je ne oloi kanoka̱pa sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi ji̱a rä. Amén. 	 Jalaˈwe tzotiˈ cˈul yin̈ Comam yin̈ sunilbal tiempo. ¡Hacojab tuˈ!


Ñerä Jesús te ia̱mi su̱a ra, ñakäi iwa̱ dulanak shka̱ta iwa̱ kaldu ia̱mi ra je su̱a ite ra, jera ite isha ia̱mi ia̱: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, je kaldu rä ba yaba. 	 Iscˈatan̈ ismiˈ Comam tuˈ xin, lin̈ancan̈ huneˈ naj iscuywom Comam caw ochebil yu. Yet yilni Comam ismiˈ tuˈ, yalni Comam: ―Miˈ, naj lin̈ancan̈ tacˈatan̈ tuˈ, hacaˈ hawunin chiyucanico naj, ẍi Comam.


Bäi si̱ ra, bas ku̱ Cristo dälätsö bas je̱r ska Säkekewa käi. Del bas se̱no kukale kja, je rä bas wa̱ yi te bas ia̱ ji ki̱ssënak bas wa̱ ktei chakeke̱ kúkäklä. Ata je wo̱ je̱k jalewa̱, dälätsalewa̱, 	 Wal xin akˈawe tzalaho heyanma yin̈ Comam Cristo Jahawil. Ayojab yelapno Comam yul hesat. Helan cheyute heba hetakˈwi tet mac chikˈamben teyet yin̈ cuybanile bay ayco heyanma. Chewchotan̈eojab chu heyalni tet anma tuˈ yeb yin̈ akˈancˈulal.


Jera Judas iju̱akksa̱ te ikúka te isha: —¿Rabí, jera yis le irä? Jera ite isha ia̱: —Ba te je shaka̱. 	 Naj Judas naj chianico Comam yul iskˈab camical tuˈ, iskˈambe naj: ―Mam cuywawom, ¿tom haninan? ẍi naj. Istakˈwi Comam: ―Hoˈ, hachtoni, ẍi Comam.


Ka irä jiye kuna ta, manele bakle wäji̱atkele käi, ji me̱nak ka̱jöir skaté kjei ssäk käi, delewa̱ Wikblu Sikina kukäkña käi, 	 Haˈ mac xachahni sajilkˈinal yul yanma yeb iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios, yeb xaischah iscˈulal Comam Espíritu Santo,


Yi je̱r ja̱mi je̱k dälänawa̱ ra, je wà iweikarmiwa̱. Ata yi je̱k ju̱aksa̱ weikanakwa̱ yis kju̱ei ra, je wà ije̱k tsa̱tkämiksa̱. 	 Haˈ mac ecˈbal chisyaˈiln̈e isba insatajan, chicˈaytoj, mach chikˈ iskˈinal mach istan̈bal. Wal mac hinan iscam win̈an xin chischah iskˈinal mach istan̈bal, ẍi Comam.


Je wà ba ku̱ sa̱ je̱r ja̱wo̱. Sa pakö Säkeklä wäkata ska ka kju̱atkäk kuna kje kte bata ki̱ka. Ka je kiar ji a̱ni ye, ata je rä issäk wa weikanacha̱kläwa̱ ebä. 	 Nati huntekˈan tzet chiwaltiˈan tet ebnaj juẍta inkˈanaˈan. Cam takˈecano tet ebnaj sata Comam Dios ta mach chˈoc ebnaj isteyeˈle isba yin̈ej tzotiˈ matzet chal yelapnoj, yuto matzet cˈul chiswatxˈe, ton̈e chetato isnabal macta chiabeni.


Ata ji däke̱ka̱ sä kjä ki̱ka, datse̱ rä sa̱ je̱r ska, je ne te sa iawe̱ ñá ye rä. 	 Yajaˈ haˈ tzotiˈ chiahti yul istiˈ anma, yin̈ yanma chitita, haˈ xin huntekˈan tuˈ chietanto yul sat Comam Dios.


Ata idemi däyë tjuäke̱ a̱mi wà jí wà bala na ra, ijewa te ibawa̱wa̱ ksa̱ na. Jekäi iyik tkenawa̱ doloiebä ka wädälir ta, jera däyë tjuäte täkii te iñak butse kate. 	 Yaj cˈuxan yapni teˈ yin̈ cabeb niẍte iskˈab haˈ, iscan txˈapno teˈ xol arena. Haˈ sata teˈ cancano txˈapno xol arena tuˈ, matxaticˈa chiyu isbili, wal yinta teˈ xin caw uchcˈacantoj yuto caw ecˈnaxa yip haˈ chismakˈico isba yin̈ teˈ.


Ijewa te ji rä Säkeklä ia̱ ra iyina si̱ je manewa̱ksa̱ ka̱yue wà. Jekäi ite ji yöleksa̱ dälätsami, kja̱nei wa̱mi iyuäkksa̱ säkei ye. Jeiräta ije ne rä kjeiyinak bäi jekjeyemi rä. Amén. 	 Maẍtaj isyelal Comam Dios yayto anma yul yanma, walxinto haˈ lekˈtiˈal yayto anma yul yanma. Haˈ xin tet huntekˈan tzet watxˈebil yu Comam Dios haˈ bay chiyo isba anma yeb haˈ chaco anma ismay; maẍtaj tet Comam watxˈen̈e sunil tzet ye tuˈ, Comam yet ay yanico anma ismay yin̈ sunilbal tiempo, ¡hacojab tuˈ!


Ñakäi ite ji paka ijewa ia̱ jile she ja̱mi jikäi: —Yi a̱ni wa̱ paiklä spa̱na ka kukä tenakksa̱ paiklä nu̱l da wäbätsäklä. Ata ikuna jekäi ra, jera je paiklä spa̱na klasha̱naju̱mi, ñakäi je spa̱na kukä ka juenak bäi inu̱l ja̱mi. 	 Yalnipaxo Comam huneˈxa yechel tiˈ: ―Kˈinaloj ta chicobuj hunu camiẍe xilxa, yaj yin̈ hunu camiẍe acˈto chijilo isbujil kˈap xilxa tuˈ, mach cˈulu chˈelicoj, yuto mach chischah isba kˈap acˈto yeb kˈap xilxa, yeb xin nabn̈e chijetato kˈap acˈto tuˈ.


Ijewa te Esteban ji sha ssa ra, jera ijewa kju̱atkacha̱wa̱ e̱e̱na ijewa kà wätiacha̱wa̱ kje. 	 Yet yaben ebnaj sunil tzet yalcano naj Esteban tuˈ, caw chin̈etxˈla yeh ebnaj yu ishowal.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas kla ju̱omi ko̱no ektaka sä jula wämo kja̱ne. Jeska bas te ikukemi. Jekäi ijewa te iju̱ami je kja̱ne. Jera iwakolona ta̱i ka ijewa ia̱ isika̱nakka̱ kjekla. 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Aweyto hehacˈ yin̈ hewatxˈkˈab, haxinwal cheyikˈ noˈ, ẍi Comam tet ebnaj. Hac tuˈ xin yu yanayto ebnaj ishacˈ tuˈ xol haˈ hunelxa, haxa yet yinahti ebnaj txˈan̈ xol haˈ xin, caw matxa chikˈoji ebnaj yinahti txˈan̈ yu yalil noˈ nohayto yul txˈan̈.


ka suale ta a̱ni sa̱ na̱me̱i wa yika, je wà ijuenaklä ijewa wäna ijewa rä weikanakcha̱wa̱, ata ijuenaklä bas wäna bas dä tsa̱tkenakksa̱; je datse̱ rä Säkeklä ska. 	 Yeb xin mach chexxiw tet ebnaj caj chexilni. Hac tuˈ chiyu isyenilo isba tato chicˈaycanto ebnaj tuˈ yin̈ huneln̈e, yebpaxo xin hac tuˈ chu heyeniloj tato ayxa hecolbanil yu Comam Dios.


Bas ku̱ ji tso̱ ka̱sha̱ka ne biketsö rä, ata ka ka̱jiska ji tso̱ kuna. 	 Caw yilal janico conabal yin̈ tzet ay yul satcan̈, matxahojab chijaco conabal yin̈ tzettaj ye tuˈ ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Jekäi ba wa̱ ji ju̱ñer kju̱ei ba el ka täki ta je ki̱ka Cristo rä dulewa̱, je weikarmiwa̱. 	 Ta hac tuˈ cheyute, cheyakˈ aycˈayo hunu mac maẍto yip yin̈ yet Comam, wal xin haˈ yin̈ huneˈ mac tuˈ campaxo Comam Jesús.


Ata Jesús te isha ijewa ia̱: —Ka jile bata shäk mane a̱ni kuna ka dälätsalewa̱ kuna käi, ata iwakei ke̱i ska, iwakei saka wa ska, iwakei ju ska ka irä dälätsalewa̱ kuna. 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Sunil ischejab Comam Dios yul hunuxa nan con̈obal caw xahan chiillaxi, wal yul iscon̈ob xin mach xahano chiillax yu yet con̈ob, yeb yu mac ayto yu isba yebi yeb yu ej yuẍtaj, ẍi Comam.


Ñerä ijewa ñaje̱rku̱a ñatapawa̱k. Je díaí wa ra, chu̱li̱i̱wa̱ si̱ de iwäki̱, mai ije katke ska. Jewa ia̱ ite Säkeklä gobiernoí ktei waje̱rku̱a, ktei paka, sa̱ñirebä ma rä ka̱miskla kje. Jekäi ite Jesús paka, ka̱wei me̱leta̱na Moisés wa̱ ja̱mi, ñakäi jile bata shäk wa wa̱ iyile ja̱mi, iwa̱ ijewa ssëwa̱klä ikukäkwa̱. 	 Hac tuˈ yu yalnicano ebnaj tzet tzˈayical chiˈapni ebnaj iscˈatan̈ naj Pablo tuˈ. Hayet yapni istzˈayical tuˈ xin, caw tzetcˈa yu yapni ebnaj iscˈatan̈ naj. Yichico naj yalni Istzotiˈ Comam Dios tet ebnaj yin̈ sacˈayalil masanta yin̈ kˈejbiyal. Yal naj Pablo tuˈ yin̈ tzet chu yoc ebnaj yul iskˈab Comam Dios. Tzotelpaxo naj tet ebnaj yin̈ tzet tzˈibn̈ebilcano yu naj Moisés yeb tzet tzˈibn̈ebilpaxcano yu ebnaj ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat, yun̈e yanayto ebnaj yul yanma, cat yanico isba ebnaj yul iskˈab Comam Jesucristo.


Ikjänanak tu̱rke̱mi ije rä to̱nak ebä ki̱ka, ñakäi ka je je̱r ja̱mi oveja dälär kuna ki̱ka. 	 Chielcan̈ naj chitan̈en noˈ, yuto yin̈n̈e istohol naj ayco yanma. Caw mach chicam iscˈul naj yin̈ noˈ yuto mach yeto naj noˈ.


Ka irä jiye kuna ta, yi te isha iia̱: “Bäije bä deju̱ rä” ni ra, je rä ji yakei we̱ke̱ ije te je wa̱kña. 	 Tato chexoc hekˈambeˈ hanicˈ ye iscˈul, chalilo chal tuˈ ta haˈ hunex yin̈ huneˈ istxˈojal chiswatxˈe tuˈ.


Ka irä jiye kuna ta, jikäi Säkeklä ki̱ ishena rä: Ji we̱ bäi, je wà bas wa̱ ka je̱r ta wa wa̱ ka ji ju̱ñer, jewa siwa̱ tiewa̱kläwa̱. 	 Choche Comam Dios ta caw cˈul cheyute hebeybal, haˈ xin wal matzet tzˈaj yalaˈ anma txˈoj isnabal teyin̈ yeb anma ayco yin̈ issucal.


täkinak täkili biköle wà ioloi täkii ja̱mi, bas wa̱ ji biköle wäkukäklä katabläklä je̱r baa wà, 	 Caw chon̈txahlihan̈ teyin̈, haxinwal haˈ Comam chakˈni heyip helin̈ban heba yu huneˈ yip Comam caw aycano yelapnoj, hac tuˈ xin caw chexkˈoji istecha sunil heyu, yeb caw ay henimancˈulal.


jera bas ku̱ yis ssëwo̱ a̱naawa̱ si̱ ji biketsäk ñaebä, ñashka̱li̱bläk ñaebä, ssële etka yebä, jile etkabä biketsäk. 	 ta hac tuˈ, ayojab tzalahilal texol, hunlahann̈eojab cheyute hexahann̈en heba. Hunlahann̈eojab cheyute heyanma yeb hunxan̈ehojab tzet chiecˈ yin̈ henabal; hac tuˈ xin caw chititcano tzalahilal yul wanmahan heyu.


Ata tsa̱na ra, sä wäjienaklä juer ta ja̱lma̱lewa̱, je ne rä kianak bäi si̱ rä. 	 Ay huntekˈan yetbi conimanil tiˈ cochn̈e caw machi ismunil chijabe, yajaˈ haˈ caw ecˈna chˈocnico ju.


Jekäi yie ishe bas jäiyi wa kiana bas se̱naklä wa shka̱li̱bläk, jishtä bas wakwa je̱k shka̱l käi, ñakäi alaklä wa kiana ise̱naklä wa dälätsäk. 	 Yajaˈ hex ichamile hex tiˈ, xahanojab cheyil heyixal hacaˈ isxahanil ay henimanil heyu. Haquexpax tuˈ hex ixale hex tiˈ, yijewe tzet chal heyichamil.


Jekäi je kjanaklä blui je̱r ja̱mi idälänawa̱, je te iwäyaksa̱, ñakäi inui jawa̱ bitaba. 	 Wal naj rey tuˈ, caw tzˈaycan̈ iscˈul naj yin̈ naj, yakˈni tan̈o naj iscˈas naj tuˈ sunil, isbejtzolax naj.


Je rä sa̱ ñatäkiwa̱klä a̱miji̱a a̱miji̱a, sa te ji biketse etkabä wà, bas te ji biketse etkabä wà irä, yis te ji biketse etkabä wà irä. 	 Hac tuˈ xin chu jiptzelen coba hununon̈, yuto hun lahanxa yeco janma yin̈ Comam.


“Jile she higuera ja̱mi, je kukö bas ku̱: Mika̱ ijula dului peri jè̱r mar da, je wà bas je̱r ku̱e ite duas tker dawa̱ kja irä. 	 Txumwecˈanab yin̈ teˈ higuera: Yet chielilo ischon iskˈab teˈ cat yul xaj teˈ, cheyohtan̈eloj ta toxa chioc haˈ n̈ab.


Jera ite isha ijewa ia̱: “Bas te ji we̱ke̱ ditsä wäna ijuenaklä bas dä wämo ni. Ata Säkeklä wa̱ bas je̱rike ju̱ñer. Jekäi ji rä ditsä ia̱ ra bäi si̱, je rä Säkeklä ia̱ ra dokona si̱. 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Hex tiˈ, satan̈e anma caw cˈul cheyute heba, yaj Comam Dios yohta tzet ayayto yul heyanma. Haˈ tzet ye tuˈ caw niman yelapno ye yul sat anma, machi yelapno yul sat Comam Dios, ẍi Comam Jesús.


Ata je bol wa majulu kja Jesús yika ra, Pedro te isha iia̱: —Säkekewa, ¡bäi ebä sa kajali jiska rä! Sá ma ju yabala yuäk mañatkä: etka ba ia̱, etka Moisés ia̱, etka Elías ia̱. Ata kje jekäi ite isha rä ka wabiketsale kuna. 	 Hayet lan̈anxa ishecˈnilo isba cawan̈ ebnaj iscˈatan̈ Comam tuˈ, yalni naj Pedro tet Comam: ―Mam cuywawom, caw sakˈal ta wal je bey tiˈ. Etza cˈul ta chicowatxˈecan̈an̈ oxebo pat. Hunu hawet, hunu yet naj Moisés, yeb xin hunu yet naj Elías, ẍi naj tet Comam. Yal naj huneˈ tuˈ yuto mach chitxumcha yu naj tzet chala.


Ka irä jiye kuna ta, je su̱ta alaklä wa wämo wa bakle mikle je̱r blele Säkeklä ja̱mi, jewa je̱k ki̱tka rä je̱k jewa̱ ise̱naklä wa yika je wà. 	 Hacpax tuˈ huntekˈan ebix ix yet Comam Dios yet payat, caw cˈulchˈan yanma ebix yul sat Comam Dios yuto han̈echˈan Comam yaco ebix yipo yanma, yeb xin caw yijem yute isba ebix tet yichamil.


Jera ite je inaklä miwa̱ plaa Templo na, jekäi ikjaksa̱ju̱ mineju̱mi, je̱k kuli sikaka̱. 	 Hayet yaben naj huneˈ tuˈ xin istiẍnicanicto naj chˈen melyu tuˈ yul yatut Comam Dios. Lahwi tuˈ isto naj istˈun̈bano isba.


Je wà ite ijewa je̱r ku̱a, ijewa ia̱ ikjasha Säbäkäkksa̱ kiana ji shka̱l ssäk, ñakäi shki̱nakka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na. Jera ite isha: —Jesús ale ktei yinak yis wa̱ bas ia̱, je ne rä Säbäkäkksa̱ rä. 	 Yalnicano naj Pablo yin̈ caw haban ta aycanayo yul Yum Comam Dios ta caw yilal yecˈyaˈ yanma Cocolomal, yeb yilal iscami cat yitzitzbican̈. Yalnipaxo naj hacaˈ tiˈ: ―Huneˈ mac lan̈an walnihan teyet tiˈ, haˈ Comam Jesús, haˈ ton Comam Cristo Cocolomal, ẍi naj Pablo tet anma ayicto bey tuˈ.


Je kju̱ei etäbä kicha Säkeklä te día etkä shani: “Jir” ni, je̱naapa David wa̱ iyile oloi ja̱mi, jishtä sa te isha kja käi: “Jir iktäke̱ ssa bas te ra, ke bas je̱r doloi tiacha̱wa̱.” 	 Yuxin ay huneˈ tiempohal yebilcano yu Comam Dios, haˈ ton huneˈ tiempohal bay ayon̈ tiˈ tinan̈. Payxatax halbilcano yin̈ huneˈ xewbal tiˈ, yakˈnipaxo Comam yalaˈ naj David yul Yum Comam, bay chala: Tato cheyabe tzet chiwalan tinan̈ hanin heDiosal intiˈan, mach hipo cheyute heba, ẍiayoj.


Bas wa̱ iju̱ñer yie kte baa sha säkätä bas ia̱ rä, yis duaksa̱ bata ki̱ka. 	 Wal xin caw heyohtaxa ta hayet babelal, yet walnicˈojan cuybanile yet colbanile teyet caw yaˈayinan yu huneˈ yabil.


Je ukä ska Jesús je̱k baklawa̱ yäkäk ije ju ska. Jera inaklä bäkäk wa irä, ji yakei wakbläk wa irä chu̱li̱i̱ ñatulawa̱ yäkäk Jesús irä, iwa̱ dulanak wa irä ra, je rä chu̱li̱i̱ wa dami ira ki̱ka. 	 Naj Leví tuˈ, yawte naj Comam waˈo yatut. Yoc Comam waˈo sat meẍa yeb ebnaj iscuywom, yeb ebnaj ikˈomilo tohlabal, yeb huntekˈanxa mac mach cˈulo isbeybal. Caw xin hantan̈e anma tzujan yinta Comam.


Jera ijewa te isha: —Säkekewa, jiska espada tso̱ botkä. Jera ite ijewa kúka: —Bäi rä, je ebä. 	 Yalni ebnaj tet Comam: ―Mamin, ay cabeb chˈen espada ikˈbil juan̈ lah, ẍi ebnaj. Yalni Comam: ―Cˈuxanxa xin, ẍi Comam.


Jekäi yis tso̱ ji̱a yis yaka ska ra, je rä kianak yis ia̱ yis shka̱bläklä, iwadäkläksa̱. Jera mane kukewa̱ yie rä, ka ju̱ñer yis wa̱. 	 Yuxin tato yet itzitzinan yin̈ inchibehaltiˈan, chiyu inmunlahan ninoxa yin̈ ismunil Comam Jesucristo, yuxin caw mach wohtajojan baytet wal insaynilojan xol cabeb tiˈ; yuto ay walaˈan tato chincamnahan, cat intohan iscˈatan̈ Comam Jesucristo, yuto ecˈna cˈul huneˈ tuˈ.


