Denki sani na a fasi fa Kelestesi Jesesi e denki. 	 כי הרוח ההיא אשר היתה במשיח תהי גם בכם׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “We, na soseefi mi Tata sa du anga ibiiwan fu u, efu u nái gi taawan paadon anga u hii ati.” 	 ככה יעשה לכם גם אבי שבשמים אם לא תסלחו איש איש לאחיו בכל לבבכם את חטאתם׃


Wan pikin san namo e pii, da a boomiki law kai a doti, meke a hii moi fi en kaba wanten. Na so ai waka anga guduman na a yuu di ai lontu, fu suku gudu e dyunta naamo. 	 כי זרח השמש בחמתו וייבש את החציר ויבל ציצו וחסד מראהו אבד כן יבול העשיר בהליכותיו׃


Bika sama di e wooko anga Dyuweiti, fu toon bun sama gi Masaa Gadu, da den dati fende fuuku, fu di Masaa Gadu be taki, den abi fowtu. Bika sama á de fu wooko anga weiti enke fa a mu de. Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Masaa Gadu fuuku ibii sama taki, den abi fowtu, bika den á poi wooko fini fini anga den weiti fu Mosesi.” 	 כי בני מעשי התורה תחת הקללה המה שנאמר ארור אשר לא יקים את כל הדברים הכתובים בספר התורה לעשות אותם׃


We, da yu di teke biibi sa fende gaan yeepi na Awan di waiti sowan fasi. Ma soseefi en Buku sikiifi fu sama di á wani teke biibi taki: “Disi na a siton di meseeman be oli fu wan soso sani. Na dati daai kon toon a siton futu fu a hii osu.” 	 לכן לכם המאמינים היקר אבל לסוררים האבן אשר מאסו הבונים היתה לראש פנה ולאבן נגף ולצור מכשל׃


Da heelu fu u di sama e gafa, fu di u e libi enke fa den wani. Bika na so den sama fu fosi be e gafa sama di be e gi falisi bosikopu taki, den na apaiti takiman fu Masaa Gadu.” 	 אוי לכם אם כל האנשים משבחים אתכם כי כזאת עשו אבותיהם לנביאי השקר׃


Ne di den doo, ne a Faliseiman waka go te a fesi, ne a kaka ede luku tapu. Ne a begi taki: ‘Masaa Gadu! Gaantangi fi i taki, mi á de enke den takuu ati sama, den fufuuman, den sama di ná abi toobi anga libisama, den sama di e teke taa sama uman ofu a man di e piki lantimoni de. 	 ויתיצב הפרוש לבדו ויתפלל לאמר אלהים אודך כי אינני כאשר האדם הגזלים והעשקים והנאפים או גם כמכס הזה׃


We, da on fa a o de gi u seefi, te u o si, a Manpikin di saka kon toon libisama ya, o opo go a tapu baka a pe a be komoto? 	 מה אפוא אם תראו את בן האדם עלה אל אשר היה שם לפנים׃


Da u sabi taki, Jesesi Kelestesi, a Manpikin fu Masaa Gadu kon a goontapu kaba. Da di a kon, ne a leli u fu sabi Masaa Gadu, a wankodo tuutuu Gadu. Da wi anga Masaa Gadu de wan makandii, bika wi anga en Manpikin, Jesesi Kelestesi de wan. Da na a awan kodo tuutuu Gadu ya abi a libi fu tego, fu gi wi. 	 וידענו כי בא בן אלהים ויתן לנו בינה לדעת את האמתי ובאמתי אנחנו בבנו ישוע המשיח זה הוא האל האמתי וחיי העולם׃


Ne, den e kosi Masaa Gadu, di de a tapu fu a gaan sitaafu pina di den be e pina, anga fu di den yoyo soo di be booko a den sikin. Ma, toku den á daai den libi fika den sani di den be e du. 	 ויגדפו את אלהי השמים ממכאבם ושחינם ולא שבו ממעשיהם׃


Di Mosesi bigin leli Dyusama dini, da a kii wan meti puu a buulu poti a ini wan kan, mokisa anga wataa. Ne a tei wan sowtu bosu uwii toon sisibi mokisa anga lebi sikapu uwii. Da ai dipi dati teke a buulu tyatya, na a buku pe ala sani be sikiifi fa fu dini. Soseefi na ala den Dyusama tu. 	 כי ככלות משה להגיד לכל העם את כל המצות כתורה לקח דם העגלים והשעירים עם מים ותולעת שני ואזוב ויזרק על הספר ועל כל העם׃


Da na a kaba fu goontapu. Da Kelestesi o fika na ala sani tapu. Bika a o booko ala a makiti anga taanga fu goontapu puu. Da a sa sidon enke kownu. Bakadati, da a o langa a hii tii fu sani go a ini ana fi en Tata, Masaa Gadu. 	 ואחרי כן הקץ כשימסר את המלכות אל האלהים האב אחרי בטלו כל משרה וכל שלטן וגבורה׃


Bika na Adan enke manengee fosi Masaa Gadu be meke, fosi a be meke a uman den e kai Efa. 	 כי אדם נוצר בראשונה ואחריו חוה׃


A soi ete taki: “Efu yu kuutu ya, kaba mi fowtu fu kii seefi, mi o tan teke dati. Ma taa fasi, da leti á de fu poti mi a den ana, fu fende bun nen a den. Gaantangi! Sende mi go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, fu koti a kuutu!” 	 אם הרעתי ויש בי דבר משפט מות בל אחשך נפשי ממות ואם אין בי מאומה מכל אשר הם ענים בי איש לא יוכל להסגירני אל ידם את הקיסר אני קורא לדיני׃


Den sama a goontapu e piisii tuutuu anga a dede fu den. Den o sende kado gi den seefi. Bika den fende taki, den tu apaiti takiman fu Masaa Gadu ya be pina den sama di e tan a goontapu. 	 וישבי הארץ ישמחו עליהם ויעלזו וישלחו מנות זה לזה כי שני הנביאים האלה הכאיבו את ישבי הארץ׃


Di Balnabasi doo anda, da a si fa Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku den sama anda. Ne a piisii te, da ai waka e sende den taki: “Biibiwan! Poti na ati fu tan teke Masaa Jesesi taki, fu tan waka ne en baka. Da u oli so go doo!” 	 ויבא שמה וישמח כראתו את חסד האלהים ויזהר את כלם לדבקה באדון בלב נכון׃


Sama e lon du ogii anga u, ma noiti Masaa Gadu fika wi. Son leisi wi e mesaandi kisi mankei, ma wi á fika fu kii ete. 	 נרדפים ולא נטושים משלכים ולא אבדים׃


Ne a kai wantu pisi fu den buku fu Mosesi anga den buku fu den taa apaiti takiman fu Masaa Gadu gi den, fu tyai den pakisei kon baka. A meke den kon fusutan ala den sani fi en di be sikiifi a Masaa Gadu Buku. 	 ויחל ממשה ומכל הנביאים ויבאר להם את כל הכתובים הנאמרים עליו׃


Da a taa dei, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en saka komoto na a mongo. Ma namo, di a saka, ne somen sama kon, de fu miti anga en. 	 ויהי ממחרת ברדתם מן ההר ויצא עם רב לקראתו׃


We, di Gaaman Pilatesi yee den sama taki a bigin a Galileya, ne a akisi den taki: “A man ya na wan sama fu a pisiwataa fu Galileya?” 	 ויהי כשמע פילטוס את שם הגליל וישאל אם הוא איש גלילי׃


Ma weiti be de fanowdu fu taampu a mindii, fu soi sowtu ogii a disi ofu dati. Bika sama mu poi si fa ala ogii di den e du, moo anga moo, e taanga, fu wooko enke basi a den tapu. Da Masaa Gadu gaan bun ati fasi mu moo taanga, fu teke yeepi den. 	 אבל התורה נכנסה למען ירבה הפשע ובאשר רבה החטא עדף ממנו החסד׃


Ne Masaa Jesesi bali gi den bakaman fi en anga den taa sama taki: “Oho! Libisama! Saide meke den libisama fu a ten ya nái biibi ete? On langa mi mu oli pasensi anga u ete fosi u kon biibi Gadu? U tyai a pikin kon.” 	 ויען ויאמר להם הוי דור בלתי מאמין עד מתי אהיה עמכם עד מתי אסבל אתכם הביאו אתו לפני׃


Da fu di wi sabi taki, Masaa Gadu e aliki wi alaten, te wi begi akisi en wan sani, da wi sabi taki, a gi wi a sani, di wi begi akisi en. 	 ומדעתנו כי ישמענו לכל אשר נשאל נדע גם זאת כי נשיג את המשאלות אשר שאלנו ממנו׃


We, ne a Pikin Sikapu booko, di fu seibin lenti. Bakadati, ne, ala sani a Masaa Gadu Kondee a tapu, koo pii, wan afu yuu langa so. 	 וכפתחו החותם השביעי ותהי דממה בשמים כחצי שעה׃


Namo a taki: “Fa u sa pakisei taki, wi ya diingi duungu? Bika wi ala enke Dyusama sabi taki, u á gwenti diingi duungu neigin yuu mamanten. 	 כי אלה לא שכורים המה כאשר חשבתם כי שעה שלישית ביום עתה׃


Bika efu na anga a kuwa kuwa udu den e du so, da a dee udu, no? Du fi en ná o moo ogii, no?” 	 כי אם יעשו כזאת בעץ הלח מה יעשה ביבש׃


Bika ala san en Buku be sikiifi a fesi, na fu leli sama libi ne en pasi. Da dati sa meke sama poi tei ati fu oli doo ne en pasi. Soseefi fende kaakiti fu taampu moo taanga, fu poi mokisa makandii luku fu fende gaan bun, di Masaa Gadu paamisi wi a ini en Buku. 	 כי כל אשר נכתב מלפנים ללמדנו נכתב למען תהיה לנו תקוה בסבלנות ובתנחומות הכתובים׃


Ne, wanten, a Jeje fu Masaa Gadu be de a mi tapu a wan apaiti fasi. We now, ne mi si wan kownu sutuu a Masaa Gadu Kondee, a tapu. Da, wan sama sidon na a sutuu ya. 	 וכרגע הייתי ברוח והנה כסא נראה בשמים ואחד ישב על הכסא׃


Bika Masaa Gadu Buku be sikiifi a fesi taki: “Sama á sabi Masaa Gadu denki, fu poi soi en san fu du.” Ma wi di de anga Masaa Gadu Jeje sabi a denki fu Kelestesi. 	 כי מי תכן את רוח יהוה ומי יודיענו ואנחנו הנה יש לנו רוח המשיח׃


Den uman di be de na, Maliya Makidala, anga wan taawan den e kai Johana. Maliya, a mma fu Jakowbesi anga somen taa uman ete. Da di den taigi den so, ne den á wani biibi den. Den si enke na soso sani den e taki. 	 ומרים המגדלית ויוחנה ומרים אם יעקב והאחרות אשר עמהן הנה היו המדברות אל השליחים את הדברים האלה׃


Mi na a beele di e gi sama libi. 	 אנכי הוא לחם החיים׃


Da efu Kelestesi á weki kon a libi baka, da wi ya e paati wan wisiwasi bosikopu. Da na fu soso u teke biibi anda tu. 	 ואם המשיח לא הוקם כי עתה ריק שמועתנו וגם ריק אמונתכם׃


Ma libi switi anga taawan. Teke tyali ati fasi luku taawan. Teke paadon gi taawan enke fa Masaa Gadu du anga yuseefi sondee i be fiti dati. Bika na a wooko fu Kelestesi namo meke a du dati. 	 והיו טובים איש אל רעהו ורחמנים וסלחים איש לאחיו כאשר סלח לכם האלהים במשיח׃


Ne, sonde mamanten fuuku fa i si san opo, ne den dii uman e go na a siton geebi olo. 	 ובאחד בשבת בבקר השכם באו אל הקבר כזרוח השמש׃


Namo den puu den poti a doose fu a kuutu peesi. Bika den wani fiti a ondoo luku san fu du anga den. 	 ויצוו אתם לצאת חוצה מן הסנהדרין ויתיעצו יחדו׃


A Dyulanti di e kuutu sani na be tu paitei, di nái biibi a seefi fasi. Na Faliseiman anga Saduseiman. Pawlesi sabi, ne a bali taki: “Mi Dyu Kondee baala! Mi taampu ya enke manpikin fu wan lala Faliseiman. Mi de a sitaafu ya fu a biibi di Faliseiman e luku fu fende. Dati taki, ala dede o weki kon a libi ya baka wan dei.” 	 ופולוס ידע כי מקצתם צדוקים ומקצתם פרושים ויצעק בתוך הסנהדרין אנשים אחים פרוש בן פרוש אנכי ועל תקות המתים ותחיתם אני נדין׃


Ma, namo baka wan pisiten, ne den sii goo. Den booko ain kon a tapu doti, ne den goo, te puu boomiki meke nyanyan. 	 כי הארץ מאליה מוציאה פריה את הדשא ראשונה ואחריו את השבלת ואחרי כן את החטה המלאה בשבלת׃


Namo Abalaham biibi dati! Ma sani be lontu en, di be sa meke a lasi ati. A be de sondee pikin ete. A be gaandi pasa a yali fu meke pikin kaba. Bika ete wan yali, da a be tapu wan ondoo yali. En uman Sala seefi yali be gaandi pasa, fu oli bee, lasitan fu meke pikin. 	 ולא רפתה אמונתו ולא התבונן אל גופו שכבר נפוג בהיותו כבן מאת שנה ואל בלות רחם שרה׃


Ne a man bali wanten taki: “Masaa! Masaa! Mi e biibi. Ma a biibi fu mi á sai. Ma gaantangi, yeepi mi meke mi sa biibi.” 	 ויתן אבי הילד את קלו בבכי ויאמר אני מאמין עזר נא לחסרון אמונתי׃


Ma wan sani u dati mu kon fusutan. A sikiifi a ini Gadu Buku taki: ‘Boon meti enke paiman fu gi Masaa Gadu ya gaantangi, na wan bun sani. Ma te u wooko anga tyali ati fu taawan, da mi moo lobi dati!’ Efu u be poi fusutan dati, da wi á be o kon kaagi sama di á du ogii. 	 ולו ידעתם מה הוא חסד חפצתי ולא זבח לא הרשעתם את הנקים׃


We, efu anga ala fa u de takuu ati sama seefi, ne u sabi fu gi u pikin bun so, da san na u Tata a tapu? Te u begi en, a Apaiti Jeje fi en, a ná o gi u en moo esi, no?” 	 הן אתם הרעים ידעים לתת מתנות טבות לבניכם אף כי האב מן השמים יתן את רוח הקדש לשאלים מאתו׃


Soseefi ala sama o abi ogii ati fu u, fu di u de fu mi ede. 	 והייתם שנואים לכל אדם למען שמי׃


Soseefi uman sondee man anga yonkuu uman e abi wan kodo booko ede. Dati na fu gi ten anga hii pakisei a san bigi gi Masaa. Den e libisama fasi anga jeje fasi gi Masaa. Ma te den libi anga man, da den e booko ede anga goontapu sani fu libi piisii den man. 	 יש הבדל בין אשת איש לבתולה כי האשה אשר לא היתה לאיש דאגת לאשר לאדון ולהיות קדושה גם בגופה גם ברוחה ובעולת בעל דאגת היא לעניני העולם איך תיטב בעיני בעלה׃


Ne a masaa piisii, te ná sipowtu. Ne a taki: ‘Ai boi! Yu na wan bunbun fitoow wookoman! Fu di i wooko so bun anga a pikin sani di mi be gi yu de, meke mi o poti wan moo gaan gudu fu mi a ini yu ana, fu luku. Da pasa kon a ini meke u piisii makandii.’ 	 ויאמר אליו אדניו כן העבד הטוב והנאמן כי במעט נאמן היית ועל הרבה אפקידך בוא אל שמחת אדניך׃


Da nownow, mi paiman de pii a Masaa Gadu Kondee e luku mi fu di mi be libi enke fa a wani. Da a o gi mi a paiman ya, na a dei di a o kuutu ala sama. Ma a ná enke na mi wawan o fende a paiman yu. Nono! Ma ala sama di be e angii fu Masaa kon baka. Bika Masaa Gadu o kuutu ala sama enke fa a fiti. 	 ומעתה שמור לי כתר הצדקה אשר ביום ההוא יתננו לי האדון השפט הצדיק ולא לי לבדי כי גם לכל אהבי הופעתו׃


Libi anga dede na fu tyai gaandi gi wi Masaa. Bika ne en wawan e fiti ala dati poti, gi wi. Da na fu gafa en namo anga a libi, go doo dede seefi. 	 כי כאשר נחיה נחיה לאדון וכאשר נמות נמות לאדון לכן אם נחיה ואם נמות לאדון הננו׃


Ne Masaa Jesesi taki baka taki: “I sa nai nyun pisi koosi anga gaandi wan mokisa? Nono! Bika a nyun pisi o ali a gaandi pisi piiti. Da a piiti o bigi moo di be de kaba. 	 אין משים מטלית חדשה על שמלה בלה כי תנתק מלאתו מן השמלה ותרע הקריעה׃


Namo, ne Masaa Jesesi koti a toli. Ne a akisi den taki: “San u pakisei a gaan masaa o du, te enseefi o kon a den sama ya?” 	 והנה כבוא בעל הכרם מה יעשה לכרמים ההם׃


Namo mi yee wan tongo taki: “Na mi, Jesesi sende mi Engel kon fu taigi yu den sani ya, fi i taigi den keliki. Mi na a Lutu fu Kownu Dafeti, soseefi mi na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu. Mi na a Beenki Sitali di de fu si te peesi e kon kiin.” 	 אני ישוע שלחתי את מלאכי להעיד לכם את אלה בפני הקהלות אנכי שרש דוד ותולדתו כוכב נגה השחר׃


