A Engel, di be e taki anga mi de be abi wan gowtu doitiki ne en ana. Da anga a doitiki ya a be o maiki a foto lontu. Da soseefi a be o maiki den doo anga a sikotu seefi tu. 	 וביד המדבר אלי היה קנה זהב למד בו את העיר ואת שעריה ואת חומתה׃


bika Kownu Helowdesi be sabi taki Johanisi na be wan sama, di e libi letiopu fasi gi Masaa Gadu. Da a be e feele en. A dati meke a teke Johanisi poti a wan peesi pe sama á be sa fende en kii. Te a be e taki anga Johanisi, en konsensi be e fonmi en, ma toku, a be lobi aliki Johanisi. 	 כי הורדוס ירא את יוחנן בדעתו כי הוא איש צדיק וקדוש ויגן בעדו והרבה עשה בשמעו אליו ויאהב לשמע אתו׃


Timotiyesi! Da noiti gaw fu poti ana a sama tapu, fu begi gi den toon edeman, fu tii biibiwan. Luku fosi fa ai tyai enseefi a Masaa Gadu pasi. Bika efu a nái waka bun, da a o gei enke yuseefi de a ini ogii di ai du. Dati á mu pasa! Bika yu libi mu kiin sondee takuudu. 	 אל תהי נמהר בסמיכת ידיך על אדם ולא תשתתף לחטאת אחרים שמר את נפשך בטהרה׃


Meke sama á koli u wan enkii fasi fu dati! Bika fu tuu, a yuu ten di tyaipi sama o daai baka gi Masaa Gadu mu doo goontapu fosi. Soseefi, wan gaan didibii sama di nái koti anga weiti fu Masaa Gadu o kon a doo fu si fosi. Ma moo lati, da a didibii sama ya o kaba a soso. 	 אל יתעה אתכם איש בשום אופן כי לא יבא בטרם יהיה בראשונה המרד ונגלה איש החטאה בן האבדון׃


A dati meke, u mu e begi Masaa Gadu naamo, fu a gi u kaakiti fu u oli a biibi go doo. U mu begi en fu a yeepi u, fu pasa ala den sani di mi kai de, sondee fu u lasi a biibi fu u. Da, te u oli a biibi doo, da u sa taampu na a Manpikin di saka kon toon libisama ya, fesi.” 	 לכן שקדו בכל עת והתפללו למען תעצרו כח להמלט מכל העתידות האלה ולהתיצב לפני בן האדם׃


Namo a teke pasi e gwe Damasikosi Foto. A be doo koosube kaba. Te fu a denki, wan kiin faya koti komoto a tapu, kon kai lontu en hii sikin. 	 ויהי הוא הלך וקרב לדמשק והנה פתאם נגה עליו מסביב אור מן השמים׃


Ma mi ná o oli en a mi ya, fosi fu sabi fa yu o fii fu dati. Bika mi á wani yu du sani anga taanga enke na dwengi. Ma anga yu hii ati. Da mi o sende en gi yu baka. 	 אבל בלי רצונך לא אביתי לעשות דבר למען לא תהיה טובתך באנס כי אם בנדבה׃


Da den bigiman fu Dyu keliki anga den leliman fu Dyuweiti be e meke sipowtu anga en e poti en wisiwasi taki: “A be e yeepi taa sama. Ma now a á poi yeepi enseefi.” Ne den e meke sipowtu anga en taki: 	 וכן לעגו לו גם ראשי הכהנים עם הסופרים באמרם איש אל רעהו את אחרים הושיע ואת עצמו לא יוכל להושיע׃


Ala dati na waiti sani fi en di noiti sa poi poli enke goontapu sani ya. Na ala dati a seeka poti bakaten, fu u go teke a tapu anda, toon fu u seefi. 	 לנחלה אשר לא תשחת ולא תגאל ולא תבל הצפונה בשמים לכם׃


Da mi wani soi u ya tide taki, te u o fende sitaafu, da mi ná abi fowtu fu dati. Soseefi, efu wan sama dise libi á sa doo peesi gi Masaa Gadu. 	 על כן מעיד אני בכם היום הזה כי נקי אנכי מדמי כלכם׃


Bika a be taki: “U o yee fa sama e bali gaan adyumadye na a pisi kondee fu Laama. U o yee kusumi anga soso balibali anda. Na den baka bakaten pikin fu a uman den e kai Laakeli di e tan anda o kusumi so. Den ná o wani sama koo den ati. Bika den pikin fu den á de a libi moo.” 	 קול ברמה נשמע נהי ובכי תמרורים רחל מבכה על בניה מאנה להנחם כי אינם׃


Namo den apaiti bosikopuman kai a hii kulu biibiwan a kuutu. Ne den taki: “Wi enke apaiti bosikopuman na fu paati Masaa Gadu bosikopu bunbun. Wi á poi wai dati poti a baka, fu teke sete nyanyan toli. 	 ויקראו שנים העשר את המון התלמידים ויאמרו לא נאוה לנו כי נעזב את דבר האלהים ונשמש את השלחנות׃


Bika na Masaa Gadu meke ala sani. Ne a poti fa a wani, fu seeka Jesesi toon edeman fu taawan. A sende en kon teke sitaafu fosi, fu opo pasi gi taawan, fu waka ne en baka enke pikin fu Masaa Gadu go doo a hei peesi, fu fende gaandi anga dyendee bigi pasa peesi tu. 	 כי נאה היה לו אשר הכל למענו והכל על ידו בהנחתו בנים רבים לכבוד להשלים בענוים את שר ישועתם׃


Na sani, fu fitoow gaapu oli taanga anga fitoow anga biibi enke sipi ankaa, pe boto sa tei oli. Den á poi seke komoto a wi ana. Bika ne en seefi a tapu anda den de. 	 אשר היא לנפשנו לעוגין נכון וחזק ומגיע אל מבית לפרכת׃


Ma wan fufuuman, te a kon, ai kon namo fu fufuu anga kii anga booko sani poli kaba a soso. Ma mi kon fu gi libi a libi tapu te a pasa peesi.” 	 הגנב לא יבוא כי אם לגנוב ולהרוג ולאבד ואני באתי לבעבור הביא להם חיים ומלא ספקם׃


Te den e taki takuu fu wi, da wi e bali piki lesipeki fasi anga Masaa Gadu bosikopu, fu yeepi den. Fu taki leti, goontapu e teke wi fu sibifutu koosi anga ala santi, fu sibi towe a dyiko. 	 גדפו אתנו ותנחנן ונהי כגללי העולם ולסחי לכלם עד עתה׃


Ne a koti wantu nongo gi den taki: “Beendiman á poi tyai beendiman na ana. Ofuso, ala den tu o kai a ini gotoo, dede. 	 וישא משלו ויאמר אליהם היוכל עור לנהל את העור הלא יפלו שניהם אל הפחת׃


A biibi ya, meke u go doo te a Masaa Gadu fesi, fu si fa a teke gaan bun ati fasi, luku wi. U e bali piisii, te u denki den dyendee di a poti a tapu anda, fu gi u bakaten makandii anga enseefi. 	 אשר בידו מצאנו באמונה מבוא אל החסד הזה אשר אנחנו עמדים בו ונתהלל בתקות כבוד האלהים׃


We, mi wooko fu dini Kelestesi Jesesi, na fu tyai a bosikopu de kon yeepi yu enke taa foluku. Na dati mi e du, meke den kisi mi sooto ya. 	 בעבור זאת אני פולוס אסיר המשיח למענכם הגוים׃


Da wan biibiwan den e kai Ananiyasi be e tan a Damasikosi Foto. Masaa go meke ai si jeje sani enke ai deen so, da ai yee en tongo e taki: “Ananiyasi!” A piki taki: “Iya, Masaa.” 	 ותלמיד אחד היה בדמשק חנניה שמו ויאמר אליו האדון במחזה חנניה ויאמר הנני אדני׃


A ali Pawlesi leli buba teke tei enseefi ana anga futu taki: “Na so den o tei yu di abi a leli buba ya a Jelusalem Foto. Dyusama o kisi yu anda tyai go gi foluku fu Loma Foto, fu sitaafu. A Apaiti Jeje piki mi so.” 	 ויבא אצלנו ויקח את אזור פולוס ויאסר בו את ידיו ואת רגליו ויאמר כה אמר רוח הקדש ככה יאסרו היהודים בירושלים את האיש אשר לו האזור הזה ויסגירהו בידי הגוים׃


Lobi biibiwan! Mi bigin ya fu sikiifi fu a gaan bun di u fende makandii. Masaa Gadu puu wi a takuudu anga ogii, fu go doo libi tego anga enseefi. Ma wan sani kon kwinsi mi ati ya. Da mi wani wasikoi u de fu dati! Son sama daai a fasi fu biibi Masaa Gadu tuutuu bosikopu! Ma a fasi fa a be poti dati á de fu kengi. Da u mu kaka futu anga den sama de. 	 אהובי בהשתדלי לכתב אליכם על דבר התשועה האחת לכלנו חובה היא בעיני לזרזכם במכתב אשר תלחמו לאמונה המסורה פעם אחת לקדושים׃


Bika u mu fusutan a gaan sani ya, fu san apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi ne en Buku, fu kon pasa. A ná denseefi denki be piki den dati. 	 וזאת תדעו ראשונה אשר כל נבואת המקרא איננה תלה בפתרון אדם מלבו׃


Da Masaa Gadu gi u sowtu a sowtu apaiti taanga fu wooko. Ma a Jeje di poti den gi u, na awan seefi Jeje ete. 	 ושנות הנה המתנות אבל הרוח אחד הוא׃


Bika mi du mi se wooko bun! Mi soi u ala san Masaa Gadu meke mi sabi taki, a poti fu du. Ala san a du kaba seefi, fu tyai yeepi puu sama a takuudu anga ogii go doo libi tego. 	 כי לא כחדתי מהגיד לכם את עצת האלהים כלה׃


Ne den Faliseiman akisi a man ya fa en ain be du opo. Ne a sama taigi den taki: “Na poto poto a teke poti a mi ain. Ne mi go wasi mi fesi, ne na so mi ain opo.” 	 ויוסיפו לשאל אתו גם הפרושים איך נפקחו עיניו ויאמר אליהם טיט שם על עיני וארחץ והנני ראה׃


Namo Peitilisi taki taa sani ete, fu meke den sama si fa a yeepi fu Masaa Gadu de fanowdu. Namo a wasikoi den taki: “Kon komoto a ini a sitaafu di Masaa Gadu mu gi ala takuuduman di e libi nownow.” 	 ויעד עוד בהם באמרים אחרים הרבה ויזהר אתם לאמר המלטו נא מדור תהפכות הזה׃


A be piki fositen apaiti takiman fu sikiifi taki, dati musu fu pasa. 	 ולזאת מסכימים דברי הנביאים ככתוב׃


Namo Pawlesi go na a Dyu keliki ape. Hiihii dii mun langa ai go de, da sondee pantan ai taki sani fu Masaa Gadu anga Dyusama de. Ai kengi pakisei anga den, fu fusutan fa Masaa Gadu poti fu tii sani. 	 ויבא אל בית הכנסת ויקרא שם בבטחון לבב וידבר עמם כשלשה חדשים ויט את לבם אל דברי מלכות האלהים׃


Ma Peitilisi sitee na ala den sama de fesi taki: “Sama? Mi? Nono! Mi á sabi a man di yu e taki de, kweti kweti!” 	 ויכחש בפני כלם לאמר לא ידעתי מה את אמרת׃


We, biibiwan! Fa sani mu waka te u kon makandii? U bali singi towe. Teke Masaa Gadu sani leli. Taki san Masaa tyai kon a kiin gi yu de. Taki tongo taki. Puu dati taigi taawan. Ma ala sani mu waka fu yeepi u ala. 	 ועתה מה לעשות אחי בהקהלכם יחד כל אחד ואחד מכם יש לו מזמור יש לו הוראה יש לו לשון יש לו חזון יש לו באור אך יעשה הכל להבנות׃


Ma mi teke fu sikiifi den seefi sani de taanga taanga ya ete, fu sokoo u denki a den baka. Bika na Masaa Gadu seefi teke gaan bun ati fasi namo luku mi, meke a gi mi a wooko ya. 	 אך העזתי מעט בכתבי אליכם הנה והנה כמזכיר אתכם על פי החסד הנתון לי מאת האלהים׃


Da ibiiwan mu denki bun san a poi gi, da a poti san en ati wani. Ná gi wan sani di nái kai a yu ati. Meke sama á dwengi yu tu, fu gi san iseefi á wani. Bika san Masaa Gadu lobi na sama di o gi anga en hii ati, wan switi fasi. 	 וכל איש כאשר ידבנו לבו לא מצער ולא מאנס כי הנתן בלב שמח יאהבנו אלהים׃


Ne a masaa fu a goon sende ete wan wookoman fi en go, di fu meke dii. Ma disi moo ogii. Den fonmi en koti en hii sikin, ne den yaki en puu de sende gwe. 	 ויסף לשלח שלישי וגם אתו פצעו ויגרשהו וידחפהו חוצה׃


Ma luku a paiman fu di mi e tyai a Bun Nyunsu ya. Na di mi e du a wooko ya sondee fu suku san mi abi pasi fu teke. Da dati e gi mi piisii. 	 ועתה מה הוא שכרי הלא זה שאבשר בשורת המשיח בלא מחיר לבלתי השתמש להנאת עצמי ברשיון הנתן לי בבשורה׃


Seila na be a pikin fu Kaina. Da Kaina na be a pikin fu Alipakisa. Da Alipakisa na be a pikin fu Sem. Da Sem na be a pikin fu Nowa. Da Nowa na be a pikin fu Lameki. 	 בן קינן בן ארפכשד בן שם בן נח בן למך׃


Da Johanisi be e taki fi en. Ne di a si en, ne a bali taki: “Na a sama ya mi be e taki, di mi be taigi u taki: ‘Wan sama o kon a mi baka di bigi moo mi. Bika a be de gaandiwe fosi mi be meke.’ ” 	 ויוחנן מעיד עליו ויקרא לאמר הנה זה הוא אשר אמרתי עליו הבא אחרי היה לפני כי קדם לי היה׃


Bika na a dipi fu sama ati ai si, efu a de letiopu fasi. Soseefi ai si sowtu ati e teke en taki, meke en Apaiti Jeje tii a libi de. Da ne en wawan namo e poi gafa taki, dati koti a maiki fu toon sama fi en. Bika son sama na di weiti sikiifi namo taki, a mu koti a maiki de a sikin buba, meke taawan e si en, fu gafa taki, na Dyusama fu Masaa Gadu. 	 כי אם אשר בפנים הוא יהודי ומילה היא אשר בלב כפי הרוח ולא כפי הכתב אשר לא מבני אדם תהלתו כי אם מאת האלהים׃


Ne Masaa Jesesi akisi den Faliseiman de anga den leliman fu Dyuweiti taki: “San u pakisei? A bun fu u deesi wan sama a kina dei, efu u mu fika en? San a weiti fu Mosesi taki fu dati?” 	 ויען ישוע ויאמר אל בעלי התורה ואל הפרושים לאמר המתר לרפא בשבת אם לא ויחרישו׃


Da fa mi mokisa libi anga Kelestesi Jesesi, meke mi poi wooko gi Masaa Gadu. Na so namo mi sa gafa miseefi. 	 על כן יש לי להתהלל במשיח ישוע נגד האלהים׃


“We, na so den di de a baka ya o daai kon toon fesiwan. Da den di de a fesi ya o daai kon toon bakawan.” 	 ככה יהיו האחרונים ראשונים והראשונים יהיו אחרונים כי רבים הם הקרואים ומעטים הנבחרים׃


Mi lobi biibiwan! Ná meke sama koli yu buuya anga a toli ya. 	 אל תתעו אחי אהובי׃


A meke den poti wan asi tyai Pawlesi, fu a sa go doo bunbun a Sesaleya Foto a Gaaman Feilekisi, sondee fu sani du en. 	 ובהמות יכינו להרכיב את פולוס למען הביאו שלם אל פיליכס ההגמון׃


Den tu be makandii, ma a taa bakaman fu Masaa Jesesi lon pasa Peitilisi. Ne na so en fosi doo na a geebi. 	 וירוצו שניהם יחדו וימהר התלמיד האחר לרוץ ויעבר את פטרוס ויבא ראשונה אל הקבר׃


Bika, a Pikin Sikapu, di de a mindii koosube fu a kownu sutuu, sa solugu den. A o tyai den go a pe a wataa di e gi libi e lon, fu den sa fende diingi. Da Masaa Gadu o dee ala den wataa ain.” 	 כי השה אשר בתוך הכסא הוא ירעם ועל מבועי מים חיים ינהלם ומחה אליהם כל דמעה מעיניהם׃


Ne, a Jeje fu Masaa Gadu kon wan apaiti fasi a mi tapu, ne a tyai mi gwe a ini a gaan sabana. Ne, mi si wan uman sidon a wan lebi meti tapu. A meti ya be abi seibin ede anga tin tutu. Da, sani sikiifi ne en hii sikin, te a fuu kwaa. Iniiwan fu den sikiifi, na wan sani di e kosi Masaa Gadu e soso en, e wisiwasi en. 	 ויוליכני ברוח המדברה וארא והנה אשה ישבת על חיה אדמה כתולע מלאת שמות גדופים ולה שבעה ראשים ועשר קרנים׃


U feti fu wasi u ati kiin, fu u yeepi den pooti sama a sani. Da te u ati kiin so kaba, da u ná abi fu feti, fu wasi ana moo enke fa u gwenti. Bika efu u ati kiin, da ala sani fu u kiin tu.” 	 אבל תנו לצדקה את אשר בם והנה הכל טהור לכם׃


