Y riqˈui riˈ, riyix ibanon chare ri rupixaˈ ri Dios chi majun rejkalen. Y queriˈ ibanon xaxu (xaxe) wi riche (rixin) chi niben ri achique quibin ca ri iwatiˈt imamaˈ. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic achiˈel reˈ ri yeˈibanalaˈ. Queriˈ xubij ri Jesús chique ri achiˈaˈ fariseos y ri ye aj tzˈibaˈ. 	 եւ այդպէս անարգում էք Աստծու խօսքը նոյն աւանդութեամբ, որ դուք փոխանցում էք միմեանց: Եւ սրա նման ուրիշ շատ բաներ էք անում»:


Y wi cˈo jun winek ri nrajoˈ nelekˈ el pa rachoch jun achi ri cˈo sibilaj ruchukˈaˈ, nabey cˈo chi nuxim ri achi riˈ, y cˈacˈariˈ nicowin nucanoj el ronojel ri nrajoˈ yerucˈuaj. 	 Ոչ ոք չի կարող հզօրի տունը մտնելով՝ նրա ունեցածը կողոպտել, եթէ նախ չկապոտի հզօրին. եւ ապա միայն կը կողոպտի նրա տունը:


Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can yin Rajaf ri uxlanibel kˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 ուրեմն մարդու Որդին շաբաթ օրուայ տէրն է»:


Yacˈa ri chicojol riyix jun wi chic. Ruma ri nrajoˈ chi nicˈojeˈ rukˈij chicojol, xa tubanaˈ chi ya riyaˈ ri más coˈol que chiquiwech ri nicˈaj chic. Y ri nrajoˈ chi ntoc jun cˈamol bey chicojol riyix, xa yariˈ ri tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 Բայց դուք այդպէս չլինէք, այլ՝ ով որ մեծ է ձեր մէջ, թող լինի ինչպէս կրտսերը, իսկ առաջնորդը՝ ինչպէս սպասաւորը:


Y riyeˈ xquibij cˈa: Xecˈojeˈ cˈa ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ. Y xbanatej cˈa chi ri nimalaxel xcˈuleˈ. Pero ri achi riˈ xcom el, y majun ralcˈual ri xcˈojeˈ ta ca. 	 Արդ, մեզ մօտ եօթը եղբայրներ կային. առաջինը կին առաւ եւ մեռաւ ու զաւակ չթողեց.


Y yacˈariˈ tek xpe jun nimalaj cakˈikˈ pa ruwiˈ ri choy. Ri ruwiˈ yaˈ xa jubaˈ ma numuk ri jucuˈ. Pero ri Jesús warnek el. 	 Եւ ահա ծովի վրայ մեծ փոթորիկ առաջացաւ, այնքան, որ նաւակը ծածկուեց ալիքներից: Իսկ ինքը ննջում էր:


Y chukaˈ ri Herodes majun xril ta chrij tek xixintek el riqˈui, y rumariˈ xutzolij chic pe pa nukˈaˈ riyin. Xaxu (xaxe wi) riqˈui riˈ niketamaj chi can majun mac rubanon riche (rixin) chi nicamisex. 	 Եւ ոչ էլ՝ Հերովդէսը, որի մօտ հրամայեցի, որ Յիսուսին տանեն:


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xuchop nitzijon riche (rixin) chi yerutijoj, y xubij cˈa: 	 եւ նա սկսեց նրանց ուսուցանել ու ասել.


