Biibiwan di de saafu a katibo mu teke taki ala fasi fi en gaan masaa di de libisama fasi ya. A ná te en ain de a yu tapu namo enke na sama ati yu wani switi. Bika wooko anga yu hii ati fu di na wi Masaa ati yu wani switi. 	 העבדים שמעו בכל דבר אל אדניכם לפי הבשר לא בעבודה למראה העין כמבקשי חן בני אדם כי אם בתם לבב כיראי האלהים׃


We, ne di Masaa Jesesi si so, ne a piki den taki: “U wani koti odoo gi mi taki: ‘Kaabita e deesi, ma enseefi kini bigi?’ Bika u be yee fu den sani di i e du a Kafalnayemu. Da di i kon a iseefi kondee ya, da du den gi den sama fi yu ya tu meke u si.” 	 ויאמר אליהם הן תאמרו לי את המשל הזה רפא רפא את עצמך וככל אשר שמענו שנעשה בכפר נחום עשה כן גם פה בעיר מולדתך׃


Namo a meke den sooto en anga ala suudati fu oli wakiti ne en. Hiihii fo kulu suudati e oli wakiti kengi. Da a be poti fu tyai Peitilisi go na a foluku fesi, fu kaagi en kii, te a Pasika Fesa be o kai pasa. 	 ויאחז אתו ויתנהו במשמר וימסרהו לארבע מחלקות של ארבעה אנשי צבא לשמרו כי אמר להעלותו אחרי הפסח לפני העם׃


Mi be sikiifi wan biifi gi u kaba taki, kaba mosoo anga sama di abi motyo fasi. 	 כתבתי לכם באגרת שלא תתערבו עם הזנים׃


Biibi pikin mu teke en gaansama taki ala fasi! Bika ai switi gi Masaa fu si sama de fi en tan so. 	 הבנים שמעו אל ילדיכם בכל דבר כי הוא לרצון לאדנינו׃


U o yee fu oloku feti ya anga fu oloku feti so. Ma u á mu feele! Bika, den sani ya musu fu pasa. Ma te den sani ya e pasa, da u á mu si enke na a kaba fu goontapu doo kaba. 	 ובשמעכם מלחמות ושמעות מלחמה אל תבהלו כי היו תהיה זאת אך לא זאת היא הקץ׃


Na fu dati ede den taigi den na den taki: “Meke wi á piiti en, ma meke wi iti lowte luku sama o wini en.” Da den sani ya pasa fu san sikiifi a Gadu Buku mu kon tuu. Bika Gadu Buku be sikiifi taki: “Den paati mi koosi den na den, den iti lowte fu paati mi koosi.” 	 ויאמרו איש אל אחיו אל נא נקרעה לקרעים אך נפיל עליה גורל למי תהיה למלאת דבר הכתוב יחלקו בגדי להם ועל לבושי יפילו גורל ויעשו כן אנשי הצבא׃


Ma boiti dati, da u á leisi san Mosesi be sikiifi poti a Gadu Buku, no? Den Buku fu Mosesi sikiifi taki, wan leisi Mosesi be si wan busi e boon. Ne di a luku a busi bun, ne a yee Masaa Gadu taigi en taki: ‘Mi na a Gadu di den gaansama fu u di den e kai Abalaham, Isaki anga Jakopu e begi.’ 	 ועל דבר המתים כי קום יקומו הלא קראתם בספר משה בסנה את אשר דבר אליו האלהים לאמר אנכי אלהי אברהם ואלהי יצחק ואלהי יעקב׃


Da wi á mu libi enke sama e siibi, da a nái si sani. Na sama di á sabi Masaa Gadu tan so. Ma meke wi dati de anga ain, da poti ede bun tu. 	 לכן אל נא נרדם כמו האחרים כי אם נשקד וננזר׃


Naakolu na be a pikin fu Seluku. Da Seluku na be a pikin fu Lewu. Da Lewu na be a pikin fu Pelegi. Da Pelegi na be a pikin fu Ebeli. Da Ebeli na be a pikin fu Seila. 	 בן שרוג בן רעו בן פלג בן עבר בן שלח׃


Ne a sende wi di abi a kaagi fi en, kon a yu dise anga a kuutu. Da luku a man seefi taampu a yu fesi de! Ala kaagi di wi gi fi en tide ya, enseefi sa piki yu! Efu na tuu, te yu o taki anga en dyonson, yu sa si.” 	 ויצו את שטניו כי בוא יבאו לפניך ואתה כי תחקר אתו תוכל לדעת מפיהו את כל הדברים האלה אשר אנחנו טענים עליו׃


Ma efu u go a wan kondee ofu wan osu, ne den sama á wani oli u, den á wani yee a bun fu Masaa Gadu, da u mu komoto de gwe. Ma, te u o gwe, da u mu naki u futu puu a doti di be de ne en towe fika de. Dati o soi taki, te Masaa Gadu o gi den sitaafu, da u dati ná abi fowtu a ini. Ma na denseefi fowtu, meke Masaa Gadu o sitaafu den so. 	 וכל אשר לא יקבל אתכם ולא ישמע לדבריכם צאו לכם מן הבית ההוא ומן העיר ההיא ונערו את עפר רגליכם׃


Bika tyaipi falisi gadu de a goontapu anga tapu anda. Den falisi gadu lai, soseefi somen sowtu masaa de tu. 	 ואף כי יש הנקראים אלהים אם בשמים אם בארץ באשר יש אלהים רבים ואדנים רבים׃


Ma wanten fu mindii neti, Pawlesi anga Silasi be e begi Masaa Gadu. Den e singi gi Masaa Gadu gaandi. Sitaafuman ape be e aliki den. 	 ויהי כחצות הלילה ויתפללו פולוס וסילא ויזמרו לאלהים והאסורים מקשיבים אליהם׃


Ne den edeman fu den Dyu piki en taki: “Oho! Fotenti a sigisi yali a teke fu meke a gaan keliki osu ya. Ne i taki, efu u booko en i sa meke en baka fosi dii dei?” 	 ויאמרו היהודים הנה זה ארבעים ושש שנה נבנה ההיכל הזה ואתה בשלשה ימים תקימנו׃


We, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go doo na abaase fu a ze fu Galileya. Ne den poti boto na a pisiwataa fu den Gelaseini sama. 	 ויבאו אל עבר הים אל ארץ הגדרים׃


Namo Masaa Gadu sende wan Basiya fi en go taigi Filipi taki: “Seeka fu go mindii dei ten, na a pasi di abaa a sabana, komoto a Jelusalem Foto go kai a Gaasa.” 	 וידבר מלאך יהוה אל פילפוס לאמר קום לך הנגבה על הדרך הירדת מירושלים עזתה והיא חרבה׃


Da di a doo a kondee kaba, ne a go a Sakalia osu. Ne a gi Elisabeti odi. 	 ותבא בית זכריה ותברך את אלישבע׃


We, ne den bakaman fu Johanisi gwe baka. Namo Masaa Jesesi akisi den somen sama di de ape taki: “Sama de ya di be go luku, fa Johanisi be e dopu sama a ini a sabana? Fu sowtu sama u be oli en, meke u be go luku en anda so? U be pakisei taki, na wan man di winta poi wai tyai go a pe a wani, fu di a feke? 	 המה הלכו להם וישוע החל לדבר אל המון העם על אדות יוחנן ויאמר מה זה יצאתם המדברה לראות הקנה אשר ינוע ברוח׃


Namo, da wantu sama si di den e losi a buliki. Ne den bali taki: “San e pasa? Pe u e go anga en?” 	 ואנשים מן העמדים שם אמרו אליהם מה זאת תעשו להתיר את העיר׃


A toli ya meke biibiwan a den peesi de biibi e moo taanga. Dei fu dei den kulu biibiwan de e moo bigi tu. 	 ותתחזקנה הקהלות באמונה וירב מספרן יום יום׃


Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en go doo taki: “Na u na den sama di be de anga mi a ini den pina anga gaan banowtu te enke now. 	 ואתם הם העמדים עמדי עד עתה בנסיונתי׃


Fa u de ape e luku a dei di wi Masaa o doo, da feti taanga anga a biibi libi. Dati sa yeepi meke a kon moo gaw. A dei de, da ala sani a tapu anda doo ondoo ya o boon a ini gaan ati faya, fu sumutu gwe. 	 ולחכות לבא יום יהוה ולהחיש אתו אשר בגללו השמים ימוגו באש והיסדות יבערו ונמסו׃


Wi ya nái sende u de fu poti u seefi a fuka, fu yeepi taawan. Kweti! Ma paati san yu abi na a fasi taki, yu abi ete, ma taawan seefi fende tu. 	 כי לא למען תהיה רוחה לאחרים ולכם צוקה כי אם בשווי ימלא יתרכם בעת הזאת את מחסורם׃


Bika meti be e kii enke paiman. Da den moo hei apaiti begiman e teke en buulu tyai go poti na a Apaiti Kambaa, di meke seeka gi a apaiti Masaa Gadu wawan. Da a meti sikin mu tyai go boon a doose fu Jelusalem Foto. Da ala lanti, doo Masaa Gadu seefi sa si Awan di teke dede, fu yeepi den sama de. 	 כי הבהמות אשר הובא דמן בקדש לכפרת החטא על ידי הכהן הגדול גויתיהן נשרפו מחוץ למחנה׃


Namo Masaa Jesesi piki den baka taki: “Na tuu! U sa diingi en tuu! Ma a á didon a mi, fu gi sama peesi a mi leti ana ofu mi kukutu ana se. Bika na den sama di mi Tata, a tapu poti den hei peesi de gi sa fende den.” 	 ויאמר אליהם הן את כוסי תשתו ובטבילה אשר אני נטבל בה תטבלו אך שבת לימימי ולשמאלי אין בידי לתתה בלתי לאשר הוכן להם מאת אבי׃


Ne a de te wan pisi, ne a taki: ‘Oo! Mi sabi san mi o du, fu te a man puu mi a wooko, fu sama sa teke mi oli a den osu fu solugu, fu mi á pina dede.’ 	 ידעתי מה אעשה למען יאספוני אל בתיהם בעת אוסר מפקדתי׃


We, ne Towmasi bali taki: “Oho! Masaa Gadu, mi Gadu! Yu na mi Gadu!” 	 ויען תומא ויאמר אליו אדני ואלהי׃


Uman anga man di e dini mi, winsi den soi lagi, ma den o fende mi Apaiti Jeje tu. Da a sa piki denseefi san fu taigi taawan. 	 וגם על עבדי ועל שפחותי בימים ההמה אשפך את רוחי ונבאו׃


We, libi fiti Masaa Gadu, da tifeedi anga san yu abi. Da yu na wan tuutuu gudu sama kaba. 	 ואף אמנם יתרון גדול היא החסידות עם לב שמח בגורלו׃


Ma den edeman fu den Dyu foondoo te, den taki: “Fa a man ya du sabi sani fu Gadu Buku so? A á be go a sikoo fu leli den sani de!” 	 ויתמהו היהודים ויאמרו איך ידע זה ספר והוא לא למד׃


Bika a Nyun Tii fu Masaa Gadu, a ná kina fu nyan ofu diingi toli. Ma na fa fu libi letiopu fasi. Fa ati mu de switi a Masaa Gadu, anga taawan seefi. Fa a Apaiti Jeje e tyai piisii a ini sama libi. 	 כי מלכות האלהים איננה אכילה ושתיה כי צדקה היא ושלום ושמחה ברוח הקדש׃


Ne den go doo Efese Foto. Namo Pawlesi fika Pelesela anga en man Akwila a osu. Ne a go a Dyu keliki de fu taki sani fu Masaa Gadu anga Dyusama de. 	 ויבאו אל אפסוס ויעזב אתם שם והוא הלך לבית הכנסת וידבר עם היהודים׃


Ma kaba anga libi di nái fiti a Apaiti Jeje. Dati sa buduufu en di Masaa Gadu poti a yu enke maiki fu soi taki, yu na apaiti sama fi en. Ne en mu tyai yu doo a dei di Masaa Gadu o kaba losi yu puu a takuudu anga ogii tu. 	 ולא תעצבו את רוח הקדש של אלהים אשר נחתמתם בו אל יום הגאלה׃


Ma efu a á wani yee yu, da kai wan ofu tu sama moo, da u go taki anga en baka. Da dati o kai anga a weiti di taki, moo enke wan kotoigi mu de, fu tyai wan toli go a kuutu fesi, fu lanti sa piki taki, na so a de tuu. 	 ואם לא ישמע קח עמך עוד אחד או שנים למען על פי שנים או שלשה עדים יקום כל דבר׃


We, ne Masaa Jesesi piki en taki: “Na di taki: ‘U mu lobi Masaa Gadu anga u hii ati, u hii fii anga u fusutan.’ 	 ויאמר ישוע אליו ואהבת את יהוה אלהיך בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מדעך׃


Ma Johanisi a Dopuman á be go a dunguu osu ete. Da na so enseefi be e dopu sama tu na a peesi di den e kai Enon, koosube fu a kondee di den e kai Salim. Bika a peesi be abi tyaipi wataa. Da somen sama be kon ne en tu fu a dopu den. 	 וגם יוחנן היה טבל בעינון קרוב לשלם כי שמה מים לרב ויבאו ויטבלו׃


Namo a piki taki: “Mi Dyusama anga ala dda ya, u aliki! Masaa Gadu na a gaan dyendee Gadu fu gi gaandi. Na so a be soi enseefi a Abalaham enke moo gaandi avo pe u paansu komoto, fosi a be go tan a Halan Foto. A be de a Mesopatamiya Kondee. 	 ויען ויאמר אנשים אחים ואבות שמעו אלהי הכבוד נראה אל אברהם אבינו בהיותו בארם נהרים לפני שבתו בחרן׃


Di den doo a Masaa Jesesi, ne den taigi en taki: “Mesiti! U sabi taki den sani di yu e taki, na tuutuu sani. Yu na wan kiinkiin sama. Yu e soi libisama fa Masaa Gadu wani den libi. Yu ná abi toobi anga san libisama e taki. Yu á lobi wan sama moo enke taawan. Ma u kon fu akisi yu wan sani.” Ne den akisi en taki: “Taigi u, efu a de fanowdu fu u pai a moo gaan kownu a Loma Foto, a lantimoni. 	 ויבאו ויאמרו אליו רבי ידענו כי איש אמת אתה ולא תגור מפני איש כי לא תכיר פנים כי אם באמת מורה אתה את דרך האלהים הנכון לתת מס אל הקיסר אם לא נתן׃


Ne Filipi piki en taki: “Efu u bai wan miliyun anga onmen dunsu kolu beele seefi, toku a ná o sai den sama ya. Winsi ibii sama teke wan pikin pisi seefi.” 	 ויען אתו פילפוס לחם מאתים דינר לא ימצא להם לקחת לו איש איש מעט׃


Soseefi wan duupu sii kai a siton ini, di ná abi tyaipi doti. Ne den disi goo kon wanten. Bika a doti de á be dipi gi den. 	 ויש אשר נפל על מקמות סלע אשר אין לו שם אדמה הרבה וימהר לצמח כי לא היה לו עמק אדמה׃


Den á de fu kondee, leti enke fa miseefi á de fu kondee. 	 מן העולם אינמו כאשר גם אנכי אינני מן העולם׃


Wai a pasi gi ibii sowtu ogii naamo. 	 התרחקו מכל הדומה לרע׃


Namo den suudati e tyai en gwe te doo a lasiti taapu a tapu. Ne a akisi a gaan komandanti taki: “Mi sa akisi yu wan sani?” Namo a gaan komandanti dyombo foondoo fa a taki bunbun Giiki Tongo so. Ne a taki: “San? I sabi taki bunbun Giiki Tongo!” 	 וכאשר הקריב פולוס להאסף אל המצד אמר אל שר האלף התניח לי לדבר אליך דבר ויאמר הידעת יונית׃


Na so! Ma taampu doo anga a biibi sondee pantan ne en bosikopu. Soseefi pasi á mu fende koli i kaba luku fu fende san Masaa Gadu paamisi sama di e teke en taki. U be yee dati kaba na a dei di sama be tyai a Bun Nyunsu kon gi u de. Ala wookoman fu Masaa Gadu di e dini en te doo mi Pawlesi ya seefi e gi dati na ala se fu goontapu. 	 אם תעמדו מיסדים ונכונים באמונה ולא תזועו מתוחלת הבשורה אשר שמעתם ואשר נשמעה לכל הנברא תחת השמים ואני פולוס הייתי לה למשרת׃


Ne den taigi den taki: “We, u aliki! U mu piki sama taki, u be kai a siibi, ne den bakaman fi en kon fufuu en tyai gwe. 	 אמרו כי באו תלמידיו לילה ויגנבו אותו בהיותנו ישנים׃


We, ne di fu feifi Engel boo di fi en tutu. Ne, mi si wan sitali komoto a tapu kai kon a goontapu. Ne, den gi a sitali a sooto fu a opo a mofu fu Abisi, a dipi peti di ná abi ondoo. 	 והמלאך החמישי תקע בשופר וארא כוכב נפל מן השמים לארץ וינתן לו מפתח באר התהום׃


Ma ai wooko fu kii meti boon begi paadon gi den taawan. Da ai denki fi enseefi, fosi a du dati. Bika a abi den seefi muliki fii enke den tu. 	 אשר על כן חיב להקריב על החטאים גם בעד העם גם בעד נפשו׃


Ma a mu soi a futuboi fu kon de enke en masaa. Na dati meke fa den e kosi mi ya taki, na Belisebulu, a basi fu didibii de a mi tapu, da u denki taki, den ná o kosi u so tu? Bika mi anga u na awan. 	 דיו לתלמיד להיות כרבו ולעבד להיות כאדניו אם לבעל הבית קראו בעל זבוב אף לאנשי ביתו׃


Boiti dede fi en man, ma a go teke nyun man, enke en masaa, da na waka libi. Na dede fu a man namo sa paati den, fu komoto na a weiti ya ondoo, fu teke nyun man, enke en masaa, fu sama á sa poi taki, na waka libi. 	 והנה אם תחיה לאיש אחר בחיי בעלה נאפת יקרא לה אבל אחרי מות בעלה פטורה היא מן התורה ואיננה נאפת בהיותה לאיש אחר׃


taki: “Daai libi! Bika a Nyun Tii fu Masaa Gadu de koosube tuutuu.” 	 שובו כי מלכות השמים הגיעה׃


Na wan faawe peesi Filipi kisi en seefi. A Apaiti Jeje tyai en go poti na a foto den e kai Asotesi. Da ai waka anga a Bun Nyunsu a den foto fu a pisi anda. Namo a go doo a foto den e kai Sesaleya seefi. 	 ופילפוס נמצא באשדוד ויעבר ויבשר בכל הערים עד באו לקסרין׃


U á mu kuutu sani, enke fa u si den anga ain. Ma u mu wegi den sani go wegi den kon, da u kuutu den a wan leti fasi.” 	 אל תשפטו למראה עין כי אם משפט צדק שפטו׃


We, a yuu di den uman ya de a pasi e gwe, ne son fu den suudati komoto a pe den be e oli waki na a geebi. Ne den go a ini a foto, ne den taigi den hei apaiti begiman ala san pasa a pe den be e oli waki, na a geebi. 	 ויהי בלכתן והנה אנשים מן המשמר באו העירה ויגידו לראשי הכהנים את כל הנעשה׃


Da a yuu de, da wan man be de a ini a keliki osu de anga wan takuu jeje ne en tapu. Ne a bali taki: 	 ואיש היה בבית כנסתם אשר רוח טמאה בו ויצעק לאמר׃


Ne den koti sipi ankaa di den be towe ibi a boto puu gwe a wataa, fu winta moo diipi a boto. Den losi den banti di e oli a sitii fu a boto. A fesi se koosi di winta e wai tyai a boto dati den opo fu kisi winta. Na so a boto fika fu tii go doo lampeesi. Namo den botoman kiki fu go na a lampeesi di den be si. 	 ויגדעו את העוגינים ויעזבום לים ויתירו גם את מיתרי המנהיג ויפרשו מפרש התרן אל פני הרוח ויבקשו לבא אל החוף׃


“Oho! San u taki. A koli u kisi tu? 	 ויאמרו אליהם הפרושים הכי נדהתם גם אתם׃


Soseefi Yestesi di nen Jesesi tu, sende bigi odi gi u de. Tuu, fu biibi Dyusama di e waka wooko anga mi dise, da na den dii kodo man di mi kai pasa de namo. Wi e paati a leli di e taki fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Fu tuu, den gi mi koo ati ya. 	 וישוע הנקרא יוסטוס אשר הם מן המולים אלה לבדם מן העזרים למלכות האלהים היו לי לנחמה׃


Moo anga moo uman anga man be e teke biibi toon biibiwan makandii anga den. Biibiwan e kon moo ipi tyaipi tyaipi. 	 אבל נספחו עוד יתר מאמינים אל האדון אנשים ונשים הרבה מאד׃


Ma toku a taigi en de ete taki: “Luku mi ya! Mi de fu go du san yu wani de.” Dati mu soi taki, Masaa Gadu wani puu a fasi di Mosesi be leli Dyusama dini, fu poti wan nyun fasi fu dini. 	 אז אמר הנה באתי לעשות רצונך אלהי מעביר בזה את הראשונה למען הקים את השניה׃


Da sama wani teke taki, na Johanisi Masaa Gadu be e kai Eliya, di a be piki den apaiti takiman fi en fu sikiifi taki, Eliya o waka na a Kelestesi fesi. 	 ואם תרצו לקבל הנה הוא אליה העתיד לבוא׃


Ne den e akisi denseefi taki: “Oho! San pasa anga a dede sikin fu Masaa Jesesi?” Den á sabi san den be mu denki fu sowan sani. Da fa den e taki de, te fu den denki, ne haa, den si tu man taampu a den fesi. Den wei weti koosi fann e koti faya gelen gelen. 	 ויהי הנה נבכות על הדבר הזה והנה שני אנשים עמדו עליהן ולבושיהם מזהירים׃


We, di Masaa Jesesi piki so, ne ala sama di be de ape foondoo, te ná sipowtu. 	 וישמע המון העם וישתומממו על תורתו׃


Soseefi, den lobi te ala sama di miti anga den a wowoyo e kai den, Mesiti. Bika den wani ala sama e si den enke gaan bigiman. 	 ואת שאלות שלומם בשוקים ואת אשר יקראו להם בני האדם רבי רבי׃


Ne a akisi den taki: “U taigi mi. Johanisi a Dopuman na Masaa Gadu be sende en fu dopu sama, efu na libisama be sende en?” 	 טבילת יוחנן המן השמים היתה אם מבני אדם השיבוני׃


Dyusama a Jelusalem Foto anga fesiman anda á be biibi. Den fende taki, a fiti fu kii. Ma na san Masaa Gadu be piki fositen apaiti takiman fu sikiifi taki, musu fu pasa. Den di kii en e fende ala dati e leisi ibii Dyu dei a den keliki sondee fusutan. 	 כי ישבי ירושלים וראשיהם יען אשר לא הכירהו מלאו במשפטם אשר שפטהו את דברי הנביאים הנקראים בכל שבת׃


Namo Kelestesi beli a ini wan geebi. Ma baka dii dei, ne Masaa Gadu weki en kon a libi ya baka tuu. Na so Masaa Gadu Buku sikiifi taki, sani o waka so. 	 וכי נקבר וכי הוקם ביום השלישי כפי הכתובים׃


Bika Gaaman Pilatesi be sabi taki na fu dyalusu ede meke den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti be wani kii Masaa Jesesi. 	 כי ידע אשר רק מקנאה מסרוהו ראשי הכהנים׃


Da, te ibii pisi fu a sikin miti enke fa a mu de, da ibii pisi sa poi du a wooko di a mu du, fu yeepi a hii sikin anga a yeepi di a mu tyai, fu meke a tan bun. Da a hii sikin e goo moo taanga. Na so wiseefi sa goo kon lobi makandii, fu taampu moo taanga na a biibi, fu dini Masaa Gadu. 	 אשר ממנו כל הגוף בהיותו מרכב ומדבק בכל חבור השמוש כפי מדת הפעלה הנתונה לכל אבר ואבר ירבה ויגדל להשלמת בנינו באהבה׃


Wan biibiwan nái fii wan sani te, da mi á fii anga en. Wan biibiwan nái du wan ogii te, da dati á kon koti mi ati. 	 מי יחלש ואני לא אחלש מי יכשל ולא יבער לבי׃


Ne Masaa Jesesi anga den twalufu bakaman fi en anga den taa sama di be lobi waka ne en baka anga somen taa sama ete, saka a mongo go a wan sabana peesi. Namo, da somen sama fu a hii pisiwataa fu Judeja, anga Jelusalem Foto, anga den foto enke Tilosi anga Sidoni na a sikin liba fu a ze, be kon a Masaa Jesesi. 	 וירד אתם ויעמד במקום מישור והמון תלמידיו וקהל עם רב מכל יהודה וירושלים ומחוף ים צר וצידון אשר באו לשמע אתו ולהרפא מחלייהם׃


A ná Masaa Gadu sende a sama de fu kon buuya u, puu na a leti pasi pe a be teke u poti toon sama fi enseefi kaba! Kweti! 	 הפתוי הזה איננו מאת הקרא אתכם׃


Titesi! Te mi sende Altemes ofu Tikikesi kon a yu, da yuseefi mu meke moiti kon a mi a Nikopolisi Kondee. Bika na anda mi wani tan na a hii koo ten fu a yali. 	 כאשר אשלח אליך את ארטמס או את טוכיקוס תמהר לבוא אלי לניקפליס כי גמרתי בלבי לשבת שם בימי הסתיו׃


Ne Masaa Jesesi gi den wan toli taki: “Wan guduman be koti wan goon fi en. Ne a paandi en, te a kaba. Da a goon meke nyanyan fu tyobo.” 	 וישא משלו ויאמר אליהם לאמר שדה איש עשיר אחד עשה תבואה הרבה׃


Ma, te fu den membee, ne kuli, a daai waka pasa a den mindii gwe fi en. 	 אך הוא עבר בתוכם וילך לדרכו׃


Ne Masaa Jesesi kai ala den sama kon, ne a taigi den taki: “U aliki mi bun! San mi o taigi u ya, na wan sani di u musu fu sabi. 	 ויקרא אל כל העם ויאמר אליהם שמעו אלי כלכם והבינו׃


“Mi ya seefi! Wanten be de, mi be abi a seefi denki, fu feti taki, sama mu kaba kai a nen fu a man den e kai Jesesi fu Nasaleti Foto. 	 הן לפנים אני חשבתי צדקה לצרר את שם ישוע הנצרי עד מאד׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U mu luku bun anga useefi fu sama á koli u kisi puu na a biibi. 	 ויען אתם ישוע ויחל לדבר ראו פן יתעה אתכם איש׃


Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “U denki wan figasii bon. Te u si taki, ai piiti boomiki, da u sabi kaba taki, a o meke nyanyan dyonson. 	 למדו נא את משל התאנה כשירטב ענפה ופרח עלה ידעתם כי קרוב הקיץ׃


Teke ain luku san taawan mankei, da booko ede anga a taawan nowtu. 	 כל אחד אל ידאג לאשר לו לבדו כי אם גם לאשר לחברו׃


Da di den sikapuman ya daai baka e go a ini a wei, ne den e singi e piisii gaan piisii fu san di den be yee anga san di den si. Bika ala sani be waka enke fa a Basiya fu Masaa Gadu Kondee be taigi den. 	 וישובו הרעים מהללים ומשבחים את האלהים על כל אשר שמעו וראו כפי אשר נאמר אליהם׃


Wan dii yuu a baka so, ne en uman Safila seefi kon doo de. A á be sabi taki, na so pasa anga en man. 	 ויהי כמשלש שעות ותבא אשתו והיא לא ידעה את הנעשה׃


We, meke den sama di e teke leli fu wan leliman, di e leli den sani fu Masaa Gadu, solugu en na ala fasi. 	 המלמד בדבר יחלק מכל טובו למלמדהו׃


Na so pasa di wi Yeepiman, Jesesi Kelestesi kon teke dede a wi peesi. 	 אשר שפך עלינו למכביר על ידי ישוע המשיח מושיענו׃


Ne den bakaman fi en taigi en taki: “Weeno! I si? Now yu e taki kiin anga u sondee fu taki anga ageisi toli. 	 ויאמרו אליו תלמידיו הנה כעת ברור תמלל ולא תמשל משל׃


Ne, di den e nyan na a sapaten, da a didibii be poti a pakisei gi Judasi, a pikin fu Simon Iskaliyotu kaba a ini en ati ini fu a seli Masaa Jesesi. 	 ויהי אחרי החל הסעודה והשטן נתן בלב יהודה בן שמעון איש קריות למסרו׃


Te yu de a pasi e kon, da go a Towasi Foto gi mi. Da teke a dyakiti fu mi ape kon gi mi. Mi be fika en a Kalpesi osu anda. Soseefi, da tyai den lolo pampila fu mi ape seefi kon gi mi tu. Den taa pampila di meke anga meti buba dati, i mu tyai kon namo namo. 	 את המטפחת שהנחתי בטרואס אצל קרפוס הביאהו אתך בבואך ואף את הספרים ובפרט את המגלות של קלף׃


Ne a taigi Masaa Jesesi taki: “I si fa goontapu dyendee? Mi sa gi yu ala den dyendee de. Ma, da i mu sutu kini a doti begi mi.” 	 ויאמר אליו את כל זאת לך אתננה אם תקד ותשתחוה לי׃


Ma baka wan pisiten, ne Pawlesi piki Balnabasi fu den go luku den biibiwan na ala den foto pe den be gi a bosikopu baka. A wani den go luku fa ai go anga den biibi. 	 ויהי מקץ ימים ויאמר פולוס אל בר נבא לכה ונשובה ונפקדה את אחינו בכל עיר ועיר אשר קראנו שם את דבר יהוה ונראה מה המה׃


Ne a Engel fu Masaa Gadu akisi mi taki: “Saide meke i foondoo so? Mi o taigi yu san na a kibii toli fu a uman anga a meti anga den seibin ede anga den tin tutu, di a sidon ne en tapu. 	 ויאמר אלי המלאך למה זה השתוממת אני אמר לך את סוד האשה והחיה הנשאת אתה בעלת שבעת הראשים ועשרת הקרנים׃


Te den seibin o de na a wooko, da wi enke apaiti bosikopuman o poi poti ede namo fu begi. Soseefi, fu paati a bosikopu.” 	 ואנחנו נשקד על התפלה ועל שמוש הדבר׃


A sama di o teke a mi sikin nyan, ne a teke mi buulu diingi, da a abi a libi fu tego kaba. Da mi sa weki en puu a dede na a kiiboi dei. 	 האכל את בשרי והשתה את דמי יש לו חיי עולמים ואני אקימנו ביום האחרון׃


Da den leliman fu Dyuweiti di be komoto a Jelusalem Foto kon de taki: “Belisebulu, a basi fu didibii, de ne en tapu! Na Belisebulu e gi en a taanga fu puu takuu jeje a sama tapu.” 	 והסופרים אשר ירדו מירושלים אמרו כי בעל זבוב נכנס בו ועל ידי שר השדים הוא מגרש את השדים׃


Da mi be wani sabi san meke Dyusama e kaagi en so. Ne mi be gi Dyulanti di e kuutu sani ya en, fu kuutu luku. 	 ובאשר חפצתי לדעת על מה שמנו אתו הורדתיו אל הסנהדרין שלהם׃


Da heelu fu u! Bika u e seeka den geebi fu den apaiti fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu. We, na den avo gaansama fu u be kii den. 	 אוי לכם כי בונים אתם את קברות הנביאים ואבותיכם הרגו אותם׃


Namo den sama fu a foto aliki a hii toli, te a kaba. Ne den booko go miti Masaa Jesesi. Ne den begi en gaantangi tangi, fu a gwe komoto na a pisi kondee pe den e tan de. 	 והנה כל העיר יצאה לקראת ישוע וכראותם אתו ויבקשו ממנו לעבר מגבולם׃


We, na Masaa Gadu e gi ibii sii wan sowtu bon di mu goo kon komoto de. Da ai goo enke fa a fiti poti gi en. Da ibii bon sikin abi en fasi. 	 והאלהים יתן לו גוף כפי רצונו ולכל זרע וזרע את גופו למינהו׃


Ma a bun fu sikiifi wan biifi soi den taki: Biibiwan! Ná mosoo anga nyanyan, di poti enke paiman gi afokodeei gadu. Wai a pasi gi ibii sowtu motyo fasi. Ná nyan meti di kii sondee koti neki towe a buulu. Ná nyan buulu buulu sani. 	 רק לכתב אליהם אשר ירחקו מטמאת האלילים ומן הזנות ומבשר הנחנק ומן הדם׃


Ma a ná enke mi doo peesi kaba. A ná enke mi kaba seeka enke fa Masaa Gadu wani mi de seefi. Ma mi e feti seefi fu de enke fa Kelestesi wani mi mu de seefi, di a kisi mi teke toon sama fi en. 	 לא כאלו השגתי כבר או כאלו השלמתי אבל ארדף אולי אשיג כאשר גם השיגני המשיח ישוע׃


Ma nownow, da u mokisa libi anga Kelestesi Jesesi, ne u diipi kon koosube fu Masaa Gadu. Bika Kelestesi dede meke en buulu lon pai fi yu takuudu anga ogii. 	 ועתה בישוע המשיח אתם הרחוקים מאז הייתם קרובים בדם המשיח׃


Ma Masaa Jesesi piki en taki: “A bun! Ma sabi taki, den meti abi olo pe den e tan, enke boo peesi. Soseefi den foo fu tapu abi nesi fu boo. Ma a Manpikin di saka kon toon libisama ya, ná abi wanboo peesi taki, na ape ai tan.” 	 ויאמר אליו ישוע לשועלים יש חורי עפר ולעוף השמים קנים ובן האדם אין לו מקום להניח שם את ראשו׃


Ma namo, da somen uman sama seefi be taampu, te a faawe e luku, fa sani e waka anga Masaa Jesesi. Bika den uman ya be waka komoto a Galileya anga Masaa Jesesi fu solugu en naamo. 	 ותהיינה שם נשים רבות הראות מרחוק אשר הלכו אחרי ישוע מן הגליל לשרתו׃


Ma mi o soi yu sama yu mu feele. Na Awan di abi a taanga fu kii yu, te a kaba, da a towe yu go a ini didibii faya . Tuutuu! Ne en i mu feele! 	 אבל אורה אתכם את אשר תיראו יראו את אשר יש לו שלטן אחרי המיתו להשליך אל גיהנם הן אני אמר לכם אותו תיראון׃


Ne fanafu a ten de, ne den taa bakaman fu Masaa be abi wan taki e taki den na den taki, a bakaman fi en ya, ná o dede. Ma Masaa Jesesi á be taki, taki a á be o dede. Ma a be taki: “Efu mi wani a tan a libi fu te mi kon baka, san fi i de ne en?” 	 על כן יצא הדבר הזה בין האחים כי התלמיד ההוא לא ימות וישוע לא אמר לו כי לא ימות אך אמר אם חפצי כי ישאר עד באי מה זה לך׃


Da di Masaa Jesesi komoto a Joodani Liba pe den dopu en, da a Jeje fu Masaa Gadu be de ne en tapu wan taanga fasi. Ne a tyai en gwe a ini a gaan sabana ini. 	 וישוע שב מן הירדן מלא רוח הקדש וינהגהו הרוח המדברה׃


U fika den! Bika den sowtu sama de beendi. Da efu wan beendiman e suku fu tyai beendiman abaa gotoo, da na ala den fiya o kai a ini a gotoo?” 	 הניחו אותם מנהלים עורים המה לעורים וכי יוליך עור את העור ונפלו שניהם בתוך הבור׃


Ma sama á de fu dwengi en tongo. Bika ala yuu ai wai go taki ogii. A lai wisi fu puu kii taawan. 	 אבל הלשון אין אדם יכל לכבשה אין מעצור לרעה הזאת וסם המות מלאה׃


Ma wegi yuseefi luku fosi i nyan. Da Masaa Gadu á sa abi fu kaagi yu sowan fasi, fu gi sitaafu. 	 כי אם נבחן את נפשנו לא נהיה נדונים׃


Da du a wooko de go doo kaba fi en. Da ibiiwan sa si taki, u be sete dati, ne u poti fu du en go doo kaba. Da meke ibiiwan ape gi san a poi gi. 	 ועתה גם השלימו את המעשה למען כאשר התנדבתם לעשות כן גם תגמרו כפי יכלתכם׃


U á mu tyai taa susu anga koosi. Den di u wei de sai kaba.” 	 רק להיות נעולי סנדל ושתי כתנות לא ילבשו׃


Ma toku, Masaa Gadu yeepi de gi uman sama seefi. Winsi a sitaafu de gi den ete, fu meke pikin anga taanga. Ma meke den lobi Masaa Gadu. Meke den tan oli biibi doo. Meke den libi de apaiti fasi. Meke den wooko anga bunbun fusutan. Soseefi moi saka fasi. 	 אבל תושע בלדתה בנים אם תעמדנה באמונה ובאהבה ובקדשה עם הצניעות׃


Saide meke u á be kisi mi, di mi be de ibii dei a ini a Mama Keliki e leli sama fu Masaa Gadu? Ma na fu di a mu waka enke fa Masaa Gadu Buku be taki a fesi, na dati meke u e du so.” 	 ויום יום הייתי אצלכם מלמד במקדש ולא החזקתם בי אבל למען ימלאו הכתובים׃


Da a be kon a goontapu, a goontapu di enseefi meke, ma goontapu á be wani teke en enke wan sama di Masaa Gadu sende kon. 	 בעולם היה ועל ידו נהיה העולם והעולם לא הכירו׃


Bika Masaa Gadu weiti e soi a apaiti fasi di weiti seefi abi. Da ai bali wi, fu teke a apaiti fasi de tu. Ai soi wi, fa fu libi leti, anga ala a bun di dati sa tyai gi wi. 	 ובכן התורה היא קדושה והמצוה קדושה וישרה וטובה׃


Ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Oho Judasi! Anga wan bosi yu e seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya?” 	 ויאמר ישוע אליו יהודה הבנשיקה אתה מוסר את בן האדם׃


Ne di a sende ala den sama gwe kaba, ne a subi go a wan mongo tapu, go e begi, en wawan kodo. A yuu ten de, da peesi be kon e dunguu kaba. 	 ואחרי שלחו את העם עלה ההרה בדד להתפלל ויהי ערב והוא לבדו שמה׃


Ne di a taki so, ne den e suku wan fasi fu kisi en. Ma toku ná wan sama di naki ana ne en, bika en yuu á be doo ete. 	 ויבקשו לתפשו ואיש לא שלח בו יד כי לא בא עתו׃


Ne bakadati, ne Masaa Jesesi kai den twalufu bakaman fi en go a wanse, fu taigi den san o pasa anga en. Ne a taigi den taki: “U si fa wi e go a Jelusalem ya, ala den sani di apaiti takiman fu Masaa Gadu be taki fu a Manpikin di kon saka toon libisama ya o kon pasa tuu. 	 ויקח אליו את שנים העשר ויאמר להם הננו עלים ירושלימה וימלא כל הכתוב בידי הנביאים על בן האדם׃


We, fa mi e begi gi u, da luku san mi e begi ya. Meke a lobi di u abi makandii de sa goo, fu fusutan moo anga moo fa Masaa Gadu de seefi. Da u o moo sabi fini fini san fiti anga san fowtu. 	 ועל זאת מתפלל אנכי כי תרבה ותגדל אהבתכם בהשכל ובכל דעת׃


Ne a tyai en baala Simon go a Masaa Jesesi. Ne di Masaa Jesesi si en, ne a taki: “Yu na Simon, a manpikin fu Johanisi. Yu o nen Kefasi .” 	 ויוליכהו אל ישוע ויהי כהביט אליו ישוע ויאמר שמעון בן יונה לך יקרא כיפא אשר תרגומו פטרוס׃


We, ne baka disi, da ete wan gaan piisii fu den Dyu o de. Ne Masaa Jesesi teke pasi, ne ai go a Jelusalem. 	 אחר הדברים האלה היה חג ליהודים ויעל ישוע ירושלים׃


Masaa Gadu solugu ala den anga wan apaiti sowtu nyanyan di ai towe ibii neti komoto a tapu wan foondoo sowtu jeje fasi. 	 וכלם אכלם מאכל אחד רוחני׃


Te a akisi yu wan fisi, yu o teke wan sineki langa gi en? Nono! 	 וכי ישאל ממנו דג היתן לו נחש׃


We, biibiwan! Da u de a mi ati tuutuu, soseefi wan angii de fu kon miti u de baka. Bika u e piisii mi fa u e libi. Mi sa gafa u so. Ma, soseefi, da pakisei naamo san mi be sikiifi gi u kaba. Bika teke libi so o meke u taampu taanga a ini a biibi. 	 ועתה אחי החביבים והחמודים שמחתי ועטרת ראשי עמדו נא כן באדנינו חביבי׃


We, gaan oloku feti sete a tapu, a Masaa Gadu Kondee. A Engel fu Masaa Gadu di den e kai, Mikayeli anga den Engel fi en opo go feti anga a gaanbigi lebi sowtu kaiman. We, a kaiman anga den takuu jeje feti anga den baka. 	 ותהי מלחמה בשמים מיכאל ומלאכיו נלחמים בתנין והתנין נלחם ומלאכיו׃


Ne di mi mokisa libi anga Kelestesi so, meke mi nái teli ala fa Dyuweiti e leli mi moo fu meke mi kon de bun gi Masaa Gadu. Ma na mi biibi na a wooko di Kelestesi du namo tyai mi kon de bun kaba. 	 ולא תהיה לי צדקתי מתוך התורה כי אם באמונת המשיח הצדקה הבאה מאת האלהים באמונה׃


Namo den teke den apaiti bosikopuman tyai kon na a kuutu peesi. Ne den poti den taampu a den fesi. Namo a moo hei Dyu de taki, a o soi den san na a ogii di den du. 	 ויביאו אתם ויעמידום לפני הסנהדרין וישאלם הכהן הגדול לאמר׃


Bika ibii sama di sa wooko bun so sa kisi lesipeki. Da den o abi a taanga fu soi taawan a biibi di den abi. 	 כי המשמשים היטב יקנו לעצמם מעלה טובה ובטחון רב באמונת המשיח ישוע׃


I mu de kaba kaba fu tei ati teke banowtu fu Masaa Jesesi Kelestesi ede, leti enke fa wan bunbun suudati de kaba kaba fu teke banowtu fi en kondee ede a ini wan feti. 	 וסבל הרעות כאיש חיל בצבא מלחמת ישוע המשיח׃


Da den sa iti den takuu ati sama ya go ini a gaanbigi faya, pe den o de, e bali e kee gaan kee, e kaw tifi, fu tego.” 	 והשליכום אל תנור האש שם תהיה היללה וחרק השנים׃


A ná fu soso Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Te kaw e masi alisi, yu á mu tei en mofu.” Bika, soseefi, a sikiifi taki: “Pe yu e wooko, na ape i mu nyan.” 	 כי הכתוב אמר לא תחסם שור בדישו ועוד נאמר הפעל שוה בשכרו׃


We, mi o sende Timotiyesi kon luku u de, bika mi ná abi taa sama ya boiti en di e fii gi u anda enke mi ya. Fu tuu, ai booko ede ya, fa ai go anga u anda. 	 כי זולתו אין אתי איש כלבבי אשר בלב שלם ידאג לכם׃


Son fu den be denki taki na fu di Judasi be e tyai a monisaka meke Masaa Jesesi be taigi en taki, fu a go bai sani fu den nyan a piisii, efuso fu a gi den pootiman wan sani. 	 כי יש אשר חשבו כי אמר אליו ישוע קנה לנו צרכי החג או לתת לאביונים יען אשר כיס הכסף תחת יד יהודה׃


We, biibiwan a Filipi Foto de! U sabi enke fa miseefi sabi ya, fa na u anda namo be sende moni yeepi mi anga san mi be fanowdu di mi be de fu komoto a Masadoniya pisiwataa anda. Bika mi be kaba gi Masaa Gadu bosikopu de. 	 וידעתם גם אתם פילפיים כי בראשית הבשורה כצאתי ממקדוניא לא התחברה לי אחת מן הקהלות בעשק משא ומתן כי אם אתם בלבד׃


Ne a taigi den go doo taki: “Te u o go, da u á mu tyai ná wan sani anga u. U á mu tyai waka tiki. Soseefi u á mu tyai tasi efu nyanyan sani. Da soseefi u mu tyai moni tu. Da anga den koosi di de a u sikin namo u mu go. U á mu tyai taawan. 	 ויאמר להם אל תקחו מאומה לדרך לא מטות ולא תרמיל ולא לחם ולא כסף ואל יהיה לאיש מכם שתי כתנות׃


Da, ne Masaa Jesesi akisi den baka taki: “Anga san mi sa maiki a Nyun Tii fu Masaa Gadu? 	 ויאמר למה דומה מלכות האלהים ואל מה אמשילנה׃


Ne wan Tongo taki a tapu anda taki: “Disi na mi Manpikin di mi lobi. Mi hii ati e piisii anga en.” 	 והנה קול מן השמים אומר זה בני ידידי אשר רצתה נפשי בו׃


Den dati e du a wooko fu meke tenti. Pawlesi sabi a wooko de. Ne den meke a kon tan anga den, da den e meke tenti e seli makandii, fu wan dei beele. 	 ויבא אליהם ויהי בהיתם בני אמנות אחת וישב אתם ויעש מלאכתו ואמנותם עשות יריעות אהלים׃


“Namo, mi piki a tongo taki: ‘Ma Masaa! Da san i wani anga mi, fu du gi yu?’ “Namo a piki taki: ‘Opo go doo Damasikosi Foto. Sama de anda fu taigi i ala san fu du gi mi.’ 	 ואמר מה אעשה אדני ויאמר אלי האדון קום לך אל דמשק ושם יאמר לך את כל אשר צוית לעשות׃


Ne bakadati, ne Masaa Jesesi tyai enseefi kon soi den bakaman fi en ete wan toon na a ze den e kai Tibeliyasi. Da a toli waka so: 	 ויהי אחרי כן ויסף ישוע הגלות אל תלמידיו על ים טיבריה וכה נגלה אליהם׃


Da u tyai ala den sama di á be wani mi toon kownu fu taki gi den kon, da u kii den leti a mi fesi ya.” 	 אבל את איבי ההם אשר לא חפצו מלכי עליהם הביאו אתם הנה והרגו אתם לפני׃


Ma mi poti gi u taki: U lobi useefi. 	 את אלה אני מצוה אתכם למען תאהבון איש את אחיו׃


Fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu á de di den á be pina. Den be e kii sama e soi den fa Masaa Gadu paamisi fu sende en wookoman kon di o wooko enke fa a wani. A leti wookoman ya kon na a ten fu u ya, ne u dati poti en gi lanti kii. 	 מי מהנביאים אשר לא רדפוהו אבותיכם אף המיתו את המבשרים מקדם ביאת הצדיק אשר עתה הייתם אתם מוסריו ומרצחיו׃


Da Peitilisi de a ini a dyali fu a osu ete a yuu di den e naki Masaa Jesesi so. Ma namo, da wan fu den uman di e wooko a ini a osu fu a moo hei apaiti begiman si Peitilisi. 	 ויהי בהיות פטרוס בתחתית החצר ותבא אחת משפחות הכהן הגדול׃


Soo, we Timotiyesi, den sani di mi be leli yu na tuutuu leli. Da teke den poti luku fa fi i leli den sama a wan bun fasi. Tan poti fitoow a Kelestesi Jesesi go doo. Soseefi lobi sama anga a lobi di wi e fende a Kelestesi Jesesi. 	 החזק בתכונת הדברים הבריאים אשר שמעת ממני באמונה ובאהבה אשר במשיח ישוע׃


Ne a man piki den taki: “Mi be taigi u kaba, ma u á wani yee mi. Saide meke u wani meke mi taki a sani ete wan toon? A wani u wani toon bakaman fi en tu?” 	 ויען אתם כבר אמרתי לכם הלא שמעתם ומה לכם לשמע שנית התאבו גם אתם להיות תלמידיו׃


Masaa Gadu seefi á meke sani di poi kibii gi en. Ibii denki, ala angii na ati de gwelle ne en fesi. Libisama seefi á de sondee sabi taki, faantiwowtu mu gi, fu ala den du anga ala fa den ati e wooko seefi. 	 ואין כל נברא נסתר מנגדו כי הכל חשוף וגלוי לעיני בעל דברים שלנו׃


Ne Masaa Jesesi taki: “Nono! U á mu tapu en, bika efu wan sama á de u feyanti, da a de a u se.” 	 ויאמר ישוע אליו אל תכלאו כי כל אשר איננו נגדנו בעדנו הוא׃


Ne Peitilisi taki: “Masaa! Meke u tan ya! Meke u meke dii pikin osu na a mongo ede ya. Wan fi yu. Wan fu Eliya anga wan fu Mosesi. Bika a switi fu toko fu u de makandii ya!” 	 ויען פטרוס ויאמר אל ישוע רבי טוב היותנו פה נעשה נא שלש סכות לך אחת ולמשה אחת ולאליהו אחת׃


We, yu á taki, dedesama o weki wan dei baka, no? Da den seibin baala ya seefi musu weki tu. Da on di fu den seibin i pakisei taki, o abi a uman enke uman. Bika ala den seibin be libi anga en a ini den libiten.” 	 ועתה בתחית המתים למי מן השבעה תהיה לאשה כי לכלם היתה׃


Ma a taigi den taki: “U á feele! Na mi!” 	 ויאמר אליהם אני הוא אל תיראו׃


“We, ne a de, te wan sani fu twalufu yuu so, ne a go baka go du a seefi sani. Ne di dii yuu, ne a daai go suku sama baka tu. 	 ויצא גם בשעה הששית גם בתשיעית ויעש כדבר הזה׃


Te i leisi en, da i sa si san mi fusutan fu Masaa Gadu, fu fa a fiti poti fu du. Na sani di noiti a fesi sama be sabi wanten. A be de wan kibii toli fu Kelestesi di kon meke ala dati pasa. 	 ובקראכם תוכלו להכיר בזאת את בינתי בסוד המשיח׃


Ne a sende den, fu den go a den kondee kondee go taigi ala sama fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Soseefi a sende den, fu den deesi sama tu. 	 וישלחם לקרא את מלכות האלהים ולרפא את החלים׃


Ne wi kon de bun sama gi Masaa Gadu, fu di a teke gaan bun ati fasi namo luku wi sowan fasi. Da a o gi wi a libi fi en, fu libi tego makandii anga enseefi tu, enke fa a be paamisi sama, fu tan luku fu fende. 	 למען נצדק בחסדו ונירש לפי התקוה את חיי העולמים׃


Da luku bun, fu sama á daai fika a gaan bun ati fasi, di Masaa Gadu teke luku wi. Meke sani á sa de a u mindii fu buuya u, fu poli somen taawan biibi enke bita paansu fika a ini goon, fu goo kwinsi taawan kii. 	 והזהרו פן יש בכם איש מתאחר מחסד אלהים פן יוגיעכם שרש פרה לענה ויטמאו בו רבים׃


Di u dopu go a ondoo wataa, fu soi fa a beli, da na u seefi beli de tu. Ne u Tata, Masaa Gadu weki en makiti fasi kon wan nyun fasi a libi ya baka. Da na u seefi weki nyun fasi kon a libi de baka. 	 לכן נקברנו אתו בטבילה למות למען כאשר נעור המשיח מן המתים בכבוד האב כן נתהלך גם אנחנו בחיים מחדשים׃


Ne a didibii taigi en taki: “Di yu na a Manpikin fu Masaa Gadu tuutuu, da taigi den siton ya, meke den toon beele, osi, fi i fende nyan?” 	 ויאמר אליו השטן אם בן האלהים אתה אמר אל האבן הזאת ותהי ללחם׃


Na den man ya den tyai kon a fesi, ne den apaiti bosikopuman poti ana begi gi den. 	 את אלה העמידו לפני השליחים ויתפללו ויסמכו את ידיהם עליהם׃


Da mi sa begi a Tata, da a sa gi u wan taa Yeepiman, di o tan anga u fu tego. 	 ואני אשאלה מאבי והוא יתן לכם פרקליט אחר אשר ישכן אתכם לנצח׃


Da a o kon, da a taigi i, fi i opo go sidon, a baka, meke a taawan opo go sidon a fesi. Da anga gaan sen fanyaa, yu o opo go sidon na a moo lagi peesi a baka anda. 	 ובא הקרא אותך ואותו ואמר אליך פנה מקום לזה ואז תקום בכלמה לקחת את המקום האחרון׃


“Fu tuutuu mi e taigi u taki, a yuu o kon, da a de kaba, di den dedesama sa yee a tongo fu a Manpikin fu Masaa Gadu. Da den sama di o piki mi o fende a libi. 	 אמן אמן אני אמר לכם כי תבוא שעה ועתה היא אשר ישמעו המתים את קול בן האלהים והשמעים חיה יחיו׃


Bika ala suudati a kownu paleisi ya doo ala taa sama dise seefi kon sabi saide mi de a dunguu osu. Den si taki, na namo fu di mi e dini a Kelestesi. 	 עד אשר נגלו מוסרותי במשיח בכל שער המלך ולכל הנשארים׃


Ne a waka go pikinso moo faawe. Ne a kai tapu fesi a doti anda e begi taki: “Kee, mi Tata! Mi e begi i. A kan di i lai gi mi, fu diingi ya, efi i sa puu en gi mi, fu mi á diingi en, da gaantangi puu en! Ma anga ala fa mi taki ya seefi, ma a ná san mi wani mu pasa. Ma meke sani waka enke fa yu wani!” 	 וילך מעט האלה ויפל על פניו ויתפלל לאמר אבי אם יוכל להיות תעבר נא מעלי הכוס הזאת אך לא כרצוני כי אם כרצונך׃


We, da u dati sabi fa sani o waka kaba. Da u mu de seeka seeka kele kele, sidon anga ain e luku mi. Bika u á sabi on dei na a dei, di a Masaa fu u o kon baka. 	 לכן שקדו כי אינכם יודעים באי זו שעה יבא אדניכם׃


We, di a gaanbigi lebi sowtu kaiman si taki, den fiingi en go a goontapu, ne a bigin fu lon na a uman di be meke a manpikin baka. 	 ויהי כאשר ראה התנין כי הוטל ארצה וירדף את האשה אשר ילדה את הזכר׃


Da, di a opo ana e begi gi den so, ne Masaa Gadu teke en tyai go a tapu. 	 ויהי בברכו אתם ויפרד מאתם וינשא השמימה׃


We a ten de, da Peitilisi be sidon a ini a dyali ete. Namo wan pikin uman di e wooko gi a moo hei apaiti begiman, koi kon ne en. Ne a akisi en taki: “Tan, osi? Man, yu a ná wan fu den man di be e waka anga Masaa Jesesi fu Galileya, no?” 	 ופטרוס ישב מחוץ לבית בחצר ותגש אליו שפחה לאמר גם אתה היית עם ישוע הגלילי׃


Di a taki so, te a kaba, namo a taki switi gi den sama te, a foondoo den. Ma toku, den á gafa en anga den hii ati, bika den daai e akisi denseefi taki: “Sama na a sama di taki a taki de? A ná a pikin fu Jowsef, no?” 	 וכלם העידהו ותמהו על דברי חן אשר יצאו מפיהו ויאמרו הלא זה הוא בן יוסף׃


Ma, te fu den membee, ne den anga Masaa Jesesi seefi miti a pasi haa! Ne Masaa Jesesi gi den odi taki: “Den uman ya, u weki oo!” We, ne den waka go miti Masaa Jesesi, ne den saka kini a doti ne en fesi, ne den kisi en futu e baasa. 	 הנה הלכות להגיד לתלמידיו והנה ישוע נקרה אליהן ויאמר שלום לכן ותגשנה ותאחזנה ברגליו ותשתחוין לו׃


Ma na te wan sama lobi Masaa Gadu namo, da Masaa Gadu e sabi yu enke sama di ai teli. 	 אבל אם יאהב איש את האלהים האלהים ידעו׃


Ne a gaan deki gaiden di be e tapu a kambaa, pe a moo hei begiman anga Masaa Gadu be e miti wan toon wan yali, piiti dalla fu tapu, te a doti tyoo. 	 ויחשך השמש ותקרע פרכת ההיכל לשנים קרעים׃


Ne Masaa Jesesi akisi baka taki: “A ná Mosesi be gi u den weiti fu Gadu, no? Ma ná wan fu den weiti ya di u e oli. We bika, saide meke u e suku fu kii mi?” 	 הלא משה נתן לכם את התורה ואין איש מכם עשה התורה מדוע תבקשו להרגני׃


Da ibii sama, di taki a de a Masaa Gadu pasi, ma ai buuse den taa biibisama, da sowan sama de a dunguu ete. A á de a ini a kiinkiin leti fu Masaa Gadu. 	 האומר כי ישנו באור והוא שנא את אחיו עודנו בחשך׃


Dati sikiifi fi en a Masaa Gadu Buku taki: “Noiti a du wan ogii, noiti lei komoto ne en mofu.” 	 אשר חטא לא עשה ולא מרמה בפיו׃


Na so meke Masaa Gadu hei en pasa ala taawan. Ne a fende makiti fu taampu a fesi fu ala taa sani di nen i sa kai. 	 על כן גם האלהים הגביהו מאד ויתן לו שם נעלה על כל שם׃


Ma kon sabi taki, noiti sama di a Jeje fu Masaa Gadu e tii sa poi kosi ofu fuuku Jesesi. Noiti sama sa poi taki, na Jesesi na a Masaa tu, sondee fu a Apaiti Jeje ya meke a poi. 	 לכן אודיע אתכם כי אין איש דבר ברוח אלהים אשר יאמר ישוע חרם הוא ולא יוכל איש לקרא לישוע אדון בלתי אם ברוח הקדש׃


Da fu manengee wawan di nyan a doo fo dunsu. Da di den sama nyan kaba, ne Masaa Jesesi sende den fu den go a osu. 	 והאכלים היו כארבעת אלפי איש וישלחם׃


Ma toku, wi á wani meke den kosi wi fu dati ede. I sabi san? Teke yu uku go uku na a ze. Da a fosi fisi di yu o kisi, da opo en mofu luku. Da yu o si wan moni a ini en mofu. Da teke en tyai go pai a lantimoni fu mi anga yu.” 	 אך למען לא נהיה להם למכשול לך אל הים והשלכת אל תוכו חכה ואת הדג הראשון אשר יעלה שאהו וכאשר תפתח את פיו תמצא בו אסתירא אותו קח לך ונתת להם בעדי ובעדך׃


We, na tuu taki, son biibiwan dise e taki Masaa Gadu bosikopu, fu sama mu poti den bigi moo mi. Bika den e dyalusu, da den e sitee anga mi fu fa Masaa Gadu e wooko anga mi. Ma sowan fu den e taki en kiin ati fasi ya sondee a takuu sowtu fasi de. 	 הן יש מגידים את המשיח מקנאה וריב ויש מגידים בכונה טובה׃


Ne den komoto go doo, te begi gi den sama di teke biibi de, fu a Apaiti Jeje sa lai den sama libi. 	 וירדו שמה ויתפללו בעדם אשר יקבלו את רוח הקדש׃


Mi ya seefi e meke moiti! Mi nái lon enke mi lasi pasi daai lontu enke mi nái si pe fu lon go wini. Mi nái feti enke kofuman di kofu e kai a soso peesi, fu naki a winta. 	 לכן הנני רץ לא כמו בחשכה הנני נלחם לא כהולם רוח׃


A kwali bigi te, ne a komandanti fu suudati di be tyai Pawlesi go gi den, kon feele. Bika ai si den e ali Pawlesi e go e kon te, ne a denki den o piiti en a mindii. Namo a meke suudati puu Pawlesi de tyai gwe na a suudati dyali baka. 	 והריב הולך וחזק ושר האלף דאג פן ישסעו את פולוס ויצו את אנשי הצבא לרדת ולחטף אתו מתוכם ולהכיאו אל המצד׃


Da u sa taki, taa foluku di á be abi fasi fu toon bun sama gi Masaa Gadu, ne biibi tyai dati gi den sama de. 	 ועתה מה נאמר הגוים אשר לא רדפו אחרי הצדקה השיגו את הצדקה היא הצדקה אשר מתוך האמונה׃


We, mi de ya a dunguu osu fu di mi e dini Masaa Jesesi. Da mi e sende u dati taki, waka fiti wan biibisama anda, fu di Masaa Gadu kai u kon poti fu libi so. 	 לכן אזהירכם אני האסור באדון להתהלך כאשר יאתה למשמרתכם אשר נקראתם לה׃


Da mi na wookoman fu Kelestesi Jesesi, fu gi taa foluku en Bun Nyunsu. Mi de enke wan apaiti begiman fu tyai sama di biibi go ne en fesi. Da en Apaiti Jeje kiin den libi, meke a sa teke paiman di den tyai gi en, anga piisii. 	 להיותי משרת ישוע המשיח לגוים ולכהן בבשורת האלהים למען יהיה קרבן הגוים רצוי ומקדש ברוח הקדש׃


Da na wan gaan ogii den du a lanti fesi. Bika den booko a hii kuudei di den be meke, fu tan sondee man, fu dini Masaa Jesesi Kelestesi wawan. 	 ודינן עליהן כי בגדו באמונתן הראשונה׃


Ala sama fiya foondoo. A gei enke den á be wani biibi den ain. Ne den gafa Masaa Gadu taki: “Ai, Masaa Gadu bigi! U si gaan foondoo sani tide.” 	 ושמה החזיקה את כלם ויברכו את האלהים וימלאו יראה ויאמרו כי נפלאות ראינו היום׃


Ma noti sikiifi fi en mma anga en dda. Noti sikiifi fu a lo pe en avo gaansama waka komoto doo enseefi. Noti sikiifi on ten a meke anga on ten a dede. Noti sikiifi taki, a kaba wooko enke moo hei apaiti begiman. Na so a Manpikin fu Masaa Gadu de fu wooko, sondee kaba tego tu. 	 באין אב באין אם באין יחש ולימיו אין תחלה ולחייו אין סוף כי אם נדמה לבן האלהים הוא עומד בכהנתו לנצח׃


Wan Faliseiman be de, den be e kai Nikodeimisi. Da Nikodeimisi na be wan gaan edeman fu den Dyu. 	 ויהי איש אחד בתוך הפרושים ושמו נקדימון שר ליהודים׃


We, te u si ala den sani di mi taki ya e pasa tu, da u mu sabi taki, kaba yuu fu goontapu de koosube fu kon tu. 	 כן גם אתם בראותכם את כל אלה דעו כי קרוב הוא לפתח׃


Wi abi a taanga denki ya. Bika u sabi taki, na fu a biibi ede meke u abi booko ede enke wi ya. Da Masaa Gadu o koo u de ati enke fa ai koo wi ya ati tu, fu biibi doo. 	 ותקותנו בעדכם נכונה היא באשר ידענו כי כאשר חלק לכם בענוים כן גם חלק לכם בנחמה׃


We, na mi, Johanisi yee anga si den sani ya. Da, di mi yee anga si den sani ya, ne mi kai enke wan dede na a futu fu a Engel, di soi mi den sani ya, fu gi en gaandi. 	 ואני יוחנן הוא הראה אלה ושמעם ויהי כשמעי וכראותי ואפל לפני רגלי המלאך אשר הראני את אלה להשתחות לו׃


Na so paati kon a den mindii. Den naki paati anga ala sitee. Ma fosi den gwe, ne Pawlesi taigi den taki: “Na tuu sani Masaa Gadu be meke en Apaiti Jeje be piki Jesaja, enke en apaiti takiman a fositen, fu sikiifi. 	 ויחלקו בדעתם ויסורו ללכת לדרכם בדבר פולוס הדבר האחד הזה היטב דבר רוח הקדש לאבותינו בפי ישעיהו הנביא לאמר׃


Ma a be e sikiifi sani di Masaa Gadu be e piki en, anga ala sweli seefi taki, dati musu fu pasa so. Masaa Gadu taki: ‘Wan bakaten pikin fu Dafeti paansu, na dati mi o gi yu kownu sutuu, fu tii sani enke yu seefi.’ A Dafeti ya na be tuutuu apaiti takiman fu Masaa Gadu, di ai piki san a fiti poti fu du. 	 והוא בהיותו נביא ומדעתו את השבועה אשר נשבע לו האלהים להקים את המשיח כפי הבשר מפרי חלציו להושיבו על כסאו׃


Namo Masaa Jesesi sende den taki: “Pasa go anda wanten!” Ne wanten wanten, ne den komoto go a ini den agu anda ini. Bakadati, ne ala den agu lon komoto a wan mongo ede, kai go dede a ini a ze. 	 ויאמר אליהם לכו לכם ויצאו ויבאו בעדר החזירים והנה השתער כל עדר החזירים מן המורד על הים וימותו במים׃


Namo a kownu go akisi a sama ya taki: ‘Mi baala? Na so yu wei kon a mi feisiti?’ Namo a sama taampu diin namo, a nái piki a kownu seefi. 	 ויאמר אליו רעי איכה באת הנה ואין לך בגדי חתנה ויאלם׃


Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “San u denki a gaan masaa fu a goon o du di a o yee taki, den kii a manpikin fi en tu? Ne enseefi o go luku en goon, no? Ne enseefi o go! Da a o kii den goon man, di a be yuu a goon gi puu a pasi, da a o yuu en gi taa sama.” 	 ועתה מה יעשה בעל הכרם יבוא ויאבד את הכרמים ההם ויתן את הכרם לאחרים׃


Namo Dyusama de leisi a ini den weiti buku fu Mosesi anga buku di taa fositen apaiti takiman be sikiifi. Ne fesiman fu keliki de meke den taigi den Pawlesi taki: “Baala! Pasi de gi sama di abi wan sani fu tyai kon a fesi, fu gi taawan nyun kaakiti ya.” 	 ויהי אחר קריאת התורה והנביאים וישלחו אליהם ראשי הכנסת לאמר אנשים אחים אם יש לכם דבר מוסר לעם דברו׃


Bika wan kodo taanga yesi fu wan man, meke dede wooko enke gaan basi a somen sama tapu. Ma wan kodo bun wooko, fu a taa man, du wan moo taanga sani. Bika biibi na a gaan bun ati fasi, di Masaa Gadu teke luku sama, fu Jesesi Kelestesi ede. Da yu sa fende a gaan bun di e seeka sama kon bun gi Masaa Gadu. Soseefi a libi fu tego, makandii anga en, fu tii ala sani. 	 כי אם בפשע האחד מלך המות על ידי האחד אף כי מקבלי עדף החסד ומתנת הצדקה ימלכו בחיים על ידי האחד ישוע המשיח׃


A taigi mi taki: ‘Koneilisi! Na den begi di i e begi Masaa Gadu, soseefi den bun di yu e gi mofinawan. Ne a sende mi kon taigi yu taki, ala dati piisii en fu denki yu. 	 ויאמר קרניליוס נשמעה תפלתך וצדקותיך היו לזכרון לפני האלהים׃


U mu piisii ala yuu, fu di u mokisa libi anga Masaa. Wan toon moo mi e taki, u mu piisii! 	 שמחו באדנינו בכל עת ועוד הפעם אמר אני שמחו׃


Da mi wani u libi sondee booko ede. Bika man sondee uman abi wan kodo booko ede namo, fu libi piisii Masaa Gadu. Da ai wooko anga hii pakisei a den sani fu Masaa. 	 ואני חפצתי שתהיו בלי דאגה מי שאין לו אשה דאג לאשר לאדון איך ייטב בעיני האדון׃


Namo Masaa Jesesi daai taki anga ala den bakaman fi en. A taki: “Efu wan sama wani waka a mi baka, da a á mu teli enseefi moo. Da a mu e tyai a sitaafu di o kon ne en tapu, enke wan sama e tyai wan koloisi, fu den go sipikii en kii. 	 ויאמר ישוע אל תלמידיו איש כי יחפץ ללכת אחרי יכחש בנפשו ונשא את צלבו והלך אחרי׃


Tyaipi sani de fu leli a ini a toli fu wi moo hei apaiti begiman de. Ma u ná o poi fusutan den. Bika u fusutan lesi fu aliki sani bunbun. Da efu mi taigi u seefi, u ede ná o poi teke den. 	 על זאת יש לנו לדבר הרבה וקשות לבאר לכם במלין יען כי כבדו אזניכם׃


We, u mu meke moiti fu u libi sondee fowtu, enke fa u Tata, di de a tapu de kiinkiin sondee fowtu.” 	 לכן היו שלמים כאשר אביכם שבשמים שלם הוא׃


Ne Masaa Jesesi go a ini a osu. Ne a sende ala den sama go a doo. Ne a waka go taampu na a kama sikin. Ne a kaasi a feba fu a gwe komoto na a mma sikin. Ne wanten a feba gwe. Ne a uman opo, ne a seeka sani gi den, den nyan. 	 ויתיצב עליה ויגער בקדחת ותרף ממנה ותקם מהרה ותשרת אתם׃


Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “We, efu na a moo gaan kownu a Loma Foto fesi, anga en nen den ne en tapu, da na fu a gaan kownu. Da gi a gaan kownu de san de fu a gaan kownu de. Ma gi Masaa Gadu san na fu Masaa Gadu.” Da den foondoo fu a fasi fa Masaa Jesesi piki den ya. 	 ויאמר ישוע אליהם את אשר לקיסר תנו לקיסר ואת אשר לאלהים תנו לאלהים ויתמהו עליו׃


We, ne den piki en taki: “A sama de? A fesi di maiki na a moni tapu de, na fu a moo gaan kownu a Loma Foto!” We, ne Masaa Jesesi piki den baka taki: “Efu ne en fesi de na a moni tapu, da a moni ne en sani! Da na musu u musu fu gi en, en sani di a abi! Ma san u dati abi fu gi Masaa Gadu, dati na san de fu Masaa Gadu. Na dati u mu gi Masaa Gadu.” 	 ויאמרו אליו של הקיסר ויאמר אליהם לכן תנו לקיסר את אשר לקיסר ולאלהים את אשר לאלהים׃


Namo den biibiwan a Jelusalem Foto piisii gafa Masaa Gadu, fu san den yee Pawlesi taki Masaa Gadu du anda. Ma den taigi en taki: “Pawlesi! Jelusalem Foto ya, da Masaa Gadu meke onmen dunsu Dyusama teke biibi tu. Den e oli go doo taki, biibi Dyusama mu tan oli weiti fu Mosesi. 	 וישמעו ויהללו את האלהים ויאמרו אליו הנך ראה אחינו כמה רבבות יהודים באו להאמין וכלם מקנאים לתורה׃


“U bali baaya gi Masaa Gadu! U bali baaya gi Masaa Gadu ne en kondee a tapu anda. Fii kon a goontapu gi ala libisama di e libi enke fa Masaa Gadu wani. Masaa Gadu abi piisii anga den.” 	 כבוד במרומים לאלהים ובארץ שלום בבני אדם רצונו׃


Da naamo Masaa Gadu e meke den apaiti bosikopuman e du somen foondoo sani a Jelusalem Foto de. Ala dati e soi fa Masaa Gadu bigi. Soseefi den biibisama be e fiti go makandii na a Mama Keliki enke fa den be gwenti. Na so den e bosu na a baikon fu a Mama Keliki de, di abi a nen fu Salomo Baikon. 	 ויעשו אתות ומופתים רבים בקרב העם על ידי השליחים וכלם נאספו לב אחד באולם של שלמה׃


U ali kon nyan den meti fu kownu, suudati edeman anga bigiman fu goontapu. U ali kon nyan a meti fu asi anga den sama di be e lei a den tapu anga a meti fu ala den taa sama, den saafu anga den di a ná saafu, pikinwan anga gaanwan.” 	 ואכלתם בשר מלכים ובשר שרי אלפים ובשר גבורים ובשר סוסים ורכביהם ובשר כל בני חורים ועבדים הקטנים עם הגדולים׃


Ne di a taki so, ne a boo a den tapu vuuu taki: “U teke a Jeje fu Masaa Gadu. 	 ויהי בדברו זאת ויפח בהם ויאמר אליהם קחו לכם את רוח הקדש׃


Da na leti enke fa wan man namo be tyai dede kon a hii goontapu. Bika ala sama waka ne en baka enke paansu sama, di de bakaten pikin fu pikin, fi en. Ne den de a ini a ogii fi en tu. 	 לכן כאשר על ידי אדם אחד בא החטא לעולם והמות בעקב החטא וכן עבר המות על כל בני אדם מפני אשר כלם חטאו׃


Fa i si Peitilisi kaba taki so, Safila lulu kai a doti, dede koti boo pii. Den di be go beli en man waka kon si en dede dede. Den teke enseefi go beli se anga se anga en man. 	 ותפל פתאם לרגליו ותגוע והבחורים באו והנה מתה וישאוה החוצה ויקברוה אצל אישה׃


Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman taki: “Mi mati! Mi e taigi yu tuutuu taki, yu á mu feele den sama di sa kii yu sikin namo, da bakadati den á poi du ná wan sani anga yu moo. 	 ואני אמר לכם ידידי אל תיראו מן הממיתים את הגוף ואחרי זאת אין לאל ידם לעשות עוד דבר׃


Wooko enke fa mi nái suku fu du wan enkii sani di mu yeepi miseefi namo. Ma na fu yeepi ala taawan, meke Masaa Gadu sa puu denseefi a takuudu anga ogii tu. 	 כאשר גם אנכי מבקש להיות רצוי לכל בכל ולא אבקש תועלת עצמי כי אם של הרבים למען יושעו׃


“Bika luku son fu u ya abi pikin. Da efu wan pikin fu u begi u wan fisi, u o teke wan sineki, da u gi en? 	 ומי בכם האב אשר ישאל ממנו בנו לחם ונתן לו אבן ואם דג היתן לו נחש תחת הדג׃


Ne Johanisi taigi Masaa Jesesi taki: “Masaa, u miti wan man di teke i nen e puu takuu jeje a sama tapu. Ma u bali en taki a á mu teke i nen fu puu takuu jeje a sama tapu so. Bika en a ná wan bakaman fi yu enke wi.” 	 ויען יוחנן ויאמר אליו רבי ראינו איש מגרש שדים בשמך ואיננו הולך אחרינו ונכלאנו יען אשר לא הלך אחרינו׃


Da Maliya Makidala anga Maliya, a mma fu Yowsesi be go anga Jowsef go luku pe a be o poti a dede sikin fu Masaa Jesesi. Da na so a dede anga a beli fu Masaa Jesesi be waka. 	 ומרים המגדלית ומרים אם יוסי היו ראות את המקום אשר הושם שמה׃


Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “A bun! Si bun baka! Bika a biibi di i poti a Masaa Gadu yeepi yu.” 	 ויאמר אליו ראה אמונתך הושיעה לך׃


A sidon a ini en wagi di asi e hali enke buliki wagi. Da ai leisi a pisi buku di Jesaja enke fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi. 	 ויהי בשובו והוא ישב על מרכבתו וקרא בספר ישעיה הנביא׃


Sama á be de a den mindii di be e pina fu san a fuka. Bika somen biibiwan di be abi wan pisi doti ofu wan osu seefi seli dati meke moni. 	 כי לא היה בהם חסר דבר כי כל בעלי שדות ובתים מכרו אתם ויביאו את כסף מחירם׃


Na so meke, mi si en fanowdu fu sende den dii lobi baala ya a mi fesi. Da den sa kon yeepi u de, fu kaba piki a bun di u o sende seeka poti kaba kaba, enke fa u be paamisi de. U mu piki ala dati sondee dwengi, fu sende yeepi taawan. 	 על כן היה נכון בעיני לבקש מן האחים כי יקדמו ללכת אליכם ויכינו את ברכתכם המיועדה מלפנים למען תהיה מוכנת כעין ברכה ולא כעין כילות׃


Ibii Dyu kina dei, ai go a Dyu keliki de. Da ai taigi Dyusama anga taa foluku de sani di sikiifi a Masaa Gadu Buku. Ai puubei fu soi den fa a bosikopu di ai gi na tuu. 	 וידבר בבית הכנסת בכל שבת ושבת ויוכח את היהודים ואת היונים׃


Ne den go, ne den akisi en taki, efu na en na Kelestesi di Masaa Gadu be o sende kon a goontapu. Ne Johanisi puu taigi den gwelen sondee fu koli den. A taki: “Nono! Kweti kweti! Mi a ná a Kelestesi.” 	 ויודה ולא כחש ויודה לאמר אני אינני המשיח׃


Ne a Pikin Sikapu booko di fu tu lenti fu a buku. Ne mi yee di fu tu libilibi sani taki: “Kon!” 	 וכפתחו את החותם השני ואשמע את החיה השנית אמרת בא וראה׃


Ne a seefi yuu de, ne Masaa Jesesi fii kaakiti e komoto ne en sikin go deesi wan sama. Ne a daai a ini den somen sama, ne a akisi taki: “Sama meli mi koosi?” 	 וברגע ידע ישוע בנפשו כי גבורה יצאה ממנו ויפן בתוך העם ויאמר מי נגע בבגדי׃


Di u de ya, u si taki wan fu den edeman fu u efu wan fu den Faliseiman, biibi ne en wan dei? 	 הגם האמין בו איש מן השרים או מן הפרושים׃


Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “Onmen beele u abi de?” Ne den luku, ne den taki: “U abi feifi beele anga tu fisi ya.” 	 ויאמר אליהם כמה ככרות לחם יש לכם לכו וראו וידעו ויאמרו חמש ושני דגים׃


We, ne Simon Peitilisi seefi doo. Ma en go te a ini a geebi. Ne a si den koosi di den be lolo Masaa Jesesi de. 	 ויבא שמעון פטרוס אחריו והוא נכנס אל הקבר וירא את התכריכין מנחים׃


bika den sama seefi e taki kaba. Den e taki, fa u anda be puu wi ya a boto bun anda. Soseefi, u daai fika a dini fu falisi gadu anda, go dini Masaa Gadu seefi. Ne u toon sama now di e dini a tuutuu Masaa Gadu di e libi tego. 	 כי פיהם המספר מה היה מבואנו אליכם ואיך פניתם מעבודת אלילים ושבתם לאלהים לעבד את אל חי ואמתי׃


Na dati ede meke, den sani di mi e taigi u saafi saafi ya, u mu bali den taanga seefi kon a doo. 	 את אשר אני אמר לכם בחשך דברו באור ואשר ילחש לאזניכם השמיעו על הגגות׃


Ma sama di e daai a Bun Nyunsu, fu kengi anga a tuutuu wan di wi ya be tyai, da a mu luku bun! Winsi na wi ya seefi, ofu wan Engel be sa du dati. Masaa Gadu o fuuku en fu tego. 	 אבל גם אנחנו או מלאך מן השמים אם יבוא לבשר אתכם בשורה מבלעדי זאת אשר בשרנו אתכם חרם יהיה׃


Ne wan edeman fu Dyu keliki den e kai Yailesi kon a Masaa Jesesi. Ne a saka kini a doti, begi Masaa Jesesi gaantangi, fu a kon go anga en ne en osu. 	 והנה בא איש ושמו יאיר והוא ראש בית הכנסת ויפל לרגלי ישוע ויתחנן לו לבוא אתו אל ביתו׃


Ne den taigi en taki: “O! Kownu fu den Dyu! Saka komoto na a koloisi meke u si, no?” 	 ויאמרו אם אתה הוא מלך היהודים הושע את נפשך׃


Da, ne wantu fu u komoto go luku. Ne den si taki, a dede sikin fu Masaa Jesesi á de ape moo tuu. Ma den á si Masaa Jesesi seefi. 	 וילכו אנשים משלנו אל הקבר וימצאו כאשר אמרו הנשים ואותו לא ראו׃


Bika Masaa Gadu gi wi sikin anga libi di de moo enke koosi anga nyanyan. Da efu a sikin anga a libi di Masaa Gadu gi u de moo enke koosi anga nyanyan, da u denki taki, a ná o gi u koosi fu wei anga nyanyan fu nyan? 	 הנפש יקרה היא מן המזון והגוף יקר מן המלבוש׃


Da feti fu kaba taanga yesi gi Masaa Gadu di bosikopu e taki anga wi nownow. Bika a á be sipowtu anga avo gaansama di be taanga yesi gi san a be kon taki a Sinai Mongo. Da on moo, wi fu nownow sa fende sitaafu fu dati? Bika na tapu anda a de nownow, e taki anga u. 	 לכן ראו פן תמאנו לשמע אל המדבר כי הן לא נמלטו המאנים לשמע אל המדבר עמהם בארץ אף אנחנו אם נמאן לשמע בקול המדבר מן השמים׃


Mi á be go de taki, na sama be sende kai mi. Kweti! Na Masaa Gadu be piki mi, fu go a den edeman di sama e teli de, so bigi. Bika mi mu soi den fa mi dati e soi foluku, di á de Dyu, a Bun Nyunsu. Mi go taki fiti anga den, fu buuya á sa komoto a den, fu kon poli a wooko di mi e du, soseefi du pasa kaba. 	 ואעל שמה על פי מחזה ואשים לפניהם את הבשורה אשר קראתי בגוים וביחוד שמתיה לפני החשובים שבהם פן תהיה לריק מרוצתי אשר ארוץ או רצתי׃


Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Mi o tan wan pisiten anga u ete. Ma bakadati, da mi o daai go baka, na a sama di be sende mi kon a goontapu. 	 ויאמר אליהם ישוע אך למצער עודני עמכם והלכתי אל אשר שלחני׃


Da a yuu ten de, da u sa begi akisi mi Tata sani a mi nen. Da mi ná o taigi u taki, mi sa begi mi Tata gi u. 	 ביום ההוא תשאלו בשמי ואינני אמר לכם כי אני אעתיר לאבי בעדכם׃


U deesi den sikiman di de ape. Da u taigi den sama taki: ‘A Nyun Tii fu Masaa Gadu kon koosube fu u.’ 	 ורפאו את החולים אשר בקרבה ואמרו להם קרבה אליכם מלכות האלהים׃


Namo sama komoto a Lida Foto doo a pisiwataa fu Salon si a hii toli ya. Ne den daai dini Masaa de wanten. 	 ויראו אותו כל ישבי לד והשרון ויפנו אל האדון׃


Pakisei son apaiti takiman di Masaa Gadu be meke e taki sani a fesiten a ini en nen. Sama be tyai banowtu kon a den pasi ogii ogii. Ma den á be luku ala dati. 	 אחי הנביאים אשר דברו בשם יהוה הם יהיו לכם למופת העני והתוחלת׃


Na pasi den de, ne wan uman lon kon a Masaa Jesesi baka. A uman ya be abi wan lasi buulu siki, fu twalufu yali langa kaba. Namo a bendi go oli a koosi mofu fu Masaa Jesesi. 	 והנה אשה זבת דם שתים עשרה שנה נגשה מאחריו ותגע בציצת בגדו׃


Ne, den Engel fu Masaa Gadu, den gaansama anga den fo libilibi sani taampu lontu a kownu sutuu. Den towe denseefi a fesi fu a kownu sutuu a doti, ne den e gi Masaa Gadu gaandi. 	 וכל המלאכים עמדו סביב לכסא וסביב לזקנים ולארבע החיות ויפלו על פניהם לפני הכסא וישתחוו לאלהים׃


Bika ala san Masaa Gadu a tapu gi wi na gaan bun sani, di seeka sai fa enseefi wani. A nái daai wooko taa fasi enke a san anga a mun anga den sitali di a meke a tapu, fu daai ibii yuu. 	 כל מתנה טובה וכל מנחה שלמה תרד ממעל מאת אבי האורות אשר חלוף וכל צל שנוי אין עמו׃


Ma te Kelestesi de a ini a libi, da dede sa kii a sikin fu wi seefi, ma a leti libi di a Apaiti Jeje seeka a ini wi, e tan libi tego. 	 ואם המשיח בקרבכם אז הגוף מת הוא בדבר החטא והרוח חיים הוא בדבר הצדקה׃


Ma a á siibi anga en uman fasi, fosi a meke a manpikin. Ne di Maliya meke a pikin, ne Jowsef taki, den mu kai en Jesesi. 	 ולא ידעה עד כי ילדה בן את בכורה ויקרא את שמו ישוע׃


Da meke a gi u anda taanga sikin. Soseefi, da u mu meke u anda e taki soso bun sani. Soseefi, fu du den bun di u e fii fu du. 	 הוא ינחם את לבבכם ויכונן אתכם בכל דבר ומעשה טוב׃


Da luku bun taki, sama á fende pasi koli u tyai go fasi poti a den ondoo, fu wooko enke basi a u tapu. Bika den o leli u lawlaw denki di libisama seefi abi fu dini Masaa Gadu. Soseefi, fu oli kina anga fasi di sama seefi meke fu libi. Ma den á de fa a Kelestesi poti fu waka. 	 הזהרו פן יוליך איש אתכם שולל בפילסופיה ובמדוחי שוא לפי קבלת בני האדם ויסדות העולם ולא על פי המשיח׃


Balnabasi namo namo wani den tyai Maakusi. Pawlesi tan taki, nono! Na so toobi kon a den mindii, ne den paati waka. Balnabasi teke Maakusi tyai anga en. Pawlesi dati teke boto abaa a ze gwe na a gaan tabiki kondee Sipolosi. 	 ויהי רגז עד אשר נפרדו איש מאחיו ויקח בר נבא את מרקוס ויסע באניה אל קפרוס׃


Di den go kon, te wan pisi nyanyan kaba baka fika den. Ne a dda sende den go bai du fu tu leisi. Ne fosi Jowsef meke den sabi taki, en na den baala di den be seli. Na so a Fala-ow seefi kon sabi den famii fi en. 	 ובפעם השנית התודע יוסף אל אחיו ומולדת יוסף נגלתה לפרעה׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Fa mi e tii sani enke kownu á de enke a tii fu kownu a goontapu ya. Bika efu a be de so, da den bakaman fu mi be o opo feti anga den sama, di kon kisi mi tyai kon poti ya. Ma nono! Mi kownu tii a ná fu a goontapu ya.” 	 ויען ישוע מלכותי איננה מן העולם הזה אם היתה מלכותי מן העולם הזה כי אז נלחמו לי משרתי לבלתי המסר ביד היהודים ועתה מלכותי איננה מפה׃


Da di den tyai a pikin kon, ne a Jeje fu Masaa Gadu tyai Simiyon kon a ini a Mama Keliki tu. Da di a doo a ini, ne a si taki den tyai a pikin kon fu seeka enke fa a weiti fu Masaa Gadu taki. 	 ויבא ברוח אל המקדש ויהי כאשר הביאו הוריו את הנער ישוע לעשות עליו כמשפט התורה׃


Ma somen sama booko kon lontu en te, ná sipowtu. Ne a go a ini wan boto fika den sama a soo. Da na anda a tan e taki anga den sama. Da den sama taampu a sikin liba e aliki. 	 ויקהלו אליו המון עם רב וירד אל האניה וישב בה וכל העם עמדים על שפת הים׃


Ma nownow, da na hii taa fasi yu kon de. Masaa Gadu meke i toon mati fi en, ne i kon de bun gi enseefi. Bika Kelestesi teke dede a yu peesi. En boo be koti libisama fasi, fu meke yu kon de fa Masaa Gadu wani. Da yu taampu sondee kaagi a Masaa Gadu fesi, fu finga á sa poi soi a yu taki, yu abi fowtu. 	 עתה רצה אתכם בגוף בשרו על ידי מותו להעמידכם לפניו קדשים ובלי מום ודפי׃


Na Masaa Gadu ala a yeepi de komoto. A meke Kelestesi dede tyai wi kon de bun gi enseefi, toon mati fi en. Ne a sende wi ya e paati a bosikopu de taki, na so sama e kon de switi anga en, fu toon mati fi en. 	 והכל מאת האלהים המרצה אתנו לעצמו על ידי ישוע המשיח ויתן לנו שרות הרצוי׃


Ai soi den peesi pe sikiifi fa Masaa Gadu paamisi a Kelestesi. Ma a o teke pina doo dede fosi. Da a o weki en kon a libi ya baka. Namo a taigi den taki, dati na Jesesi di toli ai waka e taki! 	 פתוח והוכח להם כי צריך היה אשר יענה המשיח ויקום מן המתים וכי זה הוא המשיח ישוע אשר אני מגיד לכם׃


We, a Masaa Gadu di mi e dini ya na di abi ala gudu. Da a poi gi u, san u seefi abi fanowdu a wan gaan foondoo fasi di useefi á poti fusutan. Bika u na sama di mokisa libi anga Kelestesi. 	 ואלהי הוא ימלא את כל צרככם כעשר כבודו במשיח ישוע׃


U luku mi ana anga mi futu! Na miseefi de ya! U kon oli mi luku. Bika yooka nái abi meti, ai nái abi bonyo.” 	 ראו את ידי ואת רגלי כי אנכי הוא משוני וראו כי רוח אין לו בשר ועצמות כאשר אתם ראים שיש לי׃


Da pai lantimoni na a kondee. Bika na dati e pai lantiman, fu a wooko, di Masaa Gadu poti den gi sama de. Den e wooko hii dei, fu fende a dei beele ya. 	 כי לזאת אף משלמים אתם את המס כי משרתי אלהים המה השקדים על זאת׃


Ne enseefi na edeman fu Masaa Gadu kulu sama, di ai kai en sikin. Ne en meke den poi toon sama fi en, da ai gi den a libi di Masaa Gadu wani gi sama. Soseefi a de a fesi fu ala san meke taki, en fosi dede weki baka, da ai libi tego. We, da na ala fasi a teke fesi fu ala sani. 	 והוא ראש גוף העדה אשר הוא ראשית ובכור מעם המתים למען יהיה הראשון בכל׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A bun, mi yee san u akisi mi. Ma miseefi wani akisi u wan sani, fosi mi piki u. Da efu u piki mi, da mi sa taigi u tu, sama gi mi pasi fu du den sani di mi e du.” 	 ויען ויאמר אליהם אף אני אשאלכם דבר ואמרו לי׃


Bika sama mi e taki dati na sama di e kai enseefi biibisama, ma ai motyo. A giiliman. Ai taki takuu fu taawan. A de diingiman ofu bidiigiman. Ai dini afokodeei sani. Nyan seefi yu á mu sidon nyan anga den sowtu sama de. 	 אך זאת כתבתי לכם לבלתי התערב עם איש אשר אח יקרא והוא זנה או בצע בצע או עבד אלילים או מגדף או סבא או גזלן עם האיש אשר כזה גם לא תאכלו׃


Simon Selotu Judasi Iskaliyotu, di seli Masaa Jesesi, meke den kii en. 	 שמעון הקני ויהודה איש קריות אשר גם מסר אתו׃


Ne Masaa Jesesi gi den ete wan ageisi toli taki: “Wan sama koti wan gaan goon fi en. Ne di a kaba koti en, ne a paandi en, te a kaba anga wan sii den e kai doloifi. Di a kaba paandi a goon, ne a yuu en gi taa paandi goonman. 	 ויחל לדבר אל העם את המשל הזה איש אחד נטע כרם ויתן אתו אל כרמים וילך בדרך מרחוק לימים רבים׃


Ne Masaa Jesesi daai, ne a taki anga den bakaman fi en baka taki: “U á mu booko u ede taki, san u o nyan ofu san u o wei. 	 ויאמר אל תלמידיו לכן אני אמר לכם אל תדאגו לנפשכם מה תאכלו ולגופכם מה תלבשו׃


Odi komoto a Gaayosi, di oli wi ne en osu, e solugu, di u doo ya. A kulu biibiwan, di e miti begi makandii ne en osu e sende odi tu. Elastesi seefi, enke a lantiman di e oli moni fu a foto ya, fu pai sama. Odi komoto tu, a wi biibi baala Kwalitesi. 	 גיוס המארח אותי ואת כל הקהלה שאל לשלומכם ארסטוס סכן העיר וקורטוס אחינו שאלים לשלומכם׃


Da na a dii yuu de, ne Masaa Jesesi bali taanga taki: 	 ובשעה התשיעית ויצעק ישוע בקול גדול אלהי אלהי למה שבקתני אשר פרושו אלי אלי למה עזבתני׃


Da a wan kina dei fu den Dyu, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e waka pasa a wan goon ini. Da wan sani enke alisi de a ini a goon ya. Ne den bakaman fi en booko den sani ya e pii e nyan. 	 ויהי בשבת השנית לספירת העמר עבר בין הקמה ויקטפו תלמידיו מלילת ויפרכו אתן בידיהם ויאכלו׃


Ma sama di mokisa libi anga Masaa, da jeje fasi, a toon wan anga Masaa tu. 	 אבל הדבק באדון רוח אחד הוא עמו׃


U si fa den pikin de manii gei sama fu a ten ya? Bika noiti sani de di bun gi den wanten. Johanisi kon, a be e tan sondee nyan, fu begi. Den daai, den taki na didibii de ne en tapu. Da den ná o teke en taki. 	 כי בא יוחנן לא אכל ולא שתה ויאמרו שד בו׃


Mi sabi tuutuu taki yu e yee mi alaten. Ma na fu den sama di taampu lontu ya ede meke mi e taki so, fu den sa kon biibi taki na yu be sende mi kon a goontapu.” 	 ואני ידעתי כי בכל עת תענני אולם בעבור העם הזה אשר סביבותי דברתי למען יאמינו בי כי אתה שלחתני׃


Den dati e taki Masaa Gadu bosikopu fu a Kelestesi, bika den lobi mi. Den sabi taki, na Masaa Gadu poti mi fu feti meke sama si taki, en Bun Nyunsu na wan tuu sani, fu teke biibi. 	 אלה ממריבה מגידים את המשיח לא בלב טהור כי חשבים להוסיף צרה על מוסרי׃


Sama di o go sitee lon e seeka bun, fu wai son sani di ai losutu poti a wanse fosi. Ma na fu wini gowtu ati wei a ede, di á de fu wei tego. Wiseefi mu wai son sani di wi e losutu poti wan se, fu wini a gowtu ati fu wei tego. 	 וכל העמד להאבק ינזר מכל דבר המה לקחת כתר נפסד ואנחנו לקחת כתר אשר איננו נפסד׃


Ma ibiiwan sama di sa lobi en dda, en mma, en manpikin, ofu en umanpikin moo mi, dati á fiti fu toon bakaman fu mi. 	 האהב את אביו ואת אמו יותר ממני איננו כדי לי והאהב את בנו ובתו יותר ממני איננו כדי לי׃


Mi saka kon ya, fu di mi e si fa Dyusama fi yu e teke pina enke saafu. Soseefi, mi e yee den dyeme fu den. Mi saka kon, fu puu den na ala dati. Da waka kon ya! Bika na yu mi o sende go teke den puu a Egepte Kondee.’ ” 	 ראה ראיתי את עני עמי אשר במצרים ואת נאקתם שמעתי וארד להצילם ועתה לכה ואשלחך מצרימה׃


Lobi biibiwan! Teke a bosikopu fu Masaa Gadu di a sende kon gi yu, fu poti biibi. Da yu o taampu taanga ne en fesi, fu de apaiti fasi gi en. Tan begi naamo anga ala fika iseefi gi a Jeje fu Masaa Gadu, fu soi yu san fu begi. 	 ואתם האהובים הבנו באמונתכם הנעלה על כל בקדשתה והתפללו ברוח הקדש׃


Bika suudati a wooko tapu nái du taa wooko solugu enseefi. Sama di paandi wan goon mu libi fu a nyanyan di sii puu de. Sama di e kweki kaw mu diingi a meliki di ai puu. 	 מי הלך לצבא במשכרת של עצמו מי נטע כרם ולא יאכל את פריו מי רעה עדר ומחלב העדר לא יאכל׃


Ma namo, di den de na fesa, te wan pisi, ne a pikin umanpikin fu Helowdiya kon a pe Helowdesi anga ala den taa sama sidon. Ne a dansi de walla. Da fa a dansi so, a switi gi Kownu Helowdesi anga den taa man te, ná sipowtu. Ne Kownu Helowdesi taigi a pikin taki: “Mama! Akisi mi san i wani! Mi sa gi yu en.” 	 ותבא בת הורודיה ותרקד ותיטב בעיני הורדוס ובעיני המסבים עמו ויאמר המלך אל הנערה שאלי ממני את אשר תחפצי ואתן לך׃


Ma Masaa Gadu abi gaan tyali ati fasi fu wi. Ne i si a teke dati wooko so switi anga wi, bika a lobi wi tuutuu. 	 אבל האלהים המלא רחמים ברב אהבתו אשר אהב אתנו׃


Da meke u teke pasi sondee pantan, fu go doo anda anga begi! Ma, da u hii ati mu e tan wooko, fu piisii Masaa Gadu tuutuu fasi. Soseefi u mu kaba fiifii enke takuuduman, di konsensi e fon taki, a á wasi kiin. Bika u dati hii sikin wasi anga kiin wataa, fu u sa libi. 	 נקרבה נא בלבב שלם ובאמונה תמימה מטהרים בהזית לבבנו מרוח רעה ורחוצי בשר במים טהורים׃


Bika na den fasi de sa meke u waka fiti Masaa. Da u libi sa e piisii Masaa Gadu ala fasi. Dati wani taki, u tan du bun sani gi taawan. U feti moo anga moo, fu sabi Masaa Gadu wan leti fasi tu. 	 להתהלך כטוב בעיני האדון וככל רצונו ולעשות פרי בכל מעשה טוב ולרבות בדעת אלהים׃


Na so ala sani be waka. Ma namo de, Masaa Gadu wasikoi den koniman a ini deen taki, den á mu daai go a Kownu Helowdesi moo. Ne den teke wan hii taa pasi waka gwe a den kondee baka. 	 ויצוו בחלום לבלתי שוב אל הורדוס וילכו בדרך אחר אל ארצם׃


Da den sama be foondoo te, den taigi denseefi taki: “Ai kaasi den takuu sani, da wanten den e du san a kumandei den fu du. Anga a gaan makiti anga taanga fi en, a puu a takuu sani na a man tapu.” 	 ותפל אימה על כלם וידברו איש אל רעהו לאמר מה הדבר הזה כי בשלטן ובגבורה מצוה לרוחות הטמאה והמה יצאים׃


A meke u fu poi teke luku taki, na paansu sama fi enseefi. Da kaba teke ana meke gowtu sani ofu solufu sani ofu siton poti taki, dati na fa Masaa Gadu tan! Dati e soi taki, u nái denki bun fi en. 	 והנה בהיותנו ילידי האלהים לא נכון לנו לחשב כי האלהות תדמה לזהב או לכסף או לאבן מעשה חרש ומחשבת בני אדם׃


Ma, efu wan sama teke den sani di ai taki, da sowan sama e soi kiinkiin taki san Masaa Gadu taki na wan tuutuu sani. 	 ואשר קבל עדותו חתום חתם כי האלהים אמת׃


Timotiyesi! Ibii edeman di e tii biibiwan bun, mu kisi moo gaan paiman. Moomoo, den di e moo wooko taanga baka, fu bali Masaa Gadu bosikopu, soseefi fu leli sama tyai denseefi. 	 הזקנים המיטיבים לנהל ראוים הם למשנה כבוד וביותר העמלים בדבר ובהוראה׃


Bika a sikiifi a Masaa Gadu Buku taki: “Sama á de fu taki, a taampu letiopu fasi sai gi Masaa Gadu. Wan enkii wan á de! 	 ככתוב אין צדיק אין גם אחד׃


We, meke u gi Masaa Gadu daa makandii ya! Bika a du gaan bun gi wi pasa peesi anga a yeepi di a sende kon gi wi. 	 ותודה לאלהים על מתנתו העצומה מספר׃


Ma a wooko fu den ya ná o poi go anga langa. Bika leti enke fa i si ala sama be kon si kiinkiin taki, Yanesi anga Yambelesi á be abi kiinkiin fusutan a ini den ede ini, na letiso den sama o kon si fu den tu. 	 כי כמו יניס וימבריס אשר קמו על משה כן גם אלה מתקוממים אל האמת אנשים אשר נשחתה דעתם ונמאסים בדבר האמונה׃


Ne a taigi den taki: “U iti a seepi fu u go na a letise fu a boto, da u sa kisi.” Ne den iti den seepi, ne den kisi fisi tee, den á poi ali a seepi kon a tapu. 	 ויאמר להם השליכו המכמרת מימין לאניה ותמצאו וישליכו ולא יכלו עוד למשך אתה מרב הדגים׃


Dyombo piisii seefi fu dati. Bika na letiso den be pina den fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu a fesi. Da u paiman fu kisi bigi a Masaa Gadu Kondee.” 	 שמחו וגילו כי שכרכם רב בשמים כי כן רדפו את הנביאים אשר היו לפניכם׃


Bakadati, mi luku, ne mi si wan weti woluku. Wan sama sidon na a woluku ya tapu. A gei wan Manpikin di saka kon toon libisama ya. A wei wan gowtu kownu ati ne en ede, da a oli wan gaan koti fetihow ne en ana. 	 וארא והנה ענן בהיר ועל הענן ישב כדמות בן אדם ועל ראשו עטרת זהב ובידו מגל מלטש׃


Masaa Gadu be piki fositen apaiti takiman fi en fu sikiifi taki ala dati taki, fu a wooko di dati du, da sama biibi en o fende paadon fu den takuudu anga ogii.” 	 ועליו כל הנביאים מעידים כי יקבלו סליחת החטאים בשמו כל המאמינים בו׃


Seigi fu sama di e feti fu puu toobi a sama anga sama mindii. Bika den o kai den pikin fu Masaa Gadu. 	 אשרי רדפי שלום כי בני אלהים יקראו׃


Ma, Timotiyesi, a bun fi i sabi fa a waka anga mi a fosi leisi di den tyai mi go a gaan kuutu fesi. Den be kisi mi poti fu faantiwowtu a Bun Nyunsu di mi e tyai. Da ná wan sama be de ape, fu yeepi mi. Ala den, fiya, gwe fika mi wawan ya. Masaa Gadu mu gi den paadon fu dati. 	 בהתנצלותי הראשונה לא היה איש לעזרני כי כלם עזבוני אל יחשב להם עון׃


Namo Masaa Gadu wooko taanga, fu yeepi den anga a wooko ya. Ne wan gaan kulu Giiki sama teke a biibi. 	 ותהי עמהם יד יהוה ומספר רב האמינו וישובו אל האדון׃


“Namo Masaa Gadu taki ete taki: ‘Puu i susu a i futu. A peesi pe i taampu de, na wan apaiti peesi gi mi. Da yu á poi taampu anga susu de. 	 ויאמר אליו יהוה של נעליך מעל רגליך כי המקום אשר אתה עומד עליו אדמת קדש הוא׃


San namo u mu du, na fu tan luku a winta fu tyai wi go nama a wan tabiki.” 	 אך השלך נשלך אל אחד האיים׃


Ma toku, dati á poi poli a tuutuu leli fu Masaa Gadu, kweti kweti. Bika a leli ya taki, Masaa Gadu sabi den sama fi en. Da sama di wani de fu Masaa mu daai baka fika ogii. 	 אך איתן הוא יסוד האלהים וזה חותמו ידע יהוה את אשר לו ועוד יסור מעול כל הקורא את שם המשיח׃


Namo Abalaham kon gaandi seefi sondee pikin. En yali be gaandi pasa fu meke pikin kaba. En uman Sala hii libi seefi noiti be poi oli bee. Ma biibi be meke Abalaham e oli go doo taki, Masaa Gadu paamisi en wan pikin. Namo Masaa Gadu á gi en sen, bika a poti kaakiti a ini en ete fu gi Sala wan pikin. 	 באמונה שרה גם היא קבלה הכח להזריע ותלד אחרי בלתה כי חשבה לנאמן את המבטיח׃


We, a sani ya be meke den poolo te, ne den e gi Masaa Gadu gaandi, fu mi ede. 	 ויהללו בי את האלהים׃


U aliki mi! Na sama tyai Masaa Gadu bosikopu kon gi u de. A ná u bigin a wooko fu paati dati. Soseefi, a ná u wawan namo a bosikopu ya doo tu. 	 או המכם יצא דבר אלהים אם אליכם לבדכם הגיע׃


Na so den sipikii Masaa Jesesi na a koloisi. Ne den iti lowte paati a koosi fi en gi den seefi. 	 ויהי כאשר צלבו אותו ויחלקו בגדיו להם בהפילם עליהם גורל מה יקח איש איש׃


We, a yuu de, da den bakaman be e begi Masaa Jesesi fu a go nyan. 	 טרם יבאו ותלמידיו בקשו ממנו לאמר אכל נא אדני׃


A apaiti tenti pe apaiti begiman e wooko a goontapu ya á de a tuutuu peesi fu miti Masaa Gadu seefi. Ma a de fu soi namo, fa a tuutuu wan fu tapu tan. Bika na dati den teke luku, meke disi, enke na dati kaaka e kai ya, fu si. Masaa Gadu seefi be wasikoi Mosesi taki: “Meke en sondee fu misi sani, fu di mi e soi yu a Sinai Mongo tapu ya!” 	 ומכהנים לדמות וצל הדברים שבשמים כדבר יהוה אל משה בבאו לכלות את המשכן כי אמר אליו ראה ועשה הכל בתבניתו אשר אתה מראה בהר׃