Wan dei, ala den dati teke fu tan makandii anga angii fu begi. Namo a Apaiti Jeje piki den de taki, a o teke Balnabasi anga Sawlesi go bigin du wan apaiti wooko di a be kai den toon biibisama, fu du. 	 ויהי בשרתם את יהוה ובצומם ויאמר רוח הקדש הבדילו לי את בר נבא ואת שאול למלאכה אשר קראתים לה׃


Da wan sama, efi i e dini Masaa Gadu, ne i sabi a Buku fi en, da a sa tyai yu doo na a peesi pe i sa du ala san fiti a Masaa Gadu. 	 למען אשר יהיה איש האלהים תמים ומהיר לכל מעשה טוב׃


Bika wi di mokisa libi anga en toon wan hii nyun sowtu sama. A haw fasi fu libi kaba, meke wan hii nyun fasi kon de di kengi anga dati. 	 ובכן מי שהוא במשיח בריאה חדשה הוא הישנות עברו והנה הכל נהיה לחדש׃


Ma a á kaba taki seefi, ne wan woluku saka komoto a tapu kon tapu, Masaa Jesesi anga den tu taa sama suu gbu. Ne den bakaman fu Masaa Jesesi feele te, ná sipowtu. 	 הוא מדבר כזאת והנה ענן סכך עליהם וכבואם בענן נבעתו׃


Ne den sama di de ape foondoo gi Masaa Jesesi, te ná sipowtu. Ne den e akisi den seefi taki: “Ma a sa de taki, a sama ya, na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu?” 	 וישתוממו כל המון העם ויאמרו הכי זה הוא בן דוד׃


Bika den sama ati boon te, ne den e bali a den baka taki: “Saka en gi u, fu u kii! Meke u kii en! Meke u kii en!” 	 כי עם רב הלך אחריו והם צעקים ואמרים הסר אתו׃


Da di a edeman fu den suudati si fa ala sani waka, ne a taki: “Aai! Eeye! A man ya na wan bunbun letiopu sama fu Masaa Gadu tuu.” 	 וירא שר המאה את אשר נהיתה ויתן כבוד לאלהים לאמר אכן האיש הזה צדיק היה׃


Ma mi, te den sa opo mi, da mi sa ali ala sama kon a mi.” 	 ואני בהנשאי מעל הארץ אמשך כלם אלי׃


Yu ati á taampu leti a Masaa Gadu fesi, da i ná abi pasi fu du a wooko ya! 	 אין לך חלק וגורל בדבר הזה כי לבבך איננו ישר לפני האלהים׃


Ma a Yeepiman, a Jeje fu Masaa Gadu, di mi Tata o sende kon a mi nen, sa leli u ala sani. Da soseefi a sa tyai ala san di mi be taigi u kon baka a ini u pakisei. 	 והפרקליט תוח הקדש אשר ישלחנו אבי בשמי הוא ילמדכם את כל ויזכירכם את כל אשר הגדתי לכם׃


Mi á wani taki, na di fi yuseefi konsensi fu lesipeki de. Ma na di fu a taawan. Winsi i taki, yu á de a katibo! I sa nyan a sani! Sama konsensi ná abi leti fu kaagi den fu dati. 	 והלב אשר אני אמר לא לבך כי אם לב רעך כי למה זה תשפט חרותי על ידי לב האחר׃


Ne Usiya meke Yowtam. Ne Yowtam meke Akasi. Namo, ne Akasi meke Heskiya. 	 ועזיהו הוליד את יותם ויותם הוליד את אחז ואחז הוליד את יחזקיהו׃


Ne Masaa Jesesi piki taki: “We, efu mi taki ogii, da taigi mi sowtu ogii mi taki? Ma efu na wan tuu sani mi taki, da saide meke yu e naki mi?” 	 ויען אותו ישוע אם רעה דברתי תנה עד כי רעה היא ואם טוב מדוע תסטרני׃


Namo, ne bakadati, ne wan bigiman fu den Dyu kon ne en. Ne a akisi en taki: “Mi bun Masaa! San mi mu du, fu fende a libi fu tego?” 	 וישאלהו קצין אחד לאמר רבי הטוב מה לי לעשות ואירש חיי עולמים׃


‘Den e luku anga opo opo ain, ma den nái si. Den e yee anga kiinkiin yesi, ma den nái fusutan san den e yee. Da noiti den daai den libi kon a mi. A dati meke noiti den fende paadon fu den takuudu anga ogii fu den.’ ” 	 למען יראו ראו ולא ידעו ושמעו שמוע ולא יבינו פן ישובו ונסלח לחטאתם׃


Ma wantu Dyusama fu Jelusalem e akisi taki: “A ná a man ya den edeman fu wi be e suku fu kii, no? 	 ויאמרו אנשים מישבי ירושלים הלא זה הוא אשר בקשו להמיתו׃


Biibiwan! Da fa sama sa kon lei gi mi de taki, mi e leli sama fu koti a maiki a manpeesi, fu toon bun sama gi Masaa Gadu? Bika, da Dyusama á be o lon du ogii anga mi moo. A be o switi gi den taki, mi e puu sama na a biibi di taki, na Kelestesi dede a koloisi enke paiman, fu meke sama toon bun sama gi Masaa Gadu. 	 ואני אחי אם אכריז עוד המילה על מה אהיה נרדף הלא אז מבטל מכשול הצלב׃


Bika na leti enke te alen kai nati wan goon kaba. Da a doti e seeka, fu puu bunbun nyanyan gi a goonman. Da te a goon wooko bunbun tu, da Masaa Gadu e seigi a goon de. 	 כי האדמה השותה את הגשם הירד עליה למכביר ומוציאה עשב טוב לעבדיה תשא ברכה מאת האלהים׃


Bika feti seeka sikin sa waiti seefi! Ma seeka libi fiti Masaa Gadu moo de fanowdu. Bika dati o meke i fende bun di Masaa Gadu paamisi fu libi a goontapu doo tego seefi. 	 כי הרגל הגוף יועיל מעט אבל החסידות תועיל לכל דבר ויש לה הבטחת חיי העולם הזה והעולם הבא׃


Ma na di ala den á biibi a Bun Nyunsu ya. Bika Jesaja piki dati a Masaa Gadu Buku taki: “Masaa! Wi tyai yu bosikopu go, ma den á biibi.” 	 אך לא כלם שמעו לקול הבשורה כי ישעיהו אמר יהוה מי האמין לשמעתנו׃


Namo leti a fesi fu ala sama fi en osu, ne den Pawlesi teke a hii bosikopu fu Masaa Gadu soi en. 	 ויגידו לו את דבר יהוה ולכל אשר בביתו׃


Ma mi wani u fusutan mu tan wooko na a leti fasi fu denki sani. Luku di Masaa Gadu be paamisi son avo gaansama sani. Ne den be oli biibi anga ala pasensi go doo lasiti dei fu den libi ya seefi. Ne nownow, ala den paamisi ya doo den ana ini tuu. 	 שלא תעצלו כי אם תלכו בעקבות היורשים באמונה וארך רוח את ההבטחות׃


Da somen sama kon te, ná wan peesi be de a ini a osu moo. A doo mofu seefi fuu kwaa. A be e gi den sama a wowtu fu Masaa Gadu. 	 ויאספו רבים מהרה עד אפס מקום לעמד אף מחוץ לפתח וידבר אליהם את הדבר׃


Da a yuu ten de, da u sa si taki mi anga mi Tata á de paati paati. Ma u de wan. Da soseefi u o si taki mi anga u á de paati paati tu. Ma u de wan. 	 והיה ביום ההוא ידוע תדעו כי אני באבי ואתם בי ואני בכם׃


Mi lobi biibiwan! Da feti meke yu biibi libi sa de fu si. Da a o soi, fa wi Masaa kai yuseefi kon ne en se. Bika a teke yu toon sama fi enseefi. Da fu libi so o meke noiti i sa poi dyakata komoto na a biibi. 	 לכן אחי הוסיפו והשתדלו לחזק את קריאתכם ובחירתכם כי בעשותכם זאת כשול לא תכשלו׃


Mi lobiwan! A ná wan nyun weiti mi e sikiifi gi u. Nono! Na a seefi gaandi wan, di den be gi u senten kaba, di u be kon a biibi. Ne en mi e sikiifi gi u baka. Na sani di Masaa Gadu taki u mu du. 	 אחי אינני כתב לכם מצוה חדשה כי אם מצוה ישנה אשר היתה לכם מראש והמצוה הישנה היא הדבר אשר שמעתם מראש׃


A hii takuu ten de, sa tyali gi den uman di de anga bee, na a ten de. Soseefi a sa tyali tu, fu den mma di abi pikin a bobi, na a ten de. 	 ואוי להרות ולמיניקות בימים ההם׃


Ne den teke a dede sikin fu Masaa Jesesi, ne den lolo en a ini weti koosi mokisa anga den sumee switi sani, enke fa den Dyu be gwenti beli dedesama. 	 ויקחו את גופת ישוע ויחתלוה בתכריכין עם הבשמים כאשר נהגים היהודים לקבר את מתיהם׃


Da den sama di de a Judeja mu lon go kibii a den gaan mongo mindii. Den sama di de a kondee ganda mu lon komoto de. Den sama di de a ini goon e wooko, á mu daai go a kondee moo. Den mu lon. 	 אז ינוסו אנשי יהודה אל ההרים ואשר הם בתוכה יצאו ואשר הם בפרזות אל יבואו בה׃


We, ne den taigi Masaa Jesesi taki: “Mosesi be fika wan weiti gi wi. Ai soi san fu du, te manengee dede fika en uman, sondee pikin. Da na a baala di a man ya abi fu teke a uman libi, fu meke pikin gi a dede baala. 	 רבי הן משה אמר איש כי ימות ובנים אין לו אחיו ייבם את אשתו והקים זרע לאחיו׃


Saide a nyun sowtu begiman enke Melsisedek mu kon wooko? Bika na a sowtu wooko di Aalon anga ala manengee fu Leifi Lo de ya fu du kaba. Da den e luku fa Mosesi weiti e oli tu. Ma ala dati á poi seeka libi kon leti gi Masaa Gadu. 	 על כן אלו היתה שלמות על ידי כהנת בני לוי אשר בה נתנה התורה לעם למה זה צריך לקום עוד כהן אחר על דברתי מלכי צדק ולא יאמר על דברתי אהרן׃


Den kisi a gaanbigi lebi sowtu kaiman fiingi towe go a goontapu. A gaanbigi lebi sowtu kaiman ya, ne enseefi na a haw gaandi sineki di den e kai didibii, saatan. Ne en e koli ala den sama a goontapu. Den fiingi en anga den takuu jeje fi en go a goontapu. 	 ויוטל התנין הגדול הנחש הקדמוני אשר נקרא שמו מלשין ושטן המדיח תבל כלה הוא הוטל ארצה ומלאכיו עמו הוטלו׃


Di en mma taigi en so, ne wanten wanten a lon go baka a Kownu Helowdesi baka. Ne a taigi en taki: “Mi wani i gi mi a ede fu Johanisi a Dopuman nownow de a ini wan gaan teepala.” 	 ותמהר מאד לבוא אל המלך ותשאל לאמר רצוני אשר תתן לי עתה בקערה את ראש יוחנן המטביל׃


“Na a ten di de a u fesi e kon, da sama o si a takuu kiiman. A o de na a apaiti peesi fu Masaa Gadu a ini a Mama Keliki a Jelusalem. Da den sama di de a Judeja mu lon go a den mongo go kibii.” A sama di e leisi a sani ya, mu leisi en bunbun fu fusutan san ai leisi. 	 וכי תראו את שקוץ משמם הנאמר ביד דניאל הנביא עמד במקום אשר לא לו הקורא יבין אז נוס ינוסו אנשי יהודה אל ההרים׃


We, ne di a bende luku, ne a si den sibi koosi wawan de. Ma a á go a ini a geebi. 	 וישקף אל תוכו וירא את התכריכין מנחים אך לא בא פנימה׃


“Mi na a bunbun soluguman fu den sikapu. Da leti enke fa i si a soluguman fu den sikapu e kibii den sikapu fi en, na letiso mi sa gi mi libi fu kibii den bakaman fu mi tu fu sani á du den. 	 אנכי הוא הרעה הטוב הרעה הטוב יתן את נפשו בעד צאנו׃


Soseefi, den seibin ede, na seibin kownu. Feifi fu den tii pasa kaba. Wan de enke kownu. Da a taawan mu toon kownu ete. Ma, te a kon, da a sa tii fu wan satu pisiten namo. 	 ושבעה מלכים המה חמשה מהם נפלו והאחד ישנו והאחר עוד לא בא והיה כי יבוא עמד יעמד לעת מעט׃


Ma di somen fu den sama di be e waka ne en baka yee san a taki, ne den taki: “A sani di a taigi u de taanga. Da sama o poi teke a sani de?” 	 ורבים מתלמידיו כשמעם אמרו קשה הדבר הזה מי יוכל לשמע אתו׃


Bakadati, ne Masaa Jesesi tyai den go na a kondee di den e kai Betaniya. Ne a opo ana a den tapu, ne a begi Masaa Gadu gi den, fu ala sani fu den waka bun. 	 ויוליכם מחוץ לעיר עד בית היני וישא את ידיו ויברכם׃


Ma u sabi taki, wookoman na a apaiti begi tafaa a ini a Mama Keliki be sa nyan fu a paiman di tyai kon poti begi Masaa Gadu de. Fesiman fu Dyu keliki be sa nyan a meti di sama e tyai go kii begi Masaa Gadu paadon na a apaiti begi tafaa. 	 הלא ידעתם כי עבדי עבדת הקדש אכלים מן הקדשים ומשרתי המזבח לקחים חלקם במזבח׃


Dati e soi taki, wi enke Dyu anga taa foluku na a seefi biibiwan gi en. Bika na di den teke biibi enke wi Dyu meke a wasi denseefi ati kiin puu takuudu anga ogii.” 	 ולא הבדיל בינינו וביניהם כי טהר את לבבם על ידי האמונה׃


Mi nái taki dati baka fu gafa wiseefi a u anda. Ma na fu gi u kankan, fu sabi soi siteeman fa wi ya de. Da u sa poi piki den. Bika den e gafa anga switi taki soi fa den bigi anga taanga. Doose fu den libi e soi so, ma inise di u nái si dati á de so. 	 כי אין אנחנו משתבחין שנית אליכם אך נתנים לכם סבה להתפאר בנו לנגד המתפארים בפנים ולא בלב׃


Lameki na be a pikin fu Metusala. Da Metusala na be a pikin fu Heinoki. Da Heinoki na be a pikin fu Yeleti. Da Yeleti na be a pikin fu Mahalaleli. Da Mahalaleli na be a pikin fu Keinan. 	 בן מתושלח בן חנוך בן ירד בן מהללאל בן קינן׃


Ma sabi tu taki, wi Masaa abi langa pasensi, meke ai gi ibiiwan fu wi ten sai, fu fika takuudu anga ogii, fu teke biibi. Na so wi lobi biibi baala Pawlesi sikiifi soi u de tu. Masaa Gadu gi en apaiti koni, fu sabi den sani fi en ya. 	 ואת ארך רוח אדנינו תחשבו לתשועה כאשר גם אחינו האהוב פולוס כתב אליכם כפי החכמה הנתונה לו׃


Ne Alan meke Amenadabu. Ne Amenadabu meke Nakson. Ne Nakson meke Salmon. 	 ורם הוליד את עמינדב ועמינדב הוליד את נחשון ונחשון הוליד את שלמון׃


Mi lobi wan. Wan pikin ten namo mi o de anga u ete. Da u o suku mi. Ma, leti enke fa mi be taigi den Dyu kaba, na so soseefi mi e taigi u now taki, pe mi e go, u ná o poi kon anda. 	 בני עוד מעט מזער אהיה עמכם אתם תבקשוני וכאשר אמרתי אל היהודים כי אל אשר אני הולך לא תוכלו לבוא שמה כן אליכם אמר אני עתה׃


Ne Jesesi piki en taki: “A sama di e diingi a wataa ya, te wan pisiten, da dee wataa o kisi en baka. 	 ויען ישוע ויאמר אליה כל השתה מן המים האלה ישוב ויצמא׃


Ne, faya bigin koti, mi yee somen tongo, donduu bigin bali, hii goontapu seke gidi gidi, doti e piiti. Da noiti sowan seke be de a goontapu ete fanafu libisama de a goontapu. 	 ויהיו קלות ורעמים וברקים ויהי רעש גדול אשר לא היה כמהו למן היות אדם על הארץ רעש כזה גדול עד מאד׃


Bika, na te Masaa Gadu puu takuudu anga ogii a ini wan sama ati fosi, da a sa poi du san fiti Masaa Gadu. Ma sama di abi wan takuu ati, fu di a nái biibi Masaa Gadu, no? Da a ná o poi du san fiti Masaa Gadu. Da te den sowtu sama de du wan ogii seefi, da en konsensi nái piki en seefi taki, na ogii den du. 	 הן הכל טהור לטהורים אבל לנטמאים ולאינם מאמינים אין דבר טהור כי נטמאה גם דעתם גם רוחם׃


Noiti feegete fa Masaa Gadu be gi yu a apaiti taanga, fu tii a wooko ya. Edeman fu biibiwan be poti ana a i tapu, begi gi yu. Ne wanten de Masaa Gadu be piki apaiti takiman, fu taki, fu a apaiti taanga di a gi yu. Da wooko anga dati seefi. 	 ואל תקל בעיניך מתנת החסד אשר בך הנתונה לך בנבואה עם סמיכת ידי הזקנים׃


Da, te Masaa Jesesi be e gi den sama Gadu wowtu, da a be lobi teke den sowtu toli ya gi den sama. Da na a fasi ya, den be sa fusutan san a be wani leli den. 	 ובמשלים רבים כאלה דבר אליהם את הדבר כפי אשר יכלו לשמע׃