Y Riyaˈ cˈanej cˈa cˈo wi tek xutzˈet chi cˈo juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ y sibilaj jabel rubanon ri ruxak. Xbe cˈa apo chuxeˈ chucanoxic ruwech. Y tek xapon apo riqˈui, xa majun ruwech cˈo ta, xa ruyon ruxak cˈo. Ruma ma rukˈijul ta chi niwachin. 	 Եւ հեռուից մի տերեւալից թզենի տեսնելով՝ եկաւ, որ թերեւս նրա վրայ մի բան գտնի. եւ երբ նրան մօտեցաւ, ոչինչ չգտաւ, այլ միայն՝ տերեւ, որովհետեւ տակաւին թզի ժամանակը չէր:


Yacˈa wi ri runakˈ tak awech ma ye utz ta, riyit yitcˈo pa jun kˈekuˈm. Rumariˈ wi xa nichuptej ri sakil ri ruyaˈon ri Dios pan awánima, can pa jun nimalaj kˈekuˈm yacˈojeˈ wi. 	 Իսկ եթէ քո աչքը պղտոր է, քո ամբողջ մարմինը խաւար կը լինի: Եւ արդ, եթէ քո մէջ եղած լոյսը խաւար է, ապա խաւարը՝ որչա՜փ եւս աւելի»:


junan riqˈui jun achi ri xuben jun rachoch. Nabey, xuben ka ri jul riche (rixin) ri rucimiento ri jay, y can pa ruwiˈ abej xucˈot wi ka ri jul riˈ. Cˈacˈariˈ xuyaˈ ka ri rucimiento ri jay, y xuchop cˈa samaj. Y tek cˈachojnek chic cˈa ri jay, xpe cˈa ri raken yaˈ. Y ri raken yaˈ riˈ riqˈui ruchukˈaˈ xberilaˈ ri jay. Pero ri jay ma xsilon ta, ruma chi ri rucimiento ri jay riˈ can pa ruwiˈ abej tzˈuyul wi. 	 Նման է տուն շինող այն մարդուն, որ հողը փորեց ու խորացրեց եւ հիմքը դրեց ժայռի վրայ. եւ երբ հեղեղ բարձրացաւ, գետը զարկեց տանը եւ չկարողացաւ շարժել այն, որովհետեւ նրա հիմքը ժայռի վրայ էր հաստատուած:


Y ri achi aj cˈas xubij cˈa: Riyin cˈo jun ciento barril aceite olivo ri nucˈas, xchaˈ. Y ri rumayordomo ri beyon achi xubij cˈa chare ri aj cˈas: Ya ruwujil ri acˈas reˈ. Y wacami aninek catzˈuyeˈ ka y tabanaˈ chic ca jun ruwujil. Y chupan ri jun wuj ri xtaben, tabanaˈ cˈa ka chupan chi xa nicˈaj ciento barril aceite ri acˈas. 	 Եւ սա ասում է՝ «Հարիւր տակառիկ ձէթ». եւ տնտեսը նրան ասում է՝ «Ա՛ռ քո մուրհակը եւ նստի՛ր ու անմիջապէս գրի՛ր՝ յիսուն»:


Y ri principaliˈ tak sacerdotes xquicˈol cˈa ri sakapuek riˈ y xquibij cˈa: Re puek reˈ ma utz ta cˈa chi nikaxol ka riqˈui ri ofrenda waweˈ pa rachoch ri Dios, ruma re puek reˈ xa rajel quicˈ. 	 Իսկ քահանայապետները արծաթ դրամները վերցնելով՝ ասացին. «Օրինաւոր չէ դրանք ընդունել տաճարի գանձանակի մէջ, քանի որ արեան գին են»:


Y tek ri Jesús xutzˈet chi xa xpe sibilaj bis pa ránima ri achi, xubij: Ri cˈo quibeyomal, cˈayef (cuesta) chi yeˈoc pa rajawaren ri Dios. 	 Երբ Յիսուս նրան տեսաւ տրտմած, ասաց. «Ինչքա՜ն դժուարութեամբ Աստծու արքայութիւնը կը մտնեն նրանք, որոնք հարստութիւն ունեն:


Yacˈa tek xeˈapon riqˈui ri Jesús, ma xquikˈip (xquikˈapuj) ta chic ri raken, ruma xquitzˈet chi xa caminek chic. 	 Բայց երբ եկան Յիսուսի մօտ եւ տեսան, որ նա արդէն մեռած էր, նրա սրունքները չկոտրեցին,


