Meke den apaiti takiman á taki dyabaadya. Ma du en wan fu wan a taawan baka. Da taawan sa fende wan sani leli de. Taawan sa fende wan sani fu opo waka go doo anga a biibi. 	 כי תוכלו להתנבא כלכם זה אחר זה למען ילמדו כלם וכלם יזהרו׃


Da u fusutan mi bun. Te u si den sani ya e pasa, da u mu sabi taki, a kaba fu a yuu ten fu goontapu di u e libi de koosube. Da mi e taigi u taki, a paansu fu den sama ya, ná o kaba a goontapu fosi den sani ya pasa. 	 אמן אמר אני לכם לא יעבר הדור הזה עד כי יהיה הכל׃


San pasa ya seke a hii foto. A dyombo sama fu yee taki, na so Pawlesi e du. Ne moo anga moo sama e booko kon dyunta a ganda. Soseefi den seepi Pawlesi puu a ini a Mama Keliki. Ne den fesiman de meke den wakitiman tapu a gaan doo mofu doo. 	 ותהם כל העיר וירץ העם ויקבץ ויאחזו את פולוס וימשכהו אל מחוץ למקדש ופתאם סגרו הדלתות׃


Ne a gwe a Nasaleti, a foto pe a be kiya. Ne a go a den keliki anda, go leli sama sani fu Masaa Gadu. Ma ai foondoo den, fu si a fasi fa Masaa Jesesi e leli den. Ne den taki: “Ma, pe a fende a gaan koni anga a gaan kaakiti fu du den foondoo wooko de? 	 ויבא לארצו וילמד אתם בבית כנסתם עד כי השתוממו ויאמרו מאין לזה החכמה הזאת והגבורות׃


A ná sipowtu feti mi be feti anga den apaiti biibiwan a Jelusalem Foto. Onmen fu den mi meke sooto a dunguu osu. Den hei apaiti begiman ape be makiti mi, fu du so. Te taa Dyusama be e kii biibiwan, dati be e kai gi mi. Anga mi hii ati mi be e taampu a den baka. 	 כאשר עשיתי בירושלים וגם קדושים רבים אני הסגרתי לבתי כלאים ברשיון אשר קבלתי מאת הכהנים הגדולים וכשנהרגו הסכמתי׃


Ma u be daai tumisi langa na a Bun Kibii Lampeesi de. A gaan Paadon Dei pe Dyusama e begi paadon be kai pasa kaba. Namo Pawlesi gi den taawan wan wasikoi. 	 ויהי מקץ ימים רבים כאשר באה עת הסכנה לירדי הים כי גם הצום כבר עבר ויזהר אתם פולוס׃


A ten de, somen sama sidon na a telen e bali fanya fanya. A ganda buuya! Somen kon de seefi á sabi san pasa tyai den kon de, moo enke, a di den de ape namo. 	 ויצעקו שם אלה בכה ואלה בכה כי מבוכה גדולה היתה בקהל ורבם לא ידעו על מה זה נאספו׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “A de letiso enke fa iseefi taki de. Da wan dei e kon di u o si a Manpikin di kon saka toon libisama ya sidon sidon a leti ana se fu Masaa Gadu, di abi ala taki. Da soseefi u sa si mi e kon a tapu a den woluku tu.” 	 ויאמר ישוע אני הוא ואתם תראו את בן האדם יושב לימין הגבורה ובא עם ענני השמים׃


Bika mi o soi en san wani taki tyotyo fu mi nen di a o paati doo moo anga moo sama, fu yee fu mi.” 	 כי אני אראהו כמה יש לו לסבל למען שמי׃


Ne wan sama akisi en taki: “Masaa! Na pikinso sama namo o go a Masaa Gadu?” Ne Masaa Jesesi piki en taki: 	 וישאלהו איש לאמר אדנינו המעט הם הנושעים׃


Ne son fu den Faliseiman taki: “A sama de, a ná wan sama fu Gadu! Bika a ná oli a kina dei!” Ma den taawan taki: “Fa wan ogiilibi sama sa du so wan gaan foondoo sani?” Na so den bigin anga wan takitaki anga denseefi. 	 ויאמרו מקצת הפרושים זה האיש לא מאלהים הוא כי לא ישמר את השבת ואחרים אמרו איכה יוכל איש חטא לעשות אתות כאלה ויהי ריב ביניהם׃


Bika fositen, da na Engel, Masaa Gadu be gi weiti tyai go gi Mosesi, fu leli Dyusama dini en. Ne luku fa a be sitaafu ala sama di be taanga yesi gi dati. Tuutuu, ibiiwan be fende sitaafu, fu weiti di a pasa. 	 כי אם הדבר הנאמר על ידי המלאכים היה קים וכל פשע ומרי נשא את ענשו כמשפט׃


A ten di Apolos de a Kolenti Foto, da Pawlesi be e wooko a den pisiwataa fu Galasiya pasa Filigiya pisiwataa tu. A go doo Efese Foto baka, ne a miti wantu biibiwan de. 	 ויהי בהיות אפולוס בקורנתוס ויעבר פולוס במדינות העליונת וירד אל אפסוס וימצא שם תלמידים׃


A Apaiti Jeje fu Masaa Gadu seefi e piki wi taki, dati na tuu. Bika a be sikiifi a ini en Buku, fu pasa so. 	 ואף רוח הקדש מעיד לנו על זאת כי אחרי אמרו׃


Ma a taigi mi taki: “Nono! Ná du so! Bika mi na wan wookoman fu Masaa Gadu leti enke yu anga den baala fi yu anga den apaiti takiman fu Masaa Gadu anga ala sama di e teke den sani di sikiifi a ini a buku ya. Na Masaa Gadu wawan yu mu gi gaandi!” 	 ויאמר אלי ראה אל תעשה זאת כי עבד כמוך אנכי וחבר לך ולאחיך הנביאים ולשמרים את דברי הספר הזה לאלהים השתחוה׃


Da sama di toon pikin fi en o fende ala sani fi en, enke pikin. A gaan bun anga a dyendee fu Kelestesi. Ma na te u fende banowtu ya, fu di u e du bun, enke enseefi. 	 ואם בנים אנחנו גם ירשים נהיה ירשי אלהים וחברי המשיח בירשה אם אמנם נתענה אתו למען גם אתו נכבד׃


Da kaba keli fa sama bigi anga wan goontapu fasi. Na a fasi de u be e keli Kelestesi fosi u be toon biibisama. Ma dati á mu de so moo. 	 לכן מעתה אנחנו לא נדע איש לפי הבשר וגם אם ידענו את המשיח לפי הבשר מעתה לא נדעהו עוד׃


Biibiwan! Mi wani begi u anda ete wan sani. Lesipeki den edeman di e tii u anda a ini a biibi fu Masaa. Bika den e wooko taanga fu soi u fa fu tyai useefi. 	 והננו מבקשים מכם אחי להכיר את העמלים בכם ואשר הם נצבים עליכם באדון ומוכיחים אתכם׃


We, mi e kon de kaba. Ma fa u wani mi kon de seefi? Anga wipi na ana ofu safu switi fasi, fu u sa si mi dipi lobi gi u? 	 ומה תחפצו הבוא אבוא אליכם בשבט או באהבה וברוח ענוה׃


We, den gaan edeman fu keliki a Jelusalem sende kai wanlo apaiti begiman fu a Mama Keliki anga wanlo manengee fu Leifi Lo. Ne den sende den fu den go akisi Johanisi sama ne en. 	 וזאת היא עדות יוחנן בשלח היהודים מירושלים כהנים ולוים לשאל אתו מי אתה׃


Da sama di teke a biibi be poti denseefi, fu tei ati oli doo, fu teke leli, anga fu du san den apaiti bosikopuman e soi den. Soseefi den be lobi kon mokisa makandii enke biibisama. Da den e booko beele nyan makandii enke fa Masaa Jesesi be soi den, fu nyan pakisei a dede fi en. Den be e tan makandii e begi naamo tu. 	 ויהיו שקדים על תורת השליחים ועל ההתחברות ועל בציעת הלחם ועל התפלה׃


A nyun fasi de sa kengi anga fa mi be leli den avo Dyu gaansama, di mi be puu anga mi makiti a Egepte Kondee. Bika a be taanga gi den, fu oli mofu di mi be kuudei anga den de. Ne mi daai baka gi den.” Masaa taki go doo taki: 	 לא כברית אשר כרתי את אבותם ביום החזיקי בידם להוציאם מארץ מצרים אשר המה הפרו את בריתי ואנכי בחלתי בם נאם יהוה׃


Da Masaa Jesesi be de a wan foto den e kai Betaniya a ini a osu fu wan man den be e kai, Simon a Gwasiman. Da di den sidon fu nyan, ne wan uman kon a ini a osu. Da a tyai wan moi pikin bataa anga wan gaan dii switi sumee fatu fu onmen tenti dunsu kolu a ini. Ne a waka langa langa te a Masaa Jesesi. Ne a opo a bataa, ne a kandi a dii switi sumee fatu kunkunkun towe a Masaa Jesesi ede. 	 ויהי בהיותו בבית היני בית שמעון המצרע ויסב אל השלחן ותבא אשה ובידה פך שמן נרד זך ויקר מאד ותשבר את הפך ותצק על ראשו׃


Ne den taigi en taki: “We, Masaa, gi wi a beele de fu u nyan alaten, no?” 	 ויאמרו אליו אדני תנה לנו תמיד את הלחם הזה׃


Na so Masaa Gadu weiti sende u fu waka. Da u sa tapu siteeman mofu di e taki lawlaw sani. Da den o kon si taki, u e libi bun. Na soso den e kaagi u. 	 כי כן הוא חפץ אלהים אשר בעשותכם הטוב תסכרו את פי אולת האנשים אשר אין בם דעת׃


Da di Masaa Jesesi de a ini a Mama Keliki e leli den sama te wan pisi, ne a akisi den taki: “Fa den leliman fu Dyuweiti sa leli u taki Kelestesi, na wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu namo, da a kaba? 	 ויען ישוע בלמדו במקדש ויאמר איך יאמרו הסופרים כי המשיח הוא בן דוד׃


Mi sikiifi a biifi ya makandii anga taa biibi baala di e mokisa wooko anga mi dise. A de gi ala kulu fu biibiwan na a pisiwataa fu Galasiya anda. 	 וכל האחים אשר עמדי אל הקהלות אשר בגלטיא׃


Ne Masaa Jesesi taki go doo taki: “We, heelu fu u enke leliman fu weiti! San meke u abi takuudu so du? Bika u e kibii a tuutuu leli gi den sama, fu den á sa poi sabi en. Ma u seefi nái meke moiti fu du san den weiti taki. Da u e tapu pasi gi den sama di wani kon sabi den.” 	 אוי לכם בעלי התורה כי הסירתם את מפתח הדעת אתם לא באתם ואת הבאים מנעתם׃


Da efu den Dyusama di kon kaagi Pawlesi de wani, da den sa sende den takiman fu den gwe anga en anda. Bika efu den fende taki, Pawlesi du wan ogii, da na anda denseefi mu go kaagi en. 	 ויאמר לכן ירדו אתי העצומים שבכם ואם יש מאום באיש הזה יענו בו׃


Ne den teke wan sowtu maiki tetei iti a wataa, fu maiki a dipi fu a ze pe u de. Namo den si fotenti meiti namo. Pikinso moo lati, den maiki baka, a kon de diitenti meiti namo. 	 ויורידו את האנך וימצאו עמק הים עשרים קומה ויעברו מעט ויוסיפו להוריד את האנך וימצאו קומות חמש עשרה׃


Ná wan sama o puu mi libi a mi. Nono! Kweti kweti! Ma na anga miseefi wani mi e dede. Mi abi a taanga fu dede. Ma soseefi mi abi a taanga fu teke mi libi baka tu. Bika na mi Tata seefi sende mi fu du dati.” 	 ואיש לא יקחנה מאתי כי אם אני מעצמי אתננה יש בידי לתת אתה ובידי לשוב לקחתה את המצוה הזאת לקחתי מעם אבי׃


Da na so ala den seibin baala libi anga a uman, te ala den dede. Ná wan di meke wankodo pikin anga en. 	 ויקח אתה השלישי וככה עשו אף השבעה ולא הניחו בנים וימותו׃


Da te apaiti takiman bali wan bosikopu, da u á mu oli dati fu soso sani. 	 את הנבואות לא תמאסו׃


Nakson na be a pikin fu Amenadabu. Da Amenadabu na be a pikin fu Admen. Da Admen na be a pikin fu Alini. Da Alini na be a pikin fu Sesilon. Da Sesilon na be a pikin fu Pelesi. Da Pelesi na be a pikin fu Juda. 	 בן עמינדב בן ארם בן חצרון בן פרץ בן יהודה׃


Da ai pakisei taki: ‘Meke mi daai go tan na a peesi pe mi be komoto baka.’ Da te a daai kon baka, a osu pe a be komoto de leigi leigi. A de kiinkiin sibisibi moi silli. 	 אז תאמר אשובה אל ביתי אשר יצאתי משם ובאה ומצאה אתו מפנה ומטאטא ומהדר׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U á leisi a Masaa Gadu Buku san Kownu Dafeti be du di a be de a nowtu, di angii be kii en anga den man fi en, no? 	 ויאמר אליהם הכי לא קראתם את אשר עשה דוד בהיתו חסר ורעב הוא ואשר היו אתו׃


Masaa Gadu a ná wan Gadu fu dedesama, ma na wan Gadu fu sama di e libi.” 	 והאלהים איננו אלהי המתים כי אם אלהי החיים כי כלם חיים לו׃


Da wi enke biibiwan á mu du a ogii ya anga taawan. Meke wi á koli taawan, poli san den abi. Bika enke fa wi be soi u kaba taki, Masaa Gadu á lobi so. Da en ati o boon fu dati. 	 ולא יפרץ איש ויונה את אחיו בעשק כי נוקם יהוה על כל זאת כאשר כבר אמרנו והעידנו לכם׃


Da, te a go, da a o si den feifi baala fu mi de. Da gaantangi baa, tata Abalaham! Meke a bali den gi mi, fu den á libi enke mi. Bika efu den libi so, da den o kon a ini a gaan takuu faya ya tu.’ 	 כי יש לי חמשה אחים למען יעיד בהם פן יבאו גם הם אל מקום המעצבה הזה׃


We, di den suudati sipikii Masaa Jesesi na a koloisi kaba, ne den teke den koosi fi en, ne den meke fo ipi fu ibii suudati sa fende wan ipi. Ma now, da a fika ete wan koosi fi en. Da a koosi ya á be nai, ma a be wan gaan pisi koosi. 	 ויהי כאשר צלבו אנשי הצבא את ישוע ויקחו את בגדיו ויחלקום לארבעה חלקים לאיש איש חלק אחד וגם את כתנתו והכתנת לא היתה תפורה כי אם מעשה ארג מלמעלה ועד קצה׃


Da mi e opo mi ati taki anga ala gaan fitoow anga u. Mi e gafa u taanga taki, a ná sipowtu koo ati u e gi mi anga u biibi libi de. U e piisii mi pasa ala toko di e miti wi ya seefi. 	 רב בטחוני עליכם רבה תהלתי בכם מלאתי נחמה שבעתי שמחות בכל לחצנו׃


Namo den sama di kon kaagi en, lontu en ogii ogii. Den á kaagi fu disi anga dati. Ma den kaagi á ogii doo san mi be denki. 	 ויעמדו עליו שטניו ולא הביאו עליו דבר רע מאשר הייתי חשד אתו׃


Namo ai waka a wi baka, da ai bali a basiya taki: “Den man di e waka a mi fesi ya na Masaa Gadu a tapu wookoman. Sama wani fende yeepi doo libi fu tego mu aliki den.” 	 ותלך אחרי פולוס ואחרינו הלוך וקרוא לאמר האנשים האלה עבדי אל עליון המה המודיעים אתנו ארח הישועה׃


Ma sama di á wani piki a fesi fu libisama taki, a sabi mi, da miseefi ná o piki, a fesi fu den Basiya fu Masaa Gadu Kondee a tapu taki, mi sabi en tu.” 	 ואשר יכחש בי לפני האדם הוא יכחש לפני מלאכי אלהים׃


“Ma u aliki! Fa mi e sende u go ya, da a de enke te mi be o sende sikapu go a mindii fu takuu meti. Da, u mu de na ain e wooko anga ala fusutan. U mu waka anga saka fasi anda. 	 הנני שלח אתכם ככבשים בין הזאבים לכן היו ערומים כנחשים ותמימים כיונים׃


We, ne Salmon anga a uman den e kai Laakabu meke Bowasi. Ne Bowasi anga a uman den e kai Lotu meke Obeti. Bakadati, ne Obeti meke Isai. 	 ושלמון הוליד את בעז מרחב ובעז הוליד את עובד מרות ועובד הוליד את ישי׃


Bika mi anga mi Tata na awan.” 	 אני ואבי אחד אנחנו׃


Mi lobi mati! Mi e begi Masaa Gadu, fu ala sani waka bun gi yu. Yu á mu siki swaki, ma yu mu de bunbun enke fa a libi fi yu de bunbun a Masaa Gadu fesi. 	 חביבי חפצי הוא כי ייטב לך בכל דבר ותחזק כאשר טוב לך בנפשך׃


Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “A sama di á de anga mi a wanse, da a sama de e feti fu booko mi saka. Da sama di nái wooko makandii anga mi, fu tyai sama kon a mi, sowan sama e yaki den sama paati, puu a mi.” 	 כל אשר איננו אתי הוא לנגדי ואשר איננו מאסף אתי הוא מפזר׃