Efu den oli takuu sineki anga ana, sani ná o du den. Efu den diingi takuu sani seefi, sani ná o du den. Den o poti ana a sikiman tapu, da den sikiman sa kon bun baka.” 	 נחשים ישאו בידיהם ואם ישתו סם המות לא יזיקם על חולים ישימו את ידיהם וייטב להם׃


Ne den teke en, ne den go baka a Nasaleti. Ma Jesesi be e saka enseefi a den ondoo e du san den taki. Ma Maliya teke den wowtu fu Jesesi oli a ede poti dipi pakisei naamo. 	 וירד אתם ויבא אל נצרת ויכנע להם ואמו שמרה בלבה את כל הדברים האלה׃


Timotiyesi, i mu meke moiti seefi fu kon a mi esi esi. 	 חושה לבוא אלי במהרה׃


Ne a piki den taki: “Efi i abi tu impi, gi a sama di ná abi wan. Da efi i abi nyanyan, da gi a sama di ná abi fu nyan.” 	 ויען ויאמר אליהם מי אשר לו כתנות שתים הוא יחלק לאשר אין לו ומי אשר לו מזון ככה יעשה גם הוא׃


Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “On di fu u o abi wan wookoman di go wooko a goon ofu di go luku den meti a den sabana, te a kon a osu, da a taigi en taki: ‘Kon sidon nyan?’ 	 מי הוא זה מכם ולו עבד חרש או רעה אשר בבאו מן השדה יאמר אליו מהר גשה הנה והסב׃


Ne a taigi a beendiman taki: “Go wasi i fesi a ini Silowam Peti.” We, ne a sama go, ne a wasi en fesi. Ne a man gwe anga kiinkiin ain. 	 ויאמר אליו לך ורחץ בברכת השלח פרושו שלוח וילך וירחץ ויבא ועיניו ראות׃


Namo Masaa Jesesi piki en taki: “Uman! Yu e biibi mi taanga! Da a sani di i si yu e suku de, i fende en kaba.” Masaa Jesesi á kaba taki seefi, namo a umanpikin fu a uman kon bun kelle. 	 ויען ישוע ויאמר אליה אשה גדלה אמונתך יהי לך כרצונך ותרפא בתה מן השעה ההיא׃


Ma na den sani di yu e puu a ini i mofu. Bika, na te a ini ati den sani ape de. Da, den e kon komoto a doo, da den e meke i tyobo a Masaa Gadu ain. 	 אבל היוצא מן הפה יוצא מן הלב והוא מטמא את האדם׃


Ma sama di nái teke mi taki, dati tan wan sama e meke en osu. Ma a á diki dipi go doo taanga doti, fu sete a fondamenti. Ma a sete en a fukufuku doti. Ne, di gaan wataa sungu kondee, ne a bunduka a osu towe holow. Bika a man á be diki dipi go doo taanga doti, fosi a be sete a osu. A letiso a o de anga wan sama di nái teke mi taki.” 	 ואשר שמע ולא עשה דומה לאיש אשר בנה בית על הקרקע בלי יסוד ויפרץ בו הנהר ויפל פתאם ויגדל שבר הבית ההוא׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u taki, a ná Mosesi be gi den a beele di be e komoto a tapu. Ma na mi Tata e gi u a tuutuu beele di komoto a Gadu anda. 	 ויאמר אליהם ישוע אמן אמן אני אמר לכם לא משה נתן לכם את הלחם מן השמים כי אם אבי נתן לכם את הלחם מן השמים האמתי׃


Namo, ne Masaa Jesesi komoto de e waka e gwe. Di a waka te wan pisi, ne a si Mateyesi sidon ne en kantoo e piki lantimoni. Ne a kai en taki: “Man, waka a mi baka!” Ne wanten, ne Mateyesi opo waka ne en baka. 	 ויהי בעבר ישוע משם וירא איש ישב בבית המכס ושמו מתי ויאמר אליו לכה אחרי ויקם וילך אחריך׃


Na a seefi yuu de, dii man doo na a doo mofu pe mi be e tan anga sama. Den komoto a Sesaleya Foto, pe sama sende den kon kai mi. 	 והנה כרגע שלשה אנשים עמדים על פתח הבית אשר אנכי שם והמה שלוחים אלי מקסרין׃


Ma efu wan sama buuse wan taa biibiwan, da ai waka a dunguu ete. A nái si pe ai go, bika en ain dunguu. 	 והשנא את אחיו בחשך הוא ובחשך יתהלך ולא ידע אנה הוא הלך כי החשך עור את עיניו׃


Ma efu losutu fu uman anga man taanga moo yu sikin, da sete wan libi. Bika dati moo bun moo buulu de ape e faya anga losutu fasi. 	 אך אם לא יוכלו להנזר יתחברו בנשואין כי טוב להתחבר בנשואין מהיות בער בתאוה׃


We, na fu soi taki, na sama di teke fitoow biibi Masaa Gadu enke Abalaham, e teli enke paansu sama fu Abalaham. 	 דעו אפוא כי בני האמונה בני אברהם המה׃


Soseefi, da feti fu de switi makandii doo anga useefi. A Kelestesi gi u a taanga fu dati. Na so Masaa Gadu kai u kon poti enke wan sikin, fu wooko. Da tan sowan fasi e gi Masaa Gadu daa naamo, fu ala san ai du gi u. 	 וישלט בלבבכם שלום האלהים אשר נקראתם לו בגוף אחד וזבחו תודה׃


Na a biibi ya seefi be tyai Laakabu, di de wan ganda uman fu Jelikow Foto. Ne den á be kii en de enke ibii taanga yesi sama ape. Bika en dati yeepi wantu Dyu manengee di Josuwa be sende go kibii ondoosuku a foto ya. Ne a teke den kibii ne en osu, fu sani á mu du den, sondee fu oli den feyanti fasi. 	 באמונה לא אבדה רחב הזונה עם הסוררים כי אספה את המרגלים אל ביתה בשלום׃


Bika son sama e kai a siibi a neti. Son fu den e diingi duungu. Da den nái sabi san e pasa. 	 כי הנרדמים הם בלילה נרדמים והמשתכרים משתכרים בלילה׃


Da u sa nyan fesa taki, Kelestesi dede pai gi wi enke a pikin sikapu di kii fu dati. Ma, towe ala takuudu anga ogii puu fosi, fu kon de kiin. Da u sa de enke fa Dyusama mu nyan a Pasika Fesa sondee fu baka beele nyan sondee soda. 	 בערו את השאור הישן למען תהיו עסה חדשה הלא לחם מצות אתם כי גם לנו פסחנו הנזבח בעדנו הוא המשיח׃


Ne a taigi den moo go doo taki: “Efu na i ana e koli yu fu meke i du ogii, da i mu koti en puu towe. Bika a moo bun i de anga wanse ana, da i go a Masaa Gadu Kondee pe dede á de moo. Moo enke i de anga tu ana, da i go a didibii faya di nái kaba boon. 	 ואם ידך תכשילך קצץ אתה טוב לך לבוא קטע לחיים מהיות לך שתי ידים ותלך אל גיהנם אל האש אשר לא תכבה׃


Ne na baka dii yali fosi mi go a Jelusalem Foto, ne mi miti Peitilisi de. Ma na tu wiki namo mi tan de. 	 אחרי כן מקץ שלש שנים עליתי ירושלים לראות את כיפא ואשב עמו חמשה עשר יום׃


Bika na a gaandi fasi fu dini Masaa Gadu seefi, da paadon be mu begi, te sama du sani di tyai poli. Apaiti begiman mu kii kaw ofu kaabita teke a buulu poti begi paadon. Da a meti fu dati seefi mu boon begi paadon. Da a asisi fi en seefi e teke mokisa anga wataa tyatya a sikin, fu wasi a sama kon kiin enke fa Dyu gwenti. 	 כי אם דם הפרים והשעירים ואפר הפרה אשר יזה על הטמאים יקדשם לטהרת גופם׃


Bika te ati abi biibi, da yu e kon toon bun sama gi Masaa Gadu. Soseefi, te yu e taigi taawan fa Jesesi de Masaa a tapu fu ala taawan, da yu o fende libi tego. 	 כי בלבבו יאמין האדם והיתה לו לצדקה ובפיהו יודה והיתה לו לישועה׃


Ma wi enke Dyusama be tan so fosi u be teke biibi tu. Wi be de enke sama di e taanga yesi gi Masaa Gadu tu. U be e waka a ini ala sowtu takuu losutu di fuu wi ati libisama fasi. Soseefi ala sowtu takuu pakisei. Na so u be gwenti be e meke Masaa Gadu ati boon, fu sitaafu enke ibii taawan di e du den sani ya ete. 	 וגם אנחנו כלנו בתוכם הלכנו לפנים בתאות הבשר לעשות חפצי בשרנו ומחשבותינו ונהי אך בני רגז בטבענו כאשר בני אדם׃


Da san be de fu fende a ini yu libi, na soso sani di e gi u sen nownow, a Masaa Gadu fesi. Paiman fu dati be o de taki, Masaa Gadu yaki yu puu ne en fesi tego. 	 ומה אפוא הפרי שהיה לכם אז מן המעשים אשר עתה תבשו מהם כי אחריתם המות׃


Namo den piki en taki: “Poti fitoow a Masaa Jesesi, da i fende a yeepi de kaba makandii anga ala sama fi yu osu seefi.” 	 ויאמרו האמן באדון ישוע המשיח ותושע אתה וביתך׃


Da a tuutuu leti, di e leti kiin sani gi ala sama be de fu kon a goontapu. 	 האור האמתי המאיר לכל אדם היה בא אל העולם׃


Ne Masaa Jesesi taigi den sama taki: “Mi Tata poti ala sani a ini mi ana. Da ná wan sama kaba sabi a Pikin, boiti a Tata. Soseefi ná wan sama sabi a Tata, boiti a Pikin anga den sama di a Pikin wani meke kon sabi en.” 	 הכל נמסר לי מאת אבי ואין יודע מי הוא הבן בלתי האב ומי הוא האב בלתי הבן ואשר יחפץ הבן לגלותו לו׃


Da yu o piki mi de taki: “Fa dati kan?” Da mi e piki taki: “We, den nái wooko anga biibi, ma anga weiti. Ne den gei sama di misi pasi, soseefi puu pakisei a wan siton di poti tapu pasi de. We, ne a dyakata den towe.” 	 ועל מה יען אשר לא מאמונה דרשוה כי אם ממעשים כי התנגפו באבן נגף׃


Da a ini a kulu biibiwan fu Antiyokiya, da i be abi apaiti takiman anga leliman. Den be de: Balnabasi; Simiyon, di den e kai Nigeli ; Lusiyasi fu Sileni Kondee; Manayen, di kiya makandii anga Helowdesi, gaaman fu wan fu den fo pisi fu Dyu Kondee; Sawlesi tu. 	 ואנשים נביאים ומלמדים היו באנטיוכיא בקהלה אשר בה בר נבא ושמעון הנקרא ניגר ולוקיוס הקוריני ומנחם אשר גדל עם הורדוס שר הרבע ושאול׃


Namo a taki go doo taki: “Te u sa gi taawan paadon, da u Tata, Masaa Gadu a tapu seefi sa gi u paadon, fu ogii di u e du tu. 	 כי אם תסלחו לבני אדם את חטאתם אביכם שבשמים יסלח גם לכם׃


Meke Masaa Jesesi Kelestesi teke gaan bun ati fasi namo luku u anda. 	 חסד ישוע המשיח אדנינו עם רוחכם אמן׃


Da a ten ya o takuu seefi gi den uman di de anga bee, ofu den uman di de anga pikin na ana. 	 ואוי להרות ולמיניקות בימים ההמה׃


Seigi fu a tii fu wi tata Dafeti di kon baka tuu. Hosana gi Masaa Gadu a tapu seefi!” 	 ברוכה מלכות דוד אבינו הבאה בשם יהוה הושע נא במרומים׃


Da, a fasi fa Masaa Gadu be e beenki, be e kiin a hii foto. A foto be e beenki enke wan dyamanti siton den e kai jasipisi. 	 ויש לה כבוד אלהים ואור נגהה כאבן יקרה מאד כאבן ישפה המבהקת כעין הקרח׃


Ma namo, da wanlo sama de ape tesi en luku. Ne den taigi en taki: “Di yu na wan sama fu Masaa Gadu tuutuu, da soi u wan maiki, meke u sabi taki, Masaa Gadu de anga yu anga den sani di yu e du.” 	 ויש אשר נסוהו וישאלו ממנו אות מן השמים׃


“Ma heelu fu a goontapu ya, fu den sani di e tesi sama a Masaa Gadu pasi! Na tuu taki, na so goontapu de. Ma heelu fu den sama di e du sani, fu tyai taawan go a ini tesi! 	 אוי לעולם מפני המכשלים כי המכשלים צריכים לבוא אבל אוי לאיש ההוא אשר על ידו יבוא המכשול׃


Da dati sa poi soi moo yonkuu uman, fa fu lobi den man anga pikin a osu. 	 ומישרות את הצעירות לאהב את בעליהן ולאהב את בניהן׃


“We, ibii sama di á wani teke a se fu mi, dati o de a didibii ondoo. Bika den sama di nái wooko makandii anga mi, dati e suku fu poli mi wooko. 	 כל אשר איננו אתי הוא לנגדי ואשר איננו מכנס אתי הוא מפזר׃


Ne a taigi en taki: “Tu man be yuu moni a wan man. Wan fu den yuu feifi dunsu kolu. A taawan yuu feifi ondoo kolu. 	 שני חיבים היו לנשה אחד האחד חיב לו דינרים חמש מאות והשני דינרים חמשים׃


Ne den sama di be luku den agu lon go a foto, go taki san pasa ya. 	 וינוסו הרעים ויבאו העירה ויגידו את הכל ואת אשר נעשה לאחוזי השדים׃


Masaa Gadu e soi anga den maiki de taki, ne en e wooko anga a bosikopu ya. Da ai meke ai waka anga ala sowtu foondoo sani, fu soi dati. Soseefi, en Apaiti Jeje e wooko a ini biibiwan, fu abi sowtu a sowtu apaiti taanga, fu du san a gi, fu du. 	 וגם אלהים העיד עליה באתות ובמופתים ובגבורות שנות ובהאציל מרוח קדשו כרצונו׃


Namo a kina dei fu Dyusama kon kai. Ne u suku pe Dyusama de a wan peesi makandii, fu begi. U pasa a mofu pasi, fu komoto gwe a doose fu a foto. Ne u kai a lampeesi. Wan duupu uman be de anda e begi, ne u saka sidon anga den. U gi den seefi a Bun Nyunsu. 	 וביום השבת יצאנו אל מחוץ לעיר אל יד הנהר אשר שם מקום תפלה כמנהגם ונשב ונדבר אל הנשים הנקהלות שמה׃


We, pikinso moo, da a kina dei di den Dyu be e seeka gi, be o kai. Da den Dyusama á be o poi du ná wan sani moo, fu a dei de. 	 ועת הערב הגיע ומפני אשר ערב שבת היה הוא היום שלפני השבת׃


Bika ai gi son wan apaiti taanga fu koni fu taki sani wan leti fasi. Ai gi taawan fu sabi taki Masaa Gadu bosikopu. 	 כי האחד נתן לו על ידי הרוח דבור החכמה ולאחד דבור הדעת כפי הרוח ההוא׃


Ne den singi wan nyun singi taki: “I waiti fu teke a buku booko den lenti fi en. Bika na yu den be kii. Da anga yu buulu i be bai sama puu gi Masaa Gadu. I bai den puu na ala sowtu lo anga ala sowtu tongo anga ala sowtu foluku anga nasi. 	 וישירו שיר חדש לאמר לך נאה לקחת את הספר ולפתח את חותמיו כי אתה נשחטת ובדמך קניתנו לאלהים מכל משפחה ולשון וכל עם וגוי׃


We, mi e gi Masaa Gadu daa ibii yuu naamo. Bika a teke gaan bun ati fasi namo luku yu de seefi, fu di i mokisa libi anga Kelestesi Jesesi. 	 אודה לאלהי בעבורכם בכל עת על חסד האלהים הנתן לכם במשיח ישוע׃


Da makandii anga ibii taawan di a teke poti apaiti fasi u sa poi fusutan a baala anga a langa, a hei anga dipi fu a lobi fu Masaa Gadu. 	 למען תוכלו להשיג עם כל הקדשים מה הוא הרחב והארך והעמק והגבה׃


A tongo ya taigi di fu sigisi Engel fu Masaa Gadu, di abi a tutu taki: “Losi den fo Engel, di den tei a Efalata Liba.” 	 ויאמר למלאך הששי אשר השופר בידו התר את ארבעה המלאכים ההם האסורים על הנהר הגדול נהר פרת׃


Ne di Masaa Jesesi sabi taki, na so den e kuutu en, ne a gi den wan ageisi toli fu soi den saide meke ai du dati. A taki: 	 וידבר אליהם את המשל הזה לאמר׃


A ten de, mi be wasi a wataa kiin mi libi, enke fa Dyusama gwenti, te den mu boon meti enke paiman gi Masaa Gadu. Da á mi be tyai somen sama anga mi, enke mi e meke opuulu de. Mi á be de ape e sitee taki anga sama tu. Ma Dyusama fu a pisiwataa fu Asiya di be kon de mu kisi mi so. 	 ואהי מטהר במקדש לא בהמון עם ולא במהומה וכן מצאוני אנשים יהודים מאסיא׃


Ma fa mi be taki kaba, da na gaan bun ati fasi a teke luku wi, fu di u biibi namo. Ne a puu wi a takuudu anga ogii. Ma u seefi á wooko fu dati. Kweti! Ne enseefi teke a gaan bun de langa gi u. 	 כי בחסד נושעתם על ידי האמונה ולא מידכם היתה זאת כי מתת אלהים היא׃


