Epe'kena' pon renen tato', enkena' mɨrɨ awonsi'kɨ itoi'masa' pen ke irepasa' iyepontɨto' ya' pe,” tukai'. (Epe'kena' pon renen tato' esi ipokena' pe wakʉ ton nʉkupʉ'pʉ rʉ'pʉ.) 	 Den gi en wan dii weti koosi, kiin e beenki fu a wei.” A dii weti koosi ya, na den bun wooko, di den sama fu Masaa Gadu be du.


Tamas uya ta'pʉ ipɨ', “Uyepuru, ina uya sa'ne i'tu pʉra iyesi nai ya' ɨutɨ tukai'; nai kasa ken ina uya ite'ma i'tu?” ta'pʉ iya. 	 Ne Towmasi piki en taki: “Nono, Masaa! Wi á sabi pe yu e go. Da fa wi o sabi a pasi fu kon anda?”


“Ɨnʉ' rɨ esi pʉra iyesi upoitorʉ pe tʉkʉipʉnʉ, tʉsan i'nʉnkai'ma, tʉno'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmunkɨ amʉ', takon non mɨrɨ awonsi'kɨ tʉparusi ton, tʉuko'mamʉ eseru rɨ nɨrɨ i'nʉnkai'ma rɨ urɨ i'nʉnkato' tʉuya entai. 	 Ne a taigi den taki: “Efu wan sama wani de wan bakaman fu mi, da a mu lobi mi moo en mma anga en dda, anga en pikin anga den baala anga sisa fi en. Soseefi a mu lobi mi moo en eigi libi seefi. Efu a á du dati, da a ná o poi de wan bakaman fu mi.


Paarʉ uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru tukai' i'tusa' uya pʉra man, utonpa ton. Mosi' nʉmenuka'pʉ yau, ‘Ɨri pe kasaurokʉi ka'pon amʉ' esa' pe te'sen pɨ' tawon nɨ,’ i'tunin urɨ e'tane,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Ma Pawlesi piki baka taki: “Baala! Weiti taki, wi á mu peefuu saanti bigiman fu kondee so! Ma mi taki so fu di mi á be sabi taki, na a moo hei apaiti begiman de ape.”


E'tane Sayan Wʉpʉ pona ɨuye'sa' kon, Epʉn pe te'sen Surusiran pona, nurɨnan Papa pata'se' eke kuru ya'. Tu'kan kon, tu'kan kon inserʉ amʉ' pori' pe iyamʉrasa' kon piya' ɨuye'sa' kon, 	 Ma a nyun fasi fu dini Masaa Gadu, tyai wi go doo Masaa Gadu Kondee a tapu anda seefi, na a Jelusalem Foto pe a sidon libilibi anda. A tapu fu Siyon Mongo, pe dunsu dunsu Engel fi en lontu, fu piisii te a bigi naamo.


Mɨrɨ si esi'pʉ mɨrɨ ekonekan weyu pe, mɨrɨ ema'sa' yawon Sapa' esi pɨ' eke pe kuru To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pe. Apʉne pʉra Sapa' a'tai eke' amʉ' i'se pʉra tesi kon wenai kurusu' po'ne, Esuwerʉ amʉ' uya Paire' ekama'po'pʉ to' pisi ton i'kwɨ'pɨ'to' pe iku'to' pe iya, mɨrɨpan kon ekepu nu'tɨpɨ'to' pe kurusu' poi. 	 Ma fu di den edeman fu Dyusama be mu seeka sani fu nyan a Pasika Piisii, meke den go begi Gaaman Pilatesi, fu a sende sama go naki den bon fu den futu booko. Da den dede sikin fu den á be de na a koloisi a hii kina dei de. Bika a kina dei di e kon de, na be wan apaiti kina dei gi den.


Itɨ'pʉ Isotan ratoi pona, Isaan uya epa'taisiman kupʉ'pʉ pena iwa'ne pata piya'. Mɨrɨ yau, iko'mamʉ'pʉ. 	 Ne a koti go na abaa fu a Joodani Liba, a pe Johanisi be e dopu sama fosi. Ne a tan de.


Mɨrɨ pɨ' ɨyenu kon yau ɨwe'to' kon kʉseno'matʉu; eke pe ɨyepe'pʉ kon eporo auya'nokon mɨrɨ. 	 Da ná lasi a taanga biibi de! Bika dati sa tyai paiman di bigi pasa peesi a Masaa Gadu.


Tetʉipɨtʉ kon pɨ' uri'sami'si amʉ' epeima'pʉ non pona, e'tane to' pɨ' ta'pʉ to' uya, “Ɨ'rɨto' pe eke' amʉ' koro'tau nurɨnan warinpa auya'nokon? 	 Ne den uman ya dyombo te, den kai anga kini tapu fesi a doti. Ne den tu man akisi den taki: “Tan! Uman, sama sende u fu u kon suku a libiwan a mindii fu den dedewan?


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨri sɨ! Ɨri ton nɨ, apurɨnin nan pen nɨ serɨ a'taino kon! Ɨ'rɨ pʉ'kʉ pona ɨpiyau'nokon uko'mamʉ? Ɨ'rɨ pʉ'kʉ pona aya'kɨrɨ'nokon esi? Ɨmu ine'kɨ se ya',” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi taki: “Oho! Libisama! Saide meke u nái biibi ete? On langa mi mu oli pasensi anga u ete, fosi u biibi mi?” Ne a taigi a dda taki: “Tyai a pikin kon gi mi.”


Mɨrɨ a'tai, karimeru mʉre e'mʉ'sa'kasa' ene'pʉ uya urau Sayan Wʉpʉ po. 144,000 kaisaron kon ka'pon amʉ' esi'pʉ ipiyau, itese' mɨrɨ awonsi'kɨ ikʉipʉnʉ ese' menukanin nʉ'san tʉpee'pɨ kon pɨ'. 	 Bakadati, di mi luku, ne mi si a Pikin Sikapu taampu na a mongo, di den e kai Siyon anga wan ondoo anga fotenti a fo dunsu (144.000) sama. Da a nen fu a Pikin Sikapu anga a nen fi en Tata be sikiifi a den fesi ede.


Mɨrɨ yau iyesi'pʉ ti'tui' pʉra rɨ ene amʉ', ɨkʉi amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton nɨ toron amʉ' nɨrɨ. 	 A kon doo te a Peitilisi fesi, ne ai si sowtu a sowtu fo futu meti, sowtu a sowtu meti di e hali anga bee a doti, sowtu a sowtu foo di e fee a tapu.


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, iteperu euku ensito' uya oton pen ɨpokon pe 'nokon Papa e'to' esa' wannɨ pe yau emenna' pe ensi uya pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya. 	 Da fu tuutuu, mi ná o diingi win na a sowtu fasi ya moo, fu te enke mi de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, fu diingi en wan nyun fasi.”


Apʉne pʉra wakʉ nonkasa' Papa uya epika'tɨn nɨto' ne'nin usenpoikasa' man tanporon kon ka'pon amʉ' ena'. 	 Meke ala biibisama libi bun so! Bika Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku libisama nownow, fu tyai yeepi puu wi ala a takuu libi.


Tanporon kon use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pe anʉnsa' uya asa'rɨ rɨ tʉtʉsen mɨrɨ awonsi'kɨ use'man nɨto' ike tʉrʉ, mɨrɨ kasa rɨ si pʉse rɨ nʉtʉton nɨ marɨ esi'pʉ. 	 A wooko fu ala moo hei apaiti begiman, na fu tyai paiman di taawan kon gi Masaa Gadu, go doo Masaa Gadu. Soseefi den e kii meti enke paiman, fu boon begi paadon gi sama. Da na so paiman mu de, fu tyai gi Masaa Gadu, na a nyun sowtu fu a wooko ya tu.


Serɨ tawon etasa' kin pe te'sen Era' uya a'tai, isewankama'pʉ, mɨrɨpan kaisa rɨ Surusiran pon kon usewankama'pʉ. 	 Namo, di Kownu Helowdesi yee taki, den e taki wan taa kownu meke, ne en anga a hii Jelusalem foluku buuya, te ná sipowtu.


Pi'ta ereutasa' esi'pʉ Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru iwʉ' pʉrorooi po, mɨrɨpan piya' to' poitorʉ, uri'san uyee'pʉ. “Ɨmɨrɨ sa'ne kʉrɨ rɨ ko Sises, Kiyarari pon a'kɨron nʉ'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 We a ten de, da Peitilisi be sidon a ini a dyali ete. Namo wan pikin uman di e wooko gi a moo hei apaiti begiman, koi kon ne en. Ne a akisi en taki: “Tan, osi? Man, yu a ná wan fu den man di be e waka anga Masaa Jesesi fu Galileya, no?”


Mɨrɨ a'tai, iwan pe iyesi'pʉ, enta'napai iyesi'pʉ. Iti'kiyari ekoneka koro'tau, Papa uya itenu a'kwaka'pʉ. 	 Ma angii be e kii en, ne a piki den sama a ini a osu dati. Namo den e seeka sani gi en fu nyan. Ne a go sidon a tapu anda e wakiti den. Te fu a denki, ne ai si jeje sani enke ai deen.


Itepuru, itese' pɨ' ɨwe'to' i'nʉnkakɨ tanporo ɨyewan pokon pe, aya'kwarʉ pokon pe, ɨusenuminkato' pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo ɨmeruntɨrʉ pokon pe,’ tawon. 	 Da u mu lobi en anga u hii ati. Da soseefi u mu lobi en anga ala u akaa anga ala u pakisei anga ala u kaakiti.’ Taa weiti á de di bigi moo disi.


Pata esi'pʉ ɨsi'kaisa rɨ, ikusano kaisa rɨ ika'ta esi'pʉ. Inserʉ uya pata i'tu'pʉ tʉyɨɨi ke; mɨrɨpan e'seporo'pʉ 12,000 kaisa rɨ yʉi epotorʉ'pʉ pe ikusano, ika'ta mɨrɨ kaisarɨ rɨ marɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ikawono esi'pʉ ikusano kaisarɨ rɨ marɨ. 	 A foto meke fokanti. A baala anga a langa na awan. Ne a Engel maiki a foto te doo anga a doitiki. A langa tu dunsu anga tu ondoo kilomeiti (2.200). A baala anga a hei fu a sikotu ya, na a seefi enke a langa fi en.


Sises uya to' usenuminkato' i'tu'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ɨ'rɨto' pe ɨri pe rɨ ɨusenuminka kon ɨyewan kon yau? 	 Ma Masaa Jesesi sabi ala san den e pakisei. Ne a piki den taki: “Fu saide u e pakisei ogii fu mi a ini u ati ini so du?


To' uya teposa' a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ'; “Uko'mamʉ'pʉ eseru i'tu auya'nokon mɨrɨ ɨpiyau'nokon Eisa po esi a'tai. 	 Di den kon, ne a taigi den taki: “U sabi senten mi poti futu na a pisiwataa fu Asiya dise, fa mi be e waka a u mindii ala dei. U sabi fa mi be e tyai miseefi.


Mɨrɨ entai kuru, utonpa ton, ɨnku'ton kon pɨ' ausaurokʉ kon a'tai Epʉn kʉsesa'tʉu, mɨrɨ pe pʉra non nɨ, mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ rɨ. Tɨwɨ, “Ewai',” tato' auya'nokon nesii, ewai' pe rɨ; “Kane,” tato' auya'nokon nesii, kane pe rɨ, ɨyeno'ma kon kuru nin mɨrɨ. 	 We, biibiwan! Da moomoo seefi, ná sweli seefi fosi i paamisi taawan wan sani. Ná kai sani nen fu soi taki yu ná o lei. Ná kai Masaa Gadu nen ofu en kondee a tapu anda seefi. Goontapu ya nen seefi yu á mu teke kai. Ma te i taki, ya ofu nono, da a sai kaba. Bika sitaafu fu dati sa de na a gaan kuutu dei fu Masaa Gadu taki, na gaan ogii.


Mɨrɨ a'tai, Saiman uya ta'pʉ Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pɨ', “Ɨpʉrematɨ' upona. Mɨrɨ a'tai, mʉkayatʉi'ne' rɨ e'kupʉ namai' upɨ',” ta'pʉ iya. 	 Namo Simon piki taki: “Mi e begi! U yeepi mi begi paadon! Akisi Masaa Gadu, fu san u taki o pasa anga mi de á sa go doo.”


Mɨrɨpan tu'ke rɨ makoi a'kwarʉ enpa'kapɨtʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya tu'kan kon nɨ takuru'kena' nan karapaimapɨtʉ'pʉ to' epi'tɨpɨtʉ'pʉ to' uya. 	 Da, den yaki somen takuu jeje puu a sama tapu. Soseefi den lobi oli a somen sikisama sikin deesi den kon bun baka.


Uta'mo'ka'pʉ i'ta piyau apurɨpɨ'se'na, e'tane, “Kʉ'kupʉi. Awaraino rɨ marɨ urɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨtonpa ton na'ne' warai rɨ marɨ i'napairon Sises nenpoika'pʉ pokon nɨ marɨ. Papa apurɨpɨ'kɨ! I'napairon Sises nenpoikanʉ uya ka'pon amʉ' koneka tʉusauro'san pe pu'kena' amʉ' kasa,” ta'pʉ iya. 	 Ne, mi kai anga kini na a futu fu a Engel fu gi en gaandi. Ma a taigi mi taki: “Ná du a sani ya! Mi seefi ya na wan wookoman fu Masaa Gadu enke yu anga den taawan di e tan oli den sani di Masaa Jesesi taki. Na Masaa Gadu i mu gi gaandi. Bika ala den sani di Masaa Jesesi taki, na den sani di a Jeje fu Masaa Gadu be poti a ini den apaiti takiman fi en ati fu den taki.”


Mɨrɨpan e'tane ikʉipʉnʉ uya ta'pʉ tapiyo' ton pɨ', ‘Inke pʉra wakʉ ipon ine'tɨ' ipontɨ kon pa, irimuui ɨntʉtɨ' itemiyatʉ pɨ'. Wakʉ ke kuru isapatooi'tɨtɨ'. 	 “Ma, fosi a kaba taki, ne a dda bali gi den wookoman taki: ‘U esi go teke den moo waiti koosi kon wei gi en. U tyai wan linga kon wei ne en finga gi en. U tyai susu kon gi en meke a wei ne en futu.


“Ti'sa, nai kuru esi eke pe iyawɨrɨ e'nɨto' pe Main, Mosi' winon yau?” ta'pʉ iya. 	 Namo a akisi Masaa Jesesi taki: “On di fu den weiti fu Masaa Gadu moo bigi, fu oli?”


Panapas maimu apurɨsa' to' uya wenai, Sises apurɨnin nan Surusiran pon kon tonpa pe Saarʉ ena'pʉ, mɨrɨpan usarɨ'pʉ enari'mʉra rɨ Surusiran poro Sises ekareei ekama pɨ'. 	 Namo den teke Sawlesi wanten fu wooko a den mindii. Den sanga waka wooko lontu hii Jelusalem Foto makandii.


Mɨrɨpan kon uya esa'pɨtʉ'pʉ, “Miyarɨ, Esuwerʉ amʉ' kin!” ta'pʉ to' uya. 	 Ne den bigin meke sipowtu anga en e soso en taki: “Odiyoo lesipeki Kownu fu Dyu!”


tiwano' kon pe tʉuse'se'tɨi' te'san pe mɨrɨ awonsi'kɨ esuken ɨ'rɨ rʉ'pan pe pʉra, ari'kena' pe tiwʉ' kon tau te'tʉrawasomasan pe, mannʉ' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtaan'pʉ kon, Papa maimu sapema namai' ɨnʉ' uya rɨ. 	 Bika, da den moo yonkuu uman o wooko anga bunbun fusutan. Den o de bunbun uman a osu, di e teke den man taki. Da ala dati o meke taa sama lesipeki a leli fu Masaa Gadu.


Mɨrɨ a'tai, karimeru mʉre uya 6 pe iku'nin a'si'sa' a'koka ene'pʉ uya. Mɨrɨ yau ɨsɨ pe tʉrʉ'pʉnʉ esi'pʉ. Wʉi enu ena'pʉ i'kʉrʉn pe, isa'ka'si atʉ kapirita i'po' ke ikonekasa' kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo kapʉi ena'pʉ isuweyu pe mʉn kasa, 	 Ne, mi si a Pikin Sikapu booko di fi sigisi lenti fu a buku. Ne, goontapu seke te, ná sipowtu. A san daai kon baaka pii enke koofaya. Da, a gei enke na neti u de. A mun seefi daai kon lebi nyan enke buulu.


E'tane nin si serɨ Papa uya ka'pon amʉ' anʉnto' ipokenan pe usi'tusa', main piyapai, main, Mosi' winon mɨrɨ awonsi'kɨ Pu'kena' amʉ' nekamayai'ne'. 	 Ma nownow, da Masaa Gadu poti wan taa fasi fu seeka sama kon bun gi en seefi, sondee fu wooko anga weiti fosi. A be piki Mosesi anga ala taa apaiti takiman a fositen anda taki, bakaten a o wooko so a goontapu ya.


Ɨpʉrema rɨ nɨrɨ ɨyewan kon yau ɨyenu kon uta'kwakato' pe ɨkɨ'mato' iya 'nokon ipona ɨye'ku'to' kon i'tunin pe ɨwesi kon pa, eke pe kuru rɨ meruntɨ pe ɨneporonʉ kon esi wakʉ pe te'san yau, 	 Da wi di a kai kon toon fi enseefi ain sa moo kiin. Da u ati o opo fu sabi a foondoo fasi di u mu luku en, fu tyai wi. Soseefi fa san a poti fu gi sama fi en bakaten foondoo tuutuu.


Ɨnnɨ iwa rʉ'kwɨ itɨsa' a'tai, Isens ene'pʉ iya, Sepiti mu mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan, iyakon kanau yau, tʉpunwerʉ kon konepɨtʉ pɨ'. 	 Ne, di Masaa Jesesi waka go pikinso moo faawe, ne a si ete tu fisiman, Jakowbesi anga Johanisi, den tu manpikin fu Da Sebedi. Den be de a ini wan boto e seeka den seepi.