Na so Dafeti seefi be kai a Kelestesi ‘Masaa.’ Da fa u ya sa taki, a Kelestesi na soso wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu namo, da a kaba?” 	 ועתה אם דוד קרא לו אדון איך הוא בנו׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Fu on langa di mi de ya anga u, Filipi, ne yu á sabi mi ete? Sama di si mi, si mi Tata seefi. Da fa yu e akisi mi taki: ‘Soi u a Tata?’ 	 ויאמר אליו ישוע זה כמה ימים אנכי אתכם ואתה פילפוס הטרם תדעני הראה אתי ראה את האב ולמה זה תאמר הראנו את האב׃


Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en taki: “U kon sidon ya. Mi o waka go pikinso moo faawe fu begi.” Da a tyai Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi go anga en. 	 ויקח אתו את פטרוס ואת יעקב ואת יוחנן ויחל להשמים ולמוג׃


Ma Dyusama anda e feti namo namo fu sitaafu mi. Na di den á wani si mi kon fii, meke mi taigi Loma Foto lanti anda taki: ‘Gaantangi! U sende mi go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, fu koti a kuutu.’ Ma a ná fu kon taki fasi mi eigi Dyu foluku taki, den du sani anga mi, fu kownu sitaafu den. 	 והיהודים קמו בי ואאנס לקרא את הקיסר לדיני אך אין נפשי לשטון את עמי בדבר׃


Bika na so Masaa Gadu wani sani waka anga biibisama. A moo bun, u e du bun gi en, da den e sitaafu u, pe fu du ogii, da den e sitaafu u. 	 כי טוב לכם אם חפץ אלהים הוא אשר תענו בעשותכם הטוב משתענו בעשותכם רע׃


We, gaantangi fu a Gadu anga Tata fu wi Masaa Jesesi Kelestesi! A gi u ala sowtu jeje seigi, fu teke wooko go doo a hii pisi fu tapu anda seefi. Bika u mokisa libi anga Masaa Jesesi Kelestesi. 	 ברוך הוא האלהים ואבי אדנינו ישוע המשיח אשר ברכנו בכל ברכת רוח במרומים במשיח׃


Bakadati, ne mi si wan taa taanga Engel fu Masaa Gadu, saka komoto a tapu. A wei wan woluku enke koosi. Da wan mutyama be de ne en ede. En fesi be e beenki enke a san. Da en futu de yee enke, te den poti ayee a faya. 	 וארא מלאך אחר אביר יורד מן השמים והוא עטה ענן ועל ראשו כמראה קשת הענן ופניו כשמש ורגליו כעמודי אש׃


Na so a konkuu Mosesi, meke Mosesi be musu fu lowe komoto de go tan a Midiyan Kondee. A teke uman libi anda seefi meke tu manpikin. Ma ai fii enseefi anda naamo, enke a de a sama kondee.” 	 ויברח משה על הדבר הזה ויהי גר בארץ מדין ויולד שם שני בנים׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Na so a de! I piki bun. Libi pilisisi enke fa i taki de, da yu o fende a libi fu tego.” 	 ויאמר אליו כן השיבות עשה זאת וחיה׃


Fu tuutuu mi e taigi u: “Iniiwan sama di biibi a mi, da a sama de abi a libi fu tego. 	 אמן אמן אני אמר לכם המאמין בי לו חיי עולמים׃


Da si san ai teli fu gaan sani anda, fu gaan sani ya tu. Ma kaba feti a goontapu sani ya baka. 	 את אשר למעלה יהגה לבבכם לא את אשר בארץ׃


Da gaantangi wooko lesipeki anga den dii man ya. Soi den lobi, te den kon de. Meke ala den taa kulu biibiwan sa poi si fa u nái gafa u de fu soso naamo ala yuu. 	 על כן הראו והוכיחו להם לפני הקהלות את אהבתכם ואת תהלתנו עליכם׃


A be yee fu a pasi fu waka fende yeepi. Da ai taki faya faya fu leli sama ala san a be sabi fu Masaa Jesesi. Ma fu dopu toli, da na fa Johanisi be e dopu namo a be sabi. 	 הוא היה מלמד דרך האדון והוא מדבר כחם רוחו ומלמד היטב על אדות ישוע ולא ידע כי אם טבילת יוחנן לבדה׃


Da den twalufu apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di a be sende gwe a den peesi peesi daai kon baka. Da den bigin fu taigi Masaa Jesesi ala san den du anga san den be leli den sama fu den peesi peesi pe a be sende den go. 	 ויקהלו השליחים אל ישוע ויגידו לו את כל אשר עשו ואת אשר למדו׃


We, u mu saka a u seefi ondoo fu Kelestesi. Bika a so a taki fu u libi. 	 הכנעו איש לאחיו ביראת אלהים׃


We, di den sikowtu daai go baka a den apaiti begiman fu a Mama Keliki anga den Faliseiman, ne den akisi den taki: “Saide meke u á kisi en tyai kon?” 	 וישובו המשרתים אל הכהנים הגדולים והפרושים והמה אמרו אליהם מדוע לא הבאתם אתו׃


Ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go a wataa mofu, na a ze fu Galileya. Da somen sama fu Galileya anga Judeja anga Jelusalem, Idumeya anga den kondee na abaase fu a Joodani Liba anga a pisiwataa fu Tilosi anga Sidon kon e waka ne en baka. Den be kon ne en fu di den be yee fu ala den sani di a be e du. 	 וישוע סר משם עם תלמידיו אל יד הים וילכו אחריו המון עם רב מן הגליל ומיהודה׃


Te a winta e wai komoto a opuse, da u e taki: ‘A san o ati.’ Da ai ati tuu. 	 ואם נשבה רוח הנגב תאמרו הנה חם בא וגם יבוא׃


A dati meke efu wan sama de fu Masaa Gadu, a ná o go e libi naamo a wan fasi di á fiti. Bika Masaa Gadu gi en wan ati enke di fi enseefi. Da a ná o go e libi a wan fasi di á fiti Masaa Gadu moo. Bika en na wan pikin fu Masaa Gadu. 	 כל הנולד מאלהים לא יחטא כי זרעו בו יקום ולא יוכל לחטא כי מאלהים נולד׃


Bika wan sama sikin á meke anga wan kodo pisi namo. Ma a de pisi fu pisi. 	 כי גם הגוף לא אבר אחד הוא כי אם רבים׃


Da u o de ape, fu te enke a basi fu a osu kon sooto a doo. Da u o de ape na a baka doo e naki e begi taki: ‘Masaa, gaantangi! Opo a doo gi u, baa?’ Ma a basi fu a osu o piki u taki: ‘Mi á sabi u! On se u komoto kon ya?’ 	 והיה מיום אשר יקום בעל הבית וסגר את הדלת ותחלו לעמד בחוץ ולדפק על הדלת לאמר אדנינו אדנינו פתח לנו וענה ואמר אליכם אינני יודע אתכם מאין אתם׃


A manpikin fu a saafu uman á meke foondoo fasi. Ma di fu a fii uman dati meke foondoo fasi. Bika na san Masaa Gadu be paamisi Abalaham. 	 ואשר לאמה הוא נולד לפי הבשר ואשר לחפשיה על פי ההבטחה׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U bidiigiman u! Jesaja, a apaiti takiman fu Masaa Gadu, be abi leti di a be sikiifi fu u a Gadu Buku taki: ‘Den sama ya e lesipeki mi e gi mi gaandi anga den buba mofu, ma a nái doo den ati. Den pakisei de faawe fu mi. 	 ויען ויאמר אליהם היטב נבא ישעיהו עליכם החנפים ככתוב העם הזה בשפתיו כבדוני ולבו רחק ממני׃


Bika den leliman fu Dyuweiti be e leli den sani wan hii taa fasi. Ma Masaa Jesesi dati be e leli den, enke wan sama di sa sidon taki a Masaa Gadu peesi. 	 כי היה מלמד אותם כבעל גבורה ולא כסופרים׃


Namo, ne Gaaman Pilatesi go sidon na a sutuu pe ai kuutu sama. Na ape a de, ne en uman sende sama taigi en taki: “Pilatesi! Yu á mu de a ini a kuutu fu kuutu a sama di de sondee fowtu de. Bika a neti ya, da mi deen wan deen fi en di go a mi ati tuutuu.” 	 ויהי כשבתו על כסא הדין ותשלח אליו אשתו לאמר אל יהי לך דבר עם הצדיק הזה כי בעבורו עניתי הרבה היום בחלום׃


We, te u teli komoto na a fosi gaansama Abalaham go miti Kownu Dafeti, da na tin na fo dada meke pikin. Da fu komoto a Kownu Dafeti go doo a yuu di den Babilon sama kon kisi den Dyusama tyai gwe, da na tin na fo dada meke pikin tu. Soseefi fu teli komoto na a yuu di den Dyusama go a Babilon Kondee, go miti a ten di a Kelestesi meke, da na soseefi tin na fo dada meke pikin tu. 	 והנה כל הדרות מן אברהם עד דוד ארבעה עשר דרות ומן דוד עד גלות בבל ארבעה עשר דרות ומעת גלות בבל עד המשיח ארבעה עשר דרות׃


Yeepi Apolos anga a afukati den e kai Senas, fu seeka ala sani fu den gwe. Bika di den o de a waka tapu, da den o abi sani fanowdu fu wooko. 	 השתדל ללות על דרכם את זינס המלמד בתורה ואת אפולוס למען לא יחסרו דבר׃


Namo Masaa Jesesi piki en taki: “I bidiigiman yu! Iseefi e wooko a kina dei. Bika ala kina dei, u e losi den kaw anga den buliki fu u tyai go diingi wataa. 	 ויען האדון ויאמר אליו החנף איש איש מכם הלא יתיר בשבת את שורו או את חמרו מן האבוס ויוליכהו להשקתו׃


Anga ala dati, da ibii dei booko ede fu ala den biibiwan fu mi na ala se de a mi. Nowtu fu den e kai a mi sikin buba fu tyai. 	 מלבד שאר הדברים הבאים עלי יום יום והדאגה לכל הקהלות׃


Da te mamanten, da a be e daai kon baka, fu leli den sama a ini a Mama Keliki. 	 וכל העם השכימו לבוא אליו במקדש לשמע אותו׃


Towe sani di e kwinsi yu go a ini en ana anga begi. Bika ai denki fu yeepi naamo anga ala booko ede seefi. 	 השליכו עליו כל יהבכם כי הוא ידאג לכם׃


“We, ne ala den tin pikin umanpikin opo gwugwulu. Ne den kisi den lampu fu den, wai kon seeka poti bun. 	 אז התעוררו כל העלמות ההן ותיטבנה את נרותיהן׃


Na Babilon abi a faantiwowtu fu a dede fu den apaiti takiman fu Masaa Gadu, den sama fu Masaa Gadu anga ala den taa sama di den kii a goontapu.” 	 ובה נמצא דם הנביאים והקדשים וכל הרוגי ארץ׃


Ne Jesesi piki en taki: “Uman, biibi mi. A ten e kon, di a ná a mongo tapu ya efu Jelusalem u o go fu go begi a Tata moo. 	 ויאמר אליה ישוע אשה האמיני לי כי תבוא שעה אשר לא בהר הזה אף לא בירושלים תשתחוו לאב׃


Fa u sabi anda, da wi dise be wooko anga ibii biibiwan anda enke fa wan dda e luku en eigi pikin. 	 ואתם ידעתם כי כאב את בניו הזהרנו את כל אחד מכם ודברנו על לבו׃


Ma mi abi sani ete di e taki moo taanga fu mi moo enke den wowtu di Johanisi be taki. Dati na den wooko di mi Tata be sende mi fu du ya. Bika den gaan foondoo foondoo wooko di mi e du ya, na den seefi wooko ya e soi taki na mi Tata be sende mi kon. 	 ואני יש לי עדות גדולה מעדות יוחנן כי המעשים אשר נתן לי אבי להשלימם המעשים האלה אשר אני עשה מעידים עלי כי האב שלחני׃


Den seeka den anga san den abi fanowdu, fu gwe. Ne den pasa a pisiwataa fu Finisiya anga Samaliya tu. Den e taigi biibiwan di den miti, fa Masaa Gadu e wooko anga taa foluku. A opo pasi fu den teke biibi tu. Ai switi gi den di e yee en. 	 ותלוה אתם הקהלה ויעברו את פינוקיא ואת שמרון מספרים את תשובת הגוים וישמחו את כל האחים שמחה גדולה׃


Wantu dei a baka, ne Dyusama fu Antiyokiya, soseefi Ikoniyemu Foto doo de, fu leli den sama fu daai tuka anga den Pawlesi. Den naki Pawlesi ogii ogii anga siton seefi, te denki a dede kaba. Ne den seepi en go towe a doose fu a Foto. 	 ויבאו שמה יהודים מן אנטיוכיא ומן איקניון ויסיתו את העם וירגמו את פולוס באבנים ויסחבהו חוצה לעיר בחשבם כי מת׃


We, takuudu anga ogii fu wi, da Masaa Gadu weiti e bali wi fu dati. Ai soi wi taki, na taanga yesi gi en, fu fende sitaafu. Da ala dati be e sikiifi a buku e poti de. Ma di a Kelestesi dede, meke a puu a hii buku de fiingi towe. I sa taki, a mokisa en naki kii anga a Kelestesi na a koloisi. 	 וימחק את השטר המעיד בנו בחקתיו אשר היה לנגדנו וישאהו מתוכנו ויתקעהו בצלב׃


Namo den gwe, ne den pasa foto fu foto. Da den e taki anga biibiwan a den peesi de, fu soi den fa den apaiti bosikopuman anga den gaansama fu biibiwan keliki be sikiifi wan biifi soi san taa foluku biibiwan mu oli. 	 ויהי בעברם בערים וימסרו להם לשמר את הפקודים אשר גזרו השליחים והזקנים אשר בירושלים׃


Da a pikin e goo e kon. Ai bigi toon manengee. Moo anga moo, ai abi kiin fusutan fu den sani fu Masaa Gadu anga den sani fu libisama. Masaa Gadu seefi de anga en e yeepi en anga ala sani. 	 ויגדל הנער ויחזק ברוח וימלא חכמה וחסד אלהים עמו׃


Ma meke ibiiwan sabi teke wan uman poti a osu. Du dati wan fasi di fiti Masaa Gadu anga ala lesipeki fu libisama tu. 	 וידע כל איש מכם לשמר את כליו בקדשה ויקר׃


Te fu kaba, na a Jakopu ya meke Jowsef, a man fu Maliya. Maliya na a mma fu Jesesi di den e kai a Kelestesi. 	 ויעקב הוליד את יוסף בעל מרים אשר ממנה נולד ישוע הנקרא משיח׃


U mu luku a sani ya dipi sondee fu si en makiliki fasi di á de tuu. Bika siteeman de di e naki ati anda taki, na den Kelestesi poti fu taki. Ma den mu sabi taki, en anga den á de wan fasi moo wi ya. 	 התשפטו למראה פנים איש כי יבטח להיות למשיח ישוב וידין בלבו כי כאשר הוא למשיח כן למשיח גם אנחנו׃


Ne den sama teke, ne den nyan te, den bee fuu kinkin. Di den bakaman fi en piki san di den sama nyan fika, a fuu twalufu gaan bakisi. 	 ויאכלו כלם וישבעו וישאו מן הפתותים הנותרים להם שנים עשר סלים׃


Ne Masaa Jesesi waka go oli a daagi. Den sama di e tyai a daagi taampu pii. Ne a taki: “Yonkuman! Mi e taigi yu, Opo kon a libi baka!” 	 ויגש ויגע בארון והנשאים עמדו ויאמר עלם אמר אני אליך קומה׃


Da fa a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu de a u ala, meke u de awan seefi sama. Da feti libi fiti anga useefi, meke u ati sa de switi makandii. Da dati sa tei u ala na awan go doo. 	 ושקדו לשמר את אחדות הרוח באגדת השלום׃


Ne, den twenti a fo gaansama di be de sidon a den kownu sutuu, a fesi fu Masaa Gadu de, kai tapu fesi a doti. Ne, den bigin gi Masaa Gadu gaandi 	 ועשרים וארבעה הזקנים הישבים לפני האלהים על כסאותם נפלו על פניהם וישתחוו לאלהים׃


Di mi kon a yu osu, yu ná iti fatu a mi ede enke fa a gwenti tu. Ma a uman ya lobi a moo dii switi fatu fu a kondee gi mi futu. 	 בשמן לא משחת את ראשי והיא בשמן המור משחה את רגלי׃


Ne a komandanti piki taki: “Foluku fu Loma Foto na wan gaan sani! Mi dati pai tyaipi moni fu toon dati!” Namo Pawlesi piki taki: “Mi dati mma anga dda na be foluku fu Loma Foto kaba. Da mi á pai moni fu toon dati.” 	 ויען שר האלף אני בכסף רב קניתי לי משפט האזרחות הזאת ויאמר פולוס ואני אף נולדתי בה׃


Namo Peitilisi anga Johanisi poti ana, a ibiiwan fu den tapu, begi gi den. Ne Masaa Gadu meke en Apaiti Jeje lai den libi tu. 	 ויסמכו את ידיהם עליהם ויקבלו את רוח הקדש׃


A falisi bosikopu de a ná di fu Masaa Gadu tuutuu wan. Mi e taki so, fu wasikoi u a son sama, leti a u mindii de, di wani buuya u. Den e daai a tuutuu Bun Nyunsu fu Kelestesi. 	 והיא איננה אחרת רק שיש אנשים העכרים אתכם וחפצים להפך את בשורת המשיח׃