Ne den piki en taki: “Na Jesesi fu Nasaleti u e suku!” Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Na mi de ya! Ma namo, da Judasi di o seli Masaa Jesesi seefi be taampu de tu anga den taa sama.” 	 ויענו ויאמרו את ישוע הנצרי ויאמר אליהם ישוע אני הוא וגם יהודה מוסרו עמד אצלם׃


Ma now u e suku fu kii mi. Mi di e leli u den tuutuu sani di Masaa Gadu soi mi. Noiti wan ten Abalaham be o du so wan sani. 	 ועתה אתם מבקשים להמיתני איש דבר אליכם האמת אשר שמעתי מעם האלהים אברהם לא עשה כזאת׃


Bika a gaandi fasi fu dini en be sikiifi a siton gi Dyusama. Dati á be meke fu tan tego. Ma toku a be waka dyendee fasi kon a den. A be beenki Mosesi hii fesi te den á be poi luku en. Ma a be taanga fu oli, meke sama di e wooko anga dati fiti fu dede tego. 	 ואם שרות המות החרות באותיות על האבן נראה בכבוד עד שלא יכלו בני ישראל להביט אל פני משה מפני כבוד פניו העמד להבטל׃


Da u be sende biifi akisi mi sani fu nyan meti di kii fu begi falisi gadu. We, ibii sani yu o du á mu waka anga gaanbigi sabi di u ala abi namo. Dati na bigi fasi! Ma lobi taawan. Da yu o du sani fi enseefi biibi kon moo taanga. 	 ועל דבר זבחי האלילים ידענו שיש דעה לכלנו הדעת תגביה לב והאהבה היא הבונה׃


Ma namo, da den futuboi anga den sikowtu di be e oli waki na a gaaman osu be meke wan koofaya faya fu den de a waan. We, ne Peitilisi seefi go taampu de e waan a faya tu. Bika a peesi be koo. 	 והעבדים והמשרתים בערו אש גחלים כי עת קר היתה ויעמדו שם ויתחממו וגם פטרוס עמד עמם ומתחמם׃


Ma yu mu koni anga a Bun Nyunsu di Masaa Gadu poti a yu ana de, fu sama á kon daai en. I mu meke a Jeje fu Masaa Gadu di e tan a ini wi yeepi yu fu kibii en, fu a á poli kaba a soso. 	 שמר את הפקדון הטוב בעזרת רוח הקדש השכן בנו׃


Bika ne en wawan namo poi gi sama a leti koni fu fusutan sani fu Masaa Gadu, di a wani sama mu sabi. 	 אשר צפונים בו כל אצרות החכמה והדעת׃


Bika sama di e begi, e kisi. Da sama di e suku, e fende. Soseefi sama di e koko, da doo e opo gi den. 	 כי כל השאל יקבל והדרש ימצא והדפק יפתח לו׃


Ne den uman ya dyombo te, den kai anga kini tapu fesi a doti. Ne den tu man akisi den taki: “Tan! Uman, sama sende u fu u kon suku a libiwan a mindii fu den dedewan? 	 ויפל פחד עליהן ותקדנה אפים ארצה ויאמרו אליהן מה תבקשנה את החי אצל המתים׃


We, odi komoto ya fu Eipafalasi, di seefi e wooko gi Kelestesi Jesesi. U sabi en taki, a de wan paandasi sama fu u anda. A nái tapu begi Masaa Gadu ya anga en hii ati gi u anda, meke u sa taampu anga biibi doo sondee pantan. Soseefi, fu u sa de ala fa Masaa Gadu wani. Da u sa de fa a wani sama mu de seefi, sondee fu poi seke seke. 	 אפפרס אשר הוא מכם שאל לשלומכם משרת המשיח הנאבק בעדכם בתפלתיו בכל עת למען תעמדו שלמים ומלאים דעת בכל רצון אלהים׃


te enke mi meke ala den feyanti fi yu toon yu futu bangi.” ’ ” 	 עד אשית איביך הדם לרגליך׃


Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Na Masaa Gadu abi goontapu anga ala san fuu en.” 	 כי ליהוה הארץ ומלואה׃


Ala den sama di mi abi na fi yu. Da soseefi ala den sama fi yu na fu mi. Da libisama si a waiti fasi fu mi a den. 	 וכל אשר לי לך הוא ושלך שלי ונתפארתי בהם׃


Ne Masaa Jesesi taki: “We, i si fa mi kon a goontapu ya, da na kon mi kon fu meke libisama kuutu paati anga denseefi, fu den beendiman daai kon sa si anga fu den di e si daai kon toon beendiman.” 	 ויאמר ישוע אני לדין באתי לעולם הזה למען יראו העורים והראים יכו בעורון׃


Bika u á si taki, Johanisi taki sani fu Masaa Gadu, ne den dati biibi, no? Weeno! Ma u dati si san pasa de, ne toku u seefi á wani daai libi fu biibi Johanisi.” 	 כי יוחנן בא אליכם בדרך צדקה ולא האמנתם לו אבל המוכסים והזונות הם האמינו לו ואתם ראיתם ולא שבתם אחרי כן להאמין לו׃


Da den wowtu fu Masaa Jesesi di a taki ya, meke den Dyu kisi den wan gaan toobi anga denseefi. 	 ותהי מחלקת גם בפעם הזאת בין היהודים על הדברים האלה׃


Ma denki, fosi yu be teke biibi, fa takuu losutu di be fuu yu ati e goo moo anga moo takuu. A be sa tyai yu go fende kaba a soso a Masaa Gadu. Bika a be e koli yu du takuu sani. Ma yu kon leli fu fika a hii haw fasi de. 	 אשר תסורו מדרכיכם הראשנים ותפשטו את האדם הישן הנשחת בתאות התרמית׃


Yu de fu tan sondee kaba. Ma ala san yu meke de yuu sa pasa gwe, enke te koosi e wei naamo. Da ai gaandi toon gaandi sani, di yuu pasa fu wooko. 	 המה יאבדו ואתה תעמד וכלם כבגד יבלו׃


Bika efu yu gi Masaa Gadu daa anga yu jeje namo, da fa den taawan di de ape o de wan anga yu, fu bali: “Amen, na so a de!” Bika a á sabi san yu e taki. 	 כי אם תברך ברוח איך יענה העמד נמצב ההדיוט אמן על הודיתך באשר לא ידע מה אתה אמר׃


We, biibiwan! Wi na a paansu pikin di Masaa Gadu be meke en Apaiti Jeje paamisi Abalaham, na a fasi fu Isaki. 	 ואנחנו אחי הננו כיצחק בני ההבטחה׃


Namo den taawan kisi taanga sikin, ne den seefi teke nyanyan wai kon nyan tu. 	 ויאמץ לב כלם ויטעמו אכל גם המה׃


Bika fa Masaa Gadu sende en Manpikin kon a goontapu ya, da a á sende en kon fu a kuutu libisama. Ma a sende en kon fu a puu libisama a dede meke den fende a libi fu tego. 	 כי האלהים לא שלח את בנו אל העולם לדין את העולם כי אם למען יושע בו העולם׃


Da, te u e du den sani, di Masaa Gadu sende u fu du, da u e soi taki u sabi en tuutuu. 	 ובזאת נדע כי הכרנו אותו אם נשמר את מצותיו׃


Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “Da a bun, te wan sama e fusutan a toli di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Soseefi, efu makandii anga dati, da a sama sabi den weiti fu Mosesi bun tu, da a moo bun baka. Bika, da na tu koni fu Masaa Gadu kon miti na awan. Da na dobuu koni a sama de abi.” 	 ויאמר אליהם על כן כל סופר המלמד למלכות השמים דומה לאיש בעל הבית המוציא מאוצרו חדשות וישנות׃


Ne Simon Peitilisi piki taki: “Masaa! Sama wi sa go moo so? We bika, i abi wowtu di e gi sama tego libi! 	 ויען אתו שמעון פטרוס אדני אל מי נלך דברי חיי עולמים עמך׃


Da efu den sama fu a osu de, waiti fu fende a bun de, da Masaa Gadu o gi den koo ati fu libi tuu. Ma efu den á waiti fu fende en, da den ná o fende en. Da a bun de o daai kon a u baka. 	 והיה אם ראוי הבית יבוא עליו שלומכם ואם איננו ראוי שלומכם אליכם ישוב׃


U á booko u ede anga san u o nyan ofu san u o diingi. U á mu si nyanyan anga diingi enke gaan sani. 	 גם אתם אל תדרשו מה תאכלו ומה תשתו ואל תהלכו בגדלות׃


Da anga ala fa den e biibi ne en de seefi, toku Masaa Jesesi nái fitoow den. Bika a be sabi ala den fiya. 	 והוא ישוע לא הפקיד את עצמו בידם על אשר ידע את כלם׃


Bika a de fanowdu fu tei ati fu oli doo. Da i sa poi waka du san Masaa Gadu wani, fu fende san a paamisi fu gi yu. 	 כי צריכים אתם לסבלנות למען תעשו רצון אלהים ונשאתם את ההבטחה׃


Da na so, u mu du bun sondee fu sama sabi. Da u Tata, di e si ala san wi e du, o pai wi fu san u du.” 	 למען תהיה צדקתך בסתר ואביך הראה במסתרים הוא בגלוי יגמלך׃


Bika sabi taki, na Masaa Gadu seefi o pai yu fiti fa yu wooko. Na so ibii sama yu wooko enke fa a wani o fende bun di a paamisi fu gi. Da wooko de taki na gi wi Masaa di de a Kelestesi. 	 וידעתם כי תקבלו מאת יהוה גמול הירשה כי את אדנינו המשיח עבדים אתם׃


Sama be e soso u a ganda mindii, na ala lanti fesi. Den be e taki takuu fasi anga u. Soseefi du gaan ogii anga u. Da winsi na taa biibiwan be e tuka anga ogii seefi, da u be e dyombo teke peesi gi den dati. 	 פעם בהיותכם לראי בחרפה ותוגה פעם בהשתתף לאשר הגיע אליהם כזאת׃


Soseefi, efi i letise ana e tyai yu go du ogii, da koti en puu towe. Bika a moo bun fi i lasi wan pisi fi i sikin, da i doo Masaa Gadu Kondee, moo enke pe fi i de anga i hii sikin bunbun, da den iti yu go a didibii faya.” 	 ואם ידך הימנית תכשילך קצץ אותה והשלך ממך כי טוב לך אשר יאבד אחד מאבריך מרדת כל גופך אל גיהנם׃


We, da san fanowdu u anda nownow, na fu libi enke fa a Kelestesi Bun Nyunsu taki. Da winsi mi doo anda fu kon luku u ofu mi á doo anda moo, ma mi sa yee fa u taampu taanga de. Soseefi u mokisa libi a wan, fu feti makandii soi taki, a Bun Nyunsu na wan tuutuu sani, fu teke biibi. 	 רק חתנהגו כראוי לבשורת המשיח למען אשמע עליכם אם בבואי לראותכם אם בהיותי רחוק כי קימים אתם ברוח אחת ועזרים אתי בנפש אחת להלחם בעד אמונת הבשורה׃


Ma den á beli anda. Den be e kon beli a pe den be komoto a Sikem Kondee na a gaan siton olo pe Abalaham be e beli en famii. A be bai dati a den manpikin fu Hemoli.” 	 ויובאו שכמה ויושמו בקבר אשר קנה אברהם בכספו מיד בני חמור אבי שכם׃


Namo, Masaa Jesesi piki den anga wan ageisi toli. A taki: “I sabi te wan man e toow, da ai oli wan toow osu. Da ai kai en mati fu kon nyan piisii anga en. We, i denki den mati sa sidon de sondee nyan? Nono! Ma, i sabi on ten den mati fi en o de sondee nyan? Na te sama kon puu a man di e toow a den mindii tyai gwe fosi.” 	 ויאמר אליהם ישוע איך יוכלו בני החפה להתאבל בעוד החתן עמהם הנה ימים באים ולקח מאתם החתן ואז יצומו׃


Den sama di mi lobi, na den mi e kaasi, te den á du wan sani bun. Ma soseefi, efu den du wan sani bun mi e taigi den tu. Da mi e kiya den e leli den fa den mu libi. A dati meke, u daai u libi tuutuu, fika ala sipowtu a wanse. 	 -02[ אני את כל אשר אהב אוכיחם ואיסרם לכן תשקד ותשוב, הנני עמד לפתח ודפק והיה כי ישמע איש לקולי ופתח הפתח אבוא אליו לסעוד עמו והוא עמדי׃


Ma u kon sabi taki, sama á poi wooko anga weiti, fu toon bun sama gi Masaa Gadu. Da na biibi di u ya seefi poti a Kelestesi Jesesi namo, meke useefi toon bun sama gi Masaa Gadu. Na dati meke wi e taki, sama á poi wooko anga weiti, fu toon bun sama gi Masaa Gadu.” 	 ומדעתנו כי לא יצדק אדם מתוך מעשי התורה כי אם באמונת ישוע המשיח גם אנחנו האמנו במשיח ישוע למען נצדק מאמונת המשיח ולא ממעשי התורה כי ממעשי התורה לא יצדק כל בשר׃


“Te wan sama kai yu a wan fesa, da te i go, da sidon na a moo lagi peesi. Da te a sama si taki, pe i sidon de á fiti yu, da a sa kai yu taki: ‘Mi mati! Ná sidon faawe so. Kon sidon a mi dise.’ Da, te yu o opo, fu go sidon na a hei peesi de, da ala sama o si taki, i na wan hei sama tuu. 	 אבל כי תקרא לך והסב במקום האחרון למען יבא הקרא אתך ואמר אליך אהובי עלה למעלה מזה והיה לך כבוד לפני המסבים עמך׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, na a sama di i si e taki anga yu ya, ne disi!” 	 ויאמר אליו ישוע הן ראית אתו והמדבר אליך הנה זה הוא׃


Namo Peitilisi seeka gwe anga den. Fa a doo, den tyai en go a tapu sodoo na a dede. Wan duupu uman di man dede fika a ganda, be de ape. Tabita be lobi yeepi den a sani. Den kon a Peitilisi anga ala kee e soi en koosi di Tabita be lobi meke gi den. 	 ויקם פטרוס וילך אתם ובבאו העלהו אל העליה ותנשנה אליו כל האלמנות בוכיות ומראות לו את הכתנת ואת הבגדים אשר עשתה צביה בעודה עמהן׃


Te sama di yu á sabi seefi waka doo yu, da ná feegete! Meke yu osu doo opo gi en. Bika somen sama sondee den be sabi, da na Engel di Masaa Gadu be sende go luku den so. 	 הכנסת ארחים אל תשכחו כי יש אשר הכניסו בה מלאכים ולא ידעו׃


Da na soseefi den sani di mi e leli u ya o kon a kiin wan dei. 	 כי אין דבר נעלם אשר לא יגלה ואין גנוז אשר לא יודע ובא לאור׃


Da hii goontapu, a tapu a den woluku o seke. Da den sitali di de a tapu o komoto a den peesi kai.’ 	 והכוכבים יפלו מן השמים וכחות השמים יתמוטטו׃


Timotiyesi! Ma yu na sama fu Masaa Gadu! Da kibii iseefi fu takuu sowtu libi. Da feti seefi, fu libi wan letiopu libi. Feti libi fiti Masaa Gadu. Feti teke wan fitoow fasi fu biibi. Feti lobi taawan. Tei ati fu oli doo te banowtu ten doo. Feti wooko switi piisii fasi ete, winsi sama e sitee anga yu. 	 ואתה איש האלהים ברח לך מאלה ורדף צדקה וחסידות ואמונה ואהבה וסבלנות וענוה׃


Bika a á mu de taki, yu e miti sani fu di yu e kii sama! Ofu yu e miti sani, fu di yu e fufuu ofu du taa sowtu ogii. Wai komoto fu sani á miti yu, fu di yu e suku sama mofu tu! 	 רק אל יענה איש מכם כרצח או כגנב או כפעל און או כנכנס בפקדת אחרים׃


Ne di a uman si taki, Masaa Jesesi sabi taki a oli en tuu, ne a waka kon feele feele a fesi go saka kini a Masaa Jesesi fesi a pe den somen sama de. Ne a taigi Masaa Jesesi ala sani te doo, fu saide meke a waka kon oli en anga fa a kon bun di a oli en koosi mofu. Na so ala sama yee san pasa anga a uman ya. 	 ותרא האשה כי לא נסתרה ממנו ותחרד לקראתו ותפל לפניו ותגד באזני כל העם על מה נגעה בו ואיך נרפאה פתאם׃


Ne a yuu de, ne a kulu suudati kon anga a edeman fu den anga den sikowtu fu a Mama Keliki, ne den kisi Masaa Jesesi. Ne den tei en ana. 	 אז תפשו הגדוד ושר האלף ומשרתי היהודים את ישוע ויאסרהו׃


We, Masaa Jesesi seefi be taki kiinkiin taki: “Wan apaiti takiman fu Masaa Gadu ná abi nen ne en eigi kondee.” 	 כי הוא ישוע העיד כי נביא בארץ מולדתו איננו נכבד׃


Ma namo, da Johanisi be bali Kownu Helowdesi, fu di kownu be teke en baala uman e libi anga fu den somen taa ogii sani di a be e du. 	 והורדוס שר רבע המדינה אשר הוכח על ידו על אדות הורודיה אשת אחיו פילפוס ועל אדות כל הרע אשר עשה הורדוס׃


We, Masaa Jesesi á kaba taki seefi, ne Judasi, wan fu den twalufu bakaman fi en, kon doo kaba anga wan gaan kulu sama. Den kon anga fetihow anga kodya dyagaa. Na den hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee sende den kon so. 	 עודנו מדבר והנה בא יהודה אחד משנים העשר ועמו המון רב ברחבות ובמקלות מאת ראשי הכהנים וזקני העם׃


Ma Peitilisi sitee baka. Ne wanten de, ne kokoliyekee, a kakafoo bali. 	 ויסף פטרוס לכחש ופתאם קרא התרנגול׃


