Таки Фити е автор на повеќе од 230 стручни и научни трудови кои биле објавени во земјата и странство - на македонски, француски, англиски, српскохрватски јазик.[1] Исто така, тој бил на научни и студиски престои во Италија, Германија, Велика Британија, Франција и во други земји.[2] Во 2009 година, Фити бил назначен за визитинг професор на Економскиот факултет во Загреб, Република Хрватска. 	 Tachi Fiti easti autor pi ma multu di 230 di cãrtsã profesionali shi shtiintsifitsi cari eara publicati tu statlu shi tu xeani - pi machiduneashti, frantsuzeashti, anglicheashti shi pi limba serbocroatã.[1] Idghea ashitsi, el eara la studii profesionali shi shtiintsifitsi Italia, Ghermania, Marea Britanii, Frantsia shi tu alti stati.[1] La anlu 2009, Fiti eara aleptu ti viziting profesor la Facultatea ti economii Zagreb, Republica Croatsia.


Д-р. Аспазија Софијанова е активен истражувач со посебен интерес во областа на детската интезивна нега и терапија, и неонатологија. 	 D-r Aspazia Sofianova easti cercetator activ cu ahorghea interes tu sfera a terapiiljei intenzivã shi neonatologhia la fumeljli.


Во 2011 година била назначена за раководител на Одделот за интезивна терапија и лекување. 	 Disertatsia ti doctor di shtintsã sum titlul “Detectsii a problemilor tserebrali – C100B protein tu licvidili biologhitsi nãu metod tu meditsina neonatalã” u apurã la anlu 2012.


Главни подрачја на неговата научна преокупација се: економија (микроекономија и макроекономија), економски раст и развој, претприемништво, земји во транзиција, модерни макроекономски концепции и политики[2]. 	 Temi printsipali a a-lui ocupatsii shtiintsificã suntu: economia (micro shi macro economii), crishteari economicã shi developari, biznis, stati tu tranzitsii, contseptsii shi politichi moderni macroeconomitsi[1].


Животопис 	 Di bana


Оваа палата е една од ретките повисоки згради кои го преживеале земјотресот во Скопје од 26 јули 1963, кога речиси 70% од зградите во градот се уништени. 	 Palata al Ristich easti adratã la anlu 1926 di parti a farmatseftului Vladislav Ristich, dupu proectul a arhitectului Dragutin Maslach, a Danilo Stancovich lu adrã aspectul di sculpturi a obiectului. Easti obiectu monumental, s-aflã tu tsentrul a cãsãbãlui Scopia, pi Platsa Machedonia, di andreapta parti a ruului Vardar shi easti un di putsãnili obiecti cari tu chirolu di cutrimburarea a loclui, la anlu 1963 nu avu cana znjii. Arhitectura a Palatãljei Ristich Palatã al Ristich easti parti di istoria a cãsãbãlui Scopia, a cu elementili a academizmului tu arhitectura, palata lji da nau vidzutã europeanã a cãsãbãlui Scopia.


Главен истражувач-раководител е на национален научно-истражувачки проект “Рано дијагностицирање и психолошки третман на деца со развојни растројства и психолошки компликации при хронични заболувања” финансиран од Министерството за образование и наука 2012 година.Учествува на многубројни национални и меѓународни конгреси со свои усни и постер презентации, а како поканет предавач учествува на повеќе национални и странски стручни собири.[2] 	 Easti cercetator printsipal –conducator a proectului national ti cercetari shtiintsificã “ Diagnosticã shi tretman psihologhic a fumeljlor cu hendichep shi complicatsii psihologhitsi la lãngorli hronitsi”, finansat di Ministeriatlu ti educatsii shi shtiintsã, anlu 2012. Partitsipeadzã la multi Congresi natsionali shi internatsionali cu a ljei prezentatsii personali, a easti cãlisitã shi la multi adunãri profesionali, natsionali shi internatsionali. Zburashti: machiduneashti, armãneashti (limba di dada), anglicheashti, frantsuzeashti, sãrbeashti...


Историја 	 Istorii


Како аналогија се зема името на полуостровот Истра и ред други топоними, ороними и сл. од претсловенско време, од т.н. старовенетски период. 	 Easti apruchata analogia a numaljei a insuladzumitati ISTRA ma shi alti toponinj shi oroninj di eta ninti slovennjlji shi chirolu a vechljilor venetor.


Магистерскиот труд под наслов “Евалуација на методи со брз одговор за докажување на инфекции, од областа на неонатологијата и интезивната нега и терапија” го одбранила во 2004 година. 	 Lucurlu ti maghistraturã sum titlul “ Evaluari a metodilor cu urghentã apandãsi ti dizvãleari a infectsiilor, di sfera a neonatologhia shi terapia intenzivã” lu apurã la anlu 2004.


Предавач е на континуирана постдипломска едукација по анестезија и реанимација, втор курс-трет циклус КЕЕА. 	 Easti activã tu ma mumlti conferentsii shi sectsii a asotsiatsiiljei ti pediatrii shi neonatologhi.


За асистент по предметот педијатрија е избрана 1998 година. 	 Ti asistentu pi examenlu pediatrii easti aleaptã la anlu 1998.


Еден е основачите на ФК Партизан од Белград. 	 Un di fondatorlji a CF Partizan di Biligrad.


Пелистер — највисокиот врв на Баба Планина, а со своите 2.601 м надморска височина, претставува трет највисок планински врв во Македонија. 	 Pelisterlu — easti naima analtul chipit la muntili BABA, cari cu alui analtimi di 2.601 m pisti amari, easti trei pi arada chipit di muntsali tu Machidunia di Nort.


