jeska José je̱k shaka̱ iel wa ia̱. Jekjepa Faraón te José ju̱ñawa̱ mane shtä ditsei wä irä. 	 Haxa yet ischejlaxtoj ebnaj yet iscayel xin, isyenilo isba naj José tet ebnaj tato caw yuẍta isba ebnaj. Hac tuˈ yu yohtan̈enilo naj Faraón mac anmahil naj José yu ebnaj yuẍta naj.


Jeiräta manele sher ji̱a kjäkwa̱ jeska, ata mane ia̱ kte baa bata yina säkätäba jewa ka baka̱newa̱ jeska, je rä ka ijewa ñajanewa̱ iktä ssäk kju̱ei. 	 Yajaˈ yilal ayto mac chiocto yin̈ huneˈ xewilal tuˈ tinan̈, yuto tet ebnaj Israel bay babel hallax Tzotiˈ yet colbanile, yajaˈ mach octo ebnaj yin̈ huneˈ xewbal tuˈ yu isman̈cˈomal.


Ke kte yakei döka̱pa bas kjä ki̱ka, ata ji rä kianak yinak iwa ja̱mi sa̱ ki̱wäjienaklä shtä ebä, je wà bas wa̱ bas ktä ssäk wa tsa̱tkäklä. 	 Machojab cheyal yajla abix, to haˈ tzotiˈ caw cˈul yoqui haˈ cheyala haxinwal chiswatxˈeco isnabal mac chiabeni, cat xin yakˈni iscˈulal tet mac chiˈaben tzet cheyal tuˈ.


Iká irä ia̱mi irä suanacha̱wa̱ Judío wa yika kju̱ei ijewa te ikúka jekäi rä. Ka irä jiye kuna ta, Judío wa rä ñaje̱rko̱le kja, manele te ishe Jesús dä Säbäkäkksa̱ ni ra, je rä ju̱nakksa̱ ñapaktäklä jui ska. 	 Wal xin, hac tuˈ yute yalni ismam naj yeb ismiˈ naj yuto caw chixiw tet ebnaj yahawil yehico yin̈ con̈ob Israel, yuto halbil yu ebnaj hacaˈ tiˈ: “Macn̈eticˈa chihalni tato haˈ naj Jesús tiˈ Cristo, matxa chicochacti yul capilla tiˈ,” ẍi ebnaj.


Ka jí sa̱ shka̱ble yirmi yakei ebä rä däläna kuna, ata ñaebä säkekläí oloi ta Diana, je temploí kolormiwa̱ ka säkei ta ji̱a. Jekäi ra je oloitsanak Asia ska wa biköle wa̱, ñakäi ka̱ biköle ska wa wa̱, je oloi tsi ja̱lmarwa̱.” 	 Caw xin ay ismay istan̈ilo huneˈ cotxon̈ tiˈ, yeb ay ismay matxa yelapno chˈeloco huneˈ yatut cotioẍ Diana yul sat anma, yebpaxo chˈelo ispixan cotioẍ Diana tiˈ, huneˈ caw ay yelapno yul sat anma ay yul ismajul Asia tiˈ yeb sunil yul sat yiban̈kˈinal, ẍi naj tet ebnaj tuˈ.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Bas dar dä ka̱jiska; yis dar dä ka̱jöir ska. Bas dä ka̱jiska wa; ka yis dä ka̱jiska wa kuna. 	 Yalnipaxo Comam tet ebnaj: ―Walex hex tiˈ, caw yet sat txˈotxˈal heyehi, wal intiˈan yet satcan̈ wehan, caw yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ heyehi, wal inpaxojan mach yeto sat yiban̈kˈinal tiˈ wehan.


Ka irä jiye kuna ta, ditsä yäbei de rä ji shelewa̱, yuläkksa̱, tsa̱tkäkksa̱. 	 Wal xin Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, hulnajinan insayaˈan yeb incolnihan anma cˈaynato yu ismul, ẍi Comam.


ñakäi Abraham batala kalabe rä ka iyäbeila si̱ kuna. Ata ite isha rä: “Isaac ne ja̱mi ba batala kirmi rä.” 	 Mach sunilo ebnaj titna yin̈ icham Abraham, yuninal icham Abraham tuˈ yul sat Comam Dios, yuto yal Comam tet icham Abraham hacaˈ tiˈ: “Yin̈n̈e naj Isaac chipohcha hawuninal,” ẍi Comam.


Jera je be ka̱kia iia̱, te isha: —Ba te sá tulaksa̱ ra, sá patkömi je köchi chu̱li̱i̱ ja̱rka. 	 yuxin iskˈan ebnaj ischejab naj matzwalil tuˈ tet Comam hacaˈ tiˈ: ―Tato chon̈hawilojan̈ yin̈ ebnaj tiˈ, chicokˈanan̈ tawet, chejon̈tojan̈ yin̈ noˈ txitam tuˈ lah, ẍi ebnaj tet Comam.


Jera ko̱no dami kja tipä kjä ska ra ka̱mii, je tie rami itjuaka̱ yölí te, si̱wa̱ te ijewa patke kate shäbeka ki̱ka. 	 Wal ebnaj iscuywom Comam nahatxa chito ebnaj yiban̈ haˈ lago tuˈ, yaj xin ay huneˈ niman jakˈekˈ chimakˈnican̈ ha haˈ sata teˈ barco tuˈ.


Ñakäi yie sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä wa su̱a, je ki̱ ñajaklawa̱ wa ia̱ ka̱ me̱na sä ktei wabiketsäkläksa̱, ñakäi yie tsa̱ku̱ tele tulämi Jesús ktei sheka̱ kju̱ei irä, Säkeklä ktä kju̱ei irä jewa wikblu su̱a. Jewa wa̱ bewak irä, ime̱i irä ka oloitsane, jewa wa̱ sa̱ nia̱klä iwätsa̱ ki̱ iräle, ijula ki̱ iräle ka kinewa̱; jewa se̱nani kseka dewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye Cristo ra däka̱ mil año. 	 Lahwi tuˈ wilnihan huntekˈan tzˈon̈obal bay tzˈon̈an ebnaj akˈlax yip yu yilni yin̈ tzet chielico anma. Wilnipaxojan yanma ebnaj ilaxilo iswiˈ yu yakˈ isba testigohal yin̈ Comam Jesús, yeb yu yalicˈo Istzotiˈ Comam Dios. Haˈ ton ebnaj tuˈ mach yiyo isba tet mac Nokˈ isbi, mach xin aypaxo jahno tet yechel. Mach xin ischahpaxico ebnaj yechel mac Nokˈ isbi tuˈ yin̈ ispalan̈ maca yin̈ iskˈab. Wilnihan yitzitzbican̈ ebnaj tuˈ, yoc ebnaj yahawilo yinta Comam yulbal mil habil.


