Boiti efu wan sama á poi tan sondee fu waka motyo fasi. Da meke a man de teke wan uman fi enseefi. Soseefi uman mu teke wan man fi enseefi. 	 אך מפני הזנות תהי לכל איש אשתו ויהי לכל אשה בעלה׃


Bika fa wi be taki kaba, da wi Masaa Jesesi Kelestesi abi makiti. Da a o kon baka sowan fasi. A toli fi en ya, a ná wan mato. Wi ya na kotoigi, di si a dyendee fasi fi en anga u eigi ain. Ne u bolotyasi dati gi u de, fu teke. 	 כי הודענו אתכם גבורת אדנינו ישוע המשיח ובאו לא בלכתנו אחרי הגדות מחכמות כי אם ראות היו עינינו את גדלתו׃


Ne Masaa Jesesi komoto, ne ai go anga den na a osu fu a ofisii fu den Loma suudati. Da di den waka, te den koosube, ne a ofisii sende den mati fi en go taigi Masaa Jesesi taki: “Masaa, mi á dyendee sai fi i kon a mi osu. 	 וילך אתם ישוע ויהי כאשר קרב אל הבית וישלח אליו שר המאה על ידי רעיו לאמר לו בי אדני אל נא תטריח את עצמך כי אינני כדי שתבוא בצל קורתי׃


Ma Elisabeti taki: “Nono! U á mu kai en Sakalia. U kai en, Johanisi.” 	 ותען אמו ותאמר לא כי יוחנן יקרא׃


“We, fa a weiti fu u de? U sa kuutu wan sama gi en sitaafu sondee fu ondoosuku en fini fini fosi? Efu sondee fu u sabi san a du?” 	 התשפט תורתנו איש בטרם תחקרהו לדעת את אשר עשה׃


Ne den sama di be sidon lontu Masaa Jesesi taigi en taki: “Masaa Jesesi, i mma anga den baala fi yu de a doose. Den e kai yu.” 	 והמון העם ישבו סביביו ויאמרו אליו הנה אמך ואחיך בחוץ מבקשים אותך׃


Pikin anga bigi, hei anga lagi fu a foto be e teke ala san ai taki. Bika den be e denki na Masaa Gadu gi en a hii kaakiti fi en, fu wooko gi en. 	 ויקשיבו אליו מקטנם ועד גדולם לאמר זה הוא גבורת האלהים הגדולה׃


Den be e gafa Masaa Gadu. Ala sama be abi apaiti lesipeki fu den. Ibii dei Masaa Jesesi be e tyai yeepi, fu moo sama komoto a takuudu anga ogii, da a kulu e goo. 	 ויאכלו מזונם בגילה ובתם לבב וישבחו את האלהים וימצאו חן בעיני כל העם והאדון הוסיף יום יום על העדה את הנושעים׃


We ne wanten u teke a guduwan poti a hei taki: “Subi kon teke peesi a heiwan mindii dise.” Da u daai bali a pootiwan taki: “Pasa go taampu a wanse anda! Ofu, da kon sidon na a se fu u futu bangi a doti ya.” 	 ופניתם אל הלבוש לבשי מכלול ואמרתם לו שב לך הנה בטוב ולעני תאמרו עמד שם או שב פה מתחת להדם רגלי׃


Kenisi fa yu e tyai iseefi. Sabi fa yu e tyai a leli. Oli so doo, fu tan na a pasi, fu waka go kai a Masaa Gadu Kondee. Da sama di e teke yu taki o waka so tu. 	 שית לבך לנפשך ולהוראה והחזק בזה כי בעשותך כן תושיע את נפשך ואת נפש השמעים אליך׃


Namo, na a yuu de, ne wan fu den hei man di de wan Dyulanti fu kuutu sani, den be e kai Jowsef fu Alimateya Kondee, kon na a peesi pe den be sipikii Masaa Jesesi. A be de wan sama di e fuuwakiti a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Ne Jowsef teke deki ati, ne a go a Gaaman Pilatesi, ne a akisi en taki: “Gaaman Pilatesi, mi kon begi i wan sani, baa. I sa gi mi pasi fu mi puu a dede sikin fu Masaa Jesesi na a koloisi, go beli?” 	 ויבא יוסף הרמתי יועץ נכבד אשר היה מחכה גם הוא למלכות האלהים ויתחזק ויבא אל פילטוס וישאל את גופת ישוע׃


Ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en komoto na a kondee de, ne den go na a pisiwataa fu Tilosi anga Sidon. 	 ויצא ישוע משם ויסר אל גלילות צור וצידון׃


Da i si a de fanowdu, fu u pai dati?” Ma Masaa Jesesi be sabi kaba san den be wani du. A sabi taki na suku den be kon suku en mofu fu den be sa fende e kii. Ne a akisi den taki: “Na kon u kon puubei mi, no? Saide meke u kon puubei fu fasi mi so? We, u tyai wan moni kon gi mi, osi?” 	 והוא ידע את חנפתם ויאמר אליהם מה תנסוני הביאו אלי דינר ואראה׃


Ne a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu fuu Masaa Jesesi ati anga gaan piisii. Ne a taki: “Mi Tata! Masaa fu tapu anga goontapu. Mi e gi yu gaantangi, fu di yu kibii den sani ya, gi den koniman anga den leliman fu a goontapu ya, te den á poi sabi den. Ma i meke den mofina sama ya kon sabi den. Ai baa, mi Tata! Gaantangi fi i. Bika na so i si taki a bun.” 	 בשעה ההיא עלץ ישוע ברוח ויאמר אודך האב אדון השמים והארץ כי הסתרת את אלה מן החכמים והנבונים וגליתם לעללים הן אבי כי כן היה רצון מלפניך׃


Tapu anda wai opo, ne wan sani komoto a ini anda e kon a doti. Wan sani enke wan gaan duku tei oli a den fo kanti fi en. 	 וירא את השמים נפתחים והנה כלי ירד אליו כדמות מטפחת בד גדולה ויורד בארבע כנפותיו על הארץ׃


Ma Masaa Jesesi taigi den taki: “U kon meke u nyan.” Ma ná wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi di be e peefuu fu akisi en taki, sama a yu? Bika den be sabi taki na Masaa. 	 ויאמר אליהם ישוע באו ברו לחם ואין גם אחד בתלמידים אשר מלאו לבו לשאל אתו מי אתה כי ידעו אשר הוא האדון׃


Ne den taigi Masaa Jesesi taki: “Abalaham na wi tata.” Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Efu u na be pikin fu Abalaham, da u be o du den sani di Abalaham be e du. 	 ויענו ויאמרו אליו אבינו הוא אברהם ויאמר אליהם ישוע אלו הייתם בני אברהם כמעשי אברהם עשיתם׃


ne den bali gi Masaa Jesesi taki: “Jesesi oo, Masaa! Teke tyali ati fu u! Da gaantangi yeepi u, baa.” 	 וישאו את קולם לאמר ישוע מורה חננו׃


We, efu u si taki a ná den wooko fu mi Tata mi e du, da u ná abi fu biibi mi. 	 אם לא אעשה את מעשי אבי אל תאמינו לי׃


Bika Masaa Gadu be meke en Buku sikiifi taki: “Luku ya! Mi poti wan siton a Siyon de, fu dyakata sama towe. Ma sama di poti biibi ne en tapu noiti o kai a sen.” 	 ככתוב הנני יסד בציון אבן נגף וצור מכשול וכל המאמין בו לא יבוש׃


Bika mi o sende yu go soi taa foluku, sani fu Masaa Gadu. Da den o komoto na a dunguu peesi pe den nái si dati. Na so den o daai komoto a didibii ondoo, meke Masaa Gadu wooko a den tapu. Da a o gi den paadon, fu ala takuudu anga ogii. Na so denseefi sa fende wan pisi, fu a gaan bun, di ala apaiti sama di e biibi mi, o fende.’ ” 	 לפקח את עיניהם למען ישובו מחשך לאור ומיד השטן אל האלהים וימצאו באמונתם בי את סליחת החטאים ואת הנחלה בתוך המקדשים׃


Bika haw taka fu a bon, di be koti puu sa poi teke kon nama poti de baka. Da den e goo de baka enke fa den be meke de. Masaa Gadu poi du so baka anga Dyusama di teke biibi. 	 וגם המה אם לא יעמדו במרים ירכבו כי יכל האלהים לשוב להרכיבם׃


Ma ná fu di yu anga en na mati ede, meke a o opo a doo gi yu. Ma na fu di i tan e naki a doo naamo, te a á poi fende pasi fu siibi, meke a musu opo go teke a beele di yu abi fanowdu gi yu. 	 אני אמר לכם גם כי לא יקום לתת לו על היותו אהבו יקום בעבור עזות פניו ויתן לו ככל צרכו׃


Ne baka wan pisiten, ne den seibintenti a tu bakaman fu Masaa Jesesi di a be sende gwe, daai kon ne en baka anga gaan piisii. Den taigi en taki: “Masaa! Di u teke a nen fi yu kaasi den takuu jeje, da den e du san u taki.” 	 וישובו השבעים בשמחה ויאמרו אדנינו גם השדים נכנעים לנו בשמך׃


We, den dei de, da libisama o suku dede, ma den ná o fende en. Den o angii fu dede, ma dede o lon kibii gi den. 	 ובימים ההם יבקשו בני אדם את המות ולא ימצאהו וישאלו את נפשם למות והמות יברח מהם׃


Da a kon, na Masaa Jesesi seefi be teke Judasi makandii anga wi taa elufu poti fu du en wooko.” 	 כי היה נמנה אתנו וזכה בגורל השרות הזה׃


Efu mi e paati ala san mi abi fu soso seefi. Efu mi towe mi sikin boon a faya gi taawan seefi. Ma sondee tuutuu lobi, da mi na wan soso sani. 	 ואם אחלק את כל הוני ואם אתן את גופי לשרפה ואין בי האהבה כל זאת לא תועילני׃


Da a sa fika en mma anga en dda a wanse, sondee fu solugu. Da anga ala den gwenti di den gaansama fika gi u, u e wai Masaa Gadu weiti poti a wanse. 	 ותפרו את דבר האלהים בעבור קבלתכם׃


Na mi Peitilisi e taki ya, da u lobi Silfanas e sikiifi gi mi. Ai wooko fitoow fasi gi Masaa Gadu enke mi ya seefi. Da a satu biifi ya mu gi u anda taanga sikin na a biibi. Mi e soi u anda taanga taanga taki, san sikiifi ya, a ná lei! Masaa Gadu e teke gaan bun ati fasi namo luku u. Da u sa fitoow en. 	 ביד סלונוס האח הנאמן לכם כאשר אחשב כתבתי אליכם בדברים מעטים להזהיר אתכם ולהעיד כי חסד האלהים הזה אשר עמדתם בו אמת הוא׃


So, da efu wan sama taki, a lobi Masaa Gadu, ma a buuse den taa biibisama, da na lei ai lei. Bika ne en baala anga en sisa di ai si anga ain ya, ne a á lobi, da na Masaa Gadu, di a nái si, a o lobi? Kweti! 	 כי יאמר איש אהב אני את האלהים והוא שנא את אחיו כזב הוא כי אשר לא יאהב את אחיו אשר הוא ראה איככה יוכל לאהב את האלהים אשר איננו ראה אתו׃


Ne Peitilisi piki en taki: “Masaa, awansi ala sama o lon kibii fika yu wawan, mi noiti o fika yu.” 	 ויאמר אליו פטרוס גם אם כלם יכשלו אני לא אכשל׃


Ibiiwan fu den tongo abi fu piki taki: “Eeye! Jesesi Kelestesi na a moo gaan Masaa di de.” Na sowan fasi Masaa Gadu enke Tata fu wi ala sa fende gaandi. 	 וכל לשון תודה כי אדון הוא ישוע המשיח לכבוד אלהים האב׃


Timotiyesi! Leli taawan enke fa mi taki de! Da yu o de wan bun wookoman fu Kelestesi Jesesi. Yu libi sa soi taki, yu teke Masaa Gadu bosikopu lai yu ati, wan leti fasi. Soseefi yu abi a tuutuu leli di wi e biibi. 	 אם תשים כזאת לפני אחיך משרת טוב תהיה לישוע המשיח מגדל בדברי האמונה ובלקח הטוב אשר דבקת אחריו׃


Da noiti booko ede fu sani de. Ma begi fu dati. Soi san u fanowdu, da wanten de gi daa kaba, fu di u sabi fa a yeepi u anga dati kaba. 	 אל תדאגו כי אם בתפלה ובתחנונים עם תודה תודיעו בכל דבר את משאלותיכם לאלהינו׃


Ne, wan gaan makiti Engel fu Masaa Gadu diki wan gaanbigi siton di gei di den e maa kalu, ne a fiingi en go a ini ze. Ne a taki: “Na so den o fiingi Babilon towe tu. Da noiti moo den sa fende en. 	 וישא מלאך נורא אבן גדולה כפלח רכב וישליכה אל תוך הים לאמר ככה תשלך במערצה בבל העיר הגדולה ולא תמצא עוד׃


Ma te sama e wooko anga weiti, da na feti du sani anga sikin, fu toon bun sama gi Masaa Gadu. Da a nái de taki, na teke biibi fitoow Masaa Gadu. Ma Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Na sama di poi wooko fini fini anga weiti sa fende libi fu tego a Masaa Gadu.” 	 והתורה איננה מן האמונה כי אם אשר יעשה אתם האדם וחי בהם׃


Ma den towe ain luku en dunn ne en mindii fesi. Ne Peitilisi taigi en taki: “Luku wi bunbun baka.” 	 ויסתכל בו פטרוס וגם יוחנן ויאמר אליו הביטה אלינו׃


Wan nen sikiifi ne en fesi ede. A sikiifi taki: 	 ועל מצחה כתוב שם סוד בבל הגדולה אם הזנות ותועבות האדמה׃


Ne Jesesi piki den taki: “Fu saide meke u booko ede suku mi so? U á sabi taki, mi mu du den wooko fu mi Tata, no? Efu u be sabi dati, da u á be o booko ede suku mi so.” 	 ויאמר אליהם למה זה בקשתם אתי הלא ידעתם כי עלי להיות באשר לאבי׃


A yeepi di a gi wi kaba, mu meke u luku fu fende bun di a paamisi de ete. Ma luku fu fende sani wani taki, ain á poi si a sani ete. Bika, dati á be o de luku fu fende, efu ain be poi si a sani kaba. 	 כי נושענו בתקוה אך התקוה הנראה לעינים איננה תקוה כי איך ייחל איש לדבר אשר הוא ראה׃


Namo Masaa Jesesi waka go a doose fu a Mama Keliki. We, ne den bakaman fi en seefi teke ne en baka. Da den e gi toli anga Masaa Jesesi. Soseefi den e soi en taki, a Mama Keliki na wan tuutuu moi osu. 	 ויצא ישוע מן המקדש ללכת לדרכו ויגשו תלמידיו להראותו את בניני המקדש׃


Masaa mu de anga yu te dipi a ini yu jeje. Da meke a teke en gaan bun ati fasi namo luku u ala anda. 	 אדנינו ישוע המשיח יהי עם רוחך החסד עמכם אמן׃


Da a gaan komandanti waka go a Pawlesi. Ne a meke suudati kisi en bui den tu se ana fi en anga tu pisi keti. Bakadati, ne a bigin suku fu sabi sama a Pawlesi. Ai akisi tu san Pawlesi du, te tyai a gaan opuulu ya. 	 ויגש שר האלף ויחזק בו ויצו לאסרו בנחשתים וישאל מי הוא זה ומה עשה׃


Biibiwan! Moo fala, da u tan piisii doo, fu di u mokisa libi anga Masaa. Soseefi noiti mi o weli fu sikiifi u a seefi toli di mi be wasikoi u kaba, fu meke u á sa fende pasi buuya de. Ma u sa taampu sondee pantan fasi. 	 ובכן אחי שמחו באדנינו הן לכתב ולשנות כזאת אליכם עלי איננו לטרח ולכם הוא לחזוק׃


Da, a be foondoo Masaa Jesesi, fu di den sama fi en eigi kondee á be wani poti biibi ne en. Ne a komoto de go a wantu taa kondee na a seefi pisiwataa de, go e leli sama Masaa Gadu wowtu. 	 ויתמה על חסרון אמונתם ויסב בכפרים סבוב ולמד׃


We, u e luku fu fende bun, di Masaa Gadu paamisi. Da meke a poti u ati switi anga enseefi, anga ala piisii, fu biibi. Da u o moo luku taanga, fu fende san a paamisi wi. Bika en Apaiti Jeje seefi o gi wi a taanga de. 	 ואלהי התקוה הוא ימלא אתכם כל שמחה ושלום באמונה למען תעדף תקותכם בגבורת רוח הקדש׃


Ne den gi a meti di be komoto a ondoo doti makiti fu gi a gaan pobiki di gei a gaan meti libi fu a meke a pobiki taki. Da ibii sama di á wani gi a pobiki ya gaandi, ai meke den kii ala den fiya. 	 וינתן לה לתת רוח בצלם החיה למען דבר ידבר צלם החיה ועשתה כי כל אשר אימן משתחוים לצלם החיה מות יומתו׃


Da mi e piki baka taki: “Ne Islayeli a Dyu Kondee á fusutan dati? Kweti! Bika Mosesi sikiifi piki baka taki: ‘Dyusama! U o dyalusu anga taa foluku di u nái teli enke mi foluku. U ati o bita a den di u e si enke á sabi noti fu mi.’ ” 	 ואמר הכי ישראל לא ידע הנה כבר משה אמר אני אקניאכם בלא עם בגוי נבל אכעיסכם׃