Во 2000 година добила посебен грант за едномесечен престој во Грац, Австрија на одделот за педијатриска интензивна во Универзитетската клиника, како стипендист на World Bank. Во периодот јануари-јули 2001 година, била во посета на Prince Royal Alfred Hospital во Сиднеј, Австралија, оддел за гинекологија и акушерство и неонатологија. Својата едукација ја продолжува во 2002-2003 година на Универзитетот Џорџ Вашингтон во Вашингтон, DC, САД, Оддел за педијатриско интензивно лекување. 	 La anlu 2000 amintã grant ti un mes spetsializatsii tu Grats-Austrii la departamentul ti pediatrii intenzivã la Clinica univerzitarã, ca stipendistu ali Banca mundialã (World Bank) anlu 2001 di meslu Yianar pãnã Alunar, Prince Royal Alfred Hospital in Sydney-Australia, Department of Gynecology and obstetrics and neonatology University, educatsia u continuadzã 2002-2003 la George Washington University in Washington, DC, USA, Department of Pediatric Intensive Care.


Прогласен е во 1948 година како прво заштитено природно богатство во Македонија. 	 Promovat easti anlu 1948 ca prota aparata aveari naturala tu Machedunii.


Родени 	 Aflats


Пелистер е воедно прогласен за национален парк во 1948 година, тој има вкупна површина од 17.150 хектари и географската положба на паркот е 40°57’ СГШ и 21°14’ ИГД[1]. 	 Una parti di muntili Baba easti ardat ca parcu natsional la anlu 1948 , a cu numa Pelisterlu cu teritorii di 17.150 hectar shi pozitsii alui 40°57’ LGN shi 21°14’ LGA[1].


Учествувала во едукацијата на специјализантите по педијатрија. 	 Easti profesor ti educatsii postuniverzitarã ti anestezii shi reanimatsii, a doilu cursu-a treilu tsiclus CEEA.


Пелистер - 2601 м 	 Pelisterlu - 2601 m


Остварува активна стручна соработка со бројни меѓународни педијатриски неонатолошки центри. 	 Realizeadzã colaborari activã profesionalã tu multi tsentri internatsionali pediatritsi-neonatologhitsi.


Научноистражувачка дејност 	 Activitãts shtiintsifitsi


Докторската дисертација под наслов “Рана детекција на церебралното оштетување-С100Б протеин во биолошките течности нов метод во неонаталната медицина” ја одбранила во 2012 година. Била именувана за ВД Директор на ЈЗУ Универзитетска Клиника за детски болести, Скопје во март 2012 година и ова функција сè уште ја извршува. 	 Easti aleaptã ti v.d.director al IPS Clinica Univerzitarã ti lãngori la fumeljli, Scopia, tu meslu martsu, anlu 2012 shi armãni pi atsea functsii pãnã la anlu 2017. Dupu pauzã di trei anj, la anlu 2020 diznãu easti aleaptã ti director a Clinicãljei ti fumelji shi pi atsea functsii armasi pãnã tu soni a anlui 2022, shit u aestu chiro cu a ljei angajman spusi mãri rezultati tu niintarea a lucurlui tu aestã Clinica, a eara dishclis shi Departamentul ti fumelji ti oncologhii.


Познато е дека се занимавал со литературна дејност, но неговите текстови сè уште не се идентификувани. 	 Easte cunuscutã cã avea activitate-literarã, ma texturli a lor nica nu sãntu identificate. Sã shcie, cã manuscrisili a lui s-aflã azã Scopia, pi limba armãneascã, cu yrame slavoneshci.


Член е на комисијата за изработка и дополнување на закон, изработка на подзаконски акт за Пресадување на ткива и органи на РМ. 	 Membru easti shi a Comisiiljei ti andridzeari shi completari a nomlui, cum shi adrari actu sumleghislativ ti Transplantatsii organi ali RM.


Меѓу народот постои и легенда дека името Пелистер доаѓа од зборовите „пет лисје“. 	 Canascuta la dunjaua easti shi una legienda ca numa Pelisterlu ari zartsina di zborlu „tsintsi frandza“.


Јазик Вкупно Удел (%) македонски 13.843 38,62 албански 16.877 47,08 турски 4.423 12,34 ромски 301 0,84 влашки 3 0,01 српски 124 0,35 бошњачки 29 0,08 други 247 0,69 	 Limba Total La sutã (%) machiduneascã 13.843 38,62 arbinisheascã 16.877 47,08 ãnturtseascã 4.423 12,34 ghifteascã 301 0,84 armãneascã 3 0,01 sãrbeascã 124 0,35 boshnjacã 29 0,08 alte 247 0,69


Градот лежи во Кочанското Поле и е познат по кочанскиот ориз и геотермалната вода. 	 Casabalu easti rasrandit la Campul di Cocian cari shi easti canascut dupu ARIZLU shi apili geotermali.


Во 2004 година бил прогласен за Амбасадор на добрата волја на УНИЦЕФ. 	 Tu anlu di 2004, ira Ambasador di UNICEF.


Во 2005 година прогласена е за Национален едукатор за континуирана медицинска едукација во областа на перинатологија-неонатологија. 	 La anlu 2005 easti proclamatã ti Educator national ti educatsii medical tu continuitet tu sfera di erinatologhia-neonatologhia.


Од земјишните облици на Пелистер највпечатливи се т.н. камени реки. 	 Ca toponimi caracteristits la parcul Perister suntu canascutili "arauri di cheatra".Scljama ca caljurli suntu anvaliti cu chetsar cari sh-aduc ca araur .


Член е на комисијата за Имунизација при Министерството за здравство на РМ. 	 Easti membru a comisiiljei ti Imunizatsii la ministeriatlu ti sãnãtati ali Republica Machidunia.