Jekäi jishtä ji yakei wakble dewa̱ ka̱ biköle ska ditsä ekla bata ki̱ka, kjepa duewa̱ dewa̱ ji yakei wakble kju̱ei, je su̱ta duewa̱ kjaksa̱ biköle ia̱, biköle te ji yakei wakbla ki̱ka. 	 Wal xin yu huneˈ naj winaj, haˈ ton naj Adán, yuxin hul mule yul sat yiban̈kˈinal tiˈ; yu mule tuˈ yuxin hul camical. Haˈ camical tuˈ xin, yiban̈ sunil anma titcanoj yuto sunil anma yaco ismul.


Ata ije te yis ia̱ isha: “Yis je̱r bäi shä je ne kjela shena ba ia̱ rä. Ka irä jiye kuna ta, yis täkili juerke̱ bäi si̱ rä ji rä ja̱lma̱lewa̱ ja̱mi.” Je ne ki̱ka bäi si̱ ra yis ssërmi a̱naa je̱k ssäk yis dä ja̱lma̱lewa̱ wà, je wà Cristo täkili däkläwa̱ yis ja̱mi. 	 Yajaˈ takˈwi Comam wetan hacaˈ tiˈ: “Akˈ tzalaho hacˈul yin̈ iscˈulchˈanil incˈulan xawakˈan tawet, yaj yu inhelanilan chitecha hawu. Han̈cˈan̈e huneˈ tuˈ xin chiocnico hawu yuto caw ecˈna caw cˈul isyenilo isba wipan yin̈ isyaˈtajil,” ẍi Comam. Hac tuˈ xin caw chintzalahan yin̈ isyaˈtajil chihul wiban̈an, yuto chisyelo isba yip Comam Cristo win̈an.


Yie jekäi isha bas ia̱ bas ssënaklä baa bas dä yis ja̱mi ki̱ka. Ka̱jiska bas weikarmi ta̱i, ata bas je̱r ssëno täkii. Ka irä jiye kuna ta, yis dä tu̱leka̱ ka̱jiska ji tso̱ je ki̱ka. 	 Caw chiwalcanojan sunil huntekˈan tiˈ teyet yun̈e yoccano akˈancˈulal yin̈ heyanma wuhan. Yul sat yiban̈kˈinal tiˈ cheyilaˈ isyaˈtajil, yaj aweco yip heyanma yuto hanintiˈan xaquinkˈojihan yin̈ sunil isyaˈtajil ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Jera Pedro te ikúka te isha: —Säkekewa, ba ne irä ra, yis pakö shkäkmi diklä bata ki̱ka däkmi ba ska. 	 Yalni naj Pedro tet Comam: ―Mamin, ta hach huneˈ tuˈ, hala ta chinbelwihan yiban̈ ha haˈ tiˈ cat wapnihan bay ayach tuˈ, ẍi naj.


Jekäi Säkeklä yaba te bas bakaksa̱ ra, jera bas dämiksa̱ kjermita si̱. 	 Yuxin tato haninan chexincolilojan yin̈ hemul, yin̈ caw yeli chexcolchacanoj yuto caw Iscˈahol Dios wehan.


Jera Pablo je̱k duaka̱ ijewa sha̱na je Areópago ska te isha: —Bas Atenas wa, yie isu̱a ra ji biköle ska ra bas te rä jile oloitseke̱ bäi si̱wa̱. 	 Yahwano naj Pablo xol ebnaj bey huneˈ Areópago tuˈ, istzabnico naj yalni: ―Wal tinan̈, hex ah con̈ob Atenas, caw chiwilan tato caw ayco henabal yin̈ ej tioẍ.


Je shkä dami Pablo irä sá irä itäki̱, a̱rke̱ te isheke̱: —¡Jí jäiyi wa rä Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta kjanaklä wa! Jewa te tsa̱tkeneksa̱ ña̱le̱i ne bata sheke̱ bas ia̱ rä. 	 Yoc tzujno ix jintajan̈ yeb naj Pablo, istzabnico ix yel yaw, yalni ix: ―Haˈ huntekˈan ebnaj tiˈ, ischejab Comam Dios ye ebnaj, huneˈ Dios caw aycano yip. Haˈ ebnaj chihalnicˈo teyet tzet chiyu hecolchahi, ẍi ix.


Jera Felipe tu̱nami je̱k sikawa̱ te issa ra ije te jile bata shäk Isaías wa̱ äyë yöle je washe rami. Jera ite ichaka iia̱: —¿Je ba te iwashe rami te ma je̱r ku̱a na? 	 Isto naj yin̈ an̈e. Yet yapni naj iscˈatan̈ teˈ caret tuˈ yaben naj tato lan̈an yilni naj huntekˈan cuybanile tzˈibn̈ebilcano yu naj Isaías. Yalni naj Felipe tuˈ tet naj: ―¿Chimtxumchalo hawu tzet lan̈an hawilni tiˈ? ẍi naj.


Jera plaa ite iwa̱ dulanak wa paka ñajiäkka̱ ko̱no ja̱rka, kjäkksa̱ba a̱mikata iwätsa̱k Betsaida ka, je dälei ja̱mi ije te je chu̱li̱i̱ wa patke kate. 	 Lahwi tuˈ ischejnito Comam Jesús ebnaj iscuywom yul teˈ barco, yun̈e isbabito ebnaj sata Comam bey con̈ob Betsaida iskˈaxepicˈto haˈ lago tuˈ, wal Comam xin cancano takˈlo tet anma.


Ata yi te iel dokoitseke̱ ra, je se̱r dä ka̱tuil na, dami rä ka̱tuil na. Je wa̱ ka iju̱ñer maka imike̱ räle, je rä ka̱tuil wa̱ irä wätuilewa̱ ki̱ka. 	 Yajaˈ ta chichiwa cocˈul jin̈ hununon̈, chaliloj ta ayon̈toco xol kˈejholo, yeb ta lan̈an cobelwi xol kˈejholo tuˈ, mach johtajo bay caw cotocoj yuto kˈejholo tuˈ chiakˈni tan̈o comujlubal.


Ka irä maikäi kuna ta, jäiyi rä ka Jesús biketsäk kuna ra, je rä siki tele ise̱naklä oloi ja̱mi. Je su̱ta alaklä rä ka Jesús biketsäk kuna ra, je rä siki tele ise̱naklä oloi ja̱mi. Ata ka jekäi kuna ra, bas yabala rä ñá käi, ata jira irä sikina. 	 Yuto waxan̈ca maẍto ayoco yichamil ix yul iskˈab Comam, yajaˈ hacojtam yetxa Comam Dios ye naj, yuto hun ye naj yeb huneˈ ix ix ayxaco yul iskˈab Comam Dios. Hacpax tuˈ ix maẍto ayoco yul iskˈab Comam, hacojtam yetxa Comam Dios ye ix, yuto hun ye ix yeb huneˈ naj ayxaco yul iskˈab Comam. Kˈinalo ta maẍto yeto Comam ye iscawan̈il lahanmi chielico yuninal hacaˈ yuninal anma maẍto ayoco yul iskˈab Comam Dios, walxinto hacaˈxa yuninal Comam Dios yehi.