Ma ala dati mu waka anga a leti biibi. Da Masaa Gadu sa aliki san den begi. Da a o meke a sikiman kon bun baka. Soseefi a sikiman sa fende paadon a Masaa Gadu, fu ala takuudu anga ogii di a be du. 	 ותפלת האמונה תושיע את החולה ויהוה יקימנו ואשר חטא יסלח לו׃


Bali ala biibiwan anda wan lobi odi. Da meke Kelestesi meke u ati switi makandii. 	 שאלו לשלום איש את רעהו בנשיקת אהבה שלום לכלכם אשר במשיח ישוע אמן׃


Bika den gi mi nyun kankan wan jeje fasi enke fa den e gi u anda tu. Da teli man enke den disi fu bigi! 	 ויניחו את רוחי ואת רוחכם על כן הכירו אנשים כאלה׃


Bika buduufu fa Masaa Gadu wani e tyai yeepi, fu meke sama fende bun. Da ala a buduufu de e komoto baka. Ma goontapu buduufu nái meke sama fende bun so. Ma ai tyai paati kon gi sama anga Masaa Gadu tego. 	 כי העצבת שהיא כרצון אלהים תפעל תשובה לישועה אשר איש לא יתחרט עליה אבל עצבת העולם פעלת את המות׃


Namo den dii bakaman fu Masaa Jesesi akisi en taki: “Masaa! Ma fa a waka den leliman fu weiti e leli sama taki, Eliya fosi mu kon a goontapu, fosi, da a Kelestesi sa kon?” 	 וישאלהו תלמידיו לאמר למה זה אמרים הסופרים כי אליהו בוא יבוא בראשונה׃


Ne, te fu kaba, ne den akisi en taki: “We, da sama a yu seefi? Taigi wi meke u fende wan sani fu piki den sama di sende u kon te u daai go baka. San yu e taki fi iseefi?” 	 ויאמרו אליו מי זה אתה למען נשיב לשלחינו דבר מה תאמר עליך׃


Bika mi du a sani ya soi u, fu useefi du e gi taa sama, leti enke fa mi be du en gi u. 	 כי מופת נתתי לכם למען תעשו גם אתם כאשר עשיתי לכם׃


Ma ala dati á de nyun sani gi yu. Bika na yu seefi be poti anga yu makiti a fesi kaba taki, dati musu fu pasa. 	 לעשות את אשר ידך ועצתך מקדם גזרה להיות׃


Angii anga dee wataa ná o kii den noiti moo. A ati san seefi ná o boon den moo. Ná wan pikin sowtu waan seefi den o fii moo. 	 לא ירעבו עוד ולא יצמאו ולא יכם שמש ושרב׃


Da Masaa Jesesi deesi somen sama te, ala sama di be abi wan siki be e toto kon, soso fu oli en namo. 	 כי רפא לרבים עד כי התנפלו עליו כל המנגעים לנגע בו׃


Diingi á mu poi peemi en basi. Moni á mu poi peemi en basi tu. A á mu kaakeli. Ma a mu e wooko switi piisii fasi anga taawan. 	 כי אם דן לכף זכות ולא בעל קטטה ולא אהב כסף׃


We, ne den bakaman go du enke fa Masaa Jesesi sende den. Ne den seeka, te a kaba, fu go nyan a Pasika Fesa. 	 ויעשו התלמידים כאשר צום ישוע ויכינו את הפסח׃


Den taki: “Wi á poi fusutan san pasa de. Den doo fu a dunguu osu de sooto sooto. Wakitiman taampu a fesi fu den sooto sooto doo. Ma woo, di u opo doo go a ini, sama á de a ini.” 	 את בית האסורים מצאנו סגור ומסגר והשמרים עמדים על הדלתות וכאשר פתחנו לא נמצא בו אדם׃


Ma Masaa Jesesi piki den taki: “U si fa a moi tuu? Ma fu tuu a ná o taampu ape moi moi so, go doo. Bika fetiman o komoto kon lulu lulu en booko doo doti.” 	 ויען ישוע ויאמר אליהם הראיתם את כל אלה אמן אמר אני לכם לא תשאר פה אבן על אבן אשר לא תתפרק׃


Hii Dyu Kondee mu sabi taki, a nen fu Jesesi abi makiti. Na dati deesi a lanman. Jesesi Kelestesi fu Nasaleti Foto. U de be poti en sipikii kii, ne Masaa Gadu weki en baka. 	 יודע לכלכם ולכל עם ישראל כי בשם ישוע המשיח הנצרי אשר צלבתם אותו ואשר האלהים הקימו מן המתים כי בשמו עמד זה לפניכם בריא׃


Ne Masaa Jesesi piki den anga wan ageisi toli taki: “Fa mi anga den bakaman fu mi de ya, da a de leti enke te wan man toow anga wan uman. Di a man toow, ne a kai somen sama fu kon meke piisii anga en. Da solanga a toowman de na a fesa anga den, da den ná o tan anga angii fu begi, ma na soso nyan meke piisii namo den o de. 	 ויאמר אליהם ישוע איך יוכלו בני החפה לצום בעוד החתן עמהם כל ימי היות החתן עמהם לא יוכלו לצום׃


Soseefi manengee nái si uman moo enke san Masaa Gadu be meke gi den. Den daai e lon gaapu taa manengee, fu libi enke na uman fu libi dati. Ma a takuu fasi fu den ya o tyai paiman fu dati a ini den sikin, meke den kaba a soso. 	 וכן גם הזכרים עזבו את תשמיש האשה כדרכה ויחמו זה בזה בתשוקתם ויעשו תועבה זכר עם זכר ויקחו שכר משובתם הראוי להם בעצם גופם׃


Sisikosi! Yu nen wani taki, wooko makandii. Da yeepi den tu uman de meke den fiti makandii baka. Bika den be yeepi mi wooko tyai sama kon biibi a Bun Nyunsu. Den be wooko makandii anga Kelemensi anga ibii taawan di be mokisa wooko makandii anga mi tu. Da sabi taki, Masaa Gadu sikiifi ala den nen makandii a tapu anda ne en buku fu libi. 	 ואתה חברי הנצמד לי באמת אף ממך אני מבקש להיות להן לעזר אשר יגעו עמדי על הבשורה עם קלימיס ועם שאר תמכי אשר שמותם יחד בספר החיים׃


Bika fa a paamisi fu sitaafu Islayeli sama a Dyu Kondee de nái daai daai, fu kon doo. Ibiiwan fiya o fende en paiman de, fu takuudu anga ogii.” 	 כי כלה ונחרצה אדני עשה בקרב הארץ׃


Ma sani kon ibi gi Masaa Jesesi te, ná sipowtu. Ne a bigin e begi moo taanga te, en sweti daai kon de enke buulu e doopu a doti towtow. 	 ויבאו עליו חבלי מות ויוסף להתפלל בחזקה ותהי זעתו כנטפי דם ירדים לארץ׃


Bika sama ná o poi fu pasa, go teke wan taanga man sani a ini en osu puu a doo. Fosi a sa du dati, da a musu tei a taanga man di abi a osu de fosi. 	 או איך יוכל איש לבוא לבית הגבור ולגזל את כליו אם לא יאסר בראשונה את הגבור ואחר ישסה את ביתו׃


We, baka di Masaa Jesesi taki den wowtu ya, ne a komoto a Galileya, koti abaa a Joodani Liba, gwe na a pisiwataa fu Judeja. 	 ויהי ככלות ישוע לדבר את הדברים האלה ויסע מן הגליל ויבא אל גבול יהודה בעבר הירדן׃


Da u dati mu wooko taa fasi, te u e begi. U mu waka go a wan peesi pe sama ain á sa kai a u tapu. Da na ape u mu tan, da u begi. Bika u Tata a tapu e si ala sani. Da na a Masaa Gadu ya u sa fende wini, fu di u begi en so. 	 ואתה כי תתפלל בוא בחדרך וסגר דלתך בעדך והתפלל אל אביך אשר בסתר ואביך הראה במסתרים הוא בגלוי יגמלך׃


Da den bakaman fi en anga wanlo umansama be de anga en tu. Da Masaa Jesesi be deesi den uman ya, fu ala sowtu takuu siki. Somen fu den, a be puu takuu jeje a den tapu. Wan fu den uman ya na Maliya Makidala, di Masaa Jesesi be puu seibin takuu jeje ne en tapu. 	 ונשים אשר נרפאו מרוחות רעות ומחליים מרים הנקראה מגדלית אשר גרשו ממנה שבעה שדים׃


Ne a sikiman piki en taki: “We, Masaa. Mi ná abi ná wan sama fu poti mi go a ini a wataa, te a wataa e seke. We bika, te a wataa seke, fosi mi go doo, da wan taa sama go a mi fesi kaba.” 	 ויען החולה אדני אין איש אתי אשר ישליכני בהרעש המים אל הברכה ובטרם אבא וירד אחר לפני׃


Namo Pawlesi taampu ne en fesi. Den di komoto a Jelusalem Foto kon kaagi en lontu en. Den e taki, na disi anga dati a du. Ma fasi á de fu den be soi taki, na tuu. 	 הוא בא והיהודים אשר ירדו מירושלים סבבהו ויאשימו את פולוס באשמות רבות וקשות אשר לא יכלו להוכיח׃


Namo a tapu sodoo kambaa pe u be miti makandii ya be kiin anga somen leti leti lampu. 	 ונרות רבים היו בעליה אשר נאספנו שם׃


Ne, mi si goontapu a tapu anda ali lolo ligii enke tyatyali. Ala den mongo anga den tabiki diipi komoto a den peesi. 	 והשמים משו כספר נגלל וכל הר ואי הנתקו ממקומם׃


Namo a puu yu na a katibo fu takuudu anga ogii. Ne a seeka yu kon wooko leti fasi gi enseefi. 	 שחררתם מידי החטא לכן השתעבדתם לצדקה׃


Ne a sani ya meke den sama fu a pisiwataa de, begi Masaa Jesesi gaantangi, fu a komoto a den kondee. Ne Masaa Jesesi go a boto baka, ne a koti abaa. 	 ויבקשו ממנו כל המון חבל הגדריים ללכת מאתם כי אימה גדולה נפלה עליהם וירד אל האניה וישב׃


“O, Kelestesi! Kownu fu Islayeli Kondee! Puu iseefi na a koloisi meke u si, no? Da u sa biibi taki yu na a kownu fu den Dyu tuu.” Da soseefi den taa man di den be sipikii na a koloisi de, be e sipowtu anga en tu. 	 המשיח מלך ישראל ירד נא מן הצלב למען נראה ונאמין וגם הנצלבים אתו חרפוהו׃


Mi be e taki sondee daai a taki enke gaan kufaliki taki fu goontapu koniman. Bika mi be fitoow a taanga fu a Apaiti Jeje namo, fu wooko anga u, meke u teke biibi. 	 ודברי וקריאתי לא לפתות באמרי חכמת בני אדם כי אם בתוכחת הרוח והגבורה׃


U nái fusutan mi ete, no? U feegete di mi be teke feifi beele gi feifi dunsu sama nyan, te den bee be fuu? Te onmen tenti bakisi be fika a tapu ete! 	 העוד לא תשכילו ולא תזכרו את חמשת ככרות הלחם לחמשת אלפי איש וכמה סלים נשאתם׃


Da koosube fu pe den be sipikii Masaa Jesesi, wan dyali be de. Da wan nyunyun geebi be de a ini a dyali ya, pe den á be beli ná wan sama ete. 	 ובמקום אשר נצלב שם היה גן ובגן קבר חדש אשר לא הושם בו איש עד עתה׃


We, na so den uman ya daai gwe baka. Ne den pantan te, ma toku seefi den e piisii gaan piisii. Ne den e lon go, fu tyai a nyunsu ya go gi den bakaman fu Masaa Jesesi. 	 ותמהרנה לצאת מן הקבר ביראה ובשמחה גדולה ותרצנה להגיד לתלמידיו׃


We, ne Masaa Jesesi taki baka taki: “We, enke fa mi de ya, da mi ati de anga fuka. Ma san mi sa taki? Mi sa begi mi Tata fu a puu den sani di de a fesi fu kon miti mi? Ma nono! Bika na fu a sani ya ede, meke mi be kon, fu nyan gaan pina na a yuu ya. 	 עתה נבהלה נפשי ומה אמר הושיעני אבי מן השעה הזאת אך על כן באתי אל השעה הזאת׃


Da di a Pasika Fesa kaba, ne den daai baka e gwe a osu, a Nasaleti Foto. Ma Jesesi be fika a baka a Jelusalem. Da Jowsef anga Maliya á be sabi taki, Jesesi fika a baka. 	 וימלאו את הימים וישובו ויותר ישוע הנער בירושלים ויוסף ואמו לא ידעו׃


We, na a fasi fa a be e libi enke gaan guduman e nyan e piisii, na a fasi de i mu pai en baka, anga pina anga tyali. Bika a be e taki a ini en ati taki: ‘Fa mi de ya, na kownu mi de. Mi á de enke pooti uman di man dede fika a ganda. Noiti mi o sabi san den e kai tyai low.’ 	 כאשר התרוממה והתענגה כן תנו לה חבל ואבל כי אמרה התרוממה והתענגה כן תנו לה חבל ואבל כי אמרה בלבבה אני ישבתי מלכה ולא אהיה אלמנה ואבל לא אראה׃


Pawlesi e taki, da ai aliki. Ne den doo den pisi toli, fu fa fu libi letiopu fasi. Fa fu dwengi iseefi oli bun fasi. San o pasa na a lasiti dei fu kuutu. Namo Gaaman Feilekisi feele, ne a tapu Pawlesi taki: “Gwe fu tide! Te mi abi ten, da mi o kai yu baka.” 	 ויהי כדברו על הצדק והפרישות ועל הדין העתיד לבוא ויחרד פיליכס ויען עתה זה לך ולכשאפנה אשוב לקרא לך׃


Da a mma fu Masaa Jesesi anga en mma pikin sisa anga Maliya, a uman fu Kolopasi anga Maliya Makidala be taampu koosube fu a koloisi fu pe den be koloisi Masaa Jesesi. 	 ועל יד צלב ישוע עמדו אמו ואחות אמו מרים אשת קלופס ומרים המגדלית׃


Ne di a seeka te a kaba, ne a sende wan wookoman fi en go kai den sama taki, meke den kon. Bika a yuu doo. 	 וישלח את עבדו לעת הסעודה לאמר אל הקרואים באו כי כבר מוכן הכל׃


Den taki: “Tan! A sama ya, a ná a manpikin fu Jowsef, di den e kai Jesesi, no? U sabi en dda anga en mma. Da fa a sa taki, taki a komoto a tapu saka kon a goontapu?” 	 ויאמרו הלא זה הוא ישוע בן יוסף אשר אנחנו ידעים את אביו ואת אמו ואיך יאמר מן השמים באתי׃


Namo a komandanti kai tu ofisii fi en kon, na a neigin yuu a neti de. Ne a taigi den, fu poti tu ondoo suudati kaba kaba, fu tyai Pawlesi puu wanten wanten de, gwe a Sesaleya pisiwataa. A meke soseefi seibintenti suudati, di e feti na asi tapu go anga den. Soseefi, tu ondoo suudati, di e feti anga lansi a doti. 	 ויקרא לשני שרי מאות ויאמר החלצו מאתכם אנשי צבא מאתים ללכת לקסרין ופרשים שבעים ומשכי קשת מאתים מן השעה השלישית בלילה׃


Ma toku, da Masaa Gadu Jeje piki wi kiinkiin a fesi, fu sabi, fa bakaten somen sama o kai komoto na a tuutuu biibi ya. Bika den o teke lei leli di takuu jeje gi son sama fu taki. Soseefi, den o leli libi a sama di takuu jeje e tii. 	 אבל הרוח אמר בפרוש כי באחרית הימים יהיו אנשים אשר יסורו מן האמונה בפנותם אל הרוחות המטעות ואל תורת השדים׃


Ne den teke win mokisa anga bita, ne den gi en, fu a diingi. Ma di a tesi en kaba, ne a á wani en. 	 ויתנו לו לשתות חמץ מזוג במרורה ויטעם ולא אבה לשתות׃


“Da Tata, now mi e kon a yu. Ma mi e taki den sani ya a goontapu ete. Bika mi wani meke a piisii fu mi goo a ini den ati ini te a pasa maiki. 	 ועתה הנני בא אליך ואלה אני מדבר בעולם למען תמלא להם שמחתי בקרבם׃


Anga ala dansi sikin a bali sama, fu tyai faya kon. A lon go a ini a dunguu osu pe den Pawlesi de go kai sutu kini a doti gi den. 	 וישאל נרות וידלג פנימה והוא מרעיד ויפל לרגלי פולוס וסילא׃


Angii moo anga moo, fu teke Masaa Gadu taki enke nyunyun pikin di e angii fi en meliki. Da yu o goo kon moo sabi libi fiti en, meke a tyai yu doo en kondee bakaten. Da yu o fende en lasiti pisi fu yeepi di taki, ala ogii wai fika soso bun. 	 וכעללים אשר מקרוב נולדו התאוו לחלב השכלי והזך למען תגדלו בו׃


Bika dipi fu mi ati e piisii taki Masaa Gadu weiti bun. 	 כי לפי האדם הפנימי חפצתי בתורת אלהים׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “We, gaan banowtu de a fesi e kon miti a Manpikin di saka kon toon libisama ya. Bika den gaansama fu kondee anga den hei apaiti begiman anga den leliman fu weiti o kuutu en. Da den o tyai en go kii. Ma baka dii dei, da a o weki kon a libi ya baka.” 	 ויאמר מן הצרך הוא אשר בן האדם יענה הרבה וימאס מן הזקנים והכהנים הגדולים והסופרים ויהרג וביום השלישי קום יקום׃


Ne di a taigi den so kaba, ne a soi den den maiki ne en ana anga en futu, pe den be sipikii en. 	 ואחרי אמרו את זאת הראה אתם את ידיו ואת רגליו׃