Црквата „Св. Петка“ во Гостивар 	 Bisearicã "Stã-Vinirã" Gostivarlji


Имал блиска соработка со Џеф Бек, Григор Копров, Жељко Јоксимовиќ, Леонтина Вукомановиќ, Марина Туцаковиќ, Бора Ѓорѓевиќ, Миро Буљан, Антонија Шола, Тони Цетински, Phoebus, Ања Рупел и голем број на други влијателни балкански и светски музичари и композитори. 	 Avea cooperatsie cu Dzef Bec, Grigor Coprov, Zeljko Joksimovikj, Leontina Vukmanovikj, Marina Tucakovikj, Bora Gjorgjevikj, Miro Buljan, Antonija Shola, Toni Cetinski, Phoebus, Anja Rupell shi mare numero di alte cunuscuts tu musicie pi Balcan shi iucido.


Влашко маало (влашки: Mãhãlã armãnescu) поим кој се користи за населбите во градовите и селата населени со Власи во различни држави. 	 Mãhãlã armãnescu termin tsi s-ufliseashte ti mãhãlã tu casãbãdzlji si hoarile iu baneadzã Armâńli tu turlii chivernisi.


Св. Наум потекнувал од богати и побожни родители, а поради љубовта кон христијанството, тој се откажал од наследството и се замонашил. Тој бил најмладиот ученик на светите Кирил и Методиј. 	 Nu sã-shcie iu easte faptu, ma s-aflã iuva tu prota giumitati-a secului IX.


Кеј Димитар Влахов, и дел од Влашко маало 	 Riviera Dimitar Vlahov, si una parte di Mãhãlãlu Armãnescu


Географија 	 Geografii


Основоположник е на тимот за детска кардиохирургија во јавното здравство, под менторската капа на светскиот познат детски и неонатален кардиохирург Проф. д-р Вилијам Норвик кој со својот тим од анестезиолози, педијатри, перфузионисти, на ЈЗУ Универзитетската клиника за детска хирургија ги извршија првите кардиохирушки интервенции. 	 Easti fundator a timlui ti cardiohirurghii ti fumelji tu sfera di sãnãtatea publicã, a mentor lji eara cãnãscutlu cardiohirurg ti fumelji shi neonatologhii Prof.d-r.Viliam Norvic cari cu a lui tim di anesteziolozi, pediatsãri, perfuzionishtsã, la IPS Clinica univerzitarã ti hirurghii la fumelji li adrarã protili interventsii cardiohirurghitsi.


Медицинскиот факултет во Скопје го завршила во 1990 година со просек 9,37. 	 Facultatea ti meditsinã, Scopia, u-dipisi la anlu 1990 cu nota medialã di 9,37.


Гостивар — град во западна Македонија во јужниот дел на Полошката Котлина. 	 Gostivarlji— cãsãbã tu Machedonia di Nord di Ascaptitatã tu partea di Not ali Valea di Polog.


По завршувањето на специјализацијата ја продолжила својата едукација на одделот за интензивна терапија при Клиничкиот центар во Љубљана 1999 година, каде учествувала во работата на интензивниот третман кај тешко болни новородени, со посебен осврт на механичката вентилација при лекувањето. 	 Dupu dipisearea a spetsializatsiiljei, continua cu a ljei educatsii la departamentul ti terapii intenzivã la Clinica tu Ljubljana la anlu 1999, iu partitsipa pi tretmanlu intenziv la bebili cari suntu greu lãndzidi, cu ahorghea actsentu pi ventilatsia mehanicã tu yitripsearea.


Член е на второстепената комисија за здравство на Фондот за здравствено осигурување на РМ. 	 Easti membru a comisiiljei secundarã ti sãnãtati a Fondului ti asigurari a sãnãtatiljei ali RM.


Од градот Гевгелија е оддалечено 20 километри.[2] 	 Di cãsãbãlu Gjevgjelia este diparatata yinghits kilometre.


Легенда за потеклото на името 	 Pirmifi ti zartsina a numaljei


Компании 	 Companii


Специјализацијата по педијатрија ја започнала во 1993 година, и ја завршила во 1997 година, по што е распределена на Одделот за интезивна терапија и лекување. 	 Spetsializatsia ti pediatrii u ahurhi la anlu 1993 shi u dipisi la anlu 1997 shi dupu atsea easti bãgatã s-lucreadzã la Departamentul ti terapii intenzivã.


Шума на планината Баба 	 Parti di muntili Baba


Константин Поповиќ – Коча (Белград, 14 март 1908 — Белград, 20 октомври 1992) — српски и југословенски комунист, филозоф, поет, надреалист, учесник на Шпанската граѓанска војна, Априлската војна и Народноослободителната борба, општествено-политички работник во СФРЈ, генерал-полковник на ЈНА, јунак на социјалистичката војна и народен херој на Југославија. 	 Constantin Popovici – Cocea (Biligrad, 14 Martsu 1908 — Biligrad, 20 Xumedru 1992) — Armãn, comunistu sãrbescu shi iugoslovenescu, filozof, poet, surealistu shi partitsipantu tu Polimlu tsivil di Ispania, Polimlu di Aprir shi Polimlu ti liberare natsional, lucurtor sotsial-politichescu tu RSFI, gheneral-letnant tu ANI shi erou natsional ali Iugoslavie.


