Moro uyau ɨwesi kon pe iyesi yau, umaimu rɨ nɨrɨ esi moro ayau'nokon, i'se ɨwe'to' kon ekama'potɨ', ɨrepa kon nɨ mɨrɨ ike. 	 Efu u tan a ini mi, ne den leli fu mi tan na u ini, da u sa begi akisi san u wani, da u sa fende en.


Pe'tani esi'pʉ ɨnnɨ pʉra Surusiran piyapai, 2 mayirʉ e'to' airɨ rɨ. 	 Ma somen Dyu be komoto a Jelusalem kon a Betaniya fu kee pina anga Malita anga Maliya fu a dede fu a baala fi en. Bika Jelusalem anga Betaniya be sa de wan sani fu dii kilomeiti so koosube anga denseefi.


Mɨrɨ a'tai rɨ, ipana uta'koka'pʉ, iyani ekoneka'pʉ, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ ɨ'rɨ anpokʉmanin pʉra rɨ. 	 Ne wanten wanten so a man yesi opo woo, ne ai yee sani bun. Da soseefi en tongo losi te ai taki wala wala enke fa wan libisama meke fu taki.


I'tu auya'nokon i'se e'ai', utonpa ton, iye'ku'sa' rʉ'pʉ upɨ' uya miyarɨ rɨ wakʉ itekare usekama ku'sa' man. 	 Biibiwan! Mi wani u sabi fa banowtu e miti mi ya, ma a á poi tapu a bosikopu di wi e tyai. Ai tyai moo ipi sama kon biibi a Bun Nyunsu ya seefi.


To' uya ito'ka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ tʉkʉipʉnʉ pɨ' tauro'ka tane iya 'nokon. 	 Ma den á fusutan taki na sani fi en Tata a be e taki.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Tepi' uya nin si Kʉrai e'mʉ'sa'kato' oton i'tusa' tʉuya pɨ' ekama'pʉ, uruwai' yau iko'manto' oton pen nɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ipun ukɨta pen nɨ, tukai'. 	 Ne a be poi sikiifi a fesi fa a Kelestesi o dede weki kon a libi ya baka, fu tii ala sani. Bika a be sikiifi taki, dede ná o poi oli en. En dugu dugu sikin seefi noiti o loto poli.”


Pi'ta ewomʉ koro'tau, Koneriyas utɨ'pʉ mʉra'ta na' ipiya' ata'mo'kai' inama tʉuya ekamanin pe. 	 Fa i si Peitilisi de fu doo go a ini a osu, Koneilisi lon kon miti en a doose. A saka anga kini ne en fesi e gi en gaandi.


“E'mʉ'sa'ka', itɨkɨ pata pona. Mɨrɨ yau iyesi mɨrɨ ayauro'ka ton ɨnku'ton pɨ',” ta'pʉ iya. 	 A Tongo soi ete taki: “Ma opo go doo Damasikosi Foto. Sama de anda fu taigi yu san fu du.”


To' uya itenu auromʉ'pʉ, mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Pu'kena' pe ekamakɨ! Ɨnʉ' ɨwɨnɨi?” ta'pʉ to' uya. 	 Ne den teke wan koosi, ne den tei en fesi, tapu en ain. Ne den e naki en anga kofu, da den e akisi en taki: “Efi yu na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu tuu, da taigi u sama naki yu, no?”


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨpiya' kuru rɨ utɨ ta uya pʉn, e'tane amaimu itʉkɨ, mɨrɨ a'tai upoitorʉ usepi'tɨto' pe. 	 A dati meke miseefi á kon a yu, ma mi puu sama sende kon a yu. Ma taki wan wowtu namo, da a futuboi fu mi o kon bun baka.


Iwɨto' iwenai menukasa' poka'pʉ to' uya i'pai epoi; sises pʉse rɨ, esuwerʉ amʉ' kin, tawon. 	 Ma den be sikiifi wan sani a wan pisi paanga poti a edese fu a koloisi anda, fu saide meke den kii Masaa Jesesi. Den sikiifi taki:


Papa A'kwarʉ uya Piri' auro'ka'pʉ, “Enta mɨrɨ tararan piyau a'ko pe e'se'na,” tukai'. 	 Namo, a Apaiti Jeje di de a Filipi libi piki en taki: “Filipi! Go moo koosube fu a wagi fu a man de!”


Pi'ta uya tenu ra'tɨ'pʉ, mɨrɨpan uya ipoitorʉ, Sises ni'nʉnkanʉ uyepʉ tʉpɨkɨrɨ'nokon ene'pʉ. (Pʉse rɨ kʉrɨ rɨ Sises pona iye'tʉnkasa' rʉ'pʉ to' enta'na a'tai, “Uyepuru, ɨnʉ' uya si ɨyeparankato' oton?” tawon nʉ'pʉ.) 	 Ma di Peitilisi daai luku baka, ne a si taki a bakaman fu Masaa Jesesi di a be lobi te, e waka ne en baka tu. Da na a seefi bakaman fu Masaa Jesesi ya be sidon koosube fu Masaa Jesesi di den be e nyan a Pasika Piisii na a neti, di a be akisi en taki: “Masaa, sama na a sama di o seli yu?”


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ekama uya ɨpɨ'nokon serɨ pe; makoi pʉra esi tanporon kon ka'pon amʉ' mʉnʉ piyapai. 	 Da mi wani soi u ya tide taki, te u o fende sitaafu, da mi ná abi fowtu fu dati. Soseefi, efu wan sama dise libi á sa doo peesi gi Masaa Gadu.


Serɨ pɨ' ɨsenuminkase'na itekare ekamai' enno'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ so'si epuru ton amʉra'pʉ. 	 A sitee ya bigi te, ne den apaiti bosikopuman anga gaansama fu biibiwan keliki mu bendi a wanse, fu wegi a toli luku.


Koneriyas uya imaimu eikʉ'pʉ, “Asakɨrɨ'ne ipata'pʉ pe wʉi utɨka'sa' serɨ, uiwʉ' tau ɨpʉreman pɨ' esi koro'tau, ko'maan pe iwa, 3 a'kʉra', ite'kwanau pʉra rɨ, ka'pon a'kwa ipon e'soto'kasa' esi'pʉ upiyau, 	 Namo Koneilisi piki taki: “Tide na di fu fo dei, da a be de dii yuu bakadina enke nownow. Mi be de a osu e begi. Te fu mi denki, ne wan man wei weti koosi taampu a mi fesi.


Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Uyapurɨkɨ uri'san, iweyu uye'nɨ pɨ' man ikʉipʉnʉ pɨ' ka'pon amʉ' ɨpʉremato' oton pen serɨ wʉ' po mɨrɨ pe pʉra Surusiran po rɨ. 	 Ne Jesesi piki en taki: “Uman, biibi mi. A ten e kon, di a ná a mongo tapu ya efu Jelusalem u o go fu go begi a Tata moo.


“Ina uya kanan si serɨ wakʉ kuru itekare ekama serɨ ɨpɨ'nokon. ‘Mɨrɨ kupʉ uya,’ ta'pʉ Papa uya utamokori kon pɨ' uta'ku'tɨsa' rʉ'pʉ 	 “Na ala dati mi anga den di e wooko anga mi ya e taigi u nownow. San Masaa Gadu be paamisi wi avo pasa nownow gi wi Dyu enke paansu fu den. Gi taa foluku seefi di e lesipeki a biibi fu Dyu. U ala mu sabi taki, Masaa Gadu weki Jesesi kon a libi ya baka. Masaa Gadu be piki en apaiti takiman a sani ya fu sikiifi a di fu tu Psalm taki: ‘Mi Manpikin! Yu meke a goontapu ya tide, fu ala ain sa si yu, di de fu tii ala san mi abi.’


Sises uya anpisin ton nɨ kɨ'makaa'pʉ kanan tʉpiya', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Apʉne uyetatɨ', tanporo ɨmɨrɨ'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ se ito'ka'nʉ'tɨ'. 	 Ne Masaa Jesesi kai ala den sama kon, ne a taigi den taki: “U aliki mi bun! San mi o taigi u ya, na wan sani di u musu fu sabi.


Ɨnʉ' rɨ umaimu esa' pe na'ne' esi mɨrɨ iyawɨrɨ rɨ, kʉrɨ rɨ kʉrɨ rɨ ui'nʉnkanin ye' rɨ. Kʉrɨ rɨ ui'nʉnkanin i'nʉnka ukʉipʉnʉ uya mɨrɨ, urɨ uya rɨ nɨrɨ i'nʉnka kanan mɨrɨ awonsi'kɨ usenpoika rɨ itena',” ta'pʉ iya. 	 Da sama di teke san mi e taigi en fu a du, ne ai du den, da so wan sama lobi mi. Da, efu wan sama lobi mi so, da mi Tata seefi o lobi en tu. Da mi seefi o lobi so wan sama tu. Da mi o opo miseefi gi en fu a kon sabi mi.”


Mɨrɨpan kon uya, “Itepuru Sises apurɨkɨ ɨyepika'tɨ pa, ɨmɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨiwʉ' tau te'san,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Namo den piki en taki: “Poti fitoow a Masaa Jesesi, da i fende a yeepi de kaba makandii anga ala sama fi yu osu seefi.”


Surusiran eporo to' uya koro'tau, Pe'pake mɨrɨ awonsi'kɨ Pe'tani ya' si to' uye'ka'sa' Are' Wʉpʉ pon, Sises uya asa'ron kon tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ 	 Da di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en de a pasi e go a Jelusalem, ne den doo na a pikin mongo di den e kai Oleifi Mongo, koosube fu Betifage anga Betaniya Kondee.


Mɨrɨpan kon nɨ panama'pʉ iya, ipɨ' to' usauro'pɨtʉ namai' ɨnʉ' yan pokon pe rɨ, e'tane miyarɨ rɨ to' apiyo'ma tane iya, miyarɨ rɨ to' uya ekama'pʉ. 	 Ne Masaa Jesesi bali den sama taki: “U á mu taigi sama taki na mi deesi a man ya, u yee!” Ma anga ala fa a bali den de, toku den e taigi sama taki: “Na Masaa Jesesi deesi a man! Na Masaa Jesesi deesi!”


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ esi'pʉ mɨrɨ enta' ɨnekama'popɨ'pai pʉra. 	 Ne fanafu a ten de, ne ná wan sama abi deki ati moo fu akisi en sani.


Tanporo ika'sa' ton ko'manʉkʉ'pʉ itiwano' pe ika'sa' epoto' iya piyapai, ɨko'manpai iyesi pɨ' pen. Serɨ e'kuu'pʉ iye'moronkato' pe ku'nin nʉ'pʉ poro, te'ku'se 	 Bika ne enseefi fuuku ala sani, meke goontapu á de nownow enke fa sani be mu de seefi. Da den mu tan wan hii pisiten so, sondee denseefi wani, fu teke gaan angii, e luku fu fende moo betee ten.


“To' maimu pe' metayan?” ta'pʉ to' uya Sises pɨ'. “Ewai',” ta'pʉ Sises uya. “Iye'menukasa' pe' ene auya'nokon pʉra nai: “‘Apurɨpɨ'nin pe eke ton nʉ'kwɨ mʉre amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ mana' pokon kon mʉre amʉ' ku'sa',’ tawon?” ta'pʉ iya. 	 We, ne den moo hei apaiti begiman komoto kon akisi Masaa Jesesi taki: “I yee bun, fa den pikin e kai yu de?” Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Mi e yee kiinkiin, fa den e kai mi! Ma u dati á leisi san sikiifi a Masaa Gadu Buku, no? A sikiifi taki: ‘Masaa Gadu o meke, te enke petepete pikin seefi e bali baaya gafa en.’ ”


“Kin Akʉri'pa, wakʉ pe serɨ esi uiwano' pe usekamato' pe, to' nʉsauro'ai'ne' upɨ' pɨ'. Ito'ka'nʉkʉ uya tu'kan nɨ urɨ pɨ' kasi pe Esuwerʉ amʉ' usauro'to' upɨ' ekama uya ɨpɨ', 	 Ne a taki: “Kownu Agiipa! Ai gi mi piisii fu taampu a yu fesi tide, fu taki puu mi seefi na ala den kaagi di Dyusama abi fu mi.


Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya mɨrɨ eta'pʉ, mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ iwɨto' tʉuya'nokon eseru warinpa pɨ', ipɨ' tenari'nʉmʉ kon pɨ', apʉne pʉra anpisin nɨ usewansiukasa' pɨ' to' enupato' iya pɨ'. 	 Da den bigiman fu keliki anga den leliman fu Dyuweiti be yee. Ne den e puubei fu fende wan fasi fu kii en puu a pasi. Den si taki den wowtu di Masaa Jesesi be foondoo den sama. Da na dati meke den be feele.


Ɨ'rɨ kaisa rɨ ken si ka'pon kota'mato' pe iyesi, Papa Mumu wasa'pɨ'nin ti'ta ke, sepan pe rɨ tʉkonekanin pe te'sen ekonekan nɨto' mʉnʉ ku'nin, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ nonkasa' Iya'kwarʉ uya sapemanin nʉ'pʉ tukai', mi'tuyatʉu? 	 We, da sitaafu musu moo bigi gi biibiwan di daai fu wisiwasi a Manpikin fu Masaa Gadu. Soseefi wisiwasi a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu di mu wooko a ini en, fu tyai gaan bun. Soseefi wisiwasi a buulu di pai, fu sete a nyun kuudei fu dini. A buulu de sai gi Masaa Gadu, fu seeka libi kiin.


Apʉne pʉra Esuwerʉ amʉ' esi tʉron nɨ pe Esuwerʉ amʉ' pen kasa pʉra tato' pʉra rɨ iyesi—kʉrɨ rɨ rɨ epuru esi tanporon kon epuru pe, mɨrɨpan uya eke pe rɨ wakʉ tʉrʉ tanporon kon tesa'nin nan pona, 	 Luku fa a sikiifi taki: “Ibiiwan di biibi.” Na Dyusama, soseefi taa foluku di á de Dyu, ai si den a seefi fasi. Bika na wan kodo Masaa namo de gi ala sama. Na dati meke ibiiwan sa fende seigi, te den kai en fu suku yeepi.


Paarʉ uya to' ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ waraino epa'taisiman nɨto' ke ɨyepa'taisima'pʉ kon?” tukai'. “Isaan Pa'tes uya epa'taisiman nɨto' ke ka'pon amʉ' enupa'pʉ poro ina epa'taisimasa',” tukai' to' uya imaimu eikʉ'pʉ. 	 A akisi den baka taki: “Sowtu dopu u teke seefi?” Den piki en taki: “A dopu fu Johanisi.”


Utonpa ton nʉ'kwɨ, ɨmenukapai'nokon esa' e'tane, ina nekamanʉ epika'tɨn nɨto' ekareei pɨ', ɨmenukato' kon pe uya kuru e'kupʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ipan pe kuru ɨyekama'po kon pe apurɨto' Kʉri'san pe e'nɨ pɨ' wenai ɨyetokʉ kon pa Papa nʉtʉrʉ'pʉ tikin nan parɨ rɨ, tʉusensimaton pe pʉra rɨ wakʉ ton ena'. 	 Lobi biibiwan! Mi bigin ya fu sikiifi fu a gaan bun di u fende makandii. Masaa Gadu puu wi a takuudu anga ogii, fu go doo libi tego anga enseefi. Ma wan sani kon kwinsi mi ati ya. Da mi wani wasikoi u de fu dati! Son sama daai a fasi fu biibi Masaa Gadu tuutuu bosikopu! Ma a fasi fa a be poti dati á de fu kengi. Da u mu kaka futu anga den sama de.


Mɨrɨ ta iya koro'tau, Papa inserʉʉi uyee'pʉ ipiya' imeruntɨrʉ'tɨi'. 	 Ma mi Tata, a ná san mi wani mu pasa. Ma na san yu wani, na dati mu pasa.” Ne a seefi yuu de, ne wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee saka komoto a tapu, kon gi en kaakiti.


Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton uya Ka'paneyan pata eposa' a'tai, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' te'masen amʉranʉ'nin nan uyee'pʉ Pi'ta piya', mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨti'saai kon pe' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' tʉuse'masen?” ta'pʉ to' uya. 	 Namo den Masaa Jesesi kon doo Kafalnayemu Foto. Ne wan duupu sama di e piki lantimoni a Dyu Kondee, go a Peitilisi. Ne den akisi en taki: “A mesiti fi yu nái pai lantimoni, no?”


Imenukasa' itekare nɨkayai'ne' kasa, “Kʉrɨ apurɨ pɨ' na'ne' ɨpiyɨ'to' pʉra rɨ iyesi,” nɨkayai'ne'. 	 Bika Masaa Gadu Buku be sikiifi taki: “Ibiiwan di biibi, noiti sa kai a sen.”


“A'ko pe iweyu uyepʉ koro'tau, Papa uya tʉusaurokʉ'pʉ ku'to' pe Epʉra'an pɨ', tu'ke kuru utonpa kon amʉ' epansa' esi'pʉ. 	 Namo Stefanisi soi ete taki: “Da a paansu di komoto a den avo fu wi be fika a Egepte Kondee. A foluku goo kon bigi di somen yali pasa. Ne a yuu diipi doo fu san Masaa Gadu be paamisi Abalaham taki, musu fu pasa.


Mɨrɨpan kon uya tʉkanwa kon amʉ' pi'si'pɨtʉ'pʉ parau ku'pɨri e'pi pona. Tanporon nɨ tʉnɨnse to' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 Ne den tyai den boto go poti baka. Ne den komoto a soo, fika ala den sani fu den de, go e waka a Masaa Jesesi baka.


Utonpa ton, ɨpiya'nokon uye'taine' a'tai, eke pe rɨ ika'nɨ pe rɨ, pu'kena' pe rɨ Papa ekareei ekamai' uyepʉ pʉn. 	 Biibiwan! U be sende akisi mi, fa fu den apaiti taanga fu a Jeje. We, mi wani u fusutan a sani ya bun.


Ta uya ɨpɨ'nokon, wakʉ rɨken ku'to' auya'nokon pe iyesi Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan entai; mɨrɨ kupʉ auya pʉra iyesi a'tai, Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' ɨyepa'kato' oton kon parɨ pen nɨ,” ta'pʉ iya. 	 Soseefi, u mu sabi tu taki, sama di wani de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, mu waka letiopu fasi moo den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti seefi.


Ɨyeyaton kon pe pe' enasa' serɨ i'nairon tekamai' ɨpɨ'nokon? 	 Ma fa u daai e wooko taa fasi anga mi, enke u toon feyanti so? Na fu di mi e soi u, fa Masaa Gadu bosikopu de tuutuu?