Bika a sama di abi, ne en den o gi moo. Da a o abi te a pasa maiki. Ma a sama di ná abi seefi seefi, da a pikinso di a abi seefi, den o puu ne en ana, meke a fika anga soso ana. 	 כי כל איש אשר יש לו ינתן לו ויעדיף והאיש אשר אין לו גם את אשר לו יקח ממנו׃


“Pikinso moo, da u ná o si mi moo. Ma pikinso moo, da u o si mi baka. Bika mi e go a mi Tata.” 	 הן מעט ולא תראוני ועוד מעט ותחזוני כי אני הלך אל אבי׃


Da wan taa leisi, da Masaa Jesesi be e leli den sama baka. Ne a leli den taki: “Mi na a leti fu goontapu. A sama di o waka kon a mi baka, a ná o waka a ini dunguu. Ma a sa abi a leti di e gi libi.” 	 ויסף ישוע וידבר אליהם לאמר אני אור העולם כל ההלך אחרי לא יתהלך בחשכה כי אור החיים יהיה לו׃


Ne den piki en taki: “Yu á sabi taki na takuudu anga ogii meke den be meke i beendi beendi so, no? Ne san yu abi fu kon leli wi?” Ne den toto en puu poti a doo. 	 ויענו ויאמרו אליו הן בחטאים נולדת כלך ואתה תלמדנו ויהדפהו החוצה׃


Da den sikapu o de ne en leti ana se. Da den boko boko o de ne en kukutu ana se. 	 והציב את הכבשים לימינו ואת העתודים לשמאלו׃


We, di Masaa Jesesi piki so, ne den foondoo, te ná sipowtu. Namo den fika en, ne den gwe. 	 וכשמעם את זאת תמהו ויעזבהו וילכו להם׃


Ma ná enke mi sidon ya anga nowtu seefi. Bika mi pasa ala sowtu libi, ne mi leli tifeedi anga san mi abi. 	 ולא ממחסור אדבר כן כי למדתי להסתפק במה שיש לי׃


Ne Sakalia akisi a Basiya fu Masaa Gadu Kondee taki: “Fa mi sa sabi taki, den sani di i taki ya na tuu? Bika mi anga Elisabeti gaandi pasa a peesi kaba fu meke pikin.” 	 ויאמר זכריה אל המלאך במה אדע זאת כי אני זקנתי ואשתי באה בימים׃


Ma boiti tu taki, i be nyan i bun a goontapu kaba, da pasi á de fu den sama fu mi dise waka kon a yu anda, ofu fu u anda waka kon a wi dise. Bika wan gaan paati de a wi fu dise anga u fu anda mindii.’ 	 ומלבד כל זאת שוחה גדולה מפסקת בינינו וביניכם לבלתי יוכלו עבור החפצים ללכת מפה אליכם ולבלתי יעברו משם אלינו׃


“Ma mi piki taki: ‘Kweti Masaa! Noiti mi nyan wanten san á de kiin fasi gi Dyusama. Noiti mi nyan wanten san Dyuweiti taki, á de fiti fasi gi Dyusama.’ 	 ואמר חלילה לי אדני כי כל פגול וטמא לא בא בפי מעולם׃


Bakadati, ne mi si wan gaanbigi weti kownu sutuu. Da tapu anga goontapu e lon gwe gi Awan, di sidon na a sutuu ya. Da noiti moo den be o de fu si. 	 וארא כסא לבן וגדול ואת הישב עליו אשר מפניו נסו ארץ ושמים ולא נמצא להם מקום׃


Bika efu ala a sikin be meke anga wan kodo pisi namo, da fa a be sa de fu kai wan hii sikin? 	 ואלו היו כלם אבר אחד איה הגוף׃


Namo den taigi Masaa Jesesi taki: “We, Mesiti oo! Masaa Gadu be meke Mosesi sikiifi wan weiti gi wi taki: ‘Efu wan man libi anga wan uman, ne a dede sondee fu meke pikin anga a uman, da a baka baala fu a man mu libi anga a uman fu meke pikin gi a baala di dede, fu en nen á sa kaba a goontapu.’ Na so a weiti fu Mosesi e leli wi. 	 מורה משה כתב לנו כי ימות אח בעל אשה ובנים אין לו ולקח אחיו את אשתו והקים זרע לאחיו׃


Ma namo, ne den Dyu bigin sitee anga denseefi. Den taki: “Fa a sa gi wi en sikin dugu dugu meti fu nyan?” 	 ויתוכחו היהודים איש עם רעהו לאמר איכה יוכל זה לתת לנו את בשרו לאכל׃


Ma te a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu e tii i libi, da na den sani ya sama o si a yu: Yu o lobi taawan Yu o abi tuutuu piisii Yu o abi switi fasi Yu o abi langa pasensi Yu go e du bun gi taawan Yu o abi fitoow fasi. 	 ופרי הרוח אהבה שמחה ושלום ארך רוח ונדיבות וחסד ואמונה׃


A taigi den taki: “Te wan sama yee a toli fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu, da efu a á fusutan a toli kiinkiin, da a ogii ati didibii e kon fufuu a bosikopu puu ne en ati ini. Da sowan sama ati de enke a sikin pasi, pe a sii be kai. 	 כל איש שמע את דבר המלכות ולא יבינהו ובא הרע וחטף את הזרוע בלבבו הוא הנזרע על יד הדרך׃


Mi be e waka e sanga na ala Dyu keliki e kisi biibiwan go poti dwengi, fu den sa bigin saanti a biibi fu den. Mi lon du gaan ogii anga den, te doo doose kondee seefi. 	 ובכל בתי הכנסיות יסרתי אתם פעמים רבות ואנסתים לגדף ואתהוללה בם עד מאד וארדפם עד לערים אשר חוצה לארץ׃


A go na a Dyu keliki fu Efese Foto de. Da ai taki sani fu Masaa Gadu sondee pantan. Namo Pelesela anga Akwila de ape si taki, den mu kai en go a osu fu soi moo fini fini. 	 והוא החל לקרא בבית הכנסת בבטחון לבב וישמעו אתו עקילס ופריסקלה ויקחהו אליהם ויוסיפו להגיד לו את דרך האלהים באר היטב׃


Bika sama di dede, da a komoto a pe takuudu anga ogii e wooko enke basi a sama tapu. 	 כי אשר מת הוא נקה מן החטא׃


A o meke wan manpikin. Da i mu kai en Jesesi. Bika ne en o tyai yeepi gi a foluku fi en, fu puu den a takuudu anga ogii.” 	 והיא ילדת בן וקראת את שמו ישוע כי הוא יושיע את עמו מעונותיהם׃


Namo yu leli teke fu waka wan hii nyun fasi. Dati na wan hii nyun fasi fu denki sani. 	 ותתחדשו ברוח שכלכם׃


Da mi e akisi u ya baka taki, gi en paadon. Da mi mokisa anga u de, fu dati. Fu mi se, a fende en kaba, fu san a be du anga mi dati. Mi á be teke en bigi kaba lasitan paadon fu gi en. Kelestesi e si fa mi du so, fu u sa si a mi fa fu du tu. 	 ואיש אשר תסלחו לו אסלח לו גם אני כי גם אנכי אם סלחתי דבר סלחתי לו למענכם בפני המשיח׃


Da di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en de a pasi e go a Jelusalem, ne den doo na a pikin mongo di den e kai Oleifi Mongo, koosube fu Betifage anga Betaniya Kondee. 	 ויהי כאשר קרבו לירושלים אל בית פגי ובית היני בהר הזיתים וישלח שנים מתלמידיו׃


A nyan ya o meke u kisi a kaakiti di u fanowdu na a moiti di u mu meke go komoto a soo. Bika fa u de ya, sama á de ya di libi o lasi. U ala o go komoto libilibi.” 	 על כן קרא אני אתכם לטעם לחם כי הוא למחיתכם כי איש איש מכם לא יפל משערת ראשו ארצה׃


Ma a sani di den be akisi Masaa Jesesi ya, na akisi den be akisi en fu tesi en anga fu den fende sani fu go kaagi en. Ma Masaa Jesesi bendi, ne ai sikiifi anga en finga a doti. 	 ואך לנסות אתו דברו זאת למצא עליו שטנה ויכף ישוע למטה ויתו באצבעו על הקרקע׃


We, da meke wi Tata, Masaa Gadu anga wi Masaa Jesesi opo pasi gi wi, fu doo u anda baka. 	 והוא האלהים אבינו ואדנינו ישוע המשיח יישר את דרכנו אליכם׃


Da a bosikopu ya mu bali a hii goontapu doo ala foluku, fu den daai libi, meke Masaa Gadu sa gi den paadon, fu den takuudu anga ogii. Bigin a Jelusalem fosi, go doo hii goontapu. 	 ואשר תקרא בשמו תשובה וסליחת החטאים בכל הגוים החל מירושלים׃


Titesi! Da mi e sende a biifi ya gi yu. Bika yu de mi tuutuu pikin, fu di yu e biibi ala den sani di mi seefi e biibi. Da meke wi Tata, Masaa Gadu anga Kelestesi Jesesi, wi Yeepiman teke gaan bun ati fasi namo luku yu de. Soseefi, meke yu ati de switi. 	 אל טיטוס בנו האמתי לפי אמונה אחת חסד ורחמים ושלום מאת האלהים אבינו ואדנינו ישוע המשיח מושיענו׃


We, da fa Masaa Gadu e kai a fasi di Masaa Gadu poti nownow fu dini en? Dati na nyun sowtu fasi! Dati wani taki, di a be soi Mosesi fu leli fositen kon gaandi. We, sani di gaandi, da a á doo peesi moo fu wooko. Bika en yuu pasa gwe. 	 הנה באמרו ברית חדשה ישן את הראשונה ומה שהוא נושן ומזקין קרוב הוא אל קצו׃


Ma yu dati mu tan doo na a tuutuu leli fu Masaa Gadu di i leli. Iseefi be si taki na tuutuu sani fu teke biibi. Bika yu sabi den sama di be leli yu den, taki na tuutuu sani den leli yu. 	 אבל אתה עמד במה שלמדת והבטחת כי יודע אתה מי הוא אשר למדת ממנו׃


Bika a á wani wan enkii sama poi gafa taki, enseefi wooko anga weiti fu toon bun sama gi Masaa Gadu. 	 לא מתוך המעשים שלא יתהלל איש׃


Ne Salomo meke Lekabeyamu. Ne Lekabeyamu meke Abiya. Namo, ne Abiya, meke Asa. 	 ושלמה הוליד את רחבעם ורחבעם הוליד את אביה ואביה הוליד את אסא׃


A de gi u ala, di Masaa Gadu poti wan apaiti fasi a Kolose Foto anda anga biibiwan di poti fitoow doo, fu du san a Kelestesi taki. We, da meke u Tata, Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi luku u de. Soseefi, meke u ati de switi. 	 אל הקדשים והאחים הנאמנים במשיח אשר הם בקולשא חסד לכם ושלום מאת האלהים אבינו ואדנינו ישוע המשיח׃


We, saide meke na mi yu e akisi den sani de? Akisi den sama di be e yee den sani di mi be e leli den. Den sa sabi fu taigi u san mi be e taki.” 	 ומה תשאל אתי שאל נא את השמעים מה שדברתי אליהם הנם יודעים את אשר אמרתי׃


Ma meke mi taigi u de taki, dati na taki fu sama di wani wooko enke basi a u tapu. Na sama di wani soigi u puu wini gi denseefi namo. Na sama di e teke hei peesi, fu naki taawan a sikin fesi de seefi. 	 הלא תשאו אם יעביד אתכם איש אם יבלע אם ילכד אתכם אם יתנשא אם יכה אתכם על פניכם׃


Soseefi a taki go doo taki: “Ma u sabi san? Daai libi sowan fasi taki, u libi e puu bun, di e soi taki, u libi daai tuu. 	 לכן עשו פרי הראוי לתשובה׃


Stefanisi soi ete taki: “Na a yuu ten de Mosesi meke enke wan moi yonkuu pikin gi Masaa Gadu. En mma anga en dda á towe en kii. Ma den kibii en solugu dii mun langa a ini osu. 	 בעת ההיא נולד משה ויהי טוב לאלהים ויהי אמון בבית אביו שלשה ירחים׃


Da mi e gi den a libi fu tego. Noiti wanten den sa lasi go kaba a soso moo. Da soseefi ná wan sani sa puu den a ini mi ana ini. 	 ואני אתן להן חיי עולמים ולא תאבדנה לנצח ואיש לא יחטף אתהן מידי׃


Ma a bun, fu keli yuseefi luku efu yu abi a biibi libi tuu. Wegi i seefi bun. Da yu o sabi efu Jesesi Kelestesi de ini a yu libi. Bika i sa luku te a kaba, da yu á de fu Kelestesi Jesesi ete seefi. 	 נסו נא אתכם אם באמונה אתם בחנו אתכם או האינכם ידעים את נפשכם כי ישוע המשיח בכם אם לא כי נמאסים אתם׃


Ma yu seefi mu koni anga en tu. Bika a be sitee anga wi fu a bosikopu di wi e tyai. Da na so a be e suku fu tapu sama fu den á biibi a bosikopu di wi e tyai. 	 וגם אתה השמר לך ממנו כי מרו מרה את דברינו׃


We, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U á mu du sani fu sama ain, fu meke sama si u. Nono! Ofuso, u ná o fende paiman a u Tata a tapu, fu san u du. 	 השמרו לכם מעשות צדקתכם לפני בני אדם למען יראו אתכם ואם לא אין לכם שכר מאת אביכם שבשמים׃


Ne wan gwasiman kon a Masaa Jesesi. Ne a kai ne en kini tapu e begi Masaa Jesesi taki: “Masaa Jesesi! Mi sabi taki efi i wani i sa deesi, baa.” 	 ויבוא אליו איש מצרע ויתחנן אליו ויכרע על ברכיו ויאמר לו אם תרצה תוכל לטהרני׃


We, ne den sipikii Masaa Jesesi na a koloisi. Ne den opo en taampu. Ne den teke den koosi di a be wei, ne den iti lowte luku sama anga sama o wini den koosi fi en. Ne den paati den. 	 ויהי כאשר צלבו אותו ויחלקו להם את בגדיו וגורל הפילו למלאת את אשר נאמר בפי הנביא יחלקו בגדי להם ועל לבושי יפילו גורל׃


Da sama di de a libi, ne ai biibi a mi, ná o dede ná wan ten! Yu e biibi dati?” 	 וכל החי אשר יאמין בי לא ימות לעולם התאמיני זאת׃


Ma sama di ain á kiin, da i hii sikin o de dunguu dunguu. Na letiso, efu wan sama ati á kiin, a sa waka a dunguu. Bika na den sama di ati kiin sa waka a leti pasi.” 	 ואם עינך רעה כל גופך יחשך והנה אם יחשך האור אשר בקרבך מה רב החשך׃


Ne den akisi en baka taki: “Pe a sama de, de?” Ne a man piki den taki: “We, mi á sabi.” 	 ויאמרו אליו איו ויאמר לא ידעתי׃


Ne a Engel taigi mi tu taki: “A wataa di a gaan motyo be sidon ne en tapu de, na tyaipi sama a goontapu, den sowtu a sowtu nasi anga den foluku, di e taki ala sowtu tongo. 	 ויאמר אלי המים ההם אשר ראית אשר הזונה ישבת עליהם עמים והמנים המה וגוים ולשנות׃


Ne di a pakisei de kon ne en, ne wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee kon ne en a ini wan deen. Ne a taigi en taki: “Jowsef! Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! Yu á mu feele fu teke Maliya toon yu uman! Bika, a ná sama gi en a bee de, ma na a Jeje fu Masaa Gadu seefi wooko so. 	 הוא חשב כזאת והנה מלאך יהוה נראה אליו בחלום ויאמר יוסף בן דוד אל תירא מכנוס אליך את מרים אשתך כי אשר הרה בה מרוח הקדש הוא׃


Bika, te a yuu doo, da a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu seefi o gi u san, fu taki.” 	 כי רוח הקדש הוא יורה אתכם בשעה ההיא את הנכון לדבר׃


We, gaan masaa fu saafu! Luku bun fa yu e wooko anga yu saafu. Wooko switi anga den, fu piisii Masaa Gadu. Kaba pii ain dwengi den anga sitaafu. Bika sabi taki, a tuutuu gaan Masaa fu wi ala de a Masaa Gadu Kondee a tapu. Dati nái keli taawan bigi moo taawan. Te a kai fu a kuutu, da ai kuutu ibiiwan anga leti, winsi na saafu ofu na sama di á de a saafu. 	 ואתם האדנים ככה תעשו גם להם חדלו מגער בם וידעתם כי גם עליכם יש אדון בשמים ואין לפניו משא פנים׃


Namo a edeman fu a Dyu keliki de teke biibi. En nen na Kelesiposi. Ala sama fi en osu seefi tu. Somen sama a Kolenti Foto di yee a bosikopu di ai taki teke biibi tu, te dopu. 	 וקריספוס ראש הכנסת האמין באדון הוא וכל ביתו וגם קורנתים רבים בשמעם האמינו ויטבלו׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Mi taigi u kaba. Na mi de ya!” Ne a taigi den go doo taki: “We, efu na mi u e suku, da u fika den bakaman fu mi ya meke den gwe!” 	 ויען ישוע הלא אמרתי לכם אני הוא לכן אם אתי תבקשו הניחו לאלה וילכו׃