Je ki̱ka fariseo wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä, jewa te ichaka Jesús ia̱: —¿Jiye ba wa̱ dulanak wa ka se̱r sä wäkiri wa wädular ja̱mi rä, ata jewa yäkäke̱ ijula rä ñá wa rä na? 	 Yuxin iskˈambe ebnaj fariseo yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés tet Comam: ―¿Tzet yin̈ xin mach chisyije ebnaj hacuywom tiˈ ischejbanil ebnaj jichmam, yuto mach chissajn̈e ebnaj iskˈab yet chioc waˈoj? ẍi ebnaj.


Jekäi ijewa te jewa kjasha Jesús ktei bata shäk wa ia̱. Jera ijewa ka̱kia kjepa ijula ma̱ka̱ ijewa ki̱ka. 	 Yet lahwi issicˈlaxilo ebnaj tuˈ, yilaxto ebnaj sata ebnaj ischejab Comam Jesús, istxahli ebnaj ischejab Comam yin̈ ebnaj, yanayo ebnaj iskˈab yiban̈ iswiˈ ebnaj yu isyeniloj ta ischah ebnaj hujwan̈ tuˈ ismunil yin̈ yet Comam.


Jera Pablo te ikúka: —Säkekewa bäiwa̱ si̱ Festo, ka yis dä yuletelewa̱ kuna. Ata yis te kte wata si̱ ne sheke̱ rä. 	 Istakˈwican̈ naj Pablo: ―Mach locohojinan mam Festo, wal xin haˈ tzet chiwaltiˈan caw cˈul, caw yelpaxoj.


Bas ku̱ biköle dälätsö, sa el wa shka̱li̱blö. Bas suano Säkeklä yika. Ñakäi ka̱ tsa̱ku̱i dälätsö. 	 Xiwan̈we tet Comam Dios, cat xin hexahann̈enpaxo anma ayxaco yul iskˈab Comam. Ayojab yelapno ye heyet anmahil yul hesat, yebpaxo naj jahaw, ayojab yelapno ye naj yul hesat.


Jera Jesús te ijewa kuka te isha: —We irä; ijöwa̱. Jera ijula tkawa̱ ikukä ja̱mi te ibäiwa̱ni. 	 Yalni Comam Jesús: ―¡Bejwej! Mach cheyute hacaˈ tuˈ. Istzabnico Comam istxiquin naj, iswatxˈiloj.


Ñerä si̱wa̱ ju̱naté ta̱i te tipä tjuewa̱ka̱ ta̱i. 	 Yet bel chu isbarco ebnaj yiban̈ haˈ tuˈ, istzabnico yecˈ huneˈ niman jakˈekˈ. Caw nahat chiˈah haˈ isbilen jakˈekˈ.


Ata ba ktö rä ji rä sa paktäklä bäi wà. 	 Walach hach tiˈ, haˈ baytet lahan yalni yeb cuybanile caw tohol, haˈ chawakˈ iscuyuˈ anma.


Bas ku̱ ji biketsö Israel wa te iwe̱ ja̱mi. Yi te jile me̱leka̱ käte ra, ¿ka jewa rä wäjielewa̱ña ikja̱nei o̱rke̱ jile däläwa̱klä ska ra na? 	 Naweti yin̈ con̈ob Israel, hayet chiscˈuxni ebnaj noˈ chibe chiakˈlax yin̈ xahanbalil tet Comam Dios, hunxan̈e chucano ebnaj yin̈ Comam.


El wa, yis se̱na bas ska ra, ka yis ia̱ ji yir bas ia̱ jishtä ji she ji rä wikblu iá ja̱mi wa ia̱ ji she käi, ata yis te ji sha bas ia̱ rä jishtä ji she ji rä yaka iá ja̱mi wa ia̱ ji she käi, jishtä Cristo ja̱mi yabala ji̱a wa ia̱ ji she käi. 	 Wal han̈on̈ tiˈ xin, haˈ Comam Espíritu Santo chiakˈni johtan̈elo isnabal Comam Jesucristo. Hex wuẍtaj, hex wanab, hayet quinecˈan texol, mach quintzotelan teyet hacaˈ tet mac caw yijem tet Comam Espíritu Santo. Wal xin quintzotelan teyet hacaˈ tet anma yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yeb hacaˈ mac uninto yin̈ yet Comam Dios.


Je o̱na ukä ska Pablo te ibiketsa ije̱r ska minak Jerusalénka, kjäkju̱ säkätä Macedonia irä Acaya irä wà, te isha: “Yis ñayula e̱ná Jerusalén ska ra, yis kiana ji̱a minak Roma wa su̱ak.” 	 Yet lahwi yuni huntekˈan tuˈ xin, yoc yin̈ isnabal naj Pablo isto yul ismajul Macedonia yeb yul ismajul Acaya, yebpaxo yul con̈ob Jerusalén. Yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Chilahwi intocˈojan bey Jerusalén tuˈ, caw yilal intohan yul con̈ob Roma, ẍi naj.


ma rä iminetse̱ ka̱jöir ke̱i kje. Jekäi ka imitse̱ba yika, ite ji shata̱na Wikblu Sikina oloi ja̱mi iwa̱ kolole iktei bata shäk ye wa ia̱ ijewa wa̱ o̱nak. 	 masanta yet yapni istzˈayical ispaxcanto Comam yul satcan̈. Yet maẍto chipaxto Comam tuˈ, yalnicano Comam ischejbanil ebnaj ischejab sicˈbililo yu, yu yip Comam Espíritu Santo.


Säkekewa ku̱ ba tsa̱tköpa ba je̱rikä ska. Je̱r bäi yinopa bas ia̱. 	 Haˈojab Comam Jesucristo chioc hawetbihoj, cat xin yakˈni Comam iscˈulchˈanil iscˈul teyet hesunil bey tuˈ. ¡Hacojab tuˈ!


Ije wa̱ itrigo wäkpäklä kala kja ijula na, iwa̱ ikpäklä ke̱i ska iboroi tuläkläkksa̱, iwa̱ iwä tapawa̱klä ibläklä jui ska. Ata ite iboroi tulemiksa̱ dälänakcha̱wa̱ yökö ka wäita̱nak kuna mik a̱ni ja̱rka.” 	 Yalnipaxo naj: ―Naj chihul tuˈ, lahan naj hacaˈ huno naj chixunilo iskˈal ixim trigo, nan chakˈcano naj yoj ixim, haxa ixim sat xin chiscˈubato naj ixim yul iscˈun̈a. Haxa ixim yoj trigo tuˈ xin, chiskˈojto naj ixim xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal, ẍi naj tet sunil anma tuˈ.


Ijewa te je ssa ra, ite ichaka ije ia̱: —Säkekewa, ¿mai je o̱rmi rä na? Jera ite isha ijewa ia̱: —Mai jile nu̱l balakli ska ra olo taparmiwa̱. 	 Iskˈamben ebnaj iscuywom Comam: ―Mamin ¿baytuˈwal chub huneˈ tuˈ? ẍi ebnaj. Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Caw haban huneˈ tuˈ, haˈ bayticˈa pacˈanayo hunu camom, haˈ tuˈ chiscutxba isba noˈ usmij, ẍi Comam Jesús.


Jekäi yis ia̱ jile mabläklä me̱na kata su̱ta, jera yis ia̱ iyina: “Ma cho̱ Säkeklä Temploí irä jile däläwa̱klä irä, je naka iwakja̱neiwa̱k wa irä mabläk. 	 Lahwi tuˈ yakˈlax huneˈ malbal wetan, hacaˈ teˈ ah. Yallax wetan hacaˈ tiˈ: ―Ahan̈wanoj cat hawoc hamalen yatut Comam Dios yebpaxo meẍa yet xahanbal, cat habisni hanta mac ayicto yinoyo isba tet Comam.


Je ia̱ ikjä kukäk te ikjäye ja̱we̱ke̱. Ñakäi je ktä ssë oveja te. Jekäi ite ioveja chakeke̱ ikie ja̱mi; jekjepa ite ijeke̱ksa̱ iektaka. 	 Haˈ naj chiwayn̈en noˈ xin chishaj naj ispultahil ispeyabil noˈ tet naj, cat yocto naj iscˈatan̈ noˈ. Caw sunil noˈ kˈayna yaben yul isnukˈ naj. Caw hununtajil yawtenilti naj noˈ, yuto ay isbi hunun noˈ yu naj, hac tuˈ xin chiyu ishajnilti naj noˈ.


Jera Natanael te ichaka iia̱: —¿Mai ba wa̱ yis su̱le na? Jera Jesús te ikúka: —Ka Felipe wa̱ ba kirba ra, jera yis te ma su̱a ba kalme higuera niki̱na. 	 Iskˈamben naj Natanael tet Comam: ―¿Tzet xin chu quinhawohtan̈enilojan? ẍi naj. Yalni Comam tet naj: ―Macachwilan yet maẍto chachyawte naj Felipe tiˈ, yet ayach yich teˈ higuera, ẍi Comam tet naj.


Lucas, ale sä bäiwa̱k shka̱ta sa̱ wa̱ irä Demas irä, jewa te bas chakami. 	 Yebpaxo xin juẍta Lucas an̈lom, caw xahan ay juhan̈, chalpaxtoj ta cheyil heba yin̈ hecawil; hacpax tuˈ juẍta Demas, chalpaxtoj ta cheyil heba.


Bas kiäk rä ji wa̱k bulee, je ne te je we̱mi rä. 	 Comam con̈awteni, caw tohol Comam, masan chiyij isba sunil tiˈ yu Comam.


jewa ia̱ ite isha: —Bas cho̱ a̱mi bas wäsaka jukläyäkä tsi̱ne juerke̱ ska. Bas kjawa̱julu jeska ra, bas te burro yaba ku̱emi mo̱lewa̱, yi a̱ni ka je̱tkäba iki̱ käi; bas te je yeksa̱ tse̱té. 	 ―Asiwe bey huneˈ aldea cosatacˈto tiˈ. Yet chexapno bey tuˈ, cheyilaˈ huneˈ noˈ burro xecan, maẍto hunu mac chiˈahto yiban̈ noˈ. Chepuholo noˈ, cat heyinoti noˈ wetan, ẍi Comam.


Ijewa te ichaka: —¿Mai Judío wa tsa̱ku̱i ko̱na kalme rä na? Iwa rä sá te ibekwäí su̱a ka̱wä däkläka̱ wà, je ki̱ka sá bitejulu ioloi tsäk. 	 iskˈamben ebnaj: ―¿Baytuˈwal ay huneˈ naj nichˈan xapitzcˈahi, naj chioc isreyalo anma Israel tiˈ? Jilan̈ yahilo huneˈ txˈumel yin̈ yetcˈulal bay chiahilo tzˈayic, haˈ xin akˈni cotxumulojan̈ tato xapitzcˈa naj. Yuxin macon̈titan̈ jikˈayo cobahan̈ tet naj, ẍi ebnaj.


Jera Jesús te ikúka: —Ka je ñak kuna iwakei wa̱, ia̱mi wa̱, iká wa̱. Ata je rä ji o̱r Säkeklä ia̱ je kjayinaklä ije ja̱mi. 	 Yalni Comam xin: ―Maẍtaj yu ismul ismam naj yeb ismiˈ naj, maẍtajpaxo yu ismul naj yuxinto hac tuˈ ye naj. Wal xin Comam Dios caw choche iscˈul chisyelo yip yin̈ naj, yuxinto hac tuˈ ye naj.


Jekäi yis ñakpa e̱ná ñakpe bäi wa. Yis tu̱na e̱ná tu̱ne ska. Ji biketse etkabä wawá̱ yie ka jalewa̱ ta. 	 Hacaˈ hunu mac chioc yin̈ hunu an̈e, hac tuˈ yu wakˈni wanmahan inmunlahan yin̈ ismunil Comam Dios. Tinan̈ xin xaquinkˈojihan inlahnihan inmunilan yin̈ caw cˈul, caw inyaˈiln̈ehan cuybanile bay ayco janma.


dulanak ekla ekla je̱k yaka se̱newa̱k sikii ka je̱k yao̱le ta, 	 Cˈulojab tzet chiˈecˈ yin̈ henabal, huneˈn̈ehojab heyixal, ayojab yelapno ebix yul hesat.


Je rä ije wa̱ iju̱ñer ijewa je̱r ki̱ Jesús ianawa̱ rä chu̱li̱i̱ wa wäbätsäke̱ Jesús wà ijewa tsa̱ta kju̱ei, je ki̱ka ijewa te iju̱aksa̱ iia̱ rä. 	 Yal naj huneˈ tuˈ yuto yohta naj ta yu ayco ishowal ebnaj iswiˈehal sacerdote yin̈ Comam yuxin ilaxto Comam sata naj.


Ata ijewa te ishani täkii: —Ke je ju̱aksa̱ni, ata Barrabás ne ju̱oksa̱ni rä. Je Barrabás dä sa̱ ki̱ssäk iwa̱ sä ji jakibläklä. 	 Yet yaben ebnaj yalni naj Pilato hacaˈ tuˈ, yah wejla ebnaj, yalni yin̈ caw ip: ―¡Machoj! Maẍtaj naj chabejtzo, haˈ naj Barrabás, haˈ naj chabejtzo, ẍi ebnaj. Wal naj Barrabás tuˈ xin, elkˈom naj.


Ata ijewa te isu̱a idaju̱té tipä bata ki̱ klä wà ra, ijewa te ibiketsa wikblu irä ni, jera ikjoyina ta̱i. 	 Hayet yilni ebnaj isbelwi Comam yiban̈ ha haˈ tuˈ, ispixanmi camom yalni ebnaj, yuxin ah yaw ebnaj yin̈ caw ip.


Jekäi pan ñaklä ka levadura ta je ke̱i kjewe̱ je e̱ná ra, Filipo ska sá ju̱naté ko̱no ki̱ka, jekäi cinco día ra sá ñaku̱ani ijewa ra Troas ska. Jeska sá se̱na siete día. 	 Walon̈an̈ xin, yet islahwicano kˈin̈ yet chiwahlax ixim pan machi yan̈al, jocan̈ yul huneˈ teˈ barco yul con̈ob Filipos, yin̈xa ishoweb tzˈayic japnihan̈ iscˈatan̈ ebnaj yul con̈ob Troas, cocancanojan̈ hujeb tzˈayic bey tuˈ.


Jera je yaba kibir damika̱, ñakäi itäkir damika̱, ika̱biketsä damika̱ ki̱ta, ñakäi Säkeklä je̱r ssëna bäi ira. 	 Wal nichˈan unin tuˈ xin, caw sakˈal ischˈibi, caw chˈocpaxo yip isnimanil yeb yitzˈatil iswiˈ. Caw xin ayayo iscˈulchˈanil iscˈul Comam yiban̈.


Jí yis maju̱ bas ska ne rä idäkläka̱ mañatäbä kicha rä. Ji biköle wabiketsarke̱ksa̱ rä ktei yile isu̱ak wa bol wa̱ iräle mañal wa̱ iräle. 	 Wal xin yin̈xa yoxel chintohan quexwilaˈan. Hayet chinapnituˈan tzijxan̈e tzet mulehal chioc lahtiˈ yin̈, yajaˈ yilal yin̈ sat cawan̈ maca oxwan̈o testigo chicowatxˈe.


Ata yie ikpa ksa bata wà e̱ná ra yis te iyemiksa̱ni. 	 Ton̈e xin chiwakˈ hatelaxojan naj, cat inbejtzonan naj, ẍi naj Pilato tuˈ,


Iwa rä yis wa̱ iju̱ñer yis ja̱rka, ale yis yaka ska, jeska ji bäi ka kuna. Ka irä jiye kuna ta, yis ssërke̱ ji bäi wa̱k, ata ka yis ia̱ je o̱r. 	 Caw wohtajan tato huneˈ innimanilan caw mulum tiˈ, machi nino iscˈulal ayco yin̈, yuto hayet chiwochehan inwatxˈenan iscˈulal, mach chu inwatxˈenan.


Iwä älinaklä ke̱i ska ra, ite kjanaklä ekla patkaté je shka̱bläk wa wäki̱ ijewa wa̱ uva yäkä wä moska ma̱klä iia̱. Ata je shka̱bläk wa te ikpa ta̱i, patkamini ite jula wäyaka. 	 Yet yapni istiempohal yuxlax teˈ uva, ischejnito naj yahaw txˈotxˈ huneˈ ischejab ischabaˈ ismajul tet ebnaj munlawom tuˈ. Hayet yilni ebnaj yapni naj, yoc ebnaj ismakˈno naj. Maẍticˈa xin tzet akˈlax tet naj, ischejlaxtopaxo naj.


Chu̱li̱i̱wa̱ damijulu ira, jewa bäiwa̱ni ite jeska. 	 Caw xin hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam, hac tuˈ xin yu yakˈni cawxo Comam anma yaˈay.


Mane ju na bas dewa̱julu käi, jera säkätä bas ku̱ ishö jeska wa ia̱: “Bas jí ju ska wa je̱r ssënopa baa.” 	 Hayet chexapni bey hunu n̈a, halwe yin̈ babelal hacaˈ tiˈ: “Yakˈabayo Comam Dios akˈancˈulal tet huneˈ n̈ahil anma tiˈ,” quexchi.


Jekäi ra jí alaklä Abraham bata mo̱lewa̱ Satanás wa̱ dieciocho año kjekla, ¿ka irä je kiana wäyenakksa̱ jí imolewa̱ yika sábado ke̱i wà na? 	 Wal huneˈ ix ix tiˈ, yichmam ix ye icham Abraham, waxajlan̈ebxa habil istzabloti ix yu huneˈ yabil akˈbilico yu ischejab naj matzwalil tiˈ. ¿Tom xin yu istzˈayical xewilal yuxin mach chu iscolcha ix yin̈ huneˈ isyaˈtajil ayco yin̈ tiˈ, heyalni? ẍi Comam.


Judío tsa̱ku̱i wa ekla te ichaka iia̱ te isha: —Sapaktäk se̱nak wämo, ¿ji we̱mi yie yis ia̱ se̱ne jekjeye däkläksa̱ däli ukä ye rä na? 	 Ay huneˈ naj iswiˈehal con̈ob kˈamben tet Comam Jesús: ―Mam cuywawom, caw cˈulach. ¿Tzet wal wuten inbahan cat inchahnihan huneˈ kˈinale mach istan̈bal? ẍi naj.


ñakäi bas manenakläksa̱ spa̱na ka̱biketse ska, 	 Yilal hehelnicano heyanma yeb henabal,


Ata ko̱no rä banakwa̱ maile däyë wäbala kjä ja̱mi alemana. 	 Yaj chon̈tirlaxolo istiˈ haˈ mar bey huneˈ txˈotxˈ ay xol haˈ mar, ẍi naj Pablo tuˈ.


Jekäi yi se̱rke̱wa̱ busi ira kablele ra, je te iwa̱ rä bäi; ata ka ise̱newa̱ ra, je ne rä bäi si̱ rä. 	 Yuxin ta chimohyi huneˈ mac tuˈ, cˈul, yajaˈ ta mach chimohyi xin, ecˈbal cˈultopaxoj.


Jekäi Abel, ale wämo pi bakleju̱ je ke̱i skaté sä wämo wa biköle pi baklejulu ishäkä ki̱ bite rä Zacarías Berequías yaba pi bakleju̱ kje, ale ktawa̱ bas te Templo irä jile däläwa̱klä irä moska, je biköle nui ja̱rmika̱ bas ki̱ka. 	 Teyiban̈ xin chititcano isyaˈtajil yu iscamical sunil ebnaj potxˈbil; ebnaj cˈul tzet iswatxˈe chiichiti yin̈ iscamical naj Abel masanta yin̈ iscamical naj Zacarías, iscˈahol icham Berequías, potxˈbil xolbal yatut Comam Dios yeb bay chiakˈlax xahanbal.


Jera ñayöle ka̱wei wà wa ekla deju̱, je te ijewa ñawächake̱wa̱ tso̱ je ssa. Jera je te isu̱a ite ijewa kúka rä bäi ra, je te ichaka iia̱: —¿Sa pakale ji wa̱k etkä etkä biköle ska ra, mane rä isaka tsa̱ta rä na? 	 Yet yaben huneˈ naj cuywawom yin̈ isley naj Moisés tato caw cˈul yu ispajtzen Comam Jesús iskˈambebal ebnaj saduceo, yoc naj iskˈambeno tet Comam hacaˈ tiˈ: ―Mamin, xol sunil chejbanile akˈbilcano jet, ¿baytet ecˈbal yelapno yehi? ẍi naj.