Da di Masaa Jesesi taigi den so, ne a komoto de, ne a go a Tilosi. Da di a doo Tilosi, ne a go a ini wan osu. A á be wani meke sama sabi taki a be de ape. Ma Masaa Jesesi á poi de a wan peesi, da a tan kibii. 	 ויקם משם וילך לו אל גבולות צור וצידון ובבואו הביתה לא אבה כי יודע לאיש ולא יכל להסתר׃


We, da Gaaman Festesi be wani fende bun nen a den Dyusama. Namo a piki Pawlesi taki: “Yu á wani go a den Dyusama a Jelusalem Foto, fu kuutu yu anda go doo, no? Na miseefi o de ape, fu kuutu yu.” 	 ופסטוס חפץ להתרצות אל היהודים ויען את פולוס ויאמר התחפץ לעלות ירושלים להשפט על אלה לפני שמה׃


Fu a Abeli, a fosi sama di u kii, te go miti Sakalia, di u be kii a Mama Keliki, koosube fu a apaiti begi tafaa. U o tyai a sitaafu fu ala den fiya.” 	 מדם הבל עד דם זכריהו אשר נהרג בין המזבח ולבית הן אמר אני לכם דרוש ידרש מן הדור הזה׃


Da na dati meke u mu teke den feti sani di Masaa Gadu gi wi, fu kibii useefi. Da te didibii wani du ogii anga wi, da u sa poi taampu sondee fu a towe wi. Na so u mu feti doo kaba fu a feti. Da u taampu kankan enke winiman. 	 על כן אחזו בכלי נשק אלהים למען תוכלו לקום ביום הרע ולמלא צבאכם ולעמוד׃


Ne di sapaten, di san go a ondoo, ne den tyai somen sikisama anga sama di be abi takuu jeje a den tapu, kon a Masaa Jesesi. 	 ויהי בערב כבוא השמש ויביאו אליו את כל החולים ואת אחוזי השדים׃


Ma den tan e bali namo taki, den mu sipikii en a koloisi kii puu de. 	 ויפצרו בו בקול גדול ויבקשו כי יצלב ויחזק קולם וקול הכהנים הגדולים׃


Ne den de, te enke wan sani fu baka wan yuu langa so, ne wan sama opo a taki baka taki: “A man ya! A musu de wan sama fu a man Jesesi. Bika en na wan sama fu Galileya.” 	 ואחרי עבר כשעה אחת קים איש אחר לאמר אמנם גם זה היה עמו כי אף הוא גלילי׃


Bika, we na a Jeje fu Masaa Gadu be piki Kownu Dafeti seefi taki: ‘Masaa Gadu taigi mi Masaa taki: “Sidon a mi leti ana se ya, te enke mi poti ala den feyanti fi yu a yu futu ondoo.” ’ 	 והוא דוד אמר ברוח הקדש נאם יהוה לאדני שב לימיני עד אשית איביך הדם לרגליך׃


Di a kaba soi den so, ne a hii peesi de pii. Namo Balnabasi anga Pawlesi teke soi den ala fa Masaa Gadu wooko anga den a mindii fu taa foluku. A meke den du somen foondoo sani soi enke maiki taki, a de anga den. 	 ויחרישו כל הקהל וישמעו אל בר נבא ואל פולוס מספרים את האתות והמופתים אשר הרבה האלהים לעשות על ידיהם בקרב הגוים׃


Didibii e ligei den di á wani teke dati. A tapu den fusutan, meke den á poi si a gaan dyendee fasi fu Kelestesi a ini a Bun Nyunsu, di e soi fa a de enke Masaa Gadu seefi. 	 אשר אלהי העולם הזה עור בהם את דעות הסוררים לבלתי זרח להם נגה בשורת כבוד המשיח אשר הוא צלם האלהים׃


Bika u ala sabi taki, Mosesi weiti á be taki noti fu apaiti begiman mu meke a Juda Lo. Ma na Juda Lo a Masaa fu wi dati meke. 	 כי גלוי לכל אשר אדנינו זרח מיהודה מן השבט אשר משה לא דבר אליו דבר על הכהנה׃


Fa i si a Masaa Gadu Kondee Basiya gwe, Koneilisi kai tu wookoman kon, makandii anga wan suudati di a sabi taki, lobi Masaa Gadu. Na wan di ai fitoow, fu poti oli wakiti gi enseefi. 	 וילך לו המלאך הדבר אל קרניליוס ויקרא אל שנים מעבדי ביתו ואל איש מלחמה אחד ירא אלהים מן העמדים תמיד לפניו לשרתו׃


Ma sama di de sondee uman ofu man ofu yu man dede kaba, da tan enke mi. Libi sondee teke uman libi ofu teke man libi baka. 	 ואל הפנוים ואל האלמנות אמר אני כי טוב להם אם ישבו ככה כמו גם אני׃


Namo den Faliseiman seefi kon yee taki, Masaa Jesesi tapu den Saduseisama mofu, te den á poi piki en baka. Namo denseefi feti lon kon doo. 	 והפרושים כשמעם כי סכר פי הצדוקים ויועדו יחדו׃


Da den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti fusutan kiinkiin taki, na den a poti na ageisi toli de so. Na dati meke den be e suku fu kisi en go sooto wanten. Ma den be feele den somen sama di be de ape. Na dati ede meke den fika en, ne den gwe. 	 ויבקשו הכהנים הגדולים והסופרים לשלח בו את ידם בעת ההיא וייראו מפני העם כי ידעו אשר עליהם דבר את המשל הזה׃


Biibiwan! Ma fa fu den sani di o pasa fosi Masaa Jesesi kon teke wi so? Soseefi, on yuu dati o pasa? We, a á de, fu fanowdu fu piki ala dati. 	 ועל דבר העתים והזמנים אין צרך לכתב אליכם אחי׃


Da na wi ya be sende Titesi fu kon kaba piki a moni di enseefi be bigin piki de kaba. Da u anda sa fende pasi soi fa useefi wani yeepi taawan sowan fasi. 	 עד כי בקשנו מן טיטוס כאשר החל כן גם לגמור בכם את גמילות החסד הזאת׃


Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “U membee taki, na fu di den sama de be e libi takuu moo ala den taa sama fu Galileya, meke den suudati kii den? 	 ויען ישוע ויאמר אליהם החשבים אתם כי הגלילים האלה היו חטאים מכל אנשי הגליל על אשר באה כזאת עליהם׃


We, gafa Masaa Gadu, fu di u mokisa libi anga Kelestesi. Ai tyai u lontu enke en gaan fesa pe ai soi goontapu fa a feti wini u teke. Na so wi e doo ala se anga en leli di e soi fa a de seefi, fu paati dati enke switi sumee gi en. 	 אבל תודות לאלהים הנתן לנו בכל עת נצחון במשיח ומפיץ על ידינו את ריח דעתו בכל מקום׃


Ne Masaa Jesesi bali wan taanga bali, ne en boo koti. 	 וישוע נתן קול גדול ויפח את נפשו׃


Sama di e tyai wan taa sowtu leli nái wooko anga a bunbun leli di wi Masaa Jesesi Kelestesi gi wi. Soseefi, dati nái fiti a leli di e soi fa fu libi fiti Masaa Gadu. 	 האיש אשר יורה תורה אחרת ולא יעמד בדברים הבריאים של אדנינו ישוע המשיח ובלקח החסידות׃


Biibiwan! A ini Islayeli Kondee, da Dyusama e kii meti begi Masaa Gadu. Da ala sama di nyan dati mokisa anga Masaa Gadu di abi a apaiti begi tafaa, pe den kii dati. 	 ראו את ישראל לפי הבשר הלא אכלי הזבחים חברי המזבח המה׃


Ne a de fi en a kondee. Neti ai siibi, dei ten a de fi en anga ain. Ma a sii goo sondee fu a man sabi fa a du goo. 	 וישן וקם לילה ויום והזרע יצמח וגדל והוא לא ידע׃


Namo, mi si wan Pikin Sikapu taampu a mindii fu a gaan kownu sutuu anga den fo libilibi sani anga den twenti a fo gaansama. A gei enke den be kii a Pikin Sikapu ya weki baka. A be abi seibin tutu anga seibin ain. Disi, na den seibin jeje fu Masaa Gadu, di a be sende go a hii goontapu. 	 וארא והנה בין הכסא וארבע החיות ובין הזקנים שה עמד כמו טבוח ולו שבע קרנים ושבעה עינים אשר הם שבעה רוחות האלהים השלוחים אל כל הארץ׃


Mi e gafa u dise, fa u e membee ala den fasi fu mi de. Soseefi u teke fu waka anga fa mi be leli u. 	 ועל זאת אני משבח אתכם אחי כי זכרתם אתי בכל לשמר את הקבלות כאשר מסרתי לכם׃


Ma, efu u e waka na a se fu a kiinkiin leti fu Masaa Gadu enke fa Masaa Gadu e libi leti kiinkiin, da wi o libi switi anga useefi makandii. Da wi o de kiinkiin tu. Bika, fu di Masaa Jesesi, a Manpikin fu Masaa Gadu buulu lon gi wi kaba fu wasi wi kiin, meke Masaa Gadu o puu den takuudu anga ogii fu wi gi wi fu u de kiinkiin. Da, den takuudu anga ogii fu wi ná poi tyai u moo. 	 אך אם באור נלך כאשר הוא באור הנה נתחברנו יחד ודם ישוע המשיח בנו יטהרנו מכל חטא׃


Soseefi, Masaa Jesesi taki go doo taki: “Ma meke mi taigi u, fa sama fu a ten ya tan. 	 ואל מי אדמה את הדור הזה דומה הוא לילדים הישבים בשוקים וקראים לחבריהם לאמר׃


Ne den fiingi saatan, a didibii, di be e koli den sama go a ini a swampu di e boon enke den iti podoo ne en. Den be fiingi a meti anga a falisi takiman go de tu. Na ape den o de e pina dei anga neti fu tego. 	 והשטן אשר הדיחם השלך באגם אש וגפרית אשר שם גם החיה ונביא השקר ויסרו יומם ולילה לעולמי עולמים׃


Ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Tan! Man, a ná ala den tin man kon bun, no? Da san meke na yu wawan daai kon gi Masaa Gadu daa? Pe den taa neigin de? 	 ויען ישוע ויאמר הלא העשרה טהרו והתשעה איה הם׃


Namo u abaa a ze komoto go doo na a tabiki kondee Silakusa, na a tabiki fu Sisiliya. U tan ape dii dei langa. 	 ונבא אל סרקוסא ונשב שם שלשת ימים׃


Da mi si a sani di Masaa Gadu taigi mi de tuu. Na fu dati ede meke mi e taigi u taki, a sama di u e si de, na a Manpikin fu Masaa Gadu tuu.” 	 ואני ראיתי ואעידה כי זה הוא בן האלהים׃


Ne den poti a koti ede a wan teepala tapu, tyai kon gi a pikin. Ne a pikin ya teke en, ne a tyai go gi en mma, Helowdiya. 	 ויביאו את ראשו בקערה ויתנו לנערה ותביאהו אל אמה׃


A kon fu den de ape e luku tapu naamo, fa a gwe so. Te fu den denki, tu Basiya fu Masaa Gadu Kondee anga weti koosi taampu a den mindii de. 	 ויביטו אחריו השמימה בעברו והנה שני אנשים לבושי בדים נצבים עליהם׃


Da di a kon, ne den sama seeka nyanyan gi en di sapaten doo. We, Malita be e sete tafaa. Da Lasalesi na be wan fu den sama di be de a tafaa de fu nyan anga Masaa Jesesi 	 ויעשו לו שם משתה בערב ומרתא משרתת ולעזר היה אחד מן המסבים אתו׃


Te taawan de anga poolo, da nama go poolo anga en, fu a bun di miti en. Taawan de anga tyali, nama go tyali anga en, fu a ogii di miti en. 	 שמחו עם השמחים ובכו עם הבכים׃


Wan taa peesi sikiifi baka taki: “Mi e sende u fu komoto a mindii sama, di nái waka a mi baka. Wai gi ibii takuu fasi fu den. Da mi o teke u fu miseefi.” 	 על כן צאו מתוכם והברו נאם יהוה וטמא אל תגעו ואני אקבץ אתכם׃


Ma wan taa peesi sikiifi baka taki: “Mi Masaa Gadu ya sa meke noiti den dati go doo pe den ati sa fende boo.” 	 ובמקום הזה אמר עוד אם יבאון אל מנוחתי׃


Da wi na a sikin fu Kelestesi. Ibiiwan na wan pisi fu a sikin ya. 	 אכן גוף המשיח אתם ואבריו כל אחד לפי חלקו׃


Da suku fu de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Soseefi fu waka letiopu fasi fiti en. Da a o gi u ala san u fanowdu. 	 אך בקשו בראשונה את מלכות אלהים ואת צדקתו ונוסף לכם כל אלה׃


Ma namo, fa i si Masaa Jesesi dopu komoto a ini a wataa go a soo, ne tapu anda piiti opo waa. Ne a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu saka komoto a tapu anda wanten, kon enke wan doifi a Masaa Jesesi tapu. 	 ויהי כאשר נטבל ישוע וימהר לעלות מן המים והנה נפתחו לו השמים וירא את רוח אלהים יורדת כיונה ונחה עליו׃


Namo Masaa Jesesi teke ete wan ageisi toli, fu soi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu o waka. A taki: “Wan gaan masaa be de ne en kondee. Ma namo, da a be o go a wan taa kondee. Ma, fosi a gwe, ne a kai den wookoman fi en poti, ne a poti den fu luku den gudu fi en. 	 כי כמו איש נסע למרחוק אשר קרא אל עבדיו וימסר להם את רכושו׃


Ne Peitilisi langa ana gi en, hali en opo taampu. Ne a kai den uman di be go a doose kon, soseefi taa biibiwan fu Masaa Gadu de. Den kon luku a libilibi Tabita di be dede. 	 וישלח ידו ויקם אתה ויקרא את הקדושים ואת האלמנות ויעמד אתה חיה לפניהם׃


Ne wanten so wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee kon a den. Ne ala peesi kiin dyelle enke gaandei. Na Masaa Gadu seefi a leti ya komoto. Da di den sikapuman si a Basiya fu Masaa Gadu Kondee, ne den dyombo te den bigin feele. 	 והנה מלאך יהוה נצב עליהם וכבוד יהוה הופיע עליהם מסביב וייראו יראה גדולה׃


Ogii di mu du anga den, a moo Dyu fu Mama Keliki ya sabi. Soseefi ala Dyu. Den sa piki fu dati. Bika na den be makiti mi fu gwe a Damasikosi Foto go kisi biibiwan bui tyai kon gi lanti fu kuutu sani ya. Den be meke pampila gi mi, fu soi makiti di den gi mi. 	 כאשר גם יעיד עלי הכהן הגדול וכל בית הזקנים אשר מהם לקחתי מכתבים ואלך אל האחים לדמשק לאסר אף את הנמצאים שמה להביאם ירושלים למען יוסרו׃


Ma a be musu fu waka pasa na a pisi kondee di en e kai Samaliya fosi a be doo Galileya. 	 ויהי לו לעבר בארץ שמרון׃


Ne, a Engel fu Masaa Gadu seengi en babun nefi, ne a koti den doloifi fu a doloifi bon fu goontapu. Ne a iti den go a ini a gaan baki, di den e masi doloifi. A baki ya, na a gaan atiboon fu Masaa Gadu. 	 וינף המלאך את מגלו על הארץ ויבצר את אשכלת גפן הארץ וישליכם בגת חמת אלהים הגדולה׃


Da Tata, mi nái begi fi i puu den na goontapu. Ma mi e begi fi i kibii den fu a didibii á koli den kisi. 	 ולא אעתיר לך אשר תקחם מן העולם רק שתצרם מן הרע׃


Soseefi kownu fu goontapu anga taa bigiman, di e taki fu kondee, sete fu sitee anga Masaa Gadu. Den e seeka fu feti anga Awan, di Masaa Gadu paamisi, fu sende kon tii ala sani.’ 	 יתיצבו מלכי ארץ ורוזנים נוסדו יחד על יהוה ועל משיחו׃


Masaa Gadu wani, ne a kai mi Pawlesi ya poti enke apaiti bosikopuman fu Kelestesi Jesesi. Mi anga u biibi baala Sositenesi e sikiifi a biifi ya. 	 פולוס המקרא להיות שליח ישוע המשיח ברצון אלהים וסוסתניס אחינו׃


Na so Masaa Gadu kuutu o waka anga leti! Bika a nái kuutu anga fesi, fu keli taawan hei moo taawan. 	 כי אין משא פנים עם האלהים׃


Bika a gi useefi en Bun Nyunsu nownow, fu biibi! Na so a be sende dati waka a ini en taki, di den fositen apaiti takiman be e tyai gi den avo Dyu gaansama tu. Ma di den á be teke dati fu biibi, ne yeepi á komoto de gi den. 	 כי גם אלינו באה הבשורה כמו אליהם אך לא הועיל להם דבר השמועה מפני אשר לא התערב באמונה לשמעים׃


Mi be gi den yu wowtu. Ma goontapu buuse den. Bika den á de fu goontapu, leti enke fa miseefi á de fu goontapu tu. 	 אני נתתי להם את דברך והעולם שנא אתם יען כי לא מן העולם המה כאשר גם אנכי לא מן העולם אני׃


Mi e sende u taki, begi seefi gi mi ya, fu Masaa Gadu sa taampu gi mi. Meke mi sa doo gawgaw a u mindii anda baka. 	 ובחזקה אבקש מכם לעשות זאת למען אושב אליכם במהרה׃


Ne, a bali anga gaan taanga tongo enke te lew e bali. Ne, den seibin donduu seefi bali piki a tapu anda. 	 ויקרא בקול גדול כאשר ישאג האריה ובקראו דברו שבעת הרעמים בקולתיהם׃