Soseefi a sikiifi taki: “Peesi be de, pe mi sama á be de. Ma den dati o toon peesi, pe sama o de fu kai pikin fu a libilibi Masaa Gadu.” 	 והיה במקום אשר יאמר להם לא עמי אתם יאמר להם בני אל חי׃


Da a nái go na a Dyu keliki de moo. Ne a komoto a pe a be e tan go tan a Titiyesi Yestesi osu. Dati na wan taa foluku man di e lesipeki Dyusama fasi fu dini. En osu be meke na a Dyu keliki ape se. 	 וילך משם ויבא אל בית איש ושמו יוסטוס איש ירא אלהים וביתו סמוך לבית הכנסת׃


Ma Masaa Jesesi á tan langa a Nasaleti de moo. Bika a komoto de go tan a Kafalnayemu Foto. Kafalnayemu Foto meke na a sikin wataa fu a ze den e kai ze fu Galileya. Dati na a pisi pe Sebulon anga Naftali kondee de. 	 ויעזב את נצרת ויבא וישב בכפר נחום אשר על שפת הים בגבול זבלון ונפתלי׃


Ne Masaa Jesesi waka go sidon na a se fu a baki pe den sama e poti keliki moni te den kon a keliki. Ne a luku fa den sama e poti moni te a kaba. Da somen guduman be poti tyaipi moni. 	 וישוע ישב ממול ארון האוצר והוא ראה את העם משליכים מעות לארון האוצר ועשירים רבים נתנו הרבה׃


Da den be sipikii wan pisi paanga poti a Masaa Jesesi ede tapu taki: 	 ומכתב דבר אשמתו כתוב למעלה מלך היהודים׃


Di mi be de a Tesalonika Foto seefi, u be yeepi mi. Na u wawan namo be e sende sani fu yeepi mi na a nowtu di mi be de, te doo somen leisi seefi. 	 כי גם בתסלוניקי שלחתם לי את צרכי פעם ושתים׃


We, a biibi ya na a tuutuu sabi, fu san Masaa Gadu paamisi, fu wi teke luku fu fende. Da ai soi sani di de tuu. Ma sama ain á poi si den ete. 	 כי האמונה היא חסן הבטחון במקוה והוכחת דברים לא נראים׃


A ná enke na a sani di u sende gi mi bigi gi mi so! Nono! Ma na a paiman di Masaa Gadu o dyunta moo anga moo gi u a tapu anda, fu san u du naamo de. 	 לא שאבקש את המתן אך אבקש הפרי אשר ירבה בחשבנכם׃


Da fa den de ape, da ai waka anga den enke fa Jesaja a apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi a Masaa Gadu Buku. A be sikiifi taki: ‘U yesi e yee sani fu mi, ma u ná o fusutan dati. U ain e kai a sani fu mi, ma u ná o si dati. 	 ותקים בהם נבואת ישעיהו האמרת שמעו שמוע ואל תבינו וראו ראו ואל תדעו׃


Da a be si ala fa na tuu taki, Masaa Gadu e du san a paamisi. Soseefi a be si somen foondoo sani di ai du anga a gaan taanga fu Masaa Gadu, di a o teke wooko bakaten, fu du san a fiti poti fu du. 	 וטעמו את דבר אלהים הטוב וכחות העולם הבא וימעלו מעל׃


Da ala san u taki a dunguu, den o yee a gaan dei. Da ala san u taigi useefi a yesi a ini kambaa, den o taampu a osu tapu bali den gi kondee.” 	 לכן כל אשר דברתם בחשך באור ישמע ואת אשר לחשתם לאזן בחדרים קרא יקרא על הגגות׃


We, biibiwan! Da sabi taki, Engel fu Masaa Gadu na jeje sani namo den de gi Masaa Gadu, fu du wooko gi en. Da ai sende den go yeepi sama fi en, di a gi en gaan bun di bigi pasa peesi, fu fende tego. 	 הלא הם כלם רוחות השרת שלוחים לעזרה בעד העתידים לרשת את הישועה׃


Bika sama di takuu losutu e tyai libisama fasi, abi denki fu libi enke fa takuu losutu e tyai sama. Ma sama di a Apaiti Jeje e tyai, abi denki fu libi enke fa a Apaiti Jeje e tyai sama. 	 כי אשר המה לבשר בעניני הבשר יחשבו ואשר לרוח בעניני הרוח יחשבו׃


Sama makiti fu dwengi ala sowtu meti go doo foo anga meti di e hali anga bee. Ala fisi anga wataa meti seefi. 	 כי מין כל בהמה ועוף ורמש וחיות הים יכבש ונכבשים הם על ידי מין האדם׃


“Namo a kownu ati boon tuutuu. Ne a sende suudati go kii den sama di kii den futuboi fi en baka. Den suudati boon a hii foto fu den sama de paata a doti. 	 ויקצף המלך וישלח צבאותיו ויאבד את המרצחים ההם ואת עירם שרף באש׃


Na onmen leisi den bui en ana anga en futu anga keti, ma a booko den keti enke lawlaw sani. Ná wan sama di be poi oli en. 	 כי פעמים הרבה אסרוהו בכבלים ובעבתים וינתק את העבתים וישבר את הכבלים ואין איש יכל לכבשו׃


Neli na be a pikin fu Milki. Da Milki na be a pikin fu Adi. Da Adi na be a pikin fu Kowsan. Da Kowsan na be a pikin fu Emadan. Da Emadan na be a pikin fu Eli. 	 בן מלכי בן אדי בן קוסם בן אלמדם בן ער׃


Ma namo, di den si Masaa Jesesi e waka na a wataa tapu e kon, ne den dyombo te, den taki, na wan yooka e kon a den. Ne den feele te, den bali gaan bali. 	 והתלמידים בראתם אותו מתהלך על פני הים נבהלו לאמר מראה רוח הוא ויצעקו מפחד׃


Wi Masaa na Jesesi Kelestesi, enke Yeepiman di teke gaan bun ati fasi luku u. Da gi en pasi fu luku u so naamo. Suku fu sabi en moo anga moo tu. Mi e begi en, fu meke u sa poi gi en gaandi, fu bali gafa en, nownow tego. Amen, na so a de! 	 ורבו בחסד ובדעת אדנינו ומושיענו ישוע המשיח אשר לו הכבוד גם היום וגם ליום העולם אמן׃


We, Masaa Jesesi be lobi Malita anga en sisa anga Lasalesi tuutuu. 	 וישוע אהב את מרתא ואת אחותה ואת לעזר׃


Wi sabi taki anga Mosesi Gadu be taki. Ma u á sabi seefi seefi, pe a sama ya komoto.” 	 אנחנו יודעים כי אל משה דבר האלהים ואת זה לא ידענו מאין הוא׃


Ma Masaa Jesesi bali ete wan leisi taanga, ne en boo koti. 	 וישוע הוסיף לקרא בקול גדול ותצא רוחו׃


Da u na mi mati, efu u e du san mi sende u fu du. 	 ואתם ידידי אתם אם תעשו את אשר אני מצוה אתכם׃


Ne wanten, ne a sende wan fu den man suudati go koti a ede fu Johanisi tyai kon. Ne a man go, ne a doo Johanisi ede felen a ini a sitaafu osu. 	 ומיד שלח המלך אחד הטבחים ויצוהו להביא את ראשו׃


Da den tu sama de mokisa libi toon wan sikin. Da den nái teli fu tu sama moo, ma na wan sikin namo. 	 והיו שניהם לבשר אחד ואם כן אפוא אינם עוד שנים כי אם בשר אחד׃


Den apaiti bosikopuman e du foondoo sani. Da a hii peesi e tyai sikiman a daagi go saka a ganda, fu den deesi. Den e biibi fu Peitilisi waka pasa namo, fi en kaaka meke den betee. 	 עד כי נשאו את החולים אל הרחבות וישימום על מטות ומשכבות למען אשר ילך פטרוס ונפל אך צלו על אחד מהם׃


Bika fa i si a Tata e weki den dedesama puu a dede, gi den libi baka, na leti soseefi a Manpikin fi en sa gi iniiwan sama di a wani libi tu. 	 כי כאשר האב יעיר ויחיה את המתים כן גם הבן יחיה את אשר יחפץ׃


Ne Masaa Jesesi go a ini a Mama Keliki fu den Dyu. Ne di a go a ini, ne a yaki den sama di e seli sani poti a doo. 	 ויבא אל המקדש ויחל לגרש משם את המכרים ואת הקונים בו׃


U á mu lobi a goontapu ya anga den sani di de a ini. Nono! Bika efu u lobi goontapu, da u ná o poi lobi Masaa Gadu, u Tata moo. 	 אל תאהבו את החלד ואת דברי החלד אם יאהב איש את החלד אין בו אהבת האב׃


Filipi Baatomeyosi Towmasi Mateyesi di be e piki lantimoni Jakowbesi a manpikin fu Alefeyosi Tadeyesi 	 פילפוס ובר תלמי תומא ומתי המוכס יעקב בן חלפי ולבי המכנה תדי׃


Bika u ala sabi taki, di u teke dopu, da u mokisa dede anga Kelestesi Jesesi. Bika a dede fi en taki, na u seefi dede de tu. 	 או האינכם ידעים כי כלנו הנטבלים למשיח ישוע למותו נטבלנו׃


Ma Masaa Jesesi e taki namo taki: “Wan sama oli mi! Bika mi fii wan kaakiti komoto a mi sikin, go deesi wan sama.” 	 ויאמר ישוע נגע בי אדם כי ידעתי אשר יצאה ממני גבורה׃


Ne a soi den anga ana taki, meke den gi en wan sani meke a sikiifi. 	 וישאל לוח ויכתב עליו לאמר יוחנן שמו ויתמהו כלם׃


“Da fa i si den e du anga u de, na letiso den e du anga mi ya kaba. Bika a sama di e teke leli a wan basi, noiti hei moo a basi. Soseefi wan futuboi á hei moo en masaa. 	 אין תלמיד עלה על רבו ועבד על אדניו׃


Dei fu dei, ai du a sani ya naamo. A sani kon e fuufeli Pawlesi. Namo a bali a takuu jeje taki: “A ini a nen fu Jesesi! Komoto wanten na a uman ya tapu.” Wanten de a takuu jeje gwe kaba. 	 וכן עשתה ימים רבים וירע בעיני פולוס הדבר הזה ויפן ויאמר אל הרוח אנכי מצוך בשם ישוע המשיח לצאת ממנה ויצא בשעה ההיא׃


Ne bakadati, ne a taigi a bakaman fi en taki: “Luku i mama de!” Ne fanafu a ten de, ne a bakaman fi en de teke en ne en osu e solugu. 	 ואחר אמר אל תלמידו הנה זאת אמך ומן השעה ההיא אסף אתה התלמיד אל ביתו׃


San u tyai kon a yu tide, da mi o taki dati satu fasi nownow. Bika wi á wani weli i ede. Da aliki wi pikinso, enke fa u sabi i lobi poti yesi kaba! 	 אך לבלתי הלאותך הרבה אתחנן אליך אשר תשמענו בקצר דברינו כחמלתך׃


U teke koodei lolo a hii boto, fu oli den paanga di a boto meke. U feele enke a sa naki panya a den santi bangi, den e kai Siite. U saka den koosi di winta e wai tyai a boto, fu winta á kisi en taanga moo. Na so u e diipi gwe. 	 ואחרי משכם אותה אליהם ויקחו לעזר את כל אשר השיגה ידם ויחשבו את דפני האניה ומיראתם פן יפלו אל בין רכסי החול הורידו את כלי המפרש וכה נדפו׃


Bika biibiwan! Efu mi kon a u kon e taki taa tongo taki, sondee fu u sabi san mi e taki, da on yeepi seefi mi be sa tyai kon gi u anga dati? A moo bun mi kon taigi u wan sani di Masaa Gadu puu kon a kiin gi mi. Efu ná so, mi kon soi u wan sani fi en di u á be sabi ete. Soseefi, fu mi leli u, taigi u san mi sabi. 	 ועתה אחי כי אבוא אליכם ואדבר בלשנות מה אועיל לכם אם לא אדבר אליכם בחזון או בדעת או בנבואה או בהוראה׃


Fa den e bali e hei mi anga den buba mofu de, ná tuu. Bika ná den weiti fu mi den e leli sama. Ma na weiti di libisama seefi meke den e leli sama.’ 	 ותהו יראתם אתי מצות אנשים מלמדים׃


Bakadati, ne a Engel di meke di fu tu go, ne a kandi a komiki fi en anga san be de a ini go a ini a ze. Ne wanten wanten, ne den ze daai kon tan enke a buulu di e komoto a dedesama sikin. Ne, ala san de a ini ze, di be abi libi, dede kaba a soso. 	 וישפך השני את קערתו על הים ויהי לדם כדם חלל ותמת כל נפש חיה אשר בים׃


Ne Masaa Jesesi daai, ne a akisi den twalufu bakaman fi en taki: “We, on fa? U wani gwe tu?” 	 ויאמר ישוע אל שנים העשר היש את נפשכם גם אתם לסור ממני׃


Moomoo, na biibi kulu sama gi wi en, fu waka lontu anga wi makandii. Da a sa kotoigi fu wi di sama poti enke basi fu solugu a moni fu Masaa Gadu sama. Bika den wani sama si taki, wi e tyai dati doo den tuu. We, wi e du a wooko ya fu gi wi Masaa gaandi anga ala wan angii fu yeepi sama tuutuu. 	 ומלבד זאת גם נבחר הוא מאת הקהלות ללכת אתנו להביא החסד הזה הגבוי על ידינו לכבוד האדון ולאמץ לבבכם׃


Da di den sama yee fa Johanisi taki, ne den pakisei taki: “A ná a Kelestesi, a di Masaa Gadu be taki a o sende kon gi u de ya, no?” Bika den be e luku on ten a Kownu di Masaa Gadu be paamisi den, be o kon. 	 ויהי כאשר חכה העם וכלם חשבים בלבם לאמר אולי יוחנן הוא המשיח׃


Da a tongo fu wan bosikopuman o bali a ini a gaan sabana taki: ‘U seeka pasi gi a Masaa, meke a pasi sa kon taampu letiopu tollo.’ ” 	 קול קורא במדבר פנו דרך יהוה ישרו מסלותיו׃


“We, heelu fu u, leliman fu Dyuweiti anga Faliseiman! Bika u na bidiigiman. U gei wan geebi. U sabi te den wei geebi fu dedesama, te a kaba? Da doose e sete moi moi. Ma luku go a ini namo, i sa si! A fuu anga soso poli dede tingi sani. 	 אוי לכם הסופרים והפרושים החנפים כי דמים אתם לקברים המסידים הנראים נאים מחוץ ותוכם מלא עצמות מתים וכל טמאה׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Fu tuu mi e taigi yu taki, efu wan sama á meke baka ete wan toon, a wan hii taa fasi anga wataa anga Jeje, a ná o poi go si a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 	 ויען ישוע אמן אמן אני אמר לך אם לא יולד איש מן המים והרוח לא יוכל לבוא אל מלכות האלהים׃


Da u tan begi a yeepi ya gi wi dise, fu fende. Da moo sama o si dati, fu bali gafa Masaa Gadu, fa ai teke gaan bun ati fasi namo luku wi ala. 	 בעזרכם אתנו בתפלתכם למען יודו רבים בעדנו על מתנת החסד שהיתה לנו על ידי רבים׃


Namo ala taa biibi Dyu fu ape tiiki ne en baka, ala fa den sabi taki, dati á de wan leti fasi, fu wooko. Balnabasi seefi kai go a ini a ogii ya. 	 ויכחשו עמו גם שאר היהודים עד כי בר נבא גם הוא נדח אחרי כחשם׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u taki, a sama di e du ogii, en na wan saafu fu ogii. 	 ויען אתם ישוע אמן אמן אני אמר לכם כל עשה חטא עבד החטא הוא׃


Ma sama di e libi letiopu, ná abi toobi fu kon a ini a leti. Da na so a o soi taki ai du san Masaa Gadu taki.” 	 אבל עשה האמת יבא לאור למען יגלו מעשיו כי נעשו באלהים׃


Meke den ain dunguu, da den á sa fusutan sani fi yu. Da taanga ten sa banowtu den naamo, fu den tyai.” 	 תחשכנה עיניהם מראות ומתניהם תמיד המעד׃


Ne Elisabeti taki go doo taki: “Oho! Fa mi du abi a bun ede ya, taki a mama fu mi Masaa kon a mi osu kon luku mi? 	 ומאין לי זאת אשר אם אדני באה אלי׃


Da mi de a den ati ini, da yu de a mi ati ini. Da na so den o de wan tuutuu fu hii goontapu mu si taki na yu be sende mi kon. Bika yu lobi den, leti enke fa i lobi mi. 	 אני בהם ואתה בי למען יהיו משלמים לאחד ולמען ידע העולם כי אתה שלחתני ואהבת אתם כאשר אהבתני׃


Di den sende a basi wakitiman so, ne a sooto den, te na a moo dipi kambaa fu a dunguu osu. A teke den futu seefi toosi go bui fasi mokisa anga udu. 	 והוא כאשר צוה כן השליכם בחדר המשמר הפנימי וישם את רגליהם בסד׃


Da den bigiman fu keliki anga den leliman fu Dyuweiti be yee. Ne den e puubei fu fende wan fasi fu kii en puu a pasi. Den si taki den wowtu di Masaa Jesesi be foondoo den sama. Da na dati meke den be feele. 	 וישמעו הסופרים וראשי הכהנים ויתנכלו אתו להשמידו כי יראו מפניו יען אשר כל העם משתוממים על תורתו׃


A akisi den baka taki: “Sowtu dopu u teke seefi?” Den piki en taki: “A dopu fu Johanisi.” 	 ויאמר אליהם על מה אפוא הטבלתם ויאמרו על טבילת יוחנן׃


