Ma namo, da feifi fu den be waka wan don fasi. Bika, den tyai den lampu, ma den á tyai oli moo enke di de a ini den lampu namo. 	 חמש מהן היו חכמות וחמש כסילות׃


We, ne Gaaman Pilatesi piki den taki: “We! U teke suudati, enke wakitiman, tyai go poti, da u seeka a geebi tapu enke fa u sa tapu en.” 	 ויאמר אליהם פילטוס הנה לכם אנשי משמר לכו סכרוהו כדעתכם׃


Wan dei, ne Gaaman Festesi doo a pisiwataa di a mu tii. A kon sidon a Sesaleya Foto fu wooko. Dii dei a baka, ne a gwe go luku Jelusalem Foto. 	 ויבא פסטוס אל המדינה ויעל אחרי שלשת ימים מקסרין לירושלים׃


Fu u seefi, da mi e begi Masaa Gadu gi u. A meke u ati switi. A weki wi Masaa Jesesi puu a dede, meke en buulu waiti sai enke paiman, fu wi takuudu anga ogii. Dati na a nyun fasi fu dini Masaa Gadu, di noiti moo sa kengi. Soseefi a poti wi Masaa Jesesi enke a moo gaan Edeman, fu luku sama fi en, enke wan gaan Soluguman fu sikapu. 	 ואלהי השלום אשר בדם ברית עולם העלה מן המתים את רעה הצאן הגדול את ישוע אדנינו׃


Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en go doo taki: “I si fa a pikin de ya? Da efuso wan sama kon e biibi mi, ne i meke a du wan sani fu puu en a Masaa Gadu pasi, da na gaan ogii i du de. Da a moo betee i be meke den tei wan gaanbigi siton a i neki, da den iti i go a ini ze liba. Da mi e taigi u taki a sitaafu di yu o kisi o hebi seefi seefi.” 	 וכל המכשיל אחד הקטנים המאמינים בי טוב לו שיתלה פלח רכב על צוארו והשלך בים׃


Bika yu na libisama, yu á sabi san tamaa o tyai gi yu! Libi a goontapu ya na fu wan satu pisiten namo. U makiliki fu wai puu ya enke fa dampu fu kuku patu e wai gwe. 	 ולא תדעו מה ילד יום מחר כי מה חייכם עשן הם אשר נראה כמעט רגע ואחר כלה וילך׃


“Opo taampu! Teke i daagi waka go a osu!” 	 לך אני אמר קום שא את משכבך ולך אל ביתך׃


A poti ala a sani de fu pasa, te en yuu doo. Da a de taki, wansi wan sani de a goontapu ofu tapu anda seefi. Kelestesi e wooko enke basi a tapu fu ala san Masaa Gadu meke so. 	 על דבר הנהגתו במלאת העתים לקבץ את הכל תחת המשיח הן מה שבשמים הן מה שבארץ׃


Ma Johanisi a Dopuman be de sooto sooto, fasi kankan a dunguu osu ete. Pe a de anda, da ai yee taki, a Kelestesi, e waka e wooko. Namo a sende en bakaman go akisi Masaa Jesesi wan sani. 	 ויוחנן שמע בבית הסהר את מעשי המשיח וישלח שנים מתלמידיו׃


Da ne en ala libi e komoto. Da, te wan sama fende a libi ya, da so wan sama komoto a dunguu kon a ini leti. 	 בו היו חיים והחיים היו אור בני האדם׃


Ma u á mu piisii, fu di den takuu jeje e du san u taki. Nono! Ma u mu piisii fu di u sabi taki, u nen sikiifi a Masaa Gadu.” 	 אך בזאת אל תשמחו כי נכנעים לכם הרוחות כי אם שמחו על אשר נכתבו שמותיכם בשמים׃


Bika a wani en yeepi di a tyai, mu doo na ala sama. A wani den sama mu kon sabi a tuutuu leli fi en. 	 אשר חפצו שיושעו כל בני האדם ויגיעו להכרת האמת׃


Soseefi, gi Masaa Gadu, a Tata fu wi, daa anga ala piisii. Bika a teke u anda kon poti fu fende ala san a paamisi den sama fi en di a poti apaiti fasi. Den o fende a bun di de a ini a Nyun Tii, a Masaa Gadu Kondee di e beenki gaan dyendee fasi. 	 ולתת תודה לאבינו העשה אתנו ראוים לחלק נחלת הקדשים באור׃


We, da yu di á be de sama fu Masaa Gadu, ma nownow yu toon sama fi en. Yu di fosi fosi, en tyali ati fasi á be de gi yu, ma nownow dati de gi yu. 	 אשר לפנים לא עם הייתם ועתה עם אלהים ואשר לפנים לא רחמו ועתה מרחמים׃


Bika na ala sama, di e du enke fa mi Tata, Masaa Gadu a tapu wani, na mi baala anga mi sisa anga mi mma.” 	 כי כל אשר יעשה רצון אבי שבשמים הוא אחי ואחותי ואמי׃


Namo, u fende wan boto abaa komoto a Towasi langa langa gwe a Samotake. Dati a wan pikin tabiki a mindii fu a ze. Di u komoto de taa dei, ne u go doo Niyapolisi Foto. 	 ונצא מן טרואס ונרד באניה ונבא דרך ישרה אל סמותרקיא וממחרת אל נפוליס׃


Ma Stefanisi be e wooko anga koni fu taki anga den. A Apaiti Jeje di lai en hii libi be e piki en san fu taki. Da den á be e poi sitee anga san ai taki. 	 ולא יכלו עמד לנגד החכמה והרוח אשר דבר בו׃


Da, di a go, da somen sama be de na a keliki e begi. 	 וכל קהל העם היו מתפללים בחוץ בעת הקטרת׃


Na dati ede meke wi be sende Timotiyesi kon a u anda. Da a be sa luku fa sani e go, efu u oli a biibi anda ete. Bika wi á poi tan langa moo, sondee fu sabi fa ai go anga u biibi libi. Bika wi pakisei, san sa pasa anga u, te a didibii sa kon tesi u. Efu u kai a ini ogii, da na fu soso kaali wi dise be simpan useefi wooko taanga a u mindii anda. 	 ובעבור כן לא יכלתי עוד להתאפק ואשלח לדעת אמונתכם כי אמרתי פן נסה אתכם המנסה והיתה לריק יגיעתנו׃


Ma namo, da wan dei, Masaa Jesesi be e go a wan peesi. Da somen sama be kon ne en. Ne den waka, te wan pisi, ne a daai luku den. 	 והמון עם רב הלכים אתו ויפן ויאמר אליהם׃


“We, na a sii di wan bon e meke yu o luku, da yu sa sabi fa fu kai a bon seefi. Wan bun ati bon e meke bun sii. Ma na wan takuu ati bon e meke sii di á bun. 	 או עשו את העץ טוב ופריו טוב או עשו את העץ משחת ופריו משחת כי בפריו נכר העץ׃


We, ne Masaa Jesesi lobi ana a den ain, saa. Ne a taki: “Da na san u biibi taki mi o du, sa pasa.” 	 ויגע בעיניהם ויאמר יעשה לכם כאמונתכם׃


Ne a de sondee man, fu te enke fa a abi aititenti a fo yali ya. Da dei anga neti a uman ya e de a ini a Mama Keliki e begi Masaa Gadu. Son dei, a be e de sondee nyan seefi fu begi. 	 והיא אלמנה כארבע ושמנים שנה ולא משה מן המקדש ובצום ובתחנונים עבדה את האלהים לילה ויום׃


Bika ala san Masaa Gadu meke na bunbun sani sondee kina fu nyan. Da efu wi e gi en daa fu den, da u sa wooko anga den. 	 כי כל בריאת אלהים טובה היא ואין דבר משקץ אם יאכל בתודה׃


Bika a be taki, ai poti fitoow a Gadu. We, da meke Gadu yeepi en, no? Efu a wani en? Bika a be taki: ‘Mi na a Manpikin fu Masaa Gadu.’ ” 	 בטח באלהים עתה יפלטהו אם חפץ בו כי אמר בן האלהים אני׃


Da te mi go seeka u peesi te mi kaba, da mi o daai kon baka fu teke u tyai kon a mi, fu u sa de ape mi de tu. 	 והיה כי הלכתי והכינותי לכם מקום שוב אשוב ולקחתי אתכם אלי למען באשר אהיה שם תהיו גם אתם׃


Ma den feifi taawan be waka wan koni fasi anga ala fusutan. Bika boiti a oli di de a ini den lampu, da den tyai taa oli ete a ini bataa. 	 והחכמות לקחו שמן בכליהן ואת נרותיהן׃


Di peesi kaba kiin, ne den si wan sani a faawe. Den á be sabi on pe na a peesi de. Den luku te, ne den si wan peesi meke enke tabiki oli koti gwe a soo. A abi wan moi santi bangi. Ne den fende fu go sutu boto de. 	 הבקר אור ולא הכירו את הארץ אבל ראו כמפרץ וחוף לו ויועצו לנהג אליו את האניה אם יוכלו׃


We, ne den moo hei apaiti begiman komoto kon akisi Masaa Jesesi taki: “I yee bun, fa den pikin e kai yu de?” Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Mi e yee kiinkiin, fa den e kai mi! Ma u dati á leisi san sikiifi a Masaa Gadu Buku, no? A sikiifi taki: ‘Masaa Gadu o meke, te enke petepete pikin seefi e bali baaya gafa en.’ ” 	 ויאמרו אליו השמע אתה את אשר אלה אמרים ויאמר ישוע אליהם כן הכי קרא לא קראתם מפי עוללים ויונקים יסדת עז׃


Da na den wowtu ya u mu e teke taigi taa biibiwan, fu puu buduufu na ati. Meke den sa fende koo ati fu libi. 	 לכן נחמו זה את זה בדברים האלה׃


Ne Masaa Jesesi piki a man taki: “I mu abi biibi a Gadu. Bika Masaa Gadu sa du ala sani gi wan sama di poti biibi ne en tapu.” 	 ויאמר אליו ישוע לאמר אם תוכל להאמין כל יוכל המאמין׃


Bika wi teke a dopu fu Kelestesi. Dati wani taki, u mokisa libi anga Kelestesi. 	 כי כלכם אשר נטבלתם למשיח לבשתם את המשיח׃


Bika na a fasi fa yu e kuutu, kaagi taawan, na so taawan o kuutu, kaagi yu baka. Anga a seefi maiki di yu e teke maiki taawan, anga en den o teke maiki yu baka. 	 כי במשפט אשר אתם שפטים בו תשפטו ובמדה אשר אתם מדדים בה ימד לכם׃


Bika mi be de anga angii, u á be gi mi sani fu nyan. Wataa be moo mi, u á be gi mi wataa fu diingi. 	 כי רעב הייתי ולא האכלתם אותי צמא הייתי ולא השקיתם אותי׃


Da Masaa Gadu di e si doo dipi fu wi ati, sabi san u abi fanowdu. Ai si doo a pakisei di a Jeje abi, fu begi gi wi. A sabi san ai suku gi sama di libi de apaiti fasi gi en taki, na san enseefi wani. 	 והחקר לבבות יודע את אשר יחשב הרוח כי כרצון האלהים יפגיע בעד הקדושים׃


Biibiwan mu denki taa biibiwan di sooto a dunguu osu, fu a biibi ede. Booko ede yeepi den, enke fa yu be sa wani sama mu feti gi yu. Du so tu gi biibiwan di e teke mesaandi. Bika pakisei efu yuseefi be mu tuka anga dati wan dei. 	 זכרו את האסורים כאלו אתם אסורים עמהם ואת הנלחצים באשר גם אתם בבשר׃


En lobi fu wi dipi! Bika a á makiliki fu teke dede gi wan taawan, winsi na wan letiopu sama seefi. Ma fu a sama bun fasi ede, meke kande ete i be sa teke dede gi en. 	 הן בעד הצדיק יקשה לאיש למות אכן למות בעד הטוב אולי ישאהו לבו׃


Da siteeman nái poi taampu a wi fesi anga falisi leli. Bika wi e naki ala gaan taki fu den puu a pasi, fu kaba tapu sama fu si doo Masaa Gadu leli. U e kisi a hii falisi denki fu den banda, meke sama fende pasi denki enke fa Kelestesi wani. 	 באשר הרסים אנחנו תחבלות וכל מרום המתנשא נגד דעת האלהים ושובים כל מזמה למשמעת המשיח׃


Namo a Engel taigi mi taki: “Den sani ya, na tuutuu sani fu fitoow. Na Masaa, na a Gadu di be e sende en Jeje fu piki den apaiti takiman fi en san fu taki. Ne enseefi sende en Engel fu soi den wookoman fi en den sani ya, di o pasa esi esi.” 	 ויאמר אלי הדברים האלה אמתים ונאמנים הם ויהוה אלהי הנביאים הקדשים שלח את מלאכו להראות את עבדיו את אשר היה יהיה במהרה׃


Mi lobi biibiwan! Booko ede di wi ya be abi na a pisiwataa fu Asiya sa soi u anda san na banowtu. A be bigi te, ne u be denki kaba taki, u futu o komoto a goontapu! 	 כי לא נכחד מכם אחי את צרתנו אשר מצאתנו באסיא אשר כבדה עלינו עד למאד ויותר מכחנו עד כי נואשנו מן החיים׃


Bika luku fa sama sikin abi sowtu a sowtu pisi. Ma a hii sikin de wan kodo sikin namo. Na so sama fu Masaa Gadu de somen, ma na awan kodo sikin fu Kelestesi namo dati. 	 כי כאשר הגוף הוא אחד ויש בו אברים הרבה וכל אברי הגוף ההוא אף כי רבים הם כלם גוף אחד כן גם המשיח׃


Da Timotiyesi, yu mu feti fu Masaa Gadu sa abi piisii anga yu. Wooko leti fu sen á kisi yu bakaten taki yu á wooko bun. I mu leli den sama a tuutuu bosikopu fu Masaa Gadu enke fa a fiti. 	 היה שקוד להתיצב נאמן לפני אלהים וכפעל אשר לא יבוש המחלק על נכון דבר האמת׃


Na so a saka go doo wan dunguu osu anda, pe jeje fu sama di dede e go fasi fika. Ne a tyai Masaa Gadu bosikopu go taigi den de. 	 אשר בו הלך ויקרא גם לרוחות אשר במשמר׃


We, ne Peitilisi akisi en taki: “We, wi be fika ala sani di u be abi, kon waka a yu baka. Da sowtu paiman wi dati o fende?” 	 ויען פטרוס ויאמר אליו הן אנחנו עזבנו את הכל ונלך אחריך מה יהיה לנו׃


We, da na so Helowdesi be e peefuu, fu teke Masaa Gadu peesi. Ne Masaa Gadu sende wan Masaa Gadu Kondee Basiya fi en, go naki en wan gaan siki kii, anga woon. 	 ויכהו מלאך יהוה פתאם עקב אשר לא נתן הכבוד לאלהים ויאכלהו תולעים ויגוע׃


Bika biibiwan e seepi taawan tyai go kuutu a lanti fu kondee fesi de. Moo ogii seefi, sama di mu koti a kuutu á de biibisama seefi. 	 כי אח רב עם אחיו וזאת לפני לא מאמינים׃


Oli go doo enke fa u be bigin biibi nyunyun, fu luku fu fende gaanbigi bun di Masaa Gadu paamisi. Bika Masaa Gadu de fitoow fasi. 	 נחזיקה בהודית התקוה בל נמוט כי נאמן המבטיח׃


We, ne bakadati, ne Masaa Jesesi e waka e lontu a den kondee kondee fu Galileya. A á go a den kondee kondee fu Judeja moo. Bika den edeman fu den Dyu be e suku en fu kii. 	 אחרי הדברים האלה הלך ישוע בארץ הגליל הלוך ועבור כי לא אבה להתהלך ביהודה על אשר בקשו היהודים להרגו׃


Bika mi Tata di gi mi den, bigi moo ala san di de. Da ná wan sama di poi puu den a ini mi Tata ana ini tu. 	 האב אשר נתנן לי גדול הוא על כל ואיש לא יחטף אתהן מיד האב׃


We, Gaayosi! Mi be meke wan biifi dise sende gi u, fu a keliki de kaba. Ma Diyotefisi, di e feti fu toon edeman fu a keliki á du san mi taigi fu du a ini a biifi de. Bika a á wani a mu soi enke mi abi taki a ini a keliki de moo. Na so a poti wi a wanse. 	 אני כתבתי אל הקהלה אך דיוטריפס המתאוה להיות עליהם לראש איננו מקבל אתנו׃


“Ma mi na a bunbun soluguman fu den sikapu. Mi sabi den sikapu fu mi, da den sikapu fu mi seefi sabi mi tu. 	 אני הרעה הטוב וידעתי את אשר לי ונודעתי לאשר לי׃


Ma fosi en daai kon baka a goontapu so, da en o tyai sitaafu anga pen fosi. Den libisama di nái biibi a Masaa Gadu o poti en a wanse. Den ná o de a mi du seefi. 	 אך בראשונה צריך הוא לסבל הרבה ולהמאס מן הדור הזה׃


“Namo den komoto a Jelusalem Foto anda seefi kon anga mi ya, fu kuutu. Wan dei baka u doo ya, mi sidon wanten na a gaaman sutuu, fu kuutu sani. Ne mi meke Pawlesi kon a mi fesi. 	 ולכן כאשר באו הנה יחד חשתי ולא התמהמהתי כי ממחרת היום ישבתי על כסא המשפט ואצוה להביא את האיש׃


We bika, efu u be e biibi Mosesi tuutuu, da u be o biibi mi tu. Bika ala den sani di Mosesi sikiifi, na sani fu mi a be e sikiifi. 	 כי לו האמנתם למשה גם לי תאמינו כי הוא כתב עלי׃