Ma toku, a uman kon kai ne en fesi, sutu kini a doti, e begi taki: “Masaa! Gaantangi, ma yeepi mi.” 	 והיא באה ותשתחו לו לאמר אדני עזרני׃


Bika somen fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu anga somen taa fositen letiopu sama, be angii seefi seefi, fu si den sani di u e si anga den sani di u e yee a goontapu fosi den dede. Ma toku, den á be si den.” 	 כי אמן אמר אני לכם נביאים וצדיקים רבים נכספו לראת את אשר אתם ראים ולא ראוהו ולשמע את אשר אתם שמעים ולא שמעוהו׃


Ne den lon lontu kondee paati a mofu te a doo. Ne den sama tyai ala den sikiman kon a Masaa Jesesi. 	 וירוצו בכל סביבותיהם ויחלו לשאת את החולים במשכבות אל כל מקום אשר שמעו כי שם הוא׃


Ne Maliya daai, ne a taigi den wookoman, di be e wooko na a toow osu taki: “A san di a o taigi u fu u du, na dati u mu du.” 	 ותאמר אמו אל המשרתים ככל אשר יאמר לכם תעשו׃


Seigi fu sama di e angii fu libi letiopu a Masaa Gadu fesi. Bika Masaa Gadu o yeepi den fu libi so tu, meke den ati koo. 	 אשרי הרעבים והצמאים לצדקה כי הם ישבעו׃


Da u leli den, fu den oli ala san mi be leli u. Da fu tuu! Mi de anga u alaten, fu te na a kaba fu goontapu!” 	 ולמדתם אתם לשמר את כל אשר צויתי אתכם והנה אנכי אתכם כל הימים עד קץ העולם אמן׃


Da Gaaman Pilatesi be gwenti fu puu wan sama a dunguu osu ala Pasika Fesa. Da ala yali a be e akisi den foluku, sama den wani a puu a dunguu osu. Da na sama di den be wani a be puu a dunguu osu, na a sama de a be e puu. 	 ובכל חג היה דרכו לפטר להם אסיר אחד את אשר יבקשו׃


Na Onesimesi, di yu be sabi enke wan wisiwasi saafu di á be abi yeepi gi yu. Ma fa a de, da en libi kon daai toon wan sama, fu yeepi yu anga mi ya seefi tu. 	 אשר מלפנים לא הועיל לך ועתה הוא להועיל גם לך גם לי והשיבתיו אליך׃


Masaa Gadu anga u anda seefi sa kotoigi fu dati taki, na tuu. Bika u sabi fa wi dise hii libi be de fiti Masaa Gadu. Fa wi be wooko leti anga ibiiwan a u mindii anda. Fa wi á be gi sama olo fu kaagi wi anga leti. Na so wi be tyai wiseefi anga a biibi anda. 	 עדים אתם ועד האלהים כי בקדש ובצדק ובתמים היינו עמכם המאמינים׃


We, mi sa gi u wan koo ati. A koo ati di mi e gi u ya de taa fasi enke di fu goontapu. A dati meke a á de fu u dege dege ofu feele.” 	 שלום אניח לכם את שלומי אתן לכם לא כאשר יתן העולם אנכי נתן לכם אל יבהל לבבכם ואל יחת׃


Namo a daai go baka, ne a si den bakaman fi en kai a siibi baka. Bika siibi be e hebi den ain. 	 ויבא וימצאם גם בפעם הזאת ישנים כי עיניהם היו כבדות׃


I baala be lasi, fu go kaba a soso. Ma now a daai kon a osu anga libi baka. Da taa fasi á de moo enke, na fu meke piisii anga en namo, da a kaba. Bika a be lasi, ma u fende en baka.’ ” 	 אבל נכון לשוש ולשמח כי אחיך זה היה מת ויחי ואבד היה וימצא׃


Ma mi be teke moni a taa kulu biibiwan, fu solugu miseefi tuu. Ma na fu be poi kon doo u de anga Masaa Gadu wooko. 	 קהלות אחרות שלותי בקחתי מהן שכר למען אשרתכם ובהיותי עמכם ואחסר לא הלאיתי אדם׃


Ma fa a de, da a puu yu komoto na a katibo fu takuudu anga ogii de. Moomoo seefi, ai wooko enke basi a yu tapu, meke yu libi de apaiti fasi. Da dati sa tyai yu go doo libi makandii anga en tego. 	 אכן עתה בהיותכם משחררים מידי החטא ומשעבדים לאלהים יש לכם פריכם לקדשה ואחריתו חיי עולם׃


Bika fu oli weiti anga fasi fu Mosesi noiti poi seeka libi leti gi Masaa Gadu. Ne a poti wan nyun fasi a dati peesi di moo bun, fu poi seeka libi. Da nownow feele á mu de a wi, fu go doo Masaa Gadu fesi anga begi. 	 כי התורה לא השלימה דבר והנה נכנסה במקומה תקוה טובה ממנה אשר נקרב על ידה לאלהים׃


Da, te u meke nyanyan, da na sowan fasi mi Tata o kisi balinen. Da u sa soi taki u na bakaman fu mi tuutuu. 	 בזאת נכבד אבי בעשותכם פרי לרב והייתם לי לתלמידים׃


Ne di a manpikin kon doo, ne den kisi en, ne den iti en puu a ini a goon, ne den naki en kii.” 	 ויגרשו אותו אל מחוץ לכרם ויהרגהו ועתה מה יעשה להם בעל הכרם׃


“Bika u yee ya! Weiti be leli u taki: ‘U á mu kii sama ofuso u sa go a kuutu, fu kisi sitaafu.’ 	 שמעתם כי נאמר לקדמונים לא תרצח ואשר ירצח מחיב הוא לבית דין׃


Namo Peitilisi tapu ana a mofu, fu den á balibali na a peesi. Ne a taigi den fa Masaa Gadu puu en na a dunguu osu. Ne a sende den fu gi Jakowbesi a toli ya tu, soseefi ala den taa biibi baala. Namo, a komoto a Jelusalem Foto de. 	 והוא רמז להם בידו לחשות ויספר להם את אשר הוציאו האדון מן המשמר ויאמר הגידו את זאת ליעקב ולאחים ויצא וילך לו למקום אחר׃


Da a masaa be o gi en a seefi sitaafu di ala takuu ati sama mu kisi. Dati wani taki, enseefi o biti finga na a peesi pe soso kaw tifi anga tyali de.” 	 וישסף אתו וישים את חלקו עם החנפים שם תהיה היללה וחרק השנים׃


We, den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti ape ati boon tuutuu. Bika den si den foondoo sani di ai du ape. Soseefi den e yee pikinengee seefi mu e bali baya ape taki: “Hosana! Bika en na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu.” 	 ויהי כראות הכהנים הגדולים והסופרים את הנפלאות אשר עשה ואת הילדים הצעקים במקדש ואמרים הושע נא לבן דוד ויחר להם׃


Namo Masaa Jesesi piki en baka taki: “Peitilisi! Fu tuutuu! Yu seefi o si tide neti. Bika fosi kaka bali, na yu ya seefi o lei kaba taki, yu á sabi mi, te dii boo seefi.” 	 ויאמר אליו ישוע אמן אמר אני לך כי בלילה הזה בטרם יקרא התרנגול תכחש בי שלש פעמים׃


Bika Masaa Gadu Buku sikiifi a fesi taki: “Mi Masaa Gadu ya, o sende taa kondee sama kon taki anga den sama ya. Soseefi mi o sende sama kon di o taki anga den a taa tongo tu. Ma toku, den ná o teke mi taki fu biibi.” 	 הן כתוב בתורה כי בלעגי שפה ובלשון אחרת אדבר אל העם הזה וגם בזאת לא אבו שמע לי אמר יהוה׃


Da den e libi sowtu a sowtu fasi di á leti. Ala sowtu takuudu anga ogii. Bigi ain fu sama sani. Den e du sani fu hati taawan. Sani fu taawan e hati den. Den e kii taawan. Den e kwali meke opuulu, kosi taawan. Den e koli anga ala bidiigi taawan. Den e du sani anga taawan fu seefi, fu tyai buduufu. Den e waka e taki taawan sani. 	 וירב בקרבם כל חמס זנות ורשע בצע ואון וימלאו קנאה ורצח ומריבה ומרמה ותהפכות׃


A takuu libi fu den e puu a takuu ati di den abi kon a doo, fu si. Bika i si pe bunbun sii fu nyan komoto a maka bon kaba? 	 הכר תכירו אותם בפריהם היאספו ענבים מן הקצים או תאנים מן הברקנים׃


Biibiwan! Sende lesiman a u mindii de taki, den mu wooko. Suku fu gi sama di e pantan taanga sikin. Yeepi sama di futu swaki a ini a biibi. Pasensi anga ala sowtu sama. 	 והננו מזהירים אתכם אחי הוכיחו את הסוררים אמצו את רכי הלבב תמכו את החלשים והאריכו רוח אל כל אדם׃


Bakadati, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go na a mongo di den e kai Oleifi Mongo enke fa den be gwenti. 	 ויצא וילך כיום ביום על הר הזיתים וילכו אחריו גם תלמידיו׃


Bika den e si takuu jeje e bali komoto a somen sama tapu. Lanman anga malengii sama e kon bun. 	 כי רבים היו אחוזי רוחות הטמאה והרוחות יצאו מהם צעקות בקול גדול ורבים נכי אברים ופסחים וירפאו׃


Da a pikin ya o gi yu gaan piisii. Da soseefi a o meke somen taa sama abi gaan piisii tu. 	 והיה לך לשמחה וגיל ורבים ישמחו בהולדו׃


Bika wan kodo man namo be tyai dede kon a goontapu. Na so wan kodo man namo tyai libi kon baka. 	 כי אחרי אשר בא המות על ידי אדם אחד גם תחית המתים באה על ידי אדם אחד׃


Da wanlo sama di be komoto na a kuutu kon a Masaa Jesesi baka e bali gi Gaaman Pilatesi taki: “Gaaman Pilatesi, u wani i puu wan man a sitaafu osu gi wi enke fa i gwenti du ala Pasika.” 	 וישא ההמון את קולו ויחלו לבקש שיעשה להם כפעם בפעם׃


We, mi e soi fa mi e wooko taanga, fu u mu sabi fa mi e tyotyo e meke moiti, fu yeepi u de. Soseefi, fu yeepi biibiwan a Laodiseya Foto anga ibii taa biibiwan, di noiti si mi fesi wan dei. 	 הנני מודיע אתכם גדל הקרב אשר בקרבי על אדותיכם ועל אדות אנשי לודקיא ועל כל אשר לא ראו את פני בבשר׃


Luku fa sama e sitee lon taanga, fu de winiman. Feti letiso, fu de wan bun biibisama, di sa wini a gaan winiman paiman. Dati na libi tego anga Masaa Gadu. Na fu dati meke Masaa Gadu kai yu kon toon sama fi enseefi. Ne i be taigi somen sama, fa yu e biibi fu teke Masaa Jesesi taki. 	 הלחם המלחמה הטובה של האמונה ואחז חיי עולמים אשר נקראת להם והודית הודאה יפה בפני עדים רבים׃


Namo, mi si wan gaan taanga Engel fu Masaa Gadu bali anga gaan taanga tongo taki: “Sama waiti sai fu booko den lenti fu a buku, fu opo en?” 	 וארא מלאך אביר קורא בקול גדול מי הוא הזכה לפתח הספר ולהתיר את חותמיו׃


Bakaten, ne a kumandei baka, fu wataa sungu a goontapu de kii ala sani. Ne goontapu fu a ten de kengi, toon di fu nownow. 	 ובמים אבדה תבל מאז כי נשטפה במי המבול׃


Ma te den teke u oli a wan osu, da na a osu de namo u mu tan. U á mu komoto fu awan osu go na a taawan. Te den gi u sani fu nyan, da u mu nyan. U á mu meke sen kisi u. Bika wan wookoman fiti fu kisi a paiman fu a wooko di ai du. 	 ובבית ההוא תשבו ותאכלו ותשתו משלהם כי שוה הפועל בשכרו אל תסעו מבית לבית׃


Bika na mi abi ala makiti fu meke san de fu si anga ain ya.’ ” 	 הלא את כל אלה ידי עשתה׃


Da wan satu pisiten a baka di a Basiya fu Masaa Gadu Kondee taki anga Maliya so kaba, ne Maliya opo, ne a waka esi esi go na a pisiwataa fu Judeja, a wan pikin kondee a den mongo mindii. 	 ותקם מרים בימים ההם ותמהר ללכת ההרה אל עיר יהודה׃


Na so a meke den toon wan apaiti sowtu sama gi Masaa Gadu. Bika a wowtu fi en wasi den libi kon kiin enke fa wataa e wasi sani kiin. 	 למען קדשה בדברו אחרי אשר טהרה ברחיצת המים׃


Namo a Apaiti Jeje piki mi taki, gwe anga den sondee fu meke sani. Ne mi anga den sigisi biibi baala di yu e si anga mi ya go. U go na a osu fu a man, di á de Dyusama. 	 ויאמר אלי הרוח ללכת אתם ולבלתי התמהמה וילכו אתי גם ששת האחים האלה ונבוא אל בית האיש׃


Judasi a pikin fu Jakowbesi Judasi Iskaliyotu a man di seli Masaa Jesesi gi den ogii ati sama den kii. 	 את יהודה בן יעקב ואת יהודה איש קריות אשר גם היה למוסר׃


Leti enke fa yu be sende mi kon a goontapu, na letiso mi e sende den go a goontapu tu. 	 כאשר אתה שלחת אתי אל העולם כן גם אני שלחתי אתם אל העולם׃


Ma wantu Dyu komoto a Judeja kon leli sani de. Den taki, fu taa foluku mu toon biibisama, da den mu koti maiki a manpeesi gi en, enke fa Mosesi weiti taki. Sondee dati, den ná o poi fende yeepi, fu go doo a libi fu tego. 	 ואנשים ירדו מיהודה וילמדו את האחים לאמר אם לא תמולו כדת משה לא תושעון׃


U á sabi en, ma mi sabi en. Da, efu mi taki, taki mi á sabi en, da mi na wan leiman enke u tu. Ma mi sabi en, da mi e du san a taki. 	 ולא ידעתם אתו ואני ידעתיו ואם אמר לא ידעתי אתו אהיה כזב כמוכם אבל ידעתיו ואת דברו שמרתי׃


We, di Masaa Jesesi taki so, ne den bakaman e akisi den na den taki: “Sama sa de ya di o seli en so?” 	 והם החלו לחקר איש את רעהו מי הוא זה מהם אשר יעשה זאת׃


Da fa i si dati o pasa, da enseefi kon a doo wanten, fu si. Ma te Masaa Jesesi o kon, da en mofu di a o opo namo o kaba a didibii sama ya a soso. Da a hii makiti fi en sa booko de wanten. 	 ואז יגלה הרשע אשר ימיתנו האדון ברוח שפתיו וישביתנו בהופעת ביאתו׃


Da u e sende u fu suku seibin man tyai kon a fesi, fu wi ya poti na a wooko de. A Apaiti Jeje mu teke den hii libi fu gi den koni fu libi. 	 לכן אחי ברו לכם שבעה אנשים מקרבכם אשר שם טוב להם ומלאים רוח הקדש וחכמה ונפקידם על הענין הזה׃


A wani fu a Jesesi Kelestesi kon poti enseefi kii enke paiman, meke en buulu sa lon pai fu wi takuudu anga ogii. Da wi libi sa seeka poti apaiti fasi gi en. Da awan kodo leisi di a sa du dati sa sai, fu noiti moo dati de fanowdu, fu a du. 	 וברצון הזה מקדשים אנחנו על ידי הקרבת קרבן גוף ישוע המשיח בפעם אחת׃


We, di Masaa Jesesi kaba taki so, ne den á sabi san fu piki moo. Soseefi den e feele tu, fu sete taa sitee anga en, senten a dei de. 	 ולא יכל איש לענות אתו דבר ולא ערב עוד איש את לבו מן היום ההוא לשאל אותו׃


Bika ibii sama o lobi fu feti soso fi en seefi namo. Den o abi tumisi taanga lobi fu moni moo ala taa sani. Den o abi bigi membee fu opo denseefi poti enke den dyendee moo taa sama. Den o go e taki soso takuu anga ogii fu saanti Masaa Gadu anga libisama. Da den o abi taanga yesi te, den ná o saka denseefi a den gaansama ondoo. Den ná o pakisei fu gi Masaa Gadu daa fu san ai du gi den. Te go taki libisama. Den ná o go e lesipeki ná wan sani fu Masaa Gadu. 	 כי יהיו האנשים אהבי עצמם ואהבי בצע והוללים וגאים ומגדפים וממרים באבותם וכפויי טובה ולא חסידים׃


A ofisii piki en baka taki: “Nono Masaa! Bika mi á waiti sai taki, i sa poti i futu a ini mi osu. Na wan wowtu namo mi wani i taki. Da mi futuboi musu kon bun.” 	 ויען שר המאה ויאמר אדני נקלתי מבאך בצל קורתי אך דבר נא רק דבר ונרפא נערי׃


A tamaa fi en, ne fo ondoo fu den suudati daai go baka a Jelusalem Foto a den suudati dyali de. Seibintenti di e feti na asi tapu namo gwe go doo anga en. 	 וממחרת הניחו את הפרשים ללכת אתו וישובו למצד׃


Saka a Masaa Gadu ondoo, da a o poti yu a hei. 	 הכנעו לפני יהוה והוא ירים אתכם׃


Ma Masaa Jesesi yee den, ne a bali den taki: “U fika en meke a du san ai du. Saide meke u e bali en du? San di a uman ya du na wan bun sani a du gi mi ya. 	 ויאמר ישוע הניחו לה למה תגיון נפשה מעשה טוב עשתה עמדי׃


