Da mi wani si den sowtu moo yonkuu mma ya teke wan man libi baka, fu meke pikin. Da den sa toon bunbun uman a osu. Da wi feyanti ná o poi fende olo kaagi wi anga leti. 	 על כן רצוני כי הצעירות תהיינה לאיש ללדת בנים ולהנהיג את בתיהן ולא לתת לאיב תאנה לחרף׃


Namo Masaa Jesesi gi den ete wan ageisi toli baka taki: “A fasi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu de, da na leti enke wan uman di e masi bolon. A teke wan pikin sowda towe ne en. Da dati a pikin sowda ya e soopu a hii bolon te, a kon bigi bufuu.” 	 וישא עוד משלו ויאמר מלכות השמים דומה לשאר אשר לקחתו אשה ותטמנהו בשלש סאים קמח עד כי יחמץ כלו׃


Da teke feti sani di Masaa Gadu gi wi fu feti biibi fasi. Meke te didibii kon muliki yu anga den somen takuu koni fi en fu koli yu kisi, yu sa poi feti baka. 	 לבשו כלי נשק אלהים למען תוכלו עמד נגד נכלי השטן׃


Bika a o si a bun fasi di yu e libi taki, yu e lesipeki Masaa Gadu, fu piisii Masaa Gadu. 	 בראותם כי תצנענה לכת ביראה׃


Da den sama doo fika Masaa Jesesi anga den bakaman fi en seefi. Da di den koosube di Masaa Jesesi luku, ne a si wataa mofu baaka pii anga libisama. Da tyali fu den sama kisi Masaa Jesesi. Bika den sama be gei sikapu di ná abi tiiman. A dati meke a leli den sani fu Masaa Gadu. 	 ויצא וירא המון עם רב ויהמו מעיו עליהם כי היו כצאן אשר אין להם רעה ויחל ללמד אותם דברים הרבה׃


Ne Malita taigi en taki: “Iya, Masaa! Mi e biibi taki yu na a Kelestesi, a Manpikin fu Masaa Gadu di be mu kon a goontapu.” 	 ותאמר אליו כן אדני האמנתי כי אתה המשיח בן האלהים הבא לעולם׃


Wan taawan taigi en taki: ‘Taigi i basi taki, mi ná o poi kon. Bika mi bai tin kaw, da mi mu go wooko anga den luku.’ 	 ואחר אמר חמשת צמדי בקר קניתי ואני הלך לבחן אותם אבקש ממך נקני׃


Mi á kon kai den bunbun sama, ma mi kon fu kai den sama di sabi taki, den libi á bun, fu den daai den libi.” 	 לא באתי לקרוא הצדיקים כי אם החטאים לתשובה׃


Namo Masaa Jesesi piki en taki: “Seibin toon namo á sai, Peitilisi! Ma seibintenti toon fu seibin, i mu gi taawan paadon.” 	 ויאמר אליו ישוע לא אמר לך עד שבע פעמים כי אם עד שבעים ושבע׃


I bigi moo u tata Jakopu di be gi wi a peti ya? Bika enseefi anga den pikin fi en anga den meti fi en be diingi a wataa fu a peti ya.” 	 האתה גדול מיעקב אבינו אשר נתן לנו את הבאר הזאת וישת ממנה הוא ובניו ובעירו׃


Ná wan sama di e suku balinen, o de kibii kibii e du sani bakabaka. Go anda meke lanti si taki yu e du den sani de.” 	 כי לא יעשה איש דבר בסתר והוא חפץ להתפרסם לכן אם אתה עשה כאלה הגלה אל העולם׃


Dyulanti wipi mi feifi leisi a diitenti a neigin wipi fu den. 	 חמש פעמים ספגתי בידי היהודים ארבעים חסר אחת׃


We, ne di Masaa Jesesi sende ala den sama gwe, ne a go a ini wan boto, ne a abaa go na a pisiwataa fu Magadan. 	 וישלח את העם וירד באניה ויבא אל גבול מגדלא׃


A taki: “Wi be bali u fu kaba leli sama sani di Jesesi be taki. Ma u á teke! U moo fuu a kondee ya seefi anga a leli de. Soseefi u e waka e kaagi wi ya taki, u be kii a Jesesi de.” 	 הלא צוה צוינו עליכם לבלתי למד בשם הזה והנה מלאתם את ירושלים תורתכם ותחפצו להביא עלינו את דמי האיש הזה׃


Mi taki a fesi langa ten kaba taki, a sani musu fu pasa.’ ” 	 נודעים לאלהים מעולם כל מעשיו׃


Namo, ne a teke gaan bun ati fasi namo luku mi, meke a poti mi enke gaan sabiman di poi sete a fondamenti pe tapu wi enke a osu fi en mu bow. Namo taa wookoman kon bow fu den se a dati tapu. Ma meke ibiiwan luku bun namo fa ai bow. 	 -01[ ואני כפי חסד אלהים הנתן לי כבני חכם שתי יסוד ואחר בונה עליו אך ירא כל איש לשית יסוד אחר חוץ מן המוסד שהוא ישוע המשיח׃


Namo a dda fu a gaaman ya be anga feba, da en bee e lon. Namo Pawlesi poti ana begi gi en, ne a betee wanten. 	 ואבי פובליוס מוטל למשכב בקדחת ובמחלה המעים ויבא אליו פולוס ויתפלל וישם עליו את ידיו וירפאהו׃


Ne den teke palon taka oli a den ana, ne den go a doose go miti en a pasi. Ne den e bali baaya gi en taki: “Hosana! Seigi fu Awan di e kon a ini a nen fu Masaa. Seigi fu a Kownu fu Islayeli sama!” 	 ויקחו בידם כפות תמרים ויצאו לקראתו ויריעו לאמר הושע נא ברוך הבא בשם יהוה מלך ישראל׃


We, den mofinawan anga den sama di e piki lantimoni, be e teke san Johanisi be e taki. Bika den be kon si taki, Masaa Gadu abi leti tuu. Ne den daai den libi, ne den be meke Johanisi dopu den. 	 וכל העם והמכסים כשמעם הצדיקו את האלהים ויטבלו בטבילת יוחנן׃


Ne den go doo Genesaleti, a kondee di den e go. 	 ויעברו את הים ויבאו ארצה גניסר׃


Soseefi, efu u poti den fu solugu, da dati o meke den sidon lesi, langa futu sondee wooko. Da den o bigin waka a futu go a sama osu. Ma a ná dati wawan. Den o waka tyai sama taki. Den o sutu mofu a ini sama sani, fu taki sani di á de den fanowdu. 	 ועוד בהיותן עצלות למדו לשוטט מבית לבית ולא לבד עצלות כי אף מפטפטות ורדפות אחר חדשות ומדברות את אשר לא יתכן׃


A hii toli de meke fu wasikoi wi nownow, fu luku bun! Bika fu sani á mu waka so anga wi, da wi á mu meke takuu losutu tyai wi du ogii enke den. 	 וכל זאת היתה לנו למופת לבלתי התאות לרעה כאשר התאוו גם המה׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Iniiwan sama di lobi mi te, a fika en osu, ofu en uman ofu en baala ofu en dda anga en mma ofu pikin, fu go paati a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu, 	 ויאמר אליהם אמן אמר אני לכם אין איש אשר עזב את ביתו או את אבותיו או את אחיו או את אשתו או את בניו למען מלכות האלהים׃


Ne wan man lon go teke wan siponsu, ne a dipi en go a ini wan asin di be de ape, ne a poti a wan tiki ede, ne a langa go a Masaa Jesesi mofu fu a diingi. Ne a man taigi den sama taki: “U tan pii! Meke u luku efu Eliya o kon yeepi en tuu.” 	 וירץ אחד מהם וימלא ספוג חמץ וישם על קנה וישקהו ויאמר הניחו ונראה אם יבא אליהו להורידו׃


A nyunsu ya paati na a hii pisiwataa fu Galileya. 	 ושמעו הולך בכל מקמות הככר׃


Meke tu ofu dii apaiti takiman namo taki. Da meke taawan keli luku efu na Masaa Gadu bosikopu tuu. 	 והנביאים הם ידברו שנים או שלשה והאחרים יבחנו׃


Ne den akisi Masaa Jesesi taki: “Masaa! On se i wani meke u go seeka sani?” 	 ויאמרו אליו באי זה מקום תחפץ כי נכין אותו׃


Peitilisi á kaba taki seefi! Ne wan weti kiin woluku saka kon a den tapu. Ne den yee wan Tongo a ini a woluku taki: “U luku a lobi Manpikin fu mi de. Mi e piisii anga en. Da ne en u mu poti yesi aliki, fu du san ai taki.” 	 עודנו מדבר והנה ענן אור הצל עליהם והנה קול מתוך הענן אמר זה בני ידידי אשר רציתי בו אליו תשמעון׃


Ne Nataniyeli akisi en taki: “Wan bun sa komoto a Nasaleti Kondee?” Ne Filipi taigi en taki: “We, kon go luku, da iseefi sa si.” 	 ויאמר אליו נתנאל המנצרת תצא לנו טובה ויאמר אליו בא וראה׃


Bika a neti ya, da a Yeepiman fu u meke kon a goontapu. En na Kelestesi, a na a Masaa fu u. A meke a Betelehem, na a foto fu Kownu Dafeti. 	 כי היום ילד לכם בעיר דוד מושיע אשר הוא המשיח האדון׃


A á be poi du ná wan foondoo sani de, boiti taki a poti ana a wantu sikiman tapu deesi den. 	 ולא יכל לעשות שם פלא רק על חלשים מעטים שם את ידיו וירפאם׃


Ma Jesesi taigi en taki: “U fika en! A be de fanowdu fu a kibii a fatu ya te enke a dei fu tide fu towe a mi futu fu lesipeki mi fu a dei di den o beli mi. 	 ויאמר ישוע הניחה לה ליום קבורתי צפנה זאת׃


Da a taa dei fi en, da somen sama be de na abaase fu a ze e foondoo. Den á be sabi on se Masaa Jesesi be go. Bika taa boto moo enke di den bakaman fi en be go a ini á be de ape. Da Masaa Jesesi á be gwe anga den a ini a boto. 	 ויהי ממחרת וירא המון העם העמד מעבר לים כי לא היתה אניה בזה בלתי אחת אשר ירדו בה תלמידיו וכי ישוע לא בא עם תלמידיו אל האניה אך תלמידיו לבדם נסעו מזה׃


Ma, te u e go, u á mu tyai ná wan enkii taa sani moo enke wan waka tiki namo a u ana. U á mu tyai beele. U á lai tasi tyai. 	 ויצו אותם אשר לא ישאו מאומה לדרך זולתי מקל לבדו לא תרמיל ולא לחם ולא נחשת בחגורה׃


Ma fa u daai e wooko taa fasi anga mi, enke u toon feyanti so? Na fu di mi e soi u, fa Masaa Gadu bosikopu de tuutuu? 	 ועתה הנהייתי לכם לאיב בדברי אמת אליכם׃


Ne Masaa Jesesi komoto ape, ne a go na a pisi fu Judeja na abaase fu a Joodani Liba. Da somen sama be kon ne en. Ne a bigin fu leli den enke fa a be gwenti. 	 ויקם משם וילך אל גבול יהודה מעבר הירדן ויקהלו עוד אליו המון עם וילמדם כפעם בפעם׃


Bika sama be taanga yesi fu fusutan te doo tide ete seefi, den e wooko anga a gaandi kuudei fu dini. Da ai tapu gi den, fu si pe a wani tii den go. Wan sani tapu dati gi den ete. Na biibi Kelestesi e wai a sani de puu. 	 אבל נטמטמו דעותיהם כי עד היום הזה בקראם הברית הישנה נשאר ולא גלה המסוה ההוא אשר לא יוסר כי אם במשיח׃


Ne wan Tongo taki a ini a woluku taki: “Disi na mi lobi Manpikin, di mi teke sende kon a goontapu! U aliki san ai taigi u!” 	 ויצא קול מן הענן אמר זה בני ידידי אליו תשמעון׃


Bika a sikiifi kiinkiin a den buku fu Mosesi taki, den dedesama o opo baka kon a libi ya. Bika, di a gi a toli fu a katuku, a taki: ‘Masaa na a Gadu fu Abalaham, Isaki anga Jakopu.’ 	 וגם משה רמז בסנה כי יקומו המתים בקראו את יהוה אלהי אברהם אלהי יצחק ואלהי יעקב׃


We, efu wan sama teke mi sikin nyan, ne a teke mi buulu diingi, da ai tan a ini mi. Da soseefi mi e tan a ini en tu. 	 האכל את בשרי ושתה את דמי הוא ילין בי ואני בו׃


Ma ai aliki te Pawlesi e taki den sani. Namo Pawlesi luku en, ne a si taki, a abi biibi fu fende yeepi, fu kon betee. 	 וישמע את פולוס מדבר והוא הסתכל בו וירא כי אמונה בו להושע׃


Da a toon gwenti gi mi taki, ibii bun di mi poti fu du, da a ogii fu mi ati de ape, fu dyombo kon a mindii. 	 ובכן מצא אני בי זה החק אנכי רצה לעשות הטוב ודבק בי הרע׃


Ne ala den somen sama di be kon de taampu e luku san e pasa. Den edeman fu kondee seefi be taampu e luku tu. Da den dati e sipowtu anga Masaa Jesesi, e wisiwasi en taki: “A be e yeepi taa sama. Ma now a á poi yeepi enseefi. Da meke a yeepi enseefi, meke u si, no? Efu en na a Kelestesi di Masaa Gadu sende kon.” Na so den edeman fu a kondee be e sipowtu anga en. 	 והעם עמד שם וראה וילעגו לו השרים לאמר את אחרים הושיע יושע נא את נפשו אם הוא המשיח בחיר האלהים׃


Ne den wookoman fu a basi go na a basi fu a goon, ne den akisi en taki: ‘Basi! A ná bunbun sii namo i be paandi na a goon, no? We, ne pe den tyaipi takuu sii de komoto, kon goo a den bunbun wan mindii so?’ 	 ויגשו עבדי בעל הבית ויאמרו אליו אדנינו הלא זרע טוב זרעת בשדך ומאין לו הזונין׃


Son sama o sitee de taki, dede fu weki baka, da fa den sikin o tan? 	 ואם יאמר איש איך יקומו המתים ובאי זה גוף יבואו׃


Ma, da a seefi yuu ten de, da wan gaan ogiiman den e kai Balabasi be de a dunguu osu. 	 ובעת ההיא היה להם אסיר ידוע ושמו בר אבא׃


Bika u e pasa a ini den faya sani ya, fu keli u biibi luku. Da u sa fende gafa fu dati, te Jesesi Kelestesi sa daai kon baka. Na so gowtu seefi mu pasa a ini faya, fu keli en luku. Da den e teke en meke dyendee sani di á de fu tan tego seefi. 	 למען תמצא אמונתכם המזקקה יקרה הרבה מן הזהב האבד הצרוף באש לתהלה ולכבוד ולתפארת בהתגלות ישוע המשיח׃


Ne di den taigi en so, ne a iti a moni go a ini a Mama Keliki a doti anda. Ne waka gwe, ne a lenge lenge enseefi a tetei kii. 	 וישלך את הכסף אל ההיכל ויפן וילך ויחנק׃


A ini a goontapu libi, da a basi e sidon a tafaa, da ai meke en wookoman tyai nyanyan kon poti a tafaa gi en. Da a basi di sidon a tafaa, hei moo a wookoman. Ma mi de enke wan wookoman a u mindii e poti nyanyan a tafaa gi u. Na soseefi u mu libi anga useefi tu.” 	 כי מי הוא הגדול אם המסב או המשרת הלא המסב ואני הנני בתוככם כמו המשרת׃


Ne Masaa Jesesi sidon a ini a boto taki anga den sama te a kaba. Ne a taigi Simon taki: “So, we Simon! Wai a boto go a mindii wataa! Da i towe i seepi kisi fisi!” 	 ויכל לדבר ויאמר אל שמעון הוליכה אל עמק הים והורידו את מכמרותיכם לצוד׃


Bika a o de wan bigiman a Masaa Gadu ain. Da noiti a pikin ya á mu diingi win efu taanga diingi di e duungu sama. Da fanafu en mama bee, da a Jeje fu Masaa Gadu o de ne en tapu. 	 כי גדול יהיה לפני יהוה ויין ושכר לא ישתה ורוח הקדש ימלא בעודנו בבטן אמו׃


Namo a moo hei apaiti begiman akisi Stefanisi taki: “Fa den taki de, na so yu e wooko tuu?” 	 ויאמר הכהן הגדול האמת הוא אשר דברו׃


Namo a yaki den puu ne en fesi de. 	 ויגרש אתם מלפני כסא המשפט׃


Na so a bai wi puu na a katibo fu weiti, meke a kaba wooko enke gaan basi a u tapu. Da u toon pikin fu Masaa Gadu nownow. 	 לפדות את אשר היו תחת יד התורה למען נקבל את משפט הבנים׃


Wi sabi taki, wan pikin fu Masaa Gadu ná o tan libi a ini takuudu anga ogii naamo. Bika Masaa Jesesi seefi e kibii en fu didibii á fende tyai go du ogii. 	 ידענו כי כל הנולד מאת האלהים לא יחטא כי אשר ילד מאת האלהים ישמר את נפשו והרע לא יגע בו׃


Bika a Jeje di e gi makiti fu de apaiti takiman nái subi yu fu a taki mu komoto sondee yuseefi wani. 	 ורוחות הנביאים תחת ידי הנביאים המה׃


Sama ná o poi kon puu en dyendee a wi ana. Da u mu kaba meke opuulu ya fu dati. U tan pii baka sondee feti du sani sondee denki. 	 ויען אשר אין לכחש בדברים האלה ראוי לכם להיות שקטים ולא לעשות דבר נמהר׃


