Nunia yurumkan achik, Yusen maaketai tusa, nunia puurak, ni nuiniatiri ainaun suak: —Juka wína namangkrua tumawaitai. Atumin uwemtikratin asamtai, winaka mantuwartatui. Turutawartin asaramtai, wina nintimtursaram yuwataram, —timiayi. 	 و نان را گرفته، شکرنمود و پاره کرده، به ایشان داد و گفت: «این است جسد من که برای شما داده می‌شود، این را به یادمن به‌جا آرید.»


Yuse chichame tu aarmawaitai: ‘Wishikiartin ainautiram nintimrataram. Atum iwiaaku pujakrumin, wisha wainchati takatan takaamtaisha, chikich ainau nuna pachis atumin ujatminau wainiatrumek, atumka nekasampita pengké tichatnuitrume. Tura asaram atumsha mengkakai tusaram shamkataram,’ Yus tawai. Tu tinu asamtai, Yuse chichame etserin tiarmia nuna turunawai tusaram aneartaram,” Pablo timiayi. 	 پس احتیاط کنید، مبادا آنچه در صحف انبیامکتوب است، بر شما واقع شود،


Tu tinam nuka aiminak: —Nu aints chichaa nuniska aints kichkisha chichachu armayi, —tiarmiayi. 	 خادمان در جواب گفتند: «هرگزکسی مثل این شخص سخن نگفته است!»


Yuse awemamuri nekasar Yuse inatiri ainawai. Tura aints ukunam uwemrartin ainauka wainkataram tusa, Yus ni awemamuri ainaunka akupawai. 	 آیا همگی ایشان روح های خدمتگذار نیستند که برای خدمت آنانی که وارث نجات خواهند شد، فرستاده می‌شوند؟


Tura aints wína chichamrun antukiat, umirtutsuk pujauka aints nintinchau jean yaikminam jeamua tumawaitai. 	 وهر‌که این سخنان مرا شنیده، به آنها عمل نکرد، به مردی نادان ماند که خانه خود را بر ریگ بنا نهاد.


Jesúsan pachisar untsuri chichainamtai, Galilea apuri Herodes nu chichamnasha antukmiayi. 	 در آن هنگام هیرودیس تیترارخ چون شهرت عیسی را شنید،


Wi atumin mash eaku asan, mash paan nekajrume. Tura asan atum ainautirmin wínaka mashkia umirtukuitrume tusanka tatsujrume. Antsu kichkin pachisan: Wina umirtukchawaitai tajarme. Tura asamtai Yuse chichame aarmawa nunisang nekas umiktinuitai. Nu chichamka nuwaitai: “Wijai yuya nuka wína nemasur wajasi,” tu aarmawaitai. 	 درباره جمیع شما نمی گویم؛ من آنانی راکه برگزیده‌ام می‌شناسم، لیکن تا کتاب تمام شود"آنکه با من نان می‌خورد، پاشنه خود را بر من بلندکرده است."


Nu yaktanmasha Yuse paaniurijai mash paantin atin asamtai, tura Uwija Uchiri paaniurisha nukap atin asamtai, tsaa tsanmauncha tura nantu tsanmauncha yuumakchartinuitai. 	 و شهراحتیاج ندارد که آفتاب یا ماه آن را روشنایی دهدزیرا که جلال خدا آن را منور می‌سازد و چراغش بره است.


atumin pachisan Yusen seatkun tuke maaketai tajai. 	 باز نمی ایستم از شکر نمودن برای شما و از یاد آوردن شما در دعاهای خود،


Tura iwiarsamtai Galileanmaya nuwa ainau Jesúsan nemarsarmia nusha iwiarsamunam wear: ¿Jesúsa namangken tuning iwiarsarma? tusar jiij wajatiarmiayi. 	 و زنانی که در عقب او از جلیل آمده بودند از پی او رفتند و قبر و چگونگی گذاشته شدن بدن او را دیدند.پس برگشته، حنوط و عطریات مهیا ساختند و روز سبت را به حسب حکم آرام گرفتند.


“Ame wína chichamur etserkata tusam akuptukmiame nunaka miatrusnak umikuitjai. Tura asamtai jusha wína chichamrun antukar jukiarmiayi. Tura asar nekasampi Yus akupkamuitme tinawai. Tura wína chichamrun nekas aminuitai tusar nekainawai. Tuminau asar, ame surusmau ainauka mash ninu ainiaji tusar nekainawai. 	 و الان دانستند آنچه به من داده‌ای از نزد تو می‌باشد.


Nunia Judá Jacobo uchiri ayayi. Nunia Jacob Isaaca uchiri ayayi. Nunia Isaac Abrahama uchiri ayayi. Nunia Abraham Taréa uchiri ayayi. Nunia Taré Nacora uchiri ayayi. 	 ابن یعقوب، بن اسحق، بن ابراهیم، بن تارح، بن ناحور،


Nuni jakaramtai nukap arus, ni weari ainau José kunchinka jukiar, Siquem nungkanam iwiarsarmiayi. Abraham: Ii weari nuni iwiarsami tusa, nungka Hamora uchirinu amia nuna ni kuikiarijai sumaku asamtai, nuni iwiarsarmiayi. 	 و ایشان را به شکیم برده، در مقبره‌ای که ابراهیم از بنی حمور، پدر شکیم به مبلغی خریده بود، دفن کردند.


Tura mash nungkanmaya ainaujai metek atumsha uwemrataram tusa, Jesucristo atumin eatmakmiarume. 	 که درمیان ایشان شما نیز خوانده شده عیسی مسیح هستید


Wikia Yuse wakeramurin pengké uutsuk ujayajrume. Tura asan ju kintaka tajarme: Aints wína chichamrun antukiat, Yusen umirtan nakitak mengkakungka, ningki wakerak mengkawai. Antsu wikia aints ainau mash uwemrarat tusan wakerajai. 	 پس امروز از شما گواهی می‌طلبم که من از خون همه بری هستم،


Chikich kintati Felix ni nuwari Drusilajai ataksha tamiayi. Ni nuwaringkia judío nuwa ayayi. Tura Pablo itataram timiayi. Jesucristo itiur umirkatnuita tusa, nuna ujatkat tusa apu Felix Pablon untsukmiayi. 	 و بعد از روزی چند فیلکس با زوجه خود درسلا که زنی یهودی بود، آمده پولس راطلبیده، سخن او را درباره ایمان مسیح شنید.


Nunia chichaman antukmajai. Nu chichamka nuwaitai: ‘Pedroa, wajakim maam yuwata.’ 	 و آوازی را شنیدم که به من می‌گوید: "ای پطرس برخاسته، ذبح کن و بخور."


Tura asamtai kinta tsawaatsaing eemkaram: ¿Kashin wi warukatjak? tuuka nintimtsuk asataram. Kashin yumtin atin wainiatrum, yamaikikia nintimtsuk pujustaram. Chikich kinta yumtin amataikia, Yuska winaka waitui, tu nintimsaram pujustaram,” Jesús timiayi. 	 پس در اندیشه فردا مباشید زیرا فردا اندیشه خود را خواهد کرد. بدی امروز برای امروز کافی است.


Tinamaitiat Pedro kakar chicharak: —Nangkamrum tarume. Yusjai tajai: Atum nu aints pachisrum chichaawearme nunaka nekatsjai, —waitrak timiayi. 	 پس به لعن کردن و قسم خوردن شروع نمود که «آن شخص را که می‌گویید نمی شناسم.»ناگاه خروس مرتبه دیگر بانگ زد. پس پطرس را به‌خاطر آمد آنچه عیسی بدو گفته بود که «قبل از آنکه خروس دومرتبه بانگ زند، سه مرتبه مرا انکار خواهی نمود.» و چون این را به‌خاطر آورد، بگریست.


Nunia yutan yuwa ni namangken kakamtikramiayi. Tura Cristonu ainau Damasconam pujuinaujai tsanias jumchik kinta pujusmiayi. 	 و غذا خورده، قوت گرفت و روزی چند با شاگردان در دمشق توقف نمود.


Tura Yuse chichamen pachisar chichaakrikia, ju nungkanmaya nekau ainau nuikiartina nunisrikia iikia chichaatsji. Antsu Yuse Wakani iin nuitamrau asamtai, nu chichamka Yusen nintimina nuke ujaaji. 	 زیرا که جمیع ما به یک روح در یک بدن تعمیدیافتم، خواه یهود، خواه یونانی، خواه غلام، خواه آزاد و همه از یک روح نوشانیده شدیم.


Tamaitiat Nicodemon jiyainak: —¿Amesha Galileanmaya aintskitam? Galileanmaya aints Yuse chichamen etsernuka pengké atsutnuitai. Amesha Yuse chichame tenap aujsam nekaata, —tiarmiayi. 	 ایشان در جواب وی گفتند: «مگر تو نیزجلیلی هستی؟ تفحص کن و ببین زیرا که هیچ نبی از جلیل برنخاسته است.» پس هر یک به خانه خود رفتند.


Tamati nuna Jesús antuk wajas: —Untsuktaram, —timiayi. Tama jii kusurun untsukar: —Pengker nintimsam wajakta. Jesús untsurmawai, —tiarmiayi. 	 پس عیسی ایستاده، فرمود تا او را بخوانند. آنگاه آن کور را خوانده، بدو گفتند: «خاطر جمع دار برخیز که تو را می‌خواند.»


Ju papin aaran umisan, ii umaji Febe naartinun atumin akuptajrume. Juka Cencrea yaktanmaya ainaun untsuri yain ayayi. Tura wisha nu yaktanam pujamtai, winasha yainuyayi. Tura asamtai Cristonu ainaun tuke yaininawa nunisrumek ii Apuri naarijai ii umaji pengker yaingtaram, tura ni yuumamurisha mash susataram tajarme. 	 و خواهر ما فیبی را که خادمه کلیسای در کنخریا است، به شما می‌سپارم


Nayaimpisha tura nungkasha mengkakartinuitai. Antsu wína chichamruka pengké mengkakashtinuitai. 	 آسمان و زمین زایل می‌شود، لیکن کلمات من هرگز زایل نشود.


Nungkaka surachkumka aminu ayayi. Tura nu nungka surukam, kuik jukim nusha nunisang aminu ayayi. ¿Warukaya nekas chicham aa nu ujatsuksha, wait chichaman ujaktaj tusamsha nintimrutme? Ameka aints ainaun wait chichaman ujaktaj tayatum, nekas Yus anangkatasam wait chichamka etserme, —Pedro timiayi. 	 آیا چون داشتی از آن تو نبود و چون فروخته شد در اختیار تو نبود؟ چرا این را در دل خود نهادی؟ به انسان دروغ نگفتی بلکه به خدا.»


Yamaisha Yus mash najanamu ainauka nuwa jateema waitnawa nunisarang wait wajainawai. Iikia nuka nekaji. 	 زیرا می‌دانیم که تمام خلقت تا الان با هم در آه کشیدن و درد زه می‌باشند.


“Maj, Moisésa chichame nuikiartin ainautiram, fariseo ainautirmesha aneartaram. Atumka anangkartin asaram, chikich aints uwemrarai tusaram, tura chikich aints nayaimpinam wayaawarai tusaram, waiti epenmiawa nunisketrume. Tura atumka nayaimpinam wayaashtin asaram, chikich ainausha wayaawarai tusaram suritarme. 	 وای بر شما‌ای کاتبان و فریسیان ریاکار که در ملکوت آسمان را به روی مردم می‌بندید، زیراخود داخل آن نمی شوید و داخل‌شوندگان را ازدخول مانع می‌شوید.


Turamtai nu chichaman antukaru ainauka mash nintimrar: —¿Ju aintska Jerusalénnum Jesúsan seau ainaun achiktas wekainuya nuchaukai? ¿Tura junisha taa, nu aints ainaun achik jingkia sacerdote juuntri ainamunam jeetias tamia nuchaukai? —tiarmiayi. 	 و آنانی که شنیدند تعجب نموده، گفتند: «مگر این آن کسی نیست که خوانندگان این اسم را در اورشلیم پریشان می‌نمود و در اینجا محض این آمده است تا ایشان را بند نهاده، نزد روسای کهنه برد؟»


Tu iniam Jesús ayaak: —¿Amek nintimsamek inintam? ¿Turachkumka chikich aints wína pachitsar ujatmakaramtaik winaka turutam? —timiayi. 	 عیسی به او جواب داد: «آیا تو این رااز خود می‌گویی یا دیگران درباره من به توگفتند؟»


Yuse chichame tu aarmawaitai. Yus chichaak: “Wikia nekasan tuke iwiaaku pujau asamtai, mash aints ainauka wína tikishmatrurar: Ameketme Yusem turutiartinuitai,” tawai. Tu aarmau asamtai, Yuse kintari jeamtai, Yus pujamunam naka wajasakrinkia, mash aints ainautinka Yus ii takatrincha, tura ii nintimaurincha itiur ainawa tusa nekaamtikramatnuitji. Tura asamtai ¿waruka Cristonu ainau pachismesha: Nuka mianchawaitai tame? Tura chikich Cristonu ainau pachismesha ¿waruka nakitajai tame? 	 لکن تو چرا بر برادر خود حکم می‌کنی؟ یا تونیز چرا برادر خود را حقیر می‌شماری؟ زانرو که همه پیش مسند مسیح حاضر خواهیم شد.


Turamtai Yus chicharak: ‘Nungka wajame auka winaruitai. Tura asamtai sapatrum kuinkam ukuktia. 	 خداوند به وی گفت: "نعلین از پایهایت بیرون کن زیرا جایی که در آن ایستاده‌ای، زمین مقدس است.


Cristo taachmataikia, iikia uchia nunisrik pujuyaji. Tura asar uchi ni wakeramurin najantsuk pujusarti tusa, ni apari inatirin umirak pujawa nunisrik Moisésa chichame umirkur pujuyaji. 	 همچنین ما نیز چون صغیر می‌بودیم، زیر اصول دنیوی غلام می‌بودیم.


Tura Juun Pangki Juun Yawaaya Tumaun ni kakarmarin susa, cuarenta y dos (42) nantu: Wikia miajuitjai tusa, Yusen pachis pasé chichasti tusa tsangkatkaun wainkamjai. 	 و به وی دهانی داده شد که به کبر و کفر تکلم می‌کند؛ و قدرتی به او عطا شد که مدت چهل ودو ماه عمل کند.


Tura Oseas Jotaman yajutmarmiayi. Tura Jotam Acazan yajutmarmiayi. Tura Acaz Ezequíasan yajutmarmiayi. 	 و عزیا، یوتام را آورد و یوتام، احاز را آورد و احاز، حزقیا را آورد.


¿Wi amin wait anentajme aintsamek chikich amin tumashmiarmausha waruka wait anentsuksha waitkame?’ timiayi. 	 پس آیاتو را نیز لازم نبود که بر همقطار خود رحم کنی چنانکه من بر تو رحم کردم؟"


Nunia Sala Cainánka uchiri ayayi. Nunia Cainán Arfaxada uchiri ayayi. Nunia Arfaxad Sema uchiri ayayi. Nunia Sem Noé uchiri ayayi. Nunia Noé Lamecka uchiri ayayi. 	 ابن قینان، بن ارفکشاد، بن سام، بن نوح، بن لامک،


Ii juuntri ainau Yusen nekasampita tinau asar Yusen pengker awajsarmiayi. 	 زیرا که به این، برای قدما شهادت داده شد.


Tura Pablo Bernabéjai Cristonu ainaujai nukap kinta iruntrar pujusarmiayi. 	 پس مدت مدیدی با شاگردان بسر بردند.


Nintimrataram. Jakamunmaya nantakiaru ainauka nuwanka nuwatkachartinuitai. Tura nuwasha aintsun ninumkachartinuitai. Antsu Yuse awemamuri nayaimpinam pujuina nunisarang nuwartichu artinuitai. 	 زیرا که در قیامت، نه نکاح می‌کنند و نه نکاح کرده می‌شوند بلکه مثل ملائکه خدا در آسمان می‌باشند.


Tura asaramtai wári Galilea nungkanam Jesúsa turamurin pachisar etserkarmiayi. 	 و اسم او فور در تمامی مرز و بوم جلیل شهرت یافت.


Tamati sacerdote juuntri ainau, tura judío apuri ainausha Jesúska tsanuminamaitiat aimtsuk wajamiayi. 	 وچون روسای کهنه و مشایخ از او شکایت می‌کردند، هیچ جواب نمی داد.


Antsu ijiarmaram Yus nukap seatkuram nu iwianch ainau jiiktinuitrume, —turammiaji. 	 لیکن این جنس جز به دعا و روزه بیرون نمی رود.»


“Ameka Apaachiru wína pujurtame. Tura wisha amin pujaja nunisarang niisha iijai pujusarti tusan seajme. Tura mash iruntrar kichkia nunisarang nintimsar pujuinamtai, ju nungkanmaya ainau nuna wainkar, nekasar wína pachitsar: Nekasampi Yus akupkamuita turutiarat tusan seajme. 	 تا همه یک گردند چنانکه تو‌ای پدر، در من هستی و من در تو، تا ایشان نیز در مایک باشند تا جهان ایمان آرد که تو مرا فرستادی.


Nu chichaman wi antukamtai, uutmausha uutun antukmajai. Tura charpisha, tura ipiamtasha patinaun antukmajai. Nunia uu nekas kakarman uurun wainkamjai. Aints nu nangkamtaik pujuinausha, tura yamai pujuinausha timiá kakaram uurunka pengké wainkacharmiayi. 	 و برقها و صداها ورعدها حادث گردید و زلزله‌ای عظیم شد آن چنانکه از حین آفرینش انسان بر زمین زلزله‌ای به این شدت و عظمت نشده بود.