Da na a Apaiti Jeje di de a Kelestesi seefi be de a den tapu. Da ai piki den taki, a Kelestesi o kon teke pina. Ma dati o daai toon wini, fu meke Masaa Gadu soi en gaan makiti. We, den á be meke sipowtu, fu ondoosuku on ten anga sowtu maiki o soi a yuu ten, di dati o pasa. 	 בחקרם לדעת מתי ואיך תהיה העת אשר הודיעה רוח המשיח אשר בקרבם בהגידו מראש את ענויי המשיח ואת הגדלות אשר אחריהם׃


Ma den á be e taki fu ala sama yee. Bika den be e feele den edeman fu den Dyu. 	 אך אין איש מדבר עליו בגלוי מפני יראת היהודים׃


Na so meke wi dise á poi tei en moo fu tan luku namo. Ne wi fiti taki, wi dati o fika a baka na Atena Foto. 	 ועל כן לא יכלנו עוד להתאפק ונועץ להותר לבדנו באתינס׃


Namo a gwe te go doo Jelusalem Foto. Ne a go suku fu libi anga ala wooko makandii anga den biibiwan de. Ma den e wai a pasi gi en. Den e pantan fu biibi taki, a toon biibiwan. 	 ויהי כבוא שאול ירושלימה ויבקש להלות אל התלמידים וייראו כלם מפניו ולא האמינו כי תלמיד הוא׃


Gi odi go doo mi gaan mati Ampiliyatesi. A de biibiwan makandii anga wi, fu abi Kelestesi enke Masaa tu. 	 שאלו לשלום אמפליאס חביבי באדנינו׃


Ma soseefi dati e soi fa man mu lobi en uman enke fa a lobi enseefi. Da soseefi uman mu lesipeki en man, fu saka teke en taki. 	 ואולם גם אתם כל איש מכם יאהב את אשתו כנפשו והאשה היא תזהר ותירא את בעלה׃


Namo Masaa Jesesi daai go a den bakaman fi en taki: “Luku de! Fu tuutuu, a taanga gi wan guduman fu kon a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 	 ויאמר ישוע אל תלמידיו אמן אמר אני לכם קשה לעשיר לבוא אל מלכות השמים׃


U á mu tyai u biibi libi sipowtu fasi a mindii fu sama di libi nái waka biibi fasi. Leti fasi anga kukutu fasi nái go. A biibi fasi anga goontapu fasi kengi enke fa kiin fu debooko kengi anga dunguu neti. 	 אל תהיו משכי על זר עם חסרי אמונה כי אי זה שתפות יש לצדקה עם העול ואי זה התחברות לאור עם החשך׃


We, mi toon wookoman fu den sama fu Masaa Gadu so, bika enseefi gi mi a wooko, fu soi u leti san Masaa Gadu fiti poti fu du gi u de, a ini en wowtu. 	 אשר הייתי לה למשרת כפי פקדת אלהים אשר נתנה לי עליכם למלאת את דבר האלהים׃


Namo a dyombo kon feti fanya fanya anga ala den seibin baala. A taanga moo ala den makandii. Ne a kisi den banda a doti, piiti ala den koosi a den sikin. A mesaandi anga ala gi den mankei. Den lon komoto a doo soso sikin. 	 ויקפץ עליהם בעל הרוח הרעה ויגבר עליהם ויכבשם עד כי נסו מן הבית ההוא עירמים ופצועים׃


Da di Elisabeti de anga sigisi mun bee, ne Masaa Gadu sende Gabiliyeli, wan fu den Basiya fu Masaa Gadu Kondee, go a Nasaleti a Galileya, 	 ויהי בחדש הששי וישלח המלאך גבריאל מאת האלהים גלילה אל עיר אשר שמה נצרת׃


A ná o kon sowan fasi fi i sa taki, luku en ya ofu luku en so. Bika a Nyun Tii fu Masaa Gadu de a ini a ati fu den sama di e waka ne en baka.” 	 ולא יאמרו הנה פה או הנה שם כי מלכות האלהים הנה בקרבכם היא׃


“We, ne baka fu dati, ne a taawan di meke tu, di a be fika tu miliyun kolu gi, kon doo. A taki: ‘We, Masaa! Luku a moni fi yu ya. I be fika tu miliyun kolu gi mi. Da mi wooko anga en te, a puu ete tu miliyun kolu a tapu. Da luku a moni fi yu ya.’ 	 ויגש גם לקח הככרים ויאמר אדני ככרים מסרת לי הנה ככרים הרוחתי בהן׃


Da na so den o fika a tuutuu leli fu Masaa Gadu, fu poti yesi e aliki lawlaw toli di libisama seefi meke. 	 ויטו אזניהם מן האמת ויפנו אל ההגדות׃


Ma namo, da den be abi wan patu anga wan sowtu win enke asin a ini. Ne den teke wan siponsu, sungu go a ini a win, ne den fasi en a wan tiki ede, ne den tyai go ne en mofu. 	 ושם כלי מלא חמץ ויטבלו ספוג בחמץ וישימהו על אזוב ויקריבהו אל פיו׃


Na so a poti mi, fu kiin taawan ain, fu si san a fiti poti fu du. Na sani di noiti a fesi sama be sabi wanten. A be de wan kibii toli. Na Masaa Gadu wawan be sabi dati. 	 ולהאיר עיני כל מה היא הנהגת הסוד הנסתר מדרת עולם באלהים יוצר הכל על ידי ישוע המשיח׃


Den sama foondoo te, ne den á sabi san fu du. Taawan e taigi taawan taki: “San wani taki a sani di e pasa ya?” 	 וישתוממו כלם ויבהלו ויאמרו איש אל אחיו מה תהיה זאת׃


Mi lobi biibiwan a Kolenti Foto de! Wi ya á kibii wi fii gi u anda. U puu u hii ati gi u de. 	 פינו פתוח לכם אנשי קורנתוס ורחב לבנו׃


Ne Masaa Jesesi taki baka taki: “Wan fu u di sidon e nyan anga mi ya, o seli mi gi den ogii ati sama den kii. 	 אך הנה יד המסר אותי אתי על השלחן׃


Yu sabi ala den banowtu di be e kon a mi tapu te go miti ala den gaan ogii di sama be e du anga mi. Pakisei luku san be miti mi na Antiyokiya anga Ikoniyemu foto. I sabi kiinkiin san be miti mi na Lisita Foto tu. Ma toku mi be tei ati oli doo. Da Masaa yeepi mi pasa ala den ogii ya. 	 וברדיפות ובענוים אשר מצאוני באנטיוכיא ובאקוניא ובלוסטרא ואלה הרדיפות סבלתי ומכלן הצילני האדון׃


Ma u e libi ya anga fitoow ne en, winsi u á poi si dati anga ain ya ete. 	 כי באמונה נתהלך ולא בראות עינים׃


Na a gaan lobi fi en meke a sende Jesesi Kelestesi kon teke dede pai a wi peesi, meke u sa toon pikin fi en. Tuutuu, a hii sani ya piisii Masaa Gadu. 	 יעדנו לו לבנים על ידי ישוע המשיח כחפץ רצונו׃


Kweti! A saka enseefi puu a hii bigi fi en poti a wanse. Ne a teke a saka fasi fu wan wookoman di gei saafu e dini basi. Na so a teke libisama fasi enke ibii taawan ya. 	 כי אם הפשיט את עצמו וילבש דמות עבד וידמה לבני אדם וימצא בתכונתו כבן אדם׃


Namo a sende a ofisii fu suudati ape meke suudati tyai Pawlesi go sooto baka. Ma a sooto á ogii so moo enke fosi a dei de. Soseefi a gi sama fu Pawlesi pasi taki, efu den wani yeepi en a sani ofu du sani gi en, da den sa go doo en. 	 ויצו את שר המאה לשום אתו במשמר ולתת לו רוחה ולבלתי מנע איש ממידעיו משרת אתו ומבוא אליו׃


Ne wanten wanten so a man yesi opo woo, ne ai yee sani bun. Da soseefi en tongo losi te ai taki wala wala enke fa wan libisama meke fu taki. 	 וברגע נפתחו אזניו ויתר קשר לשונו וידבר בשפה ברורה׃


We, den wooko switi anga Dyu biibiwan sowan fasi. Den musu! Bika a biibi di tyai seigi go doo den, dati komoto a Dyusama go a den. Da denseefi abi fu teke san den abi, fu seigi den Dyusama baka, fu denseefi sa abi sani di den fanowdu tu. 	 כי הואילו ואף מחיבים הם להם כי אם היה לגוים חלק בדברי הרוח אשר להם הלא עליהם לעזרם גם בדברי הגוף׃


Weeno! Ma u dati á sabi on yuu a Manpikin di saka kon toon libisama ya o kon baka. Na dati meke u mu de anga ain, seeka seeka e luku en. Bika a o kon wan yuu di u á poti pakisei.” 	 לכן היו נכונים גם אתם כי בשעה אשר לא תדמו יבוא בן האדם׃


Soso soi namo taki, i wani gi, da gi san i poi gi, da ai piisii Masaa Gadu kaba. Ma a ná enke sama mu gi sani pasa san a poi. 	 כי בהמצא לאיש רוח נדיבה רצויה היא לפי מה שיש לו ולא לפי מה שאין לו׃


Bika fa mi e gi a Bun Nyunsu ya, ma mi á poi gafa miseefi anga en. Bika na Kelestesi kisi mi poti fu du a wooko ya namo namo. Da heelu fu mi, efu mi á du en! 	 אם אבשר את הבשורה אין לי תהלה כי החובה מטלת עלי ואוי לי אם לא אבשר׃


Di mi go de, mi á go fu sitee taki anga sama a ini a Mama Keliki. Mi á tyai opuulu a wan enkii taa Dyu keliki anda tu. Ná wan enkii taa peesi a ini a foto seefi tu. Den e lei gi mi anga ala den kaagi de. 	 ולא במקדש מצאוני מתוכח עם איש או מעורר מהומה בעם ולא בבתי הכנסיות ולא בעיר׃


Namo, den hei apaiti begiman anga a hii Dyulanti fu kuutu e suku leilei sani poti a Masaa Jesesi neki tapu, fu den sa fende en kii. 	 והכהנים הגדולים והסופרים וכל הסנהדרין בקשו עדות שקר בישוע להמיתו ולא מצאו׃


Da di ai bali so, ne den sama bali en taki: “Man, tapu mofu de!” Ma pe fu a beendiman ya tapu en mofu, ne na bali ai bali moo taanga taki: “Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! Yeepi mi baa, yeepi mi!” 	 ויגערו בו רבים להשתיקו והוא הרבה לצעק בן דוד חנני׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, tuutuu mi e taigi yu taki, efu wan sama á meke baka ete wan toon fu fende wan nyun libi, da a ná o poi go si a Nyun Tii fu Masaa Gadu.” 	 ויען ישוע ויאמר אליו אמן אמן אני אמר לך אם לא יולד איש מלמעלה לא יוכל לראות מלכות האלהים׃


Da fa den du poi taki den sowtu a sowtu tongo di ibiiwan fu wi e taki a den sowtu a sowtu kondee pe u komoto?” 	 ואיך אנחנו שמעים אתם איש כשפת ארץ מולדתנו׃


Johanisi seefi, be wei koosi di be meke anga a uwii fu a meti di den e kai kameili. Da a be e wei wan banti, di meke anga meti buba ne en nekilasi. Da na makonkon anga bosi oniki na be en nyanyan. 	 ויוחנן לבוש שער גמלים ואזור עור במתניו ואכל חגבים ודבש היער׃


A angii de a dipi fu mi ati, fu libi enke fa weiti taki. Ma mi á poi! Bika anga ala a angii fu kaba du ogii di de a mi ati, ma mi e du ogii naamo ete. 	 כי אינני עשה הטוב אשר אני רצה בו כי אם הרע אשר אינני רצה בו אותו אני עשה׃


Ne tyali kisi den, ne den bigin kee! Den teke fukufuku iti a den ede tapu, da den e bali taki: “Heelu fi yu enke gaan balinen foto! Bika a wan satu pisiten, ne a foto booko so? Ala den sama di abi sipi a ze di be e bai sani e seli be toon guduman fu di den be e seli den gudu fi yu. 	 ויזרקו עפר על ראשיהם ויצעקו בכה וספוד לאמר אוי אוי העיר הגדולה אשר בה העשירו מהונה כל אשר להם אניות בים כי בשעה אחת החרבה׃


We, da fa u taawan sa sidon de e gafa useefi! Bika a sani de bigi fu tyai baaka gi seefi. Soseefi, a bigi fu puu a sama de a u mindii poti a doo. 	 ואתם עוד גבהי רוח תחת אשר היה לכם להתאבל למען יוסר מקרבכם עשה המעשה הזה׃


Na Masaa Gadu seefi poti ala sani ne en ondoo so. Ne a opo en poti a tapu fu ala sani. Ne a poti en enke edeman fu a kulu biibiwan fu Masaa Gadu. 	 וישת כל תחת רגליו ויתן אתו לראש על הכל אל העדה׃


Ma, ne a taa bakaman fu Masaa Jesesi di fosi be doo na a geebi go a ini a geebi tu. Ne di a si den sani, ne fosi a daai kon e biibi. 	 ויבא שמה גם התלמיד האחר אשר בא ראשונה אל הקבר וירא ויאמן׃


U nái si taki, na a apaiti begi tafaa e meke a meti toon wan apaiti sani gi Masaa Gadu, no? We, da efi i teke a apaiti begi tafaa sweli, da a meti seefi á de a ini a sweli tu, no? 	 לכן הנשבע במזבח נשבע בו ובכל אשר עליו׃


We, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U si a neti ya? U ala fiya o lowe gwe fika mi, enke fa Masaa Gadu Buku taki. Bika a sikiifi taki: ‘Te mi o kii a soluguman fu den sikapu, da ala den sikapu o lon panya panya gwe na ala se.’ 	 אז אמר אליהם ישוע אתם כלכם תכשלו בי בלילה הזה כי כתוב אכה את הרעה ותפוצין הצאן׃


Lida Foto á be faawe fu Jopa Foto. Ne biibiwan a Jopa Foto yee taki, Peitilisi de ape. Ne den sende tu manengee go piki en taki, Tabita dede a Jopa Foto. Meke a kon a den sondee daai daai. 	 ולד קרובה היא ליפו וישמעו התלמידים כי פטרוס שם וישלחו אליו שני אנשים ויפצרו בו לבלתי העצל לעבר אליהם׃


Ne a kai anga kini, da ai bali begi Masaa Gadu taki: “Mi e begi, fu den sa fende paadon a yu, fu a ogii di den e du ya.” Na so a komoto a goontapu. 	 ויכרע על ברכיו ויצעק בקול גדול יהוה אל תשמר להם את החטא הזה ויהי אחרי דברו כדבר הזה ויישן׃


We, ne di den teke a moni, ne den ati boon na a masaa fu a goon, te ná sipowtu. 	 ויהי בקחתם וילונו על בעל הבית לאמר׃


Bika fu mi ya be o gafa pasa peesi seefi fa Masaa Gadu poti mi fu taki, da a á be o de fu booko u saka puu a Kelestesi anda. Ma na fu yeepi u de taampu moo taanga. Meke mi á be o fende sen fu dati. 	 וגם כי אתהלל יותר מעט על דבר הרשות אשר נתן לנו האדון לבנותכם ולא לשחתכם לא אבוש׃


A pasi tapu, di a sii kai, dati na den sama di e yee a wowtu fu Masaa Gadu. Da didibii e kon piki a wowtu puu a ini den ati wanten. Bika a á wani fu den sama biibi Masaa Gadu, fu den fende a libi fu tego. 	 ואשר על יד הדרך הם השמעים ואחר כן בא השטן ונשא את הדבר מלבם פן יאמינו ונושעו׃


Ne di den go, ne den si en na a abaase fu a ze. Ne den akisi en taki: “Labai, on yuu i kon ya?” 	 וכאשר מצאו אתו מעבר הים ויאמרו אליו רבי מתי באת הלם׃


Den taa apaiti bosikopuman seefi mi á be si de, boiti Peitilisi. Nono! Ma wan fu den taawan be de ape tu. Dati na Jakowbesi di fu Masaa Jesesi eigi baala. 	 ואחר מן השליחים לא ראיתי זולתי את יעקב אחי אדנינו׃


Mi Jakowbesi ya e sikiifi a biifi ya gi yu enke Masaa Gadu foluku di panya gwe a doose fu Dyu Kondee. Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi na mi basi di mi e dini. 	 יעקב עבד אלהים ואדנינו ישוע המשיח שאל לשלום שנים עשר השבטים הנפוצים׃


Da, mi si wan sani enke wan gaanbigi ze. A be e beenki enke gaasi, da a mokisa anga faya. Namo, mi si sama taampu na a gaasi ze ya tapu. Den sama ya na den sama, di be wini a meti anga a pobiki, di be gei en. Na a meti ya be abi a nen di be de enke wan nombuu. Da, den sama be de anga gitali a den ana, di Masaa Gadu be gi den. 	 וארא כים זכוכית בלול באש ואת המתגברים על החיה ועל צלמה ועל תוה ועל מספר שמה עמדים על ים הזכוכית וכנרות אלהים בידיהם׃


Bika a neti di pasa ya, da mi Masaa Gadu di mi e dini sende wan Masaa Gadu Kondee Basiya fi en, kon a mi. A kon taampu a mi fesi taki anga mi. 	 כי בלילה הזה נצב עלי מלאך האלהים אשר לו אנכי ואשר אני עבד אתו׃


Sama di wini a feti, e du den wooko fu mi, te go miti a kaba pisi, mi sa poti den enke basi a tapu fu den sama, di á sabi Masaa Gadu. Bika mi Tata gi mi a makiti de. ‘Den sa tii den anga insii tiki. Da den sa naki den booko enke tokotoko patu.’ 	 והמנצח ושמר את מעשי עד עת קץ אתן לו שלטן על הגוים׃