Ne den meke den kisi den tyai go sooto. 	 וישלחו יד בשליחים ויתנום במשמר העיר׃


Da ibiiwan peesi pe Masaa Jesesi be go, efu na pikin kondee efu wan foto efu na pikin kampu seefi, da den sama be e tyai siki sama kon poti a ganda a pe a be o waka pasa. Da den e begi en taki: “Gaantangi, meke den sama oli i koosi mofu, baa! Da den sa kon bun baka.” Namo, da ala siki sama di be oli kon bun kelle. 	 ובכל מקום אשר יבא אל הכפרים או הערים ואל השדות שם שמו את החולים בחוצות ויתחננו לו כי יגעו רק בציצת בגדו והיה כל אשר נגעו ונושעו׃


Ne Masaa Jesesi akisi den baka taki: “Di mi be paati den seibin beele gi den fo dunsu sama, onmen bakisi be fika?” Ne den piki Masaa Jesesi taki: “Masaa, na seibin bakisi be fika.” 	 ובשבע לארבעת אלפי איש כמה דודים מלאי פתותים נשאתם ויאמרו אליו שבעה׃


Da den á biibi en, di a taigi den taki a si Masaa Jesesi, bika a weki baka komoto a dede kon a libi. 	 וכאשר שמעו כי חי ונראה אליה לא האמינו לה׃


Efu wan sama e angii fu du san Gadu taki, da enseefi sa si, efu den sani di mi e leli na fu Gadu, efu na fu miseefi. 	 האיש החפץ לעשות רצונו ידע לקחי אם מאת אלהים הוא ואם מנפשי אדבר׃


U opo meke u gwe. Luku de! A yuu doo di a sama di seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya, gi den ogii ati sama, doo kaba.” 	 קומו ונלכה הנה המוסר אותי קרב׃


Ne den akisi en taki: “Fa yu e du den sani sani ya, sama sende yu seefi? Sama gi yu pasi fu du den?” 	 ויאמרו אליו אמר נא לנו באי זו רשות אתה עשה את אלה או מי הוא הנתן לך את הרשות הזאת׃


Ne den bakaman fi en akisi en taki: “Labai! Saide meke a man ya meke kon de beendi beendi so? Sama fu a man ya du ogii? Ne en seefi du ogii? Ofu ne en dda anga en mma?” 	 וישאלו אתו תלמידיו לאמר רבי מי הוא אשר חטא הזה אם ילדיו כי נולד עור׃


Wanlo ogii dei de a fesi e kon, di den feyanti fu u o kon lontu a kondee fu u, poti a dyali. Da u o fika na a kondee ganda de. Ná wan fu u o fende pasi komoto a ini a kondee kon a doo. 	 כי ימים באים עליך ושפכו איביך סוללה סביביך והקיפוך וצרו עליך מכל עבריך׃


Bika den ná abi wan doopu sen fu a takuu libi, meke den nái tapu baka gi a waka libi. Ma den teke motyo fasi, naamo seefi. 	 אשר השמינו ויתנו את נפשם לזמה לעשות כל תועבה באהבת הבצע׃


Na sama di e saka denseefi so, na den Masaa Gadu o gi wan hei peesi. Ma Masaa Gadu o saka ala sama di e hei denseefi, poti a ondoo fu ala den taawan.” 	 כל המרומם את עצמו ישפל והמשפיל את עצמו ירומם׃


Ma te u nái gi taawan paadon, da Masaa Gadu, u Tata, a tapu seefi, ná o gi u paadon tu.” 	 ואם לא תסלחו לבני אדם גם אביכם לא יסלח לכם את חטאתיכם׃


Ma mi e taigi u taki, a sama di o paati anga en uman, boiti efu a du ogii ne en osu, ne a teke wan taa uman, da a kai a ini a motyo libi.” 	 ואני אמר לכם המשלח את אשתו בלתי על דבר זנות ולקח לו אחרת נאף הוא והלקח את הגרושה נאף הוא׃


Da di den be de a pasi e gwe, ne Masaa Jesesi be bali den taki: “U mu luku bun anga a sowda fu den Faliseiman anga di fu Kownu Helowdesi.” 	 ויזהר אותם לאמר ראו השמרו לכם משאר הפרושים ומשאר הורדוס׃


We, ne den kon a Filipi, wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi di be e tan a Betisaida na a pisiwataa fu Galileya, ne den begi en taki: “Man, gaantangi, u wani miti anga Masaa Jesesi, baa.” 	 ויקרבו אל פילפוס איש בית צידה אשר בארץ הגליל וישאלו ממנו לאמר אדני לראות את ישוע חפצנו׃


Ne a gi den ete wan ageisi toli. A taki: “A o taanga gi u, fu teke san mi e taki. Bika, te wan gaandi koosi fi i piiti, da anga san yu o lapu en? Ná anga wan gaandi pisi koosi, no? Bika efi i lapu a gaandi koosi anga wan nyunyun pisi, da te i wasi en, da a nyunyun pisi koosi o ali piiti komoto na a gaandi koosi. Da a gaandi koosi o piiti moo bigi. 	 וידבר אליהם גם אם המשל הזה אין איש מעלה מטלית של בגד חדש על בגד בלוי כי אז גם החדש יקרע וגם לא תשוה מטלית החדש לבלוי׃


Da wi be denki taki, en na be a kownu di Masaa Gadu be paamisi, fu sende kon fu puu wi a den taa sama ondoo. Ma disi na di fu dii dei kaba di den kii en. 	 ואנחנו חכינו כי הוא העתיד לגאל את ישראל ועתה בכל זאת היום יום שלישי מאז נעשו אלה׃


Ne moo lati, ne Leifi kai Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go nyan ne en osu. Da somen mati fu Leifi di be e piki lantimoni anga sama di be abi polinen a kondee fosi den be kon waka a Masaa Jesesi baka, be sidon a tafaa e nyan anga Masaa Jesesi anga den bakaman fi en. 	 ויהי כאשר הסב בביתו ויסבו מוכסים וחטאים רבים עם ישוע ועם תלמידיו כי רבים היו ההלכים אחריו׃


A sama di e taki sani fi enseefi, da na balinen ai suku gi enseefi. Ma a sama di e taki e suku balinen gi a sama di sende en kon, da so wan sama, na wan tuutuu sama. Falisi fasi á de a ini en.” 	 המדבר מנפשי כבוד עצמו יבקש אבל המבקש כבוד שלחו נאמן הוא ואין עולתה בו׃


Da dati sa meke i poi taampu, fu luku wi Masaa Jesesi Kelestesi fu kon baka, sondee fu mankei den apaiti taanga di Masaa Gadu e gi, fu wooko, di a teke gaan bun ati fasi namo luku yu de. 	 עד כי לא חסרתם כל מתן החסד והנכם מחכים להתגלות אדנינו ישוע המשיח׃


Ne a akisi den baka taki: “San moo mi sa teke maiki a Nyun Tii fu Masaa Gadu? 	 ויאמר עוד אל מה אדמה את מלכות האלהים׃


Namo, ne takuudu anga ogii kon e tyai paati, gi mi anga Masaa Gadu. Da a kon, weiti be poti, fu tyai libi makandii gi mi anga Masaa Gadu. Ma den kon e tyai paati gi mi anga en. 	 ואני מתי והמצוה אשר נתנה לחיים היא נמצאה לי למות׃


Da, di Sakalia si a Basiya fu Masaa Gadu Kondee, ne a feele te en ati piiti. 	 ויבהל זכריה בראותו אתו ואימה נפלה עליו׃


Bika a takuu ten ya gwe faawe kaba, fu Kelestesi mu kon doo. Enke te neti gwe faawe kaba, fu dei doo. Da kaba libi enke fa neti dunguu moi, fu kibii du ogii. Libi enke fa dei kiin moi, fu si bun di yu e du. 	 הלילה חלף והיום קרב לכן נסירה נא את מעשי החשך ונלבשה את כלי נשק האור׃


“Da na gwe tapu a man ya de ete! Namo a miti wan taa ondooman fu a seefi kownu a pasi. A man de be mu pai wan sani fu feifi dunsu kolu so. Namo, a dyombo kisi en hub oli taki: ‘Pai mi! Pai mi wanten! Wanten wanten, nownow ya!’ 	 ויצא העבד ההוא מלפניו וימצא אחד מחבריו העבדים והוא חיב לו מאה דינרים ויחזק בו ויחנקהו לאמר שלם את אשר אתה חיב לי׃


Ne Masaa Jesesi taigi a uman taki: “Uman! A biibi fi yu yeepi yu kaba. Go a osu anga wan piisii ati.” 	 ויאמר אליה חזקי בתי אמונתך הושיעה לך לכי לשלום׃


Da a leli di dati e gi á de fa a tuutuu bosikopu fu a Kelestesi de. Bika na a taki fu disi namo u mu teke enke edeman fu leli sama fi en, moo anga moo fu sabi Masaa Gadu. Soseefi fu kon fusutan en bosikopu moo anga moo fiti en. Bika na ede e oli sikin tei ala sukuufu miti, fu a sa goo, da ai si san a hii sikin abi fanowdu fu libi. 	 ואיננו אחז בראש אשר מחבר ממנו כל הגוף ומאחז בציריו ודבקיו יגדל גדול אלהים׃


Da den tu sisa fu Lasalesi ya sende bosikopu gi Masaa Jesesi taki: “Masaa! I lobi mati kai a siki.” 	 ותשלחנה אחיותיו אליו לאמר אדני הנה זה אשר אהבת חלה הוא׃


We, mi meke a biifi ya sende gi ala sama di e biibi a ini a nen fu a Manpikin fu Masaa Gadu, fu meke den sabi taki den abi libi fu tego kaba. 	 זאת כתבתי אליכם המאמינים בשם בן האלהים למען תדעון שיש לכם חיי עולם ולמען תאמינו בשם בן האלהים׃


Ne den bali kai den taa sama di den anga den be e fisi makandii, fu kon yeepi den anga den fisi. Ne den kon a den. Ne den e kisi den fisi poti a ini den tu boto te, a fika pikinso moo fu den tu boto sungu. 	 ויניפו יד אל חבריהם אשר באמיה השנית לבוא אליהם ולעזרם ויבאו וימלאו את שתי האניות עד כי שקעו׃


Ma sama di e keli sama hei moo sama, e du wan gaan ogii anga ala takuudu. Na so Masaa Gadu weiti e soi wi. 	 אולם אם תשאו פנים תחטאו במעשיכם והתורה תוכיחכם כעברים אותה׃


Ne di den kaba nyan, ne Masaa akisi Simon Peitilisi taki: “Simon, manpikin fu Johanisi! I lobi mi moo enke den taa bakaman fu mi ya?” Ne Simon piki en taki: “Iya, Masaa! I seefi sabi taki mi lobi yu.” Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Luku den pikin sikapu fu mi bun.” 	 ויהי אחרי אכלם אמר ישוע אל שמעון פטרוס שמעון בן יונה התאהב אתי יותר מאלה ויאמר אליו כן אדני אתה ידעת כי אהבתיך ויאמר אליו רעה את טלאי׃


Da a leti e leti a ini a dunguu, ma a dunguu á be poi tapu a leti ya. 	 והאור בחשך זרח והחשך לא השיגו׃


We, da u piki mi! Saide meke Masaa Gadu be gi u a Apaiti Jeje fi en? Na di u teke biibi fitoow a Bun Nyunsu fi en di e bali lontu, ofu na di u wooko anga weiti? 	 זאת לבד חפצתי ללמד מכם האם ממעשי התורה קבלתם את הרוח או משמועת האמונה׃


Soseefi, suku wantu fitoow manengee a u mindii de. Da mi o kon naki sitampu poti den a wooko, fu biibiwan a Jelusalem Foto sa sabi taki, na den dati mi sende anga sani di u piki makandii, fu tyai yeepi gi den. 	 ואני בבאי את אשר תמצאו נאמנים עם אגרות אשלח אתם להביא את נדבתכם לירושלים׃


U wisiwasi sani sondee fusutan! U e feti namo fu wasi doose fu u sikin kiin. Ma fa fu u ati? U á sabi taki, Masaa Gadu wani meke u wasi u ati kiin tu, no? 	 הכסילים הלא עשה החיצון גם עשה את הפנימי׃


Bika a ná o langa, da san o pasa de sa bigi moo fa Johanisi be e teke wataa dopu sama. Bika na Masaa Gadu o teke en Apaiti Jeje dopu den. 	 כי יוחנן הטביל במים ואתם תטבלו ברוח הקדש בקרוב אחרי הימים האלה׃


A dati meke, u mu e poti pakisei a san u be leli na a bigin fu a biibi. Bika efu u du dati, da u o tan a ini Masaa Gadu Manpikin anga Masaa Gadu seefi, a Tata. 	 ואתם יקם נא בכם הדבר אשר שמעתם מראש ואם יקום בכם אשר שמעתם מראש אז גם אתם תקומו בבן ובאב׃


Tuutuu! Dede abi tifi fu feele taki, u mu go kisi sitaafu fu wi takuudu anga ogii. Bika u á poi wooko anga weiti fu Masaa Gadu. 	 עקץ המות הוא החטא וכח החטא היא התורה׃


Na Masaa Gadu di bigin fu goontapu be kumandei a dunguu peesi fu kiin, meke dei booko. Ne en abi a bosikopu fu Kelestesi ya di a meke kiin u ati. Bika a soi wi Masaa Gadu dyendee de anga en libi. 	 כי האלהים אשר אמר ויפע אור מחשך הוא הופיע בלבנו להפיץ אור דעת כבוד האלהים אשר בפני המשיח׃


Ne, di fu dii Engel boo di fi en tutu. Ne, wan gaan sitali komoto a tapu e leti faya enke fambo e kon. Ne, a kai a wan fu ala dii liba anga wan fu dii fu den mama liba a ondoo doti pe ala wataa e komoto. 	 והמלאך השלישי תקע בשופר ויפל מן השמים כוכב גדול בער כלפיד ויפל על שלישית הנהרות ועל מעינות המים׃


Ne wan pisi a baka, ne Masaa Jesesi go a wan mongo go begi. Da a tan de begi wan hiihii neti. 	 ויהי בימים ההם ויצא ההרה להתפלל ויעמד כל הלילה בתפלה לאלהים׃


Soseefi, sama di o de a goon e wooko, á mu go a osu go lasi ten, fu teke koosi tyai lowe tu. 	 ואשר בשדה אל ישב הביתה לשאת את מלבושו׃


Da wan taa dei, ne Masaa Jesesi wawan be go a wan peesi, go begi. Da di a begi te wan pisi, ne den bakaman fi en kon ne en. Ne a akisi den taki: “We, fa mi anga u e waka e lontu ya, sama den sama taki mi, de?” 	 ויהי הוא מתפלל לבדד ויאספו אליו תלמידיו וישאל אתם לאמר מה אמרים עלי המון העם מי אני׃


Namo ai go a Dyu keliki de, fu soi Dyusama, Masaa Gadu bosikopu. Soseefi taa foluku di e lesipeki a Gadu fu Dyusama. Ai waka a peesi pe sama lobi miti a ganda, da ai taki anga ala den di a miti. 	 על כן בבית הכנסת דבר עם היהודים ועם יראי אלהים ובשוק יום יום עם הנקרים אליו׃


Titesi! Na so yu mu piki manengee poti, fu tii taa biibiwan. Bika somen falisi leliman e sitee anga biibisama nownow. Den dati nái wani poti yesi fu aliki sama. Ma den e gi soso lawlaw leli, fu tii sama go a takuu pasi. Moo ipi fu den na Dyusama a den biibisama mindii. 	 כי יש הרבה מרדים מדברי הבל ומתעי נפש ובפרט מן המולים׃


We, baka fu dati, ne Masaa Jesesi daai go na a lanman di de ape. Ne a taigi en taki: “Biya! Mi soi yu, tiiki a lan ana go anga fesi, ye!” Fa i si a sama tiiki a lan ana, a lan ana poi tiiki tuutuu. A kon bun kele kele enke a taase ana. 	 ויאמר אל האיש פשט את ידך ויפשט אתה ותרפא ותשב כידו האחרת׃


Namo a sende kai ala den moo hei begiman a Jelusalem Foto fu den kon ne en. Soseefi a kai ala den leliman fu Dyuweiti tu. Ne a taigi den taki: “We! Masaa Gadu á be paamisi fu sende wan yeepiman kon a goontapu, no? We, u suku gi mi a ini Masaa Gadu Buku pe a Kelestesi be o meke.” 	 ויקהל את כל ראשי הכהנים וסופרי העם וידרש מאתם לאמר איפה יולד המשיח׃


Den sani fu tapu a den woluku anga ala sani a goontapu a doti ya o pasa wan dei. Ma mi wowtu di mi taki, ná o kaba ná wan ten.” 	 השמים והארץ יעברו ודברי לא יעברון׃


Namo, den sii fu a goon be kon lepi. Na so a yuu doo, fu go booko den kwinsi toon win. Ne a gaan masaa sende en futuboi go a den sama, fu den sende fi en se gi en. 	 ויהי בהגיע עת האסיף וישלח עבדיו אל הכרמים לקחת את פריו׃


Da a be e foondoo den sama, fu a fasi fa a be e leli den. Bika i be sa si taki, a be e leli den enke wan sama di sabi san ai taki. 	 וישתוממו על תורתו כי עצום דברו׃


Den soi ete taki: “A be taki taki, a Jesesi fu den di goo a Nasaleti Foto o booko a hii Dyu Mama Keliki. A o kengi a hii fasi fa Mosesi fika gi wi, fu dini.” 	 כי שמענהו אמר זה ישוע הנצרי יתץ את המקום הזה וישנה את החקים אשר מסר לנו משה׃