Asa'rɨ rɨ marɨ pe' wakʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ine'ne' tuna epa'ka poken nai mɨrɨ rɨ marɨ tuna epa'kato' euta yai? 	 Bika peti wataa á de di mokisa tu sowtu wataa enke bita wataa anga switi wataa.


Mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ to' uya, “E'tane sa'ne mɨrɨ tukai' ɨnʉ' rɨ ɨtonpa ese' pʉra iyesi,” ta'pʉ to' uya. 	 Ma den sama taki: “Nono! Wi á poi kai en Johanisi, bika ná wan sama fu a famii abi a nen de.”


Moro iyesi Surusiran po karimeru mʉra'ta airɨ, iku'pɨ mʉre'pʉ 5 kaisaron enkurun nɨto' itau ton esa'; Ipuru amʉ' maimu yau Pe'sata tato' ipɨ'. 	 We, da a yuu ten de, da wan peti wataa be de a Jelusalem koosube fu den doo mofu fu a kondee. Da disi na a doo di den sama be e tyai den sikapu pasa go a ini a kondee. Da na a peti ya den Dyu be e kai Betisaida. Da den be meke feifi baikon lontu a peti wataa ya.


Utonpa ton, apʉne wʉi kaisa rɨ uko'man nɨto' eseru pɨ' sekamai'ya. Ɨnʉ' uya rɨ ka'pon amʉ' ekonekasa' rʉ'pʉ pena iteseru ye' awɨrɨ isara'tɨsa' mo'ka mɨrɨ pe pʉra itonpa'tɨ pʉra iyesi mɨrɨ. Mɨrɨ na'ne' kasa serɨ esi mɨrɨ. 	 We, biibiwan! Masaa Gadu be kuudei anga Abalaham kaba taki, a o gi en bun di a paamisi en. Da a á poi booko ofu kengi mofu moo. Bika luku te sama a goontapu seefi kuudei naki sitampu a lanti, da den á poi booko, ofu kengi dati moo.


E'tane, “Saarʉ piya' enta. Anʉnsa' uya man uyapiyo' pe, uyekareei pɨ' Esuwerʉ amʉ' pen, to' epuru ton, mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' auro'kato' pe iya. 	 Namo Masaa piki taki: “Na mi e sende yu go ne en! Bika mi teke enseefi toon sama fu mi. Da a toon wooko sani fu mi, fu du mi wooko. Bika a o waka tyai mi nen paati, fu soi Dyusama, soseefi taa foluku tu. Soseefi go doo kownu kownu fu goontapu.


Ina pona ɨpʉrematɨ'. Ina uya i'tu ina ewan esi wakʉ pe, ekamʉn ku'sa' ina uya pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon yau rɨ wakʉ pe tʉnamasan pe ɨko'manpaino kon pe. 	 Tan begi naamo, fu Masaa Gadu yeepi wi dise. Bika u e fitoow taki, wi konsensi á poi fon wi ati taki, u nái meke moiti anga a biibi libi. Ma ai go enke fa Masaa Gadu wani.


“Ɨmɨrɨ pen pe' kʉrɨ rɨ, kʉrɨ rɨ poitorʉ ton tonpa, ɨmɨrɨ rɨ?” tukai' uri'san mʉra'ta nawon uya Pi'ta ekama'po'pʉ. Entakanoma'pʉ iya, “Urɨ pen nɨ kʉrɨ rɨ,” tukai'. 	 We, a uman di be de na a doo mofu taigi Peitilisi taki: “Yu a ná wan bakaman fu a man, no?” Ne Peitilisi piki taki: “Nono! Ná mi!”


Sises uya Iseri'ko eporo koro'tau, tenku'nan esi'pʉ asanta ka'ta po eta'kwanʉn nɨ pɨ'. 	 Ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e go, te den koosube fu a kondee di den e kai Jelikow. Da wan beendiman be sidon a sikin pasi e begi moni.


Tenta'nakapʉ a'tai nin si, tʉpoitorʉ ennoko'pʉ iya tʉnkɨ'ma'san pana'tɨse'na, ‘Ɨsi'tɨ' si, tanporon nɨ si ekonekasa' man,’ tukai'. 	 Ne di a seeka te a kaba, ne a sende wan wookoman fi en go kai den sama taki, meke den kon. Bika a yuu doo.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Iye'menukasa': ‘Ka'pon esi tʉuko'mansen pʉreti pɨ' rɨken pen,’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Nono! Masaa Gadu Buku sikiifi taki: ‘A ná nyanyan namo e oli wan sama a libi.’ ”


Ɨmɨrɨ'nokon auro'ka uya, Esuwerʉ amʉ' pen. Esuwerʉ amʉ' pen ena' itekare ekamai' enno'sa' pe esi wenai, eke pe kuru utʉrawasooi kupʉ uya, 	 Da mi e taigi u taa foluku biibiwan de taki, na mi Masaa Gadu gi en taki enke apaiti bosikopuman, fu gi u de. Na wan dyendee sani di mi e teke fu bigi.


Uyenno'nin nʉ'pʉ rɨ pokon pe esi; tikin sarɨ unonkasa' iya pen, apʉne pʉra ipori'manin ku'nin pe esi ke,” ta'pʉ iya. 	 Da, enke fa Gadu sende mi kon ya, da a de anga mi. A nái fika mi wawan. Bika alaten mi e du san kai anga en.”


ipokena' pe e'nɨ i'se main e'to' e'seposa' e'to' pe eke pe uyau'nokon, u'naino kon umakooi kon pɨkɨrɨ tʉuko'mansan pe pen e'tane urɨ'nokon Iya'kwarʉ pɨkɨrɨ tʉuko'mansan. 	 Na so u libi kon taampu letiopu fasi, fiti weiti. Ma, da a takuu losutu á mu tyai wi go libi ogii fasi baka. A libi mu de enke fa a Apaiti Jeje e tyai sama.


“Ɨyenku'tɨsa' iya 'nokon kanan na'kɨ?” ta'pʉ Pari'si amʉ' uya to' pɨ'. 	 “Oho! San u taki. A koli u kisi tu?


Miyarɨ rɨ, to' usenuminka kasa pʉra rɨ Papa i'tunin pe e'nɨto' enkurunpanin pe, to' nonkasa' iya iye'to' awɨrɨ pʉra to' usenuminkato' ya', tʉku'sen pen nɨ ku'to' pe to' uya. 	 Bika denseefi á wani pakisei luku fa Masaa Gadu de seefi. Ne a fika sani kon a den pasi, fu a poli denki fu den, sa soi den san fiti anga san fowtu. Da ai goo moo anga moo kukutu sani a Masaa Gadu fesi.


mɨrɨ awonsi'kɨ Isowana, Kusa no'pʉ (Kusa esi'pʉ Era' esen o'non pe), mɨrɨ tʉpo Susana; mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke rɨ tʉron kon esi'pʉ. Pʉsamoro uri'sami'si amʉ' esi'pʉ mɨrɨ Sises pokon pika'tɨ pɨ' to' e'to' i'se ke rɨ tiwano' kon pe te'sen apai. 	 Wan taawan na be Johana, a uman fu Kusasi, wan edeman fu a paleisi fu Kownu Helowdesi anga wan taawan den e kai Susana. Soseefi somen somen taawan moo di be e waka anga Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e lontu. Da den be e puu denseefi moni e bai san di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en be abi fanowdu gi den.


Ɨ'rɨ rɨ ka'pon mʉta ya' nʉtɨyai'ne' uya wakʉ pe pʉra ka'pon kupʉ pen; e'tane ka'pon mʉta yai nepa'kayai'ne' uya kuru wakʉ pe pʉra ka'pon kupʉ,” ta'pʉ iya. 	 Ná den sani di yu e nyan e meke i tyobo a Masaa Gadu ain. Ma na den sani di i e taki anga i mofu. Na den e meke i tyobo a Masaa Gadu ain.”


Eke' airɨ rɨ anwana amʉ' amʉrato' oton,” ta'pʉ iya. 	 Na pe wan meti dede fika, na a pe tingi foo e kon.”


Osorʉwau kapʉi tʉpo, kanau epotorʉ'pʉ yau parau po ina utɨ'pʉ iko'mansa' komi' weyu pe pata esi wenai. Arisantiriya winon pe kanau esi'pʉ. Kanau putu pɨ' Munui' Amʉ' Papa tato' ipɨ' pe yʉi ewa'pɨ'sa' ton esi'pʉ. 	 Dii mun langa u be tan ape. Ne u komoto de baka anga wan taa seili boto di be komoto soseefi na Alekisandiya Foto a Egepte Kondee kon de. A be kibii a koo ten fu a yali na a tabiki ya. A boto ya e tyai a nen fu Toolengi gadu.


apʉne pʉra paka, warawo' pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ kapirita mʉnʉ uya makoi mo'ka pʉra rɨ iyesi ke. 	 Bika a buulu fu kaw anga kaabita á sai, enke paiman fu takuudu anga ogii. Den á poi wai ala dati puu a Masaa Gadu pakisei, fu gi sama paadon tego.


Kamoro esi'pʉ tʉtonpa kon enno'sa' Pari'si amʉ' uya pe. 	 We, da den sama fu a paitei fu den Faliseiman be de a ini den sama di be kon de tu.


Unene'pʉ si ekama uya, pʉse rɨ si esi Papa Mumu pe,” ta'pʉ Isaan uya. 	 Da mi si a sani di Masaa Gadu taigi mi de tuu. Na fu dati ede meke mi e taigi u taki, a sama di u e si de, na a Manpikin fu Masaa Gadu tuu.”


Apʉne pʉra ɨuko'mamʉ kon pe iyesi yau a'naino kon amakooi kon awɨrɨ, ɨyerikʉ kon; e'tane Iya'kwarʉ winɨ ipun nʉkupʉ'pʉ ipoken pʉra tʉsa' auya a'tai ima'tato' ya', ɨuko'mamʉ kon nɨ, 	 Bika sama di takuu losutu e tyai, o paati tego anga Masaa Gadu. Ma fi en Apaiti Jeje e tapu a takuu losutu, kii a yu libi, da yu o poi libi tego anga Masaa Gadu.


To' epori'ma'pʉ mɨrɨ tetai', mɨrɨpan kon usaurokʉ'pʉ pʉrata ke irepato' tʉuya'nokon pɨ', mɨrɨpan esi'pʉ itʉto' tʉuya weyu eporo i'se. 	 Ne di Judasi taigi den so, den piisii seefi. Ne den taigi Judasi taki: “Judasi, efi i yeepi wi enke fa i taki wi o pai yu.” Da di den taigi en so, ne a daai go baka a Masaa Jesesi. Da fanafu a ten de, ne ai lulu on ten a sa fende pasi fu seli Masaa Jesesi gi den hei apaiti begiman.


Serɨ pe iwa na'ne' nan uya ikupʉ usi'nʉnkan nɨto' yau, i'tui'ma serɨ ya' e'tʉsa' esi wakʉ itekare wapu pe. 	 Den dati e taki Masaa Gadu bosikopu fu a Kelestesi, bika den lobi mi. Den sabi taki, na Masaa Gadu poti mi fu feti meke sama si taki, en Bun Nyunsu na wan tuu sani, fu teke biibi.


mɨrɨ si wakʉ pe, ɨri pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ esuken ɨwesi kon pa Papa munkɨ pe, tʉuko'mansan pe ɨri yau mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton koro'tau tʉma'takʉʉi ke pʉra. To' koro'tau e'wei'tɨtɨ' sirikɨ amʉ' te'wei'tɨsan kasa ka' yau; 	 Da finga ná o poi soi kaagi u anga leti. Bika u sa de sondee takuudu fasi a mindii fu a takuu goontapu pe ogii ati sama e waka e libi takuudu fasi ya. U o de a den mindii enke lobi pikin fu Masaa Gadu di bun, fu si enke te neti dunguu, ma sitali a tapu e beenki fu si kiinkiin.


Mɨrɨ pata'pʉ pe, tʉsanon enna'po koro'tau, iye'nɨmɨ'pʉ Surusiran po to' wanmʉra rɨ. 	 Da di a Pasika Fesa kaba, ne den daai baka e gwe a osu, a Nasaleti Foto. Ma Jesesi be fika a baka a Jelusalem. Da Jowsef anga Maliya á be sabi taki, Jesesi fika a baka.


To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' e'nɨto' rawɨrɨ kuru rɨ, Sises uya i'tusa' esi'pʉ serɨ non nɨnto' tʉuya weyu e'seposa', ikʉipʉnʉ piya' si tʉutɨto'. Tiwano' ton pe te'san i'nʉnkakapʉ tʉpo, non po te'san, mɨrɨpan kon ena' nin si ipan pe to' i'nʉnkato' tʉuya enpoikakaa'pʉ iya. 	 Da a yuu de, da a Pasika Fesa be de koosube kaba. Da Masaa Jesesi be sabi taki a yuu fi en doo fu a fika a goontapu ya go ne en Tata. Ma namo, da Masaa Jesesi be lobi den sama fi en alaten, ma now, da a o soi den fa a lobi di a be lobi den ala den yuu bigi.


Ikʉipʉnʉ ekama'po uya mɨrɨ, mɨrɨpan uya Ɨpika'tɨnin kon tʉron nɨ enno'to' pe, ɨpiyau'nokon te'ton tɨwɨrɨ rɨ. 	 Da mi sa begi a Tata, da a sa gi u wan taa Yeepiman, di o tan anga u fu tego.


Pi'ta uya ta'pʉ ipɨ', “Eniyas, serɨ pe Sises uya ɨyepi'tɨ. E'mʉ'sa'ka', ɨye'kwe' e'mepɨ'kɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai rɨ, Eniyas e'mʉ'sa'ka'pʉ. 	 Namo Peitilisi taigi en taki: “Eneya! Masaa Jesesi Kelestesi betee yu tide. Opo taampu! I seefi lolo i sibi peesi.” Ne Eneya opo waka letiso!


Pena sa'ne Tiyotas itese' ka'pon esi'pʉ ɨnʉ' pe rɨ e'kupʉ i'se. Tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ', 400 kaisaron kon era'tɨ'pʉ ipoitorʉ pe. Iwɨnɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan poitorʉ ton nʉ'san e'ta'nʉkʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Luku san be pasa a fesi. A man den be e kai Tewdasi be tyai enseefi enke bigiman. Fo ondoo sama be e waka ne en baka, fu du san ai taki. Ma sama fende en kii panya a hii kulu sama fi en fika a yayo.


“Mɨrɨ a'tai, to' uya rɨ marɨ ei'to' oton, ‘Ina epuru, ɨ'rɨ a'tai rɨ si ina uya ɨyene'pʉ iwan pe, tuna'kiri' ke, mɨrɨ pe pʉra ka'kʉran pe, mɨrɨpan ina uya asanomasa' pʉra iyesi? Ɨ'rɨ a'tai rɨ si ɨpon i'se, takuru'ke mɨrɨ pe pʉra pariki'si tau ɨwe'tane, ina uya ɨpika'tɨsa' pʉra iyesi?’ tato' oton. 	 “Da den o piki a Kownu taki: ‘Oho! Masaa, on yuu u be si yu anga angii, sondee fu gi yu nyanyan? On yuu wataa be e moo yu, ma u á be e gi yu wataa? On yuu i be tan enke wakaman, ma u á be teke yu poti a osu? On yuu i be pina fu koosi, ma u á be solugu yu anga koosi? On yuu i be siki, ne u á be solugu yu? On yuu i be de a dunguu osu, ne u á be kon luku yu?’


Tʉron kon inkɨ'ma'san uya nin si ti'nau'nokon, “Ɨnʉ' si pʉse makoi pɨ' tʉusentu'masen?” ta'pʉ. 	 Da, di Masaa Jesesi taki so, ne wantu fu den sama di be sidon e nyan anga en makandii e kuutu taki: “Sama na a man di taki, ai gi sama paadon fu takuudu anga ogii de?”


Epʉn pon kon soisa amʉ' utɨ esi'pʉ ipɨkɨrɨ, aimu'na' nan kaware amʉ' po'ne, aimu'nan, itoi'masa' pen epe'kena' pon renen tato' ya' tepontɨpɨ'se. 	 Den suudati fu Masaa Gadu Kondee de a lo ne en baka na asi tapu. Den be wei dii weti koosi fann.


Apʉne pʉra tu'ke kuru tiwano' kon pe e'paino kon ka'pon amʉ' man, tʉusauro'san nɨken mɨrɨ awonsi'kɨ enku'tɨnin nan, kamo kuru sa'ne un pi'pɨ puturʉka tawon nan kon. 	 Titesi! Na so yu mu piki manengee poti, fu tii taa biibiwan. Bika somen falisi leliman e sitee anga biibisama nownow. Den dati nái wani poti yesi fu aliki sama. Ma den e gi soso lawlaw leli, fu tii sama go a takuu pasi. Moo ipi fu den na Dyusama a den biibisama mindii.


Ewarupɨ yau ausaurokʉ'pʉ usetato' oton wʉi nai, mɨrɨ awonsi'kɨ pana ya' ɨyetarerumʉ'pʉ i'nau ɨiwʉ' tau usekamato' oton ɨutɨ nakapu ponsi'kɨ. 	 Da ala san u taki a dunguu, den o yee a gaan dei. Da ala san u taigi useefi a yesi a ini kambaa, den o taampu a osu tapu bali den gi kondee.”


Mɨrɨ awonsi'kɨ i'tu'nokon tanporon yau rɨ Papa e'tʉrawasoma wakʉ pe ti'nʉnkanin ku'nin pe, ikɨ'masa' kon mɨrɨto' pe ta'pʉ tʉuya awɨrɨ. 	 Da u sabi fa sani e waka gi sama di lobi Masaa Gadu? A ini ala sani di e pasa, da ai meke bun kon komoto gi den. Bika a be sabi a fesi fa a o wooko, anga den di a o kai kon toon sama fi en seefi.


Ina weyu u'ma'sa' a'tai to' piyau ina e'to', ina uya to' nɨmɨ'pʉ, tanporo Sises apurɨnin nan, to' no'pʉ ton, to' munkɨ amʉ' nɨrɨ utɨ'pʉ ina a'kɨrɨ eke pata apai. Mɨrɨ yau, tuna e'pi po ina e'sekunka'pʉ ɨpʉreman pɨ'. 	 Namo a dei doo fu wai a mindii, fu gwe a waka tapu. Biibiwan de anga den uman anga pikin kon poti wi a boto. Den waka anga wi kon a liba, ne u saka kini makandii begi na a santi bangi tapu a wataa mofu de.


Mɨrɨ wenai Ikʉipʉnʉ rau e'sekunka, 	 We, da mi e sutu kini gi u Tata, Masaa Gadu a tapu gaandi, fu a hii wooko di a du ya.