Yi tu̱naka̱ je tkemiwa̱ yie yis Kekläí Templo kachikií ye. Mik a̱ni ka je ju̱naksa̱ni jeska. Je ja̱mi yis te yis Kekläí kie yuemi, ñakäi yis Kekläí jukläyäkäí kie yuemi. Je rä Jerusalén spa̱na, bitäke̱ju̱té ka̱jöir ska, patkele yis Kekläí wa̱. Ñakäi yis kie spa̱na yuemi yie ija̱mi. 	 Haˈ mac chikˈoji, chiwacojan hacaˈ yoyal yatut Inmaman, machi xin bakˈin chiilaxiloj; chintzˈibn̈enicojan isbi Inmaman yin̈ yeb isbi iscon̈ob Inmaman, huneˈ acˈ Jerusalén chitit yul satcan̈ bay ay inDiosalan, cat intzˈibn̈enicojan inbihan acˈ yin̈.


jeska iña jaklacha̱wa̱ ikjänanak. 	 Lahwi tuˈ, yoc tzˈon̈no ebnaj istan̈en Comam.


Je hora ska Jesús a̱na täkii te isha: “Eloi, Eloi, ¿lama sabactani?” (Je wà rä: “Yis Kekläí, yis Kekläí, ¿jiye ba te yis jawa̱ta̱na rä na?”) 	 Yin̈ huneˈ orahil tuˈ ah yaw Comam, yalni yin̈ caw ip: ―Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? ẍi Comam. Haˈ chal yelapnoj: Mamin, Mamin, ¿tzet yin̈ xin chinhanahuln̈etojan? ẍi Comam.


Ka ba wa̱ yis chakane wäjalassële, ata yis dewa̱ju bä ju na je bala na ije te yis kläka yis wäjalassa jirä jirä. 	 Machi maxatzˈoh inkˈotxan, yajaˈ huneˈ ix tiˈ, hataxticˈa yet manoquilojan yul hawatut tiˈ maˈichico ix istzˈohni wojan.


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä rä ka Säkeklä ji wa̱k kje pa pa shtä kuna, ata je rä Säkeklä ji wa̱k tsa̱na shtä. Jishtä sä sikii wa tapanak eyaka eyaka biköle ka̱wei rä käi, 	 yuto mach choche Comam Dios tato toxan̈e chon̈wejchahi yet chicocutxban coba, wal xin hununtajil cotzotel yin̈ akˈancˈulal. Hacaˈticˈa ye ischejbanil anma ayxaco yul iskˈab Comam Dios ay yul hunun con̈ob,


Jekäi ite ija̱wa̱mi ra, nima kolona ta̱i, je te ijewa kla ja̱r butse raksa̱ kje. 	 Haxa yet yanayto ebnaj ishacˈ tuˈ xol haˈ yin̈ noˈ, caw tzetcˈacano noˈ oc yul txˈan̈. Etza xin tˈijmoto iswaˈ txˈan̈ yu yalil noˈ.


Jekäi idewa̱julu ju ja̱rka ra, ijewa te yaba ku̱a ia̱mi María ra, jera iñatulawa̱ wakte ioloi tsäk, kjepa ji säkei ta doloiebä shkä iwa̱ me̱nak je kjäya ite, cha̱ tulami ite iia̱ oro yaka irä, ji dälänak jalar ta ja̱ma̱a̱ irä, mirra irä. 	 Hayet yapni ebnaj xin yocto ebnaj yul n̈a. Yilni ebnaj nichˈan neneˈ tuˈ yeb ismiˈ, yay jahno ebnaj sata nichˈan neneˈ tuˈ, yalni ebnaj cˈulla tzotiˈ yin̈. Lahwi tuˈ ishajni ebnaj iscˈuwanbal, yakˈni ebnaj chˈen oro, yeb teˈ pom, yeb huntekˈan an̈ caw xukˈ sam chiyij mirra sabehal tet nichˈan Jesús tuˈ.


Je ne ki̱ka idewa̱ju̱ ka̱jiska ra, ite isha: “Bewak me̱ka̱ iräle jile me̱ iräle ka je shene ba ki̱, ata ba te yis ia̱ yaka ma̱. 	 Yuxin yet yul Comam Jesucristo yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yalni tet Comam Dios hacaˈ tiˈ: Matxa chisje hacˈul chˈakˈlax xahanbal yeb sabehal tawet, yuxin akˈbil innimanilan hawu, haˈ chiwakˈan yin̈ xahanbalil tawet.


Jekäi ije te ji shka̱l ssa itä ska ije̱k kjashani ijewa ia̱ kseka, ite ji wá̱ rä saka saka ijuenaklä iyina si̱ ishki̱naka̱ni. Cuarenta día bala na ije̱k kjashäte ijewa ia̱, ite ka̱jöir gobierno ktei pakete ijewa ia̱. 	 Hayet lahwi iscam Comam xin, yitzitzbipaxocan̈ Comam xol camom, caw txˈiˈalto el isye isba Comam tet ebnaj ischejab. Yulbal cuarenta tzˈayic isye isba yun̈e istxumnilo ebnaj tato caw yeli itzitzbican̈ Comam. Istzotel Comam tet ebnaj yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios yun̈e yoc Comam Yahawilo anma.


Ata ¿sä te Säkekewa kju̱atkewe̱mi sa ra na? ¿Sä rä täkili ta ije tsa̱ta na? 	 Wal xin machojab chicowatxˈe huntekˈan tuˈ, haxinwal mach chijakˈtij ishowal Comam jin̈ yuto mach ecˈbalo jip yiban̈ Comam.


Je ki̱ka yi te ibiketse irä chatkelewa̱ bäi, je se̱no tsa̱na, ka ishirinakläwa̱ kuna. 	 Yuxin haˈ mac caw cˈul yeco chabe, yilal caw cam chil isba haxinwal mach chiaycˈayi.


Jekäi ijewa deksa̱julu sä wätiäklä ska ra, iminemi Lidia juka. Jekäi ijewa ñasu̱a sa el wa ra, jekäi ite ijewa paka chatkäkwa̱, kjepa iminejulumi. 	 Lahwi yelti ebnaj yul preso tuˈ, isto ebnaj bey yatut ix Lidia, haˈ tuˈ xin yilayo isba ebnaj yeb macta ayxaco yul iskˈab Comam. Lahwi yiptzelax ebnaj juẍta yeb ebix janab bey tuˈ, yel ebnaj cawan̈ yul con̈ob tuˈ.


Yis bätsä rä semana wà botäbä kicha, ñakäi ji däke̱ksa̱ yis ia̱ biköle je ja̱mi yie diez sha̱ etka tse̱ke̱ksa̱ me̱nak.’ 	 Walinan, cayel mach chinwaˈan yul semana yu intxahlihan tawet, cat wakˈnihan isdiezmohal yin̈ tzet chiwikˈan,” ẍi naj tet Comam.


ata ka Elías patkene je chichö wa mane a̱ni tsa̱tkäk kuna, ata ije patkena rä ka̱ etkä wa chichöí ekla se̱nak Sarepta ska, Sidón ke̱i ki̱, je ebä tsa̱tkäk. 	 yaj maẍtaj yin̈ ebix tuˈ alaxti naj Elías colwal yu Comam wal xin han̈echˈan yin̈ huneˈ ix mach Israeloj, huneˈ ix ay bey con̈ob Sarepta yul ismajul Sidón.


“Je ne ki̱ka yis te ishe bas ia̱: Bas ku̱ blune ka wämo kuna je wà ji wo̱ bäi sa saka je̱r ssënaklä bäi bas da, je oloi ja̱mi mika̱ ka bas jita ji̱a ra, bas kinakläwa̱ ju jekjeye ska. 	 Chiwalan teyet, haˈ chˈen melyu chu iswatxˈen chˈen istxˈojal; walex hex tiˈ xin, yin̈n̈eojab iscˈulal cheyaco hemelyu, haxinwal ay mac chaco isba yul iskˈab Comam Dios. Ta hac tuˈ, hayet matxa tzet chˈocnico chˈen melyu heyu, Comam Dios chexchahni bey huneˈ heyatut satcan̈ yin̈ huneln̈e.


Ijewa ko̱na rä ka sa yabala ko̱rke̱ pi ta käi wà kuna, sa yaka ki̱ isherke̱ käi wà kuna, jäiyi wa ki̱ isherke̱ käi wà kuna, ata ijewa ko̱na rä Säkeklä ne oloi ja̱mi. 	 Yet chˈoc yuninalo Comam Dios, mach lahano hacaˈ chu ispitzcˈa yuninal anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yeb mach hacaˈo chal iscˈul naj winaj, to hacaˈ chiel yin̈ iscˈul Comam Dios, hac tuˈ chu yoc anma yuninalo Comam.


Ata yis suarke̱, iö yilé te bas je̱r me̱ ka Cristo biketsäk ji̱a etkabä bulee, jishtä tkäbe te Eva wäyuawa̱ ije̱rikä wà käi. 	 Yajaˈ chinxiwan yuto hacaˈtaxca yu yakˈni subchaho noˈ laba ix Eva yu iscan̈il yehi, hactaxca tuˈ chu heyakˈlax subchahoj, cat heyinilo heyanma yin̈ Comam Jesucristo, yeb xin matxataxca toholo cheyute heba hacaˈ choche Comam.


Imineju̱ ñakie ma̱k yönak ise̱naklä María ra; je rä kablele José ra je̱k jula kukäkwa̱, ata je kaldu rä bol. 	 Yuxin to naj José yeb ix María, ix takˈwebilxa ismohyi yeb naj, istzˈunuˈ isbi bey con̈ob Belén. Wal ix María tuˈ, ayxa tzet ye ix.


Je ne ki̱ka ke bä äina saje wa Säkekewaí ktei shäk, ñakäi yis ije kju̱ei wätenak je ki̱ka. Ata bäi si̱ ra weikane katablöña yis da Säkeklä täkili oloi ja̱mi kte baa bata ki̱ka. 	 Yuxin mach chaẍtxˈixwi hawalnicˈo Istzotiˈ Comam Jesucristo, yeb xin mach chaẍtxˈixwipaxoj yuto ayinicojan yul preso tiˈ yu Istzotiˈ Comam. Wal xin yu hawip chakˈ Comam Dios yilal hachahni ej isyaˈtajil chihul tawiban̈ yu chawalicˈo Istzotiˈ Comam chiakˈni colbanile.


Jera je ju wakei ia̱ ishö: ‘Sapaktäk te ishaté yinak ma ia̱: ¿Mai ju ja̱r tso̱ yis wa̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä ñaklä yis wa̱ dulanak wa ra rä na? 	 cat heyalno tet naj yahaw n̈a tuˈ: “Haˈ yaˈ cuywawom macon̈chejnitijan̈, ẍi yaˈ hacaˈ tiˈ: ‘¿Baytuˈwal ay huneˈ cuarto bay chinwaˈojan yin̈ kˈin̈ Pascua yeb ebnaj incuywoman?’” ẍi yaˈ, quexchi.


Je te ji e̱e̱na si̱ we̱ke̱ ijuenaklä ye, ite ka̱jöir ska yökö ja̱we̱ke̱té ka̱jiska ditsä wäkata ska kje. 	 Chisyeni noˈ iscab tuˈ huntekˈan nimeta cˈaybalcˈule yeb chu yinayti noˈ kˈa kˈaˈ satcan̈ yiban̈ txˈo txˈotxˈ yin̈ sat sunil anma.


Si̱wa̱ ju̱r maka ima käi. Ba te je bular ssë, ata ka ba wa̱ iju̱ñer mai idar, mai imar. Je su̱ta biköle sa̱ ko̱le Säkeklä wikblu ja̱mi wa rä. 	 Hacaˈticˈa jakˈekˈ tinan̈, caw ton̈e chijabe yeqˈui, yaj caw mach johtajoj baytuˈwal chi‑caw‑istita, caw mach johtajopaxoj baytuˈwal chi‑caw‑istopaxicoj. Hac ton tuˈ xin yet anma chipitzcˈa yu Yespíritu Comam Dios, yin̈ yesalil chipitzcˈahi, ẍi Comam tet naj.


Jeska kajali wa sha̱ te je ssa ra, jewa te isha: —Elías ne kieke̱ ite rä. 	 Ay xin huntekˈan ebnaj aben huneˈ tuˈ, yalni ebnaj: ―Ham naj Elías, ischejab Comam Dios chawte naj, ẍi ebnaj.


Ata yis suanawa̱ bas ki̱ka, yis shka̱bla bas bata ki̱ka iö je weikarwa̱ kje ka wata. 	 ¡Caw chioc yin̈ incˈulan yet chinnanitijan, wakˈa tato caw nabn̈e quinmunlahan texol!


Jekäi ite ijewa patkamini ra, imineka̱ju̱ ka̱ bata ki̱ka ka̱kiäk. 	 Lahwi tuˈ isto Comam yin̈ iscˈul huneˈ won̈an yu istxahli.


Sä dularke̱ mane a̱ni ia̱ ka sä ssënak a̱naa sä dularke̱ ra, ata je rä sa̱ je̱r iawa̱k. Ata je ukä ska sä dulale wa ia̱ idämiksa̱ issënaklä baa ji wämo kju̱ei. 	 Yin̈ caw yeli yet chihul isyaˈtajil jiban̈ yu cocuychahi, mach chitzala cocˈul yet chihul jiban̈, walxinto biscˈulal chulo cocˈul, yajaˈ lahwi tuˈ chakˈni istoholal jet yeb akˈancˈulal macon̈ bay chialaxayo isyaˈtajil tuˈ.


Jekäi Säkeklä kabla Abraham ia̱ ra, ikabla etkabä iwakei ktä wà, je rä ka isaka kuna bakleka̱ ije tsa̱ta ikabläklä je ktä wà ki̱ka. 	 Yet yaltencano Comam Dios iscˈulchˈanil iscˈul tet naj Abraham yeb ta caw hantan̈e yuninal naj, haˈ isbi Comam yakˈ binahoj yet yaltencanoj, yuto machi hunuxa mac ecˈbal yiban̈ Comam, yuxin haˈ isbi Comam yakˈ binahoj.


Ka yis dämiba dälei ja̱mi, ma je̱k tso̱ksa̱ kte yöle washäk, sa paktäk, sa̱ je̱rku̱ak. 	 Hayet maẍto chinapnihan, aco yin̈ hacˈul hawilni Istzotiˈ Comam Dios yabeˈ ebnaj juẍtaj yeb ebix janab. Chawiptzenpaxo ebnaj yin̈ Istzotiˈ Comam, cat hacuyni ebnaj yin̈.


Ata yi kta yakei Wikblu Sikina ukä ja̱mi ra, mik a̱ni ka je rä janakwa̱ kuna bitaba, ata je ki̱ nui ja̱rmika̱ jekjeye.” 	 Yajaˈ wal mac txˈoj istzotel yin̈ Comam Espíritu Santo, huneˈ mac tuˈ matxa bakˈinal ay nimancˈulal yin̈ yu Comam Dios, chicanto ismul tuˈ yin̈ sunilbal tiempo, ẍi Comam.


Yi a̱ni rä ka jekäi je̱k oloi käkka̱ kuna, ata yi rä kile Säkeklä wa̱ je ebä, jishtä Aarón bakle rä käi. 	 Machi hunu ebnaj ton̈e oc yin̈ huneˈ munil caw ay yelapno tuˈ, walxinto haˈ Comam Dios sayn̈eco ebnaj, hacaˈ yu issaylaxico naj Aarón.


jera ka je yabala ko̱rba yika, ka ijewa wa̱ ji o̱rba bäi iräle yakei iräle ra, iyina iia̱ rä: “Ikibi dämiwa̱ itsi̱se̱k kjanaklä ye.” Je rä io̱naklä ji ye wata Säkeklä wa̱ sä biketsale kolonak ebä ki̱ka, ka je rä sa te ji we̱ ki̱ka kuna, ata iwa̱ sä kile ki̱ka. 	 Yajaˈ yet maẍto chipitzcˈa niẍte istioẍ unin ix Rebeca tuˈ, maẍto iscˈulal maca istxˈojal xaiswatxˈe, yalni Comam Dios tet ix Rebeca: “Naj babel, choc naj ischejabo naj iscab,” ẍi Comam. Huneˈ tiˈ chielico hacaˈ yalni yul Yum Comam Dios bay chal hacaˈ tiˈ: “Naj Jacob sicˈbilxa wuhan, wal naj Esaú man̈cˈobil naj wuhan,” ẍiayoj. Hac tuˈ chu isyenilo isba tato haˈ Comam Dios chisicˈlen mac chioc yuninaloj. Maẍtaj yu tzet chiswatxˈe hunu maca yuxin chaco Comam Dios yuninaloj.


Elkje bala ta ba te ijewa iawa̱wa̱ ángel wa katäbäka, Ji baa wà, ikjeishe wà, ba te ijewa oloi kaka̱ icorona ye. 	 Txann̈e hanicˈ ishelanil anma hawakˈ hanicˈ tiempohal sata ebnaj ángel. Lahwi tuˈ hayenilo ismay yeb xin caw ay yelapno elicoj.


Ata bas sha̱na yi rä bakleka̱ bäi si̱ ra, je kiana rä je̱k jäkwa̱ bas kjanaklä ye. 	 Wal xin haˈ mac ecˈbal yelapno yehi, yakˈabico isba chejabo texol.


Ata bas te ka jita wa weike diekjela. ¿Ata ka irä blu wa ne te bas wañeke̱ kuna rä na? ¿Ka irä ijewa ne te bas sike jeke̱mi sä ktei wabiketsäklä ska rä na? 	 Walexpaxo xin cheyah ebnaj mebaˈ, machi yelapno ebnaj yul hesat. ¿Mac anmahil chexetani, cat quexyinito sata naj alcal? Haˈ ton ebnaj kˈalom.


Je ukä ska Jesús wa̱ dulanak wa ktewa̱ka̱ ñara mane ijewa sha̱ rä bakleka̱ bäi si̱ rä te. 	 Lahwi tuˈ xin, yoc ebnaj iscuywom Comam tzotelo yin̈ mac caw niman yelapno ye xol ebnaj.


ekla ia̱ ite ima̱ cinco talento, iel ia̱ dos talento, iel ia̱ un talento, iwakwa ia̱ iwao̱r ja̱mi ekla ekla. Jekäi imineju̱ ka̱mii. 	 Tet huneˈ naj, howeb mil quetzal yacano naj yul iskˈab naj, wal tet hunxa naj xin, cab mil quetzal yacano naj, haxa tet hunxa naj xin mil quetzaln̈e yacano naj. Hataticˈa ishelanil hunun ebnaj, hac tuˈ yu yanicano naj chˈen tet ebnaj. Lahwi tuˈ isto naj.


Yis wa̱ je detse̱ ba wa̱ dulanak wa wäki̱, ata ka ijewa ia̱ ibäir. 	 Mawitijan naj tet ebnaj hacuywom tiˈ, yajaˈ xin machi yu yakˈni cawxo ebnaj naj, ẍi naj tet Comam.


Jekäi Säkeklä oloi juena ta̱i je te biköle male̱cha̱cha̱wa̱. Bena male̱te̱r dami ji we̱ke̱ Jesús te ki̱ka ra, ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: 	 Sunil anma tuˈ cˈayilo iscˈul yilni tato caw niman yelapno yip Comam Dios. Hayet cˈayna iscˈul anma yilni yin̈ tzet iswatxˈe Comam Jesús, yalni Comam tet ebnaj iscuywom:


Jekäi David je̱r ku̱a kja je te, ki̱ka ite Säbäkäkksa̱ shki̱rmika̱ni je paka, ka iwikblu janewa̱ sä wikblu bläklä ska, ka iyaka tjabanewa̱. 	 Yuxin yet caw yalan̈tocano tuˈ, akˈlax yohtan̈elo naj, yuxin yalcano naj tato chiitzitzbican̈ Comam Jesucristo. Yalnipaxo naj tato mach chicancano yanma Comam xol camom anma, machi xin chichahlax kˈajoˈto isnimanil Comam.