Da u sa satu ala sani fu a biifi ya taki, Masaa Gadu mokisa ala sama poti taki, den abi taanga yesi. Da a sa fende pasi, fu wooko tyali ati fasi anga ala den. 	 כי האלהים הסגיר את כלם ביד המרי למען יחן את כלם׃


We, ne Masaa Jesesi gi den wan ageisi toli taki: “Fa i denki fu wan sama di abi wan ondoo sikapu? Kon u taki, wan fu den komoto a den taawan mindii go lasi. Da san i denki? A masaa fi en o fika den neigintenti a neigin taawan a pe den de e nyan na a sabana, da a go suku a lasi wan, te enke a fende en? 	 מה דעתכם כי יהיו לאיש מאה כבשים ותעה אחד מהם הלא יעזב את התשעים ותשעה על ההרים והלך לבקש את התעה׃


Ma on ten Apolos o kon luku u anda, mi á sabi. Na moo onmen leisi mi sende en kaba, fu du dati makandii anga den taa baala di e waka anga en. Ma ai fende naamo taki, a nái kon ete. We, fa i si a o fende a okasi fu kon anda bakaten, da a o kon. 	 ואפולוס האח הנה פצרתי בו לבוא אליכם עם האחים אך לא היה ברצונו לבוא עתה אמנם בוא יבוא במצאו עת נכונה׃


Da hii libi langa, yu enke biibiwan nái tan moo enke sama di e du san den e losutu anga sikin. Ma yu o du soso bun naamo gi Masaa Gadu. 	 למען אשר לא תחיו עוד לתאות בני אדם כי אם לרצון אלהים כל ימי היתכם עוד בבשר׃


Ala dati na fu meke u ala taampu moo taanga a ini a biibi. Da sama á sa poi meke u lasi ati pantan ofu taanga yesi gi a bosikopu fu Masaa Gadu. Soseefi, fu meke u ala sa poi mokisa libi makandii enke wan, fu di u lobi useefi. Da u sa kon fusutan a hiihii bosikopu fu Masaa Gadu, di noiti a fesi a be tyai kon a kiin fosi a ten ya. Dati e taki fu Kelestesi. 	 למען ינחמו לבותם ונקשרו יחד באהבה ולכל עשר דעת נכונה להשכיל סוד האלהים אבינו וסוד המשיח׃


Bika u mu fusutan taki, u anda na Masaa Gadu osu. A meke dati fi en Apaiti Jeje teke peesi tan. 	 הלא ידעתם כי היכל אלהים אתם ורוח אלהים שכן בקרבכם׃


Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Ai baya! Bakadina mofu te tapu lebi, da u sabi taki, tamaa san o hati. 	 ויען ויאמר להם בערב תאמרו יום צח יהיה כי אדמו השמים׃


Ne a uman piki Masaa Jesesi taki: “Masaa san i taki na tuu. Ma den pikin dagu e nyan den sakasaka di den pikin e nyan towe a doti.” 	 ותען ותאמר אליו כן אדני אבל גם צעירי הכלבים יאכלו תחת השלחן מפרורי לחם הבנים׃


We, Timotiyesi enke mi manpikin a ini a biibi! Mi e fitoow yu, fu du a wooko di mi e sende yu, a ini a biifi ya. Bika Masaa be soi a fesi fa yu o du a wooko ya. A be meke apaiti takiman fi en piki yu dati a fesi. Da dati mu gi yu taanga sikin, fu feti du a wooko ya wan bun fasi. 	 את המצוה הזאת אני מצוך בני טימותיוס כפי הנבואות הקדמות עליך שתלחם לפיהן המלחמה הטובה׃


Namo Masaa Jesesi yee san den e akisi den bakaman fi en. Ne a taigi den taki: “Meke mi akisi u wan sani. San u pakisei dataa de fu du? Na fu deesi sikiman ofu fu deesi sama di de gusontu?” 	 וישמע זאת ישוע ויאמר אליהם החזקים אינם צריכים לרפא כי אם החולים׃


Bika i libi mokisa anga Masaa Jesesi Kelestesi, fu teke a fasi fi en. Da puu denki a fa takuu losutu e tyai sama libisama fasi, enke fa u be gwenti libi switi useefi ati namo. 	 כי אם לבשו את האדון ישוע המשיח ודאגו לבשרכם אך לא להגביר התאות׃


Da a de so taki, na Masaa Gadu e gi sama sani fu paandi naamo, meke nyanyan e goo fu fende nyan. Da a musu poi gi u san u fanowdu naamo, fu poi goo a ini a leti wooko fu yeepi taawan seefi tu. 	 והנתן זרע לזרע ולחם לאכל יתן וירבה את זרעכם ויפריא תנובות צדקתכם׃


Ma Aleksandi, a man di e meke kopoo sani, na wan man di du tuutuu ogii anga mi a somen sowtu fasi. Ma Masaa sa pai en baka fu san a du anga mi. 	 אלכסנדר חרש הנחשת עשה לי רעות רבות ישלם לו יהוה כמעשיו׃


Tu sama o de a ini wan osu e wooko, da Masaa Gadu o teke wan fu den tyai gwe, da a o fika a taawan. 	 שתים תהיינה טחנות יחד האחת תאסף והאחרת תעזב׃


Biibiwan! Moo fala, da denki namo san de fu kai bun. Denki tuutuu sani. Denki sani di waiti fu soi lesipeki. Denki san de leti a libisama fesi doo Masaa Gadu seefi. Denki san de kiin fasi. Denki san e fiti sama. Denki san de fu gi gaandi. 	 ובכן אחי כל אשר הוא אמת ונכבד וישר וטהור ונעים ואשר שמעו טוב כל מעשה צדק כל מעשה שבח על אלה תשימו לבבכם׃


Ma ibiiwan abi en yuu di Masaa Gadu poti gi en. Kelestesi fosi weki baka. Da a hii kulu sama fu Kelestesi, te a o kon baka. 	 וכל אחד ואחד בסדרו ראשית כלם המשיח ואחרי כן אשר הם למשיח בבואו׃


Da disi na a fosi toon di den o teli sama a ini a kondee ya. Da a yuu ten ya, na Gaaman Kwiliniyesi na be gaaman fu Siliya. 	 וזה המפקד היה הראשון בהיות קוריניוס שליט בסוריא׃


Dati na Jesesi di goo a Nasaleti Foto. Masaa Gadu meke en Apaiti Jeje teke en hii libi, fu gi en kaakiti fu wooko lontu Dyu Kondee e du bun. A tyai yeepi puu sama a ini dwengi fu didibii. Da ai deesi den tu. 	 את אשר משח האלהים את ישוע הנצרי ברוח הקדש ובגבורה ויעבר בארץ עשה חסד ורפא את כל הנכבשים תחת יד השטן כי האלהים היה עמו׃


Da efu yu e du bun gi sama di i sabi taki o du bun gi yu baka, da sowtu wini dati o abi? A á abi ná wan wini seefi. Bika den sama di e libi sondee Masaa Gadu, na so denseefi e libi tu. 	 ואם תיטיבו למטיביכם מה הוא חסדכם גם החטאים יעשו כן׃


Masaa Jesesi seefi be komoto na a pisiwataa fu Galileya kon a Joodani Liba, fu meke Johanisi dopu enseefi tu. 	 ויבא ישוע מן הגליל הירדנה אל יוחנן להטבל על ידו׃


Ma u dati, te u de sondee nyan fu begi wasi, u fesi moi te a kaba. Lobi fatu a u ede, kanmi u uwii te, u de silli. 	 ואתה כי תצום סוך את ראשך ורחץ את פניך׃


Da efu yu wani du ogii anga yu ana ofu yu futu, fu komoto a Masaa Gadu pasi fu Masaa Gadu, da a moo bun i koti a ana ofu a futu towe puu a i sikin. Bika a moo bun fu lasi wan pisi fi i sikin, ma i fende a libi fu tego. Moo enke den iti yu hiihii go a ini didibii faya di e boon tego. 	 ואם תכשילך ידך או רגלך קצץ אותה והשלך ממך טוב לך לבוא לחיים פסח או קטע מהיות לך שתי ידים או שתי רגלים ותשלך אל אש עולם׃


Da na somen sama di be e taki lei lei sani fu Masaa Jesesi. Ma den sani di den be e taki be e kengi anga den seefi. 	 כי רבים ענו בו עדות שקר אך העדיות לא היו שות׃


Timotiyesi! Mi o sende i wan sani ya! Da Masaa Gadu di e gi ala sama libi, e si! Kelestesi Jesesi seefi di be taampu a Gaaman Pontiyesi Pilatesi fesi, fu kotoigi fi enseefi. 	 הנני מצוך נגד האלהים המחיה את כל ונגד המשיח ישוע אשר העיד ההודאה היפה לפני פנטיוס פילטוס׃


We, biibiwan di e libi enke fa a Apaiti Jeje wani, kande u kisi wan taa biibiwan di misi waka. Da toku so, teke saafi saka fasi, yeepi en kon taampu baka. Bika tesi sa kon a yuseefi pasi tu. 	 אחי גם כי יתפש איש מכם בעברה אתם אנשי הרוח תקימהו ברוח ענוה והשמר לנפשך פן תבא לידי נסיון גם אתה׃


Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “We soseefi, efu wan uman abi tin solufu moni, ne wan kai lasi a ini en osu. Na leti a o leti faya e sibi a hii osu, e suku fu te a fende en baka, no? 	 או מי האשה אשר לה עשרה דרכמונים ואבד לה דרכמון אחד ולא תדליק נר ותטאטא את הבית ותחפש היטב עד כי תמצאהו׃


Mi denki taki, u sa tan pasensi doo fu teke san mi e taki enke lawman ya. We, mi e si taki, u pasensi teke den kaba, da mi o taki go doo. 	 אחלי תשאו מעט אולתי ואף אמנם תשאוני׃


Luku fa wenkii lai anga meti fu bai nyan. Da bai nyan seefi sondee fu konsensi piki yu taki, na meti di kii fu nyan begi falisi gadu. 	 כל הנמכר במקולין אתו תאכלו ואל תחקרו מפני מכשל הלב׃


Mi sabi den wooko fu u. Fa u e meke moiti anga fa u e tei ati fu oli doo na a biibi. Mi sabi tu taki u á poi fudaagi den sama di e du ogii. U be tesi den sama di e kai denseefi, apaiti bosikopuman fu mi ala fasi luku. Ma u si taki a á de so, na lei den e lei. 	 ידעתי את מעשיך ואת עמלך ואת סבלך וכי לא תוכל שאת את הרשעים ותנסה את האמרים שליחים אנחנו ואינם ותמצאם כזבים׃


Puu towe ala sowtu takuu manii anga goontapu fasi di á fiti. Teke saka fasi na ati. Da wooko enke goon di den puu ala takuu paansu fu paandi soso bun wan. Da Masaa Gadu wowtu sa goo taanga a ini yu, fu puu yu a takuudu anga ogii, fu fende libi tego. 	 לכן הסירו מעליכם כל טנוף ותרבות רעה וקבלו בענוה את הדבר הנטוע בכם אשר יכל להושיע את נפשתיכם׃


Da u mu tan taki san Masaa Gadu paamisi wi. U mu e denki taanga fasi fu fende san a bosikopu de taki sondee pantan. Bika u sabi taki, dati noiti poi kengi. 	 על כן בהיות לנו תקוה כזאת פתחון פינו רב הוא׃


We, ne wan yonkuman kon doo a Masaa Jesesi. Ne a akisi en taki: “Mesiti! Sowtu bun de, fu mi du te, da mi sa fende a libi fu tego?” 	 והנה איש נגש אליו ויאמר רבי הטוב אי זה הטוב אשר אעשנו לקנות חיי עולמים׃


Da sama di taanga yesi fu sitee anga mofu di lanti poti, da ai feti anga Masaa Gadu seefi. Da yu o tuka anga lanti, fu fende a sitaafu di poti, fu san i du. Bika den á fika soso ana. 	 לכן כל המתקומם לרשות מרד הוא בצווי האלהים והמרדים ישאו את דינם׃


Bika efu u á seeka dati so, da u o gi mi sen. A o soi enke mi gafa u doo fitoow u fu soso, efu sama komoto a Masadoniya dise kon anga mi anda. Da a o tyai sen gi u de moo mi ya seefi. 	 פן בבוא אתי אנשים ממקדוניא ימצאו אתכם לא מזמנים ונבוש אנחנו ואינני אמר אתם בבטחון הזה אשר התהללנו בו׃


Da a mu kaasi den sama di e tyai falisi leli anga ala saafi saka fasi. Bika yu á poi sabi. Kande Masaa Gadu seefi sa opo den ain fu meke den daai libi, fu kon fusutan a tuutuu leli fu Masaa Gadu, enke fa a mu de. 	 ומיסר בנמיכות רוח את המתנגדים אולי יתן האלהים בלבבם לשוב להכרת האמת׃


Ne a taki gi den baka taki: “U mu de kaba kaba fu miti mi. U á mu booko u ede anga solugu fu a goontapu ya. U á mu de a yayo libi, te u feegete taki mi o kon. U á mu de ape e duungu te, da a dei kon kisi u sondee fu u poti pakisei. Da u mu luku bun! Bika a dei ya o kon. Da winsi pe i de a o kisi yu namo. 	 רק השמרו לכם פן יכבד לבבכם בסבא ובשכרון ובדאגות המחיה ובא עליכם היום ההוא פתאם׃


Ma den sama feti ogii ogii anga den futuboi fu a gaan masaa, di a sende go. Den fon afu, ne den naki taawan kii anga siton. 	 ויחזיקו הכרמים בעבדיו את זה הכו ואת זה הרגו ואת זה סקלו׃


Da meke tu, te dii sama namo bali tongo taki. Ma den á mu taki dyabaadya. Da taawan mu de ape anga apaiti makiti fu fusutan tongo taki taigi taawan. 	 כי ידבר איש בלשון ידברו נא שנים שנים או על היותר שלשה וזה אחר זה ואחד יפרש׃


Ne a taki: “U ná abi ná wan sama fanowdu moo fu taigi u sowtu ogii a man ya du. U yee fa ai meke sipowtu anga Gadu? San wi o du anga en?” Ne ala den man piki taki: “A mu dede!” 	 שמעתם את הגדוף מה דעתכם וירשיעהו כלם כי חיב מיתה הוא׃


Bika di fi en se wooko di a poti enseefi kii enke paiman ya, sai fu seeka sama libi poti apaiti fasi gi Masaa Gadu. Ma na sama di de fu Masaa Gadu o fende dati, fu de so tego. 	 כי הוא בקרבן אחת השלים לנצח את המקדשים׃


Ma Masaa Jesesi akisi den taki: “Onmen beele u abi de?” Namo den piki en taki: “Na seibin beele anga wantu losi fisi namo u abi ya.” 	 ויאמר ישוע אליהם כמה ככרות לחם לכם ויאמרו שבע ומעט דגים קטנים׃


Toku den sama á be teke a wasikoi ete taki, sani o kon miti den. We, ne gaan alen kai tyai wataa kon sungu goontapu, kaba den a soso. Na soseefi o pasa a goontapu, fu te enke a Manpikin di saka kon toon libisama ya sa daai kon doo baka tu. 	 ולא ידעו עד בוא המבול וישחת את כלם כן יהיה גם בואו של בן האדם׃


Wan taa lobi biibi baala wi o sende anga den Titesi kon de. Somen sowtu fasi kaba a wooko soi fa ai dini Masaa Gadu bun. A sabi fa u anda e wooko taanga fu yeepi taawan, meke a moo angii fu kon luku u de. 	 ונשלח עמהם את אחינו אשר בחנו את שקידתו פעמים רבות בדברים הרבה ועתה הוא שקוד עוד יותר בגדל בטחונו עליכם׃


Sama di abi yesi, meke a yee san a Jeje fu Masaa Gadu e taigi den keliki. Sama di o wini a feti, da mi o gi en a kibii mana fu a nyan. Soseefi mi o gi en wan weti siton anga wan nen sikiifi sikiifi ne en tapu, di ná wan sama o sabi boiti a sama, di mi o gi en wawan. 	 מי אשר אזן לו ישמע את אשר הרוח אמר לקהלות המנצח אאכילנו מן המן הגנוז ונתתי לו אבן לבנה ועל האבן מפתח שם חדש אשר לא ידענו איש זולתי המקבל׃


Stefanisi soi ete taki: “Na a Mosesi ya Dyusama á be teli! Den taigi en taki: ‘On sama poti yu fu basi wi? Sama poti yu enke lanti fu kuutu gi wi?’ Ma, ne na dati Masaa Gadu poti edeman, fu puu den a katibo. A taanga fu a Basiya fu Masaa Gadu Kondee na a katuku, e tyai en. 	 הוא משה אשר כחשו בו לאמר מי שמך לשר ושפט אתו שלח האלהים לשר וגאל ביד המלאך הנראה אליו בסנה׃


Bika ne en du a hii wooko di mokisa wi libi anga Kelestesi Jesesi, di tyai u kon si Masaa Gadu koni. Bika a meke u kon de bun gi en. Soseefi u kon de apaiti fasi fu goo kon tan fa a wani. Soseefi u sa go doo a libi pe u sa kaba koti paati anga takuudu anga ogii. 	 וממנו אתם במשיח ישוע אשר היה לנו לחכמה מאת האלהים ולצדקה ולקדוש ולפדיון׃


Tuutuu mi sabi taki, mi o doo u de. Mi o kon soi u, fa a seigi di Kelestesi tyai gi wi bigi, fu meke u piisii de! 	 ויודע אנכי כי בבאי אליכם אבוא במלא ברכת בשורת המשיח׃