Itepe'pʉ pe, apurɨto' uyepʉ tekamasen eta winɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tekamasen useta Kʉrai maimu poro ina nekamanʉ pe te'sen. 	 Bika fu a biibi mu kon, da yesi mu poti ne en bosikopu. Da u sa fusutan a wowtu Kelestesi di a sende gi wi.


E'tane kʉrɨ rɨ te'masen pe iye'to' pe ekama'posa', karimeru amʉ' esa' pen, karimeru amʉ' esi itikʉn non pe pʉra. Ene kaikusi uyepʉ ene iya a'tai, karimeru amʉ' nɨmɨ iya. Iyainʉmʉ, ene kaikusi uya to' a'si, karimeru amʉ' nɨrɨ e'tʉrʉ'kwa. 	 Ma wan sama di den yuu fu luku den sikapu, di á de wan soluguman, á de so. Bika ná en abi den sikapu. Da te a si wan takuu meti e kon, da wanten wanten ai lon gwe fika den sikapu wawan. Da a takuu meti o kon, da a kisi son fu den. Da a yaki den paati.


Mɨrɨ a'tai, tanporon kon ipoitorʉ ton uya inonka'pʉ, mɨrɨpan kon ainʉmʉ'pʉ. 	 Da di den kisi Masaa Jesesi so kaba, ne ala den bakaman fi en lon kibii fika en wawan. Ne den man tyai Masaa Jesesi gwe.


Sises uya Isaan esi pariki'si tau tawon etasa' a'tai, iyenna'po'pʉ Kiyarari pona. 	 Namo Masaa Jesesi yee taki, den kisi Johanisi sooto. Ne a komoto ape go tan a Nasaleti Foto, pe a be kiya. Nasaleti Foto de na a pisiwataa fu Galileya.


Ɨri to' eseru pɨ' usentu'mato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ uyenu yau to' makooi ku'to' uya oton pen nɨ mɨrɨ enta',” tasa'. 	 Da mi o teke gaan bun ati fasi namo luku den, fu gi den gaan paadon. Da ogii di den du anga taawan, anga ala taa takuudu anga ogii fu den sa wai komoto a mi pakisei.”


Raan'pu uya pata wei'tɨsa' usento' oton pen nɨ kanan ayau, mɨrɨ awonsi'kɨ temari'masen uri'san mɨrɨ awonsi'kɨ itaan'pʉ maimu usetato' oton pen nɨ kanan ayau. Ɨpoitorʉ ton kʉrʉpo'po pɨ' te'san esi'pʉ eke ton kuru rɨ serɨ yau mɨrɨpan enwoke' pe ɨwe'to' ke tanporo tʉpataron kon ka'pon amʉ' ano'ma'pʉ auya. 	 Ná wan faya, di o leti a ini a foto ya. Ná wan toow piisii o de a ini a kondee ya moo. Fosi fosi den wenkiiman fi yu na be den moo bigiman fu goontapu. Da anga den tofuu wooko fi yu, i be koli den foluku kisi.


Mosi' uya karukuri ka'sa' ɨkʉi pe i'mʉ'sa'ka'pʉ yʉi pɨ' rɨmono' tau kasa rɨ marɨ, Ka'pon, Papa winon i'mʉ'sa'kato' pe iyesi, 	 “We, leti enke fa Mosesi be meke a kopoo sineki opo poti a hei a ini a sabana, na soseefi den o opo a Manpikin di saka kon toon libisama ya, poti a hei tu.


Mɨrɨpan uya Sises piya' inee'pʉ. Sises uya ene'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ Saiman, Isaan mu, Ke'pas pe ɨyesa'to' oton (Tɨ' ta e'kwa pe),” ta'pʉ iya. 	 Ne a tyai en baala Simon go a Masaa Jesesi. Ne di Masaa Jesesi si en, ne a taki: “Yu na Simon, a manpikin fu Johanisi. Yu o nen Kefasi .”


5 kaisaron pʉreti si'kwɨ'pɨ'taine' a'tai 5,000 kaisaron kon ka'pon amʉ' iwano' pe, ɨ'rɨ kaisa rɨ pa'siki'ti amʉ' tʉpe'tɨpɨ'se ipʉ'kʉ rʉ'san mentɨta'tʉi?” ta'pʉ iya to' pɨ'. “12 kaisa rɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 fa mi be paati feifi beele gi feifi dunsu sama? Da onmen bakisi be de fanowdu fu u be poti san den sama be nyan fika?” Ne den piki en taki: “We, Masaa, na twalufu bakisi be fika.”


Ɨnʉ' rɨ ɨpiyɨtʉ yau upɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ umaimu ton pɨ', serɨ iyemari'masa' ekumankanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton serɨ a'taino kon weyu a'tai'ne, Ka'pon, Papa winon nɨrɨ ɨpiyɨtʉ mɨrɨ ipɨ', tʉuyepʉ a'tai tʉkʉipʉnʉ meruntɨrʉ yau mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton nɨ inserʉ amʉ' pokon pe,” ta'pʉ Sises uya. 	 Da fa u de a goontapu ya, da somen sama fika Masaa Gadu go e du ala sowtu ogii. Da efu wan sama e sen gi mi anga mi wowtu, da te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o daai kon baka, da sen o kisi en fi en tu. Bika, a o kon anga den apaiti Basiya fu Masaa Gadu Kondee anga gaan dyendee fasi fu Masaa Gadu.”


“Mɨrɨpan pɨ' itepuru uya ta'pʉ, ‘Amaimu ke rɨ ɨyeseru aimenka uya mɨrɨ, ɨmɨrɨ ɨri rɨ ipoitorʉ! I'tu auya si sa'man pe esi, unpata'tɨ'pʉ pen nɨ mo'kanin pe, mɨrɨ awonsi'kɨ unpɨmɨ'pʉ pen nɨ anʉnnin pe? 	 “Ne a kownu piki en taki: ‘Oo! Na so mi libi taanga? We now, yu o si fa mi libi taanga. Yu na wan wisiwasi kaba a soso wookoman.


Serɨ ton pɨ' Sises usaurokʉ e'nonkasa' a'tai, anpisin ton nɨ ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ enupan nɨto' iya pɨ', 	 Da a hii fasi fa Masaa Jesesi e gi a leli fu Masaa Gadu ya be foondoo den sama, te ná sipowtu.


mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon tonpa ton upiyawon kon winɨpaino, So'si ton Kare'siya po'nan enakan: 	 Mi sikiifi a biifi ya makandii anga taa biibi baala di e mokisa wooko anga mi dise. A de gi ala kulu fu biibiwan na a pisiwataa fu Galasiya anda.


Apʉne upana'tɨtɨ', ɨmɨrɨ'nokon main o'no e'paino kon, i'tu auya'nokon pʉra pe' nai main uya rɨ tasa'? 	 Bika son fu u wani daai go teke den weiti poti wooko enke gaan basi a u tapu baka. Ma luku wan toli di sikiifi, a ini den seefi weiti buku de.


Mɨrɨ a'tai, ipan nɨ anpokʉmanin e'sara'tɨ'pʉ Ite'ma awɨron kon pɨ'. 	 Namo wan gaan opuulu kon a Efese Foto na a pisiten ya, fu di somen sama e teke a Nyun Pasi.


Serɨ si pu'kena' amʉ' awɨrɨ isetasa' rʉ'pʉ uta'ku'tɨ: 	 Da na fu sani sa waka enke fa wan fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi. Bika a be sikiifi taki:


Miyarɨ rɨ pana' pe a'setun esi'pʉ uye'nɨ pɨ'. Mɨrɨ ema'sa' yau, kanau pʉro'po te'sen ka'pon amʉ' apuruui ton ma'kɨrɨ'pʉ to' uya. 	 A ze be takuu! Winta e wai te, ala a wataa e seke enke toko. A ini tuutuu takuu weli u de. Taa dei seefi, u towe wantu lai a wataa, fu a boto moo opo feke.


Sises uya ekama'po'pʉ, “10 kaisaron kon pen pe' ɨmɨrɨ'nokon nʉsepi'tɨi? Nai kamo ken si ɨtonpa ton? 	 Ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Tan! Man, a ná ala den tin man kon bun, no? Da san meke na yu wawan daai kon gi Masaa Gadu daa? Pe den taa neigin de?


Itepuru ena' unmenukanʉ i'tu uya pʉra iyesi, mɨrɨ pe iyesi pɨ' pʉse rɨ senno'ai' tawon, apʉne pʉra ɨri ku'sa' iya pʉra iyesi pɨ'. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨpiya'nokon ine'sa' uya, ɨmɨrɨ kuru kin Akʉri'pa piya'. Ekama'popɨtʉ uya'nokon tʉpo, itepuru Sisa ena' unmenukanʉ oton nin si i'tu uya mɨrɨ. 	 Ma mi á sabi san fu sikiifi go anga en anda taki, na disi anga dati a du. Da a moo gaan kownu a Loma Foto anda ná o poi sabi san a du, fu kuutu en. Na dati meke mi poti en a lanti fesi tide ya, fu kuutu luku ete wan leisi, san u mu sikiifi sende go anda anga en. Moomoo yu Kownu Agiipa, kuutu luku san u sa fende sikiifi, osi?


Tu'ke rɨ ka'pon amʉ' amʉra'pʉ, pata oton pʉra rɨ pata tʉku'se mʉra'ta airɨ'ne rɨ. Sises esi'pʉ itekare ekama pɨ' to' pɨ'. 	 Da somen sama kon te, ná wan peesi be de a ini a osu moo. A doo mofu seefi fuu kwaa. A be e gi den sama a wowtu fu Masaa Gadu.


Eke pata e'mopɨtʉ'pʉ osorʉwau iye'to' airɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpataron kon pata'se' ton uta'morʉka'pʉ. Papa uya eke Paperan kupʉ'pʉ tenu yau, mɨrɨpan uya tʉyuku ensito' pe tʉkokʉ yai ikupʉ'pʉ, kota'man nɨto' tʉuya euku. 	 Da, Babilon, a gaan foto, piiti booko a dii pisi. Soseefi den foto fu den foluku booko kai. Na so Masaa Gadu membee Babilon. Masaa Gadu teke wan gaan kan, ne a lai a atiboon fi en a ini, te a fuu, ne a gi Babilon Foto en enke win a diingi.


Serɨ si ɨnku'pai e'to' pen kupʉ uya yau, urɨ uya ikupʉ pen, e'tane makoi uyau nʉko'manyai'ne' uya ikupʉ. 	 Da mi e libi na a fasi di dipi fu mi ati e buuse, fu libi. Da a kon, mi e libi ogii naamo! Ma a ná anga mi wani. Na ogii a mi ati namo di taanga so, fu feti a ini mi te, ne miseefi á poi tapu en.


e'tane kamoro Papa nʉkɨ'ma'san, asa'rɨ rɨ Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ' pona, Kʉrai esi Papa meruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pu'ketʉ pe. 	 Namo a gi daa, da ai booko a beele pisipisi paati. Da ai taki: “A beele ya na mi sikin fu nyan. Da u e membee fa a teke dede pai a u peesi. Tan nyanmi en naamo seefi, fu membee a wooko di mi du de.”


Mɨrɨ uriya', Sises uya ka'pon amʉ' kɨ'ma'pʉ tʉpiya'. Mɨrɨ yau, panton ekama'pʉ iya to' pɨ': “Nai kasa Se'tan nɨrɨ enpa'ka Se'tan uya tukai'? 	 Ma namo, Masaa Jesesi kai den kon makandii. Ne a gi den wan ageisi toli. A taki: “Fa didibii sa puu didibii a wan peesi?


E'tane, ipan pe Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan usakorota'pʉ. “Ɨ'rɨ pe iku'pai nai?” tukai' to' usaurokʉ'pʉ. 	 We, di den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti si taki Masaa Jesesi deesi a man, ne den ati teke faya. Ne den oli wan kuutu, fu luku fa den sa fende wan fasi fu kii Masaa Jesesi.


Wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' Papa, ukʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winon esi ɨyenakan kon pe. 	 Meke Masaa Gadu, u Tata anga Masaa Jesesi Kelestesi, teke gaan bun ati fasi namo luku u anda. Soseefi, u ati mu de switi tu.


Serɨ etasa' Era' uya a'tai, tʉmaimu ennoko'pʉ iya pu'kena' amʉ' piya' to' pokon pe ama'ai te'sepoto' kon pe, mɨrɨpan kon winɨ eta'pʉ iya, mɨrɨ a'tai kaiyono' epa'ka'pʉ tukai'. 	 We, Kownu Helowdesi aliki, te a kaba. Namo a sende kai den koniman di be komoto na a se pe san e opo kibii kibii kon ne en. Ne a akisi den, meke den taigi en, on ten pilisisi den be si a sitali a tapu.


Iyau mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨto' uya'nokon poro Papa epoto' pe iteme'nin pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ en wannɨ yau te'se. 	 Da wi mokisa libi anga a Kelestesi Jesesi ya, di u teke biibi fitoow en. Na dati meke u ná abi fu pantan moo fu Masaa Gadu, bika wi doo peesi fu diipi go doo en fesi.


E'tane serɨ iye'menukasa' Main uta'ku'tɨto' pe iyesi: ‘Iwenai pʉra rɨ to' uya uyewaruma'tɨ'pʉ,’ tawon. 	 Ma fa i si den sani ya pasa de, na fu di san sikiifi a Gadu Buku mu kon tuu. Bika Gadu Buku sikiifi taki: ‘Mi á be du wan sani anga den, ne toku den á poi si mi na ain.’


Mɨrɨ a'tai nin si, ‘Ɨpokon pe sa'ne ina nʉta're'tɨtai ko, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' menupatai ko ina e'ma tau'ne.’ 	 “Da u o piki en taki: ‘Masaa, i sabi u! Na u anga i be e nyan e diingi. I be de a u kondee ganda e leli wi Masaa Gadu wowtu ibii yuu.’


Mɨrɨpan kamoro ui'se pʉra iye'sa' kon nʉ'san kin pe, uyeyaton non, kota'ma uya mɨrɨ. To' ine'tɨ', mɨrɨpan kon tʉ'ka kon pa uyenu airɨ,’ ta'pʉ iya,” ta'pʉ Sises uya. 	 Da u tyai ala den sama di á be wani mi toon kownu fu taki gi den kon, da u kii den leti a mi fesi ya.”


Pʉse rɨ ene isakon uya eke tʉtʉrawasooi ton kupʉ'pʉ, apo' nu'tɨ'pʉ iya Epʉn winɨpai non pona ka'pon amʉ' uya entane. 	 Ai du gaan foondoo foondoo sani. Seefi ai meke faya komoto a tapu kai kon a goontapu meke ala sama si.


To' auro'ka'pʉ iya kanan, “To' uya ɨyereutanʉ'sa' kon na'ne' airɨ rɨ, mɨrɨ rɨ ɨutɨ tau me'tʉi' pata nɨmɨ auya'nokon pona rɨ. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Di u o go, te u go a wan osu, da u mu tan de, te enke u kaba fu gwe baka.


Mɨrɨ a'tai, Saiman Pi'ta, supara esa' pe te'sen uya imo'ka'pʉ, mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru poitorʉ pana enwo'ne' winon a'tɨ'pʉ. (Ipoitorʉ ese' esi'pʉ Marʉ'kas.) 	 We, ma namo, da Simon Peitilisi be abi wan fetihow ne en de. Ne a teke a fetihow, ne velen, a koti a letise yesi fu a futuboi fu a moo hei begiman, puu. Na a futuboi ya nen den be e kai Maakusi.


Mɨrɨ yau, Esuwerʉ amʉ' pen mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' usaurokʉ'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas kota'mato', tepuru kon pokon pe to' e'kama'pʉ, tɨ' ke to' wɨto' pe tʉuya'nokon. 	 Namo Dyusama anga den fesiman makandii anga taa foluku de fiti makandii fu mesaandi den Pawlesi naki kii anga siton.


“Ɨri sɨ, apurɨnin nan pen nɨ serɨ a'taino kon! Ɨ'rɨ pʉ'kʉ pona rɨ ɨpiyau'nokon esi? Ɨ'rɨ pʉ'kʉ pona aya'kɨrɨ'nokon esi? Ine'tɨ' upiya',” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi bali gi den bakaman fi en anga den taa sama taki: “Oho! Libisama! Saide meke den libisama fu a ten ya nái biibi ete? On langa mi mu oli pasensi anga u ete fosi u kon biibi Gadu? U tyai a pikin kon.”


Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ', “Tʉpataron kon uya tʉpataron kon nɨ nɨrɨ ewa'nomato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ esa' wannɨ pe te'san uya esa' wannɨ pe te'san nɨ nɨrɨ ewa'nomato' oton. 	 Bika u o yee taki, wan kondee kondee a goontapu o opo feti anga denseefi. Kownu kondee o opo feti anga denseefi.


enpoikato' tʉuya serɨ entakan nʉye'ai'ne' a'tai mɨrɨ kaisaron ta pokena' pen wakʉ nonkasa', enpoikasa' iya ɨsi'nʉnke' pe te'to' yau upɨ'nokon Kʉrai Sises yau. 	 Da winsi on ten fu goontapu, ibiiwan sa si a wi fa Masaa Gadu foondoo bigi pasa maiki. Sama á de fu fusutan fa a bigi so, te u luku fa a du gaan bun gi wi di a sende Kelestesi Jesesi kon.


mɨrɨ kasa si Kʉrai e'tʉrʉ'pʉ tikin ite'kwa tu'kan kon ka'pon amʉ' makooi mo'kanin pe; mɨrɨpan usenpoikato' oton iyakon ite'kwa pe, makoi tʉrawasomase'na pen, e'tane epika'tɨn nɨto' ne'se'na kamoro tenupɨkɨrɨ te'san iwano' pe. 	 Ma soseefi, da Kelestesi poti enseefi kii wan leisi namo, enke paiman, fu pai gi sama takuudu anga ogii. Ne a opo gwe a tapu, fu saka kon ya baka. Ma a ná fu tyai enseefi kon kii di fu tu leisi baka. Ma na fu den sama di e luku en ya taanga taanga sa fende a gaan bun di bigi pasa peesi enke fa Masaa Gadu be paamisi.


Warawoti'si amʉ' pʉreti pɨ' iyenta'nasa' kon tu'kanoro esi'pʉ 5,000 kaisa rɨ. 	 Da fu den manengee wawan di be nyan, da a moo enke feifi dunsu.


Ka'pon uya ɨutɨ amɨ kasa iyesi, i'na' akanin nʉ'pʉ mɨrɨpan uya iyapon nonkasa' tɨ' pona. I'mʉnpʉ uye'sa' a'tai, itapʉ'netʉ uya mɨrɨ ɨutɨ wɨnɨ'pʉ e'tane iwokouka iya poken pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra wakʉ pe amɨsa' pe iyesi pɨ'. 	 Den de enke wan sama, di diki a fondamenti fi en osu dipi go doo bunbun taanga doti. Ne a sete a osu de. Ne a osu fi en taampu kinkin. Ne a yuu di gaan wataa kon sungu a kondee, ne a osu á kai. Bika a fondamenti fi en be bun.