Името Пелистер води потекло од антиката, односно најверојатно е дадено од древномакедонските племиња, Пелагонци и Линкестиди кои живееле непосредно под планината Баба, во овој дел од рамнината Пелагонија. 	 Numa Pelisterlu ari zartsina di chirolu ANTIC, cu posibilitati mari ca i data di vechljili machedonj pi numa Pelagonj shi дадено од древномакедонските племиња, Пелагонци shi Linchestinj cari bana aproapea a muntiljei Baba a di partea a campilui lungu cu numa Pelagonia.


Наум Охридски му се припишуваат делата: 	 S-mindueashce, cã Ayulu Naun di Ohãrda le-scria vivliurle:[1]


Селото е сместено на падините на планината Кожуф.[2] Селото е планинско, сместено на надморска височина од 850 метри. 	 Hoara este timta pi valea di muntile Kozhuf. Este una hoara di munte bãgata pi analtsime di 850 di metre.


Климент во манастирската црква.[1] 	 Climent tu bisearicã a mãnãstiriljei.


Основно и средно образование завршила во Скопје, а матурирала во САД. 	 Sculii primarã shi di mesi dipisi Scopia, a matura tu Statili Uniti ali America.


Реката Вардар во Гостивар 	 Arãullu Avardar tu Gostivarlji


Наводи 	 Fãntãnji


Панорамски поглед на Гостивар од Сува Гора 	 Videare panoramicã a cãsãbãlui di Suva Gora


Го опфаќа врвот Пелистер и се протега на падините на Баба Планина. 	 LA parclu natsional s-afla shi chipitlu Pelister cum shi una parti di muntili Baba.


Атарот зафаќа површина од 42,3 км2.[1] 	 Atarea tuta are 42,3 km.[1]


Националниот парк „Пелистер“ се наоѓа во југозападниот дел на Република Македонија и зафаќа површина од 17.150 хектари. 	 Parcul Natsional „Pelisterlu“ ari locatsii la partea di caldului shi ascapitatlu di statlu anosti Rapublica Machedonia di Nord shi easti cu lardzimu di 17.150 hectar.


Канонот за апостолот Андреј; и Канонот за пренесување на моштите на Јован Златоуст. 	 Canonlu a apostolui Andreu; shi Canonlu ti pitricutã a truplui al Ioan Gura di Malãmã.


На 1 јануари 2016 година, Таки Фити бил избран за претседател на МАНУ. 	 Pi 1 di yianar anlu 2016, Tachi Fiti eara aleptu ti Prezidentu la AMSHA.


Неговиот научен опус опфаќа повеќе од 1.000 библиографски единици.[2] 	 Opuslu a lui di shciintsã are cama multu di 1000 unite di bibliografiuri.[1]


Од двете кратки житија, напишани на црковнословенски јазик, се гледа дека бил голем учител, просветител, кој се разбира во народната медицина и толерантно ги водел црковните работи. На св. 	 Ti atsea Ayiu Naun s-lugurseashce a un di protslji scriitori armãneshci. Di daole cãrtsã di banã scriate pi limba slavona bisericheascã, s-veade cã ira mare dascal, luministu, om cai u-shcea meditsina popularã shi cã le-dutsea lucurle bisericheshci tolerantu.


Стар крст пронајден во дворот на гостиварската црква Св. 	 Crutse veclju aflat tu uborlu a bisearicãljei Ay.


Декан на Економскиот факултет во Скопје Претседател на Сојузот на економисти на Македонија Министер за финансии на Република Македонија (1996-1998) Гувернер на Светската банка за обнова и развој Гувернер на Европската банка за обнова и развој Вицегувернер на Меѓународниот Монетарен фонд (1996-1998) Член на Advisory Board на Russian and East European Research Centre (University of Wolwerhampton) Консултант на OECD за проекти во областа на малите и средни претпријатија и претприемништвото Член на тимот на советници на Претседателот на Република Македонија (2005-2006), Член на советничкиот одбор на Гувернерот на НБРМ (2005-2008), Копретседател на Blue Ribbon комисијата за Македонија Член на одборите на директори на повеќе македонски претпријатија и банки 	 Decan la Facultatea ti economii di Scopia Prezidentu a Aliansãljei ti economishtsã ali Machidunii Ministru ti finansii sli Republica Machidunia (1996-1998) ) Guverner ali Banca mundialã ti reconstruari shi developari Guverner ali Banca europeanã ti reonstruari shi dvelopari Vitseguverner a Fondului monetar internatsional (1996-1998) Membru la Advisory Board на Russian and East European Research Centre (University of Wolwerhampton) Consultantu al OECD ti proecti tu sfera a njitslor shi firmili di mesi shi biznis consultantu Membru a timlui di consultantsã a Prezidentului ali Republica Machidunia (2005-2006), Membru a comitetlui di consultantsã a Guvernerlui ali BPRM (2005-2008), Coprezidentu ali Blue Ribbon comisia ti Machidunia Membru a comitetilor a directorlor la ma multi companii machiduneshtsã shi bãnchi


Наводи 	 F n


Ментор е на научни студенски трудови презентирани на национални и меѓународни конгреси. 	 La anlu 2011 easti nominatã ti shef a Departamentului ti terapii intenzivã shi yitripseari.


Молики во националниот парк Пелистер 	 Pomlu molica la parclu natsional Pelisterlu


Свети Наум Охридски Чудотворец (о. 830 - 23 декември 910) — средновековен научник, писател, учител, и еден од основоположниците на словенската писменост и македонската писменост и просвета. 	 Ayiu Naun di Ohãrda (icã Ia-Nauni di Ohãrda) (tsirca 830 - 23 Alunar 910) — Armãn, om di shciintsã, scriitor, dascal, luministu, yiatru popular shi un di fundatorlji a cartiljei a Slavunjlor shi Machidunitslor, deadun cu Ayiulu Climent di Ohãrda.


Кога е градена оваа зграда, дизајнерите и архитектот биле свесни за сеизмичките услови, така што презеле соодветни мерки при градењето.[1] 	 Vladislav Ristich eara nu mash avut om, ma shi mintimen om, profesionalistu, cari tut tsi va s-acãtsa s-lucreadzã, u dipisea pãnã di perfectsii. Jurtnalishtsãlji shi hroniciarlji, dupu spunearea a bãnãtorlor di Scopia, spun ca cãndu ahurhi cu constructsia a Palatãljei, d-ul Ristich permanent eara prezentu, mutrea shi vrea s-shtibã cum s-adarã constructsia shi s-alumta s-aducã material ti constructsii cu nai ma mari calitati. Cama tricutslji bãnãtori di Scopia tsãn minti ca el dzuã tutã shidea nanaparti shi mutrea cum peanarga crescu groasili stiznji cu sãnãtoasã armaturã di her.


Во 2003 година, Фити бил избран за редовен член на Македонската академија на науките и уметностите. 	 La anlu 2003, Fiti eara aleptu ti membru permanentu la Academia machiduneascã ti shtintsã shi artã.


Во градот се зборуваат следниве јазици[1]: 	 Tu cãsãbãlu sã-zburãscu aiste limbe:


Се карактеризира со поголем број врвови и возвишенија повисоки од 2000 метри, кои меѓу себе се раздвоени со длабоки долини. 	 Caracteristic ti parkul suntu mamultu chipits cu analtimi pisti 2000 di metri, anamisa di cari suntu raspranditi ahandoasi pashunj.


Населбата се наоѓа во областа Влахомеглен, во западниот дел на територијата на Општина Гевгелија. 	 Hoara s-aflã tu atari Vlahomeglen tu partea di ascapitata di teritoria di Comuna Gevgjelia.


Магистрирал и докторирал на Економскиот факултет во Скопје, на теми од областа на економскиот развој на земјите во развој. 	 Master shi doctorat dipisi la Facultatea ti economii, Scopia, pi temi ti developarea economicã a nidevelopatilor stati.


Активен предавач е на повеќе работилници и секции на педијариското и неонатолошкото здружение. 	 Mentor easti a studentsãlor ti lucri shtiintsifitsi prezentati pi congresi natsionali shi internatsionali.


Вангел Дину Премиер на Крушевската Република Мандат 3 август 1903 – 13 август 1903 Претседател Никола Карев Роден 	 VANGHELI DINU Вангел Дину Премиер на Крушевската Република Мандат 3 август 1903 – 13 август 1903 Претседател Никола Карев Роден PROTLU PREMIER A REPUBLICÃLJEI DI CRUSHUVA Mandat: 3 di augustu - 13 di augustu, anlu 1903 Prezidentu: Nicola Carev Faptu: anlu 1861


На ЈЗУ Универзитетска Клиника за детски болести во Скопје е вработена од 1991 година. 	 La Clinica univerzitarã ti lãngori la fumelji di Scopia lucreadzã di la anlu 1991.


Фонтана во Кочани која го симболизира оризот 	 Fantana di Cocian cari simbulizeadza canascutlu ARIZ


Потекло на името 	 ZARTSINA a numaljei


Народ Вкупно Удел (%) Македонци 11.885 33,15 Албанци 16.890 47,12 Турци 4.559 12,72 Роми 1.899 5,30 Власи 15 0,04 Срби 146 0,41 Бошњаци 34 0,09 други 419 1,17 	 Popul Total La sutã (%) Machidunits 11.885 33,15 Arbineshi 16.890 47,12 Turtsã 4.559 12,72 Ghiftsã 1.899 5,30 Armãnji 15 0,04 Sãrghi 146 0,41 Boshnjats 34 0,09 alantsã 419 1,17


Во 1998 и 2000 година учествувала на еднонеделните семинари во Салзбург за интензивна терапија и транспорт во ургентни состојби во неонатологија и педијатрија каде предавачи биле професори од Универзитетите во Америка. 	 La anjlji 1998 shi 2000 partitsipeadzã la seminarili di unã stãmãnã Salzburg ti terapii intenzivã shi transport tu situatsii urghenti tu neonatologhia shi pediatria iu profesori eara persoani di la Univerzitãtsli di tu Americhii.


Гостивар е средиште на истоимената општина која зафаќа површина од околу 650 км2. 	 Gostivarlji easte tsentru -a comunãljei tsi-u poartã idhyea numã cu superfatsã di 650 km2.


Во Македонија е сметан за вториот најбогат човек во земјата за 2012 и 2014 година[5][6]. 	 Tu Machidunii s-lugurseashti ca easti a doilu nai ma avut om tu statlu ti anlu 2012 shi 2014[1][2].


Географија и местоположба 	 Geografia shi arãspãndire


Денес неговите мошти се изложени во по него наречениот манастир „Св. Наум“. 	 Truplu a lui easte tu groapa- a mãnãstiriljei "Ayiu Naun".


Како исклучиво хомоген народ, различните групи на Власи ретко се мешале со останатото население во почетокот, така што овие називи биле наполно издржани. 	 Ca un popul homogenic, tu anchisita Armãnli nu para sã mistica cu alantsãlj milets, ashitsi estu termin era sustsanut.


Член на бројни бизнис асоцијации. 	 Membru tu numiroasi biznis asotsiatsii.


Ума или Хума — село во Општина Гевгелија, во областа Влахомеглен, во околината на градот Гевгелија. 	 Uma icâ Huma — hoar tu Comuna Gjevgjeli, tu area Vlahomeglen apropea di casabãlu Gjevgjelia..


Харалампие Поленаковиќ е автор на голем број трудови од областа на македонската уметност и народна книжевност, како и од областа на литературите на другите словенски народи. 	 Haralampie Polenacovici easte autor di multi lucri dit sfera di arta machedoneascã shi literatura popularã, cãcum shi dit sfera a literaturilor di alantile milets slavitsi.


Јазик 	 Limbi


За постигнатите резултати бил прогласен за стопанственик на годината во 1993 година. 	 Ti agiumtili rezultati, la anlu 1993 eara aleptu ti biznismen a anlui.


Учествува во студентските испити и колоквиуми по предметот интезивна нега. 	 Partitsipeadzã tu examenili shi colocviumilor a studentsãlor ti terapii intenzivã, cum shi tu educatsia a spetsializantsãlor ti pediatrii.


Со своето стекнато знаење во престоите реализирани во врвни медицински установи во странство, учествувала во стручното унапредување на службата за интезивна нега и терапија преку воведување на соодветни методи за дијагностика и третман на критично новородени и предвремено новородени новороденчиња. 	 Cu a ljei experientsã shi shteari cu realizatili spetsializtsii shi treninzi tu nai ma cãnãscuti institutsii internatsionali tu sfera di meditsina, partitsipã shi deadi mari contributsii ti niintarea profesionalã a slujbãljei ti terapii intenzivã cu implementari metri compatibili ti diagnosticã shi tretman a bebilor cari suntu tu situatsii criticã shi bebili cari suntu fapti ninti chiro.


Дел од флората на Пелистер. 	 Njica parti a floraljei di Pelisterlu.


Од 2003 година го вовела неонаталниот ургентен транспортен центар кој овозможува транспорт на критично болни деца од целата земја и регионот. 	 Di la anlu 2003 cu a ljei angajman ahurheashti s-lucreadzã tsentrul neonatal urghent ti transportu ti bebili cari suntu lãndzidi shi tu situatsii criticã di statlu tut shi dit reghionlu.


Светите Седмочисленици од црквата на манастирот Св Наум, Охрид, 1806 	 Shaptile sãmtsã di bisearica tu mãnãstirea di Ay. Naun, Ohãrda, 1806


Во 2008 година е добитник на Столна медалја од редот на Светиот македонски крст. 	 Tu anlu 2008 u amintã analta Pricunushteari di arada a Ayisitãljei crutsi machiduneascã.


Во 1983 година станал генерален директор и претседател на Управниот одбор на шпедитерската фирма Фершпед АД – Скопје, кога групацијата Фершпед постигнала голем раст и развој, диверсифирајќи ја својата економска активност и во областа на туризмот и угостителството, производството на вино и слично. 	 La anlu 1983 eara aleptu ti director gheneral shi prezidentu a Comitetlui di condutsiri a companiljei ti shpeditsii Fershped S.A-Scopia, cãndu grupatsia Fershpedagiumsi mari suxes shi developari, cu diverzificari a activitatiljei economicã shi tu sfera a turizmolui shi hospitalitati, productsii di yin shi ashi ma ãnclo.


Се смета дека подемот во неговата кариера започнал по изведбата на песната Твоите бакнежи на моите бели кошули на Скопскиот фестивал во 1999 година. 	 Naimabunlu ciro di cariera tu musicie u ahurhi dupu cãntare di cãnticlu "Tvoite baknezhi na moite beli koshuli" pi festivalu tu Scopia, avril anlu 1999.


Вероисповед Вкупно Удел (%) православни 11.865 33,10 муслимани 23.686 66,08 католици 45 0,13 други 251 0,70 	 Piste Total La sutã (%) orthodoshtsã 11.865 33,10 musulmanji 23.686 66,08 catholitsi 45 0,13 alantsã 251 0,70


Кочани — град во источниот дел на Република Македонија со 28.330 жители, седиште на истоимената општина. 	 Cocian — casaba la partea di ascapitat la Repuvlica Machedonia di Nort cu 28.330 banator, scamnu a comunaljei cu idgia numa.


Таки Фити во текот на својата кариера извршувал повеќе функции: 	 Tachi Fiti tu a lui carierã eara pi ma multi functsii:


Во периодот од 1948 до 1953 година ја извршувал функцијата началник на Генералштабот на ЈНА, од 1953 до 1965 година функцијата Сојузен секретар за надворешни работи на СФРЈ, a од 1966 до 1967 година функцијата Потпретседател на СФРЈ. 	 Tu perioadã anamisa di 1948 shi 1953 ira pi pozitsie di celnic a Shtablui Ãngheneral ali ANI, di 1953 pãnã 1965 ira pi pozitsie Secretar a Uniiljei ti lucãrle externe ali RSFI, a di 1966 pãnã di 1967 ira Vitse-prezidentu ali RSFI.


Патот кон ѕвездите му го отвораат песните Пушти ме (1997) и Остани до крај (1998). 	 Cale di sucses u ahurhi cu cãntitslji "Pushti me" (1997) shi "Ostani do kraj" (1998).


Поранешни компании 	 Ex-companii


Набрзо по смртта, Наум бил канонизиран за светец, поради чудата кои се случувале на неговиот гроб и во манастирот, а култот за него започнал да се шири во Македонија, како и во Бугарија, Албанија и Грција. 	 Cultu cãtrã Ayiu Naun ahurhi cãndu ira canonizat cã sãmtu a bisearicãljei. S-lugurseashce cã di-ispete a zãrtsinaljei-a lui armãneascã multsã cãsãbãdzlji sh-horle armãneshci cai s-aflu anvãrligã di Ohãrda shi anvãrligã di Moscopole u-tinjisirã cã ayiu.


Активно учествува во практичната едукација, на студентите по медицина стоматологија, фармација. 	 Activ partitsipeadzã tu educatsia practicã a studentsãlor di meditsina, dentishtsãlji shi farmatsia.


Телевизија Алфа (2008-2012) КК Работнички (2000-2009)[9] Винарија Сковин (2001-2019)[10] 	 Televizia Alfa (2008-2012) CB Rabotnicichi (2000-2009)[1] Yinarii Scovin (2001-2019)[2]


Со нив, тој учествувал во Моравската мисија, а го ширел христијанството и во Панонија, Девол, Илирик и други краишта. По завршувањето на Моравската мисија, тој заминал во Првото Бугарско Царство, каде го поминал остатокот од својот живот. Првично тој живеел во престолнината Велики Преслав, каде се приклучил во работата на Преславската книжевна школа. 	 Ira scular a Ayilor frats Chirilo sh-Metodiu, shi cãndu tu anlu 893 Climent di Ohãrda fu bãgat ti episcop a Slavunjlor di Velitsa, tu loclu-a lui di dascal tu Cutmicevitsa, fu bãgat Ayiu Naun di Ohãrda.


Градот претставува типична мултикултурна средина, во која живеат скоро сите националности во Македонија (Македонци, Албанци, Турци, Роми и други). 	 Cãsãbãlu easte multiethnic, cãtse tu nãs bãneadzã tutslji natsionalitãts di Machedonia di Nord (Machidunits, Arbineshi, Turtsã, Ghiftsã, Armãnji shi altsã).


Често името на врвот Пелистер, се користи и како име за самата Баба Планина и синоним за градот Битола. 	 Multi or numa Pelisterlu , s-ufilizeadza ca numa concreta ti muntili BABA a easti shi un sinunim a casabalui Bituli.


Родителите на Штерјо Наков по потекло се од Крива Паланка, Калин Камен[4]. 	 Shterio Nacov (faptu la anlu 1948, Shtip) - economistu machidunescu shi biznismen cu originã armãneascã.


Животопис 	 Dit bana


Аспазија Софијанова (21 март 1965 во Скопје[1]) — шефица на Одделот за интензивна нега и терапија на Клиниката за детски болести во Скопје. 	 Prof.d-r.Aspazia Sofianova easti faptã pi 21 di martsu, anlu 1965, Scopia. Easti dotsent la facultatea ti meditsinã di Scopia, la Catedra ti pediatrii shi shef a Departamentulului ti terapii intenzivã la Clinica ti lãngori la fumeljli, Scopia.


Наум 	 Naun


Флора и Фауна 	 Flora shi Fauna


Во 2012 година го положила курсот за здравствен менаџмент на јавни здравствени установи. 	 La anlu 2012 lu dipisi cursul ti menagiment medical ti institutsii publitsi ti sãnãtati.


Во Гостивар се застапени следните религиски групи[1]: 	 Tu Gostivarlji sãntu aiste grupe di piste:


Во меѓувреме Тоше станал дел од продуцентската куќа Авалон, каде што останал сè до истекувањето на неговиот договор во април 2002. 	 Avea parte tu casã ti productsie "Avalon", iu ira pãn anlu di 2002.


Фити бил избран за редовен професор на Економскиот Факултет во Скопје во 1993 година. 	 Fiti eara aleptu ti profesor ordinar la Facultatea ti economii, Scopia, anlu 1993.


Градот претставува административна, политичка, деловна и културна средина за околу осумдесетина илјади жители, од кои во самото градско јадро живеат речиси 36.000 жители. 	 Cãsãbãlu easte tsentru administrativ, politic, pãrmãticescu shi cultural ti vãrã obdzãts di njilji bãnãtori, di cai tu cãsãbãlu bãneadzã tsircã 36.000 bãnãtori.


Највисок врв е Пелистер (2601 м). 	 Peristerlu easti naimaanaltul chipit cu analtimi di (2601 m).


Исто така, тој е член на Европскиот совет за култура. 	 Idghea ashitsi, el easti membru a Comitetlui european ti culturã.


Таки Фити (роден на 7 ноември 1950 година во Крушево) — македонски економист и политичар, член и моментален претседател на МАНУ[1]. 	 Tachi Fiti (faptu pi 7 di brumar, anlu 1950, Crushuva) - economistu shi politiciar machidunescu, membru shi prezidentu actual la AMSHA [1].


Култот на св. 	 Cultu cãtrã Ay.


Таки Фити е роден во градот Крушево на 7 ноември 1950 година[2]. 	 Tachi Fiti easti faptu Crushuva pi 7 di brumar, anlu 1950[1].


Од хидрографските објекти, со посебна природна привлечност се двете леднички езера, Пелистерски Очи — Големото и Малото Езеро на Пелистер, исто познати како „Горски Очи“. 	 Ca locatsii di hidrografia cari au mari dultseami naturala li adutsem aminti dauli balti di eta a Gljetslui canascuti shi shtiuti ca , Oclji a Pelisterlui — Marea shi Njica Balta di Pelister a varna la dzac shi „Oclji a muntilui“.


Во периодот од 1973 до 1983 година бил вработен во Македонски железници, најпрвин како раководител на Одделот за комерцијални работи и подоцна како директор на интерната банка во рамките на Македонските железници. 	 Pãrintsãlji al Shterio Nacov dupu origina suntu di Criva Palanca, Cãlinghi. Tu chirolu di la anlu 1973 pãnã la anlu 1983 lucra tu Machedonschi jeleznitsi, prota ca conducator a Sectorlui ti lucri comertsiali shi ma amãnat ca director a bancãljei internã ãn cadur ali Machedonschi jeleznitsi[1].