Masaa Jesesi go a ini wan Dyu keliki baka. Ma, da wan man be de ape, di be siki ne en ana te a be dee fika kamboo. 	 וישב ויבאו אל בית הכנסת ושם איש אשר ידו יבשה׃


Da dini Kelestesi e piisii mi, winsi mi de swaki libisama fasi di á taanga. Da sama sa kosi mi seefi. Toko sa miti mi. Sama sa lon du ogii anga mi doo soseefi taa nowtu. Bika mi libi mu soi swaki libisama fasi di á taanga. Da te Kelestesi e yeepi mi, da dati e soi fa Masaa Gadu taanga de a mi. 	 לכן רצתה נפשי בחלשות ובחרפות ובצרות וברדיפות ובמצוקות בעד המשיח כי כאשר חלשתי אז גבור אני׃


Den meke den man de tyai wan biifi go anda taki: 	 ויכתבו וישלחו על ידם לאמר אנחנו השליחים והזקנים והאחים שאלים לשלום האחים אשר מן הגוים באנטיוכיא ובסוריא ובקיליקיא׃


We, di Masaa Jesesi taki so fosi, ne den bakaman fi en fusutan kiinkiin taki, a ná a sowda fu baka beele ai taki. Ma na a poli leli fu den Faliseiman anga den Saduseiman. 	 אז הבינו כי לא אמר להשמר משאר הלחם כי אם מלמוד הפרושים והצדוקים׃


Ne, wan taa Engel komoto a ini a osu fu Masaa Gadu a tapu e kon. Ne a bali anga gaan taanga tongo gi Awan di sidon na a woluku tapu taki: “Teke i babun nefi, da i koti, bika a yuu fu koti doo. Koti! Bika a nyanyan fu goontapu lepi pasa peesi kaba fu koti!” 	 ומלאך אחר יצא מן ההיכל ויזעק בקול גדול אל הישב על הענן לאמר שלח מגלך וקצר כי באה העת לקצר כי יבש קציר הארץ׃


We, efu Masaa Gadu á makiti sai fu weki dede, da Kelestesi dede nownow ete. 	 כי אם המתים לא יקומו גם המשיח לא קם׃


“Ne Abalaham piki en taki: ‘Ná tuu! Bika efu na den buku di den abi anda, den nái leisi, fu waka enke fa den taki, da winsi wan sama weki komoto a dede dise seefi go bali den, den ná o aliki en tu.’ ” 	 ויאמר אליו אם לא ישמעו אל משה ואל הנביאים גם כי יקום אחד מן המתים לא יאמינו׃


Bika Masaa Gadu kai wi kon toon sama fi enseefi. Da wi mu libi apaiti fasi. Ma wi á mu waka poli fasi enke motyo. 	 כי לא קרא אותנו האלהים לטמאה כי אם לקדשה׃


Ne a taigi den taki: “We, u kon go anga mi, da u sa si.” Ne den go luku pe ai tan. Ne di den go, ne den tan anga en de te bakadina. Da a be de wan sani fu fo yuu bakadina so. 	 ויאמר אליהם באו וראו ויבאו ויראו את מקום מלונו וישבו עמו ביום ההוא והעת כשעה העשירית׃


Namo a piki taki: “U ná abi fu sabi ala dati. Mi Tata, Masaa Gadu á gi u pasi fu dati. En wawan namo sabi. Bika ne en poti a dei anga a ten fu ala dati. 	 ויאמר אליהם לא לכם לדעת העתים והזמנים אשר יעד האב בשלטנו׃


Timotiyesi! We, ná diingi soso wataa gi a swaki di i lobi fii anga a bee ati fi yu. Bika a diingi fu pikinso win bun gi den sowtu endii de. 	 אל תרבה לשתות עוד מים כי אם קח מעט יין בעבור בטנך ואשר פעמים רבות חלה אתה׃


Da Masaa Gadu di poi teke gaan bun ati fasi namo luku yu, sa gi yu tyaipi sani baka pasa peesi. Da yu sa abi ala san yu abi fanowdu ibii yuu naamo. Soseefi, da i sa poi tan du somen bun go doo gi taawan. 	 ואלהים יכל להשפיע עליכם כל חסד עד כי יהיה לכם בכל עת די ספוקכם בכל ותותירו בכל מעשה טוב׃


Bika a dede fi en na a koloisi, puu den weiti di be e paati wi. Ne a opo pasi meke wi tu sowtu sama ya makandii sa go doo Masaa Gadu enke a wan seefi sowtu sama fi en. 	 וירצה את שניהם בגוף אחד לאלהים על ידי צליבתו בהמיתו בנפשו את האיבה׃


Ma a tyali de! Bika u bigin baka fu oli a Dyu kina dei. Soseefi ibii fosi dei fu mun anga apaiti taa ten fu yali. Soseefi son yali di de apaiti gi Dyusama. 	 ימים אתם שמרים וחדשים ומועדים ושנים׃


A taki: “Den sama, oo! Te wan sama kai u fu go ne en osu a wan piisii, da te u go, da u á mu suku fu go sidon na a moo hei peesi. Bika a sa de so taki, a sama di kai yu kon na a piisii de, kai taa sama tu, di hei moo yu. 	 כי יקרא אתך איש אל החתנה אל תסב בראש פן יקרא שמה איש נכבד ממך׃


Bika den sani di mi e leli, a ná mi seefi sani. Ma na mi Tata di sende mi kon, ne enseefi be taigi mi san mi mu taki anga fa mi mu taki den. 	 כי אני לא מלבי דברתי כי אם אבי השלח אתי הוא צוני את אשר אמר ואת אשר אדבר׃


Namo, sama anda wani waka wooko anga en. Wan man den e kai Sowpateli enke manpikin fu dda Pilesi fu Beleya Foto, Alestakesi anga Sekundesi, tu Tesalonika man. Gaayosi fu Delbe Foto anga Timotiyesi tu. Tikikesi anga Tolofimesi fu Asiya pisiwataa tu. 	 וילכו אתו עד לאסיא סופטרוס הברואי ומן התסלוניקים ארסטרכוס וסקונדוס וגיוס הדרבי וטימותיוס ומן אסיא טוכיקוס וטרופימוס׃


Ne fanafu a dei de, ne den e akisi en somen sani, fu tesi en, fu a taki sani di á bun, fu den tyai en go kaagi. 	 ויארבו לו ויבקשו לצודד דבר מפיהו למען ימצאו עליו שטנה׃


Meke a sama di e du ogii tan du ogii. Sama di e libi wan tyobo libi, meke a libi so go doo. Ma sama di e du bun, meke a du bun go doo. Sama di e libi letiopu fasi, meke a libi so go doo. Sama di de apaiti fasi gi Masaa Gadu, meke a poti enseefi moo apaiti fasi.” 	 החומס יוסיף לחמס והטמא יוסיף להטמא והצדיק יוסיף להצדק והקדוש יוסיף להתקדש׃


Ma wi e tan poti ede ete sondee takuu pakisei. U e fusutan fa fu piisii Masaa Gadu ete. U e teke pasensi libi switi anga taawan ete. Na so u e wooko enke fa a Jeje fi en wani anga fa Masaa Gadu taki fu lobi tuutuu. 	 בטהרה ובדעת ובארך רוח ובחסד וברוח הקדש ובאהבה לא צבועה׃


We, ne den di be waka wan don fasi akisi den taawan taki: ‘Gaantangi, baa! U gi u afu fu a oli fu u. Bika wi lampu e dede.’ 	 ותאמרנה הכסילות אל החכמות תנה לנו משמנכן כי יכבו נרותינו׃


Da Maliya anga Jowsef be gwenti go a Jelusalem ala yali fu nyan a gaan piisii fesa fu den Dyu den e kai Pasika. 	 ועלו הוריו ירושלים שנה בשנה לחג הפסח׃


“Ma ná wan sama sabi a yuu di mi o daai kon baka a goontapu. Soseefi, ná wan sama sabi a dei tu. Den Basiya fu Masaa Gadu Kondee á sabi. Da a Pikin seefi á sabi. Ma na a Tata wawan sabi on ten. 	 אך עת בוא היום ההוא והשעה ההיא אין איש יודע אותה גם לא מלאכי השמים גם לא הבן מבלעדי האב׃


Te taawan du ogii anga yu, da ná pai ogii fu ogii baka! Te taawan kosi yu, da tapu mofu sondee kosi baka. Ma begi seigi gi en a Masaa Gadu. Na so biibiwan meke fu wooko. Da yuseefi o fende seigi di Masaa Gadu seeka poti a tapu anda. 	 אל תשלמו רעה תחת רעה או חרפה תחת חרפה כי אם תברכו מדעתכם כי לזאת נקראתם למען תירשו את הברכה׃


We, wi á sabi fa fu gi Masaa Gadu daa kisi dise. Ma enseefi e si fa wi e gi en daa, fu fa u anda e meke wi e kisi gaan piisii dise. 	 כי מה נשיב לאלהים להודות לו בעבורכם על כל השמחה אשר שמחנו עליכם לפני אלהינו׃


Kelestesi seefi á gi enseefi a gaandi ya. Ma na Masaa Gadu poti en moo hei apaiti begiman gi taawan so. Bika senten fositen anda, ne a be gi apaiti takiman fi en fu sikiifi taki: “Mi Manpikin! Yu meke a goontapu ya tide, fu ala ain sa si yu, di de fu tii ala san mi abi.” 	 כן גם המשיח לא כבד את עצמו להיות כהן גדול כי אם האמר אליו בני אתה אני היום ילדתיך׃


Ma u sabi Timotiyesi dati, fa ai dini Masaa Gadu tuutuu fitoow fasi. Bika di wi be de a u anda, da u be si dati. Fa a be mokisa wooko anga mi enke wooko manpikin di e yeepi en dda a sani. Na so a be e yeepi mi, meke moo sama kon biibi a Bun Nyunsu. 	 ואותו ידעתם כי בחון הוא אשר כבן העבד את אביו כן היה אתי בעבודת הבשורה׃


We, Masaa Gadu gi taa foluku a seefi gaanbigi bun de, enke fa a be gi wi Dyusama dati, fu a biibi a Masaa Jesesi Kelestesi ede! Mi á be poi tapu Masaa Gadu fu du dati.” 	 ועתה אם מתנה אחת נתן האלהים להם ולנו המאמינים באדון ישוע המשיח מי אנכי כי אעצר לאלהים׃


We, na fu ala sama mu lesipeki a Manpikin, enke fa den e lesipeki a Tata meke a du so. Da sama di nái lesipeki a Manpikin, nái lesipeki a Tata tu, di sende a Manpikin kon a goontapu. 	 מי אשר לא יכבד את הבן גם את האב אשר שלחו איננו מכבד׃


Ne di den somen sama di be kon de si fa ala sani waka, ne den naki ana a boo fu ati. Den á sabi saide meke so wan gaan ogii pasa. Tyali kisi den. Da na so den paati go a osu. 	 וכל המון העם אשר התאספו יחד למראה הזה בהביטם אל כל אשר נעשה תופפו על לבביהם וישובו׃


Bika fa u be bigin anga a biibi faya faya, na so u mu oli go doo kaba fi en. Da u sa fende gaan bun di Masaa Gadu poti, fu gi sama di mokisa libi anga Kelestesi. 	 כי נתחברנו למשיח אם נחזיק בראשית הבטחה ולא נרפנה עד הקץ׃


Ne a tyai en go beli a wan nyun nyun siton geebi olo, di diki, a be diki fi enseefi, a wan heihei siton sikin. Di a kaba, ne a lolo wan gaan gindin siton tapu a olo mofu, ne a waka gwe. 	 וישימה בקבר החדש אשר חצב לו בסלע ויגל אבן גדולה על פתח הקבר וילך לו׃


Namo wi á poi kengi en pakisei fu dati. Ne u fika en. U taigi en namo taki: “Meke ala sani waka enke fa Masaa Gadu wani.” 	 ולא אבה שמע ונרף ממנו לאמר רצון יהוה יעשה׃


Ne di a doo de, ne den tyai wan man kon ne en. A man ya be dofu. Ma soseefi, a di na sani, ne a be e taki. Ne den sama begi Masaa Jesesi fu a poti ana na a man ya tapu meke a kon bun. 	 ויביאו אליו איש אשר היה חרש ואלם ויתחננו לו לשום עליו את ידו׃


Bika sabi taki, te yu oli biibi pasa den tesi ya, da dati o leli yu tei ati, fu oli doo. 	 בדעתכם כי בחן אמונתכם מביא לידי סבלנות׃


Den be abi uwii enke umanpikin. Den tifi be gei lew tifi. 	 ושער להם כשער נשים ושניהם שני אריה׃


Feti fu sabi Masaa Gadu bosikopu fu a Kelestesi, da tyai yuseefi so. Dati wani taki, teke leti koni wooko fu leli anga wasikoi taawan, fu fusutan. Wooko anga san sikiifi a Psalm singi buku, fu meke singi fu singi. Ibii taa sowtu singi di e gafa Masaa Gadu tu. Singi di Masaa Gadu Jeje poti a u ati tu. Singi ibii yuu anga u hii ati gi Masaa Gadu, fu gi en daa, fi en gaan bun fasi. 	 דבר האדון ישכן בקרבכם בשפע רב בכל חכמה ותלמדו ותעוררו את נפשכם בתהלות ותשבחות ושירות רוחניות ושירו ליהוה בנעימה בלבבכם׃


Namo den sama di yee dati foondoo taki: “A man di be de a Jelusalem Foto e feti anga biibi. A be kon ya, fu kisi ibii biibiwan di e kai Masaa Jesesi nen, tyai go gi fu Dyu keliki anda, fu sitaafu. Ma fa a du daai e taki taa fasi so?” 	 וישתוממו כל השמעים ויאמרו הלא זה הוא אשר האביד בירושלים את קראי השם הזה ולמען זאת בא הנה להביאם אסורים לפני ראשי הכהנים׃


Bika son mma man dede kaba, ne a fika tuutuu sondee wan enkii taa sama. Da na Masaa Gadu namo de gi en, fu poti fitoow. Da ai tan begi dei anga neti, fu suku a yeepi fi en. 	 אבל האלמנה באמת אשר נשארה יחידה שמה אלהים מבטחה ומתמדת בתפלות ובתחנות לילה ויומם׃


Ma a ná ogii. Masaa Gadu sabi fa a o du anga u. Bika Masaa Gadu be taki a fesi kaba taki, a sende a apaiti takiman anga apaiti bosikopuman kon gi u. Ma u o kii son fu den. Da taawan u o yaki gwe. 	 בעבור זאת גם אמרה חכמת האלהים אשלח אליהם נביאים ושליחים ומהם יהרגו וירדפו׃


Ma di wan fu den si taki, a kon bun, ne a daai baka kon a Masaa Jesesi. Ne ai bali taki: “Masaa Gadu bun! Masaa Gadu bun! A deesi mi!” 	 ואחד מהם בראתו כי נרפא וישב וישבח את האלהים בקול גדול׃


Dati taki, a teke tyali ati fasi luku taawan, fu yeepi den. Ma enseefi baka e taanga taawan yesi, fu sitee anga en. 	 ויוצא מזה כי את אשר יחפץ יחננו ואת אשר יחפץ יקשהו׃


Ma di a yee taki na a Alikalawsu, a manpikin fu Kownu Helowdesi toon kownu fu Juda ne en dda peesi, ne a feele fu go na a pisi kondee anda. We, ne Masaa Gadu soi en a ini wan deen taki, meke a go tan na a pisiwataa fu Galileya. 	 וכשמעו כי ארקלוס מלך ביהודה תחת הורדוס אביו ירא ללכת שמה ויצוה בחלום וילך לו אל ארצות הגליל׃


Ma a ofisii á poti yesi a Pawlesi wowtu. Bika a aliki a sitiiman fu a sipi anga a basi fu a boto, di taki sani ná o waka so. 	 ושר המאה לא שמע אל דברי פולוס כי אם אל רב החבל ואל בעל האניה׃


Na a biibi ya seefi be tyai Jakopu seefi di en yuu be koosube fu dede. En sikin be gaandi, da a be swaki, meke anga tiki a be e opo sidon. Ma a be begi seigi gi den tu manpikin fi en manpikin Jowsef tu. 	 באמונה ברך יעקב את שני בני יוסף לפני מותו וישתחו על ראש המטה׃


A be taanga fu gwe fika den biibiwan de. Tamaa fu dati, ne u de a ze tapu e gwe a Kosu Tabiki Kondee a mindii fu a ze. Na ape u abaa komoto go kai a Lowdasi Tabiki. Ne u komoto de go doo Patala Foto. 	 ויהי כאשר נפרדנו מהם ונרד באניה ונבוא דרך ישרה אל קוס וממחרת אל רודוס ומשם אל פטרה׃


A dati meke den taki: “Sama di e siibi weki! Opo komoto a den dedesama mindii de. Da Kelestesi o leti faya poti gi i.” 	 על כן הוא אומר עורה הישן וקומה מן המתים ויאר לך המשיח׃


Namo Simon luku san pasa de. A si taki, te den apaiti bosikopuman poti ana begi gi wan sama, da a Apaiti Jeje e lai a hii libi de. Namo a teke moni fu go pai den apaiti bosikopuman, fi en seefi sa poi du dati tu. 	 ויהי בראות שמעון כי בסמיכות ידי השליחים נתן רוח הקדש ויבא לפניהם כסף׃


Da yu enke biibiwan a Loma Foto anda! Aliki mi! Bika yu seefi de a ini a kulu sama, di Masaa Gadu teke na a sowtu fasi de, fu toon sama fu Jesesi Kelestesi. 	 אשר בתוכם הנכם גם אתם קרואי ישוע המשיח׃