Jera iblui te isha iia̱: ‘Kjanaklä bäi, chatkelewa̱; baa ba te iwá̱ rä. Ba te ji elkje wawá̱ rä bäi, je ki̱ka yie ba ia̱ ji me̱mi ta̱i ma wa̱ ju̱ñenak. Ba ssënoña a̱naa bä blui ra. 	 Yalni naj yahaw melyu tuˈ tet naj: “Caw cˈul mayu hamunlahi, yeb caw yijem maxawute haba. Yu caw cˈul hawute haba yin̈ hanicˈ wacanojan tawet, yuxin caw nimanto tzet chiwacanojan yul hakˈab. Wal tinan̈ ocan̈, akˈ tzalaho hacˈul incˈatan̈an,” ẍi naj.


Je kjayinani shka̱ja̱ bala ta, bitele ira Galilea ska ma rä Jerusalén ska jewa ia̱. Je isu̱ak wa ne rä jira iktei pakäk sa̱ ia̱ rä. 	 Caw txˈiˈalto tzˈayic xin ecˈ Comam xol ebnaj ecˈ tzujtzun yinta Comam yin̈ isbel bey Galilea chiapni bey Jerusalén yet maẍto chicam Comam. Haxa tinan̈ xin, haˈ ebnaj tuˈ chihalnicˈo Istzotiˈ Comam coxol han̈on̈ Israel on̈an̈ tiˈ.


Yis te bas wäukewa̱ rä diklä wà, ata ije te bas wäukewe̱mi rä Wikblu Sikina wà.” 	 Hanintiˈan yin̈ caw yeli, han̈e ha haˈ chiwakˈan yahbalo haˈ hewiˈ, wal naj chiwaltuˈan xin chiyacan̈ naj haˈ hewiˈ yaj yu iskˈakˈal yip Comam Espíritu Santo, ẍi naj Juan.


Jekäi ale täkili ta je rä sa te ji kia, sa te ji biketsa je biköle tsa̱ta bäi si̱ iwa̱k, itäkili wao̱nak sa̱ ja̱mi je wà, 	 Bitn̈elaxojab isbi Comam yuto caw ecˈbalto chiyu iswatxˈen yiban̈ niẍte tzet chicokˈan tet, yeb tzet chicotxumu. Hac tuˈ chute Comam yu ishelanil xayakˈ jet.


Jewa juena oloowa̱ si̱, jewa te ipake kate rä ije rä minakju̱, je we̱ mar ite rä Jerusalén ska. 	 Hoyanico iskˈakˈal yip Comam Dios yin̈ ebnaj yet chitzotel ebnaj yeb Comam yin̈ tzet chiyu yijni isba iscamical Comam bey Jerusalén.


ka jewa rä duäk kuna ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, jeska ra ijewa rä jishtä ángel wa käi, ñakäi ijewa rä Säkeklä yabala ijewa rä shki̱leka̱ni ki̱ka. 	 Matxa chicam anma tuˈ yuto lahanxa chˈelico yeb ebnaj yángel Comam Dios. Chiˈoc yuninalo Comam Dios bey satcan̈ yet chiitzitzbican̈.


Ata ba te ishemi yis ia̱: “Jekäi irä ra, ¿jiye ite nui ja̱we̱ke̱ ji̱a sa̱ ki̱ka rä na? Ñera ¿yi ia̱ ije ki̱ ji sherke̱ o̱nak wätkermi na?” 	 Yajaˈ ayexmi cheyal wetan; “Tato hac tuˈ yehi, ¿tzet yin̈ xin chon̈yal Comam txˈojal? ¿Mac hunu chipalcˈon yiban̈ tzet choche iscˈul Comam iswatxˈe?” quexchimi.


Jera ija̱nawa̱ köchöwä ki̱ka a̱na täkii: “Säkekewa, jí ji wakbla ijewa te ke je nui ja̱wa̱kka̱ ijewa ki̱.” Jekäi ite je sha e̱ná ra, iduawa̱. 	 Yaypaxo jahno naj, istxahlipaxo naj yin̈ caw ip hacaˈ tiˈ: ―Mamin, mach chawaco huneˈ tiˈ ismulo ebnaj, ẍi naj. Yet lahwi yalnicano naj huneˈ tiˈ, iscamilo naj.


Jera ¿je bol wa mane te iwá̱ iká ki̱ ishena käi rä na?” Jera ijewa te isha: —Ikibi te. Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, inaklä bäkäk wa irä, alaklä wa pato̱nak shtä wa irä, ñapatkäte kja bas wätsa̱k Säkeklä gobiernoí ja̱mi. 	 ¿Mac xin najil yijen tzet yal ismam yin̈ ebnaj cawan̈ tuˈ? ẍi Comam. Istakˈwi ebnaj: ―Naj babel, ẍi ebnaj. Yalni Comam: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, ebnaj ikˈomilo tohlabal yeb ebix ix txˈoj ye iswiˈ haˈ chioc babel yul iskˈab Comam Dios tesataj.


Jera ka̱wä deewa̱ kja ra, iwa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwäja̱mi te isha: —Jiska rä ka̱ wakei ebä, ñakäi ka̱wä deewa̱ kja irä. 	 Haxa yin̈ kˈejbiyal xin ishitzico ebnaj iscuywom Comam iscˈatan̈, yalni ebnaj xin: ―Mamin, caw kˈejbixa lah, machi xin teˈ n̈a bay ayon̈ tiˈ;


Bas ia̱ täkili me̱le ekla ekla, je ja̱mi iwawo̱ ñaia̱, Säkeklä je̱r bäi shäke̱ ji ma̱k saka saka je wakja̱neiwa̱k bäi. 	 Akˈwe chejaˈ heba teyet hununex hataticˈa tzet munilal akˈbilxa teyet yu Comam Dios. Cˈul cheyute heba yin̈ hemunil akˈbilxa teyet yuto nananta hemunil akˈlax yu Comam.


Ata ijewa wäbatsa rä ka̱ bäi si̱ ne wà, je rä sä te ishe ra ka̱jöir. Je ne ki̱ka Säkeklä ka äine ki̱nak ijewa Kekläí ni. Je rä ijewa ia̱ iwa̱ jukläyäkä tso̱ yöle e̱ná ki̱ka. 	 Yajaˈ wal xin, haˈ huneˈ ehobal ecˈna cˈul ay yul satcan̈, haˈ ayco yin̈ isnabal ebnaj. Yuxin mach chitxˈixwi Comam Dios yet chalni ebnaj Comam isDiosaloj, yuto ay huneˈ iscon̈ob ebnaj watxˈebil yu Comam.


Jera etäbä kicha ite je chu̱li̱i̱ wa kiaté ni iwäki̱, jewa ia̱ ite isha: —Bas biköle ku̱ yis ktä ssö, je ku̱ bas je̱r ku̱opa: 	 Lahwi tuˈ yawtenti Comam anma tenanto iscawilal tuˈ, yalni Comam xin: ―Cam txumwelo yin̈ tzet chiwaltiˈan.


Ñerä ite isha ijewa ia̱: —¡E̱e̱na yis ssëna jí Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä je ñak bas da ka yis wa̱ ji shka̱l ssërba yika rä! 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Hayeltaxam chiwochehan chiwecˈtzehan huneˈ wah yin̈ kˈin̈ Pascua tiˈ yeb hex yet yalan̈to maẍto chincaman.


Ka irä jiye kuna ta, ba rä teleksa̱ Olivo ka̱niki̱ka ska, je ne tkenawa̱ni Olivo bäi ja̱mi rä, ata ka jekäi iwe̱ rä kuna, jekäi ra tjabana ijula si̱ tkercha̱miwa̱ni ikalí ja̱mi rä. 	 Hex mach Israelo hex tiˈ, lahanex hacaˈ iskˈab teˈ xol telajil olivo quextzocˈlaxiloj heyalaxico yin̈ teˈ caw olivo, hajxam ebnaj Israel tiˈ, to hacaˈ caw iskˈab teˈ olivo ye ebnaj, yuxin chisje yalaxpaxico ebnaj yin̈ teˈ hunelxa.


Jera chu̱li̱i̱wa̱ tapanawa̱, ñakäi jukläyäkä etkä etkä ska wa date Jesús wäki̱, jewa ia̱ ite ji paka jile she ja̱mi: 	 Tzetcˈa anma yul hunun con̈ob hul ilno Comam Jesús. Lahwi iscutxban isba anma xin, yalni Comam huneˈ yechel tet anma:


Jekäi ite ka̱ ma̱ iia̱ ra, Pablo je̱k duaka̱ kläkata ki̱ka, jula tkacha̱. Ñerä biköle si̱wa̱tiacha̱wa̱ bii, jera iktami ijewa ra Hebreo tä wa, je te isha: 	 Yalni naj comandante hacaˈ tiˈ: ―Cˈulticˈa, chisje hatzoteli, ẍi naj. Yah lin̈no naj yiban̈ iskˈochal cuartel tuˈ, isyenican̈ naj iskˈab yun̈e matxa chitzotel anma. Haxa yet matxa hunu mac chitzoteli yoc naj tzotelo yul abxubal hebreo, yalni naj hacaˈ tiˈ:


Jera ite ijewa kúka: —Yis te isha kja bas ia̱, ata ka bas wa̱ issëne. Jera ¿jiye bas te issakle ni? Ata ¿bas ssëna däkwa̱ña ije wa̱ dulanak wa ye na? 	 Yalni naj xin: ―Caw mawalan teyet, yaj to caw mach cheyaco yin̈ hecˈul. ¿Tzet yin̈ xin cheyoche chiwalan teyet hunelxa? ¿Mato cheyoche chexocpaxo cuywo yinta yaˈ? ẍi naj tet ebnaj.


Jeska ra Pilato te ibiketsami maikäi ra ite Jesús yemiksa̱ kjermita. Ata Judío wa te isha täkii Pilato ia̱: —¡Ba te ije yaksa̱ni kjermita ra, ka ba rä César ja̱mi kuna! ¡Yi je̱k kukäke̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye ra, jewa mar dä César bolki ye! 	 Yet yaben naj yalni Comam huneˈ tuˈ, issayni naj tzet caw chiyu iscolcha Comam, yaj caw ip yahcan̈ yel yaw ebnaj Israel tuˈ, chalni ebnaj: ―¡Tato chabejtzo naj, caw chacaj naj jahaw ay bey Roma chal tuˈ, yuto macn̈eticˈa chal isba jahawil, caw chiscaj naj jahaw ay bey Roma! ẍi ebnaj.


Je ijolona dika yäkä na, jewa ne rä kte ssäk wa rä. Ata idami sha̱na ra, ji tso̱ sa̱ je̱r iawa̱k käi, blune käi, ji wà sä wäbätsä sa̱ tso̱ ji̱a kseka ra käi, je te je ki̱tieke̱wa̱, ka wä täler kuna. 	 Haˈ ixim apni xol teˈ hin̈at txˈix, yechel huneˈ tuˈ yin̈ anma chiˈaben Istzotiˈ Comam Dios, yaj hayet chibelwito tiempo yiban̈ xin, cat ismajayto ishakˈo anma yin̈ Comam, yu ecˈna chaco tzet ye tuˈ ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yin̈ yanma, maca yu yochento kˈalomal, maca yu yochen tzet ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Hac tuˈ xin chu yinilo Istzotiˈ Comam Dios yin̈ yanma. Yuxin lahan anma tuˈ yeb ixim trigo machi satni.


Judío wa se̱nak Jerusalén ska wa te chui wa irä Leví wa irä patkami iwäki̱ ichakäk iia̱: “¿Yi ba rä na?” Jera jikäi Juan je̱k paka. 	 Yet hunel xin ebnaj yahawil con̈ob Israel ay bey Jerusalén, ischejto ebnaj huntekˈan ebnaj sacerdote yeb huntekˈan ebnaj levita iskˈambeno tet naj Juan hacaˈ tiˈ: ―¿Mac hach anmahil hach tiˈ? ẍi ebnaj.


Se̱ne kshana ka ji ta ra ju̱ñer yis wa̱, ñakäi se̱ne ji tso̱ ta̱i ra je ju̱ñer yis wa̱. Yis dä je̱k dulale ji biköle wà ji biköle ska ji katabläk, ji ñale bäi iräle bäli ebä iräle, ji tso̱ ta̱i ra iräle ji ka ta ra iräle. 	 Wohtajan wijlenan isyaˈtajil, ay tiempo machi nichˈano tzet ayinan. Aypaxo tiempo caw cˈul chiecˈ wilaˈan, wohtajan wijlenan wahil, aypaxo tiempo nohnan̈eticˈa incˈulan, aypaxo tiempo ay inmelyuhan yeb ay tiempo machipaxo inmelyuhan, yajaˈ kˈaynajinxaticˈahan yin̈ sunil.


Je ne ki̱ka Jesús dewa̱ rä sä kablele bäi si̱ ñaia̱, je shäk iyina si̱ je o̱rmi ni. 	 Yuxin haˈ Comam Jesús tˈin̈bancano huneˈ iscab trato caw ecˈbal cˈul sata huneˈ babel.


“Ka yis wa̱ bas janakwa̱ta̱na shchul wa käi. Ata yis dämini bas wäki̱. 	 Wal intiˈan mach chexinbejcanojan hechuquil, chinhulpaxojan tecˈatan̈ hunelxa.


Sa̱ wa̱ iju̱ñer je ka̱wei rä wikblu iá. Ata yis dä yaka iá, wato̱le ju̱lemi ji yakei wakble ia̱ iwa̱ patkenak. 	 Caw johtaj tato haˈ Yespíritu Comam Dios an̈eti huneˈ ley tuˈ, yajaˈ walinan ayinicojan yin̈ huneˈ nimanile yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yuxin hacaˈtan̈e txon̈bilinan ischejabo mule.


Ikjawa̱ju̱ Säkeklä ju na, te pan tso̱ me̱leka̱ je kukacha̱wa̱, ñawa̱ ite, ma ite shkäk ira wa ia̱. Ata ka ka̱ kuna je ñaklä, ata je ñe rä chui wa ebä te. 	 Octo naj yul yatut Comam Dios, yinican̈ naj ixim pan akˈbilxa tet Comam. Yoc naj iswahno ixim, yakˈnipaxo naj ixim tet ebnaj tzujan yintaj. Yaj wal isley naj Moisés chala ta han̈cˈan̈e ebnaj sacerdote Israel chu iswahni ixim pan tuˈ.


Ata jí ku̱ bas je̱r ku̱opa, ju wakei wa̱ ijuñelewa̱pa ka̱wä bikö käi jakbläk däju̱ rä ra, jera iwäñinene wa̱ ka ka̱ me̱ne ikjäkläwa̱ iju na. 	 Kˈinalo ta yohta hunu naj yahaw n̈a tzet orahil chul hunu naj elkˈom yin̈ akˈbalil, chimyilo naj iswayan̈. Hac tuˈ xin mach chiocto naj elkˈom tuˈ yelkˈalti tzet ay naj.


Ata bas ku̱ ji wo̱ tsa̱na, bas ia̱ issër ka̱ tso̱ ji wa̱klä ra, ka je wa̱ manele ka täki ta wa shiriwa̱kläwa̱ kuna. 	 Caw cheyil heba, tajca yu chisje heloni yuxin cheyakˈ aycˈayo hunu mac maẍto yip yin̈ yet Comam.


Judío wa chu̱li̱i̱wa̱ te iju̱ña Jesús katke Betania ska ra, jera iminejulumi jeka, ka Jesús ebä su̱ak kuna, ata iwa̱ Lázaro shki̱leka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na iwa̱ je su̱ak ñaebä. 	 Caw txˈiˈal anma Israel abeniloj tato aycˈo Comam Jesús bey Betania; isto anma yilno Comam, yeb chiyoche anma yilaˈpaxo naj Lázaro itzitzbican̈ xol anma camom yu Comam.


Salomón te Roboam wätsikiwa̱, Roboam te Abías wätsikiwa̱, Abías te Asa wätsikiwa̱. 	 Wal naj Salomón, haˈ naj ismam naj Roboam, naj Roboam, haˈ naj ismam naj Abías, naj Abías, haˈ naj ismam naj Asa.


Jera María Magdala wa irä, María José a̱mi irä, jewa te mai inu̱l blacha̱ ite rä je su̱a. 	 Wal ix María Magdalena yeb ix María ismiˈ naj José yil ebix bay alaxcanicto isnimanil Comam.


“¡Ji ba wäbätsewa̱k, je tse̱naju̱mi ba yika, ji biköle babaa käi, juer ta bäi tsa̱a̱ käi, weikanawa̱ ba yika, mik a̱ni ka je ko̱nakni itjä!” 	 Chalni ebnaj txon̈wom tet huneˈ con̈ob tuˈ: ¡Matxa chiapni teˈ lobehal tawet tinan̈, huntekˈan teˈ caw chawoche halob. Caw macˈaycanilo haloloˈal yeb hakˈalomal, matxa bakˈinal chawil yin̈! ẍi ebnaj.


Yie ikjashemi je ia̱ bikö ije kiana ji shka̱l ssäk yis kie kju̱ei rä käi. 	 Yeb chinyehan yilaˈ naj hanta isyaˈtajil chakˈle naj yu yalni Intzotiˈan, ẍi Comam tet naj.


Bas ku̱ ji mo̱, je ne ra bas ia̱ ji me̱rmi rä; je säkei me̱rmi bas ia̱ rä mablele bäi, wätelewa̱ därërë, ñak tele, wäukä mileksa̱ kje. Ka irä jiye kuna ta, ji wà bas te ji mabla sa saka ia̱, je ebä wà ji mablermini bas ia̱.” 	 Akˈwe tet heyet anmahil. Ta hac tuˈ cheyute, chakˈpaxo Comam Dios huneˈ ismalil caw cˈul teyet, caw nohnaj, caw chitin̈laxi masan chimaltoj. Ta hac tuˈ cheyute heyakˈni tet heyet anmahil, hac tuˈ chiyute yakˈnipaxo Comam Dios teyet, ẍi Comam.


Jí ne rä ije wa̱ sa pakale ji wa̱k rä: Yi wa̱ Säkeklä shka̱l da, je ku̱ iel shka̱li̱blö ñaebä. 	 Comam Jesucristo akˈn̈ecano huneˈ cuybanile tiˈ jet: “Haˈ mac chiochen Comam Dios, caw yilal isxahann̈enpaxo yuẍtaj,” ẍi Comam.


Ka je rä ji yöleksa̱ ebä te kuna. Ata ñakäi saje wa Säkeklä wikblu ta me̱le sa̱ ia̱ jile wä säkätä käi, jewa u̱rte sa wakwa je̱r ska, sa te iki̱ssëte pjoo sä kolonakläwa̱ Säkeklä yabala ye, sa yaka bakanakläksa̱ je bala na. 	 Maẍn̈etaj huntekˈan tuˈ lan̈an yaben isyaˈtajil, walxinto haˈ hunon̈ han̈on̈ chabilxa Comam Espíritu Santo ju lan̈an jabenpaxoj isyaˈtajil. Akˈbilxa Comam Espíritu Santo jet hacaˈ babel sabehal xol sunil tzet chˈakˈlax jet, yaj waxan̈ca hac tuˈ ayto isyaˈtajil chijakˈle masanto yet chiapni istiempohal bay chon̈ohtan̈elaxi tato con̈yuninalxa Comam Dios. Haˈ to tuˈ xin chicolcha huneˈ conimanil tiˈ tet mule.


Jera ijewa je̱r ianacha̱wa̱ te ichakami iia̱ ekla ekla: —¿Yis le irä? 	 Hayet yaben ebnaj iscuywom Comam huneˈ tuˈ, caw oc biscˈulal yin̈ yanma ebnaj, yoc ebnaj iskˈambeno yin̈ hununtajil tet Comam: ―Mamin, ¿tom haninan? ẍi hunun ebnaj.


Ka irä jiye kuna ta, ijewa kju̱atkäklä je ke̱i e̱e̱na si̱ dewa̱, ¿yi ia̱ je wäkolormi na?” 	 yuto mahul istzˈayical bay chihul isyaˈtajil yu Comam Dios, mach xin mac chikˈoji istecha huneˈ isyaˈtajil tiˈ yu! ẍi ebnaj.


Jesús te isu̱a ije̱r ianawa̱ bäi si̱wa̱ ra, ite isha: —Blu wa ia̱ ra därërë si̱ dewa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi rä. 	 Hayet yilni Comam ta caw oc biscˈulal yin̈ iscˈul naj, yalni Comam: ―Tzet isyaˈtajil yoc anma kˈalom yul iskˈab Comam Dios.