We, efu didibii seefi kon daai e puu enseefi, da san ai du? Da na feti ai feti anga enseefi, fu booko a hii makiti anga a hii kondee fi enseefi, di ai tii. 	 והשטן אם יגרש את השטן נחלק על עצמו ואיככה תכון ממלכתו׃


We, ne di Masaa yee taki den Faliseiman kon sabi so kaba, ne a komoto fika Judeja go a Galileya. 	 ויעזב את ארץ יהודה וילך שנית הגלילה׃


We, da sama mu si wi namo enke wookoman fu Kelestesi. A gi wi a wooko fu soi en bosikopu di noiti a fesi a be meke sama sabi. Da a be de wan kibii toli hii fositen te doo a ten ya. 	 כן יחשב איש אתנו כמשרתי המשיח וסכני רזי אל׃


Bika sama leli u de hii taa sani fu wan Jesesi di e wooko kengi anga Jesesi di mi e leli. Dati na wan jeje di kengi anga di Masaa Gadu sende. Soseefi wan nyunsu di kengi anga di fu Jesesi. Ne u teke ala dati anda. 	 כי אם יבא הבא והגיד לכם ישוע אחר אשר לא הגדנהו או אם תקחו רוח אחר אשר לא לקחתם אתו או בשורה אחרת אשר לא קבלתם אתה כי עתה היטב תשאהו׃


Ma dati nái foondoo mi ya! Bika didibii enke saatan seefi e soi enseefi enke dyendee Engel, di de anga a leti kiin fu Masaa Gadu. 	 ואיננו פלא הלא השטן גם הוא מתחפש למלאך האור׃


Bika a be poti en libi a dede mofu seefi, fu a wooko fu Kelestesi ede. A yeepi mi wan fasi di u anda seefi á be o poi. 	 כי בעבור מעשה המשיח הגיע עד מות ותקל נפשו בעיניו למען ימלא את אשר חסרתם בשרתכם אותי׃


We, efi i de wan saafu e wooko gi wan sama, da na saafu namo i de e go e kon. I nái tan fu ala ten a ini osu. Ma a manpikin fu a sama di yu e wooko gi e tan fu alaten a ini a osu. 	 והעבד לא ישכן בבית לעולם הבן ישכן לעולם׃


A ná enseefi be wooko, fu kon bun gi Masaa Gadu. Bika, da a be sa gafa taki, na disi anga dati a du. Ma u sabi taki, bun fi enseefi á be de, fu tyai kon a Masaa Gadu fesi. 	 כי אם נצדק אברהם מתוך המעשים לו התהלה אך לא לפני האלהים׃


Ma fu de a ini a sikin ya, da u e dyeme. Bika u e angii fu go fende boo na a tuutuu osu a tapu anda. Wi o fende sani anda wei tapu useefi enke nyun sikin fu libi tego. 	 כי גם עתה נאנחים ונכספים אנחנו להתעטף בביתנו אשר מן השמים׃


Ne a tyai en gwe ne en kondee a tapu, go poti sidon na a moo hei peesi ne en leti ana se. Ne en a be paamisi, fu poti tii sani. Soseefi a Yeepiman fu puu Islayeli Kondee a ini takuudu anga ogii. Meke den sa daai libi, fu fende paadon a Masaa Gadu, fu ala san den be du pasa kaba.” 	 את זה נשא האלהים בימינו לשר ולמושיע לתת תשובה לישראל וסליחת החטאים׃


We, Masaa Gadu be sende wan sama, den kai Johanisi, kon. 	 ויהי איש שלוח מאת האלהים ושמו יוחנן׃


Da di fu tu weiti taki: ‘I mu lobi taa sama enke fa i lobi iseefi.’ Moo gaan weiti moo den tu weiti ya á de.” 	 והשנית הדמה לה היא ואהבת לרעך כמוך ואין מצוה גדולה מאלה׃


Ne a uman ya luku en bun a pe a sidon e waan faya, ne a akisi en taki: “Hei! Yu ná wan fu den man fu Jesesi, no? A man fu Nasaleti Kondee?” 	 ותרא את פטרוס כי מתחמם הוא ותבט בו ותאמר גם אתה היית עם הנצרי ישוע׃


Di i sabi taki mi libi taanga so, mi e teke sani a pe mi á poti. Mi e koti sani a pe mi á paandi. Da saide meke yu á be poti a moni fu mi a banku, fu te mi be kon, fu a goo kon moo ipi?’ 	 ולמה לא נתת את כספי לשלחני ואני בבואי הייתי תובע אותו במרבית׃


Ma wan bun ati sama, na bun manii ai puu kon a doo. Ma wan ogii ati sama dati na takuu manii, ai puu kon a doo. 	 האיש הטוב מאוצר לבו הטוב מוציא את הטוב והאיש הרע מאוצר הרע מוציא רע׃


“Ma a Tongo piki a tapu di meke tu leisi taki: ‘Mi enke Masaa Gadu ya sende yu taki, den fiti fi yu enke Dyusama nyan. Da yu á mu piki taki, den á de kiin fasi gi Dyusama.’ 	 ויענני הקול שנית מן השמים ויאמר את אשר טהר האלהים אתה אל תטמאנו׃


Bika na ya wi e si taki a nongo e kon tuu di taki: ‘Taawan e paandi, taawan e koti.’ 	 כי בזאת אמת המשל כי זה זרע ואחר יקצר׃


Namo den apaiti bosikopuman komoto de anga ala gaan piisii na ati. Den fende taki, Masaa Gadu teli den bigi fu meke den e tuka anga toko fu a Nen fu Masaa Jesesi Kelestesi ede. 	 ויצאו שמחים מלפני הסנהדרין על כי זכו לשאת על שמו כלמה׃


Da wantu dei a baka, ne Masaa Jesesi daai kon baka a Kafalnayemu. A á de ape langa seefi fosi a hii foto yee taki a de ape. 	 ויהי מקץ ימים בשובו אל כפר נחום וישמעו כי הוא בבית׃


“U á du ogii anga a dee doti, a ze anga den udu bon ete! U tan fosi, meke wi naki a sitampu fu Masaa Gadu a den sama di e dini Masaa Gadu fesi ede fosi!” 	 אל תחבלו את הארץ ואת הים ואת העץ עד אם חתמנו את עבדי אלהינו על מצחותם׃


Kenisi anga du ogii, winsi atiboon seefi. A ati mu koo gawgaw baka sondee fu fende pasi doo neti. 	 רגזו ואל תחטאו אל תשקע החמה על רגזכם׃


Ne Masaa Jesesi taigi en baka taki: “Dati na tuu! Ma wan sani de ete di i mu du. Go a osu, da seli ala san yu abi. Da paati a moni gi den pootiman. Da kon baka, fu toon wan bakaman fu mi. Da yu o fende moo gaan gudu a Masaa Gadu a tapu, a bakaten.” 	 וישמע ישוע ויאמר עוד אחת חסרת מכר את כל אשר לך וחלק לעניים ויהי לך אוצר בשמים ובוא ולך אחרי׃


Bali ala biibiwan anda wan switi odi a ini a nen fu Masaa gi wi. Odi komoto dise seefi e kon anda, fu den kulu biibiwan dise. 	 שאלו לשלום איש את רעהו בנשיקה הקדושה קהלות המשיח שאלות לשלומכם׃


A seefi neti de, ne Pawlesi e si jeje sani enke ai deen. Wan Masadoniya man taampu ne en fesi. Da ai bali kai en taki: “Pawlesi! Koti abaa kon a wi dise! Wi abi yu yeepi fanowdu ya.” 	 וחזון נראה אל פולוס בלילה והנה איש מוקדון נצב והוא מבקש ממנו לאמר עבר אל מקדוניא ועזרנו׃


Ma wi dati sa taampu anga a tuutuu leli fu Masaa Gadu. Da u sa goo anga lobi makandii ala fasi enke fa Kelestesi soi wi. Bika a de wi edeman, fu tii wi di de a sikin fi en. 	 כי אם נדבר האמת באהבה ונגדלה בכל דבר לו למשיח שהוא הראש׃


Keli wi ya libi luku tu, fu si taki, wi fiti fu kai apaiti bosikopuman fu Kelestesi di a poti fu taki gi en de. 	 אבל אקוה כי תדעו אשר אנחנו איננו נמאסים׃


Na wan lantiman enke seketaisi fu a foto kon koo den taki: “Sama fu Efese Foto! Goontapu sabi fa Efese Foto ya e kibii a gadu osu fu Altemasi enke a gaan uman gadu fu wi. Da san o poi du en? En siton pobiki di kai komoto a tapu kon a wi tu. 	 ויהס סופר העיר את העם ויאמר אנשי אפסוס מי הוא האיש אשר לא ידע כי העיר אפסוס סכנת היא להיכל של ארטמיס המלכת הגדולה ולצלמה היורד מן השמים׃


We, mi taigi u den sani ya, fu te a yuu o doo di den o pasa, fu u sabi taki, we, na so mi be taigi u. Da mi á be taigi u den sani ya a fesi, bika mi be de anga u ete. 	 אבל הגדתי לכם את אלה למען אשר בבא השעה תזכרום כי אנכי אמרתי אליכם וכאלה לא אמרתי אליכם מראש כי הייתי עמכם׃


We, Masaa Gadu Buku be sikiifi fu dati a fesi taki: “Ala taa foluku di á de Dyusama sa teke biibi fitoow mi, da den toon bun sama gi mi Masaa Gadu ya.” We, na a Bun Nyunsu a be gi Abalaham seefi a fesi, di a be taigi en taki: “Mi o teke a paansu sama fi yu, fu tyai seigi go doo ala foluku a goontapu.” 	 והמקרא בראתו מראש כי האלהים יצדיק את הגוים מתוך האמונה קדם לבשר את אברהם לאמר ונברכו בך כל הגוים׃


Da sende den sama gwe. Da den sa bai sani fu nyan a den pikin pikin kondee. Bika ná wan sama e tan ya, da sani á de ya fu bai tu.” 	 שלח אותם וילכו אל החצרים והכפרים מסביב לקנות להם לחם כי אין להם מה לאכל׃


We, Helowdesi be teke a uman fu wan baala fi en, den e kai Filipi, enke uman. Na a uman den e kai Helowdiya. We, ne Johanisi be go bali en taki, a sani di a du de á bun. A poli Masaa Gadu weiti anga a uman fi en baala di a teke de. Na fu a sani ya meke, a sende sama go kisi Johanisi. Ne a meke den bwui en, ne den poti en a dunguu osu. 	 כי הורדוס תפש את יוחנן ויאסרהו וישימהו בבית הסהר בגלל הורודיה אשת פילפוס אחיו׃


Da a o faandi wi sikin fu goontapu ya poti hii nyun sowtu fasi fu toon a sowtu dyendee sikin fi en, di meke fu tan a tapu anda. Na so a o wooko anga a gaan makiti fi en, di poi dwengi ala sani poti ne en ondoo. 	 אזרחותנו בשמים היא ומשם מחכים אנחנו למושיענו אדנינו ישוע המשיח׃ [ (Philippians 3:22) אשר יחליף את גוף שפלותנו להיותו דומה לגוף כבודו כפי כח יכלתו לכבש הכל תחתיו׃ ]


Da di den á fende en, ne den daai baka gwe a Jelusalem. Na dii dei langa di den suku Jesesi, fosi den go fende en a ini a Mama Keliki fu Dyu. A sidon a den leliman fu Dyuweiti mindii e aliki fa den e leli Gadu wowtu. Da a be e akisi den sani tu. Da den be e gi en piki fu san a be e akisi den. 	 ויהי אחרי שלשת ימים וימצאהו במקדש ישב בתוך המורים שמע אליהם ושאל אתם׃


We, Timotiyesi, iseefi sabi taki ala den biibisama fu Asiya pisiwataa daai baka gi mi. Fikeles anga Hemokeines seefi fika mi wawan tu. 	 זאת אתה יודע כי פנו ממני כל אשר באסיא ובתוכם פוגלוס והרמוגניס׃


Sama di meke a libisama fasi, a libisama fasi a o de. Ma sama di a Jeje fu Masaa Gadu meke, da na Gadu fasi a o de. 	 הנולד מן הבשר בשר הוא והנולד מן הרוח רוח הוא׃


Da, a ten di Masaa Jesesi e taki anga a uman ya ete, ne wantu sama komoto a Yailesi osu tyai mofu kon. Den taigi Yailesi taki: “A pikin umanpikin fi yu dede. A á de fi i muliki a mesiti fu a go anda moo.” 	 עודנו מדבר והנה באים מבית ראש הכנסת לאמר בתך מתה למה תטריח עוד את המורה׃


Namo Masaa Jesesi saka a pikin mongo kon a ondoo baka. Da tyaipi sama be de ne en baka e waka. 	 וירד מן ההר וילך אחריו המון עם רב׃


Ne biibiwan de puu Pawlesi de, tyai gwe a zekanti. Ma Silasi anga Timotiyesi dati be fika a Beleya Foto de fosi. 	 וימהרו האחים וישלחו את פולוס ללכת עד הים וסילא וטימותיוס נשארו שם׃


Bika, te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o kon baka, da a ná o de wan kibii sani. A o de kiinkiin fu ala sama fu goontapu si. A o de leti enke te tapu koti faya na a se fu san opo, da den e si en, a te na se fu san dongo. 	 כי כברק היוצא ממזרח ומאיר עד מערב כן יהיה גם בואו של בן האדם׃


Namo a ofisii meke suudati go koti a tetei di be tei a pikin boto na a sipi losi, meke a lowe gwe. 	 ויקצצו אנשי הצבא את חבלי העברה ויתנוה לנפול׃


Titesi! Saide mi fika yu a baka a Keleita Tabiki? Na fi yu kaba seeka ala den wooko di u be sete a den biibiwan anda mindii. Wan fu den wooko, na fu piki gaangaan biibi manengee a ini den biibiwan, fu poti tii taa biibiwan. Ma du dati enke fa mi be soi yu kaba. 	 לזאת עזבתיך בקריטי למען תשלים את החסד ותשים זקנים בכל עיר ועיר כאשר צויתיך׃


Da wantu fu den bigin towe wataa mofu a ini Masaa Jesesi fesi. Ne den tei wan koosi tapu en ain. Da den e naki en, ne en fesi kwaa. Da te den naki en, da den e meke sipowtu anga en taki: “Taigi u, osi! Apaiti takiman fu Masaa Gadu, sama naki yu?” Da den wakitiman fu kownu, di be e oli waki a kownu paleisi seefi, bigin naki Masaa Jesesi tu. 	 ויחלו מהם לרק בו ויחפו את פניו ויכהו באגרף ויאמרו אליו הנבא והמשרתים הכאיבהו בהכותם אותו על הלחי׃


Da den twalufu man di a be teke ya, na be: Simon Peitilisi, anga en baala Andeleyasi Jakowbesi Johanisi Filipi Baatomeyosi 	 את שמעון אשר גם קראו פטרוס ואת אנדרי אחיו את יעקב ואת יוחנן את פילפוס ואת בר תלמי׃


Ma Timotiyesi, yu mu sabi taki gaan taanga ten o kon a goontapu a den kiiboi dei fosi Masaa daai kon baka. 	 וזאת תדע כי באחרית הימים יבאו עתים קשות׃


A be fende fu abaa gwe na Akasi pisiwataa. Biibiwan fu Efese Foto be fende dati bun! Ne den gi en wan biifi, fu soi biibiwan anda taki, den mu puu en a boto bun. Namo Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku en anda, meke a tyai somen yeepi gi den biibiwan anda. 	 ויחפץ ללכת לאכיא ויכתבו האחים אל התלמידים ויעררו אתם לקבלו ויבא שמה ויעזר הרבה את המאמינים על ידי החסד׃


Bika Masaa Gadu kai wi puu a takuudu anga ogii. Ne a teke wi poti toon sama di libi de apaiti fasi gi Masaa Gadu. Ma a ná enke na bun useefi be bun so. Nono! Ma na a gaan bun ati fasi fi en, anga fu di a be fiti poti langa ten a fesi kaba taki, a o du so. Na fu dati ede. Bika fosi a be meke goontapu, da a be fiti poti kaba taki, a be o sende Jesesi Kelestesi kon puu wi a takuudu anga ogii. 	 אשר הוא הושיענו וקראנו בקריאה קדושה לא לפי מעשינו כי אם לפי עצתו וחסדו הנתן לנו במשיח ישוע לפני ימות עולם׃


Da biibi uman ape mu e wei koosi di e soi lesipeki fu den sikin. Den mu abi moi saka fasi. Da den mu wooko anga bunbun fusutan. Ma den mu si beei fu gaan moi uwii, fu lawlaw sani. Soseefi, a wei fu gaan dii gowtu sani ofu gaan dii koosi. 	 וכן גם הנשים תתיפינה בתלבשת נאה עם בשת פנים וצניעות לא במחלפות הראש לא בזהב לא בפנינים ולא במלבושים יקרים׃


Di a taigi den so, ne a towe wataa mofu a doti, ne a meke poto poto anga en. Ne a teke a papa doti, ne a lobi na a beendiman ain. 	 ויהי כדברו זאת וירק על הארץ ויעש טיט מן הרוק וימרח את הטיט על עיני העור׃


Mi Pawlesi anga Timotiyesi na wookoman fu Kelestesi Jesesi di wi e dini. Na wi e sikiifi a biifi ya makandii gi ala sama a Filipi Foto anda di Masaa Gadu poti apaiti fasi de. Dati wani taki, sama di mokisa libi anga Kelestesi Jesesi. Soseefi edeman fu biibiwan anga taa fesiman di taampu a den edeman de baka. 	 פולוס וטימותיוס עבדי המשיח ישוע אל כל הקדשים במשיח ישוע אשר הם בפילפי עם הפקידים והשמשים׃


Da de san i de di Masaa Gadu kai yu teke toon sama fi enseefi. Na so mi e leli biibiwan na ala se. 	 רק יתהלך איש איש כפי מה שחלק לו האלהים וכפי מה שקרא אתו האדון וכן מתקן אנכי בכל הקהלות׃