Apʉne pʉra Papa tʉrawasooi rʉ'san urɨ'nokon, ika'sa' kon Kʉrai Sises yau wakʉ tʉrawaso ku'nin nan pe, Papa nʉkoneka'pʉ uye'mata'nokon iku'to' pe. 	 Bika enke fa u libi kon tan nownow, da ne en teke u poti so, fu di u mokisa libi anga Kelestesi Jesesi namo. Ne u tan hii nyun sowtu fasi gi en, fu poi du den bun di a be fiti poti langa ten a fesi fu wi yeepi taawan.


Mɨrɨpan uya to' ekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' nai ipɨ', ɨnʉ' ese' nai ipɨ'?” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Ne a teke a moni luku, te a kaba. Ne a taki: “Sama na a sama, di fesi maiki na a moni tapu ya?”


Mɨrɨ a'tai, main eta'pʉ uya Epʉn winɨpai, “Imenuka',” ta'pʉ iya, “Pori' pe kuru kamoro esi mɨrɨ serɨ tʉpo teri'ton kon Itepuru tʉrawasooi pe esii'ma.” “Ewai',” ta'pʉ Ita'kwarʉ uya, “Tʉumoronka'to' kon eposa' to' uya tʉtʉrawasooi kon apai, mɨrɨpan kon nʉkupʉ'pʉ utɨ to' pɨkɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Namo, mi yee wan tongo taki komoto a tapu taki: “Sikiifi a sani ya taki: ‘Seigi fu den sama di dede gwe anga a biibi a Masaa fanafu now.’ ” Ne a Jeje fu Masaa Gadu piki taki: “Eeye! Den o fende boo fu ala den gaan taanga wooko. Bika now, den o kisi ala san den mu kisi, fu ala den wooko di den du.”


Ene tʉpo, inserʉ nekama'pʉ ekama'pʉ to' uya tu'kan kon ka'pon amʉ' pɨ' pʉse rɨ mʉre pɨ' isaurokʉ'pʉ rʉ'pʉ pɨ'. 	 Da di den sikapuman si en so kaba, ne den go taigi ala sama ala den sani di a Basiya fu Masaa Gadu Kondee be taigi den, fu a pikin.


Mɨrɨ awonsi'kɨ soisa amʉ' uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ kanan ken si kupʉ ina uya?” ta'pʉ to' uya. To' eikʉ'pʉ iya, “Ka'pon amʉ' kʉsa'kwarʉkatʉu to' pʉrataai pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ kasi pe rɨ to' kʉseseru'tɨtʉu. Mɨrɨ rɨ ɨpʉrataai kon mepoyatʉi'ne' pɨ' rɨ pori' pe e'tɨ',” ta'pʉ iya. 	 Ne den suudati seefi kon, ne den akisi en taki: “We, san u dati mu du?” Ne a piki den taki: “U á mu suku toobi anga sama e dwengi den fu gi u moni. Soseefi, u á mu lei gi sama tyai den go a kuutu fu moni ede. U meke a moni di lanti e pai u sai u.”


sirikɨ amʉ' uta'pokʉ'pʉ ka' poi non pona, iyakʉ'pʉsa' pen kiyari, pi' eperu a'pokʉ a'setun uya kasa. 	 Da, leti enke fa wan gaan taanga winta sa wai den guun nyanyan fu wan bon towe a doti, na so den sitali kai komoto a tapu kon a goontapu.


emenna' mɨrɨ awonsi'kɨ nurɨnan uye'ma kon uta'kokasa' pɨ' iwapu awɨrɨ, ipun nɨ si, 	 Bika denki a deki sowtu gaiden di tei paati a fosi kambaa, anga a kambaa di meke seeka gi a apaiti Masaa Gadu wawan. Di Jesesi dede, ne dati piiti a mindii, komoto a tapu doo doti. Da na a buulu fi en pai opo pasi de, na a apaiti peesi pe pasi á be de.


To' piyau esi koro'tau, to' wapu pe e'sa' man, to' pa'sima pɨ' mɨrɨ itese' urepa'pʉ auya ike ke. Ɨnʉ' rɨ utano'masa' pʉra man, kʉrɨ rɨken tʉuma'tasen ye' pe rɨ iye'ku'sa' rʉ'pʉ iye'menukasa' itekare a'ku'tɨnin pe rɨ. 	 Alaten di mi be de a goontapu, mi be e kibii den a ini a kaakiti fu a nen fi yu di i gi mi. Mi be e luku den seefi fu ná wan fu den go lasi, boiti a ogii ati wan, di be meke fu go lasi kaba a soso fu a sani di Gadu Buku taki mu kon tuu.


“Ɨmɨrɨ'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ itepuru ton uya serɨ kupʉ'pʉ Sises pɨ' ɨnkupʉnʉ kon i'tu auya'nokon pʉra iyesi pɨ'. 	 Namo a taki ete taki: “Mi eigi Dyu foluku! Na u be du ogii anga en te doo kii en seefi. Ma saide u be poi du dati? U á sabi, den edeman fu Dyu keliki di e taki gi kondee ya seefi á sabi tu.


“Ɨ'rɨto' pe? Ɨ'rɨ ɨri ku'sa' iya?” tukai' Paire' uya to' ekama'po'pʉ. E'tane miyarɨ rɨ eke pe to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Kurusu' pona ipokapɨ'kɨ!” tukai'. 	 Ne Gaaman Pilatesi akisi den baka taki: “Saide mi mu sipikii en kii? Sowtu ogii a du?” Ne den bigin bali moo taanga taki: “Sipikii en a koloisi! Sipikii en! Sipikii en! Sipikii en puu de.”


Sises e'nonkasa' a'tai ka'pon amʉ' enupa tʉpo, ta'pʉ iya Saiman pɨ', “Miyarɨ parɨ kanau akɨ i'nawon ya' parɨ. Mɨrɨpan ɨpunwerʉ kon eno'ma kon pa tuna ka' moro' amʉ' a'si kon pa,” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi sidon a ini a boto taki anga den sama te a kaba. Ne a taigi Simon taki: “So, we Simon! Wai a boto go a mindii wataa! Da i towe i seepi kisi fisi!”


Piyapaino pe ɨnɨmɨ uya 'nokon pen; ɨpiyau'nokon uyepʉ rɨ. 	 “Mi ná o fika u enke pikin di de sondee mma anga dda a baka. Mi o daai kon a u baka.


“E'saponka serɨ moro' amʉ' a'sii',” ta'pʉ Saiman Pi'ta uya to' pɨ', mɨrɨpan pɨ', “Aya'kɨrɨ ina utɨ serɨ,” ta'pʉ to' uya. Mɨrɨpan kon utɨsa' ekanwa'tɨpɨtʉ'pʉ kanau ya', e'tane mɨrɨ ewarupɨɨi tau, moro' amʉ' a'si'pʉ to' uya pen nɨ. 	 Ne Simon Peitilisi taigi den taki: “Mi o go a onti towe seepi a liba!” Ne den taigi en taki: “Wi o go anga yu tu.” We, ne den opo go a ini a boto. Ma a hiihii neti de, den á kisi ná wan sani.


Ipʉ'kʉ pe wapiyaro' iteperu ki'masa' tʉsa' enasa' yau wakʉ pe, mɨrɨ a'tai nin si tanporon itonpa esi mɨrɨ wakʉ pe; imi' ton esi wakʉ pe, mɨrɨ kasa kanan ipanta ton esi mɨrɨ. 	 Den moo gaandi avo Dyu gaansama, na lutu fu a hii Dyu. Na apaiti sama gi Masaa Gadu. Ne a hii paansu sama fu den toon fu Masaa Gadu. Bika te fosi pisi nyanyan fu goon puu gi Masaa Gadu daa, da a hii goon toon fi en. Lutu fu bon di paandi gi en, da ala taka, ala uwii fu a bon, toon fu Masaa Gadu.


Ɨimamin kon a'motasa' man, ene amʉ' uya ɨpon kon ɨ'sa' man. 	 I dyunta tyaipi gudu goo mongo, ma na fu loto poli. Moi koosi di i abi seefi na fu mitimiti nyan poli.


“Asakorooi kon yau kamakoitatʉu.” Wʉi enu u'tɨ tane ke'tʉu ausakorotasa' kon nɨ marɨ e'tane, 	 Kenisi anga du ogii, winsi atiboon seefi. A ati mu koo gawgaw baka sondee fu fende pasi doo neti.


Ɨnʉ' ken ka'pon nai ka'pon usenuminkato' i'tunin, iya'kwarʉ rɨ nin tɨ iyawon nɨ? Mɨrɨ kasa rɨ, ɨnʉ' uya Papa usenuminkato' i'tu pʉra rɨ iyesi, Papa A'kwarʉ uya rɨ nin i'tu. 	 Ma na awan kodo seefi Jeje e gi somen apaiti makiti fu wooko so. Da ai paati gi ibiiwan san a wani dati mu du apaiti fasi.


Mɨrɨpan o'pa'pʉ to' uya waain sumasa' i'ne' mɨrʉ itese' ke, e'tane ensi iya pʉra iyesi'pʉ. 	 Ne den gi en win anga mile oli a ini. Ma a á wani diingi en.


Yaranta amʉ' ipe'tɨpɨ'tɨ', wʉ' amʉ', i'kʉrʉ amʉ' inu'tɨpɨ'tɨ'. Oipa' nan asanta ton ikonepɨ'tɨ' to'sa rɨ. Tarantaranpa' nan asanta ton ikonepɨ'tɨ' ekayu pe'ne. 	 Meke ala dipi saka peesi kon hei. Meke ala mongo kon booko saka miti doti. Meke ala bendi bendi fu a pasi kon taampu letiopu. Ala den olo olo seefi mu kon seeka silli miti doti.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Kʉsereutanʉ'tʉu, apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ eke Papa tʉrawasooi ku'nin nʉ'pʉ uyese' yau usaurokʉ poken pʉra iyesi mɨrɨ tʉpo ɨri pe upɨ'. 	 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Nono! U be mu fika en. U á be mu tapu en. Bika wan sama di e teke mi nen e du foondoo sani, ná doo daai taki ogii fu mi esi esi.


“Ɨmɨrɨ'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo rɨ Esuwerʉ amʉ' uya i'tu i'se esi i'napai rɨ kuru iyesi tukai': Pʉse rɨ si Sises ɨnwɨnɨ'pʉ kon ku'sa' Papa uya man Itepuru pe mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai pe,” ta'pʉ Pi'ta uya. 	 Namo Peitilisi taki ete taki: “Da meke a hii Islayeli foluku ya seefi sabi taki, na a Jesesi ya, Masaa Gadu poti fu ala taawan kai Masaa. Soseefi a poti en, fu de a Kelestesi, di a be paamisi fu tii ala sani. Ne en seefi u de be poti sipikii kii a koloisi.”


E'tane Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “To' e'paka'sa' a'tai, tɨ' amʉ' rɨ nɨrɨ e'sara'tɨ mɨrɨ ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U aliki mi bun! Efu den sama ya tapu den mofu, da den siton di de a sikin pasi o bali a den sama ya peesi. Bika a bali ya musu fu bali.”


iyemari'masa' ekumankanin pe, mentaino pe, e'wɨpaino, enku'tɨnin ye' pe, ɨri ku'nin pe rɨ, tɨkɨntai', teseru'tɨi' ka'pon pɨ' tʉusauro'sen pe, mɨ pe rɨ te'ku'sen pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ita'kwarʉ pʉra te'sen pe. 	 Den sani enke giili ati anga takuu fasi, koli sama, fanya libi, dyalusu, saanti sama, bigi fasi anga lawlaw denki.


Pʉroroi pona to' enpa'ka tʉpo, ɨutɨ ta' iyewomʉ'pʉ, mɨrɨpan uya uri'san anʉmʉ'pʉ itemiyatʉ pɨ', mɨrɨpan uto'pamʉ'pʉ. 	 Ma di ala sama komoto a doo, ne Masaa Jesesi go a ini a kambaa pe a dede pikin didon. Ne a oli a dede pikin ana, paa. Fa i si a kaba oli en, a pikin opo sidon wanten. Na weki a pikin weki kon a libi baka de so.


E'tane rʉ'kwɨ nin si entu'manin itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uyee'pʉ, mɨrɨpan uya rʉ'kwɨ asa'ron pʉrata ka'pa muku'pɨ tʉrʉ'pʉ, peni punu'pɨ rʉ'kwɨ rɨ. 	 Da di den poti te wan pisi, ne a si wan pooti uman di á be abi man moo be kon poti tu. Ne ai luku onmen a uman ya o poti. Ne a si a poti tu kopoo sensi go a ini a baki.


Pata ema'sa' a'tai, tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ iya. 12 kaisa rɨ to' anʉmʉ'pʉ iya, itekare ekamai' enno'sa' kon pe to' koneka'pʉ iya. 	 Ne di mamanten, ne a kai den sama di be e waka ne en baka kon ne en. Ne di den sama kon, ne a teke twalufu man a ini den toonmi en bakaman, fu waka anga en go na ala peesi pe ai go. Da Masaa Jesesi be e kai den man ya apaiti bosikopuman.


Mɨrɨ koro'tau, ka'pon, makoi a'kwarʉ yen pe te'sen mɨrɨ yau Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, 	 Da a yuu de, da wan man be de a ini a keliki osu de anga wan takuu jeje ne en tapu. Ne a bali taki:


Anpisin uya kuru rɨ e'ma'pʉka'pʉ, apʉne pʉra ti'tuto' ipɨkɨrɨ ku'sa' iya pɨ' takuru'kena' nan pɨ'. 	 Da a yuu ten de, da wan gaan ipi sama be e waka a futu e faaka Masaa Jesesi e kon, fu di den be si den gaan foondoo sani, di a be du, deesi den sikiman.


Ayamʉrasa' kon a'tai uyepuru kon Sises ese' yau, urɨ ɨpiyau'nokon iya'kwarʉ yau, mɨrɨ awonsi'kɨ uyepuru kon Sises meruntɨrʉ esi mɨrɨ yau, 	 Namo Kelestesi beli a ini wan geebi. Ma baka dii dei, ne Masaa Gadu weki en kon a libi ya baka tuu. Na so Masaa Gadu Buku sikiifi taki, sani o waka so.


A'ko pe rɨ mɨrɨ yau iyesi'pʉ umɨ, eke opa'wʉ pata epuru, Pa'piriyas itese' mainarʉ. Ina ereutanʉkʉ'pʉ iya tiwʉ' ta' osorʉwau wʉi e'to' airɨ. 	 Koosube pe den de ape, da a gaaman fu a hii tabiki ya be e tan a wan gaan pisi fu a tabiki di de fi enseefi. Dati na Gaaman Pubiliyesi. A teke wi oli ne en osu dii dei langa. Ai libi switi anga wi doo solugu wi bunbun tu.


E'tane mɨrɨ kasa ɨwe'to' kon pe pʉra iyesi. E'tane ru'ku, eke pe na'ne' ɨ'koro'tau'nokon e'to' pe iyesi a'mi'pɨ wannɨ kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ esa' wannɨ, apiyo' wannɨ kasa. 	 Ma a sowtu libi de á mu de a u mindii. A sama di e saka enseefi fu dini den taawan, ne en na a moo heiwan na u mindii.


“Ɨri a'kwarʉ epa'kasa' a'tai ka'pon apai, itɨ siya rɨ a'mun pata yau tereutato' yau warinpa pɨ'. Mɨrɨpan eporo iya pʉra iyesi, mɨrɨ a'tai, ‘Enna'po serɨ ɨutɨ unnɨmɨ'pʉ ta',’ ta iya. 	 Ne a taigi den taki: “Te wan takuu jeje komoto a wan sama tapu, da ai waka e lontu e suku peesi na ala den sabana ini, fu boo. Ma a nái poi fende peesi fu boo. Da, te a á poi fende a peesi fu boo, da ai pakisei taki: ‘Meke mi daai go tan na a peesi pe mi be komoto baka.’


Iye'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ upiyau, ‘Utonpa, Saarʉ, ennin pe kanan enakɨ!’ ta'pʉ iya upɨ'. Mɨrɨ pe rɨ, ennin pe ena'pʉ. 	 Namo a man de kon luku mi na a osu pe mi be e tan a Damasikosi Foto de. Ne a taampu a mi fesi taki: ‘Sawlesi, mi baala! Si sani baka wanten!’ Namo, mi si wanten baka.


E'tane kʉrɨ rɨ uyeparanka ton emiya esi uyemiya pokon pe rɨ tepʉrʉ po. 	 Ne Masaa Jesesi taki baka taki: “Wan fu u di sidon e nyan anga mi ya, o seli mi gi den ogii ati sama den kii.


Serɨ tʉpo, asakɨrɨ'nan kon inserʉ amʉ' ene'pʉ uya. To' e'mʉ'sa'kapɨ'sa' asakɨrɨ'nan non ekun airɨ'ne, asakɨrɨ'nan a'setun amʉ' a'si'pɨ'sa' to' uya esi'pʉ, non, parau mɨrɨ awonsi'kɨ yʉi posi'ma iya namai'. 	 Bakadati, ne mi si fo Engel fu Masaa Gadu taampu a den fo uku ede fu goontapu. Den tapu a winta a den fo uku fu goontapu, meke a á poi wai kon a soo, a á poi wai go a ze. Da soseefi a á poi wai den udu bon tu.


10,000 kaisarɨ rɨ ɨyesanon kon e'tane Kʉrai poro, tu'ke pʉra ɨkʉipʉnʉ kon amʉ' esi, Kʉrai poro ɨkʉipʉnʉ kon pe enasa' wakʉ itekare poro. 	 Da fa a mu de seefi? Mi o begi anga mi jeje, ma mi o begi anga mi fusutan tu. Mi o singi anga mi jeje, ma mi o singi fu sama sa fusutan mi tu.


Utɨn pɨ' man, Onisimos pokon pe, i'nairon mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa kon nʉ'kwɨ, ɨtonpa kon nɨ apata kon apaino. To' uya tanporo serɨ yau te'ku'sen ekama mɨrɨ ɨpɨ'nokon. 	 Mi o sende makandii anga u paandasi sama anda den e kai Onesimesi. Bika a de wan fitoow wookoman na a wooko makandii anga mi ya. Mi lobi enseefi tuutuu tu. Den tu man ya o kon taigi u anda fa ala sani e waka dise.


upika'tɨ'pʉ iya 'nokon, ipokena' ku'sa' wenai pen, e'tane ɨsentu'ke' pe tesi wenai. Upika'tɨ'pʉ iya 'nokon entuka'nɨ pe kanan e'nɨ ekorʉka winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ emenna' pe Wakʉ A'kwarʉ winɨ ekonekan ke, 	 Ma a á luku a wi, efu u be e du bun gi en fosi. Kweti! Na tyali ati fi en namo, ne a meke u toon nyun sama. Bika a wasi u kon kiin, di a sende en Apaiti Jeje kon fuu wi ati pasa peesi.