Ne a uman taigi en taki: “Mi sabi taki a Mesiyasi o kon. Da te a kon, da a o tyai ala sani fiya kon a kiin gi wi.” 	 ותאמר אליו האשה ידעתי כי יבא המשיח הנקרא כריסטוס הוא בבאו יגיד לנו את כל׃


Namo den gwe a waka tapu go pasa a hii pisiwataa fu Pisidiya. Ne den go kai na a pisiwataa fu Pamfiliya. 	 ויעברו בפיסדיא ויבאו אל פמפוליא׃


We, mi be gafa u gi en fosi a be kon de. Da u á gi mi sen. Sani waka enke fa ala san mi e taigi u de e de tuu. Da fa mi be gafa u gi en soi taki, mi nái taki lei sani. 	 כי במה שהתהללתי לפניו בכם לא נכלמתי כי כמו שדברנו הכל אליכם באמת כן גם תהלתנו אל טיטוס היתה אמת׃


“Na wan fu den waka de tapu mi be de e gwe a Damasikosi Foto. Den hei apaiti begiman a Jelusalem Foto be naki pampila makiti mi, sende mi fu go du dati anda. 	 ויהי בלכתי על זאת לדמשק ברשיון הכהנים הגדולים ובמצותם׃


Bika pootiman o de ya gi u alaten, fu u solugu. Ma mi ná o de anga u ya alaten. 	 כי עניים תמיד עמכם ואנכי אינני אתכם תמיד׃


Fa i si Masaa Jesesi kaba taki so, den beendiman ain opo waa, den kon e si. Ma Masaa Jesesi wasikoi den taki: “U á mu go taigi ná wan sama.” 	 ותפקחנה עיניהם ויגער בם ישוע ויאמר ראו פן יודע לאיש׃


Dyu begiman fu Leifi Lo na fu Dyusama gi san den fende. Da a mu ipi enke sani teli paati a tin pisi, da i gi sama wan fu den. Ma denseefi be e gi Melsisedek dati. Bika den moo gaandi avo gaansama Abalaham pe den meke komoto be e gi en dati. Da denseefi be de a ini en de, du dati tu. 	 ויתכן לומר כי גם לוי הלקח את המעשרות היה מעשר בעשר אברהם׃


Ma wan wasikoi de fu dati enke fa fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi. U á mu meke dati pasa anga u! 	 לכן השמרו לכם פן יבוא עליכם הנאמר בנביאים׃


U tata Abalaham be piisii fu tuu, fu di a sabi taki a o si a dei di mi o kon a goontapu ya. Ma a si en tu. Da a piisii, te ná sipowtu.” 	 אברהם אביכם שש לראות את יומי וירא וישמח׃


Ai du gaan foondoo foondoo sani. Seefi ai meke faya komoto a tapu kai kon a goontapu meke ala sama si. 	 ונתנת אותות גדלות וגם אש מן השמים תוריד ארצה לעיני בני אדם׃


Mi kon a goontapu enke wan leti, fu meke ibii sama di biibi a mi á tan a dunguu. 	 אני באתי לאור אל העולם למען כל אשר יאמין בי לא ישב בחשך׃


Da ai tyai dati go poti a den twalufu apaiti bosikopuman ana, fu yeepi a wooko. Da te wan sama be fuka, da den be e teke puu a ini san mokisa makandii de, fu yeepi. 	 וישימהו לרגלי השליחים ויתן לכל איש ואיש די מחסרו׃


“We, mi e taigi u den sani fu di mi de anga u ya ete. 	 את אלה דברתי אליכם בעוד היותי עמכם׃


Ma toku, Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku sama. Bika a sende Kelestesi Jesesi kon poti enseefi kii enke paiman, fu pai fu takuudu anga ogii. Soseefi a kaagi di dati be o tyai gi sama. 	 ונצדקו חנם בחסדו על ידי הפדות אשר היתה במשיח ישוע׃


A taki: “Gaantangi fu Masaa Gadu, a Gadu fu Islayeli. A kon puu wi, den sama fi en a sitaafu. 	 ברוך יהוה אלהי ישראל כי פקד את עמו וישלח לו פדות׃


Ne wantoon wantoon so ala den gudu de kaba a soso so?” We, namo, da den basi edeman fu sipi, ibiiwan di be e waka a ze, ala wookoman a den sipi, anga ala taa sama di be wooko a ze, taampu te a faawe. 	 וכל חבל וכל בעל מעברת והמלחים וכל עשי מלאכה בים עמדו מרחוק׃


Ná wan libisama di si Masaa Gadu anga ain wanten. Ma na a wankodo Manpikin fi en, di de wan anga a Tata makandii, ne en meke u kon sabi en nownow, enke fa u de. 	 את האלהים לא ראה איש מעולם הבן היחיד אשר בחיק האב הוא הודיע׃


Ne a uman kon a fesi anga ala feele anga dansi sikin. Bika a sabi san pasa anga en seefi. Ne a saka kini a Masaa Jesesi fesi, ne a taigi en pilisisi ala san pasa anga en, di a oli en. 	 ותירא האשה ותחרד כי ידעה את אשר נעשה לה ותבא ותפל לפניו ותגד לו את האמת כלה׃


Ne den akisi en taki: “We, Masaa, na on ten a sani de o pasa? Da san na a maiki di wi o si taki, a yuu doo fu sowan sani pasa?” 	 וישאלהו לאמר רבי מתי אפוא תהיה זאת ומה הוא האות לעת היותה׃


Da wai ain komoto na a hii tyotyo fu wan satu pisiten namo ya. Meke u sutu pakisei a den gaan dyendee di u o fende bakaten, ma den á de fu si ya ete. Dati o tan tego. 	 אשר לא נביט אל הדברים הנראים כי אם אל אשר אינם נראים כי הנראים לשעה המה ואשר אינם נראים הם לעולם׃


Ne ala den sama nyan, te den bee fuu. Ma toku beele anga fisi fika ete. Ne di den bakaman piki den pisi beele anga fisi di fika, ne a fuu twalufu bakisi ete. 	 ויאכלו כלם וישבעו וישאו מן הפתותים הנותרים שנים עשר סלים מלאים׃


Ne mi opo go doo Damasikosi Foto, fu taigi Dyusama anda en bosikopu. Soseefi Jelusalem Foto anga ala peesi fu Dyu Kondee. Mi lontu taa foluku kondee seefi. Da mi e bali a bosikopu taki, sama mu fii tyali fu takuudu anga ogii. Da den mu daai libi kon a Masaa Gadu. Ma den libi bakadati mu e soi taki, den daai libi tuutuu. 	 כי אם קראתי ראשונה לישבי דמשק וירושלים ובכל ארץ יהודה וגם לגוים כי ינחמו וישובו אל האלהים ויעשו מעשים ראוים לתשובה׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “A bun! Tuutuu, mi e taigi u taki, tide seefi mi anga yu o de na Paladeisi fu Masaa Gadu.” 	 ויאמר ישוע אליו אמן אמר אני לך כי היום תהיה עמדי בגן עדן׃


Da bakadati, da ala sama o si a Manpikin di saka kon toon libisama ya e kon a tapu, a den woluku ini anga gaan taanga anga a dyendee fasi di e beenki. 	 ואז יראו את בן האדם בא בענן בגבורה ובכבוד רב׃


Bika lanti á poti, fu du ogii anga sama. Ma na fu luku fa sama e waka. Da na sama pasa den mofu, abi fu waka anga feele. Bika na lanti mu sitaafu sama, meke den ana bigi sai, anga wapu di den e tyai. Na Masaa Gadu wooko den de. 	 כי משמשת אלהים היא לטוב לך אך אם הרע תעשה ירא כי לא לחנם חגרת חרב היא כי משמשת אלהים היא נקמת בקצף מכל עשה הרע׃


Bika biibiwan! Luku u di Masaa Gadu kai kon toon sama fi enseefi de. Somen fu u á be de fu teke kai koniman. Somen fu u á be de fu teli enke bigiman anga makiti. Somen fu u á komoto a gudu balinen famii. 	 כי ראו נא אחי את קריאתכם שלא רבים המה החכמים לפי הבשר לא רבים השליטים ולא רבים החרים׃


Ne fanafu a ten de, ne ná wan sama abi deki ati moo fu akisi en sani. 	 ולא ערבו עוד את לבם לשאל אותו דבר׃


“We, bika Masaa Gadu lobi goontapu te, ne a gi den a wankodo Manpikin fi en, fu ibiiwan sama di e biibi ne en á mu go lasi, ma fu den fende a libi fu tego. 	 כי ככה אהב האלהים את העולם עד אשר נתן את בנו את יחידו למען לא יאבד כל המאמין בו כי אם יחיה חיי עולמים׃


Den taawan aliki, ne den begi makandii taki: “Masaa Gadu! Yu abi ala makiti, fu meke ala sani. Yu meke yu kondee anga ala san de a tapu anda. Yu meke goontapu anga ala san de ya. Yu meke den ze anga ala san de a ini den wataa fu den peesi. 	 ויהי כאשר שמעו את זאת וישאו את קולם בלב אחד לאלהים ויאמרו אדני אתה האל העשה את השמים ואת הארץ ואת הים ואת כל אשר בם׃


Ala sama fiya foondoo. Taawan e akisi taawan taki: “San a disi? Disi na wan nyun leli anga makiti fu Masaa Gadu! Ai kaasi den takuu jeje, da den e gwe tuu.” 	 ויבהלו כלם וישאלו איש את רעהו לאמר מה זאת מה היא התורה החדשה אשר אף לרוחות הטמאה בגבורה הוא מצוה והנה שמעות לו׃


Da, meke u taki a mati fi yu piki i taki: ‘Mi ná o poi opo go teke beele gi i moo. Mi anga den pikin sooto doo go didon kaba. Da fika mi, meke mi siibi fu mi.’ Ma fu di a fuka fi i bigi, meke i o go e naki a doo, e begi en naamo. 	 והוא מלפנים יענה ויאמר אל תוגיעני כי כבר נסגרה הדלת וילדי שוכבים עמדי במטה לא אוכל לקום ולתת לך׃


Ma efu wan mma á doo sigisitenti yali ete, da ná teke en poti fu solugu. Bika di den o wani man baka, da den o go libi anga man baka. 	 אבל האלמנות הצעירות אל תקבל כי בהטות יצרן את לבן מן המשיח חשקות הן להיות לאיש׃


We, na fu so meke Masaa Gadu be gi wi dise a Bun Nyunsu fu kon kai u anda. Fu u anda seefi sa fende a gaan dyendee di wi Masaa Jesesi Kelestesi seefi abi. 	 לזאת קרא אתכם בבשורתנו לנחלת כבוד אדנינו ישוע המשיח׃


Da a doo peesi now fu gi en paadon, fu fende kankan bigin libi leti baka. Efu u á du so, tyali o moo en. Da a sa bigin denki taki, noiti moo paadon sa de gi en. 	 ועתה להפך תסלחו ותנחמו כדי שלא יתבלע האיש בגדל העצבון׃


Wooko anga biibi. Meke yu ati de kiin sondee konsensi fonfon. Bika son sama biibi poli, fu di den á wani aliki fa konsensi e fon den ati, fu sani di á fiti. Ne dati poli den biibi enke te wataa e tyai boto go naki booko. 	 לאחז באמונה וברוח הטובה אשר יש מאסים בה ותשבר אנית אמונתם׃


Da soseefi, efu yu e taki anga den sama di yu anga den sabi namo, da a ná wan apaiti sani dati. Bika na so den sama fu a goontapu ya, di á de a Masaa Gadu pasi e libi tu. 	 ואם תשאלו לשלום אחיכם בלבד מה יתרון לכם הלא גם המכסים יעשו זאת׃


Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Nono! A á de fu den gwe! U gi den sani fu den nyan.” 	 ויאמר אליהם אינם צריכים ללכת תנו אתם להם לאכל׃


Ne, mi yee wan tongo taki komoto a Masaa Gadu Kondee a tapu enke wan gaan sula anga, te gaan donduu e bali. A tongo di mi be yee, be gei te gitaliman be e pee den gitali. 	 ואשמע קול מן השמים כקול מים רבים וכקול רעם גדול ואשמע קול תפשי כנור המנגנים בכנורותיהם׃


Da a nyun sowtu sama fu Masaa Gadu ya mu towe ala takuu fasi, di á bun fu taawan. Towe ala peepee fasi wooko sondee bidiigi. Towe ala leilei fasi enke yu e fii tyali ati fasi fu taawan. Taawan sani á mu e ati yu. Kaba taki sani di e saanti taawan. 	 ועתה הסירו מכם כל רשע וכל מרמה וחנפה וקנאה וכל לשון רע׃


Namo Dyusama anga den fesiman makandii anga taa foluku de fiti makandii fu mesaandi den Pawlesi naki kii anga siton. 	 ויהי רגשת הגוים והיהודים עם ראשיהם להתעלל בהם ולסקלם׃


Den doo Pelika Foto anda, ne den gi sama ape a Bun Nyunsu. Bakadati, ne den gwe a wan taa foto den e kai Ataliya, fu teke sipi abaa a ze gwe na abaase. 	 וישמיעו את דבר יהוה בפרגי וירדו אל אטליא׃


Ma namo, da wan fu den uman di e wooko a ini a osu si en de. Ne a uman ya luku en bun, ne a taki: “Hei! A man ya, a ná wan fu den man, fu a man di den tyai kon ya, no?” 	 ותראהו השפחה יושב נגד האור ותבט בו ותאמר גם זה היה עמו׃


Na so den kon doo Jelusalem Foto. Ne den apaiti bosikopuman anga den gaansama fu biibiwan keliki ape puu den moimoi a boto. Ne den taigi denseefi ala fa Masaa Gadu teke den, tyai go wooko a mindii fu taa foluku. 	 ויהי כבאם ירושלים ויקבלו אתם הקהלה והשליחים והזקנים ויגידו להם את אשר הגדיל האלהים לעשות עמהם׃


Ma a pikin ya piki en taki: ‘Nono, mi dda! Mi ná o poi go wooko a goon.’ Ma moo lati, ne a pikin ya fii tyali, fu di a piki so. Ne a komoto langa langa go wooko na a goon, gi a dda. 	 ויען ויאמר אינני אבא ואחרי כן נחם וילך׃


“Mi Dyusama ya! Da sabi taki, na dati kon, fu yeepi wi anga a wooko di a du. Na so u sa fende paadon, fu ala takuudu anga ogii. Na a bosikopu ya wi e taigi u ya. 	 לכן אנשים אחים יודע לכם כי על ידי זה הגד לכם סליחת החטאים׃


Ma te yu e begi, da biibi mu de taki, Masaa Gadu e yee yu. Pikinso pantan á mu e seke yu ati seefi! Efuso yu ati o de enke paana fu liba di nái sidon a wan peesi. 	 רק יבקש באמונה ובבלי ספק כי בעל ספק דומה לגלי הים הסער והנגרש׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U sabi san u e akisi de? A gaan sitaafu anga pina di de fu kon a mi tapu u o poi tyai en? Na a ten di de a u fesi e kon, a gei enke mi o diingi wan gaan bita diingi a ini wan kan. Da u o poi diingi en?” 	 ויאמר אליהם ישוע לא ידעתם את אשר שאלתם היכל תוכלו לשתות את הכוס אשר אני שתה ולהטבל בטבילה אשר אני נטבל בה׃


Bika en Buku sikiifi taki: ‘Disi na a siton di meseeman be oli fu wan soso sani. Na dati daai kon toon a siton futu fu a hii osu.’ 	 והוא האבן אשר מאסתם אתם הבונים ותהי לראש פנה׃


Namo a uman piki taki: “Masaa! Na so a de tuu! Ma wan pikin dagu seefi á sa abi pasi, fu kon piki den sakasaka di e kai komoto na a tafaa kon a doti, no?” 	 ותאמר כן אדני אפס כי גם צעירי הכלבים יאכלו מפרורים הנפלים מעל שלחן אדניהם׃


A ten de, da den kulu biibiwan fu Kelestesi na a pisiwataa fu Judeja noiti be si mi anga ain wanten. 	 אבל קהלות יהודה אשר במשיח הנה לא ידעו את פני׃


Da, na a dei fu Masaa, da a Jeje fu Masaa Gadu be de a mi tapu wan apaiti fasi. Ne mi yee wan gaan taanga tongo a mi baka enke gaan tutu e boo. 	 ואהי ברוח ביום האדון ואשמע אחרי קול גדול כקול שופר׃


Gaanbigi koko eisi di be e wegi fotenti kilo be e kai komoto a tapu kon a den sama tapu. Ne den sama bigin kosi Masaa Gadu, fu a sitaafu ya ede. Bika a sitaafu be ogii seefi seefi. 	 וברד כבד כככר ירד מן השמים על בני האדם ויגדפו בני האדם את האלהים על אדות מכת הברד כי כבדה מכתו מאד׃


Da di a Basiya fu Masaa Gadu Kondee kon a Maliya, ne a gi en odi taki: “Fa ai go, Maliya? I abi bun ede moo ala uman. Masaa Gadu de anga yu. Ne a teke gaan bun ati fasi namo luku yu. Bika a abi gaan piisii anga yu.” 	 ויבא המלאך אליה החדרה ויאמר שלום לך אשת חן יהוה עמך ברוכה את בנשים׃


Toku mi wooko bun a u mindii. Mi meke u sabi ala san fanowdu fu tyai useefi anga a biibi. Mi leli u dati fini fini a ganda mindii doo osu fu osu a ibiiwan. 	 איך לא כחדתי מכם כל דבר תועלת והגדתיו לכם ולמדתי אתכם ברבים ובכל בית ובית׃