“Sikiifi gi a Engel fu a keliki a Laodiseya taki, mi di e taki ya, na a Amen! A taki A Kaba! A tuutuu Kotoigi di nái lei. A Fitoow Wan. A Bigin fu ala sani di Masaa Gadu meke: 	 ואל מלאך קהל לודקיא כתב כה אמר האמן העד הנאמן והאמתי ראשית בריאת האלהים׃


Bika ala sama mu yee a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu fosi a goontapu kaba. 	 והבשורה צריכה להקרא בראשנה לכל הגוים׃


Soseefi, efu wan sama begi i wan sani fi i, ná ogii gi en. Ma gi en. Efu wan sama teke wan sani fi yu, yu á mu teke en ne en baka. 	 וכל השאל ממך תן לו והלקח את אשר לך אל תשאל מאתו׃


Ma Masaa Jesesi á piki en. A dati meke a moo hei apaiti begiman ya akisi en baka taki: “Mi teke Masaa Gadu nen begi yu, piki wi! Na yu na a Kelestesi, a Manpikin fu Masaa Gadu?” 	 וישוע החריש ויען הכהן הגדול ויאמר לו משביעך אני באלהים חיים שתאמר לנו אם אתה הוא המשיח בן האלהים׃


Ne, wan fu den seibin Engel fu Masaa Gadu, di be abi den seibin komiki kon a mi. Ne a taigi mi taki: “Kon, mi o soi yu, a sitaafu di a gaan motyo uman di sidon a den somen wataa tapu o fende. 	 ויבא אחד מן שבעה המלאכים הנשאים שבע הקערות וידבר אלי לאמר בא ואראך את משפט הזונה הגדולה הישבת על מים רבים׃


Mi sabi den wooko fu u. Mi sabi taki u á koo a den sani fu Masaa Gadu. Ma u á faya tu. A be moo bun efu u be de kookoo efu u be de faya faya. 	 ידעתי את מעשיך כי לא קר ולא חם אתה מי יתן והיית קר או חם׃


Seigi fu sama di ogii e miti soso fu di den e libi bun gi Masaa Gadu. Bika den o de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 	 אשרי הנרדפים על דבר הצדקה כי להם מלכות השמים׃


Den teke onmen langa e gi a Bun Nyunsu a den peesi de. 	 ויבשרו שם הבשורה׃


Namo den go kai na a pisiwataa fu Misiye, fu gwe na a pisiwataa fu Bitiniya. Ma soseefi a Apaiti Jeje fu Jesesi piki den taki, den á mu go anda. 	 וכבאם אל מוסיא הואילו ללכת אל ביתוניא ולא הניח להם הרוח׃


Ne a taigi den bakaman fi en taki: “Efu wan sama e teke san u e taki, da ai teke san mi e taki tu. Ma, efu wan sama nái aliki u, san u e taki, da a nái aliki mi tu. Da sama di nái aliki mi, da a nái aliki Masaa Gadu, di sende mi kon tu.” 	 השומע אליכם אלי הוא שומע והבוזה אתכם אותי הוא בוזה והבוזה אותי הוא בוזה את אשר שלחני׃


We, di Masaa Jesesi yee taki den yaki a man toto en puu poti a doo, ne di a miti anga en baka, ne a akisi en taki: “We, on fa? Yu e biibi na a Manpikin di saka kon toon libisama ya?” 	 וישמע ישוע כי הדפהו החוצה ויפגשהו ויאמר אליו התאמין בבן האדם׃


A teke gaan bun ati fasi namo luku en, a ini ala san e kon tuka anga en. Da ai gi en koni fu wooko. Ne Fala-ow fu Egepte Kondee lobi en. A poti en enke moo bigiman, fu yeepi en tii kondee. Soseefi, fu taki gi en osu anga san a abi. 	 ויצילהו מכל צרותיו ויתן לו חן וחכמה לפני פרעה מלך מצרים וישימהו שליט על מצרים ועל כל ביתו׃


We, den wowtu di Simiyon taki ya, foondoo Maliya anga Jowsef te, ná sipowtu. 	 ויוסף ואמו תמהים על הדברים הנאמרים עליו׃


Ma mi e angii fu doo enke fosiwan, a peesi di á yee a Bun Nyunsu ete. Sowan fasi, da a fondamenti fu mi wooko á sa sete a pe taawan be wooko pasa kaba. Bika, da a be sa gei mi teke taawan sani, fu wooko. 	 בהשתדלי להגיד את הבשורה לא במקמות אשר שם כבר נקרא שם המשיח לבלתי בנות על יסוד אחרים׃


Da di den si en, ne den foondoo. Ne Maliya bali taki: “Oho, Jesesi! Pikin! San meke i du so anga wi du? Tide meke di fu dii dei di mi anga i dda e booko ede e suku yu!” 	 ויהי כראותם אתו ויחרדו ותאמר אליו אמו בני מדוע ככה עשית לנו הנה אביך ואנכי בעצבת לב בקשנוך׃


We, dati e wai ala takuudu anga ogii fu sama puu a Masaa Gadu pakisei tu. Da fu kii meti enke paiman, fu teke buulu begi paadon á de fanowdu moo. 	 והנה באשר נסלחו החטאים אין עוד קרבן עליהם׃


Da a yuu di Masaa Jesesi e taki de, ne onmen dunsu sama e kon ne en, te den e banda denseefi. Ma namo, ne Masaa Jesesi daai, ne a bali den bakaman fi en taki: “U mu luku bun anga a sowda fu den Faliseiman. Den e meke enke den na bunbun sama, ma na soso ogii. Mi bali u. U á libi enke den! 	 ויהי עד כה ועד כה בהתאסף רבבות עם עד כי לחצו איש את רעהו ויחל לדבר אל תלמידיו בראשונה השמרו לנפשתיכם משאור הפרושים שהוא החנפה׃


We, ne Gaaman Pilatesi go a doo baka, ne a taigi den taki: “We, u luku ya. Mi e tyai a sama ya kon a doo a u fesi. Mi á fende ná wan fowtu ne en. Da mi o losi en.” 	 ויצא פילטוס עוד החוצה ויאמר אליהם הנני מוציא אתו אליכם למען תדעו כי לא מצאתי בו כל עון׃


Da yuseefi sa si taki, na pilisisi a seefi enke san, di i be leli kaba. 	 למען תדע קשט האמרים אשר חנכת בם׃


Ma saide mi ati á be kaba sidon de! Bika mi lobi biibi baala Titesi á be kon doo mi ete fu soi fa ai go anga u anda. Da mi be e booko ede fu u ede, meke mi be bali adyosi de pasa go doo Masadoniya. 	 לא היתה רוחה לרוחי על אשר לא מצאתי שם את טיטוס אחי ואני נפטרתי מהם ויצאתי ללכת אל מקדוניא׃


“Bakadati, da wan maiki o soi a tapu taki, a Manpikin di saka kon toon libisama ya e kon. Da den sama fu goontapu o biti finga anga tyali tuutuu te, da den á sabi san fu du. Bika a o kon anga ala a makiti, anga ala a dyendee di Masaa Gadu abi. 	 אז אות בן האדם יראה בשמים וספדו כל משפחות הארץ וראו את בן האדם בא עם ענני השמים בגבורה וכבוד רב׃


Da fa den e meke enke den e begi mi de, ma, na soso sani den e du. Bika den nái leli sama Masaa Gadu weiti, ma na libisama sani den e leli sama.’ ” 	 ותהו יראתם אתי מצות אנשים מלמדים׃


Ne Helowdesi taigi en go doo taki: “Mi e sweli taki, ibii sani di i akisi mi, mi o gi yu en. Efu na afu fu a kondee di mi e tii enke kownu ya seefi i wani, mi o gi yu en.” 	 וישבע לה לאמר כל אשר תשאלי ממני אתן לך עד חצי מלכותי׃


Da aliki ya! Masaa Gadu bosikopu di a sende nownow gi ala sama taki, meke den daai libi. Da a yuu ten a fesi, di den be e libi taa fasi, da a o gi den paadon fu dati. 	 לכן עתה אחרי עבר אלהים על ימות הסכלות מצוה הוא את כל בני האדם בכל אפסי ארץ כי שוב ישובו׃


Ne Isai meke Dafeti, a kownu. Namo, ne Kownu Dafeti anga a uman fu Uliya meke Salomo. 	 וישי הוליד את דוד המלך ודוד המלך הוליד את שלמה מאשת אוריה׃


Da, ibiiwan sama di o biibi a mi, da yu o fende a libi fu tego a Masaa Gadu. 	 למען לא יאבד כל המאמין בו כי אם יחיה חיי עולמים׃


Ne fosi a gwe, ne a kai tin fu den wookoman fi en kon. Ne den kon. Ne a gi iniiwan fu den wan miliyun kolu taki: ‘U teke a moni ya. Da u wooko anga en, meke a puu wini kon moo ipi, fu te mi o daai kon baka, fu mi fende wini fi en.’ Ne a basi gi den a moni, ne a gwe. 	 ויקרא אל עשרה מעבדיו ויתן להם עשרה מנים ויאמר להם סחרו בהם עד באי׃


We, ne den sama di e tan koosube fi en, anga den sama di be sabi en a fositen di a be beendi ete taki: “Tan, a ná man di be sidon ya e begi moni, no?” 	 ויאמרו שכניו ואשר ראו אתו לפנים כי עור הוא הלא זה הוא הישב ומשאל׃


Ma now, da a gaan bun ati fasi fi en kon a kiin. Bika u si taki a Yeepiman fu wi, Kelestesi Jesesi kon tuu. Da di a kon, da a booko a kaakiti fu dede te doo. Na so a meke u kon sabi taki wan nyunyun libi anga wan nyunyun sikin, di dede á poi kii moo de tu. Da na so a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu e soi wi. 	 ועתה נגלה בהראות מושיענו ישוע המשיח אשר בטל את המות ויוצא לאור על ידי הבשורה את החיים ואת אשר איננו עובר׃


“We, ne den wookoman kon, di a be yuu na a bakadina mofu. Ne a pai den wan hii dei moni. 	 ויבאו הנשכרים בשעת אחת עשרה ויקחו איש איש דינר אחד׃


Ne, di den sama yee so, ne den bigin begi Masaa Jesesi gaantangi fu a komoto a den kondee de gwe. 	 ויחלו להתחנן לו לסור מגבוליהם׃


Ne Peitilisi piki taki: “We, Masaa, u no? U fika ala sani fu waka a yu baka e go anga yu na ala peesi!” 	 ויען פטרוס ויאמר אליו הן אנחנו עזבנו את הכל ונלך אחריך׃


Mi ya tongo á gaata enke den, ma mi sabi sani fu Masaa Gadu tuutuu fasi. Mi fasi fu waka e meke u si ala dati a mi. 	 ואף אם בער אנכי בדבור אינני בער בדעת כי אם בכל נגלינו אליכם בפני כל אדם׃


Bika wi biibiwan mokisa libi anga Kelestesi Jesesi, meke Masaa Gadu nái si kengi fu biibisama di koti maiki a manpeesi, ofu den di á koti maiki. Kweti! Bika na sama di teke biibi, poti fitoow a Kelestesi namo, na dati e poi dini Masaa Gadu, fu lobi taawan. 	 כי במשיח איננה נחשבת לא המילה ולא הערלה כי אם האמונה הפעלת באהבה׃


Ma moi pisi fu a sikin ná abi fanowdu fu wei sani gi so. Bika Masaa Gadu sete a sikin na a fasi taki, den di e soi lagi a sama ain mu moo gi lesipeki. 	 כי ההגונים לנו אינם צריכים לזאת אבל האלהים מזג ככה את הגוף שנתן כבוד יותר לגרוע׃


We, a á de ya moo! A weki baka leti enke fa a be taigi u fosi, a be dede. U kon luku pe den be poti en a ini a geebi. U si? Sama á de ape moo. 	 איננו פה כי קם כאשר אמר באנה ראינה את המקום אשר שכב שם האדון׃


Di den go na a Mama Keliki, ne den teke den beele di den poti a Masaa Gadu fesi de, ne den nyan. Ma a weiti e soi taki, na den apaiti begiman fu Dyu keliki wawan sa nyan den beele de. Ma Kownu Dafeti anga den bakaman fi en nyanmi den.” 	 כאשר בא אל בית האלהים ויקח את לחם הפנים ויאכל וגם נתן לאשר אתו את אשר לא נכון לאכלו כי אם לכהנים לבדם׃


Da meke Masaa Gadu, u Tata anga Jesesi Kelestesi en Manpikin, teke gaan bun ati fasi luku u. Soseefi teke tyali ati fasi luku u. Soseefi, meke u ati de switi. Meke Masaa Gadu du san mi begi ya gi u, te u sa tan biibi a tuutuu bosikopu fu Masaa Gadu, anga te u lobi taawan. 	 יהי עמכם חסד ורחמים ושלום מאת האלהים אבינו ומאת אדנינו ישוע המשיח בן האב באמת ובאהבה׃


Ma namo, da wan uman den e kai Hana, be de a ini a keliki osu tu. Masaa Gadu be e gi en bosikopu fu gi taa sama. Ne en dda den be e kai Fanuweli, fu a lo fu Aseli. Seibin yali baka, di a uman ya anga en man be libi ne en yonkuu ten, ne a man dede. 	 ותהי שם חנה אשה נביאה בת פנואל משבט אשר והיא באה בימים וחיתה עם בעלה שבע שנים אחרי בתוליה׃


“We, Masaa Gadu o wai den bun ati sama poti a wanse. Da a wai den takuu ati wan poti na a taase. A de leti enke fa den e wai alisi puu buba. Da den e teke a alisi seefi tyai go kibii a magisin. Ma a buba dati de, e towe a dyiko fu boon a ini gaan ati faya. We da, na letiso den takuu ati sama o pina fu tego a ini a gaan ati faya. Bika sama ná o de fu kii a faya de noiti wan ten.” 	 אשר בידו המזרה וזרה את גרנו ואסף את דגנו אל אוצרו ואת המץ ישרפנו באש אשר לא תכבה׃


Ne a man piki den taki: “We, da a foondoo mi, di u taki u á sabi pe a man ya komoto. Bika a opo mi ain. 	 ויען האיש ויאמר אליהם זאת היא הפלא ופלא כי לא ידעתם מאין הוא והוא פקח את עיני׃


We, u yee ya! Te u go a wan foto, ne sama e suku toobi anga u de, da u lon komoto de, go a wan taa foto. Bika fu tuu, mi e taigi u taki, u ná o poi kaba a wooko na ala den foto fu Islayeli Kondee ya, fosi a Manpikin di saka kon toon libisama ya daai kon baka a goontapu. 	 ואם ירדפו אתכם בעיר אחת נוסו לעיר אחרת כי אמן אמר אני לכם לא תכלו לעבר ערי ישראל עד כי יבוא בן האדם׃


Ne Selubabeli meke Abihutu. Ne Abihutu meke Eliyaken. Ne Eliyaken meke Asolu. 	 וזרבבל הוליד את אביהוד ואביהוד הוליד את אליקים ואליקים הוליד את עזור׃


Bika wi sabi fa a biibi libi fu u e puu wini gi taawan. Bika u lobi taawan. Soseefi, u oli biibi doo, fu tan luku wi Masaa Jesesi Kelestesi. Fa u de so bun! Bika u sabi libi a u Tata, Masaa Gadu, fesi. 	 בזכרנו תמיד לפני האלהים אבינו את פעל אמונתכם ויגיעת אהבתכם וסבלנות תקותכם לאדנינו ישוע המשיח׃


Ne Sakalia tan du en wooko a ini a Mama Keliki, te di a yuu doo, ne a go a osu baka. 	 ויהי כאשר מלאו ימי עבדתו וילך לו אל ביתו׃


Ma, boiti Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi, da Masaa Jesesi á meke ná wan sama go anga en moo a Yailesi osu. 	 ולא הניח לאיש ללכת אתו בלתי אם לפטרוס וליעקב וליוחנן אחי יעקב׃


Soseefi, efu yu á sabi seeka taa sama sani wan bun fasi, da fa Masaa Gadu o poti den waiti sani fi en a ini yu ana, fu wooko anga den a goontapu ya? 	 ואם בדבר אשר לאחרים לא הייתם נאמנים את אשר לכם מי יתן לכם׃


Ne a piki den taki: “Oho! Useefi nái fusutan mi kiinkiin ete, no? 	 ויאמר ישוע עדנה גם אתם באין בינה׃


Ma den sama piki en taki: “We, a sikiifi a Gadu Buku taki, a Kelestesi o libi fu tego. We, da fa i du e taki, den o opo a Manpikin di saka kon toon libisama ya? Sama yu e kai a Manpikin di saka kon toon libisama ya?” 	 ויענו אתו העם ויאמרו הנה שמענו בתורה כי המשיח יכון לעולם ואיך אמרת כי בן האדם צריך להנשא ומי בן האדם הלזה׃


Ma wantu sama de a Saadesi de, di á tyobo den koosi. Den o waka anga mi anga weti koosi makandii. Bika den waiti fu dati. 	 יש לך גם בסרדיס שמות מעטים אשר לא גאלו את מלבושיהם ויתהלכו אתי לבשי לבנים כי ראוים הם לזאת׃


Tapu a den woluku anga a goontapu pe u de ya o lasi go kaba a soso, ma mi wowtu di mi taki, ná o lasi ná wan ten.” 	 השמים והארץ יעברו ודברי לא יעברון׃


“Ne bakadati, ne wan Samaliya sama e kon pasa de tu. Ne di a si a man a doti de, ne gaan tyali fu a man kisi en te, ná sipowtu. 	 ואיש שמרוני הלך בדרך ויבא עליו וירא אתו ויהמו רחמיו׃


Namo a taigi den taki: “Biibiwan! U ala sabi taki, na Judasi tyai sama go kisi Masaa Jesesi. Dati waka enke fa a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu be piki Kownu Dafeti a fositen, fu sikiifi. 	 אנשים אחים מן הצרך היה כי ימלא הכתוב ההוא אשר דבר מקדם רוח הקדש בפי דוד על יהודה אשר היה מוליך את תפשי ישוע׃