Entɨ' kʉrɨ tʉusauro'sen nurunpa auya'nokon namai'. To' ainʉmʉ poken pʉra iye'sa' yau, kʉrɨ non po tʉpanamanin kon tʉnurunpai', mɨrɨ o'koi' pe' e'nɨ'nokon upanamanin kon Epʉn poi piyapai era'tɨn nɨsa'nokon yau? 	 Da feti fu kaba taanga yesi gi Masaa Gadu di bosikopu e taki anga wi nownow. Bika a á be sipowtu anga avo gaansama di be taanga yesi gi san a be kon taki a Sinai Mongo. Da on moo, wi fu nownow sa fende sitaafu fu dati? Bika na tapu anda a de nownow, e taki anga u.


To' nin si utɨto' pe ikupʉ'pʉ iya mɨrɨ. Ɨri a'kwarʉ ton nin si utɨ'pʉ mɨrɨ ka'pon yapai peiruku amʉ' ya'. Tanporo rɨ nin si, 2,000 e'to' airon kon peiruku amʉ' e'tʉrʉ'kwa'pʉ, mɨrɨpan kon aputa'pʉ parau ku'pɨri ka'. 	 Ne Masaa Jesesi meke den go. Den takuu jeje komoto na man, ne den go a ini den agu. Ne wanten wanten, ne ala den tu dunsu agu lon saka a mongo hullu, te a ze dubuu. Ná wan di komoto moo. Ala fiya dede.


Mɨrɨ a'tai A'sarutanʉ'sa' Pen Pʉreti Pɨ' Enta'nan Weyu e'seporo'pʉ karimeru mʉre wɨto' Itepoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ iwano' pe. 	 Ne den de, te a dei doo fu den kii a pikin sikapu fu den nyan a piisii ya.


“Ka'pon amʉ' eseru kʉsaimenkatʉu, ɨyeseru kon nɨ nɨrɨ aimenka kʉse'nin. 	 “Ná kuutu, kaagi taawan, da taawan ná o kuutu, kaagi yu tu.


Taan'pʉ ton, ɨno'pʉ kon i'nʉnkatɨ', Kʉrai uya so'si i'nʉnkasa' na'ne' kasa, te'nonkai' itiwano' pe, 	 Man! U mu lobi u uman tuutuu fasi enke fa Kelestesi lobi a hii kulu sama fi en. Ne a poti enseefi teke dede pai a den peesi seefi, fu puu den a takuudu anga ogii.


Iye'wapu'tɨ'pʉ pen, e'tane isekama'pʉ, “Kʉrai pen urɨ,” tukai'. 	 Ne den go, ne den akisi en taki, efu na en na Kelestesi di Masaa Gadu be o sende kon a goontapu. Ne Johanisi puu taigi den gwelen sondee fu koli den. A taki: “Nono! Kweti kweti! Mi a ná a Kelestesi.”


Ɨnʉ' uya rɨ tʉuko'manto' ɨnka miyarɨ parɨ ipɨ' tʉusewankamai'? 	 I denki taki, libisama sa kusumi fu sani te, da a fende moo langa libi?


tikin nɨ nin si itewan mɨrɨ awonsi'kɨ inta esii'ma urɨ'nokon Epuru Sises Kʉrai e'to' itese' pɨ' Papa mɨrɨ awonsi'kɨ Ikʉipʉnʉ apurɨpɨtʉ kon pa. 	 Soseefi u sa poi mokisa tongo, fu bali gafa Masaa Gadu, di de a Gadu fu wi Masaa Jesesi Kelestesi. Soseefi en Tata tu.


“Esuwerʉ urɨ, iyentusa' rʉ'pʉ Tarʉsas, Siri'siya yawon yau, e'tane serɨ yau usemo'ka'pʉ. Kamariyerʉ piyau usenupa'pʉ ukʉipʉnʉ kon nʉkoneka'pʉ Main pɨ'. Ipan pe Papa apurɨ pɨ' serɨ pe ɨwesi kon na'ne' kasa. 	 “Mi meke a Taasisi Foto a Silisiya pisiwataa. Ma mi na Dyusama enke u seefi. A Jelusalem Foto ya mi goo teke Dyusama leli a Mesiti Gamaliyeli. A leli mi fini fini ala weiti di wi avo fika gi u. Mi be e feti du ala san Masaa Gadu sende wi enke Dyusama, enke ala u taawan de.


E'tane Sises uya imaimu eikʉ pʉra iyesi pɨ', ipoitorʉ ton uyee'pʉ ipiya' mɨrɨpan kon uya ta'pʉ ipɨ', “Enno'kɨ, apʉne pʉra ɨkɨ'pɨ'nʉnpɨtʉi'ma uye'ma'pʉkapɨtʉ kon pɨ' man,” ta'pʉ to' uya. 	 Ma anga ala fa a uman e begi de, toku Masaa Jesesi á piki en seefi seefi. Namo den bakaman fu Masaa Jesesi taigi en taki: “Masaa! Gaantangi, bali a uman de, meke a kaba a u baka. Senten, ne ai waka a u baka e muliki wi.”


To' e'kama'pʉ ama'ai Sises a'si pɨ' iwɨto' pe tʉuya'nokon. 	 Den de ape e fiti anga denseefi fa fu du fu kisi Masaa Jesesi a wan koni fasi tyai go kii.


“E'tane ipoken pʉra ɨwe'to' kon eposa' uya man: Wapiya ɨsi'nʉnkena' pe ɨwesi'pʉ kon kasa pʉra me'atʉi'. 	 Ma wan sani fu u de, di á bun a mi. Bika, u lasi a fosi fasi fu lobi, di u be lobi mi fosi.


Mɨrɨ yau, uri'san esi'pʉ 12 kaisa rɨ wʉipiya mʉn ennoko pɨ' iko'mansa'. 	 Ma, wan uman be de a ini den somen sama de di be abi wan lasi buulu siki. Twalufu yali kaba, di a be kisi en, sondee fu koti.


“Asa'ron kon ka'pon amʉ' uya pʉrata tʉnin ye' ko'manʉ'pɨtʉ esi'pʉ te'mai' pʉra. Tikin nan uya 500 kaisa rɨ pʉrata pun ko'manʉ'pɨtʉ esi'pʉ, isakon uya 50 kaisa rɨ kanan pʉrata pun. 	 Ne a taigi en taki: “Tu man be yuu moni a wan man. Wan fu den yuu feifi dunsu kolu. A taawan yuu feifi ondoo kolu.


E'tane ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨri pe ɨku'nin nʉ'pʉ pɨ' kɨse'mai. Ɨnʉ' uya rɨ ɨwɨnɨ yau enwo'ne' winon ɨye'peta pɨ', iratoi rʉ'pʉ rɨ marɨ ira'tɨkɨ iwinɨkʉi'. 	 We, mi e taigi u taki: U á mu pai ogii, fu ogii baka. Ma efu wan sama naki i wan baala ana a i letise sikin fesi, da poti a taase gi en, meke a naki tu.


Serɨ etasa' tʉuya'nokon a'tai, to' ɨpʉrema'pʉ ɨsewan ya' tenai' Papa pɨ'. “Itepuru, Ɨmɨrɨ nʉkoneka'pʉ Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non mɨrɨ awonsi'kɨ parau mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon nɨ mɨrɨ yawon. 	 Den taawan aliki, ne den begi makandii taki: “Masaa Gadu! Yu abi ala makiti, fu meke ala sani. Yu meke yu kondee anga ala san de a tapu anda. Yu meke goontapu anga ala san de ya. Yu meke den ze anga ala san de a ini den wataa fu den peesi.


apʉne pʉra Wakʉ A'kwarʉ uye'sa' pʉra rɨ marɨ iyesi'pʉ to' pona. Piri' uya to' pa'taisima'pʉ esi'pʉ Itepuru Sises ese' yau rɨken. 	 Bika den be teke biibi de, te be dopu enke maiki taki, den e biibi Masaa Jesesi. Ma a Apaiti Jeje dati á be lai den libi ete.


Mɨrɨ pe pʉra 18 kaisaron kon iyeri'sa' kon Sairon pon ka'ta' amɨsa' ɨutɨ uta'mo'kasa' a'tai tʉpona'nokon. Surusiran pon kon entai kuru pe' ɨri pe to' esi'pʉ pe ekama auya'nokon, mɨrɨ wenai to' e'wɨnɨ'pʉ na'ne'? 	 Ne a akisi den baka taki: “San u pakisei fu den tin na aitin sama di a tolen fu Silowam be booko kai kii? U membee taki na fu di den sama de be e libi takuu moo ala taa sama fu Jelusalem meke den sani de pasa anga den?


To' e'kwɨrɨtʉ koro'tau, Sises e'nʉmʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ɨsɨ pe a'setun uyepʉ parau ku'pɨri ka' uya, to' kanwa rawoirawoima'pʉ to' kuruuka poken. 	 Da di den koti fu abaa, ne Masaa Jesesi kai a siibi. Da di den go, te wan pisi, ne wan gaan winta wai na a ze, e seke a wataa e wasi go a ini a boto te, na fu den sungu namo.


Tu'kan kon uya rɨ nin si apurɨ'pʉ mɨrɨ imaimu etasa' tʉuya'nokon pɨ'. 	 Ma somen sama be daai kon e biibi ne en fu den wowtu di enseefi be e taki.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ipɨkɨron esi iwaraino rɨ marɨ: ‘Ɨtonpa i'nʉnkakɨ mɨsi'nʉnkayai'ne' kasa,’ tawon. 	 Ma ete wan weiti de fanowdu fu oli enke dati tu. Dati taki: ‘U mu lobi ala taa sama enke fa u lobi u seefi.’


To' amʉrapɨtʉ'pʉ ɨsewenapai rɨ ɨpʉremai'. Uri'sami'si amʉ', Sises san Meri, mɨrɨ awonsi'kɨ Sises akon non esi'pʉ to' koro'tau. 	 Somen leisi den be e miti makandii, fu tei ati oli doo anga begi. Maliya, a mma fu Jesesi anga den taa baala fu Jesesi be de ape tu. Wan duupu taa uman seefi.


E'tane urɨ'nokon esi Epʉn pon kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ enuri'nɨ'nokon itenupɨkɨrɨ pika'tɨnin Itepuru Sises Kʉrai uyepʉ mɨrɨ winɨ, 	 Bika wi dati na sama fu Masaa Gadu Kondee a tapu, di de u tuutuu tanpeesi. Da wi de ya e luku Masaa Jesesi Kelestesi fu komoto anda kon a wi, enke wi Yeepiman di puu wi a takuudu anga ogii.


“Ɨsi'tutɨ' kuru rɨ aiko rʉ'kwɨ mʉra'ta awɨrɨ ewon nɨ pɨ', ekama uya ɨpɨ'nokon, apʉne pʉra tu'kan kon usi'tuto' oton ewomʉ i'se, e'tane to' ewonto' oton pen. 	 “Feti fi i seefi sa de wan fu den sama di o doo pasa go a ini a sumaa doo mofu. Bika mi e taigi u taki, somen fu u o feti, fu pasa go a ini a pikin doo ya, ma den ná o poi.


Sises uya to' eta'pʉ, mɨrɨpan kon pɨ' ta'pʉ iya, “Atu' ka'pon esi pen mɨrɨ ta'ta i'se e'tane, takuru'kenan esi i'se. 	 Namo Masaa Jesesi yee san den e akisi den bakaman fi en. Ne a taigi den taki: “Meke mi akisi u wan sani. San u pakisei dataa de fu du? Na fu deesi sikiman ofu fu deesi sama di de gusontu?”


to' uya enpoika si'kɨrɨ mɨrɨ main e'to' i'se e'menukasa' to' ewan pɨ', to' ewan uya rɨ nɨrɨ ekama to' pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ to' usenuminkato' uya rɨ ipoken pʉra to' e'sa' ekama, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ a'tai ipoken to' e'sa' ta iya rɨ.) 	 Na so Masaa Gadu meke ibii sama ati, fu fii san fiti ofu fowtu, enke fa weiti e taki. Da taa foluku di á de Dyu seefi e poi taigi taawan taki: “Yu á du bun, ofu i du bun!”


Serɨ ta'pʉ iya tʉpo, iyamʉrasa' kon nin si ka'pon amʉ' ennoko'pʉ iya mɨrɨ, mɨrɨ apai. 	 Di a taki so, ne a meke ibiiwan suku en osu pasi.


Ka'pon amʉ' e'nonkasa' a'tai, anpisin pe Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen e'tane Papa namanin nan uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas e'ma'pʉka'pʉ. Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas uya to' auro'ka'pʉ, Papa uya wakʉ nonkasa' tʉpona'nokon awɨrɨ to' uko'manto' pe. 	 Di a keliki komoto, ne somen de waka a den baka gwe. Dyusama, soseefi taa foluku di teke Dyusama fasi, fu dini Masaa Gadu tu. Namo Pawlesi anga Balnabasi e soi den, fu tan biibi fa Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku sama.


Pori' pe te'ton kon kamoro ɨsɨ pe rɨ, ipan pe rɨ tʉkota'masan wakʉ kupʉ to' uya wenai, to' iwano' pe Papa e'to' esa' wannɨ pe esi. 	 Seigi fu sama di ogii e miti soso fu di den e libi bun gi Masaa Gadu. Bika den o de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.


apʉne pʉra, “Papa, itese' pɨ' e'nɨto' esi ma'tanʉ'nin apo' pe rɨ,” tasa' iya. 	 Bika a nái go anga sama di e taanga yesi gi en. A o kaba den dati a soso, enke gaan faya di e boon sani puu a pasi.


Apʉne pʉra si serɨ ton ekamasa' uya pɨ' ɨupokoitasa' kon nin si. 	 Ma na den sani di mi taigi u de, na den meke gaan tyali kisi u?


apʉne pʉra aya'kɨrɨ e'ai' ɨnʉ' uya rɨ ɨwɨnɨ pen mɨrɨ, apʉne pʉra tu'ke ka'pon amʉ' man serɨ pata yau uyapurɨnin nan,” tukai'. 	 Mi e taampu gi yu, da sama seefi á de fu du ogii anga yu. A foto pe i de ya seefi abi somen sama di de fu mi.”


Ekama uya ɨpɨ'nokon, enta'nato' oton pen ipɨ' kanan, Papa na'ne' esa' wannɨ pe yau e'seposa' a'tai rɨken kanan enta'nan,” ta'pʉ iya. 	 Da mi ná o nyan sowan Pasika Fesa anga u moo ete, fu te enke ala den sani di u e membee anga a fesa ya kon pasa. A yuu de, da a Nyun Tii fu Masaa Gadu o doo goontapu.”


Itonpa ton akontawon kon mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton kuru uya etasa' esi'pʉ, eke pe kuru Papa usentu'masa' ipɨ' tawon. Mɨrɨpan kon esi'pʉ pori' pe ipokon pe. 	 Da di den famii fi en anga den sama fu a pisi kondee pe ai tan, yee taki a meke a pikin, ne den piisii anga en te, ná sipowtu, bika den si taki Masaa Gadu du wan gaan bun gi Elisabeti.


Kʉrɨ rɨ winɨ Papa uya tanporon nɨ koneka'pʉ: ka'yawon ton mɨrɨ awonsi'kɨ non pon ton nɨ, tʉusensen mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusensen pen, apono' amʉ', pata esanon, meruntɨ mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton nɨ kanan; tanporon ekoneka'pʉ iwinɨ mɨrɨ awonsi'kɨ itiwano' pe. 	 Bika ne en Masaa Gadu be sende meke ala sani. San ain poi si ya anga san ain á poi si doo a tapu seefi. Dati wani taki, sutuu fu sidon tii peesi anga gaan bigiman di sidon a tapu anga basi di e tii taawan anga makiti di hei ofu lagi moo taawan. Masaa Gadu Manpikin de a tapu fu ala, da den meke fu saka denseefi ne en ondoo gi en gaandi tu.


Nekutimas esi'pʉ isakon pe, pena iwa Sises piya' ewarupɨ nau itɨsa' rʉ'pʉ. Nekutimas uya karapa mɨrʉ isumasa' aro tato' pokon pe nee'pʉ, 75 pon e'to' airɨ rɨ. 	 Da Nikodeimisi, di be kon a Masaa Jesesi a wan neti seefi kon tu. Da a tyai sumee switi sani di den e seeka dede sikin te anga wan sani fu diitenti a dii kilo so. Da a be mokisa den sani ya te a mokisa.


Mɨrɨpan ɨutɨ esa' pɨ' mɨkatʉi', ‘Ti'sa man, nai yau tʉpoitorʉ ton pokon pe To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' tenta'na kon tukai' ɨni'tupai.’ 	 Da u taigi a man di abi a osu taki: ‘A Mesiti sende u, fu akisi yu on pisi a kambaa de, pe en anga den bakaman fi en sa nyan a Pasika Fesa tide neti.’


Iyeri'sa' pe ɨwesi kon koro'tau amakooi kon yau mɨrɨ awonsi'kɨ ipi'pɨ puturʉkasa' pen a'taino kasa amakooi kon yau ɨwe'tane'nokon, Papa uya nurɨne ɨkuu'pʉ kon Kʉrai pokon pe. Tanporo umakooi kon eno'ma'pʉ iya, 	 We, luku fa dati pasa anga yu. Bika fosi i be teke biibi, da yu be e boo, ma yu be e teli fu dedewan. Bika yu á be de sama fu Masaa Gadu di sabi libi fa a wani. Da yu á be e teke en taki. Yu be e waka a ini takuudu anga ogii. Ma toku, ne Masaa Gadu gi yu wan hii nyun sowtu libi mokisa anga a Kelestesi. Soseefi paadon, fu yu takuudu anga ogii.


Ama' e' uyepʉ ama'mase'na rɨken, mɨrɨ awonsi'kɨ iwɨse'na, mɨrɨ awonsi'kɨ ima'tanʉ'se'na. Urɨ uye'sa' uko'man nɨto' epoto' pe to' uya, eke pe kuru nɨrɨ to' uya epoto' pe. 	 Ma wan fufuuman, te a kon, ai kon namo fu fufuu anga kii anga booko sani poli kaba a soso. Ma mi kon fu gi libi a libi tapu te a pasa peesi.”