Je ukä ska sá kukana bitejulu däkka̱ Jerusalénka. 	 Lahwi yecˈayo hayeb tzˈayic cowatxˈenayo jetan̈, cotohan̈ yul con̈ob Jerusalén.


Jekäi biköle wäsika̱nak Säkeklä wikblu wa̱, jewa rä Säkeklä yabala. 	 Sunil mac haˈ Comam Espíritu Santo chiijbani, haˈ huntekˈan mac tuˈ yuninal Comam Dios yehi.


Jera Andrés te Simón kia tsa̱mi Jesús wäki̱. Je su̱a Jesús te ra, jera ite isha iia̱: —Ba rä Simón, Jonás yaba, ata ba kirmi rä Cefas ni. (Je kte wà rä Pedro). 	 Hac tuˈ xin yu yijbanto naj Andrés tuˈ naj Simón iscˈatan̈ Comam Jesús. Yoc tˈan̈no Comam yin̈ naj Simón tuˈ, yalni Comam tet naj: ―Simón, iscˈahol naj Jonás, wal tinan̈ Cefas chioccano habihoj, ẍi Comam tet naj. (Yin̈ huneˈ yabxubal ebnaj tuˈ, huneˈ bihe Cefas chal yelapnoj Pedro.)


Jí ne ye Cristo duawa̱ shki̱naka̱ni kseka rä: je rä ije däkläwa̱ sä dulecha̱wa̱ wa irä sä kseka wa irä jewa Säkekewaí ye. 	 Yuxin cam Comam Jesucristo, yitzitzibican̈ hunelxa yu yoc Comam Yahawil yin̈ anma camom yeb anma itzitz.


Ata ditsä bitämi ka̱wä däkläka̱ wà irä ka̱wä minakläwa̱ wà irä, norte wà irä sur wà irä, jewa ñatulämiwa̱ yäkäk Säkeklä gobiernoí ska. 	 Wal xin chitit anma yulajla con̈ob yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, cat iscutxico iscˈatan̈ Comam Dios, cat iswaˈ sat meẍa iscˈatan̈ Comam Dios Yahawil.


je te isha iia̱: “Ma je̱köka̱. Bä ma ni yaba irä ia̱mi irä wäkseka däkmi ni Israel wa ke̱i ska. Ka irä jiye kuna ta, ale je̱r ssëna yaba ktäkwa̱ wa duacha̱wa̱.” 	 ―Ahan̈wanoj cat hameltzo yeb nichˈan unin tiˈ yeb ismiˈ bey hacon̈ob Israel, yuto xacam ebnaj ochen potxˈno camo nichˈan unin tiˈ, ẍi naj ángel.


Yis wäji̱atkena ne wà yis je̱r ku̱a ji blelewa̱ te rä, jishtä yie iyua kja elkje käi. 	 Caw isye Comam tzet nabil yu wetan, yakˈni wohtan̈elojan huneˈ ewanticˈa ye yet payat. Haˈ xin tzˈibn̈ebilxa nichˈan teyet wuhan yul huneˈ hum tiˈ.


Yëë imawa̱ju̱ kja Olivo Yäkä Bata ktä ja̱mi ra, jera iwa̱ dulanak wa chu̱li̱i̱ biköle ssëna a̱naa, te Säkeklä kjeishami täkii ji o̱le täkili ta su̱le ijewa wa̱ je biköle ki̱ka. 	 Hayet lan̈anxa yapni Comam yin̈ isxulanil won̈an Olivo tuˈ, yah yaw sunil anma tzujan yinta Comam yu tzalahilal. Yalni anma cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios yu sunil cˈaybalcˈule xayil anma.


Jeshtä wa rä ka tkelewa̱ kuna itsa̱ku̱ ja̱mi. Ata itsa̱ku̱ ne ja̱mi iyaka kalabe se̱rke̱ rä, wäjierke̱ rä, sä wäjienaklä wà, sa̱ ja̱me̱i wà, ikibinaklä maikäi Säkeklä te ikibiwe̱ käi. 	 Haˈ ebnaj tuˈ mach huneˈn̈eho ye ebnaj yeb Comam Jesucristo, Comam iswiˈehal yeco jin̈. Haˈ Comam Cristo chiakˈni jip, chon̈ishunbacano cosunil hacaˈ hunu nimanile tzablebil isba isxijil yu istxˈan̈al; chon̈yakˈni chˈibo Comam, yuto hac tuˈ chiel yin̈ iscˈul.


Ata yis te bas ia̱ Säkeklä ktei baa bata sha ka to̱le kuna, je wà yis je̱k jawa̱ bas oloi kanakläka̱, ¿je ki̱ yis dä nui ta na? 	 Hayet wecˈan walnocˈojan Tzotiˈ cˈul yet colbanile texol machi nichˈano tzet inkˈanilojan teyet. ¿Tom waco inmulan yin̈ hacaˈ tuˈ? Wal xin wiyo inbahan yun̈e heyinican̈ heba.


ñaebä je̱r ko̱nak ijewa biköle wäoka̱na Moisés ja̱mi mo̱ na irä däyë na irä je ia̱, 	 Hacaˈtan̈e ahcano haˈ iswiˈ anma ishunicanico ebnaj yinta naj Moisés yu huneˈ moyan tuˈ, yeb yet yecˈto ebnaj yictabal haˈ mar tuˈ, hacaˈtan̈e ahcano haˈ iswiˈ ebnaj.


Jekäi sábado sábado wà ite jile pakeke̱ ñapaktäklä jui ska. Jeska ije te Judío wa irä Griego wa irä je̱r ssëwe̱ke̱ iktä kukäkwa̱. 	 Yin̈ hunun tzˈayical xewilal chibeycˈo naj Pablo yalno Istzotiˈ Comam Dios yul iscapilla anma Israel, yu iscuynicano naj anma Israel yeb anma mach Israeloj.


Ka irä jiye kuna ta, ije̱r ja̱na yis ije kjanaklä emana ska. Jira ma rä jöikwä ta wa biköle te yis shemi, bäije yis dä. 	 Waxan̈ca mach nimano welapnojan, yajaˈ Comam Dios chˈanayo iscˈulal wiban̈an. Yuxin chiyalaˈ anma yin̈ sunilbal tiempo ta caw sakˈal wetan yu ayayo iscˈulal Comam wiban̈an.


Sa̱ñireebä imineju̱ni jukläyäkä sha̱na ra, iktawa̱ bäli te. 	 Haxa hunxa tzˈayic yin̈ caw sahab sacˈayalil, ismeltzo Comam Jesús yul con̈ob Jerusalén. Yet ayco Comam yin̈ isbel tuˈ isn̈ohchacan̈.