Emennʉ'pʉ po iwa rɨ, Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Era' pɨkɨron kon ennoko'pʉ to' uya Sises eparantɨi' imaimu winɨ. 	 Ne di den gwe kaba, ne den sende wantu Faliseiman anga wantu bakaman fu Kownu Helowdesi go a Masaa Jesesi. Da den be mu suku Masaa Jesesi mofu fu a taki sani di á bun fu den be sa fende en kii.


eke si use'man nɨto' tʉrawasomanin esi pɨ' Papa iwʉ' esa' pe, 	 Soseefi, da Awan di de a tapu anda enke moo hei apaiti begiman fu wi, na a fesiman fu a hii foluku di de fu kai Masaa Gadu osu sama.


mɨrɨ awonsi'kɨ Sises poro tanporon nɨ ekonekato' pe Papa pokon pe non mɨrɨ awonsi'kɨ ka' po na'ne' rɨ, kʉrɨ rɨ imʉnʉ iye'kwansa' rʉ'pʉ kurusu' po uya tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' ku'sa'. 	 Soseefi Masaa Gadu seefi fiti poti, ne a sende en kon teke dede a koloisi, meke en buulu lon. Na so a pai fu sama takuudu anga ogii, fu tyai ala sani kon de bun gi Masaa Gadu baka. Dati wani taki, ala san de a ondoo goontapu ya anga Masaa Gadu Kondee a tapu seefi, kon de mati fasi anga en.


apʉne pʉra Papa enu yau eke pe kuru iye'to' oton. Ɨ'rɨ rɨ kata'pan ensinin pe kʉse'nin, Papa A'kwarʉ yen pe iye'to' oton iyentu'pʉ si'kɨrɨ. 	 Bika a o de wan bigiman a Masaa Gadu ain. Da noiti a pikin ya á mu diingi win efu taanga diingi di e duungu sama. Da fanafu en mama bee, da a Jeje fu Masaa Gadu o de ne en tapu.


Piri' uya Na'taniyerʉ eporo'pʉ, ta'pʉ iya ipɨ', “Mosi' nʉmenuka'pʉ Main yau, pu'kena' ton nɨ nɨrɨ nʉmenuka'pʉ ipɨ', Sises, Nasare' winon, Isose' mumu eposa' ina uya man,” ta'pʉ iya. 	 We, Filipi seefi miti anga Nataniyeli. Ne a taigi en taki: “U fende Jesesi, a manpikin fu Jowsef, fu a kondee di den e kai Nasaleti, di Mosesi anga den taa apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi sani fi en.”


Wakʉ iwa pe rɨ iyesi eno'ma a'tai parau ka' tɨ' a'nai' e'pato' yai tewa'tɨi' i'mʉ pɨ' pʉsamoro aiko ton nʉ'kwɨ tonpa e'makoima emapu'tɨ iya entai. 	 A moo bun gi sowan sama efu den tei wan gaanbigi siton ne en neki, da den tyai en go iti a ini ze, moo enke pe fu a koli wan fu den mofinawan ya puu a Masaa Gadu pasi, fu go du ogii.


Ɨpʉrematɨ' apurɨnin nan pen Isutiya pon kon enapai emo'kato' pe mɨrɨ awonsi'kɨ Surusiran po e'tʉrawasomato' e'to' pe wakʉ ton mɨrɨ yawon kon nanʉmʉnʉ pe. 	 Da begi, fu Masaa Gadu e puu mi na ana fu taanga yesi sama a Judeja pisiwataa. Meke a moni di mi o tyai go a Jelusalem Foto seefi piisii biibiwan anda. Meke den sa teke dati.


(5,000 kaisa rɨ iwa rɨ ka'pon amʉ' esi'pʉ mɨrɨ yau.) E'tane rɨ tʉpoitorʉ ton pɨ' ta'pʉ iya, “To' ereutanʉ'pɨ'tɨ' tamu'kuru' ke'ne 50 kaisa rɨ'ne,” ta'pʉ iya. 	 Bika a be sa de wan sani fu feifi dunsu manengee.” Ma Masaa Jesesi taigi den taki: “U meke den sama sidon a doti a kulu, feifitenti, feifitenti te doo.”


Mosi' uya ekama se na'ne' kasa ipoken e'nɨto' esi main winɨ: “Ka'pon serɨ ton ku'nin uko'mamʉ mɨrɨ ton winɨ,” ta. 	 Bika Mosesi seefi be sikiifi on ten weiti sa seeka sama kon bun. A taki: “Na sondee fowtu i mu wooko anga den weiti fosi, da i sa fende libi tego.”


“Ɨ'rɨ ken kupʉ uya i'se me'atʉu ɨiwano' kon pe?” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “San u wani begi mi?”


Mɨrɨ a'tai, Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ ite'kwe' piyau. Mɨrɨpan uya pana' pe ikɨɨi'manin pɨ', “Ereuta'!” ta'pʉ. Mɨrɨ a'tai rɨ, iyereuta'pʉ. Inke pʉra rɨ iye'mʉ'sa'ka'pʉ to' mʉta'napai'. 	 Ne Masaa Jesesi go a ini a osu. Ne a sende ala den sama go a doo. Ne a waka go taampu na a kama sikin. Ne a kaasi a feba fu a gwe komoto na a mma sikin. Ne wanten a feba gwe. Ne a uman opo, ne a seeka sani gi den, den nyan.


Papa A'kwarʉ uya uyauro'ka'pʉ te'kʉ'kʉ'mai' pʉra rɨ to' a'kɨrɨ utɨto' pe, Esuwerʉ amʉ' pe pʉra rɨ to' e'tane. 6 kaisaron kon Isa'pa pon kon utonpa ton utɨ'pʉ uya'kɨrɨ Sisariya pona. Mɨrɨ yau, ka'pon iwʉ' ta' ina ewomʉ'pʉ. 	 Namo a Apaiti Jeje piki mi taki, gwe anga den sondee fu meke sani. Ne mi anga den sigisi biibi baala di yu e si anga mi ya go. U go na a osu fu a man, di á de Dyusama.


Kʉrɨ rɨ entakanin nʉ'pʉ epontɨto' oton aimu'nan ya', to' kasa. Moro uko'man nɨto' ese' apon yapai itese' kukato' uya oton pen. E'tane Ukʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ itinserʉʉi ton uya eta tane uni'tunʉ kʉrɨ rɨ tato' uya oton. 	 Sama di wini a feti, o fende weti koosi fu wei. Da noiti mi o kaabu en nen puu a ini a buku fu libi. Mi ná o sen fu taki a fesi fu mi Tata anga den Engel taki mi sabi en.


Paarʉ uya temiyatʉ ton nonka'pʉ a'tai to' pona, Wakʉ A'kwarʉ uyee'pʉ to' pona'ne. Mɨrɨ a'tai, to' usaurokʉ'pʉ tʉron nɨ ton main yai'ne, mɨrɨpan kon uya Papa Maimu ekama'pʉ. 	 Namo Pawlesi poti ana a den tapu begi gi den. Ne a Apaiti Jeje teke den hii libi. A gi den fu taki tongo di denseefi á be sabi noiti. A gi den a makiti, fu piki den san fu taki.


Tepi' esi'pʉ pu'kena', mɨrɨpan uya Papa uya, ‘Ikupʉ uya kuru rɨ mɨrɨ,’ tukai' tauro'ka'pʉ rʉ'pʉ si i'tu'pʉ: tikin nɨ ipayan amʉ' tonpa ku'to' oton Papa uya itepuru pe, Papa munkɨ amʉ' esa' pe, Tepi' esi'pʉ to' esa' pe kasa, tawon. 	 Ma a be e sikiifi sani di Masaa Gadu be e piki en, anga ala sweli seefi taki, dati musu fu pasa so. Masaa Gadu taki: ‘Wan bakaten pikin fu Dafeti paansu, na dati mi o gi yu kownu sutuu, fu tii sani enke yu seefi.’ A Dafeti ya na be tuutuu apaiti takiman fu Masaa Gadu, di ai piki san a fiti poti fu du.


Mɨrɨpan uri'san uya tʉ'tuna'kwaai yen nɨmɨ'pʉ, iyenna'po'pʉ pata pona, mɨrɨpan uya ka'pon amʉ' pɨ' ta'pʉ mɨrɨ yau, 	 Ne a uman fika a bungu fi en de, ne a lon go a ini a foto go kai sama taki:


“Tanporo rɨ pe' serɨ ton eke ton ɨutɨ amɨpɨ'sa' menyan?” ta'pʉ Sises uya. “Tikin nɨ rɨ tɨ' e'nonkato' oton pen mɨrɨ ɨsipʉro'po; tanporon nɨ uta'po'to' oton mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Weeno! U si ala den gaanbigi osu de? Sama o feti booko ala fiya te a doti. Ná wan ná o taampu de moo.”


Sises ekanwa'tɨ'pʉ kanau ya', mɨrɨpan a'kɨrɨ ipoitorʉ ton utɨ'pʉ. 	 Namo, ne Masaa Jesesi go a ini a boto. Ne den bakaman fi en seefi teke ne en baka.


Tikin nan ka'pon uya apurɨto' uya ikupʉ tanporon pɨ' rɨ tenta'nasen pe, e'tane tʉron nɨ, ɨ'sɨ'mʉra te'sen apurɨto' iya enta'na ipatamasa' kiyari pɨ' rɨken. 	 Taawan sa denki kina á de fu nyanyan sani. Ma taawan abi a swaki fasi taki, kina de fu nyan sani enke meti so. Da ai nyan guluntu namo.


Serɨ a'taino kon epuru ton uya ito'ka'nʉkʉ pen nɨ, to' uya ito'ka'nʉkʉ yau, to' a'kwa Epuru pokapɨtʉi'no pen kurusu' pona. 	 Bika ai gi son wan apaiti taanga fu koni fu taki sani wan leti fasi. Ai gi taawan fu sabi taki Masaa Gadu bosikopu.


Mɨrɨ a'tai, Esuwerʉ amʉ' uya Sises arɨ'pʉ Kaya'pas piyapai Roman amʉ' kopʉnaai iwʉ' ta'. Awanakʉi' si pata enaka'sa' esi'pʉ, ɨri pe enapai pʉra tesi kon pɨ' Esuwerʉ amʉ' ewomʉ'pʉ pen mɨrɨ ya', enta'napai tesi kon pɨ' Itepoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ a'taino pɨ'. 	 Ne a taa dei fuuku mamanten, ne den komoto a Kayafasi, ne den tyai Masaa Jesesi go a Gaaman Pilatesi osu. Ma den edeman fu den Dyu seefi á go a ini a gaaman osu. Bika den be wani oli den seefi kiin, enke fa a leli fu den be taki. Bika den be wani nyan a Pasika. Na fu dati ede meke Gaaman Pilatesi komoto kon a den a doose. Ne a akisi den taki: “We, on sowtu ogii a sama ya du, meke u e tyai en kon a mi?”


Mɨrɨpan a'tai Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨyekama'po uya 'nokon. Nai esi Main awɨrɨ Sapa' a'tai tʉku'sen pe: Wakʉ kupʉ mɨrɨ pe pʉra ɨri kupʉ katɨ? Ka'pon pika'tɨ, ima'tanʉkʉ katɨ?” 	 Ne Masaa Jesesi daai, ne a akisi den sama di de ape taki: “San Gadu Buku e soi u fu u du a kina dei? U mu du bun ofu u mu du ogii? U mu yeepi sama di de fu dede fu puu den a dede mofu ofu u mu fika den fu dede?”


Mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ tepʉrʉ piyapai, tʉpon pʉro'pon mo'ka'pʉ iya, mɨrɨpan uya towerʉ e'me'pʉ tʉworo'pai pɨ'. 	 Ne Masaa Jesesi opo, ne a puu en dyakiti poti a wanse. Ne a teke wan duku tei ne en mindii.


E'tane Papa uya i'mʉ'sa'ka'pʉ eri'nɨto' apai. 	 Ma Masaa Gadu weki en kon a libi ya baka.


Mɨrɨ pɨ' si soisa amʉ' uyee'pʉ wapiyaro' pisi ton i'kwɨ'pɨ'se'na Sises pokon pe kurusu' pona ipokapɨ'sa' rʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ si isakon pisi ton. 	 We, na so den suudati kon, ne den booko den bon fu a fosi man futu. Ne den go, ne den booko den bon fu a taa man di den be koloisi de tu.


Eke Papa tʉrawasooi kupʉ iya poken pʉra rɨ iyesi'pʉ mɨrɨ yau, e'tane rɨ temiyatʉ rɨken nonkapɨtʉ'pʉ iya tu'kan kon pen ka'pon amʉ' takuru'kena' nan pona, mɨrɨpan kon epi'tɨpɨtʉ'pʉ iya. 	 A á be poi du ná wan foondoo sani de, boiti taki a poti ana a wantu sikiman tapu deesi den.


Kamo pero amʉ' enei'ma e'tɨ', kamo ka'pon amʉ' makoi ku'nin nan, kamo pun ma'tanʉ'nin nan. 	 Da mi e sikiifi naamo taki, luku bun anga den takuu feyanti! Na sama di muliki enke sukumofu dagu, fu waka du den ogii fu den naamo. Den e leli sama taki, den mu meke den koti den poti a maiki gi den fosi, da den sa toon sama fu Masaa Gadu.


Ikʉipʉnʉ esi'pʉ e'ne' pe e'kɨɨi'man pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ mʉnʉimɨ pɨ', mɨrɨpan piya' Paarʉ ewomʉ'pʉ ipʉremai', mɨrɨpan uya temiyatʉ nonka'pʉ ipona, mɨrɨpan epi'tɨ'pʉ iya. 	 Namo a dda fu a gaaman ya be anga feba, da en bee e lon. Namo Pawlesi poti ana begi gi en, ne a betee wanten.


Ɨi'nʉnkanin kon nɨken i'nʉnka auya'nokon yau, ɨ'rɨ ken si ɨyepe'pʉ kon eporo auya'nokon mɨrɨ? Mɨrɨ pe' kupʉ pʉrata amʉranʉ'nin nan uya pʉra nai? 	 We, efu na den sama di lobi yu namo, yu lobi, ma u á lobi den feyanti fu u, da sowtu paiman u sa fende a Masaa Gadu fu dati? Ná so den sama di e piki lantimoni de tu, no?


Miyarɨ rɨ Sises uya tʉpoitorʉ ton auro'ka'pʉ. “Mɨrɨ a'tai si, Papa e'to' esa' wannɨ pe e'to' oton mɨrɨ se kasa; moine warawo' emari'ma ense'na 10 kaisaron kon uri'sami'si amʉ' utɨ'pʉ tʉraan'puui ke'ne. 	 We, ne Masaa Jesesi gi den wan ageisi toli, fu soi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu tan. A taki: “A Nyun Tii fu Masaa Gadu a tapu gei tin pikin umanpikin, di mu go teke a man di o toow fu tyai kon a pe a toow uman de. We, ne den seeka teke den lampu, ne den e go.


Isetasa' man ekuman esi ɨ'koro'tau'nokon tukai', ɨri kuru rɨ sa'ne Papa i'tunin nan pen koro'tau te'ku'sen pen nɨ: ka'pon esi tʉkʉipʉnʉ no'pʉ tʉsanʉ'tɨnin ya' rɨ. 	 We, biibiwan! Mi o membee u baka san na a Bun Nyunsu di mi be gi u, te u be teke biibi. U teke dati kaba enke u fasi fu libi seefi.


te'ku'se utonpa ton ɨkɨntanʉ'nin pe, to' tonpa ton nɨ epika'tɨto' pe. 	 Ma mi wani mi eigi foluku si a u, fa ai wooko anga u de. Meke a sa tyai dyalusu gi den, fu suku a yeepi de tu. Da mi o fende pasi yeepi wantu fu den.


“Esuwerʉ amʉ' kin pe' nonka uya i'se me'atʉu ɨiwano' kon pe?” ta'pʉ Paire' uya to' pɨ', 	 Ne Gaaman Pilatesi akisi den taki: “Sama u wani mi puu a dunguu osu gi u a yali ya? U wani meke mi losi a kownu fu den Dyu gi u?”


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tanporo Papa amataai ya' enatɨ', ɨri weyu e'seposa' a'tai, wakʉ pe ɨye'soto'ka kon pa, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon nɨ kupʉ tʉpo, ɨye'soto'ka kon pa. 	 Da na dati meke u mu teke den feti sani di Masaa Gadu gi wi, fu kibii useefi. Da te didibii wani du ogii anga wi, da u sa poi taampu sondee fu a towe wi. Na so u mu feti doo kaba fu a feti. Da u taampu kankan enke winiman.


Mɨrɨpan pɨ' Sises uya ta'pʉ, “Ɨsenupatɨ' ɨri, eseru aimenkanin pɨ'. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “We, efu a takuu ati kuutu bakaa ya, di nái teli Masaa Gadu anga di ná abi toobi anga libisama sabi fu taki so wan sani, fu yeepi a uman ya,


E'tane ɨnʉ' rɨ kʉrɨ isapema pe Wakʉ A'kwarʉ pɨ' isauro'sa' pɨ' usentu'man pʉra rɨ iyesi mɨrɨ, apʉne pʉra siyaro' pe rɨ iye'makoimasa' mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ma awinsi sama na yu, efi i kosi a Jeje fu Masaa Gadu, taki ogii fi en, da noiti noiti Masaa Gadu o gi i paadon fu dati.”


Apurɨto' winɨ Esuwerʉ amʉ' uya Isuweyu Parau nɨ'kwɨrɨ'nʉkʉ'pʉ a'mun non poro utɨn kasa rɨ; mɨrɨ kupʉ i'se Isi' pon kon e'tane, to' aputa'pʉ. 	 Na a biibi ya be tyai den Dyusama di doo a ze den e kai Lebi Ze. Ne Masaa Gadu piiti a wataa meke wan dee pasi gi den, fu abaa doo na abaase. Ma Egepte suudati anga ala feti sani go du dati, ne a wataa losi kai kon tapu den kii.


Sises ekanwaka koro'tau tuna kapai, ka' uta'koka e'se'ne' pe ene'pʉ iya, mɨrɨpan uya Ita'kwarʉ u'tɨ wako'wa kasa ene'pʉ tʉpona. 	 Da di Jesesi e komoto a ini a wataa, ne a si, tapu a den woluku piiti opo palan. Ne a si a Jeje fu Masaa Gadu e kon ne en tapu enke wan doifi.


Mɨrɨ a'tai nin si, ta'pʉ iya mɨrɨ uri'san pɨ', “Amakooi ton pɨ' usentu'masa' man,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Ne Masaa Jesesi daai, ne a taigi a uman taki: “Uman! I kisi paadon fu ala den takuudu anga ogii di i be du.”


Miyarɨ ta to' uya utonpa ton Ʉrawote'siya pon kon pɨ', ekamatɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ Ninpa pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tau so'si pɨ' te'san pɨ'. 	 Mi e sende u anda seefi taki, u gi odi doo den biibiwan fu Laodiseya Foto. U gi odi doo a uman den e kai Nimfa a Laodiseya Foto de. U gi odi go doo ala taa biibiwan di e miti begi makandii na a uman de osu.