Papa uya rɨ sa'ne iku'sa' esi'pʉ mɨrɨ ko pʉse rɨ tʉnanʉmʉ'pʉ ekota'mato' pe rɨ. Mɨrɨpan i'mʉ'sa'kasa' tʉuya e'to' pe tapurɨpɨ'sen pe Epʉn po,” ta'pʉ iya. 	 Bika u be mu sabi kaba taki: ‘A kownu di Masaa Gadu be paamisi, fu sende kon, be mu pina so fosi a be go sidon enke kownu.’ ”


Te'nonka pe, Pi'ta uya ta'pʉ, “Papa uya, tʉron kon piya' ennoko tʉuya wapiya kuru, tʉni'mʉ'sa'ka'pʉ, tʉpoitorʉ ennoko'pʉ ɨpiya'nokon, ɨpʉrema kon pe, ɨri ɨyeseru kon tʉnonkai' ɨwesi kon pa,” ta'pʉ Pi'ta uya to' pɨ'. 	 We, da a sende en wookoman Jesesi kon a u mindii ya kaba. A fosi peesi pe a bigin wooko, da na u kondee ya a kon, fu seigi u taki, a o puu u a takuudu anga ogii.”


Mɨrɨpan u'tɨ'pʉ imaimu awɨrɨ, mɨrɨpan uya pori' pe esii'ma tiwʉ' ta' ereutanʉkʉ'pʉ. 	 Ne wanten wanten, ne Sakeyosi saka komoto a ini a bon kon a doti. Ne a tyai Masaa Jesesi anga gaan poolo anga piisii go ne en osu.


Sises esi koro'tau Pe'tani po, Saiman, erekʉ'pan tukai' ti'tusen iwʉ' tau, 	 Ma namo, da den Masaa Jesesi doo na a kondee di den e kai Betaniya. Ne den go na a osu fu Simon a Gwasiman, go nyan.


Kiri'pas, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' epuru, mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tau te'san uya Sises apurɨ'pʉ. Tu'ke itekare etanin nʉ'san Koren pon kon uya apurɨ'pʉ, mɨrɨpan kon epa'taisima'pʉ. 	 Namo a edeman fu a Dyu keliki de teke biibi. En nen na Kelesiposi. Ala sama fi en osu seefi tu. Somen sama a Kolenti Foto di yee a bosikopu di ai taki teke biibi tu, te dopu.


“Serɨ pe rɨ ito'ka'nʉ'sa' auya'nokon a'tai, ɨ'rɨ uya usewankaman pʉra na'ne' kupʉ tukai', Papa uya rɨ ɨusewankama kon pʉra rɨ ikupʉ, e'tane serɨ pe Papa uya ito'ka'nʉkʉ auya'nokon namai' onansa' man. 	 Ne a taki: “Oho! Sama fu Jelusalem! Efu u be sabi san di be sa yeepi u na a yuu ya, fu u be fende boo, da u á be o libi so. Ma nownow a lati gi u kaba.


To' enupɨkɨrɨ Paarʉ esi koro'tau A'tens po, ipan pe rɨ ekamʉra iye'kupʉ'pʉ ika'sa' ton ɨpʉreman nɨto' ton ipɨ' ene tʉuya a'tai mɨrɨ pata yau. 	 Ne Pawlesi de ape e wakiti den fu kon. Ma ai koi a ini a foto, da ai si sani di e kwinsi en ati. A hii foto lai anga afokodeei pobiki di sama meke poti, fu dini.


Tanporo to' ene'pʉ iya, mɨrɨpan uya ta'pʉ warawo' pɨ', “Ɨyemiyatʉ ɨnka'!” Ikupʉ'pʉ iya, mɨrɨpan emiyatʉ enna'po'pʉ tesi'pʉ ya'. 	 Ne Masaa Jesesi luku den dunn. Ne a daai go, ne a taigi a man taki: “Langa i ana, osi?” Ne a man langa ana. Ne wanten de, ne a ana kon bun kelle baka enke fa a be de.


Pʉsamoro rɨ si usaurokʉ koro'tau mɨrɨ pɨ', Sises e'soto'ka'pʉ to' koro'ta'. Mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Miyarɨ'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Ne, te fu den tu man ya kaba taki, ne Masaa Jesesi de a den mindii pii. Ne a gi den odi taki: “Masaa Gadu mu de anga u, ye!”


Miyarɨ ka'tɨ' ɨyepuru kon amʉ' pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo Papa munkɨ amʉ' pɨ'. Kamoro I'tari winon kon miyarɨ nɨkayan ɨpɨ'nokon. 	 Wan apaiti fasi mi e sende odi gi ala fesiman fu tii biibiwan de. Soseefi, da gi odi doo ala den di de apaiti fasi gi Masaa Gadu de. Odi komoto a biibiwan fu Italiya Kondee dise gi u anda tu.


Surusiran pon kon enno'sa' kon uya etasa' a'tai, tu'kan kon Sameriya yawon kon uya Papa maimu apurɨsa' tawon, to' uya Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan ennoko'pʉ to' piya'. 	 Namo nyunsu fu dise go doo Jelusalem Foto a den apaiti bosikopuman. Den yee fa Samaliya pisiwataa teke Masaa Gadu bosikopu, fu Masaa Jesesi. Ne den puu tu fu den, Johanisi anga Peitilisi go luku den sama anda.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Ipoken nɨ Aisaya usaurokʉ'pʉ ɨpɨ'nokon, wakʉ pe te'ku'san pɨ'; iye'menukasa' na'ne': “‘Pʉsamoro uya tʉnta kon ke rɨken unama; e'tane ɨnnɨ rɨ to' ewan esi upiyapai. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U bidiigiman u! Jesaja, a apaiti takiman fu Masaa Gadu, be abi leti di a be sikiifi fu u a Gadu Buku taki: ‘Den sama ya e lesipeki mi e gi mi gaandi anga den buba mofu, ma a nái doo den ati. Den pakisei de faawe fu mi.


Tu'kan pɨ' rɨ Sises ekama'popɨtʉ'pʉ iya, e'tane eikʉ'pʉ iya pen. 	 Ne di Masaa Jesesi de ape, ne Kownu Helowdesi akisi en onmen tenti sani. Ma ná wan di Masaa Jesesi taigi en.


Aya'kwarʉ kon tainʉnpai' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuta'kwarʉpɨ'se, tʉukɨ'pɨ'nʉnpɨ'se akarantɨ'. Auta'kɨrɨto' kon ensimatɨ' tʉuta'kwarʉpɨ'se ukaran nɨ pe, pori' pe ɨwe'to' kon ipan pe ɨusewankono'ma kon pe. 	 Teke tuutuu ten booko ede, tyali fu kukutu fasi di de a yu libi. Kaba lafu piisii de fosi! Kee seefi!


Mɨrɨ a'tai, main waraino eta'pʉ uya kamoro asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' koro'tau, “Aiko iten yai pʉrowa, tikin nan wʉi yau e'tʉrawasoman nɨsa' epe'pʉ pe, mɨrɨ awonsi'kɨ osorʉwau iten yai a'nai', pari tato' e'pasa' tikin nan wʉi yau e'tʉrawasoman nɨsa' epe'pʉ pe. E'tane karapa, are' mɨrɨ awonsi'kɨ waain kʉ'ma'tanʉkʉi!” tawon. 	 Ne, mi yee enke wan tongo taki a den fo libilibi sani mindii taki: “Wan pontu bolon, wan dei wooko moni. Dii pontu alisi, wan dei wooko moni. Ma u á mu poli a nyanyan oli anga a win ete.”


Papa A'kwarʉ yen pe te'sen ka'pon uya rɨ tanporon nɨ aimenka, e'tane ɨnʉ' uya nin iteseru aimenkato' pe pʉra iyesi: 	 Ma futu á poi taki, fa a á de ana, da a á poi teli enke a sikin.


Tʉron nɨ a'tai nin si, tʉweyu kon e'seposa' a'tai, tamʉtʉ ton pokon pe Sakaraya e'tʉrawasoma esi'pʉ, use'man nɨto' Papa ena' tʉrawasoma pɨ' Surusiran po, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tau. 	 Ma, namo da wan dei, da Sakalia anga den taa hei apaiti begiman fu a kulu fu Abiya, be mu wooko a ini a Mama Keliki.


Miyarɨ ka'tɨ' Meri pɨ', sa'man pe kuru ɨiwano' kon pe iye'tʉrawasomasa' rʉ'pʉ. 	 Gi odi doo Maliya de gi mi. A de wan bun wookoman fu Masaa Jesesi, di tyotyo tyai somen yeepi gi u de seefi.


Usentu'man nɨto', tʉusewankamai' pʉra e'nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ usi'nʉnkan nɨto' nesii ɨiwano' kon pe miyarɨ rɨ. 	 Mi e begi Masaa Gadu, fu teke tyali ati fasi yeepi u de naamo. Soseefi fu meke moo anga moo u ati sa de switi tu. Meke tu, u sa poi lobi taawan pasa peesi naamo.


Isaan poitorʉ ton uya si tanporo serɨ ton ekama'pʉ mɨrɨ ipɨ'. Isaan uya asa'ron kon tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ, 	 Da den bakaman fu Johanisi a Dopuman seefi yee fu den sani di Masaa Jesesi e du. Ne den go taigi Johanisi a pe a be de a dunguu osu san anga san den yee. Ne di Johanisi yee so, ne a kai tu fu den bakaman fi en kon ne en.


“Ɨ'rɨ rɨ kʉsatʉu,” ta'pʉ iya to' pɨ'. “Teke'sen, paiki, wenamʉ', pʉrata, asa'rɨ ɨpon kon kʉsatʉu. 	 Ne a taigi den go doo taki: “Te u o go, da u á mu tyai ná wan sani anga u. U á mu tyai waka tiki. Soseefi u á mu tyai tasi efu nyanyan sani. Da soseefi u mu tyai moni tu. Da anga den koosi di de a u sikin namo u mu go. U á mu tyai taawan.


Ɨnkupʉnʉ kon si'tuyai'. Mʉra'ta si a'kokasa' uya man ɨiwano' kon pe ɨnʉ' uya a'koro poken pʉra rɨ. Aiko pe rʉ'kwɨ apana'pano kon man e'tane ayauro'kato' uya 'nokon awɨrɨ rɨ ɨwe'sa' kon man, mɨrɨ awonsi'kɨ uyese' nonkasa' auya'nokon pʉra man. 	 Mi sabi den wooko fu u. We, luku! Mi opo wan doo gi u, di ná wan sama poi sooto. Na sama ain u á de ná wan sani. Bika u abi pikin kaakiti, ma toku u oli mi wowtu naamo. Ná wan dei di u sen fu kai mi nen a sama fesi.


Eperʉ mʉnʉ awonsi'kɨ Sakaraya mʉnʉ pʉ'kʉ pona iwɨsa' rʉ'pʉ Papa ena' use'man nɨto' apon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉreman nɨto' iwʉ' ka'sanau. Ewai', ekama uya, serɨ a'taino kon e'to' oton tanporo serɨ esa' pe. 	 Fu a Abeli, a fosi sama di u kii, te go miti Sakalia, di u be kii a Mama Keliki, koosube fu a apaiti begi tafaa. U o tyai a sitaafu fu ala den fiya.”


To' maimu eikʉ'pʉ iya tai'ma, “Tʉmakooi ke iyesi, mɨrɨ pe pʉra imakooi pʉra iyesi, i'tu uya pʉra iyesi, e'tane tikin nan nɨ i'tu uya; tenku'ne esi'pʉ, e'tane serɨ pe ene uya!” ta'pʉ iya. 	 Ne a man piki den taki: “Efu a man de na wan ogiilibi sama mi á sabi. Ma san mi sabi, na taki mi be beendi, ma now mi e si.”


“Ko'mamʉ pe, umɨ esa' uya ta'pʉ to' epuru pɨ', ‘Tʉrawaso amʉ' ikɨ'makɨ to' e'ma pa to' epe'pʉ ke,’ ta'pʉ iya. ‘Iu'matʉ pe anʉnsa' kon tʉrawaso pe me'mai' wapiya, iyepiya'tɨ pe anʉnsa' kon e'ma pa iu'matʉ pe,’ ta'pʉ iya. 	 “Ne den wooko te a yuu kisi, fu den komoto a wooko. Ne a masaa di abi a goon, go taigi a wooko basi taki: ‘Kai den wookoman, da pai den den moni. Bigin a den lasiti wan, di u be teke a wooko a bakadina ya te go miti den fosi wan fu a mamanten.’


“Ti'tui' e'tɨ' Main pɨ' enupanin nan pɨ'. Ɨpininpaino kon kusan tʉpon kon yau mɨrɨ awonsi'kɨ, ‘Miyarɨ,’ ta i'sero' kon tʉpɨ'nokon kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ pata'se' yau, eke ton apon po te'san Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau mɨrɨ awonsi'kɨ tʉnamasan pata'se' yau kuru te'san enta'nan a'tai'ne. 	 “U mu luku bun anga den leliman fu Dyuweiti. Den lobi wei gaan moi langa dii yapon e waka e lontu kondee, fu sama mu si den. Da te den e waka a den wowoyo peesi, den lobi te den sama e gi den odi anga gaan lesipeki. Te den de a ini den Dyu keliki den lobi sidon, te a fesi enke bigiman. Soseefi den e suku a moo bun peesi, te den sidon a tafaa fu nyan. Na so den e poti denseefi enke bunbun sama kaba.


Pu'kena' Aisaya nekama'pʉ uta'ku'tɨsa' to' pɨ': “‘Eta pɨ' rɨ ɨwe'to' oton e'tane, ito'ka'nʉkʉ auya pʉra iye'to' oton; ene pɨ' rɨ miyarɨ rɨ ɨwe'to' oton e'tane, ento' auya oton pen. 	 Da fa den de ape, da ai waka anga den enke fa Jesaja a apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi a Masaa Gadu Buku. A be sikiifi taki: ‘U yesi e yee sani fu mi, ma u ná o fusutan dati. U ain e kai a sani fu mi, ma u ná o si dati.


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ eke iwa ton pata kaisa rɨ'ne, wakʉ itekare ekama pɨ', e'ne' ton nɨ nɨrɨ epi'tɨ pɨ'. 	 Ne den bakaman komoto, ne den go a den kondee kondee go e paati a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu. Da den e deesi somen sikiman tu.


Kairau amʉ' u'tɨ'pʉ ikɨrɨsin koro'tau non pona, mɨrɨpan kon upana'panta'pʉ mɨnɨ' amʉ' pana'pano kasa. 	 Ne, makonkon e komoto a ini a somoko e kon a goontapu. Ne den gi den a seefi makiti di kukutu tee abi.


“Oko pe pʉra ɨyeyaton ko'tʉ ta' ayayai'ne' a'kɨrɨ ekonekaka'kɨ ipokon pe rɨ marɨ ɨwesi koro'tau, ɨkota'mato' ya' ɨtʉrʉ iya wapiya, eseru aimenkanin uya ɨtʉrʉ pʉresiman ena', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyeno'ma to' uya pariki'si ta'. 	 “Efu yu anga wan taawan abi sani, da feti fu seeka a taki, meke a toli á go doo kuutu. Bika efu a go doo anda, den o poti yu a sikowtu ana, fu sooto.


E'tane Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas pokon e'nɨmɨ'pʉ Antiyo' po. Mɨrɨ yau, tu'kan kon pokon pe esii'ma enupan pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises maimu ekama pɨ' rɨ to' esi'pʉ. 	 Pawlesi anga Balnabasi dati de na Antiyokiya Foto de go doo. Den e bali a bosikopu gi ala sama de. Den e leli den biibiwan de sani moo fini fini tu.


E'tane ɨ'rɨ kuru ken ense'na ɨutɨ'pʉ kon? Pu'kena' katɨ? Ewai' apana'tɨ uya 'nokon, pu'kena' entaino rɨ. 	 Efu kande u denki taki, u be o si wan gaan apaiti takiman fu Masaa Gadu? We, na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu, u si de tuu. Ma Johanisi de moo enke wan apaiti takiman fu Masaa Gadu seefi.


Inke pʉra rɨ Ita'kwarʉ ya' ena'pʉ, mɨrɨ yau apono' esi'pʉ Epʉn po, mɨrɨpan po ka'pon ereutasa' esi'pʉ. 	 Ne, wanten, a Jeje fu Masaa Gadu be de a mi tapu a wan apaiti fasi. We now, ne mi si wan kownu sutuu a Masaa Gadu Kondee, a tapu. Da, wan sama sidon na a sutuu ya.


Ti'tui' ɨko'mantɨ'—pu'pʉra pen e'tane pu'kena' pe, 	 Ma kenisi seefi anga fa fu libi. Feti teke leti koni fu wooko naamo. Ná libi enke sama di ná abi koni.


Entɨ' ayauro'ka uya 'nokon serɨ ton pɨ' iweyu wapiya. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “U luku! Mi taigi u ala den sani ya a fesi!


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ iya'kɨrɨ te'san itonpa ton utɨ'pʉ kanau yai Pa'pos ponsi'kɨ Pɨrʉka, Panperiya awon pona. Mɨrɨ yau, Isaan Ma' uya to' nɨmɨ'pʉ. Surusiran pona iyenna'po'pʉ. 	 Namo Pawlesi anga den taawan di anga en e wooko abaa a ze baka na ape. Den komoto a Paafosi go te a Pelika Foto na a pisiwataa fu Pamfiliya. Namo Johanisi á wani go doo anga den, ne a daai baka gwe a Jelusalem Foto.


Mɨrɨ iweyu e'wei'tɨ'pʉ ewarupɨ yau, e'tane ewarupɨ uya ito'ka'nʉkʉ'pʉ pen. 	 Da a leti e leti a ini a dunguu, ma a dunguu á be poi tapu a leti ya.


Ina utɨ'pʉ pata apai tuna tʉu'tɨsen e'pi pona Sapa' a'tai, Esuwerʉ amʉ' ɨpʉremato' pata'se' eporo i'se ina esi'pʉ. Ina ereutapɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan usauro'nɨ pɨ' ina e'sara'tɨ'pʉ mɨrɨ yau, iyamʉrasa' kon uri'sami'si amʉ' pokon pe. 	 Namo a kina dei fu Dyusama kon kai. Ne u suku pe Dyusama de a wan peesi makandii, fu begi. U pasa a mofu pasi, fu komoto gwe a doose fu a foto. Ne u kai a lampeesi. Wan duupu uman be de anda e begi, ne u saka sidon anga den. U gi den seefi a Bun Nyunsu.


Apʉne pʉra eke to' uya kota'man nɨto' weyu si serɨ yau man. Ɨnʉ' uya ken si a'kʉre'tɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Bika a gaan kuutu dei fu a atiboon fu den doo. Da sama o poi tan a libi?”