Tura asamtai yamai pujuinautisha nuna taku tawai tusar mash nintimratnuitji. Aints Yusen susartas tangkurin main ainayat: Wína tunaarunka Yus kajinmaki pujawapi, tuuka nintimrachmin armiayi. 	 و این مثلی است برای زمان حاضر که بحسب آن هدایا وقربانی‌ها را می‌گذرانند که قوت ندارد که عبادت‌کننده را از جهت ضمیر کامل گرداند،


Tura nuni jear kaya juuntan iwiarsamu waarin ututkarmia nuna urankaun wainkarmiayi. 	 و سنگ را از سر قبر غلطانیده دیدند.


Nunia chikich Yuse awemamuri, cinco (5) aa nu, piningnum engkeamun Juun Yawaaya Tumau keemtairin ukarun wainkamjai. Turamtai Juun Yawaaya Tumaun umirkaru ainau pujamurin tee wajatkinun wainkamjai. Turamtai nu aints ainauka nukap wait wajainau asar, inajin esainiar pujuinaun wainkamjai. 	 و پنجمین، پیاله خود را بر تخت وحش ریخت و مملکت او تاریک گشت و زبانهای خودرا از درد می‌گزیدند،


Turinamtai Pedrosha uku nemaras, sacerdote apuri jeen jeamiayi. Tura jeanmaka waaitsuk wenuknumak waya, aanum Yus seatai jean wainin ainaujai pachinak jiin ayamak pujumiayi. 	 و پطرس از دور در عقب او می‌آمد تا به خانه رئیس کهنه درآمده، با ملازمان بنشست ونزدیک آتش خود را گرم می‌نمود.


“Tura wainiatun wikia atumin Yuse chichame etserin ainaun, tura Yuse chichame nekau ainauncha, tura Yuse chichame nuikiartin ainauncha akuptuktatjarme. Turamaitiatrum chikich ainausha numinam ajintaram maatnuitrume. Tura chikich ainausha iruntai jeanam awatratnuitrume. Tura chikich yaktanam tupikiakiaramtaisha atumka papeektinuitrume. 	 لهذا الحال انبیا و حکماء وکاتبان نزد شما می‌فرستم و بعضی را خواهیدکشت و به دار خواهید کشید و بعضی را درکنایس خود تازیانه زده، از شهر به شهر خواهیدراند،


Yuse Uchiringkia Yuse awemamuri nayaimpinam pujuinaun nangkamasketai. Nekas Yuse Uchiri asa, Yus ni Uchirin: Mash aa nuna apuri ati tusa inaikiamiayi. 	 و از فرشتگان افضال گردید، بمقدارآنکه اسمی بزرگتر از ایشان به میراث یافته بود.


Antsu nayaimpinmaka warinchu atsuinau asaramtai nuningkia mamurchatnuitrume, tura warinchurmesha mengkakashtinuitai. Tura kasa ainau kasamkartas wayaachartinuitai. Tura asamtai atumka nukap wakerarme nuka atumi nintijai tuke nintimsaram pujarme. Tura asaram ¿itiurak nekasan nayaimpinam jeataj? tu nintimsaram pujustaram,” Jesús timiayi. 	 بلکه گنجهابجهت خود در آسمان بیندوزید، جایی که بید وزنگ زیان نمی رساند و جایی که دزدان نقب نمی زنند و دزدی نمی کنند.


Turuwar sacerdote apuri ainau judío juuntrijai iruntrar pujuinamunam weriar chicharinak: —Iikia Pablo maami tinu asar, maachkurkia yutasha yutsuk pujustatji. Antsu Pablo maatsuk yuwakrinkia, Yus iinka pasé awajtamsatatji, —tiarmiayi. 	 اینها نزد روسای کهنه و مشایخ رفته، گفتند: «بر خویشتن لعنت سخت کردیم که تا پولس رانکشیم چیزی نچشیم.


Atumka jea jeamkamua tumawaitrume. Kayajai jean jeamin ainau jea yumpunkai tusar, painia tumaun kayan nungka taimunam jintin armayi. Yaanchuik Yuse chichame etserin ainau tura Cristo nuiniatiri ainausha jean jeaminawa nunisarang aints ainaun Yuse chichamen ujau armiayi. Tura kaya nekas juunta tumau aa nuka Jesucristoketai. 	 و بر بنیاد رسولان و انبیا بنا شده‌اید که خودعیسی مسیح سنگ زاویه است.


Tura Egiptonam jear: Herodes jakamtai waketkimi tusar nakasarmiayi. Nu turatnunka pachis yaanchuik Yus ni chichamen etsernun aamtikramiayi. Yus nuna miatrusang umikti tusa turamiayi. Nu aarmauka nuwaitai: “Egipto nungkanmaya wina Uchirun untsukmiajai.” 	 و تاوفات هیرودیس در آنجا بماند، تا کلامی که خداوند به زبان نبی گفته بود تمام گردد که «ازمصر پسر خود را خواندم.»


Tura nu cuatro aints pimpirun akupinak: Jesús nekasampi tsuwartatua, tu nintimraru asaramtai, Jesús nuna nekaa, pimpirun chicharak: —Natsachi, tunaarum mash tsangkuramuitme, —timiayi. 	 عیسی چون ایمان ایشان را دید، مفلوج را گفت: «ای فرزند، گناهان تو آمرزیده شد.»


Nunia Jesús ataksha chikich nuikiartutai chichaman ujatmak: “Yuse aintsri itiur yujainawa tusan, chikich nuikiartutai chichamnasha nekamtikiatjarme. Anturtuktaram. Mostaza jingkiaji chikich jingkiaji nangkamasang tuupchitai. Aints nuna ni ajarin araam, tsapai tura tsakar chikich arakan nangkamasang numia nunisang juun wajaayi. Tura kanawe timiá saram asamtai, chingki yakiiya kaunkar, mostaza kanawen pasungminawai,” Jesús turammiaji. 	 بار دیگر مثلی برای ایشان زده، گفت: «ملکوت آسمان مثل دانه خردلی است که شخصی گرفته، در مزرعه خویش کاشت.


Tamati nuna antukaru ainauka yaktanmaya jiinkiar, Jesús pujamunam wearmiayi. 	 پس از شهر بیرون شده، نزد اومی آمدند.


Turaminau asaramtai ¿iikia itiurkatjik? Aints ainau amin pachitmasar: Juni tayi tinaun antukarka tarutmiartatui. 	 پس چه باید کرد؟ البته جماعت جمع خواهند شد زیراخواهند شنید که تو آمده‌ای.


Tura nu nungkanmaya nuwa: Jesús tayi tamaun antuk, arumak Jesúsan weri, ni nawenini pinakumar tepesmiayi. Tura nu nuwa nawantri iwianchrinuyayi. 	 از آنرو که زنی که دخترک وی روح پلیدداشت، چون خبر او را بشنید، فور آمده برپایهای او افتاد.


Tura yaktanam wear burron wainkar, uchirtuk mai jukiar Jesúsnum itaar, ni wejmakrin aimiakar burronam awantsarmiayi. Turuwaramtai Jesús keemsamiayi. 	 و الاغ را با کره آورده، رخت خود را بر آنها انداختند واو بر آنها سوار شد.


Turamtai romano ainau chichaman nekartuwartas wína nukap inintsar umisar, wikia tunaunaka turichu asamtai, nangkamir maashtinuitji tusar, wínaka akuptukartas wakerutiarmiayi. 	 ایشان بعد از تفحص چون در من هیچ علت قتل نیافتند، اراده کردند که مرا رها کنند.


Nunia Galilea nungkanmaya jiinki, Jesús chikich nungkanam Tiro yaktanam, tura Sidón yaktanmasha wemiayi. Tura nuni jea, jeanam waya nuni pujus, nu nungkanmaya ainau: Pujamurun nekarawarai tusa nakitmiayi. Turayat anumkatatkama tujinkamiayi. 	 پس از آنجا برخاسته به حوالی صور وصیدون رفته، به خانه درآمد و خواست که هیچ‌کس مطلع نشود، لیکن نتوانست مخفی بماند،


Tura tuke chicharnaisar, metekchau nintimtunisar: Wetai tinamtai, Pablo ataksha chicharak: —Yuse chichame etserin Isaías naartinun Yuse Wakani ii juuntri ainaun tímia nuka nekasaintai. Isaíasa chichame nuwaitai: 	 و چون با یکدیگر معارضه می‌کردند، از او جدا شدند بعداز آنکه پولس این یک سخن را گفته بود که «روح‌القدس به وساطت اشعیای نبی به اجداد مانیکو خطاب کرده،


Turamtai Jesúsan ingkiung Marta chicharak: —Apuru, ame juni pujakminka, umaar jakachmin ayat jakayi. 	 پس مرتابه عیسی گفت: «ای آقا اگر در اینجا می‌بودی، برادر من نمی مرد.


Juka chikich umiktin chicham ainia nuna nangkamasketai. Nuwá eemkar umiktinka juwaitai. 	 این است حکم اول و اعظم.


Nu yakta wenukri juuntan, tura sarmancha wainkamjai. Tura wenuknum waiti doce (12) aa nuna wainkamjai. Tura Yuse awemamurin waitijai metek wajatinaun wainkamjai. Tura Israela uchiri doce (12) amia nuna naaringkia waitijai metek aatramun wainkamjai. 	 و دیواری بزرگ و بلند دارد ودوازده دروازه دارد و بر سر دروازه‌ها دوازده فرشته و اسم‌ها بر ایشان مرقوم است که نامهای دوازده سبط بنی‌اسرائیل باشد.


Nuna antuk Jesús chichaak: —Wi nuikiartaja juka wína chichamruchuitai. Antsu wína akuptuku chichamentai. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «تعلیم من از من نیست، بلکه ازفرستنده من.


Herodes ni yachí Felipe iwiaaku pujaun wainiat, yachí nuwarin nuwatkamiayi. Nu nuwaka Herodías naartinuyayi. Tura asamtai Juan apu Herodesan chicharak: “Yachim iwiaaku pujau wainiatum, ni nuwari nuwatkamiame nunaka Yus surimiawai,” timiayi. Tamati apu Herodes: Turutam tusa, Juankun maatas wakerayat, aints ainau chichainak: “Juan nekas Yus akupkamu asa, Yuse chichamen etserui,” tinu asaramtai, Herodes aints ainaun shamak: Juankun maataj tutsuk ni suntari ainaun akupak: “Aya achikrum kársernum engkeataram,” tama suntar ainau Juankun achikiar kársernum engkewarmiayi. 	 زیرا که هیرودیس یحیی را بخاطر هیرودیا، زن برادر خود فیلپس گرفته، در بند نهاده و در زندان انداخته بود؛


Nuna tusa Jesús napchau nintimramiayi. Tura paan chichartamak: —Nekasan tajarme: Atumniang kichik wína anangkrua surutkatatui, —turammiaji. 	 چون عیسی این را گفت، در روح مضطرب گشت و شهادت داده، گفت: «آمین آمین به شمامی گویم که یکی از شما مرا تسلیم خواهد کرد.»


Turinamtai Levita aints José naartin, isra Chipre tutainum akiinamia nuka Cristonu asa ni nungkarin suruk, kuikian itaa, Cristo nuiniatiri ainaun susamiayi. Tura asamtai Cristo nuiniatiri ainau nu aintsun Bernabé inaikiarmiayi. Nuka wait anengkratin taku tawai. 	 و یوسف که رسولان او را برنابا یعنی ابن الوعظ لقب دادند، مردی از سبط لاوی و از طایفه قپرسی،زمینی را که داشت فروخته، قیمت آن را آورد و پیش قدمهای رسولان گذارد.


Yus iin timiá anenmau asamtai, chikichkisha Yuse anengkratairin jurutramkishtinuitji tusan nekajai. Ii jaakrincha, tura iwiaaku pujakrincha, Yus iincha tuke inaitamtsuk anenmaji. Tura Yuse awemamuri, tura ju nungkanmaya apu ainausha, tura nayaimpinam kakaram ainausha, yamai iruna nusha, tura ukunam atinua nusha, 	 زیرایقین می‌دانم که نه موت و نه حیات و نه فرشتگان و نه روسا و نه قدرتها و نه چیزهای حال و نه چیزهای آیندهو نه بلندی و نه پستی و نه هیچ مخلوق دیگر قدرت خواهد داشت که ما را ازمحبت خدا که در خداوند ما مسیح عیسی است جدا سازد.


Tura aints ainau mash Criston pengker umirkarat tusan, tura aneenisar metek nintimtunisar pujusarat tusan wakerajai. Nu chichamnaka yaanchuikia aints ainauka nekaacharmiayi. Tura wainiat Yus: Nu chicham aints ainau nekamtikiata turutin asamtai, paan nekamtikiatasan wakerajai. Nu chichamka Cristo chichamentai. 	 تا دلهای ایشان تسلی یابد و ایشان در محبت پیوند شده، به دولت یقین فهم تمام و به معرفت سر خدا برسند؛


Tama nu aintska nuna antuk kuikiartin asa, nukap wake mesekmiayi. Tura Jesúsan ukukmiayi. 	 لیکن او از این سخن ترش رو و محزون گشته، روانه گردید زیرا اموال بسیار داشت.


Wikia Jerusalénnum Yusen seatasan tamauruka doce (12) kinta nuke nangkamari. Amesha nekasaintai tusam nekaamnawaitme. 	 زیرا تو می‌توانی دانست که زیاده از دوازده روز نیست که من برای عبادت به اورشلیم رفتم،


Tura ataksha chicharak: “Atum antu wearme nu nintimrataram. Yuse chichame jumchik antukrumka jumchik nekaatnuitrume. Antsu Yuse chichame nukap antukakrumningkia, Yuska atumin nuna nangkamasang nukap nekaataram tusa nekamtikramatnuitrume. 	 و بدیشان گفت: «باحذر باشید که چه می‌شنوید، زیرا به هر میزانی که وزن کنید به شما پیموده شود، بلکه از برای شماکه می‌شنوید افزون خواهد گشت.


Nunia Jesús ni nuiniatiri ainaun chikich nuikiartamun nuiniak: “Aints kuikiartin ni inatirin: ‘Jear waitrukta,’ tusa ukukmiau waininayat aints ainau kuikiartinun ujainak: ‘Jeemin wainuka kuikiarmin nangkami japui,’ tiarmiayi. 	 و به شاگردان خود نیز گفت: «شخصی دولتمند را ناظری بود که از او نزد وی شکایت بردند که اموال او را تلف می‌کرد.


Nunia Jesús ataksha nuitamak: “Kichnasha tajarme: Yusnum pujustin pachisrum chicham antuktaram. Aints shaakun sumin shaak nekas akik shiiram wawiknumia jukimun eaktinuitai. 	 «باز ملکوت آسمان تاجری را ماند که جویای مرواریدهای خوب باشد،


Atumi nintijai tunau nintimtsuk antsu nekas paan nintimsaram pujakrumka, aints kashi kantiin takus wekaawa nunisketrume. Tura asakrumin aints ainau mash itiur pujarme tusar nunaka paan wainkartinuitai,” Jesús timiayi. 	 بنابراین هرگاه تمامی جسم تو روشن باشد وذره‌ای ظلمت نداشته باشد همه‌اش روشن خواهد بود، مثل وقتی که چراغ به تابش خود، تورا روشنایی می‌دهد.»


Tura taa, José Nicodemojai Jesúsa namangken jukiar, tarach sarmanam nu kungkutijai ukatrar, Jesúsa namangken kangkararmiayi. Judío ainautikia jakaru ainau tu iwiarniaji. 	 آنگاه بدن عیسی را بداشته، در کفن با حنوط به رسم تکفین یهود پیچیدند.


Tura asamtai iwiaaku pujakrum, tuke inaitsuk pengker nintimsaram Yuska umirkataram. Tu pujakrumka nunia jakarmesha atumka mash tuke Yusnum ayamsamnuram tusar iisha wakeraji. 	 لکن آرزوی این داریم که هر یک از شما همین جد و جهد را برای یقین کامل امید تا به انتها ظاهر نمایید،


Nunasha tajarme: Jean jeamin ainau jean jeaminak nekasar wári mamurchamnun jeamkartas wakerinakka kurijai, tura kuikiajai, tura kaya shiirmajai jean jeaminawai. Nuniasha numijai, tura nukajai, tura paatjai jean jeaminawai. Yuse takatrin takakmin ainausha niish niish pengkernasha tura mianchaunasha takakmincha ainawai. 	 زیرا که الحال در آینه بطور معما می‌بینم، لکن آن وقت روبرو؛ الان جزئی معرفتی دارم، لکن آن وقت خواهم شناخت، چنانکه نیز شناخته شدم.و الحال این سه چیز باقی است: یعنی‌ایمان و امید ومحبت. اما بزرگتر از اینها محبت است.


Antsu mesetan najanin tura mangkartin akupkata tinau asaramtai, Pilato nu aintsun karsernumia jiiki akupkamiayi. Tura: Aints ainau ni wakeramurin turuwar, Jesúsnaka maawarti tusa tsangkamkamiayi. 	 و آن کس را که به‌سبب شورش و قتل در زندان حبس بود که خواستند رها کرد و عیسی را به خواهش ایشان سپرد.


Tura wayaamtai Pedro aanum juwakmiayi. Turamtai nu Jesúsa nuiniatiri nuwa waiitin wainin wajamia nuna Pedron pachis aujak: —Jusha wayaati, —tamati nuwa: Ayu tusa Pedron wejaamiayi. 	 اما پطرس بیرون در ایستاده بود. پس آن شاگرد دیگر که آشنای رئیس کهنه بود، بیرون آمده، با دربان گفتگو کرد و پطرس را به اندرون برد.


Yus tu pujajai tusa, iin nekamtikramau asamtai, aints ainauti: Yus itiur pujawa tusar, paan nekaawartinuitji. 	 چونکه آنچه از خدا می‌توان شناخت، در ایشان ظاهراست زیرا خدا آن را بر ایشان ظاهر کرده است.


Tamati Felipe nuni we, nu aintska Yuse chichamen etserin Isaíasa aarmaurin aujki winaun anturkamiayi. Tura iniak: —¿Ame aujmena nunaapi tawa tusam nekamek? —timiayi. 	 فیلپس پیش دویده، شنید که اشعیای نبی رامطالعه می‌کند. گفت: «آیا می‌فهمی آنچه رامی خوانی؟»


Maj, atumka Yus aneatsrume tusan wikia nekajrume. 	 من به اسم پدرخود آمده‌ام و مرا قبول نمی کنید، ولی هرگاه دیگری به اسم خود آید، او را قبول خواهید کرد.


Wikia wína nintirjaingkia chichachuyajai. Antsu wína Apaachirka ningki wína akuptuku asa: Tu chichasta tusa, akatur akuptukmiayi. 	 زآنرو که من از خود نگفتم، لکن پدری که مرافرستاد، به من فرمان داد که چه بگویم و به چه چیزتکلم کنم.و می‌دانم که فرمان او حیات جاودانی است. پس آنچه من می‌گویم چنانکه پدربمن گفته است، تکلم می‌کنم.»


Tura chicharak: —Yuse chichame yaanchuik tu aarmawaitai. Yus chichaak: ‘Wína jearka Yus seatai jeaitai,’ tu aarmau wainiatrum, atumka kasa aints juni kuikian kasamkarti tusaram tsangkatkarume, —timiayi. 	 و به ایشان گفت: «مکتوب است که خانه من خانه عبادت است لیکن شما آن را مغاره دزدان ساخته‌اید.»


Nu tamaujai metek nayaimpinmaya Yuse awemamuri untsuri kaunkarmiayi. Tura mash iruntrar Yus juuntaitai tusar chichainak: 	 در همان حال فوجی از لشکر آسمانی با فرشته حاضر شده، خدا راتسبیح‌کنان می‌گفتند:


Tura asamtai Yus chichaak: “Nekas chichamrun pengké yapajiashtinuitjai tusan, aints ainau nuna nekaawarti tusan: Wikia Yus asan nekasan tajai,” timiayi. 	 از اینرو، چون خدا خواست که عدم تغییر اراده خود را به وارثان وعده به تاکید بی‌شمار ظاهر سازد، قسم در میان آورد.


Turamaitiat nuka wína chichartak: “Aitkarawaip. Yusek ameketme juuntam tita. Wisha amea nunisketjai. Tura chikich Yuse inatiri ainau ni chichamen etserina nujai metekaitjai. Tura ju papi aarmaun umirkaru ainaujai metek Yuse inatirinjai,” turutun antukmajai. 	 او مرا گفت: «زنهار نکنی، زیرا که همخدمت با تو هستم و با انبیا یعنی برادرانت و باآنانی که کلام این کتاب را نگاه دارند. خدا راسجده کن.»


Jeeniaramtai Pilato Jesúsan chicharak: —¿Nekasmek judío apurintam? —tu iniam Jesús ayaak: —Ame turutme nuka nekasam tame, —timiayi. 	 پیلاطس از او پرسید: «آیا تو پادشاه یهودهستی؟» او در جواب وی گفت: «تو می‌گویی.»


Antsu Yus ni uchirin chicharak: “Ameka tuke Yus asam, aints ainau tuke mash inawaitme. Nekasam pengker inakratin asam, aints ainau pengker inawaitme. 	 اما در حق پسر: «ای خدا تخت تو تا ابدالاباد است و عصای ملکوت تو عصای راستی است.


Tu pujakrumka Cristo umirin ainaujai mash iruntraram, Cristo anengkratairi tu awai tusaram, nekaataram tusan Yusen seatjarme. Cristo aints ainautin tuke inaitamtsuk timiá anenmau asamtai, atumsha nunisrumek Yuska aneetaram tusan seatjarme. 	 و در محبت ریشه کرده و بنیاد نهاده، استطاعت یابید که باتمامی مقدسین ادراک کنید که عرض و طول وعمق و بلندی چیست؛


Tura nuikiartak: —Aints chikich ainaun nangkamasang juun asa, apu naamkatas chikich nungkanam wemiayi. 	 پس گفت: «شخصی شریف به دیار بعید سفر کرد تا ملکی برای خود گرفته مراجعت کند.


Wearamtai tsaa tupin wajasamtai, nunia tsaa yantantiamtai, ajartin ataksha jiinki aints ainaun: ‘Atumsha takakmastaram,’ tusa akupkamiayi. 	 باز قریب به ساعت ششم و نهم رفته، همچنین کرد.


Cristo ju nungkanam aints wajas, wake mesek juutkamaikiak ni Apaachirin seamiayi. Tura seam Yus ni Uchiri seamun antuk kakamtikramiayi. Nunia Yuse wakeramurin miatrusang umirkau asamtai, jakamunmaya inankimiayi. 	 و او در ایام بشریت خود، چونکه با فریادشدید و اشکها نزد او که به رهانیدنش از موت قادر بود، تضرع و دعای بسیار کرد و به‌سبب تقوای خویش مستجاب گردید،


“Nunia Moisés cuarenta (40) musachrintin pujak, Israel ainaun ni weari asamtai, jiistaj tusa wemiayi. 	 چون چهل سال ازعمر وی سپری گشت، به‌خاطرش رسید که ازبرادران خود، خاندان اسرائیل تفقد نماید.


Tama Jesús chicharak: —Nuwachi, wína nekasampita turutu asam, ame wakerame nunisang ati, —timiayi. Tama nu chichaamujai metek ni nawantri pengker wajasmiayi. 	 آنگاه عیسی در جواب او گفت: «ای زن! ایمان تو عظیم است! تو را برحسب خواهش تو بشود.» که در همان ساعت، دخترش شفا یافت.


Yusnaka nekas nintimnuyayi. ¿Nangkami wikia Yuse Uchirinjai tichamasha? Watska, Yus nekas wakerakka, yamaikia uwemtikrati, —tiarmiayi. 	 بر خداتوکل نمود، اکنون او را نجات دهد، اگر بدورغبت دارد زیرا گفت پسر خدا هستم!»


Tura wainak kakar untsuak: ‘Apaachiru Abraham, wait anentrurta. Turam juni Lázaro akupturkata. Wikia juni ji kajintrashtinnum waitnasan pujajai. Tura asamtai juni taruti, tura tsaranchikijai yumin chupir inairun jumchikia michatmamtikrutati,’ timiayi. 	 آنگاه به آواز بلند گفت، ای پدرمن ابراهیم، بر من ترحم فرما و ایلعازر را بفرست تا سر انگشت خود را به آب تر ساخته زبان مراخنک سازد، زیرا در این نار معذبم.


Tu tinam Juan ayaak: —Wikia aints ainaun aya entsanmak imiaajai. Antsu yamai atum pujamunam chikich aints pujawai. Tura nuwaapita tusarmeka nekatsrume. 	 یحیی در جواب ایشان گفت: «من به آب تعمیدمی دهم و در میان شما کسی ایستاده است که شمااو را نمی شناسید.


Tu tinam Jesús iniak: —¿Tura atumsha winasha warintrutrume? —timiayi. Tu iniam Pedro ayaak: —Ameka Mesíasaitme. Yus akupkamuitme, —timiayi. 	 او از ایشان پرسید: «شمامرا که می‌دانید؟» پطرس در جواب او گفت: «تومسیح هستی.»


Nu nuwaka chichaman iwiarniun tuke waketru pujurmasha yaiitnasha nakitmiayi. Tura waje nukap waketramu asa, nuka nintimias: ‘Wisha Yusen shamachiatnak, aints ainauncha pachichutiatnak, 	 و تا مدتی به وی اعتناننمود ولکن بعد از آن با خود گفت هرچند از خدا نمی ترسم و از مردم باکی ندارم،


Tu pujarning Yus iincha wait anentramak pengker awajtamsatas wakerutmimiaji. Turamtai iikia tunaarintin asar, jakawa nunisrik pujarning, Yuska iincha miatrusang anenmau asa, Cristojai tuke iwiaaku pujusmintrum tusa, iincha uwemtikramramiaji. 	 لیکن خدا که در رحمانیت، دولتمند است، از حیثیت محبت عظیم خود که باما نمود،


¿Atumka natsaamatsrumek? tusan tajarme. ¿Atumningkia Cristonu ainau chichaman iwiaramniauka kichkisha atsawak? 	 و چون از مکادونیه عبور کنم، به نزد شماخواهم آمد، زیرا که از مکادنیه عبور می‌کنم،


Kuikianka miatrusnaka wakeratsjai. Antsu atumka kuik akupturkau asakrumin, Yus atumin nukap yainmaktatrume, tu nintimsan pujajai. 	 نه آنکه طالب بخشش باشم، بلکه طالب ثمری هستم که به حساب شما بیفزاید.


Turamu asamtai ii juuntrisha Moisésa chichamen umirkartatkama pengké tujinkarmiayi. Iisha nunisrik tujinuyaji. Tura itiurkachmin ayatrumsha, ¿warukaya judíochu ainau Moisésa chichamen mash umirkarti tuusha nintimrume? ¿Yus iin kajertamkat tusaram, nuka tatsurmeash? 	 پس اکنون چراخدا را امتحان می‌کنید که یوغی بر گردن شاگردان می‌نهید که پدران ما و ما نیز طاقت تحمل آن رانداشتیم،


Tura wína inatir aishmang ainauncha, tura nuwa ainauncha wína Wakantrunka akuptuktinuitjai. Tura asamtai wína chichamrun etserkartinuitai. 	 و برغلامان و کنیزان خود در آن ایام از روح خودخواهم ریخت و ایشان نبوت خواهند نمود.


Timiá kakarman uurmatai, isar ainausha, tura mura ainausha mengkakarun wainkamjai. 	 و هرجزیره گریخت و کوهها نایاب گشت،و تگرگ بزرگ که گویا به وزن یک من بود، از آسمان برمردم بارید و مردم به‌سبب صدمه تگرگ، خدا راکفر گفتند زیرا که صدمه‌اش بینهایت سخت بود.


Tamati Jesús chicharak: —Aints yachiijai kuikian suritnainamtai ¿yaachia ame susata tita tusasha inaitukma? —timiayi. 	 به وی گفت: «ای مرد که مرا بر شما داوریا مقسم قرار داده است؟»


Nunia Capernaum yaktanam jearmiayi. Tura ayamtai kinta asamtai, Jesús iruntai jeanam waya, aints ainaun Yuse chichamen nuiniarmiayi. 	 و چون وارد کفرناحوم شدند، بی‌تامل درروز سبت به کنیسه درآمده، به تعلیم دادن شروع کرد،


Tura Yus seakrum atumjai wainaikiatnun wári tsangkatramkat tusaram Yus seatritaram tajarme. 	 و بیشتر التماس دارم که چنین کنید تا زودتر به نزد شما باز آورده شوم.


Tura Yus nekasash taj tichamiayi. Antsu niin kakamtikramu asa, tuke inaitsuk: Yuska nekas tujinchawapita, timiayi. 	 و در وعده خدا از بی‌ایمانی شک ننمود، بلکه قوی الایمان گشته، خدا را تمجیدنمود،


Turuwaramtai Cristonu ainausha mash nukap shamkarmiayi. Tura chikich aints ainausha nu turunamun antukar nusha nunisarang nukap shamkarmiayi. 	 وخوفی شدید تمامی کلیسا و همه آنانی را که این را شنیدند، فرو گرفت.


Nunia Jesús ataksha nuiniak: “Atumka: Aints ainau wína pengker turamurun wainkarat tu nintimsarmeka pengker aa nuka turuwairap. Tu nintimsaram chikich ainaun pengker awajsamin wainiat, atumi Apaachiri nayaimpinam puja nuka atumin pengkerka awajtamsashtinuitrume. 	 «زنهار عدالت خود را پیش مردم به‌جامیاورید تا شما را ببینند و الا نزد پدر خودکه در آسمان است، اجری ندارید.


Tamaitiat suntara kapitangkri Pablo chichamenka anturtsuk, kanu anuntrinu chichamen, tura kanurtinu chichamenak anturkamiayi. 	 ولی یوزباشی ناخدا وصاحب کشتی را بیشتر از قول پولس اعتنا نمود.


—Atsa, antsu jeemin waketkim, Yus amin nekas pengker awajtamsau asamtai, mash aints ainau ujakarta, —timiayi. Tama: Ayu tusa waketki, Jesús niin pengker awajsamurin nu yaktanmaya ainaun mash ujakmiayi. 	 «به خانه خود برگرد و آنچه خدا با تو کرده است حکایت کن.» پس رفته درتمام شهر از آنچه عیسی بدو نموده بود موعظه کرد.


Wi yamai titatja nuka nintimrataram. Cristonu asan Yuse Wakani wina nintimtikruru asamtai, wína nintirjai nintimraja nuka nekasaintai tusan titatjarme. Tura wait chichamnaka ujaatsjarme. 	 در مسیح راست می‌گویم و دروغ نی و ضمیر من در روح‌القدس مرا شاهد است،


Antsu nuna turunawai tusaram, aints atumin untsurmakaramtaikia, keemtai mianchau amanum keemsataram. Nuni keemsakrumningkia, atumin untsurmakma nuka tarutmi chichartamak: Amikru, au nekas pengker keemtainum keemsata turamtinuitrume. Turamu asamtai chikich untsukmau ainau nuna antukar: Juka nekas pengke aintsuitai turamiartinuitai. 	 بلکه چون مهمان کسی باشی، رفته در پایین بنشین تاوقتی که میزبانت آید به تو گوید، ای دوست برترنشین آنگاه تو را در حضور مجلسیان عزت خواهد بود.


Betania nungkanam Jordán entsa tumajin Juan aints ainaun imiaamunam nunaka timiayi. 	 و این دربیت عبره که آن طرف اردن است، در جایی که یحیی تعمید می‌داد واقع گشت.


Pascua fiesta tura pang pachimrachmau yuwatin fiesta jimiarchik kinta ai, sacerdote juuntri ainau, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha Jesúsan anangkawar achikiar, maawarat tusar mesetan najatiarmiayi. 	 و بعد از دو روز، عید فصح و فطیر بودکه روسای کهنه و کاتبان مترصد بودندکه به چه حیله او را دستگیر کرده، به قتل رسانند.


Aints nu uwemratin chichaman nekasampita tinauka mainiar uwemrartin ainawai. Antsu nu uwemratin chichaman nekaschawapita tinauka tuke wait wajakartin ainawai. 	 هر‌که ایمان آورده، تعمید یابد نجات یابد و اما هر‌که ایمان نیاورد بر او حکم خواهد شد.


Tura yamaikia Cristo nekasampita tinu asar, uchi ni wainmaun umirua nunisrikia yamaikia pujatsji. Tura asar Moisés umirkatin chichaman umirkunka uwemratatjapi tichamnawaitji. 	 لیکن چون ایمان آمد، دیگر زیر دست لالا نیستیم.


Nekasan tajarme: Wikia ju uva yumirin juni ataksha amurchatatjai. Antsu Yuse pujutirin jean, ataksha nekas yamarman amurtinuitjai, —Jesús timiayi. 	 هرآینه به شما می‌گویم بعد از این ازعصیر انگور نخورم تا آن روزی که در ملکوت خدا آن را تازه بنوشم.


Nu nangkamtaik Yus nungkan najanamunmayangka timiá wait wajamuka atsuyayi. Tura ukunmasha ataksha timiá wait wajaktinka atsutnuitai. Tura asamtai nu wait wajaktin yumanch nantuti turunashti tusaram Yus seataram. 	 و دعاکنید که فرار شما در زمستان نشود،


Jesús tama nu natsaka iniak: —¿Tu chichama nekas umiktinuita? —tama Jesús ayaak: —Nu umiktin chichamka nuwaitai: Mangkartuwairap. Tura tsanirmawairap. Tura kasamkairap. Tura aints kichkisha pachisrum tsanurairap. 	 بدو گفت: «کدام احکام؟» عیسی گفت: «قتل مکن، زنا مکن، دزدی مکن، شهادت دروغ مده،


Tura asakrin ii Apaachiri Yus: Wina Wakanur aints ainau akuptukta, Jesúsan tinu asa, Jesúsnaka jakamunmaya inankimiayi. Tura asamtai Jesús nayaimpinam waka, ni Apaachiri untsurinini pujus, ni Wakanin akupturmaji. Atumka yamai waintrume tura antarme nuka nuwaitai. 	 پس چون به‌دست راست خدا بالابرده شد، روح‌القدس موعود را از پدر یافته، این را که شما حال می‌بینید و می‌شنوید ریخته است.


Nu nuwaka Yuse aintsri ainauncha, tura Jesúsa chichamen etserkaru ainauncha mau asa, ni numpen umur nampekua tumaun wainkamjai. Tura nuna wainkan nukap nintimramjai. 	 وآن زن را دیدم، مست از خون مقدسین و از خون شهدای عیسی و از دیدن او بی‌نهایت تعجب نمودم.


Nuna tusa: —Yamaikia mash jiinkitaram, —timiayi. 	 این را گفته، جماعت را متفرق ساخت.


Tura chicharak: —¿Atumi nintin Yuse Wakani pujawak? —tu iniam nusha aiminak: —Atsa, Yuse Wakani pachisar etsermauka iikia pengké antichuitji, —tiarmiayi. 	 بدیشان گفت: «آیا هنگامی که ایمان آوردید، روح‌القدس را یافتید؟» به وی گفتند: «بلکه نشنیدیم که روح‌القدس هست!»


Tama nu nuwasha: Nekarayapi tusa kurangki tari, Jesús wajamunam tikishmatramiayi. Tura aints mash antinamunam warukang antingma tura itiurak pengker wajasma tusa ujakmiayi. 	 چون آن زن دید که نمی تواند پنهان ماند، لرزان شده، آمد و نزد وی افتاده پیش همه مردم گفت که به چه سبب او را لمس نمود و چگونه فور شفا یافت.


Tura chicharak: —Wikia aints tunaarinchaun wainiatun: Achiktaram tusan suruku asan, tunaun turajai, —timiayi. Tamaitiat aiminak: —¿Iisha itiurkatjik? Amek nintimrata, —tiarmiayi. 	 گفت: «گناه کردم که خون بیگناهی را تسلیم نمودم.» گفتند: «ما را چه، خود دانی!»


Tura Marí jeanmaya jiinki, Jesús pujamunam naka tikishmatar chicharak: —Apuru, ame juni pujakminka, umaar jakachmin ayat jakayi, —timiayi. 	 و مریم چون به‌جایی که عیسی بودرسید، او را دیده، بر قدمهای او افتاد و بدو گفت: «ای آقا اگر در اینجا می‌بودی، برادر من نمی مرد.»


Nintimrataram. Aints pengker aa nunaka turichutiat, wikia Cristonuitjai tauka tuuka uwemrachmin asa, jakawa nunisang pujawai. Nu nekachkurmeka nekasrum nintinchau ainiarme. 	 و لیکن‌ای مرد باطل، آیا می‌خواهی دانست که ایمان بدون اعمال، باطل است؟


Tinamtai Jesús aimiak: —Yanchuk etserkamja nuka antukiatrumsha, nekasampita turutsurme. Wína Apaachirka turata tusa akuptuku asamtai, wi turaja nusha wainkaram: Nuwaapita tusaram paan nekaatnuitrume. 	 عیسی بدیشان جواب داد: «من به شما گفتم و ایمان نیاوردید. اعمالی را که به اسم پدر خود به‌جا می‌آورم، آنهابرای من شهادت می‌دهد.


—Nuikiartinu, Moisés chichaman aarmia nu chichamka nuwaitai: Aints uchin yajutmatsuk jakamtaikia, ni yachí uchin yajutmartas wajerin nuwatkati. Tura uchin yajutmarka, nuka ni yachí jakau uchiriya nunisang atinuitai, tu aatramramiaji. 	 «ای استاد، موسی به ما نوشت که هرگاه برادر کسی بمیرد و زنی بازگذاشته، اولادی نداشته باشد، برادرش زن او رابگیرد تا از بهر برادر خود نسلی پیدا نماید.


“Wína aintsur ainaun wainin Efeso yaktanam puja nuka ju chichaman nekaati tusam aarta: Ni untsur uwejejai yaan siete (7) takaka nuka, tura ji keaun siete (7) kuri najanamunam japen wekaa nuka tawai tita: 	 «به فرشته کلیسای در افسس بنویس که این را می‌گوید او که هفت ستاره را بدست راست خود دارد و در میان هفت چراغدان طلامی خرامد.


Tura asamtai ameka Yuse Uchiri pachisam wainkamame nu, tura antukmame nusha aints ainausha mash ujaktatme. 	 زیرااز آنچه دیده و شنیده‌ای نزد جمیع مردم شاهد براو خواهی شد.


Yuse aintsri ainau pang pachimtaiya nunisarang yujainawai. Pang pengker at tusa, nuwa pang pachimtaijai pangkan pachimui. Turam mash wapakrawai, —timiayi. 	 خمیرمایه‌ای را می‌ماند که زنی گرفته در سه پیمانه آرد پنهان ساخت تا همه مخمرشد.»


Nintimrataram. Chikich aints ainau: Mash aa nu páchitsuk yuwatnuitji tinawai. Antsu chikich ainau Cristonu ainayat tenapkesar nekainachu asar: Kuntinu namangken yuwanka, tunau wajasai tu nintimsar kuntinu namangken yutsuk pujuinawai. 	 یکی ایمان دارد که همه‌چیز را بایدخورد اما آنکه ضعیف است بقول می‌خورد.


Tamati nuna antukar, ni rederin japawar ukukiar, Jesúsjai tsaniasar wearmiayi. 	 در ساعت دامها را گذارده، از عقب او روانه شدند.


Tura jakau engkermaun antiamtai, jakaun nanaakinauka wajasarmiayi. Nunia jakaun chicharak: —Natsachi, nantakta tajame, —timiayi. 	 و نزدیک آمده تابوت را لمس نمود وحاملان آن بایستادند. پس گفت: «ای جوان تو رامی گویم برخیز.»


Jesús nuna tusa, ni Apaachirin nuwik seak: “Aints wína surusmiame nunaka kichkisha mengkakchajai,” tímia nuna umiktas timiayi. 	 تا آن سخنی که گفته بود تمام گردد که «از آنانی که به من داده‌ای یکی را گم نکرده‌ام.»


Tura Jesús niin nintimtichu ainaun, tura niin suruktinua nunasha nu nangkamtaik nekau asa, ni nemarnuri ainautin chichartamak: —Atumjai iruntrar pujuinau winaka mashka nintimturinatsui. 	 ولیکن بعضی از شما هستند که ایمان نمی آورند.» زیرا که عیسی از ابتدا می‌دانست کیانند که ایمان نمی آورند وکیست که او را تسلیم خواهد کرد.


Ii juuntri ainau nu jean tarachjai jeamkaramtai, ni uchiri ainau wekaasar, ju nungkanmasha Josuéjai taarmiayi. Tura Yus yaingmau asar, ju nungkanam pujuinaunka jiikiarmiayi. David apu naamtsaing, nu tarach jeaka ju nungkanam tuke ayayi. 	 و آن را اجداد ما یافته، همراه یوشع درآوردند به ملک امت هایی که خدا آنها را ازپیش روی پدران ما بیرون افکند تا ایام داود.


Antsu tuuka nintimtsuji. Ii Apuri Jesús iin wait anentramak jarutramkau asamtai, iikia nekasampita tinu asar uwemrawaitji. Tura asamtai judíochu ainausha iiya nunisarang uwemrartin ainawai, tu nintimji, —Pedro timiayi. 	 بلکه اعتقاد داریم که محض فیض خداوند عیسی مسیح نجات خواهیم یافت، همچنان‌که ایشان نیز.»


Tura asamtai aints ainau Cristo chichamen nekaawarti tusa, Yus ni kakarmarijai aints wainchati takatnasha, tura aintska turachminnasha untsuri turamiayi. Tura Yuse Wakani Yus wakera nunisang ni kakarmarin, tura ni nekamtairincha aints ainautin kichik kichik suramsamiaji. Tura asamtai aints ainau ii Apuri chichamen pachisar nekasampita tiartinuitai. 	 درحالتی که خدا نیز با ایشان شهادت می‌داد به آیات و معجزات و انواع قوات و عطایای روح‌القدس برحسب اراده خود.


Tura asakrin atumin Yuse chichamen ujatminak pujusarmia nuka nintimrataram. Nu aints ainauka Criston nekasampita tusar, atumin Yuse chichamen ujatmakaru asar, ni Criston nintimsar pujuarmia nunisrumek atumsha pujustaram. 	 مرشدان خود را که کلام خدا را به شما بیان کردند بخاطر دارید و انجام سیرت ایشان راملاحظه کرده، به ایمان ایشان اقتدا نمایید.


Tinamtai Jesús chicharak: —Antsu yamaikia yurumkan takakuka nuka takusti. Tura kuikiancha nunisang takusti. Tura saapin takakchauka ni wejmakrin suruk, saapin sumakti tajarme. 	 پس به ایشان گفت: «لیکن الان هر‌که کیسه دارد، آن را بردارد و همچنین توشه‌دان را و کسی‌که شمشیر ندارد جامه خود را فروخته آن رابخرد.


wina waramtikrustasrum mash metek iruntraram aneenisrum pengker nintimtunisrum pujustaram. 	 پس خوشی مرا کامل گردانید تابا هم یک فکر کنید و همان محبت نموده، یک دل بشوید و یک فکر داشته باشید.


Tamati muits kaya najanamu nekas juun seis armia nuna judío ainau jeanam wayaawar nu muitsnum yumin yarakar uwejencha, tura nawencha nijau armiayi. 	 و در آنجا شش قدح سنگی برحسب تطهیریهود نهاده بودند که هر یک گنجایش دو یا سه کیل داشت.


Turinamtai Jesús Yusen seak: —Apaachi, ju aints aitkarinia juka nintiminachu asaramtai tsangkurarta, —timiayi. Tamati Jesúsa entsatirin jurukiar, suntar ainau ¿Yáki juna jukit? tusar nakuruti “suerte” tutain nakuriarmiayi. 	 عیسی گفت: «ای پدر اینها را بیامرز، زیراکه نمی دانند چه می‌کنند.» پس جامه های او راتقسیم کردند و قرعه افکندند.


Antsu chikich aints kichik warangkan jukimia nuka ni apuri kuikiarin waa taimunam uuk inaisamiayi. 	 اما آنکه یک قنطار گرفته بود، رفته زمین را کند و نقد آقای خود را پنهان نمود.


Nuna tusa ukuki, chikich aints taamtai: ‘¿Amesha warutam tumaashitme?’ tu iniam, nusha aimiak: ‘Trigon cien (100) sakan tumaashmiamjai,’ tamati, nunasha chicharak: ‘Pai, ju papikia tumaashrum aarmawa juka jukim, chikich papinum: Ochenta (80) sakan nunak tumaashmiamjai tusam aatrurta,’ timiayi. 	 باز دیگری را گفت از تو چقدر طلب دارد؟ گفت صد کیل گندم. وی را گفت سیاهه خود را بگیر و هشتادبنویس.


Tura susaram Jesús nuna achik, ni nuiniatiri jiimia wajainai yuwamiayi. 	 پس آن را گرفته پیش ایشان بخورد.


Yus atumin wait anentramak pengker nintimsaram angkan pujustinun tura ni anengkratairincha tuke suramsarti tusan tajarme. 	 رحمت و سلامتی و محبت بر شما افزون باد.


Yuse Wakani piatkamuka doce (12) aints armiayi. 	 و جمله آن مردمان تخمین دوازده نفربودند.


Tura chikich ainaun pachisan: Nuka pengkeraitai, antsu kichka paseetai tayatun, wiki nintimsanak nunaka tatsujai. Antsu wína akuptukmia nusha nunisang nunaka tawai. Tura asamtai wi taja nuka nekasaintai. 	 و اگر من حکم دهم، حکم من راست است، از آنرو که تنها نیستم بلکه من و پدری که مرا فرستاد.


Atum wait wajakrumka Yuska seataram. Tura pengker nintimsaram pujakrumka, Yuska maaketai takuram Yus kanta kantamataram. 	 اگر کسی از شما مبتلای بلایی باشد، دعابنماید و اگر کسی خوشحال باشد، سرود بخواند.


Tura ii apuri ati tusar, Jesúsan jukiartas wakerinam, Jesús nuna nekaa ataksha ningki muranam wakamiayi. 	 و اما عیسی چون دانست که می‌خواهند بیایند و او را به زور برده پادشاه سازند، باز تنها به کوه برآمد.


Atumka ii Apuri umirkau asakrumin, wi timiaja nunaka tuke umirinak pujuinawai tu nintimjai. Antsu atumin wait chichaman etsera nunaka Yus wait wajaktiniun susatnuitai. Antsu ¿warí aintski? tusanka wikia pachiatsjai. 	 من در خداوند بر شما اعتماد دارم که هیچ رای دیگر نخواهید داشت، لیکن آنکه شما رامضطرب سازد هرکه باشد قصاص خود راخواهد یافت.


Wína namangkrun nintimias yuwauka, tura wína numparun nintimias umauka wijai tuke tsanias pujawai. Tura asamtai wisha nijai tuke tsaniasan pujajai. 	 پس هر‌که جسد مرا می‌خورد و خون مرا می‌نوشد، در من می‌ماند و من در او.


Tura atumi nemase: Waitaitai turamiarai tusan, wína nekamtairun atumin susan chichamtikiatnuitjarme. Tura asamtai atumin apunam juraminamtai, apu ininmamtaisha ¿itiurak aimkataj? tusarmeka, nuwá eemkarmeka nintimsairap. 	 پس در دلهای خود قرار دهید که برای حجت آوردن، پیشتر اندیشه نکنید،


Turayatun nekasan wi juun tunau turamtaikia, wína mantuatasam wakerakmeka mantuata. Wikia jatanka shamatsjai. Antsu wína tsanumrutinak etserturina nuka nekaschawaitmataikia, winaka judío ainamunmaka surutkachminuitme. Tura asamtai romano juun apuri César chichaman nekartuati tusan tajame, —timiayi. 	 پس هر گاه ظلمی یا عملی مستوجب قتل کرده باشم، از مردن دریغ ندارم. لیکن اگر هیچ‌یک ازاین شکایتهایی که اینها بر من می‌آورند اصلی ندارد، کسی نمی تواند مرا به ایشان سپارد. به قیصر رفع دعوی می‌کنم.»


Tu tinam Jesús aimiak: —Nekas Elías eemak taa mash iwiaratnuitai. 	 او در جواب گفت: «البته الیاس می‌آید و تمام چیزها را اصلاح خواهدنمود.


Takurin Jesús chichartamak: —Aints kichkisha wína anangkruwai tusaram aneartaram. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «زنهار کسی شما را گمراه نکند!


Tama uchin itarim, Jesús uchi namangkenia iwianchin jiiki jiyak akupkamiayi. Turam nu uchikia pengker wajasmiayi. 	 پس عیسی او را نهیب داده، دیو ازوی بیرون شد و در ساعت، آن پسر شفا یافت.


Aintsti itiurkachmintrin miatrusrik nepetkau ainautinka Yuska chichartamak: Wína anentin ainautirminka pengker awajsatnuitjarme turamin asa, tuke pujustinasha tsengkrutia nunisang suramsatnuitji. 	 خوشابحال کسی‌که متحمل تجربه شود، زیرا که چون آزموده شد، آن تاج حیاتی را که خداوند به محبان خود وعده فرموده است خواهد یافت.


Jesús nuna tamati, aints nuni wajainau nuna antukar: —Antuktaram, Elíasan untsuawai, —tiarmiayi. 	 و بعضی از حاضرین چون شنیدند گفتند: «الیاس را می‌خواند.»


Tura Yuse chichamen etsermatai, Jerusalénnumia aints ainau, tura Judea nungkanmaya ainausha, tura Jordán entsanam arakchichu pujuinausha untsuri Juan etsermaun antukartas kaunkarmiayi. 	 در این وقت، اورشلیم و تمام یهودیه وجمیع حوالی اردن نزد او بیرون می‌آمدند،


Tura nu yaktanmasha nuwa waje pujuyayi. Niisha chichaman iwiarniun jiistas weri chicharak: ‘Wait aneasam, aints wína pasé awajtusu chicharkata,’ tusa waketru pujuyayi. 	 ودر همان شهر بیوه‌زنی بود که پیش وی آمده می‌گفت، داد مرا از دشمنم بگیر.


Tura asaramtai: Nu turunatnuitai, tinu asakmin nu chichamnaka mash umirkarmiayi. 	 تا آنچه را که دست و رای تو از قبل مقدر فرموده بود، به‌جا آورند.


Jesúsa namangke atsayat, Yuse awemamuri jimiar wejmakan pujun entsarinaun, kichka nuwik Jesúsa namangke tepamunam muukenini pujaun, tura kitcha nawenini pujaun wainkamiayi. 	 دوفرشته را که لباس سفید در بر داشتند، یکی به طرف سر و دیگری به‌جانب قدم، در جایی که بدن عیسی گذارده بود، نشسته دید.


“Wisha ju nungkanam tuke pujuschatin asamtai, jusha nunisarang ju nungkanmaka tuke pujuschartin ainawai. 	 ایشان از جهان نیستند چنانکه من از جهان نمی باشم.


fariseo ainausha nu aintsun ataksha iniinak: —¿Yamaisha itiur jiimme? —tiarmiayi. Tu tinam niisha aimiak: —Nungka kuta najanamujai jiirun yakatruramtai, nunia nijaran paan jiimjai, —timiayi. 	 آنگاه فریسیان نیز از او سوال کردند که «چگونه بیناشدی؟» بدیشان گفت: «گل به چشمهای من گذارد. پس شستم و بینا شدم.»


Tura asamtai ami nuiniatiram ainaun uchirun tsuwatrurarat tusan itarmiajai. Turayat tujinkari, —timiayi. 	 و او را نزد شاگردان تو آوردم، نتوانستند او را شفا دهند.»


Yaanchuikkia Herodeska Pilatojaingkia kajernaikiar wainaitsuk puju ainayat, nu kintati amikmawarmiayi. 	 و در همان روزپیلاطس و هیرودیس با یکدیگر مصالحه کردند، زیرا قبل از آن در میانشان عداوتی بود.


Nunia Jesús ataksha nuikiartamun etserak: —Aints ni ajarin numi higuera tutain araamiayi. Tura nukap musach arus: Nerekchayash tusa jiistas werimiayi. Tura wainiat nerekchamiayi. Ataksha jiimaitiat atsumiayi. Nunia ataksha jiimaitiat atsumiayi. 	 پس این مثل را آورد که «شخصی درخت انجیری در تاکستان خود غرس نمود و چون آمدتا میوه از آن بجوید، چیزی نیافت.


Antsu tsangkurnaitsuk pujakrumningkia, atumi Apaachiri nayaimpinam puja nu atumi tunaarincha tsangkutramrashtatrume, —Jesús timiayi. 	 اما هرگاه شما نبخشید، پدر شما نیز که درآسمان است تقصیرهای شما را نخواهد بخشید.»


Turamaitiat untsukmau ainau mash: ‘Wait aneasam tsangkutrurta, wikia winichmin nekapeajai,’ tusar apu inatirin ujakarmiayi. Tura nu nangkamtaik untsukmauka chicharak: ‘Ajan yamai sumaku asan, jiitaj tusan wetatjai. Wait aneas tsangkutrurti tawai tita,’ timiayi. 	 لیکن همه به یک رای عذرخواهی آغاز کردند. اولی گفت: مزرعه‌ای خریدم و ناچار باید بروم آن را ببینم، از توخواهش دارم مرا معذور داری.


Tu akatramu asar, uchi ainaun mash maawarmiayi. Nu uchi ainaun maamurin pachis Yuse chichamen etserin Jeremías yaanchuik aarmia nuna miatrusarang umikiarmiayi. Nu aarmauka nuwaitai: 	 آنگاه کلامی که به زبان ارمیای نبی گفته شده بود، تمام شد: «آوازی دررامه شنیده شد، گریه و زاری و ماتم عظیم که راحیل برای فرزندان خود گریه می‌کند و تسلی نمی پذیرد زیرا که نیستند.»


Juka wantintsaing, Yus akupkamuitai tusanka nekaachmiajai. Antsu ju wantinkamtai, Israel ainau nuna mash paan nekaawarat tusan, aints ainaun imiainiartasan tamajai, —timiayi. 	 و من اورا نشناختم، لیکن تا او به اسرائیل ظاهر گردد، برای همین من آمده به آب تعمید می‌دادم.»


Atumka wína pachitsaram: Ii tunaari ii Apaachirin ujatramkatatji, tuuka nintimsairap. Wikia nunaka turashtatjai. Atumka: Moisésa chichamen umirkan uwemratatjapi tayatrumek, Moisésa chichame umichu asakrumin, Moisés atumi tunaarin pachis paan aarmiayi. 	 زیرا اگر موسی راتصدیق می‌کردید، مرا نیز تصدیق می‌کردیدچونکه او درباره من نوشته است.اما چون نوشته های او را تصدیق نمی کنید، پس چگونه سخنهای مرا قبول خواهید کرد.»


Tura siete (7) kinta nangkamaramtai, iisha nu yaktanmaya jiinkir weakrin, Cristonu ainau mash nuwartuk, tura uchirtuk yakta aarin iin nemartamsarmiaji. Tura juun entsa kaanmatkarin jear, mash tikishmarar Yus seamiaji. 	 و چون آن روزها را بسر بردیم، روانه گشتیم و همه با زنان و اطفال تا بیرون شهر مارا مشایعت نمودند و به کناره دریا زانو زده، دعاکردیم.


Aints wína turamurun wainkar, nekasampita turutin ainauka nekasar warasartinuitai tusaram Juan ujaktaram,” Jesús timiayi. 	 وخوشابحال کسی‌که در من نلغزد.»


Judío untsuri Jesús Betanianam pujawai tamaun antukar, wainkartas wearmiayi. Tura Lázaro jakaun Jesús inankimia nunasha wainkartas weriarmiayi. 	 پس جمعی کثیر از یهود چون دانستند که عیسی در آنجا است آمدند نه برای عیسی و بس بلکه تا ایلعازر را نیز که از مردگانش برخیزانیده بود ببینند.


Tinamtai Jesús chicharak: —¿Pang warutma takakrume? —tu iniam: —Siete (7) takakji, —tiarmiayi. 	 از ایشان پرسید: «چند نان دارید؟» گفتند: «هفت.»


Turamtai Pablo Corinto yaktanam nukap kinta pujusmiayi. Nunia Cristonu ainaun: Weajai tusa ukukmiayi. Nunia Priscilajai, tura aishri Aquilajai Cencrea yaktanam juun entsa yantamen wemiayi. Tura nuni jea yaanchuik Yusen: Wi turatatjai tímia nuna umiktas muuken awamramiayi. Nunia juun kanunam engkemawar, Siria nungkanam waketkiartas wekaasarmiayi. 	 اما پولس بعد از آن روزهای بسیار در آنجاتوقف نمود پس برادران را وداع نموده، به سوریه از راه دریا رفت و پرسکله و اکیلا همراه او رفتند. و درکنخریه موی خود را چید چونکه نذر کرده بود.


Nu nekapkejai yakta aarin esantirin, tura wangkantirincha, tura yakiirincha jimia warang nunia jimia pachak (2,200) kilómetro metek waakchaun nekapmarun wainkamjai. 	 و شهر مربع است که طول و عرضش مساوی است و شهر را به آن نی پیموده، دوازده هزار تیر پرتاب یافت و طول و عرض وبلندی‌اش برابر است.


Turamtai Yuse chichamen antinayat, ¿Yusen kajerinak: Waketkimi tiarmia nusha yaa aintsua armiayi? Ii juuntri ainau Moisés Egiptonmaya jiikmia nu aints armiayi. 	 پس که بودند که شنیدند و خشم او راجنبش دادند؟ آیا تمام آن گروه نبودند که بواسطه موسی از مصر بیرون آمدند؟


Turamtai nu nuwaka ni numpe nangkankau asamtai, shamak kuraimiayi. Tura Jesús wajamunam tikishmatramiayi. Tura tikishmatar ni turunamurin Jesúsan mash paan ujakmiayi. 	 آن زن چون دانست که به وی چه واقع شده، ترسان و لرزان آمد و نزد او به روی در‌افتاده، حقیقت امر رابالتمام به وی باز‌گفت.


Nu yaktanmaka teeka atsutnuitai. Tura Apu Yuse paaniurijai nekas paantin asamtai, kantiinaka yuumakchartinuitai. Tura Yuse inatiri ainau tuke nuni apua nunisarang pujusartin ainawai. 	 ودیگر شب نخواهد بود و احتیاج به چراغ و نورآفتاب ندارند، زیرا خداوند خدا بر ایشان روشنایی می‌بخشد و تا ابدالاباد سلطنت خواهندکرد.


Tamati ataksha iniinak: —¿Tura warí aintsuitme? ¿Yaanchuik Yuse chichamen etserin Elíaskitam? —tu iniinam, Juan aimiak: —Atsa, nuchawaitjai, —timiayi. Tamati ataksha iniinak: —¿Tura Yuse chichame etserin tatinua nukítam? —tiarmiayi. Tinamaitiat ataksha: —Atsa, nuchawaitjai, —timiayi. 	 آنگاه از او سوال کردند: «پس چه؟ آیا توالیاس هستی؟ گفت: «نیستم.»


Tura chikich aints tunaun jumchik takau asamtai, atumka tunau nukap takautiatrumsha ¿waruka nu aintcha tunaawaitai tarume? Tunau pachisrum chichaakrumka, aints ni jiin tsetsee juun engketu wainiat, nunaka waintsuk chikich aintsu jiin tsetseen tuupchin engketun wainak, nuna jiij pujurua tumawaitrume. 	 و چون است که خس را درچشم برادر خود می‌بینی و چوبی را که چشم خود داری نمی یابی؟


Jesús: Wiitjai tamati, shaminak waketkamawar nungkanam ayaararmiayi. 	 پس چون بدیشان گفت: «من هستم، » برگشته، بر زمین افتادند.


Wiki wakerakun jakatnuitjai. Wi wakerachmataikia, kichkisha wínaka mantuwarchamnawaitai. Antsu wína Apaachirka: Nunaka turata tusa akuptuku asamtai, nunaka turatnuitjai,” Jesús timiayi. 	 کسی آن را از من نمی گیرد، بلکه من خود آن را می‌نهم. قدرت دارم که آن را بنهم وقدرت دارم آن را باز گیرم. این حکم را از پدرخود یافتم.»


Patasaramtai Pedro Lida yaktanam arakchichu pujau asamtai, Cristonu ainau nuna antuku asar, jimia aintsun Pedron jiiwearat, tura nuni jear: Wári juni itaarat tusar akuptukarmiayi. 	 و چونکه لده نزدیک به یافا بود وشاگردان شنیدند که پطرس در آنجا است، دو نفرنزد او فرستاده، خواهش کردند که «در‌آمدن نزدما درنگ نکنی.»


Elí Matata uchiri ayayi. Nunia Matat Leví uchiri ayayi. Nunia Leví Melqui uchiri ayayi. Nunia Melqui Jana uchiri ayayi. Nunia Jana José uchiri ayayi. 	 ابن متات، بن لاوی، بن ملکی، بن ینا، بن یوسف،


Yuse chichame etserin yaanchuik tu aarmiayi. Yus chichaak: “Jumchik arus taratata nuka nekas taratnuitai, tura ni tímia nunisang nekas taratnuitai. 	 زیرا که «بعد از اندک زمانی، آن آینده خواهد آمد وتاخیر نخواهد نمود.


Tama Jesús chicharak: —¿Waruka winasha pengkeraitme turutme? Nekas pengker aa nuka kichkitai. Nuka Yusketai. 	 عیسی بدو گفت: «چرا مرا نیکو گفتی و حال آنکه کسی نیکو نیست جز خدا فقط؟


Turinamtai Zacarías Yus seatai juun jeanam ningki waya, nuni kungkutin keemakamtai, aints mash aanum wajainau Yusen searmiayi. 	 و در وقت بخور، تمام جماعت قوم بیرون عبادت می‌کردند.


Wikia kashincha kashincha Yus seatai juun jeanam atumjai tuke pujusan aints ainaun nuininuyajai. Tura wainiatrumsha nuni achirkachmarume. Turayatrum tuke teenam puja nuna inatiri asaram, ni kakarmarijai yamai kintati aitkararme, —Jesús timiayi. 	 وقتی که هر روزه در هیکل با شما می‌بودم دست بر من دراز نکردید، لیکن این است ساعت شما و قدرت ظلمت.»


“Nekasan tajarme: Aintsu tunaari ainia nunaka mash tsangkuratnuitai. Tura Yusen pachisar pasé chichaamuncha tsangkuratnuitai. 	 هرآینه به شما می‌گویم که همه گناهان از بنی آدم آمرزیده می‌شود و هر قسم کفر که گفته باشند،


Nunia Jesús ni nuiniatiri ainautin untsurmak mash irutmar chichartamak: —Ju aints ainaun wait anentajai. Kampatam kinta wijai iruntrar pujuinau asar, yutancha yutsuk pujuinawai. Tura asar jinta weenak, tsukarijai juwikcharai tusan, yurtsuk ni jeen awematnaka nakitajai, —turammiaji. 	 عیسی شاگردان خود را پیش طلبیده، گفت: «مرا بر این جماعت دل بسوخت زیرا که الحال سه روز است که با من می‌باشند و هیچ‌چیز برای خوراک ندارند و نمی خواهم ایشان را گرسنه برگردانم مبادا در راه ضعف کنند.»


Tura sekmatiya tumaun ataksha akupak, nunia ataksha iwiak, nunia ataksha akupak, nunia tuke nayaimpinam iwiakmiayi. 	 واین سه مرتبه واقع شد که در ساعت آن ظرف به آسمان بالا برده شد.


Tura chikich nungkanmaya ainau ju yaktanam jakaramtai, nuni iwiarsami tusar, nu kuikiajai nungka Nuwe Najantai tutain sumakarmiayi. 	 پس شورا نموده، به آن مبلغ، مزرعه کوزه‌گر را بجهت مقبره غرباءخریدند.


Nunia Yusen sea umis, Jesús ni nuiniatiri ainautijai entsawach Cedrón tutai katingkiar, numi arakmaunum wemiaji. 	 چون عیسی این را گفت، با شاگردان خود به آن طرف وادی قدرون رفت ودر آنجا باغی بود که با شاگردان خود به آن درآمد.


Nuna tusa ukuki, micha asamtai, sacerdote apuri inatiri irunu, tura Yus seatai jean wainin irunusha jin keemakar jinam ayaamsar wajasarmiayi. Tuminamtai Pedrosha nuni pachinak anumak wajasmiayi. 	 و غلامان و خدام آتش افروخته، ایستاده بودند و خود را گرم می‌کردند چونکه هوا سرد بود؛ و پطرس نیز باایشان خود را گرم می‌کرد.


Tura atumin mash pachisan Yusrun seaknaka, nekasan warasan Yusen seajai. 	 و پیوسته در هر دعای خود برای جمیع شما به خوشی دعا می‌کنم،


Nunia nuwasha ukunam jakamiayi. 	 و آخر ازهمه آن زن نیز مرد.


Tura asamtai aints atumin pasé awajtaminamtaisha: Wisha nunisnak yapaijkian pasé awajsataj, tuuka nintimsairap. Antsu atumin pasé awajtamina nuka pengker awajsataram. 	 مغلوب بدی مشو بلکه بدی را به نیکویی مغلوب ساز.


Tu seam nu nuwaka ayaak: —¿Waruka Samarianmaya nuwa aisha, ame judíotiatmesha winasha yumi umurtincha seatme? —timiayi. Judío ainauka Samarianmaya ainaujai pengké aujnaichau asaramtai nunaka timiayi. 	 زن سامری بدو گفت: «چگونه تو که یهود هستی ازمن آب می‌خواهی و حال آنکه زن سامری می‌باشم؟» زیرا که یهود با سامریان معاشرت ندارند.


Tura aanum wajasaramtai, chikich aints Jesúsan ujaak: —Nukuram yachim ainaujai aanum wajasar, amijai chichasartas wakerinawai, —timiayi. 	 و شخصی وی را گفت: «اینک مادر تو و برادرانت بیرون ایستاده، می‌خواهند باتو سخن گویند.»


Tura akupkam, inatiri ayu tusa we, aints ainaun ikiankau asa, apurin weri chicharak: ‘Apuru, ame turutmiame nunaka miatrusnak umikjai. Tura chikich aints keemsamin angkantaitai,’ timiayi. 	 پس غلام گفت: ای آقا آنچه فرمودی شد و هنوز جای باقی است.


Nunia ataksha Jerusalénnum wearmiayi. Tura nuni jear, Jesús Yus seatai juun jeanam wayaamtai, sacerdote juuntri ainausha tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha, tura judío juuntri ainausha Jesúsan tariarmiayi. 	 و باز به اورشلیم آمدند. و هنگامی که او درهیکل می‌خرامید، روسای کهنه و کاتبان و مشایخ نزد وی آمده،


Tura usukrarmiayi. Tura karisan jurukiar muuken awatiarmiayi. 	 و آب دهان بر وی افکنده، نی را گرفته بر سرش می‌زدند.


Nuka nangkamiar Yusnawaitjai tinayat, pengker aa nunaka turuwartatkamawar tujintinawai. Tura tunaarintin asar, Yusnaka nakitin ainawai. Tura asar tsuutmai ainawai. 	 مدعی معرفت خدا می‌باشند، اما به افعال خود او را انکار می‌کنند، چونکه مکروه ومتمرد هستند و بجهت هر عمل نیکو مردود.


Tura atumin: Juni wayaawairap tusar suritraminamtaikia, nu yaktanmayangka jiinkiram ukuktiaram. Tura ukuakrum atumi nawe japimiarum: Ju aints ainaun Yus jiisti tusaram, aints ainau mash nekamtikiataram, —tusa Jesús ni nuiniatirin akupak timiayi. 	 و هر‌که شما را نپذیرد، وقتی که از آن شهر بیرون شوید خاک پایهای خود را نیزبیفشانید تا بر ایشان شهادتی شود.»


Nu iruntai jeanam aints iwianchrintin pujus kakar untsumak: 	 و در کنیسه ایشان شخصی بود که روح پلیدداشت. ناگاه صیحه زده،


Tamati Pedro ayaak: —Kuikiarmeka amijai metek mengkakatnuitai. ¿Yus ni kakarmarin ningki wakerak sukarta nuka kuikiajai sumakminkai? 	 پطرس بدو گفت: «زرت با تو هلاک باد، چونکه پنداشتی که عطای خدا به زر حاصل می‌شود.


Tura chikich ainaun nuiniak: —Yus chichaak: “Wína jearka mash nungkanmaya aints ainau Yus seatai jeaitai,” timiayi. Tu aarmau wainiatrum, atumka aints kuikian juni kasamkarti tusaram tsangkatkarume, —Jesús timiayi. 	 و تعلیم داده، گفت: «آیامکتوب نیست که خانه من خانه عبادت تمامی امتها نامیده خواهد شد؟ اما شما آن را مغاره دزدان ساخته‌اید.»


Chikich kintati aints atsamunam ni nuiniatirijai iruntrar pujuinau asar, Jesús Yusen sea umis iniak: —Aints ainau wína pachitsar ¿warí aintsuita turutinawak? —tu iniasmiayi. 	 و هنگامی که او به تنهایی دعا می‌کرد وشاگردانش همراه او بودند، از ایشان پرسیده، گفت: «مردم مرا که می‌دانند؟»


Nuna tau asan Yusen nintimsan, tuke inaitsuk tunaarinchau pujustasan wakerajai. Tura aints ainaun nekasan pasé awajtsuk pujustasan wakerajai. 	 و خود را دراین امر ریاضت می‌دهم تا پیوسته ضمیر خود رابه سوی خدا و مردم بی‌لغزش نگاه دارم.


Fariseo ainau tura chikich judío ainausha mash ni juuntri tuke nuiniarmau asar, tunaarinchau pujusartas tu pujutayi tusar, nukap kijmiarar yuwinawai. 	 زیرا که فریسیان و همه یهود تمسک به تقلید مشایخ نموده، تا دستها را بدقت نشویند غذا نمی خورند،


Tura ukukim Jesús niin tentakarmaun mash jiis, ni nuiniatiri ainaun chicharak: —Kuikiartin ainau ni kuikiarin aneenau asar, Yus umirtan nekasar yuumatinawai, —timiayi. 	 آنگاه عیسی گرداگرد خود نگریسته، به شاگردان خود گفت: «چه دشوار است که توانگران داخل ملکوت خدا شوند.»


Tura asa: Takatan eaktaj tusa, aints kuchirtinnum jeamtai, nu aintska: Kuchir waitrukta tusa natsan akupkamiayi. 	 پس رفته خود را به یکی از اهل آن ملک پیوست. وی او را به املاک خود فرستاد تاگرازبانی کند.


Tinamtai Jesús uchi uwejen tap achik inankimiayi. Turamtai uchikia nantaki wajasmiayi. 	 اما عیسی دستش را گرفته، برخیزانیدش که برپاایستاد.


Turamtai ni nuiniatiri ainau: Ameketme Yusem tusar nukap warasar Jerusalénnum waketkiarmiayi. 	 پس او را پرستش کرده، با خوشی عظیم به سوی اورشلیم برگشتند.


Uchi akiinamuri ocho (8) kinta nangkamaramtai, nuwapchirin charutkarmiayi. Tura Marí japratsaing, Yuse awemamuri tu inaikiataram, tinu asamtai, uchin Jesúsan inaikiarmiayi. 	 و چون روز هشتم، وقت ختنه طفل رسید، او را عیسی نام نهادند، چنانکه فرشته قبل از قرارگرفتن او در رحم، او را نامیده بود.


Jesús jakamunmaya nantaki, ataksha Tiberias kucha kaanmatkarin wekaas, ni nuiniatiri ainautin wantinturmakmiaji. 	 بعد از آن عیسی باز خود را در کناره دریای طبریه، به شاگردان ظاهر ساخت و بر اینطور نمودار گشت:


Turamtai nunia aints ainau nuna wainkar chichainak: —¿Ju aintska nekas mangkartinchawashi? Juun entsanmayangka uwemrayat, ni Yusri iwiaaku pujusai tusa najmatrayi, —tiarmiayi. 	 چون بربریان جانور را از دستش آویخته دیدند، با یکدیگرمی گفتند: «بلاشک این شخص، خونی است که بااینکه از دریا رست، عدل نمی گذارد که زیست کند.»


Yaanchuik atumin nukap ujakmiajrume nuna yamaisha juutkamaikiakun ataksha atumin ujaktasan wakerajrume. Cristo numi winangmanum jakamia nuna chichamen untsuri aints ainau antutan nakitinawai. 	 زیرا که بسیاری رفتارمی نمایند که ذکر ایشان را بارها برای شما کرده‌ام و حال نیز با گریه می‌کنم که دشمنان صلیب مسیح می‌باشند،


Tamati apu chicharak: ‘Maj, ameka nakitme. Ame turutme nunisketjai. Wi kakarman takamtikin asan, tura kuikian ukuschayatun achiu asan, tura arakan araachiatnak: Juutrukta taja nuka nekayatmesha 	 به وی گفت، از زبان خودت بر توفتوی می‌دهم، ای غلام شریر. دانسته‌ای که من مرد تندخویی هستم که برمیدارم آنچه رانگذاشته‌ام و درو می‌کنم آنچه را نپاشیده‌ام.


Tura Lázaro jaak tepamtai, ni umaji mai Jesúsan chichaman akuptinak: —Apuru antukta, ami amikrum jaawai tita, —tiarmiayi. 	 پس خواهرانش نزد او فرستاده، گفتند: «ای آقا، اینک آن که او را دوست می‌داری مریض است.»


Tu tinam ni apari aimiak: —Juka nekas ii uchirintai. Tuke wainmichu akiinamia nuwaitai. 	 پدر و مادر او در جواب ایشان گفتند: «می‌دانیم که این پسر ما است و کور متولد شده.


Tura nujamkaramtai Jesús kanunmaya jiinai, nu yaktanmaya aints tarimiayi. Nu aintska nukap musach iwianchrintin pujuyayi. Tura misu pujus, jeanmaka pujutsuk aints jakau iwiartainum pujuyayi. 	 چون به خشکی فرود آمد، ناگاه شخصی از آن شهر‌که از مدت مدیدی دیوهاداشتی و رخت نپوشیدی و در خانه نماندی بلکه در قبرها منزل داشتی دچار وی گردید.


Kichik chichaman iniastasan wakerajrume. Nu airkataram. ¿Atumi nintin Yuse Wakani engkemamia nuka waruka engkemamiayi? ¿Atumka Moisés umirkatin chicham umirkau asakrumning, atumi nintin engkemamia? Atsa, antsu Cristo chichame antukrum nekasampita tinu asaram, Yuse Wakanisha jukimiarume. 	 فقط این را می‌خواهم از شمابفهمم که روح را از اعمال شریعت یافته‌اید یا ازخبر ایمان؟


Turamtai kitcha kitcha siete (7) yachintin amia nu nuwan nuwatinayat, mash uchin yajutmatsuk kajingkiarmiayi. Nunia ukunam nuwasha jakamiayi. 	 تا آنکه آن هفت او را گرفتند و اولادی نگذاشتند و بعد ازهمه، زن فوت شد.


Tsaa wakamtai tura kakar tsanmati, nupaasha sukuam kakarmachu jajatui. Yangkursha shiiram aa nusha kakarmachu minaayi. Kuikiartincha nunisang waririn surak pujaksha, yangkur mina nunisang mengkakatnuitai. 	 از آنرو که آفتاب باگرمی طلوع کرده، علف را خشکانید و گلش به زیر افتاده، حسن صورتش زایل شد. به همینطورشخص دولتمند نیز در راههای خود، پژمرده خواهد گردید.


Nu aintsu naaringkia nu ainawai: Simón chikich naarin Pedron Jesús inaikiamiayi, nunia Pedro yachi Andrés, nunia Santiago, nunia Juan, nunia Felipe, nunia Bartolomé, 	 یعنی شمعون که او را پطرس نیز نام نهاد و برادرش اندریاس، یعقوب و یوحنا، فیلپس و برتولما،


Tura nuni juraminamtaisha, wína pachitsaram chichaktinuitrume. 	 واین برای شما به شهادت خواهد انجامید.


Nunia ukuki Jesús kanunam engkemramtai, ni nuiniatiri ainau nijai tsaniasar engkemawar kuchan katiniarmiayi. 	 چون به کشتی سوار شد، شاگردانش ازعقب او آمدند.


Atenasnum pujuinauka, tura chikich yaktanmaya ainausha, nuni iruntrartas taaru ainauka tuke yamaram chichaman ujakartas tura antukartas wakerin armiayi. Tura asar ni juuntri ainau iruntramunam, Areópago tutainum Pablon jeeniarmiayi. Tura nuni jeeniar chicharinak: —Yamaram chicham ame tame nu iisha nekaatasar wakeraji. Ame tame nuka antichu asar, nunaka takun tajai takumin nekaatasar wakeraji, —tiarmiayi. 	 پس او راگرفته، به کوه مریخ بردند و گفتند: «آیا می‌توانیم یافت که این تعلیم تازه‌ای که تو می‌گویی چیست؟


Tinamaitiat Jesús nekas jean pachiska tichamiayi, antsu ni namangken pachis: Wi kampatam kinta jakan tepayatun ataksha nantaktinuitjai, taku timiayi. 	 لیکن او درباره قدس جسد خود سخن می‌گفت.


Tura asaram nintinchau ainau turina nuka turuwairap. Antsu Yuse wakeramuri itiur awa tusaram nintimrataram. 	 ازاین جهت بی‌فهم مباشید، بلکه بفهمید که اراده خداوند چیست.


¿Waruka tu pujuarmia? Israel ainau Criston nekasampita tutsuk: Pengker aa nu turakrikia, iik uwemratnuitji, nangkamiar tu nintimsar pujuarmiayi. Tura asar Criston umirtan nakitrarmiayi. Tura nuna pachis tu aarmawaitai: Yus ni Uchirin pachis chichaak: “Wainkataram. Wikia Sión yaktanam kaya juuntan pujsatnuitjai. Wi turamtai aints ainau nu kayanka nakitrartinuitai. Tura nu kayanka tukumkar iyarartinuitai. Antsu nu kayan: Nekas pengkeraitai tinauka pengké natsaararchatnuitai,” Yus timiayi. Tura Cristoka nu kaya tumau asamtai, Israel ainau Criston kajerkar: Nekasampi Yuse Uchirinta tutsuk, Moisésa chichame umirkarkia uwemratatjiapi, tu nintimsar pujuarmiayi. 	 از چه سبب؟ از این جهت که نه از راه ایمان بلکه از راه اعمال شریعت آن را طلبیدند، زیرا که به سنگ مصادم لغزش خوردند.چنانکه مکتوب است که «اینک در صهیون سنگی مصادم و صخره لغزش می‌نهم و هر‌که براو ایمان آورد، خجل نخواهد گردید.»


Tura yanchuk Cristo tu umirkatin nekau asaram, tuke nunisrumek umirkataram tajarme. 	 اما به هر مقامی که رسیده‌ایم، به همان قانون رفتار باید کرد.


Wína uchir ainautiram, yamaikia Cristo nintimtichu asakrumin wikia wake mesekan, nuwa uchin jurertas wait wajawa nunisnak: Cristo nemarkamniuram tusan, wikia ataksha wait wajajai. 	 ای فرزندان من که برای شما باز درد زه دارم تاصورت مسیح در شما بسته شود.


Cristo atumin pengker nintimtikramrau asamtai, tura Yuse Wakani atumi nintin engkemturmau asamtai, atum Cristo nintimsaram pujau asaram, tura chikich ainau wait anentakrum pujau asaram, tura winasha anentau asaram, 	 بنابراین اگر نصیحتی در مسیح، یا تسلی محبت، یا شراکت در روح، یا شفقت ورحمت هست،


Wikia nekasnapi Cristo Jesúsjai tsaniasan pujustatja, tu nintimsan pujajai. Tura Yus wína untsurak: Cristojai tsaniasam nayaimpinam tuke pujusta turutit tusan, tu nintimsan pujajai. 	 در‌پی مقصدمی کوشم بجهت انعام دعوت بلند خدا که درمسیح عیسی است.


Turamtai Moiséska Israel ainaun Egipto nungkarinia jiikmiayi. Tura Egipto nungkanam, tura juun entsa Kapantin Entsa tutainum, tura aints atsamunam cuarenta (40) musach wekaas, Yuse kakarmarijai ningkikia turachmin ayat, wainchati takatnaka turamiayi. 	 او با معجزات و آیاتی که مدت چهل سال در زمین مصر و بحر قلزم و صحرا به ظهورمی آورد، ایشان را بیرون آورد.


Tura aints ainau: Yus wína tunaarun sakturat tusar ni tunaarin etserkaramtai, Juan nu aints ainaun Jordánnum imaimiayi. 	 و به گناهان خود اعتراف کرده، در اردن از وی تعمیدمی یافتند.


Antsu Israela weari ainau mashkia Yuse aintsrinchu ainawai. Tura wi wear ainau Yuse chichamen umikchau asaramtai, Yuska ukunam atiniun pachis tímia nunaka umikchawaitai tichamnawaitai. 	 ولکن چنین نیست که کلام خدا ساقط شده باشد؛ زیرا همه که از اسرائیل‌اند، اسرائیلی نیستند،


Chikich ainaun wait anenchaunaka Yus ni kintari jeamtai, wait anentsuk wait wajaktinnum akupkatnuitai. Antsu chikich ainaun wait anenniunka Yus niincha nunisang wait anentratnuitai. 	 زیرا آن داوری بی‌رحم خواهد بود برکسی‌که رحم نکرده است و رحم بر داوری مفتخرمی شود.


Tura Jesús Yuse awemamuri ainaun yaingtaj tusangka tachamiayi. Antsu ii Abrahama weari asakrin, mash aints ainautin yainmaktas tarutrammiaji. 	 زیرا که در حقیقت فرشتگان را دستگیری نمی نماید بلکه نسل ابراهیم را دستگیری می‌نماید.


Uchi akiinamuri ocho kinta nangkamaramtai, nu kinta tuke ni nuwapchirin charuktin kinta asamtai, aints ainau uchi jiistai tusar, tura naari inaikiami tusar, Zacaríasa jeen kaunkarmiayi. Tura asar ni aparinak Zacaríasan inaikiartas wakeriarmiayi. 	 و واقع شد در روزهشتم چون برای ختنه طفل آمدند، که نام پدرش زکریا را بر او می‌نهادند.


Tama ni nuiniatiri ainau chicharnainak: —¿Pang kajinmakin asakrin turamtsujiash? —tunaiyarmiayi. 	 ایشان با خوداندیشیده، گفتند: «از آن است که نان نداریم.»


Tura aints niin pasé awajsartas wakerinaunka ni jangkenia jiin akuptinawai. Tura nu jijai ni nemase ainaun amuinaun wainkamjai. Tura asaramtai aints niin pasé awajsartas wakerinauka jakartinuitai. 	 و اگر کسی بخواهد بدیشان اذیت رساند، آتشی از دهانشان بدر شده، دشمنان ایشان را فرو می‌گیرد؛ و هر‌که قصد اذیت ایشان دارد، بدینگونه باید کشته شود.


Judío ainau tura judíochu ainausha amin kajertaminamtaisha wi ayamruktatjame. Nuna turatin asan, yamaikia judíochu ainamunam akupkatatjame. 	 و تو را رهایی خواهم داد از قوم و از امت هایی که تو را به نزد آنها خواهم فرستاد،


Tamati nijai ayaamsar wajainau Pablon chicharinak: —Maj, sacerdote juun apuri wainiatmesha ¿waruka tuusha chicharme? —tiarmiayi. 	 حاضران گفتند: «آیا رئیس کهنه خدا را دشنام می‌دهی؟»


Nuna wainkar nukap shamkar tsuntsumawaramtai, Yuse awemamuri chicharinak: —Jesús iwiaaku pujausha ¿waruka iwiarsamusha jiarme? 	 و چون ترسان شده سرهای خود را به سوی زمین افکنده بودند، به ایشان گفتند: «چرا زنده را از میان مردگان می‌طلبید؟


Ii Apaachiri Yus ii Apuri Jesucristojai atumin wait anentramak pengker awajtamsarti, tura angkan pengker pujustinasha suramsarti tajarme. 	 اما می‌خواهم شما بدانید که سر هر مرد، مسیح است و سر زن، مرد و سر مسیح، خدا.


Tunau nepetkaru ainauka wejmak nekas pujun entsarar wijai pujusartinuitai. Tura nuna naaringkia wína papirun aatramu asaramtai pengké sakturchatnuitjai. Tura asan wína Apaachirnasha, tura ni awemamuri ainauncha: Juka wína aintsur ainawai titinuitjai. 	 هرکه غالب آید به‌جامه سفید ملبس خواهد شد واسم او را از دفتر حیات محو نخواهم ساخت بلکه به نام وی در حضور پدرم و فرشتگان او اقرارخواهم نمود.


Turamtai fariseo ainau Jesúsan jiisar: Ayamtai kintati ju aintsun tsuwaramtaikia, Jesús tunau wajasi timi, tu nintimsar jiij pujuriarmiayi. 	 و مراقب وی بودند که شاید او را در سبت شفا دهد تا مدعی او گردند.


Ningki najanamuka pengké atsawai, antsu Yus ni Uchirijai mash najanamiayi. 	 همه‌چیز به واسطه او آفریده شد و به غیر از اوچیزی از موجودات وجود نیافت.


Ii Apaachiri Yus ii Apuri Jesucristojai atumin wait anentramak pengker awajtamsarti. Tura angkan pujustinnasha suramsarti. 	 فیض و سلامتی از جانب پدر ما خدا وعیسی مسیح خداوند بر شما باد.


Nuniasha tu aarmawaitai: Yus chichaak: “Wijai tuke ayamsatnunka tsangkatkashtatjarme,” timiayi. 	 و بازدر این مقام که «به آرامی من داخل نخواهند شد.»


Yaanchuik sacerdote ainau jakaar, ni takatrin inaisaramtai chikichnasha inain armiayi. Tura asar untsuri armiayi. 	 و ایشان کاهنان بسیار می‌شوند، ازجهت آنکه موت از باقی بودن ایشان مانع است.


Tura Melquisedec Abrahaman pachis Yusen seau asamtai, Abrahaman nangkamasang juuntaitai tusar paan nekaatnuitji. 	 و بدون هر شبهه، کوچک از بزرگ برکت داده می‌شود.


Yus mash nungkanmaya ainautin timiá anengkratu asa, ni uchirin kichkinak akupturmakmiaji. Tura asamtai mash nekasampita tusar, nintimtin ainauka tukeka mengkakachartin ainawai, antsu tuke Yusnum iwiaaku pujusartin ainawai. 	 زیرا خدا جهان را اینقدر محبت نمود که پسر یگانه خود را داد تا هر‌که بر او ایمان آورد هلاک نگردد بلکه حیات جاودانی یابد.


Tama nu aintska chicharak: —Nuikiartinu, ame tame nunaka uchiwach asanak tuke mash umikuitjai, —timiayi. 	 او در جواب وی گفت: «ای استاد، این همه را از طفولیت نگاه داشتم.»


Tura Jesús nekasampita takurkia, ¿Yus umirkatin chicham ajapatnukitaij? Atsa, ajapashtinuitai. Antsu Yus umirkatin chicham nekas pengkeraitai taji. 	 پس آیا شریعت را به ایمان باطل می‌سازیم؟ حاشا! بلکه شریعت رااستوار می‌داریم.


Tamati nunia Simón Pedro saapin takaku asa, saapin engketirinia kuinak sacerdote juuntri inatiri kuwishin untsurinini met charutkamiayi. Nu aintsu naaringkia Malcoyayi. 	 آنگاه شمعون پطرس شمشیری که داشت کشیده، به غلام رئیس کهنه که ملوک نام داشت زده، گوش راستش را برید.


Nunia natsa ainausha ujaakum: Waurtsuk pujustaram tita. 	 و به همین نسق جوانان را نصیحت فرما تا خرداندیش باشند.


Nunia Yuse keemtairinia chichaman antukmajai. Wi antukmaja nuka nuwaitai: “Yuse inatiri ainautiram, uchi ainautirmesha tura juun ainautirmesha, ni umirkuram pujau asaram, mash iruntraram Yus pengker awajsataram,” taun antukmajai. 	 و آوازی از تخت بیرون آمده، گفت: «حمدنمایید خدای ما را‌ای تمامی بندگان او وترسندگان او چه کبیر و چه صغیر.»


Nintimrarmi: ¿Yáki chikich aintsu nintimaurincha nekamnawai? Chikich aintsu nintimauringkia pengké nekaachminuitai. Antsu iik nintimsarik ii nintimauri nekaamnawaitji. ¿Tura yáki Yuse nintimaurincha nekamnawai? Aints kichkisha Yuse nintimaurinka pengké nekaachminuitai. Antsu Yuse Wakani nuke Yuse nintimaurinka nekawai. 	 لکن در جمیع اینها همان یک روح فاعل است که هرکس را فرد بحسب اراده خود تقسیم می‌کند.


Iincha mantamawartas wakerutminau asaramtai, nuna pachis Yuse chichame tu aarmawaitai: “Yuse nemarniuri asakrin, uwijan maawartas juwinawa nunisarang kintajai metek iincha mantamawartas wakerutminaji.” 	 چنانکه مکتوب است که «بخاطر تو تمام روزکشته و مثل گوسفندان ذبحی شمرده می‌شویم.»


Tura pinakumar Jesúsan nukap seak: —Wína nawantur jarutui. Tura asamtai wait aneasam wári winita. Tura tsaar pengker pujusat tusam, uwejmijai antintrukta, —timiayi. 	 بدو التماس بسیار نموده، گفت: «نفس دخترک من به آخر رسیده. بیا و بر او دست گذار تاشفا یافته، زیست کند.»


Yus ni Uchirin aneau asa, ninu aa nuna mash inarti tusa akupkamiayi. 	 پدرپسر را محبت می‌نماید و همه‌چیز را بدست اوسپرده است.آنکه به پسر ایمان آورده باشد، حیات جاودانی دارد و آنکه به پسر ایمان نیاوردحیات را نخواهد دید، بلکه غضب خدا بر اومی ماند.»


Tura asamtai nu yaktanmaya ainau untsuri warasarmiayi. 	 و شادی عظیم در آن شهر روی نمود.


Tura Judea nungkanmaya ainausha, tura nuna nangkamasarang timiá arák pujuinausha Jesúsa turamurin mash nekaawarmiayi. 	 پس این خبر درباره او در تمام یهودیه و جمیع آن مرز و بوم منتشر شد.


Atumka tunau ayatrumek, nekasrum atumi uchiri pengker aa nuke suwarme. Atumka Yus seakrumningkia ¿atumi Apaachiri nayaimpinam puja nu nekas pengker asa, itiur suritramkating? 	 پس هرگاه شما که شریر هستید، دادن بخشش های نیکو را به اولاد خود می‌دانید، چقدر زیاده پدر شما که درآسمان است چیزهای نیکو را به آنانی که از اوسوال می‌کنند خواهد بخشید!


Chikich ayamtai kinta tsawaaramtai, Jesús ni nuiniatiri ainaujai aja japeng nangkaminak, ni nuiniatiri ainau yaparinak trigo jingkiajin achikiar majurar yukiar wearmiayi. 	 و واقع شد در سبت دوم اولین که او از میان کشت زارها می‌گذشت و شاگردانش خوشه‌ها می‌چیدند و به کف مالیده می‌خوردند.


Tinamtai chikich ainau aiminak: —Atsa, waurkungka chichaa weatsui. ¿Iwianch engkemtuamuka wainmichun tsuwarminkai? —tiarmiayi. 	 دیگران گفتند که «این سخنان دیوانه نیست. آیا دیو می‌تواند چشم کوران را بازکند؟»


Tura sacerdote juuntrisha, tura judío apuri ainausha mash nunaka nekaawaru asar, nekasaintai tiaraintai. Nuka papin aarar wína surusar: Judío Damasco yaktanam pujuinau susata tusar akuptukarmiayi. Nu akuptukaramtai wikia nuni wena, yamaram chichaman umirin ainaun achikian, juni Jerusalénnum kiankamtai, wait wajaktiniun susarat tusan werimiajai. 	 چنانکه رئیس کهنه و تمام اهل شورا به من شهادت می‌دهند که از ایشان نامه‌ها برای برادران گرفته، عازم دمشق شدم تا آنانی را نیز که در آنجا باشند قید کرده، به اورشلیم آورم تا سزا یابند.


Tura ju aints arakia kaunkaru asar, jinta weenak tsukarijai juwikcharai tusan, yurtsuk ni jeen wematnaka nakitajai, —timiayi. 	 و هرگاه ایشان را گرسنه به خانه های خود برگردانم، هرآینه در راه ضعف کنند، زیرا که بعضی از ایشان از راه دور آمده‌اند.»


Tura asamtai ii ainautikia Pascua fiesta inangkartai tusar, pang pachimtai mash japin armiajina nunisrik Cristo jakamuri nintimsar, ii tunauri mash inaisar, chicham nekas aa nu umirkar Pascua fiesta inangkaru armi. 	 و آخر همه بر من مثل طفل سقطشده ظاهر گردید.


Tu tinamtai aints untsuri kakarman kajerkarmiayi. Turinamtai apu ainau ni aintsrin akupkar: —Ju aintsu wejmakri aitkaram numijai awatrataram, —tiarmiayi. 	 پس خلق بر ایشان هجوم آوردند و والیان جامه های ایشان را کنده، فرمودند ایشان را چوب بزنند.


Tura untsumun antukmaja nuka nuwaitai: “Ame wainme nu papinum aarta. Tura Cristonu ainau siete (7) yakat ainamunam mash aatram akuptukarta. Nu yakta naaringkia nu ainawai: Efeso, nunia Esmirna, nunia Pérgamo, nunia Tiatira, nunia Sardis, nunia Filadelfia, nunia Laodicea,” turutun antukmajai. 	 که می‌گفت: «من الف و یاو اول و آخر هستم. آنچه می‌بینی در کتابی بنویس و آن را به هفت کلیسایی که در آسیاهستند، یعنی به افسس و اسمیرنا و پرغامس وطیاتیرا و ساردس و فیلادلفیه و لائودکیه بفرست.»


Tu aarmau asamtai iikia Cristonu asar, inati uchiria tumauchuitji. Antsu angkantaitji. Tura asar Sara uchiriya tumawaitji. 	 خلاصه‌ای برادران، فرزندان کنیز نیستیم بلکه از زن آزادیم.


Nunia Caifása jeenia Jesúsan jukiar romano apuri chicham nekatai jeanam jeeniarmiayi. Yamai tsawaarai jeeniarai: Iikia judío asar, judíochu jeen wayaarkia, Pascua fiestati yuwinamunmak iikia yuwachminuitji, tu nintimrar, romano apuri jeen wayaacharmiayi. 	 بعد عیسی را از نزد قیافا به دیوانخانه آوردند و صبح بود و ایشان داخل دیوانخانه نشدند مبادا نجس بشوند بلکه تا فصح را بخورند.


Yaanchuikia iisha Cristo nemarchau asar tu pujuyaji, tura ii namangke wakera nuke najankur, tura ii nintijai wakeraji nuke nintimsar pujuyaji. Tura tunaanumia akiinau asar, chikich aints Yusen umirchau pujuina nunisrik pujuinau asar, Yuse kajekmauri jukitin amiaji. 	 که در میان ایشان، همه مانیز در شهوات جسمانی خود قبل از این زندگی می‌کردیدم و هوسهای جسمانی و افکار خود رابه عمل می‌آوردیم و طبعا فرزندان غضب بودیم، چنانکه دیگران.


Tura mash inaktus umis chicharak: —Ju nungkaka mash wainme juka, tura ni apuri ainausha, tura warinchu nekas pengker ainia nuka winaruitai. Tura wi wakeraknaka kichan nunaka mash susatnuitjai. Tura asamtai tikishmatruram: Wína apuruitme turutkumningkia, junaka mash aminu ati tusan susatjame, —anangkak timiayi. 	 و ابلیس بدو گفت: «جمیع این قدرت و حشمت آنها را به تو می‌دهم، زیرا که به من سپرده شده است و به هر‌که می‌خواهم می‌بخشم.


Tura ataksha chichaak: —Yuse chichame tu aarmawaitai: ‘Mesías Yus akupkamutiat jakatnuitai. Tura kampatam kinta jaka tepayat nantaktinuitai,’ tu aarmawa nuka wína pachitas aarmawaitai. 	 و به ایشان گفت: «بر همین منوال مکتوب است وبدینطور سزاوار بود که مسیح زحمت کشد و روزسوم از مردگان برخیزد.


Tura nu aints ainaujai papin akupkarmiayi. Nu papikia tu aarmauyayi: “Cristo nuiniatiri ainautikia, tura Cristo nemarnu juuntri ainautikia, atum judíochu ayatrum Cristonu asakrumin, Antioquíanam pujautirmin, nunia Siria nungkanam pujautirmin, nunia Cilicia nungkanam pujautirmincha chichaman akuptajrume. 	 و بدست ایشان نوشتند که «رسولان و کشیشان و برادران، به برادران از امت‌ها که در انطاکیه و سوریه و قیلیقیه می‌باشند، سلام می‌رسانند.


Bernabéka pengke aints asa, Yuse Wakani piatkamuyayi. Tura Criston miatrusang umirnuyayi. Tura asa Antioquíanam jea, Yus nu aints ainaun pengker awajsamun wainak nukap warasmiayi. Tura asa nu aints ainaun chicharak: —Pengker nintimsaram tuke inaitsuk ii Apuri Cristo umirkataram, —tusa chicharkamiayi. Tura Bernabé nuni pujai, aints untsuri ii Apurinu wajasarmiayi. 	 و چون رسید و فیض خدا را دید، شادخاطر شده، همه را نصیحت نمود که ازتصمیم قلب به خداوند بپیوندند.


Tura tsaa akaamtai, ni nuiniatiri doce (12) irunmia nuka Jesúsan tariar chicharinak: —Juni aintsu pujutiri aya atsau asamtai, yakat arakchichu amanum aints pujamunam yurumkan sumakarat tusam, tura nuni kanurarat tusam, aints ainau akupkarta, —tiarmiayi. 	 و چون روز رو به زوال نهاد، آن دوازده نزدوی آمده، گفتند: «مردم را مرخص فرما تا به دهات و اراضی این حوالی رفته منزل و خوراک برای خویشتن پیدا نمایند، زیرا که در اینجا درصحرا می‌باشیم.»


Tura Cristo numi winangmanum waitnas jarutramkau asa: Mash metek pengker nintimtunisrum pujustaram tusa, judío ainautincha tura judíochu ainautirmincha: Atumi kajernaiyamuri inaisataram tusa chichamnaka iwiaramiayi. 	 و تا هر دو را در یک جسد با خدا مصالحه دهد، بوساطت صلیب خود که بر آن عداوت را کشت،


Kichik juun yawaaya tumaun wainkamjai. Tura kichka waaka uchiria tumaun wainkamjai. Tura kichnasha aintsu yapiya tumaun wainkamjai. Tura kichka kukui nanamua tumaun wainkamjai. 	 و حیوان اول مانند شیر بود؛ و حیوان دوم مانند گوساله؛ وحیوان سوم صورتی مانند انسان داشت؛ و حیوان چهارم مانند عقاب پرنده.


Jairo nawantri jakayat nantakiamtai, ni aparisha tura ni nukurisha nukap nintimraramtai, Jesús chicharak: —Ju aitkamuka aints kichkisha pengké ujakairap, —timiayi. 	 و پدر و مادر او حیران شدند. پس ایشان را فرمود که هیچ‌کس را از این ماجراخبر ندهند.


Tinamtai Jesús ayaak: “Atumka waketkiram atum wainkarume tura antukmarume nuka Juan mash ujaktaram. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «بروید ویحیی را از آنچه شنیده و دیده‌اید، اطلاع دهید


Antsu Yuse Wakani: Tu pujustaram tusa, atumin nuitamak pujurtamatikia, Moisés umirkatin chichamka pachischatnuitrume. 	 اما اگراز روح هدایت شدید، زیر شریعت نیستید.


Ju nungkanam ni weari pujuinamunam tamiayi. Tura waininayat, ni wearisha niin pachischarmiayi. 	 به نزد خاصان خود آمد و خاصانش او را نپذیرفتند؛


Tura asaram tu nintimsaram pujustaram: Yus aints ainaun mash aneayat, ni umirkacharu ainaunka wait wajaktiniun susatnuitai. Tura atumka Yus umirkuram pujakrumningkia, atumin wait anentramak ajapramangka ukurmakchatnuitrume. Antsu Yuse wait anengkratairi nintimtsuk, tura ni umirtsuk pujakrumningkia, wína wear ainaujai metek atumnasha ajaprama ukurmaktinuitrume. 	 پس مهربانی و سختی خدا را ملاحظه نما؛ اماسختی بر آنانی که افتادند، اما مهربانی برتو اگر درمهربانی ثابت باشی والا تو نیز بریده خواهی شد.


Turaminamtaisha: Nekasampita tiip. Cuarenta (40) aints nangkamasang jinta epetkar pujurinawai. Tura chichainak: ‘Iikia Yusjai taji: Nu aints maachkurkia, yutasha yutsuk tura amutisha amutsuk pujustatji,’ tinawai. Tura chichaman najanawar umisar, apu ayu titi tusar, amin nakarminawai, —timiayi. 	 پس خواهش ایشان را اجابت مفرما زیرا که بیشتر از چهل نفر از ایشان در کمین وی‌اند و به سوگند عهد بسته‌اند که تا او را نکشند چیزی نخورند و نیاشامند و الان مستعد و منتظر وعده تو می‌باشند.»


Atumka wína nintimtursaram wína naar pachitsaram nekasampita tusaram seatkurminka, aints ainau mash wína Apaachirun: Ameketme juuntam tiarat tusan, nunaka turatatjai. 	 «و هر چیزی را که به اسم من سوال کنید به‌جا خواهم آورد تا پدر در پسر جلال یابد.


Kucha atumajin katingkiar Gerasa nungkanam nujamkarmiayi. 	 پس به آن کناره دریا تا به‌سرزمین جدریان آمدند.


Tamati chikich Judas, Iscariotechu amia nu iniak: —Apuru ¿warukaya amin umirtamtsuk pujuinausha wantintutskesha, iinkesha wantinkatmek? —timiayi. 	 یهودا، نه آن اسخریوطی، به وی گفت: «ای آقا چگونه می‌خواهی خود را بما بنمایی و نه بر جهان؟»


Timoteo wijai Yuse takatrin takakmau asa, atumin chichaman akupturmarme. Wína wear ainau Lucio, tura Jasón, tura Sosípatersha atumin chichaman akupturminawai. 	 تیموتاوس همکار من و لوقا و یاسون وسوسیپاطرس که خویشان منند شما را سلام می‌فرستند.


Tamati Pedro Juanjai miatrusarang umirkarmiayi. Tura tsawaaramtai, Yus seatai juun jeanam wayaawar, Yuse chichame nuikiartutan nangkamawarmiayi. Tuminai Cristo nuiniatiri karsernumia jiinkinun nekachu asar, sacerdote apuri ni aintsri ainaujai: Judío apuri ainausha mash kaunkarti tusar untsukarmiayi. Tura mash kaunkaramtai chichainak: —Jesúsa nuiniatiri ainau karsernumia jiikrum itataram, —tusar ni aintsrin akupkarmiayi. 	 چون این را شنیدند، وقت فجر به هیکل درآمده، تعلیم دادند.


Tu tamaitiat aimkartatkamawar pengké aimkacharmiayi. 	 پس در این امور از جواب وی عاجزماندند.


Tura Jesús Galilea nungkanam wekaas, chikich chikich yaktanam iruntai jeanam waya, nunia aints ainaun nuiniarmiayi. Tura nuiniak: Yus aints ainaun tu inartinuitai tusa, Yusnum uwemratin chichaman etserkamiayi. Tura aints sungkurmakar pujuinaun, tura najaiminak pujuinauncha mash tsuwarmiayi. 	 و عیسی در تمام جلیل می‌گشت و درکنایس ایشان تعلیم داده، به بشارت ملکوت موعظه همی نمود و هر مرض و هر درد قوم راشفا می‌داد.


Nekasar ju nungkanmasha nukap wait wajayatrik, ukunam tuke wait wajatsuk Cristo pujamunam nekasar warastinuapitji, tu nintimsar pujau asar, ii ju nungkanam wait wajaji nuka jumchikitai, tu nintimsan pujajai. 	 زیرا یقین می‌دانم که دردهای زمان حاضرنسبت به آن جلالی که در ما ظاهر خواهد شد هیچ است.


Yus: Wína Uchirjai tsaniasrum pujustaram tusa, atumin eatmaku asa, Ni tímia nunisang tuke mash umiktinuitai. Ni Uchiri Jesucristoka iinu Apurintai. 	 و نیزمرد بجهت زن آفریده نشد، بلکه زن برای مرد.


Tura entsatir atsamtaisha atumka surusmiarume. Wi jaakun tepamtaisha, wína jiirsatasrum winitrimiarume. Tura wína achirkar kársernum engketawaramtaisha, atumka winiram jiirsamiarume,’ titinuitjai. 	 عریان بودم مراپوشانیدید، مریض بودم عیادتم کردید، در حبس بودم دیدن من آمدید.


Tu iniam Jesús uchin untsuk japen awajas ni nuiniatiri ainautin 	 آنگاه عیسی طفلی طلب نموده، در میان ایشان برپا داشت


Tura tikishma kakar untsumak: —Apuru, ju tunau turina juka tsangkurata, —timiayi. Nuna tina nuniangka jakamiayi. 	 پس زانو زده، به آوازبلند ندا در‌داد که «خداوندا این گناه را بر اینهامگیر.» این را گفت و خوابید.


Tura aints ningki nintimias: Moisés umirkatin chichaman umirkanka uwemratatjapi tauka nunaka nangkami tawai. Yuse chichame tu aarmawaitai: “Aints Moisés umirkatin chichaman umirak tunaanumia uwemratas wakerakka, Moisésa aarmaurinka mash miatrusang umirkati,” tu aarmawaitai. 	 اما شریعت ازایمان نیست بلکه «آنکه به آنها عمل می‌کند، درآنها زیست خواهد نمود.»


Tura tangku ainaun yakta aari jiikiarmia nunisarang Jesúsnasha yakta aarin jiikiar maawarmiayi. Tura asamtai aintsti tunaarin sakturmartas, Jesús jarutramak numpencha numparmiayi. 	 بنابراین، عیسی نیزتا قوم را به خون خود تقدیس نماید، بیرون دروازه عذاب کشید.


Tu iniam nu nuwaka aimiak: —Ja ai Apuru, kichkisha juwakchari, —timiayi. Tamati Jesús chicharak: —Ayu, wisha mantamawarti tichatatjame. Yamaikia jeemin waketkim nuniangka tunau turuwaip, —timiayi. 	 گفت: «هیچ‌کس‌ای آقا.» عیسی گفت: «من هم بر تو فتوا نمی دهم. برو دیگر گناه مکن.»


Fariseo ainausha tura sacerdote juuntri ainausha chichaman akupinak: —Atumsha ni pujamuri nekaarmeka etserkataram, —tiarmiayi. Tura nekaawar, nuniangka Jesúsan achikiartas wakeriarmiayi. 	 اما روسای کهنه و فریسیان حکم کرده بودند که اگر کسی بداند که کجا است اطلاع دهد تا او را گرفتارسازند.


¿Kamiyusha akusha jiin wayaamnaukai? Atsa, nuka pengké yumtinuitai. Tura kuikiartinka Yus pujamunam wayaatnuka timiá yumtinuitai, —timiayi. 	 سهل تر است که شتر به سوراخ سوزن درآید از اینکه شخص دولتمند به ملکوت خدا داخل شود!»


“Tura wi wena atumin yainmaktinun wína Apaachirun puja nuna akuptuktatjarme. Nuka Yuse Wakanintai. Nekas aa nuna nekamtikiartinka nuwaitai. Nuka Yusnumia taa, wína pachitas aints ainaun nintimtikratnuitai. 	 لیکن چون تسلی دهنده که او را از جانب پدر نزد شما می‌فرستم آید، یعنی روح راستی که از پدر صادر می‌گردد، او بر من شهادت خواهد داد.و شما نیزشهادت خواهید داد زیرا که از ابتدا با من بوده‌اید.


Nuna umisaramtai, kashi wainiat kársera wainin ni numparmaurincha nijatramiayi. Tura nuniangka kársera wainin ni weari ainaujai mash Criston umirkartas mainiarmiayi. 	 پس ایشان را برداشته، در همان ساعت شب زخمهای ایشان را شست و خود و همه کسانش فی الفور تعمید یافتند.


Wikia tuke iwiaakuitjai. Wikia jakayatnak nantakin asan, yamaikia tuke iwiaaku pujajai. Tura jakar matsamsartin ainaun yawirinka wi takakjai. 	 ومرده شدم و اینک تا ابدالاباد زنده هستم وکلیدهای موت و عالم اموات نزد من است.


Tura atumi pengker turamurmincha nekajai. Nicolaítas turamuri atum nakitarme nuna wisha nunisnak nakitajai. 	 لکن این راداری که اعمال نقولاویان را دشمن داری، چنانکه من نیز از آنها نفرت دارم.


Nuniasha tunaarinchau ainausha, tura tunau ainausha jakaarusha jakamunmaya nantakiartinuitai, ju aints ainau tina nunisnak wisha tajai. 	 و به خدا امیدوارم چنانکه ایشان نیز قبول دارند که قیامت مردگان ازعادلان و ظالمان نیز خواهد شد.


Tura Miletonam jea, Efesonmaya Cristonu ainau juuntrin winiarti tusa untsukmiayi. 	 پس از میلیتس به افسس فرستاده، کشیشان کلیسا را طلبید.


Tu takurin Jesús airmak: —Nuwan nuwatsuk pujustin pachis chichamnaka aints mash antukminka ainatsui. Antsu Yus nekamtikiamu ainauka ju chichaman antukmin ainawai. 	 ایشان را گفت: «تمامی خلق این کلام را نمی پذیرند، مگر به کسانی که عطا شده است.


Tura nuni jea, judío aintsun, Aquila naartinun wainkamiayi. Nuka Ponto nungkanmaya aintsuyayi. Tura Roma yaktanam pujai, romano apuri Claudio naartin judío ainaun nu yaktanmayan mash jiikmiayi. Tura asamtai Aquila ni nuwari Priscilajai Italia nungkanmaya jiinkiar, Corinto yaktanam jear, nuni pujusarmiayi. Tura asamtai Pablo Aquila jeen iraamiayi. 	 و مرد یهودی اکیلا نام راکه مولدش پنطس بود و از ایطالیا تازه رسیده بودو زنش پرسکله را یافت زیرا کلودیوس فرمان داده بود که همه یهودیان از روم بروند. پس نزدایشان آمد.


Tamati Yus seatai wainin kichik nuni wajau Jesúsa yapiin paat awati: —¿Warukaya sacerdote apurisha tuusha chicharme? —timiayi. 	 و چون این راگفت، یکی از خادمان که در آنجا ایستاده بود، طپانچه بر عیسی زده، گفت: «آیا به رئیس کهنه چنین جواب می‌دهی؟»


Aints ainau Jesúsan nemarsar wekainauka, Jesús Lázaron iwiarsamunmaya inankinun wainkau asar, ni wainkamurin chikich ainaun ujakarmiayi. 	 و گروهی که با او بودند شهادت دادند که ایلعازر را از قبرخوانده، او را از مردگان برخیزانیده است.


“Yamaikikia pengké yuumatsuk pujajai tu nintimiatrumek, ukunmaka yuumaktinuitrume. Tumaktin asakrumin wait anentajrume. “Yamaikikia wishiayatrumek ukunmaka wake mesekrum juutinuitrume. Tumaktin asakrumin wait anentajrume. 	 وای بر شما‌ای سیرشدگان، زیرا گرسنه خواهید شد. وای بر شماکه الان خندانید زیرا که ماتم و گریه خواهید کرد.


Tura Yus umirkatin chichaman miatrusarang umirkau asar, Josésha tura Marísha uchirijai Galilea nungkanam ni pujutirin Nazaret yaktanam waketkiarmiayi. 	 و چون تمامی رسوم شریعت خداوند را به پایان برده بودند، به شهر خود ناصره جلیل مراجعت کردند.


Tura asaram Yuse awemamuri ainau Moisésnum chichaman akupinak: Nu chicham umirkataram tiaru wainiatrumek atumka nu chichamka pengké umikchamiarume, —Esteban timiayi. 	 شما که به توسط فرشتگان شریعت رایافته، آن را حفظ نکردید!»


Tu iniam aiminak: —Chikich ainau amin pachitmasar: Imiakratin Juankun maawarmia nuwaashi turaminawai. Tura chikitcha Elíasashi turaminawai. Tura chikitcha Yuse chichame etserin yaanchuik pujumia nuka jakamunmaya nantaki wekaatsuash turaminawai, —tiarmiayi. 	 در جواب گفتند: «یحیی تعمید‌دهنده و بعضی الیاس ودیگران می‌گویند که یکی از انبیای پیشین برخاسته است.»


Chikich chikich aintsu takatri nekas pengkerashi tusa, Cristo nekaatas taamtai, paan wainkartinuitai. Nu kinta jeamtai, chikich chikich aintsu takatri itiurak awa tusa Yuska jiistinuitai. 	 و الحال این سه چیز باقی است: یعنی‌ایمان و امید ومحبت. اما بزرگتر از اینها محبت است.


Nunia fiestan najana, kuikian ju ainau Jesúsan wainkarat tusa untsukmiayi. Tura untsukmau asar, kuikian ju ainau untsuri, tura chikich aints ainausha, tura Jesúsa nuiniatiri ainausha niijai iruntrar misanam yuwinak pujuarmiayi. 	 و لاوی ضیافتی بزرگ در خانه خود برای او کرد و جمعی بسیار از باجگیران و دیگران با ایشان نشستند.


Tura asamtai Yus iin ininmakrin, ii turamu pachisar kichik kichik iik ujaktinuitji. 	 پس هریکی از ما حساب خود را به خدا خواهد داد.


Tura chichaak: “Ju numpajai Yus chichaman najanamia nu umikminuitrume” timiayi. 	 و گفت: «این است خون آن عهدی که خداباشما قرار داد.»


Tura wi atumin aatramjarme nunak ataksha tajarme: Nuwentin ainautiram atumi nuwarisha atumi namangkea nunisrumek aneetaram. Tura aishrintin ainautirmesha atumi aishri anturin ataram. 	 خلاصه هریکی از شما نیز زن خود را مثل نفس خود محبت بنماید و زن شوهر خود را باید احترام نمود.


Judíochu ainautirmin yamaikia nunasha tajarme: Yus wína atumin akuptuku asamtai, wikia Yuse chichamen tuke inaitsuk atumin ujaajrume. 	 زیرا به شما‌ای امت هاسخن می‌گویم پس از این‌روی که رسول امت هامی باشم خدمت خود را تمجید می‌نمایم،


Tura Jesús pujamunam waiti aarin nu yaktanmaya ainau mash kaunkarmiayi. 	 و تمام شهر بر در خانه ازدحام نمودند.


Nu Barrabáska romano apurin umirtan nakitak, Jerusalén yaktanam chikich aints irunujai mesetan najana, aintsun mau asa kársernum engkeamu pujuyayi. 	 و او شخصی بود که به‌سبب شورش و قتلی که در شهر واقع شده بود، در زندان افکنده شده بود.


¿Ii wainkamji nu tura ii antukmaji nu pachisar chichatsuk pujusminkitaij? —tiarmiayi. 	 زیرا که ما را امکان آن نیست که آنچه دیده و شنیده‌ایم، نگوییم.»


Tura chikich ainaun pachisar pasé chichatsuk asarti tusam chicharkarta. Tura tsanumnaitsuk, tura kajernaitsuk, antsu mash aints ainaujai pengker nintimtunisar pujusarti tusam nintimtikrarta. 	 و هیچ‌کس را بدنگویند و جنگجو نباشند بلکه ملایم و کمال حلم را با جمیع مردم به‌جا آورند.


Tinamtai juun ainau iruntramunam aints untsuri: ¿Warukarik iruntraij? tusar nekainachiat iruntraru asar, chikich ainausha niish chichasar, tura chikich ainausha: —Atsa, nuka tuuka atsui, —tusar chichainak taetet wajaarmiayi. 	 و هر یکی صدایی علیحده می‌کردند زیرا که جماعت آشفته بود و اکثرنمی دانستند که برای چه جمع شده‌اند.


Wína Apaachir pujamunam atum pujustin nukap angkan awai. Nu nekaschawaitmatikia atumnasha ujakchainjarme. Tura asan atum pujustintrumin umistasan weajai. 	 در خانه پدر من منزل بسیار است والا به شما می‌گفتم. می‌روم تا برای شما مکانی حاضر کنم،


Atumka Cristonu asaram, ni pachisrum nekas chicham pengker chichastaram tusa, Yus ni nekamtairin atumnasha suramsamiarume. 	 اما هر زنی که سر برهنه دعا یانبوت کند، سر خود را رسوا می‌سازد، زیرا این چنان است که تراشیده شود.


Jesúsan awatinamtai, Pedroka aanum wajai, nuwa sacerdote inatiri amia nu tari Pedron wainak chicharak: —Amesha Galileanmaya aints Jesús naartinjai wekainuyame nuwaapitme, —timiayi. 	 اما پطرس در ایوان بیرون نشسته بود که ناگاه کنیزکی نزد وی آمده، گفت: «تو هم با عیسی جلیلی بودی!»


Antsu judío ainau kajerinak nu yaktanmaya juuntri ainausha, tura nuna nuwari ainausha, judío iruntai jeanam tuke winiarmia nuna: —Atumsha Pablo Bernabéjai ii nungkarinia jiinkiarti tusaram pasé awajsataram, —tusar chichaman najatiarmiayi. 	 اما یهودیان چند زن دیندار و متشخص و اکابر شهر را بشورانیدند و ایشان را به زحمت رسانیدن بر پولس و برنابا تحریض نموده، ایشان را از حدود خود بیرون کردند.


Aints atumin itit awajtaminak: Atumi nuwapchiri charutsuk pujakrumka, nekasrum uwemrashtinuitrume, tinauka niinun ningki charukarti tusan wakerajai. 	 کاش آنانی که شما را مضطرب می‌سازند خویشتن را منقطع می‌ساختند.


Aints jakauka tunaunaka nintimtsui. Tura ni wakeramurincha najantsui. Iisha nusha nekaji. Tura Criston numi winangmanum maawarmau asa, Cristonu ainautikia yaanchuik pasé nintimtainka mengkatramkamiaji. Tura Cristo jarutramak, ii tunaurin japrutmau asamtai ¿itiur tunau inatiria nunisriksha pujustajik? 	 زیرا این رامی دانیم که انسانیت کهنه ما با او مصلوب شد تاجسد گناه معدوم گشته، دیگر گناه را بندگی نکنیم.


Tamati Felipe wári umis, nu jintan amak, aints atsamunam weai, Etiopíanmaya aints Jerusalénnum Yusen maaketai titas we, nunia kawai kárrun japiki weamunam engkema, nu jintanam ni nungkarin waketkitas weun wainkamiayi. Nu aintska Etiopíanmaya nuwa inakratniu kuikiarin wainuyayi. Nu aintska kárrunam weak yaanchuik Yuse chichame etserin Isaíasa aarmaurin aujki wemiayi. 	 پس برخاسته، روانه شد که ناگاه شخصی حبشی که خواجه‌سرا و مقتدر نزدکنداکه، ملکه حبش، و بر تمام خزانه او مختاربود، به اورشلیم بجهت عبادت آمده بود.


Turamtai pangkain jiikman, Yuse awemamuri kukuiya tumau nanaaki winaun wainkamjai. Nuka kakar chichaak: “Maj, yamaisha chikich Yuse awemamuri kampatam pupunan pupuntrinamtai, aints nungka mash matsatinau yaanchuik wait wajakarmia nuna nangkamasarang nukap wait wajakartin ainawai,” taun antukmajai. 	 و عقابی را دیدم و شنیدم که دروسط آسمان می‌پرد و به آواز بلند می‌گوید: «وای وای وای بر ساکنان زمین، بسبب صداهای دیگرکرنای آن سه فرشته‌ای که می‌باید بنوازند.»


Tura jiiktaram tinam, Pedroncha tura Juannasha tura aints tsaarmia nunasha jiikiaramtai, nunia kanakar pujusar chichainak: 	 پس حکم کردند که ایشان ازمجلس بیرون روند و با یکدیگر مشورت کرده، گفتند


Wína yatsur ainautiram: Iisha nuikiartin atai tusarmeka, nukapka wakerukairap. Nuikiartin ainauti Yuse chichame umitsuk pujakrinkia, Yuska iincha chikich ainaun nangkamasarang nukap wait wajaktiniun suramsatnuitji. 	 ای برادران من، بسیار معلم نشوید چونکه می دانید که بر ما داوری سخت‌تر خواهدشد.


Tura árak jangki amanum kakeeramia nuka chikich aintsua nunisarang ainawai. Nu aints ainausha Yuse chichamen antinawai. 	 و کاشته شده در خارها آنانی می‌باشند که چون کلام راشنوند،


Tura jea waya pujamtai, Zaqueo wajaki Jesúsan chicharak: —Apuru anturtukta. Kuikian tákakja nuna japen akankan kuikiartichu ainaun susatjai. Tura aints ainaun anangkan, kuikiarin kichik kasamkamun ataksha cuatron awangtukiartajai, —timiayi. 	 اما زکی برپا شده به خداوند گفت: «الحال‌ای خداوند نصف مایملک خود را به فقرامی دهم و اگر چیزی ناحق از کسی گرفته باشم، چهار برابر بدو رد می‌کنم.»


Judío ainau fiestari, Pascua tutai jeatak wajasamtai, Jesús ni nuiniatiri ainautijai muranam wakaar, nuni pujusmiaji. 	 آنگاه عیسی به کوهی برآمده، با شاگردان خود در آنجا بنشست.


Turamtai iin pachisrum mash nekaataram tusan, tura atumin pengker nintimtikramrarat tusan akuptuktatjarme. 	 که او را به همین جهت نزدشما فرستادم تا از حالات شما آگاه شود و دلهای شما را تسلی دهد،


Turutmatai wikia: ‘Apuru ¿amesha yaachitme?’ timiajai. Wi tu iniam nuka aimiak: ‘Wikia Jesúsaitjai. Ame waitkaratasam wekaaturme nuwaitjai. 	 من گفتم: "خداوندا تو کیستی؟" گفت: "من عیسی هستم که تو بر من جفا می‌کنی.