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Riyix can ximey tek xitzˈet chi riyin pa jun uxlanibel kˈij tek xinben jun milagro. 	 Յիսուս պատասխան տուեց նրանց ու ասաց. «Մի գործ արեցի, եւ ամէնքդ զարմացել էք:


Y tek ri Jesús xuqˈuis rubixic chique ri cablajuj rudiscípulos ri achique chi samaj ri nbequibanaˈ, Riyaˈ can ma xcˈojeˈ ta chic ca chiriˈ, xa xbe cˈa pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo chiriˈ pan Israel, chucˈutic y chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios. 	 Եւ երբ Յիսուս վերջացրեց իր տասներկու աշակերտներին պատուէր տալը, այնտեղից գնաց՝ քարոզելու եւ ուսուցանելու շրջակայ քաղաքներում:


Y ri achi riˈ xubij chare ri Jesús: Tijonel, cˈa yin coˈol na tek nchapon pe rubanic ronojel riˈ, xchaˈ. 	 Նա պատասխանեց եւ ասաց նրան. «Վարդապե՛տ, այդ բոլորը իմ մանկութիւնից ի վեր արել եմ. արդ, ի՞նչ եմ պակաս թողել»:


Pero ri achi ri xcˈachojsex, ma retaman ta cˈa achique ri xcˈachojsan chare ri ruyabil; ruma ri Jesús xa ma xcˈojeˈ ta ka chiriˈ chiquicojol ri winek. Riyaˈ xa xbe el. 	 Իսկ բժշկուածը չէր իմանում, թէ ո՛վ է նա, որովհետեւ Յիսուս այդտեղից ամբոխի պատճառով հեռացել էր:


Y xtibanatej cˈa, chi yecˈo achiˈaˈ cachˈalal quiˈ, jun chique riyeˈ xtiyacatej y xtujech ri rachˈalal pa camic. Chukaˈ can yecˈo wi tataˈaj ri xqueyacatej chiquij ri calcˈual. Ri alcˈualaxelaˈ xqueyacatej chukaˈ chiquij ri quiteˈ quitataˈ y xquequiyaˈ pa camic. 	 Եղբայրն իր եղբօրը մահուան պիտի մատնի, եւ հայրը՝ որդուն: Եւ որդիները հայրերի դէմ պիտի ելնեն ու նրանց պիտի սպանեն:


Yacˈa tek quiyaˈon chic cˈa chiquiwech ri achique niquiben riqˈui ri puek riˈ, riyeˈ xquilokˈ cˈa ri rulef jun aj banoy bojoˈy. Ri ulef riˈ can xticˈatzin cˈa riche (rixin) chi chiriˈ yemuk wi ri winek ri ma ye aj chiriˈ ta. 	 Եւ խորհուրդ անելով՝ դրանով գնեցին բրուտի ագարակը՝ որպէս գերեզման օտարների համար:


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ ri quimolon quiˈ, xquitaluj el quiˈ y xebe chcachoch. 	 Ապա ամէն ոք իր տունը գնաց: Իսկ Յիսուս գնաց Ձիթենեաց լեռը:


Ri discípulo ri cˈa ninatex ka, can ya cˈa riyaˈ ri tzˈibayon ronojel re cˈo chupan re jun wuj reˈ. Can ketaman cˈa chi kitzij ronojel ri nukˈalajsaj; ruma riyaˈ can xutzˈet ri xbanatej. 	 Այս աշակերտն է, որ վկայում է այս բաների մասին, որ եւ գրեց իսկ դրանք. եւ գիտենք, որ նրա վկայութիւնը ճշմարիտ է:


Wi jun cˈa chiwe riyix ri can nrajoˈ chi ya riyaˈ ri nabey, xa tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj querilij quinojel ri nicˈaj chic. 	 եւ ձեզնից ով կամենայ առաջին լինել, բոլորին ծառայ թող լինի.