Ma mi e taigi u taki: U lobi den feyanti fu u tu. Da u begi gi den sama, di e lon a u baka e suku fu ogii anga u. 	 אבל אני אמר לכם אהבו את איביכם ברכו את מקקליכם היטיבו לשנאיכם והתפללו בעד מכאיביכם ורדפיכם׃


Ne a teke den feifi beele anga den tu fisi. Ne a luku tapu a Masaa Gadu, ne a gi Masaa Gadu daa moi te a kaba. Ne a booko den beele pisipisi anga tu fisi. Ne a gi den bakaman fi en, fu den go paati. Da soseefi a meke den paati den fisi tu. 	 ויקח את חמשת ככרות הלחם ואת שני הדגים וישא עיניו השמימה ויברך ויפרס את הלחם ויתן לתלמידיו לשום לפניהם ואת שני הדגים חלק לכלם׃


Buduufu e miti wi, ma piisii fu Masaa Gadu de a wi ete. U de enke pootiman, ma na wi e tyai a bosikopu fu gaan gudu gi sama. Tuutuu! Wi gei sama sondee gudu, ma na wi Masaa Gadu gi ala gudu di enseefi abi! 	 כנעצבים ובכל עת שמחים כרשים ומעשירי רבים כאשר אין להם מאומה ויש להם כל׃


A Jesesi ya na di Dyusama ya be kisi gi taa foluku kii. Ma Masaa Gadu be sabi dati a fesi. Ne enseefi be poti taki, dati musu fu pasa. 	 אתו הנמסר על פי עצת האלהים הנחרצה וידיעתו מקום לקחתם ובידי רשעים הוקעתם והרגתם אתו׃


Ma, da fosi a komoto a Galileya, fu go a Jelusalem, ne a sende tu bakaman fi en go a fesi, a wan fu den kondee fu den Samaliya sama go suku peesi, fu den siibi a pasi. Ne den go, te den go doo na a kondee. Ne den go akisi den sama peesi, fu den anga Masaa Jesesi siibi. 	 וישלח מלאכים לפניו וילכו ויבאו אל אחד מכפרי השמרונים להכין לו׃


U á sabi san u e begi. Ma wi sabi san wi e begi. Bika na den Dyu a tuutuu yeepi fu Masaa Gadu e komoto go a den taa sama. 	 אתם משתחוים אל אשר לא ידעתם ואנחנו משתחוים אל אשר ידענו כי הישועה מן היהודים היא׃


Bika u libi bun somen sowtu fasi de kaba. U abi gaan biibi. U abi dipi fusutan, fu leli taawan. U sabi san Masaa Gadu wani. U wani yeepi taawan. Wi sabi taki, u anda lobi wi ya ape tu. Gaantangi, da soi bun fasi de go doo, fu yeepi biibiwan a nowtu tu. 	 אבל כאשר הותרתם בכל באמונה ובדבור ובדעת ובכל זריזות ובאהבתכם אתנו כן גם תותירו בחסד הזה׃


Ma namo, di Masaa Jesesi si a uman, ne gaan tyali fi en kisi en fi en. Ne a taigi en taki: “Uman, ná kee moo, ye!” 	 וכראות אתה האדון נכמרו רחמיו עליה ויאמר לה אל תבכי׃


Da fu tuu, mi e taigi u, a masaa de o poti a futuboi toon a basi, di e luku ala en gudu. Na so a masaa ya o du. 	 אמת אמר אני לכם כי על כל אשר יש לו יפקידהו׃


“Mi Pawlesi di taampu ya, mi á de wan nyun sama gi den Dyusama. Den sabi mi a den mindii a Jelusalem Foto de senten mi de nyoni. Mi hii libi den sabi enke wan eigi Dyusama fu denseefi. 	 הנה את דרכי מנעורי אשר התהלכתי בה מאז בתוך עמי ובירושלים ידעים אותה כל היהודים׃


“Namo a kownu seefi waka kon doo a ini a toow osu, fu luku sama di kon. Da a si taki, den sama wei toow osu koosi, fiti enke fa a mu de. Ma na wan kodo sama de ape á be wei bunbun koosi. 	 ויהי כבוא המלך לראות את המסבים וירא בהם איש ולא היה לבוש בגדי חתנה׃


Na fu dati ede meke mi be taigi u taki, u sa dede a ini u takuudu anga ogii. Bika, efu u á wani teke taki mi na a sama, di mi taigi u taki mi de, da u o dede a ini u takuudu anga ogii.” 	 לכן אמרתי אליכם כי תמותו בחטאיכם כי אם לא תאמינו כי אני הוא בחטאיכם תמותו׃


Ma winsi mi kuutu wan sama seefi, toku a kuutu fu mi na tuu. Bika a ná mi wawan e kuutu, ma mi Tata di be sende mi kon de anga mi. 	 ואם אנכי אשפט משפטי אמת כי לא לבדי הנני כי אם אני והאב אשר שלחני׃


Ne Peitilisi akisi en taki: “Masaa! Saide meke mi á poi go anga yu a leisi ya? Mi de kaba kaba fu lasi mi libi, fi yu ede!” 	 ויאמר אליו פטרוס מדוע לא אוכל עתה ללכת אחריך הן נפשי בעד נפשך אתן׃


Da puu iseefi na a koloisi pe i de ape meke u si no, di i taanga so!” 	 הושע את עצמך ורדה מן הצלב׃


A piisii di dati e gi mi bigi a mi ati! Mi e poolo singi anga tongo. Bika mi o dede seefi, ma mi ati koo ete. Mi e fitoow Masaa Gadu, fu san a poi du gi mi. 	 לכן שמח לבי ויגל כבודי אף בשרי ישכן לבטח׃


Ne, a taigi mi baka taki: “Ala sani pasa kaba! Mi na a Alfa anga a Omega! Sobun, mi na a Bigin anga a Kaba fu ala sani! Ibii sama, di wataa e kii, da mi o gi en wataa di e gi libi fu tego fu a diingi fu soso. 	 ויאמר אלי היה נהיתה אני האלף והתו הראש והסוף אני אתן לצמא ממעין מים חיים חנם׃


Bika ne en Masaa Gadu be sende meke ala sani. San ain poi si ya anga san ain á poi si doo a tapu seefi. Dati wani taki, sutuu fu sidon tii peesi anga gaan bigiman di sidon a tapu anga basi di e tii taawan anga makiti di hei ofu lagi moo taawan. Masaa Gadu Manpikin de a tapu fu ala, da den meke fu saka denseefi ne en ondoo gi en gaandi tu. 	 כי בו נברא כל אשר בשמים ואשר בארץ כל הנראה וכל אשר איננו נראה הן כסאות וממשלות הן שררות ורשיות הכל נברא על ידי ולמענהו׃


Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Ná oli mi! Bika mi á go a mi Tata ete. Ma go a den baala fu mi, da taigi den taki, mi e opo go a mi Tata, di de a Tata fu u tu. Mi e go a mi Gadu di de a Gadu fu u tu.” 	 ויאמר אליה ישוע אל תגעי בי כי עוד לא עליתי אל אבי אך לכי נא אל אחי ואמרי אליהם אני עלה אל אבי ואביכם ואל אלהי ואלהיכם׃


A lo fu Juda abi 12.000 A lo fu Luben abi 12.000 A lo fu Gat abi 12.000 	 לשבט יהודה חתומים שנים עשר אלף לשבט ראובן חתומים שנים עשר אלף לשבט גד חתומים שנים עשר אלף׃


Da a sani di pasa ya, bigi gi den sama te, ná sani. Den taki: “Masaa Gadu bigi! A kon yeepi den sama fi en. A sende wan gaan apaiti takiman fi en kon gi wi, fu yeepi wi.” 	 ותאחז כלם רעדה וישבחו את האלהים ויאמרו כי נביא גדול קם בקרבנו וכי פקד האלהים את עמו׃


Den dii ogii ya, a faya, a somoko, anga a podoo, di e komoto a ini den asi mofu ini, be kii wan fu ala dii libisama. 	 ותומת שלישית בני אדם בשלש האלה באש ובקיטור ובגפרית היצאות מפיהם׃


“Fu tuu, mi e taigi u! U mu luku bun, fa u e libi anga den pikinengee, enke di i si taampu ya. U á mu si den enke soso sani. Bika den Masaa Gadu Kondee Basiya fu mi Tata a tapu anda, di de ne en fesi ala yuu, e oli waki fu kibii den. 	 ראו פן תבזו אחד wקטנים האלה כי אמר אני לכם כי מלאכיהם ראים תמיד את פני אבי שבשמים׃


Da wookoman enke u ya poti fu luku a wooko de gi wi basi. U mu solugu namo fu du dati fitoow fasi. 	 הנה סוף דבר שלא יבקש מן הסכנים כי אם להמצא נאמן׃


Ma Masaa o puu mi a ini ana fu den sama di wani du ogii anga mi. Da a o kibii mi, fu te mi doo Masaa Gadu Kondee pe ai tii sani. A dati meke Masaa waiti fu kisi gafanen fu tego. Amen, na so a de! 	 ויצילני האדון מכל מעשה רע ויושיעני אל מלכותו שבשמים לו הכבוד לעולמי עולמים אמן׃


We, now u sabi den sani di mi e leli u. Da seigi fu u, efu u e du den tu.” 	 אם ידעתם זאת אשריכם אם כן תעשו׃


Da efu yu á sabi wooko anga moni a goontapu ya wan bun kiinkiin fasi, da fa Masaa Gadu o fitoow yu, fu gi den tuutuu gudu fi en kondee, fu wooko anga den? 	 לכן אם בממון העולה לא הייתם נאמנים את האמתי מי יפקיד בידכם׃


Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “Te u e wooko anga moni, u mu wooko anga koni. U mu wooko anga en a goontapu ya, fu te a dei o doo, fu go a Masaa Gadu fu tego, fu a sa piisii anga u. 	 וגם אני אמר לכם עשו לכם אהבים בממון העולה למען בעת כלתו יאספו אתכם אל משכנות עולם׃


We, da a kina dei be koosube fu kai. Da fu di a geebi be de koosube anga pe den be sipikii Masaa Jesesi na a koloisi kii, na dati meke den tyai en go poti a ini a geebi ya. 	 שם שמו את ישוע כי ערב שבת היה ליהודים והקבר קרוב׃


A pisi bun doti, pe a sii kai, dati na wan sama di e aliki a wowtu fu Masaa Gadu anga wan bunbun ati. Ne a gi a wowtu pasi a ini en ati, fu goo. Soseefi ai tei ati oli doo naamo, fu te enke a wowtu puu wini a ini en libi. 	 ואשר באדמה הטובה הם השמרים בלב טוב וטהור את הדבר אשר שמעו ועשים פרי בתוחלת׃


We, te a masaa kon doo baka, da seigi o de gi a futuboi de. A masaa o pai en gaan paiman, efu a si taki: ‘Aai! A futuboi ya e wooko enke fa a fiti gi mi.’ 	 אשרי העבד אשר אדניו בבואו ימצאהו עשה כן׃


“Mi ná o taki langa anga u moo, bika a edeman fu a goontapu ya e kon. Ma a ná abi ná wan taki a mi tapu. 	 לא ארבה עוד אמרים עמכם כי יבוא שר העולם הזה ובי אין לו מאומה׃


Den taa sama di be dede, ná opo komoto a dede baka, fosi den wan dunsu yali ya pasa. Disi na a fosi opobaka a dede. 	 ושאר המתים לא קמו לחיים עד כלות אלף השנים זאת היא התחיה הראשונה׃


Bika sama di a be sabi taki, o kon toon sama fi en, da a be maiki den poti a fesi anda kaba, fu de enke fa a Manpikin fi en seefi de, di waka a den taawan de fesi. 	 כי את אשר ידעם מקדם אתם גם יעד מקדם להיות דומים לדמות בנו למען יהיה הבכור בתוך אחים רבים׃


Ne di Masaa Jesesi si Nataniyeli e kon, ne a taki: “Luku wan bunbun Islayeli e kon de. Wan sama di nái koli sama.” 	 וירא ישוע את נתנאל בא לקראתו ויאמר עליו הנה באמת בן ישראל אשר אין בו רמיה׃


We, di a gi wi en Jeje so kaba, da yu á mu meke sen kisi yu, kweti kweti fu paati a bosikopu fu wi Masaa. Soseefi, da sen á mu kisi yu seefi fu mi, fu di mi de a dunguu osu ya fu wi Masaa ede. Ma yu mu e soi sama a Bun Nyunsu naamo, winsi banowtu o kon a yu tapu enke mi, fu dati. Bika Masaa Gadu seefi gi wi a kaakiti fu du a wooko ya. 	 לכן אל תבוש לא מעדות אדנינו ולא ממני אסירו כי אם תסבל הרעות גם אתה כמוני על הבשורה כפי כח האלהים׃


Da Masaa Gadu nái meke sama toon bun sama gi en seefi, te den wooko anga weiti. Ma na sama di poti fitoow ne en tapu namo, ai du dati gi. Bika en Buku sikiifi taki: “Wan sama sa toon bun sama gi mi Masaa Gadu ya, te a teke biibi fitoow mi ya namo.” 	 וגלוי הוא כי על ידי התורה לא יצדק האדם לפני האלהים כי צדיק באמונתו יחיה׃


“Den kownu fu goontapu, di be e motyo anga en, e libi gaan gudu fasi anga en makandii, seefi o kee e dyeme fi en ede, te den si a somoko fu a faya di e boonmi en. 	 ויבכו ויספדו עליה מלכי ארץ אשר זנו והתענגו עמה בראתם את עשן שרפתה׃


Ma a sama di o diingi a wataa di mi o gi en, da ná wanten moo di dee wataa o kisi en. Ma a wataa di mi o gi en o toon gaan liba e lon komoto ne en ini huu enke gaan sula. Da sowan sama abi a libi fu tego kaba.” 	 ואשר ישתה מן המים אשר אנכי נתן לו לא יצמא לעולם כי המים אשר אתן לו יהיו בקרבו למקור מים נבעים לחיי העולמים׃


Da na so den sama di nái libi leti gi Masaa Gadu o go teke a sitaafu fu tego. Ma den di e libi letiopu gi en, o fende libi tego a Masaa Gadu.” 	 וילכו אלה למעצבת עולם והצדיקים לחיי עולם׃


Ne Masaa Jesesi teke wan beele, ne a gi Masaa Gadu daa, ne a booko en pisipisi. Ne a gi den bakaman fi en taki: “U luku ya! Disi na mi sikin. U teke, da u nyan.” 	 ויהי באכלם ויקח ישוע לחם ויברך ויבצע ויתן להם ויאמר קחו אכלו זה הוא גופי׃


Da, di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en de a pasi e go a Jelusalem, ne den doo wan kondee pe wan uman den kai Malita e tan. Ne a kai Masaa Jesesi anga den bakaman fi en, fu den go ne en osu. Ne den go. 	 ויהי בנסעם ויבא אל כפר אחד ואשה אחת ושמה מרתא אספה אותו אל ביתה׃


Da sete iseefi! Enke suudati banti mindii e go a feti. Dati na te wi sabi a tuutuu leli fu Masaa Gadu. Enke suudati teke insii sani wei kibii boo fu ati. Dati na te u du san bun gi Masaa Gadu doo. 	 עמדו נא חגורי מתנים באמת ומלבשים בשריון הצדק׃


Ala wi kai a doti, da mi e yee wan Tongo e taki Dyu Tongo taki: ‘Sawlesi! Sawlesi! Saide yu mu e lon du ogii anga ala suku fu pina mi so? We, mi anga yu miti tide. Efu yu wani, da tan toto futu sitee anga mi, da yu o si wan sani! Na soso ogii dati o tyai gi yu.’ 	 ונפל כלנו ארצה ואשמע קול מדבר אלי בלשון עברית לאמר שאול שאול למה תרדפני קשה לך לבעט בדרבנות׃


Da di Masaa Jesesi taki so, ne wan fu den man di be sidon anga en a tafaa taki: “Da a musu de wan seigi fu sidon anga Masaa Gadu a tafaa, a ini a Nyun Tii fi en a Masaa Gadu Kondee a tapu anda.” 	 וישמע זאת אחד מן המסבים ויאמר אליו אשרי האכל לחם במלכות האלהים׃


Ne mi si a meti anga den kownu fu goontapu anga den suudati fu den. Den be ali kon makandii fu feti anga Awan, di be e lei a asi anga den suudati fi en. 	 וארא את החיה ומלכי הארץ ואגפיהם נקהלים לעשות מלחמה עם הרכב על הסוס ובצבאו׃


A abi tyali ati naamo e yeepi den Islayeli. 	 תמך בישראל עבדו לזכר את רחמיו׃


Ne a subi go a ini a boto a den. Da di a subi go a ini a boto, ne a winta saka wanten wanten. Den foondoo te, den fika opo opo mofu. 	 וירד אליהם אל האניה והרוח שככה וישתוממו עוד יותר בלבבם ויתמהו׃


Bika a sowtu sama de lasi a tuutuu pasi fu Masaa Gadu kaba. Da na soso ogii ai pakisei fu du. Da a ogii libi fi en o puu a takuu ati fi en kon a doo, meke ala sama sa si a kaagi fi en. 	 ודע כי איש כזה איש תהפכות הוא וחוטא בהרשיע את נפשו׃


Da na so meke Masaa Gadu paadon de gi sama di mokisa libi anga Kelestesi Jesesi. Da a kaagi fu den dati e kaba ne en fesi. 	 על כן אין אשמה באלה אשר הם במשיח ישוע המתהלכים בלא כבשר כי אם לפי הרוח׃