Judasi Iskaliyotu, di seli Masaa Jesesi, meke den kii en. 	 ואת יהודה איש קריות אשר גם מסרו׃


Ne dyandyalan, a man dyombo opo na ala den sama fesi. Ne ai waka e gafa Masaa Gadu e gwe a osu. 	 וימהר ויקם לעיניהם וישא את משכבו וילך לו אל ביתו מהלל את האלהים וישא את משכבו וילך לו אל ביתו מהלל את האלהים׃


Bika den takuudu anga ogii fi en hei doo Gadu. Masaa Gadu á feegete den. 	 כי חטאתיה הגיעו עד לשמים ויזכר אלהים את עונותיה׃


Ne aitin dei baka fu di Masaa Jesesi taigi den sama den sani ya, ne a teke Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi, ne den go a wan mongo go e begi. 	 ויהי כשמנה ימים אחרי הדברים האלה ויקח אליו את פטרוס ואת יוחנן ואת יעקב ויעל אל ההר להתפלל שם׃


Biibiwan! We, wi wani meke u sabi fa fu den biibiwan di dede kaba. Da u ná o buduufu anda enke sama di á sabi taki, sani de fu luku ete baka dede. 	 ועל דבר הישנים אחי לא נכחד מכם דבר למען לא תעצבו כאחרים אשר אין להם תקוה׃


Den de enke wan sama, di diki a fondamenti fi en osu dipi go doo bunbun taanga doti. Ne a sete a osu de. Ne a osu fi en taampu kinkin. Ne a yuu di gaan wataa kon sungu a kondee, ne a osu á kai. Bika a fondamenti fi en be bun. 	 דומה הוא לאיש בנה בית אשר העמיק לחפר וייסדו על הסלע וכבוא השטף פרץ הנהר בבית ההוא ולא יכל להניעו כי על הסלע יסודו׃


Da pikin moo a baka Jesesi anga den bakaman fi en go a ini wan osu. Ne den bakaman fi en akisi en taki: “Masaa! Saide meke wi á be poi kaasi a takuu jeje puu na a pikin tapu?” 	 ויהי כאשר בא הביתה וישאלהו תלמידיו בהיותם לבדם אתו מדוע אנחנו לא יכלנו לגרשו׃


Bika, Kownu Helowdesi be meke den kisi Johanisi tei poti a dunguu osu. Da, na fu Helowdiya ede meke a du dati. Bika a be libi anga Helowdiya. Helowdiya na be a uman fu Filipi, a baala fu Helowdesi. 	 כי הוא הורודס שלח לתפש את יוחנן ויאסרהו בבית הסהר בגלל הורודיה אשת פילפוס אחיו כי אתה לקח לו לאשה׃


We, ne Masaa Jesesi yaki a takuu jeje puu ne en tapu. Ne a kon bun wanten baka, te ai taki. Ne den sama kon e foondoo te, den e taki: “Fu senten di Islayeli Kondee de, noiti so wan sani be pasa ya so wanten.” 	 וכאשר גרש השד וידבר האלם ויתמה המון האנשים ויאמרו מעולם לא נראתה כזאת בישראל׃


“Da den sama ya, di be e libi letiopu, da a sani ya o bigi gi den te, da den o akisi taki: ‘We, Masaa! On yuu u be si angii e kii yu, ne u be gi yu sani fu nyan? On yuu u be si wataa be moo yu, ne u be gi yu wataa? 	 וענו הצדיקים ואמרו אדנינו מתי ראינוך רעב ונכלכלך או צמא ונשקה אותך׃


Ma Kownu Helowdesi taki: “A sa de Johanisi? Na miseefi meke den doo Johanisi ede.” Ne Kownu Helowdesi e meke moiti naamo fu si en. 	 ויאמר הורדוס הן אנכי נשאתי את ראש יוחנן מעליו ומי אפוא הוא אשר אני שמע עליו כזאת ויבקש לראותו׃


Den du san a taki. Fuuku mamanten den go leli sama anda. A mamanten de, a moo hei Dyu anga den sama fi en hali gwe na a kuutu peesi. Gaansama fu paandasi di e kuutu sani tu. Wookoman fu den go na a dunguu osu, fu tyai den apaiti bosikopuman kon kuutu. 	 והם כשמעם את זאת באו אל המקדש בהית הבקר וילמדו שם ויבא הכהן הגדול ואשר אתו ויקראו אל הסנהדרין ואל כל זקני בני ישראל וישלחו אל בית האסורים להביא אתם׃


U luku den pikin foo di e fee a tapu anda. Ná wan sama di e si den fu gaan sani. Na dati meke den e seli tu, fu wan tiisensi. Ma anga ala fa i si den e fee e lontu anda, ná wan fu den di e puu kai a doti, efu a ná u Tata, Masaa Gadu gi pasi fu dati. 	 הלא תמכרנה שתי צפרים באסר ואחת מהנה לא תפול ארצה מבלעדי אביכם׃


Da luku de, on ten Abalaham kon de wan bun sama gi Masaa Gadu. Bika a á sikiifi taki, na di a koti a maiki a manpeesi. Bika Abalaham be de wan bun sama gi en, fosi a be koti a maiki de. Da a yuu di a koti a maiki de, da a be seeka kaba. 	 ואין נחשבה לו אם בהיותו מהול או בעודנו ערל הן לא בהיותו מהול כי אם בערלתו׃


Namo, ne Masaa Jesesi daai e gwe. Ma tu beendiman lon kon ne en baka. Da den e bali taki: “Yu Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! Gaantangi! Yeepi wi anga a tyali ati di yu abi fu wi!” 	 ויעבר ישוע משם וילכו אחריו שני אנשים עורים והמה צעקעם ואמרים חננו בן דוד׃


Ne a akisi paamisi fu gwe a Damasikosi Foto, go kisi uman anga man di e waka na a Nyun Pasi anda, fu tyai kon sitaafu a Jelusalem. Den langa pampila makiti en, meke fesiman fu Dyu keliki anda sa si taki, a abi pasi fu du so. 	 וישאל מאתו מכתבים לדמשק אל בתי הכנסיות למען אשר יאסר את אשר ימצא בדרך ההיא אנשים או נשים ויביאם ירושלים׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Kee! Malita! Saide meke yu e booko yu ede a somen sani so? 	 ויען ישוע ויאמר לה מרתא מרתא את דאגת ומבהלת על הרבה׃


Ma efu Masaa Gadu na u basi, da u ná abi fu kusumi. U ná abi fu taki: ‘Oho! San mi o nyan? Oho, san mi o wei a sikin?’ Bika pakisei taki, Masaa Gadu du moo gaan sani gi wi enke libisama. A gi wi sikin anga libi, di bigi moo nyanyan anga koosi. Da efu a gi wi den sani de, da i denki taki, a ná o gi wi sani fu nyan anga sani fu wei? 	 על כן אמר אני לכם אל תדאגו לנפשכם מה תאכלו ומה תשתו ולגופכם מה תלבשו הלא הנפש היא יקרה מן המזון והגוף יקר מן המלבוש׃


Ma mi o taki anga u de now enke fa dda e leli en pikin. U opo a dipi fu u ati anda lobi wi ya baka. 	 והיה זה גמולי כמו אל בנים אנכי מדבר אם תרחיבו לבבכם גם אתם׃


Na so Peitilisi e taki. Namo, ne a Apaiti Jeje kon lai a hii libi fu den sama di e aliki de. 	 עוד פטרוס מדבר הדברים האלה ורוח הקדש צלחה על כל השמעים את הדבר׃


Da te yu go fu go begi taki anga Masaa Gadu, ma yu anga wan sama abi sani, da i mu gi en paadon. Da na soseefi i Tata o gi yu paadon tu fu den ogii di yu du. 	 וכי תעמדו להתפלל תסלחו לכל איש את אשר בלבבכם עליו למען יסלח לכם אביכם שבשמים אף הוא את פשעיכם׃


A sani ya waka leti enke fa Masaa Gadu be piki Jesaja, enke wan apaiti takiman fi en, fu sikiifi a fositen taki: “A tongo fu wan bosikopuman o bali a ini a gaan sabana taki: ‘U seeka pasi gi a Masaa, meke a pasi sa kon taampu letiopu tollo. 	 ככתוב בספר דברי ישעיהו הנביא קול קורא במדבר פנו דרך יהוה ישרו מסלותיו׃


Ma fa a de, da na somen pisi a sikin abi. Ma na wan kodo sikin namo de ape. 	 הנה רבים הם האברים והגוף אחד׃


Ma Jelusalem Foto fu tapu, gei a mma di á de saafu a katibo. Bika wi di o doo anda na biibisama di komoto na a katibo fu weiti. 	 אבל ירושלים של מעלה היא חפשיה והיא אם כלנו׃


Meke wi á dini falisi gadu enke somen fu den. Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “A foluku poti enseefi fu nyan diingi fesa gi falisi gadu. Den e opo dansi fanya fanya tu.” 	 ולא תהיו עבדי אלילים כאשר היו מקצתם כמו שכתוב וישב העם לאכל ושתו ויקמו לצחק׃


Ma di Peitilisi be kon na Antiyokiya Foto, da a be meke wan gaan fowtu. Ma mi á kibii en. Mi luku en ne en mindii fesi, soi en sowtu ogii a du. 	 וכאשר בא כיפא לאנטיוכיא הוכחתי אל פניו דרכו מפני שהיה בו אשם׃


Da, di kownu yee so, ne gaan tyali kisi. Ma na fu a sweli, di a be meke a den bigiman de fesi gi a pikin umanpikin kaba, meke a á be poi puu a mofu de moo. 	 ויתעצב המלך מאד אך בעבור השבועה והמסבים עמו לא רצה להשיב פניה׃


Ma sama di kina á de gi, mu kaba soso taawan di nái denki enke den. Sama di e denki kina de seefi, mu kaba kaagi den di e denki kina á de. Bika na Masaa Gadu teke denseefi, e kai osu sama fi en. 	 האכל אל יבז את אשר לא יאכל ואשר לא יאכל אל ידין את האכל כי קבל אתו האלהים׃


Da di Masaa Jesesi komoto na a keliki, ne a go a Simon osu. Ma namo, di den go doo, da a main fu Simon be didon anga taanga feba a kama. Ne den sama di be de ape a ini a osu begi Masaa Jesesi, fu a deesi en gi den. 	 ויקם מבית הכנסת ויבא ביתה שמעון וחמות שמעון אחזתה קדחת חזקה וישאלהו בעדה׃


We, bika a yuu doo kaba fu Gadu kuutu goontapu. Da now, den o puu a edeman fu a goontapu ya ne en tii. 	 עתה משפט בא על העולם הזה עתה ישלך שר העולם הזה חוצה׃


Da, den dede sikin o de na a sitaati fu a gaan foto tapu. Na a foto ya den be a Masaa fu den, kii a koloisi. Da, den sama be e koti wan nongo e kai a foto ya, Sowdom anga Egepte . 	 והיתה נבלתם ברהוב העיר הגדולה הנקראת כפי הרוח בשם סדום ומצרים אשר שם נצלב גם אדנינו׃


Namo a sidon a Masaa Gadu se anda, a tapu fu ala basi di e tii taawan. Makiti di hei ofu lagi moo taawan. Soseefi taangawan di de a taawan tapu anga ala gaan bigiman di sidon a tapu. Da nen á de fu kai te, da a sa hei doo a nen di a abi fu wooko. Na so a sa tan fu tego seefi. 	 ממעל לכל שררה ושלטן וגבורה וממשלה וכל הנקרא בשם לא לבד בעולם הזה כי אם גם בעולם הבא׃


Ne den taigi en taki: “Mesiti! Luku ya! U abi tu fetihow ya kaba.” Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A sai. Meke u fika a toli fosi.” 	 ויאמרו אדנינו הנה פה שתי חרבות ויאמר אליהם די׃


Bika mi ya komoto a katibo, fu poi du ala san mi wani. Ma ala san mi wani du á bun fu tyai yeepi gi taawan. 	 הכל ברשותי אבל אין הכל מועיל הכל ברשותי אבל אין הכל בנה׃


A dede di a teke taki, useefi dede de kaba. Da wi di fende a nyun libi ya mu kaba waka piisii useefi ati namo. Ma bigin libi piisii en di teke u peesi dede, ma a weki kon a libi ya baka. 	 ובעד כלם מת למען לא יחיו החיים עוד לנפשם כי אם לאשר מת ויקם בעדם׃


Da kaba buuse taawan anga bita fasi na ati. Kaba meke boon ati subi yu balibali taawan. Kaba teke boon ati libi anga taawan di du sani anga yu seefi. Kaba kwali anga taawan tu. Kaba saanti ofu kosi taawan. Ala dati wani taki, kaba libi anga fasi di nái soi lobi. 	 כל מרירות וחמה ורגז וצעקה וגדוף תסירו מכם עם כל הרשעה׃


Ne den fiingi dede anga dedekondee, go a ini a swampu di e boon enke den iti podoo gi en. A faya di e boon enke den iti podoo gi en ya, na di fu tu toon dede. 	 והמות והשאול השלכו באגם האש והוא המות השני׃


Da di den e nyan, ne Masaa Jesesi taki: “Fu tuu! Wan fu u ya o seli mi poti a ini den sama ana, den feyanti fu mi.” 	 ובאכלם ויאמר אמן אמר אני לכם כי אחד מכם ימסרני׃


Namo a taki: “Masaa Gadu be piki en fositen apaiti takiman Mosesi, fu sikiifi taki: ‘Masaa Gadu paamisi en moo gaan apaiti takiman, fu tyai a foluku enke fa mi be tyai a foluku. A o meke libisama enke ibii taa sama, ma na dati taki ibii taawan mu teke. 	 הן משה אמר אל אבותינו נביא יקים לכם יהוה אלהיכם מקרב אחיכם כמני אליו תשמעון ככל אשר ידבר אליכם׃


Ne, a Engel di meke di fu fo, kandi a sani di be de a ini a komiki fi en towe na a san fesi. Ne a san fende pasi e leti hii enke faya e boon libisama. 	 וישפך המלאך הרביעי את קערתו על השמש וינתן לו לצרב את בני אדם באש׃


Bika na booko ede fu anda meke mi be sikiifi a biifi de, anga wataa ain seefi. Mi á be sikiifi en fu buduufu u, ma na fu be soi fa mi lobi u dipi pasa peesi. 	 כי מרב צרת לבי ומצוקה כתבתי לכם ובדמעות הרבה ולא להעציבכם רק למען תדעו האהבה היתרה אשר אהבתי אתכם׃


De anga ain fu si. Da denki ala san mi be leli u a ini den dii yali ten ya, dei anga neti. Na dati na a leti fasi fu oli tan na a leti pasi! Anga ala wataa ain seefi mi be leli u son leisi. 	 על כן שקדו וזכרו כי שלש שנים יומם ולילה לא חדלתי לדבר על לב כל אחד מכם בדמעות׃


Da sigisi dei fosi a Pasika Piisii, ne Masaa Jesesi kon baka a Betaniya, a pe a be weki Lasalesi puu a dede. 	 וששת ימים לפני חג הפסח בא ישוע לבית היני מקום לעזר אשר העיר אתו מעם המתים׃


“We, bika u luku. Sawtu na wan bun sani. Ma efu a lasi en kaakiti, da san a bun fu du moo? Na fu teke, da u towe a dyiko. 	 טוב המלח ואם המלח היה תפל במה יתקן׃


Namo Masaa Jesesi gi wan taa ageisi toli baka, fu leli den sama wan sani. 	 ויען ישוע ויסף דבר במשלים אליהם לאמר׃


Namo Peitilisi aliki, ne a taki: “A bun!” Ne a kai den man kon a ini osu, gi den siibi peesi. Taa dei, ne a opo gwe anga den. Wantu biibi man fu Jopa Foto go anga den tu. 	 ויקרא אתם אליו ויאספם הביתה ויהי ממחרת ויצא פטרוס אתם ומקצת האחים אשר ביפו הלכו עמו׃


Ma Masaa Jesesi taigi den taki: “Na mi na a beele fu libi. Sama di kon a mi, noiti moo angii sa kii en. Da sama di e biibi a mi, noiti moo dee wataa sa kisi en. 	 ויאמר להם ישוע אנכי הוא לחם החיים כל הבא אלי לא ירעב ואשר יאמין בי לא יצמא עוד׃


Ne a taigi a man taki: “Man! Opo waka gwe fi i. A biibi di yu abi deesi yu kaba.” 	 ויאמר אליו קום ולך אמונתך הושיעה לך׃


We, mi nái taki sani fu sama mu gafa mi. Kweti! Bika efu mi suku gafanen a sama, da mi á de wookoman fu Kelestesi moo, di mi e dini. Bika na Masaa Gadu namo mi wani mu gafa mi. 	 ועתה המתרצה אנכי אל בני אדם אם אל האלהים או המבקש אנכי למצא חן בעיני בני אדם כי במצאי חן בעיני בני אדם לא אהיה עוד עבד המשיח׃


“Jesesi fu Nasaleti! San i kon du ya? A kon i kon fu kii wi kaba? Mi sabi sama a yu! Yu na a Apaiti Sama fu Masaa Gadu.” 	 אתה מה לנו ולך ישוע הנצרי באת להאבידנו ידעתיך מי אתה קדוש האלהים׃


Ma somen Dyu be komoto a Jelusalem kon a Betaniya fu kee pina anga Malita anga Maliya fu a dede fu a baala fi en. Bika Jelusalem anga Betaniya be sa de wan sani fu dii kilomeiti so koosube anga denseefi. 	 ובית היני היה קרוב לירושלים כדרך חמש עשרה ריס׃