Sises uyee'pʉ, pʉreti tanʉnse to' repa'pʉ iya, mɨrɨ kasa rɨ moro' ke to' repa'pʉ iya. 	 We, ne Masaa Jesesi kon, ne a teke a beele, ne a paati gi den. Da soseefi a teke den fisi paati gi den tu.


To' eikʉ'pʉ iya, “Apurɨto' auya'nokon esi yau, aiko rʉ'kwɨ mosta' ena'pɨ kasa, ta auya'nokon nɨ mɨrɨ yʉi, morʉperi tato' ye' pɨ', ‘Ekuru'ka', parau ka' ɨye'pɨmɨ pa,’ ta auya a'tai, amaimu awɨrɨ rɨ iyesi. 	 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, efu u abi biibi enke wan pikintoin mosite sii, da u sa taigi a gaanbigi bon di taampu de taki, meke a opo komoto de anga ala lutu, da a go paandi enseefi a ini ze. Da a o go enke fa u taki.”


Itekare pe' iye'menukasa' ennin nan pen ɨmɨrɨ'nokon: “‘Tɨ' ɨutɨ amɨnin nan neno'ma'pʉ enasa' itekun airon tɨ' pe; 	 Ne Masaa Jesesi akisi den baka taki: “U á leisi Masaa Gadu Buku, no? We, a sikiifi taki: ‘Disi na a siton di meseeman be oli fu wan soso sani. Na dati daai kon toon a siton futu fu a hii osu.


Mɨrɨ wʉi yau rɨ, Satu'si amʉ', eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan pʉra iyesi tawon nan uyee'pʉ Sises piya' ekama'pose'na. 	 A seefi dei de, ne a kulu fu den Saduseiman kon doo a Masaa Jesesi. Den sama ya e biibi taki, te wan sama dede, da a tan dede. Noiti moo a sa weki moo.


Mɨrɨ yau tesi kon tʉpo, tekonekai' ina utɨ'pʉ Surusiran pona. 	 Bakadati, ne u seeka fu gwe a waka tapu, fu go doo Jelusalem Foto.


E'tane Papa uya upika'tɨsa' serɨ pona rɨ. Mɨrɨ wenai, serɨ pe e'mʉ'sa'kasa' serɨ ekamase'na ɨnʉ' pe Sises esi tukai' eke ton mɨrɨ awonsi'kɨ sepa' nan nɨ pana ya', tanporo Sises pɨ' ukayai'ne' esi mɨrɨ itekare Mosi' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon pu'kena' ton nʉmenuka'pʉ poro. 	 Da mi taampu a libi ya ete fu kotoigi sani fu mi Masaa, fu di a taampu gi mi ala fasi. A bosikopu di mi e gi pikin anga bigi tide ya na sani di Masaa Gadu be piki Mosesi anga taa fositen takiman fu sikiifi taki, musu fu pasa bakaten.


Mɨrɨ yau iyesi'pʉ Sises apurɨnin, Ananayas itese'. Ananayas enu uta'kwakasa' koro'tau, Itepuru maimu eta'pʉ iya, “Ananayas!” tawon. “Setayai' rɨ, Uyepuru,” ta'pʉ iya. 	 Da wan biibiwan den e kai Ananiyasi be e tan a Damasikosi Foto. Masaa go meke ai si jeje sani enke ai deen so, da ai yee en tongo e taki: “Ananiyasi!” A piki taki: “Iya, Masaa.”


E'tane Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan pon kon uya pa rɨ imoronkato' oton eseru aimenka weyu e'seposa' a'tai ɨmɨrɨ'nokon entai. 	 A dati, meke a dei di Masaa Gadu o kuutu goontapu, Kolasin anga Betisaida Foto o kisi moo gaan sitaafu moo den.


Sepan nɨ tapiyo' ku'sa' iya pɨ' tenu yau. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', serɨ si'kɨrɨ, tanporon kon serɨ entakanon kon uya uyapurɨpɨ'to' oton Papa uya pori' pe uku'sa' pɨ'. 	 Bika Masaa Gadu luku mi enke wan mofinawan, ne a opo mi. Da a opo di a opo mi ya, ná abi kaba. Bika fu alaten, sama sa kai mi nen taki, na so Masaa Gadu be seigi mi.


e'tane enari'nʉn nɨto' rɨken eseru aimenkato' e'seporo pɨ', ɨsɨ rɨ apo', Papa eyaton non po'tɨ ton. 	 Bika sama di du dati o fika fu teke gaan feele, fu denki fa wi Masaa e kon kuutu sama wan dei. Da a o yaki feyantiwan di taanga yesi gi en, fu gwe faawe fi en, na a gaan faya di e boon tego.


Mɨrɨ tʉpo si, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton amʉra'pʉ. To' e'seporo'pʉ Kaya'pas pata'se' yau, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru eke pe kuru te'sen. 	 We, ne a seefi yuu ten de, da den hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee be ali kon makandii a ini a osu fu a moo hei apaiti begiman di den e kai Kayafasi.


Serɨ etasa' pata epuru mɨrɨ awonsi'kɨ anpisin ka'pon amʉ' uya a'tai, to' e'sakoropa'pʉ. 	 We, dati dyombo a hii foluku fu a foto tuutuu. Den gaanlanti fu a foto di e kuutu sani seefi dyombo tu.


Apurɨ auya moron tikin nan nɨ Papa. Oso! Mɨrɨ rɨ marɨ apurɨnin nan kamoro ɨri a'kwarʉ ton, ɨsi'nʉkʉi'ma ipɨ'. 	 Na wan moi sani di u ala sabi taki, wan Gadu de tuu. Ma fa fu takuu jeje? Denseefi e biibi so tu, ma anga ala gaan feele.


Papa ena' use'man nɨto' iwʉ' epe'tɨsa' esi'pʉ ikɨrɨsin Papa a'kwarii mɨrɨ awonsi'kɨ ipana'pano ke, ɨnʉ' rɨ ewomʉ pʉra iyesi'pʉ ita' 7 kaisaron paran i'ma'ka 7 kaisaron kon inserʉ amʉ' uya pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Da, a hii osu fu Masaa Gadu fuu anga a somoko fu a bigi anga makiti fasi fu Masaa Gadu. Ná wan sama di be poi go a ini a osu ya, solanga den seibin sitaafu fu den seibin Engel á pasa.


Tʉron kon uya, “Pʉse rɨ kʉrɨ rɨ,” ta'pʉ. Tʉron kon uya, “Kʉrɨ rɨ kasa rɨ marɨ isene,” ta'pʉ. E'tane, “Urɨ rɨ kʉrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Wantu fu den baka taki: “Iya! Ne en!” Taawan taki: “Nono, ma a gei en!” Ma a man seefi taki: “Iya! Na mi.”


Sises uya tʉpantomʉ i'ma'ka'pʉ se kasa: “Mɨrɨ kasa iu'matʉ pe iye'sa' kon e'to' oton iyepiya'tɨ pe; kamoro iyepiya'tɨ pe iye'sa' kon e'to' oton iu'matʉ pe,” ta'pʉ Sises uya. 	 “We, na so den di de a baka ya o daai kon toon fesiwan. Da den di de a fesi ya o daai kon toon bakawan.”


Ika'sa' kon enurikʉ tenu ke esii'ma Papa munkɨ amʉ' usenpoika enupɨkɨrɨ. 	 Bika luku fa wan gaan angii de na ala san a meke a tapu, te doo doti ya seefi, fu si a ten di a fiti poti, fu gi pikin fi en gaan dyendee so.


Uko'man nɨto' a're' pʉreti pe esi. 	 Mi na a beele di e gi sama libi.


Kin amʉ' e'kama, mɨrɨ awonsi'kɨ non esanon nɨ amʉra ɨsipokon pe, Papa, Itepuru mɨrɨ awonsi'kɨ inanʉmʉ'pʉ, Kʉrai ewa'nomase'na,’ tukai'. 	 Soseefi kownu fu goontapu anga taa bigiman, di e taki fu kondee, sete fu sitee anga Masaa Gadu. Den e seeka fu feti anga Awan, di Masaa Gadu paamisi, fu sende kon tii ala sani.’


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas utɨ'pʉ Anpi'pores mɨrɨ awonsi'kɨ A'poroniya pata ton awɨrɨ. Tesaroni'ka pata eposa' to' uya a'tai, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' eporo'pʉ to' uya mɨrɨ pata yau. 	 Namo den Pawlesi gwe a Tesalonika Foto. Ma den pasa fosi a ini Amfipolisi Foto go doo a Apoloniya Foto fu doo anda. Dyusama be e tan ape anga wan Dyu keliki fu go.


Pori' pe to' esi mɨrɨ itenupɨkɨrɨ te'san. I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, iyepontɨ mɨrɨ to' mʉta'napato' pe tʉuya, tepʉrʉ piyau tʉteire' kon po to' enato' pe to' kupʉ iya, mɨrɨpan kon enta'na enupɨkɨrɨ iyesi. 	 Seigi fu a futuboi di de kaba kaba e luku en masaa. Bika a masaa seefi o seeka tafaa, te a kaba, da a kai en fu kon sidon nyan anga en. Enseefi o koti nyanyan paati gi den dati.


“Papa nʉkoneka'san pe e'nɨ wenai, usenuminkan poken pʉra iyesi ika'sa' pe iyesi tukai'; korʉ, tɨ', mɨrɨ pe pʉra sirʉpa, ka'pon nʉkoneka'pʉ ɨpʉreman nɨto' pe e'tane nurɨne pʉra iyesi. 	 A meke u fu poi teke luku taki, na paansu sama fi enseefi. Da kaba teke ana meke gowtu sani ofu solufu sani ofu siton poti taki, dati na fa Masaa Gadu tan! Dati e soi taki, u nái denki bun fi en.


“apʉne pʉra iye'menukasa': “‘Tinserʉʉi apiyo'ma iya ɨpɨ' wakʉ pe to' e'to' pe ɨyerasu pe. 	 Bika Masaa Gadu Buku taki: ‘Masaa Gadu o sende den Basiya fi en kon yeepi yu, fu sani á du yu.


ɨrepai'nokon tanporon wakʉ ton ke i'se iye'to' kupʉ kon pa, mɨrɨ awonsi'kɨ tɨwɨ uyau'nokon nʉtʉrawasomai tʉpori'manin pe te'sen, Sises Kʉrai poro, itiwano' pe eke pe iku'to' nesii, inke rɨ, inke rɨ. Amen. 	 Mi e begi tu, meke a seeka u libi ala fasi, fu de anga san u abi fanowdu. Da u sa poi du san a wani. Na so a o meke Jesesi Kelestesi yeepi. Da u sa dini en, fu piisii en. Da bali gafa Masaa Gadu tego! Bika a bigi tuutuu! Amen, na so a de!


“Ta uya ɨpɨ'nokon, ɨpʉrataai kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨimamin kon ke entu'manin nan ipika'tɨtɨ' tʉtonpa ke ɨwesi kon pa, mɨrɨpan ɨpʉrataai kon u'ma'sa' a'tai, Papa uya ɨrepato' kon pe apata kon ke Epʉn po. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “Te u e wooko anga moni, u mu wooko anga koni. U mu wooko anga en a goontapu ya, fu te a dei o doo, fu go a Masaa Gadu fu tego, fu a sa piisii anga u.


E'tane pʉra rɨ, ina mɨrɨ pe pʉra inserʉ Epʉn poino uya rɨ tʉron nɨ itekare ekama pe iyesi yau, serɨ ina nekamayai'ne' ɨpɨ'nokon warai pen nɨ, tɨwɨ ipa'nʉ'sa' pe nesii! 	 Ma sama di e daai a Bun Nyunsu, fu kengi anga a tuutuu wan di wi ya be tyai, da a mu luku bun! Winsi na wi ya seefi, ofu wan Engel be sa du dati. Masaa Gadu o fuuku en fu tego.


Itosorʉwano rʉ'pʉ uya wapiyaro' kon asa'ron kon inserʉ amʉ' e'ma'pʉka'pʉ, mɨrɨpan uya eke pe, “Ɨnʉ' rɨ ene mɨrɨ awonsi'kɨ ipe ika'sa' rʉ'pʉ apurɨpɨ'nin nʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ima'kʉʉi menukanin nʉ'pʉ tʉpee'pɨ pɨ' mɨrɨ pe pʉra temiyatʉ pɨ', 	 Ne wan taa Engel, di meke di fu dii kon a baka fu den tu fosiwan. Ne a bali anga gaan taanga tongo taki: “A sama di gi a meti anga a pobiki di gei en gaandi, efu na so i teke a maiki fi en a i fesi ede efu ana.


Pi'ta esi koro'tau non po, ɨutɨ pʉrorooi po, uri'san, use'man nɨto' tʉrawasomanin poitorʉ uyee'pʉ. 	 Da Peitilisi de a ini a dyali fu a osu ete a yuu di den e naki Masaa Jesesi so. Ma namo, da wan fu den uman di e wooko a ini a osu fu a moo hei apaiti begiman si Peitilisi.


Sises uya kanan temiyatʉ tʉkaa'pʉ itenu pona. Serɨ a'tai kuru si, wakʉ pe itenu ena'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan uya tanporon nɨ ene'pʉ wakʉ pe. 	 Ne Masaa Jesesi poti ana ete wan leisi ne en ain tapu. Ne di Masaa Jesesi puu ana, ne a man luku peesi lontu baka. Ne en ain kiin kelle, ai si sani bun baka enke fa wan libisama mu si.


Eke, Itepuru maimu iye'menukasa' na'ne' itekare yau yawɨrɨ kuru ɨwesi kon yau, “Ɨtonpa i'nʉnkakɨ, mɨsi'nʉnkayai'ne' kasa,” tawon, ipoken ɨwesi kon mɨrɨ. 	 We, Masaa Gadu enke Kownu, di e tii ala sani, soi wi a mama fi en weiti a Masaa Gadu Buku, di noiti u mu peefuu taanga yesi gi. A taki: “Lobi taawan enke fa i lobi iseefi.” Dati na a leti fasi fu libi.


Apʉne si entɨ', ɨiwʉ' kon e'nonkasa' ɨyena'nokon yawon pʉra. Ekama uya ɨpɨ'nokon, uyento' auya'nokon oton pen nɨ kanan serɨ enta', ‘Pori' pe rɨ kʉrɨ rɨ nʉye'ai'ne' Itepuru ese' yau esi,’ ta auya'nokon pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ Sises uya. 	 Na dati meke Masaa Gadu fika a kondee gi u, fu u du enke fa u sabi. Ma mi dati, u ná o si mi moo. Mi o gwe. Ma wan ten e kon, da u o si mi baka. Da u sa bali baaya taki: ‘Seigi fu Awan di e kon a ini a nen fu Masaa!’ ”


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ ite'matai patawa ye' apɨmu ton itenau'ne, ɨkɨ'pɨ'nʉnpɨtʉi'ma, “Usana!” “Pori' pe kʉrɨ esi mɨrɨ Itepuru ese' yau nʉye'ai'ne'!” “Pori' kʉrɨ rɨ kin Esuwerʉ amʉ' epuru!” ta'pʉ to' uya. 	 Ne den teke palon taka oli a den ana, ne den go a doose go miti en a pasi. Ne den e bali baaya gi en taki: “Hosana! Seigi fu Awan di e kon a ini a nen fu Masaa. Seigi fu a Kownu fu Islayeli sama!”


Saraman esi'pʉ Reyopowan kʉipʉnʉ pe, Reyopowan esi'pʉ Apaya kʉipʉnʉ pe, Apaya esi'pʉ Esa kʉipʉnʉ pe, 	 Ne Salomo meke Lekabeyamu. Ne Lekabeyamu meke Abiya. Namo, ne Abiya, meke Asa.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Mosi' uya serɨ main menuka'pʉ, apʉne pʉra sa'man pe rɨ ɨyewan kon esi pɨ'. 	 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Na tuu san u taki. Ma u sabi fu san ede meke Mosesi be sikiifi a weiti ya fika gi u? Na fu di u ati taanga. U nái yee sani fu du san Masaa Gadu wani.


Papa munkɨ amʉ' tekota'masan tʉrepai' e'tɨ'. Ka'kʉran ereutanʉ'sa' a're'tɨto' eseru tʉku'se e'tɨ'. 	 Taa biibiwan de a ini taanga ten? Da dyombo go yeepi anga san yu abi. Yu osu doo mu opo gi taawan di doo yu, fu gi siibipe anga ala nyanyan seefi.


“Serɨ na'ne' kasa si te'ton kon ka'pon amʉ' mentaino kon pe to' esi a'tai, apʉne pʉra Papa e'to' i'se kupʉ to' uya pʉra iyesi pɨ',” ta'pʉ Sises uya. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U si! Na so e pasa anga den sama fu a goontapu ya, di e suku fu fende gudu naamo, sondee fu feti fu libi enke fa Masaa Gadu wani, fu den fende gudu ne en anda.”


Apʉne pʉra Papa esi'pʉ pori' pe tanporo rɨ tʉmɨrɨ rɨ esi pɨ' iyau, 	 Bika Masaa Gadu seefi fiti poti taki, ne enseefi teke peesi a ini a sikin di a Manpikin ya abi. Da ne en Masaa Gadu seefi de ape.


Mɨrɨ a'tai, Sises piya' ipoitorʉ ton uyee'pʉ ama'ai, mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ina uya enpa'ka pʉra iyesi?” ta'pʉ to' uya. 	 Ne moo lati, ne den bakaman fi en kon ne en bakabaka. Ne den akisi en taki: “Fa a waka, wi dati á be poi puu a takuu jeje na a pikin tapu?”


Sises e'takʉ'ka'pʉ, mɨrɨpan uya, “Kʉrɨ rɨ ka'pon ine'tɨ' upiya',” ta'pʉ. Iye'sa' a'tai, Sises uya ekama'po'pʉ, 	 Ne di Masaa Jesesi seefi yee a bali, ne a taampu. Ne a taigi den sama taki, meke den go teke a man tyai kon gi en. Ne den go teke a man tyai kon a Masaa Jesesi.


Kiyarari ponsi'kɨ pʉsamoro uri'sami'si amʉ' uyee'pʉ iya'kɨrɨ, i'se iye'to' ke to' uya imainanpa'pʉ. Tu'kan kon tʉron kon uri'sami'si amʉ' iya'kɨrɨ iye'sa' kon nʉ'san Surusiran pona rɨ nɨrɨ esi'pʉ mɨrɨ yau. 	 Da den uman ya anga tyaipi taa uman be kon anga en, di a be e kon a Jelusalem. Da na den uman ya be e solugu Masaa Jesesi anga den bakaman fi en a somen fasi.


ka'pon amʉ' Esuwerʉ pon kon. To' iwano' pe munkɨ wannɨ pe to' anʉnsa' esi; to' iwano' pe rɨ Papa a'kwarii esi, to' iwano' pe rɨ ekonekan nɨto' esi, to' iwano' pe rɨ main eporo esi, to' iwano' pe ɨpʉreman nɨto', use'man nɨto' iwʉ' tau Papa apurɨpɨ'to' esi mɨrɨ awonsi'kɨ ikupʉ uya tasa' rʉ'san esi, to' iwano' pe. 	 Bika den na Islayeli sama di a teke toon pikin fi enseefi. A gi den dyendee. A kuudei anga den avo gaansama, fika gi den. A fitoow den en weiti anga ala a fasi fu dini en. Somen leisi a paamisi fu yeepi den a sani.