Ata Herodes wa̱ itsa̱kläksa̱ kja ra, je tuinei wà Pedro kapawa̱ guardia wa bol moska mo̱lewa̱ ijewa ja̱mi cadena botäbä wà. Ata guardia wa saka kajali sä wätiäklä jui kjä ska ikjänanak. 	 Yin̈ huneˈ akˈbal yet yalan̈to maẍto chiˈillaxilti naj Pedro sata anma Israel yu naj rey Herodes, ayco naj xolbal cawan̈ ebnaj soldado, caw xin wayo chu naj. Caw cˈalbil naj yu cabeb chˈen cadena, aypaxico huntekˈan ebnaj soldado istan̈en istiˈ teˈ preso tuˈ.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Bas kute yäkäk. Jera iwa̱ dulanak wa mane a̱ni wa̱ ka ichakäklei iia̱: “¿Yi ba rä na?”, iwa̱ iju̱ñer Säkekewa ne irä ki̱ka. 	 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet ebnaj: ―Catawej, waˈan̈wej, ẍi Comam. Caw xin machi hunu ebnaj kˈamben mac anmahil Comam, yuto caw yohta ebnaj tato haˈ Comam Jesús.


Ata ka bas pauta̱ne jekäi Cristo ktei wà kuna, 	 Wal hex tiˈ xin, mach haco tuˈ yu hecuywi yin̈ yet Comam Jesucristo.


ka̱ wäkiri wa patkele iwa̱ ji yakei wakbläk wa kpäk, ata ji wa̱k wämo wa kjeishäk je yika iräle. 	 Cat heyijenpaxo tzet chal ebnaj yahaw akˈbil ismunil yu naj yanico anma yin̈ isyaˈtajil yet chiyanico ismul, cat yalni ebnaj cˈulla tzotiˈ yin̈ mac cˈul tzet chiswatxˈe.


Ata Pablo te ijewa ia̱ isha: —Sá rä Roma wa, ata ijewa te sá kpa ditsä wäna ka ktei wabiketsale kuna, jekäi ite sá wätiacha̱wa̱. ¿Ata jir ijewa te sá jetuleke̱ksa̱ni jakika käi na? Ka irä jekäi kuna, iwakwa ne kiana bitäk sá jätuläksa̱ni rä. 	 Yajaˈ xin yal naj Pablo tet ebnaj: ―Wal han̈on̈tiˈan̈, romano on̈an̈, yaj jijan̈ yu ebnaj yin̈ sat sunil anma, machi nino iskˈambe ebnaj tato ay comulan̈. ¿Tom xin haxa tinan̈ ewantajil chon̈bejtzolaxan̈, yalni ebnaj? ¡Wal xin, machoj! Hulojab ebnaj yahaw tuˈ, haˈ caw ebnaj chul con̈inoltojan̈, ẍi naj Pablo.


Ka yis dä kololewa̱ yi a̱ni wa̱ ikjanaklä ye, ata yis je̱k jawa̱ biköle kjanaklä ye, yis wa̱ sä kukäklä ki̱ta. 	 Mach ayinicojan yalan̈ yip hunu maca, yajaˈ xawaco inbahan hacaˈ chejab tet sunil anma, yun̈e caw txˈiˈal anma chioccano yul iskˈab Comam wuhan.


Ñakäi ite isha ijewa ia̱: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, bas kajali jiska wa sha̱ manele wa̱ ka duewa̱ shka̱l ssënak, ata ijewa te Säkeklä gobiernoí su̱a ikjawa̱ju̱ oloi ta ta̱i kjepa. 	 Yalnipaxo Comam: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, ay haywan̈ mac texol hex tiˈ, maẍto chicami masanto chil yoc Comam Dios Yahawiloj, yeb sunil yip, ẍi Comam.


“Bas wa̱ issële iyileta̱na: ‘Ke ma manena.’ 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hex tiˈ heyohtaj tato hallax hacaˈ tiˈ: “Mach chexixli,” ẍi.


Jekäi je ekla ki̱ chu̱li̱i̱ te nui ja̱wa̱ka̱, je kjelabä ishena rä. 	 Haˈ texol tuˈ etza hesunil heyaco isyaˈtajil yiban̈ naj, yajaˈ cˈuxanxa isyaˈtajil heyaco yiban̈ naj tuˈ.


Jekäi Moisés bakle rä Säkeklä ju biköle kja̱nei wa̱k bäi kjanaklä ye. Je rä maiskale ji yirmi ji̱a ktei shäklä iwa̱. 	 Hac tuˈ xin naj Moisés caw yijem yute isba naj ismunla xol iscon̈ob Comam Dios yuto ischejab Comam Dios ye naj. Haˈ xin ismunil naj haˈ yalni tet con̈ob yin̈ tzet chal Comam Dios.


Je ijolona jak yäkä na, jewa ne rä manele te kte ssa ra, ite ikuke plaa je̱r ssële a̱naa rä. 	 Ixim aycˈay xolaj chˈen chˈen, yechel yin̈ anma chiaben Istzotiˈ Comam Dios cat ischahni yin̈ tzalahilal yul yanma.


“Bas se̱r dä balewa̱ yis ja̱mi ra, ñakäi yis ktä tso̱ rä balewa̱ bas ja̱mi ra, ji sherke̱ bas ki̱ käi je kiö bas ku̱, jera je o̱rmi bas ia̱. 	 Tato hacn̈eticˈa tuˈ heyehico win̈an, machi xin checˈayto heyijen cuybanile chiwalcanotiˈan, kˈanwe tzet choche hecˈul chiakˈlaxo teyet.


Je deju̱té sá wäki̱, te Pablo kipa mu̱aklä yaksa̱, je wà ije̱k mu̱awa̱ ikläka ijulaka, te isha: —Jikäi Wikblu Sikina te ishe: “Jí kipa mu̱aklä wakei mu̱emiwa̱ jikäi Judío wa te Jerusalén ska. Jekäi ite iju̱emiksa̱ ka Judío kuna wa jula na.” 	 Hayet yapni naj con̈istucleˈan̈ tuˈ, yinilo naj istxˈambal naj Pablo yin̈ yictaj, iscˈalnayo naj yoj yeb iskˈab yu huneˈ txˈambale tuˈ, yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Comam Espíritu Santo chihalni tato yul con̈ob Jerusalén, hac tiˈ chiyub iscˈallaxayo naj yahaw huneˈ txˈambale tiˈ yu ebnaj Israel, cat yalaxico naj yul iskˈab ebnaj mach Israeloj, ẍi Comam wetan, ẍi naj.


Jekäi ka̱wei kju̱ei yis duawa̱ ka̱wei ia̱, je rä yis se̱nakläni Säkeklä ia̱. 	 Wal hanintiˈan camnajinxalojan yin̈ ley. Haˈ huneˈ ley tuˈ quinakˈni camojan yun̈e caw witzitzbilojan yin̈ Comam Dios.


Ka irä jiye kuna ta, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle wa̱ ija̱mi ka̱wakblewe̱ tkerke̱ pjoo vinoí rä yale. Ka̱jiska ka̱ tsa̱ku̱i wa ka̱wakblewa̱ ije ra. Däli watju̱ak wa tso̱ ka̱jiska ñabluwa̱ka̱ ji tkenak sa̱ ja̱mi tso̱ ije wa̱ wà.” 	 Yuto sunilej con̈ob xaaycˈay yin̈ mule yu istxˈojal huneˈ con̈ob tuˈ, hacaˈtan̈e caw xaiscamtzecanilo iswiˈ huntekˈan con̈ob tuˈ yu istxˈojal. Haxa ebnaj rey ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ xaaycˈay ebnaj yin̈ ixlo yu huneˈ con̈ob tuˈ. Sunil ebnaj txon̈wom ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, xaoc ebnaj kˈalomal yu istxon̈ni tzettaj ye tuˈ caw ay istohol, yuto huneˈ con̈ob tuˈ caw loloˈ iskˈaptzen isba yeb yecˈtzen kˈin̈, ẍi naj ángel tuˈ.


Ijewa damijulu ji̱a ra, ijewa te ekla Cirene wa ku̱a, je kie rä Simón ni, je paka ijewa te täkili wà icruz í kpäk tsa̱mi. 	 Hayet lan̈an yilaxto Comam bay chialaxcan̈ yin̈ culus, istzabnayo ebnaj soldado huneˈ naj ah Cirene, Simón isbi, ischejnico ebnaj naj yinoto isculus Comam.


Yi shka̱bla ju yuäkka̱ ka weikanewa̱ ra, je to̱rmi. 	 Yuxin haˈ mac caw cˈul ismunil iswatxˈe, lahan yeb hunu n̈a machi tzˈato yu kˈa kˈaˈ. Haˈ mac hacaˈ tuˈ chischah ispaj selel ismunil.


Ñakäi ite isha ijewa ia̱: —Ji ssa bas te wabiketsö tsa̱na. Ji wà bas te ji mabla sa saka ia̱, je ja̱mi ji mablermi bas ia̱, ji ki̱dämiksa̱ bas ia̱. 	 Yalnipaxo Comam: ―Cam cheyabe tzet chiwaltiˈan yuto hacaˈ heyanico yin̈ heyanma heyabeni, hac tuˈ chu yakˈni Comam Dios hetxumuˈ, caw xin ecˈbalto chu yakˈni Comam hetxumuˈ.


ka jeska wa biköle ia̱ kuna, ata iwa̱ kolole ña̱la wätsa̱k isu̱ak wa ye jewa ebä ia̱ ite ikjasha rä, sá yäkäk ji yäk ije ra ishkileka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na ukä ska jewa ia̱. 	 Yajaˈ mach tet sunilo jet con̈oban̈ bay isye isba Comam, cachann̈e jetan̈ han̈on̈ saybilon̈xahan̈ yet yalan̈tocanoj, yu jakˈni cobahan̈ jalnicˈojan̈. Con̈waˈan̈ yeb Comam yet lahwi ispitzcˈacan̈ xol camom.


Ata mane yis dokoitsäk wa, ñakäi ka yis ktä kukäk kuna wa, jewa rä ktei wabiketsäkksa̱ ta. Ale kte yile yis wa̱; je ebä te iktei wabiketsemiksa̱ sa̱ ke̱i bata jekje ra. 	 Macta chinyahnihan, yeb xin mach chisyije tzet chiwalan, ay huneˈ chicawxenico ismul tuˈ yiban̈, haˈ ton tzotiˈ xawalan xol anma. Haˈ tzotiˈ tuˈ xin, chicawxenico ismul tuˈ yiban̈ yet islahobal tzˈayic.


Ñerä je chu̱li̱i̱ wa sha̱ ekla a̱na itsa̱ka: —Sapaktäk, dunasi̱ yis yaba dulaklei su̱opa ba ku̱, je ebä ne rä yis yaba rä ki̱ka. 	 Haˈ xol anma tuˈ xin, elcan̈ yaw huneˈ naj yin̈ caw ip, yalni naj tet Comam: ―Mamin, chinkˈanan tawet, chawil nino tzet ye huneˈ nichˈan incˈaholtiˈan, caw hunpilanchˈan naj.


Timoteo demiju̱ ra, bas se̱no bäi ije ra ka isu̱anakläwa̱ ye, ije shka̱blä rä Säkekewa kja̱nei wa̱k yis käi ki̱ka. 	 Ta chiapni naj Timoteo tecˈatan̈ xahan cheyil naj, haxinwal chitzala iscˈul naj texol, yuto chimunlapaxo naj yin̈ ismunil Comam Dios hacaˈ intiˈan.


Simón ale bakle kju̱atkäk gobierno ra irä, Judas Iscariote wa, ale Jesús ju̱akksa̱ irä. 	 Yebpaxo xin naj Simón, ayticˈaco yin̈ huneˈ partido chiyij cananista, yeb naj Judas Iscariote, naj anico Comam yul iskˈab camical.


Jeiräta Jesús kjaju̱mi ijewa sha̱na mineju̱mi. 	 Yaj wal Comam Jesús palan̈ yecˈto Comam xolbal ebnaj, isto Comam.


Je ji su̱le ji ssële sá wa̱, je bata sheke̱ sá te bas ia̱ ñaebä, je rä bas däkläwa̱ña sá ra etka yebä. Jekäi saje wa rä delewa̱ etka yebä Sa Ká ra, ñakäi iyaba Jesucristo ra. 	 Yuxin Comam jiltuˈan̈ yeb jabehan̈ tzet yala, haˈ chijaltojan̈ teyet yun̈e heyoc jetbihojan̈, hac tuˈ xin hunxan̈e chijucano yin̈ Comam Dios Mame.


Ata ke bas ku̱ ibiketsa je̱r na: ‘Abraham ne rä sá ká rä’ ni; ka irä jiye kuna ta, yie ishe bas ia̱, Säkeklä ia̱ jí jak tso̱ manermiksa̱ Abraham batala ye. 	 Tajca chetxum hacaˈ tiˈ: “Han̈on̈tiˈan̈ jichmaman̈ ye icham Abraham, yuxin xacon̈colchahan̈ yalan̈ isyaˈtajil chatiˈ Comam Dios, tajca quexchi. Wal xin chiwalan teyet, tato choche Comam Dios chu yanico Comam huntekˈan chˈen chˈen tiˈ yuninalo icham Abraham heseleloj.


Ata ije̱k bata shata̱na ijewa ia̱ te isha: “Säkeklä ki̱ ishena ra yis däni bas su̱ak.” Jekäi Éfeso ska iju̱naté ko̱no ki̱. 	 Yet lan̈an istakˈlicano naj Pablo tuˈ tet ebnaj, yalni naj hacaˈ tiˈ: ―Caw yilal chintohan bey Jerusalén yin̈ kˈin̈. Yaj ta chˈel yin̈ iscˈul Comam Dios chinecˈan tecˈatan̈ hunelxa, ẍicano naj. Hac tuˈ xin yu yel naj yul con̈ob Efeso, yocpaxo naj yul barco.


Ka irä jiye kuna ta, ijewa käi wa te ka Cristo saje wa Säkekewaí kja̱nei we̱ si̱ kuna, ata iwakwa ñabäli ebä kja̱nei we̱ke̱ ite rä. Jekäi ijewa ktäke̱ baa, sä kjeisheke̱ ite ta̱i, je wà ite ka je̱r ta wa wäyueke̱. 	 Yuto maẍtaj tet Comam Jesucristo chisyije ebnaj, walxinto haˈ tzet choche iscˈul ebnaj haˈ chissayicˈoj. Caw cˈulchˈan chute istzotel ebnaj yun̈e yakˈni subchaho ebnaj anma mach caw yitzˈatil iswiˈ.


Jekäi yie jí yueke̱ ka yis katke kuna ra. Je wà yis katke ra, ka yis wa̱ bas uñaklä därërë ka̱wei me̱le yis ia̱ Säkekewa wa̱ je wà. Je me̱le yis ia̱ rä yis wa̱ bas ki̱wäjiäkläka̱, ata ka bas weikäkläwa̱ kuna. 	 Chiwatojan huneˈ incartatiˈan teyet yalan̈to maẍto chintohan quexwilaˈan, haxinwal hayet chinapnituˈan mach yilalo chincachwahan teyin̈ yu wipan akˈbil yu Comam. Mach yuho quexwetanan yuxin akˈbil wiptuˈan, walxinto yun̈e hechˈib yin̈ yet Comam.


“Ata jira el wa, yie bas tuleta̱na Säkeklä ia̱, wetsanak iwakei je̱r bäi yile sa̱ ia̱ je ktei wa̱. Je kte rä täkili ta sa̱ je̱rike ki̱wäjiäk, ji tso̱ däkksa̱ sä siki tele wa biköle ia̱ je däkläksa̱ sa̱ ia̱. 	 Wal tinan̈ xin hex wuẍtaj, caw chexwaben̈ecantojan yul iskˈab Comam Dios, yeb xin yin̈ iscˈulchˈanil Istzotiˈ Comam, yuto ay yip Comam quexyakˈni chˈibo yin̈ Istzotiˈ, cat yakˈnipaxo Comam huneˈ tzet halbilcano tet sunil mac sicˈbilxalo yu Comam.


Jekäi je ka je̱r ta wa wa̱ tsi̱ni minemi ra, ka iwa̱ idiä mineneña. 	 Ebix mach helano tuˈ, han̈e teˈ aceite ayayto yul iscantil ebix, han̈e teˈ yito ebix.


ite ishe: ‘Yis maju̱ni yis ju mai yis bitele ska.’ Ñerä ideni ra, ite iku̱a ja̱r ebä, sikle yëë, bäileni baa. 	 Lahwi tuˈ cat yecˈ yin̈ isnabal naj hacaˈ tiˈ: “Etzan̈em cˈul inmeltzohan bayticˈa ayinan,” ẍi naj. Haxa yet chiapni naj xin cat yilni naj yanma huneˈ naj tuˈ hacaˈ hunu n̈a machi yahaw, caw cˈul yecan̈ kˈalem yul.


Ata sa ia̱ ikja̱nei wa̱klä me̱na ekla ekla iwa ja̱mi jishtä Cristo te imabla me̱nak sa̱ ia̱ käi. 	 Wal xin, caw nananta comunil cochah yu Comam Jesucristo, hacaˈticˈa tzet yoche iscˈul Comam yakˈ jet.


Jera imineju̱ a̱mikwäta, jeska ije̱tkawa̱ wakteka i̱ski̱. Jera ika̱kia je hora kjäkläju̱pa iki̱, ikuna io̱nopa ra. 	 Ishitzilo Comam hanicˈxa sata ebnaj, yay jahno Comam, yay xulno sat txˈotxˈ, yoc Comam iskˈanni tet Comam Dios ta ay tzet chu yecˈto huneˈ isyaˈtajil chul yiban̈ tuˈ.


Jera iyaba te isha iia̱: ‘Papá, yis te ji yakei wakbla yi katke ka̱jöir ukä ja̱mi irä ba ukä ja̱mi irä. Jekäi ka yis kiar ji̱a kinak ba yaba ni.’ 	 Yalni naj tet ismam: “Mam, caw mawaco inmulan yul sat Comam Dios, yebpaxo tawet. Matxa chu wocan hacˈaholoj,” ẍi naj.


Je ki̱ka Jesús te isha ijewa ia̱: —Tsa̱na ra bas te ishemi yis ia̱ maikäi ishe käi: ‘Sä bäiwa̱k, ba wakei je̱k bäi wo̱.’ Tsa̱na ra bas te ishemi yis ia̱: ‘Sá te issa ji o̱na Capernaúm ska käi, je su̱ta ba ku̱ ji wo̱ jí ba kibina ska.’ 	 Yuxin yal Comam tet anma: ―Hex tiˈ, ¿chimheyalaˈ wetan yin̈ huneˈ tzotiˈ chal anma?: “Hach an̈tem anma, an̈tecano haba,” ẍi. Chimheyalpaxoj: “Jabehan̈ tzettaj ye tuˈ hawatxˈe bey Capernaum, yuxin watxˈe huneˈ tuˈ yul hacon̈ob tiˈ,” quexchimi wetan, ẍi Comam.


Bas je̱k duäraka̱ ka̱kiäk ra, ikuna ji te bas kju̱atkewe̱ke̱ sa saka ra, je jöwa̱ bitaba bas ku̱, je rä ñakäi bas Ká se̱nak ka̱jöir wa̱ bas jäkläwa̱ bitaba bas shirile ki̱ka. 	 Yeb yet lan̈an hetxahli, yilal heyakˈni nimancˈulal yin̈ mac ayco ishowal teyin̈, haxinwal chakˈpaxo nimancˈulal Comam Dios yin̈ hemul.


Ñerä ijewa te jak sa̱ nu̱l bläklä kjäshtäklä ku̱a buleleju̱mi kju̱awa, 	 Hayet yapni ebix bey tuˈ, yilni ebix ta elnaxa chˈen chˈen ayco ismajilo bay alaxicto isnimanil Comam.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je biköle o̱rmi jira sa̱ tso̱ wa ka tuarcha̱wa̱ba yika. 	 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet; sunil huntekˈan tiˈ chiyu yalan̈to maẍto chicam huntekˈan anma tiˈ.