Ne a piki den taki: “We, san Masaa Gadu wani, na fu u biibi Awan di a sende kon ya.” 	 ויען ישוע ויאמר אליהם זאת פעלת אלהים כי תאמינו בזה אשר הוא שלחו׃


We, na fu dati ede meke Masaa Jesesi á be e waka a na a pisiwataa fu Judeja moo a pe ala sama sa si en. Ma a komoto de go a wan foto den e kai Efalamu, di de koosube fu wan sabana. Ne en anga den bakaman fi en de ape. 	 על כן לא התהלך ישוע עוד בתוך היהודים בגלוי כי אם סר משם לארץ הקרובה אל המדבר אל עיר עפרים ויגר שם עם תלמידיו׃


Bika a be e taki a ini enseefi taki: “Efu mi sa lobi ana ne en koosi namo, mi sa kon bun.” 	 כי אמרה רק אם אגע בבגדיו אושע׃


Soseefi a apaiti begiman fu Leifi Lo na be libisama di e dede, da taawan e teke den peesi. Na so meke tyaipi sama du a wooko ya, fu di wan kodo namo á be poi tan a libi, du a wooko go doo. 	 ושם נתכהנו רבים מפני אשר המות לא הניחם להותר בארץ׃


“Ma u dati, u mu koni anga useefi! Den o kisi u tyai go a kuutu osu fesi fu mi ede. Den o fonmi u a ini den Dyu keliki fu den. Da den o tyai u go a fesi fu kownu anga tiiman fu kondee. Da u mu teke den okasi ya fu taigi ala sama fu saide u e biibi a mi. 	 אלה ראשית החבלים ואתם השמרו בנפשתיכם כי ימסרו אתכם לסנהדריות והכיתם בבתי כנסיות ולפני משלים ומלכים תובאו למעני לעדות להם׃


“Efu u lobi mi, da u mu du san mi sende u fu du. 	 אם אהבתם אתי את מצותי תשמרו׃


Wan biibiwan den e kai Filipi seefi be doo wan foto na a pisiwataa fu Samaliya. Ne ai taigi den sama anda taki, Jesesi na a Kelestesi. 	 ופילפוס ירד אל עיר שמרון ויכרז להם את המשיח׃


Soseefi den hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee e tyai somen kaagi fu Masaa Jesesi kon a fesi. Ma Masaa Jesesi nái tufee a den seefi! 	 וידברו עליו שטנה הכהנים הגדולים והזקנים והוא לא ענה דבר׃


Soseefi, u mu sabi tu taki, sama di wani de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, mu waka letiopu fasi moo den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti seefi. 	 כי אני אמר לכם אם לא תרבה צדקתכם מצדקת הסופרים והפרושים לא תבאו אל מלכות השמים׃


U pakisei on hei u be de na bigin fu a biibi anga o lagi u de now, di u kai. A dati meke u mu daai u libi, da u du den sani, di u be e du fosi fosi. Efu u á du dati, fu daai u libi, da mi o kon puu a kandaa tiki fu u, ne en peesi. 	 זכר אפוא אי מזה נפלת ושובה ועשה מעשיך הראשנים ואם לא הנני בא עליך מהר ונסחתי מנורתך ממקומה אם לא תשוב׃


Na biibi namo wi ya teke, ne u fende a yeepi, di wi Masaa Jesesi teke gaan bun ati fasi namo luku wi. Da na so taa foluku mu poi teke biibi namo, fu fende a yeepi ya tu.” 	 אבל בחסד ישוע המשיח אדנינו נאמין להושע כמוהם כמונו׃


Namo ala dati meke mi taigi den anga ala atiboon taki: ‘Noiti u dati sa fusutan a wooko di mi e du a goontapu! Bika u taampu na a pasi pe u ati e koli u tyai, fu waka buuya fasi.’ 	 לכן אקוט בדור ואמר עם תעי לבב הם והם לא ידעו דרכי׃


Ma na bigi membee e subi den dati. A ná enke den sabi sani seefi. Ma den lobi sitee taki. Da den e dyalusu. Efu sama taki wan sani, den e dyombo piki taki: “A ná tuu!” Den e waka poli taawan nen. Den e si ibii taa sama enke soso takuuduman, di á de fu fitoow. 	 נפשו עפלה ולא ידע מאומה כי אם חלה הוא בשאלות ומחלקות מלים המביאים לידי קנאה ומריבה וגדופים וחשד רע׃


Da na so a pinaman de te, ne a dede. Di a dede go a dedekondee, ne den Basiya fu Masaa Gadu Kondee teke en tyai go na Abalaham se . 	 ויהי כאשר מת האביון ויובל על ידי המלאכים אל חיק אברהם וימת גם העשיר ויקבר׃


Na a biibi ya be tyai Abalaham di Masaa Gadu be tesi en luku. A be mu kii en manpikin Isaki boon, enke paiman, fu gi Masaa Gadu daa. Ma na a pikin ya Masaa Gadu be paamisi en, ne a meke en wan foondoo fasi. Soseefi a be kisi a paamisi taki: “Mi o du bun gi yu anga a pikin ya, di o meke a lo paansu sama fi yu.” 	 באמונה העלה אברהם את יצחק כאשר נסה ואת יחידו הקריב המקבל את ההבטחות׃


Da ai teke gaan bun ati fasi namo e luku wi, moo anga moo ete. Tuutuu, a abi gaan koni fu wooko leti fasi a ini ala san ai du. 	 אשר השפיעו עלינו בכל חכמה והשכל׃


Na so Masaa fiti poti gi wi di e tyai a Bun Nyunsu. U mu fende solugu a sama di e teke biibi a dati. 	 כן תקן אדנינו גם הוא אשר יחיו המבשרים על הבשורה׃


Ne a begi taki: “Kee, Masaa Gadu, mi Tata ! Ná wan sani de di yu á poi du. Ala sani fiya i sa du. Da mi begi yu, puu a kan di i lai gi mi ya fu diingi, efu a kan. Ma mi Tata, a ná san mi wani mu pasa, ma meke sani waka enke fa yu wani.” 	 ויאמר אבא אבי הכל תוכל העבר נא מעלי את הכוס הזאת אך לא את אשר אני רוצה כי אם את אשר אתה׃


We, wi de anga a sowtu sikin fu tan a goontapu ya. Ma bakaten, da wi o de anga a sowtu sikin fu tan a Masaa Gadu Kondee a tapu. 	 וכאשר לבשנו דמות האדם אשר מעפר כן נלבש גם דמות האדם אשר מן השמים׃


Ibii sama di be kon a mi fesi, na soso fufuuman anga kiiman. Na fu dati ede meke den sama ná aliki den, leti enke fa i si sikapu nái fitoow wan sama di den á sabi. 	 כל אשר באו לפני גנבים המה ופריצים והצאן לא שמעו לקולם׃


Namo Peitilisi taki ete taki: “Mi eigi Dyusama ya! Aliki! Jesesi di goo a Nasaleti Foto, Masaa Gadu poti tuutuu kaakiti gi en hii libi. Da ai du foondoo sani enke maiki fu si taki, na Masaa Gadu seefi e wooko de. Leti a wi kondee ganda ya a meke a waka lontu so. Bika a wani u sabi taki, ne en gi en pasi, fu wooko so. 	 אנשי ישראל שמעו הדברים האלה ישוע הנצרי האיש אשר נאמן לכם מאת האלהים בגבורות ובמופתים ובאתות אשר האלהים עשה על ידו בתוככם כאשר ידעתם גם אתם׃


Bika mi yee dise taki, kwali de a u mindii de. Na so sama na a osu fu Kolowei kon piki mi ya. 	 כי הגד לי עליכם ביד בני בית כלואה כי יש מריבות ביניכם׃


A Basiya ya fesi be e koti faya enke te tapu e koti faya. Da den koosi fi en sikin weti fann enke sukuma. 	 ויהי מראהו כברק ולבושו לבן כשלג׃


Da sama sa de fu du ogii anga yu, fu di yu e feti a bun baka? 	 ומי ירע לכם אם תקנאו לעשות הטוב׃


Da den de a pasi e go a Jelusalem Foto. Da Masaa Jesesi be e waka a den fesi. Da den bakaman fi en anga den sama di be e waka anga den be e tan so feele feele. Di den waka te wan pisi, ne Masaa Jesesi kai den twalufu bakaman fi en go a wanse fu taigi den san o pasa anga en. 	 ויהי בדרך בעלותם ירושלים וישוע הולך לפניהם והמה נבהלים ויראים בלכתם אחריו ויוסף לקחת אליו את שנים העשר ויחל להגיד להם את אשר יקרהו לאמר׃


Man! U mu lobi u uman tuutuu fasi enke fa Kelestesi lobi a hii kulu sama fi en. Ne a poti enseefi teke dede pai a den peesi seefi, fu puu den a takuudu anga ogii. 	 האנשים אהבו את נשיכם כאשר גם המשיח אהב את העדה ויתן את נפשו בעדה׃


Ne Peitilisi seke ede taki: “Nono! A ná mi! Mi á sabi a sama di i e taki de wan dei. Sama ne en?” 	 ויכחש בו ויאמר אשה לא ידעתיו׃


Ne di Masaa Jesesi seefi yee a bali, ne a taampu. Ne a taigi den sama taki, meke den go teke a man tyai kon gi en. Ne den go teke a man tyai kon a Masaa Jesesi. 	 ויעמד ישוע ויצו להביאו אליו ויהי כאשר קרב וישאלהו לאמר׃


Mi lobi biibiwan! Da wi sikin á de a katibo moo, fu libi enke fa takuu losutu e tyai sama. 	 לכן אחי חיבים אנחנו לא לבשר לחיות לפי הבשר׃


Bika fa u sabi, da na biibisama o yeepi Masaa Gadu kuutu goontapu na a gaan kuutu dei. Da u musu poi koti pikin kuutu a u mindii de kaba. 	 הלא ידעתם כי הקדשים ידינו את העולם ואם העולם ידון על ידכם האינכם ראוים לדין דינים קטנים׃


Ma manengee di e tii taa biibiwan mu poi tapu den falisi leliman ya mofu. Bika den e buuya a hii osu libi fu sama anga leli di á de fanowdu. Ma na soso fu denseefi sa fende wini a sama. 	 אשר סכור יסכר פיהם ההפכים בתים כלם בהורותם דברים לא כנים עקב בצע׃


Ma ná wan lutu di den e meke. Den e de namo fu wan satu pisiten. Bika, te nowtu anga pina kon a den tapu fu a wowtu ede, da wanten den e daai fika a biibi. 	 אך אין להם שרש בקרבם ורק לשעה יעמדו ואחר כן בהיות צרה ורדיפה על אדות הדבר מהרה יכשלו׃


Ne a tan ape wan hii pisiten. Ne a pasa go doo Galasiya pisiwataa. Bakadati, ne pasa gwe na a pisiwataa fu Filigiya. Na so ai waka den peesi e taigi biibiwan sani, fu den biibi kisi moo futu a doti. 	 וישב שם ימים אחדים וילך למסעיו ויעבר בארץ גלטיא ופרוגיא ויחזק את כל התלמידים׃


Namo tyali kisi Masaa Jesesi fu den, te ná sipowtu. Ne a waka go, ne a oli den ain. Ne wanten de, ne den ain kiin fu si ala sani. Ne den teke fu waka a Masaa Jesesi baka. 	 ורחמי ישוע נכמרו ויגע בעיניהם ופתאם החלו עיניהם לראות וילכו אחריו׃


Soseefi Johanisi taki go doo taki: “U si! Mi e dopu u anga wataa, fu u daai libi. Ma u luku Awan di makiti bigi moo mi, a o kon a mi baka! Ma mi á dyendee sai fu bendi sibi en susu gi en seefi. En dati o dopu sama anga a Apaiti Jeje anga faya. 	 הן אנכי טובל אתכם במים לתשובה והבא אחרי חזק הוא ממני אשר אינני כדי לשאת נעליו והוא יטבל אתכם ברוח הקדש ובאש׃


Wan taa lobi biibi baala wi o sende anga Titesi kon luku u de. Ai tyai bun nen a kulu biibiwan fu ala se taki, ai tyai a wooko fu a Bun Nyunsu wan leti fasi. 	 ועמו יחדו שלחנו האח אשר יצא שבחו בבשורה בכל הקהלות׃


Bika na biibiwan ati opo, fu piki sani sende go yeepi taawan. Da wi á wani sama fende pasi kaagi wi, enke u e puu a ini dati, fu teke fu u seefi. 	 ונשמר בזאת שלא יוציא איש עלינו דבה רעה בשפעת המתנה הזאת הגבויה על ידינו׃


We, a takiman de á be lei seefi. Titesi! Na dati meke, i mu taki taanga anga den falisi leliman, fu daai teke a leti pasi. 	 והעדות הזאת אמת היא ובעבור כן תוכיחם תוכחה קשה למען יהיו בריאים באמונה׃


Ne tu dei a baka, ne Masaa Jesesi komoto de e go a Galileya. 	 ויהי מקץ שני הימים ויצא משם ללכת הגלילה׃


Bika sama á be sabi a toli de a fesi wanten. Ma nownow, da a meke a Apaiti Jeje fi en e piki den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi dati. Soseefi biibiwan di de apaiti takiman fu Masaa Jesesi. Bika den na wookoman di a teke poti apaiti fasi fi en enseefi. 	 אשר בדורת הראשנים לא נודע לבני אדם כאשר נגלה עתה לשליחיו הקדשים ולנביאיו ברוח׃


Ma u daai a weiti fu Masaa Gadu ya poti taki: ‘I ná abi fu yeepi i mma anga i dda, fu gi den sani moo, efi i taigi den taki, san i be o gi den, i paamisi fu gi Masaa Gadu dati enke paiman.’ 	 ואתם אמרים איש כי יאמר לאביו ולאמו קרבן פרושו מתנה לאלהים כל מה שאתה נהנה לי׃


Ne Masaa Gadu fika den a ini gaan buuya, fu biibi lei sani di kon a den pasi. Na so meke den teke biibi na a didibii sama ya. 	 ובעבור זאת ישלח להם האלהים מדוחי שוא להאמין בשקר׃


Ne wanten wanten a sikiman kon bun baka. Ne a teke en kama, ne a go. Ma namo, da ala a sani be e pasa a wan kina dei fu den Dyu. 	 וכרגע שב האיש לאיתנו וישא את משכבו ויתהלך והיום ההוא יום שבת היה׃


Namo, ne Pilatesi losi Balabasi gi den. Ne a sende den suudati fi en, fu den fon Masaa Jesesi. Ne a gi den en, fu den tyai go sipikii kii a koloisi. 	 אז פטר להם את בר אבא ואת ישוע הכה בשוטים וימסר אותו להצלב׃


Da di bakadina fosi neti kai, ne den bakaman fi en taigi en taki: “We, Masaa Jesesi ai lati namo. 	 ויהי כאשר רפה היום לערוב ויגשו אליו תלמידיו לאמר הנה המקום חרב והיום רד מאד׃


Ne di Masaa Jesesi komoto de e gwe, da a be e waka pasa wan pikin osu a sikin pasi, pe den Dyusama e go pai lantimoni. Ne a si wan pikin fu Alefeyosi, di den e kai Leifi, sidon sidon na a osu doo mofu e piki lantimoni gi lanti. Ne Masaa Jesesi kai en taki: “Kon waka a mi baka!” Ne wanten wanten Leifi opo, ne a waka a Masaa Jesesi baka. 	 ויהי בעברו וירא את לוי בן חלפי ישב בבית המכס ויאמר אליו לכה אחרי ויקם וילך אחריו׃


Wan paitei fu den sama dati kisi den futuboi fu a kownu di a sende go, wai kon. Ne den taki, den o mesaandi den. We, tuutuu den du anga den, te den kii son fu den seefi. 	 והנשארים תפשו את עבדיו ויתעללו בם ויהרגום׃


Namo Peitilisi taki ete taki: “Mi eigi Dyu Kondee baala! Sabi taki, wi avo Kownu Dafeti be e sikiifi, ma a ná enseefi a be e taki. Bika u si taki, en dati dede, te den beli. En geebi de fu si leti a goontapu ya ete. 	 אנשים אחים הניחו לי ואדברה באזני כלכם על דוד אבינו אשר גם מת גם נקבר וקבורתו אתנו היא עד היום הזה׃


Bika a be wani de anga den bakaman fi en wawan fu leli den. Ne a taigi den taki: “Den o seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya, gi takuu ati sama fu kii. Da den o kii en. Ma baka dii dei a sa opo baka komoto a geebi.” 	 כי היה מלמד את תלמידיו לאמר אליהם כי עתיד בן האדם להמסר בידי בני אדם ויהרגהו ואחרי אשר נהרג יקום ביום השלישי׃


Filemon! Wi mati Eipafalasi, di de a dunguu osu anga mi ya fu Kelestesi Jesesi ede, e sende bigi odi gi yu. 	 אפפרס האסור אתי במשיח ישוע׃


Ma a ná o de fu kwali kwali anga sama. Kweti! Soseefi, a ná o hei enseefi, suku balinen tu. 	 לא יצעק ולא ישא ולא ישמע בחוץ קולו׃


Bika sama, di e sitee taki, Masaa Jesesi a ná a Kelestesi, da sowan sama na wan koliman. Sowan sama poti Masaa Gadu u Tata anga Masaa Jesesi en Manpikin a wanse. Da na so a soi taki sowan sama na gaan buuseman fu Kelestesi. 	 מי הוא הכזב אם לא המכחש בישוע לאמר כי איננו המשיח זה הוא צר המשיח המכחש באב ובבן׃


Ne, mi si taki a motyo uman, ya duungu fu a buulu fu den sama fu Masaa Gadu anga a buulu fu den sama, di be e kotoigi fu Masaa Jesesi. Di mi si en, ne mi foondoo te, ná sipowtu. 	 וארא את האשה שכורה מדם הקדשים ומדם עדי ישוע ואשתומם על המראה שמה גדולה׃