Bika na a Johanisi ya, na a sama di Masaa Gadu Buku be sikiifi taki: ‘Mi o sende wan apaiti takiman fu mi kon, fosi yuseefi kon doo. A o taigi sama fu daai seeka den libi, na a leti pasi fu Masaa Gadu.’ 	 זה הוא אשר כתוב עליו הנני שלח מלאכי לפניך ופנה דרכך לפניך׃


Ne den teke pasi go na a moo hei Dyu de taki: “U meke wan sweli a Masaa Gadu fesi taki, solanga u á kii Pawlesi puu a goontapu, u ná o poti nyanyan a mofu! 	 ויגשו לא ראשי הכהנים ואל הזקנים לאמר אסר אסרנו על נפשנו לבלתי טעם מאומה עד אם הרגנו את פולוס׃


Namo Peitilisi anga den taa apaiti bosikopuman piki taki: “Wi á poi teke a taki fu u de. Bika namo namo wi ya mu du san Masaa Gadu sende wi. Da u á poi teke sama taki bigi enke dati.” 	 ויען פטרוס והשליחים ויאמרו הלא עלינו להקשיב בקול אלהים מהקשיב בקול בני אדם׃


Namo, ne di Masaa Jesesi de a pasi e gwe, ne wan yonkuman lon kon ne en. Ne a sutu kini a doti, ne a bali taki: “Mi bun Masaa! San mi mu du fu mi fende a libi fu ten fu ten?” 	 ויהי בצאתו לדרך והנה איש רץ אליו ויכרע לפניו וישאל אותו רבי הטוב מה אעשה ואירש חיי עולם׃


Tuutuu leli na di e fiti a dyendee Bun Nyunsu fu a seigi Masaa Gadu, di a fitoow poti a mi ya ana tu, fu tyai taki. 	 כפי בשורת כבוד האל המברך אשר פקדה עלי׃


Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Den sama ya! U nái biibi mi sai! Saide u e feele so?” Namo a opo, bali a winta anga a seke wataa taki: “Seke wataa anga winta! U tan pii!” Bakadati, ala sani koo pii tuu. 	 ויאמר אליהם קטני האמונה למה זה יראתם ויקם ויגער ברוחות ובים ותהי דממה גדולה׃


Tan begi naamo, fu Masaa Gadu yeepi wi dise. Bika u e fitoow taki, wi konsensi á poi fon wi ati taki, u nái meke moiti anga a biibi libi. Ma ai go enke fa Masaa Gadu wani. 	 התפללו בעדנו כי ידענו אשר שלמה מחשבתנו ונחפץ ללכת דרך ישרה בכל׃


Bika pakisei fa weiti fu Mosesi e leli, fu sama di e teke taanga yesi pasa den go du ogii. A taki, te moo enke wan sama kisi sowan sama, da den kuutu bakaa a paandasi mu kuutu taki, namo namo den mu kii en puu. Tyali ati fi en á mu de ape. 	 הן איש כי יפר תורת משה מות ימות בלי חמלה על פי שנים עדים או שלשה׃


Di mi luku, ne mi si wan weti asi de. Wan sama sidon ne en tapu. A de anga wan bo ne en ana. Da, den be gi en wan kownu ati enke winiman fu wei. Ne ai go fu feti, wini a wan feti go miti a taawan. 	 ואביט והנה סוס לבן והרכב עליו קשת בידו ותנתן לו עטרה ויצא מנצח ולמען ינצח׃


Ma a yuu ten de, da den bakaman fu Masaa Jesesi á be fusutan en ete. Ma bakaten di a dede weki go fende a waiti fasi fi en, fosi, ne den kon sabi taki, na so wan sani fi en be sikiifi a Gadu Buku anga fa denseefi be du den sani ya gi en. 	 וכל זאת לא הבינו תלמידיו בראשונה אך אחרי אשר נתפאר ישוע זכרו כי כן כתוב עליו וכי זאת עשו לו׃


Ne wan taa dei baka, ne Masaa Jesesi kai wan man taki: “Kon go anga mi fu toon mi bakaman.” Ma a man ya piki taki: “We, Mesiti, mi wani go anga yu, ma gaantangi gi mi pasi, meke mi beli mi dda fosi, baa? Da mi sa kon.” 	 ואל איש אחר אמר לך אחרי והוא אמר אדני תן לי ואלכה בראשונה לקבר את אבי׃


Ma mi nái luku fu u solugu mi. Winsi fa mi abi pasi fu dati seefi. Da fa mi sikiifi ya baka á de fu suku dati tu. A moo betee mi dede! Bika mi á wani poli awan kodo bun nen di mi abi fu gafa. 	 ואנכי לא השתמשתי באחת מאלה וגם לא כתבתי זאת למען יעשה לי כזאת כי טוב לי המות מאשר ישים איש את תהלתי לריק׃


Ma a ná enseefi be taki a sani de. Ma na fu di a be de a moo hei apaiti begiman a yali de, na fu dati ede meke Masaa Gadu be meke a taki den wowtu ya taki: “Masaa Jesesi mu dede gi a hii nasi. 	 וזאת לא דבר מלבו כי אם בהיותו כהן גדול בשנה ההיא נבא כי ישוע ימות בעד העם׃


“Bika a sama di komoto a Gadu a tapu hei moo ala sama. Ma sama di meke a goontapu, na fu goontapu namo a de. Da na goontapu toli namo a o go e taki. 	 הבא ממעל נעלה על כל ואשר מארץ מארץ הוא ומארץ ידבר הבא משמים נעלה על כל׃


We, ne wan taa dei, ne Masaa Jesesi e leli den sama Masaa Gadu wowtu baka. Da den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti seefi be de ape tu. Den be komoto na a hii Galileya anga hii Judeja pisiwataa, anga soseefi Jelusalem Foto. Ma namo, da a taanga fu Masaa Gadu be de a Masaa Jesesi tapu fu deesi siki. 	 ויהי באחד הימים והוא מלמד וישבו שם פרושים ומורי התורה אשר באו מכל כפרי הגליל ומיהודה וירושלים וגבורת יהוה היתה בו לרפוא׃


Ma poti ede leti! Da kaba du sani enke lawman di nái denki fosi den du. Ma keli luku naamo fu fusutan san fu du piisii Masaa Gadu. 	 על כן אל תהיו חסרי דעת כי אם מבינים לדעת מה הוא רצון אדנינו׃


Soseefi den du sani fu poti en ogii na a hii foluku fesi. Den meke gaansama fu paandasi anga leliman fu Dyuweiti seefi ati boon ne en. Ne den disi sende sama go kisi en hali tyai go a kuutu. 	 ויעוררו את העם ואת הזקנים והסופרים ויקומו עליו ויחטפהו ויביאהו לפני הסנהדרין׃


Ma, wi na sama fu Masaa Gadu. Da den sama di de fu Masaa Gadu e aliki wi san wi e taki. Ma sama di á de fu Masaa Gadu, ná o aliki wi. Na a fasi ya, wi sa sabi efu na a Jeje fu Masaa Gadu, di e soi wi den tuutuu sani fi en, e gi wan sama sani fu taki, ofu na a jeje di e feti fu koli sama puu a Masaa Gadu pasi. 	 ואנחנו מאלהים הננו היודע את האלהים ישמע אלינו ואשר איננו מאלהים לא ישמע אלינו בזאת נכיר את רוח האמת ואת רוח התועה׃


Da soseefi afu fu a sii kai a siton ini. Da di a booko ain kon a tapu doti, ne den dede. Bika den lutu fu den á be poi go dipi a ondoo doti, fu fende wataa enke fa a de fanowdu. 	 ויש אשר נפל על הסלע ויצמח וייבש כי לא היתה לו לחה׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “A kon mi kon a goontapu, fu sutu faya gi goontapu enke fa den sama e sutu faya boon wan goon. Da a be sa moo bun gi mi, efu a faya ya be sutu kaba. 	 להפיל אש על הארץ באתי ומה חפץ אני כי כבר בערה׃


Namo somen fu den biibi. Ma somen taawan á wani biibi. 	 ויש אשר שמעו אל דבריו ויש אשר לא האמינו׃


Den kotoigi ya, na den tu oleifi bon anga den tu kandaa tiki, di taampu a fesi fu Masaa Gadu di abi goontapu. 	 אלה הם שני הזיתים ושתי המנרות העמדים לפני אלהי הארץ׃


“Na a ten de wan gaan angiiten o naki Egepte Kondee anga Kanahan Kondee. Nyanyan á be de ape moo fu den avo fu wi de fende bai. 	 ויהי רעב על כל ארץ מצרים וכנען וצרה גדולה ואבותינו לא מצאו אכל׃


Biibiwan anda yee taki, wi de a pasi. Ne den kon miti wi a pasi. U miti a tu peesi, a gaan wowoyo fu Apii Pasi anga a gaan osu di den e kai Dii Wakaman Osu. Ne Pawlesi gi Masaa Gadu daa fa den puu wi a boto sowan fasi gi en taanga sikin. 	 וישמעו האחים את בואנו ויצאו משם לקראתנו עד לשוק אפיוס ועד לשלשת החניות וירא אתם פולוס ויודה לאלהים ויתחזק׃


Ne a lon go kai sutu kini a Masaa Jesesi fesi, fu soi en lesipeki. Ne a gi Masaa Jesesi daa fu a bun di a du gi en. A man ya, na be wan sama fu Samaliya. 	 ויפל על פניו לרגליו ויודה לו והוא היה שמרוני׃


Ne a si tu Basiya fu Masaa Gadu Kondee sidon a pe a dede sikin fu Masaa Jesesi be de. Den de anga weti koosi fann. Wan fu den Basiya ya sidon ne en ede se. A taawan sidon ne en futu se, leti enke fa den be poti a dede sikin fu Masaa Jesesi. 	 ותרא שני מלאכים לבושי לבנים ישבים במקום אשר שמו שם את גופת ישוע אחד מראשותיו ואחד מרגלותיו׃


Son yuu mi e pakisei fa yu ain be lon wataa di u be mu naki paati. Da mi e angii fu miti anga yu baka, te ná sipowtu. Da dati sa meke mi ati fuu anga piisii te doo. 	 ונכספתי לראותך בזכרי את דמעותיך למען אמלא שמחה׃


Ma di den de te, ne Kownu Helowdesi fuuyali. Ma namo, da a uman di a be teke, be abi wan umanpikin. Ne a umanpikin fu Helowdiya ya dansi na a fuuyali, a fesi fu ala den bigi bigiman. We, a dansi ya switi gi Kownu Helowdesi te, ná sipowtu. 	 ויהי ביום הלדת הורדוס ותרקד בת הורודיה בתוכם ותיטב בעיני הורדוס׃


Da, te u si den sani ya bigin pasa, da u mu de sabi sabi taki, a yuu di den o puu u a ini a gaan pina de koosube.” 	 וכאשר תחל להיות זאת התעודדו ושאו ראשיכם כי קרובה גאלתכם לבוא׃


Namo di den doo a ini Jelusalem Foto seefi, ne a hii foto seke. Den sama booko kon gwuulu, da den e taki: “Sama kon ya?” 	 ויהי בבאו ירושלים ותהם כל העיר לאמר מי הוא זה׃


Ma ala fasi Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku u, fu yeepi. Bika a kai u kon toon sama fi enseefi, di mu gi en gaandi anga Masaa Jesesi tego. Da banowtu di u e miti, na fu wan satu pisiten namo. Dati o meke u biibi kon moo taanga seefi, fu u futu á sa poi seke komoto moo ne en pasi! 	 ואלהי כל החסד אשר קראנו לכבודו הנצחי במשיח ישוע אחרי ענותכם מעט הוא ישלים ויחזק ויגבר וייסד אתכם׃


Ma fu di u anda abi mi taanga fanowdu de ete, meke a moo de fanowdu seefi fu mi de a libi ya ete. 	 אבל לעמד עוד בבשר צריך יתר בעבורכם׃


Ma soseefi, wan duupu sii kai a bun doti. Den disi goo bunbun, meke nyanyan, te ná sipowtu. Son fu den meke wan ondoo toon, moo enke san di a be paandi. Taawan meke sigisitenti toon, moo enke san di den be paandi. Taawan baka, meke diitenti toon, moo enke san di den be paandi tu.” 	 ויש אשר נפל על האדמה הטובה ויתן פרי זה מאה שערים וזה ששים וזה שלשים׃


Soseefi, efi i sweli taki: ‘Anga a nen fu Masaa Gadu Kondee.’ Da Masaa Gadu seefi de a ini a sweli de. Bika na anda Masaa Gadu sidon ne en kownu sutuu, fu tii ala sani. 	 והנשבע בשמים נשבע בכסא אלהים ובישב עליו׃


A be piki en apaiti takiman Hoseya a fositen, fu sikiifi taki: “Sama di á be de mi foluku, ne mi teke toon mi foluku. Sama di be de mi buuseman, ne mi teke toon sama di mi lobi.” 	 כדברו בהושע אקרא ללא עמי עמי וללא רחמה רחמה׃


Ne di Masaa Jesesi taigi en a sani ya, ne gaan tyali kisi a man te, a fika fu a poti ana a mindii ede bali kee. Bika a be gudu tuutuu. 	 ויהי כשמעו את זאת ויעצב מאד כי עשר גדול היה לו׃


We bakadati, ne mi si wan Engel fu Masaa Gadu saka komoto a Gadu Kondee a tapu e kon a goontapu. A de anga wan gaan keti anga wan pikin sooto ne en ana. Da anga a sooto ya, a opo a Abisi, a peti fu ondoo doti, di ná abi ondoo. 	 וארא מלאך יורד מן השמים ובידו מפתח התהום וכבל גדול׃


Bika a be sikiifi taki: ‘Go taigi a Dyu foluku taki, den yesi e yee sani fu mi, ma den ná o fusutan dati. Den ain e kai a sani fu mi, ma den ná o si dati. 	 לך ואמרת לעם הזה שמעו שמוע ואל תבינו וראו ראו ואל תדעו׃


Mi lobi pikin! U na sama fu Masaa Gadu. Da den falisi takiman ná o poi koli u kisi anga a leli fu den. Bika a Jeje fu Masaa Gadu, di de a ini u ati taanga moo a didibii, di e tii den sama fu a goontapu. 	 אתם הבנים הנכם מאלהים ונצחתם אתם כי אשר בכם גדול הוא מאשר בעולם׃


A sani ya foondoo Mosesi, ne ai go koosube, fu luku san tan so. Namo a yee Masaa Gadu taki komoto a ini a faya anga en. 	 וירא משה ויתמה על המראה ובסורו לראות ויהי קול יהוה אליו׃


Tan poti yuseefi libi wan fasi, meke taa yonkuman sa si a yu, fa fu tyai denseefi leti. Da leli sama anga wan letiopu ati. Da tyai yuseefi wan lesipeki fasi, meke sama si taki, a ná pee yu e pee. 	 ובכל דבר היה אתה למופת במעשים טובים בהוראה צרופה ונהדרה׃


Fa i si a kaba fu sitee, ne a kakafoo bali baka, kokoliyekee, di fu tu toon. Ne a kisi enseefi wanten san Masaa Jesesi be taigi en. Masaa Jesesi be taigi en taki, fosi wan kaka foo bali tu toon yu o lei dii toon taki, yu á sabi mi. Ne a poti ana a mindii ede bali wan gaan adyumadye. 	 והתרנגל קרא פעם שנית ויזכר פטרוס את הדבר אשר אמר לו ישוע בטרם יקרא התרנגל פעמים תכחש בי שלש פעמים וישם אל לבו ויבך׃


We, na fu dati ede meke Masaa Jesesi taigi den kiinkiin taki: “Lasalesi dede kaba. 	 אז גלה ישוע את אזנם ויאמר אליהם לעזר מת׃


Da poti ede leti fu si sani. Kaba anga takuudu anga ogii. Bika sama de leti a u mindii de di toku nái fusutan Masaa Gadu. Mi taki so, fu gi u sen! 	 הקיצו במישרים משכרון ואל תחטאו כי יש אנשים אשר אין בהם דעת אלהים לבשתכם אני אמר זאת׃


Namo, ne Jowsef teke a dede sikin fu Masaa Jesesi, ne a lolo en a sibikoosi te a kaba. 	 ויקח יוסף את הגויה ויכרך אותה בסדין טהור׃


Sikin fu tyai go beli e tan ogii sondee waiti fasi. Ma te a o weki baka, da a o toon dyendee sani. Sikin fu tyai go beli e swaki sondee kaakiti. Ma te a o weki baka, da a o toon taanga kaakiti sikin. 	 יזרע בבזיון ויקום בכבוד יזרע בחלשה ויקום בגבורה׃


Ne Masaa Jesesi piki en wanten taki: “Mi o kon anda, fu kon deesi en gi yu.” 	 ויאמר ישוע אליו אבא וארפאהו׃


Ma efu a uman ofu man di á teke biibi wani fika yu, da meke a go fi en. Biibiwan ná abi fu tei denseefi fasi anga dati. Bika Masaa Gadu kai wi fu libi anga switi ati. 	 אבל אם יפרש מי שאיננו מאמין יפרש והאח או האחות אינם משעבדים באלה כי לשלום קראנו האלהים׃


We, ne di den leliman fu Dyuweiti anga den Faliseiman si taki anga a man di e piki lantimoni anga den polinen man a kondee, Masaa Jesesi sidon e nyan. Ne den akisi den bakaman fu Masaa Jesesi taki: “Saide meke ai nyan anga lantiman anga den ogiilibi sama de?” 	 והסופרים והפרושים ראו אתו אכל עם המוכסים והחטאים ויאמרו אל תלמידיו למה זה עם החטאים והמוכסים אכל רבכם׃