Jekäi ka̱ wäkiri te ijewa kúka, te isha: —¿Jera ji bol mane sherke̱ bas ki̱ wäyenakksa̱ni bas ia̱ rä na? Jera ijewa te isha: —¡Barrabás! 	 Iskˈambenpaxo naj gobernador tuˈ tet anma: ―Yin̈ ebnaj cawan̈ tiˈ, ¿mac cheyoche chinbejtzohan? ẍi naj. Istakˈwi anma tuˈ sunil: ―¡Naj Barrabás chabejtzo! ẍi anma.


Jekäi sä kjäktä rä yökö, je rä ji yakei ka̱jiska. Sä kjäktä rä tkelewa̱ sä wäjienaklä ja̱mi, je ne rä sa yaka biköle yakei tewa̱kwa̱ rä. Je wäkawe̱ke̱ka̱ rä sä tuläklämi yököí te. Je wäkar marka̱ bikö sa̱ se̱rke̱ ji̱a kseka kje. 	 Hac tuˈ ye jakˈ tiˈ, lahan yeb kˈa kˈaˈ, mach isbi hanta istxˈojal ayco yin̈; yetbi conimanil yehi yuxin sunil conimanil chu yetaxto yu. Huneˈ kˈa kˈaˈ tuˈ, hacaˈticˈa yul huneˈ niman kˈaˈ mach istan̈bal chitit iskˈakˈal, hac tuˈ xin chu yetaxcanto sunil cobeybal.


Jesús te jekäi issa ra, ite isha Jairo ia̱: —Ke bä male̱te̱nak; ba ku̱ ji biketsö etka ebä, jera ba yaba tsa̱kermiksa̱. 	 Hayet yaben Comam huneˈ tuˈ, yalni Comam tet naj Jairo: ―Mach cachxiwi. Haˈ huneˈ wal hawuteni, ayto Comam Dios yul hawanma haxinwal chicawxocan̈ hacutzˈin, ẍi Comam tet naj.


ale eklabä ka duäk kuna, se̱nak ka̱ oloo ka sä däwa̱ kuna je ja̱rka te, ale ka su̱le kuna yi a̱ni wa̱, ñakäi mane a̱ni ka wä däkwa̱ isu̱ak te. Ije dälätsanopa, je se̱nopa ji̱a oloi ta ta̱i jekjeyemi. Amén. 	 Han̈echˈan Comam Dios machi bakˈinal chicami. Ay Comam xol huneˈ issajilkˈinal bay machi hunu mac chiyu ishitzico iscˈatan̈. Maẍto hunu mac xaˈilni yin̈ Comam, machipaxo mac chu iskˈoji yilni Comam. ¡Bitn̈elaxojab isbi Comam yu ishelanil yeb yu yip ay yin̈ sunilbal tiempo! ¡Hacojab tuˈ!


Jekäi chui tsa̱ku̱i wa biköle rä kolole ditsä sha̱na sa̱ tsa̱tkäk, ji rä o̱nak Säkeklä ia̱ wà, jile ma̱k irä bewak ma̱kka̱ sa̱ wa̱ ji yakei wakblele ki̱ka irä. 	 Yuto sunil ebnaj yahawil sacerdote saybililo ebnaj xol anma, yakˈlax ismunil ebnaj istzotel yin̈ anma tet Comam Dios, yeb yu yalten ebnaj ofrenda yeb xahanbal tet Comam yin̈ ismul anma.


Jeiräta sa te Jesús, elkje bala ta ialewa̱ ángel wa katäbäka, je su̱ani sa te ji baa wà, ikjeishe wà oloi kaleka̱ icorona ye, ite duewa̱ shka̱l ssa ki̱ka. Je rä Säkeklä je̱r bäi sha sa̱ ia̱ iwa̱ duewa̱ shka̱l ssäklä sä biköle ki̱ka. 	 Yet chalni tato sunil tzettaj ye tuˈ can yalan̈ yip anma, chaliloj tato machi hunu tzet ye tuˈ tiˈ mach can yalan̈ yip, yajaˈ maẍto ixtan̈o jilni ta ayco sunil yalan̈ yip anma. Yajaˈ wal Comam Jesús, Comam txann̈e hanicˈ yip yakˈ Comam Dios sata ebnaj ángel hanicˈ tiempohal akˈlax ismay yeb caw ay yelapno elicoj yu isyaˈtajil camical, yuto yu iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios yuxin yakˈ isba yin̈ camical yu iscˈulalo jin̈.


Jewa ñajäklämiwa̱ beshyeka sualecha̱wa̱ ije te ji shka̱l ssë kate ki̱ka, te ishemi: “¡Wekte, wekte, jukläyäkä bäi si̱ rä, Babilonia jukläyäkä oloi ta rä! Ka irä jiye kuna ta, una hora bala na ebä buka̱ne dewa̱ ba ki̱ka.” 	 Nahat xin chicancano lin̈no ebnaj yu xiwquilal yilni isyaˈtajil chiay yiban̈ con̈ob tuˈ, chalni ebnaj: ¡Ay, caw cˈanchˈan niman con̈ob Babilonia, huneˈ con̈ob caw aycano yip! Yuto caw yin̈ an̈e mahul isyaˈtajil yiban̈, ẍi ebnaj.


Ata bas wa̱ iju̱ñaklä ditsä yäbei ia̱ ka̱wei tso̱ sa̱ nui jäkläwa̱ bitaba ka̱jiska—jera ite isha je karalewa̱ ia̱—: —Yie ishe ba ia̱, ma je̱köka̱, ma je̱katashuäklä kuköwa̱, ma cho̱ni bä juka. 	 Yalnipaxo Comam: ―Tinan̈ xin chinyehan heyilaˈ Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios tato ay wipan wakˈni nimancˈulalan yin̈ ismul anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi Comam. Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet naj yaˈay tuˈ: ―Hanintiˈan chiwalan tawet, ¡ahan̈wanoj! Ican̈ habatxteˈ tiˈ, paxan̈to hawatut, ẍi Comam tet naj.


Sá ka̱kiä Säkeklä ia̱ ka bas wa̱ ji yakei a̱ni wakbläklä kuna. Ka je rä ijuenaklä sá rä deleksa̱ bäi käi kuna, ata je rä bas wa̱ ji rä bäi wa̱klä. Ata ikuna sá wakwa juer ka sá deneksa̱ bäi käi ra, ka je wa̱ ji kuna. 	 Caw chintxahlihan teyin̈ tet Comam Dios yun̈e hewatxˈen iscˈulal, maẍtaj yu cocanan̈ cˈulal yul hesat, machoj, waxan̈ca xin mach cˈulo con̈elicojan̈ yet con̈heyilwenan̈ hacaˈ yallaxi.