Bika, san e soi u taki wi lobi useefi? Na te u e waka enke fa Masaa Gadu weiti taki. Bika, fanafu u bigin waka a Jesesi Kelestesi baka, ne a gi u a weiti fi en taki: “U mu lobi useefi!” 	 וזאת היא האהבה אשר נתהלך במצותיו זאת היא המצוה אשר שמעתם מראש להתהלך בה׃


Yowda na be a pikin fu Yowanan. Da Yowanan na be a pikin fu Lesa. Da Lesa na be a pikin fu Selubabeli. Da Selubabeli na be a pikin fu Seyaltiyeli. Da Seyaltiyeli na be a pikin fu Neli. 	 בן יוחנן בן רישא בן זרבלל בן שאלתיאל בן גרי׃


Masaa Gadu á de a Gadu fu sama di e dede gwe, da a kaba. Ma en na a Gadu fu sama di anga ala fa den sikin dede seefi, toku den e libi. Da u misi anga san u akisi de.” 	 האלהים איננו אלהי המתים כי אם אלהי החיים לכן הרביתם לתעות׃


Masaa Gadu be piki fositen apaiti takiman fu sikiifi fu wi di a gi en bosikopu taki: ‘Mi poti yu enke lampu. Da yu sa kiin peesi gi ala foluku, fu si pe fu fende yeepi.’ ” 	 כי כן צוה עלינו האדון נתתיך לאור גוים להיות ישועתי עד קצה הארץ׃


Ma a Manpikin fi en, na wi Masaa seefi, di a gi en taki, enke bosikopu tyai langa langa kon doo wi ya. Na dati meke wi á mu teke a bosikopu ya feke fasi, fu meke u diipi moo anga moo komoto na a taanga biibi fi en. 	 לכן אנחנו חיבים ביותר להכין לבבנו אל אשר שמענו פן ילוז ויאבד ממנו׃


We, bika den gaansama fu u den Samaliya sama be e begi Masaa Gadu na a mongo tapu ya. Ma u den Dyusama taki, na Jelusalem na a moo bun peesi fu begi.” 	 אבותינו השתחוו בהר הזה ואתם אמרים כי ירושלים היא המקום הנבחר להשתחות שמה׃


Ma a ná enke dati e soi taki, mi á lobi u de. Masaa Gadu e si fa mi lobi u de kisi. 	 על מה זה העל אשר אינני אהב אתכם האלהים יודע׃


A paansu sama fu den waka komoto a den moo gaandi avo fu Dyusama. A Kelestesi meke libisama fasi a ini a foluku fu den. Ne a de fu gi gaandi enke Masaa Gadu na ala sani tapu, tego. Amen, na so a de! 	 ולהם האבות ואשר מהם יצא המשיח לפי בשרו אשר הוא אל על הכל מברך לעולמים אמן׃


Mi wooko di a gi mi, dati na gaan bun ati fasi namo a teke luku mi. Da mi e taki, noiti u mu denki enke u hei moo taawan, anga a apaiti taanga di Masaa Gadu gi, fu wooko. 	 כי על פי החסד הנתן לי אמר אני לכל איש ואיש מכם לבלתי רום לבבו למעלה מן הראוי כי אם יהי צנוע במחשבותיו כפי מדת האמונה אשר חלק לו האלהים׃


Ma booko ede luku Masaa Gadu wowtu, enke a weiti fu seeka libi. Dati e soi a yeepi di e puu sama a taanga yesi fasi, anga ala a sitaafu fu dati. Ma ná feegete san i si de, fu seeka, da seigi sa de a ini ala san i teke fu du. 	 אבל המשקיף בתורה השלמה תורת החרות ומחזיק בה אשר איננו שמע ושכח כי אם עשה בפעל אשרי האיש ההוא במעשהו׃


A sikiifi de taki: “Bakaten, da mi Masaa Gadu ya o poti wan nyun fasi, fu sama fu mi dini mi. Na mi Masaa ya seefi taki ya so! Dati o poti mi weiti go doo den ati, fu tii den. Soseefi a o tyai en go a ini den fusutan, fu sabi.” 	 זאת הברית אשר אכרת אתם אחרי הימים ההם אמר יהוה נתתי את תורתי בקרבם ועל לבם אכתבנה׃


Da waka bun meke swakiwan di seefi de fu dyakata komoto sa teke taanga sikin a yu. Da den sa kon taanga baka, fu biibi go doo. 	 ומעגל רגליכם פלסו למען לא תטה הצלעה מן הדרך כי אם תרפא׃


Da so fasi, sama ná o sabi taki u de sondee nyan fu begi. Ma na Masaa Gadu wawan di e si ala sani, e si. Da a sa pai u fu dati.” 	 למען לא תראה בצומך לבני אדם כי אם לאביך אשר בסתר ואביך הראה במסתרים הוא בגלוי יגמלך׃


Bika a Tata lobi a Manpikin fi en. Da ala san a Tata e du ai soi a Pikin. Da a o soi en moo gaan foondoo sani ete fu du. Da u ala fiya sa foondoo seefi seefi. 	 כי האב אהב את הבן ומראה אתו כל אשר יעשה ועוד מעשים גדולים מאלה יראהו למען תתמהו׃


A ini a tyotyo fu denseefi de, ma den abi gaan piisii ete. Den pooti de, ma fa den e yeepi taawan anga san den abi de bigi. 	 כי ברב נסיון הלחץ רבתה שמחתם ושפלות רישם העדיפה להראות עשר תמתם׃


Da sani á de fu tapu a lobi fu Kelestesi ya. Toobi sa kon! Banowtu sa kon! Angiiten anga ala mankei koosi fu wei sa kon! Sama sa kon sutu wi kii anga koti fetihow! 	 מי יפרידנו מאהבת המשיח הצרה או מצוקה או משטמה או רעב אם עריה או סכנה או חרב׃


We, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Te u de sondee nyan, fu begi, da u á mu de enke den gaan bidiigiman. Bika te den e de sondee nyan fu begi, da den e poti gaan tyali buduufu fesi, fu sama mu si taki, den de sondee nyan fu begi. Da na so den e suku nen a sama. Ma u aliki mi! Den sama de fende den paiman kaba anga a gafa di sama gafa den de. 	 וכי תצומו אל תהיו זעפים כחנפים המשנים את פניהם להראות צמים לבני אדם אמן אמר אני לכם כי לקחו את שכרם׃


Fu tuu! Di mi be de anda, da mi be taigi u fu a sani ya kaba. Da a kon, u musu sabi en ete. 	 הלא תזכרו כי בעוד היותי אתכם דברתי אלה אליכם׃


Du so gi den, da dati o soi den sama fu wi anda, fa fu du bun namo, di e puu wini gi taawan. Da taawan di abi yeepi fanowdu o abi san den fanowdu. Te wi libi so makandii, da wi ná o tan enke sama di libi nái puu wini gi taawan. 	 וילמדו גם אנשי עדתנו לעשק במעשים טובים לעזר בכל מחסור פן יהיו בלי פרי׃


Bika ala yuu, da Masaa Gadu e du san a paamisi, meke sama sa fitoow en. Da meke wi seefi á taki, wi o du wan sani, ma wi e kengi baka taki, wi ná o du en moo. Kweti! 	 אכן נאמן האלהים כי דברנו אליכם לא היה הן ולא׃


Namo Peitilisi taigi en taki: “Eneya! Masaa Jesesi Kelestesi betee yu tide. Opo taampu! I seefi lolo i sibi peesi.” Ne Eneya opo waka letiso! 	 ויאמר אליו פטרוס אניס רפאך ישוע המשיח קום הצע לך אתה ויקם פתאם׃


Di a kaba begi, ne a daai go a den bakaman fi en baka. Da di a daai go a den, ne a si ala den fiya e siibi. Bika, gaan tyali be kisi. 	 ויקם מהתפלל ויבא אל התלמידים וימצאם ישנים מיגון׃


We, fu tuutuu! Mi e taigi yu taki, yu na Peitilisi . We, na a gaanbigi taanga siton tapu ya mi o meke a keliki fu mi. Da a didibii anga ala a taanga di a abi anga hii dedekondee seefi ná o poi wini a keliki fu mi. 	 ואף אני אמר אליך כי אתה פטרוס ועל הסלע הזה אבנה את קהלתי ושערי שאול לא יגברו עליה׃


A kon doo te a Peitilisi fesi, ne ai si sowtu a sowtu fo futu meti, sowtu a sowtu meti di e hali anga bee a doti, sowtu a sowtu foo di e fee a tapu. 	 ובתוכו מכל בהמת הארץ וחיה ורמש ועוף השמים׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U di e waka a Masaa Gadu pasi, kon sabi somen kibii toli fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Ma den sama di á de a Masaa Gadu pasi, na ageisi toli fasi mi e gi den en. Bika, 	 ויאמר אליהם לכם נתן לדעת סוד מלכות האלהים ואשר בחוץ להם הכל במשלים׃


Bika a be sikiifi taki: ‘Den sama ya e gafa mi anga den buba mofu, ma den ati de faawe fu mi! 	 העם הזה נגש בפיו ובשפתיו כבדוני ולבו רחק ממני׃


Da di mi sabi so fi yu kaba, mi feele. A dati meke mi go diki olo, ne mi beli a moni fi yu. Da yu á si, luku a moni fi yu ya!’ 	 ואירא ואלך ואטמן את ככרך באדמה ועתה הא לך את אשר לך׃


Namo Peitilisi akisi en taki: “Masaa! San na a mama fu a toli di i taki dyonson fu den Faliseiman sama de? I sa puu en fini fini gi wi?” 	 ויען פטרוס ויאמר אליו באר לנו את המשל הזה׃


Ne, mi si a apaiti foto fu Masaa Gadu, di den e kai a Nyun Jelusalem. A saka komoto a Gadu Kondee, a tapu anda e kon. A moi enke, te den seeka wan uman moi te a kaba, wei koosi gi en fu a toow anga wan man. 	 וארא את העיר הקדושה ירושלים החדשה ירדת מאת האלהים מן השמים נכונה ככלה המקשטת לבעלה׃


A dati meke miseefi á kon a yu, ma mi puu sama sende kon a yu. Ma taki wan wowtu namo, da a futuboi fu mi o kon bun baka. 	 ובעבור זאת גם את עצמי לא חשבתי ראוי לבוא אליך אך דבר נא דבר וירפא נערי׃


Wantu dei baka dati, ne Kownu Agiipa kon luku Gaaman Festesi de. En sisa Benisi kon anga en. 	 ויהי אחרי ימים וירדו המלך אגרפס וברניקה אל קסרין לשאל לשלום פסטוס׃


A sikiifi taki Abalaham be abi tu manpikin. Ibiiwan abi en mma. Wan fu den mma na Abalaham tuutuu uman. Dati á be de saafu a katibo, meke en paansu pikin seefi á de saafu. A taa mma na be saafu a katibo, meke en paansu pikin na be saafu. 	 כי כתוב שהיו לאברהם שני בנים האחד מן האמה והשני מן החפשיה׃


Da di Masaa Jesesi e taki anga a uman ya, ne wan sama fu Yailesi osu tyai bosikopu kon gi Yailesi a pasi taki: “Yailesi! A pikin fi i dede. A á de fi i meke Masaa Jesesi go a yu osu anda moo. Na fu soso a o go anda.” 	 עודנו מדבר ואיש בא מבית ראש הכנסת ויאמר מתה בתך אל תטריח את המורה׃


Na Masaa Gadu seefi o kuutu sama a doose fu biibisama. Ma wi mu wooko enke fa a sikiifi a Masaa Gadu Buku taki: “Puu a takuuduman a u mindii de.” 	 ואשר בחוץ האלהים ישפטם ואתם תבערו את הרע מקרבכם׃


Ne a teke a pikin a ini en ana, ne a gafa Masaa Gadu taki: 	 ויקחהו על זרעותיו ויברך את האלהים ויאמר׃


Ne Peitilisi denki san Masaa Jesesi be taigi a bon eside. Ne a bali taki: “Masaa, luku de! Ná a bon di i be fuuku, no? A dede te a fika soso tyaka tyaka.” 	 ויזכר פטרוס ויאמר אליו רבי הנה התאנה אשר אררתה יבשה׃


Ma namo, da a seefi yuu de, ne wantu Faliseiman kon taigi Masaa Jesesi taki: “Gwe komoto ya esi esi! Bika Kownu Helowdesi e suku i fu kii.” 	 ביום ההוא נגשו מן הפרושים ויאמרו אליו צא ולך מזה כי הורדוס מבקש להרגך׃


Da now, mi de enke fa mi wani. Mi abi nyanyan fu onmen yali. A á de fu mi wooko moo. Mi sa nyan diingi meke piisii enke fa mi wani.” 	 ואמר לנפשי נפשי יש לך עתודות הרבה לשנים רבות הנפשי אכלי שתי ושישי׃


Ne di den waka te den doo na a Oleifi Mongo, ne a taigi den taki: “U begi Masaa Gadu, fu u á kai a ini den tesi fu didibii, fu a wini u.” 	 ויבא אל המקום ויאמר אליהם התפללו לבלתי בוא לידי נסיון׃


Bika luku fa yu enke taa foluku be e taanga yesi gi en. Ne fu fende pasi wooko tyali ati fasi anga yu, ne a Dyu foluku kon taanga yesi fosi. 	 כי כאשר גם אתם מלפנים ממרים הייתם את פי אלהים ועתה הוחנתם במרים של אלה׃


We, da na so a de anga u tu. Te u wooko gi Masaa Gadu enke fa a wooko de, da a á de fu u suku fu a gi u daa. Bika na u wooko di u mu du, u du de.” 	 ככה גם אתם אחרי עשותכם את כל אשר צויתם אמרו עבדים אין מועיל בם אנחנו כי רק את המטל עלינו לעשות עשינו׃


Ne a taigi den taki: “Meke sama di abi yesi fu yee, da meke a yee san mi taki ya.” 	 ויאמר אליהם מי אשר אזנים לו לשמע ישמע׃


Da te a daai kon baka, a osu pe a be komoto de leigi leigi. A de kiinkiin sibisibi moi silli. 	 ובבואה תמצא אתו מטאטא ומהדר׃


Bika mi yee wan toli dise. A ogii! Wan biibiwan a u mindii de mu motyo te, ne ai du san foluku di nái biibi seefi nái peefuu du. Bika ai waka anga en dda uman! 	 שמועה נשמעת בארץ כי נמצאה זנות ביניכם ואף זנות אשר בגוים לא ספר כמוה כי יקח איש את אשת אביו׃


We, mi lobi pikin! Meke u á lobi useefi anga mofu namo, da a kaba! Ma meke u libi soi tuutuu taki u lobi sama. 	 בני אל נא נאהב במלין ובלשון כי אם בפעל ובאמת׃


Ne a dda tyai a pikin e kon gi Masaa Jesesi. Da di ai kon anga en, ne a sani subi a pikin te, a towe en a doti e ali. Ne Masaa Jesesi kaasi en puu na a pikin tapu gwe. Ne a komoto wanten na a pikin tapu. Ne a kon bun kelle. Ne Masaa Jesesi teke a pikin, ne a gi a dda en pikin baka. 	 ויהי אך הקריב לבוא וירעצהו השד וירוצצהו וישוע גער ברוח הטמא וירפא את הנער וישיבהו לאביו׃


“A Mosesi ya be taigi Dyusama taki: ‘Masaa Gadu o poti wan apaiti takiman fi en bakaten, fu tyai en foluku. A o puu wi a saafu enke fa mi Mosesi ya be wooko. Leti a wi mindii ya a o meke libisama fasi.’ ” 	 הוא משה אשר אמר אל בני ישראל נביא מקרב אחיכם כמני יקים לכם יהוה אלהיכם אליו תשמעון׃


Ma Maliya dati taampu a doose fu a geebi, ne a bali kee. Da di a kee te wan pisi, ne a bendi luku go a ini a geebi. 	 ומרים עמדה בוכיה מחוץ לקבר ויהי בבכותה ותשקף אל תוך הקבר׃


Ma kaba wanten! Bika, da sama á be o de a goontapu di fiti fu sitaafu. 	 חלילה שאם כן איך ישפט האלהים את העולם׃


Da, a du disi, fu meke ná wan sama, di sa bai efu seli sani, efu den ná abi a nen fu a meti ofu a nombuu fu a nen fi en. 	 וכי לא יוכל איש לקנות או למכר כי אם בהיות עליו תו החיה או שמה או מספר שמה׃


Na a sama ya mi be e taki di mi be taigi u taki: ‘Wan sama o kon a mi baka, ma a be de bifo mi. A dati meke a bigi moo mi.’ 	 זה הוא אשר אמרתי עליו אחרי יבא איש אשר היה לפני כי קדם לי היה׃


Bika tide ete seefi, ai tyai son sama go doo pe den ati sa fende boo. Ma den avo Dyusama be misi dati, fu di den be taanga yesi gi en taki, di a be e taigi den. 	 ויען כי יש עוד מקום לבוא אליה ואשר התבשרו בראשונה המה לא באו שם בעבור המרי׃


We, ne Masaa Jesesi gi den wan ageisi toli, fu soi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu tan. A taki: “A Nyun Tii fu Masaa Gadu a tapu gei tin pikin umanpikin, di mu go teke a man di o toow fu tyai kon a pe a toow uman de. We, ne den seeka teke den lampu, ne den e go. 	 אז תדמה מלכות השמים לעשר עלמות אשר לקחו את נרותיהן ותצאנה לקראת החתן׃