Da du san yu e denki bun gi yu, anga a nyan toli ya, sondee fu tyai dati go muliki taawan. Bika na wan gaan seigi fu sama di e du sani anga biibi taki, dati na a leti fasi. 	 יש לך אמונה תהי לך לבדך לפני האלהים אשרי מי שלא ידין את נפשו בדבר אשר כשר בעיניו׃


Da winsi san de fu du, ná kuutu fu dati. Du en sondee hali go anga hali kon. 	 עשו כל דבר בלא תלנות ובלא מזמות׃


“We, ne te wan pisi, ne den taawan di be go bai oli kon doo. Ne den de ape e koko doo e bali taki: ‘Masaa! Masaa! Gaantangi, opo doo gi wi baa.’ 	 ואחרי כן באו גם שאר העלמות ותאמרנה אדנינו אדנינו פתח לנו׃


Ne bakadati, ne Masaa Jesesi waka go miti Jelikow Foto fu waka pasa go a Jelusalem. 	 ויבוא ויעבר ביריחו׃


Soseefi sama de a u mindii de, di tan e oli a leli fu Nikolaiti anga den bakaman fi en. 	 כן נמצאו גם בך אנשים דבקים בתורת הניקלסיים אשר שנאתי׃


Da na so Masaa Jesesi go paati a Bun Nyunsu fu Gadu a ini den keliki fu a hii pisiwataa fu Galileya. Da soseefi a yaki takuu jeje puu a sama tapu. 	 ויהי קרא בבתי כנסיותיהם בכל הגליל ויגרש את השדים׃


Da ai go doo taki: “Da Masaa Gadu o meke sani waka bun gi yu. Soseefi a o gi yu langa libi a goontapu tu.” 	 למען ייטב לך ולמען יאריכן ימיך על האדמה׃


Na wan kina dei fu a seefi ten ya, ne Masaa Jesesi e waka pasa a ini wan goon. Wan sowtu sii be taampu enke somen alisi tiki a ini a goon de. Ne den bakaman e piki a ede fi en e nyan. Bika angii be moo den. 	 בעת ההיא עבר ישוע בין הקמה ביום השבת ותלמידיו רעבו ויחלו לקטף מלילת ויאכלו׃


We, Kownu Dafeti seefi kai en, Masaa. Da efu Kelestesi na be wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti namo, da i denki taki, a be o kai en, Masaa?” We, di Masaa Jesesi piki den so, da a be switi gi den somen sama di be taampu de e aliki. 	 הנה דוד בעצמו קרא לו אדון ואיך הוא בנו ויאהב רב העם לשמע אתו׃


Mi booko a hii toli ya pisipisi, ma a ná fu banda u anda. Kweti! Ma na fu yeepi u. Bika mi wani goontapu libi á sa muliki u pakisei di mu de a Masaa Gadu wawan. Na so mi wani u libi enke fa a mu de. 	 וזאת אני אמר לתועלתכם ולא להשליך עליכם פח כי אם להנהגה טובה ולהיותכם נכונים תמיד לפני האדון באין מנע׃


A taki: “Wan sama fu wan bun famii be go a wan faawe kondee, fu den poti en toon kownu. Da te den poti en toon kownu kaba, da a be o daai go ne en kondee baka. 	 על כן אמר איש אחד מן האדירים הלך אל ארץ רחוקה לקחת לו ממלכה ולשוב׃


Da na den twalufu man ya a be teke puu a den taawan mindii: Simon di Masaa Jesesi be kai Peitilisi 	 ויכנה את שמעון בשם פטרוס׃


Ne den komoto a ini a siton geebi olo, ne den lon gwe anga gaan feele na ati anga ala beifi sikin. Den á taigi ná wan sama wan sani, bika feele be moo den. 	 ותמהרנה לצאת ותברחנה מן הקבר כי אחזתן רעדה ותמהון ולא הגידו דבר לאיש כי יראו׃


Wantu taa sii kai a maka ini. Ne den maka goo banda den kii. Den á meke nyanyan. 	 ויש אשר נפל בין הקצים ויעלו הקצים וימעכהו ולא נתן פרי׃


Namo Peitilisi taki ete taki: “Da meke a hii Islayeli foluku ya seefi sabi taki, na a Jesesi ya, Masaa Gadu poti fu ala taawan kai Masaa. Soseefi a poti en, fu de a Kelestesi, di a be paamisi fu tii ala sani. Ne en seefi u de be poti sipikii kii a koloisi.” 	 לכן ידע נא בית ישראל כלו כי לאדון ולמשיח שמו האלהים את ישוע זה אשר צלבתם׃


Da ala den sama di be nyan, da a be sa de wan sani fu fo dunsu manengee, boiti den uman anga den pikinengee di be nyan. 	 והאכלים היו ארבעת אלפי איש מלבד הנשים והטף׃


Da, di Masaa Jesesi si a biibi fu den man ya, ne a taigi a man taki: “Mi mati, ná feele! Mi gi yu paadon fu ala yu takuudu anga ogii kaba.” 	 ויהי כראות ישוע את אמונתם ויאמר אל נכה האברים בני נסלחו לך חטאתיך׃


Den falisi sama de be lobi kuutu kuutu fu a libi. Den e kaagi taawan fu sani naamo. Denseefi e suku wini fu denseefi namo tu. Den e gafa fa den bigi moo taawan. Den abi koni fu taki koli taawan puu moni a den saka. 	 אלה הם הרגנים והמתאוננים ההלכים אחרי תאותיהם אשר פיהם ידבר עתק הדרי פנים עקב שחד׃


Ne Masaa Jesesi meke den go. Den takuu jeje komoto na man, ne den go a ini den agu. Ne wanten wanten, ne ala den tu dunsu agu lon saka a mongo hullu, te a ze dubuu. Ná wan di komoto moo. Ala fiya dede. 	 וינח להם ויצאו רוחות הטמאה ויבאו בחזירים וישתער העדר מן המורד אל הים כאלפים במספר ויטבעו בים׃


We, te Masaa Gadu wasi ala ogii fu wan sama puu so, da dati de wan gaanbigi seigi.” 	 אשרי אדם לא יחשב יהוה לו עון׃


Bika kiya fu goontapu dati na fu a satu libi ya namo. Ne den gaansama fu wi e meke taanga moiti so, fu kiya wi. Ma u Tata, Masaa Gadu moo sabi san de leti, fu tyai bun gi wi, fu seeka u libi moo anga moo kon de enke fa enseefi de. 	 כי המה יסרונו כטוב בעיניהם לימים מעטים אבל זה להועיל למען יהיה לנו חלק בקדשתו׃


“Namo den sama si a manpikin e kon. Ne den taki: ‘Oho, luku anda! A gaan masaa sende a manpikin fi en seefi kon a leisi ya. We, disi na awan kodo manpikin di a dda abi, fu poti enke basi, fu taki, gi ala san a dda seefi abi. Meke u kii en, da a goon o fika gi wi.’ 	 ויהי כראות הכרמים את הבן ויאמרו איש אל אחיו זה הוא היורש לכו ונהרגהו ונאחזה בנחלתו׃


Da u sa piki mi de baka taki: “We, te sama e libi takuu, da ai soi fa den á de fitoow fasi, ma Masaa Gadu wawan namo de fitoow fasi. Da a libi de e tyai bun nen gi Masaa Gadu.” Ma kaba wanten! Bika u sa piki mi de baka taki: “Da a ogii libi fu wi e tyai bun, meke Masaa Gadu á mu sitaafu wi fu den.” Son sama e si a toli ya so. 	 ואם עולתנו תרומם את צדקת האלהים מה נאמר הכי יש עול באלהים המשלח חרון אפו לפי דרך בני אדם אנכי מדבר׃


Ne Pawlesi de ape e wakiti den fu kon. Ma ai koi a ini a foto, da ai si sani di e kwinsi en ati. A hii foto lai anga afokodeei pobiki di sama meke poti, fu dini. 	 ויהי באתינס ופולוס מהכה להם ותתחמץ רוחו בקרבו בראתו את העיר מלאה אלילים׃


Namo, ne Masaa Jesesi daai taki anga a foluku fu kondee ape, makandii anga den bakaman fi en. 	 אז ידבר ישוע אל המון העם ואל תלמידיו לאמר׃


Ne den teke wan pisi losi fisi, ne den gi en. 	 ויתנו לפניו חלק דג צלוי ומעט צוף דבש׃


Namo Masaa Jesesi taki baka taki: “U be yee tu fa den be taigi den avo fu u taki: ‘Te u sweli wan sweli, da u mu du, san u sweli fu du.’ 	 עוד שמעתם כי נאמר לקדמונים לא תשבע לשקר ושלם ליהוה שבעותיך׃


Da wantu man e lontu e puu takuu jeje a sama tapu na a fasi fu Dyusama. Ma wan dei, ne den peefuu wooko a ini a nen fu Masaa Jesesi, fu bali a takuu jeje taki: “U yaki yu ini a nen fu Jesesi, di Pawlesi e leli!” 	 ואנשים מן היהודים הסבבים ומלחשים הואילו להזכיר את שם ישוע האדון על אחוזי הרוחות הרעות לאמר משביע אני אתכם בישוע אשר פולוס קרא אותו׃


Ne Masaa Jesesi piki a uman taki: “A bun! Fu di i piki sowan fasi, meke i fende yeepi. Go a osu baka! A pikin umanpikin fi yu kon bun. A takuu jeje komoto ne en tapu.” Na so a uman daai go a osu. 	 ויאמר אליה בגלל דברך זה לכי לך יצא השד מבתך׃


Ma ná fii booko saka. Poolo seefi! Bika Masaa Gadu o seigi yu. Da feele anga ala piiti ati fu den sama de á mu naki yu. 	 אבל אשריכם גם אם תענו למען הצדקה אך מוראם לא תיראו ולא תעריצו׃


Ma, efu wan sama o taki, taki Jesesi á kon a goontapu ya enke libisama, da u mu sabi taki, a Jeje fu Masaa Gadu á de a ini sowan sama. Da, na a gaan buuseman fu Kelestesi taki de. Bika u be yee taki, wan ten be o kon, di a buuseman ya be o kon a goontapu. We nownow de, da a winta fi en e wai a goontapu. 	 וכל רוח אשר איננו מודה בישוע האדון כי בא בבשר לא מאלהים הוא וזה הוא רוח צר המשיח אשר שמעתם עליו כי בוא יבא ועתה הנה הוא בעולם׃


Namo libi daai gi den a Egepte Kondee di somen yali diipi pasa. Sowtu a sowtu Fala-ow kengi komoto na a kownu wooko. Wan doo na a wooko di á be abi bisi anga fa Jowsef be yeepi Egepte Kondee. 	 עד כי קם מלך אחר אשר לא ידע את יוסף׃


Ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, uman, a sama di i kai de, ne en i si e taki anga yu ya.” 	 ויאמר אליה ישוע אני הוא המדבר אליך׃


Ne den tu baala ya seefi fika den dda anga ala den seepi anga ala a boto a baka wanten. Ne den go waka a Masaa Jesesi baka tu. 	 ויעזבו מיד את האניה ואת אביהם וילכו אחריו׃


Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u, den paansu sama ya ná o dede fosi den sani di mi e taigi u ya pasa. 	 אמן אמר אני לכם לא יעבר הדור הזה עד אשר יהיו כל אלה׃


Bika takuu losutu e feti a ini mi ati, di weiti daai toon sani fu soi mi, fa a fowtu ya bigi a mi ati. Ne dati e tyai paati gi mi anga Masaa Gadu. 	 כי מצא החטא סבה במצוה להתעות אתי ויהרגני על ידה׃


Bakadati, ne mi si wan taa Engel komoto a tapu, a Masaa Gadu Kondee e kon a goontapu. A Engel ya abi gaan makiti. Da, a be e beenki te, a be e kiin hii goontapu. 	 אחרי כן ראיתי מלאך אחר יורד מן השמים אשר לו שלטן גדול והארץ האירה מכבדו׃


We, di Peitilisi e taki, da den aliki. Namo dati koo den ati, meke den gafa Masaa Gadu di meke taa foluku seefi poi daai libi, fu fende libi tego. 	 ויהי כשמעם זאת ויחרישו ויהללו את האלהים ויאמרו אכן גם לגוים נתן האלהים התשובה לחיים׃


Bakadati, ne mi si fo Engel fu Masaa Gadu taampu a den fo uku ede fu goontapu. Den tapu a winta a den fo uku fu goontapu, meke a á poi wai kon a soo, a á poi wai go a ze. Da soseefi a á poi wai den udu bon tu. 	 ואחרי כן ראיתי ארבעה מלאכים עמדים בארבע כנפות הארץ ויעצרו את ארבע רוחות הארץ למען לא תשב רוח לא בארץ ולא בים ולא בכל עץ׃


We, ne a meke wi avo gaansama Isaki, di toon manengee, ne a gi en uman Lebeka bee, fu wan toolengi manpikin. 	 ולא זאת בלבד כי כן היה גם ברבקה בהיותה הרה לאחד ליצחק אבינו׃


Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Masaa Gadu Buku sikiifi taki: ‘A ná nyanyan namo e oli wan sama a libi. Ma na te wan sama e du san Masaa Gadu taki.’ ” 	 ויען ויאמר הן כתוב לא על הלחם לבדו יחיה האדם כי על כל מוצא פי יי׃


Bika u sabi Sama sikiifi a ini en Buku taki: “Na mi o sitaafu den di fiti sitaafu. Na mi o pai den baka.” Soseefi a sikiifi a wan taa peesi baka taki: “Masaa o kuutu, fa fu du anga den sama fi enseefi tu.” 	 כי ידענו את האמר לי נקם ושלם ועוד כי ידין יהוה עמו׃


Ne a pikin umanpikin go a doose ne en mma. Ne a akisi en taki: “Mi mma, san mi mu akisi en?” Ne Helowdiya taigi en taki: “Piki Kownu taki i wani a ede fu Johanisi a Dopuman.” 	 ותצא ותאמר לאמה מה אשאל ותאמר את ראש יוחנן המטביל׃


“Ma mi piki baka taki: ‘Fa den ná o yee san mi o taigi den? Den sabi taki, mi á be de a yu se. Mi be e lon suku fu du ogii anga den di e biibi yu, fu kisi sooto. Mi be e waka e puu den a ini den Dyu keliki e wipi a ganda mindii. 	 ואמר הלא הם יודעים את אשר השלכתי אל הכלא והלקיתי בבתי הכנסיות את המאמינים בך׃


Na dati meke wi dise fiti fu puu wantu man sende kon a u anda, makandii anga Balnabasi anga Pawlesi, di u dise lobi tuutuu. 	 לכן טוב בעיני כלנו יחדו לבחר אנשים לשלחם אליכם עם חביבינו בר נבא ופולוס׃


I teke fu toon wan hii nyun sowtu sama di meke fu goo kon tan enke fa Masaa Gadu seefi de. Soseefi fu kon fusutan fa Masaa Gadu de. 	 ולבשתם את האדם החדש המתחדש בדעת כצלם בראו׃


Ne di den luku, ne den á si ná wan sama moo enke Masaa Jesesi wawan. 	 וישאו עיניהם ולא ראו איש בלתי את ישוע לבדו׃


Meke Masaa Gadu, u Tata anga Masaa Jesesi Kelestesi, teke gaan bun ati fasi namo luku u anda. Soseefi, u ati mu de switi tu. 	 חסד לכם ושלום מאת אלהים אבינו ואדנינו ישוע המשיח׃


Soseefi, na wankodo Tata di de a tapu namo u ala de abi. Da u á mu si taawan ya enke a sowtu Tata de. 	 ואל תקראו אב לאיש מכם על האדמה כי אחד הוא אביכם אשר בשמים׃


“U si, wi e go a Jelusalem Foto nownow! Da den o kisi a Manpikin di saka kon toon libisama ya, poti a den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti ana. Da den o kuutu en taki, a mu dede. 	 הננו עלים ירושלימה ובן האדם ימסר לראשי הכהנים ולסופרים והרשיעהו למות׃


Bika tyali kisi den moomoo, di Pawlesi taki, a o gwe, ma den ná o si en fesi moo a goontapu ya. Bakadati, ne den tyai en go poti a boto. 	 וביותר התעצבו על הדבר אשר דבר כי לא יוסיפו עוד לראות פניו וילוהו אל האניה׃


Ne a taigi den go doo taki: “Ma te mi o opo baka komoto a dede, da mi o go a u fesi fu miti anga u a Galileya.” 	 ואחרי קומי מן המתים אלך לפניכם הגלילה׃


We, ne Masaa Jesesi kon, ne a teke a beele, ne a paati gi den. Da soseefi a teke den fisi paati gi den tu. 	 ויבא ישוע ויקח את הלחם ויתן להם וגם את הדגים׃


Ne den bali taki: “Sipikii en a koloisi puu de!” 	 ויוסיפו לצעק הצלב אותו׃


U mu booko ede makandii gi useefi. Noiti si iseefi hei moo taawan. Da te sani de fu du, da nama makandii du en sondee, fu go pee basi. Noiti denki enke yu ede e wooko moo bun, ofu koni moo taawan. 	 לב אחד יהי לכלכם אל תהלכו בגדלות כי אם התנהגו עם השפלים אל תהיו חכמים בעיניכם׃


Bika mi sikin na tuutuu nyanyan anga mi buulu na tuutuu diingi. 	 כי בשרי באמת הוא מאכל ודמי באמת הוא משקה׃


Da luku ya! Melsisedek bigi moo Abalaham, di de a moo gaandi avo gaansama fu wi Dyusama ya. Bika Abalaham be gi en san a fende na a feti. Da a be ipi enke sani teli paati a tin pisi, da i gi sama wan fu den. 	 ראו עתה מה גדול הוא אשר גם אברהם אבינו נתן לו מעשר מראשית השלל׃


