Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon nɨ Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton esi'pʉ Sises ewa'nomato' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ eporo i'se itʉto' pe tʉuya'nokon ima'tato' ya', e'tane to' uya ɨ'rɨ rɨ eporo'pʉ pen nɨ. 	 Da den hei apaiti begiman anga ala a Dyulanti fu kuutu sani, oli wan kuutu a ini a osu. Da na a kuutu di den be oli ya, den be o suku sama di be sa taki a seefi sani fu sowtu fowtu den sabi fu Masaa Jesesi, fu a á soi enke na fu soso den kii en. Ma den á fende den sama di be poi fu taki a seefi fowtu sani fu Masaa Jesesi di den sabi.


“Tʉrawaso amʉ' iye'sara'tɨsa' kon e'tʉrawasoman pɨ' 5 a'kʉra' a'tai uyee'pʉ tʉpʉrataai kon ipun si epose'na. 	 “We, ne den wookoman kon, di a be yuu na a bakadina mofu. Ne a pai den wan hii dei moni.


Anpisin uya Paarʉ maimu eta'pʉ mɨrɨ ta iya pʉ'kʉ pona rɨ. Mɨrɨ a'tai, to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Iwɨka'tɨ' kuru rɨ! Iko'manto' pʉra rɨ iyesi mɨrɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 We, den sama aliki doo a lasiti wowtu di a taki, a waka lontu a mindii fu taa foluku. Ne den e bali taki: “San a taki de, da a fiti fu kii puu! A á mu libi go doo a goontapu.”


Urupere e'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ parau e'pi po. 	 Ne, a gaanbigi lebi sowtu kaiman, go taampu na a sikin soo fu a ze.


Eren pɨ' tʉuserenka kon tʉpo, to' utɨ'pʉ Are' Wʉpʉ pona. 	 Namo, di den nyan te den kaba, ne den singi wan singi gi Masaa Gadu gaandi. Ne den opo komoto de e gwe na a mongo, di den e kai Oleifi Mongo.


“Uyepuru, upoitorʉ man ipan pe e'ne' pe iyesi, ipu'tɨka'sa' te'kwe' tau rɨ iyesi, pata po,” ta'pʉ iya. 	 A taki: “Masaa! Wan fu den futuboi fu mi lan didon a osu. Ai dede anga sikin ati.”


Utonpa ton, uta'sika'sa' pʉra iwa rɨ man ipɨ' e'tane tikin nan kupʉ uya, uye'ma'pʉ ta' te'sen tʉpu'tɨka'nʉ'se mɨrɨ awonsi'kɨ sa'man pe uta'kwarʉka urawɨrɨ te'sen ekare pɨ', 	 Biibiwan! We, tuutuu! Mi á kaba de fa Kelestesi wani mi mu de seefi. Ma na wan sani di mi poti fu du! Da mi nái sidon, ma mi e waka pasa ala san fika a mi baka, fu luku fesi san de fu du, da mi e du ala dati.


Tepi' uya esakʉ ‘uyepuru’ tukai'; nai kasa ken si Tepi' pa rʉ'pʉ pe iyesi?” ta'pʉ iya. 	 Da efu Kelestesi na wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu namo, da i denki taki, Kownu Dafeti be o kai en bakaten pikin, ‘Masaa?’ ”


Ɨyekama'po uya 'nokon Itepuru awɨrɨ anʉmʉ kon pa wakʉ ton anʉnto' eseru yau mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ rɨ i'se iye'to' ɨwinɨpaino kon ke ipika'tɨtɨ', apʉne pʉra eke pe rɨ tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' pika'tɨnin kʉrɨ rɨ, urɨ rɨ to' tonpa pe. 	 Puu en a boto wan fasi, di fiti wan biibiwan enke u seefi, di abi Masaa Jesesi. Solugu en fiti fa biibiwan mu luku taawan. Taampu anga en na ala san a teke fu du. Bika enseefi lobi yeepi taawan, enke fa a be solugu mi somen leisi.


Mɨrɨpan uya rɨ ta'pʉ, “Nepa'kayai'ne' ka'pon yapai uya nin ikupʉ mɨrɨ ɨri pe. 	 Ne a taki go doo taki: “Na den sani di e komoto a u ati e meke u kon tyobo a Masaa Gadu fesi.


“‘Serɨ tʉpo, enna'poto' oton Tepi' iwʉ' rʉ'pʉ uta'mo'kasa' konekase'na, mɨrɨpan a'motasa' amɨ uya emenna' pe, inna'po uya pena iyesi'pʉ kasa. 	 Den be sikiifi taki: ‘Moo lati bakadati, da mi o daai kon baka, fu seeka a booko osu paansu sama fu Dafeti. Da a lulu pisi fu dati o taampu baka fu dini mi enke fositen.


“Miyarɨ rɨ utɨ mɨrɨ epi'tɨi',” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. 	 Ne Masaa Jesesi piki en wanten taki: “Mi o kon anda, fu kon deesi en gi yu.”


Serɨ tʉpo, Paarʉ uya A'tens nɨmɨ'pʉ, mɨrɨpan tʉpo Koren pata pona itɨ'pʉ. 	 Namo Pawlesi komoto na Atena Foto de go doo Kolenti Foto.


Ipoitorʉ ton e'sekunka'pʉ apurɨpɨ'se'na. Mɨrɨpan kon enna'po'pʉ ipan pe rɨ pori' pe esii'ma Surusiran pona. 	 Ne den bakaman fi en e gi en gaandi, e gafa en, te a gafa. Ne bakadati, ne den go a Jelusalem baka anga gaan piisii a den ati.


E'tane use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya ka'pon amʉ' pori'ma'pʉ to' uya Parapas ekama'poto' pe inonkato' pe iya, Sises ma'tanʉkʉi'ma. 	 We, a yuu ten di Gaaman Pilatesi sidon e aliki a mofu fi en uman de, ne den hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee e meke moiti e dwengi den sama taki: “U piki taki, meke a losi Balabasi gi u. Ma meke a kii Jesesi.”


I'napai rɨ ɨtonpa kon pokon pe ko'tʉ tau ɨwe'to' kon uya ekama, ɨneporonʉ kon eposa' auya'nokon pʉra iyesi. Tɨwɨ ipoken pʉra ɨku'to' kon anʉntɨ'. Tɨwɨ tennakai' to' arapumatʉu. 	 We, efu mi mu kon luku u de nownow, da mi ná o poi tan langa anga u. Bika na waka tapu mi o pasa u, fu wan satu pisi ten namo. Ma mi á wani so. Bika mi wani tan langa a u de, efu Masaa Gadu wani en so.


Mɨrɨpan uya tʉpoitorʉ ton panama'pʉ ɨnʉ' rɨ pana'tɨ to' uya namai' Kʉrai pe iyesi, tukai'. 	 We, ne di a taki so, ne a bali den bakaman fi en taki, den á mu taigi sama taki, en na a Kelestesi.


Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Mooi, ipɨ' masauro'atʉi'ne' i'tu uya pʉra rɨ man!” ta'pʉ iya. Usauro'nɨ pɨ' iyesi koro'tau, kɨrɨtɨkɨ uturumʉ'pʉ. 	 Ne Peitilisi bali den taki: “U fika mi! Mi á sabi a man di u taki de!” Ne wanten fa i si Peitilisi kaba sitee so, ne a kakafoo bali kokoliyekee.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', makoi kʉse'nin tʉuma'tasen ɨpun kon esa' pe ɨri i'se iye'to' awɨrɨ ɨwesi kon pa. 	 Da kaba meke takuudu anga ogii wooko enke gaan basi a yu sikin. Meke takuu losutu di fuu sama ati á poi tyai yu libi.


Tikin nan ka'pon eka'tumʉ'pʉ su'pa ki'se'na waain peneka ka', yʉi pɨ' tepu'tɨi' Sises uya ensito' pe itʉrʉ'pʉ iya. “Tɨwɨ nesii; apʉne Iraisa uyepʉ imo'kase'na enpai'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Ne wan man lon go teke wan siponsu, ne a dipi en go a ini wan asin di be de ape, ne a poti a wan tiki ede, ne a langa go a Masaa Jesesi mofu fu a diingi. Ne a man taigi den sama taki: “U tan pii! Meke u luku efu Eliya o kon yeepi en tuu.”


Ɨnʉ' rɨ esa'to' pʉra rɨ iyesi, ‘Ti'sa,’ tukai', apʉne pʉra tikin nan nɨ kʉrɨ rɨ Ti'sa; Kʉrai. 	 Soseefi u á mu meke taawan poti u e kai, edeman fu gi leli, tu. Bika na mi, a Kelestesi wawan na a edeman, fu gi leli.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Wakʉ pe e'pai ɨwesi yau, itɨkɨ ɨimamin kʉrʉpo'pomase'na, mɨrɨ tʉpo entu'manin nan mʉrepai' itepe'pʉ pʉrata ke. Mɨrɨ a'tai, Epʉn po imaminke' pe ɨwesi mɨrɨ. Mɨrɨ ku'sa' auya tʉpo, upɨkɨrɨ si ɨsi'kɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Namo Masaa Jesesi piki en taki: “Efi i wani de wan bunbun sama sondee fowtu, da go seli ala den sani di yu abi. Da gi den pootiman a moni, da yu sa fende gaan gudu a Masaa Gadu a tapu anda. Da, te i kaba, da kon waka a mi baka, enke wan bakaman fu mi.”


Iyepetasa' pe iyesi yau, wakʉ pe nin si iyesi mɨrɨ; mɨrɨ pʉra iyesi yau, a'tɨto' pe rɨ nin si,’ ta'pʉ iya,” ta'pʉ Sises uya. 	 Da kande a sa gi nyanyan. Ma efu a á meke ná wan nyanyan, da te i daai kon baka, da i sa faa en towe tuu.’ ”


Sises uya rɨ ta'pʉ, “Tʉusenupasen esi pʉra iyesi tʉti'saai entai, mɨrɨ pe pʉra ipoitorʉ pe te'sen tesa' entai. 	 “Da fa i si den e du anga u de, na letiso den e du anga mi ya kaba. Bika a sama di e teke leli a wan basi, noiti hei moo a basi. Soseefi wan futuboi á hei moo en masaa.


Eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan nɨsa' a'tai, ɨnʉ' no'pʉ pe ken si iyesi mɨrɨ, apʉne pʉra sa'ne 7 kaisaron kon uya imari'mapɨ'sa'?” ta'pʉ to' uya. 	 We, Masaa, u wani akisi yu: ‘Te a yuu o doo fu den sama opo komoto a dede, da on di fu den man ya o abi a uman?’ We, bika ala den seibin baala be libi anga en.”


Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ' uya uri'san nee'pʉ, iyekuma koro'tau tʉneporo'pʉ kon, mɨrɨpan soto'ka'pʉ to' uya tu'kan kon annau, 	 Ma den leliman fu weiti anga den Faliseiman tyai wan uman kon ne en. Den kisi a uman ya anga e du ogii ne en man osu. Ne den tyai en kon poti a mindii na ala den sama fesi.


Retiya mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tau te'san pa'taisima ina uya tʉpo, tiwʉ' ta' ina kɨ'ma'pʉ iya. “Itepuru Sises apurɨnin pe esi tukai' i'tu auya'nokon pɨ' si, uiwʉ' ta' ɨsi'tɨ',” ta'pʉ iya. Ina utɨto' pe tiwʉ' ta' ina kuu'pʉ iya. 	 A meke u dopu en anga ala sama fi en osu. Ne a taigi wi taki: “U e si fa mi daai e biibi wi Masaa tuu. Da u kon tan namo namo anga mi te enke u de fu gwe ya baka.” Na so ai feti anga wi te enke u go tan ne en osu.


Imenuka uya ɨyena', eke Tiyo'peras, tu'kan kon nɨ uya imenukasa' iye'ku'sa' rʉ'pʉ Sises pɨ' ina koro'tau. 	 We, mi Lukasi e sende bigi odi gi yu, mi gaan lesipeki mati Teyofili. So, enke fa i sabi, da somen sama sikiifi sani kaba fu a libi fu Masaa Jesesi. Da, na san den sama di be si anga den eigi ain anga den fosi diniman fu a Bun Nyunsu taigi den, na dati den sikiifi. Ma, miseefi ondoosuku den sani ya fini fini enke fa den waka tuutuu, fu sikiifi sende gi yu.


tɨwɨ si kamoro Isutiya pon kon nainʉmʉi wʉ' ton pona'ne. 	 Ne Masaa Jesesi taki go doo taki: “Te a ogii de o pasa kaba, da u á mu lasi ten e daai daai a ganda ya moo. Ma u mu lon komoto ape wanten wanten gwe. Meke sama di de a Judeja pisiwataa lowe go kibii, a den mongo.


Tepi' enu'sa' pʉra iyesi tʉpun yau Epʉn pona, e'tane Tepi' uya ta'pʉ, “‘Itepuru uya ta'pʉ uyepuru pɨ'; “Uyenwo'netʉ winɨkʉi' ereutatanʉ'kɨ Itepuru pe ɨwesi pa, 	 Namo Peitilisi taki ete taki: “Da kaba pakisei taki, san Kownu Dafeti be sikiifi de taki, ne enseefi ai taki. Bika a á opo libilibi gwe a tapu a Gadu Kondee. Ma a be sikiifi taki: ‘Masaa Gadu taigi mi Masaa taki: “Sidon a mi leti ana se ya,


Ɨnʉ' rɨ, wakʉ tʉnkupʉnʉ i'tunin, ikupʉ iya pʉra na'ne' umakoita mɨrɨ. 	 Biibiwan sa sabi sani fu Masaa Gadu seefi, ma a abi taanga yesi, fu teke a leti fasi de fu libi. Da a du ogii anga ala takuudu de.


Epoka'sa' auya'nokon nɨ sa'ne tanporo i'se ɨwe'to' kon ta auya'nokon! Tanporon esa' pe rɨ ɨyenaka'sa' kon ta auya'nokon! Kin pe rɨ ɨyenapɨ'ka'sa' kon ina a'kɨrɨ pʉra rɨ ta auya'nokon! Kin pe kuru rɨ ɨyenapɨ'sa' kon i'se e'ai', ɨpokon pe ina e'to' pe kin pe! 	 Soseefi tu, efu a tutu á piki kiin, da den suudati ná o sabi taki, den mu seeka fu opo go a feti.


Paire' kanan ewonkaa'pʉ tiwʉ' ta', mɨrɨpan uya Sises kɨ'ma'pʉ, mɨrɨpan uya ekama'po'pʉ, “Esuwerʉ amʉ' kin pe' ɨmɨrɨ?” tukai'. 	 We, ne Pilatesi go baka a ini en paleisi, na a pisi pe a kuutu be e oli, ne a kai Masaa Jesesi kon. Ne a akisi Masaa Jesesi taki: “We, san yu e taki? Yu na a kownu fu den Dyu?”


Asa'ron kon pe' toron amʉ' tekʉrʉpo'pomasan pen tikin nan pʉrata punu'pɨ kaisa rɨ? E'tane tikin nan nɨ to' tonpa uta'mo'ka pen mɨrɨ non pona ɨkʉipʉnʉ wanmʉra. 	 U luku den pikin foo di e fee a tapu anda. Ná wan sama di e si den fu gaan sani. Na dati meke den e seli tu, fu wan tiisensi. Ma anga ala fa i si den e fee e lontu anda, ná wan fu den di e puu kai a doti, efu a ná u Tata, Masaa Gadu gi pasi fu dati.


Esuwerʉ amʉ' esi i'tuto' ipɨkɨrɨ e'kupʉ ɨnenpai, Kiri' amʉ' esi ipu'ketʉ ɨnenpai, 	 Da fa u peefuu du so? Bika u abi osu fu nyan diingi fuu bee fosi u kon de. U á be abi fu kon du dati a mindii fu Masaa Gadu sama, fu gi pootiwan sen? U wani soi taki, u hei moo den? Fa mi mu taki a sani ya? Mi á poi gafa u!


“E'mʉ'sa'ka', ɨu'tɨ'; tʉusenuminkai' pʉra itɨkɨ to' a'kɨrɨ. To' enno'sa' uya mɨrɨ ɨpiya',” ta'pʉ. 	 Saka go a den, bika den kon kai yu fu go anga den a pe den komoto. Na foluku di á de Dyusama, ma go anga den sondee fu meke sani. Bika na mi sende den kon kai yu.”


Moine ka'pon ereutasa' esi'pʉ winto po, Iu'tai'kos itese'. Kʉrɨ rɨ e'nʉnpɨtʉ'pʉ, miyarɨ rɨ Paarʉ usaurokʉ koro'tau, mɨrɨpan e'nʉnkaa'pʉ ipan pe, nʉta'mo'kai osorʉwawon ikawono ɨutɨ apai. Mɨrɨpan uma'tasa' anʉmʉ'pʉ to' uya eke' pe. 	 Wan yonkuman den e kai Etikesi be de ape tu. A sidon a wan fensee mofu e aliki a langa taki fu Pawlesi. Ne a dyonko kai a ini wan dipi siibi. Da a hei osu fu dii sodoo taawan a taawan tapu ya, ne a kai komoto anda, dede koti boo pii.


Kamo apa'nʉ'nin nan kon pona ɨpʉrematɨ', ɨri pe ɨku'nin nan kon pona ɨpʉrematɨ'. 	 Te sama e kosi u, e fuuku u, da u mu begi fu sani waka bun gi den. Soseefi u mu begi bun gi den sama di e du ogii ati sani anga u.


To' pʉta korʉka nonka tʉuya tʉpo, iyepontɨkaa'pʉ kanan, mɨrɨpan enna'po'pʉ tʉpata'pʉ ya'. Mɨrɨpan uya, “Mʉto'ka'nʉ'atʉu pe' ɨpɨ'nokon siku'ai'ne'?” ta'pʉ to' pɨ'. 	 We, di a kaba wasi den futu kaba, ne a wei en dyakiti baka, ne a go teke en peesi a tafaa baka. Ne a akisi den taki: “U sabi san mi du gi u de?


Mɨrɨpan kon uya ikupʉ'pʉ, pʉrata ennoko'pʉ to' uya so'si epuru ton ena', Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ pokon enau. 	 Ne den sende den sani de letiso, go a den gaansama fu biibiwan keliki anda, fu paati gi den biibiwan. Balnabasi anga Sawlesi tyai en go gi den.


E'tane se pe rɨ usekama'popɨ' nɨ main ton pɨ' mɨrɨ tʉpo ɨiwano' kon ɨyeseru kon, ɨiwano' kon pe rɨ ɨnkoneka'pʉ kon pɨ' rɨ ɨwesi kon wenai, ɨiwano' kon pe ikonekatɨ'. Serɨ waraino ɨyeseru kon aimenka uya pʉra man,” ta'pʉ iya. 	 Ma san u tyai kon ya na sitee fu wowtu anga nen. Fu san den wani taki anga sama abi a nen ya anga dati! U e sitee luku fa u Dyuweiti mu wooko. Da na taki fu u seefi seeka poti a u fasi! Mi ná o teke a wooko, fu kuutu dati.”