Ma wi sabi saide Masaa Gadu meke den weiti fi en. Na bunbun sani a meke gi sama di wani wooko fiti anga den. 	 אבל ידענו כי התורה טובה היא אם יתנהג בה האדם כתורה׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Iniiwan sama di lobi mi te, a fika en osu efu en baala efu en sisa efu en dda efu en mma ofu pikin efu ala san a abi, fu a Bun Nyunsu ede. 	 ויאמר ישוע אמן אמר אני לכם כי אין איש אשר עזב את ביתו או את אחיו או את אחיותיו או את אביו או את אמו או את אשתו או את בניו או את שדותיו למעני ולמען הבשורה׃


Ne den sama daai go a Sakalia, ne den akisi en taki, fa a wani den kai a pikin. 	 וירמזו אל אביו לדעת מה השם אשר יחפץ להקרא לו׃


We, da meke gaan masaa di de biibisama mu wooko bun anga saafu fu den. Gi den san den fanowdu. Pakisei fa yuseefi abi wan gaan Masaa a tapu, fu teke dati taki tu. 	 אתם האדנים תנו לעבדיכם הישר והשוה ודעו כי גם אתם יש לכם אדון בשמים׃


We, di Masaa Jesesi si taki den wani akisi en wan sani, ne a akisi den taki: “We, fa u e kuutu anga useefi saafi saafi de? Na fu di mi taki: ‘Pikinso moo, da u ná o si mi moo. Ma pikinso moo, da u o si mi baka?’ U á sabi san dati wani taki, no? 	 וידע ישוע כי עם לבבם לשאל אתו ויאמר אליהם העל זאת אתם דרשים ביניכם כי אמרתי הן מעט ולא תראוני ועוד מעט ותחזוני׃


We, na a Timotiyesi ya mi e denki fu sende kon luku u de. Fa i si mi o kisi fu sabi taki, mi o komoto a dunguu osu ya, da na so mi o sende en wanten. 	 ואתו אקוה לשלח אליכם מהר כאשר אראה מה יהיה לי׃


We, a ná sipowtu daa mi e gi Masaa Gadu fu Titesi ede. Bika ai booko ede ya gi u anda enke mi ya seefi. 	 ותודות לאלהים הנותן גם בלב טיטוס לשקד עליכם בשקידה כזאת׃


Namo Peitilisi taki ete taki: “Da sabi taki, Masaa Gadu weki a Jesesi kon a libi baka tuu. Wi ya si dati anga ain, fu piki u de. 	 את ישוע זה הקים אלהים מן המתים ואנחנו כלנו עדיו׃


Di wi ala komoto moimoi a soo, ne u ondoosuku pe u komoto de. Ne sama fu a kondee de piki u taki, na a gaan tabiki kondee Malta. 	 וכאשר נמלטנו נודע לנו כי שם האי מליטי׃


Dada ná dwengi i pikin fu soso tu, fu meke a daai kon buuse yu. Ma leli a pikin fu saka teke taki, fu a sa waka leti. Soi a pikin ala fa fu waka fiti Masaa Jesesi. 	 ואתם האבות אל תכעיסו את בניכם אך גדלום במוסר אדנינו ובתוכחתו׃


Masaa Gadu Buku be sikiifi a sani ya a fesi taki: “Na dati meke a man e fika en gaansama osu, fu go teke en uman libi. Da den tu sama de mokisa libi toon wan sikin.” 	 על כן יעזב איש את אביו ואת אמו ודבק באשתו והיו שניהם לבשר אחד׃


Da wan pooti uman di man dede fika a ganda, be de na a kondee de tu. A uman ya be e kon na a kuutu bakaa naamo alaten, fu a kuutu wan kuutu fu gi enmi en leti. Bika wan sama be du wan ogii anga en. 	 ואלמנה היתה בעיר ההיא ותבא אליו לאמר דינה את דיני ממריבי׃


Bika luku wi enke apaiti bosikopuman dise, da a gei Masaa Gadu lagi wi poti na ala taa sama ondoo. Den e si wi enke sani fu kisi tyai go kii. Ala ain de a wi tapu ala se, fu hii goontapu go doo Engel seefi. 	 כי אחשב שהאלהים הציג אתנו השליחים שפלי השפלים כבני תמותה כי היינו לראוה לעולם גם למלאכים גם לבני אדם׃


Da wan dei, Masaa Jesesi anga den bakaman fi en be de a wataa mofu. Ne a taigi den taki: “U go a boto, meke u koti go na abaase fu a ze so.” Ne den go a boto, ne den wai a mindii. 	 ויהי היום וירד אל אניה הוא ותלמידיו ויאמר אליהם נעברה אל עבר הים וישוטו הימה׃


Da mi o teke gaan bun ati fasi namo luku den, fu gi den gaan paadon. Da ogii di den du anga taawan, anga ala taa takuudu anga ogii fu den sa wai komoto a mi pakisei.” 	 כי אסלח לעונם ולחטאתם ולפשעיהם לא אזכר עוד׃


Namo Masaa Jesesi wasikoi den sama go doo taki: “Te wan takuu jeje e komoto na wan sama tapu, da a gwe moimoi, go waka lontu, suku taa tanpeesi a ini gaan sabana. Ma, da a nái poi fende tanpeesi anda. 	 והרוח הטמאה אחרי צאתה מן האדם תשטט במקמות ציה לבקש לה מנוחה ולא תמצאנה׃


Da manengee á mu wei sani tapu en ede, te ai begi. Soseefi te a de apaiti takiman a den taawan mindii. Bika, da ai gi en ede sen anga dati. 	 כל איש אשר יתפלל או יתנבא וראשו מכסה מבזה הוא את ראשו׃


Ne den teke ala sowtu takuu takuu kosi e kosi en, fu te a sai den. 	 ועוד גדופים אחרים הרבו עליו׃


Bika senten a fosi dei di u toon biibisama, ne u yeepi a wooko ya wanten ala sowtu fasi, fu meke a Bun Nyunsu paati moo anga moo. Te enke tide ete, u e du dati go doo. 	 על התחברותכם אל הבשורה למן היום הראשון ועד הנה׃


Bika a hii wooko fi en ya fondamenti sete enke ai meke wan osu. Ne a poti apaiti bosikopuman anga apaiti takiman na a wooko fu sete dati. Ma a siton futu fu a hii osu ya seefi na Kelestesi Jesesi. 	 בנוים על יסוד השליחים והנביאים וישוע המשיח הוא אבן הפנה׃


Ma now, da Masaa Gadu meke u dede komoto a pe weiti be e wooko enke basi a u tapu. Da u sa libi nyun fasi gi en taki, en Apaiti Jeje sa kon wooko a ini wi. Da a libi de kengi anga fa weiti di sikiifi, be e wooko a u tapu. 	 אבל עתה נפטרנו מן התורה כי מתנו לאשר היינו אסורים בו למען נעבד מעתה לפי התחדשות הרוח ולא לפי ישן הכתב׃


Ma kenisi seefi anga fa fu libi. Feti teke leti koni fu wooko naamo. Ná libi enke sama di ná abi koni. 	 ועתה ראו והזהרו להתהלך לא ככסילים כי אם כחכמים׃


We, Masaa, u wani akisi yu: ‘Te a yuu o doo fu den sama opo komoto a dede, da on di fu den man ya o abi a uman?’ We, bika ala den seibin baala be libi anga en.” 	 ועתה בתחית המתים כשיקומו למי מהם תהיה לאשה כי לשבעה היתה לאשה׃


Ne a taigi den taki: “Sama de ipi a den peesi peesi di wani yee a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu, fu den du san ai taki. Ma wookoman ná ipi sai fu go paati en. U begi Masaa Gadu di de basi fu a wooko, fu a puu moo wookoman sende go a ini a wooko fi en. 	 ויאמר להם הן הקציר רב והפעלים מעטים לכן התחננו אל אדון הקציר וישלח פעלים לקצירו׃


Soseefi Jesesi waka a u fesi go doo a tapu anda kaba. Ne Masaa Gadu teke en poti de fu de wi moo hei apaiti begiman, fu tego, na a sowtu fasi fu Melsisedek. 	 אשר בא שמה ישוע העבר לפנינו ויהי כהן גדול לעולם על דברתי מלכי צדק׃


Sama di abi yesi, meke a yee san a Jeje fu Masaa Gadu e taigi den keliki. 	 מי אשר אזן לו ישמע את אשר הרוח אמר לקהלות׃


We, ne Masaa Jesesi mma anga den baala fi en doo na a osu pe a de. Den taampu a doose, ne den sende bosikopu gi en fu a kon a den. 	 ויבאו אמו ואחיו ויעמדו מחוץ לבית וישלחו אליו לקרא לו׃


Da, a lobi di wi lobi Masaa Gadu e goo, kon doo, te pe a mu doo. Da, te wi anga Masaa Gadu o miti fesi fesi na a gaan kuutu dei, da wi ná o feele. Bika wi libi a goontapu ya gei a libi di Masaa Jesesi be libi. 	 ובזאת נשלמה בנו האהבה בהיות לנו בטחון ביום הדין כי כמהו כן גם אנחנו בעולם הזה׃


Namo den taki a Bun Nyunsu anda. Somen teke biibi. Ne den daai go a pe den be waka komoto doo de. Lisita Foto, Ikoniyemu Foto, anga Antiyokiya Foto tu. 	 ויבשרו את הבשורה בעיר ההיא ואחרי העמידם תלמידים הרבה שבו אל לוסטרא ואיקניון ואנטיוכיא׃


Da, di den de a pasi e go, ne den pakisei taki: “Fa wi o du puu a gaanbigi siton na a olo mofu?” 	 ותאמרנה אשה אל אחותה מי יגל לנו את האבן מעל פתח הקבר׃


We, na di fu dii leisi mi o kon a u de now. Da Masaa Gadu maiki fu wasikoi sama na dii tu, da ai sitaafu. En Buku seefi sikiifi taki: “Tu go miti dii kotoigi piki wan sani, da a sai lanti fu piki taki, i du a ogii tuu.” 	 זאת הפעם השלישית אשר אבוא אליכם על פי שנים עדים או שלשה עדים יקום כל דבר׃


Da di Masaa Jesesi taigi den so, a sani be toobi den ati tuutuu. Den ati booko. Ne wan fu wan den e akisi taki: “Sama sa de ya di o seli Masaa, no? Masaa a sa de taki, na mi?” 	 ויחלו להתעצב ויאמרו אליו זה אחר זה הכי אני הוא׃


Soseefi a daai taigi den sama taki: “Fu tuu! Mi Tata poti ala sani fi en a ini mi ana. Ma na a Tata wawan sabi sama na a Pikin. Taa sama á de di sabi a Pikin enke fa a Tata sabi en. Soseefi, sama á de di sabi a Tata enke fa a Pikin dati sabi en. Da na sama a Pikin meke kon sabi a Tata, na den dati namo sa sabi en.” 	 הכל נמסר לי מאת אבי ואין מכיר את הבן בלתי האב ואין מכיר את האב בלתי הבן ואשר יחפץ הבן לגלותו לו׃


Ne Masaa Jesesi go a wan mongo tapu. Ne a kai den sama di a wani kon ne en. Ne den kon ne en. 	 ויעל אל ההר ויקרא אל אשר הוא חפץ בם ויבאו אליו׃


Da wan duupu Faliseiman anga leliman fu Dyuweiti be de a ini a keliki osu, poti ain e luku efu Masaa Jesesi o deesi a siki ana man, na a kina dei ya, fu den sa fende pasi kaagi en. 	 ויארבו לו הסופרים והפרושים לראות אם ירפא בשבת למען ימצאו עליו שטנה׃


Ne den akisi en taki: “We, on fa yu ain du opo te yu e si sani?” 	 ויאמרו אליו במה אפו נפקחו עיניך׃


A pikin ya sa hei a Masaa Gadu ain. Da den o kai en, Pikin fu a moo Hei Gadu a tapu. Masaa Gadu o gi en a kownu sutuu fi en avo gaansama Dafeti, fu tii sani. 	 והוא גדול יהיה ובן עליון יקרא ויהוה אלהים יתן לו את כסא דוד אביו׃


Da sama di e si mi, á si mi wawan, ma a si a sama di sende mi kon. 	 והראה אתי את אשר שלחני הוא ראה׃


We, ne den tu bakaman waka go, enke fa Masaa Jesesi sende den. Ne den du san a sende den tu. 	 וילכו התלמידים ויעשו כאשר צוה אתם ישוע׃


We namo, ne den piki en taki: “Na Betelehem Foto, na a pisiwataa fu Judeja! Bika a sikiifi taki: 	 ויאמרו לו בבית לחם יהודה כי כן כתוב ביד הנביא׃


Den makonkon ya be gei asi, di de kaba kaba fu go a feti. Den be wei wan sani di gei wan gowtu kownu ati a den ede. Da, den mindii fesi be gei libisama. 	 ויהי מראה הארבה כדמות סוסים ערוכי מלחמה ועל ראשיהם כעטרות כעין זהב ופניהם כפני אדם׃


“Saide meke den á seli a fatu ya, da den be gi den pootiman a moni? Bika, efu den be seli en, da den be o fende tyaipi moni. Bika beina a wan hii yali i mu wooko fosi i sa fende a moni fu bai a oli ya.” 	 מדוע לא נמכרה המרקחת בשלש מאות דינר ונתן לעניים׃


Ne Masaa Jesesi gi den ete wan ageisi toli fu den sama di e wisiwasi taawan, e naki boo fu ati, enke den bun moo taawan. 	 ויוסף וישא משלו אל אנשים בטחים בנפשם כי צדיקים המה ואחרים נבזים בעיניהם ויאמר׃


Da di den doo na a kondee mofu, ne den si tyaipi sama e waka komoto a ini a kondee e tyai wan sama go beli. A sama di dede ya, na be wan yonkuman. Na be awan kodo manpikin fu wan uman di man dede fika a ganda tu. 	 הוא קרב אל שער העיר והנה מוציאים מת בן יחיד לאמו והיא אלמנה ועמה רבים מעם העיר׃


Ne den taigi en taki: “U komoto a wan man den e kai Koneilisi, wan ofisii fu suudati. A de wan letiopu man, di e lesipeki a Gadu fu Dyusama. Ala Dyusama sabi anda fa ai libi bun anga Dyusama. Masaa Gadu sende wan apaiti Masaa Gadu Kondee Basiya go taigi en, fu sende kai yu, fu aliki ala san yu o taigi en.” 	 ויאמרו קרניליוס שר מאה איש צדיק וירא אלהים ולו שם טוב בכל עם היהודים צוה על פי מלאך קדוש לקרא לך אל ביתו ולשמע דברים מפיך׃


We, Masaa Gadu fika sani e miti wi biibiwan. Ma na fu tyai bun gi wi. Da fika i seefi naamo gi en di meke ala sani, fu yeepi yu. Bika u sa fitoow en. Da tan wooko bun go doo naamo, fu yeepi taawan. 	 לכן גם המענים כרצון אלהים יפקידו את נפשותם ביד אלהים הברא הנאמן ויוסיפו לעשות הטוב׃


Ne Gaaman Pilatesi akisi den baka di fu dii toon taki: “Ma fu saide meke u wani meke mi kii a man ya? On sowtu ogii a du? Mi dati, mi á si ná wan ogii ne en fu mi mu kii en. Na fu dati, meke mi o meke den wipi en. Da mi o losi en meke a go fi en.” 	 ויאמר אליהם פעם שלישית מה אפוא עשה זה רעה כל אשמת מות לא מצאתי בו על כן איסרנו ואפטרנו׃


“Mi na a doloifi bon. U na den taka fu mi. Sama di e tan a ini mi, ne mi tan ne en ini, da so wan sama o meke tyaipi nyanyan. Bika sondee mi u á poi du ná wan sani. 	 אנכי הוא הגפן ואתם השריגים העמד בי ואני בו הוא יעשה פרי לרב כי בלעדי לא תוכלון עשות מאומה׃


Ma, da a sowtu libi di abi apaiti koni fu wooko wan leti fasi enke fa Masaa Gadu wani, da a fosi sani yu o si, na wan libi di seeka kiin. Da a ati e switi a taawan. Soseefi lesipeki taawan denki fu wooko sondee taanga yesi anga dati. Soseefi fii tyali ati fu yeepi taawan. Keli sama hei moo sama nái de ape. Libi seefi nái waka koli koli fasi anga taawan. 	 אבל החכמה אשר ממעל בראשונה צנועה היא אף אהבת שלום ומכרעת לכף זכות ואיננה עמדת על דעתה ומלאה רחמים ופרי טוב בלא לב ולב ובלי חנפה׃


Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Mi mu go a den taa kondee go paati a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii tu Masaa Gadu tu. Meke den yee. Bika na fu a sani de ede meke mi kon a goontapu.” 	 ויאמר להם הן עלי לבשר גם לערים האחרות את בשורת מלכות האלהים כי לזאת שלחתי׃


Ma di yu de biibisama, ne den e lon du ogii anga yu, da booko saka á mu de a yu. Bika na gafa dati e tyai doo Masaa Gadu taki, yu de sama fu Masaa Jesesi. 	 ואם יענה כאחד המשיחיים אל יבוש כי אם יודה לאלהים על הדבר הזה׃


Na soseefi, a be piki apaiti takiman a fositen, fu sikiifi taki: “Na mi seefi lobi wooko anga Jakopu, fika Esaw di de moo gaanwan.” 	 ככתוב ואהב את יעקב ואת עשו שנאתי׃


We, mi angii ya, fu doo u anda baka, fu taigi u den sani ya fesi fesi. Da mi sa taki wan moo switi mati fasi anga u. Bika na booko mi e booko ede nownow tuutuu, fu u ede. 	 אמנה חפצתי להיות עתה אצלכם לשנות את קול דברי כי נבוך אני בכם׃


Da a yuu de, somen sama di de fesiwan ya o toon bakaman. Da somen di de bakaman ya o daai toon fesiwan.” 	 ואולם רבים מן הראשונים אשר יהיו אחרונים ומן האחרונים יהיו ראשונים׃