We, ne wan taa Judasi, boiti Iskaliyotu, akisi Jesesi taki: “Masaa, san meke na u namo yu o opo iseefi gi? San meke i ná o opo yuseefi gi hii goontapu?” 	 ויאמר אליו יהודה לא יהודה איש קריות אדני מה הוא זה כי תחפץ להתודע אלינו ולא לעולם׃


Ne a piki taki: “Na wan sama di den e kai Jesesi meke wan poto poto lobi a mi ain. Ne a sende mi fu mi go wasi mi fesi a Silowam Peti. Ne mi go, ne mi wasi mi fesi, ne mi ain kon kiin.” 	 ויען ויאמר איש אשר נקרא שמו ישוע עשה טיט וימרח על עיני ויאמר אלי לך ורחץ בברכת השלח ואלך וארחץ ותארנה עיני׃


Bika a nowfosi a tuutuu beele komoto a tapu saka kon a goontapu. Da a tuutuu beele ya, e gi ala sama a libi fu tego.” 	 כי לחם אלהים הוא היורד מן השמים ונתן חיים לעולם׃


“Da a ten de o takuu seefi gi den uman di de anga bee anga den uman di de anga pikin na ana. Bika na so wan gaan ibi sitaafu o kon na a kondee. Masaa Gadu o puu en atiboon a den tapu. 	 ואוי להרות ולמיניקות בימים ההם כי תהיה צרה גדולה בארץ וקצף על העם הזה׃


Da bali gafa Masaa Gadu naamo, gi en gaandi alaten. Amen, na so a de! 	 אשר לו הכבוד לעולמי עולמים אמן׃


A didibii sama ya na a gaan feyanti fu Masaa Gadu. Bika a o feti anga ala gadu sani di de. A o hei enseefi poti a tapu fu ala san sama e dini fu gadu. Da a o du te go sidon a ini a Mama Keliki fu Masaa Gadu. Da a o puu kon a doo taki, ne en na Masaa Gadu kaba di sama mu dini. 	 המתקומם והמתרומם על כל הנקרא אל או עבודה עד כי גם ישב בהיכל האלהים כאלהים ומראה את עצמו כי אלהים הוא׃


Ne den takuu sani komoto na a man tapu, ne den go a ini den agu. Ne wanten ala den agu lon saka a mongo huu, te a wataa dyuluu, dede pii. 	 ויצאו השדים מן האדם ההוא ויבאו בחזירים וישתער העדר מן המורד אל הים ויטבע׃


Ne Masaa Jesesi taigi den sama taki meke den saka sidon a kulu ini a gaasi. 	 ויצו אותם לשבת כלם חברה חברה לבדה על ירק הדשא׃


We, di kownu taki so, ne a pikin umanpikin lon go, ne en mma. Ne a taigi en taki, na so anga so, kownu paamisi en. Da san a mu du. We, ne a mma taigi en taki: “Go taigi kownu taki, i wani a ede fu Johanisi a Dopuman a wan teepala tapu.” Na so a pikin umanpikin lon go, ne a taigi kownu taki: “Kownu! Gi mi a ede fu Johanisi a Dopuman a wan teepala tapu.” 	 ואמה שמה את הדברים בפיה ותשאל לאמר תנה לי פה בקערה את ראש יוחנן המטביל׃


Da mi ná o nyan sowan Pasika Fesa anga u moo ete, fu te enke ala den sani di u e membee anga a fesa ya kon pasa. A yuu de, da a Nyun Tii fu Masaa Gadu o doo goontapu.” 	 כי אמר אני לכם אינני אכל אותו עוד עד כי ימלא במלכות האלהים׃


Ne a man piki en taki: “Masaa, on pe a sama de de? Mi wani biibi ne en!” 	 ויען ויאמר מי הוא זה אדני למען אאמין בו׃


Bika a teke fu puu enseefi go teke pina makandii anga a Dyu foluku fu Masaa Gadu enke saafu, a katibo. Na so a fika a dyendee anga ala goontapu piisii, di a be o nyan fu wan satu pisiten na a kownu osu de. 	 ויבחר לסבל את עני עם אלהים מלהתענג לשעה בתענוגי החטא׃


Ala anga ala be de twalufu manengee di toon biibisama de sowan fasi. 	 ויהיו כלם כשנים עשר איש׃


Da taawan e piki taki: “Jesesi! Jesesi! Apaiti takiman fu Masaa Gadu di komoto a Nasaleti Foto, na a pisiwataa fu Galileya.” 	 ויאמרו המני העם זה הוא הנביא ישוע מנצרת אשר בגליל׃


A sitee ya be bigi. Bika ibiiwan fu den se e denki en fasi. Namo Peitilisi opo taampu a mindii taki: “Lobi biibiwan! U sabi a pisiten ete, di Masaa Gadu be puu mi seefi go gi taa foluku en Bun Nyunsu, meke den biibi? 	 ויהי ברבות המחלקת קם פטרוס ויאמר אליהם אנשים אחים אתם ידעתם כי מימים ראשים בי בחר האלהים מכלנו אשר ישמעו הגוים מפי את דבר הבשורה ויאמינו׃


Ne, den tu kotoigi fu Masaa Gadu yee wan gaan taanga tongo kai den a tapu anda taki: “U subi kon a tapu dise!” Ne den opo go a tapu anga wan woluku. Ala den feyanti fu den e luku den diin fa den e gwe. 	 וישמעו קול גדול מן השמים מדבר אליהם לאמר עלו הנה ויעלו בענן השמימה ושנאיהם ראים אתם׃


Ne Gaaman Pilatesi kai den moo hei begiman anga den tiiman fu Islayeli Kondee anga ala taa sama kon makandii. 	 ויקרא פילטוס את ראשי הכהנים ואת השרים ואת העם׃


Ne den sama di be tyai a mofu kon gi Masaa Jesesi, daai gwe baka na a ofisii fu suudati. Di den go doo, ne den si taki, a wookoman fi en kon bun kelle. 	 וישובו השלוחים אל הבית וימצאו את העבד החלה והוא נרפא׃


Bika den weiti e soi san mofu á mu tesi seefi. San ana á mu oli seefi. San finga á mu nama seefi. 	 אל תאחז אל תטעם אל תגע׃


“Da seigi fu ala den sama di wasi den koosi kiin. Bika den o abi pasi fu nyan den sii fu a bon di e gi libi. Da den sa abi pasi fu go a ini a foto tu. 	 אשרי העשים את מצותיו למען תהיה ממשלתם בעץ החיים ובאו העירה דרך השערים׃


Ne Masaa Jesesi poti ana ete wan leisi ne en ain tapu. Ne di Masaa Jesesi puu ana, ne a man luku peesi lontu baka. Ne en ain kiin kelle, ai si sani bun baka enke fa wan libisama mu si. 	 ויוסף לשום את ידיו על עיניו ותפקחנה עיניו וירפא וירא הכל היטב עד למרחוק׃


Na letiso u mu meke a leti fu u kiin gi ala sama fu si, meke den si den bun wooko di u e du, fu di u e biibi. Da den o gi u Tata a tapu daa, fu dati. 	 כן יאר אורכם לפני בני האדם למען יראו מעשיכם הטובים ושבחו את אביכים שבשמים׃


We, ne den teke a man di be beendi fosi, ne den tyai en go a den Faliseiman. 	 ויביאו את האיש אשר היה עור לפנים אל הפרושים׃


“We, ne di fu meke dii, di a be gi wan miliyun seefi wai kon doo. Ne a taki: ‘We, Masaa! Fa i de ya, mi sabi taki, i na wan ogii sama. Yu e koti sani a pe yu á paandi. Da i lobi piki sani a pe yu á be tyatya sii. 	 ויגש גם הלקח את הככר האחת ויאמר אדני ידעתיך כי איש קשה אתה קצר באשר לא זרעת וכנס מאשר לא פזרת׃


Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U á sabi leti leti san sikiifi a Gadu Buku. Da u á sabi a kaakiti di Masaa Gadu e weki sama puu a dede tu. 	 ויאמר ישוע אליהם הלא בזאת אתם תעים באשר אינכם יודעים גם את הכתובים גם את גבורת האלהים׃


Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Go kai i man, da u kon.” 	 ויאמר אליה ישוע לכי וקראי לאישך ושובי הלום׃


Namo den sama fu a tabiki si a sineki fasi a Pawlesi ana. Ne den e taki anga denseefi taki: “A man de na wan ogii ati man di e kii sama. A gadu fu a peesi ya e kii a sowtu sama de! Di a á fende en kii a ini a ze kaba, ne a meke sineki nyanmi en a soo ya, fu kii.” 	 ויראו הנכרים את החיה תלויה על ידו ויאמרו איש אל רעהו אכן רצח האיש הזה אשר הנקמה לא הניחה לו לחיות אף כי נמלט מן הים׃


Biibiwan! U be sende akisi mi, fa fu den apaiti taanga fu a Jeje. We, mi wani u fusutan a sani ya bun. 	 ובענין הרוחניות אחי לא אכחד מכם דבר׃


“Ma mi abi somen sani ete di mi wani taigi u. Ma, enke fa u de nownow, u ná o poi tyai den. 	 עוד רבות לי להגיד לכם אך לא תוכלון שאת עתה׃


We, ne Abalaham oli pasensi naamo, e luku fu fende ala dati a Masaa Gadu. Namo Masaa Gadu gi en san a be paamisi de tuu. 	 ויהי בהאריך נפשו השיג את ההבטחה׃


Ne, mi yee wan tongo taki komoto na a apaiti begi tafaa pe den e kii meti boon gi Masaa Gadu daa taki: “Iya! Masaa Gadu, yu abi ala makiti! Den sani di yu e kuutu, yu e kuutu den anga leti! Yu nái meke fowtu.” 	 ואשמע את המזבח אמר אמנם כן יהוה אלהים צבאות אמת וצדק משפטיך׃


Da ibii taa biibiwan fu a pisiwataa fu Masadoniya anda, anga a pisi fu Akasi dise seefi e luku u anda fu si, fa fu tyai denseefi. 	 עד היותכם מופת לכל המאמינים אשר במקדוניא ובאכיא׃


A moo bun gi sowan sama efu den tei wan gaanbigi siton ne en neki, da den tyai en go iti a ini ze, moo enke pe fu a koli wan fu den mofinawan ya puu a Masaa Gadu pasi, fu go du ogii. 	 נוח לו שיתלה פלח רכב על צוארו וישלך אל הים מאשר יכשיל את אחד מהקטנים wאלה׃


We, di a yee ala san Masaa Jesesi taigi en, ne a booko sikoo. Ne a bendi ede a doti, ne a waka gwe anga ala gaan tyali na ati. Bika a be abi tyaipi gudu. 	 ויהי כשמע הבחור את הדבר הזה וילך משם נעצב כי היו לו נכסים רבים׃


Efu wan sama wani toon bakaman fu mi, da a á mu teli enseefi moo. Da a mu de kaba kaba fu tyai den pina anga sitaafu di o kon ne en tapu fu mi ede. Awinsi a o dede seefi, toku a mu oli doo. A á mu daai baka. 	 ואשר לא ישא את צלבו ובא אחרי לא יוכל להיות תלמידי׃


Ma Gaaman Pilatesi be wani puu Masaa Jesesi namo namo. A dati meke a taigi den sama taki: “Nono! Mi o losi a man ya. Bika mi á si ogii ne en.” 	 ויסף פילטוס לשאת קולו כי חפץ לפטר את ישוע׃


Namo dyalusu kon miti den apaiti bosikopuman. A moo hei Dyu na a Mama Keliki anga a kulu Saduseiman fi en yee san den e du. Ne den dyalusu. Namo den poti taki, den o du wan sani anga den. 	 ויקם הכהן הגדול וכל אשר אתו והם אנשי כת הצדוקים וימלאו קנאה׃


Ne, mi yee wan gaan taanga tongo taki a Masaa Gadu Kondee taki: “Nownow, da Masaa Gadu puu den sama fi en a katibo. A teke en makiti, fu ligei enke kownu a ini a Nyun Tii fi en. Da, now wi o si a makiti fu Kelestesi. Bika den puu a kaagiman, di be e tyai den baala anga sisa fu u go kaagi a Masaa Gadu dei anga neti, towe go a goontapu. 	 ואשמע קול גדול בשמים ויאמר עתה באה ישועת אלהינו ועזו ומלכותו וממשלת משיחו כי הורד שוטן אחינו העמד לשטנם לפני אלהינו יומם ולילה׃


Di mi luku, ne mi si wan asi. Da a pii pii, masimasi, de kwenyee so. Da na a sama di be sidon ne en tapu, den be e kai Dede. Da dedekondee be e waka ne en baka. Da den be kisi a makiti fu kii wan fu ala fo libisama a goontapu. Den be kii den anga fetihow anga angii anga takuu siki. Soseefi den meke takuu ogii meti kii den tu. 	 וארא והנה סוס ירקרק והרכב עליו שמו המות ושאול יוצאת לרגליו וינתן להם שלטן על רביעית הארץ להמית בחרב וברעב ובדבר ובחית הארץ׃


Da Masaa Jesesi seefi be e tyai a koloisi di den o sipikii en kii. Ne den e go te, den go doo na a peesi di den e kai, Bongo Pita Peesi. Ma den Dyu be e kai a peesi ya, Golgata. 	 וישא את צלבו ויצא אל המקום הנקרא מקום הגלגלת ובלשונם גלגלתא׃


Da u á mu si a falisi leli enke na wan pikin sani. Bika ai wooko enke a nongo di koti taki, wan pikintoin sowda taanga sai, fu faandi a hii bolon. 	 מעט שאר מחמץ הוא את כל העסה׃


Da di sapaten, san dongo, ne den sama tyai onmen tenti sama anga ala sowtu siki kon a Masaa Jesesi fu a deesi den. Ne Masaa Jesesi poti ana a den tapu, deesi ala den fiya. Da wansi sowtu siki den sama be abi, toku a deesi ala fiya. 	 וכבוא השמש הביאו אליו כל אשר להם חלים חליים שונים וירפא אותם בשומו את ידיו על כל אחד מהם׃


Namo den teke ibii dei e leli sama a Bun Nyunsu na a Mama Keliki. Den e soi den fa Masaa Jesesi na a Kelestesi. 	 וכל היום לא חדלו ללמד במקדש ובבתים ולבשר את בשורת ישוע המשיח׃


Da u fika mi, meke mi du san mi wani anga mi eigi moni. A á de fu u dyalusu so, fu di mi abi bun ati fasi fu luku sama.’ 	 הלא אוכל לעשות בשלי כרצוני האם תרע עינך על אשר טוב אנכי׃


Di den kaba sikiifi a biifi, ne den bali odi makandii. Ne den gwe na Antiyokiya Foto. Namo den kai den biibiwan anda makandii a wan kuutu. Ne den teke a biifi langa gi den. 	 וישלחו האנשים ויבאו אל אנטיוכיא ויקהילו את העם ויתנו להם את האגרת׃


We, na awan kodo Masaa Gadu ya, di de wi Yeepiman, ne en sende Jesesi Kelestesi di de wi Masaa kon. Da meke u gi en gaandi, fi en dyendee anga makiti fasi, anga en taanga di ai tii sani, anga fa a bigi, fu taki gi u tu, fositen doo tide, fu tego seefi. Amen, na so a de! 	 לאלהים אשר לו לבדו החכמה המושיע אתנו לו הכבוד והגדלה והעז והממשלה מעתה ולעולמי עד אמן׃


Da Masaa Jesesi anga den bakaman fi en komoto na a kondee. Ne den waka go a Galileya. Da Masaa Jesesi á be wani sama sabi taki a be de ape. 	 ויצאו משם ויעברו בגליל ולא אבה להודע לאיש׃


Mi lobi biibiwan! Da u e miti anga faya sani di á switi! Ma ná foondoo! Bika biibiwan á de a goontapu di nái miti anga dati. 	 אהובים בבאכם בתוך כור עני למען נסתכם אל נא תתמהו כאלו קרה לכם דבר זר׃


Namo, ne dede wooko enke gaan basi a sama tapu, komoto na a ten fu Adan kon doo a ten di Mosesi weiti kon. Da a dede de á komoto na a taanga yesi, fu den sama seefi gi weiti, enke fa Adan seefi be taanga yesi. Ne dati waka doo ala sama, fu soi fa a bun di mu kon bakaten seefi o waka, doo ala sama tu. 	 אולם המות מלך מאדם עד משה גם על אלה אשר לא חטאו בדמיון עברת אדם הראשון אשר הוא דמות העתיד לבוא׃


Ma a á didon a mi fu taki sama sidon a mi kukutu ana efu mi leti ana. Na Masaa Gadu seefi e seeka peesi gi sama.” 	 אך שבת לימיני ולשמאלי אין בידי לתתה בלתי לאשר הוכן להם׃


Luku bun tu, fu giili fu moni á subi yu, fu lon suku moo anga moo. De tifeedi anga san yu abi. Bika Masaa Gadu be paamisi taki: “Noiti mi o fika u! Noiti yeepi o kaba komoto a mi, fu kon doo a u de.” 	 רחקו מאהבת כסף ושמחו בחלקכם כי הוא אמר לא ארפך ולא אעזבך׃


Bika a Manpikin di saka kon toon libisama ya, o sende den Basiya fi en a Masaa Gadu Kondee, go a goontapu, go piki ala sama di e du ogii, anga den di e leli taa sama fu du ogii. Da na so a o puu den a mindii fu den di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, fu towe go a ini a sitaafu peesi pe soso kee anga tyali de. 	 בן האדם ישלח את מלאכיו ולקטו ממלכותו את כל המכשלות ואת כל פעלי האון׃


Sama di wini, o fende den sani ya. Da, mi o de den Gadu, da den o de mi pikin. 	 המנצח יירש הכל ואני אהיה לו לאלהים והוא יהיה לי לבן׃