A meti di i si anga den tin tutu o buuse a motyo uman ya te, den o daai baka gi en. Den o puu ala san a abi ne en ana, te a fika piipii sondee wan sani. Da den o nyanmi en sikin dugu dugu te a kaba, da den boonmi en anga faya. 	 ועשר הקרנים אשר ראית והחיה המה ישנאו את הזונה ועשוה גלמודה וערמה ואכלו את בשרה ואתה ישרפו באש׃


Bika libisama lobi feti a goontapu sani baka. Ma biibiwan mu sabi taki, teke a fasi de fu libi sa meke iseefi daai fika Masaa Gadu toon feyanti fi en tu. Da yu libi sa gei wan uman di á de fu fitoow. Dati e fika en man du ogii anga taawan. 	 הנאפים והמנאפות הלא ידעתם כי אהבת העולם איבת אלהים היא ועתה החפץ להיות אהב העולם יהיה איב לאלהים׃


Ma fanafu twalufu yuu, mindii dei, te go miti dii yuu bakadina, ne a hii kondee dunguu pii. 	 ומשעה הששית היה חשך על כל הארץ עד השעה התשיעית׃


Da, we sabi taki Masaa Gadu lobi u tuutuu. Da na so wi e biibi en tu. Bika, Masaa Gadu hii fasi na lobi. Da sama di e lobi taa sama, da en anga Masaa Gadu de wan makandii kaba. 	 ואנחנו ידענו ונאמן באהבה אשר אלהים אהב אתנו האלהים הוא אהבה והעמד באהבה עמד באלהים והאלהים עמד בו׃


Ne, Masaa Jesesi bali den taanga taanga fu den á meke ná wan sama sabi san pasa de. Soseefi tu a taigi den fu den gi a pikin sani fu nyan. 	 ויזהר אותם מאד שלא יודע הדבר לאיש ויאמר לתת לה לאכול׃


Ne a Basiya taigi en taki: “Ná feele, Sakalia! Masaa Gadu yee den begi fi yu. Yu uman, Elisabeti, o meke wan manpikin. Da i mu kai a pikin ya, Johanisi. 	 ויאמר אליו המלאך אל תירא זכריהו כי נשמעה תפלתך ואלישבע אשתך תלד לך בן וקראת שמו יוחנן׃


U go, da u taigi den bakaman fi en anga Peitilisi taki: ‘Ai go a den fesi a Galileya. Da a sa miti den anda enke fa a be taigi den.’ ” 	 אך לכנה ואמרתן אל תלמידיו ואל פטרוס כי הולך הוא לפניכם הגלילה ושם תראהו כאשר אמר לכם׃


Da Masaa Jesesi anga den bakaman fi en kon a Jelusalem Foto. Ne a go a ini a Mama Keliki. Ne den leliman fu Dyuweiti anga den moo hei apaiti begiman anga den gaansama fu Dyu Kondee kon ne en. 	 וישובו ויבאו ירושלים ויהי הוא מתהלך במקדש ויבאו אליו הכהנים הגדולים והסופרים והזקנים׃


Ma now, ne Pilatesi meke den teke Masaa Jesesi tyai gwe fu den wipi en. 	 אז לקח פילטוס את ישוע וייסרהו בשוטים׃


Ne di a akisi den on ten fu a dei a pikin be kon betee, ne den taigi en taki: “Eside bakadina, wan ten fu wan yuu, ne a feba gwe.” 	 וידרש מאתם את השעה אשר בה רוח לו ויאמרו אליו תמול בשעה השביעית עזבתו הקדחת׃


Da di a pikin abi aitin dei, ne den kon fu koti en sani mofu enke fa den Dyu be gwenti, fu soi taki a pikin ya libi de fu Masaa Gadu wawan. Da den be wani kai a pikin Sakalia enke en dda. 	 ויהי ביום השמיני ויבאו למול את הילד ויקראו אתו זכריה על שם אביו׃


da i be sa tyai a moni fu mi go poti a banku gi mi, fu a puu wini gi mi? Bika moni a banku e goo.’ 	 לכן היה עליך לתת את כספי לשלחנים ואני בבואי הייתי לקח את אשר לי בתרבית׃


A sama di e feti fu kibii en libi sa lasi en. Ma sama di ná abi toobi fu lasi en libi a goontapu ya fu mi ede, sa fende libi fu tego. 	 האהב את נפשו יאבדנה והשנא את נפשו בעולם הזה ינצרה לחיי נצח׃


We, da te yu de saafu a katibo, da poti yuseefi wooko anga yu hii ati. Bika fa a de, da a ná fu sama ede meke yu e wooko bun so, ma na Kelestesi yu e dini sowan fasi. 	 ועבדים בנפש חפצה את האדון ולא בני אדם׃


Da wan taa kina dei, ne Masaa Jesesi go a ini wan Dyu keliki baka, go e leli sama. Ma namo, wan man be de ape, di be siki ne en letise ana. A ana be dee fika kamboo. 	 ויהי בשבת אחרת בא אל בית הכנסת וילמד ושם איש אשר יבשה ידו הימנית׃


We, ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, Eliya mu waka a fesi fu a Kelestesi kon tuu, fu seeka pasi gi en a fesi. 	 ויען ישוע ויאמר אליהם הנה אליהו בא בראשונה והשיב את הכל׃


Ala den foluku fu hii goontapu o abi a kiin leti fu a foto ya. Da ala den kownu fu goontapu o tyai den gudu fu den kon poti a ini a foto. 	 והגוים ילכו לאורה ומלכי ארץ מביאים כבודם ותפארתם אליה׃


Bika te Masaa kai wan saafu teke toon sama fi en, da a puu dati a saafu fu sama. Sama di á be de saafu tu, ne a kai yu teke toon fi en, da yu de fu wooko ne en ondoo enke saafu. 	 כי הקרוא באדון בהיותו עבד משחרר הוא לאדון וככה גם הקרוא בהיותו חפשי עבד הוא למשיח׃


Da efu na i futu e koli yu fu meke i du ogii, da i mu koti en puu towe. Bika a moo bun i de anga wanse futu, da i kiipi go a Gadu Kondee pe libi ná a kaba ná wan ten. Moo enke i de anga tu se futu, da den iti yu go a didibii faya, te a yuu doo. 	 ואם רגלך תכשילך קצץ אתה טוב לך לבוא פסח לחיים מהיות לך שתי רגלים ותשלך לגיהנם אל האש אשר לא תכבה׃


A wooko fu mi mu waka enke fa wan apaiti takiman be sikiifi a fositen anda taki: “Pe den á yee sani fi en ete, sa yee fi en, fu fusutan fa a tan. Bika noiti den be yee dati ape, ma den o kon fusutan now.” 	 כי אם ככתוב אשר לא ספר להם ראו ואשר לא שמעו התבוננו׃


We, mi sidon anga pakisei fu u ya. Bika a gei na fu soso mi be simpan, du a hii wooko di mi be du a u mindii anda. 	 מתירא אני פן לריק עמלתי בכם׃


Bika mi á be fiti fu fende a wooko ya. I sa kai mi a moo lagiwan di Masaa Gadu teke poti apaiti fasi gi enseefi. Ma toku, a fitoow mi a gaan wooko, fu soi taa foluku sowtu sani ai gi sama di biibi Kelestesi. Den sani ya foondoo pasa maiki. 	 לי צעיר הצעירים שבכל הקדשים נתן החסד הזה לבשר בגוים את עשר המשיח אשר לא יחקר׃


Biibiwan! Te mi pakisei u anda, da mi e fii en dipi a mi ati, enke fa bee e nyan mama, fi en pikin. Da a fii ya sa tan, te enke mi yee taki, u poti yesi e teke den leli fu Kelestesi, fu wooko. 	 בני אשר אני מחולל שנית עד כי יוצר בכם המשיח׃


Ne Masaa Jesesi gi den wan ageisi toli, da a taki: “A Nyun Tii fu Masaa Gadu de leti enke wan kownu di abi somen wookoman, di mu pai en. 	 על כן דומה מלכות השמים למלך בשר ודם אשר חפץ לעשות חשבון עם עבדיו׃


“Ma di den si a manpikin e kon, ne den pakisei taki: ‘A ná a pikin fu a masaa di yuu a goon gi u e kon de, no? Ne en ai! Meke u kii en, bika te a dda dede, da ala sani o fika gi en. Ma efu u kii en, da a goon o toon fu wi.’ 	 והכרמים ההם אמרו איש אל רעהו הנה זה הוא היורש לכו ונהרגהו ולנו תהיה הירשה׃


Ma di den sama si taki Masaa Jesesi anga den bakaman fi en á de ape, ne den go a ini wan sipiboto, ne den go a Kafalnayemu go suku en. 	 ויהי כראות המון העם כי ישוע איננו שם אף לא תלמידיו וירדו גם הם באניות ויבאו אל כפר נחום לבקש את ישוע׃


Ma na taanga weiti den e poti gi sama, fu oli. Ma denseefi nái lobi wan finga a den weiti de, fu meke sama poi si a den, fa a weiti mu oli seefi. 	 כי אסרים משאת כבדים ועמסים על שכם האנשים ולא יאבו להניעם אף באצבעם׃


Ma u mindii de, te mi be abi moni fanowdu, da mi á be poti a fuka de gi u. Bika biibiwan be komoto a Masadoniya pisiwataa kon yeepi mi. Den e du dati go doo ete seefi. Da mi á denki bakaten seefi mi o fuka u de so tu. 	 כי את מחסורי מלאו האחים בבאם ממקדוניא ובכל דבר נשמרתי מהיות לכם למשא וגם אשמר׃


Namo a man piki en taki: “Fa a sa kiin gi mi, fu sabi san mi e leisi? Sama á de fu soi mi san na a sani seefi!” Namo a kai Filipi, fu dyombo go sidon ne en se a ini a wagi. 	 ויאמר ואיככה אוכל אם אין איש אשר יורני ויבקש מאת פילפוס לעלות ולשבת אצלו׃


Mosesi be sikiifi gi wi a ini a weiti taki, efu u kisi so wan sama u mu naki en anga siton kii. Da san yu e taki fu a uman ya?” 	 ומשה צונו בתורה לסקל נשים כאלה ואתה מה תאמר׃


Na dati na a weiti di moo bigi. 	 זאת היא המצוה הגדולה והראשונה׃


Bika u ala sabi fa mi be e libi enke fa ala Dyusama e denki sani. Mi be lon du ogii seefi anga den kulu sama di e waka a Jesesi baka, fu kaba den a soso puu a goontapu. 	 כי הלא שמעתם את דרכי אשר התהלכתי מלפנים בין היהודים ואת אשר רדפתי על יתר את עדת אלהים ואבדתיה׃


Da a hii ten di a libi ya libisama fasi, da a bali kee begi Masaa Gadu seefi, di wawan poi tapu dede gi en. Namo Masaa Gadu yee a begi fi en de, fu di a saka enseefi gi en de so. 	 אשר בימי היותו בבשר הקריב תפלות ותחנונים בצעקה גדולה ובדעות לפני מי שיכול להושיעו ממות ויעתר לו מפני יראתו׃


Da fa i si a sende den sama gwe, ne en anga den bakaman fi en go a boto, ne den gwe a wan peesi den e kai Dalmanuta. 	 אז ירד באניה עם תלמידיו ויבא אל גלילות דלמונתא׃


Namo Gaaman Festesi wai a wanse anga koniman di e yeepi en wegi sani luku. Ne a kon piki taki: “A bun! I begi mi, fu mi sende yu go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, da na anda mi o sende yu go, fu koti a kuutu!” 	 ויועץ פסטוס עם יועציו ויען אתו לאמר את הקיסר קראת אל הקיסר תלך׃


Na so a afukati kaba taki. Namo ala taa Dyusama ape piki anga en taki, na tuu. 	 וימלאו היהודים את דבריו לאמר כי כן הוא׃


Ne, a Pikin Sikapu booko di fu feifi lenti fu a buku. Ne, mi si a apaiti begi tafaa pe den e boon sani gi Gadu daa. Di mi luku na a tafaa ondoo, ne mi si den akaa fu den sama di den be kii fu di den e paati a bosikopu fu Masaa Gadu anga fu di den be e kotoigi fu Masaa Jesesi. 	 וכפתחו החותם החמישי וארא מתחת למזבח את נפשות הטבוחים על דבר האלהים ועל העדות אשר היתה להם׃


We, di Judasi go a doose kaba, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “We, a yuu doo, di a hei di a Manpikin di saka kon toon libisama ya abi, mu kon fu si. Da a hei fu Gadu seefi o de fu si tu. 	 הוא יצא וישוע אמר עתה נתפאר בן האדם והאלהים נתפאר בו׃


Ne a dyombo opo taampu, ne a puu a koosi di a be e tapu koo, ne a waka go a Masaa Jesesi. 	 וישלך את שמלתו מעליו ויקם ויבא אל ישוע׃


Na so sama tongo nyoni na a hii sikin fi en, ma en wooko bigi. Bika denki pikin tongo fu faya seefi di e sutu boon wan hii gaan busi. 	 ראה מה גדול היער ואש קטנה תבעירנו גם הלשון אש היא עולם מלא עולה׃


Da, leti enke fa mi Tata lobi mi, na soseefi miseefi lobi u tu. So u tan a ini a lobi fu mi. 	 כאשר אהבני אבי אהבתי אתכם גם אני ואתם עמדו באהבתי׃


Ma namo, wan dei, ne den sama di e piki lantimoni anga den sama di be abi polinen a kondee go aliki Masaa Jesesi. 	 ויהי בקרב אליו כל המוכסים והחטאים לשמע אותו׃


Ná wan fu den daai kon gi Masaa Gadu daa, no? Na a taa kondee sama ya, di á de wan Islayeli sama, ne en wawan daai kon gi Masaa Gadu daa?” 	 האם לא נמצא אשר שב לתת כבוד לאלהים זולתי הנכרי הזה׃


A de leti enke te wan uman de anga bee. Te a yuu fi en doo fu a meke, da a bee e nyanmi en, te ná sipowtu. Ma te a meke kaba, da a nái pakisei a pen moo. Piisii namo, di ai piisii so fu di wan sama kon a goontapu. 	 האשה בלדתה עצב לה כי באה עתה ואחרי ילדה את הילד לא תזכר עוד את עצבונה משמחתה כי אדם נולד לעולם׃


“Ma, fosi a kaba taki, ne a dda bali gi den wookoman taki: ‘U esi go teke den moo waiti koosi kon wei gi en. U tyai wan linga kon wei ne en finga gi en. U tyai susu kon gi en meke a wei ne en futu. 	 ויאמר האב אל עבדיו הוציאו את השמלה הטובה מכלן והלבישהו ותנו טבעת על ידו ונעלים ברגליו׃


Masaa Gadu Buku sikiifi fu dati taki: “Dyombo piisii, yu enke uman di fosi á meke pikin! Bika yu á be sabi bee nyan fu pikin. Ma dyonson yu paansu sama o ipi moo a uman, di fosi be meke pikin anga a man.” 	 כי כתוב רני עקרה לא ילדה פצחי רנה וצהלי לא חלה כי רבים בני שוממה מבני בעולה׃


Ma meke ibiiwan keli enseefi luku fosi a nyan a beele anga diingi fu a kan win ya. 	 יבחן האיש את נפשו ואז יאכל מן הלחם וישתה מן הכוס׃


Da di den si a sama e waka na a ze tapu anga futu e kon, ne den feele te den bigin bali. Den be denki taki na wan yooka e kon a den. Ne Masaa Jesesi bali gi den taki: “U á feele! U oli useefi. Na mi de ya!” 	 והם בראתם אתו מתהלך על פני הים חשבו כי מראה רוח הוא ויצעקו׃


Ne den akisi Masaa Jesesi taki: “Masaa Jesesi! Saide meke den leliman fu Dyuweiti e leli u taki, Eliya mu kon a goontapu fosi Masaa Gadu sende a Kelestesi kon?” 	 וישאלהו לאמר מה זה אמרים הסופרים כי אליהו בוא יבוא בראשונה׃


Ma, den sama di den o iti go a ini a swampu faya di e boon enke den iti podoo ne en, na den sama di be feele fu oli a biibi go doo, den sama di á be wani biibi, den sama di be e du ala sowtu ogii, den kiiman, den motyoman, sama di be e du ala sowtu tofuu wooko, sama di be e du afokodeei anga den leiman. Da, disi na di fu tu dede.” 	 אבל רכי הלב ואשר אינם מאמינים והמגאלים והמרצחים והזנים והמכשפים ועבדי האלילים וכל המכזבים חלקם יהיה באגם הבער באש וגפרית אשר הוא המות השני׃


Namo Pawlesi kaba taki, ne a saka kini makandii anga den gaansama fu biibi keliki fu Efese Foto. Ne den begi te a kaba. 	 ואחרי דברו את הדברים האלה כרע על ברכיו ויתפלל עם כלם׃


Ma mi o tan feti naamo, fu u sa tan membee den sani ya ala yuu. Da te mi á de moo, da den sa fika a u denki. 	 ואשתדל שיהיה לכם תמיד גם אחרי פטירתי זכרון הדברים האלה׃


We, da yu enke taa foluku ape á de a doose fu Masaa Gadu foluku moo. Soseefi yu á de enke taa kondee sama gi en moo. Ma si yuseefi now enke sama di a teke poti apaiti fasi, fu poi tan ne en kondee a tapu anda. Yu na tyuku tyuku famii fi en, di de a ini en osu tu. 	 לכן אינכם עוד גרים ותושבים כי אתם בני עיר אחת עם הקדשים ובני בית אלהים׃


We, di den tyai Masaa Jesesi go a Gaaman Pilatesi, ne a gaaman akisi en taki: “Yu na a kownu fu den Dyusama tuu?” Namo, ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, na iseefi taki en de kaba.” 	 וישוע העמד לפני ההגמון וישאלהו ההגמון לאמר האתה הוא מלך היהודים ויאמר ישוע אתה אמרת׃