We, di den hei apaiti begiman yee so kaba, ne den kai ala den gaansama fu kondee kon makandii anga den. Ne den kuutu, te den kaba. Ne den pai den suudati wan gaan moni. 	 ויקהלו עם הזקנים ויתיעצו ויתנו כסף לרב אל אנשי הצבא לאמר׃


Ma mi e piki taki, na yee den á yee dati? Kweti! Bika apaiti takiman sikiifi dati piki a fositen taki: “Na hii goontapu, apaiti bosikopuman waka bolotyasi. Ne faawe kondee seefi yee wowtu di a sende den fu taki.” 	 ואמר הכי לא שמעו אמנם בכל הארץ יצא קום ובקצה תבל מליהם׃


Bika te mi meke u buduufu, da mi seefi e buduufu. Ma fu mi anga u mu buduufu makandii, da sama ná o de fu koi mi de. 	 כי אם אני אעציבכם מי אפוא ישמחני בלתי אם הנעצב על ידי׃


Da wan sama, efi i fika den ogii sani di u taki a fesi de, ne i kon e libi enke fa Masaa Gadu wani, da i de enke wan fu den moo waiti sani fu wan osu di den sa teke du wan gaan wooko. Bika a de apaiti fasi gi a Masaa, da ala yuu na yuu fu a Masaa teke en du wan bunbun wooko. 	 והנה אם טהר איש את נפשו מאלה יהיה כלי לכבוד מקדש ומועיל לבעל הבית מוכן לכל מעשה טוב׃


“Da u o de ape e kaw tifi e kee gaan kee. Bika u sa si u avo Abalaham, Isaki, Jakowbesi anga ala den apaiti takiman fu Masaa Gadu, a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu Kondee. Ma useefi á poi go doo a den. 	 ושם תהיה היללה וחרק השנים כאשר תראו את אברהם ויצחק ויעקב ואת כל הנביאים במלכות האלהים ואתם מגרשים החוצה׃


Ma Peitilisi piki en taki: “Luku bun! Masaa Gadu o kaba yu a soso anga ala i moni. Bika yu á mu denki taki, a gaanbigi bun di Masaa Gadu e gi, da yu o poi bai en anga moni. Kweti! 	 ויאמר אליו פטרוס כספך יהי אתך לאבדון יען חשבת לקנות במחיר את מתת האלהים׃


A man di taampu a yu fesi de, na ogii sani! A gei takuu soo di sa paati kisi taawan. Na basi fu a paitei sama fu a falisi leli di komoto a Nasaleti Foto. Ai paati dati. Peesi pe Dyusama de á fika pe a á paati en poli Dyusama anga Dyusama, fu de a sitee anga denseefi. 	 כי מצאנו את האיש הזה כקטב ומגרה מדינים בין כל היהודים על פני תבל והוא ראש כת הנצרים׃


Bika efu pasi tapu fu mi kon, da toku i sa sabi soi den biibisama anda fa den mu libi anga den seefi. Bika na den na a famii fu a libilibi Gadu. Da na den mu taampu taanga fu oli a tuutuu leli fu Masaa Gadu. Na den mu luku, fu taa sama á sa daai a leli ya. 	 ואם אחר הנה תדע איך להתנהג בבית האלהים שהיא עדת אלהים חיים עמוד האמת ומכונה׃


Ma mi dati noiti o suku a sowtu gafa de! Mi o tan bali a nyunsu, fa wi Masaa Jesesi Kelestesi dede a koloisi enke a paiman, fu puu wi a takuudu anga ogii. Da fa den nái teli Masaa Jesesi Kelestesi fu wan sani, na so miseefi nái teli san denseefi e teli fu sani tu. Den ná o poi meke mi toon bun sama gi Masaa Gadu. Kweti! 	 ואנכי חלילה מהתהלל זולתי בצלב אדנינו ישוע המשיח אשר בו העולם נצלב לי ואני נצלב לעולם׃


A be e wooko anga Gaaman Selkiyesi Pawlesi fu a peesi de. A gaaman ya e wooko anga fusutan fu du sani. Namo a yee taki, Balnabasi anga Sawlesi e paati Masaa Gadu bosikopu, ne a sende kai den fu yee san den e taki. 	 אשר היה עם סרגיוס פולוס שר המדינה איש נבון והוא קרא אליו את בר נבא ואת שאול ויתאו לשמע את דבר האלהים׃


Ne a pikin baala di waka ne en baka teke a uman libi. Ma enseefi dede sondee fu meke wan pikin anga en. Da soseefi di fu dii baala teke a uman libi. Ma enseefi dede sondee fu meke wan pikin anga en. 	 ויקח אתה השני וימת ולא הניח זרע וכן גם השלישי׃


We, da koti naamo komoto a pasi gi sama di e du den sowtu ogii de seefi tu. 	 על כן אל יהי חלקכם עמהם׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Mi na a tuutuu doloifi bon. Da mi Tata na a sama di abi a goon seefi fu solugu. 	 אנכי הגפן האמתית ואבי הוא הכרם׃


Da bakadati, ne Masaa Jesesi go a den kondee kondee. Da ai paati a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 	 ויהי אחרי כן ויעבר מעיר אל עיר ומכפר אל כפר קורא ומבשר את מלכות האלהים ושנים העשר אתו׃


Soseefi, den e taki anga mofu taki, den sabi Masaa Gadu, ma den e lei. Bika den du e soi taki, den á sabi Masaa Gadu. Ma na takuu ati sama di nái yee sani anga yesi. Den á de fu du bun sani wanten. 	 אמרים המה כי ידעו את האלהים ובמעשיהם כופרים בו כי מתעבים וממרים הם ולא יצלחו לכל מעשה טוב׃


Di a be sende Mosesi fu leli sama dini en dati á be meke fu tan wooko dyendee fasi tego. Ma a be waka kon a sama dyendee fasi. Da di meke fu wooko dyendee fasi tego musu moo waka dyendee fasi kon. 	 כי אם הדבר העמד להבטל יש לו כבוד הדבר הקים על אחת כמה וכמה׃


Ma Pawlesi anga Balnabasi e taki go doo, sondee pantan taki: “Dyusama! Masaa Gadu be si u fanowdu fu gi en bosikopu enke fosiwan. Ma u á wani teke, fu kon de waiti sai a libi fu tego, di ai gi. Da wi o fika u, go taigi taa foluku wawan namo. 	 אז הגידו פולוס ובר נבא על פניהם לאמר בדין היה להשמיע אתכם בראשונה את דבר האלהים ועתה אחרי אשר מאסתם אותו ואינכם זכים בעיניכם לחיי העולם לכן הננו פנים אל הגוים׃


We, meke u taki: A de enke wan sii den e kai mosite. A sii ya na wan pikintoin sii. 	 כגרגר של חרדל אשר יזרע באדמה והוא קטן מכל הזרעים אשר על הארץ׃


Ne den tu man go enke fa Masaa Jesesi sende den. Di den doo Jelusalem, ne ala sani waka enke fa a be taigi den. Ne den seeka sani fu den nyan a Pasika. 	 ויצאו תלמידיו ויבאו העירה וימצאו כאשר דבר להם ויכינו את הפסח׃


Ma u dati á mu libi so. Pe fu dati, da a sama di wani hei a u mindii, mu saka enseefi fu e dini taawan. 	 ואתם אל יהי כן ביניכם כי אם החפז להיות גדול בכם יהי לכם למשרת׃


Ma u á wani biibi mi fu den tuutuu sani fu Gadu di mi teke taigi u. 	 ואני יען דברי האמת לא תאמינו לי׃


Sama di wini a feti, mi o gi en pasi fu tii sani anga mi a mi kownu sutuu. Leti enke fa mi wini, ne mi e tii sani makandii anga mi Tata. 	 המנצח אתננו לשבת אתי על כסאי כאשר נצחתי גם אנכי ואשב את אבי על כסאו׃


Ma te fu a poti pakisei, ne Masaa Gadu taigi en taki: “I lawman yu! Sama taigi i a sani de! A seefi neti ya, a libi boo fi yu sa komoto a yu gwe. Da sama yu o fika den gudu fi yu anga a somen nyanyan fi i di i seeka poti de gi?” 	 והאלהים אמר לו אתה הכסיל בעצם הלילה הזה ידרשו ממך את נפשך ואשר הכינות לך למי יהיה׃


Na so yu kon moo si taki, a bosikopu fu Kelestesi, di wi ya be gi u de na tuutuu sani. 	 באשר עדות המשיח התקימה בכם׃


Da meke ibiiwan de san a de, di Masaa Gadu be kai en teke toon sama fi en. 	 איש איש במשמרתו אשר נקרא בה שם יעמד׃


We na useefi mofu e kai u seefi bakaten pikin enke paansu fu den fositen sama, di kii den apaiti takiman fu Masaa Gadu de. Da a ná abi misi! U na tuutuu baka bakaten paansu pikin fu den tuu. 	 ובכן תעידו על נפשכם כי בנים אתם לרוצחי הנביאים׃


Ma Abalaham á be abi toobi fu libi so. Bika Masaa Gadu be soi en wan moi foto di enseefi meke poti enke fa enseefi wani, fu poti en, fu libi tego. Na dati a be e luku fu fende. 	 כי חכה לעיר אשר יסודתה נאמנה ובונה ומכוננה האלהים׃


Wi o pii ain gi den taki, noiti moo den mu taki sani kai a nen fu a Jesesi de. Da fa den deesi a lanman ná o poi paati moo faawe a ini a kondee tu.” 	 אך למען לא ירבה הדבר בעם ויפרץ נזהירה אתם בגערה לבלתי דבר עוד לכל אדם בשם הזה׃


Ma di den yee so, ne ala den fiya go a doo. Den gaanwan anga den yonkuwan, wan fu wan a taawan baka. Den moo gaanwan a fesi, den yonkuwan a baka. Ne na so den fika Masaa Jesesi anga a uman wawan de, enke fa den be tyai en kon poti. 	 ויהי כשמעם ויך לבם אתם ויצאו אחד אחד החוצה החל מן הזקנים ועד האחרונים ויותר ישוע לבדו והאשה נצבת בתוך׃


Now den sa yee taki, i doo Jelusalem Foto ya. Da den ain o de a yu tapu. Ma fi yu á mu tuka anga den, da wi o soi yu san fu du. 	 ועתה מה לעשות הנה האסף יאסף המון העם כי ישמעו כי באת׃


A kulu biibisama na san a libilibi Masaa Gadu teke enke en osu fu tan. Da en osu nái go anga afokodeei sani. Wan peesi sikiifi a ini en Buku taki: “Mi o teke peesi a mi sama, fu waka a den mindii. Mi o de den Gadu, da den de mi foluku.” 	 ואי זה דבק יש להיכל אלהים עם האלילים כי אתם היכל אלהים חיים כמו שאמר האלהים ושכנתי והתהלכתי בתוכם והייתי להם לאלהים והם יהיו לי לעם׃


We, Masaa Gadu be paamisi Abalaham bun anga a paansu sama fi en. Ma luku de! A á be taki: “Den paansu sama fi yu.” Ma a taki: “A paansu sama fi yu.” Dati na wankodo sama namo di de a Kelestesi. 	 והנה לאברהם נאמרו ההבטחות ולזרעו ולא אמר ולזרעיך כאלו לרבים אלא כאלו ליחיד ולזרעך והוא המשיח׃


Ne Abalaham meke Isaki. Ne Isaki meke Jakopu. Ne Jakopu meke Juda anga den taa elufu baala fi en. 	 אברהם הוליד את יצחק ויצחק הוליד את יעקב ויעקב הוליד את יהודה ואת אחיו׃


I mu lesipeki i mma anga i dda. Yu mu lobi ala sama enke fa yu lobi iseefi.” 	 כבד את אביך ואת אמך ואהבת לרעך כמוך׃


Soseefi, den nái teke nyunyun meke win lai a ini wan gaandi metibuba saka. Bika a nyunyun win o soopu, da a saka ná o poi soopu moo, fu di a gaandi kaba. Da te den lai a win go a ini, da a o basi towe ala. Da a kon taki, i lasi a saka, i lasi a win. Ma te i poti nyunyun meke win a ini nyunyun saka, da te a win o soopu, da a saka seefi o soopu tu. Da ná wan fu den di o lasi.” 	 ואין נותנים יין חדש בנאדות בלים פן יבקעו הנאדות והיין ישפך והנאדות יאבדו אבל נותנים את היין החדש בנאדות חדשים ושניהם יחדו ישמרו׃


We, na a fosi dei fu a wiki, fuuku musude, ne Maliya Makidala go na a geebi fu Masaa Jesesi. Ma namo, di a go, ne a si taki a siton á de na a geebi mofu moo. 	 ויהי באחד בשבת לפנות הבקר בעוד חשך ותבא מרים המגדלית אל הקבר ותרא את האבן מוסרה מעל הקבר׃


We, fu tuutuu mi e taigi u, u sa bali kee, ma goontapu sa piisii. Da gaan tyali o de a u ati. Ma a tyali fu u o kengi kon toon piisii. 	 אמן אמן אני אמר לכם כי אתם תבכו ותילילו והעולם ישמח הן אתם תעצבו אכן עצבכם יהפך לששון׃


Bika den e gafa taki, den de Hebelei sama. Den na paansu fu wi avo Abalaham. Den na Islayeli sama. We, mi seefi tu. 	 עברים הם כן גם אנכי ישראלים הם כן גם אנכי זרע אברהם הם כן גם אנכי׃


Da a Sama ya o kon a mi baka. Da anga ala fa a o kon a mi baka de seefi, toku mi á waiti sai fu puu en susu ne en futu gi en.” 	 הוא הבא אחרי אשר היה לפני ואני נקלתי מהתיר שרוך נעליו׃


Na a Jeje fu Masaa Gadu e gi libi. Libisama á poi gi i libi. Bika den wowtu di mi taki gi u de e tyai a Jeje fu Masaa Gadu kon gi u. Da a Jeje fu Masaa Gadu ya e gi libi. 	 הרוח הוא הנתן חיים והבשר אין בו מועיל הדברים אשר אני דברתי אליכם רוח המה וחיים המה׃


Bika fa fu tyai biibiwan di towe a biibi kon teke biibi baka, fu go doo Masaa Gadu? Dati á kan! Bika a sama be leli sabi Kelestesi anga ala san a kon du kaba. A be waka anga en, fu si ala san ai du gi sama di teke biibi. Soseefi Masaa Gadu be meke en Apaiti Jeje teke peesi a dati libi kaba. 	 כי אלה אשר נגה עליהם האור וטעמו ממתנת השמים ונתן להם חלקם ברוח הקדש׃


Bika a be o gwe a taa kondee fu onmen yali. Ne a de anda te, di den doloifi lepi, ne a sende wan wookoman fi en, fu go fu den gi en afu fu a doloifi, fu a tyai kon gi en. Ma di a wookoman go, ne den man kisi en, ne den fonmi en te a fon, ne den sende en gwe anga soso ana ne en basi baka. 	 ולמועד שלח עבד אל הכרמים לתת לו מפרי הכרם והכרמים הכהו וישלחהו ריקם׃


Ne a taa dei fi en, ne Johanisi be taampu de baka anga tu fu den bakaman fi en. 	 ויהי ממחרת ויסף יוחנן ויעמד ושנים מתלמידיו עמו׃


Ne Masaa Jesesi daai, ne a taigi a uman taki: “Uman! I kisi paadon fu ala den takuudu anga ogii di i be du.” 	 ויאמר אליה נסלחו לך חטאתיך׃


“U ya na sama di mindii mi be waka taigi a bosikopu fa Masaa Gadu poti fu tii sama. Da mi sabi fa mi o gwe ya taki, mi ná o fende okasi kon dise moo, fu si mi fesi a goontapu. 	 ועתה הנה ידע אנכי כי אתם כלכם אשר התהלכתי בקרבכם הלוך והשמע את מלכות יהוה כי לא תוסיפו עוד ראות פני׃


Fa wi e libi ya, ne en meke wi e libi. A poti wi a libi, da ai meke u poi waka. A meke wi fu poi teke luku, da yu e si taki, na paansu sama fi enseefi dati. Wan sikiifiman fu u foto ya seefi sikiifi dati poti a wan peesi. 	 כי בו אנחנו חיים ומתנועעים וקימים כאשר גם מקצת משורריכם אמרו אף ילידיו אנחנו׃


Namo Kownu Agiipa piki Gaaman Festesi taki: “Mi sa wani miti a Pawlesi ya pikinso, fu taki anga en luku.” Namo Gaaman Festesi piki taki: “A bun, tamaa!” 	 ויאמר אגרפס אל פסטוס גם אני חפץ לשמע את האיש ויאמר מחר תשמענו׃


Ne a seefi yuu de, ne wan sama bali a mindii fu den somen sama de taki: “Mesiti! Mi begi i baa, gaantangi. Taigi mi baala, meke a gi mi fu mi se gudu di wi dda dede fika gi u.” 	 ויאמר אליו אחד מן העם רבי אמר נא אל אחי ויחלק אתי את הירשה׃


Ma u nái biibi mi. Bika u a ná mi sikapu. 	 אבל אתם לא תאמינו יען לא מצאני אתם כאשר אמרתי לכם׃


Ne a taki go doo taki: “Ma fu tuu, efu wan sama kosi a Manpikin di saka kon toon libisama ya, da Masaa Gadu sa gi en paadon. Ma efu wan sama e kosi a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu, da noiti a o gi en paadon fu dati.” 	 וכל אשר ידבר דבר חרפה על בן האדם יסלח לו והמגדף את רוח הקדש לא יסלח לו׃