I be sa seli a fatu fu tyaipi moni, da i be paati a moni gi den pootiman.” 	 כי ראוי היה זה להמכר ביותר משלש מאות דינר ולתתו לעניים ויגערו בה׃


Da a yuu de, da den bakaman fi en be go a foto fu bai sani fu den nyan. 	 כי תלמידיו הלכו העירה לקנות אכל׃


We, da mi o leli sabi Kelestesi, fu mokisa anga a taanga di Masaa Gadu teke weki en kon a libi ya baka. Ma soseefi a pina di a be teke doo fende fa a be teke dede seefi. 	 לדעת אתו ואת גבורת תחיתו והתחברות ענוייו ולהדמות למותו׃


Bika Masaa Gadu seefi fiti poti taki, ne enseefi teke peesi a ini a sikin di a Manpikin ya abi. Da ne en Masaa Gadu seefi de ape. 	 כי כן היה הרצון לשכן בו את כל המלוא׃


Na a nowtu ya mi de enke libisama! Ogii e wooko enke basi a ini mi, da ai tyai paati gi mi anga Masaa Gadu. We, da mi abi yeepi fanowdu, fu booko a nowtu ya puu a mi tapu. On sama sa yeepi mi? 	 אוי לי האדם העני מי יצילני מגוף המות הזה׃


Poti ede bun, fu du a wooko. Da ala sama o si fa yu e taampu moo anga moo taanga naamo, fu tii taa biibiwan. 	 לאלה תשית לבך ובהם היה למען תראה הצלחתך לכל׃


Na Masaa Gadu di u e dini ya be teke u Dyusama avo toon sama fi enseefi. Ne a meke den goo toon wan gaan foluku enke saafu, a sama kondee Egepte. A meke den toon wan taanga foluku anda, di a puu a saafu anga en makiti. 	 אלהי העם הזה אלהי ישראל בחר באבותינו וירומם את העם בהיותם גרים בארץ מצרים ובזרוע רמה הוציאם משם׃


Namo Pawlesi soi ete taki: “Mi Dyusama ya di de paansu sama fu Abalaham! Soseefi taa foluku ya, di e lesipeki a Gadu fu Dyusama. Masaa Gadu bosikopu doo wi ya, fu tyai yeepi. 	 אנשים אחים בני משפחת אברהם ויראי אלהים אשר בקרבכם לכם שלוח דבר הישועה הזאת׃


We, na Masaa Gadu mu poti apaiti begiman gi taawan, enke fa a poti Dyu manengee fu Leifi Lo, gi ala taa Dyusama. Da fa ala Dyusama de bakaten paansu sama fu Abalaham makandii, ma weiti e makiti den taawan fu gi den di fu Leifi Lo san den fende. Da a mu ipi enke sani teli paati a tin pisi, da i gi sama wan fu den. 	 הן אלה מבני לוי אשר נחלי את הכהנה יש להם חק על פי התורה לקחת את המעשרות מן העם מן אחיהם אשר אף הם יצאי ירך אברהם׃


Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Luku ya! Mi poti wan siton futu fu a hii osu a Siyon. A de wan gaan waiti fasi. Na so mi teke en poti. Ma sama di poti biibi ne en tapu noiti o kai a sen.” 	 וזה הוא שאמר הכתוב הנני יסד בציון אבן פנה אבן בחן ויקרה והמאמין בה לא יבוש׃


Da sama sondee Masaa Gadu Jeje nái poi teke taki di komoto na Jeje ya. Den e si dati enke wisiwasi taki. Bika na a Jeje namo e yeepi sama fu fusutan den. 	 הן האדם הנפשי איננו מקבל את דברי רוח אלהים כי המה סכלות לו ולא יוכל להבינם באשר המה נדונים בדרך הרוח׃


Den wan ondoo fotenti a fo dunsu sama ya, noiti sabi san na uman, bika den be oli denseefi enke fa den be meke kon a goontapu. Den e waka na a Pikin Sikapu baka, na ala pe ai go. Bika a bai den a den libisama mindii, enke fosiwan gi Masaa Gadu anga a Pikin Sikapu. 	 אלה הם אשר לא נגאלו בנשים כי בתולות המה אלה הם ההלכים אחרי השה אל כל אשר ילך אלה נקנו מתוך בני האדם לראשית בכורים לאלהים ולשה׃


Ne a masaa fi en taki: ‘Moi so! I wooko bun. Fu di i wooko sowan bun fasi anga a pikin sani ya, meke mi e gi yu moo ipi. Mi o meke i toon edeman fu tin kondee.’ 	 ויאמר אליו כן העבד הטוב תחת אשר היית נאמן במעט מזער היה שליט על עשר ערים׃


We, u poti biibi na a leti ya tapu, solanga a de a u mindii ete. Da u sa toon pikin fu a leti.” We, ne na so Masaa Jesesi taki, ne a gwe. Ne a kibii enseefi gi den. 	 בעוד לכם האור האמינו באור למען תהיו בני האור את הדברים האלה דבר ישוע וילך לו ויסתר מפניהם׃


Ne Masaa Jesesi bali den sama taki: “U á mu taigi sama taki na mi deesi a man ya, u yee!” Ma anga ala fa a bali den de, toku den e taigi sama taki: “Na Masaa Jesesi deesi a man! Na Masaa Jesesi deesi!” 	 ויזהר אותם כי לא יספרו לאיש וכאשר יזהירם כן ירבו להכריז׃


Ne den taigi Masaa Jesesi taki: “A man ya, na wan sama di lobi wi Islayeli sama tuutuu. A lobi wi te, a teke enseefi moni pai meke wan keliki osu gi wi. Da wi si taki a fiti fi i yeepi en gi wi, baa?” 	 כי אהב עמנו הוא והוא בנה לנו את בית הכנסת׃


Namo ala sama a ganda mokisa, fu feti anga den Pawlesi. Namo gaanlanti meke suudati piiti den Pawlesi koosi a sikin, wipi te a wipi. 	 ויקם גם העם עליהם והשרים קרעו את בגדיהם מעליהם ויצוו להכותם בשוטים׃


Namo Pawlesi piki taki: “Kweti! Mi gaan lesipeki Gaaman Festesi! Mi nái law, na kiin fusutan sama e taigi u sani ya. 	 ויאמר פולוס אינני משגע פסטוס האדיר כי אם דברי אמת וטעם אביע׃


Bika yu be seepi den di á du sani seefi, tyai go a kuutu a gaanlanti fesi. Den á be poi toto futu a baka seefi. Da yu e lei de taki, a du sani anga yu, di sai fu kii en. 	 הרשעתם והמתם את הצדיק והוא נענה לא יפתח פיו׃


Da fu tuutuu, mi ná o diingi win na a sowtu fasi ya moo, fu te enke mi de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, fu diingi en wan nyun fasi.” 	 אמן אמר אני לכם שתה לא אשתה עוד מתנובת הגפן עד היום ההוא אשר אשתה אותה חדשה במלכות האלהים׃


We, di Masaa Jesesi taki so, ne den sama di be de a ini a keliki osu, ati boon te, den ain lebi nyan. 	 וימלאו כל אשר בבית הכנסת חמה בשמעם את אלה׃


Den á wani leli sabi Masaa Gadu. Den daai baka gi en, ne den fusutan dunguu fu sabi sani enke fa a mu de. Namo den wai paati anga a sowtu libi fu Masaa Gadu. 	 חשכי הדעת ומוזרים לחיי אלהים מפני אולתם אשר בהם כי טח מהשכיל לבבם׃


Namo den bali akisi efu Simon di den e kai Peitilisi de ape. 	 ויקראו וידרשו היש מתגורר שם שמעון המכנה פטרוס׃


U bidiigiman! Na fu sama enke u ede meke Masaa Gadu be gi a apaiti takiman fi en, den e kai Jesaja, fu sikiifi wan sani a fositen. 	 חנפים היטב נבא עליכם ישעיהו לאמר׃


Da di den sama fu Masaa Jesesi yee a sani ya, ne den go fu go teke en puu de. Den taki: “A á sabi san ai du moo.” 	 וישמעו קרוביו ויצאו להחזיק בו כי אמרו יצא מדעתו׃


Feifi dei a baka fosi u go doo den anda. Bika a be de Pasika Fesa. Na dati meke u komoto nowfosi a Filipi Foto go anga boto anda. Ne u tan de hii seibin dei langa. 	 ואנחנו יצאנו מן פילפי אחרי ימי חג המצות ומקץ חמשה ימים באנו באניה אליהם אל טרואס ונשב שם שבעת ימים׃


We, di a de na a piisii ya kaba, ne den edeman fu den Dyu e suku en. Den e akisi namo taki: “Pe a de? Pe a sama de?” 	 והיהודים בקשהו בחג ויאמרו איה הוא׃


Ma di den Dyusama si fa somen sama kon so, ne den dyalusu. Namo den toto futu fu lei taki, a bosikopu fu den Pawlesi na lei sani. Ala sowtu takuu sani den e taki fu den Pawlesi. 	 ויהי כראות היהודים את המון העם וימלאו קנאה ויכחישו את דברי פולוס הכחש וגדף׃


Biibi mi, taki mi anga mi Tata á de paati paati, ma u de wan. Efuso, da u biibi mi fu den wooko namo. 	 האמינו לי כי אנכי באבי ואבי בי הוא ואם לא אך בגלל המעשים האמינו לי׃


Da, ná wan sani de kibii, di ná o kon a kiin fu sama sabi. 	 כי אין דבר סתום אשר לא יגלה ולא נעלם דבר כי אם למען יבא לגלוי׃


Da a sani ya foondoo a mma anga a dda te, ná sipowtu. Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U si a sani di pasa ya, u á mu taigi ná wan sama! U yee!” 	 וישתוממו אביה ואמה והוא צוה אתם לבלתי הגיד לאיש את אשר נעשה׃


Da di den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti yee fa Masaa Jesesi taki, ne den kuutu a ini denseefi taki: “Fa wan libisama sa taki so wan sani? Ai oli Gadu a sipowtu! Bika ná wan sama di man fu gi libisama paadon fu takuudu anga ogii, boiti Masaa Gadu wawan.” 	 ויחלו הסופרים והפרושים לחשב מחשבות לאמר מי הוא זה המדבר גדופים מי יוכל לסלח חטאים מבלעדי האלהים לבדו׃


A tamaa, ne ala bigiman fu a foto taawan a taawan baka, wei gaan dii koosi, ali kon na a kuutu osu. Kownu Agiipa anga en sisa Benisi. Gaaman Festesi anga den komandanti fu suudati fi en, anga ala taa bigiman fu Sesaleya Foto. Den teke peesi sidon. Ne Gaaman Festesi sende go tyai Pawlesi kon taampu a den fesi. 	 ויהי ממחרת כבוא אגרפס וברניקה בהוד גדול ויבאו אל אלם המשמעת המה ושרי האלף ונגידי העיר ויצו פסטוס ויביאו את פולוס׃


Namo Pawlesi taampu a fesi fu a lanti di e kuutu sani de. Namo a taki: “Sama fu Atena Foto! Mi koi lontu ya, ne mi si taki, u nái meke sipowtu anga a dini fu u gadu ya. 	 ויעמד פולוס בתוך ועד השפטים ויאמר אנשי אתינס הנני ראה בכל כי יראי אלים אתם מאד׃


Ne Masaa Jesesi gi den wan ageisi toli fu tu man. A taki: “Tu man be de a wan kondee. Wan fu den man, na be wan gaan guduman di be gudu, te a gudu. A be e wei gaan dii koosi, e meke gaan piisii, e libi enke fa a wani. 	 איש עשיר היה והוא לבוש ארגמן ושש ויתעגג וישמח יום יום׃


Wan toon moo, mi e wasikoi! Biibisama di komoto go koti a maiki a manpeesi taki, na fu toon bun sama gi Masaa Gadu: “Luku ya!” Bakadati, da i mu wooko anga ala den weiti tu, sondee wan enkii fowtu. 	 ומעיד אני עוד הפעם בכל איש אשר ימול כי מחיב הוא לשמר את כל התורה׃


Da di den sidon fu nyan, ne a teke a beele, ne a begi, gi Masaa Gadu daa moi te a kaba, ne a booko paati gi den. 	 ויהי כאשר הסב עמהם ויקח את הלחם ויברך ויבצע ויתן להם׃


Leifi na be a pikin fu Simiyon. Da Simiyon na be a pikin fu Juda. Da Juda na be a pikin fu Jowsef. Da Jowsef na be a pikin fu Yownan. Da Yownan na be a pikin fu Eliyaken. 	 בן שמעון בן יהודה בן יוסף בן יונם בן אליקים׃


We, son sama di be yee den toli fu Masaa Jesesi be taki: “Eeye! Fu tuu! Disi na a apaiti takiman fu Masaa Gadu.” 	 ורבים מהמון העם כשמעם את הדבר הזה אמרו אכן זה הוא הנביא׃


Da te taawan de a fuka, da teke tyali ati fasi yeepi en. Da u e du san Kelestesi wani de. 	 שאו איש את משא רעהו בזאת תמלאו את תורת המשיח׃


Na a biibi ya be tyai en go tan faawe anda. Da a be e soi enke en na be wan wakaman di á be de sama fu a kondee de. Bika a kondee be paamisi en namo, ma en hii libi langa dati á be toon fi enseefi. Wan bunbun osu seefi a á be meke de. Na tenti ai booko e tan a peesi peesi. En pikin Isaki doo en pikin Jakopu seefi tan so tu, di a seefi paamisi waka doo denseefi. 	 באמונה היה גר בארץ ההבטחה כמו בנכריה וישב באהלים הוא ויצחק ויעקב אשר ירשו עמו ההבטחה ההיא׃


Wooko anga ala san mi be leli u kaba. U waka doo enke fa u be teke a leli ya. San u be yee a mi, soseefi fa u be si mi e waka. Da Masaa Gadu di e meke sama ati de switi fasi sa de anga u. 	 אשר למדתם וקבלתם ושמעתם וראיתם בי את אלה תעשו ואלהי השלום יהיה עמכם׃


Mi nái meke a biifi ya sende gi u, fu di u á sabi san na lei anga san na tuu. Nono! Na fu di u sabi meke mi e meke a biifi ya sende gi u. Bika u sabi taki a leli fu Masaa Gadu anga a leli fu a buuseman, a ná awan. 	 לא כתבתי אליכם יען כי לא ידעתם את האמת אך יען כי ידעתם אתה ואשר כל כזב איננו מן האמת׃


Bika Kelestesi á sende mi fu teke dopu wooko poti a fesi. Ma mi mu taki en Bun Nyunsu wan fasi di nái waka anga gaan kufaliki wowtu fu goontapu koniman. Bika dati o poli a taanga fu san Kelestesi du na a koloisi fu yeepi sama. 	 כי לא שלחני המשיח לטבול כי אם לבשר לא בחכמת דברים למען אשר לא יהיה לריק צלב המשיח׃


Leli taawan a hii tuutuu leli di mi be leli yu. Da yu mu teke a leli ya gi bunbun sama di i sa fitoow di abi koni sai fu leli taawan bunbun baka. Bika tyaipi taa sama seefi fende taki na a tuutuu leli fu Masaa Gadu mi gi yu. 	 ואת אשר שמעת ממני בפני עדים רבים תפקידנו בידי אנשים נאמנים אשר הם כשרים ללמד גם את האחרים׃


Ma meke u ala wooko enke apaiti takiman de, da u sa si! A taki de o kai doo dipi fu den ati, meke den membee ogii fu denseefi. 	 אבל אם יתנבאו כלם ובא איש לא מאמין או הדיוט אז יוכח על ידי כלם וידון על ידי כלם׃


Pawlesi soi ete taki: “Da u mu sabi taki, a yeepi fu Masaa Gadu ya o daai gwe a taa foluku. Bika den dati sa yee en!” 	 לכן דעו כי לגוים נשלחה תשועת אלהים והמה ישמעו׃


Wan apaiti fasi mi e sende odi gi ala fesiman fu tii biibiwan de. Soseefi, da gi odi doo ala den di de apaiti fasi gi Masaa Gadu de. Odi komoto a biibiwan fu Italiya Kondee dise gi u anda tu. 	 שאלו לשלום כל מנהיגיכם ולשלום כל הקדשים בני ארץ איטליא שאלים לשלומכם׃


We, u luku! Ai kon a ini den woluku! Da, ala sama o si en. Den sama, di be sutu en anga lansi ne en sikin bee seefi o si en tu. Da, ala foluku a goontapu sa bali kee e kusumi gaan kusumi, te den o si en so. Amen, na so a de! 	 הנה הוא בא עם העננים וראתה אתו כל עין גם אלה אשר דקרהו וספדו עליו כל משפחות הארץ כן יהיה אמן׃


Ma Masaa Jesesi be didon a bakase fu a boto, poti ede a wan kunsu e siibi. Ne den bakaman fi en weki en taki: “Mesiti! I á si taki, wi o dede kaba a soso, no? I ná abi toobi seefi taki, wi o dede, no?” 	 והוא ישן על הכסת באחרי האניה ויעירו אותו ויאמרו אליו רבי האינך דאג לנו כי נאבד׃


Namo a taigi Pawlesi taki: “Gaanlanti di e kuutu sani ya sende mi fu losi u puu a dunguu osu! Ma den taki, u mu komoto a ini a foto saafi saafi gwe, fu ogii á miti u moo.” 	 ויגד שמר האסורים לפולוס את הדברים האלה לאמר שלחו השרים לפטר אתכם ועתה צאו ולכו בשלום׃


A membee enke dati be o opo en foluku ain, fu si taki, Masaa Gadu poti en, fu yeepi den puu na a saafu. Ma den á si a toli so. 	 ויחשב בלבבו כי יבינו אחיו אשר על ידו יתן האלהים להם תשועה והם לא הבינו׃