Bika mi sabi taki, fa Masaa Gadu paamisi fosi a be meke goontapu ya seefi, na fu meke sama luku fu fende tego libi, da a abi a makiti de. A o pasa letiso! Bika noiti a poi lei. 	 עלי תקות חיי העולם אשר הבטיח לפני ימות עולם האל אשר לא ישקר׃


Namo, di Masaa Jesesi de ape, ne wantu beendiman anga lanman kon suku yeepi ne en. Ne a deesi den kon bun. 	 ויגשו אליו עורים ופסחים במקדש וירפאם׃


Ne a Basiya piki en taki: “A Apaiti Jeje fu Masaa Gadu o kon a ini yu anga kaakiti, da i sa de anga bee. Da fu di na a Apaiti Jeje o meke i de anga bee, meke den sa kai a pikin ya, Pikin fu Masaa Gadu. A pikin ya libi o seeka de silli apaiti fasi, sondee fowtu gi Masaa Gadu. 	 ויען המלאך ויאמר אליה רוח הקדש תבוא עליך וגבורת עליון תצל עליך על כן גם לקדוש הילוד יקרא בן אלהים׃


Te mi e yee so taki den pikin fu mi e waka a Masaa Gadu pasi, da mi e piisii te, ná sipowtu. 	 אין לי שמחה גדולה מלשמע את אשר בני יתהלכו באמת׃


Ne a Engel de taigi mi taki: “Sikiifi a sani ya taki: ‘Seigi fu den sama di den be kai, fu kon na a toow osu piisii fu a Pikin Sikapu.’ ” Ne a taigi mi tu taki: “Na Masaa Gadu seefi den tuutuu taki ya komoto.” 	 ויאמר אלי כתב אשרי הקרואים אל משתה חתנת השה ויאמר אלי אלה הדברים אמת הם דברי אלהים׃


Ne den taigi en taki: “We, Masaa! A man de abi ipi kaba, bika na tin miliyun a abi.” 	 ויאמרו אליו אדנינו יש לו עשרת מנים׃


We, na di Masaa Jesesi taki so, fosi den bakaman fi en kon kisi kiin taki, na Johanisi a Dopuman a be e taki na a Eliya di be mu kon kaba. 	 אז הבינו התלמידים כי על יוחנן המטביל דבר אליהם׃


Ne di a sende ala den sama gwe kaba, ne a subi go a wan mongo tapu, go e begi. 	 ויהי אחר שלחו אתם ויעל ההרה להתפלל׃


Wan taa peesi sikiifi baka taki: “Yu o de a moo hei apaiti begiman gi taawan a mi Masaa Gadu ya fesi, fu tego, Dati sa waka na a fasi fu Melsisedek.” 	 כמו שאמר גם במקום אחר אתה כהן לעולם על דברתי מלכי צדק׃


Ne den bigin fu waka go a Jelusalem. Ne somen sama baala koosi na a gaan pasi mindii a doti, fu Masaa Jesesi lei pasa anga a buliki. 	 ובנסעו הציעו את בגדיהם על הדרך׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Meke ala sama go sidon.” Bika a peesi be abi tyaipi gaasi. We, ne den go sidon. Da a be sa de wan sani fu feifi dunsu manengee so. 	 ויאמר ישוע צוו את העם לשבת ארצה וירק דשא לרב היה במקום ההוא וישבו לארץ כחמשת אלפי איש במספר׃


Noiti a taigi wan fu den Engel fi en taki: “Mi Manpikin! Yu meke a goontapu ya tide, fu ala ain sa si yu, di de fu tii ala san mi abi.” Noiti a taigi wan fu den Engel taki: “Mi Masaa Gadu ya, anga yu na dda anga pikin.” 	 כי אל מי מן המלאכים אמר מעולם בני אתה אני היום ילדתיך ועוד אני אהיה לו לאב והוא יהיה לי לבן׃


A ná abi toobi, efu mi na wan apaiti takiman. Efu Masaa Gadu soi mi ala kibii toli fi en. Efu mi sabi ala san de fu sabi. Efu mi biibi bigi fu toto gaan mongo puu a pasi. Ma sondee tuutuu lobi, da mi na wan soso sani. 	 וכי תהיה לי נבואה ואדע כל הסודות וכל הדעת וכי תהיה לי כל האמונה עד כי אעתיק הרים ואין בי האהבה הייתי כאין׃


Ne a masaa taki: ‘We, a bun! Fu di i wooko so moi, meke mi o poti i toon edeman fu feifi kondee.’ 	 ויאמר גם לזה אף אתה היה על חמש ערים׃


Da na a dei de seefi, Gaaman Pilatesi anga Kownu Helowdesi kon de bun baka anga denseefi. Bika langa ten a fesi, den be de feyanti anga denseefi. 	 ביום ההוא נהיו פילטוס והורדוס לאהבים יחדו כי מלפנים איבה היתה בינתם׃


Fu taigi a lanman ya taki, a kisi paadon fi en takuudu anga ogii, efu fu taigi en taki: ‘Opo taampu! Teke i daagi waka go a osu!’ on di moo taanga? 	 מה הנקל האמר אל נכה האברים נסלחו לך חטאתיך אם אמור קום שא את משכבך והתהלך׃


Da fu di u oli doo a san mi be taigi u, a dati meke mi o kibii u gi a gaan tesi di o kon a goontapu fu tesi den sama di e tan a goontapu. 	 יען שמרת דבר סבלנותי אשמרך גם אנכי משעת הנסיון העתידה לבוא על תבל כלה לנסות את ישבי הארץ׃


Na a seefi Jesesi de kaakiti fu du foondoo sani so. Na a biibi namo di a lanman ya poti a ini a nen fi en, ne a nen fi en betee en. Ne a futu fi en di u seefi be sabi taki, lan kon taanga a doti so. A betee leti a wi ala fesi tide ya, fu u sa si dati anga ain.” 	 ולמען אמונת שמו חזק שמו את האיש הזה אשר אתם ראים ומכירים אתו והאמונה אשר לנו על ידו היא העלתה לו את הארכה הזאת לעיני כלכם׃


Da u mu abi tyali ati fu sama leti enke fa Masaa Gadu u Tata abi tyali ati fu den.” 	 לכן היו רחמנים כאשר גם אביכם רחום הוא׃


Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Na biibi fi yu Masaa Gadu, meke mi e taki fi yu yeepi.” Na so wi e biibi nownow, meke wi ya seefi e taki fi en yeepi. 	 ובהיות לנו הרוח ההוא של האמונה כדבר הכתוב האמנתי כי אדבר גם אנחנו נאמין ועל כן נדבר׃


Mi o kii den pikin fu Isebeli. Da ala den keliki sa sabi taki na mi e keli libisama boo ati anga den pakisei luku. Mi sa pai ibii sama na a fasi fa en wooko de. 	 והרגתי במות את בניה וידעו כל הקהלות כי אני חקר כליות ולב ונתתי לכם לכל איש כפרי מעלליו׃


Ne, mi si wan taa Engel fu Masaa Gadu go taampu na a apaiti begi tafaa, pe den e boon switi sumee sani gi Masaa Gadu. A be abi wan gowtu peeti, di den e boon sumee switi sani gi Masaa Gadu. Den be gi en somen sumee switi sani, di den e boon gi Masaa Gadu mokisa anga den begi fu den sama fu Masaa Gadu. A be mu boon den sumee switi sani, na a apaiti tafaa tapu, di de a fesi fu a kownu sutuu. 	 ויבא מלאך אחר ויגש אל המזבח ומחתת זהב בידו ותנתן לו קטרת הרבה לתתה עם תפלות כל הקדשים על מזבח הזהב אשר לפני הכסא׃


Na fu soso Masaa Gadu meke Basiya fi en tyai en weiti kon gi u. Bika u nái wooko anga den.” 	 אתם אשר קבלתם את התורה על ידי מלאכות המלאכים ולא שמרתם אותה׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u taki, u o si tapu a den woluku anda opo waa. Da u o si den Basiya fu Masaa Gadu Kondee e subi e go, e saka e kon na a Manpikin di kon saka toon libisama ya tapu.” 	 ויאמר אליו אמן אמן אני אמר לכם מעתה תראו השמים נפתחים ומלאכי אלהים עלים וירדים על בן אלהים׃


Ne a man piki Masaa Jesesi taki: “We, Masaa! Senten mi de pikinengee, mi e oli ala den weiti de te enke tide.” 	 ויען ויאמר אליו רבי את כל אלה שמרתי נעורי׃


A bosikopu ya e soi fa a sende Kelestesi kon puu feyanti fasi fu sama toon mati fi en. Ai figi takuudu anga ogii puu a kaagi fu sitaafu. Na so a sende wi fu bali ala se fa sama sa toon mati fi en. 	 יען אשר אלהים היה במשיח מרצה את העולם לעצמו ולא חשב להם את פשעיהם וישם בנו את דבר הרצוי׃


Ma u na sama fu Masaa Jesesi. A dati meke den kon a u. Da, wi musu fu yeepi den anga ala san den abi fanowdu. Da a sowan fasi, wi e yeepi fu paati a Bun Nyunsu. 	 על כן חיבים אנחנו לקבל אתם למען נהיה עזרים לאמת׃


Na so wiseefi be de fosi Masaa Jesesi kon doo. Wi á be doo peesi, meke sowtu a sowtu weiti be e wooko enke basi a u tapu. 	 ככה גם אנחנו בעוד היותנו קטנים היינו משעבדים ליסדות העולם׃


Mi Judasi e sikiifi a biifi ya gi u di Masaa Gadu kai kon toon sama fi enseefi. Mi na eigi baala fu wi lobi biibi baala Jakowbesi. Jesesi Kelestesi na mi basi di mi e dini. A lobi u de, da ai kibii u de doo libi tego seefi anga Jesesi Kelestesi. 	 יהודה עבד ישוע המשיח ואחי יעקב אל המקראים אשר הם מקדשים באלהים האב ושמורים לישוע המשיח׃


A o kon esi esi, kon gi den san den e begi en. Ma a de wan taa sani, efu te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o daai kon baka a goontapu, efu a o fende biibi a libisama.” 	 אני אמר לכם כי יעשה את דינם במהרה אך בן האדם בבאו הימצא אמונה בארץ׃


A taanga gi wan kameili fu waka pasa a wan nanai olo. Ma mi e taigi u taki, a moo taanga gi wan guduman fu a pasa kon a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.” 	 נקל לגמל לעבר בתוך נקב המחט מבוא עשיר אל מלכות האלהים׃


Ma wi á du san den wani. Kweti! Bika wi mu oli a Bun Nyunsu, di de Masaa Gadu bosikopu, na a leti fasi gi u anda, go doo. 	 אשר לא סרנו למשמעתם אף לא שעה אחת למען אשר תעמד בקרבכם אמתה של הבשורה׃


Da, a ini a sani di mi si, mi si den asi anga den suudati di be e lei a den tapu. Den be wei lebi, baaw anga taya insii impi. Den ede fu den asi be gei lew ede. Den be e puu faya anga somoko anga podoo a ini den mofu ini. 	 וכן ראיתי במראה את הסוסים ורכביהם אשר שרינותיהם כעין אש ותכלת וגפרית וראשי הסוסים כראשי אריות ותצא מפיהם אש וקיטור וגפרית׃


Enke fa mi be taki kaba, u nái pantan a Masaa Gadu enke a ná o gi u ala dati. Wi e fende en moo bun tu, fu fika a sikin ya go teke a nyun sikin enke a tuutuu osu fu libi tego anga wi Masaa. 	 אמנם בטוחים אנחנו ונבחרה לנו להתרחק מן הגוף ולהיות קרובים אל האדון׃


Ma mi á kon a Kolenti Foto de ete enke fa mi be paamisi. Bika mi á wani kon taki hati fasi anga u de, fu san u e du de ete. Na dati tuu, mi e taki leti. Masaa Gadu ain de a mi tapu, meke mi á poi lei. 	 ואני את אלהים אקרא להיות עד לנפשי כי בעבור היותי חס עליכם לא באתי עוד לקורנתוס׃


Da, soseefi den á daai libi, fika a kii sama wooko. Da a tofuu wooko, a motyo fasi anga a fufuu seefi, den á fika. 	 ולא שבו מדרכם לרצח ולכשף ולזנות ולגנב׃


Masaa Gadu e kuutu sani letiopu sondee kukutu fasi. Bika a sitaafu a gaan motyo di be e poli a goontapu anga a motyo libi fi en. Na so Masaa Gadu pai en baka fu den wookoman fi en di a be kii.” 	 כי אמת וישר משפטיו כי שפט את הזונה הגדולה אשר השחיתה את הארץ בתזנתה וידרש מידה טאת דם עבדיו׃


Ma Pawlesi be e luku ala san ai du. Namo a bali en taki: “Ná kii yu seefi! U ala de ya sondee fu lowe!” 	 ויקרא פולוס בקול גדול לאמר אל תעש לך מאומה רע כי פה אנחנו כלנו׃


Ne di den e saka a mongo, ne Masaa Jesesi bali den taki: “U á mu taki san u si ya, ye! Ma, te a Manpikin di kon saka toon libisama a goontapu ya dede, te a opo baka a geebi, da u sa taki san u si ya.” 	 וירדו מן ההר ויזהירם לבלתי הגיד לאיש את אשר ראו עד כי יקום בן האדם מן המתים׃


Bika sama di e libi anga takuu losutu di fuu en ati libisama fasi, da Masaa Gadu o kuutu en, fu gi sitaafu tego. Ma sama di libi enke fa a Apaiti Jeje wani, da Masaa Gadu o gi en libi tego makandii anga enseefi. 	 הזרע בבשרו יקצר כליון משברו והזרע ברוח יקצר מן הרוח חיי עולם׃


Namo Peitilisi saka wanten go taigi den man taki: “U luku mi di u e suku ya! San u wani?” 	 וירד פטרוס אל האנשים הנשלחים אליו מאת קרניליוס ויאמר אנכי האיש אשר אתם מבקשים למה זה באתם הנה׃


Yee fa Masaa Jesesi seefi be leli wi fu dati taki, wan dei, Masaa o kon teke den biibiwan puu a goontapu. Ma wi á mu denki taki, a o fika den dede biibiwan fu teke a baka, da a o teke den libiwan fosi. Kweti! 	 כי את זאת נאמר לכם בדבר יהוה כי אנחנו החיים הנותרים עד בא האדון לא נקדם את הישנים׃


I sisa Elisabeti de anga sigisi mun bee nownow na a gaandi gaandi yuu fi en ya. Da a sa meke wan manpikin. I si? A Elisabeti, di ala sama be e taki ná o meke pikin ná wan ten moo, ne en de anga bee. 	 והנה אלישבע קרובתך אשר קראו לה עקרה גם היא הרתה בן בזקנתה וזה לה החדש הששי׃


Ne a man gwe, ne a taigi den edeman fu den Dyu taki, na Masaa Jesesi na a sama di deesi en meke a kon bun baka. 	 וילך האיש ויגד ליהודים כי ישוע הוא אשר רפאו׃


Ne wan dei, ne den Faliseiman kon a Masaa Jesesi, ne den akisi en taki: “On ten a Nyun Tii fu Masaa Gadu o doo goontapu?” Ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, u aliki! A Nyun Tii fu Masaa Gadu ná o kon enke fa u denki de. Bika, a nái kon a wan fasi fu sama sa si anga ain. 	 וישאלהו הפרושים מתי תבוא מלכות האלהים ויען אתם לאמר מלכות האלהים לא תבוא במראה עינים׃


“Feti fi i seefi sa de wan fu den sama di o doo pasa go a ini a sumaa doo mofu. Bika mi e taigi u taki, somen fu u o feti, fu pasa go a ini a pikin doo ya, ma den ná o poi. 	 ויאמר אליהם התאמצו לבוא בפתח הצר כי אמר אני לכם רבים יבקשו לבוא ולא יוכלו׃


Ma di den e tyai Masaa Jesesi gwe te wan pisi, ne den miti wan man den e kai Simon fu Sileni Kondee a pasi. We, ne den dwengi en anga taanga fu a tyai a koloisi gi Masaa Jesesi. 	 ויהי בצאתם וימצאו איש קוריני ושמו שמעון ויאנסו אתו לשאת לו את צלבו׃


Mi si a Masaa seefi taampu a mi fesi e taki anga mi taki: ‘Esi esi komoto a Jelusalem Foto ya baka! Bika Dyusama ya ná o wani teke san yu o taigi den fu mi!’ 	 וארא אותו מדבר אלי חושה צא במהרה מירושלים כי לא יקבלו את עדותך עלי׃


“San namo mi sa piki taki, na a seefi Masaa Gadu di wi avo Dyu gaansama be e dini, mi seefi e dini. Ma disi na a Nyun Pasi fi en. A nái tapu sama fu kaba anga weiti fu Mosesi, anga ala san apaiti takiman be sikiifi. Ma Dyusama e kai a pasi ya, a pasi fu wan falisi paitei. 	 אבל את זאת מודה אני לפניך כי בדרך ההיא אשר יקראוה בשם כת בה אני עבד את אלהי אבותינו בהאמיני בכל הכתוב בתורה ובנביאים׃


Da di den gi toli te wan pisi, ne wan sama waka kon miti den. Ne ai waka anga den. 	 ויהי בדברם ובהתוכחם יחד ויגש ישוע אף הוא וילך אתם׃


Na so den e bali taki, da Pawlesi kosi Masaa Gadu, anga a taki de. Namo den puu koosi e wai, da den e iti santi a tapu. 	 ויהי בהיותם צעקים ומשליכים את בגדיהם מעליהם וזרקים עפר השמימה׃