Во посланието на охридскиот архиепископ Јосиф од 21 мај 1740 година се вели дека „чудата и благодатите на свети Наум биле побројни од ѕвездите на небото“. Сепак, првите легенди и преданија за неговите чуда биле објавени во втората половина на 19 век. Во 1925 година, српскиот епископ во Охрид, владиката Николај, издал книшка со триесет чуда, преданија и кажувања за св. 	 Dit tipografia di Moscopole inshi shi un manuscris ti iurtia a Ayiului Naun di Ohãrda.


Учествува во подготовката на Акциониот план за безбедно мајчинство при Влада на РМ. 	 Partitsipeadzã tu andridzearea a Planlui actsion ti maternitati ãn cadur a Guvernului ali Machidunia.


Животопис 	 Banã


Истото име го носи и планината Пелистер (грчки: Λάκμος, Лакмос или Περιστέρι, Перистери) на пограничното подрачје меѓу Епир и Тесалија како продолжеток на венецот Пинд. 	 Cu idghea numa easti shi muntili Peristeri (pi grtseashti : Λάκμος, Lacmos i ca Περιστέρι, Peristeri) cari easti anamisa di locarli Epir shi Tesalia a ca una lundzime di muntsali ligati a canascuta cu numa PINDU


Значењето на „истер“ и ден-денес во македонскиот јазик како и милениуми претходно се употребува, означувајќи нешто што е истерано, извишено, било во висина, било во море и сл. 	 Scljama ca numa „ister“ sh-aza la limba machedona ca shi una njilji di anj di zamani s-ufilizeadza ti un lucru cari easti inshit mansus i ca esti mutat tu analtimi pisti amarea .


Колку за потсетување, старото име на реката Дунав е исто така Истер! 	 S spunem shi una paralela ca numa a araului Dunav sclama idghe ashi Ister!


Повторно е прогласен и неговата територија е зголемена за околу 6.500 ха со закон во декември 2007 година. 	 Diznau easti promavat ca parcu natsiunal cu nomlu di meslu ANDREU anlu 2007 a prilungat shi cu nali 6.500 hectar .


Свети Наум Охридски Чудотворецот починал на 23 декември 910 година, во манастирот „Свети Наум“, на возраст од 80 години и бил погребан лично од св. 	 Ayiu Naun muri pi 23 Andreu, anlu 910, tu mãnãstirea di "Ayiu Naun“, pi ilichie di 80 di anji, shi ira ãngrupat personal di Ay.


Тоа се наклони на релјефот исполнети со блокови од стени со различен состав. 	 Easti zbor ti reljef azvarnuit shi anvalit cu chetsar pluguits a di mamulti turliur di aveari


Кованицата бели+стени= белистени=пелистер е една од можните варијанти за потеклото на името Пелистер. Исто така, има мислење дека името „Пелистер“ е кованица од бел+истер = бел-истер = пелистер. 	 Poati ca numa pelisterlu easti ligatura di dau zbora : albi+chetsar=albacheatra=pelisterlu . aproapea di aesta , ari minduiari ca numa Pelisterlu poati s-hiba ligatura di dau numi albu +istru = albuistru = pelisterlu.


Промовирана е во звање Примариус во март 2013 година. 	 Anlu 2013 u amintã titula Primarius, a anlu 2013 easti aleaptã ti Coordinator national ti transplantatsii a organilr.


Негов заштитен знак е познатиот израз Ве сакам сите. 	 Alui cunuscut zbor ira "Vã voi tuts".


Фершпед АД (1995)[7] Хотел „Александар Палас“[8] Хотел Макпетрол - Охрид (2004) Фершпед Брокер 	 Fershped SA (1995)[1] Hotel "Alexandar Palas“[2] Resort Metropol - Ohrid (2004) (h.Metropol, h.Belvi shi h.Turist) Hotel "Fershped" - Mavrovo Fershped Brocher


Музичката кариера ја започнал со настапот на прилепскиот фестивал Мелфест во 1997, каде што и победил изведувајќи ја песната Yesterday од Битлси. 	 Cariera tu musicie u ahurhi pi festivalu "Melfest" anlu di 1997 tu Pãrlep, iu amintã cu cãnticlu "Yesterday" di Bitãlsi.


Во декември 2012 година го положила испитот за јавни набавки. 	 Tu meslu andreu anlu 2012 lu dipisi examenlu ti ancupãrari publicã.


Димитрија 	 Dimitri tu Gostivarlji


Вероисповед 	 Piste


Тодор „Тоше“ Проески (Прилеп, 25 јануари 1981 — Нова Градишка, 16 октомври 2007) — познат македонски поп-пејач и една од најголемите ѕвезди на балканската музичка сцена, каде што е доживуван како заштитен знак на Македонија. 	 Todor "Toshe" Proesci (Pãrlep, janar 1981 - Não Gradishka) ira cunuscut makedonesche cãntãtor shi unã di naimarile stare tu scena di muzicie pi Balkan, iucido easte cunuscut ca om tsi u vrea multu Macedonie.


Харалампие Поленаковиќ (Гостивар, 30 јануари 1909 - Скопје, 15 февруари 1984 ) бил еден од основоположниците на историјата на македонската книжевност, долгогодишен професор на Филолошкиот факултет во Скопје и еден од првите членови на МАНУ.[1] 	 Haralampie Polenacovici (Gostivarlji, 30 Ianar 1909 - Scopia, 15 Shcurtu 1984), Armãn, ira un di fondatorlji a isturiiljei a literaturãljei machiduneascã, profesor di multsã-anjiu a Facultatiljei di filologhie Scopia shi un di protslji membri al MANU. [1]