Ñakäi Isaías te ietkä she: “Isaí yäbei ekla dämiwa̱, je ne je̱kämika̱ ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa patkäk rä. Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa je̱r blämi ije ja̱mi.” 	 Tzˈibn̈ebilpaxcanayo yu naj Isaías: Chipitzcˈa huneˈ naj chitit yin̈ yuninal naj Isaí, cat yoc yahawo yin̈ anma mach Israeloj. Yin̈ naj xin chicawxi iscˈul anma tuˈ, ẍi.


jishtä iyöle katke käi: “Issö, yis te Sión ska jak sa klasku tkenaklä, jak sa̱ ja̱wa̱kbäklä, je tkewa̱, ata yi te je biketsa ra je ka äinakwa̱ kuna.” 	 Hacaˈ yalni yul Yum Comam bay chala: Yul con̈ob Sión chiwacojan huneˈ mac hacaˈ chˈen chˈen bay chitxakˈmo anma Israel. haˈ xin chˈen chiakˈni aycˈayoj. Wal anma chayto yul yanma yin̈ huneˈ mac tuˈ, mach chican yin̈ txˈixwilal, ẍiayoj.


Ata Säkeklä je̱r bäi yile ka je rä jishtä je shirine rä käi kuna. Ka irä maikäi kuna ta, ikuna ekla shirinawa̱ bata ki̱ka chu̱li̱i̱ wa duacha̱wa̱ ra, je tsa̱ta si̱ Säkeklä je̱r bäi shä irä ji me̱nak irä deksa̱ chu̱li̱i̱ wa ia̱ rä, ale ditsä ekla Jesucristo je̱r bäi sha oloi ja̱mi. 	 Ismul naj Adán mach lahano yeb iscˈulchˈanil iscˈul Comam xayakˈ jet, yuto yu ismul naj yuxin hul camical jiban̈ cosunil; yajaˈ xin yu huneˈxa mac, haˈ ton Comam Jesucristo, yuxin xacochah iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios matanil. Huneˈ iscˈulchˈanil iscˈul Comam tuˈ caw niman yelapnoj, yeb chakˈ iscˈulal tet txˈiˈal anma.


Ikuna saje wa yakei ne ja̱mi Säkeklä rä wämo je juerke̱ ra, ¿jini sa te ishe na? Säkeklä kju̱atkäke̱ sa ra ¿je rä yakei ni na? Yie isha jekäi rä ditsä te ji she ja̱mi. 	 Wal xin ay mac chihalni hacaˈ tiˈ: “Ta yu istxˈojal chicowatxˈe chiixtan̈wiloj tato han̈e istoholal chiswatxˈe Comam,” ẍi anma. Yuxin ¿tzet cheyute heyalni hex tiˈ? ¿Tom istxˈojal chiswatxˈe Comam yet chiyanayo isyaˈtajil jiban̈ yu istxˈojal chicowatxˈe? ¡Machoj!


Jekäi pan rä etaba ebä, je wà saje wa chu̱li̱i̱ dewa̱ ekla yaka ye, sä biköle te je pan ebä ne ña rä ki̱ka. 	 Waxan̈ca caw txˈiˈalon̈, yajaˈ huneˈn̈e haˈ ixim pan chicowah cosunil, haˈ chiyeniloj tato hunxan̈e nimanile je cosunil.


Jekäi yilé te bas kukeke̱wa̱ kjanaklä wa ye iräle, yilé te bas wañeke̱ iräle, yilé te bas ji kukeke̱wa̱ iräle, yilé je̱k ssäke̱ka̱ bas ki̱ka iräle, yilé te bas kpeke̱ bas wäki̱ iräle ra, je katableke̱ bas te. 	 Ay ebnaj chexlan̈ni yu heyakˈni chejaˈ heba tet, cat yinicanicˈo ebnaj sunil tzet ayex. Caw yahawilxa chute isba ebnaj teyin̈, chexyakˈnipaxo subchaho ebnaj. Chexisyahni ebnaj, chiocpaxo yin̈ isnabal ebnaj ispakˈnilto hesat. Wal hex tiˈ xin cheyakˈ techaho sunil tzet chexyute ebnaj tuˈ.


¡Ka irä jekäi kuna! ¿Ata maikäi jera Säkeklä te ka̱jiska wa ktei wabiketsemiksa̱ na? 	 Caw istoholal chiswatxˈe Comam. Kˈinaloj, ta maẍtaj istoholal chiswatxˈe Comam, machim chu yoc Comam yilni yin̈ tzet chielico anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Jekäi jewa demi Jesús wä ki̱ ra, ijewa te ikia pjoo, te isha iia̱: —Ba kiana ije käi tsa̱tkäk. 	 Hayet yapni ebnaj iscˈatan̈ Comam tuˈ, yalni ebnaj tet Comam: ―Ay huneˈ naj capitán caw cˈul iscˈul, yilal hato nino colwal yin̈ naj.


Jikäi iwa rä: Sä te ji ña iräle, ji ya iräle, jile saka wá̱ iräle, jera je biköle wo̱ rä Säkeklä oloi kanakläka̱. 	 Wal xin chiwalan teyet, ta ay hunu tzet ye tuˈ chelo yeb cheyucˈu, maca hunuxa tzet ye tuˈ cheyu, haˈojab ismay Comam Dios cheyaco yin̈ tzet chewatxˈe tuˈ.


ji bulee wà, ji wämo wa iwäna sa̱ tso̱ ji̱a kseka bala na. 	 Cˈulojab chijute cobeybal sata Comam, han̈eˈojab yin̈ Comam ayco conabal sunilbal tiempo, ẍi icham.


Bäije je kjanaklä rä, iblui deju̱ni te iku̱a ite ikja̱nei we̱te jekäi ra rä. 	 Sakˈal yet naj chejab ta lan̈an isyijen naj tzet halbilcano tet yet chiapni naj yahaw tuˈ.


Jera fariseo wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä, jewa te ibiketsa je̱r na: “¿Yi ije rä, je ktäke̱ yakei Säkeklä ukä ja̱mi rä na? ¿Yi ia̱ sa̱ nui jarmiwa̱ bitaba na? Ata Säkeklä ebä ne ia̱ sa̱ nui jarwa̱ bitaba rä.” 	 Hayet yaben ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb ebnaj fariseo huneˈ tuˈ, istxum ebnaj hacaˈ tiˈ: “¿Mac anmahil huneˈ naj tiˈ yuxinto chal naj yakˈaˈco isba selelo Comam Dios? Wal xin caw txˈoj istzotel naj yin̈ Comam. Machi hunu mac chu yakˈni nimancˈulal yin̈ mule yuto han̈echˈan Comam Dios chisje yu.” ẍi ebnaj yul yet ischuquil.


Jekäi sá kalabe jolonacha̱wa̱ kipaka. Jera yie kte ssa Hebreo wa ktä wà, te ishe yis ia̱: Saulo, Saulo, ¿jiye ba te yis yuleke̱ weikanak rä na? E̱e̱na ma je̱k weikäke̱ rä, jishtä buey te iñatkäklä kà sibuu tie klä wà käi. 	 Hac tuˈ xin caw cosunilan̈ con̈aycˈayan̈ sat txˈotxˈ. Wabenan huneˈ yul nukˈe halni wetan yul abxubal hebreo hacaˈ tiˈ: “Saulo, Saulo, ¿tzet yin̈ yuxin chinhatzumbecˈojan? Hach caw ach, chawakˈ lahwo haba hacaˈ hunu noˈ wacax chixan̈wa yin̈ hunu te teˈ kˈakˈiˈ iswiˈ,” ẍi wetan.


Ka irä jiye kuna ta, yis kaldu ba ra. Ka yi a̱ni jula tkäkwa̱ ji yakei wa̱k bä ukä ja̱mi, yis wa̱ sa̱ tso̱ ta̱i däkwa̱ yis ia̱ ye jí jukläyäkä ska ki̱ka.” 	 Yalnipaxo Comam: ―Wal xin, ayinicˈojan hawetbihoj, yuxin machi huno mac chu yoc caẍistzabnoyoj. Caw ayxa anma sicˈbilcan̈ wuhan bey yul huneˈ con̈ob tiˈ, ẍi Comam tet naj.


Jeskami ije te iki̱ssëte ma rä ibolki wa tulunacha̱wa̱ iklä tkäkläka̱ ye kje. 	 Haˈ tuˈ ay Comam yechman yalaxico sunil mac ayco ishowal yin̈ yalan̈ yoj.


Jera ite isha ijewa ia̱: —¿Jibä käi na? Jekäi ijewa te ikúka: —Ñe Jesús Nazaret wa je̱. Ije rä jile bata shäk, jekäi Säkeklä wäna irä, ditsä biköle wäna irä ite ji wá̱ rä täkili ta bäi si̱, ñakäi je te sa pakta rä täki ta bäi si̱. 	 Iskˈamben Comam tet ebnaj: ―¿Tzet huneˈ yu tuˈ? ẍi Comam. Yalni ebnaj: ―Ay huneˈ yaˈ Jesús, ah Nazaret, ischejab Comam Dios, haˈ tzet iswatxˈe yeb tzet yala caw niman yelapno yul sat Comam Dios yeb yul sat anma.


Yis el wa, ikuna bas sha̱ manele mineju̱ kju̱awa ji rä iyina si̱ yika ra, manele te iki̱ma idäkläwa̱ni ra, 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, ta ay hunu mac texol chisheqˈuilo isba yin̈ Istzotiˈ Comam, aypaxo xin hunujex chexoc tzotelo tet yin̈ yet Comam, cat ismeltzoco yul iskˈab Comam hunelxa.


Jeska bas te Abraham irä Isaac irä Jacob irä, ñakäi jile bata shäk wa biköle baklewa̱julu Säkeklä gobiernoí ska su̱a ra, ata bas tulunaksa̱ ra, bas ji̱ami bas kà wätiämi. 	 Hac tuˈ xin chu heyoc okˈoj, cat isn̈etxˈla heyeh yu isyaˈtajil yet cheyilni icham Abraham yeb naj Isaac yeb naj Jacobo yeb sunil ebnaj ischejab Comam Dios ayco iscˈatan̈ Comam. Walex hex tiˈ, mach chexchahlaxictoj.


Sá deka̱julu Jerusalénka ra, sä el wa te sá kiawa̱ je̱r ssële a̱naa. 	 Hayet japnihan̈ yul con̈ob Jerusalén, caw tzalahilal yu con̈ischahnihan̈ ebnaj juẍtaj yin̈ Comam.


Jera ijewa te ikúka: —Jesús Nazaret wa. Jera ite isha: —Yis ne irä. Judas ale iju̱akksa̱ kalduña ijewa ra. 	 Istakˈwi ebnaj xin: ―Naj Jesús nazareno chicosayicˈojan̈, ẍi ebnaj. ―Hanintonan, ẍi Comam tet ebnaj. Aypaxico naj Judas xol ebnaj, naj chianico Comam yul iskˈab camical.


Jekäi chu̱li̱i̱ te isha: —Je rä kololewa̱ be wa̱. Je rä yuletelewa̱. ¿Jiye bas te ije ktä ssëke̱ ji̱a rä na? 	 Ay hun majan anma halni: ―¿Tzet yuxin cheyabeto tzet chal naj tiˈ? Wal huneˈ naj tiˈ, caw chabil locohal yu naj, ayco huneˈ ischejab naj matzwalil yin̈ naj, ẍi ebnaj.


Bas se̱no tsa̱na ka delewa̱ kuna wa ra, bas wa̱ ka̱ kjäke̱ wawa̱klä bäi. 	 Caw cˈulojab cheyute heba xol mac maẍto ayoco yul iskˈab Comam. Mach nabn̈eho chiecˈ hetiempo.


Bas wa̱ bas wäsikäk Cristo ja̱mi wa kuna diez mil da, del bas ká rä ka chu̱li̱i̱ kuna. Je rä yis ne rä bas wätsikiwa̱k Cristo Jesús ja̱mi kte baa oloi ja̱mi rä ki̱ka. 	 Waxan̈ca ay lahon̈ebo mil mac chexcuyni yin̈ Istzotiˈ Comam Jesucristo, yajaˈ hacaˈtan̈e huneˈn̈e hemam. Hanintiˈan hacaˈ hemam wehan, yuto haninan babel walan Tzotiˈ yet colbanile teyet, hac tuˈ xin yu hechahni Comam Jesucristo yul heyanma.


ka je̱r ta wa paruäk ra, ka je̱r ko̱le wa paktäk ra, jera je rä ka̱wei ja̱mi ka̱ju̱ñe kalabe irä ji yina si̱ kalabe irä je tso̱ ba wa̱ ki̱ka, 	 Caw xin chicawxipaxo hecˈul teyin̈ ta chu hecuyni anma suc iscˈul, yeb ta ijbalomex yin̈ anma matzet yohtaj, yuto yu isley naj Moisés ayco yul hekˈab yuxin caw ay yitzˈatil hewiˈ yeb heyohta isyelal, heyalni.


Je ebä wata ki̱ka yis shka̱bläke̱ rä, chichale itäkili te ji we̱ yis ja̱mi bäi si̱ je wà. 	 Yuton huneˈ tiˈ, yuxinto caw chiwakˈ wanmahan incuynicantojan sunil anma yu yip Comam Jesucristo chicolwa win̈an.


te isha: —Jesús Nazaret wa, ¿jiye ba bite sá wäki̱ rä na? ¿Ba de rä sá weikäkcha̱wa̱ na? Yis wa̱ iju̱ñer yi ba rä; ba ne rä ale patkele Säkeklä wa̱ wämo si̱ rä. 	 ―¿Tzet hawoc jin̈an̈ ach Jesús ah Nazaret? ¿Tom chachhul con̈hatan̈tzelojan̈ hawalni? Wohtajan mac anmahilach. Hach tiˈ mach nino istxˈojal ayco tawin̈, yet Dios hawehi, ẍi naj.


“Jekäi je ebä we̱ ki̱ka yis damiju̱ Damascoka patkelemi chui tsa̱ku̱i wa wa̱ ka̱wei me̱le wà. 	 Yalnipaxo naj Pablo: ―Haˈ ton huneˈ tuˈ caw nabil wuhan yuxin quintohan yul con̈ob Damasco ikˈbil teˈ carta yakˈ ebnaj yahawil sacerdote Israel wetan, yun̈e caw ay wipan wecˈan.


Ata sä te ikúkemi ditsä ska ni ra, je rä däläna.” Je rä ijewa suanacha̱wa̱ chu̱li̱i̱ yika, biköle ia̱ ra iyina si̱ Juan rä jile bata shäk ki̱ka. 	 ¿Tom xin chijalaˈpaxoj tato haˈ anma chejn̈e naj Juan tuˈ? ẍi ebnaj. Yal ebnaj hacaˈ tuˈ yu chixiw ebnaj tet anma yuto chal anma tato naj Juan tuˈ ischejab Comam Dios ye naj.


Ka irä jiye kuna ta, ka sá täkili däkka̱ je̱k pakäk iräle, je̱k shäk iräle, manele je̱k ebä ktei shäke̱ wa ra. Ata ijewa ñamabläke̱ iwakwa skabä, ijewa ñapakäke̱ iwakwa ja̱mibä, jekäi ijewa rä ka je̱r ta. 	 Wal xin mach chu colahban cobahan̈ yeb mac chisloloˈn̈e isba. Haˈ huntekˈan ebnaj tuˈ chischahco ebnaj sucal yin̈ yu chˈoc ebnaj yilaˈ hanta ishelanil hunun ebnaj.


Je su̱ta mika̱ bas te jekäi ji o̱rke̱ su̱a ra, jera je ku̱ bas je̱r ku̱opa ike̱i tkenawa̱ kja alemana ju kjä ska irä. 	 Hac tuˈ ye huntekˈan chiwaltiˈan. Hayet cheyilni yijni isba huntekˈan tuˈ, yilal heyohtan̈eni tato cawilxa yeti bay chinhulan.


Je ke̱i ska ite sa̱ ia̱ isäkei me̱mi ekla ekla jishtä sa̱ wa̱ io̱le ja̱mi. 	 Yin̈ huneˈ tzˈayic tuˈ chakˈ Comam ispaj selel tet hunun anma hataticˈa tzet iswatxˈe.


Tapanak eyaka eyaka Asia ska wa te bas chakami. Aquila irä Prisca irä jewa te bas chakami Säkekewa ja̱mi je̱r baa wà, ijewa ju ska tapanak wa ra ñara. 	 Ebnaj juẍta ayxaco yul iskˈab Comam Dios yul hunu con̈ob yul ismajul Asia tiˈ, chalto ebnaj ta cheyil heba. Hacpax tuˈ naj juẍta Aquila yeb ix janab Priscila yeb ebnaj juẍta chiscutxba isba yul yatut naj, chalpaxtoj ta cheyil heba.


Jera ijewa te ichaka iia̱: —Sapaktäk, ¿bikökje je o̱rmi rä na? ¿Jibä juermi säkätäba ijuenaklä ye je o̱r mar kja irä na? 	 Iskˈamben ebnaj iscuywom Comam: ―Mamin, ¿bakˈin chu huneˈ chawal tiˈ? ¿Tzet chiyenilo yet chul huneˈ tiempohal tuˈ? ẍi ebnaj.


Jera yie ángel wa siete kajali klä ki̱ Säkeklä wäja̱mi jewa su̱a, jewa ia̱ kökö me̱na siete. 	 Lahwi tuˈ wilnihan hujwan̈ ebnaj ángel lin̈ancan̈ sata Comam Dios, yakˈlax hujeb chˈen trompeta tet ebnaj.


Ka iwa̱ inui ko̱ne a̱ni iwa̱ iktäkläwa̱, ata ika̱kia Pilato ia̱ iwa̱ iktäkläwa̱. 	 Caw machi nichˈano istxˈojal ilchalo yin̈ Comam yu ebnaj yun̈e yakˈni camo ebnaj Comam, yaj xin oc ebnaj yalaˈ tet naj Pilato ta chakˈ camo naj Comam.


Je ne ki̱ka sa kablele ñaia̱ säkätä ka wao̱nemi rä ka ji pi ta wà kuna. 	 Yuxin haˈ huneˈ babel istrato Comam Dios yilal malto ischiqˈuil no nokˈ yijnicano isba.


Ñakäi ietkä rä: “Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, bas ku̱ Säkekewa kjeishö bäi, sä ditsei wä biköle wa, jewa ku̱ ioloi köka̱pa.” 	 Ay huneˈxa bay chalpaxoj: Sunil nimeta con̈ob yeb niẍte con̈ob bay ay anma mach Israeloj, bitn̈elaxojab Comam Dios yu, ẍi.


Ata jira je kjayina Sa̱tsa̱tkäkksa̱ Cristo Jesús juena wà. Je te duewa̱ wäshewa̱wa̱. Jekäi ite se̱ne kseka irä ka tjabanewa̱ kuna irä jaksa̱ ka̱ oloika, kte baa oloi ja̱mi. 	 Isyelo Comam Dios iscˈulchˈanil iscˈul tuˈ yin̈ Comam Jesús yet yulicˈo yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Yakˈnicano tan̈o yip huneˈ camical jiban̈, yakˈni ohtan̈elaxo huneˈ kˈinale mach istan̈bal yu cuybanile yet colbanile.


“¡Issö! Yis däju̱ rä plaa. Yis wa̱ ji säkei shkä me̱nak biköle ia̱ ekla ekla, ji wá̱ ite ja̱mi. 	 Chalnipaxo Comam Jesús: ―Yin̈ caw yeli toxa chinhulan, ikˈbil ispaj selel tzettaj iswatxˈe hunun mac wuhan, hataticˈa tzet iswatxˈe.


El wa, ekla ekla bas se̱no Säkeklä ia̱ jishtä bas dä mika̱ bas kina ra käi. 	 Tinan̈ xin, hex wuẍtaj hex wanab, haˈ yul sat Comam Dios cˈul cocancano hacaˈticˈa jehi yet con̈yawten Comam Dios yuninaloj.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Yis te ji wá̱ bäi ta̱i bas wäna jishtä Sa Ká te yis paka iwa̱k käi. ¿Je sha̱ mane bata ki̱ka bas te yis kteke̱wa̱ jak wà rä na? 	 Yalni Comam Jesús tet ebnaj: ―Yu ishelanil Inmaman, yuxin caw hantan̈e tzet caw cˈul chinwatxˈehan texol. ¿Baytet yin̈ yuxin chinhekˈoj camojan heyalni? ẍi Comam tet ebnaj.