Da mi e sikiifi naamo taki, luku bun anga den takuu feyanti! Na sama di muliki enke sukumofu dagu, fu waka du den ogii fu den naamo. Den e leli sama taki, den mu meke den koti den poti a maiki gi den fosi, da den sa toon sama fu Masaa Gadu. 	 הזהרו מן הכלבים הזהרו מן הפעלים הרעים הזהרו מן החתוך׃


Bika Masaa Gadu Buku be sikiifi taki: “Ibiiwan di biibi, noiti sa kai a sen.” 	 כי הכתוב אמר כל המאמין בו לא יבוש׃


Den sama di be si, taigi sama san den si pasa anga a man, di den takuu jeje be de ne en tapu anga den agu. 	 ויספרו להם הראים את אשר נעשה לאחוז השדים ואת דבר החזירים׃


Ma namo, di Maliya yee den wowtu ya, a be feele, te a be wani buuya, bika a á be sabi san den be wani taki. 	 והיא בראותה נבהלה לדברו ותאמר בלבה מה היא הברכה הזאת׃


Na so biibiwan mu denki taki, denseefi sikin dede komoto a pe takuudu anga ogii e wooko enke basi a sama tapu. Ne den mokisa weki anga Kelestesi Jesesi, kon nyun fasi a libi ya baka, fu libi piisii Masaa Gadu. 	 וכן גם אתם חשבו אתכם מתים לחטא וחיים לאלהים במשיח ישוע אדנינו׃


Ma fu tuu mi e taki, wan dei e kon di Masaa Gadu o kai ala sama kon a kuutu. Da Sowdom Foto ná o kisi gaan sitaafu, enke u fu Kafalnayemu Foto de.” 	 אבל אני אמר לכם כי ביום הדין יקל לאדמת סדום ממך׃


Bika te yu ati fuu anga ala bita dyalusu fasi fu suku hei peesi teke taawan peesi, da yu á mu gafa so. Bika yu e lei gi a tuutuu leli di komoto a Masaa Gadu. 	 ואם קנאה מרה ומריבה בלבבכם אל תתהללו ואל תשקרו באמת׃


Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Nono! I mu dopu mi. Bika wi ya seefi mu du ala letiopu sani di fiti du.” We, di a taki so, ne Johanisi dopu en. 	 ויען ישוע ויאמר אליו הניחה לי כי כן נאוה לנו למלא כל הצדקה וינח לו׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Efu u be piki taki u be beendi, da u á be o du ogii. Ma fu di u taki u ain kiin kaba, da na fu dati ede meke u fika a ini ogii.” 	 ויאמר אליהם אם עורים הייתם לא היה בכם חטא ועתה כי אמרתם פקחים אנחנו חטאתכם תעמד׃


Da a hii foto ali kon na a osu doo mofu pe Jesesi be de. 	 וכל העיר נאספו יחדו פתח הבית׃


Bika miseefi o gi u den leti taki fu u taki a yuu de. Mi o gi u fusutan, fu piki ala san den o akisi u. Da te u piki den te u kaba, da ná wan fu den di o fende wan sani fu taki moo. 	 כי אנכי נתן לכם פה וחכמה אשר לא יוכלו לעמד לפניה ולדבר נגדה כל מתקוממיכם׃


Da, di Masaa Jesesi begi doo wan pisi, ne en hii fesi daai kon de wan hii taa fasi. En koosi seefi daai e beenki te, ai meke mala mala. 	 ויהי בהתפללו נשתנה מראה פניו ולבושו הלבין והבריק׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Uman! A sani de a ná mi anga yu booko ede. Mi yuu á kisi fu wooko ete.” 	 ויאמר אליה ישוע מה לי ולך אשה עתי עדין לא באה׃


Da ná du sani fu sama poi kaagi u anga leti. Kaba anga poli libi. Kaba anga ibii sowtu motyo fasi. Kaba anga fafa ati fu suku sani. Den fasi de á mu de a wi! Bika Masaa Gadu teke wi poti apaiti fasi. 	 אבל זנות וכל טמאה ואהבת בצע בל יזכר ביניכם כאשר נאוה לקדשים׃


Ne ala den fiya bali taki: “Oo! U ná abi ná wan sama fanowdu moo, fu tyai kaagi fi en kon gi wi. Bika useefi yee ne enseefi mofu taki, a taki en na Pikin fu Masaa Gadu.” 	 ויאמרו מה לנו עוד לבקש עדות הלא באזנינו שמענוה מפיו׃


Ma Masaa Jesesi piki den anga wan hiihii ageisi toli. A taki: “Fa i de ape, da i abi wan sikapu! Efu a kai go a ini wan dipi olo a kina dei, san yu o du? We, na moiti i be o meke fu puu en de, winsi fa na kina dei. 	 ויאמר אליהם מי האיש בכם אשר לו כבש אחד ונפל בבור בשבת ולא יחזיק בו ויעלנו׃


We, u weki oli waki! Da u begi taanga, fu didibii á wini u! Bika mi sabi taki u ati wani, ma sikin ná abi kaakiti sai.” 	 שקדו והתפללו פן תבאו לידי נסיון הן הרוח היא חפצה והבשר הוא רפה׃


Masaa Gadu seefi mofu paamisi wi Dyusama dati a Dyu Kondee. Ne u sabi taki, ibii libisama ati poi kon de switi anga Masaa Gadu. Jesesi Kelestesi du a wooko fu tyai a yeepi de. A man de poti fu wooko enke Masaa gi ibiiwan. 	 וישלח את דברו לבני ישראל ויבשר את השלום על ידי ישוע המשיח והוא אדון הכל׃


Sama di abi yesi, meke a yee san a Jeje fu Masaa Gadu e taigi den keliki. Sama di wini a feti ná o si dede, di fu tu toon. 	 מי אשר אזן לו ישמע את אשר הרוח אמר לקהלות המנצח לא ינזק במות השני׃


Wan fu den na Maliya fu Makidala, a taawan na Maliya, a mma fu Jakowbesi anga Jowsef anga a mma fu den tu manpikin fu Da Sebedi. 	 ובתוכן מרים המגדלית ומרים אם יעקב ויוסי ואם בני זבדי׃


Namo den takuu jeje, di de a den tu sama tapu begi Masaa Jesesi taki: “Gaantangi, baa! Te i puu wi a den tu sama ya tapu, gi wi pasi fu go a ini den agu anda, baa?” 	 ויתחננו אליו השדים לאמר אם תגרשנו שלחנו בעדר החזירים׃


U seefi á be yee di mi be taki, mi a ná a Kelestesi, ma na sende Masaa Gadu sende mi kon ne en fesi, no? 	 ואתם עדי כי אמרתי אנכי אינני המשיח רק שלוח אני לפניו׃


Bika a tuutuu leli fu Masaa Gadu de a ini wi ati naamo sondee fu kaba. 	 למען האמת העמדת בקרבנו וגם תהיה עמנו לעולם׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Di u o go, te u go a wan osu, da u mu tan de, te enke u kaba fu gwe baka. 	 ויאמר אליהם במקום אשר תבאו בית איש שבו בו עד כי תצאו משם׃


Da na somen sama di á be sabi Masaa Gadu o kon poti biibi ne en tapu.” 	 ולשמו גוים ייחלו׃


We, da sama o piki mi de taki: “Da Masaa Gadu nái wooko anga leti!” Ma kaba anga a denki de! 	 אם כן מה נאמר הכי יש עול באלהים חלילה׃


Da winsi feyanti fu a biibi e fuka wi ala se, ma den nái poi booko wi saka. Sani wani buuya wi son leisi, ma wi nái feele enke yeepi á de. 	 נחלצים אנחנו בכל ולא נדכאים דאגים ולא נואשים׃


We, mi á be sikiifi a biifi gi u fu booko ede anga a sama di be du a ogii de. A ná fu be teke se fu sama di a be du a ogii de tu. Ma na fu useefi be sa keli a Masaa Gadu fesi luku, efu u e lesipeki mi taki sai. 	 לכן גם אם כתבתי לכם לא כתבתי בעבור העלב ולא בעבור הנעלב רק למען תגלה בכם זריזותנו בעדכם לפני האלהים׃


Da banowtu e tyai wi doo dede mofu. Ma na fu meke a sowtu libi fu wi ya mu poi waka doo yu de, fu fende libi tego. 	 לכן בנו יאמץ המות ובכם החיים׃


Da wi sabi taki, weiti á meke fu kaasi sama di e libi leti fasi. Ma na fu kaasi sama di e booko weiti. Sama di ná abi bisi anga weiti anga Masaa Gadu seefi. Sama di e du poli sani. Sama di ná abi lesipeki fu Masaa Gadu sani. Sama di e sipowtu anga Masaa Gadu. Sama di e kii mma anga dda anga taa sowtu kiiman. 	 בדעתו זאת כי חק לא הושם בעבור הצדיק אלא בעבור הסוררים והמרדים הרשעים והחטאים עשי זמה ונבלה מכי אב ומכי אם ומרצחים׃


U e kai mi, Mesiti. U e kai mi, Masaa. We, u abi leti tuu fu kai mi so. Bika a so mi de tuu. 	 אתם קראים לי רב ואדון והיטבתם אשר דברתם כי אני הוא׃


Na a biibi ya seefi be tyai en puu a Egepte Kondee. Bika a á komoto de taki, na a atiboon fu kownu ai feele. Ma na di ai fii taki, Masaa Gadu di a nái si, wani a mu du dati. Da ai fitoow fu du dati, enke ai si fa a gaan Masaa fi en ya taampu e sende en. 	 באמונה עזב את ארץ מצרים ולא ירא מחמת המלך כי היה כראה אשר איננו נראה ויתחזק׃


Ne hei sikooman kon sitee anga en. Epikuleise Sikoo anga Stokeinisi Sikoo di e leli fa fu si goontapu. Wan kulu e piki taki: “A fanya fanya taki fi yu ná o poi leli u noti.” A taa kulu e taki: “Toli fu tu gadu, di u á sabi ya. Wan na Jesesi, a taawan na di dede weki kon baka a libi ya.” 	 וגם מקצת הפילוסופים מתלמידי אפיקורוס ומחברת האסטוא התגרו בו ויש אשר אמרו מה יאמר המפטפט הלז ואחרים אמרים כפי הנראה הוא מגיד אלהי נכר יען כי בשר אתם את ישוע ואת התחיה׃


Na a biibi ya seefi be tyai Mosesi mma anga en dda fu si taki, a de wan dyendee pikin. Da den ná o feele, fu kibii en dii mun langa a ini den osu. Da den á sa kii en, enke fa a kownu fu Egepte Kondee be poti fu kii ala Dyu pikin. 	 באמונה הצפינו את משה אבותיו שלשה ירחים אהרי הולדו כראתם את הילד כי טוב הוא ולא יראו את מצות המלך׃


Titesi! Leli biibiwan di de saafu a katibo, fu poti denseefi ala fasi, a ondoo basi fu den. Meke den du soso bun sani, fu piisii den. Meke den á piki den basi gaan mofu. 	 העבדים יכנעו לאדניהם ויתרצו להם בכל דבר ולא ימרו את דבריהם׃


Da, efu wan sama taki ai libi anga Masaa Gadu, ma ai libi takuu ete, da na koli ai koli enseefi. Bika, a nái libi enke fa Masaa Gadu wani. Da a de na a se fu dunguu ete. 	 אם נאמר כי יש לנו התחברות עמו ונתהלך בחשך הננו כזבים ופעלתנו איננה אמת׃


Ma a wookoman di meke di fu dii, teke di fi en moni di a masaa fika gi en, ne a diki wan gaan olo, ne a beli en a ondoo doti. 	 אך לקח האחת הלך ויחפר באדמה ויטמן את כסף אדניו׃


Fu fusutan dati, da luku fa sama e wooko a goontapu ya, te a wani fika ala gudu di a abi gi wan taawan. Da a mu dede fosi, da ala dati sa fika gi a taawan. 	 כי במקום שיש דיתיקי צריך לדעת מות מקימה׃


Ne, den gi a uman den tu mapaapi fu a gaanbigi ngonini, fu a fee go a ini a gaan sabana ini, a wan peesi pe a takuu lebi sowtu sineki ya á be poi kisi en. Da, na ape den sa solugu en dii yali anga afu. 	 ויתנו לאשה שתי כנפי הנשר הגדול לעוף המדברה אל מקומה אשר תכלכל שם מועד מועדים וחצי מפני הנחש׃


Bika bita fasi anga giili koko a yu ati, da ai subi yu fu du sani. Da takuudu e wooko enke basi a i tapu.” 	 כי ראה אנכי כי באת לידי מרורת רוש וחרצבות רשע׃


Ma den hei apaiti begiman e go a Pilatesi taki: “Yu á mu sikiifi taki: ‘En na Kownu fu den Dyu!’ Ma i mu sikiifi taki: ‘A be taki en na Kownu fu den Dyu.’ ” 	 ויאמרו ראשי כהני היהודים אל פילטוס אל נא תכתב מלך היהודים כי אם אשר אמר אני מלך היהודים׃


Ma namo, wan Faliseiman den e kai Simon, kai Masaa Jesesi, fu a kon nyan anga en ne en osu. Ne Masaa Jesesi go. Ne a go sidon a tafaa fu nyan. 	 ויבקש ממנו אחד מן הפרושים לאכל אתו לחם ויבא אל בית הפרוש ויסב׃


Bika miseefi sa si enke mi de sondee fowtu! Ma dati á wani taki, mi de sondee fowtu tuu. Na Masaa wawan e si ala sani, fu kuutu fa mi e wooko. 	 כי אינני יודע בנפשי רע ובכל זאת לא אצדק כי הדן אתי הוא יהוה׃


Mi be wani den dati seefi be de ya na a kuutu, fu taki san mi du anga den, di mi seefi á sabi. 	 אשר עליהם היה לעמד הנה לפניך ולענות בי אם היה להם דבר נגדי׃


Na so meke uman mu abi wan sani di tapu en ede, fu soi taki, ai hei en man poti ne en tapu. Da den Engel di lontu wi seefi sa si fa ai tyai enseefi gi en man sowan fasi. 	 על כן האשה חיבת להיות לה כפה על ראשה בעבור המלאכים׃


Da a sani di Masaa Jesesi du ya, paati na a hii pisiwataa fu Galileya. 	 ויצא שמעו מהר בכל מקמות ארץ הגליל׃


Ma a bun doti pe a sii be kai, dati na wan sama di yee a wowtu, da a fusutan en kiinkiin. Ne a teke en kibii a ini en ati. Da son meke diitenti, taawan meke sigisitenti. Taawan baka libi e puu wan ondoo, toon fu san di be de.” 	 והנזרע על האדמה הטובה הוא השמע את הדבר ומבין אתו אף יעשה פרי ונתן זה מאה שערים וזה ששים וזה שלשים׃


Titesi! Membee den biibisama, fu saka denseefi a ondoo edeman fu a kondee. Meke den lesipeki ala sama di e wooko enke basi a den tapu. Den mu e teke den taki, fu du ala bun di de fu du. 	 הזכר אתם להכנע ולשמע לשרים ולשלטונים ולהיות נכונים לכל מעשה טוב׃


De saafu a katibo! U saka u seefi a den gaan masaa fu u ondoo e teke den taki. Lesipeki den, fu waka kenisi sondee taanga yesi gi en. Wooko gi en anga yu hii ati taki enke na Kelestesi yu e dini sowan fasi. 	 שמעו עבדים אל אדניכם לפי הבשר ביראה ורתת ובתם לבבכם כמו למשיח׃


“Ma toku den sama fu a taa kondee poti a man toon kownu. Ne di den poti en toon kownu, ne a daai gwe baka ne en kondee fu tii a kondee. Ne di a go, ne a sende kai den wookoman fi en di a be gi a moni fu wooko puu wini gi en. Ne den man kon. Ne kownu akisi den taki: ‘Man a moni di mi be fika gi u, fa u wooko anga en? Onmen wini u meke a tapu?’ 	 ויהי אחרי קחתו את הממלכה וישב ויאמר לקרא את העבדים ההם אשר נתן להם את הכסף למען ידע מה הרויח כל אחד במסחרו׃


Namo den sama ape aliki en. Den e si tu fa ai du foondoo sani enke maiki taki, na Masaa Gadu taampu gi en. Ne den ala booko kon teke san ai taki. 	 ויקשב המון העם בלב אחד אל אמרי פילפוס בשמעם ובראותם את האתות אשר עשה׃


Ne a nyan te en bee simpan, en hii sikin kon taanga baka. Ne Sawlesi tan wantu dei ete anga den biibiwan fu Damasikosi Foto ape. 	 ויאכל לחם ויחזק וישב שאול ימים אחדים עם התלמידים אשר בדמשק׃


Da somen sama be de na abaase e luku Masaa Jesesi. Da di a doo, ne den piisii anga en te, a ná sipowtu. 	 ויהי בשוב ישוע ויקבל אתו העם כי כלם היו מחכים לו׃


We, u aliki ya baka. Saide meke Masaa Gadu e wooko anga a Apaiti Jeje fi en a ini u de, fu du foondoo sani? Na di u teke biibi, fitoow a Bun Nyunsu fi en di e bali lontu, ofu na di u wooko anga weiti? 	 הנה המפיק לכם את הרוח ופעל בכם גבורות הכי ממעשי התורה הוא עשה אלה או משמועת האמונה׃


Tuutuu! Na so Masaa Gadu o kuutu anga leti. Da u anda anga wi dise di be fende pina o fende paiman. Dati na wan bun switi losutu ten na a yuu di Masaa Jesesi o komoto a Masaa Gadu Kondee a tapu anga ala den makiti Engel fi en. 	 ולכם הנלחצים רוחה אתנו יחד בהגלות האדון ישוע מן השמים עם מלאכי עזו׃