Moro takuru'kenan ka'pon esi'pʉ Ʉrasaras itese', Pe'tani eke iwa pata pon, Meri mɨrɨ awonsi'kɨ Mata pata'se'. 	 Ma namo, da wan man Lasalesi be de a wan pikin foto den e kai Betaniya. Da wan uman den e kai Maliya be e tan de tu anga en sisa Malita. Ma namo, da Lasalesi be kai a siki.


Kamoro 144,000 kaisaron kon e'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ apono', asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ itepuru amʉ' rau, to' userenka'pʉ emenna' eren ɨnʉ' ni'tunʉ pen nɨ pɨ', kamoro rɨken nɨ non poi iyepika'tɨsa' kon usenupato' ipɨ'. 	 Den taampu e singi wan nyun singi a fesi fu a kownu sutuu fu Masaa Gadu, den fo libilibi sani anga den twenti a fo gaansama. Ná wan sama be poi leli a singi ya, boiti den wan ondoo fotenti a fo dunsu sama di Masaa be bai puu a goontapu.


Ka'pon ainʉmʉ, apʉne pʉra te'masen pe iye'to' pe ekama'posa' pe tesi ke, aiko tawon pe pʉra iyesi karimeru amʉ' pɨ'. 	 A sama di den be yuu lon gwe fi en. Bika na yuu namo den yuu en. A ná abi toobi anga den sikapu, bika a ná fi en.


Mɨrɨ wenai poitorʉ pe ɨwesi kon pen, e'tane imu pe; imu pe si ɨwesi kon pɨ', Papa uya ɨkonekasa' kon tʉnnonka'pʉ anʉnnin pe. 	 Da u sa dini en, sondee fu den weiti wooko enke gaan basi a u tapu. Bika sama di toon pikin fi en, na fu a gi bun di a abi, fu gi pikin.


Sises uya iyɨpɨrinkasa' ene'pʉ mɨrɨ yau, i'tu'pʉ iya inke rɨ takuru'ke iko'mansa', mɨrɨpan uya, “Ɨsepi'tɨpai pe' me'an?” ta'pʉ ipɨ'. 	 Da di Masaa Jesesi si en didon didon de, ne a akisi en taki: “Man, yu wani kon bun baka?” Bika Masaa Jesesi be sabi taki a man ya be didon de langa kaba.


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru, mɨrɨ awonsi'kɨ uyepuru kon amʉ' uya itʉrʉ'pʉ Roman amʉ' kopʉnaai ena' to' uya iwɨto' pe iku'to' pe iya. Mɨrɨpan pokapɨ'sa' to' uya kurusu' pona erikʉ'pʉ. 	 Ma den moo hei begiman anga den tiiman fu u kisi en, ne den gi den Loma sama di e taki fu a kondee ya fu den sipikii kii a koloisi.


Mɨrɨpan uya rʉ'kwɨ Sises eta'pʉ, iyee'pʉ anpisin ton koro'tau ite'ma'pʉ pe. 	 Ma fanafu di a uman ya yee den sani di Masaa Jesesi e du, ne a waka ne en baka a ini den somen sama, ne a oli en koosi.


Mɨrɨpan i'pai epoi tʉnmenuka'pʉ kon tʉsa' to' uya esi'pʉ: Pʉse rɨ si pʉse rɨ Esuwerʉ amʉ' iwano' kin, tawon. 	 Da den be sikiifi wan sani poti na a koloisi fu Masaa Jesesi a tapu de taki:


Mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ kanan panton ekama'pʉ Sises uya, “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi pʉrowa a'sarutanʉ'nin kasa, uri'san nanʉmʉnʉ, mɨrɨpan uya pʉrowa pokon pe eke pe iki'ma, tanporo ipun yau iyena pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya. 	 Namo Masaa Jesesi gi den ete wan ageisi toli baka taki: “A fasi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu de, da na leti enke wan uman di e masi bolon. A teke wan pikin sowda towe ne en. Da dati a pikin sowda ya e soopu a hii bolon te, a kon bigi bufuu.”


Apʉne pʉra Isona esi'pʉ i'tuto' ipɨkɨrɨ pe Ninipa pon kon pona, mɨrɨ kasa rɨ marɨ Ka'pon, Papa winon esi mɨrɨ serɨ a'taino kon pona. 	 Bika leti enke fa Jowna be de enke wan maiki gi den sama fu Ninifei, na letiso a Manpikin di saka kon toon libisama ya, de enke wan maiki gi den sama fu a ten ya tu.


Main, Mosi' winon e'tʉrʉ rawɨrɨ, makoi esi'pʉ non po. E'tane makoi mɨrɨ tato' pʉra iyesi main pʉra na'ne' airɨ. 	 Bika di dede bigin a goontapu, da Mosesi weiti á be kon ete. Da u á poi taki, na a taanga yesi fu weiti be e kii sama so.


Mɨrɨ pe pʉra ka'pon amʉ' uya raan'pu po'tɨsa' nonka pʉra iyesi mɨrɨ pʉsau o'koi'. E'tane ru'ku, to' uya inonka iyapon pona, mɨrɨpan uya tanporon kon nɨ wei'tɨ ɨutɨ tau. 	 We, u nái leti wan lampu, da u poti en a baka sani. Nono! Te u leti wan lampu, u e poti en a hei, a tapu. Da ai leti kiin peesi gi ala sama.


Papa uya kamoro so'si tawon kon pen eseru aimenka mɨrɨ. “Ɨri ka'pon enpa'katɨ' ɨ'koro'tapai'nokon,” tasa'. 	 Bika efu a dede á poi weki baka, da Kelestesi seefi á weki kon a libi baka!


Apʉne pʉra non e'kaa'pʉ si'kɨrɨ Papa ewakiri tʉusensen pen—siyaro' rɨ imeruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pe iye'to' i'naino rɨ—usensa' wakʉ pe rɨ, tʉto'ka'nʉ'se iyekonekasa' rʉ'pʉ winɨ, ka'pon amʉ' e'to' pe iye'wapu'tɨto' ipona pʉra. 	 Bika den sa luku lontu na ala san a meke. Da den sa fusutan en, soseefi sabi fa a tan. Ala sani e soi taki, a musu de Masaa Gadu, di abi taanga fu libi tego. Da sama ná o poi piki saide den á be wani kaba anga takuudu anga ogii.


Mɨrɨpan pɨ' isanon usewansiuka'pʉ, e'tane si tɨ, “Kʉsekamatʉu ɨnʉ' pana ya' rɨ,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Da a sani ya foondoo a mma anga a dda te, ná sipowtu. Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U si a sani di pasa ya, u á mu taigi ná wan sama! U yee!”


Apurɨto' winɨ tʉpata oton koneka'pʉ iya usauro'nɨsa' rʉ'pʉ ipɨ' nono yau, ka'kʉran pe rɨ ɨnnon nɨ pata yau; ta'porin tau iko'manpɨtʉ'pʉ, Aisi' mɨrɨ awonsi'kɨ Seko' pokon nɨ nɨrɨ uko'mamʉ'pʉ mɨrɨ kasa, mɨrɨ rɨ marɨ usauro'nɨsa' rʉ'pʉ ipɨ' eponin nan ipokon pe, 	 Na a biibi ya be tyai en go tan faawe anda. Da a be e soi enke en na be wan wakaman di á be de sama fu a kondee de. Bika a kondee be paamisi en namo, ma en hii libi langa dati á be toon fi enseefi. Wan bunbun osu seefi a á be meke de. Na tenti ai booko e tan a peesi peesi. En pikin Isaki doo en pikin Jakopu seefi tan so tu, di a seefi paamisi waka doo denseefi.


40 kaisa rɨ wʉi Makoi uya i'tupɨ'to' yau pe iyesi'pʉ na'ne'. Iyenta'na'pʉ pen mɨrɨ ton wʉi a'tai, mɨrɨpan iu'matʉ a'tai, iwan pe iyesi'pʉ. 	 Ne a didibii go tesi en anda. Bika Masaa Jesesi poti nyanyan a wanse, fu begi fotenti dei anga fotenti neti langa a ini a gaan sabana anda. Na so di den fotenti dei pasa, ne angii moo en.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨmɨrɨ'nokon, aiko rʉ'kwɨ apurɨto' iya to' ton, ɨ'rɨ pɨ' ɨyetʉipɨtʉ kon?” ta'pʉ iya. Iye'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan uya a'setun mɨrɨ awonsi'kɨ sipa'sipa eseremekʉ'pʉ, mɨrɨpan e'nɨ'pamʉ'pʉ. 	 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Den sama ya! U nái biibi mi sai! Saide u e feele so?” Namo a opo, bali a winta anga a seke wataa taki: “Seke wataa anga winta! U tan pii!” Bakadati, ala sani koo pii tuu.


Mɨrɨ eta tʉuya'nokon a'tai, to' enu ya' si iyena'pʉ Sises maimu rʉ'pʉ. 	 Ne di den man taigi den uman ya so, ne den kisi denseefi taki: “Ai! Na tuu! Na so a be taigi u tuu.”


Mɨrɨ apai tʉutɨi', itɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta'. 	 We baka fu dati, ne Masaa Jesesi waka go a wan fu den Dyu keliki osu anda.


Ɨnʉ' rɨ esi mɨ pe te'ku'sen pe pʉra mʉre na'ne' kasa esi mɨrɨ eke pe Papa pona. 	 Ma efi i abi saka fasi enke a pikin ya, da yu o abi wan gaan hei peesi a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.


Uri'san uya ta'pʉ ipɨ', “Si'tuyai', Me'saya” (Kʉrai tato') “uye'to' oton. Iye'sa' a'tai, tanporon nɨ ekamato' iya oton mɨrɨ upɨ'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Ne a uman taigi en taki: “Mi sabi taki a Mesiyasi o kon. Da te a kon, da a o tyai ala sani fiya kon a kiin gi wi.”


Pata mʉra'ta eporo iya koro'tau, eke' u'na'tɨi' tʉutɨsan epa'ka eporo'pʉ iya. Tikin nan nɨ itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ mʉre warawo' uma'tasa' esi'pʉ. Anpisin ka'pon amʉ' utɨ esi'pʉ iya'kɨrɨ. 	 Da di den doo na a kondee mofu, ne den si tyaipi sama e waka komoto a ini a kondee e tyai wan sama go beli. A sama di dede ya, na be wan yonkuman. Na be awan kodo manpikin fu wan uman di man dede fika a ganda tu.


E'tane tʉron kon Esuwerʉ amʉ' ɨkɨnta'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ɨri iteseru ton ka'pon amʉ' kan to' utɨ'pʉ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ pata'se' apai. Mɨrɨ tʉpo, ka'pon amʉ' amʉranʉkʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya usewankaman nɨto' sara'tɨ'pʉ. Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Ise'sʉn iwʉ' ta' Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas warinpai', to' ne'to' pe tʉuya'nokon tu'kan kon ka'pon amʉ' koro'ta'. 	 Ma wantu Dyusama dyalusu anga den Pawlesi de. Den sete ogii, suku ogiiman poti a ganda, fu du ogii anga den gi den. Seke a hii foto, lon go a pe den Pawlesi be e tan anga a man den e kai Yason, fu seepi den go poti gi a foluku fu kaagi.


Apʉne pʉra Era' uya rɨ Isaan a'sito' pe ikupʉ'pʉ. Auronpɨ'to' pe to' uya ikupʉ'pʉ iya, mɨrɨpan tʉto' pe pariki'si ta'. Era' uya serɨ kupʉ'pʉ Eratiyas wenai, tʉnmari'ma'pʉ takon Piri' no'pʉ pe rɨ iye'tane. 	 Bika, Kownu Helowdesi be meke den kisi Johanisi tei poti a dunguu osu. Da, na fu Helowdiya ede meke a du dati. Bika a be libi anga Helowdiya. Helowdiya na be a uman fu Filipi, a baala fu Helowdesi.


Apʉne pʉra Papa uya to' ewan ya' ipata'tɨsa' pɨ' ɨ'rɨ rɨ i'se te'to' ku'to' pe to' uya, ɨsi'kaisa rɨ tekonekai' tʉpana'pano kon tʉto' pe to' uya ene ena', ikoneka pe itesa' pe iye'to' pe, Papa maimu uta'ku'tɨ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Na Masaa Gadu seefi meke den du san a wani den du. Den o du a sani ya makandii. Da, den o gi a meti a makiti fu den, fu te enke den sani di Masaa Gadu be taki pasa tuu.


Sises esi koro'tau enupan pɨ' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, to' ekama'po'pʉ iya, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Main pɨ' enupanin nan uya Kʉrai esi Tepi' pa rʉ'pʉ pe ta? 	 Da di Masaa Jesesi de a ini a Mama Keliki e leli den sama te wan pisi, ne a akisi den taki: “Fa den leliman fu Dyuweiti sa leli u taki Kelestesi, na wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu namo, da a kaba?


E'tane Sises uyee'pʉ to' a'pɨ'se'na, “E'mʉ'sa'katɨ',” ta'pʉ iya, “Ketʉipɨ'tʉu,” ta'pʉ iya. 	 Ma Masaa Jesesi waka go, ne a oli den taki: “U opo! U á feele so!”


Paire' uya imaimu eikʉ'pʉ, “Esuwerʉ pe' urɨ? Ɨtonpa ton, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya ɨtʉsa' uyena'. Ɨ'rɨ kupʉ'pʉ auya?” ta'pʉ iya. 	 Ne Gaaman Pilatesi akisi en taki: “Oho! Fa yu e akisi mi so? I si taki mi na wan Dyusama? A ná yu eigi sama anga den hei apaiti begiman tyai yu kon a mi ya, no? San i du seefi?”


Pʉsamoro uya main, Mosi' winon i'tu pʉra iyesi mɨrɨ; mɨrɨ wenai, Papa nʉpa'nʉkʉ'san pe to' esi mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 U á sabi taki na den sama ya di á sabi ná wan sani fu Gadu weiti e biibi ne en, no? We, heelu fu den!”


Wakʉ pe i'napairon poro to' iku'kɨ, amaimu esi i'napairon. 	 Mi Tata, teke den sama ya poti apaiti meke den kon si sani kiinkiin, enke fa den de tuutuu. Bika a wowtu fi yu na a tuu.


E'tane ɨri pe ɨku'nin nan nʉ'pʉ kon pɨ' ɨusentu'ma kon pʉra iyesi yau, ɨkʉipʉnʉ rɨ nɨrɨ usentu'ma pʉra iyesi ɨpɨ'. 	 Ma te u nái gi taawan paadon, da Masaa Gadu, u Tata, a tapu seefi, ná o gi u paadon tu.”


“Serɨ kasa si Papa uya eseru aimenka mɨrɨ: Iweyu uye'sa' non pona, e'tane ka'pon amʉ' uya ewarupɨ i'nʉnka iweyu entai, ɨri pe teseru kon esi ke. 	 Da disi na a sitaafu: Bika a de so taki Masaa Gadu be sende a leti fi en kon a goontapu, ma libisama á be wani a leti ya. Pe fu dati, ne den de fu den a dunguu, bika den á be wani fika den ogii libi fu den fu kon a ini a leti.


Sises uya tʉron nɨ panton ekama'pʉ ka'pon amʉ' pɨ', “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi ka'pon tʉpa'karakai' wakʉ kiyari ye' pɨnnin nʉ'pʉ tʉmainarʉ yau kasa. 	 Namo Masaa Jesesi gi den ete wan taa ageisi toli fu soi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu de. A taki: “A de leti enke wan basi di be teke wan sii fi en, go tyatya ne en goon.


“40 kaisa rɨ wʉipiya tʉpo, inserʉ usenpoika'pʉ Mosi' piya' yu' epo'tɨ yau, rɨmono' tau, a'ko pe Sainai Wʉpʉ piyau. 	 Stefanisi taki ete taki: “Di a tan fotenti yali anda, ne a Basiya fu Masaa Gadu Kondee go taki anga en a ini wan gaan sabana a Sinai Mongo. A si wan maka katuku e leti faya, ma na a Basiya fu Masaa Gadu Kondee be kon soi enseefi enke faya de.


Kamoro eke pe na'ne' nan—ɨ'rɨ pe rɨ to' esi'pʉ uya tʉron nɨ pe rɨ to' kupʉ pʉra iyesi urɨ pona; Papa uya kɨpo'pon winɨ rɨ eseru wannɨ aimenka pʉra iyesi—kamoro ka'pon amʉ' uya ɨ'rɨ ke rɨ uyekareei ponantɨsa' pʉra iyesi. 	 Den apaiti bosikopuman, di sama e teli bigi de, á be suku fu mi daai fa mi e taki Masaa Gadu bosikopu. Di mi e kai den so á wani taki, mi e teli den bigi tumisi, winsi fa den be waka anga Kelestesi Jesesi seefi. Bika a u mindii, da u nái keli taawan bigi moo taawan. Ma fa mi be taki kaba, den á be suku fu mi daai fa mi e taki Masaa Gadu bosikopu.


To' tonpa Esuwerʉ pon wɨpɨtʉ Isi' ko' uya ene'pʉ iya, mɨrɨpan utɨ'pʉ Esuwerʉ pon pika'tɨse'na. Mɨrɨpan e'ma'pʉ Mosi' uya, Isi' ko' tʉwɨse. 	 Namo wan dei, ne a si wan Egepte e pina wan Dyu. Ne a naki a Egepte kii seefi.


“Papa e'to' esa' wannɨ pe esi non esa' kasa. Awanakʉi' itɨ'pʉ ka'pon amʉ' anʉnse'na tʉmainarʉ yau te'tʉrawasoma ton kon. 	 Namo Masaa Jesesi gi den ete wan ageisi toli, fu soi den fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu tan. A taki: “Wan guduman be abi wan goon. Ne di mamanten fuuku, ne a go suku sama fu yuu, fu kon yeepi en wooko a goon.


mɨrɨpan kon uya ta'pʉ Sises pɨ', “Ti'sa, pʉse rɨ uri'san eposa' ina uya ekuman pɨ'. 	 Ne den taigi en taki: “Mesiti, den kisi a uman ya dyonson dyonson ya e du ogii ne en man osu.


Tikin nan nin si enna'po'pʉ Sises piya' tʉusepi'tɨsa' tense, ipan pe kuru rɨ Papa apurɨpɨtʉ'pʉ iya. 	 Ma di wan fu den si taki, a kon bun, ne a daai baka kon a Masaa Jesesi. Ne ai bali taki: “Masaa Gadu bun! Masaa Gadu bun! A deesi mi!”


Tʉron nɨ main yau'ne, Papa apurɨpɨtʉ to' uya, eta'pʉ to' uya. Mɨrɨ a'tai, Pi'ta uya ta'pʉ, “I'napai rɨ man wakʉ pe, pʉsamoro epa'taisimato' pe iyesi tuna ke. To' uya Wakʉ A'kwarʉ eposa' man urɨ'nokon uya eposa' na'ne' kasa rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Bika den yee den dati e gi Masaa Gadu gaandi a ini sowtu a sowtu taa kondee tongo di á de denseefi tongo. Namo Peitilisi taki,


tɨkɨnta kon wenai rɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya Sises tʉsa' tena' i'tui'ma rɨ. 	 Bika Gaaman Pilatesi be sabi taki na fu dyalusu ede meke den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti be wani kii Masaa Jesesi.


Isaurokʉ koro'tau, kapuru' usenpoika'pʉ, mɨrɨpan uya to' nɨpontɨ'pʉ, mɨrɨpan kon usi'nʉkʉ'pʉ kapuru' ya' ewomʉi'ma. 	 Ma a á kaba taki seefi, ne wan woluku saka komoto a tapu kon tapu, Masaa Jesesi anga den tu taa sama suu gbu. Ne den bakaman fu Masaa Jesesi feele te, ná sipowtu.


Mɨrɨ a'tai, ka'pon uya ɨto'ka'nʉkʉ pʉra iyesi mɨrɨ ɨuseruma tenta'nai' pʉra tukai', e'tane ɨkʉipʉnʉ, tʉusensen pen nɨ uya i'tu, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨkʉipʉnʉ, ama'ai te'ku'sen ennin nʉ'pʉ uya rɨ ɨye'mato' pe. 	 Da so fasi, sama ná o sabi taki u de sondee nyan fu begi. Ma na Masaa Gadu wawan di e si ala sani, e si. Da a sa pai u fu dati.”


E'tane rɨ Papa uya ikupʉ tʉuya tukai' tauro'ka'pʉ apurɨ'pʉ iya, apurɨto' iya umeruntɨta'pʉ, mɨrɨpan uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ, 	 Ma ala san lontu Abalaham á be poi daai en pakisei. A be e biibi go doo san Masaa Gadu be paamisi en taki, a poi gi en wan pikin, fu meke wan paansu sama di o toon wan gaanbigi lo sama. Pe fu lasi ati, na moo taanga, en biibi e taanga. Na so a hei Masaa Gadu, fu soi goontapu taki, Masaa Gadu bigi.


Apʉne pʉra urɨ'nokon kamoro iputurʉkasa' ton, tʉwɨpʉremasan Papa A'kwarʉ awɨrɨ, Kʉrai Sises apurɨto' ipɨkɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ pun kupʉ pɨ' tenu kon yau te'san pen— 	 We, na wi Masaa Gadu e si enke sama di koti a maiki fu toon fi enseefi! Bika en Apaiti Jeje teke peesi a ini wi, meke u poi dini en. Da u e piisii fu san Kelestesi Jesesi du gi wi sondee fu teli san useefi de.


(Isutas pɨ' isaurokʉ'pʉ, Saiman Eskariya' mu pɨ'. 12 kaisaron kon tonpa pe rɨ esii'ma, Isutas uya teparankato' oton pɨ'.) 	 Da na a Judasi, a pikin fu Simon Iskaliyotu, ne na a sama di a be e taki. Bika en na be wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi tu. Da anga ala fa en na be wan fu den twalufu bakaman fu Masaa Jesesi de seefi, toku a seli Masaa Jesesi a bakaten.


I'ta amʉ' esi'pʉ karukuri epo'tɨ urentasa' kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ tuna ena kasa imaimu useta'pʉ. 	 En futu de enke, te den poti kopoo a ini onfuu. Da, en tongo taki gei wan gaan sula.


Mɨrɨ yau eke pe ikɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ rayan kasa. Ikɨ'pɨ'nʉnsa' a'tai, 7 kaisaron kon korʉme amʉ' usaurokʉ'pʉ. 	 Ne, a bali anga gaan taanga tongo enke te lew e bali. Ne, den seibin donduu seefi bali piki a tapu anda.


Mɨrɨ opa'wʉ epuru pe te'sen, Sɨsiyas Paaros itese' a'kɨrɨ inke itɨpɨtʉ'pʉ. Kʉrɨ rɨ kopʉna esi'pʉ i'tunin kuru. Tikin nan ka'pon ennoko'pʉ iya Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ kɨ'mase'na to' uye'to' pe tʉpiya', apʉne pʉra Papa Maimu ɨnetapai tesi pɨ'. Mɨrɨ a'tai, Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ pokon utɨ'pʉ ipɨ' ekamase'na. 	 A be e wooko anga Gaaman Selkiyesi Pawlesi fu a peesi de. A gaaman ya e wooko anga fusutan fu du sani. Namo a yee taki, Balnabasi anga Sawlesi e paati Masaa Gadu bosikopu, ne a sende kai den fu yee san den e taki.


15 kaisa rɨ wʉipiya pata'pʉ pe Taipiriyas ena'pʉ pata Ron epuru pe, Ponsiyas Paire' esi'pʉ Isutiya kopʉnaai pe, Era' esi'pʉ Kiyarari esa' pe, itakon Piri' esi'pʉ Itureya mɨrɨ awonsi'kɨ Tʉra'konai'tes esa' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Raiseniyas esi'pʉ Apirini esa' pe. 	 Da na di fu tin na feifi yali, fu a tii fu Tibeliyasi, di be de a moo gaan kownu a Loma Foto, ne Johanisi bigin wooko. Kownu Tibeliyasi be abi somen taa edeman ne en ondoo, di be e wooko gi en, fu tii taa pisiwataa enke edeman. Gaaman Pontiyesi Pilatesi be e tii a pisiwataa den be e kai Judeja. Kownu Helowdesi be e tii a pisiwataa den be e kai Galileya. Filipi, a baala fu Kownu Helowdesi, be e tii den tu pisiwataa den e kai Ituleya anga Takownisi. Da Gaaman Lisaniyasi be e tii a pisiwataa den e kai Abileina.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Tɨwɨ mɨrɨ kasa rɨ iku'kɨ, serɨ pe rɨken iye'to' pe. Serɨ winɨ tanporo Papa e'to' i'se rɨ kupʉ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai, Isaan uya ikupʉ'pʉ imaimu awɨrɨ. 	 Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Nono! I mu dopu mi. Bika wi ya seefi mu du ala letiopu sani di fiti du.” We, di a taki so, ne Johanisi dopu en.


Apʉne pʉra itɨ pen mɨrɨ itewan ya' e'tane itɨ mɨrɨ iwenu'pɨ ya', mɨrɨpan epa'ka ipun apai,” ta'pʉ iya. (Sises uya serɨ ta'pʉ, tanporo rɨ sa'ne kiyari esi mɨrɨ ko enta'nan nɨto' ipɨ' pe, ta tʉuya e'kwa pe.) 	 We, a nyanyan di yu e nyan, nái go a yu ati, ma ai go a ini yu bee. Da te a yuu doo, da ai komoto baka.” Da anga disi Masaa Jesesi be wani taigi den taki, den á mu oli kina moo, ma den sa nyan ala san di de fu nyan sondee konsensi fonfon.


“E'tane pʉsamoro ka'pon amʉ' ɨnɨkɨntanʉ'pai pʉra e'nɨ. Mɨrɨ pɨ', konoi' pɨ' enta parau ku'pɨri ka', mɨrɨpan wapiya kuru anma'pʉ moro' inta nau pʉrata pun eporo auya mɨrɨ, asakɨrɨ'ne wʉi e'tʉrawasoman nɨsa' epe'pʉ airon nɨ, mɨrɨpan ke e'mase'na mɨtɨi' uiwano' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨiwano' pe nɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Ma toku, wi á wani meke den kosi wi fu dati ede. I sabi san? Teke yu uku go uku na a ze. Da a fosi fisi di yu o kisi, da opo en mofu luku. Da yu o si wan moni a ini en mofu. Da teke en tyai go pai a lantimoni fu mi anga yu.”


E'pe'sas po Paarʉ esi a'tai, eke tʉrawaso e'kupʉ emapu'tɨ'pʉ Papa uya iporo. 	 Masaa Gadu dati e meke ai du somen gaan foondoo sani de.


Tanporo eta pɨ' te'san usewansiuka'pʉ tanporon nɨ i'tu iya pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ei'pɨtʉ iya pɨ'. 	 Ala den sama be e foondoo fu a fasi fa a be e fusutan sani anga a fasi fa a be e piki den sani.


Serɨ ekama'pʉ iya wakʉ pe kuru rɨ to' pɨ', mɨrɨpan arɨ'pʉ Pi'ta uya esereme'se'na. 	 Da di a taigi den so, ne Peitilisi kai en go a wanse. Ne a kaasi en.


To' eikʉ'pʉ iya, “Eke pata pona ɨyepa'kasa' kon a'tai, ka'pon tuna yen anin uya ɨyeporo kon mɨrɨ. Mɨrɨpan pɨkɨrɨ ɨutɨ newonyai'ne' ta' mʉtɨtʉi'. 	 Ne a piki den taki: “U go a Jelusalem. Da te u go, da u o si wan man anga wan bungu wataa a pasi. Da u mu waka ne en baka, te na a osu pe ai go. Da te a go a ini a osu, da useefi mu go a ini tu.


“Ɨsɨ sɨ, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! Itaan'pʉ iyeri'sa' kon nʉ'san iwʉ' ma'tanʉkʉ auya'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨwɨpʉrema kon kusan pe, ‘Wakʉ ton,’ tato' pe ɨpɨ'nokon. Mɨrɨ wenai, ipan pe rɨ Papa uya ɨkota'mato' oton kon. 	 We! Heelu fu u, leliman fu Dyuweiti anga Faliseiman! Bika u na bidiigiman! U sidon e nyan ala sani fu pooti uman di man dede fika a ganda. Da u sidon e begi gaan lolo begi gi den baka, enke u na bunbun sama. We, den sani ya o meke Masaa Gadu gi u moo gaan sitaafu.


E'tane, “Ketʉipɨtʉi!” ta'pʉ inserʉ uya ipɨ'. “Ɨwɨpʉremato' etasa' Papa uya man. Ɨno'pʉ, Resipe' uya ɨmʉre epoto' oton, mɨrɨpan mese'tɨi' Isaan tukai'. 	 Ne a Basiya taigi en taki: “Ná feele, Sakalia! Masaa Gadu yee den begi fi yu. Yu uman, Elisabeti, o meke wan manpikin. Da i mu kai a pikin ya, Johanisi.


Pu'kena' Iraisa esi a'tai, tu'kan kon itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'san esi'pʉ Esuwerʉ po. Mɨrɨ a'tai si, ipʉra non aipʉta'pʉ osorʉwau wʉipiya entai rɨ. Iwankan pe pata tʉku'se iyesi'pʉ. 	 “Bika luku a apaiti takiman fu Masaa Gadu, di den be e kai Eliya. A ten di a be de, na so den á be e oli en fu sani tu. A be tapu a alen hiihii dii yali anga sigisi mun langa, ne en kondee Islayeli ya. Ne wan gaan angiiten be kon a Islayeli Kondee fu di alen á be e kai. Da na a angii yuu ya, da somen pooti uman be de a ini Islayeli Kondee ya, di man dede fika a ganda. Ma toku, Masaa Gadu á be sende Eliya go a wan fu den uman ya. Ma a sende en go, te a wan hii taa kondee den e kai Salefati, na a pisiwataa fu Sidon Kondee fu go du wan gaan foondoo sani gi wan hii taa kondee uman di man dede fika a ganda.


Sises ukaramʉ'pʉ. 	 Ma namo, ne wataa lon a Masaa Jesesi ain pala pala.


“Tʉpana ke te'sen, tɨwɨ Ita'kwarʉ uya so'si ton auro'kayai'ne' etai,” ta'pʉ iya. 	 Sama di abi yesi, da meke a yee san a Jeje fu Masaa Gadu e taigi den keliki.”


Utonpa kon uya entakasa' karimeru mʉre mʉnʉ ke mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon to' nekamanʉ ke, mɨrɨpan kon uya tʉuko'manto' kon tʉrʉ'pʉ tʉusi'nʉmai' pʉra tʉuma'tato' kon pe. 	 Den sama fu Masaa Gadu seefi wini a kaagiman ya, fu di a Pikin Sikapu be dede towe en buulu fu den ede, anga fu di den be kotoigi fu a biibi fu den. Da, soseefi den á be feele fu lasi den libi fu a wowtu ede.


Kin sɨ, pʉre'po'si a'tai, wʉi enu esi koro'tau, asanta tau esi koro'tau, a'kwa ene'pʉ uya Epʉn winɨpai. A'kwa pe kuru wʉi enu entai iye'wei'tɨ'pʉ uwoi mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa pe te'san woi. 	 Kownu Agiipa! Na gaan mama mindii dei mi de a pasi e go anda. Ma wan gaan kiin faya koti komoto a tapu, kai kon lontu mi anga den taawan di be e waka anga mi. A beenki moo a san seefi.


Ɨmɨrɨ'nokon nɨrɨ, tekonekai' me'tʉi', apʉne pʉra Ka'pon, Papa winon uye'to' oton itenupɨkɨrɨ pʉra rɨ ɨwe'tane'nokon,” ta'pʉ iya. 	 A moo bun, efu u de kaba kaba alaten. Bika, a Manpikin di saka kon toon libisama ya o daai kon baka, a wan yuu di libisama á poti pakisei.”


Kʉrɨ rɨ ite' ita'po'sa' rʉ'pʉ tikʉkenan nʉ'ta' esi mɨrɨ ka'pon Main etanin nʉ'pʉ, e'tane tʉusewankamasen wakʉ pe ɨko'manpai tesi pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ imaminke' pe te'to' pɨ' tʉusenku'tɨsen. Mɨrɨ uya ɨwɨtanʉkʉ, tepetasen pe pʉra ikupʉ iya. 	 Da, a peesi pe a sii be kai na a maka ini, dati na a sama di yee a wowtu. Ma a abi booko fu dyendee libi anga pina a goontapu ya e meke a wowtu nái puu a wini di a be mu puu.


Epori'mayai' apa'taisimasa' uya 'nokon pʉra iyesi pɨ', Kʉrispos mɨrɨ awonsi'kɨ Kayas rɨken, 	 Goontapu libi seefi e soi wi taki, te wan man kweki langa uwii, da ai tan wan fasi enke sani fu sen.


Mɨrɨpan Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas uya ti'ta kon poi non tɨutɨ'pʉ pata nɨmɨi'ma, Papa uya to' nonkasa' ekamanin pe, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Ai'koniyan pona, Antiyo' ponsi'kɨ. 	 Ma fosi den gwe, ne den naki a santi fu a peesi de puu a den futu. Namo den gwe te a wan foto den e kai Ikoniyemu.


Ɨmɨrɨ'nokon, utonpa ton kɨ'masa' a'sisa' pe ɨwesi kon pa pen, e'tane a'sisa' pe pʉra ɨwe'to' kon ɨku'tɨ' nin ɨri eseru kupʉ pɨ'; e'tane ru'ku, ɨsiyapiyo' pe e'tɨ' ɨusi'nʉnkato' kon yau. 	 Biibiwan! Masaa Gadu kai u kon toon sama fi enseefi, ne a puu u tuutuu na a katibo fu weiti. Ma fu komoto na a katibo libi fu weiti á wani taki, pasi opo fu waka du takuu losutu di fuu wi ati libisama fasi. Kweti! Ma na fu libi seefi soi taawan taki, u lobi den.


Ka'pon tiwano' pe rɨ nʉsauro'ai'ne' esi tapurɨto' ipɨkɨrɨ rɨ i'se, kʉrɨ tenno'nin nʉ'pʉ apurɨto' ipɨkɨrɨ i'se te'sen esi mɨrɨ, usenku'tɨn ipɨ' pen nɨ. 	 A sama di e taki sani fi enseefi, da na balinen ai suku gi enseefi. Ma a sama di e taki e suku balinen gi a sama di sende en kon, da so wan sama, na wan tuutuu sama. Falisi fasi á de a ini en.”


Surusiran pon kon ka'pon amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ to' epuru ton uya i'tu pʉra iyesi'pʉ pʉse rɨ Sises esi pika'tɨnin pe tukai', mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' maimu Sapa' kaisa rɨ tʉusekamasen to'ka'nʉkʉ to' uya pʉra iyesi'pʉ, e'tane pu'kena' amʉ' uya ekama'pʉ awɨrɨ to' uya iwɨnɨ'pʉ. 	 Dyusama a Jelusalem Foto anga fesiman anda á be biibi. Den fende taki, a fiti fu kii. Ma na san Masaa Gadu be piki fositen apaiti takiman fu sikiifi taki, musu fu pasa. Den di kii en e fende ala dati e leisi ibii Dyu dei a den keliki sondee fusutan.


Mɨrɨ a'tai si, Pi'ta uya Sises maimu rʉ'pʉ nee'pʉ tenu ya', “Osorʉwau ite'kwa, ‘I'tu uya pʉra man,’ tato' auya oton, kɨrɨtɨkɨ uturumʉ rawɨrɨ!” tawon. Mɨrɨpan epa'ka'pʉ, mɨrɨpan ukaramʉ'pʉ ipan pe rɨ. 	 We, ne a pakisei a sani, di Masaa Jesesi be taigi en taki: “Peitilisi! Fosi kakafoo bali, yu o lei dii boo taki, yu á sabi mi.” We, ne gaan tyali fuu Peitilisi ati wanten, fu san a du ya. Ne a komoto a doo, poti ana a mindii ede bali wan gaan adyumadye.


iyawɨron pɨ', apʉne pʉra ikʉipʉnʉ piya' utɨ pɨ', mɨrɨ enta' uyene auya'nokon pʉra iye'to' ya'; 	 Da a o soi den san na a leti fasi fu libi, fu di mi e daai go baka a mi Tata. Da u ná o poi si mi moo.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨri eseru mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri inonkatɨ' eke pe ɨwoi'nokon na'ne', mɨrɨ awonsi'kɨ mɨ pe te'ku'se pʉra Papa Maimu anʉntɨ' ɨyewan kon ya', iye'pɨnka'sa' na'ne' ayau'nokon; main ɨpika'tɨnin kon pe kuru te'sen. 	 Puu towe ala sowtu takuu manii anga goontapu fasi di á fiti. Teke saka fasi na ati. Da wooko enke goon di den puu ala takuu paansu fu paandi soso bun wan. Da Masaa Gadu wowtu sa goo taanga a ini yu, fu puu yu a takuudu anga ogii, fu fende libi tego.


Ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉra'an esi'pʉ pori' pe uweyu ento' oton tʉuya pɨ'; mɨrɨpan uya ensa' epori'ma'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 U tata Abalaham be piisii fu tuu, fu di a sabi taki a o si a dei di mi o kon a goontapu ya. Ma a si en tu. Da a piisii, te ná sipowtu.”


Kwin pʉrataai esa' uya Piri' ekama'po'pʉ, “Ekamakɨ ɨnʉ' pɨ' pu'kena' uya imenukasa'; tʉmɨrɨ pɨ' pe', tʉron nɨ pɨ' rɨ katɨ?” ta'pʉ iya. 	 Namo, a man akisi Filipi taki: “Anga sama den du san a fositen apaiti takiman sikiifi ya? Na a apaiti takiman di sikiifi en seefi ofu na wan taa sama?”


Ɨyekama'po uya 'nokon kuru, utonpa ton, kamo e'ta'nʉ'nɨ emapu'tɨnin nan enei'ma ɨwesi kon pa mɨrɨ awonsi'kɨ ɨye'mata'nokon awa'kʉ'nin kon tʉnin nan. To' nʉkupʉnʉ esi ɨusenupa'pʉ kon ipɨ' kasa pʉra rɨ. To' piyau ke'tʉu. 	 Biibiwan! Mi e begi u, fu luku bun anga falisi leliman. Den e waka e leli sani di kengi anga di fu apaiti bosikopuman fu Kelestesi. Da den e tyai paati, fu meke paitei biibiwan di nái go anga denseefi, meke somen sama e lasi Masaa Gadu pasi. Da ná mosoo anga den!


Mɨrɨ ɨri a'kwarʉ e'sara'tɨ a'tai, eno'ma iya non pona. Inta a'koronta, tʉyɨ kɨtɨtɨi'ma iya, mɨrɨpan e'sitɨnka. Ɨpoitorʉ ton ekama'po'pʉ uya to' uya enpa'kato' pe, e'tane to' uya ikupʉ poken pʉra iyesi'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Da alaten a takuu jeje kon ne en tapu, ai towe enseefi a doti e kaw tifi e puu sukuma a mofu fukuu. Da ai tiiki tiloo e taanga kwakwakwaa. Da di mi á be si yu, ne mi tyai en go gi den bakaman fi yu fu den puu a takuu jeje ne en tapu. Ma den á be poi puu en.”


Atamokori kon uya wapiyaro' kon pu'kena' amʉ' kota'ma'pʉ. To' uya rɨ Ipokena' Ka'pon uyepʉ ekamanin nan tʉ'ka'pʉ. Serɨ pe si eparanka'pʉ auya'nokon iteyaton non ena' to' uya iwɨto' pe. 	 Fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu á de di den á be pina. Den be e kii sama e soi den fa Masaa Gadu paamisi fu sende en wookoman kon di o wooko enke fa a wani. A leti wookoman ya kon na a ten fu u ya, ne u dati poti en gi lanti kii.


Apʉne pʉra iye'menukasa': “Pu'kena' ton pu'ketʉ ma'tanʉkʉ uya mɨrɨ; emiya'poke' ton emeporʉ eno'ma uya mɨrɨ,” tasa' iya. 	 Bika paati fasi mu de a biibiwan mindii. Da u sa si sowtu wan fu u na tuutuu biibiwan.


Kʉrɨ uyewaruma'tɨnin uya ukʉipʉnʉ rɨ marɨ ewaruma'tɨ mɨrɨ. 	 Wan sama di buuse mi, buuse mi Tata tu.


Ka'pon amʉ' uye'to' oton wʉi enu uyepʉ winɨ, wʉi enu utɨ winɨ, wʉi enu enwo'netʉ winɨ, wʉi enu kamisi winɨ, mɨrɨpan kon ereutato' oton enta'nan pɨ' Papa e'to' esa' wannɨ pe yau. 	 Da somen sama o komoto na ala se fu goontapu go doo a ini a Nyun Tii a Masaa Gadu Kondee. Da ala den o sidon a tafaa anda.


To' ena' enpoikato' pe tʉuya Papa e'ku'sa' Esuwerʉ amʉ' pen koro'tau ama'aino eke pe rɨ te'sen, Kʉrai pe na'ne' ayau'nokon, eke pe e'nɨto' pɨ' e'ku'nɨto' pe te'sen. 	 Namo a poti dati a sama fi en ana, fu soi den foondoo sani di a fiti poti fu du. A bosikopu ya taki, a Kelestesi e teke peesi a ini yu enke taa foluku seefi. Da yuseefi de fu luku fu fende dyendee sani di Masaa Gadu paamisi en sama a Masaa Gadu Kondee.


Mɨrɨ pona ina koro'tau te'san uri'sami'si amʉ' uya ina ewansiukapɨ'an ko. Awanakʉi' kuru to' utɨ'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pe pona, e'tane itekepu pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ yau. Mɨrɨpan kon uye'sa' uya ina pana'tɨ'pʉ inserʉ amʉ' ene'pʉ tʉuya'nokon tukai'. Mɨrɨpan kon uya, ‘Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ man,’ ta'pʉ to' pɨ'. 	 Ma tide mamanten fuuku, da wantu umansama fu u be go na a geebi fu go lobi switi sumee sani gi a dede sikin fi en. Ne di den daai kon baka, ne den taigi u wan gaan foondoo sani.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ' ipan pe pori' pe kuru e'tɨ', apʉne pʉra eke rɨ ɨyepe'pʉ kon esi pɨ' Epʉn po, apʉne pʉra mɨrɨ kasa rɨ arawɨron kon pu'kena' amʉ' kota'mapɨtʉ'pʉ to' uya mɨrɨ. 	 Dyombo piisii seefi fu dati. Bika na letiso den be pina den fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu a fesi. Da u paiman fu kisi bigi a Masaa Gadu Kondee.”


Uya'su'kasa' auya pʉra iyesi, uyetupa pe, e'tane pʉse rɨ uri'san uya ewomʉ'pʉ si'kɨrɨ rɨ, u'ta a'su'ka nonkasa' pʉra rɨ iyesi. 	 Di yu e gi mi odi, yu á bosi baasa mi. Ma fanafu mi kon ya, ne a uman ya e bosi mi futu.


“Ɨsɨ sɨ, Korasin pon kon! Ɨsɨ sɨ, Pe'saita pon kon! Ɨ'koro'tau'nokon ne'ku'ai'ne' eke Papa tʉrawasooi e'ku'sa' pe iyesi yau Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan pon kon koro'tau, pena rɨ to' era'tɨ'pʉ nesii'no tʉmakooi kon apai. To' epontɨpɨ'sa' esi'pʉ nesii'no isa'ka'si ya', urumɨrʉ'pʉ yau to' nesii'no. 	 Namo a wasikoi den taki: “Heelu fu u sama fu Kolasin Foto anga Betisaida Foto! Bika mi du gaan foondoo sani gi u, ma toku u á daai libi. We, u si fa Masaa Gadu be boon den tu ogii fositen foto, den e kai Tilosi anga Sidon. Ma efu na anda mi be du foondoo sani so, da den sama anda be o daai libi. Da Masaa Gadu á be o boon den foto de.


“Eri'nɨto' ya' tʉrui eparankato' oton iyakon uya, ikʉipʉnʉ uya nɨrɨ tʉmʉre. Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, mʉre amʉ' enato' oton tʉsan kon amʉ' ewa'noma pɨ' to' eri'to' ya' to' tʉrʉ pɨ'. 	 “Da sama o de di o seli den baala gi sama fu kii. Dda o seli pikin gi sama fu kii. Pikin ná o lesipeki den mma anga den dda moo. Da den o seli den dda anga den mma gi sama fu kii tu.


wakʉ pe iku'nin pe, ikorʉka tʉuya winɨ tuna ke tʉmaimu winɨ, 	 Na so a meke den toon wan apaiti sowtu sama gi Masaa Gadu. Bika a wowtu fi en wasi den libi kon kiin enke fa wataa e wasi sani kiin.


Tanporo Papa munkɨ amʉ' pe ɨwesi kon Kʉrai Sises apurɨto' auya'nokon poro, 	 Bika di u teke biibi a Kelestesi Jesesi, da u toon pikin fu Masaa Gadu.


E'tane wʉi enu enu'sa' a'tai, a'ne' pe ipuru'pʉ iya, mɨrɨpan aipʉta'pʉ apʉne pʉra imi' utɨpɨ'sa' pʉra iyesi wenai. 	 Ma fa i si a san pii, ne a boon den. Da fu di den á be abi lutu, ne den dede.


Kʉrɨ rɨ apono' po iyereutasa' uya, “Serɨ pe tanporon konekasa' uya man emenna' pe,” ta'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ upɨ' kanan ta'pʉ iya. “Serɨ imenuka', apʉne pʉra serɨ main ton esi i'napai rɨ kuru mɨrɨ awonsi'kɨ tapurɨsen pe kuru iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Ne Awan di sidon na a kownu sutuu taki: “U luku ya! Mi e meke ala sani nyun baka.” Ne a taigi mi taki: “Sikiifi den sani ya, bika den sani ya, a ná lei. I sa fitoow den.”


Sa'man pe pʉra rɨ iyesi Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non pʉra iyena aiko pe rɨ na'ne' pen nʉwarai'ka'pʉ uta'mo'ka pen Main apai. 	 Ma a á de taki na bun den weiti fu Mosesi anga den di fu den apaiti takiman fu Masaa Gadu á bun moo. Nono! Bika tapu anda anga goontapu a doti ya, sa pasa gwe, sondee fu wan pikintoin sani a ini den weiti ya lasi gwe.”


Sises uya to' usenuminkato' i'tusa' esi'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Ti'tui' pʉra rɨ esa' wannɨ pe te'san epantakapɨ'sa' ɨsewa'nomai' uma'ta rɨ mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tiwʉ' tawon kon epantakapɨ'sa' ɨsewa'nomai' rɨ uta'mo'ka mɨrɨ. 	 Ma Masaa Jesesi sabi san de a den baka ede. Ne a taigi den taki: “Efu den sama fu wan kownu kondee opo e feti anga enseefi, da a kondee de, na booko a o booko. Na soseefi, a de anga wan osu pe den sama e libi fanya fanya, feyanti fasi anga denseefi. A osu sama de musu booko saka kaba a soso.


I'se e'ai', utonpa, epika'tɨto' ɨnepopai e'ai' ɨwinɨ Itepuru poro; uyewan ito'panʉ'kɨ Kʉrai poro. 	 We, lobi baala Filemon! Da, na so mi e begi yu, fu du san mi akisi yu, fu di mi anga yu e biibi Kelestesi makandii. Gaantangi! Da mi o kisi moo koo ati a ini a biibi.


Makoi apai ɨyemo'kasa' kon; ipoken e'nɨto' Papa enu yau poitorʉ pe ɨyenasa' kon. 	 Namo a puu yu na a katibo fu takuudu anga ogii. Ne a seeka yu kon wooko leti fasi gi enseefi.


“Mɨrɨ a'tai si, to' eikʉ iya mɨrɨ, ‘I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨ'rɨ rɨ ku'sa' auya'nokon pʉra na'ne', pʉsamoro sepa' nan nʉ'kwɨ kuru utonpa ton pe te'san pɨ', urɨ pɨ' iku'sa' auya'nokon pe pʉra rɨ iyesi.’ 	 We, da a Kownu o piki den taki: ‘Fu tuu! Fa u á be yeepi den pootisama fu mi, da na mi seefi u á be yeepi de!’


Mɨrɨ a'tai, inserʉ e'mʉ'sa'kasa' ene'pʉ uya wʉi enu yau. Eke pe ikɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ tanporo kau te'san toron amʉ' uya etato' pe, “Ɨsi'tɨ', tanporo eke pe Papa uta're'tɨ ya' amʉratɨ'. 	 Ne, mi si wan Engel taampu na a san tapu. Da a bali anga gaan taanga tongo gi ala den sowtu a sowtu foo di e fee a tapu taki: “U ali kon makandii oo! U ali kon makandii na a gaan piisii fesa di Masaa Gadu seeka gi u!


Mɨrɨ a'tai i'napairon i'tuto' auya'nokon oton, mɨrɨpan uya imo'kasa' pe ɨkupʉ kon mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Da u sa sabi den tuutuu sani fu Gadu. Da te u kon sabi den sani ya so kaba, da a sa meke u fii komoto a saafu, fu u de boo boo.”


Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya tʉmainarʉ esa' pɨ', ‘Osorʉwau wʉipiya e'to' airɨ utɨpɨ'sa' man ui'kiyari epetasa' ene i'se e'tane, eporo uya pʉra rɨ iye'sa'. A'tɨkɨ! Ɨ'rɨto' pe non iwanʉ'ka iya nesii'no?’ 	 Ne a taigi a man di a be poti e luku a goon taki: ‘Faa a bon ya towe. Bika na fu soso a taampu a ini a goon ya! Na dii yali langa kaba di mi e kon e suku nyanyan na a bon ya, sondee fu fende wan kodo.’


“Mɨrɨ a'tai si, ka'pon amʉ' uya Ka'pon, Papa winon uyepʉ ento' oton mɨrɨ kapuru' yau eke tʉmeruntɨrʉ ke mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwa yau, 	 “Da bakadati, da ala sama o si a Manpikin di saka kon toon libisama ya, a tapu a den woluku ini. A o kon anga gaan dyendee anga ala makiti.


Iu'matʉ pe, pana' pe e'tɨ' Itepuru yau mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ ipana'pano yau. 	 We, fosi mi tapu a biifi ya, da mi e sende u fu taampu taanga fitoow Masaa Jesesi. Teke en taanga lai yu libi, fu gi yu makiti fu feti biibi fasi.


Mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Uyewan kon sa'ne a'pɨ'pɨtʉi ko asanta tau uyauro'ka iya 'nokon koro'tau pu'kena' amʉ' nekama'pʉ iye'menukasa' itekare pɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 Ne den taigi denseefi taki: “A gwe, baa! Luku fa u ati be e piisii di a be e waka anga wi a pasi e kon, da ai puu den sani di sikiifi a Masaa Gadu Buku kiinkiin gi wi.”


“Pu'kena' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Mosi' nekama'pʉ Main eno'mai' uye'sa' tukai' kʉsi'tutʉu. Eno'mase'na uye'sa' pen e'tane a'ku'tɨi' ru'ku uye'sa'. 	 “Da u á mu denki taki mi kon fu leli sama taki den á mu oli den weiti di Masaa Gadu be meke Mosesi anga den taa apaiti takiman be sikiifi. Kweti! Mi á kon fu leli sama fu den ná oli den weiti moo. Nono. Ma mi kon fu soi sama tuutuu, fa fu libi leti enke fa den weiti taki! Da mi seefi o libi leti enke fa den weiti taki, meke sama si.


Iye'menukasa' na'ne' kasa pu'kena' Aisaya maimu karetaai yau, “Rɨmono' tau ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ, ‘Itepuru e'ma ikonekatɨ'; to'sa rɨ ite'ma ikonekatɨ'. 	 A sani ya waka leti enke fa Masaa Gadu be piki Jesaja, enke wan apaiti takiman fi en, fu sikiifi a fositen taki: “A tongo fu wan bosikopuman o bali a ini a gaan sabana taki: ‘U seeka pasi gi a Masaa, meke a pasi sa kon taampu letiopu tollo.


Ɨpɨ' inkupʉ'pʉ rɨ marɨ iku'kɨ ipɨ', asa' ite'kwa iye'to' airɨ ɨpɨ' inkupʉ'pʉ iku'kɨ ipɨ'. I'sawʉ ipe'tɨkɨ ɨuku pe inkoneka'pʉ kata'pano entai asa' ite'kwa ikata'pano e'to' airɨ. 	 Du anga en enke fa a be du anga taawan. Den sani di den be du, i mu du tu toon moo ipi anga den. A win di a be lai a ini kan gi sama fu diingi, meke tu toon moo taanga, da i gi en meke a diingi.


E'tane tʉron kon uya, “Tenku'nan enu a'kokanin nʉ'pʉ uya rɨ pe' pʉse rɨ ka'pon erikʉ namai' ikupʉ pʉra iyesi'pʉ?” ta'pʉ. 	 Ma wantu fu den taki: “We, a ná a man ya be e meke den beendiman kon si baka, no? Ne fa a waka a á be poi yeepi a man ya, fu a á dede?”


“Ewai', uyepuru, sapurɨyai' Kʉrai pe ɨwesi, Papa Mumu pe tʉuye'ton serɨ non pona, tasa' rʉ'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Ne Malita taigi en taki: “Iya, Masaa! Mi e biibi taki yu na a Kelestesi, a Manpikin fu Masaa Gadu di be mu kon a goontapu.”


Tʉron nɨ Sapa' a'tai, Sises utɨ esi'pʉ a'nai' e'kwa nawɨrɨ. Tʉutɨi'ma'nokon ipoitorʉ ton uya a'nai' e'suruupɨ'sa' i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ. 	 Da na a kina dei fu den Dyu, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e waka pasa a ini wan goon. Ne den bakaman fi en e booko den ede fu wan sani gei kalu, di den sama paandi a ini a goon, e pii e nyan.


mɨrɨpan kon esi namai' Esuwerʉ amʉ' pantomʉ mɨrɨ pe pʉra kamo i'nairon ewaruma'tɨnin nan uya apiyontɨn nɨsa' etanin pe. 	 Bali den, meke den á lobi aliki lawlaw lolo toli di Dyusama seefi meke. Meke den ná oli lawlaw weiti fu sama di á sabi san fiti Masaa Gadu.


Wakʉ yʉi epeta pʉra iyesi ɨri pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri yʉi epeta pʉra iyesi mɨrɨ wakʉ pe. 	 Takuu ati bon dati á poi meke bunbun sii fu nyan. Da a kon, bun ati bon á poi meke sii di á bun fu nyan tu.


Iyema'sa' yau, Akʉri'pa mɨrɨ awonsi'kɨ Pones utɨ'pʉ amʉran nɨto' iwʉ' ta' tʉwaai ke, tʉsoisaai amʉ' ke eke pe tesi kon ekamanin pe. Eke ton soisa amʉ' epuru pe te'san mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ eke ton pe te'san Sisariya po uyee'pʉ to' a'kɨrɨ. Pesʉ'tas uya ta pɨ' Paarʉ nee'pʉ to' uya. 	 A tamaa, ne ala bigiman fu a foto taawan a taawan baka, wei gaan dii koosi, ali kon na a kuutu osu. Kownu Agiipa anga en sisa Benisi. Gaaman Festesi anga den komandanti fu suudati fi en, anga ala taa bigiman fu Sesaleya Foto. Den teke peesi sidon. Ne Gaaman Festesi sende go tyai Pawlesi kon taampu a den fesi.


Mʉre amʉ', entu eseru yau iyentusa' kon pen, ipun eseru awɨrɨ pen, warawo' eseru awɨrɨ pen nɨ nɨrɨ, e'tane Papa iwano' pe kuru. 	 Ma den á toon wan pikin fu Masaa Gadu, enke fa libisama e meke pikin, efu anga a wani fu libisama. Nono! Ma na Masaa Gadu seefi meke den toon pikin fi en.


Pari'si amʉ' uya ta'pʉ ipɨ', “Apʉne enkɨ, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Main uya tʉku'sen pen Sapa' a'tai tasa' rʉ'pʉ kupʉ to' uya?” ta'pʉ. 	 Ne den Faliseiman di si akisi en taki: “Luku de! Saide meke den bakaman fi yu e du sani di sama á mu du a kina dei? Yu nái si taki na Gadu weiti den e poli, no?”


“Usenupan nɨto' iwʉ', esa' wannɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton rakʉi' to' uya ɨne'sa' kon a'tai, kɨsewankamatʉu, nai kasa e'wapu'tɨ mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ ta uya, tukai'. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “Te den kisi u tyai go a kuutu a den keliki osu fu den, efu te den kisi u tyai go a den gaansama anga den gaaman fu kondee fu kuutu u, da u ati á mu piiti fu pakisei taki: ‘San u o taki?’


apʉne pʉra tʉmakooikenan usenuminkan nɨto' esi ɨsɨ pe Papa pɨ'. Papa iwano' main ya' iye'tʉrʉ pʉra iyesi, mɨrɨ kupʉ iya poken pʉra rɨ nɨrɨ iyesi. 	 Bika denki fu libi enke fa takuu losutu e tyai sama, da ai tyai feyanti fasi anga Masaa Gadu. Bika sama di abi a fasi de, noiti poi oli Masaa Gadu weiti. Ma ai sitee naamo anga san Masaa Gadu wani.


Antiyo' pona tʉuye'sa' kon a'tai, tanporo apurɨnin nan amʉranʉkʉ'pʉ to' uya. Papa nʉkupʉ'pʉ tʉporo'nokon ekama'pʉ to' uya to' pɨ', Esuwerʉ amʉ' pen uya apurɨto' pe ikupʉ'pʉ iya rʉ'pʉ. 	 Namo, den kai a kulu biibiwan kon poti. Ne den soi den ala fa Masaa Gadu wooko anga den na a go fu den. Soseefi fa a opo doo, meke taa foluku seefi teke a biibi.


“‘Uyepuru, pʉsamoro uya ui'tu mɨrɨ usenupan nɨto' iwʉ' kaisa rɨ utɨpɨ'sa', to' a'sipɨtʉ pɨ' pariki'si ta', to' wɨpɨtʉ pɨ' kamoro ayapurɨnin nan. 	 “Ma mi piki baka taki: ‘Fa den ná o yee san mi o taigi den? Den sabi taki, mi á be de a yu se. Mi be e lon suku fu du ogii anga den di e biibi yu, fu kisi sooto. Mi be e waka e puu den a ini den Dyu keliki e wipi a ganda mindii.


Usaya esi'pʉ Iso'tan kʉipʉnʉ pe, Iso'tan esi'pʉ Eyas kʉipʉnʉ pe, Eyas esi'pʉ Esi'kaya kʉipʉnʉ pe, 	 Ne Usiya meke Yowtam. Ne Yowtam meke Akasi. Namo, ne Akasi meke Heskiya.


Mɨrɨpan kon uya nin si Sises maimu eikʉ'pʉ mɨrɨ, “Ewai' nawon, ina uya i'tu pʉra rɨ man nai winon pe iyesi'pʉ tukai',” ta'pʉ to' uya. 	 A dati meke den piki taki: “Wi á sabi sama be gi Johanisi pasi fu du den sani de.”


Iraisa pɨ' Sises usaurokʉ a'tai, Isaan Pa'tes pɨ' isaurokʉ tukai' ipoitorʉ ton uya i'tu'pʉ. 	 We, na di Masaa Jesesi taki so, fosi den bakaman fi en kon kisi kiin taki, na Johanisi a Dopuman a be e taki na a Eliya di be mu kon kaba.


To' e'te'kasa' a'tai, enkena' pe apo' e'sɨmikasa' ene'pʉ to' uya moro' e'puru ipo, mɨrɨ awonsi'kɨ pʉreti esi'pʉ. 	 We, di den kon a soo, ne den si taki koofaya be de leti leti de anga fisi ne en tapu e losi. Da soseefi beele be de tu.


apʉne pʉra ina i'nʉnka iya, ina Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' konekasa' iya nɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Ne den taigi Masaa Jesesi taki: “A man ya, na wan sama di lobi wi Islayeli sama tuutuu. A lobi wi te, a teke enseefi moni pai meke wan keliki osu gi wi. Da wi si taki a fiti fi i yeepi en gi wi, baa?”


Mɨrɨ yau, tikin nan itepuru ton tonpa uya uyekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' yan pʉsamoro aimu'nan ya' to' epontɨpɨ'sa' na'ne' nan? Nai yawon kon uye'sa'?” ta'pʉ iya. 	 Ne, wan fu den gaansama akisi mi taki: “Sama a den sama di wei weti koosi fann de? Pe den komoto?”


Ka'pon amʉ' anpisin ton uya eikʉ'pʉ, “Ene rɨ esi mɨrɨ ayau! Ɨnʉ' nai ɨwɨnɨ i'se?” ta'pʉ to' uya. 	 Ne den piki en taki: “Wan didibii de a yu tapu. Sama e suku fu kii yu?”


Ite'kwanau pʉra rɨ, Sises uya to' eporo'pʉ, mɨrɨpan uya, “Miyarɨ'nokon!” ta'pʉ to' pɨ'. To' utɨ'pʉ ipiya' i'ta pɨ' tʉuta'sii', to' uya apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 Ma, te fu den membee, ne den anga Masaa Jesesi seefi miti a pasi haa! Ne Masaa Jesesi gi den odi taki: “Den uman ya, u weki oo!” We, ne den waka go miti Masaa Jesesi, ne den saka kini a doti ne en fesi, ne den kisi en futu e baasa.


Sises, Isustas tukai' tesa'sen kanan miyarɨ ta pɨ' man. Pʉsamoro rɨken Esuwerʉ amʉ' e'tʉrawasoma tonpa ton Papa e'to' esa' wannɨ pe iwano' pe, to' uya enpoikasa' upori'mato' tʉuya'nokon. 	 Soseefi Yestesi di nen Jesesi tu, sende bigi odi gi u de. Tuu, fu biibi Dyusama di e waka wooko anga mi dise, da na den dii kodo man di mi kai pasa de namo. Wi e paati a leli di e taki fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Fu tuu, den gi mi koo ati ya.


Serɨ ton esi mɨrɨ tʉuye'ton a'kwarʉ'pʉ pe rɨ; i'napairon kuru nin si e'seposa' mɨrɨ Kʉrai yau. 	 Bika a tuutuu sani seefi na a Kelestesi. Den taa sani di waka ne en fesi de na fu be leli Dyusama fa en enke tuutuu sani di o kon seefi tan. Ne den waka ne en fesi enke fa kaaka fu sani e kai fosi a sani seefi doo.


Serɨ ipoken e'nɨto' usi'tusa' uyepʉ Sises Kʉrai apurɨto' poro tanporon kon apurɨnin nan piya'. Tʉponaron pʉra rɨ iyesi, 	 Ne Jesesi Kelestesi doo ya nownow, anga a yeepi de, fu puu sama a takuudu anga ogii. Ma na den di biibi a wooko di a du, o fende paadon, sondee fu luku fu na Dyu ofu taa foluku.


Pena Papa Maimu awɨrɨ pʉra me'ta'tʉine' kasa, main awɨrɨ pʉra to' esi moron nʉ'pʉ pe ɨpɨ'nokon usentu'man nɨto' eposa' auya'nokon, 	 Bika luku fa yu enke taa foluku be e taanga yesi gi en. Ne fu fende pasi wooko tyali ati fasi anga yu, ne a Dyu foluku kon taanga yesi fosi.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Sises poro miyarɨ rɨ Papa ena' use'man pe apurɨpɨ'pai'nokon—mʉta tʉrawasooi winɨ itese' pɨ' tʉsauro'sen. 	 Da Jesesi enke a paiman di teke dede pai gi wi, de a tapu anda nownow enke wi moo hei apaiti begiman. Da bali gafa Masaa Gadu fu dati, meke dati piisii Masaa Gadu. Taigi taawan naamo san a de gi wi. Soseefi fa wi de sama fi en, di e gi en gaandi.


Nurɨne e'ai'; iyeri'sa' rʉ'pʉ urɨ e'tane, nurɨne e'ai' inkero', inkero' pe rɨ! Ekota'man pata'se' mɨrɨ awonsi'kɨ eri'nɨto' kii esa' pe e'ai'. 	 Mi na Awan di e libi. Mi be dede, ma luku, mi e libi fu tego. Mi abi den sooto fu dede anga dedekondee .


Tʉron kon uya ipoitorʉ ton a'si'pʉ, ipan pe rɨ to' kota'ma'pʉ to' uya, mɨrɨ awonsi'kɨ to' wɨnɨ'pʉ rɨ to' uya. 	 Wan paitei fu den sama dati kisi den futuboi fu a kownu di a sende go, wai kon. Ne den taki, den o mesaandi den. We, tuutuu den du anga den, te den kii son fu den seefi.


Mɨrɨpan kon uya Sises ekama'po'pʉ itɨto' pe tʉnono kon apai. 	 Ne, di den sama yee so, ne den bigin begi Masaa Jesesi gaantangi fu a komoto a den kondee de gwe.


Ipɨ' rɨ te'ku'se umakoitan pɨ' uko'man nɨ yau i'nairon anʉnkapʉ tʉpo, mɨrɨ rupɨ makoi iwano' pe use'man nɨto' e'ku'sa' pʉra iyesi mɨrɨ, 	 We, wi dati teke biibi kaba na a bosikopu fu Masaa Gadu di doo wi ya. Da u á mu teke taanga yesi waka doo a ini takuudu anga ogii. Bika taa yeepi á de fu puu wi a ini dati moo enke en di poti enseefi kii enke paiman de, gi wi kaba.


Tɨwɨ Papa e'ku'nɨto' ipɨ' ɨkupʉi'nokon eke pe kuru pori' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamasen pe pʉra tapurɨ auya'nokon koro'tau, ayanʉkʉ kon pa ɨye'ku'to' kon ike ke Wakʉ A'kwarʉ meruntɨrʉ winɨ. 	 We, u e luku fu fende bun, di Masaa Gadu paamisi. Da meke a poti u ati switi anga enseefi, anga ala piisii, fu biibi. Da u o moo luku taanga, fu fende san a paamisi wi. Bika en Apaiti Jeje seefi o gi wi a taanga de.


“‘Mooi, mi'tuyan pe' nurɨne ɨwesi a'tai, pori' pe rɨ ɨuko'mamʉ'pʉ, Ʉrasaras kanan ɨri rɨ moronka pɨ'. Mɨrɨpan e'tane nin si, serɨ yau wakʉ pe rɨ iyesi mɨrɨ, ɨmɨrɨ kanan si ɨsɨ yau. 	 “Ma Abalaham piki en taki: ‘Oho, pikin! Pakisei taki i be abi i bun ten, di i be de a goontapu. Ma Lasalesi be abi wan pina mofina libi. Ma nownow ya, da a de taa fasi. I de a ini faya e bali fu pen, ma Lasalesi de a koo. A fende boo nownow.


Ekama uya ɨpɨ'nokon, Papa uya inke pʉra rɨ nin wakʉ kupʉ to' iwano' pe. E'tane, Ka'pon, Papa winon uyepʉ a'tai ken pe' si, ka'pon amʉ' rɨ pe' eporo iya tapurɨ pɨ', ɨpʉreman pɨ' serɨ non po?” ta'pʉ Sises uya. 	 A o kon esi esi, kon gi den san den e begi en. Ma a de wan taa sani, efu te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o daai kon baka a goontapu, efu a o fende biibi a libisama.”


Tanporo ikʉipʉnʉ iwano' pe na'ne' esi mɨrɨ uiwano' rɨ. Mɨrɨ pe iyesi pɨ' ukayai'ne', Iya'kwarʉ uya uiwano' mo'ka i'tunin pe ɨwesi kon pa ikupʉ iya. 	 Ala san mi Tata abi na fu mi. Na fu dati ede meke mi taigi u taki, a o teke sani fu mi taigi u.


Tanporo tʉuko'mansan Reta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaran yawon kon uya ene'pʉ, to' era'tɨ'pʉ Itepuru Sises winɨkʉi'. 	 Namo sama komoto a Lida Foto doo a pisiwataa fu Salon si a hii toli ya. Ne den daai dini Masaa de wanten.


E'tane pata ya' ɨyewonsa' kon ereutanʉ'sa' to' uya pʉra iyesi a'tai, asanta ta' mʉtɨtʉi', 	 Ma, efu u doo a wan kondee, ne den sama á wani yee u taki, da u mu go taampu a mindii ganda, da u bali taigi den taki:


Pori' pe ɨwesi yau tenku'na' nan anin pe ɨwesi pɨ', ewarupɨ yau te'san weyu pe ɨwesi pɨ', 	 We, yu na Dyusama di e si taki, Masaa Gadu poti yu, fu tii taa foluku. Bika den á sabi fa Masaa Gadu tan seefi. A poti yu, fu tyai den na ana, enke beendiman, fu waka. A poti yu, fu kiin den ain, fu puu na a dunguu pasi pe den á poi si sani fu Masaa Gadu, fu kon sabi a leli fu Masaa Gadu.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Kʉrɨ wakʉ itena'pɨ pɨnnin nʉ'pʉ tʉpa'karakai' esi Ka'pon, Papa winon. 	 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A bun! Mi sa puu en gi u. A sama di be e tyatya a sii, dati na a Manpikin di saka kon toon libisama ya.


Mɨrɨ a'tai, 5 pe to' ku'nin inserʉ uya tʉronpi' turunpa'pʉ. Sirikɨ ka' poi ita'mo'kasa' rʉ'pʉ non pona ene'pʉ uya; irepa'pʉ iya'mu pʉn iteuta a'kokato' ike ki ke. 	 We, ne di fu feifi Engel boo di fi en tutu. Ne, mi si wan sitali komoto a tapu kai kon a goontapu. Ne, den gi a sitali a sooto fu a opo a mofu fu Abisi, a dipi peti di ná abi ondoo.


I'pai i'po' esi'pʉ aimu'ne karimeru i'po' kasa mɨrɨ pe pʉra sino tato' kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ itenu amʉ' e'werouwerouma'pʉ apo' kasa. 	 En ede uwii weti enke weti katun. Da en ain de enke faya, e leti lelele.


Mɨrɨpan utɨ'pʉ iten a'pɨ'se'na, mɨrɨpan anin nan e'takʉ'ka'pʉ. Mɨrɨpan pɨ', “Moineri'pɨ, e'mʉ'sa'ka'!” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi waka go oli a daagi. Den sama di e tyai a daagi taampu pii. Ne a taki: “Yonkuman! Mi e taigi yu, Opo kon a libi baka!”


Mɨrɨpan Sises e'sara'tɨ'pʉ iya'kɨrɨ. Mɨrɨ a'tai, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' utɨ'pʉ iya'kɨrɨ, to' uya iwontɨ'pʉ sen winɨ'ne rɨ. 	 Ne Masaa Jesesi e go anga en. Da, somen sama be e kon a Masaa Jesesi baka. Den be e toto fu ala se e kon ne en.


apʉne pʉra Papa e'tʉrawasoma ayau'nokon iku'nin pe mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnku'pai ɨwesi kon pa ipori'manin pe te'sen. 	 Bika ne en gi u en taanga fu teke en taki, meke u poi libi so. Da u sa poi du den sani di a fiti poti.


Pori' pe e'ai', ɨmɨrɨ'nokon pɨ', mɨrɨ yau e'sa' pʉra iyesi pɨ', apurɨ kon pa. E'tane pʉra utɨnpai'nokon ipiya',” ta'pʉ iya. 	 Ma na fu u ede, mi piisii fu di mi á be de ape. Bika u abi a sani di o pasa de fanowdu. A o meke u a biibi fu u kon moo taanga. Ma, u meke u go ne en nownow.”


“Kʉrɨ rɨ urɨ, ukayai'ne ko,” ta'pʉ Sises uya. “Uwarinpa auya'nokon pe iyesi yau, tɨwɨ pʉsamoro ka'pon amʉ' nʉtɨi,” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Mi taigi u kaba. Na mi de ya!” Ne a taigi den go doo taki: “We, efu na mi u e suku, da u fika den bakaman fu mi ya meke den gwe!”


Kurusu' pona ipokapɨ'sa' tʉuya'nokon a'tai, ipon nʉ'pʉ ta'nʉkʉ'pʉ to' uya te'wapiya'kapɨ'se, 	 We, ne den sipikii Masaa Jesesi na a koloisi. Ne den opo en taampu. Ne den teke den koosi di a be wei, ne den iti lowte luku sama anga sama o wini den koosi fi en. Ne den paati den.


Mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ kuru ken kupʉ ina uya, Papa tʉrawasooi kupʉ pe ta auya?” ta'pʉ to' uya. 	 Ne den akisi en taki: “We, fa u mu du fu u sa du den wooko di Masaa Gadu wani meke u du?”


“Ɨ'rɨ pen nɨ, ɨpʉreman uya rɨken serɨ rupɨ enpa'ka,” ta'pʉ Sises uya. 	 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Den sowtu takuu jeje ya nái gwe efi i á de sondee nyan fu begi Masaa Gadu.”


Moro kanan si entu'manin esi'pʉ mɨrɨ, ipon pʉn, itimamin pʉn, iti'kiyari pʉn, erekʉ'pan, Ʉrasaras itese'. Mɨrɨpan nin si tase to' uya inɨnpɨtʉ'pʉ mɨrɨ, imaminkena' mʉra'ta nau. 	 Ma a taawan di den be e kai Lasalesi na be wan gaan pinaman. A be pina te, a á be abi ná wan sani seefi. En hii sikin be de anga kaasi kaasi te, a de fonyoo. Den ganda dagu be e leki den kaasi kaasi fi en sikin. Opo seefi a á be poi opo waka komoto a pe a be e sidon. Na sama be e diki en go poti na a guduman mofu doo. Da a be e sidon e waki, efu te a guduman ya nyan, efu sakasaka be kai a doti fu a be fende nyan.


To' uyee'pʉ Piri', Pe'saita, Kiyarari airon winon piya', i'se te'to' kon ekama'poi' ipɨ', “Itepuru, Sises ɨnenpai ina man,” ta'pʉ to' uya. 	 We, ne den kon a Filipi, wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi di be e tan a Betisaida na a pisiwataa fu Galileya, ne den begi en taki: “Man, gaantangi, u wani miti anga Masaa Jesesi, baa.”


Esuwerʉ amʉ' pen uya Papa apurɨpɨ'to' pe ɨsentu'ke' pe iyesi pɨ', iye'menukasa' na'ne' kasa: “Serɨ wenai ayapurɨpɨtʉ uya mɨrɨ Esuwerʉ amʉ' pen koro'tau; eren erenka uya mɨrɨ ɨyese' pɨ',” tasa' iya. 	 Ma a yeepi fi en pasa go doo taa foluku tu. Na so denseefi sa gafa en tu. Bika a luku denseefi anga tyali ati fasi tu. A be meke en apaiti takiman sikiifi a sani ya a fositen anda taki: “Yu tyali ati fasi de gi taa foluku seefi. Da te mi doo den mindii, da mi o singi gi yu gaandi!”


Mɨrɨ koro'tau, ite'kwanau pʉra rɨ pana' pe, ɨsɨ pe rɨ a'setun uyee'pʉ parau ku'pɨri ka', mɨrɨpan uya eke pe rɨ sipa'sipa kupʉ'pʉ tuna pʉro'po. Eke pe sipa'sipa esi uya to' kanwa paru'tɨ esi'pʉ, e'tane rɨ Sises esi'pʉ e'nʉn nɨ pɨ'. 	 A yuu di den e gwe, a wataa e seke te! Den gaan paana e naki kon a ini a boto ogii ogii. Ma Masaa Jesesi didon pii e siibi.


Ito'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ marɨ pe' iyesi? Ɨyenu kon yau pe' ikupʉ auya'nokon pʉra iyesi 5 kaisaron pʉreti 5,000 kaisaron kon iwano' rʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ pa'siki'ti ton pe'tɨpɨtʉ'pʉ auya'nokon? 	 U nái fusutan mi ete, no? U feegete di mi be teke feifi beele gi feifi dunsu sama nyan, te den bee be fuu? Te onmen tenti bakisi be fika a tapu ete!


mɨrɨpan kon uya ɨri ton ka'pon amʉ' eno'mato' oton apo' ya'. To' ukaranto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉyɨ kon kɨtɨtɨi'mato' oton to' uya mɨrɨ yau,” ta'pʉ iya. 	 Da den sa iti den takuu ati sama ya go ini a gaanbigi faya, pe den o de, e bali e kee gaan kee, e kaw tifi, fu tego.”


Mɨrɨ koro'tau, Sises apurɨnin nan kota'ma i'se kin Era' esi'pʉ, mɨrɨpan uya soisa amʉ' ennoko'pʉ so'si epuru ton Surusiran pon kon a'sise'na, mɨrɨpan kon tʉto' pe to' uya pariki'si ta'. 	 A yuu de, da Kownu Helowdesi be opo fu kisi biibiwan pina anga ala sitaafu.


Pata uko'mankapʉ koro'tau, imaminke' ka'pon, Arama'tiya winon uyee'pʉ. Itese' esi'pʉ Isose', Sises poitorʉ pe iyenasa' rʉ'pʉ. 	 Ma di sapaten mofu, ne wan guduman den be kai Jowsef fu Alimateya Kondee, kon doo de. Na wan man di be e biibi a Masaa Jesesi tu.


apʉne pʉra inonkasa' anʉnto' pe iyesi, tawon nʉ'pʉ erikʉ'pʉ a'tai rɨken; nurɨne tawon nʉ'pʉ e'tane pʉra. 	 Bika te ai libi ete, da san a wani fika gi a taawan á poi doo a taawan ana ete. Na te a dede, da wanten ala a gudu de fika gi a taawan.


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tanporon kon serɨ ton umaimu ton eta pɨ' na'ne' nan mɨrɨpan kupʉ pɨ' na'ne' nan esi mɨrɨ ta'kwarʉ kenan ka'pon kasa tɨ' po tiwʉ' amɨnin. 	 Soseefi Masaa Jesesi taki go doo taki: “Sama di e teke mi taki de enke wan gaan koniman. Bika a koni, da a sabi luku bunbun peesi fu sete en osu.


Mɨrɨ tʉpo, tʉpoitorʉ ton poro, Sises uya tʉmɨrɨ pe, wʉi enu uye'to' winɨpai, wʉi enu utɨto' pʉ'kʉ pona wakʉ, to'panʉ'nin tɨwɨro' epika'tɨn nɨto' ekareei ennoko'pʉ. Amen. 	 Ne a go, ne a taigi den bakaman di be de anga gaan buduufu na ati e tyali e kee e kusumi.


“Urɨ kʉrɨ rɨ Arʉ'pa mɨrɨ awonsi'kɨ Omeka,” ta Itepuru Papa Meruntɨ pe kuru te'sen ye' uya, “moro te'sen, moro iye'sa' rʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuye'ton,” uya ta. 	 We, Masaa Gadu e taki: “Mi na a Alfa anga a Omega ! Sobun a Fosiwan anga a Kiiboiwan, di abi ala makiti. Awan di de, di be de, anga di e kon.”


To' uya eikʉ'pʉ, “Ɨ'rɨ eke Papa tʉrawasooi ɨi'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ auya ina nenton, ina uya ayapurɨto' pe? Ɨ'rɨ kupʉ auya? 	 We, ne den akisi en taki: “We, sowtu maiki yu o du gi u fu u sa sabi taki na yu u mu biibi?


Wakʉ A'kwarʉ ke tʉutarʉ'tɨi', Sises enna'po'pʉ Isotan apai, mɨrɨpan arɨ'pʉ Iya'kwarʉ uya rɨmono' ta'. 	 Da di Masaa Jesesi komoto a Joodani Liba pe den dopu en, da a Jeje fu Masaa Gadu be de ne en tapu wan taanga fasi. Ne a tyai en gwe a ini a gaan sabana ini.


5 kaisaron kon uri'sami'si amʉ' esi'pʉ ita'kwarʉ pʉra, mɨrɨ awonsi'kɨ 5 kaisaron kon kanan esi'pʉ ta'kwarʉ ke. 	 Ma namo, da feifi fu den be waka wan don fasi. Bika, den tyai den lampu, ma den á tyai oli moo enke di de a ini den lampu namo.


Paarʉ arɨ to' uya koro'tau soisa amʉ' iwʉ' ta', eke soisa amʉ' epuru ekama'po'pʉ iya, “Apʉne, kanyauro'kai'ya,” ta'pʉ iya. “Kiri' pe pe' tʉusauro'sen ɨmɨrɨ?” ta'pʉ soisa amʉ' epuru uya ipɨ'. 	 Namo den suudati e tyai en gwe te doo a lasiti taapu a tapu. Ne a akisi a gaan komandanti taki: “Mi sa akisi yu wan sani?” Namo a gaan komandanti dyombo foondoo fa a taki bunbun Giiki Tongo so. Ne a taki: “San? I sabi taki bunbun Giiki Tongo!”


Pʉse rɨ si kʉrɨ rɨ unekama'pʉ, ‘Uye'ma'pʉ tau ka'pon uyepʉ eke kuru uyentaino, penaro' uwapiyaro' rʉ'pʉ rɨ,’ ukataine'. 	 Na a sama ya mi be e taki di mi be taigi u taki: ‘Wan sama o kon a mi baka, ma a be de bifo mi. A dati meke a bigi moo mi.’


Anomʉra' a'tai, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas esi'pʉ eke pe ɨpʉreman pɨ'. To' userenka'pʉ Papa apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya, tʉron kon a'sisa' kon esi'pʉ to' etapɨtʉ pɨ'. 	 Ma wanten fu mindii neti, Pawlesi anga Silasi be e begi Masaa Gadu. Den e singi gi Masaa Gadu gaandi. Sitaafuman ape be e aliki den.


Iyamʉrasa' kon esi'pʉ ɨsɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ'; tʉron kon esi'pʉ tʉron nɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ'; tʉron kon nɨrɨ, tʉron nɨ pe rɨ. Mɨrɨ yawon kon tu'kan kon ka'pon amʉ' uya ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' to' amʉrasa' mɨrɨ yau tukai' i'tu pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 A ten de, somen sama sidon na a telen e bali fanya fanya. A ganda buuya! Somen kon de seefi á sabi san pasa tyai den kon de, moo enke, a di den de ape namo.


Apʉne pʉra u'naino kon umakooi kon esi a'tai uyesa' kon pe, ɨri ɨnku'pai e'nɨto' upakasa' main winɨ esi'pʉ e'tʉrawasoman pɨ' upun kon yau, mɨrɨ si epetan nɨ'pʉ uma'tan nɨto' iwano' pe. 	 Bika libisama fasi, da ogii be e wooko enke basi a ini wi, fu du san e piisii u seefi ati namo. Ma weiti e bali u naamo na a libi de, ma a á be poi tapu wi. Dati e puu a taanga di takuudu anga ogii abi a ini wi, kon a kiin. Da na libi fu tyai paati gi wi anga Masaa Gadu tego.


12 a'kʉra' a'tai, pata ewarumamʉ'pʉ 3 a'kʉra' pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Da di twalufu yuu kisi, ne a hii kondee dunguu pii enke na neti. Da a dunguu ya be oli go miti dii yuu bakadina.


Serɨ awonsi'kɨ, 5 kaisaron kon ka'pon amʉ' e'to' oton ɨsitonpa pe usewa'noman pɨ'; osorʉwawon kon asa'ron kon ewa'noma pɨ', asa'ron kon osorʉwawon kon ewa'noma pɨ' nɨrɨ. 	 Fanafu now, da efu feifi sama de a ini wan osu, da den o meke toobi anga denseefi fu mi ede. Dii o de a wanse anga mi, da tu de a wan taase. Ofu tu o de a mi se, da dii de na a taase.


Sises ereuta'pʉ, mɨrɨpan uya 12 kaisaron kon tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ, “Wapiya e'pai na'ne' e'to' pe iyesi, iu'matʉ yau mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon poitorʉ pe iye'to' pe iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi go sidon, ne a kai den kon. Ne a taigi den taki: “U aliki mi bun. Sama fu u di wani de a moo heiwan mu de a moo pikinwan a u mindii.”


Tʉnnɨmɨnʉ kon tʉpata kon pɨ' to' usenuminka yau, to' rɨ enna'po'pʉ nesii'no. 	 We, den be feegete a kondee pe den be komoto kon tan de. Na dati meke, den á daai go tan anda baka. Bika pasi á be tapu gi den fu du dati.


‘Papai, Epʉra'an, upɨ' ɨsentu'makɨ! Ʉrasaras enno'kɨ tuna ka' temiyatʉ tʉki'se uyesen amankai' iye'to' pe. Ɨsɨ yau e'ai' a'ne' yau,’ ta'pʉ iya nin si mɨrɨ. 	 “Ne a bali kai Abalaham taki: ‘Abalaham, tata! Gaantangi abi tyali ati fu mi, baa? Sende Lasalesi meke a dopu en finga a ini wataa tyai kon nati mi tongo gi mi, baa? Bika mi e boon dede a ini a faya ya.’


ka'pon amʉ' uya ɨyereutanʉkʉ kon pʉra iyesi yau, a'ta kon mʉtɨutɨpɨ'tʉi' to' pata nɨmɨ auya'nokon a'tai, Papa uya to' kota'mato' oton ekamanin pe,” ta'pʉ iya. 	 Ma a kan taki, te u o go a wan kondee, da sama á wani yee u taki. Da u mu naki a santi fu u ondoo futu puu towe gi den enke wan maiki taki, den be fende a okasi fu teke a Bun Nyunsu fu Masaa, ma den á be wani. Da u komoto de. Da na den mu sabi.”


Mɨrɨpan uya onpa'pʉ, tuna si enasa' waain pe. I'tu iya pʉra iyesi'pʉ nai winɨ iye'seposa' tukai' (e'tane to' poitorʉ ton uya rɨken i'tu'pʉ). Mɨrɨpan uya warawo', temari'masen kɨ'ma'pʉ, 	 Ne di a edeman tesi a wataa di daai kon toon win, ne a bali gi a toow man taki: “Ala sama e poti a moo bun win na a bigin fu ala piisii fu den sama fende diingi. Da te den diingi a moo bun wan te a kisi den, da fosi den e diingi den taawan. Ma yu be kibii a moo bun wan te enke now.” Na fu di a á be sabi pe a win ya komoto meke a be taki so. Na den futuboi wawan di be go kisi a wataa be sabi pe a win ya komoto.


“Tu'ke pʉra rɨ esii'ma, enari'ke' pe pʉra e'tɨ', apʉne pʉra ɨkʉipʉnʉ kon man pori' pe itesa' pe rɨ marɨ ɨwesi kon pa ɨrepa kon tʉuya pɨ'. 	 Namo a taigi den bakaman fi en go doo taki: “Mi mati! U nái ipi, ma u á mu feele. Bika a be bun gi Masaa Gadu, u Tata, fu a be teke u poti a ini a Nyun Tii fi en, fu u be sa fende a bun fi en.


To' uya arɨ koro'tau, ka'pon, Sairini pon Saiman itese', a'si'pʉ to' uya, Surusiran pona tʉutɨsen tʉmainarʉ awonsi'kɨ. Mɨrɨpan ena' kurusu' nonka'pʉ to' uya ato' pe iya Sises e'ma'pʉ pe. 	 Da, di den de a pasi e tyai Masaa Jesesi fu go kii, te wan pisi, ne den miti wan man fu Sileni den e kai Simon. A be komoto ne en goon e kon a ganda. Ne den dwengi en fu tyai a koloisi fu Masaa Jesesi gi en. Ne a tyai a koloisi gi Masaa Jesesi.


Kʉrɨ rɨ Papa ewakiri pe iye'sa' rʉ'pʉ, mɨrɨpan uya Papa ekama'po'pʉ ɨutɨ amɨto' pe tʉuya tʉmɨrɨ pe. 	 Stefanisi soi ete taki: “Kownu Dafeti na wan man di Masaa Gadu lobi. A teke gaan bun ati fasi luku en somen fasi. Namo, Dafeti akisi a Gadu fu wi avo gaansama Jakopu ya, fu meke wan osu poti a Gadu ya.


Mɨrɨ a'tai iu'tɨ'pʉ Ka'paneyan pona, Kiyarari yau te'sen pata pona. Mɨrɨpan Sapa' a'tai ka'pon amʉ' enupa pɨ' iyepiya'tɨ'pʉ. 	 Da Masaa Jesesi go a Kafalnayemu, na a seefi pisiwataa fu Galileya. Da te kina dei, da a be e go a den Dyu keliki go e leli sama Masaa Gadu wowtu.


Mɨrɨ tʉpo, Sises utɨ'pʉ, mɨrɨpan uya pʉrata amʉranʉ'nin kopʉna iwano' pe ene'pʉ, Ripai itese'. Iyereutasa' esi'pʉ pʉrata amʉranʉ'to' iwʉ' tau. “Uya'kɨrɨ utɨnpai,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. 	 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi komoto de e gwe. Ne di ai gwe, ne a si wan man den e kai Leifi, sidon ne en kantoo doo mofu e piki lantimoni. Ne Masaa Jesesi kai en fu a kon toon wan bakaman fi en.


Mɨrɨ a'tai rɨ si, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' itau wapu pe te'sen ekaraka'pʉ inakapu ponsi'kɨ non pona a'sa'mʉyai. Tʉrʉ'pʉnʉ amʉ' esi'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tɨ' amʉ' uta'morʉpɨtʉ'pʉ. 	 We, ne a seefi yuu de, ne a gaanbigi deki koosi di be tapu a kambaa fu Masaa Gadu a ini Mama Keliki, piiti komoto a tapu, fu te a doti tyow. A fika wangang. Namo goontapu seefi e seke, e bali. Gaan siton e bali e piiti.


“Ɨsɨ sɨ, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! Pu'kena' amʉ' uruwasii oton tɨ' akapɨtʉ'pʉ auya'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ ipokena' ton uruwasii ipʉrʉ'tɨpɨtʉ auya'nokon. 	 “Leliman fu Dyuweiti anga Faliseiman! Heelu fu u! Bika u na bidiigiman. U e waka e wei den geebi fu den fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu, te a moi. Soseefi u e go wei den geebi fu den taa taa letiopu sama.


Iye'sa' a'tai, orʉ pɨ' enpoika iya mɨrɨ ipoken pʉra makoi pɨ' iyesi pɨ', iyawɨron pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ eseru aimenkato' pɨ': 	 Da, te a kon, da a sa soi kondee san na takuudu anga ogii. Da a o soi den san na a leti fasi fu libi anga fa Masaa Gadu o sitaafu libisama.


Tʉron kon ka'pon amʉ' esi ite' ton tɨ' pona ita'po'sa' kasa. Main eta tʉuya'nokon a'tai, inke pʉra rɨ to' uya anʉmʉ tepori'ma kon pe. 	 Somen sama de enke sii di paandi a wan pisi doti di abi tyaipi siton. Solanga den yee a wowtu fu Masaa Gadu, den e teke en wanten wanten anga gaan piisii.


Sises pokapɨ'sa' tʉuya'nokon a'tai kurusu' pona, soisa amʉ' uya ipon anʉmʉ'pʉ asakɨrɨ'ne tʉkaisarɨ'nokon to' uya ekamʉ'pʉ, iyo'non nɨken tʉnonkai'. Serɨ ipon esi'pʉ to'sa rɨ ika'sa' tikin nan nɨ inakapu ponsi'kɨ ipʉrakon pʉ'kʉ pona. 	 We, di den suudati sipikii Masaa Jesesi na a koloisi kaba, ne den teke den koosi fi en, ne den meke fo ipi fu ibii suudati sa fende wan ipi. Ma now, da a fika ete wan koosi fi en. Da a koosi ya á be nai, ma a be wan gaan pisi koosi.


Serɨ tawon eta tʉuya'nokon a'tai, to' usewansiuka'pʉ tenupato' iya 'nokon pɨ'. 	 We, di Masaa Jesesi piki so, ne ala sama di be de ape foondoo, te ná sipowtu.


upona'nokon itʉsa' iya eke pe kuru rɨ tanporo tʉpu'ketʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ito'ka'nʉ'to' pokon pe. 	 Da ai teke gaan bun ati fasi namo e luku wi, moo anga moo ete. Tuutuu, a abi gaan koni fu wooko leti fasi a ini ala san ai du.


ɨpʉrema yau tɨwɨrɨ rɨ; mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉrema si serɨ pe rɨ Papa eseru awɨrɨ ite'ma uta'kokasa' e'to' pe ɨpiya'nokon utɨto' pe. 	 Anga ala dati, mi e begi en ala yuu, fu opo pasi gi mi, te en yuu doo di a wani, fu mi sa kon luku u de.


“Ɨuseruma a'tai tenta'nai' pʉra, pokoi pe ɨyemʉ' kʉ'kupʉi wakʉ pe te'ku'san e'to' kasa, temʉ' rɨ to' ena ka'pon amʉ' uya rɨ nin tento' kon pe, ka'pon amʉ' uya rɨ nin tapurɨto' kon pe. I'napairon nɨ ekama uya ɨpɨ', to' uya tepe'pʉ kon epoka'sa' rɨ mɨrɨ. 	 We, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Te u de sondee nyan, fu begi, da u á mu de enke den gaan bidiigiman. Bika te den e de sondee nyan fu begi, da den e poti gaan tyali buduufu fesi, fu sama mu si taki, den de sondee nyan fu begi. Da na so den e suku nen a sama. Ma u aliki mi! Den sama de fende den paiman kaba anga a gafa di sama gafa den de.


Enno'sa' kon enna'posa' amʉra'pʉ Sises woi, mɨrɨpan kon uya tanporo tʉnkupʉ'pʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ to' enupa'pʉ tʉuya'nokon nɨ ekama'pʉ. 	 Da den twalufu apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di a be sende gwe a den peesi peesi daai kon baka. Da den bigin fu taigi Masaa Jesesi ala san den du anga san den be leli den sama fu den peesi peesi pe a be sende den go.


Moro tʉron kon karimeru amʉ' esi mɨrɨ, serɨ yau pʉra rɨ marɨ. Kamoro nɨrɨ nepʉ uya. To' uya nɨrɨ umaimu eta, mɨrɨ awonsi'kɨ tikin nɨ iten to' esi, tikin nɨ nɨrɨ to' pa'simanin esi. 	 Ma mi abi taa sikapu ete, di á de na a kulu ya ete. Da den dati seefi mi mu tyai kon na a kulu ya tu. Bika den o yee mi tongo, da den kon a mi. Da na so a o de: Wankodo ipi sikapu anga wankodo soluguman.


Mɨrɨ awonsi'kɨ kanan, “Itepuru apurɨpɨ'tɨ', tanporon kon Esuwerʉ amʉ' pen, mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨpɨ'to' erenkatɨ', tanporon kon ka'pon amʉ',” tasa' iya. 	 Wan taa peesi sikiifi baka tu taki: “Meke den taa foluku bali gafa a gaan Masaa fu wi. Bali gafa en na ala uku fu goontapu pe u de.”


E'tane urɨ'nokon uya i'tu Papa uya kamo Sises Kʉrai apurɨto' esanon nɨken anʉmʉ. Mɨrɨ kasa iyesi wenai, urɨ'nokon uya nɨrɨ Kʉrai Sises apurɨto' esi apurɨto' poro wakʉ pe ekonekan nɨto' pe, main awɨrɨ e'nɨ winɨ pen, apʉne pʉra main awɨrɨ te'se ɨnʉ' rɨ ekoneka pʉra iyesi wakʉ pe. 	 Ma u kon sabi taki, sama á poi wooko anga weiti, fu toon bun sama gi Masaa Gadu. Da na biibi di u ya seefi poti a Kelestesi Jesesi namo, meke useefi toon bun sama gi Masaa Gadu. Na dati meke wi e taki, sama á poi wooko anga weiti, fu toon bun sama gi Masaa Gadu.”


To' tonpa Sises ni'nʉnkanʉ ipoitorʉ esi'pʉ ipiyau tʉteire' po. 	 We, wan fu den bakaman fi en, a bakaman di a be lobi te, de ne en se de.


Pʉse rɨ sa'ne si kʉrɨ rɨ ko iye'menukasa' itekare usauro'sa' rʉ'pʉ ipɨ', “‘Umaimu ekamanin ennoko uya mɨrɨ arawɨrɨ, ɨye'ma konekanin pe awapiya,’ ta'pʉ rʉ'pʉ ipɨ'. 	 Bika na a Johanisi ya, na a sama di Masaa Gadu Buku be sikiifi taki: ‘Mi o sende wan apaiti takiman fu mi kon, fosi yuseefi kon doo. A o taigi sama fu daai seeka den libi, na a leti pasi fu Masaa Gadu.’


Mɨrɨ a'tai, inke pʉra rɨ Sises uya temiyatʉ ɨnka'pʉ a'sise'na, mɨrɨpan uya ta'pʉ Pi'ta pɨ', “Aiko pe kuru anapurɨnʉ man! Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ikasima'pʉ auya?” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Ne wanten, ne Masaa Jesesi langa ana oli en. Ne a taigi en taki: “Saide meke i pantan so? Saide meke yu á tan poti biibi a mi doo?”


Wakʉ itekare ɨnekamapai kuru e'pɨ'pɨtʉ Kʉrai i'tu pʉra na'ne' airɨ, ɨnʉ' rɨ nʉtʉkaa'pʉ po amɨ uya namai'. 	 Ma mi e angii fu doo enke fosiwan, a peesi di á yee a Bun Nyunsu ete. Sowan fasi, da a fondamenti fu mi wooko á sa sete a pe taawan be wooko pasa kaba. Bika, da a be sa gei mi teke taawan sani, fu wooko.


Tɨwɨ tiwʉ' nakapu po te'sen kʉu'tɨnin mɨrɨ pe pʉra kʉsewonnin nɨ ɨutɨ ta' ɨ'rɨ rɨ mo'kai'. 	 “Den sama di o de a doose á mu go a ini den osu fu go teke sani. Den mu lon.


Eke pe kuru pe' ina kʉipʉnʉ Epʉra'an entai ɨwesi? Iyerikʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' rɨ nɨrɨ erikʉ'pʉ. Ɨnʉ' pe kuru ɨye'kupʉ?” ta'pʉ to' uya. 	 I bigi moo wi tata Abalaham efu wan fu den fositen apaiti takiman fu Gadu di dede kaba? San yu e denki fi i seefi?”


Ɨnʉ' uya rɨ ta'kwarʉkai' ayarɨ ta'kɨrɨ a'tai 1 mayirʉ, enta 2 mayirʉ e'to' airɨ. 	 Soseefi, efu wan sama e dwengi yu, fu waka wan yuu langa anga en, da waka tu yuu langa anga en.


Tʉron kon ipoitorʉ ton uya ensa' a'tai, inkupʉnʉ tense ipan pe to' upokoita'pʉ. Mɨrɨ a'tai, to' utɨ'pʉ tepuru kon pɨ' ekamase'na tanporo inkupʉ'pʉ. 	 “Ma di den taa wookoman fu a masaa si ala san pasa, ne a buduufu den te, ne den lon go taigi den masaa ala san pasa.


i'tu uya wenai ɨwɨpʉremato' kon winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ epika'tɨto' esi Sises Kʉrai a'kwarʉ winɨ, serɨ iye'ku'sa' rʉ'pʉ upɨ' esi mɨrɨ upa'kanin pe. 	 Bika mi sabi taki, a kuutu di mi o go seefi o waka bun gi mi, fu di u taampu a mi baka anga begi. Soseefi a Apaiti Jeje fu Jesesi Kelestesi o teke peesi yeepi mi.


E'tane Sises poitorʉ ton tonpa, Isutas Eskariya', eparanka ton si pona ipoken pʉra iyesi'pʉ, 	 Ma wan fu den bakaman fi en, Judasi Iskaliyotu, di be o seli en taki:


Tʉpoitorʉ ton tʉkɨ'mai' tʉpiya', ta'pʉ to' pɨ', “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, pʉse rɨ entu'manin itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uya eke pe kuru itʉsa' mɨrɨ pʉrata yen ya', tanporo tʉron kon entai kuru. 	 Ne Masaa Jesesi kai den bakaman fi en taki: “U kon!” Ne den kon. Ne a taigi den taki: “U si a pooti uman de? A poti tu kopoo sensi namo go a ini a baki, ma fu tuu, a poti ipi moo ala den taawan di poti.


Kamoro si asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' userenka apono' pon apurɨpɨtʉ pe, inama pe mɨrɨ awonsi'kɨ tenki ta tʉuya'nokon pe, tʉuko'mansen pɨ' inke rɨ, inke rɨ, 	 We, a sama di sidon na a kownu sutuu tapu, ne en e libi fu tego. Da ibii leisi den libilibi sani ya o gi en bigi nen anga gaandi anga daa, da den twenti a fo gaansama o go e boigi na fesi Awan di sidon na a kownu sutuu. Da den o gi Awan di e libi fu tego gaandi. Den o puu den gowtu kownu ati a den ede tapu, towe a fesi fu a kownu sutuu ya.


Mosi' kʉrɨ rɨ utamokori kon amʉ' anin nʉ'pʉ ɨnnɨ Isi' apai, a'kwarʉpɨ'nin mɨrɨ awonsi'kɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ rɨ kupʉ'pʉ iya, Papa uya imeruntɨɨi tʉsa' esi'pʉ. Mɨrɨ ton kupʉ'pʉ iya Isi' po, Isuweyu Parau kau mɨrɨ awonsi'kɨ rɨmono' tau nɨrɨ 40 kaisa rɨ wʉipiya yau. 	 Ne a du somen foondoo sani dwengi Egepte puu den a saafu anga taanga. Soseefi di den waka doo a ze den e kai Lebi Ze. Di den de a ini a gaan sabana fotenti yali langa tu.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Ɨnʉ' rɨ serɨ tuna ensinin nʉ'pʉ e'tuna'kiripakapʉ kanan mɨrɨ, 	 Ne Jesesi piki en taki: “A sama di e diingi a wataa ya, te wan pisiten, da dee wataa o kisi en baka.


Papa A'kwarʉ uya amaimu ke ɨrepa mɨrɨ, mɨrɨ a'tai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Bika, te a yuu doo, da a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu seefi o gi u san, fu taki.”


Mɨrɨ yau, ka'pon esi'pʉ ise'mesa' iyentu'pʉ si'kɨron nɨ to' napɨtʉnʉ “Akorʉwan Mʉra'ta” tukai' to' nesakʉnʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉrorooi mʉra'ta na'. Mɨrɨ yau, to' uya inonkapɨtʉ'pʉ tʉpʉrataai oton ekama'poto' pe iya ka'pon amʉ' tewonsan pɨ'. 	 Namo den de fu pasa na a doo di abi a nen fu Moi Doo, fu go a ini a Mama Keliki. Ma wan lanman be sidon na a doo mofu de. Senten en mma meke en, ne a de lan lan, a á poi waka. Ibii dei, sama e diki en tyai go saka de, fu begi moni. Da ai fiingi ana naamo e begi ala sama di e kon e gwe.


Pata ema'sa' a'tai, a'mun pata eposa' tʉuya'nokon to'ka'nʉkʉ to' uya pʉra iyesi'pʉ, e'tane ikupai yau ite'pi ene'pʉ to' uya. Miyarɨ rɨ kanau arɨ pɨ' to' e'ku'sa' pe iyesi a'tai, iyereuta nesii'no a'mun pona. 	 Di peesi kaba kiin, ne den si wan sani a faawe. Den á be sabi on pe na a peesi de. Den luku te, ne den si wan peesi meke enke tabiki oli koti gwe a soo. A abi wan moi santi bangi. Ne den fende fu go sutu boto de.


Iso'saya esi'pʉ Ise'konaya mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon non kʉipʉnʉ pe. To' eyaton non uya Esuwerʉ amʉ' a'sisa' arɨ a'tai'ne Paperan pona. 	 Ne Yowsiya meke Yekoniya anga den taa baala fu Yekoniya. Da na a ten de, ne den sama fu Babilon Kondee be kon meke oloku anga den Dyusama. Ne den kisi den Dyusama puu a Dyu Kondee tyai go poti a Babilon.


Ta'pʉ iya Sises pɨ', “Uyepuru, umu pɨ' ɨsentu'makɨ. Yai itɨpɨtʉ, ipan pe iyekota'ma. Apo' ya', tuna ka' rɨ ita'mo'kapɨ'pɨtʉ. 	 Ne ai begi en taki: “Masaa! Gaantangi, abi tyali ati fu wan manpikin fu mi, baa? Pikinengee siki kisi en ogii ogii. Na somen leisi kaba, a siki ya e naki en towe a ini faya. Soseefi ai naki en iti a wataa.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', e'tʉn nɨto' pe kuru iyesi eke ton ena', to' uya kota'man pɨ' rɨken pen, e'tane ewan wannɨ uya i'tu pɨ' rɨ. 	 Da biibiwan mu waka a lanti ondoo. A ná fu a feele ede taki, den poi sitaafu yu. Ma konsensi seefi e piki yu taki, dati na a leti fasi.


Ɨnʉ' rɨ imu apurɨnin eseru aimenka pen, apurɨnin pen eseru aimenkaka'sa' rɨ nin mɨrɨ, apʉne pʉra tikin nan kuru rɨ Papa Mumu apurɨsa' iya kasa pʉra. 	 Da, efu wan sama e biibi a ini a Manpikin fu Masaa Gadu ya, da a ná o kisi sitaafu. Ma sama di nái biibi a ini en, da a kuutu i kaba fi i kisi a sitaafu de. Da a o kuutu yu fu di yu á biibi a ini a nen, fu a wankodo Manpikin di Masaa Gadu sende kon gi u.


Tɨwɨ kamoro itepuru ton nesii, itenu pʉra to' esi mɨrɨ. Tenku'nan uya tenku'nan arɨ a'tai, asa'rɨ rɨ to' uta'mo'ka mɨrɨ akasa' ya',” ta'pʉ Sises uya. 	 U fika den! Bika den sowtu sama de beendi. Da efu wan beendiman e suku fu tyai beendiman abaa gotoo, da na ala den fiya o kai a ini a gotoo?”


kʉrɨ rɨ uya ina auro'kasa' itekare ekamanin pe ina e'to' pe ka'pon amʉ' pɨ'. Kʉrɨ rɨ kʉrɨ rɨ Papa Nanʉmʉ'pʉ tanporon kon eseru aimenkanin pe tanporo nurɨnan kon, iyeri'sa' kon nɨ nɨrɨ. 	 Ne a sende wi fu paati en Bun Nyunsu gi a hii Dyu foluku. U mu leli den taki, ne en Masaa Gadu poti fu kuutu ibii sama. Den di de a libi ya ete anga den di dede kaba.


Eikʉ'pʉ iya, “Ɨnʉ' rɨ tʉno'pʉ nonkayai'ne' mɨrɨpan uya tʉron nɨ uri'san mari'ma ekuma pe iyesi tʉno'pʉ piyapai. 	 “Efu wan man towe en uman fu go libi anga wan taa uman, da a kai a motyo libi.


To' uya eikʉ'pʉ, “Ina epuru, ennin pe e'pai ina esi,” ta'pʉ to' uya. 	 Namo den piki taki: “Masaa! U wani i deesi u ain, fu u sa si sani.”


Mɨrɨ wʉi a'tai'ne, ɨsɨ pe kuru rɨ uri'sami'si amʉ', mono' pe te'san pona iye'to' oton mɨrɨ awonsi'kɨ mana' pokon kon imunkɨ pona! 	 A hii takuu ten de, sa tyali gi den uman di de anga bee, na a ten de. Soseefi a sa tyali tu, fu den mma di abi pikin a bobi, na a ten de.


To' utɨ'pʉ Ka'paneyan pona; Sapa' uye'sa' a'tai, Sises utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta'. Mɨrɨ yau, to' enupa pɨ' iyepiya'tɨ'pʉ. 	 Ne den gwe a Kafalnayemu. Ma namo, di a kina dei fu den Dyu doo, ne Masaa Jesesi go a ini wan fu den Dyu keliki. Ne a bigin leli den sama Gadu wowtu.


Tʉron nɨ ka'pon pona eke tʉnamasen pe tikin nan wʉi esi tʉron nɨ ton kasa pʉra; tʉron nɨ ka'pon pona tanporon nɨ wʉi esi ɨsi'kaisa rɨ. Tʉkaisarɨ'nokon tʉusenuminkato' kon awɨrɨ to' nesii i'se te'to' kon pe kuru. 	 Da wan sa denki, dei abi kina fu oli enke weiti. Taawan sa denki, dei ná abi kina fu oli enke weiti. Da meke ibiiwan denki san enseefi e si fiti, fu teke wooko sondee fu go muliki taawan di nái denki enke en.


“Pʉse rɨ ka'pon uya ka'pon amʉ' auro'ka Papa pɨ' to' ɨpʉremato' pe Main uya mɨrɨ kasa tasa' pʉra rɨ iye'tane,” ta'pʉ to' uya. 	 Den kaagi en taki: “A man ya e lontu suku fu puu sama go dini a Masaa Gadu fu wi Dyusama, wan hii taa fasi fa wi weiti á taki.”


Imu poitorʉ pe te'sen uri'san winɨpaino esi'pʉ entun eseru yau rɨ iyentusa' pe; e'tane imu apiyo' pen uri'san winɨ iyentusa' esi'pʉ iye'kupʉ tukai' usauro'nɨsa' otori'pɨ pe. 	 A manpikin fu a saafu uman á meke foondoo fasi. Ma di fu a fii uman dati meke foondoo fasi. Bika na san Masaa Gadu be paamisi Abalaham.


e'tane, tʉron kon uya ta'pʉ, “Pirɨsipupʉ, makoi amʉ' epuru winɨ makoi amʉ' enpa'kapɨtʉ iya mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Ma wantu fu den sama kosi Masaa Jesesi taki: “A nái foondoo wi taki, ai yaki takuu jeje puu a sama tapu. Bika anga Belisebulu, a edeman fu den didibii ai puu den.”


E'tane, ‘Ka'pon amʉ' winɨ’ ta pe iyesi yau, ka'pon amʉ' uya nin si uwɨnɨ'nokon mɨrɨ tɨ' ke, apʉne pʉra Isaan apurɨ to' uya pu'kena' Papa winon tukai',” ta'pʉ to' uya. 	 Ma efu u piki en tu taki: ‘Na libisama be sende en,’ da den sama fu a kondee o naki wi kii anga siton. Bika den sama be teke Johanisi enke wan apaiti takiman fu Masaa Gadu.”


“Mɨrɨpan pɨ' Epʉra'an uya ta'pʉ, ‘Moro rɨ Mosi' maimu rʉ'pʉ esi mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' maimu rʉ'pʉ esi mɨrɨ, tɨwɨ to' netai, iyawɨrɨ te'to' kon pe,’ ta'pʉ iya ipɨ'. 	 “Ne Abalaham piki en taki: ‘Den sama fu goontapu anda abi den buku fu Mosesi anga den buku fu den apaiti takiman fu Masaa Gadu kaba. Meke den baala fi yu leisi san den buku de e taki. Da den libi so.’