Jekäi María Magdala wa mineju̱ Jesús wa̱ dulanak wa ia̱ ibata shäk, te isha ijewa ia̱: “Yis te Säkekewa su̱ani.” Jera ite ipaka ijewa ia̱ jiräni ije te isha iia̱ käi. 	 Yuxin to ix María ah Magdala tuˈ yalaˈ tet ebnaj iscuywom Comam, yalni ix hacaˈ tiˈ: ―Caw mawilan yin̈ Comam Jesús, ẍi ix. Lahwi tuˈ yalni ix tet ebnaj yin̈ tzet yal Comam.


Ka irä jiye kuna ta, ije wa minemi rä ikie kju̱ei, ka Säkeklä ja̱mi kuna wa jile kukäk kuna a̱ni. 	 Ebnaj juẍta tuˈ, haˈ Istzotiˈ Comam Jesús chiˈecˈ ebnaj yalaˈcˈoj yuxin mach chu iskˈanni ebnaj colwal tet anma maẍto ayoco yul iskˈab Comam.


Jera Felipe te ikúka: —Dosciento denario ka je däkka̱ pan tju̱aklä me̱nak ijewa biköle ia̱ kje berberiri a̱ni. 	 Istakˈwi naj: ―Waxan̈ca ay cabo ciento denario comelyu chilokˈni tzet chilolaxi, caw maẍticˈam chabe yikˈni anma hunta txˈinano yet, ẍi naj tet Comam.


Jekjepa Zaqueo je̱k duaka̱ te isha Säkekewa ia̱: —Säkekewa, ¡jikäi issö! Yis ma yis ji tso̱ je moska ma̱kksa̱ ka jita wa ia̱; maile yis wa̱ sa saka wañalewa̱ ra, yis te je säkei me̱mini iwakwa ia̱ tkitkä däka̱. 	 Haˈ naj Zaqueo tuˈ, ah lin̈no naj, yalni naj tet Comam: ―Mamin, wal tinan̈ chiwakˈan yicta tzet ayinan tet anma mebaˈ, yeb xin ta ay mac ecˈbal wutelojan ismelyu, can̈elto ecˈbal selel chiwakˈan tet, ẍi naj.


Iwa rä je ka ka̱wei dälätsäk kuna ktei blelewa̱ wao̱rte kja. Ata jira iwätkewa̱k kate te iwätkewe̱mi ji̱a, ma rä je iwätkewa̱k tse̱na ju̱nami kje. 	 Wal xin, chimunla naj yahawil istxˈojal yin̈ ewantajil xol anma tinan̈, cachanxan̈e xin chechma naj yilaxilo huneˈ mac mach chichahniti naj, cat yul lemna naj.


Je ki̱ka ka yi a̱ni wa̱ ishäklei ije̱k wäokle rä yis kie ja̱mi ni. 	 yuxin mach chu heyalni ta yin̈ inbihan alaxcan̈ haˈ hewiˈ.


Sä wäbala wa̱ ka ishäklei sä jula ia̱: “Ka yis ki̱ ba sher.” Ñaebä sa̱ tsa̱ku̱ wa̱ ka ishäklei sä klä ia̱: “Ka yis ki̱ ba sher.” 	 Isbakˈ cosat mach chu yalni tet cokˈab hacaˈ tiˈ: “Matzet chachocnico wuhan,” mach ẍioj. Hacpax tuˈ cowiˈ, mach chu yalni tet joj: “Matzet chachocnico wuhan,” mach ẍioj.


Ite sa pakte rami ijewa ñapaktäklä jui saka saka ska. Jera biköle te ije kjeisheke̱ bäi. 	 Iscuyni Comam anma yul hunun con̈ob yul iscapilla ebnaj Israel, caw sunil anma halni cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam.


Yis oveja wa te yis ktä ssëke̱; ñakäi yis wa̱ ijewa rä su̱nak. Jekäi ijewa mike̱ yis itä ki̱. 	 Macta caw wetan yehi, caw chishajba istxiquin yin̈ tzet chiwalan; caw xin wohtapaxojan huneˈ mac tuˈ. Hacaˈticˈa chiyu yoc tzujno noˈ meˈ yinta istan̈emal, hacpax tuˈ chiyu yoc tzujno wintajan.


Ba te ibiketse Säkeklä rä eklabä. Ba te iwá̱ rä bäi. Ata be te je biketse ñaebä, ñakäi ipaju̱rke̱ iyika. 	 Hex tiˈ, cheyayto yul heyanma tato huneˈn̈echˈan Comam Dios. Caw cˈul huneˈ tuˈ, yaj maẍn̈etaj huneˈ tuˈ yilal yehi. Hacpax tuˈ ebnaj ischejab naj matzwalil, yohta ebnaj tato huneˈn̈echˈan Comam Dios. Caw xin chiluyluncan̈ ebnaj xiwquilal yet chisnaniti ebnaj Comam.


Jera ¿me bas ssële a̱naa da na? Yie ishe bas ia̱ bulee, ikuna rä bas ia̱ io̱r da ra, bas wa̱ bas wäbala yeneksa̱ me̱nak yis ia̱. 	 ¿Tzet yin̈ yuxin matxa huneˈ tzalahilal tuˈ yul heyanma tinan̈? Chiwalan huneˈ iscˈulal tiˈ teyin̈, hex tiˈ caw heyoche heyilti isbakˈ hesat heyakˈni wetan yu iscˈulchˈanil hecˈul win̈an.


¿Jera mane käi je rä na? Iwa rä ikuna ijewa manele wa̱ ka ji biketsane etkabä ra, ¿baishe ijewa wa̱ ka ji biketsane etkabä ki̱ka, ka Säkeklä chatkäkwa̱ ji wa̱k ji̱a bulee na? 	 Yajaˈ, ¿tzet xin chielicoj tato ay anma Israel mach chiswatxˈe yin̈ tzet chal Comam Dios? ¿Tom yu huneˈ tuˈ yuxin mach chisyijepaxo Comam Istzotiˈ halbilcano yu?


Ijewa ñaje̱rku̱a iwa̱k jekäi je ju̱ñawa̱ Saulo te. Jekäi ka̱piana irä tuina irä ijewa te jukläyäkä kjätkeleksa̱ kjäshtäklä ska iki̱ssëke̱ ko̱ta̱nakwa̱. 	 Caw hunun tzˈayic yeb hunun akˈbal ismajni ebnaj naj Saulo yul ispultahil chˈen cˈub hoyanico yin̈ con̈ob tuˈ yun̈e ispotxˈlax camo naj, yaj xin yabelo naj Saulo huneˈ tuˈ.