Namo Stefanisi soi ete taki: “Da a paansu di komoto a den avo fu wi be fika a Egepte Kondee. A foluku goo kon bigi di somen yali pasa. Ne a yuu diipi doo fu san Masaa Gadu be paamisi Abalaham taki, musu fu pasa. 	 ויהי כאשר קרבה עת ההבטחה אשר נשבע אלהים לאברהם ויגדל העם וירב במצרים׃


Ne, mi si taki den naki a meti a wan fu den ede fi en gi en gaan mankei. Pikinmoo a dede, ma a soo deesi baka. Ala den sama fu goontapu foondoo te, den bigin e waka na a meti baka. 	 וארא והנה אחד מראשיה כפצוע עד מות ומכת מות אשר לו נרפאה ותשתומם כל הארץ אחרי החיה׃


Namo Masaa Gadu sende wan Masaa Gadu Kondee Basiya go a Peitilisi de. Ne a hii dunguu kambaa kiin anga faya! Ne a Basiya seke seke Peitilisi ne en bansa weki taki: “Opo!” Wantoon de seefi den keti koti komoto a Peitilisi ana kai a doti. 	 והנה מלאך יהוה נצב עליו ואור נגה בחדר ויספק על ירך פטרוס ויעירהו לאמר קום מהרה ויפלו מוסרותיו מעל ידיו׃


A fosi dei fu a wiki, da poti pikinso moni di i fende fu a wiki go a wanse. Kibii dati sondee fu wooko anga en. Da te mi o doo de, da u ná abi fu fanya fanya suku moni, fu sende gi den sama fu Masaa Gadu. 	 בכל אחד בשבת יניח אצלו איש איש מכם ויאצר את אשר עלה בידו למען אשר בבאי לא יקבץ עוד׃


Bika, efu wan sama buuse den taa biibisama, da a sama de na wan kiiman. Da u sabi taki, wan kiiman ná o fende a libi fu tego a Masaa Gadu anda. 	 כל השנא את אחיו רצח נפש הוא וידעתם כי כל רצח נפש לא יתקימו בו חיי עולמים׃


Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Weeno! Na fu a taanga yesi fu u ede, meke Mosesi be du dati, fu gi u pasi fu u paati anga u uman! Ma na a bigin, da a sani á be de so. 	 ויאמר אליהם בעבור קשי לבבכם הניח לכם משה לשלח את נשיכם אך מראש לא היתה ככה׃


Ma seigi fu sama di ain kiin fu si sani. Soseefi seigi fu sama di yesi opo fu yee sani. 	 ואתם אשרי עיניכם כי תראינה ואזניכם כי תשמענה׃


Bika wi á wani biibiwan mu fuka anga banowtu te, da dati meke a daai baka gi a biibi. Bika fa u sabi, da fii banowtu fu a biibi, na wan sani di fiti fa Masaa Gadu taki sani mu waka. 	 שלא ימוט איש במצוקות האלה כי ידעתם אף אתם כי לזאת יעדנו׃


Wi dise abi pasi fu libi anga wan biibi uman tyai waka lontu anga wi. Taa apaiti bosikopuman du dati. Den tyuku tyuku baala fu Masaa Jesesi anga Kefasi seefi. 	 האין רשות בידנו להוליך עמנו אחות לאשה כמו גם השליחים האחרים וכמו אחי האדון וכמו כיפא׃


Bika ibiiwan sa gi faantiwowtu fi en seefi a Masaa Gadu fesi. 	 כי כל איש את משאו ישא׃


Ne mi puu en a den ana baka. Ma mi kisi wan pingi taki, den e sete lulu, fu kisi en kii ete. Ne mi puu en ya sende kon a yu anda. Ne mi soi a Dyulanti di e kuutu sani ya taki, efu den wani kuutu en moo fala, meke den kon a yu anda! 	 ועתה הנה הגד לי שהיהודים מתנכלים באיש הזה ואשלחהו אליך מיד וגם את שטניו צויתי לבוא ולהגיש שטנתם לפניך ואתה שלום׃


Biibiwan! U kaba anga pikinengee fasi. Ma na a se fu sabi du ogii, da u mu de enke pikinengee. Ma na se fu bunbun fusutan, da u mu de enke gaansama. 	 אחי אל תהיו ילדים בבינה רק לרע היו עללים ובבינה היו שלמים׃


Ma fosifosi, di Masaa Gadu be meke goontapu, da a be meke wan uman anga wan man. 	 אבל מראשית הבריאה זכר ונקבה עשה אתם אלהים׃


Da tapu nyan a meti de! Tapu diingi a taanga diingi de! Tapu ibii taa sani di sa dwengi taawan go du enke yu, ma enseefi e denki enke dati abi kina. Bika dati sa tyai ogii gi en. 	 טוב שלא תאכל בשר ולא תשתה יין ולא תעשה דבר אשר יתנגף בו אחיך או יכשל או יחלש׃


Timotiyesi! Son sama e du ogii gaangaan na ala sama fesi, fu si nownow kaba, fa Masaa Gadu o sitaafu den. Ma son sama e du ogii bakabaka, meke sama nái si. Ma bakaten na a kuutu dei fu Masaa Gadu, da ala dati o kon a kiin, fu gi sitaafu. 	 יש בני אדם אשר חטאתיהם גלויות ומקדימות לדין ויש מהם אשר הנה הלכות אחריהם׃


Ne den suudati seefi kon, ne den akisi en taki: “We, san u dati mu du?” Ne a piki den taki: “U á mu suku toobi anga sama e dwengi den fu gi u moni. Soseefi, u á mu lei gi sama tyai den go a kuutu fu moni ede. U meke a moni di lanti e pai u sai u.” 	 וישאלהו גם אנשי הצבא לאמר ואנחנו מה נעשה ויאמר אליהם איש אל תזעזעו ואל תלשינו איש ויהי די לכם בשכרכם׃


Bika fosi fosi, da mi anga ala mi ogii be e libi enke mi bun. Bika mi á be abi fusutan fu weiti di e bali mi taki: “Kaba anga takuu losutu.” Ma di weiti kon e bali mi, ne mi e fii fa takuudu anga ogii de a ini mi ati, fu poli Masaa Gadu weiti. 	 ואני חייתי מלפנים בלא תורה וכאשר באה המצוה ויחי החטא׃


Anga a uman ya den kownu fu goontapu be e motyo. Da, a win fu a motyo libi fi en be duungu den sama, di e tan a goontapu.” 	 אשר זנו אתה מלכי האדמה וישכרו שכני תבל מיין תזנותה׃


Ne Masaa Jesesi bali den taanga taanga taki: “U á mu taigi ná wan sama, sama mi de!” 	 ויצו אתם בגערה לבלתי דבר עליו לאיש׃


We, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go a boto. Ne den koti go na abaase. Ma den bakaman be feegete fu tyai beele. 	 וכבוא התלמידים אל עבר הים שכחו לקחת אתם לחם׃


Ibii biibisama mu e feti namo fu libi bun anga taa sama sondee dyugu taki. U á mu e waka e mumui a ini taa sama sani tumisi. Ma ibii sama mu mumui anga en eigi sani e du en wooko enke fa a fiti. Da di u be de a mindii anda, da na so u be soi u anda kaba, fu libi. 	 ותשתדלו לשבת בנחת ותעשו איש מלאכתו בעמל ידיכם כאשר צוינו אתכם׃


Biibiwan! Luku mi ya seefi. Di mi be kon gi u Masaa Gadu bosikopu di a puu soi wi, mi á be kon enke gaan kufaliki takiman ofu gaan koniman de. 	 וגם אנכי בבאי אליכם אחי לא באתי בגאות הדבור והחכמה בהגידי לכם את עדות האלהים׃


U bidiigiman u! Puu a gaan gobo a ini iseefi ain fosi, da i sa si kiin fu puu a pikin mbalu di de a ini i baala ain gi en!” 	 החנף הסר בראשונה את הקורה מעינך ואחרי כן ראה תראה להסיר את הקסם מעין אחיך׃


Na so a sani di a apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi fositen a Masaa Gadu Buku be kon pasa tuu. A be sikiifi taki: “Mi o taki anga den anga ageisi toli. Da sani di be kibii senten di Masaa Gadu be meke tapu anga goontapu, mi soi den, fu ala sama si.” 	 למלאת את אשר דבר הנביא לאמר אפתחה במשל פי אביעה חידות מני קדם׃


Ma u á mu meke enke u bigi pasa taawan fu dati. U á mu pee enke u letiopu moo taawan. Soseefi u á mu abi bigi ain a taawan sani. 	 ולא נרדף אחרי כבוד שוא להכעיס איש את רעהו ולקנא איש את רעהו׃


Bika efu wi lobi Masaa Gadu tuu, da u o go e du san a sende u fu du. Da den sani, di a sende u fu du, á taanga gi u tumisi fu du. 	 כי זאת אהבת אלהים היא אשר נשמר את מצותיו ומצותיו אינן כבדות׃


Wanten a kai a doti, da ai yee wan Tongo e taki: “Sawlesi! Sawlesi! Saide yu mu e lon du ogii ala suku fu pina mi so?” 	 ויפל ארצה וישמע קול מדבר אליו שאול שאול למה תרדפני׃


Te mi tyai a moni go a Jelusalem Foto, fosi mi o de a waka, fu gwe a Sipanyoo Kondee. Da na a waka de, mi o fufuu pasi kon luku u de. 	 לכן כשגמרתי את זאת וחתמתי להם הפרי הזה אז אעברה דרך ארצכם לאספמיא׃


We, da a be o de tuu taki, mi e puu Dyu biibiwan, fu kaba oli Dyu gwenti anga Dyu fasi fu libi! Soseefi, da na tuu taki, mi e gi den pasi, fu libi takuudu anga ogii fasi, fu tyai bun nen gi Masaa Gadu taki, ne en wawan namo abi gaan bun ati fasi. Ma towe den lei taki de poti a wanse! Bika ala sama di libi takuu o fende sitaafu. 	 ולא נעשה כדבר מחרפינו ומקצת מוציאי דבה עלינו לאמר הנה אמרים נעשה הרע למען יצא הטוב אשר דינם יבא עליהם בצדק׃


Ne Masaa Jesesi daai, ne a akisi den sama di de ape taki: “San Gadu Buku e soi u fu u du a kina dei? U mu du bun ofu u mu du ogii? U mu yeepi sama di de fu dede fu puu den a dede mofu ofu u mu fika den fu dede?” 	 ויאמר אליהם ישוע אשאלה אתכם דבר הנכון בשבת להיטיב אם להרע להציל נפש אם לאבד׃


Da didibii á sa poi fende wini a u mindii de. Bika u ala sabi fa ai denki fu sutu faya a sani. 	 פן יונה אתנו השטן כי לא נעלמו מאתנו מזמותיו׃


We, ne a diipi go moo koosube fu Masaa Jesesi, ne a akisi en taki: “Masaa! Sama na a sama di o seli yu?” 	 ויפל על לב ישוע ויאמר אליו אדני מי הוא׃


Na so meke Masaa Gadu Buku be sikiifi a fesi taki: “Mi o soso gaan kufaliki wowtu fu goontapu koniman. A hii fusutan fu sama seefi di abi fusutan libisama fasi.” 	 כי כן כתוב אאבד חכמת חכמים ובינת נבונים אסתיר׃


Da a yuu de, da wantu boto fu a kondee di den e kai Tibeliyasi be kon koosube na a peesi, pe Masaa Jesesi be teke a beele gi Masaa Gadu daa, paati gi den sama. 	 ואניות אחרות באו מטיברים קרוב למקום אשר אכלו שם את הלחם בברכת האדון׃


Bika yu sa de anga bee, da yu o meke wan manpikin. Da te a pikin ya meke, da i mu kai en, Jesesi. 	 והנך הרה וילדת בן וקראת את שמו ישוע׃


Yesi á poi taki, fa a á de ain, da a á poi teli enke a sikin. 	 ואם תאמרו האזן אינני עין על כן אינני מן הגוף הבעבור זאת איננה מן הגוף׃


Da a yuu di den e tyai Masaa Jesesi fu go kii, da somen sama be e waka ne en baka. Tyali fu Masaa Jesesi kisi den sama te, den uman poti ana a mindii ede e bali e kee. 	 וילכו אחריו המון עם רב והמון נשים והנה ספדות ומקוננות עליו׃


Ma te wi e du naamo san a Apaiti Jeje wani, da weiti ná abi fu wooko enke basi a u tapu, fu katibo u. 	 ואם תנהגו על ידי הרוח אז אינכם תחת התורה׃


“Da na soseefi libisama o go e du den sani fu den, te a Manpikin di kon saka toon libisama ya sa daai kon baka, fu ala libisama si.” 	 ככה יהיה ביום אשר יגלה בן האדם׃


Den sama ya, na sama di be de a u mindii. Ma wi anga den á be de wan. Bika efu wi anga den be de wan tuutuu, da den be o tan anga wi ya. Ma a gwe fu den e soi taki den á be de wan anga wi. 	 מאתנו יצאו אך לא משלנו היו כי אלו היו משלנו כי אז היו עמדים עמנו אבל למען יגלו כי לא כלם משלנו המה׃


Ná wan faya, di o leti a ini a foto ya. Ná wan toow piisii o de a ini a kondee ya moo. Fosi fosi den wenkiiman fi yu na be den moo bigiman fu goontapu. Da anga den tofuu wooko fi yu, i be koli den foluku kisi. 	 ואור נר לא יאיר לך עוד וקול חתן וקול כלה לא ישמע בך עוד כי כנעניך היו נכבדי ארץ ובכשפיך תעו כל הגוים׃


Ma wan fu den gaansama taigi mi taki: “Ná kee! Luku, a Lew fu a lo fu Juda, soseefi a Lutu fu Kownu Dafeti. A sa booko den seibin lenti fu a buku fu luku go a ini.” 	 ויאמר אלי אחד מן הזקנים אל תבכה הנה נצח האריה אשר הוא משבט יהודה שרש דוד לפתח את הספר ולהתיר שבעת חותמיו׃


“We, na te dii leisi seefi a be taigi mi a seefi sani ya. Namo wantoon so, a duku anga den meti e gwe a tapu baka. 	 וכן היה שלש פעמים והכל שב והעלה השמימה׃


Bika, te a dei di a Manpikin di saka kon toon libisama ya, o daai kon baka, da a o de leti enke, te tapu koti faya kiin, te doo goontapu ya. 	 כי כברק אשר יברק מקצה השמים ויאיר עד קצה השמים כן יהיה בן האדם ביומו׃


Wantu biibi Sipolosi Kondee sama be de a ini a lowe. Wantu biibisama fu Sileni Kondee tu. Na den dati doo Antiyokiya Foto, ne den gi Giiki foluku a Bun Nyunsu fu Masaa Jesesi. 	 ויהי בתוכם אנשי קפרוס וקוריני אשר באו אל אנטיוכיא וידברו גם אל היונים ויבשרו אתם את האדון ישוע׃


Namo a sani ya meke a komandanti go akisi Pawlesi taki: “Yu na foluku fu Loma Foto?” Namo Pawlesi piki en taki: “Na so a de!” 	 ויבא שר האלף ויאמר אמר לי הרומי אתה ויאמר הן׃


Na ape a go taigi Abalaham taki: ‘Komoto fika ala i famii anga ala i kondee ya! Mi wani tyai yu go poti na a kondee pe mi wani i mu tan seefi.’ 	 ויאמר אליו לך לך מארצך וממולדתך ובא אל הארץ אשר אראך׃


Namo, den si wan sani a den fesi de gei somen tongo fu faya leti mokisa a wan gaan bosu. Da ai wai paati, wan fu wan e go kisi ibii biibiwan de. 	 ותראינה אליהם לשנות נחלקות ומראיהן כאש ותנוחינה אחת אחת על כל אחד מהם׃


A pisi siton doti di a sii kai, dati na den sama di, te den yee a wowtu fu Masaa Gadu, da den e teke en anga gaan piisii. Ma a wowtu á go dipi a ini den ati ini. Bika te toobi anga nowtu miti den, fu tesi luku efu den e biibi Gadu tuutuu, da wanten den e fika a biibi. 	 ואשר על הסלע הם המקבלים בשמחה את הדבר בשמעם ושרש אין להם רק לשעה מאמינים ובעת הנסיון יסגו אחור׃


Fa i si Masaa Jesesi saka komoto a soo, tyaipi sama de a soo anda kaba, e luku en. Namo, tyali kisi Masaa Jesesi fu den somen sama. Ne a deesi ala den sikiman, kon bun de baka silli. 	 ויצא ישוע וירא המון עם רב ויהמו מעיו עליהם וירפא את החלשים אשר בהם׃


Jakowbesi soi ete taki: “We, di enseefi taki so, da mi ya seefi e si taki, taa foluku mu poi toon biibisama sondee fu wi Dyu biibiwan poti ibi a den tapu, fu oli Dyuweiti. 	 ועל כן אני דן שלא להחמיר על השבים מן הגוים לאלהים׃


Ne den fika den somen sama wawan a baka, ne den go a boto anga Masaa Jesesi e go na abaase. Da, wantu taa boto be e koti abaa anga en tu. 	 ויעזבו את המון העם ויקחו אתו כאשר הוא באניה וגם אניות אחרות הלכו עמו׃


A bosikopu de, na fu taigi taawan taki, Jesesi na Masaa a tapu fu ala taawan. Da u ati mu abi a biibi fa Masaa Gadu weki en kon a libi ya baka. Da u seeka kon toon bun sama gi Masaa Gadu kaba. 	 כי אם תודה בפיך אשר ישוע הוא האדון ותאמין בלבבך אשר האלהים העירו מן המתים אז תושע׃