Je bala na etäbä kicha chu̱li̱i̱wa̱ tapanani, ata ka ji a̱ni kuna ijewa wa̱ ñanak. Je ki̱ka Jesús te iwa̱ dulanak wa kia jaté, jewa ia̱ ite isha: 	 Yin̈ huneˈ tzˈayic tuˈ, caw hantan̈e anma cutxanico iscˈatan̈ Comam Jesús, matxa xin tzet chislo anma, yuxin yawte Comam ebnaj iscuywom, yalni Comam:


Jekjepa mika̱ je ji tkerke̱ sa̱ ja̱mi tsikinaka̱ ra, sa te ji yakei wakble mar. Je wakbla e̱ná sa te ra, je te sä wätse̱ke̱mi duäkwa̱. 	 Ta chijaco janma yin̈ istxˈojal ayticˈaco jin̈, yin̈ chipitzcˈati comul. Haxa yet chichˈib huneˈ istxˈojal yul janma tuˈ, cat yul huneˈ camical jin̈.


Bas dikäla, jí äyë rä yie etkä yuamini bas ia̱. Je äyë botkä wà, yis te bas je̱r ja̱we̱ni, je wà yis wa̱ bas je̱rikä tsa̱na wäshki̱wa̱kläka̱. 	 Hex wuẍtaj hex wanab, hex xahan ay wuhan, chˈapni iscayel intzˈibn̈entojan incartahan teyet. Chinnatijan teyet, cat quexwiptzenan heyanico henabal yin̈ istoholal, hacaˈ walnitojan yin̈ babel incartahan.


Ata ikuna sá weikarke̱ ra, je rä bas je̱r pablenaklä, ñakäi bas tsa̱tkenakläksa̱. Je su̱ta ikuna sá je̱r pablerke̱ ra, je rä bas je̱r pablenaklä, je wà bas dulanaklä weikane wäkukäk jishtä sá te je shtä weikane wäkuke käi ñaebä. 	 Ta chiecˈyaˈ janmahan̈ yaj yu hechahnipaxo yakˈlobal heyanma yeb yun̈e hecolchahi. Ta chakˈ Comam Dios yakˈlobal janmahan̈ yun̈e hechahnipaxo yakˈlobal heyanma hex tiˈ, hac tuˈ xin ay heyip heyakˈni techaho isyaˈtajil chul teyiban̈ hacaˈ huntekˈan isyaˈtajil chijakˈletiˈan̈.


Jera ale iel weikäk je te Moisés tia ju̱a. Jekäi ite isha iia̱: ‘¿Yi te ba kuka sa̱ tsa̱ku̱i ye sä ktei wabiketsäkksa̱ ye rä na? 	 Istenlaxilo naj Moisés yu huneˈ naj lan̈an yakˈlen howal yeb hunxa naj tuˈ, yalni naj tet naj Moisés: ―¿Mac macachanico jahawilojan̈ yuxin chaẍhul cachwal jin̈an̈?


Je bol wa se̱r dä wämo Säkeklä wäna. Säkekewa wa̱ ka̱wei me̱leta̱na käi, iwa̱ sa pakale ji wa̱k käi, je wawe̱ke̱ ijewa te kalabe ka shirile ta. 	 Caw cˈul isbeybal icham yeb yixal yul sat Comam Dios, yeb xin caw yijem iscawan̈il yin̈ sunil ischejbanil Comam. Yuxin machi mac chu yalni tato mach yijemo icham yeb yixal sata Comam.


Ke bas ku̱ ibiketsa yie bas kjatiemi Sa Ká ia̱ ni. Ata Moisés, ale bas wa̱ biketsanak bäi si̱, je ne te bas kjatiemika̱ rä. 	 Tajca cheyala tato hanintiˈan chinocan akˈocˈule yin̈ hemul tet Inmaman, walxinto haˈ caw naj Moisés chioc akˈocˈule teyin̈, naj bay chicawxi hecˈul.


Saje wa Säkekewaí Jesucristo Ká iKekläí, je kjeiyinopa. Ije̱r bäi shä rä ta̱i wà, ite sä wätsikiwa̱ni spa̱na ji kseka ki̱ssäk, Jesucristo shki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na je oloi ja̱mi, 	 Jalawe cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios, ismam Comam Jesucristo. Yu iscˈulchˈanil iscˈul Comam Dios jin̈, yuxin yakˈ Comam huneˈ cokˈinal caw acˈto; haˈ huneˈ tuˈ ayco yipo janma. Huneˈ tiˈ xatzujcha ju yuto itzitzbican̈ Comam Jesucristo xol camom yu yip Comam Dios.


Ñakäi ite isu̱a ra, itsa̱ku̱ pabuträklä kalme ka ibuträklä ra kuna, ata pa̱lema kju̱awaka. 	 Wal kˈap payuˈe cˈaln̈e iswiˈ Comam, chulbilayo kˈap. Mach hunu yehayo kˈap yeb kˈap pichlaxico yin̈ Comam.


Je rä, manele te ishe, “Yis dä Pablo ja̱mi,” iel te ishe, “Yis dä Apolos ja̱mi.” ¿Ka jera bas ktäke̱ rä ditsä te ji she käi na? 	 Yuto texol hex tiˈ ayex cheyala: “Han̈on̈tiˈan̈ yinta juẍta Pablo ayon̈icojan̈.” Ayex cheyalpaxoj: “Han̈on̈tiˈan̈ yinta juẍta Apolos ayon̈icojan̈,” quexchi. Yet cheyalni hacaˈ tuˈ to hacaˈto anma yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, hac tuˈ hetxumni.


Ije te ibiketsa Säbäkäkksa̱ kju̱ei weikane rä blune ta̱i, ji säkei ta tso̱ Egipto ska biköle tsa̱ta, ije wä raa rä ji tso̱ däkksa̱ ska ki̱ka. 	 Istxumnilo naj tato ecˈbalto cˈul yecˈyaˈ yanma naj yu Comam Cristo sata yochen naj iskˈalomal txˈotxˈ Egipto tuˈ, yuto haˈ yin̈ tzet chakˈ Comam ispajo tet naj, haˈ bay ayco yanma naj.


Jera ka̱ñinawa̱ ra jukläyäkä wäkiri wa te guardia wa patkami ishäk: “Je jäiyi wa wäyö tulömi” ni. 	 Haxa yet huneˈxa sacˈayalil xin, ischejnito ebnaj yahawil con̈ob tuˈ huntekˈan ebnaj mayor, yalni ebnaj tet naj tan̈em preso tuˈ hacaˈ tiˈ: ―Wal tinan̈ hajilti naj Pablo yeb naj Silas, ẍi ebnaj.


“Ekla ktä ssëna Ramá ska, iji̱á ta̱i ia̱r ta̱i. Raquel te iyabala ji̱etse kate, ka issëne je̱r pablenak ijewa ka kuna ji̱a ki̱ka.” 	 Abelax huneˈ aw yul con̈ob Ramá, caw ay okˈil yeb nimeta biscˈulal. Haˈ ton ix Raquel chiokˈ yin̈ej yunin, machi xin chisje ix chiakˈlax isnimanbal iscˈul ix, yuto camnaxa ej yunin ix tuˈ, ẍiayoj.


Jekäi Leví wa diezmo kukäk wa te sa̱me̱ishärä Melquisedec ia̱ diezmo ma̱ Abraham ra käi. 	 Chu jalni tato ebnaj titna yin̈ naj Leví, ebnaj kˈanni chˈen diezmo, haˈ hun ebnaj akˈni isdiezmo tet naj Melquisedec yet yakˈni naj Abraham isdiezmo.


Ijewa alaklä wa kiana se̱nak dälätsalewa̱ käi, ka sa saka ki̱yuäk kuna, ata ji wa̱k tsa̱na, ji biköle wa̱k bäi ebä. 	 Hac pax tuˈ xin ebix janab chioc yin̈ huneˈ munil tiˈ, cˈulojab isbeybal ebix yul sat anma. Machojab hobom tzotiˈ ebix. Nanojabn̈eticˈa yu ebix yin̈ tzet chiswatxˈe. Yijemojab chiyute isba ebix yin̈ sunil.


Ata ka je rä yie jekäi ishe iöle ba ssërmi nui ta ki̱ka kuna, ata je rä ije ssërmi jekäi ki̱ka. Ata ¿jiye yis ia̱ ka̱ tso̱ ji wa̱klä kjermita wabiketseke̱ kju̱awa te ije ssërke̱ nui ta bata ki̱ka rä na? 	 Chiwaltojan huntekˈan tiˈ yun̈e mach chietaxto isnabal huneˈ mac maẍto yip isnabal tuˈ, maẍtaj yu henabal hex tiˈ. Yajaˈ ayexmi chetxum hacaˈ tiˈ: “¿Tzet yin̈ yuxin chincach inbahan incˈuxnihan noˈ chibe chiakˈlax yin̈ xahanbalil tuˈ yu anma chinanon iscˈul iscˈuxni noˈ?


Jera jewa te ichakani iia̱: —¿Me ma wá̱ ite rä na? ¿Maikäi ba wäbala wajuewa̱ ite rä na? 	 Iskˈamben ebnaj hunelxa: ―¿Tzet caw caẍyute naj? ¿Tzet caw yu ishajlo hasat tiˈ yu naj? ẍi ebnaj.


Jesús katke Betania ska ra, ije̱k baklawa̱ yäkäk Simón ale kotäle lepra wa̱ je ju ska. Jera alaklä ekla deju̱, je wa̱ perfume yöle nardo wak si̱ wà säkei ta doloiebä shkä, jui ta yöle alabastro wà. Jekäi ite je jui yöle alabastro wà kuli pja̱ksa̱, je watkaka̱ ite Jesús tsa̱ku̱ ki̱ka. 	 Yet ay Comam Jesús bey con̈ob Betania, isto Comam bey yatut naj Simón, naj ayticˈaco yabil lepra yin̈. Yet ayco Comam waˈo sat meẍa yapni huneˈ ix iscˈatan̈ Comam, ikˈbil huneˈ an̈ caw xukˈ sam yu ix ayayto yul huneˈ chˈen limeta alabastro isbi. Nardo isbi huneˈ an̈ tuˈ caw ay istohol. Iscˈutznilto ix isnukˈ chˈen limeta tuˈ, isjobnayo ix huneˈ an̈ caw xukˈ sam tuˈ yiban̈ iswiˈ Comam.


Jera Pedro jula tkacha̱ ijewa si̱wa̱tiächa̱kläwa̱. Jera ite ipaka ijewa ia̱ maikäi Säkekewa te itsa̱ksa̱ sä wätiäklä ska käi, kjepa ite isha: —Jí ktei shö Jacobo ia̱, ñakäi sä el wa ia̱. Jera imineju̱ ka̱ kju̱awa ska. 	 Isyeni naj yu iskˈab yun̈e isbejni ebnaj istzoteli. Lahwi tuˈ xin, yoc naj yalnolo tzet yu iscollax naj yul preso tuˈ yu Comam. Yalni naj tet ebnaj tuˈ hacaˈ tiˈ: ―Halwe huneˈ tiˈ tet naj Jacobo yeb huntekˈanxa ebnaj juẍtaj, ẍi naj. Lahwi tuˈ yelti naj xol ebnaj, isto naj yul huneˈxa con̈ob.


Ka irä jiye kuna ta, yis te bas ia̱ kte me̱mi je̱rike me̱mi, je ka wätkenak je ka kúkanak bas da kju̱atkäk wa mane a̱ni ia̱. 	 Hanintiˈan chiwakˈan hehelanil hetzoteli, haxinwal haˈ ebnaj ayco ishowal teyin̈, mach chikˈoji ebnaj yin̈ ispaj hetzotiˈ, yeb matxa tzet tzˈaj yalaˈ ebnaj.


Manele te je ktei kukawa̱, je wà ijewa te ji biketse etkabä jawa̱. Je̱r bäi yinopa bas ia̱. 	 Ebnaj oc tzujno yinta huntekˈan cuybanile tuˈ, xaisheqˈuilo isba ebnaj yin̈ isyelal. Haˈojab Comam Dios chiakˈni akˈancˈulal tawet. ¡Hacojab tuˈ!


Je ne ki̱ka el wa, bas ku̱ ji wäkukö je̱r baa wà ma rä Säkekewa däke̱ni kje. Jishtä däli tkäk te ishäkä ki̱ka ka̱li̱ säkätä irä ka̱li̱ bata irä ja̱rke̱ je te ishäkä wawäwe̱ke̱ kianak bäi si̱ je ki̱ssë je̱r baa wà käi. 	 Hex wuẍtaj, hex wanab, niman cheyute hecˈul masanto yet chul Comam Jesucristo, hacaˈ chu hunu naj munlawom niman iscˈul naj yechman yoc haˈ n̈ab. Nimanpaxo chute iscˈul naj yechman yelilo sat istzˈunub.


Jekäi ijewa te ichaka iia̱ te isha: —Sapaktäk, sá wa̱ iju̱ñer ba ktä rä bulee, ba te sa pakteke̱ rä bulee, ñakäi ka ba te sa wabiketseksa̱ kuna sa pa juer wà, ata maikäi shke Säkeklä ja̱mi rä je ktei wà ba te sa pakteke̱ rä bulee. 	 Yalni ebnaj tet Comam: ―Mam cuywawom, caw johtajan̈ ta tzet chawala yeb tzet chacuyu caw toholcanoj, yebpaxo lahan yelapno ye anma yul hasat. Chacuypaxo yin̈ caw isyelal tzet chu cowatxˈen yin̈ tzet choche Comam Dios.


Je ki̱ka bas dikäla, bas te je o̱rmi ki̱ssëke̱ dälei ja̱mi ra, bas ku̱ ji wo̱ tkelewa̱ tsa̱na, bas ko̱naklä je̱r ssële baa, ka pate̱leka̱ ta, ka yile ta jini le ije wäna. 	 Yuxin hex xahan ay wuhan, yulbal ayexico heyechman huntekˈan tzet ye tuˈ chihuli, aweco yin̈ hecˈul hewatxˈen iscˈulal, haxinwal hayet chul Comam ayexico yin̈ akˈancˈulal machi nino hemul yeb istxˈojal chilchalo teyin̈.


Ñerä plaa ra ka̱ wäbuka̱naka̱ ta̱i, sä wätiäklä jui ñak katabläklä wäkpaka̱ kje. Jera ñawäsaka ju kjäyena tulami kalabe, cadena wà sa̱ tso̱ mo̱lecha̱wa̱ wa biköle wäyena tulami. 	 Yin̈ haˈmataj xin yecˈ huneˈ niman chixcab, caw toxan̈e chiyucyun isxeˈal teˈ preso yu. Ishajlo sunil ispultahil teˈ preso tuˈ, yaycˈaypaxo chˈen cadena ayco yin̈ ebnaj presowom.


Je ne ki̱ka el wa, bas ku̱ ji wo̱ tkelewa̱ tsa̱na, bas wa̱ bas kile, bas kolole kjashäklä iyina si̱ irä. Bas te iwá̱ jekäi ra, ka bas klasku tkenacha̱wa̱ a̱ni. 	 Yuxin wal tinan̈ wuẍtaj, wanab, xaquexyawte Comam Dios, yeb xaquexsiqˈuilo Comam yetoj, yuxin lahweco helin̈ban heba yin̈ huntekˈan tiˈ. Ta hac tuˈ chewatxˈe, maẍticˈa chexaycˈayi.


Jera Jesús te isha iia̱: —Kte si̱ wà yie ishe ba ia̱, jir tuina ebä ka oshkoro a̱rka̱ba botäbä kicha yikaba, ba ka̱yuämiwa̱ mañatabä kicha ka ba wa̱ yis su̱le ni. 	 Yalni Comam tet naj: ―Pedro, yin̈ caw yeli chiwalan tawet; yin̈ticˈa huneˈ akˈbal tiˈ, yalan̈to maẍto chiokˈ noˈ icham chiyo yin̈ iscayel, oxelxa chawala ta mach quinhawohtajojan, ẍi Comam.


Jenaapa Judío wa ñaje̱rku̱a maikäi ra ite iktemiwa̱ wà. 	 Lahwi yecˈto hayeb tzˈayic xin iscutxban isba ebnaj yahawil ebnaj Israel, islahtiˈn̈en isba ebnaj tato chipotxˈlax camo naj Saulo tuˈ.


Jekäi jewa demijulu Juan wäki̱ te isha iia̱: —Rabí, ale shkele ba ra Jordán a̱mi kata ktei yile ba wa̱, ñera je te sä wäukewe̱ kate. Jebä ja̱mi biköle marmi. 	 Isto ebnaj yalno tet naj Juan: ―Mam cuywawom, naj ayco tacˈatan̈ yet ayach bey haˈ niman Jordán, naj hawal jetan̈, lan̈an yahnican̈ naj haˈ iswiˈ anma. Caw xin hantan̈e anma chioccano tzujno yinta naj, ẍi ebnaj tet naj Juan.


Yabala rikäla, bas dä Säkeklä ja̱mi wa. Jekäi bas dä tu̱leka̱ ijewa ki̱ka. Ka irä maikäi kuna ta, ale kaldu bas ja̱rka rä bakleka̱, ale kaldu ka̱jiska je tsa̱ta. 	 Hex xahan ay wuhan, caw yetxa Comam Dios je tinan̈. Wal xin xacon̈kˈoji yin̈ ebnaj lekˈtiˈwom tuˈ, yuto ecˈna caw ay yip Comam ayayto yul janma satapaxo naj ayco yul yanma anma yet yul sat yiban̈kˈinal tiˈ.


Ata ka jäiyi wa kiar itsa̱ku̱ ki̱tiäkwa̱. Ka irä jiye kuna ta, jäiyi wa ne rä Säkeklä wakei me̱i rä, ñakäi ijewa ne rä ioloi käkka̱ rä, ata alaklä wa ne rä jäiyi wa oloi käkka̱ rä. 	 Wal han̈on̈ winajon̈ tiˈ xin, mach cˈuloj ta chijahto yen̈el cowiˈ, yuto yechel Comam Dios jehi yeb han̈on̈ chicoyelo yip Comam Dios. Haxa ebix ix xin, haˈ ebix chiyenilo yip ebnaj winaj.


Ñera bas to̱naksa̱ säkei ta doloiebä. Je ne ki̱ka bas ku̱ Säkeklä oloi köka̱ bas yaka wà. 	 Wal xin lokˈbilexxa yu Comam Dios, yuxin watxˈewe iscˈulal yin̈ henimanil, haxinwal chioc ismay Comam Dios heyu.


Jera chui tsa̱ku̱i wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä, jewa te ibiketse kate maikäi si̱ ra iia̱ Jesús dämiksa̱ kota̱nakwa̱ käi, je rä isuanachawa̱ ditsä yika ki̱ka. 	 Yoc ebnaj yahawil sacerdote yeb ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés issayaˈ yin̈ tzet chu ispotxˈni ebnaj Comam Jesús; yaj yin̈ ewantajil, yuto chixiw ebnaj tet anma.


je wà je boyäkä wa je̱r bäinaklä Säkeklä ra däkwa̱ ekla yaka yebä cruz oloi ja̱mi. Je wà ite je ñasu̱e sälwii ktawa̱. 	 Yu iscamical Comam Jesucristo yin̈ teˈ culus yuxinto yakˈcano tan̈o Comam huneˈ howal ayco coxol, con̈yanico Comam yin̈ akˈancˈulal yeb Comam Dios, hunxan̈e nimanilehal con̈yutecanayoj.


Jekäi ije̱k sikawa̱ te ikukawa̱ ijulaka, kaka̱ ite. Jera iwäkarke̱ oloo tse̱naju̱mi, kjepa ite ijewa pasu̱a jile wà. 	 Ishitzico Comam istiˈ istxˈat ixnam, yoc tzabno Comam yin̈ iskˈab ixnam tuˈ, isxecnican̈ Comam ixnam. Yin̈n̈ena tuˈ xin yel huneˈ kˈaˈ yin̈ ixnam, yoc ixnam iswatxˈeno tzet chislo Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom.


Ñerä alaklä ekla kololewa̱ wikblu sä weikäk duë wà shtä wa̱ dieciocho año bala na kaldu. Je rä ja̱ku̱lewa̱, ka maikäi a̱ni je ia̱ je̱k parunerka̱ bulee. 	 ayicto huneˈ ix ix waxajlan̈ebxa habil yoc huneˈ yabil yin̈ yu huneˈ ischejab naj matzwalil, caw cˈon̈anxa ye ix yu, maẍticˈa xin chu istoholban̈en isba ix.