Ke yis ku̱ ji ka o̱le kuna yi a̱ni wa̱ je wo̱pa ijewa sha̱na ra, jera ka ijewa rä nui ta kuna. Ata jira ijewa te je su̱a, jeiräta jewa te yis irä yis Ká irä je dokoitsa. 	 Sunil tzet inyehan xol anma, caw maẍto hunu mac chiyeni yilaˈ anma hacaˈ tuˈ. Kˈinalo tato machi cˈaybalcˈule inyehan xol anma, caw machim ismul anma, chal tuˈ. Wal xin, waxan̈ca caw yil anma huntekˈan tuˈ, yaj to caw chiniscajan, chiscajpaxo Inmaman.


Watalé itu̱nami ba yika berbena bala ta rä, je rä idäkläwa̱ni ba ia̱ jekjeye, 	 Naj Onésimo tiˈ, el naj hanicˈ tiempohal tacˈatan̈, yajaˈ yun̈e ismeltzo naj tacˈatan̈ yin̈ huneln̈e.


Jekäi bulirishtä ra ite Israel wa bol ku̱a iñakpäte. Jera ije̱kaka̱ ijewa je̱r bäiwa̱kni ñara, jekäi ite isha ijewa ia̱: ‘Bas dikäla bas dä ñawakwa ebä, ¿jiye bas ñaweikäke̱ rä na?’ 	 Haxa yet huneˈxa tzˈayical xin, yilni naj Moisés yakˈlen howal cawan̈xa ebnaj jet con̈ob, yu yoche naj yakˈaco ebnaj yin̈ akˈancˈulal yuxin yal naj hacaˈ tiˈ tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ yuxin cheyakˈle howal? Caw heyet con̈ob heba, ẍi naj tet ebnaj.


Ale ibolki je ituläk, je ne rä be tsa̱ku̱i rä. Je itiäklä ke̱i, je ne rä sa̱ ke̱i e̱nakläwa̱ ke̱i rä; je itiäk wa, je ne rä ángel wa rä. 	 Naj txihnayo teˈ hin̈at chˈim xol ixim trigo tuˈ, yechel naj matzwalil ye naj. Yet chicˈuplaxcan̈ ixim trigo tuˈ xin, yechel yin̈ yet chilahwi yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Haxa ebnaj chicˈupni ixim trigo tuˈ, yechel ebnaj ángel ye ebnaj.


Jekäi ikuna sä wäjienaklä kalabe rä etkabä ra, ¿me sa yaka ekta dämi rä na? 	 Kˈinaloj tato lahanxan̈eticˈa hunun yetbi conimanil matxam chu jalni baytet conimanil, chal tuˈ.


Jeska ekla rä se̱nak bitaba ra, jera bas te ji sha käi je o̱rmi ije ia̱. Ata ka ijewa rä jekäi kuna ra, jera je bas te isha ijewa ia̱ je dämiksa̱ni bas wakwa ia̱. 	 Ta ay anma chˈochen huneˈ akˈancˈulal tuˈ, chˈakˈlax tet hacaˈ cheyute hekˈanni tet Comam Dios. Ta ay mac mach chiochenpaxo xin, mach chu ischahni.


Ata yaba, ba kirmi rä ale Ji Biköle Tsa̱ta wa̱ kolole ji bata shäk ye ni. Ka irä jiye kuna ta, ba minami Säkekewa wätsa̱k ña̱la paruäkba iyika, 	 Yalnipaxo icham Zacarías tuˈ yin̈ iscˈahol: Walach hach tiˈ cˈahol, chachoc ischejabo Comam Dios caw ay yip, yuto hach babel chaẍto sata Comam Jahawil. Yu hawatxˈen isbeh Comam, haˈ ton hacuyni yanico anma isnabal yin̈ Comam Dios.


jera ka bas te ka̱ me̱ kuna ji̱a iia̱ jile wa̱klä iká irä ia̱mi irä ia̱. 	 Cheyala ta matxa yilalo chicolwa yin̈ ismam yeb ismiˈ.


Ñakäi wikblu ñá shtä wa te Jesús su̱eke̱ ra, iñajäkläke̱wa̱ wakte iwäja̱mi, ia̱rke̱ jela täkii te isheke̱: —Ba ne rä Säkeklä yaba rä. 	 Xol anma istenba isba iscˈatan̈ Comam tuˈ, ay anma ayco ischejab naj matzwalil yin̈. Hayet yilni ebnaj Comam, yay jahno ebnaj sata Comam, yahwi ebnaj yin̈ caw ip: ―Hach tiˈ hach Iscˈahol Comam Dios, ẍi ebnaj.


Ka irä jiye kuna ta, sä biköle ka̱wä ta däkmi Cristo wa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska, ekla ekla sa̱ to̱naklä ji o̱le sa̱ wa̱ sa yaka wà je ja̱mi bäi iräle, yakei iräle. 	 Caw cosunil chon̈oc sata Comam Jesucristo yul iscapil yun̈e cochahni ispaj yin̈ tzettaj chicowatxˈe hununon̈ yet ayon̈icˈo yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ta cˈul maca istxˈojal cowatxˈe.


Jekäi ijewa te iju̱aksa̱ uva yäkä ektaka, jeska ite iktawa̱. “Jera ¿je uva yäkä wakei te me ijewa we̱mi na? 	 Lahwi tuˈ xin yilaxilto naj yintalto peyab tuˈ, haˈ bey tuˈ akˈlax camo naj, ẍi Comam. Iskˈamben Comam tet anma: ―¿Tzet xin chiutelax ebnaj munlawom yu naj yahaw tzˈunub tuˈ, heyalni?


Ka irä maikäi kuna ta, Juan säwäukewa̱k deju̱ wa̱ pan ka ñane, vino ka yane, ata bas te ishe: ‘Ije rä kolole wa̱ be wa̱’ ni. 	 Yet yulicˈo naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, mach waˈ naj yeb anma, yuxin yal anma tato ayco huneˈ ischejab naj matzwalil yin̈ naj.


ssële a̱naa ji ki̱ssäk, weikane katabläk je̱r baa wà, chatkelewa̱ ka̱kiäk itkenawa̱ ye, 	 Tzalahan̈we sunilbal tiempo yuto ay tzet ayco yipo heyanma. Akˈwe techaho sunil isyaˈtajil chul teyiban̈ yeb xin mach chebej hetxahli tet Comam Dios.


Iwa rä sá te sa pakte rä ka kte shirilewa̱ wà kuna, ji shi̱ana wà kuna, sä wäyue wäsi̱wa wà kuna. 	 Han̈on̈tiˈan̈, maẍtaj tzotiˈ mach yelo jalan̈ yet jecˈtuˈan̈, maẍtajpaxo istxˈojal nabil juhan̈ yeb mach etalo nan juhan̈.


Je wà ijuena Säkekewa wa̱ se̱nak wämo wa wetseksa̱ imablerke̱ jile wà yika ju̱ñer, ñakäi ka sä wämo kuna wa ble buka̱nak sa wabiketsanakläksa̱ ke̱i ska ju̱ñer; 	 Hacticˈapax tuˈ tinan̈, yohta Comam Dios iscolni yin̈ ilwebal macta ayco yanma yin̈ Comam, wal mac mach cˈulo isnabal chialaxayo isyaˈtajil yiban̈ yet chihul istzˈayical yet chilni Comam tzet chˈelico anma.


“Yi te bas ktä ssa ra, je rä ite yis ne ktä ssa rä; ñakäi yi te bas ju̱aksa̱ ra, je rä ite yis ne ju̱aksa̱ rä; jekäi yi te yis ju̱aksa̱ ra, je rä ite yis patkäkté ne ju̱aksa̱ rä.” 	 Yalni Comam tet ebnaj ischejab tuˈ: ―Haˈ mac chˈaben tzet cheyala, chabepaxo tzet chiwalan. Yajaˈ haˈ mac chiyahni tzet cheyala chinisyahpaxojan. Haˈ mac chinyahnituˈan, haˈ yin̈ Comam Dios chiyahwahi yuto Comam an̈eintijan, ẍi Comam Jesús.


Jekäi je yaba kibir damika̱, ñakäi ije̱r ska itäkir damika̱. Jekäi ise̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska mine däka̱ ikjayina Israel wa ia̱ kje. 	 Wal huneˈ nichˈan unin tuˈ xin, hacaˈticˈa ischˈib isnimanil, hacpax tuˈ ischˈib yitzˈatil iswiˈ yin̈ Comam Dios. Haxa yet istzehbican̈ naj, isto naj bey huneˈ txˈotxˈ desierto, haˈ tuˈ ehayo naj masanto apni istiempohal yakˈni yohtan̈elo isba naj tet con̈ob Israel.


Iwa rä ji dälässë sä te ji bäi we̱ ki̱ka, ikuna Säkeklä ki̱ jekäi ishena ra, je ne rä bäi si̱ ji yakei we̱ ki̱ka sa te ji dälässë tsa̱ta rä. 	 Caw cˈul ta yu cowatxˈen iscˈulal yuxin chiecˈyaˈ janma yaj ta hac tuˈ chˈel yin̈ yanma Comam Dios, sata ta checˈyaˈ janma yu cowatxˈen istxˈojal, nabn̈e huneˈ tuˈ.


Jera Felipe te ikúka te isha: —Ba te ibiketsa si̱ ra, ka̱ tso̱ ma ia̱. Jera ije te ikúka: —Yie ibiketse iyina si̱ Jesús dä Säbäkäkksa̱, je rä Säkeklä yaba. 	 Yalni naj Felipe tuˈ: ―Chuhi tato caw yeli chawayto yul hawanma, ẍi naj. Istakˈwican̈ naj: ―Caw chiwayto yul wanmahan tato caw yeli Iscˈahol Comam Dios ye Comam Jesucristo tuˈ, ẍi naj.


Judas irä Silas irä jewa rä ñaebä jile bata shäk wa. Jekäi ijewa te ji sha ta̱i wà, ite sä el wa je̱r pabla, iki̱täkiwa̱. 	 Naj Judas yeb naj Silas tuˈ, yalpaxo ebnaj Tzotiˈ chitit tet Comam Dios, hac tuˈ yu yakˈni ebnaj yakˈlobal yanma ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam, yiptzelaxpaxcano ebnaj yin̈ yet Comam yu ebnaj.


Yis te ishe bas ia̱, ite ijewa tsa̱tkemi rä mane manebä. Jeiräta mika̱ ditsä yäbei dene ra, ¿je te ji biketsäk etkabä wa ku̱emi ji̱a ka̱jiska na?” 	 Chiwalan teyet machi nahatli iscollax huntekˈan anma tuˈ yu Comam. Yaj yet chinhulan hunelxa, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, ¿ay tom anma chicawxo iscˈul yin̈ Comam Dios? Matxam caw maca, ẍi Comam Jesús.


Ke bas ka̱yua ñaukä ja̱mi. Ka irä jiye kuna ta, sä del këyake wa̱ o̱nak je rä ju̱leksa̱ bas wa̱ ki̱ka. 	 Caw mach cheyaco lekˈtiˈal teyet hununex, wal xin caw matxa ayexocto yalan̈ yip huneˈ icham beybal ikˈbilticˈa heyu yeb huntekˈan istxˈojal chewatxˈe yet yalan̈tocanoj.


Ka irä yis ki̱ bas shena ibiketsäk yis ssëna bas suanewa̱k äyë wà irä ni. 	 Yuxin mach chisje incˈulan ta chetxumu ta yu quexinxibtenan yuxin hac tiˈ chiwute walnitojan yul incartatiˈan, wal xin machoj.


Kjanaklä wa, bas ñajöcho̱wa̱ bas blui wa yika, ji biköle ska idälätsäk, ka irä manele rä bäi, je̱r baa ebä ki̱ka kuna, ata manele sälwii wa ñaebä. 	 Hex chejab heyehi, ayojab yelapno heyahaw yul hesat, yijewe tzet chiyal ebnaj. Yaj maẍn̈etaj tet ebnaj cˈul isnabal, yeb ebnaj caw cˈul iscˈul, wal xin yijewepaxo tet ebnaj ton̈e chichichon yanma.


¿Jera maikäi irä na? ¿Saje wa rä Griego wa tsa̱ta na? ¡Ka irä jekäi kuna! Ata je rä jishtä sa te isha kja käi; Judío wa irä, Griego wa irä, jewa rä kololewa̱ ji yakei wakble wa̱, 	 Wal xin, ¿tom ecˈbal cˈulon̈ han̈on̈ Israel hon̈ tiˈ sata anma mach Israeloj? ¡Machoj! Wal xin lahanon̈ cosunil. Xawalan teyet tato sunil anma Israel yeb anma mach Israeloj ayicto yalan̈ yip mule.


Je ukä ki̱ elkjebä ra iyaba tsi̱se̱k te ji me̱na iia̱ jaksa̱ kalabe. Jekäi imineju̱ ka̱mii ka̱ kju̱awaka jeka ite iji bena e̱wa̱wa̱ ji ka wata bata ki̱ka. 	 Hayebixto tzˈayic xin iscutxbanayo naj istohol ismajul akˈlax tet, isto naj bey huneˈ con̈ob nahat, yoc naj iscˈaytzenolo ismelyu yin̈ istxˈojal.


Ka irä jiye kuna ta, Sa Ká wakei wa̱ bas shka̱l bas wa̱ yis shka̱l ki̱ka, ñakäi bas te ibiketsa yis dar dä Säkeklä ska je ki̱ka. 	 yuto caw xahan ayex yu Inmaman. Caw xahan ayex yu Comam tuˈ yuto caw xahan ayinan heyu yeb xin yu xaheyayto yul heyanma tato iscˈatan̈ Comam titnajinan.