Da kiya e tan enke sani fu fii sitaafu. Ai tyai buduufu, a nái gi piisii. Ma na bakaten, da sama di teke leli a dati sa si a bun di a puu. Da u sa du san a wani namo, anga ala wan switi ati a Masaa Gadu. 	 וכל מוסר בעת עברו עלינו איננו שמחה בעינינו כי אם יגון אולם באחריתו יתן פרי שלום לצדקה למלמדים בו׃


Taawan taki: “Na Eliya! Ne en de ya.” Taawan taki: “Na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu, enke wan fu den fositen apaiti takiman.” 	 ואחרים אמרו כי הוא אליהו ואחרים אמרו כי נביא הוא או כאחד הנביאים׃


Da Judasi be meke mofu anga den sama de kaba taki: “A sama di mi o bosi, da ne en na Jesesi. Da u mu kisi en oli kankan fu a á komoto gwe.” Da na so den anga Judasi be meke mofu. 	 והמוסר אתו נתן להם אות לאמר האיש אשר אשקהו זה הוא אותו תפשו והוליכהו אל ימלט׃


Ne di a de te wan pisi, ne wan gaan angiiten kon na a kondee. Ne ai pina tee, na fu dede namo. Bika a á be abi ná wan enkii moni moo. A be poli ala fosi a gaan angiiten ya doo. 	 ואחרי כלותו את הכל היה רעב חזק בארץ ההיא ויחל להיות חסר לחם׃


Ne wanten libi kon a ini a pikin baka. Ne a opo taampu. Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U gi en nyanyan meke a nyan.” 	 ותשב רוחה ותקם פתאם ויצו לתת לה לאכול׃


Ai paati den gudu fi en gi den pinaman di e angii fi en. Ma ai sende den guduman gwe anga soso ana. 	 רעבים מלא טוב ועשירים שלח ריקם׃


te den komoto a wowoyo kon, den á mu nyan fosi den wasi a wan apaiti fasi. Da den be e oli somen fu den weiti ete, di den avo gaansama fika gi den. Den be mu wasi den tyobo sani a wan apaiti fasi tu. Den sani enke den kan fu diingi wataa, den patu, beenki fu nyan. 	 ואת אשר מן השוק אינם אכלים בלא טבילה ועוד דברים אחרים רבים אשר קבלו לשמר כמו טבילת כסות וכדים ויורות ומטות׃


Ma fu mi se, da a be sa moo bun fu a be sa tan sondee fu libi anga man baka, te a man dede. Dati na wan sani di mi sabi Masaa Gadu Jeje e piki mi. 	 אבל אשריה יותר אם תעמד פנויה זאת דעתי ואחשב גם אני כי רוח אלהים בי׃


Fu tuutuu mi e taigi i taki: Yu ná o komoto anda fosi i kaba koti a sitaafu, fu san i du.” 	 אמן אמר אני לך לא תצא משם עד אשר שלמת את הפרוטה האחרונה׃


Ma toku ai soi enseefi a den naamo. Bika ai du sani gi den. Ai towe en alen gi den. Ibii yali a poti ten di doti e bun fu sani goo gi den. Nyanyan nái mankei, meke den e abi pasa seefi. A poti sani a ini den libi, fu piisii den ati.” 	 וגם לא חדל להעיד על עצמו וייטב לנו בתתו מטר מן השמים ועתות שבע וימלא לבותינו מזון וששון׃


Ne, mi yee a tongo fu tyaipi sama. A be gei a balibali fu wan gaan sula anga a balibali fu gaan donduu. Den taki: “Haleluya! Bika Masaa, wi Gadu di abi ala makiti e tii now enke kownu. 	 ואשמע כקול המון רב וכקול מים רבים וכקול רעמים חזקים ויאמרו הללויה כי מלך אלהינו יהוה צבאות׃


We, di den taki so, ne Gaaman Pilatesi gi den en fu den tyai go sipikii kii a koloisi. 	 אז מסרו אליהם להצליבו ויקחו את ישוע ויוליכהו׃


Sama di á wani libi enke fa a biifi ya taki, da puu en nen kon a doo. Da u kaba mosoo anga en, fu a sa fii sen fu a libi di ai libi. 	 ואם לא ישמע איש אל דברנו באגרת הזאת אתו תרשמו לכם ואל תתערבו עמו למען יבוש׃


Fufuuman anga giiliman. Diingiman anga sama di e taki takuu fu taawan. Bidiigiman tu. Ala den sama de ná o fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 	 לא הגנבים ולא בצעי בצע לא הסבאים ולא המגדפים ולא הגזלנים כל אלה לא יירשו את מלכות האלהים׃


Namo mi yee wan Tongo taki: “U luku ya! Mi e kon dyonson! Da mi e kon fu gi ala sama den paiman enke fa den wooko be de. 	 והנני בא מהר ושכרי אתי לשלם לכל איש כמעשהו׃


Ma soseefi, da Kelestesi poti enseefi kii wan leisi namo, enke paiman, fu pai gi sama takuudu anga ogii. Ne a opo gwe a tapu, fu saka kon ya baka. Ma a ná fu tyai enseefi kon kii di fu tu leisi baka. Ma na fu den sama di e luku en ya taanga taanga sa fende a gaan bun di bigi pasa peesi enke fa Masaa Gadu be paamisi. 	 כן הקרב המשיח פעם אחת למען שאת חטאי רבים ופעם שנית יראה בלי חטא לישועה למחכים לו׃


Da wan man e tan anda, den e kai Ananiyasi. A be lobi Masaa Gadu, fu libi enke fa Dyuweiti taki. Ala Dyusama anda sabi en so. 	 ואיש חסיד כפי התורה ושמו חנניה אשר קנה לו שם טוב בקרב כל היהודים הישבים שם׃


Taawan taki: “Na so wan sama di takuu jeje de ne en tapu e taki? Wan takuu jeje sa opo wan beendiman ain fu meke ai si baka?” 	 ואחרים אמרו לא כאלה ידבר איש אחוז שד היוכל שד לפקח עיני עורים׃


Den dei a baka, ne Gaaman Feilekisi gwe a wan peesi anga en Dyu uman Delesila. Ne den kon doo Sesaleya Foto de baka. Ne a sende puu Pawlesi a dunguu osu kon. A wani a soi en moo fini fi en biibi a Kelestesi Jesesi. 	 ואחרי ימים אחדים בא פיליכס עם אשתו דרוסלה והיא יהודית וישלח לקרא לפולוס וישמע אתו על דבר האמונה במשיח׃


Den soi ete taki: “Wi di taampu a u fesi ya na kotoigi di si san Masaa Gadu du, fu taki baka. Sama di e aliki wi, da a Apaiti Jeje e piki en taki, na tuu. Bika ai teke peesi a sama di wani teke Masaa Gadu taki.” 	 ואנחנו עדיו על אלה וגם רוח הקדש אשר נתן אותו האלהים לשמעים בקולו׃


Da wan fu den apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi taki: ‘Na Gadu seefi e leli ala sama.’ Da iniiwan sama di e aliki a Tata, ne a teke san di Masaa Gadu e leli en, da so wan sama musu kon a mi. 	 הלא כתוב בנביאים וכל בניך למודי יהוה לכן כל אשר שמע מן האב ולמד יבא אלי׃


Ma sabi taki, meti di kii fu nyan begi falisi gadu, na wan sani fu dini takuu jeje. Da fa dati á de gi Masaa Gadu, da mi á wani u mokisa useefi anga en. 	 אלא את אשר יזבחו הגוים לשדים הם זבחים ולא לאלהים ואני לא אחפץ היתכם חברים לשדים׃


Ne tyaipi sama kon ape ne en. Den tyai lanman, beendiman, masimasi wan, babawman kon ne en. Ne den poti den ne en futu. Namo a deesi ala den fiya. 	 ויבאו אליו המון עם רב ועמהם פסחים עורים חרשים קטעים ורבים כהמה ויפילום לרגלי ישוע וירפאם׃


Den be sikiifi taki: ‘Ná teke a toli ya meke sipowtu, ma foondoo fi en. Bika na mi Masaa Gadu ya wooko di e pasa na a ten fu u ya. Ma na di u dati ná o biibi, te sama taigi u en. Da mi o wai den sowtu sama de puu a mi fesi.’ ” 	 ראו בגדים והתמהו ושמו כי פעל פעל אני בימיכם פעל אשר לא תאמינו כי יספר לכם׃


Da Jesesi be abi diitenti yali di a bigin fu wooko leli sama. Da den sama be teke taki, na Jowsef, a pikin fu Eli ne en dda. 	 והוא ישוע בהחלו היה כבן שלשים שנה ויחשבהו לבן יוסף בן עלי׃


Efu u be de fu kondee, da kondee be o lobi u, bika u be o de anga den na a wanse. Ma fu di u á de fu kondee, bika mi be piki u puu a den kondee sama mindii, na fu dati ede meke den á poi si u na ain. 	 אלו מן העולם הייתם כי אז אהב העולם את אשר לו ויען כי אינכם מן העולם כי אם בחרתי אתכם מתוך העולם לכן העולם ישנא אתכם׃


Da Jowsef na be a pikin fu Matatiyasi. Da Matatiyasi na be a pikin fu Amosi. Da Amosi na be a pikin fu Naahem. Da Naahem na be a pikin fu Hesili. Da Hesili na be a pikin fu Nagai. 	 בן מתתיה בן אמוץ בן נחום בן חסלי בן נגי׃


Ne di den luku baka, ne, woo! Den á si ná wan sama moo enke Masaa Jesesi wawan. Eliya anga Mosesi gwe. 	 והמה הביטו כה וכה פתאם ולא ראו עוד איש בלתי את ישוע לבדו אתם׃


We, a lobi wi wan gaan dipi fasi taki, na a ten di yeepi á be de gi wi. Da wi be de gaan takuuduman ete, di toku, a sende Kelestesi kon teke dede yeepi wi, di en yuu doo. 	 כי המשיח בעודנו חלשים מת בעתו בעד הרעשים׃


Ne a akisi den taki: “U taigi mi! Johanisi a Dopuman, na Masaa Gadu be sende en fu dopu sama, ofu na libisama be sende en?” 	 טבילת יוחנן המן השמים היתה אם מבני אדם׃


Ma fu di u booko koo, meke mi o fula u puu a ini mi mofu ini. Bika u á koo, ma u á faya tu. 	 כי עתה פושר אתה ולא קר ולא חם על כן אקיאך מפי׃


Da u ná o si mi moo, te enke u sa bali taki: ‘Seigi fu Awan di e kon a ini a nen fu Masaa.’ ” 	 כי אני אמר לכם ראה לא תראוני מעתה עד אשר תאמרו ברוך הבא בשם יהוה׃


Da a seefi yuu de, ne Masaa Jesesi komoto a Nasaleti, na a pisiwataa fu Galileya kon, ne Johanisi dopu en a ini a Joodani Liba. 	 ויהי בימים ההם ויבא ישוע מנצרת אשר בגליל ויטבל על ידי יוחנן בירדן׃


Ma sabi now taki, Masaa Gadu be piki en fositen fu sikiifi taki, dati musu fu pasa anga en. Den be sikiifi taki, a Kelestesi di paamisi fu sende kon tii ala sani, dati o teke pina fosi te doo dede seefi.” 	 והאלהים ככה מלא את אשר הגיד מקדם בפי כל נביאיו כי יענה המשיח׃


Da iniiwan sama be mu go poti den nen a lanti buku na a kondee pe den avo fu den be meke. 	 וילכו כלם להתפקד איש לעירו׃


Ne a taigi den go doo taki: “Den gaan foondoo sani ya, o pasa a mindii fu den sama di e biibi mi tuutuu. Den sa teke mi nen yaki takuu jeje puu a sama tapu. Den o taki taa tongo taki. 	 ואלה האתות אשר ילוו אל המאמינים יגרשו שדים בשמי ובלשנות חדשות ידברו׃


Bika na so son fositen uman libi be de apaiti fasi gi Masaa Gadu. Ne den be e dini en, anga ala luku fu fende san a paamisi den. Den be gwenti seeka den ati, meke a nái tyai opuulu doo taawan. Na so yu mu du de tu. 	 כי כן התקשטו לפנים גם הנשים הקדשות המיחלות לאלהים בהכנען לפני בעליהן׃


Ma anga ala fa Masaa Jesesi taigi den de seefi, toku den á fusutan en pikinso seefi san a wani taki. Bika a de wan kibii toli gi den. 	 והם לא הבינו מאומה ויהי הדבר הזה נעלם מהם ולא ידעו את הנאמר׃


Kweti! A sikiifi taki: “Wowtu di Masaa Gadu taki á de faawe. Ibiiwan mofu sa fende dati taki baka. Ibiiwan ati sa fende dati teke oli poti de, fu fusutan.” Bika dati na Masaa Gadu nyunsu di wi e bali lontu goontapu nownow. 	 אבל מה היא אמרת קרוב אליך הדבר בפיך ובלבבך הוא דבר האמונה אשר אנחנו מבשרים׃


Ma namo, di Masaa Jesesi sabi taki den wani kon kisi en anga taanga fu meke a toon den kownu, ne a go fi en na a mongo tapu go de en wawan. 	 וידע ישוע כי יבאו ויתפשהו להמליך אותו וימלט עוד הפעם אל ההר הוא לבדו׃


Ne Peitilisi akisi en taki: “Masaa! Mi o taki mi á sabi yu? Noiti! A moo betee mi anga yu dede! Ma noiti mi o lei taki mi á sabi yu.” Da soseefi den taa bakaman fi en piki tu. Da di Masaa Jesesi taigi den so kaba, ne den gwe. 	 והוא התחזק ויוסף לדבר ויאמר גם כי יהיה עלי למות אתך כחש לא אכחש בך וכן אמרו גם כלם׃


Ma Masaa Gadu Buku be sikiifi taki: “Masaa Gadu! Fi yu ede, meke sama e du sani anga wi hiihii dei. Den e si wi enke meti, fu teke tyai go doo ede towe.” 	 ככתוב כי עליך הרגנו כל היום נחשבנו כצאן טבחה׃


Da now den kon sabi taki ala den sani di mi abi, na yu den komoto. 	 ועתה ידעו כי כל אשר נתת לי מעמך הוא׃


Ma na fu den biibisama ede, meke Masaa Gadu satu a hii banowtu ten ya. Bika efu Masaa Gadu á be du dati, da ná wan sama be o fika a libi. 	 ולולא נקצרו הימים ההם לא יושע כל בשר אך למען הבחירים יקצרו הימים ההם׃


Bika somen sama o opo e kai denseefi a Kelestesi. Soseefi, sama o opo e pee gaan apaiti takiman fu Masaa Gadu. Da den sa e du somen gaan foondoo sani. Da efu a be kan, da den be o koli den sama fu Masaa Gadu, di a teke toon fi en seefi tu.” 	 כי יקומו משיחי שקר ונביאי שקר ויתנו אתות גדלות ומופתים למען התעות אף את הבחירים אם יוכלו׃


Ne Nataniyeli piki en taki: “Labai, yu na a Manpikin fu Masaa Gadu. Yu na a Kownu fu den Islayeli sama.” 	 ויען נתנאל ויאמר אליו רבי אתה בן אלהים אתה הוא מלך ישראל׃


Sowdom anga Gomola foto, doo ala taa foto koosube fu den be libi takuu. Den be e libi uman anga man fasi di á fiti. Den be teke waka libi fu sikin, e du motyo sani, fu kai gaan sen sani. Namo a towe faya kai go boon den toon asisi. A soi de fa a o sitaafu sama di nái teli en. A o boon denseefi tego so tu. 	 כאשר סדום ועמרה והערים סביבותיהן אשר הזנו כמוהם וילכו אחרי בשר זר נהיו כראי כי נמסרו למוסר אש עולם׃


Da, na di Masaa Jesesi de a Kaana na a pisiwataa fu Galileya a du a gaan foondoo sani ya. A fosi wonduu wooko fu den gaan foondoo foondoo wooko di a o du. Da anga a sani di a du ya, a meke sama si a dyendee fasi fi en. Ne den bakaman fi en kon e biibi ne en. 	 זאת תחלת האתות אשר עשה ישוע בקנה אשר בארץ הגליל וגלה את כבודו ויאמינו בו תלמידיו׃


Bika doo opo bigi gi mi a Efese Foto ya, fu tyai Masaa Gadu bosikopu paati. Ma fa pasi opo bigi gi mi, na so tyaipi sama taampu sete, fu tapu mi anga a wooko ya. 	 כי נפתח לי פתח גדול ורב פעלים ורבים המתקוממים׃


Yu e leli taawan, fu den á mu fika uman ofu man go waka anga taawan. Ma luku bun, yu nái fika fi yuseefi go waka so tu! Yu e soi fa yu nái go anga falisi gadu enke foluku di á de Dyusama! Ma luku bun, yu nái teke dyendee sani puu a den sowtu gadu osu fu den de! 	 אמרת לא תנאף ואתה נאף תשקץ את האלילים ואתה גזל את הקדש׃


U beendi Faliseiman de! A be sa moo bun fu kiin inise fu u, da doose seefi be musu kon kiin tu. 	 פרוש עור טהר בראשונה את תוך הכוס למען תטהר גם מחוץ׃


Bika mi á wani u feegete san a be piki fositen apaiti takiman fi en, fu kon pasa. Den takiman de libi be de apaiti fasi gi Masaa Gadu. Soseefi, u á mu feegete wasikoi, di wi Masaa anga Yeepiman be piki apaiti bosikopuman fi en, fu bali u anda tu. 	 לזכר את הדברים הנאמרים מקדם בידי הנביאים הקדשים ואת מצות אדנינו ומושיענו אשר נתנה בידנו השליחים׃


Ma mi e taigi u taki: Kweti kweti! U á mu sweli! U á mu sweli kai Masaa Gadu Kondee. Bika Masaa Gadu Kondee na pe Masaa Gadu sidon ne en kownu sutuu, e luku ala sani. 	 אבל אני אמר לכם לא תשבעו כל שבועה לא בשמים כי כסא אלהים המה׃


Namo, di Kownu Helowdesi yee taki, den e taki wan taa kownu meke, ne en anga a hii Jelusalem foluku buuya, te ná sipowtu. 	 ויהי כשמע הורדוס המלך את דבריהם ויבהל הוא וכל ירושלים עמו׃


Namo a yee wan Tongo e taigi en taki: “Peitilisi! Opo taampu! I sa nyan ala sani yu e si de. Kii nyan san i wani!” 	 ויהי קול אליו לאמר קום פטרוס זבח ואכל׃


Ne den bwui Masaa Jesesi te a kaba, ne den tyai en gwe a Gaaman Pilatesi di Loma lanti be poti, fu tii Dyusama. 	 ויאסרו אתו ויוליכהו משם וימסרהו אל פונטיוס פילטוס ההגמון׃


Mi na Awan di e libi. Mi be dede, ma luku, mi e libi fu tego. Mi abi den sooto fu dede anga dedekondee . 	 ואהי מת והנני חי לעולמי עולמים אמן ובידי מפתחות שאול ומות׃


Meke Masaa Jesesi teke gaan bun ati fasi namo luku u ala. Amen, na so de! 	 חסד אדנינו ישוע המשיח עם כלכם כל הקדושים אמן׃


U tei ati fu oli doo! Mi e fitoow Masaa Gadu, fu san a sende en Basiya kon taigi mi ya. 	 על כן אנשים חזקו ואמצו כי מאמין אני לאלהים כי כן יהיה כאשר נאמר אלי׃


Da a sama de sa diingi a win, fu a gaan atiboon fu Masaa Gadu. Na a win ya, den kandi go a ini a kan fu a atiboon fu Masaa Gadu sondee fu poti wataa a ini mendii en. Da sowan sama den o pina en anga a gaan ati faya di e leti podoo, a fesi fu den apaiti Engel anga a Pikin Sikapu. 	 גם הוא שתה ישתה מיין חמת אלהים יין בלתי מהול הנמסך בכוס זעמו ויענה באש וגפרית לפני המלאכים הקדשים ולפני השה׃


Ma mi o tan sondee fu u anda solugu mi anga moni. Bika mi á wani sama teke mi teli anga leti enke mi anga den di e du dati ape na a wan. 	 אבל את אשר אני עשה אוסיף לעשות לבלתי תת מקום למבקשים עלילה למען במה שיתהללו בו ימצאו דומים לנו׃


A taki: “A Nyun Tii fu Masaa Gadu tan enke fa a toli fu a kownu ya o waka. A kownu ya be abi wan manpikin. Ne a manpikin yuu kisi fu teke wan uman libi. Namo a kownu sete wan toow osu, fu oli gi en. 	 דומה מלכות השמים למלך בשר ודם אשר עשה חתנה לבנו׃


Da di den tyaipi sama kon kaba, ne den bakaman fu Masaa Jesesi akisi en taki: “Masaa Jesesi, san i wani meke u du? Bika wi abi fetihow ya!” 	 והאנשים אשר אתו ראים את אשר יהיה ויאמרו אליו אדנינו הנכה בחרב׃


A be piki taa fositen apaiti takiman tu, fu sikiifi sani fu dati. Komoto fu Samuweli doo ala taawan di waka ne en baka be sikiifi. Na san a be piki den taki, musu fu pasa e pasa na a ten fu wi ya.” 	 וגם כל הנביאים משמואל ואשר נבאו אחריו כלם הגידו מראש את הימים האלה׃


Ma te apaiti koni mankei yu fu wooko wan leti fasi a ini den tesi, da begi Masaa Gadu fu dati. Bika ala yuu a de anga en hii ati, fu gi dati sondee weli. 	 ואיש מכם כי יחסר חכמה יבקשנה מאלהים הנותן לכל בנדיבה ובאין גערה ותנתן לו׃


Ma, te den kisi u fu tyai go a kuutu, da u á mu booko u ede san u o taki. 	 על כן שיתו לבבכם לבלתי דאג במה תצטדקו׃


Ne den komoto a ini den geebi, di Masaa Jesesi seefi weki baka komoto a dede, di fu dii dei. Ne den go a Jelusalem, a apaiti foto fu Masaa Gadu. Somen sama si den, fa den weki baka so. 	 ויצאו מן הקברים אחרי הקיצו ויבאו אל העיר הקדושה ויראו לרבים׃


We, da fa mi e libi so? Bika mi e libi wan fasi di miseefi e buuse fu libi. Dipi fu mi ati, da mi e angii fu libi wan taa fasi, di miseefi á poi. 	 כי את אשר אני פעל לא ידעתי כי אינני עשה את אשר אני רצה בו כי אם אשר שנאתי אתו אני עשה׃


Bika a nyun fasi fu wi dini Masaa Gadu, kengi anga fa a gaandi fasi be wasikoi, fu go koosube fu Masaa Gadu. A ini a gaan sabana, na a mongo pe a be de, da na faya anga ala somoko e boon komoto a doti doo tapu. Gaan winta e wai lontu en, donduu e bali, tapu e koti faya lontu en. 	 כי לא באתם אל הר נמשש ובער באש ולא אל ענן וערפל וסערה׃


Ma son fu den sama di taampu de taki: “U yee anda! Ai kai Eliya! Ai kai Eliya, fu kon yeepi en.” 	 ויאמרו מקצת העמדים שם כשמעם את זאת לאמר אל אליהו הוא קורא׃


Ne den waka, te den go doo anga en. Ne den baala koosi na a buliki mindii baka. Ne Masaa Jesesi go sidon na a buliki tapu. 	 ויביאהו אל ישוע וישליכו את בגדיהם על העיר וירכיבו עליו את ישוע׃


Bika son sama bali de kaba taki, mi e sikiifi pepee sani anga ala taanga taki. Ma te miseefi kon doo de, da mi gei soso sama anga wisiwasi taki. 	 כאמרם הן האגרות קשות הנה וחזקות אבל הגוף בהיותו לנגדנו חלוש הוא וניבו נבזה׃


Namo son fu den di be de ape e aliki wai go nama anga en, teke biibi. Wan den e kai Diyonisiyosi, wan fu den a ini a lanti di e kuutu sani de. Wan uman den e kai Damalisi tu anga taa sama ete. 	 ומקצתם דבקו בו ויאמינו ובהם דיונוסיוס מן השפטים של אריופגוס ואשה אחת שמה דמריס ועוד אחרים עמהם׃


Da miseefi e taampu a Masaa Gadu fesi anga libisama fesi, fu wooko anga wan kiin konsensi na ati taki, mi nái du ogii. 	 ובזאת גם עמלתי להיות תמים לב לאלהים ולאדם תמיד׃


Odi mu go doo Elibanesi tu, di seefi be mokisa anga mi, fu wooko gi Kelestesi. Bali mi gaan mati Stakesi seefi odi gi mi de. 	 שאלו לשלום אורבנוס חברנו בעבודת המשיח ולשלום אסטכים חביבי׃


Ne Gaaman Pilatesi akisi den baka taki: “We, on ogii seefi a du?” Ho! Den sama bali moo taanga taki: “U sipikii en! U sipikii en a koloisi kii!” 	 ויאמר ההגמון מה אפוא הרעה אשר עשה ויוסיפו עוד צעק לאמר יצלב׃


U gi u Tata, Masaa Gadu a tapu daa ala yuu, fu a wooko di wi Masaa Jesesi Kelestesi du gi wi. 	 והודו בכל עת על הכל לאלהים אבינו בשם אדנינו ישוע המשיח׃


Namo a peesi e meke fanya fanya anga kwali. Somen fu den Faliseiman sama di de leliman fu Dyuweiti opo taampu teke Pawlesi se taki: “A man ya á du wan enkii sani!” Den taki ete taki: “Bika u á sabi efu na Masaa Gadu sende en Masaa Gadu Kondee Basiya ofu taa jeje sani go soi en sani tuu. Da u mu luku a toli fi en wan taa fasi.” 	 ותהי המלה גדולה ויקומו הסופרים אשר מכת הפרושים ויתוכחו לאמר לא מצאנו דבר רע באיש הזה ואם רוח דבר אליו או מלאך אל נלחמה באלהים׃


Namo den Faliseiman si san den bakaman fu Masaa Jesesi e du ya. Na so den go kaagi wanten a Masaa Jesesi taki: “Luku den bakaman fi yu! Den e wooko a kina dei! Den piki den sii! Ma weiti taki, sama á mu wooko a kina dei.” 	 ויראו הפרושים ויאמרו לו הנה תלמידיך עשים את אשר אסור לעשות בשבת׃


Ne wan leliman fu Dyuweiti dyombo piki en taki: “Mesiti, san di i taki de na tuu! Yu abi leti!” 	 ויענו מן הסופרים רבי יפה דברת׃


Da di bakadina, neti mofu, ne den bakaman fu Masaa Jesesi kon ne en. Ne den taigi en taki: “Masaa! Ai lati kaba! A ini wan sabana ini u de. Da sende den sama gwe, meke den go a den pikin kondee, go suku sani bai fu nyan.” 	 ויהי לפנות ערב ויגשו אליו תלמידיו ויאמרו המקום חרב וגם נטה היום שלחה את המון העם וילכו אל הכפרים לקנות להם אכל׃


Ma fosi biibi Masaa Jesesi be kon doo, da weiti be mu kon wooko a u tapu fosi. Bika dati mu soi wi taki, wi á poi komoto a Masaa Gadu sitaafu. A wooko so doo a ten di Masaa Gadu puu kon a kiin, fa wan fasi de fu komoto na a sitaafu fi en, toon bun sama gi en. Dati na fu teke biibi a Masaa Jesesi. 	 לפני בוא האמונה היינו סגורים ונשמרים תחת התורה אלי האמונה העתידה להגלות׃


Bika a be dede swaki fasi di á taanga a koloisi. Ma di a weki baka, da anga Masaa Gadu taanga makiti. Da wi di mokisa libi anga en de swaki libisama fasi, ma u de anga Masaa Gadu taanga makiti, fu poi wooko gi en. 	 כי אם גם נצלב בחלשה אכן חי הוא בגבורת אלהים ואם גם חלשים בו אנחנו אכן נחיה עמו בגבורת אלהים לנגדכם׃


“A yuu di a o kon, da yu o abi tu manengee de makandii e wooko goon. Te fu den denki, da a o teke wan, ma a taawan a o fika a baka ya. 	 אז יהיו שנים בשדה אחד יאסף ואחד יעזב׃


Ma luku Jesesi, fu si fa a be de libisama fasi enke ala taa sama a goontapu ya. Ne a be poi teke sitaafu doo dede seefi, fu puu sama takuudu anga ogii. A satu pisiten de, a be saka lagi moo den Engel tu. Ma nownow, da a gwe na a moo hei peesi, fu fende gaandi anga dyendee, di bigi pasa peesi. Na gaan bun ati fasi namo di Masaa Gadu teke luku libisama sowan fasi. 	 אבל ישוע המחסר מעט ממלאכים אותו ראינו מעטר בכבוד והדר מפני ענותו עד מות למען אשר יטעם בחסד אלהים את המות בעד כלם׃


Ma u á mu waka enke sama di nái poti Masaa Gadu a teli. Bika na fafa ati den abi fu waka du ala sowtu motyo sani. 	 ולא בתאות זמה כדרך הגוים אשר אינם ידעים האלהים׃


Ne, mi yee wan taa tongo taki komoto a tapu a Masaa Gadu Kondee taki: “Mi foluku, u komoto a Babilon, u á taampu anga en na a wan futu, a den ogii fi en di ai du, fu u á kisi a sitaafu fi en di a o kisi. 	 ואשמע קול אחר מן השמים האמר צאו ממנה עמי פן תתחברו אל חטאתיה ופן תקחו ממכותיה׃


We, fa u e libi de so, na fu di u poti biibi a Masaa Gadu, da u e luku fu fende bun di a paamisi sama di e teke en taki. Bika den di e du san a wani o fende ala dati a Masaa Gadu Kondee a tapu. U be yee a toli de kaba senten a dei di a tuutuu Bun Nyunsu fu Masaa Jesesi be doo u de. 	 בעבור התקוה הצפונה לכם בשמים ונודעתם לכם מקדם בדבר אמת הבשורה׃


U sabi anda kaba tu taki, wi dise nái suku gafa a sama, fu a wooko di wi e du ya. U anda seefi, wi nái suku gafa, te go taki taa sama. Ma wi ya be sa pee bigiman! Bika wi na apaiti bosikopuman fu Kelestesi. 	 גם לא בקשנו מן האדם כבוד לא מכם ולא מאחרים אף כי היה לנו מקום להתכבד כשליחי המשיח׃


Ne wan fu den bakaman fi en di den e kai Andeleyasi, a baala fu Simon Peitilisi taigi en taki: 	 ויאמר אליו אחד מתלמידיו אנדרי אחי שמעון פטרוס׃


Da na fu sani sa waka enke fa wan fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi. Bika a be sikiifi taki: 	 וכל זאת היתה למלאת הנאמר ביד הנביא לאמר׃


Ne Heskiya meke Manase. Ne Manase dati meke Amon. Bakadati, ne Amon meke Yowsiya. 	 ויחזקיהו הוליד את מנשה ומנשה הוליד את אמון ואמון הוליד את יאשיהו׃


Da anga a gaan atiboon ya mi sweli taki: ‘Noiti mi o tyai u go doo pe u ati sa fende boo.’ ” 	 אשר נשבעתי באפי אם יבאון אל מנוחתי׃


Mi Pawlesi ya seefi teke a sikiifi tiki nownow ya, fu sikiifi bali u bigi odi anda. U á mu feegete taki, mi de a dunguu osu ya! U tan begi gi mi, fu a pisiten di mi de ya. Meke Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku u anda. 	 שאלת השלום מידי אני פולוס זכרו את מוסרי החסד עמכם אמן׃


Den be gi en makiti fu a feti anga den sama fu Masaa Gadu, di a seeka poti apaiti fi en seefi, fu wini den. Soseefi a be kisi makiti a tapu fu ibii lo, libisama fu den sowtu a sowtu kondee, sama fu sowtu a sowtu tongo anga sama fu ala den foluku. 	 וינתן לה לעשות מלחמה עם הקדשים ולנצחם ותנתן לה ממשלה על כל משפחה ועם ולשון וגוי׃


Ne den tyai den boto go poti baka. Ne den komoto a soo, fika ala den sani fu den de, go e waka a Masaa Jesesi baka. 	 ויוליכו את האניות אל היבשה ויעזבו את הכל וילכו אחריו׃


Baka fu dati, a man den e kai Judasi fu a pisiwataa fu Galileya. A be tyai enseefi bigi tu, na a ten di lanti be e teli sama. Somen sama be waka ne en baka, ma sama be fende en kii panya a hii kulu sama fi en fika a yayo tu. 	 ואחר כן קם יהודה הגלילי בימי הספר ויסת אחריו עם רב וגם הוא נהרג וכל אשר שמעו אליו נפצו׃


Luku fa a sikiifi taki: “Ibiiwan di biibi.” Na Dyusama, soseefi taa foluku di á de Dyu, ai si den a seefi fasi. Bika na wan kodo Masaa namo de gi ala sama. Na dati meke ibiiwan sa fende seigi, te den kai en fu suku yeepi. 	 ואין הבדל בזה בין היהודי ליוני כי אדון אחד לכלם והוא עשיר לכל קראיו׃


Ma nownow, da a wani goontapu mu si a hii toli ya na a kulu sama fi en. Den sa luku den biibiwan de fu si dati. Basi di e tii taawan anga makiti di hei ofu lagi moo taawan seefi sa si dati. Da den musu piki taki, Masaa Gadu abi gaan leti koni fu wooko anga ala san ai du. 	 למען אשר תודע עתה על ידי העדה לשרים לשליטים אשר במרומים חכמת אלהים המפליאה דתכיה׃


Mi nái lei! Masaa Gadu enke Tata fu wi Masaa Jesesi di fiti fu gafa tego e si. 	 האלהים אבי ישוע המשיח אדנינו המברך לעולמי עולמים הוא ידע כי לא אשקר׃


Ne di a fende den wookoman, ne en anga den kuudei taki, a o pai den wan hiihii dei wooko moni. Ne a sende den go wooko na a goon. 	 והתנה עם הפעלים שכר דינר ליום וישלחם אל כרמו׃


Bika na Masaa Jesesi seefi poti a leli fi en ya a wi ana, fu sende u anda. Ne u kon sabi fa fu waka anda. 	 כי ידעתם את המצות אשר נתנו לכם בשם האדון ישוע׃


Fu taigi wan sama taki, a kisi paadon fi en takuudu anga ogii, efu fu taigi en taki: ‘Opo taampu waka!’ on di moo taanga? 	 מה הוא הנקל האמר נסלחו לך חטאתיך אם אמר קום והתהלך׃


Da di den doo a osu, ne somen sama be de ape e kee e bali e tyali gaan tyali. Bika a pikin be dede. Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U á bali so! U á kee moo, bika a pikin á dede. A siibi ai siibi.” 	 וכלם בכים וספדים לה ויאמר אל תבכו כי לא מתה אך ישנה היא׃


Da te i sabi sani fu Masaa Gadu wan leti fasi, da a o meke i poi dwengi iseefi oli bun fasi. Da i sa poi tei ati fu oli doo, fu meke i waka fiti Masaa Gadu. 	 ובדעת את הפרישות ובפרישות את הסבלנות ובסבלנות את החסידות׃


Da ibii biibiwan sa abi kankan fu taki: “Masaa na mi Yeepiman, di e puu mi a ini ala sani. Efu mi kai en kon namo, da a doo kaba. Da mi nái feele! Bika, libisama seefi á sa de, fu poi du sani anga mi.” 	 על כן נבטח ונאמר יהוה לי בעזרי לא אירא מה יעשה לי אדם׃


Sama de di sa booko en ede te, da a libi moo langa moo enke san Masaa Gadu poti gi en? 	 ומי זה מכם אשר בדאגתו יוכל להוסיף אמה אחת על קומתו׃


Da sama á mu wooko ape anga en enke a nái de wan sani. Ma meke a komoto de baka anga wan switi ati. Bika mi de ya e luku en anga den taa biibi baala di e waka anga en, fu daai kon mi ya. 	 על כן איש אל יבז אתו אך שלחהו בשלום למען יבא אלי כי אחכה לו עם האחים׃


A taki: “Meke u tapu a waka ya fosi! Mi e si taki, efu u go moo faawe, a waka o poli. Boto anga lai, kande sama libi sa lasi tu.” 	 ויאמר אליהם אנשים ראה אני כי הליכתנו תהיה אך מרי ונזק גדול לא לבד למעמסה ולאניה כי אם גם לנפשותינו׃


Dati wani taki, tan taampu anga san i be yee fi en a bigin fu a biibi. Meke dati goo sowan fasi kon moo taanga. Da noiti pantan anga a biibi fi en bosikopu di u be teke leli. Da u e gi en daa naamo fu a biibi libi ya. 	 משרשים ונבנים בו וקימים באמונה כאשר למדתם ומרבים בתודה בה׃


Na so tongo sa poli wan sama hii libi toon gaan takuuduman. Ai sokoo sani naamo fu miti sama, hii libi langa. Didibii seefi e suku tongo fu sutu faya, taki den ogii di a wani. 	 כן הלשון נצבת בין אברינו המגאלת את כל הגוף ומלהטת את גלגל הויתנו והיא להוטה באש גיהנם׃


Mi lobi biibiwan! Enke kiiboi sani, da u tan bun! Feti seefi fu komoto a takuudu fu seeka a libi. Gi taawan koo ati. Mokisa denki sani go na a wan se. U ati mu de switi makandii. Masaa Gadu di e gi lobi anga switi ati fu taawan sa taampu gi u. 	 ובכן אחי שמחו והתכוננו התנחמו ויהי לכם לב אחד אהבו השלום ואלהי האהבה והשלום יהי עמכם׃


Ala san e pasa de tyai gaan piisii a ini a foto ya. Ala sama ape e poolo. 	 ותהי שמחה גדולה בעיר ההיא׃


Bika, te Onesimesi o daai kon a yu baka, da a ná o kon moo enke wan soso saafu. Ma a toon wan bun lobi biibi baala fu mi nownow. Da on moo a sa de wan lobi biibi baala gi yu tu, fu wooko switi makandii fasi anga yu tu. 	 ומעתה לא כעבד כי אם למעלה מעבד כאח אהוב שכן הוא לי ביותר ואף כי לך הן בבשר הן באדון׃


Bika son fu u wani daai go teke den weiti poti wooko enke gaan basi a u tapu baka. Ma luku wan toli di sikiifi, a ini den seefi weiti buku de. 	 אמרו לי אתם החפצים להיות משעבדים לתורה הלא שמעתם את התורה׃


Ne a taigi en taki: “We, di i na a Manpikin fu Masaa Gadu tuu, da fee saka go a doti anda, no? Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: ‘Masaa Gadu o sende den Basiya fi en a Masaa Gadu Kondee kon a yu, fu den tyai yu na a ana, meke yu á sa naki i futu a wan siton.’ ” 	 ויאמר אליו אם בן האלהים אתה התנפל למטה כי כתוב כי מלאכיו יצוה לך ועל כפים ישאונך פן תגף באבן רגלך׃


Bika mi á denki taki, a sa bun, fu sende sitaafuman go anda, fu kuutu, sondee fu sikiifi den kaagi fi en fini fini, sende go anga en, fu den sa sabi anda.” 	 כי לא יתכן בעיני לשלוח אסיר מבלי הודיע גם את עלילת הדברים אשר שמו לו׃


Da di a doo yuu fu neti kai, ne den bakaman fu Masaa Jesesi kon ne en, ne den taigi en taki: “Masaa! A á moo bun efi i sende den sama gwe, no? Bika a kon lati kaba. Efi i sende den gwe, da den sa bai sani a den kondee di de koosube ya. Soseefi den sa fende peesi fu siibi tu. Bika a sabana pe u de ya ná abi ná wan sani fu nyan. Soseefi den ná o poi fende peesi ya fu siibi tu.” 	 והיום רפה לערב ושנים העשר קרבו ויאמרו אליו שלח נא את העם וילכו אל הכפרים והחצרים אשר סביבותינו ללון שם ולמצא מזון כי פה אנחנו במקום חרבה׃


Ma ala sama di sa tei ati fu oli doo sa fende a libi fu tego. 	 והמחכה עד עת קץ הוא יושע׃


Den begi en, fu du wan bun gi den, ma dati be o poti Pawlesi a ini ogii. Den be wani a sende en gi den a Jelusalem Foto. Da den be fiti kaba, fu sete lulu kii en a pasi. 	 ויפצרו בו וישאלו ממנו לעשות חסד עמהם להביאו ירושלים והמה מתנכלים אתו להמיתו בדרך׃


Wi á wooko anga pikin pisi fu u ati namo soi u de lobi. Kweti! Na u anda wooko so anga wi ya. 	 לא צר מקומכם בנו אך צר המקום במעיכם׃


Da mi e libi na a fasi di dipi fu mi ati e buuse. Dati e soi taki, mi e si den weiti fu Masaa Gadu taki, den bun. 	 ובעשותי את אשר לא רציתי בו הנני מודה בזאת כי התורה טובה היא׃


A opuulu ya seke a hii foto. Moo anga moo sama e kon dyunta de anga atiboon. Den fende tu man di e wooko anga Pawlesi kisi. Gaayosi anga Alestakesi, Masadoniya Kondee sama, di be kon de anga en. Den seepi den tyai gwe na a telen di lontu anga sidon peesi, fu sidon luku sani. 	 ותמלא כל העיר מבוכה ויסערו כלם יחדו אל התאטרון ויחטפו אתם את גיוס ואת ארסטרכוס אנשים מקדונים וחברי פולוס במסעיו׃


Da mi o meke den wipi en, da mi losi en baka.” 	 על כן איסרנו ואפטרנו׃


“Mi meke a Taasisi Foto a Silisiya pisiwataa. Ma mi na Dyusama enke u seefi. A Jelusalem Foto ya mi goo teke Dyusama leli a Mesiti Gamaliyeli. A leli mi fini fini ala weiti di wi avo fika gi u. Mi be e feti du ala san Masaa Gadu sende wi enke Dyusama, enke ala u taawan de. 	 ויאמר איש יהודי אנכי נולד בטרסוס אשר בקיליקיא ומגדל בעיר הזאת לרגלי גמליאל ומלמד לפי דקדוקי תורת אבותינו ואהי מקנא לאלהים כמוכם כלכם היום׃


Ne den Pawlesi go doo Pelika Foto. Den gwe moo faawe a soo seefi na a Antiyokiya Foto fu Pisidiya pisiwataa. Fa i si Dyu kina dei doo, den gwe a ini wan Dyu keliki go sidon anga Dyusama de. 	 והמה נסעו מפרגי ויבאו אל אנטיוכיא אשר בפיסדיא ויבאו אל בית הכנסת ביום השבת וישבו׃


Ma den taawan e dyalusu, da den e sitee anga mi, fu sama mu poti den bigi moo mi. Da den nái wooko wan leti fasi. Bika den wani sokoo a banowtu fu mi ya kon moo taanga gi mi. 	 ואלה מאהבה באשר הם ידעים כי נתון אנכי להצדיק את הבשורה׃


We, ne den somen sama bali ete wan pasi taki: “Haleluya! Noiti moo a faya di e boon a gaanbigi foto, Babilon o dede. Da a somoko fi en o de fu si fu tego alaten.” 	 וישנו ויאמרו הללויה ועשנה יעלה לעולמי עולמים׃


“We, enke fa i si den sama be e koti den uwii tei a bosu fu gi faya de, na letiso sani a o waka, na a kaba yuu fu goontapu. 	 והנה כאשר ילקטו הזונין ונשרפו באש כן יהיה בקץ העולם הזה׃


Ne Masaa Jesesi bali anga taanga tongo taki: “Mi Tata! Mi poti mi jeje a ini yu ana.” Ne di a taki so, ne en boo koti kelen. A dede. 	 ויקרא ישוע בקול גדול ויאמר אבי בידך אפקיד רוחי ובאמרו זאת נפח נפשו׃


Ma fosi a du ala dati, ne a sende Timotiyesi anga Elastesi, tu man di e wooko anga en, fu waka ne en fesi gwe a Masadoniya pisiwataa. Enseefi fika na Asiya pisiwataa fosi, wan hii pisiten. 	 וישלח שנים מן המשרתים אתו את טימותיוס ואת ארסטוס אל מקדוניא והוא התמהמה עוד ימים באסיא׃


Namo Filipi teke a Bun Nyunsu soi en fa san be sikiifi Masaa Gadu Buku ape e fiti anga san pasa anga Masaa Jesesi. 	 ויפתח פילפוס את פיו ויחל מן הכתוב הזה ויבשר אותו את ישוע׃


Ne a uman akisi en taki: “Fa yu enke wan Dyusama sa begi mi wataa fu diingi?” Den Dyu anga den Samaliya sama á be e koti. 	 ותאמר אליו האשה השמרונית הן יהודי אתה ואיככה תשאל ממני לשתות ואנכי אשה שמרונית כי לא יתערבו היהודים עם השמרונים׃


We, Timotiyesi, i mu tan membee den taa sama di e gi leli anda taki, den á mu de ape e taki soso taki e ali go e ali kon. Bika den sowtu taki de, nái tyai yeepi gi sama, kweti kweti. Ma na poli den e poli den sama di e yee den kaba anga den a soso. 	 זאת הזכר להם והעד לפני האדון שלא לעשק במחלקת מלים אשר לא להועיל רק לעות דעת השמעים׃


Ne Asa meke Jowsafati. Ne Jowsafati meke Yoolam. Ne Yoolam meke Usiya. 	 ואסא הוליד את יהושפט ויהושפט הוליד את יורם ויורם הוליד את עזיהו׃


Anga enseefi sikin a pai, fu meke wan hii nyun sowtu sama di mokisa kon makandii fu Dyu anga taa foluku. Bika a puu a hii fasi fu wooko anga Dyuweiti. Da wi ati sa kon de switi makandii fu kaba buuse useefi. 	 בבטלו האיבה בבשרו את תורת המצות בגזרותיהן לברא בנפשו את השנים לאיש אחד חדש ויעש שלום׃


Da ai pakisei taki: “Efu mi fende Masaa Jesesi koosi oli pikinso namo, mi o kon bun.” 	 כי אמרה בלבה אך אם אגע בבגדו אושע׃


Ne den bali taki: “A be gafa taki, a sa booko a Mama Keliki, da a ini dii dei a sa meke en baka.” 	 ויאמרו זה אמר יש ביכלתי להרס את היכל האלהים ולשוב לבנותו בשלשת ימים׃


Neti ná o de moo. Da den ná o abi lampu efu a san fanowdu moo tu. Bika na Masaa Gadu seefi o de a faya fu den. Da fu tego den sa tii sani enke kownu. 	 ולילה לא יהיה עוד ולא יצטרכו עוד לאור נר ולאור שמש כי יהוה אלהים הוא יאיר להם וימלכו עד עולמי עולמים׃


“Ne a de ape, te wan pisi, ne a kisi enseefi. Ne a taki: ‘San! Na mi kon tan so? Mi, di mi dda abi onmen tenti wookoman e gi nyanyan den e nyan, te den bee fuu. Ne na mi kon tan ya e pina a pina ya? 	 וישב אל לבו ויאמר מה רבו שכירי אבי ויש להם לחם לשבע ואני אבד ברעב׃


Ne a pikin taki: ‘Mi dda! Mi á waiti sai fu yu oli mi enke yu manpikin moo. Bika, mi du ogii anga yu anga Masaa Gadu seefi. Ma gaantangi! Teke mi a wooko enke wan wookoman fi yu namo, baa?’ 	 ויאמר אליו הבן אבי חטאתי לשמים ולפניך ואני נקלתי מהקרא עוד בנך׃


Ala den foondoo sani ya o koli sama di de fu kaba a soso, poti a ini ogii. Bika den sama ya á be lobi a tuutuu bosikopu fu Masaa Gadu, fu a be sa puu den a ini takuudu anga ogii. 	 ובכל מרמת און באבדים תחת אשר לא קבלו את אהבת האמת להושע׃


Ne a taigi den taki: “We, u tyai a man ya kon a mi taki, a du ogii, bika ai daai den sama ede. Mi akisi en ala fasi, ma mi á si ná wan ogii di a du, fu mi sitaafu en enke fa u e taki de. 	 ויאמר אליהם הבאתם לפני את האיש הזה כמסית את העם והנה אני חקרתיו לעיניכם ולא מצאתי באיש הזה אשמת מאומה מן הדברים אשר אתם טוענים עליו׃


Da wan man be de a ini a keliki di en hii sikin be soopu. 	 והנה איש אחד לפניו אשר גופו צבה ממים׃


Ma wi dati e taki namo fu a Kelestesi di dede a koloisi. Da ai ati Dyusama enke na sani fu wai puu a pasi. Taa foluku dati e kai dati wisiwasi toli sondee yeepi. 	 ואנחנו משמיעים את המשיח הצלוב מכשול ליהודים וסכלות ליונים׃


Da mi sabi taki den sani di a sende mi fu mi taki ya, e yeepi sama, fu den fende a libi fu tego. Da san mi e taki, na san mi Tata be taigi mi fu taki.” 	 ואני ידעתי כי מצותו חיי עולם לכן כל אשר אדבר כאשר אמר אלי אבי כן אני מדבר׃


Wi mu langa ana wooko taanga, fu fende san u fanowdu. Da anga ala dati sama e bali kosi wi son leisi ete. Ma wi nái bali kosi baka. Wi e bali begi suku seigi gi den. Te den e lon du ogii anga wi, da u e fudaagi. 	 ויגעים אנחנו בעמל ידינו קללונו ונברך חרפונו ונסבל׃


Di Masaa Jesesi kaba a begi fi en, ne en anga den bakaman fi en gwe. Da den o pasa na a kiiki di den e kai, Kidilon go na a taase. Ma namo, da wan dyali be de ape. Ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go de. 	 ויהי ככלות ישוע לדבר את הדברים האלה ויצא החוצה עם תלמידיו מעבר לנחל קדרון ושם גן ויבא בו הוא ותלמידיו׃


Da di san ati, twalufu yuu kisi, ne a hii kondee dunguu pii enke na neti. A dunguu ya be oli go miti dii yuu bakadina. A san seefi á be pii moo. 	 ויהי כשעה הששית והנה חשך על כל הארץ עד השעה התשיעית׃


Ma u e dini taa sani! A gadu osu fu Molok di u e tyai a u baka. Lomfa, a sitali di u teke sani meke wan fi en anga ana. Somen sowtu sani u poti e begi. Mi o sitaafu u! Doose kondee sama o kisi u tyai gwe a faawe kondee pasa Babilon Foto seefi.’ ” 	 ונשאתם את סכת מלכם ואת כוכב אלהיכם רמפן הצלמים אשר עשיתם להשתחות להם והגליתי אתכם מהלאה לבבל׃


Ma mi wani mi eigi foluku si a u, fa ai wooko anga u de. Meke a sa tyai dyalusu gi den, fu suku a yeepi de tu. Da mi o fende pasi yeepi wantu fu den. 	 לו אוכל להקניא את בשרי ולהושיע מקצתם׃


Ne, den opo a osu fu Masaa Gadu a Masaa Gadu Kondee. Ne, mi si a kedee, di den be e poti a mofu, di Masaa Gadu be meke anga libisama. Ne, tapu e koti faya, goontapu e seke, doti e piiti, donduu e bali. Da wan gaan sowtu sii alen enke pisipisi eisi e kai kon a goontapu. 	 ויפתח היכל יהוה בשמים וירא ארון בריתו בהיכל ויהי ברקים וקלות ורעמים ורעש וברד כבד׃


Da, ne Masaa Jesesi taki go doo taki: “Da na a yuu de, te a gaan sitaafu anga pina pasa, ‘da a san fesi o dunguu. Da a mun ná o kiin peesi moo tu. 	 והיה בימים ההם אחרי הצרה ההיא תחשך השמש והירח לא יגיה אורו׃


Da useefi teke a hii sani ya luku wegi luku efu a bun fu uman á mu wei sani tapu en ede, te ai begi. 	 שפטו נא בנפשכם הנאוה לאשה להתפלל אל האלהים בגלוי ראש׃


A komoto go doo Jelusalem Foto seefi na a Mama Keliki. Ne a puubei fu du sani poli a hii kiin fasi fu dati. Da u be kisi en, fu sitaafu anda. U be o kuutu en, enke fa wi Dyusama weiti taki, fu du anga den sowtu sama ya. 	 והוא גם נסה לחלל את המקדש ונתפש אותו ונחפץ לשפטו על פי תורתנו׃


Sama mu poi kotoigi fi en fa a de wan bun mma. Da ai libi switi piisii fasi anga taawan. A kiya ala en pikin kon komoto sama. En osu doo opo gi taawan. Ai solugu sama fu Masaa Gadu anga ala saka fasi. Ai yeepi taawan di de a fuka. Fu taki leti, ala fasi ai poti enseefi du soso bun sani. 	 ויש לה עדות על מעשיה הטובים שגדלה בנים והכניסה ארחים ירחצה את רגלי הקדשים ותמכה את העשוקים ורדפה כל מעשה טוב׃


Da na di a ten doo di Masaa Gadu wani, ne a meke sama e paati a bosikopu ya gi taawan. Da na a bosikopu ya Masaa Gadu di de wi Yeepiman, fitoow poti a mi ana, fu paati. 	 וגלה במועדו את דברו על ידי הקריאה המפקדה בידי על פי מצות האלהים מושיענו׃


Ne, wan taa Engel fu Masaa Gadu komoto na a osu fu Masaa Gadu a tapu anda e kon. A abi wan koti fetihow tu. 	 ומלאך אחר יצא מן ההיכל אשר בשמים וגם לו מגל מלטש בידו׃


Ala anga ala na tu ondoo seibintenti a sigisi (276) sama be de a ini a boto ya. 	 ואנחנו כל נפש אשר באניה מאתים ושבעים ושש׃


Ma a á be taki den sani fu den pootiman ede. Bika a ná pootiman be ati en so. Ma ne en be e oli a monisaka, fu poti ala moni di sama be e gi den. Da a be e fende a moni e fufuu bun. 	 והוא לא דבר את זאת מחמלתו על העניים כי אם גנב היה וכיס הכסף אתו וישא כל אשר ישימו בו׃


Melsisedek na be kownu fu Salem Foto. Soseefi moo hei apaiti begiman, fu a moo hei Masaa Gadu a tapu. A be miti Abalaham a pasi, di a be feti wini fo gaan kownu. Ne a begi seigi gi Abalaham. 	 כי זה מלכי צדק מלך שלם כהן לאל עליון אשר יצא לקראת אברהם בשובו מהכות את המלכים ויברכהו׃


We, biibiwan! Masaa Gadu be kuudei anga Abalaham kaba taki, a o gi en bun di a paamisi en. Da a á poi booko ofu kengi mofu moo. Bika luku te sama a goontapu seefi kuudei naki sitampu a lanti, da den á poi booko, ofu kengi dati moo. 	 אחי לפי דרך אדם אדבר אפלו דיתיקי של בן אדם אם מקימת היא לא יפרנה איש גם לא יוסיף עליה דבר׃


Ma di ala sama komoto a doo, ne Masaa Jesesi go a ini a kambaa pe a dede pikin didon. Ne a oli a dede pikin ana, paa. Fa i si a kaba oli en, a pikin opo sidon wanten. Na weki a pikin weki kon a libi baka de so. 	 ויהי אחרי גרש העם ויבא הביתה ויאחז בידה ותקם הנערה׃


“Ne a masaa fu a goon taki a ini enseefi taki: ‘San mi mu du moo? We, mi o sende awan kodo lobi manpikin fu mi go. Bika disi na mi manpikin, da den musu abi lesipeki fi en.’ 	 ויאמר בעל הכרם מה אעשה אשלחה את בני את ידידי כראותם אותו אולי יגורו מפניו׃


Bika paati fasi mu de a biibiwan mindii. Da u sa si sowtu wan fu u na tuutuu biibiwan. 	 כי אף צריכות כתות להיות ביניכם למען יודעו הנאמנים בכם׃


“Ma fosi ala den sani ya pasa, da den o lon a u baka, suku fu kii u. Den o kisi u tyai go a den keliki osu fu den, a kuutu. Somen fu u den o kisi sooto a dunguu osu. Soseefi den o kisi u tyai go a fesi fu den kownu anga den tiiman fu kondee, fu kuutu u fu di u e waka a mi baka. 	 ולפני כל אלה ישלחו בכם את ידיהם וירדפו וימסרו אתכם לבתי כנסיות ואל בתי כלאים ותובאו לפני מלכים ומשלים למען שמי׃


Da den uman di be kon anga Masaa Jesesi be go anga Jowsef go luku fa a be o beli a sikin fu Masaa Jesesi. 	 ותלכנה אחריו מן הנשים אשר באו אתו מן הגליל ותחזינה את הקבר ואת אשר הושם בו גויתו׃


Bika miseefi na wan ofisii fu suudati di abi sama a mi ondoo. Ma na soseefi mi abi sama a mi tapu enke basi. Da efu mi sende wan fu den futuboi fu mi taki: ‘Go so!’ Da a musu fu go. Efu mi kai en taki: ‘Kon!’ Da wanten a musu fu kon. Te mi sende den taki: ‘U du dati!’ Da wanten den e du en tu. Soseefi mi sabi taki, efu yu, Masaa Jesesi, taki wan wowtu, da a musu pasa enke fa yu taki.” 	 כי גם אנכי איש נתון תחת השלטון יש תחת ידי אנשי צבא ואמרתי לזה לך והלך ולזה בוא ובא ולעבדי עשה זאת ועשה׃


U sabi a toli ya kaba, ma mi o membee u en ya baka, fu u á mu feegete. Masaa Gadu be puu a hii Dyu foluku a sitaafu a Egepte Kondee. Ma den di be kon taanga yesi puu biibi ne en bakadati, da a sitaafu den ogii ogii. 	 ויש את נפשי להזכיר אתכם את אשר כבר ידעתם כי הושיע יהוה את העם ממצרים וישמד אחרי כן את אשר לא האמינו׃


Ne vun! A moo hei apaiti begiman opo taampu. Ne a akisi Masaa Jesesi taki: “Yee san den taki fi i de. San yu abi fu piki fu dati?” 	 ויקם הכהן הגדול ויאמר אליו האינך משיב דבר על אשר ענו בך אלה׃


Di u wai a mindii de, ne u poti boto ede langa langa, fu gwe a fesi. Ma wan gaan winta kon muliki u. U á poi go anga fesi. Ne u wai na a winta pasi, koti lontu a bakase fu a gaan tabiki kondee den e kai Sipolosi. Dati tapu a winta gi u. 	 ונלך משם ונעבר בסביבות קפרוס כי הרוחות היו לנגדנו׃


Ma soso si di den si taki, na wan Dyusama, ne a peesi moo seke, te hii tu yuu langa. Den e bali naamo taki: “Altemasi! Dati na wi gaan uman gadu a Efese Foto ya! Dati na a moo gaan gadu di de tu!” 	 והמה כהכירם כי הוא יהודי נשאו כלם קול ויצעקו כשתי שעות לאמר גדולה ארטמיס של האפסיים׃


Namo den begi Masaa Gadu taki: “Masaa! Gaantangi, soi wi on di fu den tu u mu teke poti na a wooko! Bika na yu e si ala sama ati. Da yu sabi on di fiti fu du a wooko. 	 ויתפללו ויאמרו אתה אדני היודע כל הלבבות הראה נא מן השנים האלה את האחד אשר בחרת בו׃


A ini a baaw a tapu anda, te doo a moo dipi pisi fu doti ya, Masaa Gadu á meke sani di poi booko a lobi di a abi gi wi. Bika a lobi bigi, fa a sende wi Masaa, Kelestesi Jesesi kon yeepi wi! 	 לא הרוח ולא העמק ולא כל בריה אחרת יוכלו להפרידנו מאהבת האלהים אשר היא במשיח ישוע אדנינו׃


We, ne fa i si den go doo de, ne wan uman lon kon a Masaa Jesesi. A uman ya na be fu a kondee den kai Kaana. A ná be Dyusama. Namo ai bali taki: “Masaa! Na yu na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu. Gaantangi abi tyali ati fu mi, baa? Bika wan takuu jeje de na a umanpikin fu mi tapu, e pina en, e tyotyo en.” 	 והנה אשה כנענית יצאה מן הגבולות ההם ותצעק אליו לאמר חנני אדני בן דוד כי בתי מענה מאד על ידי שד׃


Ediya anga Sintika anda! Gaantangi, u tu uman de mu feti libi makandii enke sisa. Bika u tu na sama fu Masaa. 	 את אבהודיה אני מזהיר ואת סונטיכי אני מזהיר להיות לב אחד באדנינו׃


Namo u gwe moo a soo go kai a Filipi Foto. Dati de a ini a fosi pisi fu Masadoniya, di paati a ini fo pisi. Filipi Foto a wan peesi pe foluku fu Loma Foto namo e tan. U tan ape wantu dei. 	 ומשם אל פילפי ראשית ערי הפלך של מקדוניא והיא בת חורין ונשב בעיר הזאת ימים אחדים׃


We, meke mi e taigi u! Masaa Gadu o fika u fu a peesi ya a wan se. Da a o komoto go anga a Nyun Tii fi en a taa taa foluku sama, di wani tan enke fa a wani. 	 על כן אני אמר לכם כי תקח מכם מלכות האלהים ותנתן לגוי אשר יעשה את פריה׃


Ne Masaa Jesesi komoto de, ne a teke pasi e go a Jelusalem. Ma namo, da ai waka pasa na a pisi fu Galileya anga Samaliya mindii. 	 ויהי בנסעו ירושלים והוא עבר בתוך שמרון והגליל׃


Ne a didibii teke en, ne a tyai en go a Jelusalem, te na a moo hei peesi, na a tapu osu fu a Mama Keliki. Ne a taigi en taki: “Di i na a Manpikin fu Masaa Gadu, da fee saka ya go a doti anda, osi? Da ná wan sani o du yu. 	 ויביאהו ירושלים ויעמידהו על פנת בית המקדש ויאמר אליו אם בן האלהים אתה התנפל מזה מטה׃


Ne a daai, ne a akisi den baka taki: “Efu wan fu u abi wan manpikin, ne a kai go a liba, da u o fika en fu a dede, fu di na kina dei ede, efu yu o lon go puu en? Soseefi, efu wan kaw fu u kai a liba, u o fika en fu a dede, fu di na kina dei ede?” 	 ויען ויאמר אליהם מי מכם אשר חמרו או שורו יפול אל הבאר ולא ימהר להעלותו ביום השבת׃


Bika, te wan sama taki wan bosikopu, taki na Masaa Gadu sende en fu taki, ne i wani sabi efu na Masaa Gadu tuu, da luku san a o taki fu Jesesi Kelestesi. Ibiiwan sama di e taki Jesesi Kelestesi kon a goontapu kon toon libisama fu sikin anga buulu, da na a Jeje fu Masaa Gadu taki tuu. 	 בזאת תכירו את רוח אלהים כל רוח המודה בישוע המשיח כי בא בבשר מאלהים הוא׃


Da sabi taki, Masaa Gadu kai wi kon toon sama fi enseefi. Ma a be sabi a fesi taki, u o miti sitaafu so. Luku Masaa Jesesi seefi be miti somen sani sondee a be du sani. Da luku de fa fu wooko so tu. Na bun a be e du naamo, da ogii namo e miti en. 	 כי לזאת נקראתם כי גם המשיח ענה בעבורכם והשאיר לכם מופת ללכת בעקבותיו׃


We, da taa foluku sama de! Sabi taki, yuseefi di mokisa libi anga Kelestesi, da san Masaa Gadu be paamisi, e toon fi yu tu. Dati na ala san a poti a Kelestesi ana. Bika yu teke biibi na a tuutuu bosikopu fu Masaa Gadu, di de a Bun Nyunsu di i yee. Namo, ne a gi yu en Apaiti Jeje enke wan sitampu di naki a yu. 	 ואשר גם אתם נטועים בו אחרי שמעכם דבר האמת את בשורת ישועתכם ואשר בו כשהאמנתם גם נחתמתם ברוח ההבטחה רוח הקדש׃


Ma Peitilisi piki baka taki: “Kweti, Masaa! Enke Dyusama, noiti mi nyan wanten san Dyuweiti taki, á de fiti. Noiti mi nyan san á de kiin fasi gi Dyusama!” 	 ויאמר פטרוס חלילה לי אדני כי מעולם לא אכלתי כל פגול וטמא׃


“Ne a guduman piki en taki: ‘Nono, tata Abalaham! Winsi den abi den buku de seefi, toku den nái leisi den. Ma efu wan sama weki komoto a dede dise go bali den, da den sa daai libi.’ 	 ויאמר לא כן אבי אברהם אך אם ילך אליהם אחד מן המתים אז ישובו׃


Da efu wan sama nái biibi Masaa Gadu enke fa wan pikinengee e biibi sani, da a ná o poi doo a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.” 	 אמן אמר אני לכם כל אשר לא יקבל את מלכות האלהים כילד הוא לא יבא בה׃


Ne den tu bakaman taki: “Nono! A ná fu wi. Ma na Masaa abi en fanowdu. Ma u o tyai en kon gawgaw baka.” Ne den sama taki: “A bun! U sa tyai en go.” 	 ויאמרו אליהם כאשר צום ישוע ויניחו להם׃


U á mu abi wan takuu ati enke Kain. Bika a be abi ogii ati te, a kii en baala Abeli. Na fu di en na be wan sama fu didibii meke a be a takuu ati so. Da na fu disi ede meke Kain be kii en baala. Den sani di a be e du á be e kai anga Masaa Gadu. Ma den sani di en baala be e du be e kai anga Masaa Gadu. 	 לא כקין אשר היה מן הרע והרג את אחיו ומדוע הרגו יען כי מעשיו היו רעים ומעשי אחיו מעשי צדק׃


Soseefi Masaa taki go doo taki: “Mi e soi enseefi jeje sani nownow ya enke ai deen. Da ai si yu Ananiyasi e waka kon na a osu pe a de, ne yu poti ana begi gi en meke ai si sani baka.” 	 וירא במחזה והנה איש ושמו חנניה בא החדרה ושם עליו את ידו למען ישוב ויראה׃


Dii dei langa a tan sondee si, sondee nyan anga ala sondee diingi wataa. 	 ויחשכו עיניו מראות שלשת ימים ולא אכל ולא שתה׃


“Ne a man di e luku a goon taki: ‘Basi! Meke u fika en wan yali ete, baa? Mi o puu gotoo lontu en, da mi o poti doti gi en. 	 ויען ויאמר אליו אדני הניחה אתה עוד השנה הזאת עד כי אעדר ושמתי דמן סביבותיה׃


U e feti e suku sani a ini Gadu Buku. Fu di u denki taki a ini Gadu Buku u sa fende a libi fu tego. We, na so a de tuu. Bika na mi a Buku de e taki. 	 דרשו בכתובים אשר תחשבו שיש לכם חיי עולמים בהם והמה המעידים עלי׃


Den kaagi en taki: “A man ya e lontu suku fu puu sama go dini a Masaa Gadu fu wi Dyusama, wan hii taa fasi fa wi weiti á taki.” 	 ויאמרו האיש הזה מפתה את בני האדם לעבד את אלהים בלא כתורה׃


Bika efu mi e begi a wan tongo di sama nái fusutan, da mi jeje e begi Masaa Gadu tuu, ma mi seefi nái fusutan. 	 כי אם אתפלל בלשון רוחי מתפלל ושכלי איננו עשה פרי׃


A ten de, biibiwan e puu Pawlesi anga taanga fu a á gwe anda. A be wani go taki anga den sama na a telen tapu anda. 	 ויאל פולוס לבוא אל תוך העם ולא הניחו לו התלמידים׃


Bika Masaa Gadu Buku taki: ‘Masaa Gadu o sende den Basiya fi en kon yeepi yu, fu sani á du yu. 	 כי כתוב כי מלאכיו יצוה לך לשמרך׃


Bika mi na wan apaiti bosikopuman di á waiti fu teli enke apaiti bosikopuman fi en. Bika mi be lon du gaan ogii anga a kulu sama fu Masaa Gadu. 	 כי אני הצעיר בשליחים ואינני כדי להקרא שליח באשר רדפתי את קהל האלהים׃


Mi e begi tu, meke a seeka u libi ala fasi, fu de anga san u abi fanowdu. Da u sa poi du san a wani. Na so a o meke Jesesi Kelestesi yeepi. Da u sa dini en, fu piisii en. Da bali gafa Masaa Gadu tego! Bika a bigi tuutuu! Amen, na so a de! 	 הוא ישלימכם בכל מעשה טוב לעשות רצונו בפעלו בכם את הרצוי לפניו ביד ישוע המשיח אשר לו הכבוד לעולמי עולמים אמן׃


We, da tan soi ala taa biibiwan anda so go doo enke fa u gwenti kaba. Da den taawan sa kisi moo taanga sikin na biibi. Soseefi, den futu sa moo taanga a ini a biibi. 	 על כן נחמו זה את זה ובנו איש את אחיו כאשר גם עשיתם׃


Te sani nái waka leti, da tuutuu lobi e wai piisii poti a wanse. Ma ai gi piisii te sani e go tuutuu, enke fa sani mu waka. 	 לא תשמח בעולה כי שמחתה עם האמת׃


Da ná feegete fu du bun gi taawan. Ma wooko anga san i abi makandii anga taawan, fu den sa fende san den abi fanowdu tu. Da ala dati na sani di yu e gi Masaa Gadu de, fu piisii en. 	 ואל תשכחו לגמל חסד ולתת לאביונים כי זבחים כאלה יערבו לאלהים׃


We, sama fu Judeja di be de a ini osu de be e gi en taanga sikin. Namo di den si taki, Maliya opo pala waka go a doose, ne den waka go ne en baka. Den denki taki, ai go na a geebi fu go kee anda. 	 והיהודים אשר באו אל ביתה לנחמה כראותם את מרים כי קמה פתאם ותצא הלכו אחריה באמרם כי הלכה לה אל הקבר לבכות שמה׃


Ne, a fosi Engel go, ne a kandi a komiki fi en anga san be de a ini, towe kon a goontapu. Ne gaan takuu kokokoko enke gaan yoyo, booko a den sama, di be abi a maiki fu a meti anga den sama di be gi a meti gaandi sikin. 	 וילך הראשון וישפך את קערתו על הארץ ויהי שהין רע ומכאיב באנשים אשר עליהם תו החיה ובמשתחוים לצלמה׃


Bika na feifi man i libi anga den paati kaba. Da a wan di i abi ya seefi a ná yu man tu. Da san yu taki ya na tuu.” 	 כי בעלים חמשה היו לך ואשר לך עתה איננו בעלך לכן אמת הדבר אשר דברת׃


We, ne den sama fu a kondee be sabi wanten taki, na Masaa Jesesi doo de. Ne den sende bosikopu lontu a hii kondee taki, Masaa Jesesi kon a den de. Ne den tyai ala sowtu siki man kon ne en. 	 ויכירו אתו אנשי המקום ההוא וישלחו אל כל סביבותיהם ויביאו אליו את כל החולים׃


Titesi! Da noti á de fu taki moo enke, ala sama a mi dise e sende bigi odi gi yu. Gi ala lobi biibi mati fu wi anda bigi odi gi wi tu. Meke Masaa Gadu tan teke gaan bun ati fasi namo luku u anda. 	 כל אשר עמדי שאלים לשלומך שאל לשלום האהבים אתנו באמונה החסד עם כלכם אמן׃


Luku ya! Masaa Gadu daai feti anga yu baka! I beendi fu wan hii pisiten. I kaba si sani fosi!” Wanten de, Elimasi si peesi e dunguu, fu te a nái si sani moo. A kon fu ai waka e fiifii lontu suku sama fu tyai en puu de. 	 ועתה הנה יד יהוה בך והיית עור ולא תראה את השמש עד עת מועד ותפל עליו פתאם אפלה וחשכה ויפן הנה והנה ויבקש איש להוליכו בידו׃


Bakaten, namo Pawlesi pakisei fu go doo Jelusalem Foto. Namo a pasa a ini a pisiwataa fu Masadoniya. Soseefi a pisiwataa fu Akasi tu. Da ai denki tu taki: “Da mi mu pasa namo namo go doo Loma Foto tu.” 	 ויהי ככלות הדברים האלה יעץ פולוס ברוחו לעבר בתוך מקדוניא ואכיא וללכת ירושלים ויאמר אחרי היותי שמה ראה אראה גם את רומי׃


Ma den sama sabi pe Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e go. Ne den faaka en waka ne en baka go, te na a peesi. Ma di Masaa Jesesi si den, da a piisii anga den. Ne a gi den a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Ne a deesi ala den sikiman di be kon ne en de. 	 והמון העם כאשר ידעו את זאת הלכו אחריו ויקבלם וידבר אליהם על מלכות האלהים וירפא את הצריכים לרפואה׃


Da a fesa fu den Islayeli di den e kai Pasika be kon koosube. Na a fesa ya, da den e nyan paata beele di meke sondee sowda. 	 ויקרב חג המצות הנקרא פסח׃


A taki ete taki: “Mi be denki yu na a gaan feti Egepte man, di teke fo dunsu fetiman lowe go sete a feti, a ini a gaan sabana. Da ai tan anda e feti anga wi lanti fu Loma Foto ya di e tii kondee. Da sama a yu?” 	 האם אינך המצרי אשר לפני הימים האלה העיר מרד והוציא המדברה ארבעת אלפים אנשי דמים׃


Taawan be e fasi a dunguu osu, da u be e mokisa fu fii anga den makandii, anga ala gi den yeepi de. Soseefi sama be teke u gudu puu a u ana. Ma u be tan teke dati sondee fu booko saka. Bika u sabi taki, taa gudu de fu fende a Masaa Gadu a tapu anda, di bigi pasa peesi. Fasi á de, fu poi teke dati puu a u ana anda! 	 כי הצטערתם על מוסרי וגזלת רכושכם סבלתם בשמחה מדעתכם בנפשכם שיש לכם בשמים קנין טוב ממנו וקים לעד׃


Na den wooko fu u tata u e du.” Ne den taigi Masaa Jesesi taki: “Wi a ná basa nengee. Wi abi wankodo Tata, dati na Masaa Gadu.” 	 את מעשי אביכם אתם עשים ויאמרו אליו לא ילדי זנונים אנחנו יש לנו אב אחד הוא האלהים׃


Na so a kon tyai a switi bosikopu gi biibiwan fu taa foluku di be de faawe fu Masaa Gadu. Soseefi gi biibi Dyu di be de koosube fi en kaba. 	 ויבא ויבשר שלום לכם הרחוקים והקרובים׃


Da u sa piki mi de baka taki: “Fa weiti di bun sa tyai paati gi wi anga Masaa Gadu.” Ma kaba wanten anga a denki de! Bika na a ogii fu mi ati e tyai a paati de. A ogii de bigi! Bika fa weiti e bali mi seefi, ma mi e tan taanga yesi ete. Na so a bun weiti daai e soi, fa a ogii fu mi ati taanga tuutuu. 	 הכי הטובה היתה לי למות חלילה אלא החטא למען יראה כי חטא הוא הביא לי על ידי הטובה את המות למען אשר יהיה החטא לחטאה יתרה על ידי המצוה׃


Ne a de te wan pisi, ne a taki: “Mi sabi kaba san mi o du. Mi o booko den pikin osu fu mi puu, da mi meke moo gaanwan fu poti a nyanyan anga a gudu fu mi. 	 ויאמר את זאת אעשה הרס את אסמי ובנה גדולים מהם ואכנסה שמה את כל יבולי וטובי׃


Da den sama de o meke sipowtu anga en lafu en. Den o towe wataa mofu a ini en fesi. Den o wipi en wan mesaandi wipi fosi, da den tyai en go kii. Ma baka dii dei te a dede, da a o opo komoto baka a dede.” 	 ויהתלו בו ויכהו בשוטים וירקו בפניו וימיתהו וביום השלישי קום יקום׃


We, mi á wani nyan wan sani, da ai tyai taawan futu go naki. Fu mi se, da mi hii libi langa, mi be o tapu nyan meti de. Bika mi á wani tyai taa biibiwan futu go naki. 	 על כן אם מאכלי מכשיל את אחי לא אכל בשר לעולם למען לא אכשיל את אחי׃


Ma den meke tyuu, wai fesi poti a se gi Masaa Jesesi. Bika den be sabi kiinkiin taki a pikin be dede tuu. 	 וישחקו עליו באשר ידעו כי מתה׃


A basi fu a wooko ná o gi a wookoman ya wan apaiti daa fu a wooko di a du. Bika ne en wooko di a be mu du, a du de. 	 הגם יתן תודה לעבד על עשתו את אשר צוהו אמרתי לא יתן׃


Tyai a taki ya wan piisii fasi fu den sama sa wani aliki. Ala disi sa meke yuseefi leli taki anga sama di wani sabi saide yu abi a biibi di yu abi. 	 דבריכם יהיו נעימים בכל עת וממלחים במלח למען תדעו להשיב דבר לכל אדם׃


We, na letiso a de anga u tu. Nownow, enke fa u de, gaan tyali de a u ati. Ma mi o si u baka. Da u ati sa piisii. Da ná wan sama o poi puu a piisii fu u ya. 	 וגם אתם כעת תתעצבו אך אשוב אראה אתכם ושש לבכם ואין לקח שמחתכם מכם׃


Da anga leti Masaa Gadu ati e boon so. Bika winsi sama ain nái si en, ma toku a á kibii enseefi fu sama sabi. A gi den pasi, fu sabi enseefi, fu sabi fa a tan. 	 יען אשר דעת האלהים גלויה בקרבם כי האלהים הודיעם אותה׃


Da anga ala fa den be si Masaa Jesesi be paati feifi beele anga tu fisi gi onmen dunsu sama, toku den á be wani fusutan ete sama Masaa Jesesi be de. 	 כי לא השכילו בדבר ככרות הלחם מפני טמטום לבבם׃


Ma namo, da a de so taki, Maliya na be a poti mofu uman fu Jowsef. Den be de fu libi, ma Maliya kon de anga bee, sondee fu Jowsef sabi en, uman fasi. A Jeje fu Masaa Gadu meke Maliya de anga a bee. 	 והלדת ישוע המשיח כה היתה מרים אמו ארשה ליוסף ובטרם יבא אליה נמצאת הרה לרוח הקדש׃


Wan begi tafaa de na a deki gaiden fesi, fu boon switi sumee. Gowtu palaki en hii sikin. A kedee fu mofu di Masaa Gadu be kuudei anga Dyusama, didon de. A palaki hii inise anga doose anga gowtu. Wan gowtu patu anga mana de a ini a kedee de. Aalon waka tiki di e goo lala uwii mofu ete seefi. Tu paata siton seefi anga ala weiti fu Mosesi. 	 אשר לו מזבח הזהב לקטרת וארון הברית מצפה זהב כלו ובו צנצנת זהב אשר המן בתוכו ומטה אהרן אשר פרח ולוחות הברית׃


We, ne wan dei, ne den Faliseiman anga den Saduseiman kon ne en. Den kon fu tesi en luku, efu na Masaa Gadu sende en kon tuutuu. Ne den akisi en fu a meke foondoo sani pasa a tapu anda, osi? Da den sa si taki, Masaa Gadu de anga en tuutuu. 	 ויגשו הפרושים והצדוקים לנסותו וישאלו מאתו להראותם אות מן השמים׃


Wi e sende bigi odi gi Afiya tu. Soseefi, bigi odi mu gi doo Alikepesi, di seefi e wooko enke wi, fu tyai sama kon teke biibi. Bigi odi mu go doo a kulu sama fu Masaa Gadu, di e kon makandii, fu begi a yu osu tu. 	 ואל אפיה האהובה ואל ארכפוס חבר מלחמתינו ואל הקהלה אשר בביתך׃


Ma wai a pasi gi lawlaw toli, bika den á de fu Masaa Gadu. Da feti seeka yu libi naamo fiti Masaa Gadu. 	 אך התרחק מהגדות פסולות ובלות והרגל עצמך בחסידות׃


A taki: “A yuu doo, di a Nyun Tii fu Masaa Gadu kon de koosube. Da daai libi, fu biibi a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu.” 	 מלאה העת והגיעה מלכות האלהים שובו והאמינו בבשורה׃


Na dati meke Masaa Gadu fika a kondee gi u, fu u du enke fa u sabi. Ma mi dati, u ná o si mi moo. Mi o gwe. Ma wan ten e kon, da u o si mi baka. Da u sa bali baaya taki: ‘Seigi fu Awan di e kon a ini a nen fu Masaa!’ ” 	 הנה ביתכם יעזב לכם שמם ואני אמר לכם כי ראה לא תראוני עד בוא העת אשר תאמרו ברוך הבא בשם יהוה׃


A fondamenti fu a sikotu fu a foto be sete a twalufu siton tapu. Da na ibiiwan fu den twalufu siton fu a fondamenti, wan nen fu wan fu den twalufu apaiti bosikopuman fu a Pikin Sikapu be sikiifi. 	 ולחומת העיר שנים עשר מוסדות ועליהם שנים עשר שמות לשנים עשר שליחי השה׃


Ma fa u sa paati useefi so? Bika a ná Kelestesi paati u poti so. Enke fa mi Pawlesi de ya, mofina fu mi! Mi á be teke dede a koloisi fu pai gi wan enkii sama, da mi nen á meke fu kai dopu sama. 	 הכי חלק המשיח הכי פולוס נצלב בעדכם או לשם פולוס נטבלתם׃


Bika a Manpikin di saka kon toon libisama ya, kon fu suku den sowtu sama ya, di lasi Masaa Gadu pasi tyai kon a Masaa Gadu baka.” 	 כי בא בן האדם לבקש ולהושיע את האבד׃


Now, da a Manpikin di saka kon toon libisama ya, nái tan sondee nyan fu begi. Namo dati á bun gi den baka. Den e kaagi now taki, na fu nyan ai libi. Soseefi den fende taki, ai mati anga soso poli sama. Da den ná o teke en taki tu. Ma koni musu de fu si a den letiopu wooko di ai du.” 	 ויבא בן האדם והוא אכל ושתה ויאמרו הנה איש זולל וסבא ואהב מוכסים וחטאים ונצדקה החכמה מאת בניה׃


Den begi wi ya seefi, fu gi den pasi du dati. Bika den wani mokisa tyai nen taki, denseefi yeepi Masaa Gadu sama a nowtu. Den e si dati enke wan gaan sani. 	 ויבקשו ממנו ברב תחנונים להיות חברינו בגמילות חסדם לעזרת הקדשים׃


Na fu den ede meke mi e poti miseefi a wan apaiti fasi gi yu. Da meke den seefi sa poti denseefi na tuutuu apaiti fasi gi yu tu. 	 והתקדשתי בעדם למען יהיו גם הם מקדשים באמת׃


We, ne a seefi yuu de, ne a gaanbigi deki koosi di be tapu a kambaa fu Masaa Gadu a ini Mama Keliki, piiti komoto a tapu, fu te a doti tyow. A fika wangang. Namo goontapu seefi e seke, e bali. Gaan siton e bali e piiti. 	 והנה נקרעה פרכת ההיכל מלמעלה למטה לשנים קרעים והארץ נרעשה והסלעים נבקעו׃


Da Kownu Helowdesi seefi yee fu den sani di Masaa Jesesi e du. Bika Masaa Jesesi nen be bali na ala peesi. Son sama taki: “Johanisi a Dopuman weki komoto a dede kon a libi baka. A dati meke a abi a kaakiti fu du den gaan foondoo foondoo sani ya.” 	 וישמע עליו המלך הורדוס כי נודע שמו ויאמר יוחנן הטובל קם מן המתים ועל כן פעלות בו הגבורות׃


A winta ya tyai wi go kai a Kalawda, wan pikin tabiki. Baka fu a tabiki ya tapu a winta gi u pikinso. Ne u pina poti a pikin boto di e puu sungu sama a wataa a boto, fu a á sa naki booko a ini a ze. 	 ותרץ האניה אל עבר אי קטן הנקרא קלודה וכמעט לא יכלנו לאחז העברה׃


Bika Masaa Gadu e piisii anga sama di e wooko leti fasi. Ala san di dati sa opo mofu begi en, da ai poti yesi aliki. Ma a nái go anga sama di e libi takuu fasi.” 	 כי עיני יהוה אל צדיקים ואזניו אל שועתם ופני יהוה בעשי רע׃


Namo di a wookoman begi so, ne tyali kisi a masaa taki, meke a gwe fi en. A á de fu a pai en a paiman moo. 	 ויהמו רחמי אדוני העבד ההוא ויפטרהו וישמט לו את החוב׃


We, ne Masaa Jesesi sende ala den sama go sidon a doti. 	 ויצו את המון העם לשבת לארץ׃


Namo di Peitilisi e taki, da den sama be e aliki. A hii toli ya kwinsi den na ati. Ne den akisi Peitilisi anga den taa elufu apaiti bosikopuman taki: “Baala! Wi ya dati á sabi san fu du! Na u de mu soi wi san fu du.” 	 ויהי כשמעם התעצבו אל לבם ויאמרו אל פטרוס ואל שאר השליחים אנשים אחים מה עלינו לעשות׃


Ma taawan de enke sii, di kai a bunbun doti. Den e yee a wowtu. Den e teke en. Da, den e meke tyaipi tyaipi nyanyan. Son e meke diitenti, sigisitenti anga wan ondoo toon fu san di den be paandi.” 	 ואלה המזרעים על האדמה הטובה הם השמעים את הדבר ומקבלים אתו ועשים פרי לשלשים שערים ולששים ולמאה׃


Wan sama di buuse mi, buuse mi Tata tu. 	 השנא אתי ישנא גם את אבי׃


Mi dati ati saka ya tu. Bika mi e piisii taki, mi sa fitoow u de a sani. 	 לכן אני שמח כי בכל דבר יאמץ לבי בכם׃


Ne wantu fu den opo, ne den taki somen lei fu Masaa Jesesi. Den taki: 	 ויקומו אנשים ויענו בו עדות שקר לאמר׃


Na ape den de, ne wan sama kon doo a den tapu anga wan bosikopu taki: “Kon go luku dise! Den man di u be sooto go baka na a Mama Keliki, da den e leli sama sani anda.” 	 ואיש אחד בא ויגד להם לאמר הנה האנשים אשר שמתם במשמר עמדים הם במקדש ומלמדים את העם׃


A dati meke Masaa Gadu Kondee anga ala den sama di e tan ape mu piisii. Ma, heelu fu goontapu anga a ze! Bika, didibii kon a goontapu anga gaan atiboon, fu di a sabi taki, en ten satu.” 	 רנו על זאת שמים ושכניהם אוי לישבי ארץ וים כי ירד אליכם המלשין בחמה גדולה מדעתו כי קצרה עתו׃


Ma mi piki taki: “Wi lanti fu Loma Foto ná abi a gwenti fu poti sama a ini taawan ana, fu di a wani fende bun nen fu dati. Ma wi e meke sama di abi kaagi fu taawan miti fesi a fesi, fu ibii fende okasi piki fi en se. 	 ואען אותם כי אין מנהג הרומיים למגן איש לאבד בטרם יעמד הנשטן לנכח שטניו ונתן לו מקום להצטדק מן השטנה׃


Ma ai piki mi naamo taki: “San yu fanowdu, na fu mi poi teke mi gaan bun ati fasi namo luku yu. Da yu libi mu de swaki libisama fasi di á taanga. Da te mi e yeepi yu, da dati e soi fa na mi taanga de a yu.” 	 ויאמר אלי די לך חסדי כי בחלשה תשלם גבורתי על כן שמח לבי להתהלל בחלשותי למען תשרה עלי גבורת המשיח׃


Ne di Masaa Jesesi daai, ne di a si den e kon ne en baka, ne a akisi den taki: “San u wani?” Ne den piki en taki: “Labai, pe yu e tan?” 	 ויפן ישוע אחריו וירא אתם הלכים אחריו ויאמר אליהם מה תבקשו ויאמרו אליו רבי פרושו מורי איפה תלין׃


We, ma Masaa Jesesi á be o gafa enseefi so. Bika fu wooko so e gei lawman. 	 את אשר אדבר לא לפי דרך האדון אנכי מדבר כי אם כמו בסכלות אעז ואתהלל׃


San i mu du now? Opo teke dopu wanten, kai wi Masaa nen suku yeepi. Da Masaa Gadu o wasi yu ati kiin puu na a pasi fu takuudu anga ogii.’ 	 ועתה למה תתמהמה קום והטבל והתרחץ מחטאתיך בקראך בשמו׃


Titesi! Den sani ya na tuutuu sani fu teke fitoow. Na bun sani di e tyai yeepi gi sama. Da bali taigi sama den taanga a den yesi. Da sama di poti biibi a Masaa Gadu sa kisi moo taanga sikin, fu du letiopu sani, di e tyai wini gi taawan. 	 נאמן הוא הדבר ורצה אני כי תקים את אלה למען אשר ישתדלו המאמינים לאלהים לעשק במעשים טובים עשות כאלה טוב הוא ומועיל לאדם׃


Langa ten fosi a be meke goontapu seefi, ne a be fiti poti kaba fu teke u toon sama fi enseefi taki, u sa mokisa libi anga Masaa Jesesi Kelestesi. Da dati sa meke a teke wi poti apaiti fasi. Soseefi u sa poi taampu sondee kaagi ne en fesi. 	 כאשר בחר אתנו בו לפני מוסדות תבל להיות קדשים ותמימים לפניו באהבה׃


Da wan leisi, di ala den elufu bakaman sidon e nyan makandii, ne Masaa Jesesi kon a den mindii haa. Ne a bali den fu a fasi fa den nái biibi, anga fu di den á be e biibi den sama di taigi den taki den si en. 	 ובאחרנה נראה לעשתי העשר בהיותם מסבים ויחרף חסרון אמונתם וקשי לבבם אשר לא האמינו לראים אתו נעור מן המתים׃


Tuutuu Kelestesi teke dede, fu seeka wi kon toon bun sama gi Masaa Gadu. En buulu lon enke paiman, di pai fu ala wi takuudu anga ogii. Na so a puu wi na a atiboon, di be de a wi tapu, fu Masaa Gadu sitaafu bakaten. 	 ועתה אשר נצדקנו בדמו מה מאד נושע בו מן הקצף׃


Bika sama á de di e buuse enseefi sikin. Ma ai nyan poti gi en, soseefi ai luku en bun enke fa Kelestesi e luku a hii kulu sama fi en. 	 כי מעולם לא שנא איש את בשרו כי אם זן ומכלכל אתו כאשר גם האדון את עדתו׃


Ne di a seepi fuu, ne a man di be towe a seepi ali en kon a soo. Ne den go sidon, ne den e puu den bun wan teke poti a ini sani. Ma den e puu den poli wan fiingi towe. 	 וכאשר נמלאה העלו אתה אל שפת הים וישבו וילקטו את המינים הטובים לתוך הכלים ואת המשחתים השליכו חוצה׃


Ne di mamanten, ne a kai den sama di be e waka ne en baka kon ne en. Ne di den sama kon, ne a teke twalufu man a ini den toonmi en bakaman, fu waka anga en go na ala peesi pe ai go. Da Masaa Jesesi be e kai den man ya apaiti bosikopuman. 	 ובהית הבקר אסף אליו את תלמידיו ויבחר מהם שנים עשר אשר גם קרא להם שליחים׃


“Wan sama di lobi mi te a teke wan mofina sama enke a pikin totii pikin ya oli fu gaan sani fu di a de fu mi ede, da na mi a oli fu gaan sani. Da sama di oli mi fu gaan sani, oli mi Tata di sende mi kon fu gaan sani tu.” 	 כל אשר יקבל בשמי ילד אחד כזה הוא מקבל אותי וכל אשר אותי יקבל איננו מקבל אותי כי אם את אשר שלחני׃


Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Mi yuu á doo ete. Ma u yuu doo kaba, bika u sa go alaten u wani. 	 ויאמר אליהם ישוע עתי לא באה עד עתה ועתכם תמיד נכונה׃


We namo, da Kownu Helowdesi yee den foondoo sani di Masaa Jesesi e du. Ne a bigi gi en te, a á sabi san fu a taki. Bika ná wan sama be sabi sama na a sama di be e du den foondoo sani de. Son sama taki: “Na Johanisi a Dopuman di Kownu Helowdesi be kii. Ne en daai komoto a dede kon e du den foondoo sani ya.” 	 וישמע הורדוס שר הרבע את כל אשר נעשה על ידו ותפעם רוחו כי יש אשר אמרו יוחנן קם מן המתים׃


We, ne di den e saka a mongo baka, ne Masaa Jesesi bali den taki: “I si a sani di u si na a mongo tapu de, u á mu taigi ná wan sama, ye! Na te a Manpikin di saka kon toon libisama ya dede weki baka fosi, da u sa taki en.” 	 וברדתם מן ההר צוה ישוע אתם לאמר לא תגידו לאיש את דבר המראה עד אם קם בן האדם מעם המתים׃


We, edeman di e tii biibiwan! Mi ya seefi e tii biibiwan tu, ye! Soseefi mi be si di Masaa Jesesi be poti enseefi e kii fu yeepi wi ala. Da a ná u wawan o fende a dyendee fasi fi en di a fende nownow, makandii anga en, te a o kon baka. Ma, na mi anga u! Da ala sama o si dati. 	 את הזקנים אשר בקרבכם אזהיר אנכי עמיתם הזקן ועד ענויי המשיח וגם חבר לכבוד העתיד להגלות׃


Da di den famii fi en anga den sama fu a pisi kondee pe ai tan, yee taki a meke a pikin, ne den piisii anga en te, ná sipowtu, bika den si taki Masaa Gadu du wan gaan bun gi Elisabeti. 	 וישמעו שכניה וקרוביה כי הגדיל יהוה את חסדו עמה וישמחו אתה׃


Juda dati sete a lo fu den Dyusama den e kai Juda. Bika en anga a uman di den e kai Tamal meke Pelesi anga Seila. Ne Pelesi meke Sesilon. Bakadati, ne Sesilon meke Alan. 	 ויהודה הוליד את פרץ ואת זרח מתמר ופרץ הוליד את חצרון וחצרון הוליד את רם׃


A oli seibin sitali ne en leti ana. Da wan koti fetihow, di saapu a tu se e komoto a ini en mofu. Da en fesi e beenki enke a twalufu yuu san. 	 ויהי לו ביד ימינו שבעה כוכבים ומפיו יוצאת חרב פיפיות חדה ופניו כשמש המאיר בגבורתו׃


Mi lobi biibiwan! Na so wi e denki fu fende bun a Masaa Gadu. Da feti anga a biibi libi. Meke te wi Masaa doo, da a sa si u libi de apaiti fasi gi en. Meke fasi á de fu kaagi wi. Da a sa taki, en ati e switi a wi. 	 על כן אהובים אשר לאלה חכיתם שקדו להמצא לפניו בשלום נקים וזכים מפשע׃


Da te den mu begi gi u de, da den o pakisei u anga daa na ati. Bika den e si a gaan bun ati fasi namo di Masaa Gadu teke luku u, fu meke u ati opo fu yeepi taawan. 	 והם בהתחננם בעדכם נכספים לכם בעבור חסד האלהים אשר גבר עליכם׃


Da ai gwe baka, da a go kai seibin taa takuu jeje, di ogii moo enseefi. Da den e kon na a sama tapu. Da a libi fu sowan sama o moo ogii bakaten, moo enke fa a be de a fesi kaba.” 	 ואחר תלך ולקחה שבע רוחות אחרות רעות ממנה ובאו ושכנו שם והיתה אחרית האדם ההוא רעה מראשיתו׃


Ma sama anga a Jeje fu Masaa Gadu poi keli sani fu Masaa Gadu luku, fu fusutan. Da sama sondee Masaa Gadu Jeje nái poi keli a sama de seefi luku efu a taampu leti ofu fowtu. 	 אבל האדם הרוחני ידין את הכל ואותו לא ידין איש׃


Den wenkiiman taki: “Babilon, yu lasi ala den bun sani di i be abi. Ala den moi moi, dii dii sani fi yu, yu lasi den, da noiti moo yu o fende den.” 	 והמגדים מחמד נפשך אזלו ממך וכל שמן ומצהיר אבד ממך ולא תמצאם עוד׃


Ma namo, ne wan dei, ne Masaa Jesesi kai den twalufu bakaman fi en kon ne en. Ne a gi den makiti anga taki, fu den yaki takuu sani puu a sama tapu anga fu deesi sama. 	 ויקרא אל שנים העשר ויתן להם גבורה ושלטן על כל השדים ולרפא חליים׃


Ma a be sikiifi piki Islayeli taki: “Hii dei mi e langa ana fu go seeka a taanga yesi foluku ya. Ma den e sitee anga mi naamo.” 	 ועל ישראל הוא אמר פרשתי ידי כל היום אל עם סורר ומרה׃


Ne fanafu a dei de, ne ai suku wan bun okasi, fu a meke den kisi Masaa Jesesi. 	 ומן העת ההיא בקש תאנה למסר אותו׃


Mi Pawlesi e sikiifi a biifi ya, gi u biibiwan a Loma Foto de. Mi na wan wookoman fu Kelestesi Jesesi, di e dini en. Mi na wan apaiti bosikopuman, fu bali Masaa Gadu Bun Nyunsu. 	 פולוס עבד ישוע המשיח מקרא להיות שליח ונבדל לבשורת אלהים׃


Da bali baya gi a Masaa Gadu ya! Gi en ala gaandi. Bika en na a Kownu di noiti poi dede. Da ai tii sani tego. Soseefi, a de Masaa Gadu di u á poi si anga ain. En na awan kodo Gadu di de. Amen, na so a de! 	 ולמלך עולמים לאלהים הקים לעד והנעלם מעין והחכם לבדו לו הכבוד וההדר לעולמי עולמים אמן׃


Te fu kaba, ne a soi enseefi libilibi a mi Pawlesi ya tu. Namo mi teke biibi wanboo wanboo enke te pikin yuu á be kisi fu meke. 	 ואחרי כלם נראה גם אלי כמו אל הנפל׃


Fosi mi taki taa sani, da mi wani taigi yu enke biibiwan taki, akisi Masaa Gadu sani naamo gi taawan. Begi naamo gi den. Gi Masaa Gadu daa naamo, fu san ai du gi ala sama. 	 ועתה קדם כל דבר אבקשה מכם לשאת תפלות ותחנונים ובקשות ותודות בעד כל בני אדם׃


A fosi sani mi yee dise taki, te u kon makandii so, da onmen sowtu paitei sama e sidon de anga paati fasi. We, mi e si enke fu wan pisi, da ai waka so tuu. 	 כי בראשונה שמעתי שיש מחלקות ביניכם כאשר תועדו בקהל ומקצתו אני מאמין׃


Da kaba puu poli taki a mofu. Kaba anga taki di nái soi lesipeki. Kaba anga sipowtu anga gaan taki. Den nái fiti biibisama. Ma poti i mofu gi Masaa Gadu daa, fi en yeepi di ai gi somen sowtu fasi. 	 גם לא נבול פה ודברי סכלות ולעג אשר לא כהגן כי אם קול תודה׃


Bika u na sama fu Kelestesi di komoto a Masaa Gadu. 	 ואתם הנכם של המשיח והמשיח הוא של אלהים׃


Ma di den kon fu booko den bon fu Masaa Jesesi, ne den si taki a dede kaba. Ne den á booko den moo. 	 ויבאו אל ישוע ובראתם כי כבר מת לא שברו את שוקיו׃


Namo Pawlesi anga Balnabasi doo Ikoniyemu Foto. Ne den go soseefi a wan Dyu keliki. Den taki a Bun Nyunsu de tu. Ne tyaipi sama booko kon toon biibisama. Dyuwan anga taa foluku seefi. 	 ויהי באיקניון ויבאו יחדו אל בית כנסת היהודים וידברו שם עד כי האמין המון רב מן היהודים ומן היונים׃


Ma fa Masaa Gadu e seeka sama nownow! Da na sama di kon si taki, enseefi á poi wooko, fu kon de bun sama gi en. Da ai teke biibi, fu Masaa Gadu seefi sa seeka en, anga ala en takuu fasi fu waka. Da Masaa Gadu e du dati gi en. 	 אבל לאשר איננו פעל כי אם מאמין במצדיק את הרשע אמונתו תחשב לו לצדקה׃


Ne Masaa Jesesi abaa a ze fu Galileya baka go na abaase. Da somen sama kon ne en a wataa mofu te a ipi. 	 וישב ישוע לעבר באניה אל עבר הים ויקהל אליו המון רב והוא על שפת הים׃


Wi o satu a hii toli ya taki, u mu e feti naamo, fu u ati de switi makandii. Feti fu taawan fusutan sani fu Masaa Gadu, moo anga moo. 	 ועתה נרדפה דרך השלום ודרך הבנות יחד איש מרעהו׃


We, a seefi fosi dei fu a wiki de, di sapaten, da den bakaman fi en be de makandii a ini wan osu sooto sooto doo. Bika den be e feele den edeman fu den Dyu. Ne te fu den denki, ne Masaa Jesesi kon taampu a den mindii haa. Ne a taigi den taki: “Meke Masaa Gadu de anga u!” 	 ויהי לעת ערב ביום ההוא והוא אחד בשבת כאשר נסגרו דלתות הבית אשר נקבצו שם התלמידים מיראת היהודים ויבא ישוע ויעמד ביניהם ויאמר אליהם שלום לכם׃


“Da, te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o daai kon baka, da den sama sa e libi leti enke fa den sama be e libi na a ten fu Nowa. 	 וכאשר היה נח כן יהיה בימי בן האדם׃


Da a taa dei fi en, fuuku mamanten, ne Masaa Jesesi wawan opo go a wan koo peesi. Ne den suku en te, den go si en. Ne den begi Masaa Jesesi gaantangi fu a á gwe, ma fu a tan anga den a den kondee de. 	 ויצא וילך לו כאור הבקר אל מקום חרבה והמון העם בקשהו ויבאו עדיו ויפצרו בו לבלתי סור מהם׃


Na so a de anga libisama. Wan takuu ati sama ná o taki bunbun sani. Ma wan bunbun ati sama, a bunbun sani a o taki anga en mofu. Bika na san di fuu wan sama boo ati, na dati en mofu o taki kon a doo, fu sama yee. 	 האיש הטוב מאוצר לבבו הטוב מפיק את הטוב והאיש הרע מאוצר לבבו הרע מפיק את הרע כי משפעת הלב ימלל פיהו׃


Ma a á bun gi a edeman fu a Dyu keliki, fa Masaa Jesesi deesi a uman na a kina dei ya. Ne a akisi den sama taki: “A ná sigisi dei a wiki abi, fu wooko, no? Da saide meke u nái kon a wan fu den sigisi dei ya, fu suku yeepi fu u siki? U á kon a kina dei kon suku yeepi fu u siki, moo.” 	 ויכעס ראש הכנסת על אשר רפא ישוע בשבת ויען ויאמר אל העם ששת ימים הם אשר תעשה בהם מלאכה לכן באלה באו והרפאו ולא ביום השבת׃


Namo di den de na a pisiwataa fu Sesaleya Filipi, ne Masaa Jesesi akisi den bakaman fi en taki: “Fa den sama e kai a Manpikin di saka kon toon libisama ya?” 	 ויהי כבוא ישוע אל גלילות קיסרין של פילפוס וישאל את תלמידיו לאמר מה אמרים האנשים עלי מי הוא בן האדם׃


U mu luku bun anga den sama! Bika den sa kisi u tyai go a kuutu. Den o wipi u a ini den keliki osu fu den tu. 	 והשמרו לכם מבני האדם כי ימסרו אתכם לסנהדריות ויכו אתכם בשוטים בבתי כנסיותיהם׃


We, wi dati teke biibi kaba na a bosikopu fu Masaa Gadu di doo wi ya. Da u á mu teke taanga yesi waka doo a ini takuudu anga ogii. Bika taa yeepi á de fu puu wi a ini dati moo enke en di poti enseefi kii enke paiman de, gi wi kaba. 	 כי אם נחטא בזדון אחרי אשר קבלנו דעת האמת לא ישאר עוד זבח קרבן לכפר על החטא׃


Namo a weki en kon a libi ya baka, fu noiti moo poi dede. En sikin seefi noiti a fika loto poli tu. A be piki apaiti takiman a fositen fu sikiifi dati taki: ‘A seigi di mi be paamisi Dafeti, fu Awan di libi de apaiti fasi, musu fu kon pasa.’ 	 ועל אשר הקים אתו מן המתים לבלתי שוב עוד לשחת כה אמר אתן לכם חסדי דוד הנאמנים׃


Da u sa piki mi de baka taki: “We, Dyusama á taampu moo betee, moo taa foluku di á de Dyusama. Da a nái tyai wini gi Dyusama, fu koti a maiki a manpeesi, fu toon Masaa Gadu sama.” 	 ועתה מה הוא יתרון היהודי ומה היא תועלת המילה׃


Bika Masaa Gadu wani yu mu taigi sama sani fi en, di yu si anga ain anga di yu yesi yee. 	 כי היו תהיה לו לעד אל כל בני האדם על כל אשר ראית ושמעת׃


A uman di i be si, na a gaan foto, di abi makiti na ala den kownu fu goontapu tapu.” 	 והאשה אשר ראית היא העיר הגדולה אשר היא נברת ממלכות הארץ׃