We, ne Masaa Jesesi bali taki moo taanga a pe a be de na a Mama Keliki de e leli den sama. A taki: “Eeye! U sabi mi! U sabi pe mi komoto tu! Ma anga ala fa u sabi mi de, toku mi á kon fu miseefi. Ma na wan sama sende mi kon. Da a sama ya á de wan sama di e lei. Ma u á sabi a sama di sende mi kon. 	 אז קרא ישוע במקדש וילמד לאמר הן ידעתם אתי אף ידעתם מאין אני ומנפשי לא באתי אכן יש אמתי אשר שלחני ואתו לא ידעתם׃


Di den kaba, go a soo baka, a Etiyopiya man á si Filipi moo. A Apaiti Jeje puu en de foondoo fasi tyai go poti a wan hii taa peesi. A Etiyopiya man á fuka fu dati seefi. A dyombo a ini en wagi anga ala piisii. 	 ויהי כי עלו מן המים וישא רוח יהוה את פילפוס ולא יסף הסריס לראותו כי הלך לדרכו שמח׃


Bika a opuulu ya na wan taa sani. Sama abi toobi anga taawan. Da pe u de ya á meke fu kuutu dati. Kondee poti lanti di e kuutu sani. Gaaman fu kondee de tu. Da meke den go a den peesi de anga den sani.” 	 לכן אם לדמטריוס ולחרשים אשר אתו דבר ריב עם איש הנה לנו ימי בית דין ושרי המדינה ויביאו אליהם את ריבם׃


Namo, Masaa Jesesi taki baka taki: “Da den be taigi u tu taki: ‘U mu lobi den sama, di e libi bun anga u. Ma u mu buuse den feyanti fu u.’ 	 שמעתם כי נאמר ואהבת לרעך ושנאת את איבך׃


Ma Pawlesi piki baka taki: “Baala! Weiti taki, wi á mu peefuu saanti bigiman fu kondee so! Ma mi taki so fu di mi á be sabi taki, na a moo hei apaiti begiman de ape.” 	 ויאמר פולוס אחי לא ידעתי אשר הוא הכהן הגדול כי כתוב נשיא בעמך לא תאר׃


Fa i si Masaa Jesesi kaba taigi den so, ne den sidon a ini kulu fu wan ondoo anga kulu fu feifitenti sama. 	 וישבו להם שורות שורות למאות ולחמשים׃


Da efu wan sama de ape di fiti fu kisi a bun di i begi gi en ya, da a bun o tan a ini a osu de. Ma efu a sama de á fiti fu kisi a bun ya, da a bun fi yu o daai kon a yu baka. 	 והיה כי יהיה שם בן שלום ונח עליו שלומכם ואם לא אליכם ישוב׃


Ma mi sa piki dati taki: “Ai tyai wini gi Dyusama. Bika luku den dyendee di a du gi den kaba! Na den ana a poti wowtu di a taki, fu tyai lontu goontapu.” 	 הרבה מכל פנים בראשון כי הפקדו בידם דברי אלהים׃


Da sani á tapu wi enke biibiwan fesi moo, meke u libi sa soi Masaa Gadu dyendee. Bika ai kengi u moo anga moo gei Masaa Jesesi. Na so wi Masaa e wooko anga Jeje fi en di taanga. 	 ואנחנו כלנו בפנים מגלים ראים את כבוד האדון במראה ונחלף אל עצם דמות ההיא מכבוד אל כבוד כהחלף מאת אדון הרוח׃


Namo paati kon a mindii fu den sama fu a foto. Wan kulu e teke den Dyusama taki. A taa kulu e biibi a taki fu den tu apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi de. 	 ויחלק המון העיר לחצי אלה נטו אחרי היהודים ואלה אחרי השליחים׃


We, efu dede nái weki baka, da saide son sama e biibi de taki, den sa teke dopu tyai yeepi gi sama fu den di dede kaba? Bika dati na biibi taki, sani de baka dede ete. 	 כי מה יעשו הנטבלים בעד המתים אם אמת הוא שהמתים קום לא יקומו למה זה יטבלו בעד המתים׃


Mi e dopu u anga wataa! Ma en dati o dopu sama anga a Apaiti Jeje.” 	 אנכי טבלתי אתכם במים והוא יטבל אתכם ברוח הקדש׃


Mi Pawlesi anga Silfanas anga Timotiyesi e sikiifi a biifi ya sende gi a hii kulu Tesalonika biibiwan, di de sama fu u Tata Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi anda. 	 פולוס וסלונוס וטימותיוס אל קהלת התסלוניקים באלהים אבינו ובאדנינו ישוע המשיח׃


U begi gi mi tu, meke Masaa Gadu yeepi mi, fu mi sa opo mofu soi a tuutuu fasi, di Masaa Gadu fiti poti a Bun Nyunsu. Meke a poti wowtu a ini mi mofu fu taki sondee feele, fu den kon fusutan. Bika na sani di noiti a fesi sama be sabi wanten. A be de wan kibii toli. 	 וגם בעדי למען ינתן לי הדבר בפתחי פי להגיד בבטחון את סוד הבשורה אשר אנכי ציר לה במוסרות׃


“Da heelu fu u! Bika u na beendiman di nái si, ma toku, u e suku fu tyai taawan waka a pasi. Bika u de ape e leli sama lei sani taki: ‘Den sa sweli taki, anga a nen fu a Mama Keliki taki, na so mi o du!’ Da efu den á du enke fa den be sweli, da a ná ogii. Ma san ogii, na te den be sa sweli taki, anga a nen fu gowtu di de a ini a Mama Keliki. 	 אוי לכם מנהלים עורים האמרים הנשבע בהיכל אין זאת מאומה והנשבע בזהב ההיכל יאשם׃


We, ne di a gaaman gi den pasi so, ne den go tapu a geebi enke fa den poi. Den poti wan maiki ne en fu soi taki, a de tapu tapu. Ne den poti suudati e waki de. 	 וילכו ויסכרו את מבוא הקבר ויחתמו את האבן ויעמידו עליו את המשמר׃


Da a be gi den a makiti tu fu yaki takuu jeje puu a sama tapu. 	 והיה להם השלטן לרפא את התחלאים ולגרש את השדים׃


A tamaa mamanten, ne den bigiman fu Dyu keliki anga den gaansama fu paandasi kon miti makandii a Jelusalem Foto de, fu oli a kuutu. Soseefi leliman fu Dyu weiti seefi. 	 ויהי ממחרת ויקהלו שריהם ראשיהם וזקניהם וסופריהם ירושלים׃


We, ne den Faliseiman sama seefi kon yee san den sama de e taki de. Namo den kaagi taki: “Na wi dati sabi fa ai du puu takuu jeje a sama tapu. Na a basi fu takuu jeje, di den e kai Belisebulu seefi gi en a taanga anga a makiti fu du dati.” 	 והפרושים כשמעם זאת אמרו זה איננו מגרש את השדים כי אם על ידי בעל זבוב שר השדים׃


Bika mi de kotoigi fu si taki, den dyadya fu du sani fu Masaa Gadu. Ma den nái kaba fusutan sani fi en sai, meke wini á de gi den. 	 כי מעיד אני עליהם שיש להם קנאה לאלהים אך לא בדעת׃


Na dati meke Masaa Gadu o fika u. 	 הנה ביתכם יעזב לכם שמם׃


Ne, mi yee enke wan tongo taki a den fo libilibi sani mindii taki: “Wan pontu bolon, wan dei wooko moni. Dii pontu alisi, wan dei wooko moni. Ma u á mu poli a nyanyan oli anga a win ete.” 	 ואשמע קול מתוך ארבע החיות לאמר קב חטים בדינר ושלשה קבים שערים בדינר ואת השמן והיין אל תשחת׃


Bika fu mi se, da ibiiwan be mu poi taampu taanga fu libi enke mi. Ma a didon a Masaa Gadu di e gi ibiiwan apaiti taanga fu wooko. Da wan e poi du disi, da a taawan e poi du dati. 	 כי מי יתן והיה כל אדם כמני אך יש לכל איש מתנתו מאת האלהים זה בכה וזה בכה׃


Bika na pe i gudu de, na ape i ati o de tu!” 	 כי במקום אשר אוצרכם בו שם יהיה גם לבבכם׃


Ne a wookoman go te a kon, ne a taigi a basi taki: ‘Basi den sama kon kaba, ma san mi si, da peesi fika ete.’ 	 ויאמר העבד אדני כאשר צוית כן נעשה ויש עוד מקום׃


Namo Peitilisi taigi Masaa taki: “Masaa! Efi i wani, mi sa meke dii masanga ya. Wan fi yu, wan fu Mosesi anga wan fu Eliya. Bika a switi fu toko, fa u de makandii ya!” 	 ויען פטרוס ויאמר אל ישוע אדני טוב היותנו פה אם תחפץ נעשה נא פה שלש סכות לך אחת ולמשה אחת ולאליהו אחת׃


We! Taigi u, efu a de fanowdu fu u pai a moo gaan kownu a Loma Foto, a lantimoni.” 	 לכן הגידה נא לנו את דעתך הנכון לנו לתת מס אל הקיסר אם לא׃


Namo Pawlesi piki taki: “Mi na Dyusama. Mi meke a Taasisi Foto enke balinen foto a Silisiya pisiwataa. Gi mi pasi fu taki anga a Dyu foluku di taampu anda?” 	 ויאמר פולוס איש יהודי אנכי מטרסוס בן עיר קיליקיא אשר איננה בלי שם ועתה אשאלה מאתך הניחה לי לדבר אל העם׃


“Ne di fu tu kon na a masaa. Ne a taigi a masaa taki: ‘Masaa! Luku a wan miliyun kolu fi i ya. Mi wooko anga en. Da a puu feifi miliyun kolu wini. Da luku a moni ya anga a wini di a puu.’ 	 ויבא השני ויאמר אדני מנה שלך עשה חמשת מנים׃


Den sama di be de ape foondoo, te a ná sipowtu. Da den e taki: “Sama na a sama ya seefi? A abi makiti te, winta anga seke wataa seefi mu e teke en taki.” 	 ויתמהו האנשים ויאמרו מי אפוא הוא אמר גם הרוחות והים לו ישמעון׃


Ne Masaa Jesesi akisi en di fu tu toon taki: “Simon, manpikin fu Johanisi! I lobi mi?” Ne Simon piki en taki: “Iya, Masaa! I seefi sabi taki mi lobi yu.” Ne Masaa Jesesi taki en taki: “Luku den sikapu fu mi.” 	 ויאמר אליו עוד הפעם שמעון בן יונה התאהב אתי ויאמר אליו כן אדני אתה ידעת כי אהבתיך ויאמר אליו נהג את צאני׃


Da Masaa Gadu abi makiti fu du ala sani. Bika a booko den bigi fasi sama anga den hei membee wan saka. 	 גבורות עשה בזרעו פזר גאים במזמות לבבם׃


Wan peesi sikiifi ne en Buku taki: “U mu gafa namo fa wi Masaa e du en wooko.” 	 והמתהלל יתהלל ביהוה׃


Soseefi, Masaa Jesesi taki ete taki: “Ma fu di Johanisi sete paati a bosikopu fu Masaa Gadu, te kon miti tide, da a bosikopu ya e booko pasi naamo. Ala sowtu sama e feti fu teke en, fu kon de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 	 ומימי יוחנן המטביל עד הנה מלכות השמים נתפשה בחזקה והמתחזקים יחטפוה׃


Bika wan sama sa meke a ini a Dyu foluku, da a abi ala gwenti fu Dyusama. Ma fu Masaa Gadu se, da kande en libi á sai, fu si ete enke sama di ai kai Dyu. A sa de taki, a koti a maiki de, ma kande en libi á sai, fu si ete enke sama di ai kai Dyu. 	 כי לא הנראה מחוץ הוא היהודי ולא הנראה מחוץ בבשר היא המילה׃


Da wi di a kai kon toon fi enseefi ain sa moo kiin. Da u ati o opo fu sabi a foondoo fasi di u mu luku en, fu tyai wi. Soseefi fa san a poti fu gi sama fi en bakaten foondoo tuutuu. 	 ויאר עיני לבבכם למען תדעו אי זו היא תוחלת קריאתו ואי זה הוא עשר כבוד נחלתו בקדשים׃


“U takuu tetei sineki! Masaa Gadu o sitaafu u a didibii faya, tu! Fa u sa pakisei taki, Masaa Gadu sa fika u kookoo? 	 נחשים אתם ילדי הצפעונים איכה תמלטו מדין גיהנם׃


Da di den taa tin bakaman fu Masaa Jesesi yee taki Jakowbesi anga Johanisi akisi Masaa Jesesi fu so wan hei peesi, ne den ati boon seefi seefi. 	 ויהי כשמע זאת העשרה ויחלו לכעוס על יעקב ויוחנן׃


Ne a go suku wooko a wan sama fu a kondee. Ne a sama teke en a wooko fu ai luku den agu fi en gi en. 	 וילך וידבק באחד מבני המדינה בארץ ההיא וישלח אותו אל שדותיו לרעות חזירים׃


Mi be wani oli en a mi ya, fu yeepi mi a sani, a yu peesi a ini a pisiten di mi e koti sitaafu, fu a Bun Nyunsu ede. 	 חפצתי לעצר אתו אצלי שישרתני תחתיך במוסרות הבשורה׃


Da Filipi na be fu a seefi kondee di den e kai Betisaida enke Andeleyasi anga Peitilisi. 	 ופילפוס היה מבית צידה עיר אנדרי ופטרוס׃


Ne a man piki en taki: “Masaa, gaantangi kon yeepi mi, baa. Deesi a pikin fu mi gi mi fosi a dede, baa.” 	 ויאמר אליו האיש אשר מעבדי המלך אדני רדה נא בטרם ימות בני׃


Bika a be e go a ini den Dyu keliki osu e go e leli den sama Masaa Gadu wowtu. Da ala sama be e gafa en, fu fa den be si a be sabi leli sama den sani. 	 והוא היה מלמד בבתי כנסיותיהם ויהללהו כלם׃


We, da poolo puu en a boto anga piisii de. Na so Masaa Gadu wani. Bika sama enke Eipafoditesi fiti fu gi gaandi. 	 על כן קבלהו באדנינו בכל שמחה והוקירוט אנשים כמהו׃


Te wan pisi baka, ne wan man fu Leifi Lo, di e wooko a ini a Mama Keliki e kon pasa. Ne di a si a man, ne a luku en dunn, ne enseefi koti lontu waka pasa gwe fi en. 	 וכן גם איש לוי פגע במקום ויגש וירא אתו ויעבר מעליו׃


Ma, efu wan sama á lobi mi, da a ná o teke den wowtu di mi e leli en. Bika a wowtu di u e yee, a ná mi wowtu, ma na fu a Tata di sende mi kon.” 	 ואשר לא יאהבני הוא לא ישמר את דברי והדבר אשר שמעתם לא שלי הוא כי אם של אבי אשר שלחני׃


Soseefi, efu mi akisi u wan sani tu, u ná o piki mi. 	 וגם אם אשאל לא תשיבו דבר ולא תשלחוני׃


Da, di Masaa Jesesi anga den twalufu bakaman fi en anga wantu taa sama di be e waka ne en baka wawan be de, ne den akisi en taki: “Masaa Jesesi, san wani taki a toli di i be leli den sama de?” 	 ויהי בהיותו לבדו וישאלוהו האנשים אשר סביביו עם שנים העשר על המשל׃


Di den Dyusama yee ai taki den eigi Dyu Tongo, ne den moo poti yesi. Ne a go doo taki: 	 ויהי כשמעם כי הוא מדבר אליהם בלשון עברית ויחשו עוד יותר׃


Da di den sidon e nyan, te wan pisi, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Fu tuutuu! Mi e taigi u taki, mi be angii fu nyan a Pasika ya anga u. Bika dyonson, a yuu o doo fu mi tyai a gaan sitaafu di de fu kon a mi tapu. 	 ויאמר אליהם נכסף נכספתי לאכל אתכם את הפסח הזה לפני ענותי׃


Den o fende sitaafu tego. Bika losutu fu den sikin e wooko enke basi a den tapu, enke na dati a Gadu fu dini. Da den nái sen fu a ogii fasi de, ma den e gafa seefi fu dati. Na so den e denki na a fasi fu goontapu di nái teli Masaa Gadu. 	 כי רבים המתהלכים אשר עליהם אמרתי לכם פעמים הרבה ועתה גם בבכי אני אמר כי הם איבי צלב המשיח׃


Den dii takuu jeje ya, na jeje fu didibii, di e du gaan foondoo sani. Den jeje ya e go na ala den kownu fu hii goontapu, fu tyai den kon makandii fu den seeka denseefi fu go feti na a bigi dei fu Masaa Gadu di abi ala makiti. 	 כי רוחות השדים הנה עשות אותות ויצאות אל מלכי ארץ ותבל כלה לאספם למלחמה היום ההוא הגדול יום אלהי הצבאות׃


Na wan apaiti tenti anga wan fosi kambaa den e kai, a kambaa koosube fu Masaa Gadu. Wan kandaa tiki taampu de. A taase sikin se abi wan begi tafaa anga beele di apaiti begiman e poti de. 	 כי הוקם המשכן החיצון אשר בו המנורה והשלחן ומערכת הלחם והוא נקרא קדש׃


Ma na awan kodo seefi Jeje e gi somen apaiti makiti fu wooko so. Da ai paati gi ibiiwan san a wani dati mu du apaiti fasi. 	 וכל אלה פעל הרוח האחד ההוא המחלק לאיש איש כרצונו׃


Ne Sakeyosi taampu a den sama fesi, ne a taigi Masaa Jesesi taki: “Masaa! Mi sa paati mi gudu a mindii, da mi gi den pootiman fu a kondee wan se. Da efu mi be akisi wan sama lantimoni ipi tumisi, da mi sa gi en fo toon moo ipi moo enke san mi be teke ne en.” 	 ויעמד זכי ויאמר אל האדון הנה אדני את מחצית נכסי אני נתן לעניים ואם עשקתי איש אשיב לו ארבעתים׃


