Ñerä Esteban duawa̱, je te Saulo ssëwa̱ bäi. Je ke̱i ska tapanak Jerusalén ska wa sälwi su̱ami ditsä te e̱e̱na. Jera biköle pokonami, jewa minemi Judea ke̱i ska, Samaria ke̱i ska. Ata Jesús ktei bata shäk wa ebä a̱ta̱na ji̱a jeska. 	 Caw tzalacano iscˈul naj Saulo yin̈ iscamical naj Esteban. Yin̈ huneˈ tzˈayic tuˈ xin ichico huneˈ niman isyaˈtajil yin̈ macta ayxaco yul iskˈab Comam bey yul con̈ob Jerusalén, hac tuˈ xin yu ispujnato ebnaj. Ay ebnaj tocano yulaj ismajul txˈotxˈ Judea, aypaxo ebnaj tocano yulaj ismajul txˈotxˈ Samaria, cachanxan̈e ebnaj ischejab Comam Jesús cancano bey yul con̈ob Jerusalén tuˈ.


Ijewa rä kota̱nakcha̱wa̱ espada wà, ñakäi minak jar ka̱ etkä kju̱awa kju̱awa bena ska. Ñakäi Jerusalén wäturmiwa̱ ka̱ etkä wa klä niki̱ka, bikö ijewa ia̱ ka̱ me̱rke̱ kjaju̱ kje. 	 Caw txˈiˈal anma chicam xol howal, cat yilaxto anma yulajla nan con̈obal, cat yoccano con̈ob Jerusalén yalan̈ yoj anma mach Israeloj masanto chˈapni istzˈayical bay halbil yu Comam Dios.


Jera Jesús te isha iia̱: —Yaba, ba te ji biketsa etkabä wà ma tsa̱tkenaksa̱. Ma cho̱ni a̱naa. 	 Yalni Comam tet ix: ―Miyay, macachcawxican̈ yuto maxawayto yul hawanma win̈an. ¡Paxan̈toj! Maˈoc hawanma yul yehobal, ẍi Comam tet ix.


Jekäi tuina Pablo ia̱ ikjayina, ekla Macedonia wa kaldu te ikieke̱ pjoo te isha: “Bä kuteksa̱ jíkata Macedonia wà sá tsa̱tkäk.” 	 Haxa yin̈ akˈbalil xin, isyeni isba huneˈ naj ay bey ismajul txˈotxˈ Macedonia tet naj Pablo yul iswayic, iskˈan naj tet naj, yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Ecˈan̈ti bey txˈotxˈ Macedonia tiˈ cat hacolwa jin̈an̈, ẍi naj tet naj Pablo yul iswayic.


Jera ijewa te isha Jesús ia̱: —¿Mai ba ká katke rä? Jera Jesús te ikúka: —Ka bas je̱r ko̱r yi yis dä ia̱, ñakäi yi rä yis Ká rä ia̱. Ikuna rä yi yis dä ku̱ bas je̱r ku̱opa ra, jera ñaebä bas je̱r ku̱emi yi rä yis ká rä te. 	 Lahwi tuˈ xin iskˈamben ebnaj tet Comam: ―¿Baytuˈwal ay hamam tuˈ xin? ẍi ebnaj. Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Hex tiˈ, mach quinheyohtajojan, caw xin mach heyohtajo Inmamtuˈan. Kˈinalo tato quinheyohtajan, heyohtapaxo Inmaman, ẍi Comam.


Je su̱ta ite pi tula je ju wäjienak ki̱ka, ñakäi ji biköle tso̱ jeska ikja̱nei wa̱klä je ki̱ka. 	 Istxihnipaxico naj Moisés chicˈ yin̈ yatut Comam tuˈ, yeb yin̈ sunil munlabal chiocnico yu ebnaj sacerdote yul yatut Comam tuˈ.


Ka irä maikäi kuna ta, ji yöleksa̱ te Säkeklä yabala kjayirmi ki̱ssëte pjoo. 	 Sunil tzet watxˈebil yu Comam Dios mach chitecha yu yilni bakˈin chakˈ Comam Dios ohtan̈elaxoj tato yuninalxa Comam Dios jehi.


Jera Jesús deju̱ te pan kukawa̱, je wà ite ijewa chewa̱, jekäi ñaebä ite ichewa̱ nima wà. 	 Lahwi tuˈ xin, isto Comam yinocan̈ ixim pan, yakˈni Comam ixim tet ebnaj. Hacticˈa tuˈ yutepaxo Comam yin̈ noˈ cay.


Jera ite ijewa ia̱ ichaka: —Ata ¿ñe jini bas te ishe, yi yis dä na? Jera Pedro te ikúka te isha iia̱: —Ba ne rä Säbäkäkksa̱ rä. 	 Iskˈambenpaxo Comam tet ebnaj: ―Haxaca hex tiˈ, ¿mac anmahilinan heyalni? ẍi Comam. Istakˈwi naj Pedro tet Comam hacaˈ tiˈ: ―Hach ton tiˈ Cristo, echmabil yuli, ẍi naj.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Bas je̱r dä därërë ki̱ ite je ka̱wei yuata̱na bas ia̱. 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Yu caw mach cheyabe yuxin akˈbilcano huneˈ chejbanil tuˈ yu naj Moisés.


¿Bas ia̱ ra sá ña wetsä rami ji̱a ebä bas ia̱ irä na? Jekäi Säkeklä wäna Cristo ja̱mi sá ktäke̱ rä. Ata bas dikäla, je biköle rä bas ki̱wäjienaklä. 	 Hex wuẍtaj hex wanab, hex xahan ay juhan̈, ham hetxumni tato lan̈an cocolni cobahan̈ yin̈ hesat yet chijalnihan̈ huntekˈan tiˈ, ¡machoj! Wal xin yet Comam Cristo jehan̈ yuxin chon̈tzotelan̈ yin̈ istˈin̈anil sata Comam yun̈e hechˈib yin̈ yet Comam Dios.


Ata jile tso̱ yis ktei shäk Juan te yis ktei sha tsa̱ta. ¿Ka je rä maikäi kuna ta? Yis te iwe̱te jishtä Sa Ká te iju̱ata̱na yis wa̱ o̱nak käi, je ne te ikjasheke̱ Sa Ká wa̱ yis patkeleté rä. 	 Yajaˈ ay huneˈ tzet caw ecˈbal yelapno ye sata tzet yal naj Juan tuˈ win̈an, sunilej cˈaybalcˈule yakˈ Inmaman inwatxˈehan, haˈ chitzotel win̈an. Haˈ xin chiyeniloj tato haˈ Inmaman quinanitijan.


Ata ite Pedro irä, Jacobo irä, Juan irä jewa kia jámiña ira. Jeska ra ije̱r ianawa̱, issënawa̱ shi̱ana si̱. 	 Han̈e xin naj Pedro, naj Jacobo yeb naj Juan yito Comam. Caw yabe Comam isyaˈil biscˈulal yin̈ yanma.


Jera ijewa te isu̱a ra yökö käi bala butsa̱nami juer ta kjäktä iá ja̱na iwakwa ki̱ ekla ekla. 	 Lahwi tuˈ xin yilni ebnaj yayilo hacaˈ xaj kˈa kˈaˈ, ispujnacan̈ yiban̈ iswiˈ hunun tuˈ.


Jera ite ishami ijewa ia̱: —Jir io̱r te jishtä je yöle wa̱ iyile je ssa bas te käi. 	 Yichico Comam yalnilo tet anma hacaˈ tiˈ: ―Haˈ yin̈ huneˈ tzˈayic tiˈ, yin̈ hesat mayijcano isba tzet tzˈibn̈ebilcano yin̈ teˈ hum tiˈ, ẍi Comam.


Jera iwa̱ dulanak wa te isha iia̱: —¿Mai sä te pan tse̱ ta̱i jí ka̱ wakei ebä ska sa̱ wa̱ jí chu̱li̱i̱wa̱ kjekla chewa̱klä na? 	 Yalni ebnaj iscuywom Comam tet: ―Mamin, caw txˈiˈal anma lah, ¿baytuˈwal xin chon̈tohan̈ jikˈatijan̈ tzet chislo anma tiˈ? Yuto bay ayon̈ tiˈ machi teˈ n̈a, ẍi ebnaj.


Jekäi je ji katable je wäkukö, ji wá̱ ite e̱nawa̱ kje, je rä bas däkläwa̱ këlewa̱, deleksa̱ ñawäsaka, ka kialewa̱ ta ji a̱ni ska. 	 Yilal helahnico heyakˈni heyanma istecha heyu, hac tuˈ chu hechˈib yin̈ yet Comam Dios, yeb xin tzˈajan chexelcanico yin̈ iscˈulal Comam, hac tuˈ xin matxa nichˈano tzet mach tzˈajanojex yin̈ yet Comam.


Ka iwa̱ se̱ne bitaba ña̱le̱i ju̱ñer. 	 Mach yohtajo isbelal yet akˈancˈulal.


Jera ijewa te je ssa ra, ikju̱atkacha̱wa̱ ta̱i. Ije̱r ssëna ijewa ktäkcha̱wa̱. 	 Yet yaben ebnaj iswiˈehal yin̈ lahtiˈ yul con̈ob Israel huneˈ tuˈ, yah lemla ebnaj yu ishowal yin̈ ebnaj tuˈ. Caw yoche ebnaj yakˈa camo ebnaj ischejab Comam Jesús tuˈ.


Jewa rä ka yaba ta, Elisabet dä ko̱le ka yaba su̱ak kuna ki̱ka, ñakäi je bol wa rä säkibii sa̱nu̱le̱e̱i. 	 Wal ixnam Elizabet tuˈ xin, maẍticˈa yunin, yuxin machi hunu yuninal icham yeb ixnam yet yichambicaniloj.


jekäi ba rä sa saka yuäk ra, jera ¿jiye ka ba wakei je̱k yuä rä na? Ba te sa pakte, ka jakbler ni ra, ¿jiye ba jakbläke̱ na? 	 Yuxin tato checuy hunuxa heyet anmahil, ¿tzet yin̈ xin maẍtajex checuy heba babel? Cheyala tato mach chu jelkˈawi, yajaˈ xin chexelkˈawipaxoj.


Jekäi yis dä wäteleka̱ña cruz ja̱mi Cristo ra. Ka yis se̱r kuna ji̱a, ata Cristo ne se̱rke̱ni yis ja̱mi rä. Jira yis se̱rke̱ ji̱a yaka ja̱mi ra, yis se̱r dä yis te Säkeklä yaba ale yis shka̱li̱bläk, je̱k ju̱leksa̱ yis ki̱ka, je biketse oloi ja̱mi. 	 Wal tinan̈, haˈ yul sat Comam Dios, tˈun̈aninxacan̈an yin̈ teˈ culus, yuxin matxatajinan itzitzinan tinan̈, haxa Comam Jesucristo itzitz win̈an. Haˈ tzet chinwatxˈehan tinan̈ xin cachann̈e wanico wanmahan yin̈ Iscˈahol Comam Dios, haˈ chiwuhan. Caw isyelo Comam ta xahan ayinan yu, yuto yakˈ camo isba win̈an.


Jera ite ijewa tapawa̱wa̱ ka̱ kie Hebreo ktä wà Armagedón ni ska. 	 Huntekˈan espíritu machiswalil tuˈ haˈ cutxbanico ebnaj rey sat huneˈ txˈo txˈotxˈ chiyij Armagedón yin̈ abxubal hebreo.


Yis te je wá̱ rä bas wa̱ mablenak, bas wa̱ iwa̱klä jishtä yis te iwá̱ bas ia̱ käi. 	 Wal xin manwatxˈehan huneˈ tiˈ yun̈e inyenicanojan tato hac tuˈ wal heyuteni.


Jera je chu̱li̱i̱ wa ekla te ikúka: —Sapaktäk, yis wa̱ yis yaba dulaklei detse̱ ba wäki̱. Je rä kololewa̱ wikblu sä ktä wäblewa̱kwa̱ shtä wa̱. 	 Istakˈwi huneˈ naj xol anma tuˈ, yalni naj: ―Mam cuywawom, mawitijan nichˈan incˈaholan tawet, ay huneˈ ischejab naj matzwalil ayco yin̈ naj, yuxin mach chu istzotel naj.


Ata je ju kjä ska ka jita ekla se̱r dä je̱k tsa̱tele bäklä pa ta wäli ebä, je kie rä Lázaro ni. 	 Aypaxo huneˈ naj caw mebaˈ, Lázaro isbi; chiay tzˈon̈no istiˈ ispultahil yatut naj kˈalom tuˈ, caw choche naj yakˈaˈ noho iscˈul yu iskˈal istiˈ naj kˈalom chiˈaycˈayti sat meẍa. Caw xin yaˈay naj yu txˈac, chˈapni xin metx txˈiˈ islekˈaˈ istxˈac naj tuˈ.


Ñerä ije te je ssa ra, ije̱r ianawa̱ bäi si̱wa̱, ije rä blu ta̱i ki̱ka. 	 Hayet yaben naj huneˈ tuˈ, caw occano biscˈulal yin̈ yanma naj yuto caw kˈalom naj sicˈlebil.


Ata yis wa̱ iju̱ñer del maitjä ji biköle kieke̱ ba te Säkeklä ia̱ je me̱mi ite ba ia̱. 	 Yaj xin caw wohtajan tato sunil tzet chakˈan tet Comam Dios chiyakˈ Comam tawet, ẍi ix.


Papá, ba kie oloi köka̱pa.” Jera kte ssënaté ka̱jöir, te isha: —Yis te ioloi kaka̱ kja, ata yis te ioloi kemika̱ni etäbä kicha. 	 Mam, yeloj tato caw aycano yelapno hawehi, ẍi Comam. Lahwi tuˈ xin yabelax huneˈ yul nukˈe satcan̈, yalni hacaˈ tiˈ: ―Caw xainyelojan tato caw aycano yelapno wehan, yaj chinyelojan hunelxa, ẍiayti yul satcan̈.


ata jishtä iyöle katke käi: “Yi ia̱ ka ije rä bata yile kuna wa wäji̱atkermi; Yi wa̱ ka kte ssële kuna wa je̱r ko̱rmi.” 	 Yul Yum Comam Dios tzˈibn̈ebilcanoj: Chiyilaˈ anma huneˈ mac maẍtoticˈa bay chiabelax iskˈumal. Mac maẍtoticˈa bay chabe istzotiˈal chitxumchalo yu, ẍiayoj.


Ata ite iyaba she rä: “Säkeklä, ba je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye je marämi rä sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi, ba kjëklik, ba wa̱ sä wäsikewa̱klä sa̱ tsa̱ku̱i ye, je rä ji wämo kjëklik í. 	 Walpaxo yin̈ Iscˈahol Comam tuˈ chala: Hach Dios, yahaw hach yin̈ sunilbal tiempo. Haˈ istoholal xin chawatxˈe yet ayachico Yahawiloj.


Je te isha: “Iyina si̱ yie ji bäi we̱mi ba ia̱ bäi, ñakäi yie ba wawe̱mika̱ waleka̱ ta̱i.” 	 Yalni Comam hacaˈ tiˈ: “Yin̈ caw isyelal, caw txˈiˈal iscˈulal chiwakˈan tawet, cat wakˈni pohchahocan̈an hawuninal,” ẍi Comam.


te isha: —Jí te isha: ‘Yis dä täki ta Säkeklä Temploí miwa̱tkäkwa̱, ata tres día ra iyuäkka̱ni.’ 	 yalni ebnaj: ―Huneˈ naj tiˈ jabehan̈ yalni naj hacaˈ tiˈ: “Hanintiˈan chu wuchcˈanayojan huneˈ yatut Comam Dios tiˈ, cat wanican̈an isselel yin̈ oxeb tzˈayic,” ẍi naj, ẍi ebnaj yin̈ Comam.


Ñakäi Jesús te isha chu̱li̱i̱ wa ia̱: “Mika̱ mo̱ su̱e bas te itker doloo ka̱wä minakläwa̱ wà ra, bas te ishe rä, ‘ka̱li̱ ja̱rmiwa̱’ ni. Jera jekäi io̱rke̱. 	 Yalni Comam Jesús tet anma: ―Hayet cheyilni moyan bay chito tzˈayic, caw an̈e chenaloj cat heyalni: “Chakˈaˈ n̈ab tinan̈,” quexchi. Caw xin chij isba tzet cheyala.


Je su̱ta bas sha̱ manele wa̱ ka ji biköle tso̱ iwa̱ je janewa̱ta̱na ra, ka je donak yis wa̱ dulanak ye. 	 Yuxin, haquexpax tuˈ hex tiˈ, ta cheyoche oco tzujnu wintajan, caw yilal quinheyanicojan babel sata sunil tzet ayex, ẍi Comam.


Jera ite ikúka: —Säkekewa, yis ia̱ ishö yi irä yis wa̱ ije biketsäkläpa. 	 Iskˈamben naj tet Comam: ―Mamin, ¿mac huneˈ chawal tuˈ? Hal wetan cat xin wanico wanmahan yin̈, ẍi naj.


Ata je Templo ja̱mi rä iwakei yaka ne sha ite. 	 Yaj caw maẍticˈa txumchalo yu ebnaj baytet huneˈ n̈a bay chitzotel Comam tuˈ, ton̈ca xin haˈ Comam bay chitzoteli.


Jera ñawäsaka ka̱jöir guardia wa juena chu̱li̱i̱ je ángel da. Jewa te Säkeklä kjeishe kate baa jikäi: 	 Lan̈antoticˈa xin, isyenican̈ isba hun bulanxa ebnaj ángel iscˈatan̈ naj babel tuˈ. Istzabnico ebnaj isbitn̈en isbi Comam, chi‑la‑yalni ebnaj:


Jekäi ite ijewa jawa̱ta̱na, biteksa̱ju̱ni je jukläyäkä ska deni Betania ka, jeska ikapawa̱. 	 Lahwi tuˈ yel Comam yul con̈ob Jerusalén, isto yul con̈ob Betania, bey tuˈ xin cancano Comam huneˈ akˈbal.


Bas wa̱ iju̱ñer ije rä wämo ra, jera bas wa̱ iju̱ñer ñaebä ji wämo wa̱k wa biköle rä wätsikile ije wa̱. 	 Wal xin johtaxa tato istoholaln̈eticˈa tzet chiswatxˈe Comam, yuxin tato caw yin̈ istoholal chon̈belwi, haˈ chiyeniloj ta yuninal Comam jehi.


Jekäi isaka diez te je ssa ra, ijewa kju̱atkacha̱wa̱ Jacobo irä Juan irä ra. 	 Hayet yaben ebnaj lahon̈wan̈xa huneˈ tuˈ, istit ishowal ebnaj yin̈ naj Juan yeb naj Jacobo.


Ata ijewa kukä kjäshtacha̱wa̱ iyika. Jera ijewa kjoyina ta̱i minaka̱ iki̱. 	 Hayet yaben ebnaj huneˈ tuˈ yah wejna ebnaj yel yaw yin̈ caw ip, ismajchen ebnaj istxiquin, isto bulna ebnaj yin̈ naj Esteban tuˈ.


Jekäi Jesús te ipaka ditsä ia̱ jile she ja̱mi, ata ka ijewa je̱r ko̱ne ji sha ite rä ia̱. 	 Yal Comam huneˈ yechel tiˈ tet ebnaj, yaj maẍticˈa txumchalo yu ebnaj tzet caw yelapno yehi.


Je a̱na täkii jishtä nama a̱r käi. Je a̱na ra, tala siete wa ktaka̱ ibular wà. 	 Yawi naj yin̈ caw ip hacaˈ yel yaw noˈ balam. Hayet yawi naj isn̈irla hujeb cˈuh, yalni tzotiˈ.


Kal bäi ka wänak wä ta shi̱ana, ñaebä kal yakei ka wänak wä ta bäi. 	 Teˈ satnom teˈ cˈul, ¿tom machiswalil sat teˈ chakˈa? ¡Machoj! Yeb te teˈ machiswalil, ¿tom cˈul sat teˈ chakˈa? ¡Machoj!


ata ka Caín käi kuna; ije rä ale yakei ja̱mi ki̱ka ite iel ktawa̱. ¿Ji kju̱ei ite iktawa̱ rä na? Je rä ije cha wa̱ke̱ rä yakei, ata iel cha wa̱ke̱ rä wämo ki̱ka. 	 Mach chijutewe coba hacaˈ yute isba naj Caín, naj tuˈ yet naj matzwalil ye naj, yuto ismakˈ camo naj yuẍtaj. ¿Tzet yin̈ ismakˈ camo naj yuẍta tuˈ? Yuto caw iscˈulal iswatxˈe yuẍta naj, wal naj Caín tuˈ machiswalil tzet iswatxˈe naj.


Je̱r ianewa̱ jishtä Säkeklä ki̱ ishena käi, je te sä wäsikewe̱ je̱k manewa̱ksa̱ je wà sa̱ tsa̱tkenakläksa̱. Je rä ka sä tsulewa̱kwa̱ kuna. Ata je̱r ianewa̱ jishtä ka̱jiska wa je̱r iarke̱ käi, je te sä wäsikewe̱ duäkwa̱. 	 Tato chijikˈ biscˈulal hacaˈ choche Comam Dios, huneˈ biscˈulal tuˈ chiakˈni cotxumuloj ta yilal conani coba cat xin cocolchacanoj. Ta hac tuˈ ye chal tuˈ machojab chitac cocˈul yu biscˈulal. Ay huneˈxa biscˈulal yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, huneˈ biscˈulal tuˈ chon̈yito yin̈ camical mach istan̈bal.


ñakäi ka Judío kuna wa wa̱ Säkeklä oloi käkläka̱ ije̱r bäi sha ijewa ia̱ ki̱ka, jishtä iyöle katke käi: “Je ne ki̱ka yie bä kjeishemi ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa sha̱na, ñakäi yie ba kie ksetsemi.” 	 Yeb xin hulpaxo Comam Cristo, yun̈e yanipaxico anma mach Israelo ismay Comam Dios yu iscˈulchˈanil iscˈul Comam, hacaˈ yalni yul Yum Comam bay chala: Yuxin chiwalan cˈulla tzotiˈ tawin̈ yu yoc hamay yulaj con̈ob yu anma mach Israeloj, cat inbitn̈enan habi, ẍiayoj.


Ñakäi yis ka̱yuäke̱ wà ji rä Säkeklä ia̱ ra iyina si̱, je kanaka̱ ki̱ta ikjeiyinaklä ra, ¿jiye yis dä wabiketsanakksa̱ ji̱a ji yakei wakbläk ye rä na? 	 Ay mac chitxumni hacaˈ tiˈ: “Yet chiwanicojan lekˈtiˈal caw ecˈbalto chisyelo isba isyelal yip Comam Dios, yajaˈ ¿tzet yin̈ xin chiillaxi yin̈ tzet chinwatxˈehan cat wallaxan mulumal?” ẍi anma tuˈ.


Bas te Filólogo irä, Julia irä, Nereo irä, ikuta irä, Olimpas irä, biköle sä sikii wa tso̱ ijewa ra irä jewa ia̱ ishe yie ichakami ni. 	 Halwe tet juẍta Filólogo yeb janab Julia yeb tet juẍta Nereo, yeb tet yanab naj, yeb tet janab Olimpas, ta chil isba yebpaxo tet sunil ebnaj juẍtaj yeb ebix janab ay iscˈatan̈ ebnaj.


Je däli wä tkäk te rä Säkeklä ktä ne tula. 	 Naj txihom trigo tuˈ, yechel yeco naj yin̈ mac chihalnicˈo Istzotiˈ Comam Dios.


Iji ka juenak kuna, itäkili jekjeye käi, ije rä säkeklä iá käi, je juenaté bäi ka̱jiska yöleksa̱ ke̱i skaté. Ji yöleksa̱ te je wà sa̱ je̱r ku̱a. Je ki̱ka ka ijewa ñawetsäklei ji̱a. 	 Waxan̈ca mach chijilico yin̈ Comam Dios, yajaˈ chu johtan̈enilo Comam yu tzet ye tuˈ watxˈebilxa yu. Yuto yettaxticˈa iswatxˈencano Comam huneˈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ isyenilo isba yin̈ caw haban tato caw Dios Comam, yeb ta caw machi bakˈin chitan̈ yip. Yuxin huntekˈan anma tuˈ matxa tzet tzˈaj yalaˈ yun̈e iscolni isba.


Jekäi yis te ishe bas ia̱ je su̱ta ji yakei wakbläk wa ekla je̱k manewa̱ksa̱ ra, jera Säkeklä ángel wa wäja̱mi tso̱ wa ssërke̱ a̱naa ije ki̱ka.” 	 Yuxin chiwalan teyet, hac tuˈ yul satcan̈, caw ay tzalahilal xol ebnaj yángel Comam Dios yu huneˈ naj mulum chisna isba cat yoc yul iskab Comam Dios, ẍi Comam.


Jera Jesús te ikúka: —¿Je ba te ichaka biketsa rä ba wakei te na, ata kju̱awa te ma ia̱ yis paka rä na? 	 Istakˈwi Comam xin: ―¿Yulmi hawiˈ chawiti chawalni huneˈ tiˈ, mato ay mac haln̈e tawet? ẍi Comam.


Jekäi je bol demi Jesús ska ra, ijewa te isha iia̱: —Juan säwäukewa̱k te sá patkaté ba ia̱ ichakäk: ¿Ba ne rä ale däke̱ju̱ rä na, ata sa kiana isaka ki̱ssäk ji̱a na? 	 Yapni ebnaj ischejab naj Juan tuˈ, ishitzico ebnaj iscˈatan̈ Comam, yalni ebnaj: ―Macon̈ischejtijan̈ naj Juan cokˈambehan̈ tawet, ¿ham hach tiˈ Cristo tzˈibn̈ebilcanoj tato chihuli, mato chijechmahan̈ yul hunuxa maca? ẍi ebnaj tet Comam.


Herodes te isu̱a ka̱chakäk wa te iwäyuawa̱ ra, ikju̱atkawa̱ e̱e̱na si̱. Ñerä ite ka̱wei ma bena yabala jäiyi wa dos año katäbäka wa tso̱ Belén ska irä ipája̱mi biköle ska irä ktächa̱kläwa̱, ke̱i shtao̱le je ka̱ chakäk wa te isha iia̱ ja̱mi. 	 Hayet yilni naj rey Herodes tato matxa ecˈ ebnaj mago yalaˈ tet naj yin̈ naj nichˈan Jesús, caw tit ishowal naj yuto etli ebnaj yin̈ naj yabe. Ischejni naj potxˈlaxo sunil niẍte winaj unin, neneˈ masanta niẍte yin̈ cab habil ay yul con̈ob Belén yeb huntekˈanxa con̈ob ayco yin̈ ishoyanil, yuto hac tuˈ chielico istiempohal yin̈ tzet yal ebnaj mago tet naj.


Jera ijewa te ipaka ji o̱na ijewa ia̱ ña̱la wà käi, ñakäi maikäi Jesús te pan butsa ra ijewa wäna ijuena yi irä käi. 	 Yalnipaxo ebnaj cawan̈ tuˈ yin̈ tzet yu isyenican̈ isba Comam yul beh tet ebnaj, yeb tzet yu yohtan̈enilo ebnaj Comam yet iskˈaxpon ixim pan.


Jekäi ikuna sá rä yule telewa̱ ra, je rä Säkeklä ne ia̱, ata sá rä ka̱ ta ra, je rä bas ne ia̱. 	 Walon̈tiˈan̈, waxan̈ca chon̈hallaxan̈ locohal, yajaˈ yu comunlahan̈ yin̈ yet Comam Dios, yajaˈ ta man̈locohojan̈ cheyila yaj yu iscˈulalo teyin̈.


Yi te ishe: “Yis wa̱ ije ju̱ñer”, ata ka ite ije wa̱ sa pakale ji wa̱k je wawe̱ ra, je rä ka̱yuelbi, ka je ja̱mi ji rä iyina si̱ kuna. 	 Yaj tato chijala ta caw johtaxa Comam Dios, yaj ta mach chicoyije cuybanile akˈbilcano jet yu Comam, caw lekˈtiˈon̈ chal tuˈ, hac tuˈ xin caw mach cˈulo jehicoj.


Ata dulecha̱wa̱ wa rä shki̱nakka̱ni je wapakäklä ra, ¿ka bas wa̱ Säkeklä wa̱ ji yile bas ia̱ je ktei wayile na? Je te ishe rä: 	 Yin̈ yet chiitzitzbican̈ anma camom tuˈ, ¿tom maẍto cheyil yul Yum Comam Dios bay chal hacaˈ tiˈ?:


Nagai rä Maat yaba, Maat dä Matatías yaba, Matatías dä Semei yaba, Semei rä José yaba, José rä Judá yaba, 	 naj Maat, naj Matatías, naj Semei, naj José, naj Judá,


Ka irä jiye kuna ta, yie isu̱a ra ma je̱rike rä kjei ta bächii si̱, ba rä mo̱lewa̱ ji yakei wa̱. 	 Yuto chiwilan tato caw chichiwaco hacˈul hawilni yin̈ tzet chicowatxˈetiˈan̈, haˈ ton xin huneˈ istxˈojal tiˈ cˈaln̈e hachayoj, ẍi naj Pedro tuˈ tet naj Simón.


Ata Pablo irä Bernabé irä kta ka suale kuna, te isha: —Tsa̱na ra bas ne ia̱ Säkeklä ktä kiana yinakba rä. Ata bas te je ju̱aksa̱; ka bas je̱k biketsane bas dä kianak se̱ne jekjeye kukäkwa̱ ni. Issö, je ne ki̱ka sá te ka Judío kuna wa ebä pakte mar. 	 Yajaˈ caw yiti yip yanma naj Pablo yeb naj Bernabé yalni ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Hex wet con̈ob Israel, yilal haˈticˈa teyet babel chon̈hulan̈ jalaˈan̈ Istzotiˈ Comam Dios, yajaˈ mach cheyoche hechab yul heyanma yin̈ tzet chal Comam. Yuxin etza mach chechah huneˈ kˈinal mach istan̈bal. Wal tinan̈ xin chon̈tohan̈ tet anma mach Israeloj, cat jalnihan̈ huneˈ cuybanil tiˈ tet.


Jekjepa Jesús biteju̱té Galilea ke̱i ska, deju̱ Jordán kjä ska Juan wäki̱ iwa̱ wäoka̱nak. 	 Yet huneˈ tiempohal tuˈ el Comam Jesús bey Galilea, isto Comam istiˈ haˈ niman Jordán iscˈatan̈ naj Juan, yu yah haˈ iswiˈ Comam yu naj.


Ñakäi bas se̱no ñashka̱li̱ble ja̱mi, jishtä Cristo te sa̱ shka̱li̱bla käi, iwakei je̱k ma̱ksa̱ saje wa ki̱ka, jishtä jile me̱nakka̱, ji dälänak Säkeklä ia̱ jalar ta ja̱ma̱a̱ käi. 	 Xahann̈ewe heba hunun tzˈayic hacaˈ yu con̈isxahann̈en Comam Jesucristo; yakˈni camo isba Comam jin̈, hacaˈ hunu xahanbal caw xukˈ chiakˈlax tet Comam Dios.


ñakäi ju̱li̱shye ra, bas te yis pajiewa̱; yis duärawa̱ ra, bas te yis pasu̱a; yis kate wätelewa̱ ra, bas dasta̱na yis su̱ak.’ 	 Yet lan̈anxa wel tˈilnojan, heyakˈni xil inkˈapan; yet yaˈayinan, hebey quinhetuclenojan. Yet ayinictojan yul preso, hebey quinheyilnojan,” quinchin̈eticˈahan tet anma tuˈ.


¡Issö! Jí kjekla Sa Ká wa̱ sa̱ shka̱l dä, je rä ite sa kia Säkeklä yabala ni. Je ra je ne käi sä rä. Je ne ki̱ka mane wa saje wa rä ia̱ ka ka̱jiska wa je̱r ko̱ne, je rä ka ijewa wa̱ ije ju̱ñer ki̱ka. 	 Wal xin txumweloj yin̈ ta mach isbi hanta caw isxahanil ayon̈ yu Comam Dios, yuxin chon̈yal Comam Dios yuninaloj, caw xin yeli con̈ yuninalon̈xa Comam. Wal anma yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, caw mach chikˈoji istxumniloj tato yuninalxa Comam Dios jehi. Hacpax tuˈ yakˈle Comam Jesucristo, maẍticˈa txumchalo yu anma tato Iscˈahol Comam Dios ye Comam.


je̱k wätkewe̱ wà; je̱k wätkewe̱ ska ra, ji katable wà; ji katable ska ra, ji wämo we̱ wà; ji wämo we̱ ska ra, 	 yeb cocachni coba yin̈ tzet mach cˈuloj, yeb niman chijute cocˈul jakˈni techaho isyaˈtajil, yeb coyijen tet Comam Dios.


Je ñaje̱rko̱le iktäkwa̱ wa däka̱ rä cuarenta tsa̱ta. 	 Ecˈbal cuarenta ebnaj istakˈweco huneˈ tuˈ yin̈.


ije te sa̱ tsa̱tkaksa̱. Ka je rä sa wakwa te ji wá̱ wämo ki̱ka kuna, ata ije rä je̱r bäi shäk ki̱ka, sa̱ ko̱nani spa̱na sa pasuka̱naju̱mi oloi ja̱mi, ñakäi Wikblu Sikina te sa̱ spa̱na tewa̱ oloi ja̱mi. 	 hac tuˈ yu con̈iscolni Comam. Maẍtaj yu iscˈulal cowatxˈe yuxin con̈iscol Comam, machoj, to yu tzˈay iscˈul Comam jin̈. Con̈istxˈah Comam yin̈ comachiswalilal, haˈ chaliloj tato con̈itzitzbican̈ yin̈ iscayelal yet yakˈni Comam Espíritu Santo kˈinale acˈto jet.


Ijewa te iweika diekjela ra, ka ijewa wa̱ ji o̱ne iia̱ bulee. Ije rä tse̱leju̱mi ka ise̱naklä ji̱a ka̱jiska. Jekäi ka ije rä yäbeila ta pakanak kuna.” 	 Caw txˈixobal chˈutelaxi, machi hunu mac chiwatxˈen istoholal yin̈. Machi hunu mac chu yalni hanta istxˈojal anma yet aycˈo naj yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi Yum Comam Dios.


Due ta wa bäiwo̱, dulecha̱wa̱ wa shki̱wo̱ tulöka̱, paiale lepra wa̱ wa bäiwo̱ ni yëë, be kjäiöksa̱. Bas ia̱ ideksa̱ kjermita, je wawo̱ kjermita. 	 Akˈwe cawxo anma yaˈay, ta ay mac chicami cheyakˈ hulucan̈ iscˈul, ta ay mac ayco lepra yin̈ cheyakˈ cawxoj, cat heyinipaxilo ischejab naj matzwalil yin̈ anma. Huneˈ heyip chiwakˈtiˈan matanil chechah, yuxin mach chekˈan hetohol yet cheyakˈni cawxo anma.


Simón Pedro, Jesucristo kjanaklä ñakäi iktei bata shäk, je te jí yue mar, yi ia̱ ji säkei ta biketsanak rä me̱le jishtä sá ia̱ ime̱na käi jewa ia̱. Je me̱le rä saje wa Kekläí ñakäi Sa̱tsa̱tkäkksa̱ Jesucristo je ji wämo oloi ja̱mi. 	 Hanin Simón Pedro intiˈan, ismunlawom Comam Jesucristo yeb xin ischejabpaxo Comam wehan. Chintzˈibn̈etojan huneˈ carta tiˈ teyet, hex xaheyayto yul heyanma yin̈ Comam Dios hacaˈ han̈on̈tiˈan̈. Haˈ heyanma yin̈ Comam tuˈ caw cˈulchˈancanoj hacaˈ janmahan̈ yin̈ Comam, yuto caw han̈cˈan̈e istoholal chiswatxˈe Comam Dios yeb Cocolomal Jesucristo.


Yis te ba wa̱ dulanak wa paka pjowa̱ be kjäiäksa̱ ije ki̱, ata ka ijewa ia̱ io̱r. 	 Mawakˈle walnihan tet ebnaj hacuywom tiˈ ta chiyilo ebnaj ischejab naj matzwalil yin̈ naj, yajaˈ machi yu yu ebnaj, ẍi naj tet Comam.


Jera ite ikúka: ‘Yis te ishe bas ia̱, biköle yi wa̱ ji tso̱, je ia̱ iki̱me̱rmi; ata yi wa̱ ka ji kuna, je yika ji tso̱ iwa̱ kjelabä jibä bakanamiksa̱.’ 	 Istakˈwi naj yahaw tuˈ xin: “Haˈ mac ay yet, chˈakˈlax yakˈbil tet, haˈ mac machi yet, haˈ nichˈan ay yul iskˈab tuˈ, chiˈilaxolo tet.


¿Yi ba rä je te kju̱awa kjanaklä wabiketseksa̱ rä na? Ata iblui ne wa̱ iju̱ñer ikjanaklä kiar iräle kai iräle. Ata je kiarmi bäi Säkekewa rä täkili ta itsa̱tkäk idäkläwa̱ bäi ki̱ka. 	 Kˈinalo tinan̈ ta ay hunu naj chimunla yinta ispatrón, ¿tom ay joc jalni iskˈumal naj munlawom tuˈ? ¡Machoj! Wal xin han̈cˈan̈e naj ispatrón naj tuˈ chalni ta cˈul naj maca machoj. Hac tuˈ je yul sat Comam Dios, cˈul chon̈elicoj yuto ay yip Comam con̈iswatxˈenico yin̈ iscˈulal.


“Ba dami ba kjatiäk ra, jera ña̱la wà ebä iparuöksa̱ iia̱ plaa, ata kai ra, tsi je ba kjatiäk te ma ju̱eksa̱ sä ktei wabiketsäk ia̱, jera sä ktei wabiketsäk te ma ju̱eksa̱ guardia ia̱, jeska ra bä rä wätenakwa̱. 	 Tato ay hunu mac chikˈanni teyin̈ yu hunu istxˈojal chewatxˈe, watxˈeweyo huneˈ tuˈ yin̈ akˈancˈulal yeb huneˈ mac tuˈ yet yalan̈to maẍto chexto sata naj alcal. Yuto ta chexapni sata naj, chexyaco naj yul iskˈab ebnaj mayor, haxa ebnaj mayor tuˈ xin chexanicto yul preso.


Jera ije te isha: —Säkekewa, ¿yi ba rä na? Jera ite ikúka: —Yis dä Jesús je ne yuleke̱ ba te weikanak rä. 	 Iskˈamben naj: ―Mamin, ¿mac anmahil hach? ẍi naj Saulo tuˈ. Istakˈwi huneˈ yul nukˈe tuˈ tet naj: ―Hanintiˈan Jesús inan, caw ayachico quinhatzumbenicˈojan, yaj ton̈e chawakˈ lahwo haba hacaˈ chu islahwi hunu noˈ wacax chixan̈wa yin̈ hunu te teˈ kˈakˈiˈ iswiˈ, ẍi huneˈ tuˈ.


Etaba kicha Jesús kaldu Genesaret tipei kjä ja̱mi. Jera ditsä chu̱li̱i̱ ñayataté tenacha̱wa̱ ije ja̱mi, ijewa wa̱ Säkeklä ktä ssäklä tsa̱na ki̱ka. 	 Hayet hunel, yet isto Comam Jesús istiˈ haˈ lago Genesaret, tzetcˈa anma iscutxba isba iscˈatan̈ Comam bey tuˈ. Caw iswitzˈayo isba anma iscˈatan̈ Comam yuto yoche anma yabeˈ Istzotiˈ Comam Dios.


Jera chu̱li̱i̱ tapana wa̱, maikäi a̱ni ka sä kjäwa̱ ji̱a ju kjä skabä jibä, jewa pakta ite Säkeklä ktä wà. 	 caw txˈiˈal anma iscutxba isba bey tuˈ; caw nohilo yul n̈a yeb istin̈a yu anma. Yoc Comam yalno Istzotiˈ Comam Dios tet anma.


Jewa ia̱ ite ji o̱na biköle paka e̱ná ra, ite ijewa patka Jope ska. 	 Sunil tzet hallax tet naj yu naj ángel, yal naj tet ebnaj. Ischejlaxto ebnaj bey yul con̈ob Jope tuˈ xin.


Jekäi inaklä bäkäk wa biköle irä ji yakei wakbläk wa biköle irä däke̱ Jesús wäki̱ iktä ssäk. 	 Haˈ ebnaj chiinilo chˈen tohlabal chito bey Roma, yeb ebnaj mach cˈulo tzet chiswatxˈe, haˈ ebnaj hitzico yaben tzet chal Comam Jesús.


Ñerä ideksa̱ju̱ ra, ite je chu̱li̱i̱wa̱ su̱a, jera ije̱r ja̱mi jewa dälänacha̱wa̱, jekäi ite ijewa sha̱ duë ta wa bäiwa̱ni. 	 Hayet yelti Comam yul teˈ barco tuˈ xin yilnitoj ta tenanxato anma yechmani. Istzˈaycan̈ iscˈul Comam yin̈ anma, yakˈni cawxo Comam anma yaˈay ilaxto bey tuˈ.


Jekäi ijewa te sá kjeisha jile wà ta̱i. Sá ñajiaka̱ kja ko̱no ki̱ ra, ji shenak sá ki̱ käi, je ma̱ ite sá ia̱. 	 Caw tzetcˈa tzettaj ye tuˈ salax jetan̈ yu anma tuˈ. Haxa yet cotohan̈ yul barco xin yakˈnipaxo ebnaj tzettaj ye tuˈ chiocnico juhan̈ yin̈ cobelan̈.


jekäi ñaebä Cristo ju̱naksa̱ etaba kicha yebä iwa̱ sä chu̱li̱i̱ nui tsa̱ju̱aklämi, je itäki̱ ijuermini etäbä kicha, ka je rä sa̱ nui ki̱ka kuna, ata je rä yi te idäke̱ ki̱ssëke̱ pjoo jewa tsa̱tkäkläksa̱ iwa̱. 	 Hac tuˈ xin Comam Jesucristo huneln̈echˈan yakˈ isba xahanbalil yu yinilo Comam ismul tzetcˈa anma. Wal xin chul Comam yin̈ iscayelal, yajaˈ matxataj yu yinilo ismul anma, to yu iscolni Comam macta chiechmani.


Ije je̱k weika ta̱i sä bäiwa̱k wa chu̱li̱i̱ wà, je wà ite ji tso̱ iwa̱ biköle e̱wa̱wa̱, ka wao̱nepa a̱ni, ata je te iwätji̱wa̱mi ki̱ta ebä. 	 Caw txˈiˈalxa ebnaj doctor bay xaecˈ ix, caw xaistan̈tzelo ix sunil tzet aya yu yan̈chahi, yajaˈ maẍticˈa chian̈cha ix; wal xin caw ip yahcan̈ huneˈ yabil tuˈ yin̈ ix.


Ka irä jiye kuna ta, ñaebä ka Cristo wa̱ io̱ne iwakei wäbatsa käi. Ata jishtä iyöle katke käi: “Ba yile sälwii ba shäk wa wa̱ je ja̱naka̱ yis ki̱ka.” 	 Hacaˈ Comam Jesucristo, maẍtaj tzet yoche Comam iswatxˈe, walxinto yij isba yin̈ Comam tzet tzˈibn̈ebilcanoj bay chala: “Hayet habuchlaxi, haninan wabenan isyaˈil,” ẍiayoj.


Listra ska ekla klä ialewa̱, ko̱le del ka shkäk kuna, ka shkele kuna a̱ni, 	 Yul con̈ob Listra ay huneˈ naj txˈoj ye yoj yettaxticˈa ispitzcˈahi, maẍticˈa xin chibelwi naj.


Chatkäkwa̱ del ji wa̱k bäi, ikjeiyinaklä ioloi kanakläka̱, ñakäi ka iduäkläwa̱, jewa ia̱ se̱ne jekjeye me̱rmi. 	 Chakˈnipaxo Comam kˈinale mach istan̈bal tet mac maẍticˈa isbej iswatxˈen iscˈulal yuto choche ta cˈulchˈann̈eticˈa yul sat Comam Dios, yeb ta ay yelapno yul sat Comam yeb yu issayni tzet ye tuˈ mach istan̈bal.


Jera ite isha iia̱: —¡Ba rä sä wäyuäk ebä, ji biköle yakei ebä tso̱ ma wa̱! ¡Ba rä be tsa̱ku̱i yäbei, kju̱atkäk ji wämo biköle ra. Ba te Säkekewa ña̱le̱i bulee je shiriwe̱ke̱ ¿je ka je ba te na? 	 yalni naj: ―Hach tiˈ, iscˈahol naj matzwalil hawehi, ayco hahowal yin̈ sunil tzet caw cˈul yeb xin caw chawakˈ subchaho anma yu lekˈtiˈal, caw ayachico hawetanto cuybanile chiyakˈ Comam Dios.


Je rä bas je̱r ja̱naklä jile bata shäk wa sikii wa wa̱ ji yile ska, ñakäi jini Säkekewa Sa̱tsa̱tkäkksa̱ wa̱ sa pakale ji wa̱k ktei sha bas ia̱ iktei bata shäk wa te käi. 	 Naweti tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat, yeb chejbanile yal Comam Jesucristo Jahawil, Cocolomal, huntekˈan akˈbilxacano teyet juhan̈ han̈on̈ ischejab Comam jetiˈan̈.


Jera ite ikúka te isha: —Je däli wä bäi tkäk je ne rä ditsä yäbei rä. 	 Yalni Comam tet ebnaj xin: ―Naj txihom trigo yechel yeco naj win̈an, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.


Je ne ki̱ka sa̱ wa̱ ñanak irä je̱k pajiäklä irä tso̱ ra, je ebä te sä ssëwe̱mi a̱naa. 	 Yuxin ta ay tzet chicolo yeb xin ta ay xil cokˈap, jakˈaˈ tzalaho cocˈul.


Ata Jesús biketsäk ka Judío kuna wa, jewa ia̱ sa̱ wa̱ äyë yöle rä jini sa̱ wa̱ ibiketsaleksa̱ käi. Je rä ijewa ñabutsä tuläklämi ji rä me̱leka̱ jile kekläí me̱i wäja̱mi irä, jile pi irä, jile kuli sikleka̱ irä, ka̱wakblewe̱ irä je yika. 	 Wal ebnaj mach Israeloj, ebnaj xachahni Comam yul yanma, xajaltojan̈ yin̈ huneˈ teˈ carta tet ebnaj ta mach yechto chisyije ebnaj huneˈ tiˈ, cachann̈e huntekˈan cuybanile chihalni hacaˈtiˈ. Mach chiscˈux ebnaj chibe haltebilxa yin̈ xahanbalil tet tioẍ, yeb xin mach chislo ebnaj noˈ chicˈ, yebpaxo mach chub iscˈuxuˈ ebnaj ischibehal no nokˈ chishojtxˈan̈e isba, maca ton̈e chiwokˈlaxilo isnukˈ. Mach chiixli ebnaj winaj, mach chiwinajlipaxo ebix ix. Hac tuˈ jute jalnitojan̈ yin̈ cocartatuˈan̈.


Je rä bas yäkä mar da, biköle te ikukeke̱ba je̱k ia̱. Jera manele kte kate bäli te, ata isaka tso̱ kja di yëë. 	 yuto yet chiapni yorahil hewaˈi nanantaxan̈e hebabico heloni tzet chelo, yuxin ayex mach chinoh hecˈul, ayexpaxo xin chexuqˈuicanocan̈.


Jera sa̱ tsa̱tkeke̱ksa̱ Säkeklä te je su̱emi biköle te.’ ” 	 hac tuˈ cheyute heyanma haxinwal chiillax yu sunil anma ta ay huneˈ Hecolomal chejbilti yu Comam Dios,” ẍi naj, ẍiayoj.


Jekäi Säkekewa kie wapakta ite ka suale ta kuna, ite je pakeke̱ Judío wa ktäk Griego wa ktä wà jewa ra, je wà ijewa ñaktewa̱ka̱. Je ki̱ka ijewa te imabla su̱a iktäkwa̱. 	 Caw cuywacanto naj yin̈ ebnaj Israel chihalni tzotiˈ chiyij griego, cat xin isteyelen isba naj yeb ebnaj. Yaj caw ay yalaˈ ebnaj tiˈ tzet chu iscam naj.


Je ki̱ka Pilato te isha iia̱: —¿Ka bä ktä yis da na? ¿Ka ba wa̱ iju̱ñer yis ia̱ ka̱wä tso̱ bä yäkläksa̱ iräle, bä wätiäkläka̱ cruz ja̱mi iräle na? 	 Yuxinto yal naj tet Comam: ―¿Tzet yin̈ yuxinto mach chaẍtakˈwi wetan? ¿Tom mach hawohtajoj tato ay wipan cachinbejtzonan, maca xin cachwanican̈an yin̈ culus? ẍi naj tet Comam.


Jekäi ijewa te iwá̱ jishtä Säkekewa ka̱wei yöle te ishe käi biköle, jekjepa ijewa bitejulu deni iwakwa jukläyäkäí Nazaret ska, Galilea ke̱i ki̱. 	 Hayet islahwi isyijencano naj José yeb ix María yin̈ tzet chal ischejbanil ebnaj Israel yu Comam Dios, ispaxto naj yeb ix bey iscon̈ob Nazaret yul ismajul Galilea.


Je je̱k sikawa̱ Jesús shäbe kja̱ne, je te iwa̱ shönak je̱k ki̱ bata passawa̱, jera ñawäsaka ipi ju̱rke̱ wäkolonawa̱. 	 Tzujanico ix xol anma ayco yinta Comam, ishitzico ix iscˈatan̈ Comam, ispitni ix istiˈ xil iskˈap Comam. Lan̈antoticˈa xin islin̈ina yay istxˈahwobal ix.


Ata Festo kiana Judío wa je̱r ssëwa̱k bäi ki̱ka ite ichaka Pablo ia̱: —¿Ba ssëna minak Jerusalénka, jeska ktei wabiketsanakksa̱ yis wäna jí ktei ki̱ka na? 	 Yaj yu iscan naj Festo tuˈ cˈulal yul sat ebnaj Israel, yuxin iskˈambe naj tet naj Pablo tuˈ hacaˈ tiˈ: ―¿Chimhawoche chaẍto yul con̈ob Jerusalén, haˈ tuˈ xin chiwilan tzet chaẍelicoj? ẍi naj.


te isha: “Säli ma wa̱ iju̱ñelewa̱pa jí ba díabä jibä wà, ji wà ba kjämi bäi, ata jira je rä ki̱kololewa̱ ka je juer ba wäna. 	 Yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Tinan̈ xin, hex ah Jerusalén, majaltam yet huneˈ tzˈayic tiˈ chinachalo heyu yin̈ huneˈ mac chu yakˈni akˈancˈulal yul heyanma, yaj wal xin mach chinachalo huneˈ tiˈ heyu yuto caw ewan ye yul hesat.


Ata jí ke̱i ska ji te sa̱ je̱r iawe̱ käi, sa̱ je̱k wäyuä blune wà käi, jile saka tker sa̱ ja̱mi käi, je kjäke̱wa̱ te je kte ki̱tieke̱wa̱, je te iawe̱ke̱wa̱ ka wä ta. 	 yajaˈ yu ecˈbal chaco yin̈ iscˈul yin̈ tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ cat yanico yanma yin̈ kˈalomal, chochenpaxto sunil tzet ye tuˈ. Haˈ sunil huntekˈan tuˈ chiakˈni cˈayolo Istzotiˈ Comam yul yanma, hac tuˈ xin mach chichˈib yin̈ yet Comam.


¡Yi rä kukäta ra, je ku̱ issö ji sheke̱ Säkeklä wikblu te tapanak eyaka eyaka wa ia̱ rä käi.’ ” 	 ¡Maquex cheyabe huneˈ tiˈ, akˈwe heyanma hetxumniloj tzet chal Comam Espíritu tetej macta ayxaco yul inkˈaban!” ẍi Comam.


Bulirishtä ra, je jile wa̱klä sábado yikaba díaí ukä ska, chui tsa̱ku̱i wa irä fariseo wa irä tapanawa̱ Pilato wäja̱mi, 	 Haxa yin̈ huneˈxa tzˈayic, yet istzˈayical xewilal, isto ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj fariseo yilaˈ naj Pilato,


Ijewa te jakbläk wa bol wätia tulaka̱ña ira cruz saka ja̱mi, ekla ijula wämo kja̱ne, ekla ijula shule kja̱ne. 	 Ay xin cawan̈ ebnaj elkˈom ah yin̈ culus yinta Comam, huneˈ naj ah yin̈ iswatxˈkˈab Comam, huneˈxa naj yin̈ ismeckˈab.


Ata el wa, ikuna yis te sa pakteke̱ ji̱a tene shkiri ktei wà ra, ¿jiye yis yolorke̱ ji̱a weikanak na? Ikuna jekäi ra, cruz pake te sa̱ kju̱atkewe̱, je rä tse̱leju̱mi. 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, ta haˈ jakˈni circuncidar coba chinecˈan walaˈcˈojan, caw machim chitit ishowal ebnaj Israel win̈an. Caw matxam xin yelapno chucano iscamical Comam Jesucristo wuhan, hac tuˈ xin matxam chioc ebnaj iscajaˈ isba yin̈. Wal xin haˈ huneˈ cuybanile yin̈ iscamical Comam haˈ chiakˈni chiwaho iscˈul ebnaj win̈an.


ñakäi caballo ki̱jiöcha̱wa̱ Pablo ia̱ itsa̱klämi ka medele ta ka̱ wäkiri Félix wäki̱. 	 Yalnipaxo naj tato chiakˈlax listohal haycˈon̈o noˈ cheh bay chiˈahto naj Pablo tuˈ, yebpaxo tato caw chisyaˈiln̈e ebnaj naj yul beh, haxinwal caw naj Pablo tuˈ yet chialaxico naj yul iskˈab naj gobernador Félix yu ebnaj.


biköle kpäk, ñakäi sä biköle ki̱ nui ja̱wa̱kka̱, ji ka bäi kuna wa̱k wa wa̱ ji o̱le ka bäi kuna je biköle kju̱ei, ñakäi ji yakei wakbläk ka bäi kuna wa wa̱ ije yile sälwi wà je biköle kju̱ei.” 	 Chul Comam yilaˈ yin̈ tzet iswatxˈe sunil anma, cat yanocanico isyaˈtajil yiban̈ mac caw txˈoj chiswatxˈe yin̈ Comam; macta machi Comam yul sat yeb hanta istxˈojal tzotiˈ chalico yin̈ Comam, ẍi naj Enoc tuˈ.


Jekäi yis te ishe bas ia̱, bas yäköpa, bas täkinaklä je̱k tsa̱tkäk. Ka irä jiye kuna ta, bas tsa̱ku̱ kä etaba a̱ni ka weikanakwa̱ kuna. 	 Yaj chiwalan teyet tato yilal hewaˈi yun̈e yoc heyip. Caw machi hunujex chexcˈaytoj, maẍticˈapaxo hunqˈuitano xil hewiˈ chicˈaytoj.


Jera ¿ji wämo ne dewa̱ yis duäkläwa̱ rä na? ¡Ka irä jekäi kuna! Ata ji yakei wakble kjayinaklä je rä yakei ra, je te ji wämo wà yis iawa̱wa̱ duäkwa̱. Je rä sa pakale ji wa̱k oloi ja̱mi ji yakei wakble juenaklä irä yakei e̱e̱na si̱. 	 ¿Tzet xin chu hetxumni? ¿Tom haˈ huneˈ ley cˈul tuˈ initi camical wiban̈an? ¡Machoj! Walxinto yu isyenilo isba tato caw txˈojcano mule, yuxin yiti camical wiban̈an yu huneˈ mule. Haˈ huneˈ ley cˈul tuˈ, haˈ yeniloj tato caw machiswalilcano mule.


Jekäi Jesús demini Caná Galilea ska, ale iwa̱ diklä ialewa̱ vino ye ska. Jekäi Capernaúm ska sa̱ tsa̱ku̱i kja̱nei wa̱k ekla yaba jäiyi duärawa̱. 	 Yapni Comam Jesús bey yul con̈ob Caná bay elico ha haˈ vinohal yu Comam. Haˈ bey yul con̈ob Capernaum xin, ay huneˈ naj niman yelapno ismunil chimunla yinta naj rey, ay xin huneˈ iscˈahol naj caw txˈoj ye iscˈul yu yabil.


Jekäi ite ijewa katabla cuarenta año kjena ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo sha̱na. 	 Hayet ay ebnaj bey txˈotxˈ desierto yin̈ cawina habil, caw yakˈ techaho Comam isbeybal ebnaj jichmam tuˈ.


Jekäi rale tsi yis shki̱rka̱ni sä dulewa̱ wa sha̱na. 	 Chicawxipaxo incˈulal ta chinitzitzbican̈an xol camom.


Ka irä maikäi kuna ta, ka yis äinak kte baa ki̱ka. Je rä Säkeklä täkili je oloi ja̱mi je biketsäk wa biköle tsa̱tkermiksa̱ ki̱ka, säkätä Judío wa irä, ñaebä Griego wa irä. 	 Wal hanintiˈan, mach chintxˈixwilojan yin̈ Tzotiˈ cˈul yet colbanile, yuto yip Comam Dios yehi; haˈ chˈakˈni colbanile tet sunil mac chianayto yul yanma. Yin̈ babelal hallax jet han̈on̈ Israel hon̈ tiˈ, tzujan tuˈ xin yallax tet anma mach Israeloj.


Jeiräta Jesús palei ju̱ñenamika̱ jöikwä ta ki̱ta si̱. Je ne ki̱ka chu̱li̱i̱wa̱ däke̱ iktä ssäk irä, ijewa duäke̱ bäiwa̱klä iwa̱ irä. 	 Haxa yet yabelaxilo huneˈ tuˈ, ispujnacan̈ iskˈumal Comam xol anma, yuxin caw tzetcˈa anma apni abeno tzet chal Comam, apnipaxo anma yun̈e iscawxicanocan̈.


Yi tunaka̱, yi te ji yis wa̱ o̱nak wawá̱ ma rä ibata jekje ra, je ia̱ yie ka̱wei me̱mi iwa̱ sä ditsei wä saka saka patkäklä. 	 Haˈ mac chikˈoji yeb xin maẍticˈa chisbej iswatxˈen tzet chiwalan, chiwakˈan yip yoc yahawo yiban̈ ej con̈ob,


Jekäi alaklä wa, ¿ji wà ba wa̱ ijuñer ba ia̱ ba se̱naklä tsa̱tkermiksa̱ na? Je su̱ta jäiyi wa, ¿ji wà ba wa̱ iju̱ñer ba ia̱ ba se̱naklä tsa̱tkermiksa̱ na? 	 Yuto hach ixale hach tiˈ maẍto hawohtajoj tato chicolcha hawichamil tuˈ yu iscˈulal chabeybaln̈e, maca hach ichamile hach tiˈ maẍto hawohtajoj tato chicolcha hawixal tuˈ yu iscˈulal chabeybaln̈e, wal xin cˈul ta mach chepohle heba.


Ata mika̱ yis tkenaka̱ ka̱sha̱ ki̱ka ra, yie biköle ssëwe̱mi däkwa̱ yis ja̱mi. 	 Wal intiˈan, yet chinilaxcan̈an sat txˈotxˈ tiˈ yin̈ teˈ culus, sunil anma chiwitijan incˈatan̈an, ẍi Comam.


Ñakäi ale ju yöle ka̱sha̱a̱ kie Siloéni mileka̱ sa̱ ki̱ka te sa tuawa̱cha̱wa̱ dieciocho ra, ¿bas te ibiketse ijewa rä nui ta e̱e̱na si̱ isaka tso̱ se̱nak Jerusalén ska wa biköle tsa̱ta na? 	 Hacaˈpaxo ebnaj waxajlahon̈wan̈ cam bey Siloé yet yaycˈay huneˈ torre yiban̈ ebnaj, ¿tom caw ecˈbal ismul ebnaj tuˈ sata huntekˈanxa anma bey con̈ob Jerusalén, heyalni?


Jekjepa ite ichaka iel ia̱: ‘Ata ñe ba rikä ¿bikö ma nui rä?’ Jera ite ikúka: ‘Trigo wä imabläklä na däka̱ cien. Jera ite isha iia̱: ‘Jí ma nui äyëí kuköwa̱, ba ku̱ ba nui yuö ochenta ebä.’ 	 Lahwi tuˈ xin, iskˈamben naj tet hunxa naj: “¿Hanta hacˈas tet inpatronan?” ẍi naj. Istakˈwi naj: “Huneˈ cien mal ixim trigo,” ẍi naj. Yalni naj ilom munil tuˈ: “Ay yumal hacˈas lah, ochenta xan̈e chawuteco hacˈas yin̈ teˈ,” ẍi naj.


Ata Judas ne wa̱ ijewa inaklä jui tso̱ rä, je ki̱ka ijewa manele te ibiketsa Jesús te isheke̱ iia̱ rä: “Jile sherke̱ sa̱ wa̱ ike̱i kjewa̱klä je tju̱o” iräle, ata ite ipatkeke̱ jile ma̱k ka jita wa ia̱ iräle. 	 Naj Judas tuˈ xin haˈ naj ikˈn̈e istxˈuyal chˈen melyu, yuxin ay ebnaj txumni ta chischejto Comam naj islokˈo tzet chiocnico yin̈ kˈin̈ tuˈ, maca yu ispohnito naj hanicˈo chˈen melyu tuˈ yin̈ anma mebaˈ.


Jera ángel el te kökö bulawa̱. Jera jiräle ka̱tsä ta̱i käi wäkaleka̱ oloo psenaju̱mi däyë na. Je te däyë kuna bala pa̱le mañayäkä ra je eyaka iawa̱wa̱ pi ye. 	 Haxa yet yokˈtzen naj iscab ángel istrompeta, iskˈojlaxayto huneˈ hacaˈ witz ayco kˈaˈ yin̈ xol haˈ mar; hac tuˈ xin huneˈ yox majan haˈ mar tuˈ meltzoco chicˈal.


Yis katke ji̱a bas da ra, yis te je sha bas ia̱, ¿je ka ju̱ñer ji̱a bas wa̱ na? 	 ¿Tom matxa chitit huneˈ tiˈ yul hecˈul xin? Caw walan teyet yet ayinan texol.


Ata ike̱i dämiwa̱ ji̱a je jula kolonak minaklätse̱ ijewa yika, je ke̱i wà kjepa ijewa bätsämi rä. 	 Wal xin, hato yet chiˈapni istiempohal yilaxilo naj mohyom tuˈ, cat yichico anma yijlen wahil yu istxahli, ẍi Comam.


Yi rä pauta̱nak kte wà kiana jile bäi biköle wà ipaktäk tsa̱tkäk. 	 Haˈ mac chichahni cuybanile yin̈ Istzotiˈ Comam Dios, yakˈab hanicˈo tzet ay yul iskˈab tet mac chicuyni tuˈ.


Ata yilé te bas ia̱ ishe: “Je rä me̱leka̱ jile kekläí me̱i ia̱” ni, jera ke ikata, je ishäk kju̱ei, ñakäi sä ssërmi nui ta ki̱ka. 	 Yajaˈ ta ay mac chalni hacaˈ tiˈ: “Noˈ chibe tiˈ xaakˈlax noˈ yin̈ xahanbalil tet tioẍ,” ta ẍi, mach checˈux noˈ, yu iscˈulalo yin̈ huneˈ mac chalni tuˈ.


Jekäi bas te sá ktä dälätsawa̱ kalabe ra, sá tso̱ kja rä yi te ka sá ktä ssë jewa biköle kpäk. 	 Hayet caw cˈul hexxa heyijeni, chijayojan̈ isyaˈtajil yiban̈ mac mach chisje iscˈul isyijeˈ.


Ata bas sha̱na ka jekäi ikiar, ata yi ssëna deka̱ te bäi si̱ bas sha̱na ra, je kiana rä bas kjanaklä ye. 	 Wal texol xin mach cˈuluj tato hac tuˈ cheyute, wal xin ta ay hunu mac ecˈbal yelapno ye chabe, ahojab chioc chejaboj.


Jera fariseo wa te je su̱a ra, ijewa te iwa̱ dulanak wa ia̱ ichaka: —¿Jiye bas paktäk yäkäke̱ inaklä bäkäk wa ra ji yakei wakbläk wa ra rä na? 	 Hayet yilni ebnaj fariseo huneˈ tuˈ, yalni ebnaj tet ebnaj iscuywom Comam: ―¿Tzet yin̈ xin chiwaˈ naj hecuywawom tiˈ xol ebnaj ikˈomilo tohlabal, yeb xol ebnaj txˈoj isbeybal? ẍi ebnaj.


Jera Wikblu Sikina te Esteban pshiwa̱wa̱. Jekäi iwäkaka̱ ka̱jöir su̱ak, jeska ite Säkeklä oloi ñir kate su̱a. Ñakäi Jesús kaldu Säkeklä jula wämo kja̱ne je su̱a ite. 	 Yaj naj Esteban tuˈ, caw occano naj yalan̈ yip Comam Espíritu Santo, yah tˈan̈no naj satcan̈, yilni naj iskˈakˈal yip Comam Dios, yilni naj tato lin̈anico Comam Jesús yin̈ iswatxˈkˈab Comam Dios.


Je ukä ska ra yie ángel saka dawa̱ju̱té ka̱jöir ska su̱a, ka̱wei ta sa patkäk bäi si̱. Je oloi te ka̱jiska ñiwa̱ka̱. 	 Lahwi tuˈ xin wilnihan yayilo huneˈ naj ángel yul satcan̈ caw ay yip. Caw xin sajbilo sat txˈo txˈotxˈ tiˈ yu iskˈakˈal naj.


Jera ¿yibä Apolos dä na? Ñakäi ¿yibä Pablo rä na? Ñera ijewa rä kjanaklä wa ebä, jewa ne oloi ja̱mi bas te ji biketsa etkabä rä. Ijewa te iwe̱ rä jiräni Säkekewa te ima̱ iia̱ o̱nak käi. 	 ¿Tzet yelapno wehan hanin Pablo intiˈan? yeb ¿tzet yelapno ye juẍta Apolos tuˈ? Wal xin ischejabn̈e Comam Dios jehan̈, chejbilon̈icojan̈ texol yu Comam yun̈e heyanico heyanma yin̈ Comam Jesucristo. Haˈ munil yacanico Comam yul cokˈaban̈ hununon̈an̈ haˈ chicowatxˈehan̈.


Jera Jesús te ijewa kúka: —Jera ale David wa̱ ji o̱le, mika̱ ije irä shkäk ira wa irä ktacha̱wa̱ bäli te ra, ¿ka bas wa̱ je ktei wayile na? 	 Yalni Comam Jesús tet ebnaj fariseo tuˈ: ―¿Tom maẍto cheyil yul Yum Comam Dios yin̈ tzet yakˈle naj rey David hunel yu n̈ohchahilal yeb ebnaj tzujan yinta naj tuˈ?


Yis se̱na bas sha̱na ra, jeska yis ki̱ ji shena ra, ka yis wa̱ yi a̱ni weikane jile wà, ata sä el wa Macedonia wa date te ji shena yis ki̱ je ma̱ yis ia̱. Ji biköle ska yis ji wá̱ tsa̱na, ka yis wa̱ bas weikäklä. Jekäi yie iwe̱mi ji̱a. 	 Hayet wecˈan texol, ay tiempo ay tzet ye tuˈ tiˈ caw ocnico wuhan, yajaˈ machi hunujex bay inkˈanan nichˈano tzet ye tuˈ. Wal xin haˈ ebnaj juẍtaj ay bey Macedonia apni incˈatan̈an, haˈ ebnaj akˈni tzet ocnico wuhan. Caw machi hunujex bay inkˈanan hunu tzet ye tuˈ, hacticˈapax tuˈ chiwute inbahan tinan̈.


Iwa rä ka̱wei bata ki̱ka kju̱atke tsikirke̱. Ata ke ka̱wei kuna ra, ka sä shirinak ji ukä ja̱mi. 	 Yuto haˈ ismunil ley haˈ yanico isyaˈtajil yiban̈ anma. Kˈinalo ta machi ley, machim mac chaco ismul yin̈ ley tuˈ.


“Yis te bas ia̱ ishe; je tuinei wà ra sä kätulämi ja̱ka̱ etkabä ki̱ka bol, jera ekla rä minaktse̱, iel dä ju̱nakta̱na. 	 Chiwalan teyet, ta ay cawan̈ anma chiway sat istxˈat yet huneˈ akˈbal tuˈ, huneˈ chiˈilaxtoj, huneˈ chicancanoj.


Jekäi sá te Tito paka, bas te ji me̱ke̱ je kuke e̱newa̱kläwa̱ iwa̱, jishtä ite iwá̱mi kja käi. 	 Yuxin xajalan̈ tet naj Tito ta chito naj ilwal teyin̈, cat ischahni naj hecolwal cheyakˈ yu iscˈulchˈanil hecˈul, yuto haˈ naj ichico ischahni hecolwal yet babelal.


Ñerä jewa demi Cesarea ska ra, ite äyë cha̱mi ka̱ wäkiri ia̱, ñakäi iwa̱ Pablo demitse̱ iwäja̱mi. 	 Hayet yapni ebnaj bey yul con̈ob Cesarea xin, yakˈni ebnaj teˈ carta yeb naj Pablo tuˈ tet naj gobernador.


Yie isheke̱ je wabiketsö tsa̱na, jekäi Säkekewa te ba je̱r ku̱emi ji biköle ska. 	 Aco hawanma yin̈ huntekˈan cuybanile chiwalan tawet tiˈ, haˈ xin Comam chˈakˈni cam hatxumuˈ yin̈ tzet yehi.


Ji me̱le yis ia̱ wà yie bas biköle ia̱ ishe ekla ekla, ke bas je̱k biketsa bas dä bakleka̱ju̱ bäi si̱ ni. Ata wë je je̱k biketsöksa̱ tsa̱na bikö Säkeklä wa̱ bas ia̱ ji biketse etkabä bala pa̱le je ja̱mi. 	 Haˈ Comam an̈eco huneˈ munil tiˈ yul inkˈaban yuxin chiwalan teyet tato machojab hunujex chexecˈbanli hetxumnico teyin̈ yiban̈ tzet chakˈ Comam hetxumuˈ. Walxinto haˈ heyet, txumwej tzet munilal xayakˈ Comam teyet hataticˈa yip heyanma chakˈ Comam.


Idatéjuluni Pisidia wà dejulu Panfilia ska. 	 Lahwi iskˈaxponicˈto naj Pablo yeb naj Bernabé yul ismajul txˈotxˈ Pisidia, yapni ebnaj yul ismajul txˈotxˈ Panfilia.


Ije ne rä Säkeklä ka juenak kuna je me̱i rä, ji biköle yöleksa̱ je yikaba rä. 	 Waxan̈ca mach chijilico yin̈ Comam Dios, yaj Comam Jesucristo Iscˈahol Comam Dios tuˈ yen̈elo Comam jet, yuto caw Diospaxo Comam Jesús. Haˈ Comam babel yeb caw aycano yip yiban̈ sunil tzet watxˈebil yu Comam Dios.


Ka irä jiye kuna ta, yi a̱ni rä ka iwakei yaka dokoitsäk kuna, ata je chewe̱ ite je pasu̱e ite. Je su̱ta Cristo te iwe̱ke̱ tapanak wa ia̱ rä, 	 Caw machi hunu mac tiˈ chiyahni isnimanil, wal xin chislotze isba cat isyaˈiln̈en isba, hacaˈ chiyu isyaˈiln̈en Comam Jesucristo macta ayxaco yul iskˈab,


Je kte ka ju̱ñele kuna rä blelewa̱ ka̱ bakle mikle etkä etkä raté sa wale bakle saka saka skaté, ata jira je kjayina ije wa̱ sikii wa tso̱ ia̱. 	 Haˈ ton huneˈ tzet mach ohtabiloj huneˈ ewan ye yu Comam Dios yettax maẍto yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yajaˈ wal tinan̈ xin xayakˈ Comam johtan̈elo han̈on̈ yeton̈xa tiˈ.


Yis kuna ktäk ditsä kju̱awa wa ktä wà, ñakäi ángel wa ktä wà, ata ka yis wa̱ sa̱ shka̱l da, yis dä bronce yaka bular ssër shi̱ana käi, címbalo bulawe̱ kjermita ssër käi. 	 Waxan̈ca caw helanon̈ jalni yabxubal anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, maca yabxubal ebnaj ángel, yajaˈ ta mach xahano chijil jet anmahil, lahanon̈n̈e hacaˈ hunu chˈen campana ton̈e chikˈan̈i, yeb chˈen chˈen pakˈan yehi ton̈e chitzˈin̈xi.


Jesús te María ji̱ake̱ su̱a, ñaebä Judío wa de ira wa ji̱ate jela su̱a ra, issënawa̱ shi̱ana, ije̱r ianawa̱ ta̱i. 	 Yet yilni Comam Jesús yokˈcan̈ ix María yeb anma ah Judea tzujan yinta ix tuˈ, yoc biscˈulal yin̈ iscˈul Comam, istzˈaycan̈ iscˈul Comam.


Jera ikalme ji̱a je̱tkelewa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska ra, ise̱naklä te ishaté iia̱: “Ka ba te je wämo me we̱ kuna a̱ni. Ka irä jiye kuna ta, jir tuina yis weikana e̱e̱na kausu̱e na, ije kju̱ei ki̱ka.” 	 Yet ayicto naj Pilato yul iscapil tuˈ, yapni tzotiˈ tet naj yu yixal hacaˈ tiˈ: “Mach chawaco haba xol ebnaj yin̈ huneˈ naj machi ismul tuˈ, yuto hayet may akˈbal ay huneˈ inwayican caw xiwquilta yin̈ naj,” ẍito ix tet naj.


Yie ishe bas ia̱, sa̱ ko̱le alaklä wa wa̱, jewa sha̱na yi ka kuna Juan tsa̱ta, jeiräta Säkeklä gobierno ja̱mi wa sha̱na yi rä ja̱lewa̱ biköle katäbäka je rä ije tsa̱ta.” 	 Chiwalan teyet tato xol anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ maẍto hunu mac ecˈbal yelapno yiban̈ naj Juan tuˈ, yaj wal xol anma ayxaco yul iskˈab Comam Dios tinan̈, waxan̈ca machi yelapno yehi, ecˈbalto iscˈulal chil sata naj Juan, ẍi Comam.


Jera ijewa te ikúka: —Ke ije kuna ji yakei wakbläk ra, ka sá wa̱ idenetse̱ bä wäki̱. 	 Istakˈwi ebnaj tet naj: ―Tato mach xiwquilta ismul naj tiˈ, machim majitijan̈ naj tawet, ẍi ebnaj.


Ñerä Jesús te isha iia̱: —Salibä, ji wa̱k bä de rä ra, je wo̱. Jera ijewa ñasikawa̱ iwäja̱mi, jula tkawa̱ Jesús ja̱mi te ikukawa̱. 	 Yalni Comam tet naj: ―Hach amigo, haˈ tzet chihul hawub watxˈe tinan̈, ẍi Comam. Istit bulna ebnaj istzabnoyo Comam.


Ije te yaba su̱emi jäiyi, je kiemi ba te rä Jesús ni. Ka irä jiye kuna ta, ite ije cha wa tsa̱tkemiksa̱ inui yika.” 	 Nichˈan unin chipitzcˈa tuˈ, Jesús chawaco isbihoj, yuto haˈ naj chicolnilti yet con̈ob yalan̈ ismul, ẍi naj ángel.


Ka irä maikäi kuna ta, sá weikarke̱ kje berbena, je te sá ia̱ ji baa jekjeye ka pakanak kje, je ki̱talawe̱ke̱ kala ta e̱e̱na ki̱ta ki̱tami. 	 Sunilal isyaˈtajil chijilan̈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yin̈ an̈e chiecˈtoj yuto chiapni istiempohal bay chilahwi, yajaˈ wal iscˈulchˈanil chakˈ Comam jet xin ecˈbal niman yelapnoj, yeb xin mach istan̈bal.


Ka irä jiye kuna ta, ñakpäklä sá wa̱ wao̱nak sá kju̱atkäklä, je rä ka ji yaka iá shtä wà kuna, ata jewa rä täkili ta Säkeklä ja̱mi ji täkili ta mia̱tkäkläwa̱, 	 Maẍtaj tzet ye tuˈ yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ chijakˈbaln̈e yet chijakˈni howal, walxinto haˈ yip Comam Dios haˈ chikˈoji istan̈tzenilo sunil tzet ye tuˈ caw ay yip.


Jera Jesús te ikúka te isha iia̱: —Iyöle katke rä: “Säkekewa ba Kekläí oloitsö ba ku̱; je ebä kja̱nei wo̱ ba ku̱.” 	 Istakˈwican̈ Comam Jesús tet naj matzwalil tuˈ: ―Chal Comam Dios yul Yum hacaˈ tiˈ: “Han̈echˈan wetan chu heyinayo heba, yuto heyahawil yeb heDiosalpaxo wehan, yeb han̈echˈan wetan cheyije,” ẍiayoj, ẍi Comam tet naj.


Jekäi bas se̱no bulee si̱, jishtä bas Ká se̱nak ka̱jöir je se̱r dä bulee si̱ käi. 	 Tzˈajanojab chu hebeybaln̈e sunil iscˈulal, yuto Comam Dios ay yul satcan̈ tzˈajan lahan yehi, ẍi Comam.


Sa bakle ka je̱r ko̱r ji ia̱, je katabla Säkeklä te ka ji yile kuna, ata jira Säkeklä te sä biköle ka̱ bena ska wa paka ñamanewa̱ksa̱. 	 Yet payxa, mach ohtan̈ebilo Comam Dios yu anma, yuxin yakˈ nimancˈulal Comam yin̈ issucal anma. Wal tinan̈ xin chal Comam Dios tato caw yilal chisna isba sunil anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, cat ismeltzoco yul iskˈab Comam.


Jekäi kal bäi biköle wär dä wä ta bäi, ata kal yakei wär dä wä ta shi̱ana. 	 Wal xin teˈ satnom teˈ cˈul, cˈul sat teˈ chakˈa. Yajaˈ wal teˈ mach cˈuluj xin machiswalil sat teˈ chakˈa.


Judío wa te Säkekewa Jesús irä jile bata shäk wa irä ktacha̱wa̱, ñakäi ijewa te sá tulaksa̱. Ka ijewa te Säkeklä ssëwe̱ bäi, ata ijewa kju̱atkäke̱ biköle ra. 	 Haˈ ebnaj israelita tuˈ potxˈni camo Comam Jesucristo, hacaˈticˈa yu ispotxˈni camo ebnaj ebnaj ischejab Comam Dios ecˈlena yettax payat, con̈iscajnipaxojan̈ ebnaj. Caw machi nichˈano iscˈulal ebnaj tuˈ yul sat Comam Dios, yuto chiscaj ebnaj sunil anma.


“Ñerä año kja ta̱i ukä ska yis deni inaklä ju̱ak yis ditsei wä sha̱ ka jita wa ia̱, ñakäi jile ma̱k Säkeklä ia̱. 	 Lahwi hayeb habil wecˈan yulaj con̈ob xin, inmeltzotojan yul incon̈oban yun̈e incolwahan yin̈ anma mebaˈ yeb xin wakˈnipaxojan wofrendahan tet Comam Dios.


Ipaiklä shönak je̱k ki̱ rä nileka̱ pi wà; ikie rä Säkeklä Ktä ni. 	 Wal xil iskˈap xin bacbilico chicˈ yin̈. Huneˈ mac tuˈ Istzotiˈ Comam Dios isbi.


“Bas ñayöle ka̱wei wà wa, bas fariseo wa, bas dä ji shäk kjäbata ebä wà, ¡säli bas dä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te menta käi, eneldo käi, comino käi, je diezmoí me̱ke̱. Ata bas te ka̱wei wao̱nak bäi si̱ jawa̱, ji wabiketse wämo käi, je̱r bäi she käi, ji biketse etkabä käi; jera je ne kiana o̱nak rä, ñaebä je isaka ka jäkwa kuna. 	 Hex cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb hex fariseo hex tiˈ, cheyal heba cˈulal. ¡Cˈanchˈanex! cheyakˈ isdiezmohal teˈ alawena, teˈ aniẍ, yeb teˈ comino, yajaˈ machi cam hecˈul heyijen chejbanile caw ay yelapno aycano yu Comam Dios; haˈ ton hewatxˈen istoholal, yeb istzˈay hecˈul yin̈ heyet anmahil, yeb xin heyijen tzet chal Comam Dios, yeb heyanico heyanma yin̈ Comam, haˈ ton huntekˈan tiˈ yilal heyijeni, machi xin chebejpaxo heyijen huntekˈanxa tuˈ.


Jera ángel el idäkläka̱ mañal ju̱r dami isaka itäki̱, je te ishe täkii: “Yilé te bewak irä, ime̱i irä oloitseke̱, ite ka̱ ma̱ iniaklä iwätsa̱ ki̱ iräle, ijula ki̱ iräle ra, 	 Tzujanxa xin yalni naj yox ángel yin̈ caw ip: ―Ta ay mac chiyiyo isba tet naj Nokˈ isbi yeb tet yechel naj, cat ischahnico yechel isbi naj yin̈ ispalan̈ maca yin̈ iskˈab,


Ijewa ksa kse spa̱na wà te ishe: “Ba ne rä kianak je äyë kukäkwa̱ rä, ikjä bale kshäk tulämi rä. Ka irä jiye kuna ta, ba rä ko̱tälewa̱. Ba pi wà ba te sa̱ tju̱aksa̱ Säkeklä ia̱ ye, ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa käi, ktä ta kju̱awa kju̱awa käi, pa ta kju̱awa kju̱awa käi, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa käi, jewa biköle sha̱na. 	 Yanico ebnaj huneˈ acˈ bit, chalni hacaˈ tiˈ: Mamin, hachn̈echˈan chu hachahni huneˈ teˈ hum tiˈ, cat hatzilnilo issellohal teˈ, yuto hach tiˈ cachoc xahanbalil, ismalto hachiqˈuil, yu halokˈni anma yeto Comam Dios, tzijxan̈e anmahil, nananta yabxubal, niẍte con̈ob yeb nimeta con̈ob.


Ji we̱ke̱ yie, ka je ia̱ yis je̱r ko̱ne. Ka irä jiye kuna ta, ji wa̱kle yie, ka je o̱r yis ia̱. Ata ji dokoitseke̱ yie, je ebä we̱ke̱ yis te rä. 	 Haˈ tzet chinwatxˈehan mach cˈulo chiwilan, yuto haˈ iscˈulal chiwochehan inwatxˈehan mach chinwatxˈepaxojan. Wal xin haˈ huntekˈan tzet yahbil wuhan haˈ chinwatxˈepaxojan.


El wa, yis te Apolos irä yis wakei irä ja̱mi ji pake, je rä bas ñadulawa̱klä sá ja̱mi, ka ji shäk kju̱awa ka kte yöle ja̱mi kuna. Je rä bas mane a̱ni ka je̱k ssäklä ekla kju̱ei, ata iel kukäkwa̱ diekjela kuna. 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, chiwalan huntekˈan tiˈ yu iscˈulalo teyin̈. Ilweto inbeybalan, yeb isbeybal juẍta Apolos, yuto chijaco cobahan̈ yecheloj yun̈e hebeybaln̈en cobeybalan̈. Haˈ huntekˈan tzet chicowatxˈetiˈan̈, haˈ chioc yecheloj yun̈e mach chexpalcˈon yiban̈ tzet tzˈibn̈ebilcanoj. Yebpaxo yun̈e mach cheloloˈn̈e heba heyanico iswinajil hunuxa maca, cat heyintan̈encanilto hunuxa maca.


¿Bas ia̱ ra bas ne ska Säkeklä ktä bitele rä na? ¿Je kte rä delewa̱ bas ebä ska na? 	 Tajca chetxumu tato teyet babel akˈlax Istzotiˈ Comam Dios, yeb tato hexn̈e chabilxa heyu.


Jekäi je kja̱nei wo̱ je̱r baa wà sa̱me̱ishärä Säkekewa ia̱ käi, ata ka jishtä ditsä ia̱ käi kuna, 	 Caw sunilojab heyanma chexmunlahi, hacaˈojtam ismunil Comam lan̈an hewatxˈeni, maẍtaj ismunil anma.


Jewa te je ja̱ñetsemi, ikjali tjuämi ija̱mi, te ikpemi, kjepa ijewa te iktemiwa̱. Ata je ukä ska tres día ra ishki̱rmika̱ni.” 	 Haxa ebnaj tuˈ xin chioc tzebo win̈an, cat istzublico win̈an, cat xin quinismakˈnihan ebnaj. Lahwi tuˈ cat quinyakˈnicamojan ebnaj, yajaˈ yin̈ yox tzˈayic xin cat witzitzbican̈an hunelxa, ẍi Comam tet ebnaj iscuywom tuˈ.


Jera Jesús ktei bata shäk Bernabé irä Pablo irä te je ssa ra, ite ipaiklä ksha tkawa̱, ijuluna je chu̱li̱i̱ wa sha̱na kjoyina jela te isha: 	 Hayet yaben naj Bernabé yeb naj Pablo huneˈ tuˈ, istzilnito ebnaj xil iskˈap yun̈e isyenilo ebnaj tato chitac iscˈul. Yoc ebnaj xol anma, yalni yin̈ caw ip hacaˈ tiˈ:


Je ne ki̱ka ije rä sa kablele ñaia̱ Säkeklä ra spa̱na ktei shäk a̱miki̱ jiki̱. Je rä sä kile wa wa̱ Säkeklä kablele däli ukä jekjeye ma̱k je kukäkläwa̱. Cristo duawa̱ wà ijewa bakanaksa̱ sa kablele ñaia̱ säkätä je ja̱mi ijewa dami ji̱a ra ishirile, je nui yika. 	 Haˈ iscamical Comam Jesucristo akˈni tan̈o sunil mule alaxico yalan̈ huneˈ babel istrato Comam Dios, yuxin tinan̈ haˈ Comam Jesús chitzotel jin̈ tet Comam Dios yin̈ huneˈ iscab trato tiˈ, yun̈e han̈on̈ awtebilon̈ yu Comam chicochah comajul mach istan̈bal haltebilcano yu Comam.


Ka irä jiye kuna ta, ije te jukläyäkä ñak wäkukäklä ta bäi si̱ ne ki̱ssa rä. Je ju me̱i yuäkksa̱, ñakäi iyuäkka̱ rä Säkeklä. 	 Yuto naj Abraham tuˈ haˈ huneˈ con̈ob caw cˈul yehayto isxeˈ, haˈ echmabil yu naj. Huneˈ con̈ob tuˈ, haˈ caw Comam Dios anayo ismalil, haˈticˈa xin Comam watxˈeni.


Jekäi María se̱na Elisabet ska tres mes kjena. Je ukä ska ideju̱ni iwakei ju ska. 	 Etza oxeb ixahaw beyicˈo ix María iscˈatan̈ ixnam Elizabet, ismeltzoto ix bey yatut hunelxa.


¿Jiye bas manele te ka ibiketse Säkeklä ia̱ dulecha̱wa̱ wa rä shki̱nakka̱ni rä na? 	 Wal xin hex Israel hex tiˈ, ¿tzet yin̈ xin mach cheyayto yul heyanma tato chiitzitzbican̈ anma camom? ẍi naj Pablo tuˈ.


Ijewa male̱te̱nacha̱wa̱ e̱e̱na te isha: “Ji biköle wá̱ ite rä baa. Kukä balewa̱ wa bäiwa̱ni ite kte ssäk, ñakäi ktä wätelewa̱ wa bäiwa̱ni ite ktäk!” 	 Hayet yaben anma huneˈ tuˈ caw cˈayilo iscˈul, yalni anma: ―Sunil tzet chiswatxˈe Comam cˈul chielicoj, chakˈ hajlo Comam istxiquin ebnaj mach chabe, cat yakˈni tzotelo Comam mac maẍticˈa chu istzoteli, ẍi anma.


Je kju̱ei yis dä patkeleté iwakei säkei ye mo̱lewa̱ cadena wà. Bas ka̱kiö yis ktäklä ka suale ta, jishtä yis shena ishäk käi. 	 Comam Dios an̈eintijan yun̈e walnicˈojan huneˈ cuybanile bay chiˈilcha colbanile, yuxin preso wehan. Chiwalan teyet tato caw chextxahli win̈an, haxinwal ay wipan walnihan huneˈ colbanile tiˈ xol anma.


Je ki̱ka sa̱ ku̱ je ke̱i kjewo̱ ka levadura mikle ta, ji we̱ wäsi̱wa, ji we̱ yakei, ka je levaduraí ta. Ata sa̱ ku̱ ike̱i kjewo̱ pan ka levadura ta wà. Je rä se̱ne je̱rike bulee wà, kte yina si̱ wà. 	 Yuxin conabaweti iscamical Comam Jesucristo yin̈ istoholal yeb isyelal; wal xin sunil istxˈojal yeb mule lahan hacaˈ yan̈al pan.


Jekäi bas ssëna jí kte kiäkwa̱ ra, ije ne rä ale Elías däke̱ju̱ rä. 	 Ta cheyoche cheyayto yul heyanma yin̈ tzet chiwaltiˈan, txumchaojabilo heyu tato haˈ naj Juan tuˈ, haˈ naj hacaˈ naj Elías echmabil yul heyu.


Jekäi bas biköle ia̱ ji bata yirmiwa̱ ekla ekla, je rä biköle pauta̱naklä, ñakäi biköle ssënaklä chatkäkwa̱. 	 Hesunil chu heyalni tzotiˈ chitit tet Comam Dios, yajaˈ yin̈ hununtajil yun̈e ay cuybanil cheyikˈ yin̈, cat yanico yip heyanma.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas cho̱ni ishäk je chichi ka̱rbä ia̱: ‘¡Jikäi issö! Jir irä bulia irä yis te be kjäie, ñakäi sä bäiwe̱. Ata tres día ra yis te ie̱newa̱wa̱.’ 	 Istakˈwi Comam: ―As halwe tet huneˈ naj lekˈtiˈ tuˈ hacaˈ noˈ wech ta huneˈ tzˈayic tiˈ yebpaxo hecal chiwakˈ cawxojan anma yaˈay, yebpaxo xin chiwilojan ischejab naj matzwalil yin̈ anma, haˈ to yet cabe chilahwi inmuniltiˈan.


Yis male̱te̱nawa̱ bas ñabutsa tulami plaa ale bas kiäk Cristo je̱r bäi sha wà yika je te, bas minaklä kte baa saka ja̱mi. 	 Caw chicˈay incˈulan yuto pet heyilo heba yin̈ Comam Dios, Comam quexawten yu iscˈulchˈanil iscˈul Comam Jesucristo, heyoc tzujno yinta huneˈxa cuybanile nan chu yalni yin̈ tzet chu cocolchahi.


Ñerä je guardia tsa̱ku̱i te guardia wa cien wäsikäk kiaté bol te isha ijewa ia̱: —Tuina las nueve ra guardia wa kukanewo̱, dosciento shkäk klä wà, setenta shkäk caballo ki̱, dosciento ukabata ta, minakmi Cesareaka, 	 Hac tuˈ xin yu yawten naj comandante tuˈ cawan̈ ebnaj capitán, yalni naj tet ebnaj tato chiswatxˈe isba cab ciento ebnaj soldado chito yu yoj, setenta ebnaj chito yiban̈ cheh, cab cientopaxo ebnaj chiyikˈ islanza, yuto yin̈ chˈen balon̈eb yahbal akˈbal chito sunil ebnaj tuˈ yul con̈ob Cesarea.


Jera ite ijewa kúka te isha: —Bas ne ku̱ ijewa chewo̱ rä. Jera ijewa te isha: —¿Sá ma pan tju̱ak säkei ta dosciento denario kje, jewa sá te ijewa chewe̱ na? 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Akˈwe tzet chislo anma hex ti, ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj tet Comam: ―¿Tom chon̈tohan̈ colokˈohan̈ cab ciento denario ixim pan chiswah anma tiˈ chal tuˈ? ẍi ebnaj.


Ka irä jiye kuna ta, ikuna ji däkksa̱ sa̱ ia̱ däke̱ksa̱ sa̱ ia̱ ka̱wei wawe̱ ki̱ka ra, ka je rä ikablele ki̱ka kuna; ata Säkeklä te je ma̱ Abraham ia̱ rä, ikabla ebä ki̱ka. 	 Yaj tato yu coyijen ley, yuxinto yakˈ Comam Dios huneˈ haltebil jet, caw machim chiyu jalni tato matanil ye huneˈ tuˈ. Wal xin haltebil tet icham Abraham yu Comam yin̈ yakˈnicano ismatanoj.


Jewa te iwa̱ dulanak wa sha̱ su̱a ra, ijewa jula rä ñá je wà iyäkä tso̱; je rä sä te ishe ra, ka jula sukle kuna. 	 Hayet yilni ebnaj tato ay ebnaj iscuywom Comam mach chistxˈah iskˈab yet chioc waˈoj hacaˈ yalni iscuybanil yichmam ebnaj; yichico ebnaj isbuchwa yin̈ ebnaj.


Jekäi sa̱ je̱r ku̱a ite ka ijewa baka̱newa̱, je rä ka ijewa wa̱ iktä kolone iyina si̱ ye ki̱ka. 	 Hac tuˈ chu cotxumni ta mach octo anma yin̈ huneˈ xewbal chakˈ Comam tuˈ, yuto mach yayto ebnaj yul yanma yin̈ Comam.


je te ditsä chu̱li̱i̱ wa damar ssa ra, ite ichaka ji je rä. 	 Hayet yaben naj ta caw hantan̈e anma chˈecˈto sata naj, iskˈamben naj tzet chu anma tuˈ.


Je rä bas dami ji̱a ji rä yaka iá ja̱mi ki̱ka. Iwa rä bas sha̱na je̱r ki̱ ñaiane irä kju̱atke irä tso̱. Jekäi ra ¿ka irä bas dami ji rä yaka iá ja̱mi na? ¿Ka irä bas dami rä jishtä ditsä dami käi na? 	 yuto hacaˈ istxumni anma yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, hac to tuˈ hetxumni, yuto chichiwaco hecˈul teyin̈ hununex, ay howal texol yeb pohlebahil. Chal yelapno tuˈ to haˈ tzet chal heyanma haˈ cheyije. Chebeybaln̈enpaxo hacaˈ tzet chiswatxˈe anma maẍto ayoco yul iskˈab Comam.


Jekäi sä rä wabiketsaleksa̱ wämo ye sa te ji biketsa etkabä ki̱ka, je ki̱ka Säkeklä je̱r bäinani sa ra saje wa Säkekewaí Jesucristo oloi ja̱mi. 	 Tinan̈ xin xacon̈oc cˈulal yul sat Comam Dios yu jaco janma yin̈ Comam, yuxin ayon̈xaco yin̈ akˈancˈulal yeb Comam Dios yu Comam Jesucristo Jahawil.


Jera ite ikúka te isha: —Säkätä sä yuäkksa̱ te ‘sa yuaksa̱ rä jäiyi irä alaklä irä,” ¿ka bas wa̱ je ktei wayile na?’ 	 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―¿Tom maẍto cheyil yul Yum Comam Dios bay chala tato hayet iswatxˈencano Comam Dios anma, iswatxˈe Comam Dios naj winaj, iswatxˈenpaxo Comam ix ix?


Jeska ra imanenaksa̱ kju̱awa ijewa wäna. Iwäktä wäñinaka̱ ka̱wä käi, ipaiklä ianawa̱ suruu ka̱ oloi käi. 	 Haˈ bey tuˈ xin ishel isba yillax yin̈ Comam, caw toxan̈e chitzejtzon sat Comam hacaˈ tzˈayic. Wal xil iskˈap Comam xin, caw sajhopon̈e elicoj.


Jera Jesús te ikúka: —Ba ki̱ se̱ne bulee si̱ shena ra, ma cho̱ bä ji tso̱ watju̱ak tulämi, je säkei mo ka jita wa ia̱, jekäi ra ba ia̱ ji säkei ta dämiksa̱ ka̱jöir ska. Je ukä ska bä kute minak yis da. 	 Yalni Comam tet naj: ―Yajaˈ ta chawoche chachoccano cˈulal, as txon̈to sunil tzet ayach, cat hapohnican̈ istohol yin̈ anma mebaˈ, haxinwal ay hakˈalomal yul satcan̈. Lahwi tuˈ cat hawoccano tzujno wintajan, ẍi Comam.


Je ne rä sa̱ je̱r pabläk sä weikarke̱ biköle ska rä, je rä je wà sa̱ ia̱ sa saka je̱r pablenaklä ji te iweikeke̱ käi, Säkeklä wa̱ sa wakwa je̱r pablele je wà, 	 Hacaˈojab yakˈni Comam yakˈlobal janma yin̈ ej isyaˈtajil chul jiban̈, hacojab tuˈ chu jakˈni yakˈlobal yanma macta chiakˈlen isyaˈtajil yu iscˈulchˈanil Comam yakˈ jet.


Je katke rä je ke̱i wäkiri patkele Roma wa wa̱ kie Sergio Paulo ra. Je rä je̱rikäk tsa̱na. Jekäi je te Bernabé irä Saulo irä, kia jaté iwäki̱, ije̱r kia Säkeklä ktä ssëte ki̱ka. 	 Haˈ huneˈ naj tuˈ, yamigo isba naj yeb naj Sergio Paulo, naj yahawil yeco yin̈ ismajul Chipre. Caw xin itzˈat iswiˈ naj Sergio tuˈ. Yawtento naj naj Bernabé yeb naj Saulo iscˈatan̈, yuto choche naj yabeˈ Istzotiˈ Comam Dios.


Yie ibiketsa jekäi irä ki̱ka yis ssëna minak bas su̱ak säkätä, je rä bas ia̱ ji bäi däkläksa̱ botäbä kicha, 	 Haˈ huntekˈan tuˈ ayco iscawxobalo incˈulan, yuxin oc yin̈ innabalan tato babel chinecˈan quexwilaˈan, haxinwal cayel chexwilan yin̈ inbelan yu hechahni iscˈulal Comam Dios.


Je ki̱ka el wa, bas sha̱na jäiyi wa su̱le bas wa̱ palei ta bäi kukö siete, Wikblu Sikina ta bäi si̱wa̱ käi, ka̱biketsä ta bäi si̱wa̱ käi. Jewa kuke sá te je wakja̱neiwa̱k ye. 	 Wal tinan̈ hex wuẍtaj, saywelo hujwan̈o ebnaj juẍta texol, caw cˈul tzet chiswatxˈe, yeb ay ishelanil yeb ayco yalan̈ yip Comam Espíritu Santo, cat yoccano ismunil yilni huneˈ munil tiˈ.


Jera Pedro wämanewa̱ shäbeka te isu̱a Jesús wa̱ dulanak shka̱ta iwa̱ daju̱ ijewa itä wà. Je ne je̱k ku̱wa̱wa̱ Jesús je̱r bata ja̱mi ijewa yakata̱na ska ichakäk iia̱: “Säkekewa, ¿mane te ba ju̱emiksa̱ ba kukäkwa̱ wa ia̱ rä na?” 	 Lahwi tuˈ xin, istˈan̈xiti naj Pedro yintaj, yilni naj tato tzujanpaxo naj iscuywom Comam caw ochebil yu, naj tzˈon̈an iscawilal Comam yet iswaˈ yeb iscuywom, naj kˈamben tet Comam hacaˈ tiˈ: “Mamin, ¿mac chaẍanico yul iskˈab camical?” ẍi.


“Ka bas wa̱ oro iräle inaklä iräle cobre iräle mi kuna bas kipa ja̱mi, 	 Yin̈ hebel tuˈ xin matzet cheyitoj; mach cheyito hemelyu, nitam hunu centavo,


Ba ku̱ sá nui jöwa̱pa bitaba, jishtä sá te nui ta sá ra wa jawa̱ bitaba käi. 	 Akˈ nimancˈulal yin̈ istxˈojal chicowatxˈehan̈, hacaˈ chu jakˈni nimancˈulalan̈ yin̈ anma chiwatxˈen istxˈojal jin̈an̈.


Säkeklä rä ji wa̱k bulee. Je ne wa̱ bas kile wäjienakwa̱ iyaba Jesucristo saje wa Säkekewaí ra ñara rä. 	 Sunil tzet chalte Comam Dios masan caw chij isba, haˈ xin Comam quexawtenico yul iskˈab Iscˈahol, haˈ ton Comam Jesucristo Jahawil.


Mika̱ jekäi io̱rke̱ kja ra, jera bas ñajöklöka̱ wäköka̱ jöikje. Ka irä jiye kuna ta, bas bakanakläksa̱ ke̱i tkenawa̱ alemana ki̱ka.’ 	 Hayet lan̈an istzabnico yuni huntekˈan chiwaltiˈan, cheyaweco yip heyanma, cat hetˈan̈xiwecan̈ satcan̈ yuto toxa chexcolchahi, ẍi Comam Jesús.


Jekäi Israel wa te ka̱wei sä wabiketsanakläksa̱ wämo ye yula, ata ka iwa̱ iko̱ne. 	 Wal anma Israel ayco isyijeno isley naj Moisés yun̈e iscan cˈulal sata Comam Dios yalni, yaj xin mach tzujcha apno yu anma tuˈ.


Yi a̱ni ia̱ ka yis kota̱nakwa̱ kuna, ata yis wakei je̱k ju̱ake̱ksa̱ duäkwa̱. Jekäi yis ia̱ ka̱ tso̱ yis je̱k ju̱akläksa̱ duäkwa̱, ñakäi yis ia̱ ka̱ tso̱ yis je̱käkläka̱ni se̱nakni. Yis ia̱ je ka̱wei ma̱ rä yis Ká te. 	 Chiwakˈ camo inbahan yuto hac tuˈ chiel yin̈ incˈulal. Wal xin, caw machi hunu mac chiyu quinispotxˈni camojan tato mach chisje incˈulan. Caw machi hunu mac chincachnihan wakˈni inbahan yin̈ camical, aypaxo wipan inchahnihan inkˈinalan hunelxa, yuto hac tuˈ inchejbanilan yu Inmaman, ẍi Comam.


Je su̱ta Cristo wakei ka je̱k oloi kaneka̱ idäkläwa̱ chui tsa̱ku̱i ye kuna. Ata ije oloi käkka̱ rä ale ishäk iia̱: “Ba ne rä yis yaba rä, jir yis ne te ba wätsikiwa̱ rä.” 	 Hacpax tuˈ Comam Cristo mach ton̈e yaco isba yahawilo sacerdote ischuquil, wal xin haˈ Comam Dios akˈn̈e huneˈ ismunil caw ay yelapno tuˈ, yuto haˈ Comam Dios halnicano hacaˈ tiˈ: Hach tiˈ Incˈaholan, haninan chiwakˈan hacawil yin̈ huneˈ tzˈayic tiˈ, ẍiayoj.


¿Mane yila tjabana jí karalewa̱ ia̱ rä na: ‘Ma nui rä jalewa̱ bitaba’ ni iräle, ta ‘ma je̱köka̱, ma je̱katashuäklä kuköwa̱, bä shkömi’ ni iräle? 	 Txumweloj, ¿baytet subuta walnihan tet naj tiˈ: “Chiakˈlax tan̈o hamul,” mato, “ahan̈wanoj, ican̈ habatxteˈ tiˈ cat hapaxtoj?”


Ata ka idonak ra, jera iel tso̱ ji̱a ka̱mii ra, ite isaka wa patkemi ichakäk iia̱ jibä shermi iki̱ iwa̱ ijäkläwa̱pa rä. 	 Yajaˈ ta chistxum naj ta mach chikˈoji naj chabe, yet nahatto ayto hunxa naj rey tuˈ, cat yanito naj ischejab iskˈanno tzet chu yoc yin̈ akˈancˈulal yeb naj.


Ata sá te ibiketsa ije ne te sá Israel wa wetsemiksa̱ rä. Ka je ebä kuna, ata jira je o̱na wa̱ ka̱ tso̱ kja tres día. 	 Haˈ yaˈ ayco yipo janmahan̈ yoc colnolo con̈ob Israel tiˈ yul iskˈab ebnaj romano. Yaj tinan̈ oxebxa tzˈayic yuni huneˈ tuˈ.


ju̱ñelewa̱ Säkekewa te bas ia̱ däli ukä me̱mi isäkei ye, bas te rä Säkekewa Cristo ne kja̱nei we̱ke̱ ki̱ka. 	 Caw johtaxa tato chiyakˈ Comam comatan han̈on̈ yuninalon̈xa tiˈ, yuto ayon̈ico cowatxˈen hacaˈ tzet choche iscˈul Comam Jesucristo, Comam Jahawil.


Jera oveja tsa̱ta si̱ ditsä säkei rä. Je ne ki̱ka sábado wà ka̱ tso̱ ji bäiwa̱klä. 	 Hajxam hunu anma, to ecˈbalto yelapno sata noˈ meˈ tuˈ, yuxin chisje cowatxˈen hunu tzet ye tuˈ cˈul yin̈ istzˈayical xewilal, ẍi Comam.


¡Säli yis wakei rä! ¿Yi te yis wetsemiksa̱ jí sa yaka duäkwa̱ yika na? 	 Caw cˈanchˈaninan, ¿mactaxca chu quiniscolnihan yul iskˈab huneˈ camical ayco win̈tiˈan?


Yabala, bas ku̱ bas ká wa irä bas a̱mi wa irä ktä ssö Säkekewa kju̱ei, je ne rä sa̱ se̱r wämo rä ki̱ka. 	 Hex uninale, caw yijemojab cheyute heba tet hemam hemiˈ yuto ayexxaco yul iskˈab Comam Dios, caw cˈul huneˈ tuˈ.


Yis te jekäi iyua bas ia̱, ka je rä ale ji wakbläk kju̱ei ebä kuna, ñakäi ka je rä ji o̱na iukä ja̱mi kju̱ei ebä kuna, ata je rä bas je̱r ssërke̱ sá ssëwa̱k bäi Säkeklä wäkata ska je kjayinakläwa̱. 	 Yuxin huneˈ carta intzˈibn̈etojan tuˈ maẍn̈etaj yu naj oc ismul yuxin intzˈibn̈etojan, maẍn̈etajpaxo yu naj bay oc ismul naj tuˈ, walxinto yun̈e isyenilo isba yul sat Comam Dios ta caw ayon̈icojan̈ yipo hecˈul.


Ata Jesús te issa ra, ite isha: —Je duë ia̱ ka iduäkwa̱ kuna, ata je duë rä Säkeklä oloi kanakläka̱, je wà Säkeklä yaba oloi kanakläka̱. 	 Yet yaben Comam huneˈ chejbanil tuˈ, yalni Comam: ―Huneˈ yabil tuˈ, mach chitan̈cano yin̈ camical. Wal xin haˈ chiyenilo yip Comam Dios, haˈ xin bay chiixtan̈wipaxilo wipan, hanin Iscˈahol Comam Dios intiˈan, ẍi Comam.


Ñakäi bas te bas el wa ebä chake ra, ¿je rä ji bäi si̱ wá̱ bas te na? ¿Ka irä je su̱ta ka Judío kuna wa te iwe̱ rä na? 	 Yeb xin tato han̈cˈan̈e tet heyuẍtaj chextioẍli, ¿cˈulmi huneˈ tuˈ? Machoj. Wal xin haˈ anma mach ohtan̈eho Comam Dios hac tuˈ chisbeybaln̈e.


“Dulanak rä ka ipaktäk tsa̱ta kuna, ñaebä kjanaklä rä ka iblui tsa̱ta kuna. 	 Machi hunu naj lan̈an iscuylaxi chipalcˈonnacan̈ yiban̈ naj chicuyni tuˈ, yeb xin machi hunu naj chejab chipalcˈonnacan̈ yiban̈ ispatrón.


Je su̱ta bas pakana ji wa̱k je biköle e̱wa̱wa̱ bas te ra, bas ku̱ ishö: ‘Sá rä kjanaklä wa ka bäi kuna. Ka irä jiye kuna ta, sá te iwá̱ bikö sa pakana iwa̱k kjelabä.’ ” 	 Hacaˈ huneˈ naj munlawom tuˈ, haquex tuˈ hex tiˈ. Lahwi hewatxˈen sunil baytet chejbil hewatxˈe yu Comam Dios, cat heyalni hacaˈ tiˈ: “Wal xin caw ismunlawom Comam Dios jecanojan̈ yuxin caw yilal coyijenan̈ tzet chal Comam Dios,” quexchiojabi, ẍi Comam.


Jera Jesús te isha iia̱: —¿Ji ni ka̱wei ska iyöle katke rä na? ¿Jiräni ba te isu̱a rä na? 	 Istakˈwican̈ Comam tet naj: ―¿Hawohtami tzet tzˈibn̈ebilcano yin̈ isley naj Moisés? ¿Tzet cuybanilehal chawikˈa yet chawilni? ẍi Comam.


Je rä bas wa̱ saje wa Säkekewaí Jesucristo Kekläí iKá kjeishäklä ñara yileka̱ etka yebä. 	 Hac tuˈ xin hunxan̈e cheyute heba cat hebitn̈en isbi Comam Dios, Ismam Comam Jesucristo Jahawil.


Iyina si̱ je ke̱i ska yis kja̱nei wa̱k wa jäiyi wa käi, alaklä wa käi, jewa ki̱ka yis te yis wikblu tkeju̱emi. Jekäi ijewa ktämika̱ jile bata shäk wa ye. 	 Yet huneˈ tiempohal tuˈ chiwaco Wespírituhan yin̈ sunil anma chiyakˈ chejaˈ isba wetan, ebnaj winaj yeb ebix ix, cat yalnicˈo ebnaj yeb ebix Intzotiˈan tet anma.


Ata jí ebä ne chakeke̱ yie bas ia̱ rä: ¿Bas ia̱ Säkeklä wikblu deksa̱ rä bas te ka̱wei wawá̱ ki̱ka na, ata bas te kte ssa je biketsa bas te etkabä ki̱ka irä na? 	 Tinan̈ xin, han̈cˈan̈e huneˈ tiˈ chinkˈambehan teyet: ¿Tom hechah Yespíritu Comam Dios yu heyijen isley naj Moisés, mato yu heyayto huneˈ cuybanile yet colbanile yul heyanma?


Je yika biköle suanacha̱wa̱ ta̱i. Jewa te Säkeklä kjeisha te isha: —Sa̱ sha̱ ekla dewa̱ jile bata shäk bäi si̱ ye. Ñakäi: —Säkeklä deju̱ iwakei cha wa wäki̱. 	 Hayet yilni anma huneˈ tuˈ, caw xiwcan̈ anma sunil. Yalni anma cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios hacaˈ tiˈ: ―Haˈ huneˈ ischejab Comam Dios ischejti coxol tiˈ, caw niman yelapno yehi, ẍi anma. Yalnipaxo anma: ―Caw mahul Comam Dios colwal jin̈, han̈on̈ iscon̈obon̈ tiˈ, ẍi anma.


¿Mane bas sha̱ ia̱ yis kjatermi yis dä ji yakei wakbläk ni na? Yis te kte si̱ ne sha ra, ¿jiye ka bas te yis ktä kuke na? 	 ¿Mac hunujex tiˈ tinan̈ chiyu heyalnico yin̈ insatan tato ay inmulan? Wal xin, caw isyelal sunil tzet chiwaltiˈan, yaj ¿tzet yin̈ xin mach cheyayto yul heyanma?


Ka irä jiye kuna ta, yis wa̱ iyile bas ia̱ ta̱i, ata jira yie isheni ji̱eleksa̱ wà, chu̱li̱i̱ dami rä Cristo cruz í bolki wa ye. 	 Ay huneˈ tzet tiˈ txˈiˈal elxa chiwalan teyet. Tinan̈ xin caw chinokˈan chiwalnipaxtojan teyet tato caw tzetcˈa ebnaj ayco ishowal yin̈ cuybanile yin̈ iscamical Comam Jesucristo yin̈ teˈ culus.


“El wa, 'ská wa, jir yis je̱k wetsäke̱ bas ia̱ ssö.” 	 ―Hex wet con̈ob, yeb hex iswiˈehal yin̈ cocon̈ob tiˈ, abewe nino tzet chiwalan incolbanilojan.


Ka irä jiye kuna ta, ije ne oloi ja̱mi ji biköle tso̱ ka̱jöir irä ka̱jiska irä jewa yöleksa̱ rä, ji juenak käi, ji ka juenak kuna käi, ji wäkiri wa iräle, sa patkäk wa iräle, jile tsa̱ku̱i wa iräle, ka̱wei ta wa iräle, je biköle yöleksa̱ rä ije ne oloi ja̱mi iwakei ia̱. 	 Yu Comam Jesucristo tuˈ, iswatxˈe Comam Dios sunil tzet ay yul satcan̈ yeb sunil tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ; sunil tzettaj chijilico yin̈, yeb sunil tzettaj ye tuˈ mach chijilico yin̈. Yu Comam, Iscˈahol Comam Dios xin, iswatxˈe Comam Dios sunil mac ayco yahawiloj, yeb sunil mac caw ay yip, yeb sunil mac ayco iswiˈehaloj. Yu Comam Jesucristo yuxin watxˈi sunil tiˈ.


Jera biköle te ije pake rami bäi, ñakäi iktäke̱ rä baa, je te imale̱cha̱cha̱wa̱. Je ki̱ka ijewa te isheke̱ ñaia̱: —¿Ka je rä José yaba kuna na? 	 Wal xin sunil anma caw cˈul istzotel yin̈ Comam Jesús. Caw cˈayilo iscˈul yuto cˈulchˈan istzoteli. Yichico anma yalni tet hunun: ―¡Yaj iscˈahol naj José ye naj tiˈ! ¿Tzet xin chu yalni naj hacaˈ ti? ẍi ebnaj yin̈ Comam.


Ka irä maikäi kuna ta, ka je ja̱rwa̱ba ijewa mane a̱ni ki̱ka. Ata irä wäokle tulämi ebä, Säkekewa Jesús kie ja̱mi. 	 yuto maẍto huno ebnaj chichahni Comam Espíritu Santo, cachann̈e yin̈ isbi Comam Jesucristo ahcano haˈ iswiˈ ebnaj.


Jekäi sá sha̱na ñael wa ebä bakle siete; ikibi si̱ se̱nawa̱, ata je duawa̱ ka yäbei a̱ta̱leta̱na kuna, jekäi je alaklä a̱ta̱na iel ia̱. 	 Yajaˈ yet hunel, coxoltiˈan̈ ay hujwan̈ ebnaj yuẍtan̈e isba. Naj babel mohyi yeb huneˈ ix yajaˈ cam naj, machi xin yuninal naj yeb yixal tuˈ, yuxin mohyi naj iscab yeb ix.


Ñakäi sä rä chui bakleka̱ ta, je rä Säkeklä ju ska tso̱ wa je wäsikäk. 	 Haˈ Comam Jesús haˈ yahawil sacerdote, chitzotel jin̈ tet Comam Dios, haˈ caw ay yelapnoj, chimunla yul yatut Comam Dios yul satcan̈.


Je ki̱ka yis je̱r ssëna a̱naa, yis kta a̱naa, je ki̱ka yis duawa̱ ra, yis te ji bäi ki̱ssëmi. 	 Yuxin caw chitzala wanmahan, chintzotelan yin̈ caw tzalahilal. Waxan̈ca chicam innimaniltiˈan, yaj chicawxi incˈulan yin̈ Comam.


Jera je ke̱i wà iwa̱ dulanak wa chu̱li̱i̱ te ijawa̱ta̱na ka shkene ji̱a ira. 	 Yet yaben anma tzet yal Comam tuˈ xin, txˈiˈal anma bejnicano yecˈ yinta Comam.


“Ba ku̱ tapanak Tiatira ska wa ángel í ia̱ iyuö: ‘Säkeklä yaba wäbala ta yökö wäkarka̱ käi, klä ta bronce pasikle su̱ta, je te ishe jikäi: 	 Yalnipaxo Comam: ―Hac tiˈ chu hatzˈibn̈ento tet inchejaban chitan̈en macta ayxaco yul inkˈaban ay bey con̈ob Tiatira: “Comam Iscˈahol Comam Dios, Comam lahan isbakˈsat hacaˈ xaj kˈa kˈaˈ, yeb yoj hacaˈ chˈen bronce chitzejlahi, haˈ chalni hacaˈ tiˈ:


Jera ije te yis ia̱ ishe: ‘Sa ká wa Kekläí wa̱ ba rä kolole ña̱la wätsa̱kba ije ki̱ ji sherke̱ o̱nak je wà je̱r ko̱nak, ba wa̱ ale wämo su̱aklä, ji sheke̱ ite ssäklä. 	 Yalni naj wetan: “Haˈ isDiosal ebnaj jichmam, macachsaynicoj yun̈e hawohtan̈enilo tzet chiyoche yanma Comam, yeb yu hawilni Iscˈahol Comam Dios caw tohol isnabal, yeb xin hawabenpaxo yul isnukˈ.


Jera je patkele wa minejulu te iku̱a jishtä Jesús te isha iia̱ käi. 	 Isto ebnaj iscuywom tuˈ, yilcha noˈ yu ebnaj hacaˈticˈa yu yalni Comam.


ije̱r bäi shäklä sa ká wa bakle mikle wa ia̱, ñakäi ije̱r ja̱naklä ikablele sa̱ ia̱ bulee ska, 	 Yalnipaxoj ta chitzˈay iscˈul Comam yin̈ ebnaj jichmam, yeb maẍticˈa chito nahul yu isyijen tzetticˈa halbilcano tet ebnaj jichmam tuˈ.


Yis te ji pake bas ia̱ ka̱jiska ji tso̱ ja̱mi, je ka kuke bas te kte si̱ ye ra, yis me ji pakä bas ia̱ ka̱jöir ji tso̱ ja̱mi ra, ¿maikäi bas ia̱ je kolor kte si̱ ye na? 	 Yet chiwalnihan teyet tzet yelapno ye tzettaj ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, caw mach cheyayto yul heyanma, hajxam ta chiwalan teyet yin̈ tzettaj ay yul satcan̈ chal tuˈ, caw maẍticˈam cheyapaxayto yul heyanma.


Jekäi ji wa̱klä tso̱ sa̱ wa̱ kju̱awa kju̱awa me̱le ije̱r bäi shäke̱ ja̱mi. Sa̱ ia̱ ime̱le sä ktäklä jile bata shäk ye ra, sa̱ ku̱ ji shö bikö sa ia̱ ji biketsar etkabä ja̱mi; 	 Nanantan̈e comunil yakˈ Comam Dios jet hununon̈, hataticˈa munil el yin̈ iscˈul Comam haˈ yakˈ jet. Yuxin haˈ mac bay yakˈ Comam ismunil yalnicˈo Istzotiˈ, yalaˈbicˈoj hataticˈa yip yanma chakˈ Comam.


Ata ma jeköka̱ klä ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, yis je̱k kjasha ba ia̱ rä, ba kukäk yis kja̱nei wa̱k ye, yis ktei pakäk ye, ka ji su̱a ba te ebä ktei pakäk kuna, ata yis je̱k kjashämi ji̱a yie ba ia̱ ji kjasheke̱ na je ktei pakäk. 	 Wal xin ahan̈lin̈noj. Manyecan̈ inbahan tawet yun̈e hayijen tzet chiwalan cat xin hawalnicˈo huneˈ maxawil tiˈ tinan̈, yebpaxo xin tzettaj chi‑to‑inyeban tawet.


Bäije bas dä mika̱ bas yirke̱ yakei, bas kolorke̱ weikanak, bas ki̱yörke̱ ji yakei biköle wà ka̱yue ebä wà yis kju̱ei ki̱ka ra rä. 	 Sakˈal heyet yet chexbahlaxi yeb yet chexetalaxi, cat ishoblaxcan̈ lekˈtiˈal teyin̈ yuto tzujanex wintajan.


Jera ite ijewa ia̱ isha: —¿Jiye bas kapacha̱wa̱ rä na? Bas ñajöka̱. Bas ka̱kiö ka bas shirinakläwa̱ kuna. 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin chexwayi? Ahan̈wewanoj, txahlan̈wej haxinwal mach chexaycˈay yul iskˈab istxˈojal, ẍi Comam tet ebnaj.


¡Ji däläna si̱ rä sä däwa̱ Säkeklä kseka jula na buka̱nak! 	 ¡Caw ay ismay yet chanayo Comam Dios itzitz isyaˈtajil jiban̈!


Je ko̱le ke̱i kje César Augusto te ka̱wei ma̱ ka̱ biköle ska wa ñakie ma̱klä yönak. 	 Haˈ yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, yalni naj Augusto César, yahawil yeco yin̈ txˈotxˈ Roma, ta chˈilaxcan̈ isbisil sunil anma ayco yalan̈ yip txˈotxˈ Roma.


Jera ijewa male̱cha̱cha̱wa̱ ite sa pakteke̱ te, iktä rä oloi ta ki̱ka. 	 Caw xin chicˈay iscˈul anma yaben iscuywa Comam, yuto caw haban isyenilo isba ta caw akˈbil yip yu Comam Dios.


Jera Jesús te ikúka te isha: —¡Bas tso̱ jira wa ka ji biketsäk etkabä kuna, shirilecha̱wa̱ ebä! ¿Bikö räka̱ yis kiana ji̱a se̱nak bas da rä? ¿Bikö räka̱ yis kiana ji̱a bas katabläk rä na? Itso̱té 'sia̱ jika. 	 Istakˈwi Comam: ―Hex tiˈ, caw mach cheyaco heyanma yin̈ Comam Dios, caw txˈojexcanoj. Caw nimanxa tiempo ayinicˈojan texol. ¿Hantatocˈanab tiempo chextecha wuhan? Caw yaˈxa wanmahan heyu. Iweti naj bey tiˈ, ẍi Comam.


ale ke je wá̱ ni, ke je ña ni, ke je ka ni ka̱wei yika rä na? 	 “Txahul yocnico huneˈ tiˈ heyu, maca xahan heloni huntekˈan tiˈ, maca hetzabni huntekˈan tiˈ,” ẍi.


Iwa rä ka yis wa̱ yi kuna bas biketsäk bäi si̱ ije käi. 	 Yuto han̈cˈan̈e naj Timoteo tiˈ, lahan istxumni hacaˈ intiˈan, yeb xin chaco yin̈ iscˈul iswatxˈen iscˈulal teyin̈.


Ata Jesús te ikukawa̱ ijulaka, je kaka̱ ite. Jekäi ije̱k duaka̱ni. 	 Wal Comam Jesús xin oc tzabno Comam yin̈ iskˈab naj, isxecnican̈ Comam naj, yah lin̈no naj.


jera ite ijewa ia̱ ichaka: —¿Yibä me̱i jí rä, yibä kie yöle ija̱mi rä na? 	 Iskˈamben Comam tet ebnaj: ―¿Mac najil ayco yechel sat yeb isbi yin̈ chˈen? ẍi Comam.


Jera Judío wa te Jesús kúka: —Sá te isha ba rä Samaria wa, ñakäi ba rä kololewa̱ be wa̱, ¿ka je sha sá te rä bulee na? 	 Yalni ebnaj yahawil yehico yin̈ anma Israel tuˈ tet Comam Jesús: ―Haˈ ye juhan̈ chijalnihan̈ ta ah Samaria hach, yeb ta ayco huneˈ ischejab naj matzwalil tawin̈, ẍi ebnaj tet Comam.


Sara rä ko̱le ka yaba su̱ak kuna, jeiräta ji biketse etkabä ki̱ka itäkina ije batala wätsikiwa̱k, mika̱ irä säkibi ra. Je rä ije te ibiketsa ale kabläk iia̱ je rä ji wa̱k bulee ki̱ka. 	 Hacpax tuˈ ix Sara yayto ix yul yanma yin̈ Comam Dios, yuxin waxan̈ca caw ixnamxa ix yeb xin maẍticˈa hunu yunin ix, yajaˈ akˈlax yip ix yuninwi. Ispitzcˈa nichˈan yunin ix yeb yichamil yuto yayto ix yul yanma ta haˈ tzet chalte Comam Dios masan chiyij isba.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Ñaebä ka yis wa̱ iyinak bas ia̱, yibä ka̱wei wà yis te jekäi iwe̱ke̱ rä ni. 	 Yuxinto yal Comam Jesús tet ebnaj: ―Hac intuˈan, mach chiwalpaxilojan teyet mac akˈn̈e huneˈ wiptiˈan inwatxˈenan huntekˈan tiˈ, ẍi Comam.


Ata je de Jesús je̱r na, jera ite isha: —Bas ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna wa, ¿jiye bas ktewe̱ke̱ ka bas wa̱ pan shkä te rä na? 	 Yet yabenilo Comam huneˈ tuˈ, yalni Comam tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin cheyala ta machi hepan ikˈbil heyu? Caw mach chicawxi hecˈul yin̈ Comam Dios.


Yie bas ia̱ äyë yuami, ka bas ñabawa̱ kuna ka̱wakbläk yakei wa ra. 	 Yin̈ huneˈ incartahan watojan teyet waltojan tato mach chu hehunban heba yeb mac chito ixli maca chito winajli.


Ñaebä yi kabla etkabä Templo wäkata ska, jera je rä ikabla etkabä je Templo irä, ale kaldu jeska wakei irä je wäkata ska. 	 Hacpax tuˈ mac chiakˈni binaho yatut Comam Dios yin̈ tzet chala, haˈ hun Comam Dios ay bey tuˈ chakˈ binahoj.


Jera Jesús te ichaka iia̱: —¿Jiräni ba kie rä? Jera ite ikúka: —Yis kie rä chu̱li̱i̱ ni, sá rä chu̱li̱i̱ ki̱ka. 	 Iskˈamben Comam tet naj: ―¿Tzet habi? ẍi Comam. Istakˈwi naj: ―Legión inbihan yuto caw niman jikˈni cobahan̈, ẍi naj.


Jeiräta Judío wa chu̱li̱i̱ te Jesús biketsa. Ñakäi itsa̱ku̱i wa sha̱ manele te ibiketsa. Ata ka iwa̱ iyineka̱ kuna yi a̱ni ia̱, isuanacha̱wa̱ fariseo wa yika iö itulurksa̱ ñapaktäklä jui ska ki̱ka. 	 Waxan̈ca hac tuˈ yute yalnicano naj Isaías, yajaˈ caw hantan̈e ebnaj yahawil yin̈ ebnaj Israel chahnicano Comam yul yanma. Yaj to caw mach chisyelo ebnaj, machi bay chalpaxicˈo ebnaj yuto caw chixiw ebnaj tet ebnaj fariseo. Tato chiyabecan̈ ebnaj fariseo tuˈ, caw matxa chichahlaxicto ebnaj yul capilla.


Jekäi ijewa te isha ñaia̱: —¿Ije rä ka Jesús José yaba na? ¿Iká irä ia̱mi irä jewa rä ka sa̱ wa̱ su̱nak na? ¿Maikäi jira je te ishe yis biteleju̱ rä ka̱jöir ska ni rä na? 	 Yalni ebnaj hacaˈ tiˈ: ―¿Tom maẍtaj naj tiˈ naj Jesús, iscˈahol naj José? Caw johta mac ismam naj yeb ismiˈ naj. ¿Tzet yin̈ yuxinto chal naj tato yul satcan̈ titna naj? ẍi ebnaj yin̈ Comam.


Sä ssëno baa, sä ka̱ssö a̱naa, sa̱ ku̱ ije oloi köka̱. Ka irä jiye kuna ta, Oveja Yaba je̱k jula kukäklä ke̱i dewa̱, ñakäi ise̱nakläí kukana e̱ná. 	 Tzalajon̈wej, caw jakˈawe tzala cocˈul, cat janico ismay Comam Dios yuto maapni istzˈayical ismohyi Comam oc xahanbalil. Haˈ mac chioc yixalo Comam tuˈ caw watxˈebilxa isba.


Sa̱ ku̱ ki̱ssënak sa̱ wa̱ ktei yinak sa̱ wa̱ je kuköwa̱ därërë ka wäbuka̱nak kuna. Ka irä jiye kuna ta, kabläk sa̱ ia̱ te ji we̱ rä bulee ki̱ka. 	 Colin̈bawe coba yin̈ cuybanile xajabe tiˈ, machojab chicabcon cocˈul yin̈ tzet ayco yipo janma, huneˈ bay tzujanon̈icoj, yuto chij isba tzet haltebil jet yu Comam Dios.


Jewa ssëwa̱cha̱wa̱ iyaka te ra, ijewa te trigo tulami däyë na ko̱no jaboktenaklä. 	 Yet islahwi iswaˈcano sunil ebnaj xin, isbejtzonayto ebnaj ixim trigo xol ha haˈ yun̈e ishan̈kˈo yijatz teˈ barco tuˈ.


Jera ijewa je̱r ku̱a ite ra ijewa ne sha ite je jile she ja̱mi rä, je kju̱ei ijewa te ibiketsa maikäi ra ite ikukemiwa̱; ata ijewa suanacha̱wa̱ ditsä yika, je ki̱ka ijewa te ijawa̱ minejulu iyika. 	 Yet istxumnilo ebnaj yahawil con̈ob tato yin̈ ebnaj yal Comam huneˈ yechel tuˈ, yoche ebnaj yakˈacto Comam yul preso. Yajaˈ xiw ebnaj tet anma, yuxin isbejcano ebnaj Comam, ispaxto ebnaj.


Jekäi sa̱ tsa̱tkenaksa̱ rä sa̱ wa̱ ji ki̱ssäklä. Ata ji juena e̱ná ki̱ssë sa te, ka je shtä rä ji ki̱ssë kuna. Ka irä jiye kuna ta, ¿yibä te ji juena e̱ná ki̱ssëmi ji̱a na? 	 Yettax cochahni cocolbanil yichico iscawxi cocˈul ta chon̈collax yin̈ sunil. Kˈinalo tato xacochah tzet ayco yipo janma tuˈ, ¿tom chito jechma yuli? ¡Machoj! Yuto baytet chijilico yin̈ matxa chijechma.


Jekäi ijewa ñaktewa̱ ta̱i, jera Pedro je̱kaka̱ te ijewa ia̱ isha: —El wa, bas wa̱ iju̱ñer säkätä Säkeklä te yis kuka bas sha̱na ka Judío kuna wa paktäk Jesús ktei baa wà, ijewa wa̱ je ktei ssäklä, je biketsäklä. 	 Lahwi islahtiˈn̈en isba ebnaj yin̈ tzet chucano huneˈ tuˈ, yah lin̈no naj Pedro, yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Hex wuẍtaj, caw heyohtaj ta yet caw yalan̈tocanoj haˈ Comam quinsaynilojan texol yu walnicˈojan Tzotiˈ yet colbanile xol anma mach Israeloj, yu yabeni cat ischahni anma tuˈ Comam Jesucristo yul yanma.


Jera ekla alaklä chichö ka jita deju̱, je te inaklä wäka botkä tsi̱dala si̱ jiawa̱, säkei ta cuadrante etka. 	 Lan̈antoticˈa xin yapni huneˈ ix hunix caw mebaˈ, yanayto ix cabeb chˈen melyu niẍchˈan sat yul caẍa tuˈ.


“Je ne ki̱ka ka̱jöir gobiernoí rä jishtä ka̱ tsa̱ku̱i ekla ssëna ikjanaklä wa ra nui paruäk käi. 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Chiwalpaxojan teyet yin̈ anma ayxaco yul iskˈab Comam Dios, lahan hacaˈ huneˈ naj rey ilni hanta iscˈas ebnaj ismunlawom.


Je ki̱ka bas ka̱kiö je däli wakei ia̱, iwa̱ shka̱bläk wa patkäklä idäli wäna tiäk. 	 Yuxin kˈanwe tet Comam Dios yahaw munil, haxinwal chati Comam ismunlawom xol anma, ẍi Comam tet ebnaj.


Ñerä Pablo je̱k wetsä dami ji̱a jekäi ra, Festo te isha täkii: —Pablo, ba yuletenawa̱, ba je̱k yua ta̱i, je te ba yuletewa̱wa̱. 	 Yet yalni naj Pablo huntekˈan tzotiˈ tuˈ iscolbaniloj, yah yaw naj Festo hacaˈ tiˈ: ―¡Caw loco hachxa ach Pablo! Yu tzetcˈaxa chacuycanoj yuxin chaẍpaqˈui locohal, ẍi naj.


Je kte rä blelewa̱ bäiwa̱ si̱, ata je rä yis te Cristo irä tapanak wa irä je ne sheke̱ rä. 	 Huneˈ tiˈ niman yelapnoj, yajaˈ haˈ huneˈ chiwalan haˈ ton yin̈ tzet ye Comam Jesucristo yeb mac ayxaco yul iskˈab.


yis el wa tso̱ cinco jewa je̱r ku̱ak ka jewa däkläña kuna jí sä weikanaklä ska.’ 	 cat yalni naj yabeˈ howan̈ wuẍtajan ay bey tuˈ, haxinwal mach chul ebnaj yetaˈ yanma bay ay intiˈan,” ẍi naj.


Je ki̱ka ikabla kable etkabä wà ji ma̱k iia̱ ji kieke̱ ite käi. 	 yuxin yalte naj tet ix tato chakˈ naj tzijxan̈e tzet chiskˈan ix.


Jewa kju̱atkacha̱wa̱, ite ditsä pakte tso̱ ki̱ka, ijewa te Jesús dä sa̱ shki̱wa̱kka̱ni sä dulecha̱wa̱ wa sha̱na je ktei bata she tso̱ ki̱ka. 	 Caw tit ishowal ebnaj yin̈ ebnaj yuto cuywa ebnaj yin̈ anma tato yeli chiitzitzbican̈ anma camom hacaˈ yu yitzitzbican̈ Comam Jesús.


Ñerä idaksa̱ju̱ ji̱a diklä na ra, ka̱jöir kjä buka̱naju̱ma su̱a ite, ñakäi ite Säkeklä wikblu su̱a idawa̱ju̱té namala käi iwäki̱. 	 Hayet lan̈an yahti Comam xol haˈ tuˈ, yilni Comam ishajni isba satcan̈, yayilo Comam Espíritu Santo yiban̈, isyeni isba hacaˈ yayti hunu noˈ palamuch.


Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ke trigo wädoloi ja̱nowa̱pa ishäkä ki̱ka duäkwa̱ ra, jera maitjä irä etka wä ebä. Ata iduawa̱ ra, jera ije̱rmika̱ wänak ta̱i. 	 Caw isyelal chiwalan teyet, kˈinalo tato mach chitzˈunlax hunu hin̈at trigo sat txˈotxˈ cat iskˈato ixim, machom chul iscˈul ixim. Yaj tato chikˈato ixim, wal tuˈ chihul iscˈul ixim, caw xin niman sat ixim chakˈa.


“Säkekewa, ijewa te ba wa̱ kolole jile bata shäk wa ye jewa ktacha̱wa̱, ñakäi jile däläwa̱klä ba ia̱ je mia̱tkawa̱. Yis ebä ne a̱ta̱na ji̱a kseka rä. Jeiräta ijewa ñajaka̱ kja yis ktäkwa̱ ñaebä.” 	 “Mamin, ebnaj wet con̈obtiˈan yakˈ camo ebnaj ebnaj hachejab, yuchcˈanpaxto ebnaj bay chiakˈlax xahanbal tawet. Haninxan̈ehan ayinicˈojan, yajaˈ chinispotxˈpaxojan ebnaj yalni,” ẍi naj.


“Bäije sa̱ ki̱ ji wämo sherke̱ pjoo jishtä sä kte bäli te käi, sa̱ je̱r bárke̱ te käi wa rä, jewa ia̱ ime̱rmi ki̱ka. 	 Sakˈal yet mac choche iscˈul iswatxˈeˈ tzet chal Comam Dios yuto chij isba tzet choche.


Jera Jesús je̱k sikawa̱ ijewa wäja̱mi, kta ijewa ra, te isha: —Yis ia̱ ka̱wei rä me̱le ji biköle wa̱klä ka̱jöir ska irä ka̱jiska irä. 	 Ishitzico Comam iscˈatan̈ ebnaj iscuywom tuˈ, yalni Comam: ―Quinyacojan Comam Dios Yahawo yin̈ tzet ay yul satcan̈ yeb yin̈ tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Ata säkätäba kte baa ne kiana wapauta̱nakksa̱ ka̱ biköle ska rä. 	 Yet maẍto chitan̈ilo yul yiban̈kˈinal tiˈ, yilal ispujbalaxicˈo Tzotiˈ cˈul yet colbanile yulajla txˈotxˈ nimeta con̈ob.


Jera Jesús te isha: —Ma cho̱ ma se̱naklä kiäk, jekäi bä bitäni. 	 Yalni Comam tet ix: ―As awteti hawichamil cat heyul bey tiˈ, ẍi Comam tet ix.


Ka irä jiye kuna ta, jewa rä Jesús ktei bata shäk wa me̱i ebä, sä wäyuäk shka̱bläk wa ye, je̱k iawa̱k Cristo ktei shäk wa ye. 	 Haˈ ebnaj tuˈ ton̈e chisbalico isba ebnaj ischejabo Comam Jesucristo. Chakˈni subchaho ebnaj anma yin̈ tzet chala, chutenico isba ebnaj ischejabo Comam Jesucristo.


¿Jibä saka she ji̱a yie na? Ka yis wä däkksa̱ yis wa̱ Gedeón irä, Barac irä, Sansón irä, Jefté irä, David irä, Samuel irä, ñakäi jile bata shäk wa irä, jewa pakäkläksa̱. 	 ¿Mactaxca hunuxa chiwalan tinan̈? Caw matxam tiempo ta chinocan tzotelo yin̈ naj Gedeón, naj Barac, naj Sansón, naj Jefté, naj David yeb naj Samuel yebpaxo ebnaj ischejab Comam Dios yet payat.


Jera Pablo te Sanedrín wa su̱a jaree te isha: —El wa, yis se̱naté Säkeklä wäna ji biköle ska je̱r ssële ka nuita däka̱ jira kje. 	 Yoc tˈan̈no naj Pablo yin̈ ebnaj iswiˈehal yeco yin̈ lahtiˈ, yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Hex wet con̈ob, sunilxa tiempo xaˈelto wiban̈an caw toholn̈eticˈa innabalan, hacpax tuˈ tinan̈, caw cˈul inbeybalan sata Comam Dios, ẍi naj tet ebnaj.


Ata jí sa̱ ke̱i bata je kje ra, ikta sa ra iyaba oloi ja̱mi. Je ne kuka ite ji biköle kukäkwa̱ däli ukä ye rä, je ne oloi ja̱mi ji biköle yuaksa̱ ite rä. 	 Yajaˈ wal yin̈ islahobal tiempo tiˈ tzotel Comam Dios jet yu Iscˈahol, haˈ xin yul iskˈab Iscˈahol tuˈ yacanico sunil tzettaj ye tuˈ; yuto yu Iscˈahol tuˈ yuxin iswatxˈe Comam sunil tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Ka irä jiye kuna ta, jewa sha̱ kjäke̱wa̱ ju etkä ju etkä. Jeska alaklä wa ka je̱rikä ta kololecha̱wa̱ ji yakei wakble wa̱ därërë, sikle täkili wà ji yakei tkerke̱ sa̱ ja̱mi saka saka je wa̱, jewa kukeche̱ke̱wa̱ ijewa te. 	 Yuto xol ebnaj chiwaltiˈan, ay ebnaj chiocto yul n̈a, cat yoc ebnaj ismonten ebix ix yun̈e issomchato iswiˈ, yuto machi yip isnabal ebix yu nohna yanma ebix yu istxˈojal, chisyijento ebix tzet choche iscˈul.


Jera ite ikúka: —Bäi si̱ ra bäije Säkeklä ktä ssäk wa je wawa̱k wa ne rä. 	 Istakˈwi Comam: ―Ecˈbalto sakˈal yet anma chiˈaben Istzotiˈ Comam Dios cat isyijeni, ẍi Comam.


Jera Jesús te ijewa su̱a, jera ite isha: —Ditsä ia̱ ka je o̱nak, ata Säkeklä ia̱ ka irä jekäi kuna. Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä ia̱ ji biköle o̱r dawa̱. 	 Istˈan̈xico Comam yin̈ ebnaj, yalni Comam: ―Yul sat anma caw yaˈta huneˈ tuˈ, wal yul sat Comam Dios mach yaˈtajoj, yuto machi hunu tzet ye tuˈ tiˈ mach chu iswatxˈen Comam, ẍi Comam.


Jekäi ba wakei kalabe rä wäñileka̱ ra, mai a̱ni ka ka̱ yee ta ra, jera je kalabe rä wäñinakka̱, jishtä tsi̱ni te sa̱ ñiwe̱ ioloi wà käi.” 	 Yuxin tato ayco issajilkˈinal yul heyanma, yebpaxo machi nichˈano kˈejholo ayco teyin̈, hacaˈ xol issajilkˈinal ayexxacoj. Yuxin lahanex hacaˈ hunu cantil nahat chiapni ismujli iskˈakˈal, ẍi Comam.