Da a ten de, da a gaan piisii fu den Dyu di den e kai Pasika be de koosube. 	 וימי הפסח חג היהודים קרבו לבוא׃


Ne a gi odi anga ala taki: “U sabi fa Dyuweiti e tapu Dyusama fu mosoo anga taa foluku. Mi dati kon ya, fu di Masaa Gadu seefi soi mi taki, mi á mu si moo enke u á de kiin fasi. Mi á mu si moo enke u á de fiti. 	 ויאמר אליהם אתם ידעתם כי אסור הוא לאיש יהודי להלות ולקרב אל נכרי ואתי הורה אלהים לבלתי אמר חל או טמא על כל אדם׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Mi na a sama di e weki sama puu a dede. Na mi na a sama di e gi libi. Sama di e biibi a mi, sa libi, wansi a dede. 	 ויאמר אליה ישוע אנכי התקומה והחיים המאמין בי יחיה גם כי ימות׃


A ini fonfon doo tei fiingi a dunguu osu. Te sama miti a bosu e pii ain gi wi fu kii wi. Soseefi a ini tyotyo wooko pasa neti sondee siibi. Son leisi anga ala angii bee seefi. 	 במכות ובמוסרות ובמהומות בתלאות בשקידות ובצומות׃


Ne a teke den seibin beele anga den fisi. Ne a gi Masaa Gadu daa, te a kaba. Ne a booko den beele anga den fisi pisipisi, gi den bakaman, fu go paati gi den somen sama. 	 ויקח את שבע ככרות הלחם ואת הדגים ויברך ויפרס ויתן אל התלמידים והתלמידים נתנו לעם׃


Meke wi Masaa Jesesi Kelestesi tan teke gaan bun ati fasi namo luku u anda go doo. 	 חסד ישוע המשיח אדנינו עמכם אמן׃


Mi sabi taki u na pikin fu Abalaham. Ma u e suku fu kii mi. Bika u nái teke den sani di mi e leli u. 	 ידעתי כי זרע אברהם אתם אבל אתם מבקשים להמיתני כי דברי לא יכן בתוככם׃


A dati meke den piki taki: “Wi á sabi sama be gi Johanisi pasi fu du den sani de.” 	 ויענו לא ידענו מאין׃


Ma namo, da wan dei, ne wan leliman fu Dyuweiti go a Masaa Jesesi go tesi en. Ne a akisi en taki: “Mesiti, oo! San mi mu du, fu mi fende a libi, fu ten fu ten a Masaa Gadu?” 	 והנה אחד מבעלי התורה קם לנסותו ויאמר מורה מה אעשה ואירש חיי עולם׃


Gi den gaandi pasa peesi. Libi meke den si taki u lobi den, fu a wooko di den e du. Meke kwali anga toobi á de a u mindii. Ma u ati mu de switi makandii. 	 אשר תנהגו בם כבוד עד למעלה באהבה למען פעלתם ויהי שלום ביניכם׃


Ma, a doti yeepi a uman ya. Bika a piiti opo, diingi a liba, di a gaanbigi lebi sowtu kaiman be sipoiti puu ne en mofu. 	 ותעזר הארץ את האשה ותפתח הארץ את פיה ותבלע את הנהר אשר שלח התנין מפיהו׃


A kon fi en ya na fu kisi ibii sama di teke biibi fu kai yu nen. Bika a Jelusalem Foto anda pampila naki gi en makiti fu kon du dati ya.” 	 וגם פה רשיון יש לו מאת ראשי הכהנים לאסר את כל הקראים בשמך׃


We, ibiiwan di e libi takuu so musu fii fu dati. Bika Masaa Gadu o tyai banowtu anga ala sitaafu gi den. Na so o pasa anga Dyu ofu foluku di á de Dyu. 	 צרה ומצוקה על כל נפש אדם עשה הרע על היהודי בראשונה וכן גם על היוני׃


Bika efu wan pooti biibiwan a u mindii de e mankei koosi anga nyanyan ibii dei, 	 אח או אחות אם יהיו בעירם ובחסר לחם יומם׃


Ne den opo. Ne den waka, fu te a Jelusalem. Na ape den anga den taa elufu bakaman fu Masaa Jesesi anga den taa sama fi en be o miti makandii. 	 ויקומו בשעה ההיא וישובו ירושלים וימצאו את עשתי העשר ואת אשר אתם נקהלים יחד׃


Bika den poti den libi a dede mofu seefi anga a wooko di den e du fu bali wi Masaa Jesesi Kelestesi nen. 	 אנשים אשר מסרו נפשם על שם אדנינו ישוע המשיח׃


Ma wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi toosi ana, teke en fetihow puu a dosu, ne a iti go. Ne velen! A koti a futuboi fu a moo hei apaiti begiman yesi, puu towe a doti pow. 	 והנה אחד מן האנשים אשר עם ישוע שלח ידו וישלף חרבו ויך את עבד הכהן הגדול ויקצץ את אזנו׃


Ma a takuu jeje na a sama tapu piki den taki: “Sama o suku fu puu mi ya? Mi sabi Masaa Jesesi, mi e yee fu Pawlesi. Ma sama a u dati?” 	 ויען הרוח ויאמר את ישוע אני מכיר ואת פולוס אני ידע ומי אתם׃


Biibiwan! Ibii yuu ten, da wi dise e gi Masaa Gadu daa fu anda ede. Dati fiti so. Bika a biibi fu u anda e goo naamo. Soseefi, a lobi fu taa biibiwan anda tu. 	 חיבים אנחנו להודות בכל עת לאלהים עליכם אחי כראוי כי אמונתכם גדלה מאד ורבה אהבת כלכם איש לרעהו׃


We, den sama ya komoto na ala se fu goontapu. Da den o lontu a foto di Masaa Gadu lobi. A foto pe den sama fu Masaa Gadu e tan. Ma di den lontu a foto ya so kaba, ne Masaa Gadu puu faya towe komoto a tapu kon boon ala den fiya kii. 	 ויעלו על מרחבי ארץ ויסבו את מחנה הקדשים ואת העיר החביבה ותרד אש מאת האלהים מן השמים ותאכל אתם׃


We, u mu begi a Masaa fu a wooko, meke a sende wookoman go na a wooko fi en.” 	 לכן התחננו אל בעל הקציר לשלח פעלים לקצירו׃


Da Masaa Gadu ati e faya a den sowtu sama de, fu gi den sitaafu. 	 כי בגלל אלה בא חרון אלהים על בני חמרי׃


Da a yuu ten de, da u ná o akisi mi ná wan sani moo. Fu tuutuu mi e taigi u taki, ala sani di u begi akisi mi Tata a mi nen, da a sa gi u den. 	 וביום ההוא לא תשאלוני דבר אמן אמן אני אמר לכם כי כל אשר תשאלו מאת אבי בשמי יתננו לכם׃


Ne Peitilisi bali taki: “A ná tuu! Yu e lei gi mi.” Ne ala den sama di be taampu de bali taki: “Eeye! Yu na wan fu den bakaman fu a man Jesesi! Yu na wan Galileya sama.” 	 וכמעט אחרי כן גם העמדים שם אמרו אל פטרוס אמנם אתה אחד מהם כי אף גלילי אתה ולשונך כלשונם׃


Mi puubei fu kuutu, ma mi á sabi fa fu kuutu den sowtu toli ya. Ne mi akisi Pawlesi fu go a Jelusalem Foto a lanti di e kuutu sani anda. 	 ותכבד בעיני השאלה הזאת ואמר החפץ אתה ללכת ירושלים ולהשפט שם על אלה׃


Ne a du somen foondoo sani dwengi Egepte puu den a saafu anga taanga. Soseefi di den waka doo a ze den e kai Lebi Ze. Di den de a ini a gaan sabana fotenti yali langa tu. 	 והוא הוציאם ויעש אתות ומפתים בארץ מצרים ובים סוף ובמדבר ארבעים שנה׃


Soseefi, yu o abi sama di o meke enke na den na apaiti takiman fu Masaa Gadu. Da den o fende somen sama koli poti e biibi den. 	 ונביאי שקר רבים יקומו והתעו רבים׃


Ne Masaa Jesesi luku ala den sama di kon na a fesa lontu te a kaba. Ne a si taki, sama de ape di wani sidon a wan moo hei peesi na a tafaa moo taawan. Bika den e hei denseefi. Ne a teke wan toli gi den. 	 וישא משלו אל הקרואים בראותו איך בחרו להם להסב בראש ויאמר אליהם׃


Na onmen toon a takuu jeje towe en a ini faya anga wataa fu kii. Da gaantangi baa, Masaa, mi e begi yu, efi i poi yeepi mi!” 	 ופעמים רבות הפיל אתו גם באש גם במים להאבידו אך אם יכל תוכל רחם עלינו ועזרנו׃


We, efu a Apaiti Jeje gi wi wan hii nyun libi so, da meke u tan waka enke fa a wani. 	 אם נחיה ברוח נתהלכה גם ברוח׃


Wan taa peesi sikiifi baka tu taki: “Meke den taa foluku bali gafa a gaan Masaa fu wi. Bali gafa en na ala uku fu goontapu pe u de.” 	 ואומר הללו את יהוה כל גוים שבחוהו כל האמים׃


Bika ala fa wi de libisama ete enke ibii taa sama. Ma kweti! Wi biibi feti nái sitee goontapu fasi. 	 כי בלכתנו בבשר לא נלחם לפי הבשר׃


Namo, ne a gi yu ala san yu fanowdu, te doo yu mofu seefi kon poi taki a sowtu fasi di a wani. Soseefi yu fusutan poi sabi sani fi en tu. 	 אשר עשרתם בו בכל בכל דבור ובכל דעת׃


We, ne Masaa Gadu daai baka gi den anga ala gaan atiboon. Namo den dede fika a baka a ini a gaan sabana pe den be e waka fu gwe. Bika a hii fotenti yali di den waka de, da anga takuudu anga ogii, fu taanga yesi gi Masaa Gadu. 	 ובמי התקוטט ארבעים שנה הלא בחטאים אשר נפלו פגריהם במדבר׃


Ma u taa biibiwan dati á mu weli fu du den bun di wi e soi u, fu du. Kweti! 	 ואתם אחי אל תלאו בעשות הטוב׃


Biibiwan! Na ini a nen fu wi Masaa Jesesi Kelestesi, mi e bali u taki, denki sani fu Kelestesi go na a wan se. De sondee sitee fasi. Kaba anga paati fasi. Libi fiti makandii a wan. 	 והנני מזהיר אתכם אחי בשם אדנינו ישוע המשיח להיות כלכם פה אחד ולא תהיין מחלקות בקרבכם כי אם תכוננו יחד בלב אחד ובעצה אחת׃


Te mi o de a pasi, fu gwe a Masadoniya anga te mi o daai komoto anda o de tu leisi mi tapu a u de. Da u sa seeka mi de anga san mi fanowdu na a waka, fu gwe a Judeja pisiwataa. 	 ולעבר בתוככם אל מקדוניא ולשוב ממקדוניא אליכם ואתם תשלחוני אל ארץ יהודה׃


We, ne den de te a pikin abi aitin dei, ne den koti a maiki a manpeesi gi en, enke fa a weiti fu Masaa Gadu taki. Ne den kai a pikin Jesesi, enke fa a Basiya fu Masaa Gadu Kondee be taigi Maliya fu kai a pikin, fosi a be de anga bee fi en. 	 ויהי במלאת לנער שמנה ימים וימול ויקרא שמו ישוע כשם אשר קרא לו המלאך בטרם הרה בבטן׃


Nono! Ná dati meke a ogii de pasa anga den. Bika efu useefi á daai libi, da na letiso a sa pasa anga u tu.” 	 לא כי אמר אני לכם אם לא תשובו תאבדו כלכם גם אתם׃


We, ne Masaa Jesesi piki den taki: “U fika den! Bika den á de fu Masaa Gadu. Da ibiiwan sani di á de san mi Tata paandi, da na fu hali puu. 	 ויען ויאמר כל מטע אשר לא נטע אבי שבשמים עקור יעקר׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Te i leti wan lampu a ini wan osu, yu nái toosi en go a kama ondoo efu teke boketi tapu en. Nono! Yu o poti en a tapu, efuso yu o oli en hei fu a sa leti kiin peesi. 	 ויאמר אליהם הכי יביאו הנר למען יושם תחת האיפה ותחת המטה ולא למען יעלהו על המנורה׃


Da san na a wani fu mi Tata? Dati na taki mi á mu meke ná wan fu den sama di a gi mi go lasi. Ma mi mu weki den na a kiiboi dei puu a dede. 	 וזה רצון האב אשר שלחני כי כל אשר נתן לי לא יאבד לי כי אם אקימנו ביום האחרון׃


U poti den weiti fu Masaa Gadu a wanse, da u e teke den weiti di libisama meke fu gaan sani fu wooko.” 	 כי עזבתם את מצות אלהים לאחז בקבלת בני אדם טבילות כדים וכסות וכאלה רבות אתם עשים׃


Bika winsi mi sabi apaiti tongo di sama ofu Engel e taki seefi, ma mi de sondee tuutuu lobi. Da mi wowtu sa gei soso gengen anga boko beenki, fu bali muliki sama yesi. 	 אם בלשנות אנשים ומלאכים אדבר ואין בי האהבה הייתי כנחשת המה או כצלצל תרועה׃


Wi e begi yu, fu gi wi san wi abi fanowdu, fu nyan ibii dei baka. 	 את לחם חקנו תן לנו יום יום׃


Ne den teke wan agwago maka, ne den lolo en, te a kaba enke kownu ati, ne den toosi ne en ede soo. Ne den koti wan pisi kamaluwa poti, ne en letise ana, fu pee enke dati na wan kownu tiki. Ne den e wisiwasi en e saka kini a doti e bali taki: “Odi oo kownu fu Dyu! Odi oo!” 	 וישרגו קצים ויעשו עטרת וישימו על ראשו וקנה בימינו ויכרעו לפניו ויתלוצצו בו לאמר שלום לך מלך היהודים׃


Bika a pai wan gaan paiman di bai yu teke. Da kaba si yuseefi enke i de saafu a katibo fu sama. 	 במחיר נקניתם אל תהיו עבדי בני אדם׃


Luku ya! Den koti a maiki a manpeesi gi mi, di mi tapu wan wiki. Da mi na Islayeli sama. Mi meke a ini a lo fu Benyameni. Mi na lala Hebelei sama. Na a fasi fu a Dyuweiti, da mi na be Faliseiman. 	 אשר אני נמול בן שמונת ימים מבני ישראל משבט בנימין עברי מן העברים׃


Ne wanten wanten, ne a pikin umanpikin opo, ne a bigin e waka e lontu a ini a osu. Da a pikin abi twalufu yali kaba. Da a sani, di pasa ya bigi gi den sama, te ná sipowtu. 	 ומיד קמה הילדה ותתהלך והיא בת שתים עשרה שנה וישמו שמה גדולה׃


“U mu luku bun anga den leliman fu Dyuweiti. Den lobi wei gaan moi langa dii yapon e waka e lontu kondee, fu sama mu si den. Da te den e waka a den wowoyo peesi, den lobi te den sama e gi den odi anga gaan lesipeki. Te den de a ini den Dyu keliki den lobi sidon, te a fesi enke bigiman. Soseefi den e suku a moo bun peesi, te den sidon a tafaa fu nyan. Na so den e poti denseefi enke bunbun sama kaba. 	 הזהרו מן הסופרים החפצים להתהלך עטופי טלית ואהבים את שאלות שלומם בשוקים ואת מושבי הראש בבתי הכנסיות ואת מסבות הראש בסעודות׃


Ma namo, da somen sama fu a pisiwataa fu Galileya, anga a pisiwataa fu den tin foto, di den e kai Dekapolisi, anga Jelusalem Foto, anga sama di be e tan na a pisiwataa fu Judeja, anga abaase fu a Joodani Liba, booko kon e waka a Masaa Jesesi baka. 	 וילכו אחריו המנים המנים מן הגליל ומן עשר הערים ומירושלים ויהודה ומעבר לירדן׃


Tyaipi toli de ete, fa a biibi ya be tyai avo Dyu gaansama! Toli fu Gidiyon. Toli fu Balaki. Toli fu Simson. Toli fu Jefta. Toli fu Dafeti. Toli fu Samuweli. Toli fu ala taa fositen apaiti takiman di Masaa Gadu be gi en taki, fu tyai. Ma ten ná o sai fu taki ala fini fini. 	 ומה אמר עוד הן תקצר לי העת אם אספר מעשי גדעון וברק ושמשון ויפתח ודוד ושמואל והנביאים׃


We, da biibiwan! Nyan makandii fu membee a dede fu Masaa. Ma tan luku taawan, fu nyan makandii de. 	 על כן אחי בהקהלכם יחד לאכל תחכו איש אל רעהו׃


Ne, mi si wan taa asi komoto e gwe. A asi ya lebi nyan. Da a sama di be sidon na a asi ya tapu, be abi wan gaan fetihow a ini en ana. Da a be mu meke den sama a goontapu be e feti anga denseefi, e kii denseefi. Da na sowan fasi, da a switi fasi fa libisama e libi anga den seefi á be o de a goontapu moo. 	 ויצא סוס שני והוא אדם ולרכב עליו נתן לשאת את השלום מן הארץ למען יהרגו איש את אחיו ותנתן לו חרב גדולה׃


Namo a gaaman leisi a biifi te a kaba, ne a akisi Pawlesi, fu sowtu pisiwataa a de. Ne a piki en taki: “Na a Silisiya pisiwataa.” 	 ויהי כקרא ההגמון את האגרת וישאל מאי זה מדינה הוא ויהי כשמעו כי הוא מקיליקיא ויאמר׃