Ata mika̱ Säkeklä Sa̱tsa̱tkäkksa̱ je̱r dä bäi, je wa̱ sa̱ shka̱l, kjayina sa̱ ia̱ ra, 	 Haxa yet isyeni Comam Dios Cocolomal iscˈulchˈanil iscˈul, yeb hanta isxahanil ay sunil anma,


Jera ángel el idäkläka̱ bol ju̱r dami iitäki̱, je te ishe: “¡Babilonia paleita ta̱i weikanawa̱, je weikanawa̱! Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle paka ite ija̱mi ka̱wakblewe̱ tkerke̱ pjoo vinoí yäk.” 	 Tzujan huneˈxa naj ángel yinta naj babel tuˈ, yalni naj iscab tuˈ: Wal tinan̈ maaycˈay niman con̈ob Babilonia, yuto haˈ oc ucˈtzenocan̈ sunilej con̈ob yu istxˈojal iswiˈ yin̈ ixloj yeb yin̈ winajloj, ẍi naj.


Jera Säkekewa te ikúka: “¿Yi rä chatkelewa̱ bäi iblui ju kja̱nei wa̱k ka̱biketsä ta, kolonakta̱na iblui wa̱ iju ska kjanaklä wa tso̱ ju̱ñak, ijewa ia̱ ñanak bala pja̱k hora bulee ska rä na? 	 Yalni Comam: ―Huneˈ tiˈ chiwalan yin̈ huneˈ naj ilom munil caw yijem yeb caw ay isnabal, akˈbilico yu naj yahaw munil yul yatut yu yakˈni tzet chislo ebnaj munlawom hacaˈ yalni naj yahaw tuˈ.


Ka irä jiye kuna ta, ji rä Säkeklä rä, je rä ju̱ñenakwa̱. Je kjayinawa̱ ijewa wäna, Säkeklä te ikjasha ijewa ia̱ ki̱ka. 	 Yin̈ tzet chu johtan̈enilo Comam Dios caw yohtaxa anma; mach ewano ye yul sat yuto haˈticˈa Comam yenilo tet.


Ñakäi ji wämo juermi yis maju̱mi Sa Ká ska je ki̱ka, jekäi ka bas wa̱ yis su̱nak ji̱a. 	 Haˈ Comam chiakˈnipaxo yohtan̈elo anma tato caw istoholal quinhulicˈojan inwatxˈeˈan, yuxin chinpaxtojan iscˈatan̈ Comam Dios, matxa xin bay chiillax win̈an.


Jera je kjänanak wa te je o̱na su̱a ra, ijulunami te je ktei sha jukläyäkä na irä, ipája̱mi na irä. 	 Hayet yilni ebnaj tan̈em txitam huneˈ tuˈ, yelcan̈ ebnaj yin̈ an̈e, yalnicˈo ebnaj yul con̈ob yeb xin tet macta pujanto yatut xolaj telaj.


Ke bas ñajawa̱ wäyönak. “Sa yakeila ra, sa̱ je̱k bawa̱ ra, je te sä wädular bäi yakei tewe̱miwa̱.” 	 Hex wuẍtaj hex wanab, mach cheyakˈ subchaho heba, cajxam yallaxi: “Ta chijetbin̈e coba yeb anma txˈoj isbeybal, niẍtejaln̈e cocuynito cowatxˈen istxˈojal tuˈ,” ẍi.


Guardia wa te Jesús wätiaka̱ e̱ná cruz ja̱mi ra, jera ijewa te ji jienak iwa̱ bala pja̱ iwakwa cuatro ja̱mi, däkksa̱ iwakwa ia̱ ekla ekla. Ata Jesús paiklä rä takärbe ka batsäle kuna, yöle etka yebä, wäbatsälemi wakwämi. 	 Yet lahwi yanican̈ ebnaj soldado Comam Jesús yin̈ culus tuˈ, yinican̈ ebnaj xil iskˈap Comam, ispohnicanto ebnaj yin̈. Caw can̈eb elico kˈap, hunun litxˈan yet hunun ebnaj. Wal huneˈ kˈap chishucbaco Comam yiban̈ xil iskˈap xin, machi istzilbanil kˈap, yuto huneˈn̈e ye ischembanil kˈap sunil masanta chiayilo yin̈ yojtabanil.


“¡Säli bas dä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te jile bata shäk wa nu̱l blele jui yueke̱, ata bas ká wa ne wa̱ jewa kotälecha̱wa̱ rä. 	 Cˈanchˈanex yuto checayen̈e hewatxˈencan̈ bay mujan ebnaj ischejab Comam Dios potxˈbil yu heyichmam yet payat.


Jeska ite kjanaklä ekla kiate, je ia̱ ite ichaka: ‘¿Jibä o̱r kate jekäi rä na?’ 	 Yawten naj huneˈ ischejab ismam, iskˈamben naj: “¿Tzet yin̈ yuxin ayco huneˈ kˈin̈ tuˈ?” ẍi naj.


Däyë rä bäi, ata iianawa̱ ka kjei ta ji̱a ra, jera ¿jibä wà je bäirmini na? Jekäi däyë käi se̱newo̱ bas wakwa ja̱mi, ñakäi bas se̱no bitaba ñara ekla ekla.” 	 Caw cˈul atzˈam atzˈam, yajaˈ ta chiel iscˈachiˈal atzˈam, ¿tzettaxca chu ismeltzoco iscˈachiˈal hunelxa? Hacaˈojab yakˈni atzˈam atzˈam isxukˈal hunu tzet ye tuˈ, hacojab hex tuˈ, yeb xin ayojab akˈancˈulal texol, ẍi Comam Jesús.


Jekäi ijewa te iwächakewa̱ ki̱ta. Ñerä ije̱k paruaka̱ni te isha ijewa ia̱: —Bas sha̱na yi tso̱ ka nui ta, je ku̱ je alaklä tiö jak wà säkätä. 	 Yaj xin ton̈e ay cˈon̈no Comam, istzabnico istzˈibli sat txˈotxˈ yu yiximal iskˈab. Ayn̈eticˈaco xin ebnaj iskˈamben tet Comam tzet caw chielcanico ix, yuxinto ah tˈan̈no Comam, yalni hacaˈ tiˈ: ―Macn̈eticˈa caw machi nichˈano ismul texol, haˈojab babel chˈakˈni chˈen kˈojbal yin̈ ix, ẍi Comam.


Jera Templo kjänanak wa te ikúka: —Mik a̱ni ka yi a̱ni ktä ta ije ktäke̱ käi. 	 Yalni ebnaj chitan̈en yatut Comam Dios tuˈ hacaˈ tiˈ: ―Caw machi hunu mac caw helan istzotel hacaˈ istzotel naj, ẍi ebnaj yin̈ Comam.