A be piki Jesaja fu sikiifi ete taki: “We! Masaa Sebaot makiti bigi tumisi, fu sitaafu. Da fi enseefi á be teke fu yeepi, da na a hii Dyu paansu sama be o kaba a soso. Sani be o waka enke Sowdom Foto di a be boon, figi puu a goontapu. Da goontapu be o piki taki, na so a be du anga Gomola Foto tu.” 	 וכאשר אמר ישעיהו לפנים לולי יהוה צבאות הותיר לנו שריד כמעט כסדם היינו לעמרה דמינו׃


Bika, te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o kon makandii anga den Masaa Gadu Kondee Basiya fi en, da hii dyendee anga makiti di en Tata, Masaa Gadu a tapu abi o de fi en. Da a o kuutu fa, ibii sama du san a taki. Da ibiiwan o fende paiman, fu fa a be libi a goontapu. 	 כי עתיד בן האדם לבוא בכבוד אביו עם מלאכיו ואז ישלם לכל איש כמעשהו׃


En ain de enke faya e leti lelele. A wei tyaipi kownu ati ne en ede. Da a abi wan nen, di sikiifi ne en sikin. Ná wan sama di sabi a nen ya, boiti en wawan. 	 ועיניו כלבת אש ועטרות הרבה על ראשו ויש לו שם כתוב אשר לא ידע איש כי אם הוא לבדו׃


Da di neti, ne en anga den bakaman fi en komoto gwe fika a foto enke fa den be gwenti ala neti. 	 ויהי בערב ויצא אל מחוץ לעיר׃


I gi Masaa Gadu daa kaba fu nyan a sani. Da sama á mu poi kaagi yu taki, i e nyan wan sani di á bun! 	 ואם אכל אני בתודה למה אהיה מגדף על הדבר אשר אני מודה עליו׃


A nyun kuudei di mi ya o meke anga den taki, mi o gi den paadon fu ala takuudu anga ogii.” 	 ואני זאת בריתי אותם בהסירי חטאתם׃


Namo Masaa Jesesi piki den taki: “U tyai den kon gi mi ya.” 	 ויאמר הביאום אלי הלם׃


Ne den waka go a ini a geebi olo go luku a sikin fu Masaa Jesesi. Ma di den go, den á si a dede sikin fu Masaa Jesesi de moo. 	 ותבאנה פנימה ולא מצאו את גוית האדון ישוע׃


Bika u seefi o du gaan ogii anga somen letiopu sama na a ten ya tu. Mi o sende somen sowtu wookoman fu mi kon a u. Da u o yaki den puu a ini den foto fu u. U o wipi somen fu den a ini den keliki osu fu u. Soseefi, u o sipikii somen fu den kii a koloisi tu. 	 לכן הנני שלח לכם נביאים וחכמים וסופרים ומהם תהרגו ותצלבו ומהם תכו בשוטים בבתי כנסיותיכם ותרדפום מעיר לעיר׃


Da, a wei koosi di dipi a ini buulu. Da a nen fi en na, Wowtu fu Masaa Gadu. 	 והוא לבוש בלבוש מאדם בדם ושמו נקרא דבר האלהים׃


Dyusama! Ma yu e kaagi taawan taki: “Masaa Gadu musu sitaafu den, fu den sowtu ogii de.” Ma kaba wanten! Bika yuseefi fiti a seefi sitaafu de tu. Bika yuseefi e taanga yesi gi Masaa Gadu, anga son fu den ogii de tu. 	 לכן אין לך התנצלות אתה בן אדם הדן תהיה מי שתהיה כי במה שתדין את חברך תחיב את נפשך באשר אתה הדן תעשה כמעשהו׃


Kweti! Mi e dwengi losutu fu sikin, fu dati á wooko enke basi a mi tapu. Da a ná o de taki, mi leli somen sama fende Masaa Gadu paamisi, ma miseefi lasi a gaan winiman paiman. 	 כי אם אדכא את גופי ואשעבדנו פן אהיה אני הקורא לאחרים נאלח בעצמי׃


Piisii ala yuu naamo. 	 היו שמחים בכל עת׃


Bika, na a ten fu Nowa, da den be e nyan e diingi. Man be e teke uman e libi, uman be e teke man e libi. Na so den be e libi, te enke a dei di Nowa go a ini a sipi tapu en doo. Ne a gaan wataa kon kii ala den fiya puu a goontapu.” 	 אכלו ושתו נשאו נשים והשיאו נשים לאנשים עד היום אשר בא נח אל התבה ויבא המבול וישחת את כלם׃


Da, baka di den komoto na a keliki osu, ne den go wanten na a osu fu Simon anga Andeleyasi. Da Jakowbesi anga Johanisi go anga den tu. 	 ויהי אחרי צאתם מבית הכנסת ויבאו ביתה שמעון ואנדרי המה ויעקב ויוחנן עמם׃


“Ma den koni wan piki den taki: ‘Nono baa! U ná o abi ipi sai, da fu wi seefi o kaba. A moo betee useefi go a den seliman, go bai.’ 	 ותענינה החכמות לאמר לא כן פן יחסר לנו ולכן כי אם לכנה אל המוכרים וקנינה לכן׃


Namo, ne Eliyutu meke Eliyasa. Ne Eliyasa dati meke Matan. Da Matan dati meke Jakopu. 	 ואליהוד הוליד את אלעזר ואלעזר הוליד את מתן ומתן הוליד את יעקב׃


Bika sowtu yeepi a abi, efi i nyan fu a goontapu ya, ma i lasi a libi fu tego fu go a didibii faya? 	 כי מה יועיל האדם כי יקנה את כל העולם ואבד והשחית את נפשו׃


Da leti enke fa i si wan sama sa waka pasa a wan opo opo doo go a ini wan osu, da na letiso mi de fu u waka pasa go a ini fu fende a bun solugu fu Gadu. Na mi na a doo fu a koi fu den sikapu fu Gadu. A mi u sa go a ini kon a doo on ten u wani. 	 אנכי הדלת איש כי יבוא בי יושע ובצאתו ובבואו ימצא מרעה׃


Ná wan sama si Masaa Gadu wanten. Ma toku, te wi lobi useefi, da Masaa Gadu de a u mindii kaba. Da a lobi fi en di de a u mindii, o goo kon doo pe a mu doo fu libisama sa si. 	 את האלהים לא ראה איש מעולם ואם נאהב איש את רעהו האלהים יעמד בקרבנו ואהבתו נשלמה בנו׃


Ma kande yu o meke bigi taki, i de wan sani! Bika a nongo e taki, son haw taka fu a bon koti puu poti a wanse. Ne den teke yu nama poti a Dyusama peesi. 	 וכי תאמר הלא נקפו הענפים למען ארכב אנכי׃


We, biibiwan! Mi wani soi anga ala dati taki, sikin buba anga buulu, na fu loto poli. Noiti dati sa poi libi tego na a peesi pe noiti moo sani sa poi dede loto poli. Da a ná o poi fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 	 וזאת אני אמר אחי כי בשר ודם לא יוכל לרשת את מלכות האלהים ואשר יכלה לא יירש את אשר לא יכלה׃


Ne Masaa Jesesi daai, ne a akisi den sama taki: “Sama oli mi?” Ne ala den sama e bali taki: “A ná mi! A ná mi!” Peitilisi dati taigi en taki: “Masaa! Luku onmen sama e oli yu ya, da fa i sa akisi sama oli yu?” 	 ויאמר ישוע מי זה נגע בי וכלם כחשו ויאמר פטרוס והעמדים אצלו מורה המון העם דחקים ולחצים אתך ואתה תאמר מי נגע בי׃


Ne Masaa Jesesi go te a koosube fu Jelusalem. Ne a opo ede luku a kondee. Ne tyali fu a kondee kisi en te a bali kee. 	 ויהי כאשר קרב וירא את העיר ויבך עליה לאמר׃


We, mi gi u makiti a tapu fu ala wooko fu a feyanti. Soseefi mi gi u makiti a tapu fu sineki anga kukutu tee anga ala taa sani di a feyanti o wani sende kon, fu du ogii anga u. Da fu tuu, ná wan o poi du u ogii. 	 הנה השלטתי אתכם לדרך על נחשים ועקרבים ועל כל גבורת האיב וכל דבר לא יזיק לכם׃


Da di den koniman gwe kaba, ne namo, ne Masaa Gadu sende wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee kon a Jowsef, a ini wan deen. Ne a taigi en taki: “Opo teke a pikin anga en mma, da i lowe gwe a Egepte Kondee. Da tan anda fu te enke mi taigi yu, fi i daai kon baka. Bika luku! Helowdesi o meke ala moiti fu kii a pikin ya!” 	 הם הלכו משם והנה מלאך יהוה נראה אל יוסף בחלום לאמר קום קח את הילד ואת אמו וברח לך מצרימה והיה שם עד אשר אמר אליך כי הורדוס צדה את הילד לאבדו׃


Hii tu yali pasa, te enke a á sidon gaaman de moo. Pawlesi de a dunguu osu de ete. Gaaman Feilekisi oli en de, fu tyai bun nen a den Dyusama, fu den mu lobi en go doo. Namo wan nyun gaaman kon ne en peesi, di den e kai Polisiyesi Festesi. 	 ויהי מקץ שנתים ימים ויקם פרקיוס פסטוס תחת פיליכס ופיליכס חפץ להתרצות אל היהודים ויעזב את פולוס חבוש בבית האסורים׃


We, yu á be e koti anga Masaa Gadu. Da a libi fi en á be de a yu. Da yu be e teli fu dedewan kaba. Bika yu á be e teke en taki. Ma yu be de anga takuudu anga ogii. 	 גם אתכם המתים לפנים בפשעיכם וחטאתיכם׃


Ne Peitilisi piki en taki: “We! Na den doose kondee sama di kon tan a Dyu Kondee ya.” We, ne Masaa Jesesi taigi en taki: “So! Da wi enke pikin fu doti de fii fu dati. A á de fu wi pai! 	 ויאמר פטרוס אליו מאת הזרים ויאמר לו ישוע אם כן אפוא הבנים חפשים המה׃


Fa i si den doo, ne Pawlesi bigin go a Dyu keliki de enke fa den gwenti, te den doo wan peesi. Hiihii dii Dyu kina dei baka makandii, ai go kengi pakisei anga den, fu fusutan san apaiti takiman be sikiifi fositen, a Masaa Gadu Buku. 	 ופולוס נכנס אליהם כמשפטו ושלש שבתות דבר עמהם בדברי הכתובים׃


Ne wanten wanten, ne Masaa Jesesi langa ana oli en, taki: “Eeye! Mi wani i kon bun.” Da Masaa Jesesi á kaba taki seefi, a gwasi fu a man gwe kaba. A kon bun kele kele. 	 וישלח ישוע את ידו ויגע בו ויאמר חפץ אנכי טהר ומיד נרפאה צרעתו׃


Da a de ya e membee ete fa u teke mi taki wooko de. Fa u puu en bun a boto anga ala teke fu wooko switi anga en tu. Namo ai lesipeki u ya bigi moo fosi a be kon luku u de seefi. 	 וביותר מעיו המו לכם בזכרו את משמעת כלכם ואת אשר קבלתם אתו ביראה ובחרדה׃


Ma Pawlesi sabi, namo a piki a ofisii fu suudati taki: “Efu den botoman lowe gwe fika wi anga a sipi, da yuseefi o lasi yu libi.” 	 ויאמר פולוס אל שר המאה ואל אנשי הצבא לאמר אם אלה לא ישבו אתנו באניה לא תוכלו אתם להושע׃


We, u pakisei luku, fa u be kisi a wowtu fu Masaa Gadu, anga fa u be yee en. Da u daai libi, fu libi enke fa a wowtu fu Masaa Gadu e leli u. Ma efu u á de na ain, da mi o kon, te u á fuuwakiti mi. U pakisei fa wan fufuuman e kon sondee fi i fuuwakiti en. Na so mi o kon, a wan ten, te u á fuuwakiti mi. Da u ná o sabi na on yuu mi o kon a u. 	 זכור את אשר קבלת ושמעת ושמרה זאת ושובה ואם לא תשקד הנני בא עליך כגנב ולא תדע באי זו שעה אבא עליך׃


Bika Mosesi weiti sikiifi taki: “Noiti tei wan kaw mofu te ai wooko yu goon. Gi en pasi fu nyan na a wooko tapu.” Ma kaba denki na kaw namo taki Masaa Gadu e taki de so. 	 כי כתוב בתורת משה לא תחסם שור בדישו הלשורים הושש האלהים׃


Da u fu Kafalnayemu Foto. San u e denki? U denki taki, a hei fu u o tyai u go a Masaa Gadu? Nono! A ná o tyai u go a Masaa Gadu. A didibii faya a o tyai u go.” 	 ואת כפר נחום אשר עד השמים התרוממת אל שאול תורדי׃


A opo gwe a tapu nownow, fu te enke a yuu kisi di a fiti poti fu seeka ala sani kon nyun. Dati o waka enke fa apaiti takiman di hii libi kiin gi en be sikiifi, fa a o seeka ala sani kon nyun.” 	 אשר צריך כי יקבלהו השמים עד ימי שוב כל הדברים לתקונם אשר דבר עליהם האלהים בפי נביאיו הקדושים מימי עולם׃


Bika wi ala na a wan seefi sama di de wan sikin namo. Soseefi Masaa Gadu gi ibiiwan a seefi Apaiti Jeje fi en. U abi denseefi paamisi fu Masaa Gadu di u e luku fu fende tu, di a kai u kon toon sama fi enseefi. 	 גוף אחד ורוח אחד כאשר גם נקראתם בתקות משמרתכם האחת׃


We, a uman di be de na a doo mofu taigi Peitilisi taki: “Yu a ná wan bakaman fu a man, no?” Ne Peitilisi piki taki: “Nono! Ná mi!” 	 ותאמר האמה השערת אל פטרוס הלא גם אתה מתלמידי האיש הזה ויאמר אינני׃


Namo a ten ya, ne Masaa Jesesi begi Masaa Gadu taki: “Kee! Mi Tata, Masaa Gadu! Na yu na a basi fu ala sani tuu. Mi e gi yu gaantangi, fu fa yu meke sama di abi hei membee á poi sabi, a gaan koni di yu abi. Ma na mofina wan i soi a gaan koni di yu abi. 	 בעת ההיא ענה ישוע ואמר אודך אבי אדון השמים והארץ כי הסתרת את אלה מן החכמים והנבונים וגליתם לעוללים׃


A sa begi Masaa Gadu a sani seefi, ma a nái gi enmi en, fu di ai si wan fowtu fasi na a sama taki, a losutu fi en na fu fende sani piisii enseefi ati namo. 	 הן אתם מבקשים ואינכם מקבלים על אשר תתפללו ברעה למען תבלו בתאותיכם׃


Namo den taa biibiwan kibii en puu a ini a foto. Den tei tetei a wan gaan bakisi, saka en puu a wan fensee fu a hei siton di sikotu lontu a hii foto ya. 	 ויקחו אתו התלמידים לילה ויורידהו בסל בעד החומה׃


Ma den sama fu Samaliya Kondee á wani gi den peesi, fu di den sabi taki na Jelusalem den e go. 	 ולא קבלהו על אשר היו פניו הלכים ירושלים׃


Da fu den sama di be nyan a beele, a be sa de wan sani fu feifi dunsu manengee, boiti den uman anga den pikinengee di be nyan. 	 והאכלים היו כחמשת אלפי איש מלבד הנשים והטף׃


Mi lobi pikin! U á meke sama koli u kisi. Bika na den sama di teke fu libi letiopu fasi gi Masaa Gadu, na den wawan de letiopu fasi enke Masaa Jesesi. 	 בני אל יתעה אתכם איש העשה צדקה צדיק הוא כאשר הוא צדיק׃


Namo a poti Peitilisi a dunguu osu de fosi. A ten de, a hii kulu biibiwan e begi yeepi gi en naamo. 	 פטרוס היה עצור במשמר והקהלה העתירה בעדו בחזקה אל האלהים׃


Da, di Masaa Jesesi begi so, ne a go a den dii bakaman fi en baka. Ne a si den siibi siibi. Ne a weki den. Ne a akisi Peitilisi taki: “Simon! Yu e siibi? Yu á poi meke taanga sikin, fu de anga ain wankodo yuu langa anga mi seefi, no? 	 ויבא וימצאם ישנים ויאמר אל פטרוס שמעון התישן הכי לא יכלת לשקד שעה אחת׃


Ne a suudati piki taki: “Iya, Gaaman, a dede kaba.” Ne Pilatesi taigi Jowsef taki: “Jowsef! I sa teke a dede sikin fu Jesesi go beli enke fa i akisi.” 	 וידע מפי שר המאה כי כן ויתן את גופתו מתנה ליוסף׃


“Da, te wan sama teke u oli ne en osu, da na ape u mu tan, fu te enke yuu kisi fu u gwe baka. 	 והבית אשר תבאו בו שם שבו לכם ומשם צאו׃


U tyai a pikin moni di u e pai a lantimoni seefi kon, gi mi, osi?” Namo den sama kon doo anga wan fu den moni ya Masaa Jesesi. 	 הראוני את מטבע המס ויביאו לו דינר׃


“Ne a wookoman daai go gi en masaa den bosikopu. Ne a basi ati boon te, a ná sipowtu. Ne a sende a wookoman fi en baka taki: ‘Go esi esi, na ala den bakabini peesi fu a foto, da kai ala den pootiman anga malengiiman anga den lanman anga den beendiman fu den kon nyan anga mi.’ 	 ויבא העבד ויגד את הדברים האלה לאדניו ויקצף בעל הבית ויאמר לעבדו מהר צא אל רחבות העיר ואל הוצותיה והבא הנה את העניים ואת הנשברים ואת העורים ואת הפסחים׃