Y ri Jesús riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Ri niniman cˈa wuche (wixin) riyin, ma xu (xe) ta cˈa riyin ri yirunimaj, xa can nunimaj cˈa ri Dios ri yin takayon pe. 	 Յիսուս աղաղակում էր ու ասում. «Ով ինձ է հաւատում, ինձ չէ, որ հաւատում է, այլ նրան, ով ինձ ուղարկեց:


Y ri Jesús xuchop chic cˈa rubey y xapon pa jun aldea. Y chiriˈ chupan ri aldea riˈ cˈo cˈa jun ixok ri Marta rubiˈ, y riyaˈ xucˈul apo ri Jesús pa rachoch. 	 Եւ մինչ նրանք գալիս էին, Յիսուս մտաւ մի գիւղ, եւ Մարթա անունով մի կին նրան ընդունեց իր տան մէջ:


Ri Jacobo y ri Juan, ri ye rucˈajol ri Zebedeo, ri xubij chukaˈ Boanerges chique; biˈaj ri ntel cˈa chi tzij chi ye achiˈel coklajay. 	 եւ Զեբեդէոսի որդու՝ Յակոբոսի ու նրա եղբօր՝ Յովհաննէսի անունները դրեց Բաներեգէս, որ նշանակում է՝ Որոտման որդիներ:


Pero can nicˈatzin chi nibanatej na ri ye tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, rumariˈ tek ma rajawaxic ta cˈa chi yepe ri ángeles chinutoˈic, xchaˈ ri Jesús. 	 Էլ ինչպէ՞ս պիտի կատարուէին Սուրբ Գրքերում գրուածները, թէ՝ այսպէս պէտք է լինի»:


Rumacˈariˈ, riyin can nbij cˈa chiwe chi ronojel ri nicˈutuj tek riyix niben orar y wi can ninimaj chi nicˈul, can xtiyatej wi cˈa chiwe. 	 Դրա համար ասում եմ ձեզ. ամէն ինչ, որ աղօթք անելով խնդրէք եւ հաւատաք, թէ կը ստանաք, կը տրուի ձեզ:


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Jun achi jun bey ca, xuben jun nimakˈij pa rachoch riche (rixin) chi niquiben jun waˈin. Rumariˈ riyaˈ ye qˈuiy winek ri xubij chique chi yeroyobej chrachoch ri kˈij riche (rixin) ri waˈin. 	 Եւ Յիսուս ասաց. «Մի մարդ ընթրիք սարքեց եւ հրաւիրեց շատերին:


Riche (rixin) chi queriˈ tek xtitzˈet chi can ya chic riˈ ri ntajin, ri yixcˈo pa Judea xa can quixanmej cˈa el y tiwewaj iwiˈ ri pa tak juyuˈ. 	 այն ժամանակ, ովքեր Հրէաստանում կը լինեն, թող փախչեն լեռները.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús y ri ye ruˈapóstoles xexuleˈ pe ri pa ruwiˈ ri juyuˈ, y xeˈocˈojeˈ ka quiqˈui ri nicˈaj chic discípulos pa jun liˈon. Y chiriˈ ye qˈuiy chukaˈ winek quimolon quiˈ. Yecˈo winek ye petenak pa tinamit Jerusalem y pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea, y yecˈo chukaˈ ye petenak cˈa quelaˈ chuchiˈ mar, ri cˈa quelaˈ pa tinamit Tiro y Sidón. Yecˈo cˈa chique ri winek riˈ ye petenak riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri nutzijoj ri Jesús, y yecˈo cˈa ye petenak ruma nicajoˈ chi yecˈachojsex el chare ri quiyabil ruma ri Jesús. 	 Եւ նրանց հետ միասին իջաւ մի տափարակ տեղ, ուր նրա աշակերտների խումբը եւ ամբողջ Հրէաստանից ու Երուսաղէմից եւ այն կողմերից եւ Տիւրոսի ու Սիդոնի ծովեզրից


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ ri ye takon el, xquicˈutuj chic cˈa chare: ¿Yit achique cˈa riyit? ¿La ma yit ta cami riyit ri profeta Elías ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca? xechaˈ chare. Pero ri Juan xubij: Ma yin ta riyin, xchaˈ chique. Cˈacˈariˈ ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj chic cˈa jun bey chare: ¿La ma yit ta cami riyit ri profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri kacˈaxan rutzijol chi nipe? xechaˈ chare. Pero riyaˈ xubij: Ma yin ta, xchaˈ. 	 Ու նրան հարցրին՝ իսկ դու ո՞վ ես, Եղիա՞ն ես: Եւ նա ասաց՝ ո՛չ, չեմ: Իսկ դու մարգարէ՞ն ես: Նա պատասխանեց՝ ո՛չ:


Y ri Simón xubij: Ajaf, wi riyit xcatucˈuex pa cárcel, yibe awuqˈui. Hasta yibe awuqˈui, wi riyit xcatapon pa camic, xchaˈ. 	 Եւ Պետրոսն ասաց. «Տէ՛ր, պատրաստ եմ քեզ հետ գնալ ե՛ւ բանտ, ե՛ւ դէպի մահ»:


Y can queriˈ chukaˈ ri chˈabel ri niquibilaˈ ri principaliˈ tak sacerdotes. Riyeˈ y ri aj tzˈibaˈ, ri achiˈaˈ fariseos y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, niquitzeˈej cˈa ri Jesús y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: 	 Նոյնպէս եւ քահանայապետները, օրէնսգէտներով ու ծերերով հանդերձ, ծաղրում էին նրան ու ասում.


Y tek ye caminek chic el ri ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ chuwech ri ixok riˈ, can majun chique ri ye wukuˈ achiˈaˈ riˈ xcˈojeˈ ta ca ralcˈual. Y pa ruqˈuisbel xcom chukaˈ el ri ixok. 	 Եւ եօթն էլ զաւակ չթողեցին. ամենքից յետոյ մեռաւ նաեւ կինը:


Y ri achiˈaˈ ri yekˈaxan ri nubij ri ley y ri fariseos ma xquil ta cˈa achique xquibij apo chare ri Jesús. 	 Եւ այդ մասին նրան պատասխան տալ չկարողացան:


Y ri winek ri xeˈacˈaxan pe ri xbanatej, xepe chutzˈetic. Tek ri winek riˈ xeˈoka riqˈui ri Jesús, xquitzˈet cˈa chi ri achi ri xeˈelesex ri itzel tak espíritu riqˈui, tzˈuyul cˈa apo riqˈui ri Jesús, rucusan rutziak, y ma nuben ta chic cˈa achiˈel ri rubanon pe. Pero ri winek riˈ xa xquixibij quiˈ tek xquitzˈet ri achi riˈ. 	 Եւ երբ մարդիկ դուրս եկան կատարուածները տեսնելու եւ եկան Յիսուսի մօտ ու գտան այն մարդուն, որից դեւերը ելել էին, - որը հագնուած եւ զգաստացած՝ նստած էր Յիսուսի ոտքերի մօտ, - վախեցան:


Y can yacˈariˈ tek xquichop tzij ye caˈiˈ achiˈaˈ riqˈui ri Jesús. Y ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ ya ri Moisés y ri Elías ri ye rusamajel ri Dios ri xecˈojeˈ ojer ca. 	 Եւ ահա երկու մարդիկ խօսում էին նրա հետ: Նրանք Մովսէսն ու Եղիան էին,


¿Pero achique ri xbeˈitzˈetaˈ riyix pa desierto? ¿Xitzˈet cami jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? Can kitzij wi chi ri achi ri xitzˈet chiriˈ, can ya wi riˈ ri rusamaj. Pero can cˈo cˈa chukaˈ jun chic samaj ri yaˈon pe chare. 	 Հապա ի՞նչ տեսնելու համար դուրս եկաք. մի մարգարէ՞. այո՛, ասում եմ ձեզ, առաւել քան մի մարգարէ.


Y ri ruteˈ rutataˈ ri achi xquibij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Ketaman chi ya kalcˈual reˈ y moy tek xalex. 	 Նրա ծնողները պատասխանեցին եւ ասացին. «Գիտենք, որ սա մեր որդին է, եւ որ կոյր ծնուեց.


Riyin can wetaman wi chi queriˈ xtibanatej, ruma chi yin jun achi ri nnimaj ri nubij ri aj kˈatbel tzij chuwe ri cˈo chi nben. Y yecˈo chukaˈ soldados ri ye yaˈon pa nukˈaˈ. Tek nbij cˈa chare jun chi tibe, can nibe wi; y wi nbij chukaˈ chare jun chic chi tipe, can nipe wi chukaˈ. Y tek nbij cˈa chare ri numozo chi tabanaˈ reˈ, can nuben wi chukaˈ, nichaˈ pe, xechaˈ ri achiˈaˈ chare ri Jesús. 	 որովհետեւ ինքս էլ իշխանութեան ենթակայ մարդ եմ, իմ ձեռքի տակ զինուորներ ունեմ. սրան ասում եմ՝ գնա՛, եւ գնում է, իսկ միւսին, թէ՝ արի՛, եւ գալիս է, եւ իմ ծառային, թէ՝ արա՛ այս բանը, եւ նա անում է»:


Ri Tataˈixel ma ya ta cˈa Riyaˈ nikˈato tzij. Can pa nukˈaˈ cˈa riyin ri Cˈajolaxel xujech wi chi nkˈet tzij. 	 Սակայն Հայրը ոչ մէկին չի դատում, այլ ամէն դատաստան տուել է իր Որդուն,


Y wi ta ri achi riˈ man ta riqˈui ri Dios petenak wi, man ta xcowin xuben ri milagro wuqˈui riyin, xchaˈ. 	 Եթէ այդ մարդը Աստծուց չլինէր, որեւէ բան անել չէր կարող»:


Pero tek ri Jesús xapon pa Galilea, jabel rucˈulic xban cuma ri winek aj chiriˈ; ruma ri winek riˈ xecˈojeˈ chukaˈ pa Jerusalem riche (rixin) ri nimakˈij y xquitzˈet ri milagros ri xerubanalaˈ ri Jesús chiriˈ. 	 Սակայն, երբ նա Գալիլիա եկաւ, գալիլիացիները նրան ընդունեցին, որովհետեւ նրանք եւս տեսել էին այն բոլոր նշանները, որ նա արեց Երուսաղէմում՝ տօնի ժամանակ, քանի որ նրանք էլ էին եկել տօնին:


Y cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri achi ri chakiˈj ri rukˈaˈ: Tayukuˈ la akˈaˈ. Y ri achi can xu (xe wi) xuyuk ri rukˈaˈ, can yacˈariˈ xchojmir y xuben achiˈel ri jun chic rukˈaˈ. 	 Այն ժամանակ մարդուն ասաց՝ ձեռքդ երկարի՛ր. եւ նա երկարեց. եւ առողջացաւ գօսացած ձեռքը, ինչպէս միւսը:


Riyaˈ junanin (anibel) cˈa xtzolin y xbe cˈa riqˈui ri Simón Pedro y riqˈui chukaˈ ri jun chic discípulo ri sibilaj xajowex ruma ri Jesús. Ri María Magdalena xuyaˈ cˈa rutzijol chique y xubij cˈa: Yecˈo xeˈelesan el ri ruchˈacul ri Ajaf Jesús pa jul, ruma man cˈo ta chic. Y wacami ma ketaman ta acuchi (achique) xbequiyaˈ wi ca, xchaˈ. 	 Ապա վազում է եւ գալիս Սիմոն Պետրոսի եւ այն միւս աշակերտի մօտ, որին Յիսուս սիրում էր, ու նրանց ասում է. «Տիրոջը վերցրել են գերեզմանից, եւ չգիտենք, թէ ո՛ւր են դրել նրան»:


Yacˈa riyix ma quixquicot ta xaxu (xaxe wi) ruma chi ri itzel tak espíritu yixquinimaj. Más quixquicot pa tak iwánima ruma can tzˈibatal ri ibiˈ chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 Բայց մի՛ ուրախացէք այն բանի համար, որ դեւերը ձեզ հնազանդւում են, այլ ուրախացէ՛ք, որ ձեր անունները գրուած են երկնքում»:


Pero can achiˈel cˈa ri nbin chiwe, chi astapeˈ riyix can itzˈeton ri nben riyin, xa ma yininimaj ta. 	 Բայց ես ձեզ ասել եմ, թէ ինձ տեսաք եւ չէք հաւատում:


Pero ri Jesús man cˈa xucukubaˈ ta rucˈuˈx quiqˈui ri winek riˈ, ruma Riyaˈ can retaman wi ri cˈo pa tak cánima quinojel ri winek. 	 Բայց Յիսուս անձամբ վստահութիւն չունէր նրանց նկատմամբ, որովհետեւ ինքն ամենքին ճանաչում էր


Ronojel cˈa ri etzelal achiˈel riˈ, pa ránima cˈa ri winek yepe wi, y yacˈariˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin). Quecˈariˈ xubij ri Jesús chique ri rudiscípulos. 	 Այս բոլոր չարիքները ներսից են ելնում եւ պղծում մարդուն»:


y chi yecˈo ri xquebe pa nubiˈ riyin chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek chuwech ronojel re ruwachˈulef, chi titzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi nicuyutej quimac. Y nitiquiribex el re pa Jerusalem. 	 եւ քարոզուէր նրա անունով ապաշխարութիւն եւ մեղքերի թողութիւն բոլոր ազգերի մէջ՝ Երուսաղէմից սկսած:


Yacˈa ri discípulos ma xekˈajan ta apo chuwech ri Jesús, ruma tek ye petenak pa bey, xa xquichˈojilaˈ cˈa chiquiwech chi achique ri más nim rukˈij chique riyeˈ. 	 Եւ նրանք լուռ էին մնում, որովհետեւ ճանապարհին իրար հետ վիճում էին, թէ ո՛վ է մեծը:


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ, ye qˈuiy wi ri winek xeniman riche (rixin) ri Jesús ri chiriˈ pa tinamit Sicar, ri cˈo chiriˈ pa rucuenta ri Samaria. Y riˈ ruma chi ri ixok quereˈ xberubij chique ri winek: Ri Jesús xubij chuwe ronojel ri ye nubanalon, xchaˈ chique. 	 Եւ սամարացիների այդ քաղաքից շատեր հաւատացին նրան այն կնոջ խօսքի համար, որ վկայեց, թէ՝ ինձ ասաց այն բոլորը, ինչ ես արել էի:


Chupan ri rutinamit, ri Jesús ma qˈuiy ta cˈa milagros ri xerubanalaˈ, ruma ri ruwinak ma xquinimaj ta. 	 Եւ նրանց անհաւատութեան պատճառով այնտեղ զօրաւոր շատ գործեր չարեց:


Yacˈa ri chicojol riyix jun wi chic. Ruma ri nrajoˈ chi nicˈojeˈ rukˈij chicojol, xa tuchˈutinirisaj riˈ, y querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 Ձեր մէջ եւս չպէտք է այդպէս լինի. այլ ձեզնից ով կը կամենայ մեծ լինել, ձեր ծառան պիտի լինի.


Y ri winek ri yecˈo cˈa apo riqˈui ri Juan, can coyoben cˈa chi ri Juan nubij ta chique chi achique cˈa riˈ riyaˈ, ruma riyeˈ niquibilaˈ cˈa pa tak cánima chi riqˈui jubaˈ chi ri Juan yariˈ ri Cristo. 	 Ժողովուրդը սպասման մէջ էր, եւ բոլորն իրենց սրտում Յովհաննէսի մասին հարց էին տալիս, թէ՝ միթէ սա՞ է Քրիստոսը:


Can ye tinamit cˈa ri achiˈel pa kˈekuˈm yecˈo wi, y xapon cˈa ri Nimalaj Sakil quiqˈui. Y chukaˈ can ye tinamit cˈa ri pa rumujal ri camic yecˈo wi, y xapon cˈa quiqˈui ri nisakirisan quiche (quixin). 	 խաւարի մէջ նստած ժողովուրդը մեծ լոյս տեսաւ. եւ լոյս ծագեց նրանց վրայ, որ նստում էին մահուան երկրի եւ ստուերների մէջ»:


Wi riyix xa ta yix junan quiqˈui ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, can ta yixcajoˈ jabel. Pero riyin can xixinchaˈ yan pe chiquicojol y ma yix junan ta chic quiqˈui, y rumariˈ yixquetzelaj. 	 Եթէ այս աշխարհից լինէիք, աշխարհն արդէն, որպէս իրենը, ձեզ սիրած կը լինէր. բայց որովհետեւ այս աշխարհից չէք, այլ ես ձեզ ընտրեցի աշխարհից, դրա համար աշխարհը ձեզ ատում է:


Y ri nrajoˈ ri Nataˈ Dios ri yin takayon pe, ya cˈa chi quinojel ri ye ruyaˈon chuwe, man ta jun xtisach ca, y pa ruqˈuisbel kˈij xquencˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ. 	 Այս է կամքը իմ Հօր, որ ինձ ուղարկեց. բոլոր նրանք, ում Հայրն ինձ տուել է, նրանցից ոչ մէկին չկորցնեմ, այլ վերջին օրը յարութիւն առնել տամ նրանց:


Y jun bey chic, ri Jesús xubij cˈa chique: Riyin can xquitzolin wi cˈa, y tek riyix xquinicanoj, man cˈa xquiniwil ta. Xa can chupan cˈa ri imac xquixcom wi. Y ri achique lugar yibe wi riyin, riyix ma yixcowin ta yixapon, xchaˈ ri Jesús. 	 Յիսուս դարձեալ նրանց ասաց. «Ես գնում եմ, եւ դուք ինձ կը փնտռէք եւ ձեր մեղքերի մէջ կը մեռնէք, քանի որ, ուր ես եմ գնում, դուք չէք կարող գալ»:


Riyeˈ chukaˈ astapeˈ xquequichop itzel tak cumatz y xquequitijlaˈ camisanel tak akˈom, majun xtiquicˈulwachij. Xtiquiyalaˈ chukaˈ quikˈaˈ pa quiwiˈ yawaˈiˈ y xquecˈachoj. Qˈuiy cˈa ri xquequibanalaˈ riyeˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 իրենց ձեռքերին օձեր պիտի բռնեն, եւ եթէ մահացու թոյն խմեն, դա նրանց չպիտի վնասի. հիւանդների վրայ ձեռք պիտի դնեն եւ բժշկեն»:


Yacˈa ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef can xu (xe) wi xquitzˈet chi ya ri rucˈajol ri rajaf ri ulef ri xapon, xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Yareˈ ri xtoc ca rajaf ronojel re ulef re kakajon. Wacami quixam pe, tikacamisaj riche (rixin) chi queriˈ re ulef reˈ ntoc ca kiche (kixin) riyoj, xechaˈ. 	 Իսկ մշակները երբ տեսան, որ նա գալիս է, իրար ասացին. «Ժառանգը սա է, եկէք սպանենք սրան, եւ ժառանգութիւնը մերը թող լինի»:


Y astapeˈ riyix queriˈ nibij chare, pero ma iwetaman ta ruwech. Yacˈa riyin can wetaman wi ruwech. Y xa yinoc cˈa jun aj tzˈucuy tzij achiˈel riyix, wi ta nbij chi ma wetaman ta ruwech. