Yeepi wi anga a kii fi en! Go koli a moo gaan komandanti fu suudati di sooto en, fu puu en gi yu anga a lanti di e kuutu sani. Taki, u wani kuutu a toli fi en moo fini fini. Da te den puu en anda e tyai kon, da wi o sete lulu kii en a pasi.” 	 ועתה הודיעו אתם והסנהדרין את שר האלף ויורידהו מחר אליכם כאלו תחפצו לדרש היטב את ענינו ואנחנו נכונים להמיתו בטרם יקרב אליכם׃


Den avo Dyu gaansama de libi soi wi, fu useefi sa si fa fu tei ati, fu oli doo tu. We, da yu á si? Fa a de, da somen kotoigi bosu lontu wi, fu luku fa u e meke moiti anga a libi ya. Da de enke sitee lonman di e feti taanga, fu wini. Bika, da ai fika dyendee sani fu sikin, di sa fuka en ana anga en futu. Da ai luku pe fu lon go wini, sondee daai daai. Da useefi mu fika sani fu sikin, enke takuudu anga ogii so, di sa fuka wi. Da u meke moiti! 	 לכן גם אנחנו אשר ענן עדים רב כזה סבב אתנו נשליכה ממנו כל טרח והחטא המקיף עלינו ונרוצה בתוחלת את המרוצה הערוכה לפנינו׃


Da, te a kon, da a sa soi kondee san na takuudu anga ogii. Da a o soi den san na a leti fasi fu libi anga fa Masaa Gadu o sitaafu libisama. 	 והיה בבאו יוכיח את העולם על דבר החטא והצדק והמשפט׃


Soseefi Dyusama mu luku fa den moo gaandi avo gaansama Abalaham be biibi, fu teke a fasi de tu. Bika winsi den koti a maiki a manpeesi, ma den mu teke a fasi di a be abi, fosi dati tu. 	 ולהיות לאב גם למולים אך לא לאשר הם נמולים לבד כי אם גם הלכים בעקבות האמונה שהיתה לו לאברהם בעודנו בערלתו׃


Na so a booko a hii makiti fu basi di e tii taawan anga makiti di hei ofu lagi moo taawan saka. Den naki gaan sen na ala lanti fesi. Bika den si a gaanbigi fasi di a Kelestesi wini den na a koloisi, te enke hii goontapu doo tapu anda seefi si. 	 ויפשט את השרים והשליטים ויתנם ביד רמה לראוה בם ויוליכם שולל בנפשו׃


Ne den sama taigi a uman taki: “Now u nái biibi moo fu san i taigi wi. Ma wi e biibi fu di wi eigi yesi yee. Da wi sabi tuutuu taki, a Yeepiman di Masaa Gadu sende kon gi goontapu, ne en de ya.” 	 ויאמרו אל האשה מעתה לא בעבור מאמרך נאמין כי באזנינו שמענו ונדע כי אמנם זה הוא המשיח מושיע העולם׃


Na wankodo sani namo de di yu abi fanowdu. Maliya du a moo bun sani. Da mi ná o puu en ne en.” 	 אבל אחת היא מן הצרך ומרים בחרה לה החלק הטוב אשר לא יקח ממנה׃


Ma a be piki en apaiti takiman Jesaja, a fositen, fu bali taki: “Dyusama di de Islayeli sama ipi enke santi fu liba di á poi teli. Ma na wantu namo o fende a yeepi fu Masaa Gadu. 	 וישעיהו צוח על ישראל כי אם יהיה מספר בני ישראל כחול הים שאר ישוב בו כליון חרוץ שוטף צדקה׃


Ofu, sama fu u di de ya, o teke wan kukutu tee langa gi en pikin, te a begi en wan igi? 	 או כי ישאלנו ביצה היתן לו עקרב׃


We, a de so taki, den apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi somen sani fu a Manpikin di saka kon toon libisama ya. Da ala den sani de fiya mu pasa enke fa den be taki. Ma, heelu fu a sama di o seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya! A moo betee, a á be meke kon a ondoo goontapu wan dei.” 	 הן בן האדם הלוך ילך לו ככתוב עליו אבל אוי לאיש ההוא אשר על ידו ימסר בן האדם טוב לאיש ההוא אם לא נולד׃


Da ala sama fu goontapu, di nen á sikiifi a ini a buku fu libi fu a Pikin Sikapu di den be kii, o gi a meti ya gaandi. Ma den sama, di nen sikiifi a ini a buku fu a Pikin Sikapu, senten fosi goontapu be meke, ná o du so. 	 וישתחוו לה כל ישבי הארץ אשר לא נכתבו שמותם בספר החיים אשר לשה הטבוח מיום הוסד תבל׃


Di den si a somoko fu a faya ne den bali kee taki: “Ná wan foto be abi balinen enke a gaan foto ya!” 	 ויצעקו בראתם עשן שרפתה לאמר מי בערים כעיר הגדולה׃


Bika ne en mokisa a kulu fu biibiwan toon wan hii taanga osu sama. Da ai meke ai goo bigi naamo toon wan gaan apaiti tanpeesi gi Masaa Gadu. 	 אשר חבר בו יחד הבנין כלו עדי יגבה להיכל קדש ליהוה׃


We, san a taki ya sete gaan toobi a mindii fu den Faliseiman sama anga den Saduseiman. A hii kulu lanti di e kuutu sani de anga ala taa Dyusama de paati a tu se wanten! 	 ובדברו הדבר הזה היה ריב בין הצדוקים ובין הפרושים ויחלק ההמון׃


Ma di a yuu fu Masaa Gadu doo, ne a sende en Manpikin kon, meke komoto a mama bee, wan libisama fasi. Namo a saka enseefi meke wan weiti wooko enke gaan basi ne en tapu, enke fa Masaa Gadu wani. 	 ובמלאת העת שלח האלהים את בנו אשר נולד מאשה ונתן תחת יד התורה׃


Ne Gaaman Pilatesi akisi en taki: “Man, taigi mi. Yu na a kownu fu den Dyu, tuu?” Ne Masaa Jesesi piki taki: “Na letiso a de, enke fa i si i taki de.” 	 וישאלהו פילטוס לאמר האתה הוא מלך היהודים ויען אתו ויאמר אתה אמרת׃


“Mi á poi du ná wan sani mi wawan. Ma, leti enke fa mi yee en a mi Tata, na so mi e kuutu sani. Da a kuutu fu mi de leti. Bika mi nái suku mi wani, ma mi e suku a wani fu mi Tata di sende mi kon. 	 לא אוכל לעשות דבר מנפשי כאשר אשמע כן אשפט ומשפטי משפט צדק כי לא אבקש רצוני כי אם רצון האב אשר שלחני׃


Meke lobi taawan á de mofu lobi namo. Ma buuse ibii sowtu takuu fasi di de. Nama hii pakisei a san leti gi Masaa Gadu, fu du. 	 האהבה תהיה בלי חנפה שנאו את הרע ודבקו בטוב׃


Na didibii na u tata. Da na san di bun a u tata, na dati u e du. Fanafu a bigin, ne ai kii libisama. A á poi de a ini den tuutuu sani fu Gadu. Bika tuu á de ne en ati ini seefi seefi. Na soso lei a sabi fu lei. Bika en na wan leiman, a tata fu lei. 	 אתם מן אביכם השטן ולעשות את תאות אביכם חפצתם הוא רוצח נפש היה מראש ובאמת לא עמד כי אמת אין בו מדי דברי כזב משלו ידבר כי כזב הוא ואבי הכזב׃


Naamo ibiiwan mu libi, fu tyai wini gi taawan, meke den sa fusutan Masaa Gadu pasi moo anga moo. Meke den sa teke fu waka so tu, sondee fu sama dwengi den. 	 כי כל אחד ממנו יבקש הנאת חברו לטוב לו למען יבנה׃


Ala yuu u de fu taki Masaa Gadu tuutuu bosikopu di e wooko kaakiti fasi. Wan se, u e tan libi fa a fiti en. A taase, u e tan leli taawan en bosikopu fu tapu a mofu fu siteeman di e kaagi wi biibi. 	 בדבר האמת ובגבורת אלהים בכלי נשק הצדקה מימין ומשמאל׃


Du so gi kownu anga taa bigiman fu kondee, fu u libi sa de switi. Da u sa poi tyai useefi wan leti fasi fiti Masaa Gadu anga ala lesipeki fu libisama. 	 בעד המלכים וכל השליטים למען נחיה חיי השקט ובטח בכל חסידות וישר׃


Da kon a Masaa, di de a libilibi Siton. Disi na a siton di sama be oli fu wan soso sani. Ma Masaa Gadu daai en kon toon Awan di a teke poti gaan waiti fasi. 	 אשר נגשתם אליו אל אבן חיה אשר מאסו בה בני האדם והיא נבחרה ויקרה לאלהים׃


Namo Pawlesi piki taki: “Kweti! Mi á wani go anda! Na leti ya a moo gaan kownu a Loma Foto poti taki, kuutu mu kuutu. Soseefi yu sabi taki, mi á du wan enkii ogii anga den Dyusama.” 	 ויאמר פולוס לפני כסא משפט הקיסר אני עמד ושם נכון לי להשפט לא הרעתי ליהודים כאשר ידעת היטב גם אתה׃


U á mu si enke mi kumandei u fu du dati anga taanga. Ma di mi si biibiwan fu Masadoniya pisiwataa feti yeepi taawan, ne mi wani u anda du so tu. Da u sa soi taki, u seefi lobi taawan enke den tu. 	 ואינני אמר זאת בדרך צווי כי אם לבחן על ידי זריזות אחרים גם את אמתת אהבתכם׃


Efu a de taki, yu mu go a dunguu osu, da go a dunguu osu namo. Efu a de taki den mu kii yu anga fetihow, da meke den kii yu anga fetihow namo. A dati meke den sama fu Masaa Gadu mu tei ati fu oli doo, na a biibi a Masaa Gadu. 	 כל המוליך לשבי ילך בשבי וכל ההרג בחרב הרג יהרג בחרב בזה סבלנות ואמונת הקדשים׃


Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Fu di i poti so wan biibi a mi meke yu ain kon bun enke fa a mu de.” We, di Masaa Jesesi taki so, ne wanten wanten a man ain kiin kelle, ne a bigin fu si sani bunbun. Ne a teke pasi e waka anga Masaa Jesesi anga den taa sama. 	 ויאמר ישוע אליו לך לך אמונתך הושיעה לך ופתאם ראה וילך אחרי ישוע בדרך׃


A ten de, Helowdesi ati be e boon a sama fu Tilosi Foto anga Sidon Foto. Ne den miti mofu kon begi en. Bika ne en e seli nyanyan gi den. Den meke moiti fende Balastesi, wan ondooman di e wooko te a ini Helowdesi kambaa, fu yeepi den meke den anga en kon de switi baka. 	 ואיבה היתה בין הורדוס ובין בני צור וצידון ויבאו אליו בלב אחד ויפתו את בלסטוס אשר על חדר המלך ויבקשו שלום יען לקחו מחית ארצותם מארץ המלך׃


Na letiso sikiifi a Masaa Gadu Buku taki: “Sama di tyatya tyaipi yeepi doo pooti taawan, Masaa Gadu noiti wanten moo sa feegete a leti fasi fi en de.” 	 ככתוב פזר נתן לאביונים צדקתו עמדת לעד׃


We, ne den sama di taampu de yee di a Tongo taki. Ne den taki: “Donduu e bali!” Taawan taki: “Na wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee taki anga en.” 	 והעם העמדים שמה כשמעם אמרו רעם נשמע ואחרים אמרו מלאך דבר אתו׃


Namo baka tin na fo yali fosi mi go doo Jelusalem Foto baka. Mi anga Balnabasi. Mi be tyai Titesi anga mi tu. 	 אחרי כן מקץ ארבע עשרה שנה שבתי ועליתי לירושלים עם בר נבא ואקח אתי גם את טיטוס׃


We, fa mi taigi i de taki, yu mu meke baka ete wan toon, da a á mu foondoo yu. 	 אל תתמה על אמרי לך כי עליכם להולד מלמעלה׃


Bika a man den e kai Demetiliyosi abi en wooko peesi fu meke solufu sani. Da a be e meke pikin solufu gadu osu gei a mama gadu osu fu a Altemasi, di de a uman gadu di den e dini de. Da basi di abi a sowtu wooko peesi ya e meke moni anga dati. 	 כי צורף כסף אחד דמטריוס שמו עשה היכלות כסף של ארטמיס המציא לחרשים משכרת לא מעט׃


Ma wan taawan de, di e taki sani fu mi. Da mi sabi taki san ai taki fu mi de, leti enke fa ai taki den tuu. 	 יש אחר המעיד עלי וידעתי כי עדותו אשר הוא מעיד עלי נאמנה היא׃


Ma efu wan sama e aliki, ne Masaa tyai sani kon a kiin gi en na a seefi yuu de, da meke di be e taki tapu mofu fosi. 	 וכי נגלה חזון לאחר הישב שם אז ידם הראשון׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, efu u abi biibi enke wan pikintoin mosite sii, da u sa taigi a gaanbigi bon di taampu de taki, meke a opo komoto de anga ala lutu, da a go paandi enseefi a ini ze. Da a o go enke fa u taki.” 	 ויאמר האדון לו היתה לכם אמונה כגרגר החרדל אז תאמרו אל התות הזה העקר והנטע בתוך הים וישמע לכם׃


Ma meke ibiiwan feti fu Masaa Gadu gi en apaiti taanga, fu du wooko di moo de fanowdu. Ma anga ala dati, da luku seefi san na a leti fasi fu wooko anga taawan. 	 ואתם התאוו המתנות המועילות ביותר ובכל זאת אראה אתכם דרך נעלה על כלנה׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U á leisi a Masaa Gadu Buku san a avo gaansama fu u di den e kai Kownu Dafeti anga den bakaman fi en be du di angii be kii den, no? 	 ויען ישוע ויאמר אליהם הלא קראתם את אשר עשה דוד בהיותו רעב הוא ואשר היו אתו׃


U takuu ati sama u! U tan enke uman di fika den man go e waka anga taa man! Na dati meke u e suku fu si foondoo maiki a tapu fosi. Ma kweti! Mi ná o soi u ná wan taa maiki moo enke a maiki fu a apaiti takiman fu Masaa Gadu di den e kai Jowna.” Di Masaa Jesesi kaba taki so, ne a komoto a den mindii gwe. 	 דור רע ומנאף בקש לו אות ואות לא ינתן לו בלתי אם אות יונה הנביא ויעזבם וילך לו׃


Da wi Yeepiman, Masaa Jesesi Kelestesi di puu wi a takuudu anga ogii sa poolo anga wi! Da o tyai wi go poti fu tego a ini a Nyun Tii fi en, pe a sidon enke kownu. 	 כי כן יפתח לפניכם לרוחה המבוא אל מלכות עולם אשר לאדנינו ומושיענו ישוע המשיח׃


Soseefi u sa poi mokisa tongo, fu bali gafa Masaa Gadu, di de a Gadu fu wi Masaa Jesesi Kelestesi. Soseefi en Tata tu. 	 אשר תכבדו בנפש אחת ובפה אחד את האלהים אבי אדנינו ישוע המשיח׃


We, a de so taki, den apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi fu a Manpikin di saka kon toon libisama ya. Da ala den sani de fiya mu pasa enke fa den be taki. Ma, heelu fu a sama di o seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya! A moo betee, a á be meke kon a ondoo goontapu wan dei.” 	 הן בן האדם הלך ילך כאשר כתוב עליו אבל אוי לאיש ההוא אשר על ידו ימסר בן האדם טוב לאיש ההוא שלא נולד׃


We, di Masaa Jesesi taki so, ne sen kisi den di be e sitee anga den, te ná sipowtu. Ma den taa sama piisii te, fu den gaan foondoo sani di Masaa Jesesi e du. 	 ויהי כאמרו את הדברים האלה נכלמו כל מתקוממיו וישמח כל העם על כל הנפלאות הנעשות על ידו׃


Bika, da a be mu e kon poti enseefi kii, enke paiman, fu pai ibii leisi baka, senten bigin fu goontapu kon doo nownow. Ma kweti! A wan leisi di a du dati na a lasiti yuu fu goontapu ya sai kaba, fu puu sama a takuudu anga ogii. Na so a tyai a nyun sowtu fasi, fu dini Masaa Gadu kon. 	 כי אם כן הוא הלא היה לו לענות פעמים רבות מראשית העולם ועתה בקץ העתים נגלה בפעם אחת כדי לבטל את החטא בזבח נפשו׃


So, efu wi wani sabi fa fu lobi taa sama, da u á mu luku na a fasi fa u lobi Masaa Gadu. Ma luku na a fasi fa Masaa Gadu lobi wi. Bika a be lobi wi te, a sende en wankodo Manpikin kon gi wi, fu dede a wi peesi puu wi a ini takuudu anga ogii. 	 בזאת היא האהבה לא שאנחנו אהבנו את האלהים כי אם הוא אהב אותנו וישלח את בנו לכפרה על חטאתינו׃


Ne, a Pikin Sikapu waka kon, ne a teke a buku a ini a leti ana fu Awan di sidon na a gaan kownu sutuu. 	 ויבא ויקח את הספר מימין הישב על הכסא׃


“Ne di a guduman si a fasi fa a man wooko, ne a foondoo en. Bika a wooko anga koni fu seeka en libi gi bakaten. Ne Masaa Jesesi daai, ne a taigi den taki: ‘Den sama fu a goontapu ya, di nái waka a Masaa Gadu pasi e wooko anga moo koni fu seeka denseefi gi bakaten, moo enke den sama di e waka a Masaa Gadu pasi.’ ” 	 וישבח האדון את פקיד העולה על אשר הערים לעשות כי בני העולם הזה ערומים הם בדורם מבני האור׃


We, ne den siibi te, mindii neti, ne den yee wan balibali taki: ‘U opo! U opo! A toow man e kon. U opo go miti en.’ 	 ויהי בחצות הלילה ותהי צוחה הנה החתן צאינה לקראתו׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Mi e taki fu wan futuboi di en masaa be sende, fu gi ibii taa sama a ini a osu, en pisi fu a nyanyan, na a leti yuu. 	 ויאמר האדון מי הוא אפוא הסכן הנאמן והנבון אשר יפקידהו האדון על עבדתו לתת את ארחתם בעתו׃


Da wantu uman be taampu a faawe e luku. Da Maliya fu Makidala anga Salome anga Maliya, a mma fu Yowsesi anga Jakowbesi be de a ini tu. 	 וגם נשים היו שם ראות מרחוק ובתוכן גם מרים המגדלית ומרים אמו של יעקב הצעיר ושל יוסי ושלמית׃


We, a hii ogii di den e sete ya, da Pawlesi be abi wan sisa de, a abi wan yonkuu boi. Na dati yee a toli, ne a lon go na a suudati dyali, pasa gwe a ini, fende pasi doo Pawlesi. Ne a taigi en san den Dyusama fiti fu du. 	 וישמע בן אחות פולוס את ארבם וילך ויבא אל המצד ויגד לפולוס׃


We, wan sama di be siki diitenti na aitin yali be de ape didon didon. 	 ואיש היה שם אשר חלה חליו זה שלשים ושמנה שנה׃


Namo Masaa Jesesi sende den baka taki: “Na go namo u mu go taigi Johanisi san u seefi si mi e du anga san u yee mi e du. 	 ויען ישוע ויאמר להם לכו הגידו ליוחנן את אשר שמעתם וראיתם׃


Da kweti! Masaa Gadu á poi fika en foluku. Bika a be sabi den a fesi, fosi a be teke den toon fi enseefi. Denki a toli fu Masaa Gadu Buku di Eliya be go kaagi den Dyusama gi Masaa Gadu. 	 לא זנח האלהים את עמו אשר ידעו מקדם או הלא תדעו את אשר הכתוב אמר באליהו כאשר קרא אל האלהים על ישראל לאמר׃


Da noiti wi o lasi ati booko saka. Sani sa tyai mankei a u sikin seefi, ma na doose fu sikin namo e wasi gwe. Ma inise e seeka dei fu dei kon taampu moo taanga. 	 ובעבור זאת לא נחת ואף אם יכלה בנו האדם החיצון הנה האדם הפנימי יתחדש יום יום׃


Sonde enke fosi dei fu a wiki, ne u booko a beele fu nyan denki Masaa Jesesi. Namo Pawlesi teke ten e taki anga den biibiwan de te enke mindii neti. A be wani kaba taki ala san a abi. Bika a be poti fu gwe de tamaa mamanten. 	 ויהי באחד בשבת כאשר נאספו התלמידים לבצע הלחם וידבר אתם פולוס כי אמר ללכת משם למחרת היום ויארך הדבר עד חצות הלילה׃


Mi e begi taki, u de sa komoto a ibii takuudu. Mi nái begi taki, sama mu kai mi apaiti bosikopuman fu Jesesi Kelestesi di a poti fu taki de. Bika winsi sama nái teli mi de so, ma efu u ya libi leti de namo, da a bun gi mi kaba. 	 ואני מתחנן אל האלהים אשר לא תעשו כל רע לא למען נראה אנחנו נאמנים כי אם למען תעשו אתם את הטוב ואנחנו נהיה כנמאסים׃


Soseefi, da a ná Adan enke manengee, didibii be fende pasi koli, fu poli Masaa Gadu weiti. Ma na a uman didibii be fende pasi koli, poli Masaa Gadu weiti. 	 ואדם לא נפתה כי האשה שמעה לקול המשיא ותבא לידי עברה׃


Da a yuu de, da a Pasika Fesa be de koosube kaba. Da Masaa Jesesi be sabi taki a yuu fi en doo fu a fika a goontapu ya go ne en Tata. Ma namo, da Masaa Jesesi be lobi den sama fi en alaten, ma now, da a o soi den fa a lobi di a be lobi den ala den yuu bigi. 	 ולפני חג הפסח כשידע ישוע כי באה שעתו לעבר מן העולם הזה אל אביו כאשר אהב את בחיריו אשר בעולם כן אהבם עד הקץ׃


We, wi dati á poi kaba taki san wi seefi ain si Jesesi du anga ala san a taki. Soseefi ala san u yee fi en.” 	 כי לא נוכל אנחנו לחדל מדבר את אשר ראינו ושמענו׃


Ne a taigi den taki: “Na fu dati ede meke mi be taigi u taki, ná wan sama sa kon a mi, efu a ná mi Tata gi en a okasi.” 	 ויאמר על כן אמרתי לכם כי לא יוכל איש לבוא אלי בלתי אם נתן לו מאת אבי׃


Heelu fu den! Bika den e libi enke Kain. Den abi giili ati fu suku wini fu den wawan namo. Da giili ati fu moni puu den na a leti pasi enke a apaiti takiman den e kai Biliyam. Den nái saka denseefi fu teke leli leti enke a man den e kai Kolaki. Masaa Gadu o sitaafu den enke fa a be sitaafu Kolaki kii tu. 	 אוי להם כי ברדך קין הלכו וישתקעו בתועת בלעם לקבל שכר ובמרי קרח אבדו׃


Enke wan weiti di taki, a hii libi fu wan uman, da a tei mokisa anga a man, di de en masaa. Na dede fu a man namo sa booko dati, fu den sa koti paati. 	 כי אשה בעלת בעל קשורה היא באישה כפי התורה בחייו ובמות הבעל פטורה היא מתורת בעלה׃


U á leisi fa a be go a ini a Mama Keliki fu Masaa Gadu, na a ten di Abiyatali be de a moo hei begiman fu Dyu, no? A go, ne a teke a beele di den poti a Gadu fesi, ne a nyan. A weiti á be e gi en pasi fu nyan a beele de. Na den begiman fu keliki namo be sa nyanmi en. Da u á leisi, fa a be gi den bakaman fi en fu den nyan tu, no? 	 כי בא אל בית אלהים בימי אביתר הכהן הגדול ויאכל את לחם הפנים אשר לא נכון לאכלה כי אם לכהנים ויתן גם לאנשים אשר אתו׃


Na so den be e libi te enke a dei di Lot komoto a Sowdom, a kondee pe a be e tan. Na a seefi dei de, faya komoto a tapu kai kon boon ala den sama fu Sowdom kii puu de. 	 ויהי ביום אשר יצא לוט מסדום וימטר אש וגפרית מן השמים וישחת את כלם׃


Libi enke fa dei kiin moi fu si yu e waka leti. Ná diingi duungu, fu lontu anga takitaki, a kulu. Ná waka gi yu uman ofu man. Ná teke sikin, fu du sani, di de fu kai sen sani. Ná kwali meke toobi. Ná abi takuu losutu a taawan sani. 	 וכמו ביום נתהלכה בצניעות לא בזוללות ובשכרון ולא בבעילות ועשות זמה ולא במריבה וקנאה׃


Namo Masaa Jesesi daai gi den ete wan toli, fu soi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu de. A taki: “A de leti enke a sii di den e kai mosite, di wan sama teke paandi ne en goon. 	 וישם לפניהם משל אחר לאמר מלכות השמים דומה לגרגר של חרדל אשר לקחו איש ויזרעהו בשדהו׃


Da Johanisi a Dopuman de a ini a gaan sabana e bali den sama fu kon teke dopu, fu daai libi. Meke Masaa Gadu sa gi den paadon, fu takuudu anga ogii. 	 ויהי יוחנן טבל במדבר וקורא טבילת התשובה לסליחת החטאים׃


A sowtu fasi fu Kelestesi wooko ya kengi anga fa Masaa Gadu be leli apaiti begiman, fu wooko a goontapu ya. Na dei fu dei, naamo den dati be mu du a seefi wooko, fu kii meti enke paiman, fu begi paadon. Ma ala dati á be poi wai takuudu anga ogii fu sama puu a Masaa Gadu pakisei. 	 וכל כהן עמד יום יום לשרת ומוסיף פעמים רבות להקריב אתן הקרבנות אשר לא יוכלו לעולם להעביר חטאים׃


Kweti! Na bun ati bon namo sa poi meke bunbun sii fu nyan. Ma takuu ati bon na sii di á bun fu nyan a o meke. 	 כן כל עץ טוב עשה פרי טוב והמשחת עשה פרי רע׃


Mi á si wan keliki na a foto ya. A á de fanowdu moo tu. Bika Masaa Gadu di abi ala makiti anga a Pikin Sikapu seefi, teke a peesi fu keliki kaba. 	 והיכל לא ראיתי בה כי יהוה אלהים צבאות היכלה הוא והשה׃


Namo a kownu kai wan duupu taa futuboi kon. Ne a taigi den taki: ‘Ala sani fu a feisiti de seeka seeka. Ma den sama di mi be kai fu kon, den á waiti fu kon doo ya. 	 אז אמר אל עבדיו הן החתנה מוכנה והקרואים לא היו ראוים לה׃


Bika a koti taka fu a bon seefi di meke de poti a wanse. Da san na yu, meke a á sa poi koti yu puu poti a wanse tu. 	 כי האלהים אם לא חס על הענפים הנולדים מן העץ אולי לא יחוס גם עליך׃


Da fa Masaa Jesesi go tan ya, meke a sani di wan apaiti takiman fu Masaa Gadu den e kai Jesaja be taki kon pasa tuu. Bika Jesaja be taki: 	 למלאת הנאמר על פי ישעיהו הנביא לאמר׃


Dati na wi, di a kai kon teke biibi, toon sama fi enseefi. Na wi ai kai en osu sama, di de Dyusama mokisa anga ala taa sowtu foluku tu. 	 והם אנחנו אשר קראם לא מן היהודים בלבד כי אף מן הגוים׃


Da luku! Mi o meke wantu sama di de na a kulu fu saatan kon saka kini a doti a u fesi. Da anga den eigi mofu den musu taki, mi lobi u tuu. Bika den e kai denseefi Dyu, ma den e lei. Na soso ogii ati didibii sama den de. 	 הנני נתן אנשים מכנסית השטן האמרים יהודים אנחנו ואינם כי כזבים המה הנני עשה אשר יבאו להשתחות לפני רגליך וידעו כי אני אהבתיך׃


Bika efu wan sama á poi tii en osu libi, da fa a sa tii den sama fu Masaa Gadu? 	 כי אם לא ידע איש להנהיג את ביתו איככה יוכל לדאג לעדת אלהים׃


Da a o tii den bakaten pikin fu a avo gaansama fu Dyusama, Jakopu. A tii fi en sa de fu tego.” 	 ועל בית יעקב ימלך לעולם ועד ולמלכותו אין קץ׃


Ne a soi enseefi a den bakaman fi en somen leisi. Den dati be komoto a Galileya kon a Jelusalem Foto anga en, fosi den be kii en. Na den dati de kotoigi di si, fu waka taigi a hii Dyu foluku nownow. 	 וירא ימים רבים אל העלים אתו מן הגליל ירושלימה והמה עתה עדיו אל העם׃


Ma a ofisii tapu den. Bika a be wani kibii Pawlesi. Ne a taki, fu ibii sama di sabi suwen fosi dyombo suwen go komoto a soo. 	 ושר המאה חפץ להציל את פולוס וינא את עצתם ויאמר מי ידע לשחות ירד ויעבר ליבשה בראשנה והנשארים אלה על קרשים ואלה על שברי האניה׃


Da di den kisi Masaa Jesesi so kaba, ne den tyai en go na a osu fu a moo hei begiman. Ma, da Peitilisi be e waka te a baka e luku pe den be e tyai en go. 	 ויתפשו אותו ויוליכהו ויביאהו בית הכהן הגדול ופטרוס הלך אחריו מרחוק׃


Da ná lasi a taanga biibi de! Bika dati sa tyai paiman di bigi pasa peesi a Masaa Gadu. 	 לכן אל תשליכו את בטחונכם כי יש לו שכר רב׃


A sama di wani kibii en libi fu nyan fu a goontapu ya, sa lasi en libi. Ma a sama di ná abi toobi fu lasi en libi fu mi ede anga fu paati a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu gi sama o libi tuutuu. 	 כי כל אשר יחפץ להושיע את נפשו תאבד נפשו ממנו וכל אשר תאבד לו נפשו למעני ולמען הבשורה הוא יושיענה׃


“A meke libisama sowan fasi taki, den mu angii, fu suku fa fu dini en. Da na dati namo kande sa meke den fende en dini. A á de faawe seefi, ma a de koosube fu ibiiwan sama. 	 למען יבקשו את האלהים אולי ימששהו וימצאהו אף כי איננו רחוק מכל אחד ממנו׃


Bika sabi taki, sani ná o waka bun gi sama anga motyo fasi. Soseefi sama anga waka libi fu wooko poli fasi anga sikin. Soseefi sama anga fafa ati a moni baka. Bika den libi de gei dini afokodeei sani. Da sama di de a ini den libi de, ná o fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Kelestesi anga Masaa Gadu. 	 כי זאת ידע תדעו כי כל זנה וטמא ואהב בצע שהוא עבד אלילים אין לו חלק ונחלה במלכות המשיח והאלהים׃


Da di den bakaman fu Masaa Jesesi piki san di den nyan fika, ne a fuu twalufu bakisi. 	 וישאו מן הפתותים מלוא סלים שנים עשר וגם מן הדגים׃


Bika a moo betee na mi libi á be mokisa anga Kelestesi, fu fende yeepi. Da Masaa Gadu be teke mi eigi Dyusama poti a mi peesi, fu fende a yeepi ya. 	 כי מי יתן היתי אני מחרם מן המשיח בעד אחי שארי ובשרי׃


Da na Lukasi wawan kodo de anga mi ya. Da te yu e kon, tyai Maakusi kon gi mi. Bika a de wan gaan yeepi na a wooko. 	 ולוקס הוא לבדו עמדי קח את מרקוס והביאהו אתך כי יועיל לי למאד לעבודה׃


Na dati meke Masaa Jesesi subi a wan pikin mongo tapu go sidon anga den bakaman fi en. 	 ויעל ישוע על ההר וישב שם הוא ותלמידיו׃


Ne a akisi den hei apaiti begiman anga den edeman fu suudati di e waki a Mama Keliki anga den gaansama fu kondee taki: “Saide meke u kon anga fetihow anga kodya, fu kon kisi mi enke mi na wan kiiman? 	 ויאמר ישוע אל ראשי הכהנים ושרי המקדש והזקנים אשר באו עליו לאמר כמו על פריץ יצאתם עלי בחרבות ובמקלות׃


Na guduman seefi abi deki ati e wisiwasi a bunbun nen fu wi Masaa Jesesi Kelestesi di wi e tyai enke sama fi en. 	 הלא הם המגדפים את השם הטוב הנקרא עליכם׃


Da mi e taki go doo taki, mi wani manengee e begi, na ala peesi pe biibisama kon makandii. Ma na manengee di libi de apaiti fasi, fu poi opo ana a tapu begi. Da den mu de sondee fu oli taawan na ati, soseefi biibi sondee pantan taki, Masaa Gadu e yee den. 	 לכן רצוני שיתפללו האנשים בכל מקום וישאו ידיהם קדש בלי כעס ומדון׃


Bika wan ten e kon, pe den sama o daai baka gi a leli di sa meke den sabi san Masaa Gadu wani. Pe fu dati, da den o piki piki somen sowtu mesiti poti, fu leli den sani di e switi a den yesi. Bika dati sa meke den tan du san a takuu ati fu den e opo den fu du. 	 כי בוא תבא העת אשר לא יכילו את הלקח הבריא כי אם כאות נפשם יקבצו להם מורים לשעשעי אזנים׃


Gaantangi, gi Alikepesi a bosikopu ya taki, meke a du a wooko di Masaa Gadu poti ne en ana, go doo. 	 ואמרו אל ארכפוס שית לבך לעבודה אשר קבלתה באדון למען תמלאנה׃


Wan taa peesi sikiifi baka taki: “Leti enke fa den taawan ya poti fitoow a yu, na so mi seefi tu. Fu tuu, mi Masaa Gadu.” Soseefi a sikiifi baka taki: “A ná mi wawan de! Ma na mi anga den pikin fu Masaa Gadu di a poti a mi ana, fu luku gi en!” 	 ועוד וקויתי לו ועוד הנה אנכי והילדים אשר נתן לי יהוה׃


Di den seibin dei pasa, ne a go soi den fesiman taki, en libi kiin kaba. Na ape a de, ne wantu Dyusama di sabi en na Asiya pisiwataa si en, ne den kisi oli. Da den e meke opuulu na a peesi. 	 ויהי כאשר קרבו שבעת הימים לכלות והיהודים אשר מאסיא ראו אתו במקדש ויעוררו את כל ההמון וישלחו בו את ידיהם׃


Da wan dei, ne Masaa Jesesi be de a wan osu e leli sama Gadu wowtu. Ne en mma anga den baala fi en kon doo. Ma den á be poi go doo Masaa Jesesi. Bika sama de ipi a ini a osu. 	 ויבאו אליו אמו ואחיו ולא יכלו לגשת אליו מפני העם׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, na mi na a pasi. Na mi na a tuu. Na mi na a libi. Ná wan sama sa kon a mi Tata, efu mi á tyai en go ne en. 	 ויאמר אליו ישוע אנכי הנני הדרך והאמת והחיים לא יבא איש אל האב כי אם על ידי׃


Soseefi, san anga mun seefi á de fanowdu fu kiin anda moo. Bika a beenki di Masaa Gadu e beenki e kiin a hii foto. Da a lampu fu a foto, na a Pikin Sikapu. 	 והעיר איננה צריכה לאור השמש ולנגה הירח כי כבוד אלהים האיר לה ונרה הוא השה׃


Ma mi e piki den dati taki, mi noiti sende sama kon de ete anga bosikopu taki u mu sende moni gi mi dise. 	 האף הוניתי אתכם ביד אחד מאלה אשר שלחתי אליכם׃


Bika denki fu libi enke fa takuu losutu e tyai sama, da ai tyai feyanti fasi anga Masaa Gadu. Bika sama di abi a fasi de, noiti poi oli Masaa Gadu weiti. Ma ai sitee naamo anga san Masaa Gadu wani. 	 יען מחשבת הבשר רק שנאת אלהים היא באשר לא תשתעבד לתורת האלהים ואף איננה יכולה׃


Ma gaan Komandanti Lisiyasi fu suudati a Jelusalem Foto anda kon a mindii, puu en anga taanga a wi ana. 	 ויבא עלינו לוסיאס שר האלף ברב כח ויחטפהו מידינו׃


Namo Eipafalasi seefi kon taigi wi dise fa a si a Apaiti Jeje teke peesi e tii u de libi. Ne dati meke u kon abi gaan dipi lobi fu ibii taa sama fu Masaa Gadu. 	 והוא גם הודיע אתנו את האבתכם ברוח׃


Kweti! Bika Masaa Gadu be fiti poti a fesi kaba taki, den avo Dyu gaansama de sa fende a gaan bun di sa kon bakaten ya seefi, makandii anga wi. Na wan gaan sani di taki, sondee wi, da den wawan á sa doo peesi fu fende dati. 	 למען אשר לא ישלמו בלעדינו כי צפה לנו אלהים מקדם טובה יתרה׃


Ne wan taa dei, ne wan man taigi Masaa Jesesi taki: “Masaa Jesesi! Mi wani toon bakaman fi yu, fu go anga yu na ala peesi. Ma gaantangi! Gi mi piimisi fu go gi den sama fu mi adyosi fosi, baa?” 	 ויאמר עוד איש אחר אלכה אחריך אדני אך הניחה לי בראשונה להפטר מבני ביתי׃


Ne Masaa Jesesi kon a den mindii, ne a taigi den taki: “U aliki mi bun. Den kownu fu goontapu ya, e tii den kondee, da den e dwengi libisama fu libi enke fa den wani. Da den e suku fu libisama si den hei moo taa sama. 	 ויאמר אליהם מלכי הגוים רדים בהם ושליטיהם יקראו עשי חסד׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U go na ala peesi a goontapu, da u taigi ala sama a Bun Nyunsu fu mi. 	 ויאמר אליהם לכו אל כל העולם וקראו את הבשורה לכל הבריאה׃


Ma fa u o du biibi? Bika u e suku nen a useefi. Ma u nái feti fu fende nen a Gadu a tapu anda. 	 איך תוכלו להאמין אתם הלקחים כבוד איש מרעהו ואת הכבוד אשר מאת האלהים היחיד לא תבקשו׃


Fa u yeepi de o meke sama si fa u lobi teke Masaa Gadu taki. Da den o gafa en, fu fa u nái kai useefi biibisama a Kelestesi Bun Nyunsu fu soso. Ma u e du san e piisii en tu taki, u ati opo sondee dwengi paati san u abi anga den, go doo taawan tu. 	 ויכבדו את האלהים על משמעת הודאתכם לבשורת המשיח ועל תמת התחברותכם אליהם ואל כלם׃


Te sama e libi switi anga taawan so, da a sa meke taawan si fa fu wooko so tu. Da libi sa waka a den dati mindii anga ala leti fasi gi Masaa Gadu. 	 ופרי הצדקה בשלום יזרע לעשי השלום׃


Ne a taa dei, ne a teke moni, ne a gi a man di abi a lanti osu taki: ‘Luku ya! Gaantangi! Luku a man ya bun gi mi, baa? Da efu a moni á sai, da te mi e daai, da mi sa pai yu doo.’ ” 	 ולמחרת בנסעו הוציא שני דינרים ויתנם לבעל המלון ויאמר כלכל אותו ואת אשר תוסיף עוד להוציא עליו אני בשובי אשלמנו לך׃


Da wai a pasi gi motyo fasi! Bika ala taa takuudu anga ogii nái du anga yu sikin. Ma motyo fasi dati e kai a yu sikin seefi. 	 נוסו מן הזנות כל חטא אשר יעשה אותו האדם מחוץ לגופו הוא והזונה חטא בעצם גופו׃


A miti wan Dyu den e kai Akwila de. A be meke a Pontesi pisiwataa. En anga en uman Pelesela be e tan a Italiya Kondee a Loma Foto. Ma a gaan kownu anda yaki Dyusama puu anda. Da Pawlesi go luku den a osu. 	 וימצא יהודי נולד בפונטוס ומשו עקילס אשר בא מקרוב מן איטליא הוא ואשתו פריסקלה מפני אשר צוה קלודיוס את כל היהודים לסור מעיר רומי׃


Da sama sa denki taki, en na apaiti takiman a den taawan mindii ofu Masaa Gadu gi en apaiti taanga fu wooko. Ma sabi taki, ala san mi sikiifi ya, na Masaa Gadu seefi soi mi, fu sikiifi den poti so gi u, fu teke wooko. 	 כי יתברך איש בלבבו להיות נביא או איש הרוח בין יבין את אשר אני כתב לכם כי מצות האדון הנה׃


“U á mu denki taki mi o tyai u go kaagi u a mi Tata. Nono! Kweti kweti! Wan taawan de di de kaba kaba fu kaagi u. Dati na Mosesi di i si u e poti fitoow. 	 אל תחשבו כי אנכי אטען עליכם לפני אבי משה הוא הטען עליכם אשר לו תיחלו׃


“Sikiifi gi a Engel fu a keliki a Filadelfiya taki, mi di e taki ya, na mi de apaiti gi Masaa Gadu, sondee koli. Mi di abi a sooto fu Dafeti. Te mi opo ná wan sama poi sooto, te mi sooto, ná wan sama poi opo: 	 ואל מלאך קהל פילדלפיא כתב כה אמר הקדוש האמתי אשר בידו מפתח דוד הפתח ואין סגר והסגר ואין פתח׃


We, a yuu de, da Anasi anga Kayafasi na be den tu moo hei apaiti begiman. Ne Masaa Gadu kai a pikin fu Sakalia di den e kai Johanisi puu a ini a sabana fu bigin wooko. 	 בימי הכהנים הגדולים חנן וקיפא היה דבר אלהים אל יוחנן בן זכריה במדבר׃


Bika u nái si a hii tyotyo fu wi ya bigi. Na fu wan satu pisiten namo, fu Masaa Gadu seeka gaan dyendee gi u ne en kondee anda, fu piisii tego. A paiman de o wegi a hii tyotyo ya. 	 כי לחצנו אשר הוא קל ואך לרגע יביא לנו כבוד עולמים גדול ורב עד למאד׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U fuu den dabisan de anga wataa.” Ne den fuu den anga wataa te den de gwingwingwin. 	 ויאמר אליהם ישוע מלאו לכם הכדים מים וימלאום עד למעלה׃


Son sama e denki taki: “Nyanyan á be meke fi en anga bee mu wooko makandii, no?” Na so tuu! Ma den dati meke fu wan satu pisiten namo. Bika Masaa Gadu o tyai kaba gi den. Ma sikin á meke fu wooko makandii anga motyo fasi. Bika a sikin meke fu Masaa Gadu teke wooko tego. 	 המאכל לכרש והכרש למאכל והאלהים את זה ואת זה ילכה והגוף אל יהי לזנות כי אם לאדון והאדון לגוף׃


Da na a ten di yu be e libi sondee Kelestesi, ne yu á be de foluku fu Masaa Gadu enke den tuu. Yu be de a doose fu Masaa Gadu foluku. Da san a be kuudei anga sama fi en á be de gi yu. Yu á be abi fu luku fu fende sani ne en bakaten tu. Bika yu á be e koti anga Masaa Gadu fu sabi en tu. 	 כי אתם בעת ההיא הייתם בלי משיח מוזרים לעדת ישראל ונכרים לבריתות ההבטחה באין תקוה ובאין לכם אלהים בעולם׃


We, Masaa Gadu e si fa den ede fuu anga poli denki. Ne a fika sani kon a den pasi, fu den sa teke poli fasi, fu waka du san den e losutu anga sikin. Da ai de gaan sen sani, fu tyai kaba a soso gi denseefi. 	 על כן גם נתנם האלהים לטמאה בתאות לבם לנבל גויותיהם איש את רעהו׃


We, fa Pawlesi e taki, da Gaaman Feilekisi e aliki. A be de wan gaaman di sabi somen sani fu a Nyun Pasi. Namo a tapu a kuutu fu a dei de taki: “Wan dei, Komandanti Lisiyasi seefi mu komoto a Jelusalem Foto kon na a kuutu ya. Da u o kuutu go doo, fu mi piki sama abi fowtu anga sama abi leti.” 	 ויהי כשמע פיליכס את הדרים האלה ויאחר את דינם לעת אחרת כי עניני הדרך הזאת נודעו לו היטב ויאמר ברדת אלי לוסיאס שר האלף אשפט על דברכם׃


Namo, den suudati teke Masaa Jesesi tyai gwe a Gaaman Dyali. Ne den kai ala den taa suudati fu den. Ne ala den fiya ali kon lontu Masaa Jesesi poti a dyali. 	 ויקחו אנשי הצבא אשר להגמון את ישוע ויביאהו אל בית המשפט ויאספו עליו את כל הגדוד׃


Ma namo, da seibin baala be de. A moo gaanwan libi anga wan uman te a dede, a á meke ná wan kodo pikin anga en. 	 והנה שבעה אחים והראשון לקח אשה ובמותו לא השאיר אחריו זרע׃


Efu sama sa fitoow yu anga wan pikin sani di den poti a ini yu ana, da den sa fitoow yu fu poti gaan sani a ini yu ana. Ma efu sama á poi fitoow yu anga wan pikin sani di den poti a ini yu ana, da den ná o poi fitoow yu fu poti gaanwan a ini yu ana tu. 	 הנאמן במעט מזער נאמן גם בהרבה והמעול במעט מזער מעול גם בהרבה׃


Bika, a sama di fende wan pikinso koni nownow, ne a wooko anga en, a sa fende moo ipi. Ma, a sama, di ná o wooko anga a pikinso koni di a abi nownow, a sa lasi ala san a be abi.” 	 כי מי שיש לו נתון ינתן לו ומי שאין לו גם את אשר יש לו יקח ממנו׃


So! Mi lobiwan, wi sabi now taki, wi na Masaa Gadu pikin tuu. Da u á sabi fa u o de ete, te Masaa Jesesi o daai kon baka. Ma u sabi taki a o kengi u kon poti enke fa enseefi de. Da, u o si en anga useefi ain. Da u sa sabi en enke fa a de tuu. Da u o daai kon de enke enseefi. 	 אהובי עתה בנים לאלהים אנחנו ועוד לא נגלה מה נהיה אך ידענו כי בהגלותו נדמה לו כי נראהו כאשר הוא׃


Ne a Engel bali anga gaan taanga tongo taki: “A kai! Babilon, a gaanbigi foto, booko kai! Now a toon wan nesi fu takuu jeje. Ala sowtu a sowtu takuu sani e tan de. A toon wan tanpeesi fu nyamasu anga ala sowtu foo di sama á wani seefi seefi. 	 ויקרא בקול עז לאמר נפלה נפלה בבל הגדולה ותהי נוה שערים ומשמר לכל רוח טמא ומשמר לכל עוף טמא ונמאס׃


Ma den taawan bali taki: “Tan, tan, tan! Meke u luku efu Eliya o kon yeepi en tuu.” 	 ושאר האנשים אמרו הניחו לו ונראה אם יבוא אליהו להושיעו׃


Ne Nikodeimisi piki en taki: “Fa wan sama o du meke baka, te a gaandi kaba? A sa go ne en mma bee baka fu a meke en di fu tu toon?” 	 ויאמר אליו נקדימון איך יולד אדם והוא זקן הכי שוב ישוב אל בטן אמו ויולד׃


We, luku ya! Miseefi ana oli a sikiifi tiki now, fu sikiifi a pisi fu a biifi ya. Mi e sikiifi en moo bigi seefi. 	 ראו נא מה גדול המכתב אשר כתבתי אליכם בידי׃


Ala sama di e du san Masaa Gadu wani, na den na mi baala anga mi sisa anga mi mma.” 	 כי כל אשר יעשה רצון האלהים הוא אחי ואחותי ואמי׃


Ma u mu luku bun, fu u á teke a fasi fu den fu libi. Bika den e teke ala sani fu den pooti uman di man dede fika a ganda. Te anga den osu fu den uman ya seefi den e teke. Da anga a takuu ya, den e komoto e go e begi gaan langa begi, fu sama mu si fa den bunbun kisi. We, den sama ya o kisi a moo gaan sitaafu fu Masaa Gadu.” 	 הבלעים את בתי האלמנות ומאריכים תפלתם למראה עינים המה משפט על יתר יקחו׃


“Da sama di teke den bakaman fu mi di e tyai a bosikopu fu mi oli a den osu, da na miseefi den teke oli de kaba. Da sama di teke mi oli a den osu, teke a sama di sende mi kon oli a den osu tu. 	 המקבל אתכם אותי הוא מקבל והמקבל אותי הוא מקבל את אשר שלחני׃


Ma mi e begi gi Onesifoles fu Masaa abi tyali ati fi en anga den sama fi en osu. Bika sen á kisi en fu a kon luku mi a dunguu osu ya. Da a meke mi fii piisii anga dati. 	 יתן האדון רחמים לבית אניסיפורוס כי פעמים רבות השיב את נפשי ולא בוש ממוסרי׃


Ma Masaa Jesesi á piki ná wan wowtu. A dati meke a gaaman foondoo te, ná sipowtu. 	 ולא ענהו אף דבר אחד ויתמה ההגמון עד מאד׃


We, ne fanafu a dei di de oli a kuutu de, ne den poti taki den sa kii en namo. 	 ויועצו יחדו להמיתו מהיום ההוא והלאה׃


A meti di be libi, ma a dede now, ne en na taa kownu, di meke di fu aitin. A komoto a den seibin taawan mindii e go fu den kii en kaba anga en a soso fu tego. 	 והחיה אשר היתה ואיננה הוא השמיני והוא מן השבעה וילך לאבדון׃


Ma, te mi kon anda, da mi sa taigi den taa biibisama san ai du. Bika bakabaka, da ai waka e kosi mi, e poli mi nen, e lei gi mi. Efu dati á sai, ne ai waka e du ogii anga den sama di e waka e lontu fu paati a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu. Bika, te den kon de, da a nái wani oli den. Da, te den taawan wani yeepi den, da ai tapu den fu den á yeepi den. Da, efu toku den yeepi den, da ai yaki den puu na a keliki. 	 על כן בבאי אזכיר את מעשיו אשר הוא עשה בספרו עלינו דברים רעים ולא דיו שלא יקבל את האחים כי גם ימנע את החפצים לקבל ויגרשם מתוך הקהלה׃


Da a yuu de, te den sama di wan takuu jeje be de a den tapu be si Masaa Jesesi, da den be e kai a doti ne en fesi e bali taki: “Yu na a Manpikin fu Masaa Gadu!” 	 והרוחות הטמאות כראותן אתו נפלו לפניו ותצעקנה לאמר אתה הוא בן אלהים׃


Denki taki, Masaa Gadu e wooko anga switi taki anga yu de. Ma en ati sa boon, bali anga ala sitaafu tu. Dyusama di á wani biibi si dati kaba. Namo, ne a kon wooko anga switi taki anga yu. Ma puu biibi, da yu o si! Ai koti yuseefi puu poti a wanse tu. 	 לכן ראה נא טובת אלהים וזעמו זעמו על הנפלים ועליך טובתו אם תעמד בטובתו ואם אין כי עתה גם אתה תגדע׃


Den piki u wan gaan sani, fu a kaba yuu fu goontapu. Den taki, sipowtuman o de a u mindii, di e libi go doo anga wakalibi fu sikin, di e piisii denseefi ati namo. 	 ודעו זאת לכם ראשנה כי באחרית הימים יבאו לצים ההלכים אחרי תאות נפשם ויתלוצצו לאמר׃


Mi be sende Titesi kon luku u de makandii anga wan taa lobi biibi baala, ma a á be wooko koli fasi de. A á be puu moni a u saka de. Bika mi sabi fa Titesi e wooko na a seefi fasi fa mi e denki sani jeje fasi. 	 בקשתי מן טיטוס ושלחתי אתו את האח הכי הונה אתכם טיטוס הלא ברוח אחד התהלכנו הלא במעגל אחד׃


Bika Masaa Gadu seefi gi wi wan weiti taki, sama di lobi Masaa Gadu, musu lobi taa biibiwan tu. 	 וזאת המצוה יש לנו מאתו כי האהב את האלהים יאהב גם את אחיו׃


Bika Masaa Jesesi á be doo a ini a kondee ete, ma a be de a pe a be taki anga Malita ete. 	 וישוע טרם יבא אל הכפר כי עודנו עמד במקום אשר פגשתו שם מרתא׃


Da Masaa Jesesi du somen somen taa maiki ete a den bakaman fi en fesi, di á sikiifi a ini a buku ya. 	 והנה גם אתות אחרים רבים עשה ישוע לעיני תלמידיו אשר לא נכתבו בספר הזה׃


Ne baka wan pisiten, ne den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di a be sende go a den kondee kondee, daai kon baka. Ne den taigi en ala fa sani waka di den go. Ne Masaa Jesesi teke den, ne en anga den wawan go a wan peesi, koosube fu a kondee di den e kai Betisaida. 	 וישובו השליחים ויספרו לו את כל אשר עשו ויקחם אליו ויסר לבדד אל מקום חרב אשר לעיר הנקראה בית צידה׃


Ne den taigi en taki: “Mesiti, den kisi a uman ya dyonson dyonson ya e du ogii ne en man osu. 	 ויאמרו אליו רבי האשה הזאת נתפשה כשנטמאת בנאופיה׃


U meke u meke piisii na ala fasi ne en fesi. Meke u gafa en gi en biginen. Bika, a dei di a Pikin Sikapu mu toow doo kaba. Da a uman fi en seeka enseefi, de kaba kaba fu toow anga en tu. 	 נשמחה ונגילה ונתנה לו הכבוד כי באה חתנת השה ואשתו התקדשה׃


Namo, di Sakalia de a ini a keliki, ne a si wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee wan toon wan toon so. A taampu na a leti ana fu a apaiti begi tafaa, di den e boon switi sumee sani gi Masaa Gadu. 	 וירא אליו מלאך יהוה עמד לימין מזבח הקטרת׃


Bika Masaa Gadu bosikopu di Mosesi be e leli na a gaandi fasi fu dini en. Da dati be beenki en fesi dyendee fasi, ma a á be meke fu tan tego. Na di a sende kon nownow meke fu tan tego, da a musu moo bigi. 	 כי אף הנכבד איננו נחשב לכבוד לעמת הכבוד הנעלה הזה׃


We, na wan lawlaw sani a sama de akisi de. Bika useefi e paandi sii anda. Da a nái loto poli a ondoo doti fosi, da a sutu ede kon a tapu, fu toon wan sani, no? 	 אתה הסכל הן מה שתזרע לא יחיה בלתי אם ימות׃


Na a biibi ya be tyai Nowa, di Masaa Gadu be taigi en fa sani o miti goontapu, di noiti be pasa wanten. Ne a lesipeki Masaa Gadu taki, fu meke wan gaan boto kibii enseefi anga ala sama fi en osu. Namo Masaa Gadu taigi Nowa taki, di Nowa e biibi, da a de letiopu fasi gi en. Ma den sama di á be biibi, da a fowtu didon a denseefi. 	 באמונה בנה נח ביראת יהוה את התבה להצלת ביתו אתרי אשר צוה על דברים לא נראים עדין וירשע בה את העולם ויהי לירש הצדקה עקב האמונה׃


Bika a sikiifi a Gadu Buku taki, liba fu wataa di e gi libi o lon komoto a ini wan sama di teke biibi a mi, ati, e kon a doo.” 	 המאמין בי כדבר הכתוב מבטנו ינהרו נהרי מים חיים׃


Da san u be denki? U be denki taki, na fii fasi fu libisama libi anga denseefi, tyai kon a goontapu? Nono! Ná dati mi tyai kon. Mi kon fu paati sama anga sama. 	 החשבים אתם כי באתי לתת שלום בארץ אני אמר לכם לא כי אם מחלקת׃


Stefanisi soi ete taki: “Ma wi avo a ini a sabana be e tyai a tenti osu fu Masaa Gadu di e kotoigi taki, a de a den mindii. A be meke leti enke di a be soi Mosesi a tapu, fu luku meke dati. 	 משכן העדות היה לאבותינו במדבר כאשר צוה המדבר אל משה לעשות אתו כתבנית אשר ראה׃


Ai gi taawan fu biibi taanga. Taawan ai gi fu deesi sowtu a sowtu siki. Ma na a seefi jeje e gi den. 	 לאחר האמונה ברוח ההוא ולאחר מתנות הרפאות ברוח ההוא׃


Bika libi enke fa a Apaiti Jeje e tyai sama, da yu sa de fu kai pikin fu Masaa Gadu. 	 כי כל אשר רוח אלהים ינהגם בני אלהים המה׃


Da a hii fasi fa Masaa Jesesi e gi a leli fu Masaa Gadu ya be foondoo den sama, te ná sipowtu. 	 ויהי ככלות ישוע לדבר את הדברים האלה וישתומם המון העם על תורתו׃


Ma di mi luku a toli fi en, da den kaagi á doo peesi gi mi, fu sitaafu en so. Da a begi mi, fu sende en go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, fu koti a kuutu. Da mi o du dati. 	 ואני כאשר הכרתי כי לא עשה דבר לחיבו מיתה והוא גם הוא קרא את אגוסטוס לדינו יעצתי לשלח אתו שמה׃


Mi Simon Peitilisi ya na wan wookoman, soseefi wan apaiti bosikopuman fu Jesesi Kelestesi. Da mi e sikiifi a biifi ya gi u sama fu a Gadu ya. A de wi Yeepiman di poti u kon letiopu fasi. Na so a gi u anda a dyendee biibi, di a gi wi ya seefi. 	 שמעון פטרוס עבד ישוע המשיח ושליחו אל אשר קבלו אמונה יקרה כשלנו בצדקת אלהינו ומושיענו ישוע המשיח׃


“We, a lampu fu wan libisama sikin, na den ain fi en. Da efu yu ain kiin, da i hii sikin o kiin tu. 	 נר הגוף הוא העין ואם עינך היא תמימה כל גופך יאור׃


We, ala kulu biibiwan fu Masaa Gadu a den peesi lontu a hii pisi fu Asiya dise sende bigi odi gi u. Akwila anga en uman Pelesela anga biibiwan di e miti makandii a den osu seefi. Den ala na sama di e waka a Masaa baka makandii anga u anda. 	 הקהלות אשר באסיא שאלות לשלומכם עקילס ופריסקלא וגם הקהלה אשר בביתם מרבים לשאל לשלומכם באדנינו׃


Na so Masaa Gadu meke ibii sama ati, fu fii san fiti ofu fowtu, enke fa weiti e taki. Da taa foluku di á de Dyu seefi e poi taigi taawan taki: “Yu á du bun, ofu i du bun!” 	 בהראותם מעשה התורה כתוב על לבם ודעתם מעידה בהם ומחשבותם בקרבם מחיבות זאת את זאת או גם מזכות׃


Baka fi en, ne den á wani a sowtu tiiman ya moo. Den wani kownu, ne den begi Masaa Gadu dati. Namo a piki taki: ‘Teke Sawl poti kownu.’ Dati paansu waka na a lo fu Benyameni di dda de Kesi. Sawl tii den hii fotenti yali langa. 	 וישאלו מלך ויתן להם אלהים את שאול בן קיש איש משבט בנימן ארבעים שנה׃


Ma na Masaa Gadu meke den moi so. Ma toku den ná abi langa libi seefi. Bika na tide den de ete, ma kande den á doo tamaa. Libisama e koti den go boon a ini faya enke soso sani. Ma u ya dati waiti moo boomiki! Da fa u pakisei taki Masaa Gadu ná o poi solugu u anga koosi? Ma na fu di u nái biibi Gadu sai, na dati e tyai a denki de. 	 ואם ככה מלביש האלהים את חציר השדה אשר היום צמח ומחר ישלך לתוך התנור אף כי אתכם קטני האמונה׃


Da a sani di Masaa Jesesi du ya, ne meke di fu tu gaan foondoo sani di a du, di a daai komoto a Judeja kon a Galileya baka. 	 זה הוא האות השני אשר עשה ישוע בבאו מיהודה לארץ הגליל׃


Ala fa den e taigi den sama ala dati, toku den be wani gi den gaandi enke Gadu ete. Anga taanga moiti den tapu den. 	 ואף בדברים האלה כמעט לא עצרו כח לכלוא את העם מזבח להם׃


Ma di den Faliseiman yee fa den sama e bali e singi, e opo Masaa Jesesi, ne a sani á bun gi den. Ne den taigi Masaa Jesesi taki: “Mesiti! Bali den sama fi i, meke den tapu den mofu de.” 	 ומקצת פרושים אשר בתוך העם אמרו אליו רבי גער בתלמידיך׃


San u denki u mu du anga en?” Ne den piki taki: “Taa fasi á de fu du. A dede namo a mu dede.” 	 מה דעתכם ויענו ויאמרו איש מות הוא׃


Da wi mokisa libi anga a Kelestesi Jesesi ya, di u teke biibi fitoow en. Na dati meke u ná abi fu pantan moo fu Masaa Gadu, bika wi doo peesi fu diipi go doo en fesi. 	 אשר פתחון פינו ממנו וקרבתנו בבטחה על יד אמונתו׃


Da teke fu libi enke sama di a mokisa toon en jeje osu sama. Da ibiiwan fu wi de wan pisi libilibi siton fu a osu. Na so u kon de fu wooko enke apaiti begiman, di mu tyai paiman go doo Masaa Gadu. Da ai teke dati anga piisii, fu di u mokisa libi anga Jesesi Kelestesi. 	 ונבניתם גם אתם כאבנים חיות לבית רוחני לכהנת קדש להעלות זבחי רוח לרצון לאלהים בישוע המשיח׃


Namo a go si wan man anga wan lan ana anda. Ma wan duupu siteeman be de ape tu. Den dati go wanten go akisi Masaa Jesesi, sani fu sitee anga en. Da te Masaa Jesesi be sa piki wan fowtu fasi, da den be o fende pasi kaagi en. Namo den akisi Masaa Jesesi taki: “Deesi sikiman a kina dei sa de wan sani, di fiti fu du?” 	 והנה שם איש אשר ידו יבשה וישאלוהו לאמר המתר לרפא בשבת למען ימצאו עליו שטנה׃


Bika Masaa Gadu weiti taki: ‘I mu lesipeki i mma anga i dda.’ Da ‘ibiiwan sama di saanti en dda ofu en mma mu dede.’ 	 כי אלהים צוה לאמר כבד את אביך ואת אמך ומקלל אביו ואמו מות יומת׃


“Sikiifi gi a Engel fu a keliki a Simelina taki, mi di e taki ya, na mi de a Fosiwan anga a Kiiboiwan. Awan di be dede, ma ai libi baka: 	 ואל מלאך קהל זמירנא כתב כה אמר הראשון והאחרון אשר מת ויחי׃


Da bakadati, ne Masaa Jesesi go a wan kondee. Ma namo, da wan gwasiman be de ape. Da di a gwasiman si Masaa Jesesi, ne a lon kon sutu kini a doti kai tapu fesi a doti e begi en taki: “Masaa, baa! Mi sabi taki efi i wani, i poi fu deesi mi puu a gwasi siki ya, baa!” 	 ויהי בהיותו באחת הערים והנה איש מלא צרעת וירא את ישוע ויפל על פניו ויתחנן אליו לאמר אדני אם תחפץ תוכל לטהרני׃


Namo tamaa, di peesi kiin, ne Dyusama e fiti, fa fu fende Pawlesi kii. Soseefi den sweli a Masaa Gadu fesi seefi taki, den o kii en namo. Nyanyan anga diingi ná o go a den mofu, solanga den á kii en. 	 ויהי לפנות הבקר ויתחברו היהודים ויאסרו אסר על נפשם לאמר כי לא יאכלו ולא ישתו עד אם יהרגו את פולוס׃


Di a taki so, ne a meke ibiiwan suku en osu pasi. 	 ויהי כאשר כלה לדבר כדברים האלה וישלח את הקהל׃


Bika en wankodo umanpikin di be abi twalufu yali be siki te, na fu dede namo. Ne Masaa Jesesi komoto, ne ai go anga Yailesi. Da somen sama be bosu lontu en te, a á be poi waka enke fa a wani. 	 כי בת יחידה כשתים עשרה שנה היתה לו והיא נוטה למות ויהי בלכתו שמה וידחקהו המון העם׃


Ala den wenkiiman, di be seli den sani fu Babilon toon guduman o taampu, toto gogo, te a faawe poti ana a mindii ede 	 ורכליהם אשר העשירו ממנה יעמדו מרחוק מפני אימת ענויה ובכו והתאבלו׃


Mi e gi Masaa Gadu daa taki, mi á be dopu wan enkii sama de. Boiti Kelesiposi anga Gaayosi. 	 אודה לאלהים שלא טבלתי איש מכם כי אם את קרספוס ואת גיוס׃


We, na so den suudati kon, ne den booko den bon fu a fosi man futu. Ne den go, ne den booko den bon fu a taa man di den be koloisi de tu. 	 ויבאו אנשי הצבא וישברו את שוקי הראשון והשני הנצלבים עמו׃


Da den be abi wantu fisi tu. Ne a teke den fisi, ne a gi Masaa Gadu daa. Ne a gi den bakaman fi en fu paati gi den sama tu. 	 ויהי להם מעט דגים קטנים ויברך ויאמר לשום לפניהם גם את אלה׃


Ma fu teke biibi wooko á wani taki, Masaa Gadu weiti á de fu wooko moo a sama libi. Kaba anga a denki de! Bika a biibi ya e gi sama taanga, fu poi libi enke fa Masaa Gadu wani. Da weiti musu de fu si, na a sowtu libi de. 	 ועתה המבטלים אנחנו את התורה על ידי האמונה חלילה אך מקימים אנחנו את התורה׃


Ne dyangalan! A man dyombo opo taampu, ne wanten a teke a daagi oli a ondoo ana, ne a waka gwe a osu. Ala sama e luku dunn. Den foondoo, te den e gafa Masaa Gadu taki: “Wi á si a sani ya wanten.” 	 ויקם פתאם וישא את משכבו ויצא לעיני כלם עד כי השתממו כלם וישבחו את האלהים לאמר מעולם לא ראינו כזאת׃


We, u sabi dataa Lukasi anda enke wi tuutuu lobi baala. Ai sende bigi odi ya tu. Demasi seefi sende odi gi u. 	 לוקס הרופא החביב ודימס שאלים לשלומכם׃


Da feele á mu de a wi, fu go anga begi a Masaa Gadu fesi, ne en kownu sutuu, pe a sidon e tii ala sani anda. Bika en makiti bigi. Da ai teke gaan bun ati fasi namo luku wi tu. Soseefi a abi tyali ati, fu gi paadon. Sani á de fu taanga te, da yeepi á de ne en fu doo wi. Akisi namo, te a de fanowdu. 	 על כן נקרבה בבטחון אל כסא החסד לשאת רחמים ולמצא חסד לעזרה בעתה׃


Bika saide Masaa Gadu Buku be sikiifi taki: “Na di Abalaham be teke biibi fitoow Masaa Gadu namo, meke a toon bun sama gi Masaa Gadu kaba?” 	 כאשר האמין אברהם באלהים ותחשב לו לצדקה׃


Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Towmasi! A di yu si mi anga ain fosi yu e biibi? We, seigi fu den sama di e biibi, winsi den á si anga ain.” 	 ויאמר אליו ישוע יען ראית אתי האמנת אשרי המאמינים ואינם ראים׃


We, da den falisi sama de fende taki, den e leli taawan Masaa Gadu pasi. Ma den gei dee peti sondee wataa. Den gei fa dee woluku sondee wataa á poi puu wini gi sama. Bika a feke fika gi winta, fu wai puu de. We, da wan gaan dipi dunguu peesi seeka gi den, fu go teke sitaafu, faawe fu Masaa Gadu. 	 בארות בלי מים המה עבים נדפים בסערה אשר שמור להם חשך אפלה לעולם׃


Da Jowsef be komoto a Nasaleti Foto, a Galileya pisiwataa anga Maliya en poti mofu uman. Ma namo, da Maliya be de anga gaan bee. Ne den go te den doo Betelehem a Judeja pisiwataa. Betelehem na a foto fu a fositen Kownu Dafeti. Bika Jowsef na be wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu. Na dati meke a be mu go a Betelehem, fu go poti en anga Maliya nen. 	 ויעל גם יוסף מן הגליל מעיר נצרת אל יהודה לעיר דוד הנקראה בית לחם כי היה מבית דוד וממשפחתו׃


Ne Masaa Jesesi teke tetei meke wan wipi, ne a yaki ala den fiya puu a ini a Mama Keliki. Soseefi a yaki den sikapu anga den kaw puu na a Mama Keliki tu. Ma a daai den tafaa fu den man di be e kengi moni gi sama towe ala a moni a dati fanyaa. 	 ויקח חבלים ויעבתם לשוט ויגרש כלם מן המקדש ואת הצאן ואת הבקר ויפזר את מעות השלחנים ויהפך שלחנתיהם׃


Ne Elisabeti taki: “Masaa Gadu, i du gaan bun gi mi, baa! Bika yu puu sen a mi ain, a libisama fesi.” 	 ככה עשה לי יהוה בימי פקדו אותי לאסף את חרפתי בתוך בני אדם׃


Den sama fu a foto si san pasa de. Ne den bali taki: “Den gadu fu wi teke sikin saka kon a wi ya tide!” Na so den bali a ini a tongo fu den, Likowoniya Tongo. 	 והמון העם כראותם את אשר עשה פולוס נשאו את קולם ויאמרו בלשון לוקונית ירדו אלינו האלהים בדמות אנשים׃


We, ne a tesiman, a didibii kon doo. Ne a taigi Masaa Jesesi taki: “Di i na a Manpikin fu Masaa Gadu tuu, da taigi den siton ya, meke den toon beele, osi?” 	 ויגש אליו המנסה ויאמר אם בן האלהים אתה אמר לאבנים האלה ותהיין ללחם׃


Namo wan gaan opuulu kon a Efese Foto na a pisiten ya, fu di somen sama e teke a Nyun Pasi. 	 ותהי בעת ההיא מהומה לא קטנה על אדות דרך יהוה׃


Namo Masaa Jesesi bali en taki: “Tumalisi komoto a mi fesi ya! Yu didibii, saatan yu! Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: ‘Na Masaa Gadu wawan u mu begi, soseefi dini!’ ” 	 ויאמר אליו ישוע סור ממני השטן כי כתוב ליהוה אלהיך תשתחוה ואותו לבדו תעבד׃


Da a toli ya paati na a hii mongo pisi fu Judeja. Da ala sama di yee a toli ya e akisi denseefi taki: “We, da san a pikin ya o toon di bigi so?” Bika den be si taki, Masaa Gadu be de anga a pikin ya. 	 וישימו כל השמעים אל לבם לאמר מה אפוא יהיה הילד הזה ויד יהוה היתה עמו׃


Ne wan man piki Masaa Jesesi taki: “Masaa, yeepi mi! Mi tyai mi manpikin kon a yu. Wan takuu jeje de ne en tapu. Da a takuu jeje ya e tapu en mofu fu a á poi taki. 	 ויען אחד מן העם ויאמר רבי הבאתי אליך את בני אשר רוח אלם בקרבו׃


A Jeje di teke peesi a ini yu de e puu a pantan di taki, yu o fende sitaafu. A meke u toon pikin fu Masaa Gadu di sa bali kai en taki: “Abba, wi lobi Tata.” 	 כי לא קבלתם רוח עבדות לשוב לירא כי אם קבלתם רוח משפט בנים אשר בו קראים אנחנו אבא אבינו׃


We, Timotiyesi, lon wai a pasi gi den takuu losutu di e kon a yonkuu sama pasi. Ma feti fi i libi wan letiopu libi a Masaa Gadu fesi. I mu e biibi Masaa Gadu. I mu lobi Masaa Gadu anga libisama. Wooko switi makandii anga ibii taa sama. 	 ברח לך מתאות הנעורים ורדף צדק ואמונה ואהבה ושלום עם כל הקראים אל יהוה בלב טהור׃


A hii wooko di a o kon du, na fu meke sama wai weiti fu Masaa Gadu poti a wanse. Ai du dati kibii fasi a goontapu ya kaba. Ma enseefi o doo na a wooko tapu, te Masaa Gadu puu a wan di e tapu en fosi. 	 כי סוד הרשע כבר החל לפעל רק שיוסר מתוך המנע עד כה׃


Na dati a be teke weki Kelestesi a dede kon a libi ya baka. Soseefi a opo en tyai go poti na a gaan hei peesi ne en se a tapu anda. 	 אשר פעל במשיח בהעיר אתו מן המתים ויושיבנו לימינו במרומים׃


Enke fa u sabi kaba, da na wan sani e tapu a gaan didibii sama ya ete fu kon a doo. Ma te a yuu di Masaa Gadu poti gi en doo, da a sa kon a doo, fu si. 	 ועתה ידעתם מה שימנעהו מלהגלות בעתו׃


Sama di á tan a ini mi, den sa koti en puu towe enke wan dee doloifi taka. Da den e piki den taka ya towe a ini faya fu den boon. 	 איש אשר לא יעמד בי השלך כשריג החוצה וייבש וילקטום וישליכום אל תוך האש והיה לבער׃


Ma, sama di lobi den taa biibisama, da sowan sama de a ini a kiinkiin leti. Da sani ná o de ne en pasi, fu dwengi en fu a du ogii. Da a ná o koli wan sama puu a Gadu pasi tu. 	 האהב את אחיו יעמד באור ומכשול אין בו׃


Ma mi yee taki, son wan e puu dei, fu go a pe u gwenti miti makandii, fu begi Masaa Gadu. We, kaba! Da toto futu sende makandii fu oli biibi doo a Jesesi. U e du dati pikinso kaba. Ma du en moo anga moo seefi. Bika u sabi fa a dei fu wi Masaa kon kuutu de fu doo kaba. 	 ואל נעזב את כנאיתנו כמנהג קצת אנשים כי אם נוכיח איש את אחיו וביותר בראתכם כי קרוב היום׃


Ma den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti á be wani a yeepi, di Masaa Gadu be o yeepi den ya. Bika den á be wani daai den libi, fu Johanisi dopu den. 	 אך הפרושים ובעלי התורה נאצו את עצת האלהים על נפשם ולא נטבלו על ידו׃


Namo Sawlesi di den e kai Pawlesi tu, be lai anga Apaiti Jeje. Ne a luku a tofuuman dunn. 	 ושאול הנקרא גם פולוס מלא רוח הקדש ויסתכל בו׃


Nownow na tyotyo sondee nyan diingi wi dise de. Koosi seefi fu wei a sikin e mankei wi. Wi e teke fonfon anga ala waka sanga sondee tanpeesi. 	 ועד השעה הזאת הננו רעבים גם צמאים וערמים ומכים באגרף ואין מנוח לנו׃


Guduman, aliki ya! Kaba poolo! Ma bali kee kusumi seefi! Bika yu o tuka anga sani. 	 הוי העשירים בכו והילילו על הצרות אשר תבאנה עליכם׃


Namo Helowdesi kai a umanpikin ya kon. Ne a sweli gi a pikin, a fesi fu ala den bigiman di de ape taki: “Pikin! Wansi san yu akisi mi, mi sa gi yu en.” 	 וישבע לה ויאמר מה תשאל נפשך ואתן לך׃


Namo sigisi dei a baka, ne Masaa Jesesi teke Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi tyai anga en go, te a wan hei mongo. 	 ומקץ ששת ימים לקח לו ישוע את פטרוס ואת יעקב ואת יוחנן אחיו ויעלם בדד על הר גבוה׃


Na a hii sani de meke wi e tei ati tyotyo du a taanga wooko ya. Bika wi poti fitoow na a libilibi Masaa Gadu, a Yeepiman fu ala sama, ma moomoo fu den sama di teke biibi. 	 כי לזאת אנחנו גם יגעים גם נעלבים על אשר הוחלנו לאלהים חיים שהוא המושיע לכל האדם וביותר למאמינים׃


Gi Lufosi odi! Masaa Gadu teke en wan apaiti fasi poti a u de mindii. Odi mu doo en mma seefi di e wooko anga mi enke eigi manpikin, di a meke. 	 שאלו לשלום רופוס הנבחר באדנינו ולשלום אמו שהיא כאם לי׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U aliki mi bun! Efu den sama ya tapu den mofu, da den siton di de a sikin pasi o bali a den sama ya peesi. Bika a bali ya musu fu bali.” 	 ויען ויאמר אני אמר לכם כי אם יחשו אלה תזעקנה האבנים׃


Wi e begi yu, fu gi wi san wi abi fanowdu, fu nyan tide baka. 	 את לחם חקנו תן לנו היום׃


Da u du gaan ogii de. Bika u taampu enke lanti di nái kuutu sani leti. U wooko fowtu fasi e keli sama hei moo sama. 	 הלא בזאת נחלק לבכם והנכם שפטים בעלי מחשבות רעות׃


Na fu a wooko ya Dyusama ati e boon a mi. Ne den be kisi mi na a Mama Keliki a Jelusalem Foto, fu kii. 	 ובגלל הדבר הזה תפשו אתי היהודים במקדש ויבקשו להמיתני׃


Man! U mu lobi u uman tuutuu fasi! Da u á mu libi goofu anga a uman. 	 אתם האנשים אהבו את נשיכם ואל תתמרמרו אליהן׃


We, ne den tyai a pikin kon gi en. Ne a yaki a jeje, di be de na a pikin tapu de puu. Ne wanten, ne a pikin kon bun baka. 	 ויגער בו ישוע ויצא השד ממנו וירפא הנער מן השעה ההיא׃


Bika den be e soi naamo taki: “A yuu di goontapu o de fu kaba, da a o lai anga sama di e deleigi Masaa Gadu bosikopu. Den o teke waka libi sondee fu teli Masaa Gadu. Da den o libi fu piisii denseefi ati namo.” 	 בדברם אליכם לאמר הנה באחרית הימים יבאו לצים ההלכים אחרי תאות רשעם׃


Te den kisi u tyai go a den kuutu fu den, da u á mu pantan anga booko ede taki san u o taki. Nono! Bika a yuu de, da Masaa Gadu o gi u san fu u taki. 	 וכי ימסרו אתכם אל תדאגו איך ומה תדברו כי ינתן לכם בשעה ההיא את אשר תדברו׃


Na so meke na mi teke fu gi u de ala san mi abi. Mi o du ala san mi poi fu yeepi u de. Bika fa mi lobi u anda dipi so, da a á sa moi taki, u lobi fu mi dati de swaki fasi. 	 אבל אני בכל חפץ לבבי אפזר וגם אפזר בעד נפשותיכם אף אם תחת אהבתי לכם היתרה אתם תמעיטו את אהבתכם אלי׃


“Den sama di o de a doose á mu go a ini den osu fu go teke sani. Den mu lon. 	 ואשר על הגג אל ירד הביתה ואל יבא פנימה לשאת דבר מביתו׃


Yu e du dati gi wan meti a kina dei, da fa i pakisei fu wan libisama di waiti moo meti? We, u luku ya! A weiti fu Masaa Gadu nái tapu sama, fu du bun gi taawan a kina dei.” 	 ומה יקר אדם מן הכבש לכן מתר להיטיב בשבת׃


Ne, mi si wan Engel taampu na a san tapu. Da a bali anga gaan taanga tongo gi ala den sowtu a sowtu foo di e fee a tapu taki: “U ali kon makandii oo! U ali kon makandii na a gaan piisii fesa di Masaa Gadu seeka gi u! 	 וארא מלאך אחד עמד בשמש ויצעק בקול גדול ויאמר אל צפור כל כנף אשר תעוף במרום הרקיע באו והאספו על זבח האלהים הגדול׃


Ma toku, a gaan masaa sende moo ipi futuboi go a den sama baka, fu meke den sama sende fi en se gi en. Ma den disi seefi go tuka anga a seefi ogii, di be miti den fosi futuboi di a masaa be sende go. 	 ויוסף שלח עבדים אחרים רבים מן הראשונים ויעשו ככה גם להם׃


Ne bakadati, ne mi si wan taa gaan foondoo maiki a Masaa Gadu Kondee, a tapu. A be foondoo seefi seefi. Mi si seibin Engel fu Masaa Gadu. Da den seibin Engel ya be abi den seibin lasiti sitaafu. Te den sitaafu ya pasa, da a atiboon fu Masaa Gadu seefi o pasa tu. 	 וארא אות אחרת בשמים גדולה ונפלאה שבעה מלאכים הנשאים את שבע המכות האחרנות כי בהן כלה זעם אלהים׃


Ma Masaa Jesesi sabi ala san den e pakisei. Ne a piki den taki: “Fu saide u e pakisei ogii fu mi a ini u ati ini so du? 	 וירא ישוע את מחשבתם ויאמר למה תחשבו רעה בלבבכם׃


Bika anga ala fa den be si den foondoo wooko di Masaa Jesesi be e du de seefi, toku seefi den á be wani poti biibi ne en. 	 רבים האתות אשר עשה לעיניהם ובכל זאת לא האמינו בו׃


Meke mi soi u fa u sa sabi a pikin ya. Te u go, da u o si a didon lolo lolo a ini koosi, a ini wan baki di den e poti nyanyan gi meti.” 	 וזה לכם האות תמצאון ילד מחתל ומנח באבוס׃


Ne a taigi den taki: “Tuutuu tyali anga fuka moo mi te, a sa tyai dede kii mi. U tan ya anga mi! U á mu siibi!” 	 ויאמר להם נפשי מרה לי עד מות עמדו פה ושקדו עמי׃


Da gawgaw, Masaa Gadu o booko didibii makiti gi u, fu sama á sa poi tyai paati de moo. Bika a wani u ala ati de switi makandii. Wi Masaa Jesesi mu tan taampu gi u de, fu teke gaan bun ati fasi namo luku u de. 	 ואלהי השלום הוא ידכא את השטן במהרה תחת רגליכם חסד אדנינו ישוע המשיח עמכם׃


Namo den Faliseiman sama di be de ape waka gwe a doose wanten. Den gwe go kai pakisei luku, fa fu fende wan fasi fu puu Masaa Jesesi futu a goontapu. 	 ויצא הפרושים ויתיעצו עליו לאבדו׃


Wan fu den toon, da Simon Peitilisi anga Towmasi, di den be e kai Toolengi, anga Nataniyeli, di fu a peesi di den e kai Kaana, na a pisiwataa fu Galileya, anga den tu manpikin fu Da Sebedi anga ete tu taa bakaman fu Masaa Jesesi be de a wan peesi. 	 שמעון פטרוס ותומא הנקרא דידומוס ונתנאל מקנה אשר בארץ הגליל ובני זבדי ועוד שנים אחרים מתלמידיו ישבו יחדו׃


Da a be musu kon tan enke den sama fi en seefi, fu poi toon a moo hei apaiti begiman a tapu anda gi den. Bika enseefi fii san den e fii ya, da en tyali ati e moo bigi gi den. Soseefi den sa moo fitoow en fu dati ede, fu fende yeepi. Da den kon de bun sama gi Masaa Gadu, fu puu den a takuudu anga ogii. 	 על כן היה עליו להדמות לאחיו בכל דבר למען אשר יהיה כהן גדול רחמן ונאמן בעניני אלהים לכפר על חטאת העם׃


Ma a sani di Masaa Jesesi du ya á bun gi den taa sama seefi. Den ati boon. Bika den taki Masaa Jesesi go na a takuu ati man ya osu. 	 וילונו כל הראים לאמר בא ללון בבית איש חוטא׃


Ma now, ne den Dyu piki en taki: “We, u be taigi yu kaba taki, didibii de a yu tapu, yu ogii sani Samaliya sama yu!” 	 אז יענו היהודים ויאמרו אליו הלא הטבנו אשר דברנו כי שמרוני אתה ושד בך׃


Da a uman ya si di Peitilisi e waka e gwe. Ne a waka ne en baka. Ne a taigi den sama di taampu na a dyali mofu taki: “A man ya, na wan man fu a man Jesesi!” 	 ותראהו השפחה ותוסף ותאמר אל העמדים שם כי זה הוא אחד מהם ויכחש פעם שנית׃


Ma a taanga yesi fasi fi yu, bigi gi Masaa Gadu. Soseefi yu nái meke moiti fu kaba anga den takuu fasi de, fu teke bun fasi. Da dati meke en ati e boon moo anga moo. Da a poti wan dei e kon kaba, di a o pai ibiiwan sama san fiti en libi ya. 	 ובקשי לבבך הממאן לשוב תצבר לך עברה אל יום עברת האלהים ועת הגלות צדקת משפטו׃


Bika denseefi á wani pakisei luku fa Masaa Gadu de seefi. Ne a fika sani kon a den pasi, fu a poli denki fu den, sa soi den san fiti anga san fowtu. Da ai goo moo anga moo kukutu sani a Masaa Gadu fesi. 	 וכאשר מאסו להשיג האלהים בדעת נתנם האלהים בידי דעה נמאסה לעשות את אשר לא יתכן׃


Bika Masaa Gadu Buku be sikiifi a fesi fu a fosi weiti di waka anga wan paamisi a ini den tin weiti. A weiti de taki: “I mu lesipeki i mma anga i dda.” 	 כבד את אביך ואת אמך זאת היא המצוה הראשונה אשר לה ההבטחה׃


Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Yu o de a moo hei apaiti begiman gi taawan a mi Masaa Gadu ya fesi, fu tego, Dati sa waka na a fasi fu Melsisedek.” 	 כי העיד עליו אתה כהן לעולם על דברתי מלכי צדק׃


Bika na ala taa foluku sama seefi ná abi bisi anga Masaa Gadu. Da den e libi takuu fasi di á leti, anga taawan. Da ala dati e tapu pasi gi taawan, fu den á sa sabi a tuutuu Masaa Gadu. Da a ná sipowtu boon ati ai gi Masaa Gadu, a pe a sidon a tapu anda. 	 כי נגלה חרון אלהים מן השמים על כל רשעת בני אדם ועולתם אשר יעצרו את האמת בעולה׃


Na den sani ya de a ini wan sama ati. Da te den e komoto a doo, da den e meke a sama tyobo a Masaa Gadu fesi.” 	 כל הרעות האלה מקרב האדם הן יוצאות ומטמאות אתו׃


San na a sani di a taki de, taki: ‘Wi o suku mi, ma u ná o fende mi.’ Anga taki pe ai go u ná o poi go anda? San wani taki dati?” 	 מה זה הדבר אשר אמר תשחרנני ולא תמצאנני ובאשר אני שם אתם לא תוכלו לבוא׃


Bika mi e fii, fa bun á poi komoto a mi libi. Libisama fasi, da mi á taanga sai fu du bun. Ma a ná enke, a angii á de a dipi fu mi ati. Kweti! 	 כי ידעתי אשר בי בבשרי לא ישב טוב הן הרצון יש עמדי אבל עשות הטוב לא מצאתי׃


Da ai piisii mi te u taampu taanga fu biibi. Da mi sa wooko anga u a swaki libisama fasi di á taanga. San mi e begi gi u dati na fu u libi sa seeka na a leti fasi gi Masaa Gadu. 	 כי נשמח אם חלשים אנחנו ואתם גבורים ועל זאת גם נתפלל על אשר תכוננו׃


Ma Maliya dati, teke ala den sani di a yee ya, oli a ede e poti dipi pakisei. 	 ומרים שמרה את הדברים האלה ותחשבם בלבה׃


Mi be taigi u somen sani fu a biibi. Ma a hii mama fu a Bun Nyunsu ya taki, Kelestesi kon teke dede pai a u peesi tuu. Da u sa fende paadon fu u takuudu anga ogii. Masaa Gadu Buku be sikiifi fu dati a fesi taki, sani o waka so. 	 כי מסרתי לכם בראשונה את אשר גם קבלתי כי המשיח מת בעד חטאתינו כפי הכתובים׃


U si wan sama di be wei gaan dii koosi e piisii e nyan e diingi? Nono! Den sama di e libi den sowtu libi de, a ini paleisi ini den e de. A ná sabana ini. 	 ואם לא מה זה יצאתם לראות האיש לבוש בגדי עדנים הנה המלבשים בגדי תפארת והמענגים בחצרות המלכים המה׃


Babilon booko, bika ala den foluku diingi a win fu a gaan takuu motyo libi fi en. Soseefi den kownu fu goontapu be motyo anga en tu. Soseefi den wenkiiman fu goontapu be kon gudu, fu di Babilon be abi giili ati fu suku tyaipi dii sani.” 	 כי מיין חמת זנותה שתו כל הגוים ומלכי ארץ זנו עמה וסחרי ארץ משפעת תענגיה העשירו׃


Bika Masaa Gadu weiti nái sende taa foluku di á de Dyu, fu koti a maiki de, fu toon sama fi en. Ma efu den dati libi e waka enke fa en weiti taki, da a sa si den, enke na den koti a maiki de. 	 לכן אם ישמר הערל את משפטי התורה הלא תחשב לו ערלתו למילה׃


“Efu Masaa Gadu e wooko a taa foluku ya so, da sama á poi peefuu taki, wi á mu dopu den! Bika ne en gi den a seefi Apaiti Jeje di a be gi u enke Dyusama tu.” 	 ויען פטרוס ויאמר היוכל איש למנע את המים מטבל את אלה אשר קבלו את רוח הקדש גם הם כמנו׃


Namo a piki den taki: “Na tuutuu biibi meke dati pasa. Bika te i sa biibi Masaa Gadu doo yu ati tuutuu, da i sa poi du san mi du ya tu. Soseefi i sa poi du moo gaan foondoo sani moo dati seefi. A winsi na sende i sende wan gaan mongo taki: ‘Diipi go kai a ini ze.’ A sa musu fu go! 	 ויען ישוע ויאמר אליהם אמן אמר אני לכם אם תהיה לכם אמונה ואינכם מסתפקים לא לבד כמעשה התאנה הזאת תעשו כי גם באמרכם אל ההר הזה הנשא והעתק אל תוך הים היו תהיה׃


Ne, den begi Masaa Jesesi taki: “Gaantangi, ná yaki u puu na a pisiwataa ya, baa!” 	 ויתחנן אליו מאד לבלתי שלחם אל מחוץ לארץ׃


Wan neti, ne Masaa Gadu meke Pawlesi e si jeje sani enke ai deen. A taigi en taki: “Feele sama di e sitee anga yu ya, dati yu á mu du. Taki mi bosikopu go doo sondee pantan. 	 ודבר האדון היה אל פולוס במחזה בלילה לאמר אל תירא כי אם דבר ואל תחשה׃


U tan na ain oli waki! Da u begi taanga, fu didibii á wini u. Bika mi sabi taki, u ati wani, ma sikin ná abi kaakiti sai.” 	 שקדו והתפללו פן תבאו לידי נסיון הן הרוח היא חפצה והבשר רפה׃


Ne den takuu jeje begi Masaa Jesesi taki: “Te i puu wi na a sama ya, sende u go a ini den agu, baa!” 	 ויתחננו לו כל השדים לאמר שלחנו אל החזירים ונבאה אל תוכם׃


Bika goontapu o toon wan gaan banowtu peesi, fu tan. A sa de a moo taanga ten, fu senten goontapu meke, te kon miti nownow. Soseefi, da noiti moo sowan taanga ten sa kon tu. 	 כי אז תהיה צרה גדולה אשר כמוה לא נהיתה מראשית העולם עד עתה וכמוה לא תהיה עוד׃


Ne fanafu a ten de, ne Masaa Jesesi e soi den bakaman fi en san o kon miti en. Ai taigi den, fa a mu go a Jelusalem Foto, da den gaansama fu Dyu keliki anga den apaiti begiman anga den leliman fu weiti o kisi en tyai en go kii a koloisi. Ma baka dii dei, da a o weki baka komoto a dede. 	 מן העת ההיא החל ישוע להורות את תלמידיו שהוא צריך ללכת ירושלים ויענה הרבה בידי הזקנים והכהנים הגדולים והסופרים ויהרג וביום השלישי קום יקום׃


Soseefi Masaa Jesesi taki go doo taki: “U piki mi! Saide u be komoto a u osu gwe te a ini a gaan sabana, fu go luku Johanisi so? We fu tuu, na oli u be oli taki, en na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu. Na dati meke u be gwe, go aliki san a abi fu taki. We, fu tuu mi e taki, Johanisi bigi moo wan apaiti takiman fu Masaa Gadu seefi. 	 ואם לא מה זה יצאתם לראות אם איש נביא הן אני אמר לכם כי גם גדול הוא מנביא׃


Na so a Apaiti Jeje sende den gwe. Namo den gwe a waka tapu doo Selusiya Foto. Ne den koti a ze go kai a Sipolosi, a tabiki kondee a mindii anda. 	 והמה המשלחים על ידי רוח הקדש ירדו אל סלוקיא ומשם באו באניה אל קפרוס׃


Da den o deleigi taki: “Masaa á be paamisi fu kon baka, no? We, da, a nái kon moo! Bika senten, ne geebi anga dede sikin fu wi avo mu didon ya ete. Da na goontapu de enke fa a be bigin. Noiti sani sa poi kengi ya.” 	 איה הבטחת באו כי מאז שכבו האבות הכל עמד כמו מראשית הבריאה׃


Ne wanten wanten, ne a man kon bun kelle. A gwasi siki komoto ne en sikin gwe fiyaa. 	 עודנו מדבר והצרעת סרה ממנו ויטהר׃


Da, sama di nen á sikiifi a ini a buku fu libi ya, da den o fiingi en go a ini a faya, di e boon enke den iti podoo ne en. 	 וכל איש אשר לא נמצא כתוב בספר החיים השלך באגם האש׃


Bika di wi ya be doo Masadoniya pisiwataa, da tyotyo be meke u ná abi losutu. Sama be tapu wi e meke toko anga a leli fu Masaa Gadu. Den be lontu wi ala se. Da wi ati be fuu anga booko ede fu anda. 	 כי גם בבאנו אל מקדוניא לא היתה מרגעה לבשרנו רק נלחצנו בכל מחוץ מלחמות ומחדרים אימה׃


Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Winsi mi e taki fu miseefi, toku a taki fu mi na tuu. Bika mi sabi pe mi komoto anga pe mi e go. Ma u á sabi pe mi komoto, efu pe mi e go. 	 ויען ישוע ויאמר אליהם אף אם אעיד על נפשי עדותי נאמנה יען כי ידעתי מאין באתי ואנה אני הלך ואתם לא ידעתם מאין באתי ואנה אלך׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A ná a ini useefi weiti a taki, Masaa Gadu taki: ‘U na gadu, no?’ 	 ויען אתם ישוע הלא כתוב בתורתכם אני אמרתי אלהים אתם׃


Ma anga ala fa a bali den de seefi, toku den paati a mofu na a hii pisiwataa, te ala sama kon sabi. 	 והמה בצאתם השמיעו את שמעו בכל הארץ ההיא׃


“Da mi o de enke lobi Tata gi u, da u de mi umanpikin anga manpikin. Na so mi enke Masaa Gadu, di abi ala makiti e taki.” 	 והייתי לכם לאב ואתם תהיו לי לבנים ולבנות נאם יהוה צבאות׃


Ma mi e taki ya baka taki, sama á mu si mi enke lawman de! Fu u wani, da si mi so te mi o gafa miseefi nownow pikinso enke fa den falisi bosikopuman e du de. Mi o soi u de sama a mi. 	 ואשוב ואמר אל נא יחשבני איש לסכל ואם אין אף כסכל קבלוני למען אתהלל מעט גם אני׃


Ma Masaa Jesesi taki anga moo taanga tongo taki: “Sama di e biibi a mi, a ná mi wawan namo ai biibi, ma ai biibi na a sama di sende mi kon. 	 ויקרא ישוע ויאמר המאמין בי לא בי הוא מאמין כי אם בשלח אתי׃


Ma boiti Masaa Jesesi, da den be e kii tu taa man makandii anga en de. Wan de ne en letise, a taawan de ne en kukutu ana se. Masaa Jesesi seefi de a mindii. We, den tu taa sama de, na sama di be de gaan fufuu kiiman. 	 ויצלבו אתו שני פריצים אחד לימינו ואחד לשמאלו׃


Namo gaan alen kai dyullu, ne wataa fuu kon doo na a osu. Soseefi gaan winta wai huu kon naki a osu. Ne a osu bunduka guwaa dyulu a wataa. Bika a be sete a fukufuku doti ini.” 	 וירד הגשם וישטפו הנהרות וישבו הרוחות ויפגעו בבית ההוא ויפל ותהי מפלתו גדולה׃


Na dati meke di den kon kai mi, mi á meke sani. Da mi kon ya kaba, fu sabi saide u sende kai mi.” 	 ובעבור זאת כאשר נקראתי לא נמנעתי מהלך ועתה אשאלכם מדוע קראתם לי׃


Da na so den dii man ya oli a toli ya fu denseefi. Ma den dii man e akisi denseefi taki: “San wani taki a o dede, da a opo baka komoto a geebi?” 	 וישמרו את הדבר בלבבם וידרשו לדעת מה היא התקומה מן המתים׃


Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Te mi anga mi baala miti makandii a wan peesi, da mi e taigi den sani fi yu Masaa Gadu de. Soseefi mi e singi gafa yu de!” 	 באמרו אספרה שמך לאחי בתוך קהל אהללך׃


Ne, wan fu den fo libilibi sani gi ibiiwan fu den seibin Engel fu Masaa Gadu wan gowtu komiki. Da den komiki ya, be fuu anga a gaan atiboon fu Masaa Gadu di e libi fu tego, alaten. 	 ואחת מארבע החיות נתנה אל שבעת המלאכים שבע קערת זהב מלאות חמת האלהים החי לעולמי העולמים׃


Bika den be wani abi bun nen a sama, moo enke pe fu den suku bun nen a Masaa Gadu. 	 כי אהבו כבוד אנשים יותר מכבוד האלהים׃


Da winsi san yu e du, da du en bun enke fa yu poi. A ná sama yu e wooko gi. Ma na wi Masaa seefi. 	 כל אשר תעשו עשו בכל נפשכם כמו ליהוה ולא לבני אדם׃


Da a wani yu sende wantu wookoman fi yu go a Jopa Foto go kai Simon di den e kai Peitilisi tu. 	 ועתה שלח לך אנשים אל יפו והבא אליך את שמעון המכנה פטרוס׃


Na so biibiwan mu tei ati oli gaan pasensi fitoow wi Masaa. Bika dyonson a sa kon doo ya kaba. 	 כן הוחילו גם אתם ואמצו לבבכם כי קרוב האדון לבא׃


Soseefi luku Jesesi, fu si fa fu biibi. Bika a waka a u fesi fu opo pasi, tyai u go doo kaba fu a biibi. A be libi ya taki, ai luku fu fende gaan piisii bakaten. Ne a poti enseefi den sipikii kii ya, teke a sen sowtu dede de. Namo, ne a sidon nownow fi en, na a peesi fu fende gaandi a Masaa Gadu se. 	 ונביטה אל ישוע ראש האמונה ומשלימה אשר בעד השמחה השמורה לו סבל את הצלב ויבז החרפה וישב לימין כסא האלהים׃


Namo Ananiyasi piki en taki: “Masaa! Fa i sa sende mi go na a man de? Mi yee taki, ai du ogii anga sama fi yu a Jelusalem Foto! 	 ויען חנניה ויאמר אדני שמעתי רבים מספרים על האיש הזה כמה רעות עשה לקדושיך בירושלים׃


U yee dise taki, wantu biibi Dyuwan komoto a Jelusalem Foto ya kon leli u sani anda, di wi ya á sende den, fu taki. Den tyai buuya fuduwali u anda tuutuu. 	 יען וביען שמענו כי יצאו מאתנו מבלבלים אתכם ומקלקלים נפשתיכם בדברים באמרם לכם להמול ולשמר את התורה אשר לא צוינו אותם׃


“We, u á mu kusumi moo, pakisei taki: ‘Oho! San u o nyan anga san u o wei a sikin tu?’ 	 לכן אל תדאגו לאמר מה נאכל ומה נשתה ומה נלבש׃


Bika a gaan kuutu dei fu a atiboon fu den doo. Da sama o poi tan a libi?” 	 כי בא יום עברתו הגדול ומי יוכל להתיצב׃


We, ne fanafu di Masaa Jesesi go tan anda, ne ai bali den sama taki: “U daai libi! Bika a Nyun Tii fu Masaa Gadu de koosube tuutuu.” 	 מן העת ההיא החל ישוע לקרא קרוא ואמור שובו כי הגיעה מלכות השמים׃


We, da a be de a den taawan mindii enke wan bun ati sama gi Masaa Gadu. Da dei fu dei, a be e yee, a be e si anga ala pen na ati fa den e libi takuu fasi, fu pasa Masaa Gadu weiti. 	 כי הצדיק הזה בשבתו בתוכם האדיב את נפשו הישרה יום יום בראותו ובשמעו מעשי רשעם׃


Da den e taki: “Na a lanman di á be poi waka de ape. A be lobi sidon na a doo mofu fu Moi Doo e begi moni.” Den sama foondoo te, den á sabi san fu du, fu san pasa anga a lanman de. 	 ויכירו אותו כי הוא אשר היה ישב לשאל צדקה בשער המקדש המהדר וימלאו שמה ושממון על הנעשה לו׃


Biibiwan! Wi dise e akisi u anda fu begi gi wi dise tu. 	 אחי התפללו בעדנו׃


Tamaa, ne a komandanti puu bwui ne en ana. Ma a be wani sabi san a du meke den e kaagi en so. Ne a kumandei den moo hei apaiti begiman anga a Dyulanti fu kuutu sani taki, fu den oli wan kuutu. Ne a puu Pawlesi a ini a suudati dyali gi den. Namo Pawlesi go taampu a den fesi. 	 וממחרת בקש לדעת אל נכון על מה שטנים אותו היהודים ויתר מוסרותיו ויצו להביא את ראשי הכהנים ואת כל הסנהדרין ויורד את פולוס ויעמידהו בתוכם׃


“Da te u doo wan kondee, ne den kai u kon, da na san di den poti gi u fu nyan, na dati u mu nyan. 	 וכל עיר אשר תבאו בה וקבלו אתכם אכלו שם את אשר ישימו לפניכם׃


Ma Masaa Jesesi á piki en ná wan mofu. A de fi en pii. Ne a moo hei apaiti begiman akisi en baka taki: “Na yu na a Kelestesi, a Manpikin fu a Seigi Wan?” 	 והוא החריש ולא השיב דבר ויוסף עוד הכהן הגדול לשאל אתו ויאמר אליו האתה הוא המשיח בן המברך׃


Namo den piki taki: “Masaa! U wani i deesi u ain, fu u sa si sani.” 	 ויאמרו אליו אדנינו עשה שתפקחנה עינינו׃


Mi á go a Jelusalem Foto seefi a den apaiti bosikopuman anda, fu leli mi san fu du tu. Den toon apaiti bosikopuman fosi mi tuu, ma toku mi á go a den so. Ma mi teke pasi gwe a wan gaan sabana na Alabiya Kondee pe sama de. Di mi komoto anda baka seefi, ne mi daai go a Damasikosi Foto baka. 	 גם לא עליתי ירושלים אל אשר היו שליחים לפני כי אם הלכתי לערב ומשם שבתי אל דמשק׃


Towe ala lesi fasi! Meke moiti, fu wooko gi Masaa Gadu naamo. Soi taanga angii, fu du sani fi en. Dyombo ibii leisi du san wi Masaa sende yu. 	 שקדו ואל תעצלו התלהבו ברוח עבדו את האדון׃


Namo, den wegi go kon. Ne den fende tu man di fiti fu teke Judasi peesi, Jowsef anga Matiyasi. A Jowsef ya be abi ete tu taa nen, den be e kai Balisabasi anga Yestesi. 	 ויעמידו שנים את יוסף הנקרא בר שבא והוא מכנה יוסטוס ואת מתיה׃


We, ne a gaaman akisi den sama baka taki: “On di fu den tu sama ya u wani mi losi gi u?” Namo den sama bali piki taki: “Balabasi! Na Balabasi i mu losi gi wi!” 	 ויען ההגמון ויאמר אליהם את מי משניהם תחפצו כי אפטר לכם ויאמרו את בר אבא׃


“Ma efu wan sama diingi gaandi win, da a ná o wani diingi nyunyun meke win moo. Bika, da a o si enke a gaandi win di a diingi switi moo a nyun meke win.” 	 ואשר שתה יין ישן איננו חפץ עוד ביין חדש כי יאמר הישן הוא נעים ממנו׃


Bika a sama di Masaa Gadu be sende kon a goontapu e taki den sani di Masaa Gadu gi en fu taki. Bika Masaa Gadu á be gi wi a Jeje fi en afu afu, ma a be gi enmi en hiihii. 	 כי את אשר שלחו אלהים דברי אלהים ידבר כי לא במדה נתן אלהים את הרוח׃


Di a waka te a doo, ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Man, san meke yu e bali mi so? San i wani mi du gi yu?” Ne a man piki Masaa Jesesi taki: “Masaa! Mi wani i deesi mi ain fu mi sa si.” 	 ויען ישוע ויאמר אליו מה חפצת ואעשה לך ויאמר אליו העור רבוני כי אראה׃


Kweti! Ma na Masaa Gadu luku wi, te a kaba. Ne a fitoow wi fu sende taki a Bun Nyunsu ya. Da na fa a wani wi e taki en, ma u nái puubei taki en fa libisama wani. Masaa Gadu seefi e keli wi ati luku. Da a sa kotoigi fu dati taki, na tuu. 	 כי אם כאשר נחשבנו נאמנים לאלהים להפקיד בידנו את הבשורה כן נדבר ולא כחפצים להיות רצוים לבני אדם כי אם לאלהים הבחן לבותנו׃


We, da tiiki a fasi fu mi enke fa mi tiiki fu Kelestesi. 	 לכו בעקבותי כאשר גם אני הלך בעקבות המשיח׃


We, da a bun fu fii, enke ai sitaafu yu. Bika ai si yu fi en tuutuu pikin, di ai leli poti enke fa a wani. Bika sowtu dda de, di nái leli en pikin sani, fu kiya poti letiopu? 	 אם סבלים אתם מוסר דעו כי כאב עם בניו כן מתנהג אלהים עמכם כי איה הבן אשר אביו לא ייסרנו׃


Masaa Gadu fende taki, fowtu de a sama di e wooko anga a fasi de. Na dati meke a taki: “Mi e taigi u taki, wan yuu e kon, di mi o poti wan nyun fasi, fu dini. Da sama a ini a lo fu Juda anga ala taa Islayeli sama mu dini mi so. 	 כי כה אמר בהוכיח אתם הנה ימים באים נאם יהוה וכרתי את בית ישראל ואת בית יהודה ברית חדשה׃


Ma sabi soseefi taki, efu wan sama tan du ogii, winsi sama a yu, Masaa Gadu o sitaafu yu fiti yu ogii. Denki soseefi taki, Masaa Gadu nái keli sama hei moo sama. Da ai kuutu ibiiwan anga leti fu gi san fiti dati. 	 וכל עשה עול הוא ישא העול אשר עשה ואין שם משא פנים׃


We, da a o meke libisama si a hei anga a balinen di mi abi. Bika a o teke sani fu mi taigi u. 	 הוא יפארני כי משלי יקח ויגיד לכם׃


Ma awinsi sama na yu, efi i kosi a Jeje fu Masaa Gadu, taki ogii fi en, da noiti noiti Masaa Gadu o gi i paadon fu dati.” 	 אך המגדף את רוח הקדש אין לו סליחה לעולם כי יאשם בעונו לנצח׃


Peitilisi soi ete taki: “Wi ná o poi sitee anga fa wi si a wooko anga taa foluku. Mi be si taki, a á poti taa ibi gi den, fu tyai. Da meke wi á peefuu dwengi den so, en ati o boon a wi. Weiti fu Mosesi na sani di wi avo doo wi seefi á poi oli fende yeepi. 	 ועתה מה תנסו את האלהים לשום על על צוארי התלמידים אשר גם אבותינו גם אנחנו לא יכלנו לשאת׃


Tikikesi dati, mi sende en gwe a Efese Foto. 	 את טוכיקוס שלחתי לאפסוס׃


“Da sama o de di o seli den baala gi sama fu kii. Dda o seli pikin gi sama fu kii. Pikin ná o lesipeki den mma anga den dda moo. Da den o seli den dda anga den mma gi sama fu kii tu. 	 ואח ימסר את אחיו למות ואב את בנו וקמו בנים באבותם והמיתו אותם׃


Ma u dati taki, wan sama sa taigi en mma anga en dda taki: ‘A sani di a be mu teke fu yeepi den, da a moo betee a gi Masaa Gadu dati enke paiman.’ 	 ואתם אמרים האמר לאביו ולאמו קרבן כל מה שאתה נהנה לי אין עליו לכבד את אביו ואת אמו׃


Da te fu kaba, a uman seefi kon dede tu. 	 ואחרי כלם מתה גם האשה׃


Da sama na den sama di poi wini a feti a goontapu ya? Na den sama di e biibi taki, Masaa Jesesi na a Manpikin fu Masaa Gadu, na den wawan o poi tei wini a feti a goontapu ya. 	 מי הוא זה המנצח את העולם אם לא המאמין בישוע שהוא בן האלהים׃


We, Masaa Gadu a tapu á de a Gadu fu Dyusama wawan namo. Bika a ná wan taa Gadu de gi taa foluku, fu poi yeepi den. Masaa Gadu na awan kodo Gadu, di de fu yeepi den dati seefi tu. 	 או האלהים רק אלהי היהודים הלא גם אלהי הגוים אכן גם אלהי הגוים הוא׃


We bakadati, ne a didibii teke Masaa Jesesi tyai go a tapu na a Mama Keliki fu den Dyu, a Jelusalem, a apaiti foto fu Masaa Gadu. 	 וישאהו השטן אל עיר הקדש ויעמידהו על פנת בית המקדש׃


Den e singi taki: “Seigi fu a Kownu di e kon a ini a nen fu Masaa. I poti ati switi makandii a tapu anda! I mu kisi gaandi, te doo na a moo hei peesi a tapu anda!” 	 ברוך המלך הבא בשם יהוה שלום בשמים וכבוד במרומים׃


Wan uman be de, den e kai Lidiya. Na wan taa foluku sama fu Tiyatila Kondee, ma ai lesipeki a Gadu fu Dyusama. Ai seli a dii sowtu koosi . 	 ואשה יראת אליהם ושמה לודיא מכרת ארגמן מעיר תיאטירא שמעה ויפתח יהוה את לבה להקשיב אל דברי פולוס׃


Piisii seefi fu ala dati! Bika na tuutuu sani fu kon miti wi. Ma wi e tuka anga ala sowtu buduufu sani nownow. Ma u á mu luku dati. Bika na fu wan satu pisiten namo. 	 אשר בה תגילו אתם המתעצבים עתה מעט לפי הצרך במסת שנות׃


Da somen biibisama o lasi biibi a mi. Soseefi, son biibisama o sete buuse taa biibiwan. Soseefi biibiwan o de, di o tyai taawan go konkuu gi sama di nái biibi mi. 	 ואז יכשלו רבים ומסרו איש את רעהו ושנאו איש את אחיו׃


Ma ala san mi be sa kai fu teli miseefi kon toon sani fu du gaan ogii anga mi. Bika den sa tapu mi fu poti hii fitoow a Kelestesi namo. 	 אך היתרנות האלה כלן חשבתי לי לחסרנות למען המשיח׃


Namo Johanisi dopu somen fu den sama a ini Joodani Liba. Ma fosi a dopu den, da den be mu puu ala ogii, di den be du taki fosi. 	 ויטבלו על ידו בירדן מתודים את חטאתם׃


We, soseefi, da taampu anga begi naamo. Begi ala yuu na a fasi di Masaa Gadu Apaiti Jeje e piki yu. Da luku naamo sowtu yeepi de fu begi gi ala taawan di Masaa Gadu teke poti apaiti fasi. Noiti weli fu begi gi taawan so. 	 והתפללו תמיד בכל עת בתפלה ותחנונים ברוח ושקדו והתאמצו על זאת להעתיר תמיד בעד כל הקדשים׃


Ne moo lati, ne Mateyesi kai Masaa Jesesi anga den taa bakaman fi en, fu den go nyan ne en osu. Da fa i si den go de, da wanlo taa sama di e piki lantimoni enke Mateyesi seefi anga sama di be e tyai polinen a kondee, be de ape tu. 	 ויהי בהסבו בביתו והנה מוכסים וחטאים רבים באו ויסבו עם ישוע ותלמידיו׃


Bika sama di abi, da a sa fende tyaipi moo, te a pasa maiki. Ma sama di ná abi, da a pikinso di a abi seefi, den o teke puu ne en. 	 כי מי שיש לו נתן ינתן לו ויעדיף ומי שאין לו גם את אשר יש לו יקח ממנו׃


Wan yonkuman den e kai Etikesi be de ape tu. A sidon a wan fensee mofu e aliki a langa taki fu Pawlesi. Ne a dyonko kai a ini wan dipi siibi. Da a hei osu fu dii sodoo taawan a taawan tapu ya, ne a kai komoto anda, dede koti boo pii. 	 ובחור אחד שמו אבטוכוס ישב בחלון וירדם בהאריך פולוס את אמרתו ותגבר עליו שנתו ויפל מהמדור השלישי למטה וישאהו מת׃


We, da biibiwan! Feti fu wooko enke apaiti takiman, ma ná tapu anga a taki fu tongo taki. 	 לכן אחי השתדלו להתנבא ואל תכלאו מלדבר בלשנות׃


Bika u mu sabi fa Masaa Gadu Buku sikiifi, fu sama di miti uman anga man fasi. A taki, den tu sama de mokisa libi toon wan sikin. Na so sama di go miti anga wan motyo, mokisa libi anga en toon wan sikin tu. 	 או הלא ידעתם כי הדבק בזונה גוף אחד הוא עמה כי הכתוב אמר והיו שניהם לבשר אחד׃


Meke biibiwan di abi banowtu begi Masaa Gadu. Biibiwan di sani e switi gi, mu singi gafa Masaa Gadu, gi en gaandi. 	 כי יצר לאיש בכם הוא יתפלל ואשר ייטב לבו הוא יזמר׃


Da mi e begi Masaa Gadu, fu meke den sama di abi a nyun libi ya ati de switi. Soseefi, meke a teke tyali ati fasi luku den. Na so mi e begi, gi a hii Islayeli foluku fu Masaa Gadu tu. 	 וכל המהלכים כפי השורה הזאת שלום ורחמים עליהם ועל ישראל אשר לאלהים׃


Ma kaba wanten! Bika Masaa Gadu e wooko fitoow fasi go doo anga mofu di a taki. Na libisama á poi de fitoow fasi. Masaa Gadu Buku sikiifi fu dati taki: “Masaa Gadu! Na yu wawan namo nái lei anga wowtu di i taki.” 	 חלילה אבל יהי האל הוא הנאמן וכל האדם כזב ככתוב למען תצדק בדברך תזכה בשפטך׃


Ma a piki den taki: ‘Kweti! Mi á sabi u!’ 	 ויען ויאמר אמן אמר אני לכן לא ידעתי אתכן׃


Da na so a de anga wi libisama tu. U ain, na a lampu fu u sikin. Efu u ain de bunbun, ne u opo den fu si sani, da u o si kiinkiin anga den, fu u sabi san u e du. Ma efu u ain dunguu, da u hii sikin seefi dunguu tu. Bika, wansi u leti wan lampu poti de seefi, toku u ná o si san u e du. Da na ini dunguu u e tan. Da u ná o sabi san u e du. 	 נר הגוף הוא העין לכן בהיות עינך תמימה גם כל גופך יאור ובהיותה רעה וחשך גם גופך׃


“Wan ten e kon! Yu o si taki wan yonkuu uman, di á go a man wan dei o de anga bee. Da a o meke wan manpikin. Da den o kai en Imanuweli. A nen ya wani taki, Masaa Gadu seefi kon fu de anga wi.” 	 הנה העלמה הרה וילדת בן וקראו שמו עמנואל אשר פרושו האל עמנו׃


Da a taa dei fi en, fuuku mamanten, ne a kon baka a ini a Mama Keliki fu den Dyu. Da ala sama be e kon ne en. Ne a go sidon, ne ai leli den. 	 ויהי בבקר ויבא עוד אל המקדש וכל העם באו אליו וישב וילמדם׃


Ma Masaa Gadu be abi taa denki anga mi! Fosi mi be meke seefi, da a be fiti poti kaba, fu teke gaan bun ati fasi namo luku mi, fu teke mi toon sama fi enseefi. Ne di a yuu di a wani doo, 	 אך כאשר היה רצון האלהים אשר הבדיל אתי מרחם אמי ויקראני בחסדו׃


Ne, mi si wan taa Engel fu Masaa Gadu komoto na a se fu san opo. Da a Engel ya, abi a sitampu fu a libilibi Gadu ne en ana. Ne a bali taanga taki anga den fo Engel fu Masaa Gadu di be kisi makiti fu du ogii anga a dee doti anga a ze. A taki: 	 וארא מלאך אחר עלה ממרח שמש ובידו חתמת אלהים חיים ויקרא בקול גדול אל ארבעה המלאכים אשר נתן להם לחבל הארץ והים לאמר׃


Bika sama di a be maiki a fesi fu teke, da a kai den kon nownow. Da den di a kai kon, da a seeka den toon bun sama gi enseefi. Da den di a seeka toon bun sama gi enseefi, musu fende en dyendee tego tu. 	 ואת אשר יעדם מקדם אתם גם קרא ואת אשר קראם אתם גם הצדיק ואת אשר הצדיקם אתם גם פאר׃


Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “Fu tuutuu mi e taigi u, solanga wan ain kalu de, ma a á kai a doti fu poli, da na a wankodo ain kalu de wawan o tan. Ma, efu a kai a doti poli, da fosi a o goo kon meke tyaipi nyanyan. 	 אמן אמן אני אמר לכם אם לא יפל גרגר החטא אל תוך האדמה ומת ישאר לבדו וכאשר מת יעשה פרי הרבה׃


Bika na u anda e gi wi ya piisii fu luku a dei fu wi Masaa Jesesi kon. Da u anda o taampu anga wi ne en fesi, meke wi sa poi gafa taki, a wooko di wi be du, puu wini. 	 כי מי תקותנו ומי שמחתנו ועטרת תפארתנו הלא גם אתם לפני אדנינו ישוע המשיח בבואו׃


We, di a man si taki, Masaa Jesesi á piki en enke fa a be wani, ne a daai, ne a akisi Masaa Jesesi baka taki: “Ma sama na den taa sama, di mi mu lobi enke miseefi?” 	 והוא חפץ להצטדק ויאמר אל ישוע ומי הוא רעי׃


Ma efu wi piki taki, nono, wi á du ogii ná wan dei, da na sitee wi e sitee anga Masaa Gadu e kai en leiman. Da soseefi a tuutuu wowtu fi en á de a ini wi ati tu. 	 ואם נאמר כי לא חטאנו לכזב נשימנו ודברו אין בנו׃


A mu sabi tii en osu libi bun. A mu sabi kiya en pikin fu kon komoto bun. 	 ויהי מנהיג את ביתו בטוב ומדריך את בניו למשמעתו בכל הישר׃


Mi o gafa fa sani waka anga a man de. Ma a ná miseefi mi e gafa so. Bika fu mi mu gafa miseefi, da na fu soi a swaki libisama fasi fu mi di á taanga. 	 על איש כמוהו אתהלל אך על עצמי לא אתהלל זולתי בחלשותי׃


Bika, miseefi si a Yeepiman anga miseefi ain enke fa i paamisi mi. 	 כי ראו עיני את ישועתך׃


Ma fu tuu, mi e taigi u! Wan dei e kon, da Masaa Gadu o kai ala sama kon a kuutu. Da ibii sama o gi faantiwowtu, fu ala soso taki seefi di a be taki ya. 	 ואני אמר לכם כל מלה בטלה אשר ידברו בני האדם יתנו עליה חשבון ביום הדין׃


“Da sama di sa taki fu mi, a fesi fu libisama, da mi sa taki fi en, a mi Tata fesi a tapu tu. 	 הן כל אשר יודה בי לפני האדם אודה בו גם אני לפני אבי שבשמים׃


We, mi e bali ala sama di e weli mi ede anda anga a toli di mi sikiifi na a biifi ya. U kaba muliki mi so! Bika fa mi de fu Jesesi, da soo maiki fu dati e soi a mi sikin buba. 	 מעתה איש אל ילאני עוד כי את חבורות האדון ישוע אני נשא בגויתי׃


Wansi a ná enseefi be e dopu den sama seefi, ma na den bakaman fi en. 	 ואולם ישוע הוא לא הטביל כי אם תלמידיו׃


Ma gaantangi, ná du dati! Bika den o sete lulu fu kii en a pasi, te ai go anda. Moo enke fotenti Dyusama sweli a Masaa Gadu fesi taki, solanga den á kii en, nyanyan anga wataa seefi ná o go a den mofu. Na yu den e luku, fu du san den o akisi yu, da a kaba.” 	 ואתה אל תשמע להם כי ארבים לו מהם יותר מארבעים איש אשר אסרו אסר על נפשם לבלתי אכל ושתות בטרם יהרגוהו והמה עתה עמדים ומחכים להבטחתך׃


Ne Masaa Jesesi daai taki sani fu den sama fu Jelusalem taki: “Sama fu Jelusalem! Na den apaiti takiman fu Masaa Gadu u kii so? Oho! Den sama di Masaa Gadu sende kon fu taki sani fu Masaa Gadu, ne u naki anga siton e kii? Ma a tyali! Bika u sabi onmen toon mi kai u, fu u kon a mi, fu mi kibii u, leti enke fa wan uman foo e kai den pikin fi en kon kibii ne en mapaapi ondoo? Ma kweti! U á wani dati. Da a tyali! 	 ירושלים ירושלים ההרגת את הנביאים והסקלת את הנשלחים אליה כמה פעמים חפצתי לקבץ את בניך כאשר תקבץ התרנגלת את אפרוחיה תחת כנפיה ואתם לא אביתם׃


Ma efu wan sama bali piki yu taki: “Na meti di kii fu nyan begi falisi gadu, yu e nyan!” Da ná nyanmi en, fu lesipeki a sama de anga ala en konsensi. 	 ואיש כי יאמר אליכם זה הוא זבח אלילים אל תאכלו בעבור המודיע ומפני מכשול הלב כי ליהוה הארץ ולמואה׃


Bika na Masaa Gadu seefi be paamisi ibii sama a Apaiti Jeje ya. Yu de seefi tu anga ala u paansu bakaten seefi. Soseefi ala taa sama, winsi pe te den de. A sa gi ala sama di a teke toon fi en seefi dati.” 	 כי לכם ההבטחה ולבניכם ולכל הרחוקים לכל אשר קרא יהוה אלהינו׃


A de gi a hii kulu sama a Kolenti Foto di Masaa Gadu kai kon poti apaiti fasi enke sama fi en seefi. Soseefi u di mokisa libi anga Kelestesi Jesesi. Ibii taawan seefi di e kai wi Masaa Jesesi Kelestesi nen suku yeepi. 	 אל קהלת אלהים אשר בקורנתוס אל המקדשים במשיח ישוע הקרואים להיות קדשים עם כל הקראים בשם אדנינו ישוע המשיח בכל מקום שלהם ושלנו׃


“Ne a kownu piki en taki: ‘Oo! Na so mi libi taanga? We now, yu o si fa mi libi taanga. Yu na wan wisiwasi kaba a soso wookoman. 	 ויאמר אליו מפיך אשפטך העבד הרע אתה ידעת כי אני איש קשה לקח את אשר לא הנחתי וקוצר את אשר לא זרעתי׃


Da fu tuutuu mi e taigi u taki, goontapu ná o feegete a sani di a uman du gi mi ya. Bika na ala se fu goontapu, pe den o taki a Bun Nyunsu, den sa taki fu a sani di a uman ya du gi mi.” 	 אמן אמר אני לכם כי באשר תקרא הבשורה הזאת אל כל העולם גם את אשר עשתה היא יספר לזכרון לה׃


Namo a toli ya paati go doo a kulu biibiwan a Jelusalem Foto. Ne den dati sende Balnabasi gwe na Antiyokiya Foto a den di toon biibiwan anda. 	 וישמע הדבר באזני הקהלה אשר בירושלים וישלחו את בר נבא אל אנטיוכיא׃


Di u komoto a Towasi Foto anda anga Pawlesi, da u waka a boto ne en fesi gwe na Asesi Foto. En dati waka a soo, fu gwe anda. Da te u miti anda, da u sa poti en a boto. Na so a poti fu a waka mu waka. 	 ואנחנו קדמנו לרדת באניה ונעבר אסוסה למען נקח שם אתנו את פולוס כי כן צוה והוא חשב בלבו ללכת שמה ברגליו׃


“Da a Kownu o taigi den di de ne en letise ana taki: ‘U kon ya! Masaa Gadu, mi Tata du u gaan bun. Bika senten di a be meke goontapu, ne a be seeka a peesi ya ne en se kaba, fu poti u. Da u kon teke en fu tan. 	 אז יאמר המלך אל הנצבים לימינו באו ברוכי אבי ורשו את המלכות המוכנה לכם למן הוסד העולם׃


Ma di a doo Simon Peitilisi, ne Simon taigi en taki: “Nono Masaa! Yu o wasi mi futu?” 	 ויקרב אל שמעון פטרוס והוא אמר אליו אדני האתה תרחץ את רגלי׃


Da makandii wi e dini Kelestesi, ma goontapu e kai wi dise lawman, da den e kai u anda koniman. Den e kai wi ya swaki fasi sama, da den e kai u anda taanga makiti sama. Den e kai wi ya sakasaka, da den hei u anda gi gaandi. 	 אנחנו סכלים למען המשיח ואתם חכמים במשיח אנחנו חלשים ואתם גבורים אתם נכבדים ואנחנו נקלים׃


Ma Masaa Jesesi piki den taki: “A ná twalufu yuu wan dei abi, no? We, sama di e waka a dei, ná o naki en futu. Bika ai si a leti fu a goontapu ya. 	 ויען ישוע הלא שתים עשרה שעות ליום איש כי ילך ביום לא יכשל כי יראה אור העולם הזה׃


We, den pikin fi yu lobi sisa dise sende bigi odi gi yu tu. 	 בני אחותך הבחירה שאלים לשלומך אמן׃


Ma Masaa Jesesi bali den taki: “U kaba! A sani di u taki de, a ná wan bun sani.” 	 ויפן ויגער בם ויאמר הלא ידעתם בני רוח מי אתם׃


“Bika u sabi, san di bun fu du anga san di á bun fu du. Da saide meke u nái luku san di de leti fu du? 	 למה אף מנפשכם לא תשפטו את הישר׃


Soseefi a ofisii taki go doo taki: “Bika mi seefi abi basi a mi tapu. Den e sende mi sani, da mi musu fu du, san den e sende mi. Mi abi suudati a mi ondoo. Den musu fu du, ala san mi e sende den. Efu mi sende wan go a wan peesi, a musu fu go. Mi taigi wan taki, kon! A musu fu kon. Mi taigi wan taki, du so! A musu fu du so.” 	 כי אנכי איש נתון תחת השלטון וגם יש תחת ידי אנשי צבא ואמרתי לזה לך והלך ולזה בוא ובא ולעבדי עשה זאת ועשה׃


Bika enke fa u libi kon tan nownow, da ne en teke u poti so, fu di u mokisa libi anga Kelestesi Jesesi namo. Ne u tan hii nyun sowtu fasi gi en, fu poi du den bun di a be fiti poti langa ten a fesi fu wi yeepi taawan. 	 כי פעל אלהים אנחנו נבראים במשיח ישוע למעשים טובים אשר הכין האלהים מקדם למען נתהלך בהם׃


Ne Masaa Jesesi daai, ne a taigi den bakaman fi en taki: “U si fa a taanga gi wan guduman fu go doo a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu? 	 וירא ישוע כי נעצב ויאמר כמה יקשה לבעלי נכסים לבוא אל מלכות האלהים׃


Di fu dii dei fu a takuu winta ya, ne den wookoman fu a boto losi wantu wooko sani di a boto meke towe a wataa seefi, fu a sa kon moo opo feke baka. 	 וביום השלישי הטלנו בידינו את כלי האניה אל הים׃


Bika na awan kodo Gadu ya namo de. Namo a poti wan kodo sama namo a wi anga en mindii enke mindiiman, fu tyai yeepi. A sama de na Kelestesi Jesesi. 	 כי אחד הוא האלהים ואחד הוא העמד בין אלהים ובין בני אדם הוא בן אדם המשיח ישוע׃


Ne Masaa Jesesi teke a man na ana tyai puu a pe somen sama be de. Ne a towe wataa mofu a ini a man ain, ne a poti ana ne en ain tapu. Ne a akisi en taki: “Yu e si sani kaba?” 	 ויאחז ביד העור ויוליכהו אל מחוץ לכפר וירק בעיניו וישם את ידיו עליו וישאלהו לאמר הראה אתה דבר׃


We, ne Masaa Jesesi waka komoto ape. Soseefi a komoto a ini Jelusalem Foto, go siibi na a peesi den e kai Betaniya. 	 ויעזבם ויצא מחוץ לעיר אל בית היני וילן שם׃


Enke fa Jesaja, wan apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi a fositen taki: “Mi Masaa Gadu ya o sende mi bosikopuman go a fesi, fi yu. Da dati o seeka pasi gi yu. 	 ככתוב בנביאים הנני שלח מלאכי לפניך ופנה דרכך לפניך׃


U sabi fa mi be teke mi eigi ana wooko, fu fende san mi abi fanowdu fu libi. Mi be solugu taawan den di e wooko lontu anga mi anga dati tu. 	 ואתם ידעתם כי ידי אלה עבדו בעד צרכי ובעד צרכי ההלכים אתי׃


Ne Masaa Jesesi bigin fuka te a taigi den dii bakaman fi en taki: “Ai hebi gi mi! Mi o dede! U tan ya, da u oli begi.” 	 ויאמר אליהם נפשי מרה לי עד מות עמדו פה ושקדו׃


Ne a taki go doo taki: “Te wan taanga man abi bunbun feti sani fu oli waki ne en osu, da a ná abi fu feele ná wan sani. Bika ná wan sama o poi kon fufuu sani a ini en osu. 	 בהיות הגבור שמר את חצרו והוא מזין והיה רכושו שלום׃


Namo di Peitilisi si den kon lontu so, ne a taigi den taki: “Mi eigi Dyu! U e foondoo fu san pasa ya? Ma ná taampu luku wi ya enke na wi abi kaakiti betee a lanman! A ná bun libi fu wi tu meke u poi du dati!” 	 וירא פטרוס ויען ויאמר אל העם אנשי ישראל מה אתם תמהים על זאת ומה תסתכלו בנו כאלו אנחנו בכחנו ובחסידותנו שמנו את זה מתהלך׃


Da baka sigisi dei, ne a teke Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi tyai go a wan hei mongo. Da na den wawan be de ape. Namo di den de na a mongo ede, ne den si Masaa Jesesi fesi anga en hii sikin e beenki mala mala e koti faya gelen gelen. 	 ואחרי ששת ימים לקח ישוע את פטרוס ואת יעקב ואת יוחנן ויעלם על הר גבה אתו לבדם וישתנה לעיניהם׃


Da Masaa o yaki den puu ne en fesi, fu go tan tego sondee Masaa Gadu di abi ala makiti anga en gaan dyendee fasi. A sitaafu ya o kaba den a soso. 	 אשר ישאו משפט אבדן עולם מאת פני האדון ומהדר גאונו׃


Ne ala den sama e bali taanga taki: “Ai daai den sama ede anga den sani di ai leli den. Bika a bigin a Galileya waka te, go doo Judeja. Da nownow, a de te a Jelusalem ya.” 	 והם התאמצו לדבר מדיח הוא את העם בלמדו בכל יהודה החל מן הגליל ועד הנה׃


Ma u sabi saide u nái fusutan san mi e taki? Na fu di u á wani aliki mi. 	 מדוע לא תבינו לשוני יען לא תוכלון לשמע את דברי׃


Da na so den sa kisi fusutan fu lon komoto a ini a kisi di didibii be kisi den poti fu du san a wani anga den. 	 ויעירו ממוקשי השטן אשר צדם בהם לרצונו׃


We, da sama sa poi si a denki fu wan taawan? Na a jeje fi yuseefi namo sa poi si yuseefi denki. Na so sama á poi si Masaa Gadu denki tu, boiti enseefi Jeje. 	 כי מי הוא בבני אדם הידע את אשר באדם בלתי אם רוח האדם אשר בקרבו כן גם לא ידע איש את אשר באלהים בלתי אם רוח האלהים׃


Da, feifi mun langa den be mu pen den gi den sikin ati. Ma, den á be mu kii den. Da, a pen be e ati den leti enke, te kukutu tee nyan yu. 	 ולא נתן להם להמיתם רק להכאיבם חמשה חדשים וכאבם ככאב איש אשר יכהו העקרב׃


“Mi Tata, mi wani fu den sama di i gi mi ya, mu de anga mi a pe mi de, fu den si a waiti fasi fu mi di yu gi mi. Bika i be lobi mi bifo goontapu be meke. 	 אבי חפצתי כי גם הם אשר נתתם לי יהיו עמי באשר אהיה אני למען יחזו את כבודי אשר נתת לי כי אהבתני לפני מוסדות עולם׃


Ne Masaa Jesesi waka go ne en. Ne a oli en ana yeepi en fu a opo sidon. Ne wanten wanten a mma kon bun kelle fu a feba. Ne a seeka sani gi den fu den nyan. 	 ויגש ויאחז בידה ויקימה ותרף ממנה הקדחת פתאם ותשרת אותם׃


Te dati pasa, da a biibi fu u anda sa seeka kisi moo futu a doti. Da te wi Masaa Jesesi o kon doo anga ala den apaiti wan fi en, da ibiiwan anda o de a wi Tata, Masaa Gadu fesi sondee kaagi. Bika a hii libi fu u anda o soi apaiti fasi gi Masaa Gadu. 	 ויכונן את לבבכם להיות תמים בקדשה לפני אלהינו אבינו בבוא ישוע המשיח אדנינו עם כל קדשיו׃


A dati meke, u mu e koni fu u á poti u ain fu luku ogii fu u ain anga u ati dunguu. 	 על כן השמר לך פן יחשך האור אשר בקרבך׃


Ne den tyai Masaa Jesesi go na a peesi di den e kai Edebon Peesi. Ne den sipikii Masaa Jesesi anga den tu taa man de. Ne den opo den koloisi taampu. Wan fu den man be de a Masaa Jesesi leti ana se. A taawan be de ne en kukutu ana se. Masaa Jesesi seefi be de a mindii. 	 ויהי כאשר באו אל המקום הנקרא גלגלתא ויצלבו אתו שם ואת אנשי הבליעל זה לימינו וזה לשמאלו׃


Da mi e sende u taki, u lobi useefi, enke fa mi lobi u. 	 הנה זאת מצותי כי תאהבון איש את אחיו כאשר אהבתיכם׃


“Na ala dati mi anga den di e wooko anga mi ya e taigi u nownow. San Masaa Gadu be paamisi wi avo pasa nownow gi wi Dyu enke paansu fu den. Gi taa foluku seefi di e lesipeki a biibi fu Dyu. U ala mu sabi taki, Masaa Gadu weki Jesesi kon a libi ya baka. Masaa Gadu be piki en apaiti takiman a sani ya fu sikiifi a di fu tu Psalm taki: ‘Mi Manpikin! Yu meke a goontapu ya tide, fu ala ain sa si yu, di de fu tii ala san mi abi.’ 	 ואנחנו מבשרים אתכם את בשורת ההבטחה אשר היתה לאבותינו כי אתה מלא האלהים לבנינו בהקימו את ישוע׃


Da di Masaa Jesesi e waka pasa, ne a opo ede luku tapu, ne a si Sakeyosi a ini a bon. Ne a kai en ne en nen taki: “Sakeyosi! Saka kon a doti wanten. Bika tide mi mu kon a yu osu.” 	 ויהי בבאו אל המקום ההוא ויבט ישוע ויראהו ויאמר אליו זכי רד מהר כי צריך אני לשבת היום בביתך׃


We, na fu dati ede meke den Faliseiman anga den apaiti begiman fu a Mama Keliki, kai wan gaan kuutu makandii, anga a Dyulanti di e kuutu sani. Ne den e akisi taki: “San wi mu du? We, bika a sama e du somen somen foondoo foondoo wooko. 	 אז יקהילו הכהנים הגדולים והפרושים את הסנהדרין ויאמרו מה נעשה כי האיש הלזה עשה אתות הרבה׃


Son bigiman fu Efese pisiwataa de seefi be de mati fu Pawlesi. Den sende bali en taki, a á mu peefuu go anda. 	 וגם מקצת ראשי אסיא אשר היו אהביו שלחו אליו ויזהירו אתו אשר לא ימלאהו לבו לבוא אל התאטרון׃


Namo Kownu Agiipa taigi Pawlesi taki: “Yu abi okasi fu piki yu se fu a toli, meke mi yee!” Namo Pawlesi wai en leti ana, fu sete a taki. 	 ויאמר אגרפס אל פולוס נתן לך לדבר בעד נפשך אז יצטדק פולוס ויושט את ידו ויאמר׃


Namo Masaa Jesesi taigi en taki: “Mi mati! Ná daai daai! Du san i kon fu wanten!” Namo, ne den sama booko huu kon. Ne den kisi Masaa Jesesi gwullu kankan, oli fu den tyai gwe. 	 ויאמר אליו ישוע רעי על מה באת ויגשו וישלחו את ידיהם בישוע ויתפשו אתו׃


Ma Melsisedek á de apaiti begiman a ini a lo paansu sama fu Leifi Lo, di de baka paansu sama fu Abalaham. Ma Abalaham be gi en san a fende. Da a be ipi enke sani teli paati a tin pisi, da i gi sama wan fu den. Soseefi a be begi seigi gi Abalaham, a moo gaandi avo gaansama fu Dyusama, di Masaa Gadu be paamisi somen sani. 	 ואשר איננו מתיחש למשפחתם הוא לקח את המעשר מן אברהם ויברך את אשר היתה לו ההבטחה׃


Namo a gi daa, da ai booko a beele pisipisi paati. Da ai taki: “A beele ya na mi sikin fu nyan. Da u e membee fa a teke dede pai a u peesi. Tan nyanmi en naamo seefi, fu membee a wooko di mi du de.” 	 ויברך ויבצע ויאמר קחו אכלו זה גופי הנבצע בעדכם עשו זאת לזכרוני׃


Ne den Faliseiman di si akisi en taki: “Luku de! Saide meke den bakaman fi yu e du sani di sama á mu du a kina dei? Yu nái si taki na Gadu weiti den e poli, no?” 	 ויאמרו אליו הפרושים ראה מה המה עשים בשבת דבר אשר לא יעשה׃


A be soi enke Masaa Gadu dei be doo fu puu wi ya. Ma kweti! Na fu seefi a be fika wi fu si taki, efu u dede, da ne en wawan yeepi namo fika di poi weki dede baka. 	 ואנחנו בלבבנו חרצנו לנו את המות למען לא נהיה בטחים בנפשנו כי אם באלהים המחיה את המתים׃


Moo lati, ne Masaa Jesesi soi enseefi gi tu bakaman fi en di den be de a ini a kondee e waka go a den osu. Bika a á be soi enseefi gi den enke fa a be gwenti. 	 ואחרי כן נראה בדמות אחרת לשנים מהם בהיתם מתהלכים בצאתם השדה׃


Ma u á mu pakisei taki, di u na baka bakaten pikin fu Abalaham paansu, da u anga Masaa Gadu de mati. Kweti kweti! Bika mi e taigi u taki, Masaa Gadu abi makiti fu meke den siton di u e si ya kon toon libisama fu de enke pikin fu Abalaham. 	 ואל תחשבו בלבבכם לאמר אברהם הוא אבינו כי אני אמר לכם כי מן האבנים האלה יכול האלהים להקים בנים לאברהם׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A ná u twalufu mi be teke kon toon fu mi wawan, no? Ma wan fu u na wan didibii.” 	 ויען אתם ישוע הלא בחרתי אני בכם שנים העשר ואחד מכם שטן הוא׃