Ma wan man be de ape den e kai Ananiyasi. Ne en uman den be e kai Safila. A be abi wan pisi doti tu di a go seli, fu tyai a moni kon yeepi a wooko. 	 ואיש אחד ושמו חנניה עם אשתו שפירה מכר את אחזתו׃


Da Masaa Jesesi kai den kon ne en. Ne a taigi den taki: “Den edeman fu kondee lobi taki a sama tapu. Den lobi dwengi sama, fu den du san den wani. 	 ויקרא להם ישוע ויאמר אליהם אתם ידעתם כי הנחשבים לשרי הגוים הם רדים בהם וגדוליהם שולטים עליהם׃


Ma yu sa poti en bakaten, enke basi fu ala sani.” Da sani á sa de di Masaa Gadu meke, di libisama ná o basi! Ma nownow, u nái kaba si ala dati ete. Bika libisama á kaba sidon kiinkiin ete, fu tii ala den sani ya. 	 כל שתה תחת רגליו הנה באשר שת כל תחתיו לא השאיר דבר שלא שת תחתיו ועתה זה לא ראינו עדין כי כל הושת תחתיו׃


Da na san mi Tata soi mi, na dati mi e leli. Ma u e du san u tata taigi u fu du.” 	 אני מדבר את אשר ראיתי אצל אבי ואתם עשים את אשר ראיתם אצל אביכם׃


Namo a yonkuu boi taki: “Komandanti! Na den Dyusama fiti taki, tamaa den o kon akisi yu Pawlesi. Den o koli yu taki, den wani akisi en sani moo fini fini, da yu mu meke a go a fesi fu a Dyulanti di e kuutu sani baka. 	 ויאמר כי נועצו היהודים יחדו לבקש ממך כי מחר תוריד את פולוס לפני הסנהדרין והמה כאלו חפצים לדעת היטב את ענינו׃


Da mi e sikiifi wasikoi u ya, ala fa mi á de anda. Fu te mi doo de, fu mi á sa abi fu sitaafu u de anga a taanga di Masaa Gadu gi mi fu taki. Bika a á poti mi fu toto sama puu ne en pasi, ma na fu yeepi sama taampu taanga. 	 ובעבור זאת כתבתי את אלה בהיותי ברחוק למען אשר לא אצטרך בקרבי אליכם לדבר אתכם משפטים לפי הרשות אשר נתנה לי האדון לבנות ולא להרוס׃


We, ne Masaa Jesesi taigi den Dyu di be e biibi ne en taki: “Efu u teke den sani di mi e leli u, da u sa de tuutuu bakaman fu mi. 	 ויאמר ישוע אל היהודים המאמינים בו אם תעמדו בדברי באמת תלמידי אתם׃


A taki: “Fa u membee fu a Kelestesi seefi? Sowtu gaansama bakaten paansu pikin a de?” Namo den piki en taki: “Na wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu.” 	 מה דעתכם על המשיח בן מי הוא ויאמרו אליו בן דוד׃


Bika a Manpikin di saka kon toon libisama ya, á kon fu sama dini en. Ma a kon fu dini sama. A kon fu gi en libi enke paiman, fu pai gi somen sama, fu kon de bun gi Masaa Gadu.” 	 כאשר בן האדם לא בא למען ישרתוהו כי אם לשרת ולתת את נפשו כפר תחת רבים׃


Bika a Jeje fu Masaa Gadu di a gi wi ya, a ná wan Jeje fu meke u de feele fasi. Ma na fu gi wi kaakiti, meke u sa du san Masaa Gadu wani. Soseefi ai meke u lobi taa sama. Soseefi ai yeepi wi, fu wooko anga bunbun fusutan. 	 כי האלהים לא נתן לנו רוח אימה כי אם רוח גבורה ואהבה ומוסר׃


Dafeti na be a pikin fu Isai. Da Isai na be a pikin fu Obeti. Da Obeti na be a pikin fu Bowasi. Da Bowasi na be a pikin fu Saala. Da Saala na be a pikin fu Nakson. 	 בן ישי בן עובד בן בעז בן שלמון בן נחשון׃


We, na so paati kon a den sama mindii fu Masaa Jesesi ede. 	 ותהי מחלקת בתוך העם על אדותיו׃


Bika di takuudu anga ogii be e wooko enke basi a yu tapu, da denki á be de a yu, fu letiopu fasi mu wooko enke basi a yu tapu. 	 כי בעת היותכם עבדי החטא חפשים הייתם מן הצדקה׃


Mi du somen foondoo sani, fu yeepi den a ini a gaan sabana, fotenti yali langa! Ma toku den tan du sani naamo fu tesi mi. 	 אשר נסוני אבותיכם בחנוני גם ראו פעלי ארבעים שנה׃


Ne a nyanmi a losi fisi leti a den fesi de, meke den si. 	 ויקח ויאכל לעיניהם׃


Tan, osi? Mi be dopu Stefanasi anga sama fi en osu de tu. Ma mi á denki taki, mi be dopu taa sama de moo. 	 אך טבלתי גם את בני בית אסטפנוס ומלבד אלה אינני ידע אם טבלתי עוד איש אחר׃


Mi á wani si uman poti denseefi enke basi, fu leli manengee. Ma meke den libi pii fu den. 	 ואינני נתן רשות לאשה ללמד אף לא להתנשא על האיש אלא תדום׃


Da noiti uman mu fuufeli uman anga man fasi gi en man. Dati ne en wooko fu du. Noiti man seefi mu fuufeli uman anga man fasi gi en uman. Dati ne en wooko fu du tu. 	 האיש יקים חובת העונה לאשתו וכמו כן האשה לבעלה׃


Bika fu dini u Tata, Masaa Gadu a tapu wan leti fasi, da langa ana yeepi pikin di fika sondee mma anga dda. Yeepi pooti uman di man dede fika a ganda tu. Wai komoto a pasi, fu a sowtu tyobo denki fu goontapu ya á poli yu! 	 זאת העבודה הטהורה והברה לפני האלהים אבינו לבקר את היתומים והאלמנות בלחצם ולשמר את עצמו נקי מחלאת העולם׃


Bika wan sama di e du ogii, na wan sama di buuse leti. A ná o kon seefi a pe a leti sa kai ne en fu den wooko fi en kon a kiin. 	 כי כל פעל עולה ישנא את האור ולא יבא לאור פן יוכחו מעשיו׃


We, mi Pawlesi ya e wasikoi biibisama di sa komoto go koti a maiki a manpeesi taki, na fu toon bun sama gi Masaa Gadu. Yu o lasi a hii yeepi di Kelestesi tyai, fu meke i toon bun sama gi Masaa Gadu. 	 הנה אני פולוס אמר לכם כי אם תמולו לא יועיל לכם המשיח׃


Da a Kownu o piki den taki: ‘Fu tuu! Ala den bun di u be e du gi pooti baala fu mi, da na miseefi u be du den gi de.’ 	 והמלך יענה ויאמר אליהם אמן אמר אני לכם מה שעשיתם לאחד מאחי הצעירים האלה לי עשיתם׃


Da den moo gaan feyanti fu wan man, sa de en eigi famii seefi. 	 ואיבי איש אנשי ביתו׃


Ne a taigi den taki: “Faliseiman! U mu go leli san wan fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi. Bika a be sikiifi taki: ‘U á mu denki taki, na te u kii meti boon begi mi, da u e dini mi kaba. Nono! Mi wani u abi tyali ati fu libisama, e fii anga den.’ Bika mi á kon a goontapu fu kai den bunbun sama, ma mi kon fu kai den sama di sabi taki, den libi á bun.” 	 ואתם צאו ולמדו מה הוא חסד חפצתי ולא זבח כי לא באתי לקרא את הצדיקים כי אם את החטאים לתשובה׃


We, mi be taigi u den sani ya fu u sa abi koo ati fu di mi anga u de wan. A ini goontapu ya gaan pina anga sitaafu e kon a tapu. Ma u á lasi ati. Bika, mi wini goontapu kaba.” 	 את אלה דברתי אליכם למען בי יהיה לכם שלום בעולם יהיה לכם עני אך יאמץ לבבכם אני נצחתי את העולם׃


Bika den guduman gi san di den á be abi fanowdu. Ma a uman ya poti ala san a be abi. A á kibii ná wan kopoo sensi fi enseefi.” 	 כי כלם נתנו מן העדף שלהם והיא ממחסרה נתנה כל אשר לה את כל רכושה׃


Namo den biibiwan aliki en te a kaba, ne den teke a taa sowtu dopu, di de a ini a nen fu Masaa Jesesi. 	 ויהי כשמעם זאת ויבאו להטבל בשם ישוע האדון׃


Filemon! Da mi sikiifi yu a biifi ya, bika mi sabi taki yu o aliki mi. Fa mi sabi yu seefi, da yu o du moo enke fa mi akisi yu. 	 בבטחוני כי תשמע לי כתבתי אליך ויודע אני כי תעשה יותר ממה שאמרתי׃


Da u mu teke den okasi ya, fu taigi ala sama fu saide u e biibi a Bun Nyunsu fu mi. 	 והיתה זאת לכם לעדות׃


Nownow mi e gwe a Jelusalem Foto, fu du wan wooko gi sama fu Masaa Gadu anda. 	 אמנם עתה אלכה ירושלימה לעזור את הקדושים׃


Namo Masaa Jesesi go doo Jelusalem Foto baka. Ne a waka go na a Mama Keliki baka, fu go leli den sama sani anda. Namo den hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee go ne en. Ne den akisi en taki: “Sama gi yu a makiti, fu waka du den sani, di yu e waka e du ya! Sama gi yu a makiti fu du den sani ya?” 	 ויבא אל המקדש ויהי בלמדו שם ויגשו אליו ראשי הכהנים וזקני העם ויאמרו באי זו רשות אתה עשה אלה ומי נתן לך הרשות הזאת׃


Bika wi na wookoman di a poti namo, fu yeepi en wooko. A goon fu wooko dati na u ala enke sama di de fi en. Soseefi, da wi ala makandii de enke wan osu di a bow fu tan. 	 כי עזרי אל אנחנו ואתם שדה אלהים ובנין אלהים אתם׃


Bika a hii sani seefi taki, Masaa Gadu teke libisama fasi anga sikin buba, saka kon toon wan libisama. A sama de na a Kelestesi. 	 כי בו בגופו שכן כל מלא האלהות ובו אתם נמלאים׃


Da baka di Masaa Jesesi kaba deesi den sama, ne a opo ede luku den bakaman fi en. Ne a taigi den taki: “Seigi fu u di de enke mofinawan. Bika u o fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 	 והוא נשא את עיניו אל תלמידיו ויאמר אשריכם העניים כי לכם מלכות האלהים׃


Da a moo betee, noiti a be sabi fa Masaa Gadu e seeka libi kon bun gi enseefi. Bika a sama de daai baka fika dati, towe a apaiti fasi fu biibi pe fu fende yeepi, enke fa Masaa Gadu be piki apaiti bosikopuman fi en, fu leli taawan. 	 טוב היה להם לא לדעת את דרך הצדקה מאשר ידעהו ונסגו אחור מן המצוה הקדושה המסורה להם׃


Bika luku Laakabu, enke wan gaan motyo uman fu Jelikow Foto seefi, di a be teli taki, de bun gi en. Bika en biibi libi be e wooko. Di ogii be de fu miti suudati di Josuwa be sende kibii go ondoosuku Jelikow Foto, ne a teke den kibii a ini en osu. A soi den a pasi fu lowe komoto a ini a foto seefi. 	 וכן גם רחב הזונה הלא נצדקה במעשים באספה את המלאכים אל ביתה ותשלחם בדרך אחר׃


Ná mosoo iseefi anga den sama di e sitee gaan sitee e taki soso wisiwasi toli di ná abi wini. Bika iseefi sabi, da na soso kwali, feti anga toobi den sowtu sani de e tyai kon. 	 ותרחק מן השאלות התפלות באין מוסר באשר תדע כי אך קטטה מולידות הנה׃


U piki mi! Sama be gi Johanisi a makiti fu dopu sama? Na Masaa Gadu ofu na libisama be sende en?” We, di a akisi so, ne den bendi a se fosi, fu kai pakisei luku, fa fu piki en. Ne den fiti taki: “Efu u piki taki: ‘Na Masaa Gadu sende Johanisi,’ a sa akisi wi taki: ‘Da saide, u á be biibi Johanisi?’ 	 טבילת יוחנן מאין היתה המן השמים אם מבני אדם ויחשבו בלבבם לאמר׃


Ma yee ya! Seibin baala be de. Ne a moo gaan wan kon dede, fika en uman sondee pikin. Ne a baala di waka ne en baka teke a uman libi. 	 ואתנו היו שבעה אחים והראשון נשא אשה וימת וזרע אין לו ויעזב את אשתו לאחיו׃


Da nownow den de feyanti fu Masaa Gadu, fu di den daai baka gi en Bun Nyunsu. Ma dati na fu a sa fende pasi go wooko doo yu enke taa foluku. Ma a ná enke den á de en lobi foluku moo. Bika den na paansu sama, fu Abalaham, Isaki anga Jakopu. Na den a be paamisi fu teke wooko, tyai bun doo ala taa foluku. 	 הן לפי הבשורה שנואים הם למענכם אך לפי הבחירה חביבים הם למען האבות׃


Ma, a Sama di be e lei na a asi tapu, kii den taawan anga a fetihow, di be e komoto ne en mofu. Ne ala den foo nyan a meti fu den, te den bee fuu. 	 והנשארית נהרגו בחרב היוצאת מפי הרכב על הסוס וכל העוף שבעו מבשרם׃


Ne di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en de a pasi e gwe, ne a taigi den taki: “U ala fiya o lon kibii fika. Da a o pasa leti enke fa Masaa Gadu Buku taki. Bika a sikiifi taki: ‘Te mi o kii a soluguman fu den sikapu, da ala den sikapu o lon panya panya gwe na ala se.’ ” 	 ויאמר אליהם ישוע אתם כלכם תכשלו בי בלילה הזה כי כתוב אכה את הרעה ותפוצין הצאן׃


Ne moo lati, ne Masaa Jesesi miti anga a man ya a ini a Mama Keliki fu den Dyu. Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “I si? I kon bun baka. Yu á mu du ogii moo, ye! Efuso wan moo gaan ogii o miti yu.” 	 ויהי אחרי כן וימצאהו ישוע בבית המקדש ויאמר אליו הנה נרפא לך אל תוסיף לחטא פן תאנה אליך רעה גדולה מזאת׃


Ne den teke wan koosi, ne den tei en fesi, tapu en ain. Ne den e naki en anga kofu, da den e akisi en taki: “Efi yu na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu tuu, da taigi u sama naki yu, no?” 	 ויחפו את ראשו ויכהו על פניו וישאלהו לאמר הנבא מי הוא ההלם אותך׃


Ma Masaa Jesesi be sabi san de a ini den. Ne a taigi den taki: “Saide meke u e denki so du? 	 וידע ישוע את מחשבותם ויען ויאמר אליהם מה אתם חשבים בלבבכם׃


Ne Masaa Jesesi taki: “Mi Tata! Ná luku a ogii di den sama ya du anga mi ya. Ma gi den paadon. Bika den á sabi san den e du.” Ne den suudati iti lowte paati den koosi fu Masaa Jesesi. 	 ויאמר ישוע אבי סלח להם כי לא ידעו מה הם עשים ויחלקו בגדיו להם ויפילו גורל׃


Bika u ala o go doo na a kuutu sutuu fu Kelestesi fesi. Da ibiiwan o fende a paiman di fiti fa a libi anga sikin ya. Den di dini en bun makandii anga den di á dini en bun. 	 כי כלנו עתידים להראות לפני כסא דין המשיח למען יקבל איש ואיש כפי פעלו בחיי גופו אם טוב ואם רע׃


Bika sama di e diipi gwe sa kai go a ini takuudu anga ogii baka. Ma teke fu tyai den dati puu anda kon baka, da yu meke den fende gaan yeepi di sa puu den na a sitaafu fu Masaa Gadu na a gaan kuutu dei di taki, den mu dede. Na so den sa fende paadon, fu ala san den du. 	 ידוע ידע כי המשיב את החוטא מעקשות דרכו הוא יושיע את נפשו ממות ויכסה על המון פשעים׃


Ne a taigi Peitilisi taki: “Banti i mindii seeka i koosi a sikin! Teke i dalaila toosi fasi a futu.” Namo Peitilisi du ala dati. Ne a Masaa Gadu Kondee Basiya taki: “Toosi i yasi a sikin, da teke a mi baka.” 	 ויאמר אליו המלאך חגר מתניך והנעל את רגליך ויעש כן ויאמר אליו עטה מעילך ולך אחרי׃


Ma tuutuu! U na tiiman di beendi fu si sani! U gei beendi sama di teke koosi, fu doo wataa puu ala pikin pikin feefee. Ma a nái si a gaan meti seefi di de a ini a wataa, fu puu. Ne di a nái si en, ne a misi diingi dati gwili. 	 מנהלים עורים המסננים את היתוש ובלעים את הגמל׃


Hii Judeja anga ala sama fu Jelusalem kon a Johanisi. Da, te den begi Masaa Gadu paadon fu ala den takuudu anga ogii fu den, da Johanisi e dopu den a ini Joodani Liba. 	 ותצא אליו כל ארץ יהודה ובני ירושלים ויטבלו כלם על ידו בנהר הירדן מתודים את חטאתם׃


Soseefi, efi i paati den sani di e tan a ini ze a dii kulu, da wan fu den kulu dede. Wan fu ala dii sipi seefi, di be de a ze, sungu kaba a soso tu. 	 ותמת שלישית כל נפש חיה אשר בים ושלישית האניות נשחתה׃


We, ne a kon a Masaa Jesesi a wan neti, di ala peesi dunguu kaba. Ne a taigi Masaa Jesesi taki: “Labai! Wi sabi taki yu na wan leliman di Masaa Gadu sende kon. Bika ná wan sama di poi du den sani di yu e du, efu Gadu á de anga en.” 	 ויבא אל ישוע לילה ויאמר אליו רבי ידענו כי אתה מורה מאת אלהים באת כי לא יוכל איש לעשות האתות אשר אתה עשה בלתי אם האלהים עמו׃


Somen dei den tan de sondee nyan, den nái fii fu nyan. Namo Pawlesi go taampu a den fesi taki: “Den man ya! San e miti u ya, na di u á be teke mi taki. Di u be de a Keleita Tabiki lampeesi, mi be wasikoi fu u á toosi komoto de! Efu u be yee, a hii poli waka ya pe lai anga boto anga sama libi de fu lasi ya á be o miti wi! 	 ופולוס עמד בתוכם אחרי האריכם בצום ויאמר אנשים לו שמעתם אלי ולא יצאתם מקריטי כי אז לא קרנו הנזק הזה במריכם׃


Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Meke mi taigi u! Ná ala sama sa de so. Ma na den sama di Masaa Gadu kai, fu tan so, da na den namo sa tan so. 	 ויאמר אליהם לא יוכל כל אדם קבל את הדבר הזה כי אם אלה אשר נתן להם להבין׃


Ne Masaa Jesesi go sidon na a Oleifi Mongo na abaase fu a Mama Keliki. 	 וישב על הר הזיתים ממול המקדש וישאלהו פטרוס ויעקב ויוחנן ואנדרי והם אתו לבדם׃


Di a fende en, ne a tyai en kon na Antiyokiya Foto. Ne den tan wan hii yali de. A kulu biibiwan de be e wooko makandii anga den. Wan gaan kulu be de ape e leli sani fu Masaa Jesesi moo fini fini. Na a ten ya sama bigin kai biibiwan, Kelesten. 	 ויהיו ישבים יחד בקהלה שנה תמימה ומלמדים עם רב אז הוחל באנטיוכיא לקרא את התלמידים בשם משיחיים׃


Ne Masaa Jesesi waka pasa go na pe a pikin didon. Ne a oli a pikin ana, ne a bali taki: “Pikin uman! Opo!” 	 והוא אחז בידה ויקרא לאמר הילדה קומי׃


Moomoo, da begi gi mi, meke pasi sa opo fu taki san Masaa Gadu fiti poti fu du gi sama di a sende fu a Kelestesi. Bika na wan bosikopu di noiti a fesi a be soi sama wanten, meke a be de wan kibii toli hii fositen te doo na a ten ya. Ne a poti dati a mi ana, fu tyai kon a kiin gi sama. Na fu dati ede den kisi mi sooto ya. 	 והתפללו גם בעדנו למען יפתח לנו האלהים את שער הדבור לחות את סוד המשיח אשר בעבורו אסור אנכי׃


Ma fa i si den sani ya pasa de, na fu di san sikiifi a Gadu Buku mu kon tuu. Bika Gadu Buku sikiifi taki: ‘Mi á be du wan sani anga den, ne toku den á poi si mi na ain.’ 	 אך למלאת דבר הכתוב בתורתם שנאת חנם שנאוני׃


Ne di a taki so, ne a daai fesi, ne a si Masaa Jesesi taampu taampu de. Ma a á be sabi taki na be Masaa Jesesi. 	 ויהי בדברה זאת ותפן אחריה ותרא את ישוע עמד ולא ידעה כי הוא ישוע׃


We! Heelu fu u, leliman fu Dyuweiti anga Faliseiman! Bika u na bidiigiman! U sidon e nyan ala sani fu pooti uman di man dede fika a ganda. Da u sidon e begi gaan lolo begi gi den baka, enke u na bunbun sama. We, den sani ya o meke Masaa Gadu gi u moo gaan sitaafu. 	 אוי לכם הסופרים והפרושים החנפים כי בלעים אתם את בתי האלמנות ומאריכים בתפלה למראה עין תחת זאת משפט על יתר תקחו׃


Da wi sabi taki, wi na sama fu Masaa Gadu. Ma ala den taa sama a goontapu ya, di nái waka a Masaa Gadu pasi de a didibii ondoo. 	 ידענו כי מאלהים אנחנו וכל העולם ברע הוא׃


Ne den go a ini a osu. Ne den si a pikin anga en mma, Maliya de. Ne wanten wanten den sutu kini a doti, gi a pikin gaandi. Soseefi den puu den sowtu a sowtu dii kado di den be tyai, fu gi a pikin a ini sani. Den be tyai gowtu sani, wan sowtu kandaa fu boon switi sumee anga mile oli fu lobi a sikin. 	 ויבאו הביתה וימצאו את הילד עם מרים אמו ויפל על פניהם וישתחוו לו ויפתחו את אוצרותם ויקריבו לו מנחה זהב ולבונה ומר׃


Da ai taki: “Mi e wooko anga a buulu ya. Bika na so Masaa Gadu mu sete a fasi di a kon kuudei anga u, fu dini en.” 	 ויאמר הנה דם הברית אשר צוה אלהים אליכם׃


Da te a kai fu du bun, da noiti koti pasi komoto gi dati. Bika goontapu takuu noya. Son sama e waka e du soso ogii naamo a ini. 	 מוקירים העת כי הימים רעים המה׃


Ne a fosi man go a kownu, ne a taigi en taki: ‘Masaa, yu á si? Mi wooko anga a wan miliyun kolu di i be gi mi. Da a puu tin miliyun kolu wini. Da luku a moni fi i ya anga a wini di a puu.’ 	 ויבא הראשון ויאמר אדני מנה שלך הביא עשרת מנים׃


Ne a puu kon a kiin gi mi san a fiti poti fu du gi sama. Na sani di noiti sama be sabi a fesi wanten. Da a be de wan kibii toli. San mi sikiifi pasa de, na wan satu pisi fu a hii toli de. 	 כי בחזון גלה לי הסוד אשר למעלה כתבתי לכם במעט׃


Soseefi, da sabi taki, ibiiwan fu wi anga Kelestesi mokisa libi. Da fa u sa teke dati tyai go mokisa anga motyo? Mi ya dati noiti o du dati, ye! 	 הלא ידעתם כי גופתיכם אברי המשיח הנה הכי אקח את אברי המשיח ואעשה אתם לאברי זונה חלילה׃


Bika den sama fu kondee á buuse u. Ma mi den nái si na ain seefi. Bika mi e taigi den kiinkiin taki den nái libi bun enke fa Gadu wani. 	 לא יוכל העולם לשנוא אתכם ואתי ישנא באשר אני מעיד עליו כי רעים מעלליו׃


Ma Masaa Jesesi kai ala den kon ne en. Ne a taigi den taki: “U ala fiya sabi fa den edeman fu goontapu ya e tii kondee. Den e dwengi sama poti a den ondoo. Da den sama de seefi e dwengi sama poti a den ondoo fu pee basi a den tapu. 	 וישוע קרא להם ויאמר אתם ידעתם כי שרי הגוים רדים בהם והגדולים שלטים עליהם׃


Na dati meke a poi taampu a mindii fu Masaa Gadu anga libisama, fu sete a nyun kuudei fu sama dini Masaa Gadu. Sama di a be kai fositen, fu dini en na a gaandi fasi seefi o fende a bun ya tu. Bika en dede e puu denseefi takuudu anga ogii, kiin den libi tu. Da denseefi o fende bun di bigi pasa peesi, di Masaa Gadu paamisi tego. 	 ובעבור זאת הוא גם סרסר לברית חדשה למען אשר יירשו המקראים את הבטחת נחלת עולם אחרי אשר מת לפדות מן הפשעים אשר נעשו תחת הברית הראשונה׃


Ne den go a Masaa Jesesi, go begi en tangi tangi fu a kon go yeepi a ofisii fu den Loma suudati, fu deesi a futuboi fi en gi den. 	 ויבאו אל ישוע ויתחננו לו מאד ויאמרו ראוי הוא אשר תעשה בקשתו׃


Den o tyai den moi sani anga den gudu fu den foluku go a ini a foto. 	 והביאו בה כבוד הגוים ותפארתם׃


Da feti naamo, fu meke sama de switi anga taawan de. Feti fu de apaiti fasi gi Masaa Gadu wawan. Bika sama di de taa fasi ná o fende pasi, fu go si Masaa Gadu. 	 רדפו את השלום עם כל אדם ואת הקדשה אשר בלעדיה לא יראה איש את האדון׃


Den meke wan gaan hei sikotu lontu a foto. A sikotu ya, abi twalufu doo mofu. Da na ibii wan fu den doo ya, wan Engel fu Masaa Gadu taampu. Da na iniiwan fu den doo ya, wan nen fu wan fu den twalufu lo fu a foluku fu Islayeli be sikiifi. 	 ויש לה חומה גדולה וגבהה ושנים עשר שערים לה ועל השערים שנים עשר מלאכים ושמות כתובים עליהם אשר הם שמות שנים עשר שבטי בני ישראל׃


Da wan taa dei baka, ne Masaa Jesesi yaki wan takuu jeje puu a wan sama tapu. A takuu jeje ya be meke a toon babawman. Ma wanten, di Masaa Jesesi yaki en puu, ne a man e taki bun baka. Da a sani foondoo ala den sama. 	 ויהי היום ויגרש שד והוא אלם ויהי אחרי צאת השד וידבר האלם ויתמהו העם׃


Ne di den man doo, ne Judasi waka langa langa go a Masaa Jesesi. Ne a taki: “Mesiti, u de?” Ne a baasa en gwulu, ne a bosi en ne en sikin mofu. 	 הוא בא והוא נגש אליו ויאמר רבי רבי וינשק לו׃


A be piki son apaiti takiman fi en a sani ya, a fositen. Ma den á be kaba fusutan en kiinkiin. Ma den be e foondoo namo taki, sowtu fasi a o teke gaan bun ati fasi luku sama seefi? Den hii libi langa den be e ondoosuku dati naamo. 	 את התשועה אשר עליה חקרו ודרשו הנביאים הנבאים על החסד השמור לכם׃


Ne a taigi den taki: “A sama di Masaa Gadu taki a sende na a pisi di u leisi de, na mi.” 	 ויחל ויאמר אליהם היום נתמלא הכתוב הזה באזניכם׃


“San miti mi de, ne mi daai kon a Jelusalem Foto ya baka. Ne mi go begi a ini a Mama Keliki. Namo wanboo wanboo so, ne mi e si jeje sani enke mi e deen so. 	 ויהי בשובי אל ירושלים ואתפלל במקדש ותהי עלי יד יהוה׃


A taigi den taki: “Go na a kondee na abaase anda. U o si tu buliki de, wan uman wan anga en pikin. U losi den teke tyai kon gi mi ya. 	 ויאמר אליהם לכו אל הכפר אשר ממולכם שם תמצאו אתון אסורה ועיר עמה התירו אתם והביאו אלי׃


Ne den sende den sani de letiso, go a den gaansama fu biibiwan keliki anda, fu paati gi den biibiwan. Balnabasi anga Sawlesi tyai en go gi den. 	 וכן גם עשו וישלחו אל הזקנים על ידי בר נבא ושאול׃


We, ne wantu fu den bakaman fi en akisi den na den taki, san na a sani di a taki de taki: “Pikinso moo, da u ná o si mi moo? Ma, pikinso moo, da u o si mi baka? Bika mi e go a mi Tata?” 	 ומקצת תלמידיו נדברו איש אל אחיו לאמר מה זה אמר אלינו הן מעט ולא תראוני ועוד מעט ותחזוני ואמרו אני הלך אל אבי׃


We, ibii leisi wi dise e begi gi u anda, da wi e gi Masaa Gadu, a Tata fu wi Masaa Jesesi Kelestesi, daa fu u ede. 	 נודה לאלהים אבי אדנינו ישוע המשיח בכל עת אשר אנחנו מתפללים בעדכם׃


Da a taa dei, ne den komoto a Betaniya. Da angii be kii Masaa Jesesi. 	 ויהי ממחרת בצאתם מבית היני וירעב׃


Da a o soi den san na takuudu anga ogii, fu di den á biibi a mi. 	 על החטא כי לא האמינו בי׃


Ne, mi kai anga kini na a futu fu a Engel fu gi en gaandi. Ma a taigi mi taki: “Ná du a sani ya! Mi seefi ya na wan wookoman fu Masaa Gadu enke yu anga den taawan di e tan oli den sani di Masaa Jesesi taki. Na Masaa Gadu i mu gi gaandi. Bika ala den sani di Masaa Jesesi taki, na den sani di a Jeje fu Masaa Gadu be poti a ini den apaiti takiman fi en ati fu den taki.” 	 ואפל לפני רגליו להשתחות לו ויאמר אלי ראה אל תעשה זאת עבד כמוך אנכי וחבר לך ולאחיך אשר להם עדות ישוע השתחוה לאלהים כי עדות ישוע היא רוח הנבואה׃


Mi be tyai en kon a den bakaman fi yu, fu den deesi, ma den á poi deesi en.” 	 ואביא אתו אל תלמידיך ולא יכלו לרפא לו׃


Ma ná wan enkii sowtu sani di á kiin o go a ini a foto. Soseefi, sama di e du ala sowtu sen sani anga den sama, di e lei ná o go a ini a foto. Ma na den sama, di nen sikiifi a ini a buku fu libi fu a Pikin Sikapu, na den o go a ini a foto. 	 ולא יבוא בה כל טמא ועשה תועבה ושקר כי אם הכתובים בספר החיים של השה׃


Di Masaa Gadu du dati, ne a taki: ‘Na fu dati ede meke, wan man e fika en gaansama osu, fu go teke en uman libi. Da den tu sama de mokisa libi toon wan sikin.’ 	 ואמר על כן יעזב איש את אביו ואת אמו ודבק באשתו והיו שניהם לבשר אחד׃


Kownu Helowdesi ati be boon te, a be sa kii Johanisi seefi. Ma toku, a be e feele fu du dati. Bika ala sama be e si Johanisi taki, en na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu. 	 ויבקש המיתו אך ירא את ההמון כי לנביא חשבו אתו׃


Gaan tiiman fu biibiwan enke Jakowbesi, Peitilisi anga Johanisi na dii apaiti bosikopuman di si a hii toli ya. Den fusutan fa Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku mi, fu poti mi na a wooko ya. Ne den soi taki, den o wooko makandii anga mi anga Balnabasi. Bika den seke wi ana taki, u na fu go a den foluku di á de Dyu, ma den o go a den Dyusama. 	 וכאשר ידעו יעקב וכיפא ויוחנן הנחשבים לעמודים את החסד הנתן לי נתנו לי ולבר נבא את יד ימינם ונאות כי נלך אנחנו לגוים והמה למולים׃


Ma den ná o poi koli u kisi. Bika Masaa Jesesi be gi u en Jeje kaba. Da a Jeje fi en ya de a ini u ati naamo. Da a á de fanowdu fu sama kon leli u taa sani moo, bika a Jeje e leli u ala sani. Da den sani di a Jeje e leli u na tuutuu sani. A nái koli u. A dati meke u mu de wan makandii anga Masaa Jesesi alaten enke fa a be taigi u kaba. U á mu daai fika en moo. 	 ואתם המשחה אשר קבלתם מאתו עמדת בכם ולא תצטרכו לאיש אשר ילמדכם כי אם כאשר תלמד אתכם המשחה בכל דבר היא האמת ואיננה כזב וכאשר למדה אתכם כן תעמדו בו׃


Ne den taigi en taki: “Odiyoo! Odiyoo Kownu fu den Dyu! Ne den e naki en ne en fesi.” 	 ויאמרו שלום לך מלך היהודים ויכהו על הלחי׃


“Bika kon u taki, wan sama be sa sabi on yuu fu neti fufuuman o kon fufuu en, da i denki a á be sa de anga ain e lulu en? 	 ואת זאת הבינו אשר לו ידע בעל הבית באי זו אשמורה יבא הגנב כי עתה שקד ולא הניח לחתר את ביתו׃


Ne a leli den taki: “Wan fu den apaiti takiman fu Gadu be sikiifi a Gadu Buku taki: ‘A osu fu Gadu mu de wan osu, pe ala foluku e kon begi makandii taki anga Masaa Gadu.’ Ma san u e meke Masaa Gadu osu toon? U e meke a toon wan osu fu fufuuman?” 	 וילמד ויאמר להם הלא כתוב כי ביתי בית תפלה יקרא לכל העמים ואתם עשיתם אתו מערת פריאים׃


Ma soseefi, da u mu begi taki, a takuu ten de á kai na a koo pisiten fu a yali. Soseefi, u mu begi, fu a á kai a wan kina dei. 	 אך התפללו אשר מנוסתכם לא תהיה בחרף ולא בשבת׃


Ma a piki taki: “U kaba tyali gi mi! Bika u o meke tyali kisi mi seefi, fu kaba du san mi mu go du a Jelusalem Foto. Bika mi ná abi toobi fu den kisi mi anda fu Masaa Jesesi ede, te go doo kii seefi! Da na a tei ana anga futu mi o feele?” 	 ויען פולוס ויאמר מה לכם אשר תבכו ותשברו לבבי כי נכון אנכי לא לבד להאסר כי גם למות בירושלים על שם ישוע האדון׃


Wan dda anga en manpikin o poli fu mi ede. Da wan mma anga en umanpikin o poli fu mi ede. Soseefi wan mma anga a uman fi en manpikin o poli.” 	 האב יחלק על הבן והבן על האב האם על הבת והבת על האם החמות על הכלה והכלה על החמות׃