Jekäi bas se̱nak yakei wa wa̱ iju̱ñer ji bäine me̱ bas yabala ia̱ rä ra, jera je tsa̱ta si̱ bas Ká se̱nak ka̱jöir te Wikblu Sikina me̱mi je kiäk iwakei ia̱ wa ia̱.” 	 Waxan̈ca txˈojex, yaj heyohta heyakˈni iscˈulal tet heyuninal, hajxam Comam Dios ay yul satcan̈, to chakˈ Comam Comam Espíritu Santo tet mac chikˈanni, ẍi Comam.


Ata manele ñapatkawa̱ ija̱mi, jewa te je kte kuka iyina ye. Jewa sha̱ rä Dionisio, ale tapanak Areópago ska wa ekla irä, alaklä ekla kie Dámaris ni irä, ditsä saka irä. 	 Yajaˈ ay haywan̈ ebnaj tuˈ yayto yul yanma yin̈ tzet yal naj Pablo, yoc ebnaj yetbiho naj. Xol ebnaj tuˈ xin, ay huneˈ naj chiyij Dionisio, yetbi isba naj yeb ebnaj chiscutxba isba bey Areópago tuˈ. Aypaxo huntekˈanxa anma yayto yul yanma yin̈ Comam yeb xin huneˈ ix ix chiyij Dámaris.


Jekjepa ite ijewa ia̱ ji pakami jile she ja̱mi jikäi: “Ekla te uva yäkä je̱wa̱ bakla, kjätkaksa̱ ite shkiritke, ite iwä wätuäklä bia, ñakäi ikjänanaklä yua ka̱sha̱a̱, jekäi ite je peitata̱na shka̱bläk wa ia̱, kjepa iwakei mineju̱mi ka̱ ka̱mii. 	 Lahwi tuˈ yichico Comam Jesús iscuyni anma, yanico Comam huneˈ yechel tiˈ: ―Ay huneˈ naj tzˈunni teˈ uva sat istxˈotxˈ, ispenayo naj istzˈunub tuˈ. Iswatxˈenpaxo naj bay chiyatzˈlax yal teˈ. Yanipaxocan̈ naj huneˈ n̈a nimajal istel bay chitan̈elax teˈ uva tuˈ. Lahwi tuˈ yanito naj istzˈunub comonal tet huntekˈan ebnaj munlawom, isto naj yin̈ huneˈ isbel caw nahat.


Sha̱ jolona ishäkä bäi ki̱ka, je tsikina, kibina, je wäna treinta käi, sesenta käi, cien käi.” 	 Wal ixim apni cˈatna xol txˈo txˈotxˈ caw cˈul, caw sakˈal yu ischˈibcan̈ ixim yeb caw yakˈ sat ixim. Ay ixim treinta yuteco sat yin̈ hunun iswiˈ, ay bay sesenta, aypaxo bay cien yuco sat ixim yin̈ hunun iswiˈ.


Ñerä je burro yaba detse̱ ijewa wa̱ Jesús wäki̱, je ki̱shuawa̱ ijewa te iwakwa wa̱ shönak je̱k ki̱ wà, je ki̱ ije̱tkaka̱. 	 Lahwi tuˈ yinito ebnaj noˈ nichˈan burro tet Comam. Yanahto ebnaj xil iskˈap yiban̈ noˈ, lahwi tuˈ yahto Comam yiban̈ noˈ.


Je ki̱ka je ka̱ kinawa̱ Sä Pi Ke̱i ni, bite rä jira kje. 	 Yuxin Istxˈotxˈal Chicˈ occano isbiho huneˈ txˈo txˈotxˈ tuˈ, haˈ xin chihallax yin̈ txˈotxˈ tinan̈.


Jekäi ite ikjätkele mabla 144 jula ñak ma̱tsi̱li̱ ja̱mi, jishtä ditsä te jile mable käi, jekäi je ángel te iwá̱. 	 Haxa yet ismalen naj iscˈubal con̈ob tuˈ sesenta y cinco metro elicoj. Huneˈ malbal yaco naj tuˈ lahan hacaˈ ismalbal anma.


Jera Pedro irä isaka Jesús ktei bata shäk wa irä jewa te ikúka: —Bäi si̱ ra Säkeklä ktä ssë rä ditsä ktä ssë tsa̱ta. 	 Istakˈwican̈ naj Pedro yeb huntekˈanxa ebnaj ischejab Comam Jesús tuˈ, yalni ebnaj hacaˈ tiˈ: ―Caw yilal haˈ tzet chiyal Comam Dios, haˈ chicoyijehan̈. Walpaxo tzet chiyal anma, ta mach chischah isba yin̈ tzet chal Comam mach chicoyijehan̈, ẍi ebnaj.


Yis de ka̱jiska rä ka̱ oloi ye, yis biketsäk wa biköle ka se̱naklä kuna ji̱a ka̱tuil na. 	 Wal intiˈan, hulnajinan wakˈaˈan sajilkˈinal yul yanma anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yuxin macn̈eticˈa chinchahnihan yul yanma mach chican xol kˈejholo.


Jacob te José, María se̱naklä, wätsikiwa̱, ata je ne te Jesús kinak Säbäkäkksa̱ ni ku̱a rä. 	 Naj Jacob, haˈ naj ismam naj José, naj José tuˈ haˈ naj yichamil ix María. Ix María tuˈ haˈ ix ismiˈ Comam Jesús, haˈ ton Comam Cristo.


¡Issö! Jí yuete yis te bas ia̱, je she yie Säkeklä wäkata ska, je rä ka yis ka̱yuä kuna. 	 Yin̈ sat Comam Dios chiwalan teyet tato caw yel tzet chintzˈibn̈etojan teyet tiˈ.


Ata ije̱k manewa̱té, je te isha Pedro ia̱: —Satanás, ma je̱k tso̱ kju̱awa yis yika, ba rä yis wätkewa̱k ebä. Ka ba wa̱ ibiketsane Säkeklä käi, ata ditsä käi ebä. 	 Istˈan̈xico Comam yin̈ naj, yalni Comam: ―Ach matzwalil, elan̈ yin̈ insatan yuto chachoc quinhawakˈaˈ aycˈayojan, wal xin maẍtaj haˈ tzet nabil yu Comam Dios chiecˈ yin̈ hanabal, walxinto hacaˈ tzet chisna anma haˈ chiecˈ yin̈ hanabal, ẍi Comam.


Je je̱tkelewa̱ juer dä jak kie jaspe irä, cornalina irä su̱ta; je sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä pája̱mi shkiritke shikaba kate, je juer dä esmeralda su̱ta. 	 Comam tzˈon̈an tuˈ, lahan yilni istzejla hacaˈ chˈen jaspe yeb hacaˈ jilni chˈen cornalina. Yin̈ ishoyanil istzˈon̈obal Comam tuˈ aycan̈ huneˈ noˈ chˈer chitzejla hacaˈ chˈen esmeralda.


Je ukä ska plaa ra Saulo te sa paktami Jesús ktei wà ñapaktäklä jui tso̱ naka. Je te isha: —Ije rä Säkeklä yaba. 	 Lahwi tuˈ xin, yecˈ naj Saulo yalnocˈo yulajla iscapilla ebnaj Israel, chalni naj tato caw yeli Iscˈahol Comam Dios ye Comam Jesucristo.


Ije ne rä ji biköle yikaba rä. Ije oloi ja̱mi ji biköle tso̱ rä. 	 Ayxaticˈa Comam Jesucristo yalan̈to maẍto chiwatxˈi sunil yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yin̈ xin Comam tzaban sunil tzettaj ye tuˈ.


Ñaebä ite Sodoma irä Gomorra irä jukläyäkäí kpa iweikanakläwa̱ muli̱tä ebä ta̱na, je rä je ukä ska mane wa se̱rmi ji̱a ka bäi kuna wa wäji̱atkäklä je wà. 	 Yebpaxo xin, yati Comam Dios isyaˈtajil yiban̈ anma ay bey Sodoma yeb anma ay bey Gomorra, isn̈usilo Comam cabeb con̈ob tuˈ yin̈ huneln̈e, caw tan̈xan̈e elcanico anma sunil. Cancano huneˈ tuˈ cuybanilehal tet anma machiswalil chute isba yin̈ tzˈujaniloxa.


Ñerä guardia wa wäsikäk te je paka e̱ná iia̱ ra, ite inu̱l ju̱aksa̱ José ia̱. 	 Hayet yalni naj yahawil yin̈ ebnaj soldado ta xacam Comam, ischejni naj Pilato ta chiyiyti naj José tuˈ isnimanil Comam yin̈ culus.


Ñerä Simeón te ji bäi sha o̱nak ijewa ia̱ te isha je yaba a̱mi María ia̱: —¡Jikäi issö! Jí yaba wabiketsaleksa̱ rä Israel wa chu̱li̱i̱ oloi ja̱nacha̱kläwa̱, ñakäi chu̱li̱i̱ oloi kanakläka̱. Je rä patkele ijuenaklä ye sä wäna ditsä wa̱ yinak yakei, 	 Lahwi tuˈ xin, iskˈannicano icham Simeón iscˈulal iscˈul Comam Dios yiban̈. Yalni naj tet ix María: ―Naj nichˈan tiˈ caw ixtan̈xa yehi ta caw hantan̈e anma Israel chicˈayoˈto yanma yu naj, yaj caw ixtan̈xa yepaxo tato caw hantan̈e anma Israel chiswatxˈeˈpaxo isbeybal yu naj. Haˈ naj chiyenolo tzet chiyub iscolchaho anma xol istxˈojal, yaj xin caw ay anma chiyahno naj.


Jera si̱wa̱ te ko̱na tia ju̱ami kju̱awami, ka sá ia̱ iwämaner ji̱a si̱wa̱ wami. Je ki̱ka sá ñajawa̱ si̱wa̱wa̱ minaktse̱mi mai sá mi iwa̱ käi. 	 Hac tuˈ xin yu yichico istenlaxto teˈ yu jakˈekˈ, yaj yu matxa con̈kˈojihan̈ jinitojan̈ teˈ bay chiyal janmahan̈, yuxin toxan̈e chijilan̈ con̈yinitojan̈ teˈ bay caw chito jakˈekˈ tuˈ.


Je kalabe wawo̱ ba ku̱, je ja̱mi ba chatköwa̱, biköle wa̱ ba ji wá̱ marka̱ ki̱ta ki̱ta su̱aklä. 	 Aco hawanma yin̈ sunil huntekˈan chiwaltiˈan, haxinwal sunil mac chiˈilni tato hunun tzˈayic hawikˈni hawip yin̈ yet Comam.


Jera ibitejuluni ibata shäk isaka ia̱, ata ñaebä ka ijewa wa̱ iktä kolone. 	 Isto ebnaj cawan̈ tuˈ yalno tet huntekˈanxa ebnaj iscuywom Comam, yajaˈ maẍticˈa yapaxayto ebnaj yul yanma.


Jera Pilato te isha ijewa ia̱: —Jí guardia wa tso̱ bas ia̱; bas cho̱ ikjänanak maikäi bas wa̱ iju̱ñer käi. 	 Istakˈwi naj Pilato tet ebnaj: ―Cˈulticˈa, iweto ebnaj soldado teyintaj cat heto hecawxenocano bay mujan naj hacaˈ chal hecˈul, ẍi naj.


Ka yie je sheke̱ rä yis ki̱ ji bälirke̱ ki̱ka kuna. Ka irä jiye kuna ta, yis dä dulale ji biköle sha̱na ssënak a̱naa. 	 Wal xin, maẍtaj yu caw matzet ayinan yuxin chiwaltojan huneˈ tiˈ teyet, machoj; wal xin kˈaynajinxahan wakˈni tzalaho wanmahan yin̈ tzet ay yul inkˈaban.


Jekäi sä wäjienaklä etka te ji shka̱l ssëke̱ ra, sä wäjienaklä kalabe te idälär ssëke̱ña. Ata sä wäjienaklä etka kjeiyina ra, sä wäjienaklä kalabe ssërke̱ña a̱naa ira. 	 Ta ay hunu yetbi conimanil tiˈ chilahwi, sunil conimanil chiaben isyaˈil. Taca ay hunu yetbi conimanil chitzantelaxi, sunil conimanil chitzalahi.


Ñerä ideju̱ni Templo ska ra, ite ditsä pakte kaldu dälei ja̱mi chui tsa̱ku̱i wa irä, je ke̱i ska wäkiri wa irä ñasikawa̱ iwä ja̱mi, te ichaka iia̱: —¿Yibä ka̱wei wà ba te jekäi iwe̱ke̱ rä na? ¿Yi te ba ia̱ je ka̱wei ma rä na? 	 Lahwi tuˈ xin, yapni Comam Jesús yul con̈ob Jerusalén, yocto Comam yul yatut Comam Dios. Hayet lan̈an iscuywa Comam xin ishitzico ebnaj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj ichamta winaj iswiˈehal yin̈ ebnaj Israel, iskˈamben ebnaj tet Comam: ―¿Mac cachchejni hawatxˈen huntekˈan hawatxˈe yet ewi? ¿Mac akˈni hawip? ẍi ebnaj.


Eliud te Eleazar wätsikiwa̱, Eleazar te Matán wätsikiwa̱, Matán te Jacob wätsikiwa̱. 	 Naj Eliud, haˈ naj ismam naj Eleazar, naj Eleazar, haˈ naj ismam naj Matán, haxa naj Matán, haˈ naj ismam naj Jacob.


Tuina je deju̱ Jesús wäki̱ te isha iia̱: —Rabí, sá wa̱ iju̱ñer ba patkeleté rä Säkeklä wa̱ sa paktäk ye. Ka irä maikäi kuna ta, ba te ji we̱ke̱ kju̱awa ijuenaklä ye je ka o̱nak yi a̱ni ia̱, ka ije ra Säkeklä kaldu kuna ra. 	 Yet akˈbalil xin, apni naj yilaˈ Comam Jesús, yalni naj tet Comam: ―Mam cuywawom, caw johtajan̈ tato haˈ Comam Dios an̈e hachti con̈hacuyuˈan̈, yuto machi mac chiyu iswatxˈen cˈaybalcˈule hacaˈ chawatxˈe tiˈ ta mach ayoco Comam Dios yetbihoj, ẍi naj tet Comam.


Jera Jesús te isha iia̱: —Chichi ka̱rbä rä ka̱ wäja̱r í ta, du ju̱nak ka̱sha̱ ki̱ rä ju ta, ata ditsä yäbei wa̱ ka ka̱ kuna mai a̱ni itsa̱ku̱ katabläkläwa̱. 	 Yalni Comam tet naj hacaˈ tiˈ: ―Noˈ wech, ay isn̈achˈen noˈ bay chiwayi, yeb xin noˈ chˈic, ay yatut noˈ, yajaˈ wal Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, caw machi watutan bay chinxewninojan, ẍi Comam tet naj.


Jekäi bas te manele díaí käi, tuluí käi, jile ke̱i käi, jile añoí käi, ke̱i kjewe̱. 	 Walex hex tiˈ, cheyije kˈin̈ chiecˈtzelax yin̈ isbi tzˈayic, yeb yin̈ isbi ixahaw, yeb yet chishelni isba tiempo, yeb kˈin̈ chiecˈtzelax yin̈ hunun habil.


Ñakäi yis kuna bas wächakewa̱k ra, ka bas wa̱ yis kúkanak. 	 Taca ay tzet chinkˈambepaxojan teyet, mach chepajtzepaxo wetan.


Yi te ji yakei wakbla ba ukä ja̱mi, je ukä ja̱mi ke ji yakei wakbla nui ki̱. Bas ñajöksa̱ se̱nak wämo biköle wäna. 	 Mach cheyakˈ istxˈojal ispajo istxˈojal chiswatxˈe anma teyin̈. Aweco yin̈ hecˈul hewatxˈen iscˈulal sata sunil anma.


Jekäi sä rä iyabala ra, jera ñakäi sä rä däli ukä kukäk wa, Säkeklä däli ukä kukäk wa, ñakäi ikukäkña Cristo ra, ikuna Cristo wakei ra sä weikanaña ra. Je rä sä oloi kanakläka̱ iwakei ra. 	 Yu yuninalon̈xa Comam Dios yuxin chicochah comajul tet Comam. Huneˈ comajul tuˈ hun chu cochahni yeb Comam Jesucristo tato haˈ hunon̈ chijakˈle isyaˈtajil yinta Comam; ta hac tuˈ hun chu cochahni iscˈulal yeb Comam.


Mikle bas bakle ñabutsäle tulämi ibolki ye bas je̱rike ska, bas te ji yakei wakbleke̱ ki̱ka, 	 Yet payxa, hex tiˈ caw nahat heyehilo yin̈ Comam Dios, yu istxˈojal tzet chewatxˈe, yuxin chicajtza heyanma yin̈ Comam. Yaj wal tinan̈ xin, ayexxaco yin̈ akˈancˈulal yeb Comam yu iscamical Comam Jesucristo, yet yakˈlax ecˈoyaˈ yanma yin̈ teˈ culus. Hac tuˈ yute Comam yun̈e hayet cheyeni heba yin̈ sat caw matxa nino hetxˈojal, yeb matxapaxo nichˈano hemul yuto caw yetxa Comam heyehi.


Yis je̱k ssäke̱ Cristo Jesús ja̱mi Säkeklä wa̱ ji o̱le ki̱ka. 	 Wal xin yu caw ayinxacojan yul iskˈab Comam Jesucristo yuxin caw chintzalahan yin̈ inmunilan akˈbil yu Comam Dios.


Ata jira yis maju̱ Jerusalén, sä sikii wa ki̱ma̱k jile wà. 	 Yajaˈ wal tinan̈ xin chintohan bey Jerusalén wakˈaˈcanojan hanicˈ chˈen melyu chicolwa yin̈ ebnaj juẍta ay bey Jerusalén tuˈ.


Ka irä maikäi kuna ta, ba wa̱ maikäi iwa rä ju̱ñer da, je su̱a yilé te je̱tkelewa̱ yäkäk jile kekläí me̱i jui na ra, ¿ka irä je te je ssënak tjabana nui ta ssëwe̱mi jile me̱leka̱ jile kekläí me̱i ia̱ je kätäk na? 	 Tajca yu heyohtaxa ta mach txahulo heloni huntekˈan itah tuˈ, yuxin chexay tzˈon̈no waˈo yul yatut tioẍ, yajaˈ ta ay ebnaj juẍta chexilni yin̈ hacaˈ tuˈ, mach ismunil hex cawex cheyijba ebnaj isloni huntekˈan itah haltebil tet tioẍ tuˈ.


Je ki̱ka bas wa̱ biketsanak ke weikawa̱ bas ku̱, je ne wà ji bäi si̱ dämiksa̱ bas ia̱ rä ki̱ka. 	 Yuxin machojab chebej iscawxi hecˈul, yuto niman ispaj selel chakˈlax teyet.


Je ne ki̱ka yis ki̱ bas shena iju̱ñak bikö yis chichale kju̱atkäk bas ki̱ka käi, ñakäi Laodicea wa ki̱ka käi, ñakäi yi wa̱ ka yis su̱le kuna wa biköle ki̱ka käi. 	 Caw chiwochehan cheyohtan̈eloj tato caw lahbiloco wuhan inmunlahan heyu, yeb yu ebnaj juẍta ay yul con̈ob Laodicea. Yebpaxo yu macta ayxaco yul iskˈab Comam maẍto bay chilico win̈an huneloj.


Jera ite ikúka: —Ba ku̱ Säkekewa ba Kekläí shka̱li̱blö ma je̱r ska ji tso̱ kalabe wà, ba wakei kalabe wà, bä täkili kalabe wà, bä ka̱biketsä kalabe wà; ñakäi ba saka shka̱li̱blö jishtä ba wakei je̱k shka̱l käi. 	 Istakˈwi naj: ―Oche Comam Dios Jahawil yeb sunil hawanma yeb sunil hacˈul yeb sunil hanabal, yebpaxo sunil hawip. Xahan chawil hawet anmahil hacaˈ chu hayaˈiln̈en haba, ẍiayoj, ẍi naj.


Bulirishtä las doce käi ijewa damijulu tkenawa̱ kja alemana je jukläyäkä ska ra, je wäsaka Pedro mineka̱ju̱ ju tsi̱bata yöle shpatke ki̱ ka̱kiäk. 	 Yet huneˈxa tzˈayic yin̈mi chuman, yet lan̈anxa yapni ebnaj iscawilal con̈ob Jope tuˈ, yahto naj Pedro txahlo yiban̈ yacˈalil iswiˈ teˈ n̈a bay aya.