Den teke a uman buliki anga en pikin tyai kon. Soseefi den bakaman teke den koosi baala a den buliki mindii baka. Ne Masaa Jesesi subi go sidon na a pikin buliki tapu, fu gwe. 	 ויביאו את האתון ואת העיר וישימו עליהם את בגדיהם וירכיבהו עליהם׃


Da, na dati meke u nái feele, te u begi akisi en wan sani, ai aliki wi, efu a sani di wi begi kai anga en wani. 	 וזה הוא בטחוננו אליו אשר אם נשאל דבר כפי רצונו ישמענו׃


Den dati yee ya taki, yu e puu Dyusama a doose kondee fu kaba oli weiti fu Mosesi. Yu e tapu den, fu kaba koti maiki a manpeesi, enke fa weiti taki. Den mu kaba anga ala taa gwenti di Dyusama abi tu. 	 והם שמעו עליך שמועה כי תלמד את כל היהודים אשר בקרב הגוים לסור ממשה באמרך כי אין עליהם למול את בניהם וללכת בחקות התורה׃


Ma, taa sii kai a bun doti, ne den goo moi. Den meke nyanyan bun. Son fu den meke diitenti toon moo enke san di a be paandi. Taawan meke sigisitenti toon moo enke san a be paandi. Taawan baka meke wan ondoo toon moo enke san a be paandi.” 	 ויש אשר נפל על האדמה הטובה ויתן פרי עלה וגדל ויעש זה שלשים שערים וזה ששים וזה מאה׃


Ma a piki taki: ‘Nono! Gaantangi! Sende mi go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, fu koti a kuutu.’ Pawlesi ná abi toobi tu, fu mi oli en ya fosi, te enke mi sende en go anda. Na so mi meke suudati oli en ya fosi.” 	 אבל פולוס שאל להניחו במשמר עד צאת משפטו מלפני אגוסטוס ואצוה לשמרו עד אשר אשלח אתו אל הקיסר׃


Namo wan dei, ne a si wan Egepte e pina wan Dyu. Ne a naki a Egepte kii seefi. 	 וירא איש אחד מעשק חנם ויושע לו ויקם נקמת המכה בהכותו את המצרי׃


Ma pakisei fa a be teke pina ya. Takuusama be e sitee taki anga en. Den e kai en leiman di á komoto a Masaa Gadu. Ma gaan pasensi tyai en sondee fu tapu biibi. Da libi so tu, meke yu á sa lasi ati. 	 התבוננו אליו אשר נשא כלמת חטאים גדולה כזאת למען לא תיעפו ולא תיגעו בנפשותיכם׃


Da luku ya fa mi e denki u anda mu si a hii toli ya. Pakisei a yali di pasa fa u be teke fesi yeepi taawan enke fosiwan. Da na u fosi be angii fu du dati. 	 ואחוה את דעתי בדבר הזה כי זאת להועיל לכם אשר הקדמתם כבר בשנה שעברה לא לעשות בלבד כי גם לחפץ׃


Ma wan fu den bakaman fi en, Judasi Iskaliyotu, di be o seli en taki: 	 ויאמר אחד מתלמידיו הוא יהודה בן שמעון איש קריות העתיד למסרו׃


Ne Peitilisi piki en baka taki: “Safila! Saide yu anga i man miti mofu a baka, fu kon koli wi so? Na a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu u e puubei luku efu ai wooko? We, aliki tyaa tyaa na a baka doo de! Na den di kaba beli i man e waka kon doo de baka so. Den o tyai yu seefi go beli.” 	 ויאמר פטרוס אליה למה זה נועדתם לנסות את רוח יהוה הנה בפתח רגלי המקברים את אישך ונשאו אתך החוצה׃


We, di Peitilisi si en, ne a akisi Masaa Jesesi taki: “Masaa, fa fu a sama de? San o pasa anga en dati?” 	 ויהי בראות אתו פטרוס ויאמר אל ישוע אדני וזה מה הוא׃


Da, den yaki somen takuu jeje puu a sama tapu. Soseefi den lobi oli a somen sikisama sikin deesi den kon bun baka. 	 ויגרשו שדים רבים ויסוכו בשמן חלשים רבים וירפאום׃


Ne Masaa Jesesi luku den dunn, ne a taigi den taki: “We, a o pasa so tuu. Bika a sikiifi a Masaa Gadu Buku taki: ‘Disi na a siton di meseeman be oli fu wan soso sani. Na dati daai kon toon a siton futu fu a hii osu.’ ” 	 ויבט בם ויאמר ומה הוא זה הכתוב אבן מאסו הבונים היתה לראש פנה׃


Ibii sama di e piki a fesi fu libisama taki, Masaa Jesesi na a Manpikin fu Masaa Gadu tuu, da sowan sama anga Masaa Gadu de wan makandii. Masaa Gadu e tan a ini en, ai tan a ini Masaa Gadu. 	 כל המודה כי ישוע הוא בן האלהים האלהים שכן בו והוא באלהים׃


Da i sa taki, yu e fusutan sani fu Masaa Gadu. Soseefi yu de anga apaiti koni fu wooko wan leti fasi. Ma sondee fu abi apaiti koni fu waka saka fasi anga dati, da yu á mu gafa so. 	 מי בכם חכם ונבון יראה בדרכו הטובה את מעשיו בענות החכמה׃


Da na soseefi tu, sama nái poti nyun meke win go a ini gaandi meti buba saka. Efu den poti en, da a win o basi a saka. Da ala den tu, a win anga a saka o poli. A dati meke, nyunyun win meke fu poti a ini nyunyun saka, di á poi basi lasi en.” 	 ואין נתן יין חדש בנאדות בלים כי אז יבקע היין את הנאדות והיין ישפך והנאדות יאבדו אבל בנאדות חדשים ינתן היין החדש׃


Ne Masaa Jesesi daai go a den bakaman fi en, ne a akisi den taki: “Pe u biibi de?” Da den bakaman fi en feele te, den foondoo. Taawan e akisi taawan taki: “Oho! Sama na a man ya? A winta anga a wataa seefi e du san a taki.” 	 ויאמר אליהם איה אמונתכם וייראו ויתמהו ויאמרו איש אל רעהו מי אפוא הוא המצוה גם את הרוחות ואת המים וישמעו לו׃


Da efi i e yuu sani gi sama, di i sabi taki sa gi yu en baka, da sowtu wini dati abi? A ná abi ná wan wini. Bika, den sama di e libi sondee Masaa Gadu, na a seefi fasi de, denseefi e libi tu. 	 ואם תלוו את האנשים אשר תקוו לקבל מהם מה הוא חסדכם גם החטאים מלוים את החטאים למען יושב להם בשוה׃


“Da mi taigi u den sani ya, fu a piisii fu mi tan a u ini ati. Da soseefi mi taigi u den sani ya, fu a piisii fu u mu goo a ini u ati te a pasa peesi. 	 את אלה דברתי אליכם בעבור תהיה שמחתי בכם ותמלא שמחתכם׃


Bakadati, ne mi yee somen sama e takitaki a Masaa Gadu Kondee a tapu anda taki: “Haleluya ! Na Masaa Gadu abi ala yeepi. Meke wi gafa Masaa Gadu. Ne en wawan abi ala makiti. 	 אחרי כן שמעתי קול גדול כקול המון רב בשמים האמרים הללויה הישועה והכבוד והעז ליהוה אלהינו׃


We, gaan piisii fuu mi ati. Bika di mi kon ya, mi si wantu pikin fi yu, di e libi leti enke fa a tuutuu leli fu Masaa Gadu de. 	 שמחתי למאד כי מצאתי מבניך מתהלכים באמת כמצוה אשר קבלנו מאת האב׃


Bika a Sadusei Paitei nái biibi taki, dede poi weki kon a libi ya baka. Den nái biibi taki, Basiya fu Masaa Gadu Kondee anga taa jeje sani de tuutuu. Ma Faliseiman sama dati e biibi ala dati. 	 כי הצדוקים אמרים אין תחיה ואין מלאך ורוח והפרושים מודים בשניהם׃


Ne moo lati, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go a den kondee kondee di de lontu Sesaleya Filipi. Da di den de a pasi e gwe di den waka doo wan pisi, ne Masaa Jesesi akisi den taki: “Sama den sama e taki mi de?” 	 ויצא ישוע ותלמידיו ללכת אל כפרי קיסרין של פילפוס ויהי בדרך וישאל את תלמידיו ויאמר אליהם מה אמרים עלי האנשים מי אני׃


Jakowbesi, anga en baala Johanisi den tu manpikin fu Da Sebedi. Da Masaa Jesesi be gi den a nen fu Bowanegesi, dati wani taki, Pikin fu Donduu. 	 ואת יעקב בן זבדי ואת יוחנן אחי יעקב ויכנה אתם בשם בני רגוש הוא בני רעם׃


Mi e angii taanga fu doo u anda, fu miti u fesi a fesi. Da u sa fende moo ten makandii, fu luku moo sani, fu fa Masaa Gadu gi u apaiti taanga wan jeje fasi, fu moo taampu taanga na a biibi. 	 כי נכסף נכספתי לראותכם ולחלק לכם אי זו מתת רוח למען תתחזקי׃


Ne den daai luku denseefi san fu den piki. Ne den bende a se. Ne den taki saafi saafi anga denseefi taki: “Efu u piki taki: ‘Na Gadu be sende en,’ da a o akisi u taki: ‘Saide meke u á be biibi a dopu fi en?’ 	 ויחשבו כה וכה בקרבם לאמר אם נאמר מן השמים יאמר מדוע אפוא לא האמנתם לו׃


Ne a sende wi fu paati en Bun Nyunsu gi a hii Dyu foluku. U mu leli den taki, ne en Masaa Gadu poti fu kuutu ibii sama. Den di de a libi ya ete anga den di dede kaba. 	 ויצו אתנו להשמיע לעם ולהעיד כי אתו שם האלהים לשופט החיים והמתים׃


Bika sama di mokisa dede anga en, da a musu mokisa weki nyun fasi kon a libi anga en tu. 	 כי אם נדבקנו בדמיון מותו אכן גם נהיה דבוקים לתחיתו׃


Yee ya! Tyai a wooko di Masaa Gadu gi yu, wan bun fasi. Meke sama á poi fende olo kaagi yu anga leti. Tan wooko so, te enke wi Masaa Jesesi Kelestesi kon baka. 	 כי שמור תשמר את המצוה באין שמץ ודפי עד הופעת המשיח ישוע אדנינו׃


Ma Jesesi dati mu fende gaandi moo ala taawan pasa Mosesi seefi. Bika na sete en dati sete a foluku di de Masaa Gadu osu sama ya, pe Mosesi seefi de a ini. 	 כי כבוד גדול ממשה נחל זה כאשר בנה הבית חשוב יותר מן הבית׃


Ma a be lobi Masaa Gadu anga ala lesipeki. Ala sama a ini en osu seefi tu. A be e tyai yeepi gi mofinawan a ini a Dyu foluku naamo seefi. Soseefi a be e begi dei fu dei tu. 	 והוא חסיד וירא אלהים עם כל בני ביתו ועשה צדקות הרבה לעם ומתפלל תמיד לאלהים׃


“Bika, a Manpikin di saka kon toon libisama ya, kon, fu suku ala sama di lasi Masaa Gadu pasi, tyai kon poti a Masaa Gadu pasi baka, fu den fende libi.” 	 כי בא בן האדם להושיע את האבד׃


Da wan duupu agu be de na a pisi kondee de. Bika sama be e kweki agu ape. 	 ועדר חזירים רבים היה שם במרעה הרחק מהם׃


Da seigi fu den sama, di de a ini a fosi opobaka a dede ya. Bika den na den sama fu Masaa Gadu. Den ná o dede di fu tu leisi. Da den sa de enke apaiti begiman fu Masaa Gadu anga Kelestesi. Den o sidon anga en, enke kownu fu tii ala sani anga en makandii, wan dunsu yali langa. 	 אשרי האיש וקדוש הוא אשר חלקו לקום בתחיה הראשונה באלה לא ישלט המות השני כי אם יהיו כהנים לאלהים ולמשיחו וימלכו אתו אלף שנים׃


Ne a taigi den bakaman fi en baka taki: “U seeka useefi, de kaba kaba e luku u Masaa. U meke a faya fu u de leti leti. 	 מתניכם יהיו חגורים והנרות דלקים׃


Bika goontapu lai anga sowtu a sowtu tongo. Ma ibiiwan de fu sama di sabi dati sa fusutan. 	 הן כמה מיני לשנות יש בעולם ואין אחת מהן בלי קול׃


Na so mofu e teke bali gafa Masaa Gadu, ma ai saanti taawan tu. We, biibiwan mofu á mu wooko so! 	 מפה אחד יצאת ברכה וקללה וכן לא יעשה אחי׃


We, u nái leti wan lampu, da u poti en a baka sani. Nono! Te u leti wan lampu, u e poti en a hei, a tapu. Da ai leti kiin peesi gi ala sama. 	 גם אין מדליקים נר ושמים אותו תחת האיפה כי אם על המנורה ויאר לכל אנשי הבית׃


Mi be sabi kaba taki, mi anga u de bun so. Ne mi be poti kaba fu kon luku u de hii tu leisi seefi, fu moo tyai yeepi gi u. 	 ובבטחון הזה חפצתי לבוא אליכם מראש למען תקבלו טובה פעמים׃


Bika ibii sama di sa lasi en libi fu mi ede, sa fende libi. Ma sama di e suku fu kibii a libi fi en sa lasi a libi di Masaa Gadu e gi. 	 כי כל אשר יחפץ להושיע את נפשו תאבד נפשו ממנו וכל אשר יאבד את נפשו למעני הוא יושיענה׃


Ne, mi yee wan gaan taanga tongo bali komoto a ini a osu fu Masaa Gadu kon gi den Engel taki: “U go, da u kandi den komiki fu u anga a atiboon fu Masaa Gadu a ini, towe go a goontapu.” 	 ואשמע קול גדול מן ההיכל האמר אל שבעת המלאכים לכו ושפכו את קערת חמת האלהים ארצה׃


Simon seefi go dopu. A teke biibi a san a yee Filipi e taki. Namo a bigin waka wanten anga Filipi na ala pe ai go. Da ai foondoo naamo, fu san Filipi e du enke maiki taki, na Masaa Gadu taampu gi en. 	 ויאמן שמעון גם הוא ויטבל וידבק בפילפוס וירא את האתות והמפתים הגדלים אשר נעשו וישתומם׃


We, ne Gaaman Pilatesi daai, ne a taki anga den somen sama di be de ape taki: “Den sama ya! U aliki! Sama u wani mi losi, puu a sitaafu gi u? Mi losi Balabasi gi u, ofuso Jesesi, di den e kai a Kelestesi?” 	 ויהי כאשר נקהלו ויאמר אליהם פילטוס את מי תחפצו כי אפטר לכם את בר אבא או את ישוע הנקרא בשם משיח׃


Bika den sa luku lontu na ala san a meke. Da den sa fusutan en, soseefi sabi fa a tan. Ala sani e soi taki, a musu de Masaa Gadu, di abi taanga fu libi tego. Da sama ná o poi piki saide den á be wani kaba anga takuudu anga ogii. 	 כי מהותו הנעלמה היא כחו הנצחי ואלהותו מעת נברא העולם תודע במעשים ותראה לבלתי היות להם להתנצל׃


Ma now den Dyu á wani biibi moo seefi taki a be beendi a fesi, ma now a sa si baka. Ne den kai en dda anga en mma kon. 	 ולא האמינו היהודים עליו כי עור היה וארו עיניו עד אשר קראו אל יולדי הנרפא׃


“Seigi fu saka fasi sama di sabi taki, den abi Masaa Gadu fanowdu. Bika fu di a abi a saka fasi ya, da a sa de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 	 אשרי עניי רוח כי להם מלכות השמים׃


Na dii leisi kaba di mi de fu kon luku u de. Ma mi de sondee fu wani poti mi fuka a u sikoo ete. Mi á wani u gudu, ma na u seefi mi wani de a mi se. Bika gaansama nái sidon luku fi en nyoni pikin mu solugu en. Ne en mu solugu a pikin. 	 הנני מוכן לבוא אליכם פעם שלישית ולא אלאה אתכם כי לא אבקש את אשר לכם כי אם אתכם כי הבנים אינם חיבים לאצר אוצרות לאבות כי אם האבות לבנים׃


Da somen sama be e waka e pasa de, a pe den be koloisi Masaa Jesesi. Da te den si Masaa Jesesi, da den e kosi en, e wisiwasi en, e seke ede. 	 והעברים גדפו אותו ויניעו את ראשם׃


Na dati meke, noiti mi o kaba membee u den bun fasi de. Winsi mi si taki, u e fusutan ala dati kaba seefi. Winsi u taampu taanga, sabi Masaa Gadu bosikopu wan leti fasi kaba seefi. 	 על כן לא אחדל להזכירכם על אלה בכל עת גם כי ידעתם והתכוננתם באמת אשר היא לפנינו׃


A taki: “Wan dei, ne wan paandi goonman go tyatya wan sii fi en, fu goo. Ma di a tyatya a sii, ne afu fu a sii kai a sikin pasi. Ne sama waka masi den. Soseefi pikinfoo fee kon piki den sii nyan. 	 הזורע יצא לזרע את זרעו ובזרעו נפל מן הזרע על יד הדרך וירמס ועוף השמים אכלו׃


“We, ne a basi piki den taki: ‘Oho! Na wan feyantiman fu mi namo i si du anga mi so.’ “Ne den man akisi en taki: ‘We, i wani meke u go puu den takuu uwii a den bun wan mindii?’ 	 ויאמר להם איש איב עשה זאת ויאמרו אליו העבדים היש את נפשך כי נלך ונלקט אתם׃