Mɨrɨ yau si te'soto'pɨ'se te'san uya serɨ etasa' a'tai, “Iraisa kɨ'ma pɨ' man!” ta'pʉ to' uya. 	 Ma son fu den sama di taampu de taki: “U yee anda! Ai kai Eliya! Ai kai Eliya, fu kon yeepi en.”


Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya iwarinpa esi'pʉ tʉku'sen yau. “Nai kʉrɨ si?” ta'pʉ to' uya. 	 We, di a de na a piisii ya kaba, ne den edeman fu den Dyu e suku en. Den e akisi namo taki: “Pe a de? Pe a sama de?”


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ uya ta'pʉ Panapas pɨ', “Enna'ponpai utonpa kon amʉ' ka'kʉranpase'na tanporo pata kaisarɨ Itepuru Maimu ekama ne'taine' awɨrɨ, ikupʉ to' uya ense'na,” ta'pʉ iya. 	 Ma baka wan pisiten, ne Pawlesi piki Balnabasi fu den go luku den biibiwan na ala den foto pe den be gi a bosikopu baka. A wani den go luku fa ai go anga den biibi.


Ikʉipʉnʉ iyeri'sa' kon i'mʉ'sa'kayai'ne' nurɨne to' ku'ai'ne' kasa rɨ marɨ, imu uya nurɨne rɨ to' e'to' pe to' kupʉ, i'se te'to' ton nɨ kupʉ iya nurɨne. 	 Bika fa i si a Tata e weki den dedesama puu a dede, gi den libi baka, na leti soseefi a Manpikin fi en sa gi iniiwan sama di a wani libi tu.


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; pʉse rɨ entu'manin nʉ'kwɨ itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uya itʉsa' eke pe tanporon kon nʉtʉrʉ'pʉ entai rɨ. 	 Ne Masaa Jesesi luku a sani te a kaba, ne a taigi den bakaman fi en taki: “U si a pooti uman de? A poti tu kopoo sensi namo go a ini a baki, ma a poti ipi moo ala den taawan di poti.


Kopʉna Era' uya etasa' a'tai tanporo te'ku'sen, i'pai utaka'ma'pʉ, apʉne pʉra tʉron kon uya Sises esi Isaan e'mʉ'sa'kasa' pe terikʉ'pʉ apai ta pɨ', 	 We namo, da Kownu Helowdesi yee den foondoo sani di Masaa Jesesi e du. Ne a bigi gi en te, a á sabi san fu a taki. Bika ná wan sama be sabi sama na a sama di be e du den foondoo sani de. Son sama taki: “Na Johanisi a Dopuman di Kownu Helowdesi be kii. Ne en daai komoto a dede kon e du den foondoo sani ya.”


Mɨrɨ na'ne' kuru kupʉ pɨ' esi'pʉ mɨrɨ Surusiran po. Esuwerʉ amʉ' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya iku'kɨ tasa' maimu awɨrɨ, tu'kan kon Sises apurɨnin nan emaika'pʉ uya pariki'si ta'. To' uma'tato' pe to' ku'sa' a'tai, mɨrɨ kasa rɨ to' nʉma'tai tawon pe rɨ e'pɨtʉ'pʉ. 	 A ná sipowtu feti mi be feti anga den apaiti biibiwan a Jelusalem Foto. Onmen fu den mi meke sooto a dunguu osu. Den hei apaiti begiman ape be makiti mi, fu du so. Te taa Dyusama be e kii biibiwan, dati be e kai gi mi. Anga mi hii ati mi be e taampu a den baka.


Apʉne pʉra main, Mosi' winon esi'pʉ na'ne' ɨ'sɨ'mʉra ikupʉ iya pʉra, i'naino makoi uya a'tu'mʉnka'nʉ'sa' ke, Papa uya ikuu'pʉ tiwano' tʉmu tenno'se tʉmakooikenan ka'pon kasa makoi mo'kanin pe tʉtʉsen pe. Mɨrɨpan uya makoi eno'ma'pʉ tʉmakooikenan ka'pon yau, 	 Weiti á be poi tapu a ogii libi de. Ne Masaa Gadu sende en Manpikin wan libisama fasi kon a goontapu. Ogii á poi wooko enke basi ne en tapu. Namo a poti en sikin teke dede enke paiman gi wi, meke wi ogii libi mokisa dede anga en de.


Main poro Epʉra'an mɨrɨ awonsi'kɨ imunkɨ amʉ' uya iku'to' pe uya tukai' usauro'nɨsa' eporo'pʉ pen non anʉnto' iya, e'tane anʉn nɨto' tʉuye'sen apurɨto' winɨ. 	 Wan taa sani! Da Masaa Gadu be paamisi Abalaham ala san a meke, fu toon fi enseefi, makandii anga a lo paansu sama di de bakaten pikin fi en. A ten de, da weiti á be sende kon anga Mosesi ete. Dati e soi fa a á paamisi Abalaham sani, fu di ai wooko anga weiti. Na biibi, meke a be seeka Abalaham kon toon bun sama gi enseefi.


“Tanporo rɨ pe' serɨ ton menyatʉu? I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, tikin nɨ rɨ tɨ' e'nonkato' oton pen nɨ mɨrɨ ɨsipʉro'po; tanporon nɨ uta'po'to' oton,” ta'pʉ iya. 	 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “U si fa a moi tuu? Ma fu tuu a ná o taampu ape moi moi so, go doo. Bika fetiman o komoto kon lulu lulu en booko doo doti.”


mɨrɨpan ekama to' uya a'tai, to' epori'ma'pʉ tʉpika'tɨnin kon pe main esi pɨ'. 	 Ne den biibiwan de leisi te a kaba. A piisii den tuutuu. Bika a gi den taanga, meke den biibi kisi moo kaakiti.


Sises ekanwakasa' uya tu'ke anpisin pe ka'pon amʉ' ensa' a'tai, ipan pe rɨ to' pɨ' isentu'ma'pʉ, mɨrɨpan uya rɨ to' koro'tau takuru'ke'ne te'san epi'tɨpɨtʉ'pʉ. 	 Fa i si Masaa Jesesi saka komoto a soo, tyaipi sama de a soo anda kaba, e luku en. Namo, tyali kisi Masaa Jesesi fu den somen sama. Ne a deesi ala den sikiman, kon bun de baka silli.


Kin usakorota'pʉ, mɨrɨpan uya tʉsoisaai amʉ' ennoko'pʉ kamoro to' wɨnin nʉ'san ma'tanʉ'se'na, to' pata'se' rɨ po'tɨpɨ'se'na. 	 “Namo a kownu ati boon tuutuu. Ne a sende suudati go kii den sama di kii den futuboi fi en baka. Den suudati boon a hii foto fu den sama de paata a doti.


Sises uya eikʉ'pʉ panton ekama pe, “Ka'pon uya eke kuru enta'nan nɨto' koneka esi'pʉ. Mɨrɨpan uya tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' kɨ'ma'pʉ. 	 Ne Masaa Jesesi piki en anga wan ageisi toli taki: “Wan sama oli wan gaan piisii wan dei. Ne a kai tyaipi sama kon na a piisii ya.


Tenna'posa' kon a'tai, tɨ' akasa' uruwai' apai, 11 pan kon ipoitorʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon ipoitorʉ ton pana'tɨ'pʉ to' uya tanporon nɨ iye'ku'sa' rʉ'pʉ ke. 	 Ne den opo taampu baka, ne den lon go a Jelusalem, a den elufu bakaman fi en anga den taa sama fi en go taigi den ala san den si.


Ene rɨ, ɨnʉ' rɨ koneka Main uya pʉra iyesi Papa enu yau, apʉne pʉra, “Ipokena' pe te'sen uko'mamʉ apurɨto' winɨ,” tasa' iya. 	 Da Masaa Gadu nái meke sama toon bun sama gi en seefi, te den wooko anga weiti. Ma na sama di poti fitoow ne en tapu namo, ai du dati gi. Bika en Buku sikiifi taki: “Wan sama sa toon bun sama gi mi Masaa Gadu ya, te a teke biibi fitoow mi ya namo.”


Rɨmono' tau iyesi'pʉ 40 kaisa rɨ wʉi, Se'tan esi'pʉ i'tupɨtʉ pɨ'. Mɨrɨ yau rɨ kanan ene amʉ' pokon pe iyesi'pʉ, mɨrɨpan ene pɨ' inserʉ amʉ' esi'pʉ. 	 Da, di Masaa Jesesi de a ini a sabana, ne saatan, a didibii kon. Ne a tesi en fotenti dei anga neti langa. Da, den ogii meti fu a sabana be de ape tu. Ma den Basiya fu Masaa Gadu Kondee be de anga Masaa Jesesi, e yeepi en.


Serɨ ta iya pɨ', “Ewai' rɨ ka'wa,” ta'pʉ to' uya. Enno'sa' kon kɨ'ma'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon ari'po'pɨtʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ to' pɨ', “Sises ese' yau kasauro'tʉu serɨ tʉpo,” ta'pʉ to' uya. To' utɨto' pe to' nonka'pʉ to' uya. 	 Namo den taawan a ini a lanti fu kuutu teke san a taki. Den á kii den apaiti bosikopuman moo enke fa den be denki. Den kai den kon a ini namo, meke wookoman wipi den. Ne den taigi den taki: “U sa gwe! Ma u mu kaba taki sani a ini a nen fu a Jesesi de, fu leli sama sani!”


Ɨ'rɨ waraino ton o'noro serɨ e'kuu'pʉ? Itun pi'pɨ puturʉka'pʉ tʉpo pe' iyesi'pʉ, mɨrɨ pe pʉra irawɨrɨ katɨ? Mɨrɨ tʉpo pen e'tane mɨrɨ rawɨrɨ! 	 Da luku de, on ten Abalaham kon de wan bun sama gi Masaa Gadu. Bika a á sikiifi taki, na di a koti a maiki a manpeesi. Bika Abalaham be de wan bun sama gi en, fosi a be koti a maiki de. Da a yuu di a koti a maiki de, da a be seeka kaba.


Mɨrɨ a'tai si, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uyapurɨ pɨ' te'san e'nonkato' oton, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uya tʉtonpa kon eparankato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ to' ewaruma'tɨto' oton. 	 Da somen biibisama o lasi biibi a mi. Soseefi, son biibisama o sete buuse taa biibiwan. Soseefi biibiwan o de, di o tyai taawan go konkuu gi sama di nái biibi mi.


Itenu ton esi'pʉ apo' epo'tɨ kasa mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan nɨ aro', kʉron amʉ' esi'pʉ i'pai po. Ese' e'menukasa' esi'pʉ ipɨ', ɨnʉ' ni'tunʉ pen nɨ, kʉrɨ rɨ uya rɨken i'tu. 	 En ain de enke faya e leti lelele. A wei tyaipi kownu ati ne en ede. Da a abi wan nen, di sikiifi ne en sikin. Ná wan sama di sabi a nen ya, boiti en wawan.


Tenu kon anʉnsa' to' uya a'tai, ɨnʉ' ene'pʉ to' uya pen nɨ, Sises rɨken ene'pʉ to' uya tikin sarɨ. 	 Ne di den luku, ne den á si ná wan sama moo enke Masaa Jesesi wawan.


To' uyee'pʉ pata Korʉko'ta tato' ya' (Pu'pɨ Ɨ'pʉ Rʉ'pʉ Pata ta e'kwa pe). 	 We, ne den waka te den doo na a peesi. Na a peesi ya den e kai go kai Golgata. Dati wani taki, Edebon Peesi.


Mɨrɨ awonsi'kɨ nin si tʉron nɨ ipoitorʉ, tɨ' akasa' uruwai' pe eponin nʉ'pʉ wapiya, rɨ marɨ ewomʉ'pʉ. Mɨrɨpan uya tʉnene'pʉ apurɨ'pʉ. 	 Ma, ne a taa bakaman fu Masaa Jesesi di fosi be doo na a geebi go a ini a geebi tu. Ne di a si den sani, ne fosi a daai kon e biibi.


Tanporon nɨ wapiyaro' pe iyesi, mɨrɨpan yau tanporon nɨ uta'si a'samʉtʉ pe. 	 A Manpikin ya be de kaba, fosi ala sani be meke. Ne en oli ala sani taampu a den peesi, meke den nái kaba a soso.


(Mɨrɨ ta tʉuya tukai' i'tu iya pʉra rɨ iyesi'pʉ, apʉne pʉra kʉrɨ rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon etʉipɨ'sa' esi'pʉ mɨrɨ pɨ'.) 	 Da na a feele di Peitilisi feele namo, meke a taki den sani ya. Bika a á be sabi san a mu taki.


Takuru'kenan kon ka'pon amʉ' mepi'tɨtʉi', iyeri'sa' kon nɨrɨ ka'pon amʉ' mi'mʉ'sa'kapɨ'tʉi'. Ere' pɨ' te'san mepi'tɨtʉi', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri a'kwarʉ ton menpa'kapɨ'tʉi'. Te'mai' pʉra eposa' auya'nokon kasa rɨ, te'mai' pʉra mʉtʉtʉi'. 	 Soseefi, fa i si u o go de, u mu deesi ala sowtu sikiman kon bun. Efu wan sama dede, u weki en baka, puu a dede. U deesi ala den gwasiman fiya. U yaki ala den takuu jeje puu a den sama tapu. A apaiti taanga, di mi gi u ya, a ná bai u bai en. Da u á mu meke sama pai u fi en tu.


makoi esi'pʉ na'ne' kasa esa' wannɨ pe uma'tan nɨto' yau, mɨrɨ kasa rɨ marɨ wakʉ nonkasa' e'to' pe esa' wannɨ pe Papa uya anʉn nɨ ipokena' pe poro tɨwɨro' rɨ uko'man nɨto' ne'nin pe Sises Kʉrai, uyepuru kon poro. 	 Bika takuudu anga ogii e wooko taanga, fu tyai dede gi sama. Da Masaa Gadu wooko mu moo taanga, fu seeka den kon bun gi enseefi. Dati waka anga a gaan bun ati fasi namo, di a teke luku sama. Ne a meke den fende libi tego doo makandii anga enseefi. Na so a sende wi Masaa Jesesi Kelestesi kon yeepi wi.


Mɨrɨ enta' rɨ, makoi a'kwarʉ ton epa'kapɨtʉ'pʉ ka'pon amʉ' apai. Makoi a'kwarʉ yen ton ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Papa Mumu Ɨmɨrɨ!” ta'pʉ to' uya. E'se'ne' pe to' eseremekʉ'pʉ iya, to' usaurokʉ namai'. To' e'paka'nʉkʉ'pʉ iya, apʉne pʉra Kʉrai pe ti'tu to' uya wenai. 	 Da soseefi a puu somen takuu sani a somen sama tapu. Da den sani be e bali gi Masaa Jesesi taki: “Yu na a Manpikin fu Masaa Gadu!” Ma Masaa Jesesi á be e gi den pasi fu taki. A be e kaasi den fu den tapu mofu wanten. Bika den takuu sani be sabi taki, en na a Kelestesi.


Kamoro asanta tau na'ne' nan esi Papa Maimu etanin nan. Mɨrɨpan nin si, makoi uyepʉ to' ewan yawon main mo'kai', to' uya apurɨ namai', mɨrɨpan kon epika'tɨ namai'. 	 A pasi tapu, di a sii kai, dati na den sama di e yee a wowtu fu Masaa Gadu. Da didibii e kon piki a wowtu puu a ini den ati wanten. Bika a á wani fu den sama biibi Masaa Gadu, fu den fende a libi fu tego.


Temekon tʉtʉse iwoi mʉre ta'sii' isoto'ka'pʉ iya to' koro'tau, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', 	 Ne a kai wan pikin kon ne en. Ne a pikin kon. Ne a lolo a pikin a neki, ne a taigi den taki:


Serɨ iweyu pʉ'kʉ pona rɨ ina esi iwan pe mɨrɨ awonsi'kɨ tuna'kiri' ke, ipooi'pɨ rɨ esi ina pon pe, tʉwɨpɨ'san pe rɨ ina esi, ipata pʉra rɨ ina esi. 	 Ma efu mi anga wan sama de, ne mi á sabi a tongo fi en, da te a o taki, da mi ná o fusutan san ai taki. Da a de taki, mi nái fusutan a sama di e taki. Ma soseefi tu, a sama di e taki nái fusutan mi tu.


Pata uko'mansa' a'tai, ipoitorʉ ton utɨ'pʉ parau ku'pɨri ka', 	 Ne di sapaten, ne den bakaman fi en go na a ze.


Ɨnʉ' kʉrɨ eno'manin? Kʉrai Sises, iyeri'sa' rʉ'pʉ—mɨrɨ entai, iye'mʉ'sa'kasa' rʉ'pʉ uko'man nɨto' ya'—esi na'ne' Papa emiyatʉ enwo'netʉ winɨ, urɨ'nokon pona rɨ nɨrɨ ɨpʉreman pɨ' te'sen. 	 Na sama sa kaagi de ete taki, u fiti sitaafu. Ma kweti! Bika Kelestesi Jesesi di teke dede, meke u mokisa dede anga enseefi. Ne a weki kon a libi ya baka, opo go sidon a Masaa Gadu se, a tapu anda, fu begi yeepi gi wi.


Mɨrɨpan enpa'kasa' iya a'tai, isaurokʉ'pʉ. Ipan pe rɨ ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Serɨ waraino e'kupʉ ensa' pʉra rɨ iyesi wapiya Esuwerʉ po!” ta'pʉ to' uya. 	 We, ne Masaa Jesesi yaki a takuu jeje puu ne en tapu. Ne a kon bun wanten baka, te ai taki. Ne den sama kon e foondoo te, den e taki: “Fu senten di Islayeli Kondee de, noiti so wan sani be pasa ya so wanten.”


Entu'manin nʉ'kwɨ kanan itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uya asa'ron nʉ'kwɨ aiko ton pʉrata, ka'pa pun tʉrʉ ene'pʉ iya. 	 Di den poti te wan pisi, ne Masaa Jesesi si wan pooti uman di á be abi man moo, poti tu kopoo sensi go a ini a baki.