A poti wan apaiti sowtu siton fu wataa lon wan foondoo sowtu jeje fasi, fu fende diingi. Dati be de Kelestesi seefi di be e waka anga den na ala pe den e go. 	 וכלם שתו משקה אחד רוחני כי שתו מן הצור הרוחני ההלך עמהם והצור ההוא היה המשיח׃


Ma yu á mu poti mofu a ini den soso taki de, kweti kweti. Bika den soso taki de á fiti Masaa Gadu. Bika moo anga moo den sama di e taki den soso taki de e diipi komoto a Masaa Gadu pasi. 	 אבל תרחק מדברי הבל הפסולים כי יוסיפו הרבות רשע׃


Na so biibi wi Masaa Jesesi Kelestesi, meke u seeka kon toon bun sama gi Masaa Gadu. Ne u anga en kon de switi makandii. 	 לכן אחרי נצדקנו באמונה שלום לנו עם האלהים באדנינו ישוע המשיח׃


Ma Masaa Gadu sa bali a tapu taki, a yuu doo. Da a moo hei Engel fi en seefi tongo o piki a tapu. Da wan gaan tutu o boo a tapu anda. Da Masaa Jesesi o saka komoto a tapu anda. Da den dede wan, di be e biibi a Masaa Jesesi Kelestesi fosi o weki baka. 	 כי הוא האדון ירד מן השמים בתרועה בקול שר המלאכים ובשופר אלהים ואז יקומו ראשונה המתים במשיח׃


A Judasi ya na di be tyai sama go kisi Jesesi. Ne a teke a moni di den pai en fu dati go bai wan hii pisi doti. Ma bakadati, a teke tetei tei lenge lenge enseefi kii. Namo a koti komoto anda kai kon anga mindii fesi a doti, basi en hii bee tutu komoto a doo. 	 והנה הוא קנה לו שדה במחיר הרשעה ויפל על פניו ארצה ויבקע בתוך וישפכו כל מעיו׃


San fiti de bun gi ala biibiwan. Ne den suku seibin man di sa fiti a wooko. Filipi, Pokolesi, Nikanolu, Timon anga Palmeinasi. Nikolayesi enke biibiwan, ma na Antiyokiya sama di be teke Dyu fu dini. Stefanisi di libi be bun fu a wooko. A Apaiti Jeje be lai en hii libi, soseefi taanga biibi. 	 וייטב הדבר לפני כל ההמון ויבחרו את אסטפנוס איש מלא אמונה ורוח הקדש ואת פילפוס ואת פרוכורוס ואת ניקנור ואת טימון ואת פרמנס ואת ניקלס גר אנטיוכיא׃


Ma wai a pasi gi toobi anga sama di e kon sitee lawlaw sitee! Soseefi, da ná kwali diki suku sowtu avo gaansama na disi anga dati. Ná kwali sitee fu Dyuweiti. Bika na soso lawlaw sani, di nái tyai yeepi. Ma ai sete paati fasi a biibisama mindii. 	 אבל תרחק מן השאלות התפלות ומלמודי תולדות ומן הקטטות ומחלקות בעניני החקים כי אין בהן מועיל והבל הנה׃


Ne a uman taigi en taki: “Masaa oo! Gi mi a wataa de, meke dee wataa á kisi mi moo, baa? Da a ná o de fu mi kon kisi wataa dise moo.” 	 ותאמר אליו האשה אדני תנה לי המים ההם למען לא אצמא עוד ולא אוסיף לבוא הנה לשאב׃


Ne bakadati, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go a Judeja pisiwataa. Ne en anga den de ape fu wan pisiten. Ne Masaa Jesesi dopu den sama de. 	 ויהי אחרי הדברים האלה ויבא ישוע ותלמידיו אל ארץ יהודה ויגר שם עמהם ויטבל׃


Da feti wooko anga biibi! Dati sa meke i libi seeka bun, fu sabi sani fu Masaa Gadu wan leti fasi. 	 בעבור זאת השתדלו להעמיד באמונתכם את הצדקה ובצדקה את הדעת׃


Da Masaa Jesesi bigin fu taigi den fu a gaan pina anga sitaafu di de fu kon ne en tapu. Ne a taigi den taki: “Den bigiman fu keliki anga den leliman fu Dyuweiti anga den gaansama fu kondee, o kai a Manpikin di saka kon toon libisama ya a kuutu. Da den o kii en. Ma te den kii en, da baka dii dei, da en o opo baka komoto a geebi.” 	 ויחל ללמדם כי צריך בן האדם לענות הרבה וימאס על ידי הזקנים והכהנים הגדולים והסופרים ויומת ומקצה שלשת ימים קום יקום׃


Ma a o teke den di sa tei ati fu libi fiti en go doo, fu libi tego makandii anga en. Bika den libi soi taki, den be suku fu a gafa den, go poti na a dyendee peesi fu fende gaandi. Den be suku fu a weki den puu a dede anga wan hii nyun sowtu sikin di noiti moo poi dede poli. 	 למתמידים בעשות הטוב ומבקשים את הכבוד וההדר ואת אשר איננו עבד יתן את חיי העולמים׃


Da na so, di a yuu doo fu Elisabeti meke, ne a meke a manpikin. 	 וימלאו ימי אלישבע ללדת ותלד בן׃


Ma Masaa Jesesi piki den taki: “A ná fu mi ede meke a Tongo ya taki. Ma na fu u ede. 	 ויען ישוע ויאמר לא למעני היה הקול הזה כי אם למענכם׃


Bika, di mi yee a odi fi yu, ne a pikin di de a ini mi bee piisii te a sikopu futu. 	 כי קול ברכתך בא באזני והנה רקד בשמחה הילד במעי׃


A neti be doo fu mamanten fi en, da a kownu be o tyai en go na a foluku fesi, fu kaagi. Peitilisi be didon e siibi a tu suudati mindii. Den bui en wanse ana miti a wan, a taase ana miti na a taawan. Doo mofu fu a dunguu osu baka, suudati taampu e oli wakiti. 	 ויהי בלילה ההוא אשר אמר הורדוס להביאו מחר לדין ויישן פטרוס בין שני אנשי צבא והוא אסור בשנים זקים ושמרי הפתח שמרים את המשמר׃


Di den taampu a ini a Mama Keliki, ne den be e suku Masaa Jesesi. Den e akisi den na den taki: “San u denki? U denki taki a o kon fu nyan a Pasika Piisii ya?” 	 ויבקשו את ישוע ובעמדם בבית המקדש נדברו לאמר מה תחשבו הכי לא יבוא אל החג׃


We, mi e si taki, mi gafa ya enke den lawman de tu. Ma na u anda dwengi mi so. Bika na u be mu gafa mi. Den man di e poti denseefi gaanbigi bosikopuman de á bigi moo mi. Winsi fa mi á de noti seefi. 	 סכל הייתי בהתהללי אתם הכרחתם אתי תחת אשר היה עליכם להזכירני לשבח כי לא נפל אנכי במאומה מן השליחים הגדולים כל כך אף כי כאין אנכי׃


Ma namo, Masaa Jesesi daai luku den taa bakaman fi en. Ne a bali Peitilisi taki: “Pasa komoto a mi baka ya! Yu didibii, saatan yu! Peitilisi! A sani di i taki de, á de enke fa Masaa Gadu e pakisei. I taki enke fa libisama e pakisei.” 	 ויפן אחריו ויבט את תלמידיו ויגער בפטרוס לאמר סור מעל פני השטן כי אין לבך לדברי האלהים כי אם לדברי האדם׃


We, ne di Masaa Jesesi si fa somen sama e waka ne en baka, ne a subi go a wan pikin mongo. Ne di a sidon, ne den bakaman fi en kon ne en anda. 	 ויהי כראותו את המון העם ויעל ההרה וישב שם ויגשו אליו תלמידיו׃


Ne den naki den Yason gaan butu. Na so fosi den losi den baka. 	 ויקחו ערבון מידי יסון ומידי האחרים ואחרי כן פטרום׃


Ma u mu luku bun anga useefi. U mu teke den sani di mi taigi u ya, oli bunbun a ede. U á sabi a yuu di a sani ya o pasa. 	 ראו שקדו והתפללו כי לא ידעתם מתי תהיה העת׃


Ne di den subi go a ini a sipi, ne wanten a gaan winta koo pii. 	 הם עלו אל האניה והרוח שככה׃


We, ne a lanman opo, ne a go a osu. 	 ויקם וילך לביתו׃


Dati e soi kiinkiin taki, en yeepi á de fu yeepi Engel. Ma na fu libisama di sa waka anga biibi na a sowtu fasi fu Abalaham. 	 כי אמנם לא במלאכים החזיק כי אם בזרע אברהם החזיק׃


We, ne den edeman fu den Dyu e meke moiti moo taanga fu den fende en kii. Bika a ná a kina dei fu den Dyu wawan a be booko, ma a kai Masaa Gadu en eigi Tata. Da na so a be e meke enseefi toon wan anga Masaa Gadu. 	 אז יוסיפו היהודים לבקש את נפשו כי מלבד אשר חלל את השבת עוד אמר כי האלהים הוא אביו וידמה לאלהים׃


Namo, nownow baka, da a poti wan kumandei baka taki, ala tapu, doo ondoo ya o boon kaba a soso. A fika en, fu gi faya, na a dei fu wi Masaa konbaka, fu kuutu ala sama di á wani teli Masaa Gadu. 	 גם השמים והארץ אשר לפנינו נצפנו בדברו והם שמורים לאש ליום הדין ואבד אנשי הרשע׃


Fu ala den sama di komoto a mama bee, fu sensi di goontapu sete, te kon miti now, da ná wan fu den di hei enke Johanisi ya. Ma iniiwan sama di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, te go doo den moo lagi wan seefi, hei moo a Johanisi ya.” 	 כי אמר אני לכם אין איש בילודי אשה גדול מיוחנן המטביל אך הקטן במלכות האלהים גדול הוא ממנו׃


Da sama á be o poi fende san Masaa Gadu paamisi. Bika ala sama abi taanga yesi gi den weiti fi en. Ma biibi, meke Abalaham anga paansu sama di de bakaten pikin fi en fende dati. Na gaan bun ati fasi namo, di Masaa Gadu teke luku den so. Bika a á wani wan enkii sama misi san a paamisi. Da a ná Dyusama namo, di ana a poti weiti na paansu sama fu Abalaham. Ma en na a Tata fu ala sama di e wooko anga biibi enke enseefi. 	 על כן מתוך אמונה למען לפי חסד למען תחיה ההבטחה קימת לכל זרעו לא לבני התורה לבדם כי גם לבני אמונת אברהם אשר הוא אב לכלנו׃


We! A hii toli ya waka enke fa Masaa Gadu be piki wan fositen apaiti takiman fi en, fu sikiifi taki, dati musu pasa bakaten. Bika a takiman be sikiifi taki: 	 ותהי כל זאת למלאת את אשר דבר יהוה ביד הנביא לאמר׃


A ten ya Sawlesi nái meke sipowtu anga biibisama. Ai meke moiti fu kaba den anga ala a biibi libi. Ai waka osu fu osu e kisi biibi uman anga man seepi go gi lanti, fu sooto. 	 ושאול החריב את הקהלה וישוטט בבתים ויסחב משם אנשים ונשים ויסגירם לכלא׃


We, a Masaa Gadu ya na di fu wi Masaa Jesesi Kelestesi. Soseefi a Tata fu wi a tapu di wooko gaan foondoo fasi anga en kaakiti, fu yeepi wi. Mi e begi en, fu a Apaiti Jeje fi en gi u apaiti koni fu wooko leti. Soseefi, fu fusutan enseefi doo san a du gi wi. Da u sa poi waka moo anga moo enke fa a wani. 	 כי יתן לכם אלהי אדנינו ישוע המשיח אבי הכבוד את רוח החכמה והחזון לדעת אתו׃


Da te mi o doo u de, da mi sa tan wan hii pisiten anga u. Kande mi pasa a hii koo pisi fu a yali a u mindii de seefi. Da u sa poi yeepi mi seeka sani wanten, fu go moo faawe a pe mi o denki fu go bakadati. 	 ואולי אשב עמכם ימים אחדים או כל ימי הסתו למען תלוני אל אשר אלך שמה׃


Ma na fu di en dda anga en mma be e feele den Dyu edeman, meke den be taki so. Bika den edeman be tapu pasi gi den kaba taki, efu wan sama taki, taki Jesesi na a Kelestesi, da den o puu so wan sama na a keliki. 	 כזאת דברו יולדיו מיראתם את היהודים כי היהודים כבר נועצו לנדות את כל אשר יודה כי הוא המשיח׃


Namo, den kai a kulu biibiwan kon poti. Ne den soi den ala fa Masaa Gadu wooko anga den na a go fu den. Soseefi fa a opo doo, meke taa foluku seefi teke a biibi. 	 ובבאם שמה הקהילו את העדה ויגידו את כל אשר עשה אתם האלהים ואת אשר פתח לגוים פתח האמונה׃


Ne a Engel towe en go a ini a peti fu ondoo doti, di ná abi ondoo. Ne a sooto a olo mofu. Ne a naki lenti na a doo, fu a á fende pasi komoto a ini a olo de moo fu go koli den sama fu den nasi nasi fosi den dunsu yali ya pasa. Da bakadati, da den o losi en fu wan satu pisiten. 	 וישליכהו בתהום ויסגר בעדו ויחתם עליו למען לא ידיח עוד את הגוים עד כלות אלף השנים ואחרי כן יתר לזמן מצער׃


A gaandi fasi fu dini Masaa Gadu be abi weiti fu oli. Soseefi wan apaiti tenti meke seeka, fu miti Masaa Gadu a goontapu ya. 	 הן היה גם לברית הראשונה משפטי העבודה ומקדש ארצי׃


Ma sama di Masaa Gadu kai kon toon fi enseefi e si a taanga fu a bosikopu ya. Soseefi a koni fasi fa Masaa Gadu wooko de. Winsi na Dyu ofu taa foluku biibiwan. 	 אבל למקראים הן מיהודים הן מיונים את המשיח אשר הוא גבורת אלהים וחכמת אלהים׃


Efu wan sama sa akisi pe u e go anga den, da u mu piki en taki, na Masaa sende u, fu kon teke den. Bika Masaa abi den fanowdu nownow. Ma te a Masaa kaba anga den, da u o tyai den kon poti baka.” 	 וכי יאמר איש אליכם דבר ואמרתם האדון צריך להם וברגע ישלחם׃


Da den sama be de koosube e luku Masaa Jesesi. Den be e luku fu si efu a be o deesi a man na a kina dei ya, fu den be fende en go kaagi taki ai du sani di á bun. 	 ויתבוננו בו אם ירפאהו בשבת למען ימצאו עליו שטנה׃


Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “U be yee di mi be taigi u taki, mi e gwe, ma mi o kon baka a u. Efu u be lobi mi, da u ati be o piisii, di mi taigi u taki, mi e gwe a mi Tata. Bika mi Tata bigi moo mi. 	 הלא שמעתם כי אמרתי אליכם אלך לי ואשובה אליכם אם אהב תאהבוני כי עתה תשמחו באמרי לכם כי הלך אני אל האב כי אבי גדול ממני׃


Namo den Faliseiman kon gwe. Ne den gwe go kai pakisei luku, fa fu akisi Masaa Jesesi wan sani, fu a piki fasi enseefi. 	 וילכו הפרושים ויתיעצו איך יכשילהו בדבר׃


We, Filipi seefi miti anga Nataniyeli. Ne a taigi en taki: “U fende Jesesi, a manpikin fu Jowsef, fu a kondee di den e kai Nasaleti, di Mosesi anga den taa apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi sani fi en.” 	 ויפגע פילפוס את נתנאל ויאמר אליו מצאנו אתו אשר כתב משה בספר התורה והנביאים את ישוע בן יוסף מנצרת׃


“We, luku den boomiki a ini sabana, fa den moi. Den nái wooko. Soseefi den nái nai sani fu wei tu. Ma mi e taigi u taki, anga ala fa Salomo, a fositen kownu fu Islayeli Kondee be e wei moi, toku a á be wei moi kisi den boomiki ya. 	 התבוננו אל השושנים הצמחות ואינן טות ואינן ארגות ואני אמר לכם כי גם שלמה בכל הדרו לא היה לבוש כאחת מהנה׃


Namo a komandanti oli a yonkuu boi na ana, tyai go a wanse taki: “Yu abi wan sani fu taigi mi? Taki, no?” 	 ויאחז שר האלף בידו ויסר עמו לבדו וישאלהו מה הוא זה אשר לך להודיעני׃


Den e bali anga gaan taanga tongo taki: “Na Masaa Gadu di sidon na a kownu sutuu anga a Pikin Sikapu wawan ala yeepi e komoto kon a libisama ya.” 	 ויקראו בקול גדול לאמר הישועה לאלהינו הישב על הכסא ולשה׃


Ne Masaa Jesesi taigi tu bakaman fi en taki: “U go na a kondee a u fesi ya. Da te u go, da u o si wan pikin buliki teitei. Ná wan sama sidon na a buliki ya tapu lei ete. 	 ויאמר אליהם לכו אל הכפר אשר ממולכם והיה כבאכם שמה תמצאו עיר אסור אשר לא ישב עליו אדם אותו התירו והביאו׃