Simeón wa ditsei wä doce mil, Leví wa ditsei wä doce mil, Isacar wa ditsei wä doce mil, 	 Cablahon̈eb mil ebnaj titna yin̈ yuninal naj Simeón, cablahon̈eb mil ebnaj titna yin̈ yuninal naj Leví, cablahon̈eb mil ebnaj titna yin̈ yuninal naj Isacar.


Alaklä wa ia̱ iyështä wa dulecha̱wa̱ wa shki̱na tulaka̱ni. Isaka weikana sälwii, ka jewa ssëne bakanakksa̱, iwa̱ sa̱ shki̱rke̱ka̱ni bäi si̱ kukäkläwa̱. 	 Aypaxo ebix ix itzitzbican̈ yunin yu yayto yul yanma yin̈ Comam Dios. Ay ebnaj caw yaˈta yu iscami, yu mach chisje ebnaj isman̈cˈoˈ tzet chal Comam Dios yuto choche ebnaj chiakˈlax itzitzbocan̈ yin̈ huneˈ kˈinale mach istan̈bal.


Säkeklä saje wa Ká irä Säkekewa Jesucristo irä, je̱r bäi shöpa bas ia̱, iku̱ bas ssëwo̱pa baa. 	 Yakˈab Comam Dios Mame yeb xin Comam Jesucristo iscˈulchˈanil iscˈul yeb xin akˈancˈulal teyet.


“Etäbä kicha yie isheni bas ia̱, bas bol ñaje̱rku̱a ka̱jiska jile kiäk ji kieke̱ ite käi, jera yis Ká ale se̱nak ka̱jöir te je we̱mi ijewa ia̱. 	 Chiwalpaxojan teyet: Tato ay cawan̈ojex hun chu hekˈanni hunu tzet ye tuˈ yin̈ hetxah tet Comam Dios yul sat yiban̈kˈinal tiˈ chiakˈlax teyet yu Inmaman ay yul satcan̈.


Jera je ssäk wa biköle male̱te̱nacha̱wa̱ te isha: —¿Ka je ne rä ale je a̱netsäk ikie wà wa weikäk ta̱i Jerusalén ska rä na? ¿Ka irä ije de jiska rä sä kukäk jämi minak iwa̱ chui tsa̱ku̱i wa wäki̱ rä na? 	 Haˈ anma aben tzet chal naj, caw cˈaycanocan̈ iscˈul yabeni. Yalni hacaˈ tiˈ: ―¿Tom maẍtaj naj tiˈ chitan̈tzenilo anma chichahni Comam Jesucristo yul yanma, bey yul con̈ob Jerusalén? ¿Tom maẍtaj naj tiˈ chihul cˈalnoto ebnaj ayxaco yul iskˈab Comam, cat yinito naj tet ebnaj yahawil sacerdote? ẍi anma tuˈ yin̈ naj.


Jeska Jesús mineju̱ ji̱a ra, ite ekla kie Mateo ni su̱a je̱tkelewa̱ inaklä bäkäklä ska, je ia̱ ite isha: —Sä shkä yis da. Jera je je̱kaka̱ mineju̱ ira. 	 Lahwi tuˈ isto Comam Jesús. Hayet yecˈto Comam xin, yilni Comam huneˈ naj ikˈomilo tohlabal, Mateo isbi. Tzˈon̈anayo naj bay chiel chˈen tohlabal chialaxto bey Roma. Yalni Comam Jesús tet naj: ―Ocan̈ tzujno wintajan incuywomojan, ẍi Comam. Hayet yaben naj huneˈ tuˈ, yahwano naj, yoc tzujno naj yinta Comam.


Jera ite isha je iwa̱ dulanak ia̱: —A̱mi rä ma a̱mi. Jekäi je ke̱i skami iwa̱ dulanak te ikiawa̱ iwakei ju ska. 	 Yalnipaxo Comam tet naj iscuywom tuˈ: ―Inmiˈtiˈan, caw hacaˈ hamiˈ chiyucanicoj, ẍi Comam tet naj. Hac tuˈ xin yu yoc naj yilno ismiˈ Comam bey yatut.


Jekäi mika̱ sä tjabanakcha̱wa̱ wa pajienani ji ka tjabanak kuna wà ra, sä duäkcha̱wa̱ wa pajienani ji ka duäk kuna wà ra, jera io̱rmi jishtä kte yöle katke käi: “Tu̱neka̱ te duewa̱ ma̱la̱wa̱wa̱.” 	 Huneˈ conimanil chietaxto tiˈ chiheli cat yoc yin̈ huneˈ nimanile machi etaxtoj. Chihellax conimanil chicamto tiˈ yin̈ huneˈ nimanile mach chicami. Hac tuˈ chu yijni isba tzet tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios bay chala: Chicˈaytzelaxilo naj camical, ay huneˈ mac chikˈoji yin̈ naj yin̈ huneln̈e.


Jekäi bas kiana rä kte wawa̱k, ka issäk ssële ebä kuna. Ata ka jekäi kuna ra, je rä bas wakwa je̱k wäyuä. 	 Machojab ton̈e chijabe Istzotiˈ Comam, wal xin yilal coyijeni. Yaj tato ton̈e chijabe tzet chala, mach chicoyijepaxoj, han̈‑caw‑on̈ chijakˈ subchaho coba.


Ata iwakei rä ka ñak kicha ta bäi, ki̱ka ka ise̱nak shka̱ja̱; jera mika̱ weikane iräle, sälwi su̱ne iräle dewa̱ kte kju̱ei ra, plaa ite ijeke̱wa̱. 	 Yajaˈ machi caw yip yanma yin̈ yet Comam, yeb xin mach huneln̈eho chucanico yin̈ yanma, yuxin hayet chihul ilwebal yin̈ yu Istzotiˈ Comam, yin̈ an̈e chicabconcan̈ iscˈul cat ismeltzo yintaj.


Idamiju̱ Galilea tipei kjä ja̱mi ra, ite Simón irä iel Andrés irä su̱a, ikla ju̱a kate tipä na, ijewa rä nima kukäk wa ki̱ka. 	 Hayet lan̈an isbelwi Comam Jesús istiˈ haˈ lago Galilea, yilnito Comam cawan̈ ebnaj ikˈomati cay yet lan̈an yanayto ebnaj ishacˈ chiinahti noˈ xol haˈ; ebnaj cawan̈ tiˈ yuẍta isba ebnaj, haˈ ton naj Simón yeb naj Andrés.


Yis te ishe bas ia̱, ka irä jekäi kuna; ata ka bas wakwa ñamaneneksa̱ ra, bas bena weikarcha̱miwa̱ je su̱ta. 	 Wal xin, chiwalan teyet, ta mach chebejcano hetxˈojal, chexcam hacaˈ ebnaj tuˈ.


Je ka̱ oloi, ale ditsä biköle ñiwa̱kka̱, je ne däke̱wa̱ ka̱jiska rä. 	 Wal Comam yin̈ caw yeli issajilkˈinal tuˈ, hulicˈo yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yu yakˈni Comam issajilkˈinal yul yanma sunil anma.


Bas ka̱kiö sá ki̱ka. Sá te ibiketse sá je̱r ssër dä bäi ka nui ta, jekäi sá ssëna ñawäsikäk bäi ji biköle ska. 	 Han̈on̈tiˈan̈ cˈul cobeybalan̈, machi istxˈojal nabil juhan̈. Txahlan̈we jin̈an̈ yuto chijochehan̈ chon̈ecˈan̈ yin̈ sunil iscˈulal.


Ata ba bätsäke̱ ra, ma tsa̱ku̱ ki̱ aceite tköka̱, bä wä paskuö, 	 Walex tiˈ xin, yet mach chexwaˈ yu hetxahli tet Comam Dios, chetxˈahwe hesat cat hexínito xil hewiˈ,


jiye wata bas te ji biketsa etkabä rä je wadäke̱ksa̱ bas ia̱ ki̱ka, je rä ñe bas tsa̱tkerke̱ksa̱. 	 Yuto xatzujcha apno hecolbanil heyu yu heyaco heyanma yin̈ Comam.


Ata ka̱pake shi̱ana käi, sa̱nu̱le nu̱le wa wa̱ pakanak shtä käi, tulöksa̱ ba ku̱. Ata ba je̱k dulawo̱ ji rä wämo ia̱. 	 Wal xin, mach chachah huntekˈan yicˈtiˈal ebnaj jichmam machi nino iscˈulal chakˈ jet, yuto sucal tzotiˈn̈e yehi. Haˈojab yet Comam Dios chakˈaytze haba yin̈.


Iwa rä ji biköle yöleksa̱ Säkeklä wa̱, je rä bäi ebä. Ka ji a̱ni kiar ju̱nakksa̱ kuna, sa̱ ia̱ ideksa̱ ki̱ sa te wekte sha ra. 	 Sunil tzet watxˈebil yu Comam Dios caw cˈul, yuxin mach chu jalni ta ay huno tzet tiˈ machiswalil. Sunil chu coloni, cachann̈e chijakˈ yuchˈandiosal yin̈ tet Comam yet chicoloni.


Bas ka̱kiö Säkeklä wikblu oloi ja̱mi itso̱ ye, ka̱kie wà jile kie biköle wà. Bas wa̱ je wa̱klä ye ra bas se̱no je̱r ki̱i̱, chatkelewa̱ ka̱kiäk del sä sikii wa biköle ki̱ka, 	 Caw machojab chebej hetxahli tet Comam Dios, ayojabexn̈eticˈaco hekˈanni tet Comam tzettaj iscˈulal choche Comam Espíritu Santo. Caw nanojabn̈eticˈa heyu, machojab chexpax teyintaj. Txahlan̈we yin̈ sunil mac ayxaco yul iskˈab Comam Dios.


Jekäi jeska imine kjaju̱ Siria wa, Cilicia wa. Jeska ite tapanak eyaka eyaka wa ki̱täkiwa̱. 	 Yecˈ ebnaj yul ismajul txˈotxˈ Siria yeb yul ismajul txˈotxˈ Cilicia yiptzencano ebnaj juẍtaj yebpaxo ebix janab yin̈ iscˈulal Comam yulajla hunun con̈ob bay la‑ecˈ ebnaj tuˈ.


Säkekewa biketsäk wa ki̱tapar damika̱ jöikwäta ta̱iwa̱, jäiyi wa irä alaklä wa irä. 	 Wal xin, caw ay ebnaj winaj yeb ebix ix yaco yanma yin̈ Comam Dios, hac tuˈ yu ischˈib isbisil yuninal Comam Dios.


Yi dami ji rä sä wakwa del ja̱mi ra, je ki̱ Säkeklä wikblu wa̱ ji tso̱ ka kiar, ije ia̱ ra je rä ka wata ki̱ka. Ka je ia̱ ije̱r ko̱nak, je wabiketsarke̱ksa̱ rä ji rä wikblu iá ebä wà ki̱ka. 	 Haˈ mac maẍto Yespíritu Comam Dios yin̈, mach chischah yabeˈ huntekˈan tzet ye tuˈ yet Comam Espíritu Santo, yuto sucal ye yul sat, mach chitxumchapaxo yu, yuto huntekˈan tiˈ han̈cˈan̈e Comam Espíritu Santo chiakˈni cotxumuloj.


Jekäi sa yaka wäjienaklä rä chu̱li̱i̱, ata je kalabe ka wao̱r dä ñaebä kuna. 	 Hacaˈticˈa ye conimanil tinan̈, caw txˈiˈal yikˈni isba, yajaˈ nananta ismunil hunun.


Ikuna ji ka wa̱kle yie je ebä we̱ke̱ yis te ra, je wà ijuena yis te je ka̱wei biketsa je rä bulee ni. 	 Yuxin tato haˈ istxˈojal machi wochehan inwatxˈehan haˈ chinwatxˈepaxojan, hac tuˈ chu wohtan̈enilojan tato maẍtaj ley tuˈ txˈoj, to caw cˈul.


Ke ba ku̱ sá jawa̱ je̱r kinak sa̱ me ji yakei wakblä käi, ata ba ku̱ sá wetsöksa̱ ale yakei yika. Je rä ba ne rä sa̱ tsa̱ku̱i, ba ne rä täkili ta, ba ne rä oloi kaleka̱ jekjeyemi rä ki̱ka. Amén.’ 	 Mach chon̈hachayojan̈ xol ilwebal, caw colon̈ilojan̈ yul iskˈab naj matzwalil, quexchi yin̈ hetxah, ẍi Comam.


Asa te Josafat wätsikiwa̱, Josafat te Joram wätsikiwa̱, Joram te Uzías wätsikiwa̱. 	 Naj Asa, haˈ naj ismam naj Josafat, naj Josafat haˈ naj ismam naj Joram, naj Joram, haˈ naj ismam naj Uzías.


Ata “bäli te bä bolki ktawa̱ ra, ichewo̱, ñakäi ije̱r banawa̱ ra, itiö. Ba te jekäi iwá̱ ra, je wà ba te ije wäktä mawe̱miksa̱ äine wà.” 	 Chalnipaxo yul Yum Comam: “Tato chin̈ohcha hunu mac ayco ishowal tawin̈, akˈ tzet chislo. Taca chitaj istiˈ xin, akˈpaxo haˈ yucˈuˈ, haxinwal chitac iscˈul cat istxˈixwican̈,” ẍiayoj.


Ñerä ijewa te isu̱a ra, ijewa te ioloitsawa̱, ata sha̱ te ibiketsa je̱rike botkä wa. 	 Haˈ bey tuˈ xin yil ebnaj Comam, yoc ebnaj yanoco ismay Comam, yajaˈ xin ay hun cawan̈ ebnaj cabcon iscˈul.


je wà yi rä Säkeklä ja̱mi chatkelewa̱ je däkläwa̱ bäi si̱, dulale ji rä bäi biköle wa̱k. 	 Yun̈e tzˈajan lahan chucano mac yetxa Comam Dios yehi, caw helanxa chielcanico iswatxˈen sunil iscˈulal.


bas wa̱ ka̱ kjäke̱ wawa̱klä bäi, sa̱ ke̱i rä yakei ki̱ka. 	 Caw mach nabn̈eojab chielto tiempo teyiban̈, yuto yin̈ huneˈ tiempo tiˈ caw hantan̈e tzet chon̈inito yin̈ istxˈojal.


Jera ije̱k manewa̱té, je te ijewa uña, 	 Yajaˈ tˈan̈xico Comam yin̈ ebnaj, iscachlax ebnaj yu Comam.


Jera aleji̱a ka̱ tso̱ ji̱a yee ra, Jesús je̱kaka̱ mineju̱mi ka yi kuna shtä ska, jeka ka̱kiäk. 	 Haxa yin̈ hunxa tzˈayic caw sahab ahwano Comam Jesús, isto Comam bay machi anma chieqˈui, haˈ bey tuˈ xin txahli Comam.


Ata ikuna je ikjanaklä te ibiketse je̱r na: ‘Yis blui ka da juena yewa̱’, jera ije̱käka̱ kjanaklä wa saka kpäk jäiyi wa käi alaklä wa käi, yäkäk ta̱i, ji yäk ta̱i, se̱nak diyëë ebä, 	 Yaj ta chal naj ischuquil: “Wal yaˈ wahawan, ¿bakˈin tam chul yaˈ?” ta ẍi naj, cat yoc naj ismakˈni ebnaj chejab yeb ebix chejab, yeb xin han̈cˈan̈e yin̈ waˈo chaco yanma naj, yeb xin yin̈ tzet chucˈ naj, cat yoccano naj ucˈu teˈ.


Jekäi idemiju̱ ra, ise̱na jukläyäkä kie Nazaretka. Je rä io̱naklä jishtä iyile jile bata shäk wa ja̱mi te ishe käi: Ije kirmi rä Nazaret wa ni. 	 Yet yapni naj bey tuˈ yehayo naj yeb ix María yeb naj nichˈan Jesús yul con̈ob Nazaret. Hac tuˈ yu yijni isba tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat bay chala tato nazareno chihallax yin̈ Comam Jesús.


Uketa ra bas julur dami bäi, ata ¿yi si̱ te bas wätkewa̱wa̱ ji rä iyina si̱ ka ssäk kuna ji̱a rä na? 	 Hex tiˈ, caw tˈin̈anxaticˈa heyehicoj. ¿Mac oc akˈocˈule teyet yuxinto matxa cheyije sunil cuybanile caw tohol yehicoj?


“Je su̱ta ibata ska wa dämiwa̱ isäkätä wa ye, ata isäkätä wa kolormiwa̱ ibata ska wa ye ni.” 	 Yuxin haˈ mac babel tinan̈, haˈ chicancano yin̈ islahobal, wal mac islahobal ye tinan̈, haˈ chioc yin̈ babel. Hantan̈e mac awtebil yu Comam Dios, yajaˈ haywan̈n̈e mac sicˈbililoj, ẍi Comam.


Jekjepa ite isha ijewa ia̱: —¿Je ji paka yie jile she ja̱mi, je ia̱ ka bas je̱r ko̱ne na? Jera ¿maikäi bas je̱r ko̱rmi ji pake jile she ja̱mi biköle ia̱ na? 	 Yalnipaxo Comam tet iscuywom: ―Ta machi txumchalo heyu yin̈ naj txihom trigo wacojan yechelo teyet, ¿tzicˈanab xin chu hetxumnilo huntekˈanxa yechel chiwalan chal tuˈ?


Jí ne wà sa̱ wa̱ ñashka̱li̱ble ju̱ñer dä: Je rä ije je̱k ju̱aksa̱ saje wa ki̱ka. Je su̱ta saje wa kiana je̱k ju̱akksa̱ sä el wa ki̱ka. 	 Johtaxa tzet chalilo coxahann̈en coba, yuto yakˈ camo isba Comam Jesucristo jin̈; hacon̈pax tuˈ hinanojabon̈ jakˈni camo coba yin̈ hunu juẍtaj.


“Bas ñayöle ka̱wei wà wa, bas fariseo wa, bas dä ji shäk kjäbata ebä wà, ¡säli bas dä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te ka̱jöir gobierno kjätiawa̱ sa saka yika. Ata ñera ka bas wakwa ñapatkäwa̱, ñaebä yi ñapatkäke̱wa̱ jeska, jewa ka jewa̱ bas te kjäkwa̱. 	 Hex cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb hex fariseo hex tiˈ, cheyal heba cˈulal, ¡caw cˈanchˈanex! yuto checach yoc anma yul iskˈab Comam Dios. Mach cheyaco heba, machi xin chejépaxo chioc mac choche yakˈaco isba yul iskˈab Comam Dios.


Jera ñawäsaka ijewa sha̱ ekla tu̱nami, te esponja kukawa̱, nu̱wa̱ ite uva diä jäi wa, tkaka̱ ite kal bata ki̱ka, ma̱ ite iia̱ iwa̱ kuyanak. 	 Ay xin huneˈ yetbi ebnaj to yin̈ an̈e yinoti huneˈ esponja, islahbanayto naj xol pahla vino, iscˈalnico naj yin̈ iswiˈ huneˈ teˈ ah, yanahto naj yin̈ istiˈ Comam.


Ata se̱nak ji rä iyina si̱ ja̱mi wa ñayitäke̱wa̱ je ka̱ oloi ja̱mi, ijuenaklä ji we̱ke̱ ite rä Säkeklä oloi ja̱mi.” 	 Yajaˈ wal mac chiyijen cuybanile akˈbilcano yu Comam Dios xin, chaco isba xol issajilkˈinal yun̈e yiẍtan̈wiloj ta haˈ tzet chiswatxˈe, lahan hacaˈ tzet choche Comam Dios, ẍi Comam tet naj Nicodemo tuˈ.


iwa̱ tapanak wa ma̱kläksa̱ iwakei je̱k ia̱ juer ta baawa̱ si̱, ka pate̱leka̱ ta, ka bärileka̱ ta, ka medele ta jekäi, ata wämo ka yakei ta. 	 yun̈e yapni yuninal tuˈ sataj yin̈ caw cˈulchˈancanoj, caw matxa nino istzˈilal, machipaxo nino istxˈojal maca hunuxa ismachiswalilal. Wal xin caw yetxa Comam yehi, yeb tzˈajan lahanxa yehi.


“Iyina si̱ yis wakei ia̱ ra yie ibiketsa jile wa̱k saka saka Jesús Nazaret wa kie ukä ja̱mi. 	 Yalnipaxo naj Pablo: ―Yet yalan̈tocano tuˈ, oc yin̈ innabalan wocan incachnojan anma yun̈e mach chischayto Comam Jesús ah Nazaret yul yanma.