Korʉ, sirʉpa, ka'pa rɨ kʉsatʉu ɨpokʉrʉʉi kon yau; 	 “Da te u o go, ná wan kopoo sensi seefi di u mu tyai go anga u.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨmɨrɨ'nokon nɨ nɨrɨ si esi kamoro Sises Kʉrai iwano' pe ikɨ'masa' kon koro'tau. 	 Da yu enke biibiwan a Loma Foto anda! Aliki mi! Bika yu seefi de a ini a kulu sama, di Masaa Gadu teke na a sowtu fasi de, fu toon sama fu Jesesi Kelestesi.


Apʉne pʉra uko'mamʉ pe iyesi yau upun yau rɨ, serɨ esi mɨrɨ miyarɨ rɨ epekena' pe e'tʉrawasoma ta e'kwa pe. Mɨrɨ rɨ e'tane, ɨ'rɨ kuru ken si anʉmʉ uya? I'tu uya pʉra rɨ iyesi! 	 Ma efu mi de a libi ya doo, toku mi sa du moo ipi wooko gi a Kelestesi. Na dati meke, mi á sabi sowtu se fu teke, dede ofu libi.


Tʉkonsʉrʉʉi amʉ' pokon pe tʉuseta tʉpo, eikʉ'pʉ iya, “Sisa uya ɨyekama'popɨtʉ i'se ɨwesi, mɨrɨ pɨ' ɨutɨto' pe iyesi Sisa piya'!” ta'pʉ Pesʉ'tas uya ipɨ'. 	 Namo Gaaman Festesi wai a wanse anga koniman di e yeepi en wegi sani luku. Ne a kon piki taki: “A bun! I begi mi, fu mi sende yu go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, da na anda mi o sende yu go, fu koti a kuutu!”


Iyakon ite'kwa pe tenku'nan nʉ'pʉ ka'pon kɨ'makaa'pʉ to' uya kanan. Ta'pʉ to' uya ipɨ', “Papa apurɨpɨ'kɨ; pʉse rɨ nin i'tu pɨ' ina man tʉmakooikenan pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Ne den kai a man di be beendi kon baka a den di fu tu toon. Ne den taigi en taki: “Man, sweli a Gadu fesi taki na wan tuutuu sani yu o taki. Bika u sabi taki a sama di yu e taki opo yu ain de na wan ogiilibi sama.”


Moro 7 kaisaron kon ɨsirunan esi'pʉ. Wapiyaro' emari'ma'pʉ, mɨrɨpan erikʉ'pʉ innonkaton kon imunkɨ amʉ' pʉra rɨ. 	 Ma namo, da seibin baala be de. A moo gaanwan libi anga wan uman te a dede, a á meke ná wan kodo pikin anga en.


tʉmu ɨnenpoikapai uyau itekareei ekamanin pe e'to' pe Esuwerʉ amʉ' pen koro'tau. Mɨrɨ a'tai, ɨnʉ' rɨ ekama'po'pʉ uya pen upika'tɨto' pe iya, 	 ne a tyai mi kon sabi awan kodo Manpikin, Jesesi. Ne enseefi poti mi na a wooko fu soi foluku di á de Dyu, a Bun Nyunsu fi en. Na dati meke mi á go suku koni a sama, ofu meke sama leli mi san fu du.


Karimeru mʉre uya itosorʉwano pe te'sen a'si'sa' a'kokasa' a'tai, ene amʉ' osorʉwano uya, “Ɨsi'kɨ!” ta eta'pʉ uya. Mɨrɨ yau, i'kʉrʉn kaware esi'pʉ. Ipo te'sen uya e'wemapɨ'nɨto' ipoi a'sisa' esi'pʉ tenau. 	 Namo a Pikin Sikapu booko di fu dii lenti fu a buku. Ne mi yee di fu dii libilibi sani taki: “Kon!” Ne, mi si wan baaka asi kon. Da a sama di be sidon ne en tapu be abi wan wegi a ini en ana.


Mɨrɨpan kon usaurokʉ'pʉ tiwano' kon pe, “‘Epʉn winon’ ta pe iyesi yau, ekama'pon nɨ iya, ‘Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' apurɨ auya'nokon pʉra iyesi'pʉ?’ tukai'. 	 Ne den daai luku denseefi san fu den piki. Ne den bende a se. Ne den taki saafi anga denseefi taki: “Efu u piki taki: ‘Na Gadu be sende en,’ da a o akisi u taki: ‘Saide meke u á be wani biibi en?’


Mɨrɨ yau, wʉi enu enuku kamisi winɨkʉi' aiko Kauta opa'wʉri awɨrɨ ina utɨ'pʉ, a'setun pʉra mɨrɨ awɨrɨ iyesi wenai. Epika'tɨn nɨto' kanwa kupʉ poken pʉra iyesi pɨ'. Mɨrɨ wenai, ina uya anʉmʉ'pʉ kanau epotorʉ'pʉ ya'. 	 A winta ya tyai wi go kai a Kalawda, wan pikin tabiki. Baka fu a tabiki ya tapu a winta gi u pikinso. Ne u pina poti a pikin boto di e puu sungu sama a wataa a boto, fu a á sa naki booko a ini a ze.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ tʉkurusukuui anapai pʉra na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ upɨkɨrɨ ɨtɨpai pʉra na'ne' esi upoitorʉ poken pʉra rɨ. 	 Efu wan sama wani toon bakaman fu mi, da a á mu teli enseefi moo. Da a mu de kaba kaba fu tyai den pina anga sitaafu di o kon ne en tapu fu mi ede. Awinsi a o dede seefi, toku a mu oli doo. A á mu daai baka.


To' tonpa ton nin si utɨto' pe to' pɨkɨrɨ iye'kwɨ'pɨ'sa' ton paranka pɨ' tʉuta'sipɨ'se, serɨ ta itepuru uya awɨrɨ ina e'sa' wenai, a'mun eporo'pʉ ina uya wakʉ pe rɨ. 	 Den di á sabi suwen mu teke paanga ofu taa pisi udu fu a sipi di nái go a ondoo, fu oli suwen go komoto. Na so ibiiwan go komoto libilibi a soo.


Kamoro to' rawɨrɨ tʉutɨsan mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro to' e'ma'pʉ pe tʉutɨsan ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Usana!” “Pori' rɨ kʉrɨ esi Itepuru ese' yau nʉye'ai'ne'!” 	 Da den sama di be e waka, ne en fesi anga en baka be e piisii te. Den e bali baya taki: “Hosana! Seigi fu Awan di e kon a ini a nen fu Masaa.


(apʉne pʉra iweyu eperu pe e'nɨ esi tanporo wakʉ pe e'nɨto' yau, ipoken e'nɨto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ i'nairon yau) 	 Bika fu libi enke sani fi en de a kiin gi yu fu sabi, da yu mu e du san bun. Soseefi du san leti. Libi tuutuu fasi enke fa Masaa Gadu wani.


Arami' pe isaurokʉ eta to' uya a'tai, e'pana parɨ to' ena'pʉ. Paarʉ uya ta'pʉ mɨrɨ a'tai, 	 Di den Dyusama yee ai taki den eigi Dyu Tongo, ne den moo poti yesi. Ne a go doo taki:


To' eikʉ'pʉ iya: “Tenu ke e'tɨ' ɨyenku'tɨ kon namai'. Apʉne pʉra tu'kan kon nɨ uye'to' oton uyese' yau, ‘Urɨ rɨ kʉrɨ rɨ,’ ka'se'na, mɨrɨpan, ‘Iweyu man a'ko pe,’ ta to' uya. To' pɨkɨrɨ ke'tʉu. 	 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U mu luku bun anga useefi, fu sama á koli u kisi puu na a biibi. Bika somen sama o opo teke mi nen, fu e koli sama taki, na den na a Kelestesi, a Kownu di Masaa Gadu be paamisi goontapu. Da den o koli somen sama kisi. Taawan o kon taigi u taki, a ten doo kaba. Ma u á mu biibi san den o taigi u.


Mɨrɨ yau, anpisin ton ka'pon amʉ' e'sara'tɨ'pʉ to' tonpa pe Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas ewa'noma pɨ', mɨrɨpan itepuru ton uya soisa amʉ' apiyontɨ'pʉ to' pon kara'pɨ'to' pe to' uya, mɨrɨ awonsi'kɨ to' ari'po'pɨ'to' pe to' uya. 	 Namo ala sama a ganda mokisa, fu feti anga den Pawlesi. Namo gaanlanti meke suudati piiti den Pawlesi koosi a sikin, wipi te a wipi.


“Isi' pon pen pe' ɨmɨrɨ manenpanin sara'tɨnin nʉ'pʉ, 4,000 kaisaron kon wɨnin nan anin nʉ'pʉ rɨmono' ta' pena?” ta'pʉ iya. 	 A taki ete taki: “Mi be denki yu na a gaan feti Egepte man, di teke fo dunsu fetiman lowe go sete a feti, a ini a gaan sabana. Da ai tan anda e feti anga wi lanti fu Loma Foto ya di e tii kondee. Da sama a yu?”


“Se mɨkatʉi', ‘Ina e'nʉntane, ewarupɨ nau, Sises poitorʉ ton uya itekepu arɨ'pʉ,’ mɨkatʉi'. 	 Ne den taigi den taki: “We, u aliki! U mu piki sama taki, u be kai a siibi, ne den bakaman fi en kon fufuu en tyai gwe.


Ene repasa' esi'pʉ mɨ pe te'to' yau isauro'to' pe, Papa sapema pe rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe te'to' yau rɨ iye'to' pe 42 kaisa rɨ kapʉi yau. 	 A meti ya, fende pasi fu taki bigitaki, kosi Masaa Gadu e soso en. Da fotenti a tu mun langa a kisi a makiti fu du a sani ya.


Apʉne pʉra ka'pon amʉ' eseru maimenkayatʉi'ne' kasa rɨ marɨ ɨyeseru kon aimenka mɨrɨ. I'tuto' auya'nokon yai pe rɨ ɨnkupʉ'pʉ yai rɨ ɨyena'nokon i'tu mɨrɨ. 	 Bika na a fasi fa yu e kuutu, kaagi taawan, na so taawan o kuutu, kaagi yu baka. Anga a seefi maiki di yu e teke maiki taawan, anga en den o teke maiki yu baka.


Mɨrɨ yau, a'ko pe iye'soto'pɨ'sa' kon tonpa uya tʉsuparaai mo'ka'pʉ, mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru poitorʉ pana a'tɨ'pʉ. 	 Ma namo, wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi ali en fetihow salla, ne a koti wan fu den wookoman fu a moo hei apaiti begiman yesi puu felen, towe a doti pow.


To' maimu awɨrɨ me'tʉi', ɨ'rɨ rɨ tasa' to' uya na'ne' ɨpɨ'nokon mʉku'tʉi', e'tane to' nʉkupʉnʉ kʉ'ku'tʉu, apʉne pʉra tʉusauro'to' kon ku'nin nan pen kamoro. 	 Da u mu e teke san den e taki. Ma luku bun! U á mu teke a sowtu fasi, fa denseefi e libi. Bika den seefi nái waka enke a leli di den e gi.


E'tane ɨpiyau'nokon na'ne' pɨ' ata'sitɨ' pana' pe uyepʉ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Ma san u abi, u oli dati taanga fu te enke mi kon.


Kɨɨyi' amʉ' iwa enupakɨ itenu entai ɨ'rɨ rɨ ku'nin pe to' esi namai', tʉnamasan pe, tiwano' kon pe tʉuse'se'tɨi' te'san pe, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe apurɨto' yau te'san pe, usi'nʉnkan nɨto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ sa'man a'kʉre'tɨto' yau. 	 Leli a kulu fu gaangaan manengee taki, den mu wooko anga bunbun fusutan. Da meke den poti ede bun. Den mu e solugu fu den biibi sa tan bun go doo. Den mu lobi taawan. Den mu tei ati oli doo fu waka a Masaa Jesesi baka.


Apurɨto' winɨ Epʉra'an, ipan pe kɨɨyi' pe kuru rɨ iyenasa' e'tane—mɨrɨ awonsi'kɨ Sera rɨ kanan e'tane umu'tan poken pʉra rɨ—to' rɨ umu'ta'pʉ, apʉne pʉra tʉusaurokʉ'pʉ awɨrɨ Papa esi tukai' apurɨ iya wenai. 	 Namo Abalaham kon gaandi seefi sondee pikin. En yali be gaandi pasa fu meke pikin kaba. En uman Sala hii libi seefi noiti be poi oli bee. Ma biibi be meke Abalaham e oli go doo taki, Masaa Gadu paamisi en wan pikin. Namo Masaa Gadu á gi en sen, bika a poti kaakiti a ini en ete fu gi Sala wan pikin.


E'tane pʉra, ɨri a'kwarʉ amʉ' e'sa' pɨ' amaimu kon awɨrɨ kepori'matʉu, e'tane epori'matɨ' ɨyese' kon e'menukasa' pɨ' Epʉn po,” ta'pʉ iya. 	 Ma u á mu piisii, fu di den takuu jeje e du san u taki. Nono! Ma u mu piisii fu di u sabi taki, u nen sikiifi a Masaa Gadu.”


E'tane Pesʉ'tas uya to' eikʉ'pʉ, “Sisariya po a'sisa' pe Paarʉ esi mɨrɨ. Serɨ pe'ne rɨ utɨ mɨrɨ Sisariya pona. 	 Ma Gaaman Festesi piki den taki, kweti! Meke Pawlesi tan a sitaafu a Sesaleya Foto. Enseefi o go anda baka dyonson.


“Tanporo mɨrɨ ton ku'sa' uya man. Ɨ'rɨ kuru ken e'ku'sa' nai?” ta'pʉ moineri'pɨ uya. 	 We, ne a man piki taki: “Ala den weiti de, na sani di mi e oli. Da san fika moo fu mi du, boiti dati?”


Ikuu'pʉ iya tapurɨpɨ'to' pe, wakʉ nonkasa' tʉuya pɨ', i'nʉmʉra rɨ Tʉmu tʉni'nʉnkanʉ yau. 	 Da meke u bali gafa en, fu a gaan dyendee di a teke gaan bun ati fasi namo luku wi. Tuutuu, a wooko switi anga wi. A meke en wankodo lobi Manpikin mokisa libi anga ibiiwan fu wi.


Tu'kan kon nɨ ta'ta amʉ' uya epi'tɨ tane, tʉpʉrataai rɨ enno'tane iya to' e'ma pɨ', e'tane tʉusepi'tɨ pe ekama tane iya, miyarɨ rɨ ipan pe rɨ iyena'pʉ. 	 Anga ala fa a uman ya, be pai anga ala a moni di a be abi fu suku yeepi a somen somen dataa, toku a á be poi fende yeepi. Pe fu dati, ne na moo a siki be e moo ogii.


apʉne pʉra iwan pe esi a'tai, urepa'pʉ auya'nokon ui'kiyari ke; tuna'kiri' ke esi a'tai, uwo'pa'pʉ auya'nokon; ka'kʉran pe rɨ e'tane, ukɨ'ma'pʉ auya'nokon ɨiwʉ' kon ta'. 	 Bika den dei di mi be de gi angii e kii, u be gi mi sani fu nyan. Di wataa be moo mi, u be gi mi wataa mi diingi. Di mi be de enke wakaman sondee tanpeesi, u be teke mi oli a osu.


Mɨrɨ tʉpo, Sises uya to' enu a'pɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ɨsepi'tɨtɨ' si, apurɨ auya'nokon ke,” ta'pʉ iya. 	 We, ne Masaa Jesesi lobi ana a den ain, saa. Ne a taki: “Da na san u biibi taki mi o du, sa pasa.”


To' enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ, Ka'pon, Papa winon uya e'ne' moronkato' oton eke pe rɨ, mɨrɨpan ewaruma'tɨto' oton Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya rɨ, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton amʉ' uya rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya rɨ nɨrɨ, mɨrɨpan wɨto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ iye'mʉ'sa'kato' oton osorʉwau wʉi tʉpo tukai'. 	 Da Masaa Jesesi bigin fu taigi den fu a gaan pina anga sitaafu di de fu kon ne en tapu. Ne a taigi den taki: “Den bigiman fu keliki anga den leliman fu Dyuweiti anga den gaansama fu kondee, o kai a Manpikin di saka kon toon libisama ya a kuutu. Da den o kii en. Ma te den kii en, da baka dii dei, da en o opo baka komoto a geebi.”


Ausaurokʉ'pʉ Wakʉ A'kwarʉ awɨrɨ ina tamokori, ɨpoitorʉ Tepi' poro rɨ, se kasa tukai': “‘Ɨ'rɨ pɨ' Esuwerʉ amʉ' pen usakorota; ɨ'rɨ pɨ' ka'pon amʉ' e'kama, epoton kon kasa rɨ? 	 Yu Apaiti Jeje be piki yu wookoman Dafeti di de wi avo gaansama, fu sikiifi taki: ‘Den di á sabi Masaa Gadu abi gaan boon ati e puu kaasi. Foluku fu goontapu e fiti makandii fu du ogii. Ma saide, no?


To' usewansiuka'pʉ enupan nɨto' iya pɨ', apʉne pʉra meruntɨ pe inekamanʉ esi pɨ'. 	 Da a be e foondoo den sama, fu a fasi fa a be e leli den. Bika i be sa si taki, a be e leli den enke wan sama di sabi san ai taki.


Ka'pon amʉ' ekama'po to' uya itekare ku'to' pe to' uya sa'man pe rɨ te'sen, e'tane ɨ'rɨ rɨ kupʉ to' uya pʉra rɨ iyesi tʉnauro'kapʉ kon pika'tɨnin pe. 	 Ma na taanga weiti den e poti gi sama, fu oli. Ma denseefi nái lobi wan finga a den weiti de, fu meke sama poi si a den, fa a weiti mu oli seefi.


tʉrawaso pɨkɨron pen, ɨnʉ' rɨ utapurɨ namai'. 	 Bika a á wani wan enkii sama poi gafa taki, enseefi wooko anga weiti fu toon bun sama gi Masaa Gadu.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ayauro'ka uya 'nokon korʉ enna kon pa upiyapai, esukenan korʉ; mɨrɨ a'tai imaminkena' pe ɨwesi kon pa mɨrɨ awonsi'kɨ aimu'nan pon ennanin pe, ɨyepontɨ kon pa, piyɨ'nʉ' na'ne' tense nɨpontɨ kon pa. Merʉ'sʉn kanan ennatɨ', ɨyenu kon ya' itʉrʉ kon pa; mɨrɨ a'tai, ennin pe ɨwesi kon pa. 	 A dati meke mi e gi u a lai taki, u kon a mi kon bai tuutuu gowtu di boon puu ala tyobo, fu u gudu. U kon bai weti koosi a mi, wei tapu u piipii sikin. U kon bai deesi a mi fu poti gi u ain, fu u sa si sani kiin.


Mɨrɨ a'tai, Sises utɨ'pʉ tʉpoitorʉ ton pokon pe Ke'semani tukai' tesa'sen pata ya', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Se airɨ ereutatɨ', mɨ airɨ ɨpʉremai' utɨ tane,” ta'pʉ iya. 	 We, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e go te, den go doo a dyali di den e kai Getsemanei. Ne a taigi den taki: “U sidon ya luku mi! Mi o go so go begi!”


Pʉrata wenai tʉuta'kwarʉkai' pʉra ɨko'mantɨ', ɨyenau'nokon na'ne' pɨ' rɨ tepori'mai' e'tɨ', apʉne pʉra Papa uya, “Ɨnɨmɨ uya pʉra kuru iyesi; ɨnonka uya pʉra kuru iyesi,” tasa'. 	 Luku bun tu, fu giili fu moni á subi yu, fu lon suku moo anga moo. De tifeedi anga san yu abi. Bika Masaa Gadu be paamisi taki: “Noiti mi o fika u! Noiti yeepi o kaba komoto a mi, fu kon doo a u de.”


Sises uya tekareei ekama'pʉ ka'pon amʉ' pɨ' tu'kan nɨ serɨ warai'nan panton yai'ne, to' uya ito'ka'nʉkʉ poken. 	 Da, te Masaa Jesesi be e gi den sama Gadu wowtu, da a be lobi teke den sowtu toli ya gi den sama. Da na a fasi ya, den be sa fusutan san a be wani leli den.


Ipan pe mepori'matʉi', pori' pe ɨwesi kon pɨ' me'sanʉnpɨ'tʉi' mɨrɨ wʉi a'tai, apʉne pʉra eke rɨ ɨyepe'pʉ kon esi pɨ' Epʉn po. Apʉne pʉra mɨrɨ kasa rɨ to' kʉipʉnʉ ton uya pu'kena' ton ku'pɨtʉ'pʉ. 	 “Da u mu dyombo piisii, te den e du den sani ya anga u. Bika u o kisi wan gaan paiman a Masaa Gadu. Na so den sama fu fositen be du ala sowtu ogii anga den fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu tu.”


Mɨrɨ tʉpo kanan, ka'ta' iyenuku'pʉ pʉreti pɨ' enta'nai'. Pata tema'kwai' tʉusaurokʉ tʉpo, itɨ'pʉ. 	 Namo ala sama subi go a tapu baka anga Pawlesi. Ne a booko a beele gi den, fu nyan denki Masaa Jesesi. Soseefi a taki anga den go doo peesi kiin, ne a komoto na a foto de.


Mɨrɨ si ɨutɨ tau me'tʉi', uta're'tɨn pɨ' to' uya ɨrepato' kon ike pɨ', apʉne pʉra tʉrawaso kʉrɨ rɨ tepe'pʉ warinpanin. Ɨutɨ kaisa rɨ ke'kwɨrɨ'pɨ'tʉu. 	 Ma te den teke u oli a wan osu, da na a osu de namo u mu tan. U á mu komoto fu awan osu go na a taawan. Te den gi u sani fu nyan, da u mu nyan. U á mu meke sen kisi u. Bika wan wookoman fiti fu kisi a paiman fu a wooko di ai du.


To' uya tɨ' e'tɨrinkasa', tɨ' akasa' uruwai' pe apai eporo'pʉ, 	 Ma di den doo na a olo, ne den si taki a olo de wongong. A gaanbigi siton di den be lolo tapu a geebi wai komoto na a olo mofu.


E'tane pʉra rɨ, utɨ si serɨ Surusiran pona wakʉ ton mɨrɨ yawon kon apiyo' pe. 	 Nownow mi e gwe a Jelusalem Foto, fu du wan wooko gi sama fu Masaa Gadu anda.


“Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyewan kon tʉnonkai' pʉra e'tɨ' ɨnɨkunʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnensinʉ kon pɨ'; ipɨ' kɨsewankamatʉu. 	 U á booko u ede anga san u o nyan ofu san u o diingi. U á mu si nyanyan anga diingi enke gaan sani.


mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ esi yau wapiyaro' e' pe e'pai, tɨwɨ nesii ɨpoitorʉ kon pe. 	 Sama di wani toon fesiman fu taawan mu toon saafu gi den taawan.


To' uya iwɨto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ itosorʉwano wʉi a'tai iye'mʉ'sa'kato' oton tʉuko'manto' ya',” ta'pʉ iya, mɨrɨpan poitorʉ ton upokoita'pʉ ipan pe. 	 Da den o kii en. Ma baka dii dei, da a o opo baka komoto a dede. We, di den bakaman fi en yee so, ne gaan tyali kisi den.”


Apʉne pʉra onansa' pe te'sen e'nɨponkato' pe rɨ iyesi; iwapu'tɨsa' pe te'sen epa'ka kɨpo'pona. 	 Da, ná wan sani de kibii, di ná o kon a kiin fu sama sabi.


Mɨrɨpan uya itemiyatʉ pɨ' a'pɨtʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai rɨ, iye'kɨɨi'mato' ereuta'pʉ, mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ to' mʉta'napase'na. 	 Namo a oli a uman de wan ana namo, ne a feba saka wanten. Ne a main fu Peitilisi ya opo go seeka sani fu nyan gi Masaa Jesesi anga den taawan wanten.


Ɨri ku'nin nʉ'san pen nɨ eno'ma'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉ'ka'pʉ auya'nokon, ɨyewa'nomanin kon pokena' nan pen nɨ. 	 Bika yu be seepi den di á du sani seefi, tyai go a kuutu a gaanlanti fesi. Den á be poi toto futu a baka seefi. Da yu e lei de taki, a du sani anga yu, di sai fu kii en.


ɨnʉ' uya rɨ tʉkʉrʉpo'pooi arɨ i'se pʉra rɨ iyesi'pʉ mɨrɨ awɨrɨ. 	 Ne a tapu ala den sama di be teke a Mama Keliki enke gaan pasi e waka e go e kon anga sani fu seli.


Sises esi'pʉ to' maimu ɨnetapai pʉra rɨ, e'tane ta'pʉ iya ipɨ', “Kenari'nʉmʉi, e'tane apurɨkɨ rɨken,” ta'pʉ iya. 	 Ma, Masaa Jesesi yee, di den gi Yailesi a bosikopu. Ne a taigi Yailesi taki: “Ná feele! Ma biibi namo.”


E'tane nin si isenpoikasa' pu'kena' amʉ' nʉmenuka'pʉ awɨrɨ Papa tɨwɨ rɨ tʉuko'mansen uya apiyontɨn awɨrɨ, tanporo tʉpataron kon uya tapurɨto' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmaimu awɨrɨ to' e'to' pe. 	 Ma na now, a puu dati kon a kiin, gi en wookoman enke mi ya. Meke taawan sa fusutan san a be piki apaiti takiman, fu sikiifi a fositen anda taki, a musu kon pasa. Da ne en enke Awan di e libi tego sende wi now, fu tyai dati go doo taa foluku, fu teke biibi tu.


Ewonpai pʉra irui usakorotasa' esi'pʉ. “‘Ewonkɨ,’ ka'se'na ikʉipʉnʉ epa'ka'pʉ. 	 “Ne di a gaan baala yee so, ne en ati boon te, a á wani go a ini osu. Ne di en dda yee so, ne a go ne en. Ne a taigi en taki: ‘Biya, kon a osu!’


Sises uya nin si panton ekama'pʉ tʉpoitorʉ ton enupanin pe tɨwɨrɨ rɨ tʉwɨpʉremasan pe to' e'to' pe tʉuseta'kai' pʉra rɨ. 	 Ne Masaa Jesesi gi den bakaman fi en wan ageisi toli, fu soi den taki, den á mu kon weli fu begi.


Ipoitorʉ ton uyee'pʉ ipiya' ekama'pose'na, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ka'pon amʉ' auro'ka auya panton yai?” ta'pʉ to' uya. 	 We, ne den bakaman fu Masaa Jesesi kon ne en, ne den akisi en taki: “We, Masaa! Saide meke yu e leli sama anga ageisi toli?”


Pata uko'mansa' a'tai, wʉi enu pata'pʉ pe, ka'pon amʉ' uya tanporo rɨ takuru'kena' nan mɨrɨ awonsi'kɨ makoi a'kwarʉ yen ton nee'pʉ Sises piya'. 	 Ne di sapaten, di san go a ondoo, ne den tyai somen sikisama anga sama di be abi takuu jeje a den tapu, kon a Masaa Jesesi.


mɨrɨpan uya ipika'tɨ'pʉ tanporo ewankamanin apai. Isose' repa'pʉ iya ipu'ketʉ ke, mɨrɨpan uya iku'sa' esi'pʉ wakʉ pe kin Peero ewakiri pe. Mɨrɨ a'tai, Peero uya Isose' kupʉ'pʉ tanporo Isi' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpata'se' epuru pe. 	 A teke gaan bun ati fasi namo luku en, a ini ala san e kon tuka anga en. Da ai gi en koni fu wooko. Ne Fala-ow fu Egepte Kondee lobi en. A poti en enke moo bigiman, fu yeepi en tii kondee. Soseefi, fu taki gi en osu anga san a abi.


E'tane entu'manin nan repa auya a'tai, tɨwɨ akamisi winon ɨyemiyatʉ kʉsi'tunin ɨyenwo'netʉ winon ɨyemiyatʉ nʉkupʉnʉ, 	 Ma, te u e yeepi pootiman a sani, da u mu yeepi den sowan fasi, sondee fu u kukutu ana sabi san u leti ana e du.


Papa munkɨ amʉ' pokon pe tʉkota'mato' pe iye'kuu'pʉ, makoi eseru yau pori' pe tʉuko'mamʉ namai' aka'ne' pe rɨ. 	 Bika a teke fu puu enseefi go teke pina makandii anga a Dyu foluku fu Masaa Gadu enke saafu, a katibo. Na so a fika a dyendee anga ala goontapu piisii, di a be o nyan fu wan satu pisiten na a kownu osu de.


E'tane ru'ku, ipan pe tekama'poi' usi'nʉnkan nɨto' eseru poro ikupʉ pa anʉnsa' uya. Urɨ si Paarʉ pe—intomi'si, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ pe si a'sisa' Kʉrai Sises iwano' pe. 	 Ma toku, fa mi e si, da a moo bun fu wooko anga a lobi di wi abi makandii. Awansi fa mi Pawlesi ya na gaansama fi yu seefi, toku mi ná o musu yu. Soseefi, mi fasi a dunguu osu, fu a bosikopu fu Jesesi Kelestesi ede. Da ala den sani de, meke mi abi a makiti fu teke a nen fu Kelestesi sende yu.


“Ɨsi'tɨ' ɨmɨrɨ'nokon iseta'kasa' kon, e'tape'ne' esa' pe te'san, ɨumoronkapʉ kon pa ɨku'to' kon pe uya. 	 Soseefi a kai den sama taki: “Ibii sama anga nowtu, u kon teke boo a mi!


Ɨ'rɨ pe ken iyesi to' tonpa ton uya apurɨto' pʉra iyesi yau? To' uya apurɨto' pʉra iyesi uya Papa e'to' tʉusauro'sa' awɨrɨ pʉra kupʉ? 	 Da u sa piki mi baka taki: “We, son Dyusama kaba fitoow wowtu di Masaa Gadu taki. Da Masaa Gadu ná o poi wooko fitoow fasi go doo, fu du dyendee sani, di a taki anga den de.”


“Mɨrɨ wenai, warawo' uya tʉkʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉsan nɨnto' pe iyesi, mɨrɨpan ena tʉno'pʉ ya' tikin nɨ, mɨrɨpan kon ena tikin nɨ ipun,” tasa'. 	 Masaa Gadu Buku be sikiifi a sani ya a fesi taki: “Na dati meke a man e fika en gaansama osu, fu go teke en uman libi. Da den tu sama de mokisa libi toon wan sikin.”


Tʉmainarʉ kʉrʉpo'poma'pʉ iya, mɨrɨpan epe'pʉ nee'pʉ iya enno'sa' kon ena'. 	 A be abi wan hii pisi doti, di a seli meke moni. Ne a tyai dati go poti a den apaiti bosikopuman ana, fu yeepi a wooko.


‘Serɨ pe, e'mʉ'sa'ka', ɨpiya' usenpoikasa' serɨ upoitorʉ pe ɨkonekase'na. Serɨ ɨyenu ya' senpoikayai'ne', mɨrɨ tʉpo, serɨ pe kanyauro'kayai'ne' ekamanin pe ɨwesi pa. 	 A taki ete taki: ‘Ma opo taampu! Mi kon soi miseefi a yu. Bika mi teke yu toon mi wookoman, fu waka taki fa yu si mi anga ain. Da mi o go doo, fu e soi miseefi a yu ete.


“Papa uya ɨkota'ma kon mɨrɨ ipan pe rɨ, Pari'si amʉ', apʉne pʉra eke ton apon po ɨyereutapɨ'pɨtʉ kon i'nʉnka auya'nokon pɨ' Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' uya, ‘Miyarɨ,’ ta i'se ɨwesi kon ɨpɨ'nokon kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ pata'se' yau. 	 Ne a taki moo taki: “Heelu ete wan toon, fu u enke Faliseiman! Bika te u go a keliki, da u lobi sidon a den fesiman sutuu a ini a keliki. Soseefi, te u e waka a ganda, da u e wani meke ala sama e gi u odi a sama fesi, enke u hei moo ala taa sama.


wakʉ pe amaimu, teno'masen pe pʉra, kamo ɨyewa'nomanin nan ɨpiyɨ'to' pe apʉne pʉra ɨri pe rɨ to' usauro'to' pʉra iyesi pɨ' upɨ'nokon. 	 Da gi Masaa Gadu bosikopu wan tuutuu fasi, anga koni. Meke taa sama á sa poi fende olo kaagi yu anga leti, fu dati. Da sen o kisi den feyanti fu wi, meke den saka sa booko. Bika den ná o poi sitee anga yu moo.


Ka'pon amʉ' uya serɨ etasa' a'tai, ipan pe to' ewan poka'pʉ iya, mɨrɨpan kon uya Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton ekama'po'pʉ, “Ina tonpa ton, ɨ'rɨ ken si kupʉ ina uya serɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Namo di Peitilisi e taki, da den sama be e aliki. A hii toli ya kwinsi den na ati. Ne den akisi Peitilisi anga den taa elufu apaiti bosikopuman taki: “Baala! Wi ya dati á sabi san fu du! Na u de mu soi wi san fu du.”


Wapiya, Papa pɨ' tenki ta uya Sises Kʉrai poro tanporo ɨmɨrɨ'nokon pɨ', apʉne pʉra apurɨto' auya'nokon usekare'tɨsa' tanporo non emʉ' kaisa rɨ. 	 Dyonson, mi o go na a dipi pisi fu a biifi ya! Ma mi o taigi u fosi taki, mi e gi Masaa Gadu daa, fu u ede! Bika ala se, sama e taki a fasi fa u biibi Masaa Jesesi de.


Eke main usaurokʉ eta'pʉ uya apono' winɨpai, “Serɨ pe si Papa pata'se' man ka'pon amʉ' piyau. To' piyau iko'manto' oton, imunkɨ amʉ' pe to' e'to' oton. Tʉmɨrɨ pe kuru Papa e'to' oton to' piyau, itese' pɨ' to' e'to' e' pe. 	 Ne mi yee wan gaan taanga Tongo taki komoto na a kownu sutuu fu Masaa Gadu taki: “A tanpeesi fu Masaa Gadu kon de a pe libisama de. Da Masaa Gadu sa tan a den sama mindii. Da den o de a foluku fi en, da a o de a Gadu fu den.


‘Imaminkena' pe rɨ ina man; ipʉrataaike' pe rɨ ina man, i'se ina e'to' pʉra rɨ man,’ ta auya'nokon, e'tane ɨri pe ɨwesi kon, entu'ma' kuru rɨ ɨwesi kon, itimamin pʉra ɨwesi kon, ipon pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ tenku'ne ɨwesi kon. 	 Bika u e taki fu u seefi taki u gudu, te u abi ala sani. Ná wan sani e mankei u. Ma u á sabi taki u na mofina sani, di de fu tyali gi. U pooti! U beendi! U de soso sikin!


E'tane iye'kapʉ epiya'tɨ yau, ‘Papa uya warawo' mɨrɨ awonsi'kɨ uri'san kaa'pʉ,’ tasa' iya. 	 Ma fosifosi, di Masaa Gadu be meke goontapu, da a be meke wan uman anga wan man.


Uye'sa' serɨ pata weyu pe, ɨnʉ' rɨ uyapurɨnin pe na'ne' enkurumʉ namai' moro ewarupɨ yau. 	 Mi kon a goontapu enke wan leti, fu meke ibii sama di biibi a mi á tan a dunguu.


To' ɨpʉrema upɨ' ɨ'rɨ epoton kon kasa rɨ; to' usenupato' esi ka'pon amʉ' uya to' enupa'pʉ iyawɨrɨ to' e'to'.’ tukai'. 	 Fa den e bali e hei mi anga den buba mofu de, ná tuu. Bika ná den weiti fu mi den e leli sama. Ma na weiti di libisama seefi meke den e leli sama.’


Eposa' tʉuya a'tai, tʉtonpa ton kɨ'ma iya, mɨrɨpan uya ta to' pɨ', ‘Epori'manpai'nokon, itano'masa' rʉ'pʉ upʉrataai eposa' uya man!’ 	 Da, te a fende en, da a o kai den mati fi en anga ala den sama di e tan lontu en, da a taigi den taki: ‘U meke piisii anga mi. Bika wan solufu moni fu mi be lasi, ma mi fende en baka.’


Apurɨpɨ'to' tʉpai'nokon Papa ena'! Pana' pe ɨye'mʉ'sa'ka kon apurɨ auya'nokon yau kupʉ iya, wakʉ itekare sekamayai'ne' kasa rɨ, itekare Sises Kʉrai pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ama'aino i'nairon onansa' rʉ'pʉ pena rɨ usenpoikasa' na'ne' kasa rɨ. 	 Mi e gafa Masaa Gadu, di poi gi u taanga. Na so en Bun Nyunsu di mi e gi, e soi wi. Da na Jesesi Kelestesi tyai a yeepi ya, enke fa a be de Masaa Gadu pakisei, di noiti wanten a be puu kon a kiin. Da a be de wan kibii toli.


A'pai i'po' tu'kanoro esi tanporo i'tusa' pe. 	 We, u enke libisama, no? Mi e taigi u taki, Masaa seefi sabi onmen uwii de a u ede.


Tanporon kon ka'pon amʉ' usi'tu'pʉ a'pɨtʉ i'se, apʉne pʉra meruntɨ epa'ka pɨ' piyapai, mɨrɨpan uya tanporo to' epi'tɨpɨtʉ pɨ'. 	 Ala sama be e meke moiti fu langa ana oli en. Bika a taanga fu Masaa Gadu be e komoto ne en, e deesi ala den fiya.


Kamoro tʉuko'mansan ti'naino kon tʉmakooi kon awɨrɨ uya tʉusenuminkato' kon tʉsa' mɨrɨ ti'naino kon e'to' i'se pona; e'tane kamoro tʉuko'mansan Iya'kwarʉ awɨrɨ uya tʉusenuminkato' kon tʉsa' mɨrɨ Iya'kwarʉ e'to' i'se pona. 	 Bika sama di takuu losutu e tyai libisama fasi, abi denki fu libi enke fa takuu losutu e tyai sama. Ma sama di a Apaiti Jeje e tyai, abi denki fu libi enke fa a Apaiti Jeje e tyai sama.


Mɨrɨ a'tai rɨ, uri'san, mʉn ennoko pɨ' te'sen uyee'pʉ ipɨkɨrɨ, ipon e'pi a'pɨ'se'na. Mɨrɨ pɨ' iko'mansa' esi'pʉ 12 kaisa rɨ wʉipiya. 	 Na pasi den de, ne wan uman lon kon a Masaa Jesesi baka. A uman ya be abi wan lasi buulu siki, fu twalufu yali langa kaba. Namo a bendi go oli a koosi mofu fu Masaa Jesesi.


Isutas Eskariya', 12 kaisaron kon ipoitorʉ ton tonpa utɨ'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton piya', Sises eparankase'na to' ena'. 	 Da Judasi Iskaliyotu, wan fu den twalufu bakaman fi en komoto peb, ne a waka tilo tilo, te a den hei apaiti begiman. Ne a taigi den taki: “Efu u wani, mi sa yeepi u fu kisi a man Jesesi.”


Pu'kena' amʉ' uya imenukasa', ‘Tanporon kon nɨ ka'pon amʉ' enupato' oton Papa uya,’ tawon. Mɨrɨ pɨ', tanporon kon ikʉipʉnʉ maimu etanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ iwinɨ tʉusenupasan uyepʉ upiya'. 	 Da wan fu den apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi taki: ‘Na Gadu seefi e leli ala sama.’ Da iniiwan sama di e aliki a Tata, ne a teke san di Masaa Gadu e leli en, da so wan sama musu kon a mi.


To' uyee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan kon uya kʉrɨ rɨ anpisin kuwayau makoi a'kwarʉ yen pe te'sen ka'pon ene'pʉ iyepontɨsa', iyereutasa' esi'pʉ, wakʉ pe iya'kwarʉ. Tanporo enari'ke' pe to' ena'pʉ mɨrɨ pɨ'. 	 Da, di den doo Masaa Jesesi, ne den si a man, di den tyaipi takuu jeje be de ne en tapu. A sidon de pii, wei koosi moi, de fi en anga en bunbun fusutan baka. Da, den sama feele fu san den si ya.


Ina nama'pʉ to' uya tu'kan winɨ rɨ. Ina utɨto' e'seposa' a'tai, to' uya ina repapɨtʉ'pʉ tu'kan ke rɨ ina i'kiyari mɨrɨ awonsi'kɨ i'se ina e'to' ton nɨ kanau yau. 	 Namo den lesipeki wi ala sowtu fasi. Den du somen sani soi wi lesipeki. Fosi u toosi komoto de baka, den seeka u anga ala san u fanowdu, fu gwe moo faawe.


To' uya ine'kaa'pʉ Sises piya', tʉpon kon tʉpɨtʉ'pʉ to' uya isa'ka'si a'poi pona, mɨrɨpan pona Sises tʉrʉ'pʉ to' uya. 	 Ne den waka, te den go doo anga en. Ne den baala koosi na a buliki mindii baka. Ne Masaa Jesesi go sidon na a buliki tapu.


E'tane ɨnʉ' rɨ eseru aimenka uya pe iyesi yau, iyawɨrɨ kuru iku'sa' uya mɨrɨ, apʉne pʉra tikin sarɨ esi kasa pʉra, ikʉipʉnʉ, uyenno'nin nʉ'pʉ pokon pe esi. 	 Ma winsi mi kuutu wan sama seefi, toku a kuutu fu mi na tuu. Bika a ná mi wawan e kuutu, ma mi Tata di be sende mi kon de anga mi.


Pata ton tonpa yau, Sises esi koro'tau, erekʉ'pan ka'pon uyee'pʉ ipiya'. Sises ensa' tʉuya a'tai, ita'mo'ka'pʉ non pona itemʉ' eta'kwanʉnse ipɨ', “Uyepuru, ɨnku'pai ɨwesi yau, wakʉ pe ukupʉ auya,” ta'pʉ iya. 	 Da bakadati, ne Masaa Jesesi go a wan kondee. Ma namo, da wan gwasiman be de ape. Da di a gwasiman si Masaa Jesesi, ne a lon kon sutu kini a doti kai tapu fesi a doti e begi en taki: “Masaa, baa! Mi sabi taki efi i wani, i poi fu deesi mi puu a gwasi siki ya, baa!”


Eri'nɨsa' a'tai te'nonkasen imamin nʉ'pʉ wannɨ karetaai esi a'tai, i'nai rɨ pe' inonka tawon nʉ'pʉ eri'kaa'pʉ tukai' ti'tusen pe iyesi, 	 Fu fusutan dati, da luku fa sama e wooko a goontapu ya, te a wani fika ala gudu di a abi gi wan taawan. Da a mu dede fosi, da ala dati sa fika gi a taawan.


Ɨri kuru kʉsenanin ɨyentai'nokon, e'tane ɨri entai enatɨ' wakʉ ke. 	 Ma ogii sa wooko enke basi a yuseefi tapu, te yu e du ogii baka anga taawan di du ogii anga yu. Ma te taawan du ogii anga yu, ma yu e libi switi anga en, da ogii sa fika a yu ondoo futu.


Mɨrɨpan uri'san uya i'tu'pʉ tʉpɨ' iye'ku'sa', mɨrɨpan uyee'pʉ e'tɨtɨtɨ'kai'ma rɨ tenari'nʉmʉ ke. Ita'mo'ka'pʉ i'ta piya', mɨrɨpan uya tanporo rɨ i'napairon ekama'pʉ ipɨ', tʉpɨ' iye'ku'sa' rʉ'pʉ. 	 Ne a uman kon a fesi anga ala feele anga dansi sikin. Bika a sabi san pasa anga en seefi. Ne a saka kini a Masaa Jesesi fesi, ne a taigi en pilisisi ala san pasa anga en, di a oli en.


Meri Mataren mɨrɨ awonsi'kɨ Meri, Isoses san uya mɨrɨ airɨ itʉrʉ ene'pʉ. 	 Da Maliya Makidala anga Maliya, a mma fu Yowsesi be go anga Jowsef go luku pe a be o poti a dede sikin fu Masaa Jesesi. Da na so a dede anga a beli fu Masaa Jesesi be waka.


mɨrɨpan kon uya apo' waraino ene'pʉ, mɨrɨpan e'ta'nʉkʉ'pʉ to' kaisa rɨ to' i'pai pona'ne ereutai'. 	 Namo, den si wan sani a den fesi de gei somen tongo fu faya leti mokisa a wan gaan bosu. Da ai wai paati, wan fu wan e go kisi ibii biibiwan de.


Serɨ serɨ tapurɨsen kuru main. Serɨ ton pɨ' kuru ausaurokʉ i'se e'ai' kamoro Papa apurɨsa' iya na'ne' nan e'to' pe ti'tui' kuru te'tʉsan pe wakʉ pe te'sen ku'nin pe. Serɨ ton amʉ' esi mɨrɨ wakʉ ton pe kuru tanporon kon ku'nin pe wakʉ pe. 	 Titesi! Den sani ya na tuutuu sani fu teke fitoow. Na bun sani di e tyai yeepi gi sama. Da bali taigi sama den taanga a den yesi. Da sama di poti biibi a Masaa Gadu sa kisi moo taanga sikin, fu du letiopu sani, di e tyai wini gi taawan.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya pʉsamoro sepa' nan nʉ'kwɨ rɨ o'pa yau komi' tuna ke rʉ'kwɨ rɨ, apʉne pʉra upoitorʉ pe to' esi pɨ', i'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, tepe'pʉ nonka iya pen kuru rɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Soseefi, ibiiwan sama di gi a moo mofina bakaman fu mi soso wan gaasi wataa namo, sa fende paiman fu dati baka. Bika Masaa Gadu o pai en fu dati.”


Ka'pon imamin ma'tanʉ'sa' auya yau, ɨnʉ' uya rɨ ɨrepa ɨimamin ke kupʉ auya? 	 Soseefi, efu yu á sabi seeka taa sama sani wan bun fasi, da fa Masaa Gadu o poti den waiti sani fi en a ini yu ana, fu wooko anga den a goontapu ya?


Ɨtonpa kon pɨ' te'naipɨ'se pʉra, utonpa ton, ɨyeseru kon kuru nin aimenka mɨrɨ. Eseru aimenkanin man mʉra'ta nau rɨ iye'soto'kasa'! 	 We, biibiwan! Te u e tuka anga tesi, da kaba taki mandii fasi anga ala ogii fu taawan a u mindii de. Da Masaa Gadu ná o abi fu sitaafu u seefi sowan fasi. Bika ne en de fu kuutu ala sani, soseefi a taampu fu kon du dati kaba.


Serɨ ta Sises uya etasa' tʉuya'nokon a'tai, Pari'si amʉ' uya isapema'pʉ, apʉne pʉra pʉrata i'nʉnkanin nan pe tesi kon pɨ'. 	 Ne di Masaa Jesesi taki so, te a kaba, ne den Faliseiman yee. Ne den meke tyuu. Ne den e wisiwasi en, e soso en. Bika den be abi giili ati fu moni enke fa Masaa Jesesi taki de.


mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ kanan iye'menukasa', “Tʉnapuruka'pʉ kon enpɨ'to' oton to' uya,” tawon. 	 Da a wan taa peesi a taki baka taki: “Sama o si a sama di den sutu a sutu de.”


Eke pe to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ: “Epika'tɨn nɨto' esi Papa, ina e'to' itese' pɨ' winɨpaino, iyereutasa' na'ne' apono' po, mɨrɨ awonsi'kɨ karimeru mʉre winɨpaino,” tukai'. 	 Den e bali anga gaan taanga tongo taki: “Na Masaa Gadu di sidon na a kownu sutuu anga a Pikin Sikapu wawan ala yeepi e komoto kon a libisama ya.”


Tanporon kon upiyawon kon “miyarɨ,” nɨkayan ɨpɨ'. “Miyarɨ,” ka'kɨ kamo apurɨto' yau ina i'nʉnkanin nan pɨ'. Wakʉ nonkasa' nesii ɨpiyau'nokon. 	 Titesi! Da noti á de fu taki moo enke, ala sama a mi dise e sende bigi odi gi yu. Gi ala lobi biibi mati fu wi anda bigi odi gi wi tu. Meke Masaa Gadu tan teke gaan bun ati fasi namo luku u anda.


E'tane nin si Piri' nekamanʉ wakʉ itekare, Papa e'to' esa' wannɨ pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Sises Kʉrai ese' ekareei apurɨsa' to' uya a'tai, warawoti'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ uri'sami'si amʉ' epa'taisima'pʉ. 	 Ma di Filipi kon doo de, ne a taigi den sama a Bun Nyunsu, fa Masaa Gadu poti fu tii sama. Soseefi ai soi den fa Masaa Jesesi na a Kelestesi. Namo uman anga man teke biibi na a peesi de, te go dopu.


E'tane rɨ, kʉrɨ ka'pon te'tʉrawasomasen pen pona e'tane Papa apurɨnin ɨri ka'pon anʉnnin ipokena' tukai', apurɨto' iya uya ikupʉ Papa uya anʉnto' pe ipokena' tukai'. 	 Ma fa Masaa Gadu e seeka sama nownow! Da na sama di kon si taki, enseefi á poi wooko, fu kon de bun sama gi en. Da ai teke biibi, fu Masaa Gadu seefi sa seeka en, anga ala en takuu fasi fu waka. Da Masaa Gadu e du dati gi en.


mɨrɨpan kon uya tʉnono kon mɨrɨ awonsi'kɨ timamin kon tonpa kʉrʉpo'pomapɨtʉ'pʉ. Mɨrɨ epe'pʉ ke tʉtonpa kon repapɨtʉ'pʉ to' uya i'se iye'to' airɨ. 	 Somen leisi son fu den be e seli gudu di a abi, fu teke a moni paati gi di fanowdu yeepi. Na so ibiiwan be e fende san a abi fanowdu.


Pori' pe te'ton kon kamoro ɨsentu'kena' ton, apʉne pʉra Papa usentu'mato' oton to' pɨ'. 	 Seigi fu sama di e wooko tyali ati fasi anga taawan. Bika Masaa Gadu seefi o wooko tyali ati fasi anga den baka.


Serɨ ensa' tʉuya'nokon a'tai, Pari'si amʉ' uya Sises ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Main uya tʉku'sen pen nɨ Sapa' a'tai tasa' rʉ'pʉ kupʉ auya'nokon Sapa' a'tai?” ta'pʉ to' uya. 	 Ma namo, ne wantu Faliseiman bali gi den taki: “Luku de! U si san u e du? Saide meke u e booko den sani na a kina dei ya fu du? U á si taki fa u e du de na Gadu weiti u e poli, no?”


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', utonpa ton nʉ'kwɨ, main awɨron kon pe rɨ ɨwe'pɨtʉ kon—moro rɨken esi pɨ' pen, e'tane serɨ pe mɨrɨ entai ipʉra esi pɨ'—ɨyepika'tɨto' kon tʉrawasooi pɨ' rɨ e'tɨ' ɨyetʉipɨtʉ kon, e'tɨtɨtɨ'ka pe rɨ, 	 Mi lobi biibiwan! Da teke a fasi fi en de tu. Masaa Gadu tyai yeepi puu u a takuudu anga ogii. Da enke fa u gwenti teke en taki de kaba, da feti naamo libi leti. Moo libi so seefi anga ala lesipeki anga gaan kenisi fi en. Ma a ná te mi de ape namo, ma winsi mi á de ape seefi.


Mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ si, tanporo eke pe iku'to' nesii Papa iwano' pe, ɨye'pi'po namai' ɨku'nin, ayaton a'kwa pe te'to' ya', tʉmakooikenan pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe rɨ pori' pokon pe. 	 Bali gafa Masaa Gadu a tapu. Bika a taanga fu kibii wi fu u á kai go a ini takuudu anga ogii baka. A o seeka u, fu de sondee fowtu fu u doo pe Masaa Gadu sidon e kuutu sani anda. Da anga gaan piisii a o du dati.


Sises enuku'pʉ i'kʉrʉ pona, mɨrɨpan ereuta'pʉ tʉpoitorʉ ton pokon pe. 	 Na dati meke Masaa Jesesi subi a wan pikin mongo tapu go sidon anga den bakaman fi en.


Mɨrɨ wʉi awonsi'kɨ, tu'kan kon nɨ ipɨkɨrɨ tʉutɨsan enna'po'pʉ, iya'kɨrɨ to' utɨ pʉra. 	 Ne fanafu a ten de, ne somen fu den sama di be e waka ne en baka, daai baka gi en. Den á wani waka anga en moo.


To' uya uyekama'popɨtʉ'pʉ tʉpo, unonkapai to' esi'pʉ, apʉne pʉra ɨri ku'sa' uya pʉra iyesi'pʉ uwɨto' ipɨkɨrɨ. 	 Lanti fu Loma Foto ondoosuku fowtu fu mi anda te den weli. Den á poi kuutu taki, mi mu dede. Ne den be wani losi mi fii.


Serɨ si tʉrawaso enuka'nʉ'sa' uya tʉpo mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya si tʉneporonʉ kon eposa' ene tʉpo, utɨ si mɨrɨ Sʉ'pen pona utɨ pe ɨyenei'ma'nokon. 	 Te mi tyai a moni go a Jelusalem Foto, fosi mi o de a waka, fu gwe a Sipanyoo Kondee. Da na a waka de, mi o fufuu pasi kon luku u de.


“‘Ɨri Kuru Nuirapanin Uma'tan Emapu'tɨnin’ e'soto'kasa' ene auya'nokon a'tai, tʉpata'se' pen nɨ yau—tɨwɨ serɨ ennin nʉto'ka'nʉkʉi—tɨwɨ kamoro Isutiya po na'ne' nan nainʉmʉi wʉ' ton pona'ne. 	 “Na a ten di de a u fesi e kon, da sama o si a takuu kiiman. A o de na a apaiti peesi fu Masaa Gadu a ini a Mama Keliki a Jelusalem. Da den sama di de a Judeja mu lon go a den mongo go kibii.” A sama di e leisi a sani ya, mu leisi en bunbun fu fusutan san ai leisi.


Tʉron nɨ kanan inserʉ epa'ka'pʉ Papa ena' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ', Epʉn pon tapai, mɨrɨpan esi'pʉ iyɨkena' rɨ marɨ si'kʉrʉ esa' pe. 	 Ne, wan taa Engel fu Masaa Gadu komoto na a osu fu Masaa Gadu a tapu anda e kon. A abi wan koti fetihow tu.


mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ eke pe, “Ɨmɨrɨ kuru rɨ si kʉrɨ rɨ wakʉ rɨ uri'san Papa uya wakʉ ku'sa' man ɨpɨ' tu'kan kon koro'tapai ayanʉnsa' iya, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨmʉre nɨrɨ kanan iten pe me'ai'ne'. 	 Ne Elisabeti bali taki: “Maliya! Seigi fi yu a Masaa Gadu bigi moo ala taa uman. Soseefi seigi fi yu a Masaa Gadu bigi, fu a pikin di de a ini i bee de tu.”


Tenki tato' auya pʉra rɨ iyesi ɨpoitorʉ pɨ' amaimu awɨrɨ iye'sa' pɨ'. 	 A basi fu a wooko ná o gi a wookoman ya wan apaiti daa fu a wooko di a du. Bika ne en wooko di a be mu du, a du de.


“Ina tonpa ton, mɨrɨ kʉ'ku'tʉu! Ka'pon amʉ' rɨ marɨ ina, awarai'nokon nɨ marɨ! Emenna' itekare wakʉ kuru ekamai' ina uye'sa' ɨpɨ'nokon. Tʉron kon ika'sa' ton piyapai era'tɨtɨ'; i'napairon Papa piya' era'tɨtɨ'! To' uya ɨpika'tɨ kon pʉra iyesi. Kʉrɨ rɨ esi Papa pe, tanporon non koneka'pʉ iya tanporo ipo te'sen. Non koneka'pʉ iya, parau, tuna ton, ka' mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo urɨ'nokon. 	 Ne den tapu den taki: “Kaba! Wi seefi na sama di á bigi moo u de. Na a Bun Nyunsu namo wi abi taki, fika a dini fu afokodeei, da daai bigin dini a libilibi Masaa Gadu di meke tapu anda doo goontapu ya. Soseefi, a ze anga san de a ini.”


E'tane ɨ'rɨ tukai' ennin pe iyenasa' tukai' ina uya i'tu pʉra iyesi. Ɨnʉ' uya itenu a'kokasa' tukai' nɨrɨ ina uya i'tu pʉra iyesi. Ekama'potɨ'. Eke pe iyesi; tiwano' pe tʉusauro'sen pe iyesi,” ta'pʉ to' uya. 	 Ma fa a du kon taki ai si baka, dati u á sabi. Da wi á sabi tu sama meke ai si baka. En seefi bigi sai kaba fu taki. U akisi en meke enseefi taki.”


Ɨi'tu uya wenai ipan pe ɨyɨkɨnta ina pɨ' tukai', tɨwɨ rɨ ɨye'makoima winɨ,” ta'pʉ iya. 	 Bika bita fasi anga giili koko a yu ati, da ai subi yu fu du sani. Da takuudu e wooko enke basi a i tapu.”


Mɨrɨpan uya 10 kaisa rɨ tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ mɨrɨpan kon repa'pʉ iya 10 kaisa rɨ maina. ‘Serɨ pʉrata itʉrawasomatɨ' enna'po pʉ'kʉ pona,’ ta'pʉ iya. 	 Ne fosi a gwe, ne a kai tin fu den wookoman fi en kon. Ne den kon. Ne a gi iniiwan fu den wan miliyun kolu taki: ‘U teke a moni ya. Da u wooko anga en, meke a puu wini kon moo ipi, fu te mi o daai kon baka, fu mi fende wini fi en.’ Ne a basi gi den a moni, ne a gwe.


Tikin nɨ suntaaka pata'pʉ pe, mʉre yun pi'pɨ puturʉkato' e'seposa' a'tai, to' uya ese'tɨ'pʉ Sises tukai', inserʉ nekama'pʉ ke isan umono'ta rawɨrɨ. 	 We, ne den de te a pikin abi aitin dei, ne den koti a maiki a manpeesi gi en, enke fa a weiti fu Masaa Gadu taki. Ne den kai a pikin Jesesi, enke fa a Basiya fu Masaa Gadu Kondee be taigi Maliya fu kai a pikin, fosi a be de anga bee fi en.


“Ɨkʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ asan inamakɨ”—wapiyaro' rɨ apiyontɨn nɨto' ikupʉ uya tukai' usauro'nɨsa' itonpa— 	 Bika Masaa Gadu Buku be sikiifi a fesi fu a fosi weiti di waka anga wan paamisi a ini den tin weiti. A weiti de taki: “I mu lesipeki i mma anga i dda.”


Tanporon kon nɨ nin esi tiwano' kon pɨ', Sises Kʉrai iwano' pɨ' pen nɨ nin. 	 Mi e taigi u a sani ya, fu u sa sabi taki, den taawan ya e suku soso wini fu denseefi namo. Da den nái feti a sani fu Kelestesi Jesesi baka.


Mɨrɨ a'tai Isaan uya se ekama'pʉ: “Iya'kwarʉ u'tɨ ene'pʉ uya Epʉn poi wako'wa kasa, mɨrɨpan uta'si'pʉ ipona. 	 Ne Johanisi taki baka taki: “Miseefi si a Jeje fu Masaa Gadu saka komoto a tapu enke wan doifi de tan ne en tapu.


Papa pe' esi Esuwerʉ amʉ' rɨken e'to' itese' pɨ' pe? Esuwerʉ amʉ' pen e'to' itese' pɨ' rɨ nɨrɨ pen pe' kʉrɨ? Ewai', Esuwerʉ amʉ' pen nɨ nɨrɨ, 	 We, Masaa Gadu a tapu á de a Gadu fu Dyusama wawan namo. Bika a ná wan taa Gadu de gi taa foluku, fu poi yeepi den. Masaa Gadu na awan kodo Gadu, di de fu yeepi den dati seefi tu.


Utonpa ton, tʉuseta'kai' pʉra e'nɨto' ento' ipɨ' ɨsɨ moronka a'taino pe, pu'kena' amʉ' entɨ', isauro'sa' kon Itepuru ese' yau. 	 Pakisei son apaiti takiman di Masaa Gadu be meke e taki sani a fesiten a ini en nen. Sama be tyai banowtu kon a den pasi ogii ogii. Ma den á be luku ala dati.


Epetatɨ' ɨyera'tɨsa' kon amakooi kon apai ekamanin ke. Ɨmɨrɨ'nokon pe rɨ, ‘Epʉra'an esi ina kʉipʉnʉ pe,’ ta pɨ' kepiya'tɨtʉu. Apʉne pʉra apana'tɨ uya 'nokon serɨ, serɨ ton tɨ' apai Papa uya Epʉra'an munkɨ oton kon koneka mɨrɨ. 	 We, u mu soi tuutuu taki u daai libi. Ma u á mu luku taki, fu di u avo gaansama Abalaham anga Masaa Gadu be de mati, da Masaa Gadu ná o sitaafu u moo. Kweti! Bika efu Masaa Gadu wani, a sa meke den siton di u e si ya, daai kon toon bakaten pikin fu Abalaham, a u peesi.


Utonpa ton, ipan pe ɨyekama'po uya 'nokon apanamato' kon uya eta kon pa, apʉne pʉra to'ken nʉ'kwɨ rɨ kareta menukasa' uya ɨyena'nokon. 	 Biibiwan! Mi e begi u dati gaantangi, fu tan waka enke fa mi e sende u, fu dini na a nyun fasi fi en. Pikinso namo mi sikiifi na a biifi ya soi fa fu libi na a nyun fasi ya. Bika moo ipi sani de ete fu leli.


To' enupa tʉuya koro'tau nin si, “Iye'menukasa' pʉra pe' nai: “‘Uiwʉ' esa'to' oton tanporon kon tʉpataron kon ɨpʉremato' iwʉ',’ tukai'? E'tane ‘ama' amʉ' en pe rɨ’ iku'sa' auya'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Ne a leli den taki: “Wan fu den apaiti takiman fu Gadu be sikiifi a Gadu Buku taki: ‘A osu fu Gadu mu de wan osu, pe ala foluku e kon begi makandii taki anga Masaa Gadu.’ Ma san u e meke Masaa Gadu osu toon? U e meke a toon wan osu fu fufuuman?”


Main, Mosi' winon pe' awɨrɨ ɨwesi kon pɨ' Papa uya Ta'kwarʉ ke ɨrepa'pʉ kon, mɨrɨ awonsi'kɨ eke tʉtʉrawasooi pe' kupʉ'pʉ iya ɨ'koro'tau'nokon, mɨrɨ pe pʉra ɨneta'pʉ kon katɨ apurɨ auya'nokon pɨ'? 	 We, u aliki ya baka. Saide meke Masaa Gadu e wooko anga a Apaiti Jeje fi en a ini u de, fu du foondoo sani? Na di u teke biibi, fitoow a Bun Nyunsu fi en di e bali lontu, ofu na di u wooko anga weiti?


Wʉi kaisarɨ rɨ, enupan pɨ' iyesi'pʉ use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tau. E'tane Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton, Main pɨ' enupanin nan, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' koro'tau te'san itepuru ton esi'pʉ ɨnwɨpai, 	 Da, ala dei Masaa Jesesi be e de a ini a Mama Keliki e leli sama Masaa Gadu wowtu. Da den moo hei begiman anga den leliman fu Dyuweiti anga den gaansama fu Islayeli Kondee be e suku namo, fu fende wan fasi fu kii en puu a pasi.


I'nai rɨ iyesi ta auya pʉse rɨ ka'pon e'koyonkasa' rɨ, mɨrɨpan esi tʉmakooi ke; tiwarɨ rɨ iseno'ma. 	 Bika a sowtu sama de lasi a tuutuu pasi fu Masaa Gadu kaba. Da na soso ogii ai pakisei fu du. Da a ogii libi fi en o puu a takuu ati fi en kon a doo, meke ala sama sa si a kaagi fi en.


To' uya kurusu' pona ipokapɨtʉ'pʉ 9 a'kʉra'. 	 Dati be sa de wanten fu neigin yuu mamanten so di den sipikii Masaa Jesesi poti na a koloisi.


Wʉi kaisarɨ rɨ ɨpiyau'nokon esi'pʉ, enupan pɨ' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, uya'si auya'nokon pʉra rɨ. E'tane imenukasa' itekare uta'ku'tɨto' pe rɨ iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Saide meke u á be kisi mi, di mi be de ibii dei a ini a Mama Keliki e leli sama fu Masaa Gadu? Ma na fu di a mu waka enke fa Masaa Gadu Buku be taki a fesi, na dati meke u e du so.”


mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan pe uku'sa' kon Papa itese' pɨ' te'to' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉkʉipʉnʉ, apiyo' pe e'nɨto' pe—tɨwɨ Sises Kʉrai ku'to' eke pe mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ pe iye'to' nesii, itiwano' pe inke rɨ! Amen. 	 Ne a meke u kon de a ini a Nyun Tii fi en, pe a sidon enke kownu fu tii den foluku. Soseefi, a meke u toon begiman fu tyai sama kon a Masaa Gadu fesi. A dati meke, ne en fiti fu fende ala gaandi anga makiti fu tego. Amen, na so a de!


Mɨrɨ pe rɨ, tʉpunwerʉ kon tʉnɨnse to' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 We, ne den tu baala á du taa fa, ne den wai den seepi wanten poti a wanse. Ne den bigin waka a Masaa Jesesi baka.


Mɨrɨ Main enasa' esi'pʉ ka'pon pe, mɨrɨpan uko'mamʉ'pʉ ina piyau. Ina uya a'kwa ene'pʉ, tikin nan nʉ'kwɨ kuru rɨ imu a'kwarii, Ikʉipʉnʉ winɨ iye'sa', eke pe rɨ wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon esa' pe. 	 We, a Wowtu be toon libisama. Ne a kon tan a u mindii fu wan pisiten. Da useefi be si a dyendee fasi fi en. A dyendee fasi fi en di u si de, na a dyendee fasi di a wankodo Manpikin fu a Tata sa abi. Na so Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku libisama. Da na Masaa Jesesi wi e si kiinkiin, fa Masaa Gadu de.


To' uya E'pe'sas eporo'pʉ. Mɨrɨ yau, Paarʉ uya Pʉre'sira mɨrɨ awonsi'kɨ A'kira nɨmɨ'pʉ. Mɨrɨ yau, itɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta', itekare pɨ' asauro'se'na Esuwerʉ amʉ' pokon pe. 	 Ne den go doo Efese Foto. Namo Pawlesi fika Pelesela anga en man Akwila a osu. Ne a go a Dyu keliki de fu taki sani fu Masaa Gadu anga Dyusama de.


Tanporo ɨpona'nokon ɨpʉrema yau, tɨwɨrɨ rɨ ɨpʉrema pori' pe esii'ma, 	 Anga ala piisii mi e kai u anda nen naamo, fu begi gi u so.


Uya'kwarʉ esi pori' pe kuru tʉpika'tɨnin Papa pɨ'. 	 Mi e piisii tuu a ini mi ati anga a Gadu fu mi. Ne en na mi Yeepiman.


Ina sa'ne si Esuwerʉ amʉ' mo'ka iya ina eyaton non enapai tukai' ina e'ku'sa' e'tane. Mɨrɨ rɨken pe ekama tane, serɨ si osorʉwau wʉi iko'mankapʉ to' uya iwɨnɨ'pʉ si'kɨrɨ. 	 Da wi be denki taki, en na be a kownu di Masaa Gadu be paamisi, fu sende kon fu puu wi a den taa sama ondoo. Ma disi na di fu dii dei kaba di den kii en.


“Kamoro si uri'sami'si amʉ' usenpaka'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan kon e'mʉ'sa'ka'pʉ tʉraan'puui kon po'tɨse'na. 	 “We, ne ala den tin pikin umanpikin opo gwugwulu. Ne den kisi den lampu fu den, wai kon seeka poti bun.


Ukayai'ne' rɨ ɨpɨ'nokon nɨ marɨ ta uya tanporon kon pɨ': ‘Tenu ke e'tɨ'!’” ta'pʉ iya. 	 San mi taki gi u ya, de fu ala sama. U tan na ain! U tan luku on ten mi o kon baka.”


Mɨrɨ kasa iyesi pen! Mɨrɨ kasa iyesi yau, nai kasa Papa non eseru aimenkai'no? 	 Ma kaba wanten! Bika, da sama á be o de a goontapu di fiti fu sitaafu.


Mɨrɨpan utɨ'pʉ ɨko'manse'na Nasare' pona. Pu'kena' ton nekama'pʉ uta'ku'tɨ'pʉ mɨrɨ, “Nasarin tukai' esa'to' oton,” tawon. 	 We, ne a go tan a wan foto fu Galileya den e kai Nasaleti. Na so san den apaiti takiman fu Masaa Gadu be taki, kon pasa tuu. Bika den be taki: “Den o kai en wan sama fu Nasaleti Foto.”


“Itepuru uya ta'pʉ ipɨ', ‘Wakʉ kuru rɨ ku'sa' auya man, upoitorʉ, wakʉ mɨrɨ awonsi'kɨ usauro'nɨsa' awɨron! Tu'kan pen nʉ'kwɨ rɨ pɨ' yawɨrɨ ɨwe'sa' man. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tu'kan nɨ esa' pe ɨnonka uya. Ɨsi'kɨ, pori' pe ɨyepuru esi pokon pe e'tanʉ'kɨ,’ ta'pʉ iya. 	 Namo a masaa piki en taki: ‘Ai boi! Yu na wan bunbun fitoow wookoman. Fu di yu wooko so bun anga a pikin gudu di mi be fika gi yu, meke mi o poti wan moo gaan gudu fu mi a ini yu ana. Pasa kon a ini ya, fu nyan piisii anga mi makandii.’


Inke rɨ tenki ta pɨ' ina man, Papa, uyepuru kon Sises Kʉrai kʉipʉnʉ pɨ', ina ɨpʉrema ɨpona'nokon a'tai, 	 We, ibii leisi wi dise e begi gi u anda, da wi e gi Masaa Gadu, a Tata fu wi Masaa Jesesi Kelestesi, daa fu u ede.


Serɨ si ekonekan nɨto' esakʉ iya winɨ “emenna',” tukai', wapiyaro' ku'sa' iya tapurɨsen pe pʉra; mɨrɨpan si tapurɨsen pe pʉra te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ ipooi'pɨ pe te'sen pʉra iyena serɨ pe rɨ. 	 We, da fa Masaa Gadu e kai a fasi di Masaa Gadu poti nownow fu dini en? Dati na nyun sowtu fasi! Dati wani taki, di a be soi Mosesi fu leli fositen kon gaandi. We, sani di gaandi, da a á doo peesi moo fu wooko. Bika en yuu pasa gwe.


“Ɨ'rɨ pe ken si Esuwerʉ amʉ' kin tato' kupʉ uya?” ta'pʉ Paire' uya to' pɨ'. 	 Ne Gaaman Pilatesi akisi den taki: “Da san mi mu du anga a sama di den e kai Kownu fu den Dyu?”


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', enei'ma e'tɨ', apʉne pʉra i'tu auya'nokon kasa pʉra ɨ'rɨ a'tai ɨutɨ esa' enna'poto' oton tukai'—ko'mamʉ pe rɨ, mɨrɨ pe pʉra anomʉra' rɨ, mɨrɨ pe pʉra rɨ kɨrɨtɨkɨ uturumʉ a'tai rɨ, mɨrɨ pe pʉra pata emakʉ a'tai. 	 “Na soseefi a mu de anga u tu. U mu e luku on ten mi o kon. Bika u á sabi on ten mi o kon. U á sabi efu na sapaten, efu na gaan mindii neti, efu na kaka efu na san opo mamanten, te san pii.


Iyepiya'tɨ pe kuru, itekare ekama'pʉ uya Tamaskas pata awon kon pɨ', Surusiran pon kon mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo Isutiya pata pon kon pana ya' nɨrɨ. Mɨrɨ tʉpo, itekare ekama'pʉ uya Esuwerʉ amʉ' pen pana ya' to' era'tɨto' pe tʉmakooi kon apai Papa winɨkʉi'. To' auro'ka'pʉ uya i'napai rɨ to' uko'manto' pe tʉmakooi kon apai tera'tɨsa' kon ekamanin pe. 	 Ne mi opo go doo Damasikosi Foto, fu taigi Dyusama anda en bosikopu. Soseefi Jelusalem Foto anga ala peesi fu Dyu Kondee. Mi lontu taa foluku kondee seefi. Da mi e bali a bosikopu taki, sama mu fii tyali fu takuudu anga ogii. Da den mu daai libi kon a Masaa Gadu. Ma den libi bakadati mu e soi taki, den daai libi tuutuu.


Ewarupɨ pʉra rɨ iye'to' oton, raan'pu i'se pʉra rɨ to' e'to' oton mɨrɨ pe pʉra wʉi enu rɨ, apʉne pʉra Itepuru Papa e'to' oton to' weyu pe, mɨrɨpan kon e'to' oton esa' wannɨ, kin amʉ' pe inke rɨ, inke rɨ. 	 Neti ná o de moo. Da den ná o abi lampu efu a san fanowdu moo tu. Bika na Masaa Gadu seefi o de a faya fu den. Da fu tego den sa tii sani enke kownu.


Pori' pe ka'pon esi mɨrɨ tʉuta'mo'kasen pen unkupʉnʉ uriya',” ta'pʉ Sises uya. 	 Soseefi Masaa Jesesi taki go doo taki: “Go taigi Johanisi taki, ma na sama di tan biibi mi go doo o fende seigi a mi ana.”


Mɨrɨpan ɨnʉ' rɨ kʉsesa'tʉu, ‘Ukʉipʉnʉ,’ tukai' serɨ non po, apʉne pʉra tikin nan nɨ ɨkʉipʉnʉ kon esi, Epʉn pon. 	 Soseefi, na wankodo Tata di de a tapu namo u ala de abi. Da u á mu si taawan ya enke a sowtu Tata de.


“Serɨ pe kuru uye'ai'. Ɨpiyau'nokon na'ne' imainanpatɨ', ɨnʉ' uya rɨ ayarʉkooi, kʉron mo'ka namai'. 	 Mi e kon dyonson! U oli san u abi taanga! U á mu meke sama koli u, fu lasi a paiman di de fu u kisi.


“Pʉse rɨ Mosi' Esuwerʉ amʉ' newaruma'tɨ'pʉ, ‘Ɨnʉ' uya ɨku'sa' ina epuru pe, ina eseru aimenkanin pe?’ ta'pʉ ipɨ' rʉ'pʉ, kʉrɨ rɨ ennoko'pʉ Papa uya to' epuru pe, to' pika'tɨnin pe nɨrɨ, inserʉ winɨ isenpoikasa' rʉ'pʉ yu' yau. 	 Stefanisi soi ete taki: “Na a Mosesi ya Dyusama á be teli! Den taigi en taki: ‘On sama poti yu fu basi wi? Sama poti yu enke lanti fu kuutu gi wi?’ Ma, ne na dati Masaa Gadu poti edeman, fu puu den a katibo. A taanga fu a Basiya fu Masaa Gadu Kondee na a katuku, e tyai en.


“Tʉron kon pika'tɨ'pʉ iya, e'tane tiwa rɨ iyepika'tɨ pʉra iyesi! Esuwerʉ amʉ' kin sa'ne si! Tɨwɨ si nʉu'tɨi kurusu' poi, mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ'nokon uya apurɨto' pe. 	 “We, a be e yeepi taa sama. Ne san meke a á poi yeepi enseefi? Efu en na a kownu fu Islayeli Kondee tuu, da meke a saka komoto na a koloisi kon a doti, da u sa biibi en.


Ensa' tʉuya'nokon a'tai, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ to' poitorʉ ton ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Kurusu' pona ipokapɨ'tɨ'! Kurusu' pona ipokapɨ'tɨ'!” tukai'. E'tane Paire' uya to' eikʉ'pʉ, “Anʉntɨ', kurusu' pona ipokapɨtʉ kon pa. Urɨ nin, ɨri pe iyesi tato' uya ipɨkɨrɨ pʉra nin man,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Ma di den hei apaiti begiman anga den sikowtu fu a Mama Keliki si en, ne den bali taki: “U kii en! U kii en! U sipikii en a koloisi kii.” Ne Gaaman Pilatesi taigi den taki: “We, u teke en, da u tyai go sipikii a koloisi! Ma miseefi á fende ná wan fowtu ne en.”


Mɨrɨ pe pʉra, i'tu auya'nokon pʉra katɨ iyesi urɨ'nokon tanporo iyepa'taisimasa' kon Kʉrai Sises ya' epa'taisima'pʉ ima'tato' ya'? 	 Bika u ala sabi taki, di u teke dopu, da u mokisa dede anga Kelestesi Jesesi. Bika a dede fi en taki, na u seefi dede de tu.


Sises usarɨ koro'tau parau ku'pɨri Kiyarari piyawɨrɨ, asa'ron kon moro' a'sinin nan ka'pon amʉ' ene'pʉ iya, Saiman, mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon Anturu pokon, tʉpunwerʉ kon yai moro' amʉ' a'si to' uya esi'pʉ. 	 Da wan dei di Masaa Jesesi e waka pasa na a sikin liba fu a ze fu Galileya, ne a si tu man e towe seepi. Wan fu den man ya na Simon. Da a taawan ne en baala Andeleyasi. Da na sete seepi kisi fisi, na den wooko di den be e du kaba.


Inke pʉra Papa inserʉʉi uya eno'ma'pʉ non pona, apʉne pʉra ka'pon amʉ' uya tapurɨ i'se iyesi wenai mɨrɨ awonsi'kɨ Papa ru'ku inamatɨ' ta iya kasa pʉra. Mɨrɨpan anɨ'pʉ weruwe amʉ' uya, mɨrɨpan erikʉ'pʉ. 	 We, da na so Helowdesi be e peefuu, fu teke Masaa Gadu peesi. Ne Masaa Gadu sende wan Masaa Gadu Kondee Basiya fi en, go naki en wan gaan siki kii, anga woon.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ iyamʉrasa' kon pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpoitorʉ ton pɨ': 	 Namo, ne Masaa Jesesi daai taki anga a foluku fu kondee ape, makandii anga den bakaman fi en.


Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Tanporon nɨ nɨnsa' ina uya man ɨpɨkɨrɨ tʉutɨto' kon pe. Ɨ'rɨ ken si e'to' oton ina iwano' pe?” ta'pʉ iya. 	 We, ne Peitilisi akisi en taki: “We, wi be fika ala sani di u be abi, kon waka a yu baka. Da sowtu paiman wi dati o fende?”


Ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ enupan nɨto' iya pɨ', apʉne pʉra tenupa iya 'nokon pɨ' tʉmeruntɨrʉkenan pe kuru rɨ, Main pɨ' enupanin nan kasa pʉra. 	 Da den sama foondoo, fu a fasi fa ai gi leli fu Masaa Gadu. Bika a á be e leli den enke fa den leliman fu Dyuweiti gwenti leli den. Ma a be e leli den, enke wan sama di sa sidon taki a Masaa Gadu peesi.


Kʉrɨ rɨ entakanin nʉ'pʉ ku'to' uya oton ipiyaino pe, Papa, itese' pɨ' e'to' iwʉ' tau, mɨrɨpan uya inonkato' oton pen. Papa, itese' pɨ' e'to' ese' menukato' uya oton ipɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pata'se' ese', emenna' Surusiran ese', tʉu'tɨ ton Epʉn winɨpai Papa, itese' pɨ' e'to' piyawonsi'kɨ; mɨrɨ awonsi'kɨ emenna' uyese' menukato' uya oton ipɨ'. 	 Sama di wini a feti, mi sa teke en poti enke wan ponsu na a osu fu Masaa Gadu. Da noti moo a o komoto de. Da mi o sikiifi a nen fu mi Gadu anga a nyun nen fu mi anga a nen fu a foto fu mi Gadu, a Nyun Jelusalem, di o saka komoto a Masaa Gadu ne en, tapu.


Kʉrai, ɨuko'manto' kon ipɨ' usenpoika a'tai, ɨusenpoikato' oton kon kanan iya'kɨrɨ a'kwa yau. 	 Ne en namo poi gi sama a libi fu Masaa Gadu Kondee a tapu di á de fu si a goontapu ya. Ma a dei di a o kon baka, da a o de fu si a yu, fu meke yu mokisa fende gaandi anga en.


Ɨmɨrɨ'nokon ɨkʉi munkɨ ton! Nai kasa ɨmɨrɨ'nokon ɨri pe te'san usaurokʉ wakʉ pe? Apʉne pʉra ɨyewan kon epe'tɨsa' apaino kuru enpa'ka auya'nokon mɨrɨ anta kon yai. 	 “Na yu enke ogii ati sama, enke takuu tetei di taampu de, á sa poi puu bunbun taki kon a doo. Bika na san fuu a takuu ati fu u, e kon komoto a doo.


Mɨrɨ koro'tau, Isairas pana'tɨnin nan uyee'pʉ itiwʉ' tawonsi'kɨ, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Ɨyensi eri'ka'sa' man. Ti'sa rɨ kʉsanpokʉmai,” ta'pʉ to' uya. 	 Da, a ten di Masaa Jesesi e taki anga a uman ya ete, ne wantu sama komoto a Yailesi osu tyai mofu kon. Den taigi Yailesi taki: “A pikin umanpikin fi yu dede. A á de fi i muliki a mesiti fu a go anda moo.”


Sises uya to' entakanoma'pʉ, “I'napairɨ rɨ Iraisa uye'to' oton ta to' uya, tanporon nɨ konekai' iyesi'pʉ ya'. 	 We, ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, Eliya mu waka a fesi fu a Kelestesi kon tuu, fu seeka pasi gi en a fesi.


Mɨrɨpan uya inee'pʉ parapi po, mɨrɨpan uya itʉrʉ'pʉ uri'san ena', mɨrɨpan uya itʉrʉ'pʉ tʉsan ena'. 	 Ne a tyai en kon a ini wan teepala. Ne a gi a pikin umanpikin. Ne a pikin umanpikin teke, ne a gi en mma.


“Mɨrɨ pe pʉra, uri'san uya 10 kaisaron pʉrata pun tonpa ano'ma'pʉ pe iyesi yau tikin nɨ, ɨ'rɨ ken si kupʉ iya? Tʉraan'puui po'tɨ iya, tiwʉ' akorokato' pe tʉuya, iwarinpa iya, eporo tʉuya pʉ'kʉ pona. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “We soseefi, efu wan uman abi tin solufu moni, ne wan kai lasi a ini en osu. Na leti a o leti faya e sibi a hii osu, e suku fu te a fende en baka, no?


Sises uya rɨ ta'pʉ, “Ɨnʉ' uya rɨ pon pooi'pɨ pona pon atʉ punu'pɨ a'si'tɨ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ; emenna' pon punu'pɨ uya ipooi'pɨ pon karaka mɨrɨ, mɨrɨpan uya eke pe iteuta kupʉ mɨrɨ. 	 Ne Masaa Jesesi taki baka taki: “I sa nai nyun pisi koosi anga gaandi wan mokisa? Nono! Bika a nyun pisi o ali a gaandi pisi piiti. Da a piiti o bigi moo di be de kaba.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'; moine pe iwa ɨwesi a'tai, ɨiwano' pe rɨ ɨyepontɨpɨtʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨutɨpɨtʉ'pʉ i'se ɨwe'to' ya'; e'tane ɨukɨɨi'pansa' a'tai, ɨyemiyatʉ ton ɨnka auya mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon uya nin si ɨpontɨ mɨrɨ, mɨrɨpan uya ayarɨ itɨpai ɨwe'to' pen nɨ ya',” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Fu tuutuu mi e taigi yu Simon, di i be moo yonkuu, da iseefi be e wei i koosi, da i be e go a pe i be wani. Ma te yu o gaandi, da yu o langa i ana fu sama tei koosi gi yu, da den o tyai yu go a pe yu á be sa wani go.”


Mɨrɨpan Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ekamasa' auya'nokon pʉra iyesi ke, ekama uya pʉra rɨ kanan iyesi ɨpɨ'nokon ɨ'rɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ uya tukai',” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, da mi ná o taigi u tu, sama gi mi pasi fu du den sani ya.”


Mɨrɨ yau, tʉron kon ka'pon amʉ' uya makoi yen ka'pon nee'pʉ Sises piya'. Kʉrɨ rɨ ka'pon esi'pʉ tenku'nan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusauro'sen pen. Mɨrɨpan epi'tɨ'pʉ Sises uya makoi a'kwarʉ tenpa'kai', mɨrɨpan enasa' esi'pʉ tʉusauro'sen pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ennin pe. 	 We, den be tyai wan sama di abi takuu jeje kon a Masaa Jesesi. Da a sama be beendi tu, da a á be poi taki. Namo Masaa Jesesi deesi en kon bun, kele kele.


Apurɨto' winɨ Iseri'ko wekupiri uta'mo'ka'pʉ, 7 kaisa rɨ wʉi iwoi Esuwerʉ amʉ' utɨpɨtʉ'pʉ e'sorʉ'mai'ma tʉpo. 	 Na a biibi ya seefi be tyai a Dyu foluku, di den waka doo Jelikow Foto. Ne wan gaan hei siton sikotu be meke lontu a foto ya. Namo den waka a lo, taawan a taawan baka, lontu a foto hii seibin dei langa. Ne Masaa Gadu seke a gaan siton sikotu ya, lulu booko puu a pasi gi den.


Sises uya nin si ta'pʉ ipɨ', “Ɨsuparaai ina'poka'kɨ si ipata'pʉ ya'! Kamoro supara apurɨnin nʉ'san nɨ eri'to' oton esi mɨrɨ supara ke rɨ. 	 Ma Masaa Jesesi taigi en taki: “Nono! Toosi i fetihow go a ini a saka baka! Bika a sama di teke fetihow fu feti, na fetihow sa kii den.


To' userenka'pʉ emenna' eren pɨ': “Wakʉ kuru ɨmɨrɨ, kareta amon mo'kanin mɨrɨ awonsi'kɨ a'si'pɨ'sa' a'kokanin, apʉne pʉra iwɨsa' rʉ'pʉ pe ɨwesi, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨmʉnʉ ke ka'pon amʉ' enna'pʉ auya Papa iwano' pe, tanporon kon rʉko' rɨ, tʉmaimuron kon, tʉponaron kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpataron kon ka'pon amʉ' koro'tapai. 	 Ne den singi wan nyun singi taki: “I waiti fu teke a buku booko den lenti fi en. Bika na yu den be kii. Da anga yu buulu i be bai sama puu gi Masaa Gadu. I bai den puu na ala sowtu lo anga ala sowtu tongo anga ala sowtu foluku anga nasi.


E'tane ayau'nokon Kʉrai esi yau, ɨpun kon esi iyeri'sa' pe apʉne pʉra makoi esi pɨ', e'tane aya'kwarʉ kon esi nurɨne apʉne pʉra Papa uya ayanʉmʉ kon pɨ' ipokena' ton pe. 	 Ma te Kelestesi de a ini a libi, da dede sa kii a sikin fu wi seefi, ma a leti libi di a Apaiti Jeje seeka a ini wi, e tan libi tego.


(Tʉpoitorʉ ton pɨ' ta'pʉ iya,) “Kʉrɨ amaimu kon etayai'ne' uya umaimu rɨ etakapʉ mɨrɨ; kʉrɨ ɨyewaruma'tɨyai'ne'nokon uya rɨ kanan uyewaruma'tɨ mɨrɨ; kʉrɨ uyewaruma'tɨyai'ne' uya rɨ nɨrɨ kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ ewaruma'tɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ne a taigi den bakaman fi en taki: “Efu wan sama e teke san u e taki, da ai teke san mi e taki tu. Ma, efu wan sama nái aliki u, san u e taki, da a nái aliki mi tu. Da sama di nái aliki mi, da a nái aliki Masaa Gadu, di sende mi kon tu.”


E'tane ipu'ketʉ, Epʉn poi tʉuye'sen esi mɨrɨ wapiya kuru esukenan nɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto', tʉusi'nʉnkasen, tʉron kon ennin, main awɨron nɨ, ɨsentu'kena' rɨ, eke rɨ wakʉ ku'nin, te'menkasen pen nɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon nɨ. 	 Ma, da a sowtu libi di abi apaiti koni fu wooko wan leti fasi enke fa Masaa Gadu wani, da a fosi sani yu o si, na wan libi di seeka kiin. Da a ati e switi a taawan. Soseefi lesipeki taawan denki fu wooko sondee taanga yesi anga dati. Soseefi fii tyali ati fu yeepi taawan. Keli sama hei moo sama nái de ape. Libi seefi nái waka koli koli fasi anga taawan.


Apurɨto' tʉuya yau tɨ'sɨ'mʉnka'nʉ'se pʉra, i'tu'pʉ iya rɨ tʉpun eri'sa' pe rɨ—apʉne pʉra 100 e'to' airɨ rɨ tʉwʉipiyaai esi pɨ'—mɨrɨ awonsi'kɨ Sera mʉre yen nɨ nɨrɨ esi'pʉ iyeri'sa' pe. 	 Namo Abalaham biibi dati! Ma sani be lontu en, di be sa meke a lasi ati. A be de sondee pikin ete. A be gaandi pasa a yali fu meke pikin kaba. Bika ete wan yali, da a be tapu wan ondoo yali. En uman Sala seefi yali be gaandi pasa, fu oli bee, lasitan fu meke pikin.


Itaan'pʉ ima'tasa' kon nʉ'san iwʉ' ma'tanʉkʉ to' uya, mɨrɨpan kon ɨpʉrema kusan pe rɨ wakʉ ton tato' pe tʉpɨ'nokon. Ipan pe rɨ mɨrɨ waraino kon ekota'mato' oton,” ta'pʉ Sises uya. 	 Ma u mu luku bun, fu u á teke a fasi fu den fu libi. Bika den e teke ala sani fu den pooti uman di man dede fika a ganda. Te anga den osu fu den uman ya seefi den e teke. Da anga a takuu ya, den e komoto e go e begi gaan langa begi, fu sama mu si fa den bunbun kisi. We, den sama ya o kisi a moo gaan sitaafu fu Masaa Gadu.”


Ɨmɨrɨ'nokon si, iyeri'sa' pe iye'sa' rʉ'san main yawɨrɨ pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ amakooi kon yau, 	 We, yu á be e koti anga Masaa Gadu. Da a libi fi en á be de a yu. Da yu be e teli fu dedewan kaba. Bika yu á be e teke en taki. Ma yu be de anga takuudu anga ogii.


Ɨnʉ' rɨ itesa' pe te'sen repa mɨrɨ miyarɨ rɨ, mɨrɨpan e'to' pe eke pe itesa' pe. Ɨnʉ' rɨ ɨ'rɨ esa' pen nɨ enapai imo'ka mɨrɨ itenawon nʉ'kwɨ rɨ. 	 Bika sama di abi, da a sa fende tyaipi moo, te a pasa maiki. Ma sama di ná abi, da a pikinso di a abi seefi, den o teke puu ne en.


“Ɨ'rɨto' pe ɨye'nʉmʉ kon? Te'mʉ'sa'kai' ɨpʉrematɨ', i'tupɨ'nɨto' ya' auta'mo'ka kon namai',” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Oho! Na siibi u e siibi so? U tan na ain begi, fu u á kai a ini den tesi fu didibii.”


Ipayan nʉ'san pe rɨ to' esi pɨ' tanporo Epʉra'an munkɨ pe to' esi pen. E'tane mɨrɨ kasa pʉra kuru rɨ; “Aisi' poro ɨmunkɨ amʉ' e'seporo mɨrɨ,” tasa'. 	 Soseefi a nái si ala den fu kai pikin fu Abalaham, anga ala fa libisama fasi, den de paansu sama fu Abalaham! Bika a paamisi be taki: “Na a paansu sama fu Isaki namo mi o kai yu bakapikin.”


To' koro'tau Meri Mataren; Meri, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isose' san; mɨrɨ awonsi'kɨ Sepiti munkɨ amʉ' san. 	 Wan fu den na Maliya fu Makidala, a taawan na Maliya, a mma fu Jakowbesi anga Jowsef anga a mma fu den tu manpikin fu Da Sebedi.


Serɨ kupʉ ka'pon amʉ' uya pe iyesi yau isenan pe yʉi esi koro'tau, ɨ'rɨ pe ken si iyesi mɨrɨ iyaipʉtasa' pe iyesi a'tai?” ta'pʉ iya. 	 Bika efu na anga a kuwa kuwa udu den e du so, da a dee udu, no? Du fi en ná o moo ogii, no?”


Era' uya tentu'pʉ weyu rʉ'pʉ kupʉ esi'pʉ iyenta'nato' mɨrɨ awonsi'kɨ Eratiyas mʉre umanumʉ'pʉ to' iwano' pe. Serɨ uya Era' kupʉ'pʉ ipan pe rɨ pori' pe, 	 Ma di den de te, ne Kownu Helowdesi fuuyali. Ma namo, da a uman di a be teke, be abi wan umanpikin. Ne a umanpikin fu Helowdiya ya dansi na a fuuyali, a fesi fu ala den bigi bigiman. We, a dansi ya switi gi Kownu Helowdesi te, ná sipowtu.


Serɨ ta tʉpo, Kiyarari po iye'nɨmɨ'pʉ. 	 Ma namo, di Masaa Jesesi taki so, ne a fika fi en a Galileya de.


Mɨrɨ yau, A'kira itese', Esuwerʉ eporo'pʉ iya, Pontas pon, pena pʉra iye'sa' kon I'tari pata winɨpai tʉno'pʉ Pʉre'sira a'kɨrɨ, apʉne pʉra Roman pata epuru Kʉrautiyas itese' uya tanporo Esuwerʉ amʉ' epa'kato' pe tasa' pɨ'. Paarʉ utɨ'pʉ A'kira mɨrɨ awonsi'kɨ Pʉre'sira ense'na. 	 A miti wan Dyu den e kai Akwila de. A be meke a Pontesi pisiwataa. En anga en uman Pelesela be e tan a Italiya Kondee a Loma Foto. Ma a gaan kownu anda yaki Dyusama puu anda. Da Pawlesi go luku den a osu.


“Ɨnʉ' pe rɨ Kʉrai esi tukai' mi'tuyatʉu? Ɨnʉ' pa rʉ'pʉ pe iyesi?” ta'pʉ iya. “Tepi' pa rʉ'pʉ tukai',” to' uya eikʉ'pʉ. 	 A taki: “Fa u membee fu a Kelestesi seefi? Sowtu gaansama bakaten paansu pikin a de?” Namo den piki en taki: “Na wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu.”


“Ɨmɨrɨ'nokon, Kiyarari pon kon, ɨ'rɨ pɨ' serɨ yau ɨye'soto'pɨ'sa' kon uya ka'ta' ɨyenu kon tʉpɨtʉ? Pʉse rɨ Sises enuku menyatʉine' Epʉn pona uye'to' oton, itɨ ene'pʉ auya'nokon kasa rɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Namo den Masaa Gadu Kondee Basiya taigi den taki: “Den manengee fu Galileya pisiwataa ya! San u taampu e luku ete? A Jesesi di opo gwe a tapu tide ya, na leti ya a o saka wan dei baka komoto a tapu anda.”


Tʉron kon Esuwerʉ amʉ' uya Arisanta itese' ka'pon a'tu'ma'pʉ amʉran nɨto' iwʉ' tau, ka'pon amʉ' rau iye'mʉ'sa'kato' pe. Tʉron kon ka'pon amʉ' anpisin koro'tau te'san ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ Arisanta auro'ka pe. Arisanta uya temiyatʉ anʉmʉ'pʉ, e'pana e'tɨ' ta tʉuya e'kwa pe, tiwano' pe rɨ tʉusaurokʉ wenai. 	 Wan duupu Dyusama ape sende wan den e kai Aleksandi go a fesi, fu taki gi den. Namo a go taampu e wai ana soi taki, den sama mu tan pii gi en, fu a taki.


Uya'kɨron kon uya a'kwa ene'pʉ e'tane, uyauro'kanin eta to' uya pʉra iyesi'pʉ. 	 A ten de, da den man di anga mi be e waka seefi be si a faya di lontu mi sikin. Ma den á be e fusutan san a Sama e taki anga mi.


“Ka'pon amʉ' ereutato' pe iku'tɨ',” ta'pʉ Sises uya. (Mɨrɨ yau, wana' e'kwa pe pata esi'pʉ.) 5,000 kaisaron kon ka'pon amʉ' ereutapɨtʉ'pʉ. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Meke ala sama go sidon.” Bika a peesi be abi tyaipi gaasi. We, ne den go sidon. Da a be sa de wan sani fu feifi dunsu manengee so.


Sises uya inke pʉra ennoko'pʉ ipanama tʉpo se tukai', 	 Ne Masaa Jesesi sende a man ya gwe. Ne a bali en taanga taanga taki:


Apʉne pʉra serɨ e'ku'nɨto' yau epika'tɨn nɨsa'. E'tane e'ku'nɨto' tensen pe na'ne' esi e'ku'nɨto' pe pʉra kuru rɨ. Ɨnʉ' ken te'ku'sen tenawon pɨ' rɨ? 	 A yeepi di a gi wi kaba, mu meke u luku fu fende bun di a paamisi de ete. Ma luku fu fende sani wani taki, ain á poi si a sani ete. Bika, dati á be o de luku fu fende, efu ain be poi si a sani kaba.


Itepuru ton usewansiuka'pʉ, ɨpiyɨ'ke' pe pʉra Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan ene tʉuya'nokon pɨ' sepa' nan nɨ mɨrɨ awonsi'kɨ isenupasa' kon pen nɨ, e'tane to' uya to' to'ka'nʉkʉ'pʉ Sises a'kɨron kon nʉ'san pe. 	 We, den si Peitilisi anga Johanisi e taki sondee feele. Ne den foondoo taki: “Den man ya á de leliman anga hei sowtu sama fu kondee. Ma fa den du poi taki so? Namo den pakisei fa den be e si den e waka e lontu makandii anga Jesesi.”


Tʉtʉrawasooi i'ma'ka tʉuya winɨkʉi', Isaan uya to' ekama'popɨtʉ'pʉ, ‘Ɨnʉ' pe uku'atʉu? Ka'pon ennoko uya mɨrɨ, tasa' rʉ'pʉ Papa uya ipɨ' pe, uyekama auya'nokon serɨ, e'tane etatɨ', serɨ pe rɨ iyepʉ mɨrɨ e'tane isapatooi mʉ' ara'ka poken pʉra rɨ esi,’ ta'pʉ iya. 	 Di Johanisi se wooko de fu kaba, ne a taki: ‘U tan luku, wan taawan o kon du en se wooko a du fu mi baka. Na dati na a Kelestesi fu tyai yeepi! A dyendee te, mi á waiti sai fu puu susu a futu gi en seefi enke saafu.’ ”


Tanporo esii'ma to' uya ekama'po'pʉ, “Papa Mumu pe ken pe' si ɨwesi?” ta'pʉ to' uya. To' eikʉ'pʉ iya, “Ipoken me'atʉi' kʉrɨ rɨ pe esi mʉkayatʉi'ne',” ta'pʉ iya. 	 Ne den akisi en taki: “We, fa i taki de, da yu na a Pikin fu Masaa Gadu?” Ne a taigi den taki: “We, a de letiso enke fa i si, useefi taki de.”


mɨrɨ kasa rɨ marɨ, Papa usentu'masa' ɨpɨ'nokon moron nʉ'pʉ pe, to' nin si enasa' main awɨrɨ pʉra tʉpɨ'nokon usentu'man nɨto' epoto' pe tʉuya'nokon. 	 Da a Dyu foluku kon taanga yesi nownow, ma na fu fende pasi daai go wooko tyali ati fasi baka anga den seefi, enke fa a kon wooko tyali ati fasi anga yu de.


Ɨnʉ' rɨ usi'nʉnkato' pʉra rɨ iyesi mɨrɨ eke pe, kʉrɨ tʉtonpa ton iwano' pe tʉuko'manto' tʉnin entai. 	 We, bika ná wan sama sa lobi wan sama moo enke a sama di ná abi toobi fu poti en libi gi wan taa sama.


Mɨrɨ wenai kanan a'si i'se to' esi'pʉ, e'tane to' enapai iyemo'ka'pʉ. 	 Ma di Masaa Jesesi taki so, ne den e suku baka fu kisi en tyai gwe. Ma a waka saafi komoto a den ini de gwe.


Mɨrɨ pe iyesi yau, apatawono ɨkɨ'manin nʉ'pʉ uya ta ɨpɨ', ‘Pʉse irepakɨ ayapon ke.’ Mɨrɨ a'tai nin si, ɨyepiyɨ'sa' ereuta mɨrɨ sepan pona rʉ'kwɨ nin si. 	 Da a o kon, da a taigi i, fi i opo go sidon, a baka, meke a taawan opo go sidon a fesi. Da anga gaan sen fanyaa, yu o opo go sidon na a moo lagi peesi a baka anda.


Enpoika pɨ' iyesi'pʉ Kʉrai ekota'mato' pe iyesi'pʉ, ima'tato' pe iyesi'pʉ, mɨrɨ tʉpo iye'mʉ'sa'kato' pe terikʉ'pʉ apai iyesi'pʉ nɨrɨ. “Pʉse rɨ Sises kanyauro'kayatʉi'ne' esi mɨrɨ Kʉrai pe,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Ai soi den peesi pe sikiifi fa Masaa Gadu paamisi a Kelestesi. Ma a o teke pina doo dede fosi. Da a o weki en kon a libi ya baka. Namo a taigi den taki, dati na Jesesi di toli ai waka e taki!


Papa tato' pe ipɨ' ika'sa' More' iwʉ' apɨtʉ'pʉ auya'nokon, sirikɨ pe ika'sa' ka'pon amʉ' nesakʉnʉ Re'pan tukai'. Ika'sa' ɨwɨpʉremato' kon ipɨ'. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨyenno'to' uya 'nokon oton ɨnnɨ’ Paperan enta'. 	 Ma u e dini taa sani! A gadu osu fu Molok di u e tyai a u baka. Lomfa, a sitali di u teke sani meke wan fi en anga ana. Somen sowtu sani u poti e begi. Mi o sitaafu u! Doose kondee sama o kisi u tyai gwe a faawe kondee pasa Babilon Foto seefi.’ ”


“Ka'pon amʉ' uya rɨ uyapurɨpɨ'to' i'se esi pen. 	 “Mi nái suku nen a libisama.


Miyarɨ ka'tɨ' Asenkʉri'tas, Pʉrekon, Ɨrʉmes, Pa'tʉropas, Ɨrʉmas mɨrɨ awonsi'kɨ tonpa ton amʉ', to' piyau na'ne' nan pɨ'. 	 Bali odi na Asinkeletesi, soseefi Feleikon. Helilmesi, soseefi Patolobesi anga Helimasi. Gi odi doo ala biibiwan, di e miti fu begi makandii anga den disi.


To' uya to' ekama'po'pʉ, “Pʉse rɨ pe' esi ɨmʉre kon pe? Tenku'ne iyentusa' rʉ'pʉ tato' auya'nokon ipɨ'? Nai kasa ken si ennin pe iyenasa'?” ta'pʉ to' uya. 	 Ne den akisi den taki: “San u e taki? A sama ya na u pikin di u taki be meke beendi beendi? Fa a du taki a sa si now?”


Miyarɨ ka'tɨ' Anpʉriya'tas pɨ', Itepuru yau uni'nʉnkanʉ. 	 Gi odi go doo mi gaan mati Ampiliyatesi. A de biibiwan makandii anga wi, fu abi Kelestesi enke Masaa tu.


Ekama'pokapʉ uya kanan: Esuwerʉ uya pe' ito'ka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ? Wapiya rɨ, Mosi' uya ta, “Ɨyɨkɨntanʉkʉ uya 'nokon mɨrɨ kamoro tʉpataron kon pen nɨ winɨ; asakoropa uya 'nokon mɨrɨ ito'ka'nʉ'nin nan pen nɨ tʉpataron kon winɨ,” ta. 	 Da mi e piki baka taki: “Ne Islayeli a Dyu Kondee á fusutan dati? Kweti! Bika Mosesi sikiifi piki baka taki: ‘Dyusama! U o dyalusu anga taa foluku di u nái teli enke mi foluku. U ati o bita a den di u e si enke á sabi noti fu mi.’ ”


Mɨrɨ yau, ka'pon eporo'pʉ iya, Eniyas itese'. Te'kwe' poi iye'mʉ'sa'ka pʉra iyesi'pʉ, 8 kaisa rɨ wʉipiya ise'mesa' uko'mansa' esi'pʉ. 	 Ne a go si wan lanman den e kai Eneya ape. Aitin yali langa a didon sondee waka.


Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan uya ka'pon amʉ' auro'ka'pʉ tʉpo, Sises i'tusa' tʉuya'nokon nʉ'pʉ pɨ' itekare ekama'pʉ to' uya to' pɨ', Papa winon Sises ekareei, to' e'sara'tɨ'pʉ enna'pon pɨ' Surusiran winɨkʉi'. Tʉutɨ kon koro'tau, wakʉ Sises ekareei ekama'pʉ to' uya ka'pon amʉ' pɨ' Sameriya yawon eke iwa ton pata yau'ne. 	 Johanisi anga Peitilisi be kaba de. Den soi san den be si fu Masaa Jesesi anga ala fini fini sama a dati. Ne den e gwe a Jelusalem baka, da den e miti somen Samaliya sama kondee a pasi. Da den e gi den a Bun Nyunsu tu.


Inke kuru ewarupɨ pe pata esi'pʉ; wʉi enu e'wei'tɨ pʉra, sirikɨ amʉ' nɨrɨ usene pʉra, apʉne pʉra a'setun nɨ esi wenai uye'nɨ pɨ'. Inke rʉ'kwɨ rɨ wakʉ pɨ' te'ku'pɨtʉ kon tʉpo, ina e'nonka'pʉ. 	 Wantu dei a baka, da a hii sani e takuu moo anga moo. U nái si san anga sitali a neti moo seefi. A se e seke enke toko. Ala sama be si dede de kaba. Fu komoto libilibi denki á be de ape moo.


Sises kʉrɨ rɨ Nasare' pon tawon etasa' tʉuya a'tai, ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ, “Sises, Tepi' pa rʉ'pʉ, upɨ' ɨsentu'makɨ!” ta'pʉ iya. 	 Da di a yee taki na Masaa Jesesi fu Nasaleti e kon, ne ai bali taki: “Masaa Jesesi! Masaa Jesesi! Yu na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! Gaantangi, abi tyali ati fu mi, da yeepi mi, baa!”


Sises uya eikʉ'pʉ, “Urɨ rɨ esi ite'ma pe, mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon nɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ uko'man nɨto' rɨ. Ɨnʉ' rɨ utɨ pʉra iyesi ukʉipʉnʉ piya' urɨ poro rɨken itɨto' esi. 	 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, na mi na a pasi. Na mi na a tuu. Na mi na a libi. Ná wan sama sa kon a mi Tata, efu mi á tyai en go ne en.


E'tane entu'manin nan sapemasa' auya'nokon. Imaminke' ton pen pe' kamoro ɨkota'manin kon? Kamoro pen pe' kamoro ko'tʉ ta' ɨpi'si'nin kon? 	 Da u á mu peefuu wooko sondee lesipeki lagi pootiwan de. Bika na guduman makiti e dwengi u de soso kaali. Na den makiti e seepi u tyai go kuutu a gaanlanti fesi. A ná pootiwan e du dati.


Auma'tato' oton kon amakooi kon yau ta'pʉ uya, kʉrɨ rɨ urɨ, ukayai'ne' apurɨ auya'nokon pʉra iyesi yau, auma'ta kon kuru rɨ amakooi kon yau,” ta'pʉ iya. 	 Na fu dati ede meke mi be taigi u taki, u sa dede a ini u takuudu anga ogii. Bika, efu u á wani teke taki mi na a sama, di mi taigi u taki mi de, da u o dede a ini u takuudu anga ogii.”


Mɨrɨpan kon pɨ' ta'pʉ Sises uya, “Ɨ'koro'tau'nokon sa'ne esi a'tai, erikʉ rawɨrɨ, sekamatai ɨpɨ'nokon ko tanporon nɨ Mosi' Maimu, pu'kena' amʉ' Maimu rɨ, Eren yau'ne isauro'sa' na'ne' upɨ' uta'ku'tɨto' pe iyesi ukatai ko,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Ne a taigi den taki: “U sabi san mi be taigi u ete di mi anga u be e waka e lontu? Mi be taigi u taki: ‘Ala den sani di sikiifi a den buku fu Mosesi, anga den apaiti takiman fu Masaa Gadu, anga den sani di sikiifi a ini den singi buku musu fu pasa tuutuu enke fa den sikiifi den.’ ”


Sises uya kanan takaa'pʉ ipɨ', “Saiman, Isaan mumu, ui'nʉnka auya kuru rɨ pe'?” ta'pʉ iya. Eikʉ'pʉ iya, “Ewai', uyepuru, ɨi'nʉnka uya rɨ i'tu auya,” ta'pʉ iya. Sises uya, “Uikʉn non ken si karimeru amʉ' ipa'simakɨ,” ta'pʉ ipɨ'. 	 Ne Masaa Jesesi akisi en di fu tu toon taki: “Simon, manpikin fu Johanisi! I lobi mi?” Ne Simon piki en taki: “Iya, Masaa! I seefi sabi taki mi lobi yu.” Ne Masaa Jesesi taki en taki: “Luku den sikapu fu mi.”


Ɨri ku'nin nʉ'pʉ ɨpɨ'nokon kʉse'matʉu ɨri ke. Ti'tui' wakʉ iku'tɨ' ka'pon amʉ' uya ɨyentane'nokon. 	 Te taawan du sani anga yu, da ná puubei fu pai en anga ogii baka. Teke fu libi leti anga taawan, da yu o de sondee kaagi taki, yu libi á bun.


Pori' pe te'ton kon kamoro ɨsɨ pe te'san i'nɨ'pankanin nan, apʉne pʉra Papa munkɨ amʉ' pe to' e'to' oton. 	 Seigi fu sama di e feti fu puu toobi a sama anga sama mindii. Bika den o kai den pikin fu Masaa Gadu.


E'nɨ na'ne' kaisa rɨ utonpa kon tʉpori'mai' e'nɨto' pe iyesi, wakʉ pe to' ku'nin pe, to' pika'tɨnin pe tʉusemo'kasan pe to' uya apurɨto' yau. 	 Naamo ibiiwan mu libi, fu tyai wini gi taawan, meke den sa fusutan Masaa Gadu pasi moo anga moo. Meke den sa teke fu waka so tu, sondee fu sama dwengi den.


I'tu tane auya'nokon pʉra rɨ, i'tu uya nin. I'tunin pen urɨ ta uya yau, kasi pe esi, akasa'nokon, e'tane i'tu uya, imaimu awɨrɨ nɨrɨ esi. 	 U á sabi en, ma mi sabi en. Da, efu mi taki, taki mi á sabi en, da mi na wan leiman enke u tu. Ma mi sabi en, da mi e du san a taki.


Sises uya nin si to' usenuminkato' i'tu tʉuya pɨ', mʉre rʉ'kwɨ nee'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan soto'ka'pʉ iya tʉpiyau. 	 Ma, ne di Masaa Jesesi sabi anga san den e feti, ne a teke wan pikin wai kon ne en.


Apʉne pʉra imakooi uka'putasa' man ka' tepose, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa uya ɨri ton iteseru kupʉ tenu yau. 	 Bika den takuudu anga ogii fi en hei doo Gadu. Masaa Gadu á feegete den.


Saarʉ esi'pʉ mɨrɨ yau iwɨtɨ' rɨ ta pɨ'. Mɨrɨ a'tai, ka'pon amʉ' e'sara'tɨ'pʉ ipan pe Sises apurɨnin nan kota'ma pɨ' Surusiran po tʉuko'mansan. Mɨrɨ a'tai, tu'kan kon Sises apurɨnin nan apʉrʉmʉ'pʉ Isutiya mɨrɨ awonsi'kɨ Sameriya pona. Enno'sa' kon nɨken e'nɨnsa' esi'pʉ Surusiran po. 	 A kii fu Stefanisi na wan sani di kai gi Sawlesi. Bigin fu a dei de libi kon moo taanga gi biibisama de. Dyusama e lon du ogii anga den. Da den e lowe panya gwe na a pisiwataa fu Judeja, soseefi Samaliya. Na den apaiti bosikopuman namo be fika de.


“Ɨserasu pe rɨ me'tʉi'. Ɨtʉto' oton kon mɨrɨ pata konsʉrʉʉi amʉ' ena', mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau ayari'po'pɨ'to' oton kon. Urɨ pɨkɨrɨ ɨye'soto'kato' oton kon kopʉna amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ kin amʉ' rau rɨ to' pana ya' urɨ ekama pɨ'. 	 “Ma u dati, u mu koni anga useefi! Den o kisi u tyai go a kuutu osu fesi fu mi ede. Den o fonmi u a ini den Dyu keliki fu den. Da den o tyai u go a fesi fu kownu anga tiiman fu kondee. Da u mu teke den okasi ya fu taigi ala sama fu saide u e biibi a mi.


Tanporon kon e'tʉto' pe iyesi eke ton esa' wannɨ pe te'san ena', apʉne pʉra moro ɨnʉ' rɨ eke pʉra iyesi Papa nʉ'mʉ'sa'ka'pʉ pen. Eke pe na'ne' nan esi Papa nʉ'mʉ'sa'ka'san pe. 	 We, da ibii kondee abi lanti fu tii sama. Da ná si den enke noti, fu du sani pasa den mofu. Bika a makiti fu den tii sani, anga ala taki gi taawan de komoto a Masaa Gadu. Taa fasi á de fu fende makiti.


Piri' utɨ'pʉ Anturu pana'tɨi'; Anturu mɨrɨ awonsi'kɨ Piri' uya nin si Sises pana'tɨ'pʉ mɨrɨ. 	 We, ne Filipi komoto, ne a go taigi Andeleyasi. Ne Filipi anga Andeleyasi komoto, ne den go taigi Masaa Jesesi.


To' e'tʉrawasoma Epʉn pon ɨpʉreman nɨto' iwʉ' a'kwarʉ'pʉ tau rɨ, ikasa ipatakasa' pe te'sen. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Mosi' panama'pʉ mɨrɨ ɨpʉreman nɨto' iwʉ' amɨ pɨ' iyekoneka koro'tau: “Menei', tanporon nɨ koneka auya, ɨyena' wʉ' po enpoika'pʉ na'ne' kasa ento' auya ipɨ' pe,” tukai'. 	 A apaiti tenti pe apaiti begiman e wooko a goontapu ya á de a tuutuu peesi fu miti Masaa Gadu seefi. Ma a de fu soi namo, fa a tuutuu wan fu tapu tan. Bika na dati den teke luku, meke disi, enke na dati kaaka e kai ya, fu si. Masaa Gadu seefi be wasikoi Mosesi taki: “Meke en sondee fu misi sani, fu di mi e soi yu a Sinai Mongo tapu ya!”


To' asakɨrɨ'pano rʉ'pʉ uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ wʉi enu pona, mɨrɨpan a'ne' pe iyesi uya ka'pon amʉ' puto' pe iku'sa' esi'pʉ. 	 Ne, a Engel di meke di fu fo, kandi a sani di be de a ini a komiki fi en towe na a san fesi. Ne a san fende pasi e leti hii enke faya e boon libisama.


Saarʉ uya ekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' ɨmɨrɨ, Uyepuru?” ta'pʉ iya. “Urɨ Sises, ɨnkota'manʉ,” ta'pʉ iya. 	 Namo a piki taki: “Masaa! Sama a yu?” Namo a piki en taki: “Mi na Jesesi di baka yu e lon fu pina so!”


Ɨnnonsi'kɨ Sises ensa' tʉuya a'tai, iyeka'tumʉ'pʉ, mɨrɨpan e'sekunka'pʉ irau. 	 Da, a man de, te a faawe si Masaa Jesesi, ne a go ne en. Ne a sutu kini a doti, a Masaa Jesesi fesi.


Sises uya e'se'ne' pe teruparu enpa'ka'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' serɨ a'taino kon uya eke Papa tʉrawasooi, ui'tuto' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ ekama'po? I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; mɨrɨ waraino i'tuto' ipɨkɨrɨ tʉrʉ pen nɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi dyeme, ne a akisi den taki: “Oho! Libisama! Saide meke u wani meke mi soi u maiki taki, na Masaa Gadu sende mi kon? Fu tuutuu mi ná o soi u ná wan maiki enke fa u wani de!”


Esuwerʉ amʉ' pokon pe te'sepose, “I'napairɨ rɨ serɨ ton esi,” ta'pʉ to' uya. 	 Na so a afukati kaba taki. Namo ala taa Dyusama ape piki anga en taki, na tuu.


Asaurokʉi'ma iya'kɨrɨ Pi'ta ewomʉ'pʉ, tu'kan kon ka'pon amʉ' amʉrasa' koro'ta'. 	 Na so den e taki, den doo go a ini osu. Namo, na onmen sama Peitilisi go si e wakiti de.


Main e'tʉrʉ'pʉ Mosi' poro, e'tane wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon uyee'pʉ Sises Kʉrai poro. 	 Bika na Mosesi, Masaa Gadu be gi den weiti fu gi wi fu libi. Ma na Masaa Jesesi a meke u kon sabi, fa a teke gaan bun ati fasi namo luku sama. Da na Masaa Jesesi u sa si kiinkiin, fa Masaa Gadu tan.


Tanporo ka'pon amʉ' non po te'san enku'tɨ'pʉ iya, apʉne pʉra i'tuto' ipɨkɨrɨ tʉku'se wapiyaro' ene iwano' pe. To' apiyo'ma'pʉ iya ikuntɨpɨ'sa' rʉ'pʉ ene supara ke usepi'tɨsa', mɨrɨpan uko'mamʉ namato' ipɨ' pe, ipe ika'to' pe to' uya. 	 Masaa Gadu be fika a meti di be komoto a ondoo doti ya, fu a du den foondoo foondoo sani fi en na a fosi meti fesi. Da anga den gaan foondoo sani di ai du ya, ai koli den sama di e tan a goontapu. Soseefi, a taigi den sama di e tan a goontapu, fu den meke wan gaan pobiki, di gei a fosi meti, di fetihow be koti ne en ede, gi mankei sondee fu a dede.


Sises uya Mata, itakon, mɨrɨ awonsi'kɨ Ʉrasaras i'nʉnka esi'pʉ. 	 We, Masaa Jesesi be lobi Malita anga en sisa anga Lasalesi tuutuu.


Mɨrɨ tʉpo, tʉpoitorʉ ton pɨ', “Isutiya pona kanan utɨnpai'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en taki: “Meke u go baka a Judeja!”


Mɨrɨ a'tai, Papa uya ta'pʉ ipɨ', ‘Asapatooi imo'kakɨ! Mɨrɨ ɨye'mʉ'sa'kasa' na'ne' yau esi wakʉ pe. 	 “Namo Masaa Gadu taki ete taki: ‘Puu i susu a i futu. A peesi pe i taampu de, na wan apaiti peesi gi mi. Da yu á poi taampu anga susu de.


Pata ema'sa' a'tai, ka'pon amʉ' epuru ton—asa'rɨ rɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan amʉra'pʉ, mɨrɨpan kon rakʉi' Sises arɨ'pʉ to' uya. 	 Da di a mamanten fi en, ne den gaansama fu Islayeli Kondee anga den moo hei begiman anga den leliman fu Dyuweiti oli wan kuutu, fu Masaa Jesesi ede.


Ikʉrʉpo'poma auya wapiya pe' ɨiwano' pe iyesi'pʉ pen mɨrɨ? Mɨrɨ awonsi'kɨ ikʉrʉpo'poma tʉpo, itepe'pʉ esi'pʉ ɨiwano' pe pen nɨ pe' mɨrɨ? Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' tʉku'sen pen nɨ kupʉ'pʉ auya? Ka'pon amʉ' pɨ' pe' kasi pe ɨwe'sa' pe ekama auya e'tane, kasi pe ɨwe'sa' Papa pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Ma a á be de fanowdu, fu meke lei kon koli wi so. Bika a goon na be fi yu, winsi i be seli anga yu á be seli en. Da i be sa du san i wani anga a moni di a puu, sondee fu meke lei. Bika fu kon koli wi, da na Masaa Gadu seefi i puubei fu koli de.”


“To' auro'ka'pʉ uya Roman amʉ' eseru esi inke pʉra ka'pon nonkanin nan pen iteyaton non ena'. Wapiya kuru a'sisa' mɨrɨ awonsi'kɨ iteyaton non utɨto' pe iyesi ekama'popɨ'nin piya'. Mɨrɨ yau, teyaton non pokon pe te'sepose isauro'to' pe, te'wa'kʉtʉ pe. 	 Ma mi piki taki: “Wi lanti fu Loma Foto ná abi a gwenti fu poti sama a ini taawan ana, fu di a wani fende bun nen fu dati. Ma wi e meke sama di abi kaagi fu taawan miti fesi a fesi, fu ibii fende okasi piki fi en se.


“Orʉ uya ɨyewaruma'tɨ kon yau, ɨyenu kon yau mʉku'tʉi' wapiya urɨ ewaruma'tɨ'pʉ iya. 	 “Efu kondee á lobi u, da u mu sabi taki, den á be lobi mi a fesi kaba bifo u.


Sises Kʉrai, uyepuru kon uya wakʉ nonkasa' nesii aya'kwarʉ kon piyau, utonpa ton. Amen. 	 Da mi e begi wi Masaa Jesesi Kelestesi, fu teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Meke u jeje libi sa taampu moo anga moo taanga de. Amen, na so de!


“Umɨ pɨ' te'sen utɨ'pʉ kiyari ye' pɨnse'na tʉpa'karakai'. Ipa'karaka iya koro'tau, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ asanta ta'. Mɨrɨpan ka'pon amʉ' usarɨ uya iwasa'kapɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan ɨku'pʉ toron amʉ' uya. 	 A taki: “Wan dei, ne wan paandi goonman go tyatya wan sii fi en, fu goo. Ma di a tyatya a sii, ne afu fu a sii kai a sikin pasi. Ne sama waka masi den. Soseefi pikinfoo fee kon piki den sii nyan.


“Utɨ'nokon serɨ Surusiran pona. Mɨrɨ yau Ka'pon, Papa winon eparankato' oton use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan ena', to' uya eno'mato' oton ima'tato' ya', mɨrɨpan tʉto' oton to' uya Esuwerʉ amʉ' pen ena'. 	 Ne a taigi den taki: “U si fa wi e go a Jelusalem ya, den o seli a Manpikin di kon saka toon libisama ya, poti a ini a ana fu den bigiman fu keliki anga den leliman fu Dyuweiti. Da den o tyai en go a kuutu. Da den o fiti mofu fu kii en. Da den o poti en na ini ana fu den Loma sama di e tii a kondee ya.


Mɨrɨ yau, “‘to' weruweei erikʉ pen nɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ apo' usenkʉ'nʉkʉ pen nɨ.’ 	 Da a pen fu a peesi de noiti abi kaba. Soseefi a faya noiti e tapu tu.”


Wapiyaro' inserʉ uya tʉwaai turunpa'pʉ. Mɨrɨ a'tai tuna tɨ'mooi ton mɨrɨ awonsi'kɨ apo' e'sumasa' mʉn pokon pe uta'pokʉ'pʉ non pona. Mɨrɨ yau ipʉ'kʉ pe rɨ, 1 3 e'to' airɨ non epo'tɨ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ipʉ'kʉ pe rɨ, 1 3 e'to' airɨ rɨ yu' epo'tɨ'pʉ tanporo rɨ isenan nɨ wana' epo'tɨ'pʉ. 	 Ne, a fosi Engel boo a tutu fi en. Ne, wan sowtu alen, gei pisipisi eisi mokisa anga faya anga buulu e kai kon a goontapu. Da, efi i paati goontapu a dii, da wan fu den dii pisi fu goontapu boon, te a kaba kelle. Da, na soseefi wan fu ala dii udu bon anga guun uwii boon tu.


Wʉi nai pata esi koro'tau, uyenno'nin nʉ'pʉ tʉrawasooi ku'pai'nokon. Ewarupɨ nʉye'an, ɨnʉ' rɨ e'tʉrawasoma weyu pen. 	 We, mi mu wooko den wooko fu a sama di sende mi kon, solanga dei de. Bika neti e kon, da ná wan sama o poi wooko moo.


To' uya rɨ enpɨ'tane ka'pon e'mʉ'sa'ka'pʉ, tapon anʉmʉ'pʉ iya, mɨrɨpan utɨ'pʉ. Ipan pe rɨ to' usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ, “Serɨ waraino ensa' uya'nokon pʉra rɨ man!” tai'ma. 	 Ne dyangalan! A man dyombo opo taampu, ne wanten a teke a daagi oli a ondoo ana, ne a waka gwe a osu. Ala sama e luku dunn. Den foondoo, te den e gafa Masaa Gadu taki: “Wi á si a sani ya wanten.”


Tanporo kamoro wapiya iye'sa' kon esi ama' e' ton, rapumanin nan pe nɨrɨ, e'tane karimeru amʉ' uya to' maimu eta pʉra iyesi'pʉ. 	 Ibii sama di be kon a mi fesi, na soso fufuuman anga kiiman. Na fu dati ede meke den sama ná aliki den, leti enke fa i si sikapu nái fitoow wan sama di den á sabi.


Tepuru kon pe kin pe, iya'mu pʉn iteuta inserʉʉi ku'sa' to' uya esi'pʉ. Itese' Ipuru amʉ' maimu yau “Apatan,” mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ' maimu yau “A'poriyon”. 	 Da a kownu fu den makonkon, na a Engel fu a Abisi, a dipi peti di ná abi ondoo. Da a Hebelei Tongo den e kai a Engel ya, Abadon. Ma a Giiki Tongo den kai en, Apoliyon .


To' uya ayato' oton kon mɨrɨ kopʉna mɨrɨ awonsi'kɨ kin amʉ' piya' urɨ wenai, urɨ ekama kon pa Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen pɨ'. 	 Soseefi den o kisi u tyai go a den edeman fu kondee, fu mi ede. Ma ala dati o pasa, fu di u mu fende pasi fu kotoigi fu mi gi ala Dyusama, te go miti taa foluku di á sabi Masaa Gadu du.


E'tane mɨrɨ kasa ɨwesi kon pen. E'tane ru'ku, ɨnʉ' rɨ esi yau eke pe enapai ɨ'koro'tau'nokon e'to' pe iyesi ɨpoitorʉ kon pe, 	 Ma u á de enke den sama ya. U de taa fasi. Da u mu libi taa fasi tu. Efu wan sama wani de moo hei moo den taawan, da a mu saka enseefi fu e dini den taawan.


Mɨrɨ a'tai si Papa eseru pe iyesi pɨ' uye'to' pe ɨpiya'nokon pori' pe ɨpokon pe e'se'na. 	 Da mi sa doo u de anga piisii. Fu Masaa Gadu wani, da mi denki mi o doo u de, anga ala koo ati, fu u sa gi useefi taanga sikin, wan switi fasi.


Tʉmakooi kon ekama pɨ', mɨrɨpan kon pa'taisima'pʉ iya Isotan tuna tʉu'tɨsen kau. 	 Namo Johanisi dopu somen fu den sama a ini Joodani Liba. Ma fosi a dopu den, da den be mu puu ala ogii, di den be du taki fosi.


Apʉne pʉra kamoro tʉuko'mansan main awɨrɨ rɨken esi yau anʉnnin nan pe, apurɨto' esi mɨrɨ itepe' pe pʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ iku'to' pe uya tukai' usauro'nɨsa' esi mɨrɨ se pe rɨ, 	 Na a biibi namo tyai gaan bun gi en a Masaa Gadu so. Ma fu fende bun mu kon toon, fu wooko anga weiti, da a hii paamisi di Masaa Gadu gi, fu wooko anga biibi sa toon wisiwasi sani.


“Ta uya etasa' auya'nokon, ‘Utɨ serɨ, uye'kapʉ rɨ marɨ ɨpiya'nokon.’ Ui'nʉnka auya'nokon yau, pori' pe rɨ ɨwesi kon mɨrɨ utɨ pɨ' ikʉipʉnʉ piya', apʉne pʉra ikʉipʉnʉ esi eke pe uyentai. 	 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “U be yee di mi be taigi u taki, mi e gwe, ma mi o kon baka a u. Efu u be lobi mi, da u ati be o piisii, di mi taigi u taki, mi e gwe a mi Tata. Bika mi Tata bigi moo mi.


E'tane Paarʉ parusi mʉre uya etasa' a'tai, itɨ'pʉ soisa amʉ' iwʉ' ta' Paarʉ piya', ipana'tɨse'na iwɨnɨ pɨ' to' e'kamasa' ekamai'. 	 We, a hii ogii di den e sete ya, da Pawlesi be abi wan sisa de, a abi wan yonkuu boi. Na dati yee a toli, ne a lon go na a suudati dyali, pasa gwe a ini, fende pasi doo Pawlesi. Ne a taigi en san den Dyusama fiti fu du.


tʉrawaso winɨ pen e'tane kʉrɨ ikɨ'manin winɨ—ta'pʉ ipɨ', “Irui e'to' oton takon apiyo' pe,” ta'pʉ. 	 A á be teke awan de wooko, fu di a be bun moo a taawan. Ma na di enseefi be fiti poti kaba, fu teke awan fika a taawan. Bika den be de a bee ete, di a piki a mma fu den taki: “Di moo yonkuwan o de basi fu a moo gaanwan, di fosi meke.”


Serɨ etasa' Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ' tʉuko'mansan E'pe'sas po uya a'tai, ipan pe enari'ke' to' ena'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ipan pe kuru Itepuru Sises ese' nama'pʉ to' uya imeruntɨrʉ wenai. 	 A toli ya paati na ala se, Dyu anga Giiki sama fu Efese Foto de. A gi den feele te, fu lesipeki anga ala gi gaandi na a nen fu Masaa Jesesi moo anga moo.


Makoi a'kwarʉ uya e'se'ne' pe ka'pon i'ki'ma'pʉ, mɨrɨpan epa'ka'pʉ iyapai tʉupirorʉnse. 	 Ne a takuu jeje subi te en sikin e dansi. Ne a bali taanga komoto gwe.