Bali mi eigi Dyusama Helodiyoni wan gaanbigi odi, gi mi tu. Mi e sende odi go doo ala biibiwan, di e tan a ini Nalisesi osu tu. 	 שאלו לשלום הורודיון קרובי שאלו לשלום בני ביתו של נרקיסוס אשר הם באדנינו׃


We, ne ala den sama bigin wan takitaki anga denseefi fu Masaa Jesesi ede. Son fu den e gafa en taki en na wan bunbun sama. Taawan taki: “Ho! Nono! Na wan bidiigiman. Ai bidiigi sama.” 	 ותהי תלונה רבה על אדותיו בתוך העם אלה אמרו טוב הוא ואלה אמרו לא כי מתעה הוא את העם׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Na wankodo wooko mi du, ne ai dangaa u so kaba. 	 ויען ישוע ויאמר להם פעלה אחת פעלתי וכלכם עליה תתמהו׃


te enke mi meke ala den feyanti fi yu toon yu futu bangi.” ’ 	 עד אשית איביך הדם לרגליך׃


Namo, Masaa Jesesi dati e waka e lontu a den foto foto anga den kondee kondee fu a hii pisiwataa anda. Da ai leli den sama a ini den Dyu keliki, a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Soseefi, da ala pe a doo, da ai deesi sikiman anga sama di be abi nowtu de. 	 ויסב ישוע בכל הערים והכפרים וילמד בבתי כנסיותיהם ויבשר בשורת המלכות וירפא כל מחלה וכל מדוה בעם׃


Da yu á mu wooko enke na libisama yu e suku fu piisii, te den ain de a yu tapu namo. Ma wooko enke na Kelestesi yu e dini, meke yu e wooko anga yu hii ati ala yuu. Na so Masaa Gadu wani. 	 לא בעבדת מראה העין כמבקשי חן בני אדם כי אם כעבדי המשיח עשים רצון האלהים בכל נפשם׃


Namo Pawlesi anga den taawan di anga en e wooko abaa a ze baka na ape. Den komoto a Paafosi go te a Pelika Foto na a pisiwataa fu Pamfiliya. Namo Johanisi á wani go doo anga den, ne a daai baka gwe a Jelusalem Foto. 	 ויצאו פולוס והאנשים אשר אתו מפפוס וירדו באניה ויבאו אל פרגי אשר בפמפוליא ויעזב אתם יוחנן וישב ירושלים׃


Bika somen sama o opo e koli sama taki na den na a Kelestesi. Da den o koli somen sama kisi. 	 כי רבים יבאו בשמי לאמר אני הוא ויתעו רבים׃


Da ai de sama enke den taawan, anga muliki fii di e taanga Masaa Gadu pasi. Na so meke, a nái poi wooko goofu fasi anga den taawan di e misi Masaa Gadu pasi de. Soseefi den di nái kaba fusutan san fiti anga san fowtu. 	 והוא יכול לחמל על השגגים והתעים בהיותו גם הוא ידוע חלי׃


Mi, Johanisi, na u baala a ini a biibi. Mi e nyan gaan pina enke u anda seefi, fu di mi tei ati fu oli doo, na a gi fu a Bun Nyunsu. Soseefi, mi de a ini fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Ma, mi e tei ati oli doo enke u anda. Da, mi be de a sitaafu na a pikin tabiki, Patimosi ya, fu di mi be e taki a wowtu fu Masaa Gadu, anga di mi be e kotoigi fu Masaa Jesesi. 	 אני יוחנן אחיכם וגם חבר לכם בלחץ ובמלכות ובסבלנות למען ישוע המשיח הייתי באי אשר שמו פטמוס בעבור דבר האלהים ובעבור עדות ישוע המשיח׃


Na fu dati apaiti takiman be sikiifi a fositen taki: “A fika den, enke den kai a siibi. Da den ain nái si, den yesi nái yee, fu fusutan sani fi en. Na so Dyusama tan, te enke tide seefi.” 	 ככתוב נתן להם האלהים רוח תרדמה עינים לא לראות ואזנים לא לשמע עד היום הזה׃


Namo, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “We, u be yee kaba taki: ‘Uman anga man, di libi kaba, á mu go a taa man ofu uman.’ 	 שמעתם כי נאמר לקדמונים לא תנאף׃


U o yee taki, mi de ya efu mi de so, ma u á mu go luku. U á waka a den baka. 	 ואם יאמרו אליכם הנה שם הנה פה אל תלכו ואל תרוצו אחריהם׃


Fu tuu! U mu aliki bun san mi e taki ya! Bika u sama fu a ten ya seefi o kisi a sitaafu di mi taki de tu.” 	 אמן אמר אני לכם בא יבא כל אלה על הדור הזה׃


Namo Peitilisi kisi enseefi taki: “Na Masaa Gadu sende wan Basiya fi en kon puu mi a ini Kownu Helowdesi ana. A puu mi na ala san a Dyu foluku be wani a du anga mi tamaa.” 	 ויהי בשובו אל דעתו ויאמר פטרוס עתה זה ידעתי באמת כי האלהים שלח את מלאכו ויפלטני מיד הורדוס ומכל מזמת עם היהודים׃


We, ala fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be tyai a bosikopu, fu fa Masaa Gadu wani tii sani. Den be e du dati te, Johanisi kon doo nownow. 	 כי כל הנביאים והתורה עדי יוחנן נבאו׃


Ala sama ape si fa ai waka e bali e gafa Masaa Gadu. 	 ויראהו כל העם מתהלך ומשבח את האלהים׃


A tyatya a apaiti tenti seefi di meke seeka fu miti Masaa Gadu a goontapu ya. Soseefi a tyatya ala taa wooko sani di de fu wooko gi Masaa Gadu de. 	 וכן הזה מן הדם על המשכן ועל כל כלי השרת׃


We, wan taa Engel, di meke di fu tu, kon baka a fosiwan, ne a taki: “A kai! A gaan foto Babilon kai! Na a foto ya, be duungu ala den foluku anga a win fu a gaan motyo fi en.” 	 ומלאך אחר בא אחריו ויאמר נפלה נפלה בבל העיר הגדולה כי השקתה כל הגוים מיין חמת תזנתה׃


We, a Masaa Gadu ya na di e libi, anga ala taanga makiti. Da pakisei fa a sa tan, fu fende sitaafu a dati ana? 	 מה נורא לנפל ביד אלהים חיים׃


Da di a yee taki na Masaa Jesesi fu Nasaleti e kon, ne ai bali taki: “Masaa Jesesi! Masaa Jesesi! Yu na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! Gaantangi, abi tyali ati fu mi, da yeepi mi, baa!” 	 וישמע כי הוא ישוע הנצרי ויחל לצעק ויאמר אנא בן דוד ישוע חנני׃


Ma i abi sama di e teke mi taki, da den e du tu. Da mi o soi u enke sama den sama di e du san mi taki de. 	 כל הבא אלי ושומע את דברי ועשה אתם אורה אתכם למי הוא דומה׃


Ne a taigi den go doo taki: “Da na a ten de, da efu wan sama de ne en baikon, da a á mu lasi ten fu go a ini en osu go teke sani. Soseefi, efu wan sama de ne en goon e wooko, a á mu suku fu go a ganda, fu go teke sani ne en osu. 	 ביום ההוא איש אשר יהיה על הגג וכליו בבית אל ירד לשאת אתם ואיש אשר בשדה אל ישב הביתה׃


Ma Abalaham á feele fu du dati. Bika a oli taki, a sa kii en, ma Masaa Gadu poi weki en poti a libi baka. Da fi en se wawan, da a be kii en kaba. Ma na Masaa Gadu tapu en, meke a fika a libi. 	 ויחשב בלבו כי יכול יוכל אלהים להחיות גם את המתים על כן גם הושב אליו להיות למשל׃


Ne sani waka de enke fa Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Abalaham biibi Masaa Gadu, ne a teli en enke sama di de bun gi en.” A kai Abalaham gaan mati seefi. 	 וימלא הכתוב האמר והאמן אברהם ביהוה ותחשב לו לצדקה ויקרא אהב יהוה׃


Ne den e go te, den go doo a osu fu Yailesi. Ma Masaa Jesesi á be wani taa sama moo enke, Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi anga a mma anga a dda fu a pikin go a ini a osu. 	 ויבא הביתה ולא הניח לאיש לבוא אתו בלתי אם לפטרוס וליעקב וליוחנן ולאבי הילדה ולאמה׃


Ne Elisabeti bali taki: “Maliya! Seigi fi yu a Masaa Gadu bigi moo ala taa uman. Soseefi seigi fi yu a Masaa Gadu bigi, fu a pikin di de a ini i bee de tu.” 	 ותקרא בקול גדול ותאמר ברוכה את בנשים וברוך פרי בטנך׃


Soseefi, Masaa Jesesi wasikoi Kafalnayemu Foto taki: “U sama fu Kafalnayemu Foto seefi! U pakisei u o subi go doo Masaa Gadu Kondee? Kweti! Na ini a sitaafu peesi fu faya u o kai go. Bika u si fa Masaa Gadu be boon Sowdom Foto a fositen. Ma efu na anda mi be du den foondoo sani so, da den sama de be o daai biibi Masaa Gadu. Da Masaa Gadu á be o boon a foto fu den. 	 ואת כפר נחום המרוממה עד השמים עד שאול תורדי כי הגבורות אשר נעשו בתוכך לו בסדום נעשו כי עתה עמדה על תלה עד היום הזה׃


Ne, den sama di be e luku den agu si san pasa, ne den lon gwe. Ne den paati a mofu na a hii kondee anga a pisiwataa de, fu san pasa. Da, na so den sama komoto kon luku san pasa. 	 וינוסו רעי החזירים ויגידו זאת בעיר ובשדות ויצאו לראות מה נהיתה׃


Bika takuudu anga ogii e wooko taanga, fu tyai dede gi sama. Da Masaa Gadu wooko mu moo taanga, fu seeka den kon bun gi enseefi. Dati waka anga a gaan bun ati fasi namo, di a teke luku sama. Ne a meke den fende libi tego doo makandii anga enseefi. Na so a sende wi Masaa Jesesi Kelestesi kon yeepi wi. 	 למען כאשר מלך החטא במות ככה ימלך גם החסד על ידי הצדקה לחיי עולם בישוע המשיח אדנינו׃


We, efu u, anga ala fa u abi takuu ati seefi, toku u sabi gi u pikin bun sani so, da fa u pakisei, fu u Tata a tapu? A ná o gi sama di e begi en sani, bun sani, no? 	 הן אתם הרעים ידעים לתת מתנות טבות לבניכם אף כי אביכם שבשמים יתן אך טוב לשאלים מאתו׃


Mi e begi Masaa Gadu di poti u fu wi lobi Masaa Jesesi Kelestesi tego, fu tan teke gaan bun ati fasi namo luku u. 	 החסד עם כל האהבים את אדנינו ישוע המשיח באהבה אשר לא תכלה אמן׃


We, u yee ya! Na pe yu gudu de, na ape yu ati o de tu. 	 כי במקום אשר אוצרכם בו שם יהיה גם לבבכם׃


A mama fu a hii toli ya taki, wi abi wan nyun sowtu moo hei apaiti begiman! En dati sidon a tapu anda, a Masaa Gadu se, na a dyendee kownu sutuu, fu fende ala gaandi. Da ai tii sani anga a makiti di Masaa Gadu seefi abi. 	 וזה ראש הנאמרים כי יש לנו כהן גדול היושב לימין כסא הגבורה בשמים׃


U á mu de a siibi, bika, kande te fu u denki, da haa! Mi doo. Da mi kon miti u siibi siibi, sondee fu u kaba. 	 פן יבוא פתאם ומצא אתכם ישנים׃


Namo u miti wantu biibiwan de. Seibin dei langa, wan hii wiki u tan ape. Namo Masaa Gadu meke en Apaiti Jeje piki biibiwan de taki, ogii o miti Pawlesi a Jelusalem Foto, pe ai go. Ne den e begi en tangi tangi, meke a á go anda. 	 ונמצא את התלמידים ונשב שם שבעת ימים והם אמרו אל פולוס על פי הרוח לבלתי עלות ירושלים׃


Ne Simon Peitilisi taigi den taki: “Mi o go a onti towe seepi a liba!” Ne den taigi en taki: “Wi o go anga yu tu.” We, ne den opo go a ini a boto. Ma a hiihii neti de, den á kisi ná wan sani. 	 ויאמר אליהם שמעון פטרוס הנני הלך לדיג ויאמרו אליו גם אנחנו נלך עמך ויצאו וימהרו לרדת אל האניה ובלילה ההוא לא אחזו מאומה׃


Ibii taa sowtu leli na fu kai leiwan, fu wai poti a wanse. Den e soi fa fu oli gwenti anga fasi, di á de fa Masaa Gadu e tyai yeepi. Ma u biibi anga ala fitoow namo, fa a teke gaan bun ati fasi namo luku u. 	 אל תנועו בתורות שנות וזרות כי טוב לכונן לבנו בחסד ולא בעניני מאכל אשר לא הועילו למתהלכים בהם׃


Soseefi Jesaja peefuu sikiifi baka taki: “Taa foluku noiti be e suku fu fende mi, fu dini, ma den o kon sabi mi. Noiti den be e pakisei luku sama mi de, ma mi o soi den mi seefi.” 	 וישעיהו מלאו לבו לאמר נמצאתי ללא בקשני נדרשתי ללוא שאלו׃


Now wi e si taki a á de fanowdu fu sama akisi sani, bika, i sabi ala sani. Na fu dati ede meke u e biibi taki na Masaa Gadu i komoto.” 	 עתה ידענו כי כל ידעת ולא תצטרך כי ישאלך איש בזאת נאמין כי מאת אלהים יצאת׃


Den á mu fufuu den basi sani. Ma den mu wooko letiopu, meke den basi sa fitoow den. Da a leli fu wi Yeepiman, Masaa Gadu, sa tyai bun nen a paandasi. 	 ולא ימעלו מעל כי אם יראו כל אמונה טובה למען יפארו בכל את לקח אלהינו מושיענו׃


Ma koni musu de fu si a den letiopu wooko fu ala den pikin fi en.” 	 ותצדק החכמה על ידי כל בניה׃


Da a sani ya waka leti enke fa Masaa Gadu wowtu sikiifi taki: “A be de a pe den ogii ati sama de enke en na wan ogii ati sama tu.” 	 וימלא הכתוב האמר ואת פשעים נמנה׃


Da di den poti te wan pisi, ne a si wan pooti uman di á be abi man moo be kon poti tu. Ne ai luku onmen a uman ya o poti. Ne a si a poti tu kopoo sensi go a ini a baki. 	 ותבא אלמנה עניה ותשלך שתי פרוטות אשר הן רבע אסר׃


A Jeje fu Masaa Gadu e piki wi wan sani ya. Weiti be tapu sama na a apaiti tenti, fu go a ini di fu tu kambaa, di meke seeka gi a apaiti Masaa Gadu wawan. Da dati wani taki, pasi á be de fu go doo Masaa Gadu de. 	 ורוח הקדש מודיע בזאת כי לא נגלה הדרך אל הקדש כל הימים אשר המשכן החיצון יש לו לעמד׃


We, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e go te, den go doo a dyali di den e kai Getsemanei. Ne a taigi den taki: “U sidon ya luku mi! Mi o go so go begi!” 	 אחרי כן בא אתם ישוע אל חצר הנקרא גת שמני ויאמר אל התלמידים שבו לכם פה עד אשר אלך שמה והתפללתי׃


A taanga gi wan kameili fu waka pasa a wan nanai olo. Ma mi e taigi u taki, a moo taanga gi wan guduman fu saka enseefi, fu pasa go a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.” 	 כי נקל לגמל עבר בתוך נקב המחט מבוא עשיר אל מלכות האלהים׃


Ma u enke bakaman fu mi dati á mu tan enke den. Bika u ala ya dati na baala anga baala. Da u á mu meke taawan poti u e kai, Mesiti ya. Bika na wan kodo Masaa fu gi leli namo u ala de abi. 	 אולם אתם אל תקראו רבי כי אחד הוא רבכם המשיח ואתם אחים כלכם׃


Namo, den Masaa Jesesi kon doo koosube fu Jelusalem Foto. Den be de na a foto den e kai Betifage, na a pisi fu Oleifi Mongo. Namo, ne Masaa Jesesi kai tu fu den bakaman fi en kon, fu sende sani. 	 ויהי כאשר קרבו לירושלים ובאו אל בית פגי בהר הזיתים וישלח ישוע שנים מן התלמידים׃


Meke poli fusutan sama aliki ya! Mi o soi fa biibi libi di nái wooko sa meke yu tyai nen fu soso taki, i na biibisama! 	 ואתה איש בער התחפץ לדעת כי האמונה בבלי מעשים מתה היא׃


Odi mu doo Filologesi anga en uman Julija. Nelosi anga en sisa tu. Olimpasi anga ala biibiwan di e miti fu begi makandii anga den disi tu. 	 שאלו לשלום פילולוגוס ויוליא נירוס ואחותו ואולומפס וכל הקדושים אשר אתם׃


Bika, da u e dwengi Masaa, fu dyalusu. Ma fa u denki, u si enke u taanga moo Masaa, fu poi kibii gi en sitaafu? 	 הנעז להקניא את אדנינו הכי חזקים אנחנו ממנו׃


Ne den go piki den pisipisi beele di fika. Ne den piki te twalufu bakisi fuu kwaa anga a pisi fu a beele di den sama be nyan fika. 	 ויאספו וימלאו שנים עשר סלים בפתותי חמש ככרות לחם השערים הנותרים לאכליהם׃


Da meke ai piki gi u naamo, man! Bika na so u avo be sete. Da a kon, na u dati mu kii go doo, fu meke a doo maiki. 	 אף אתם מלאו סאת אבותיכם׃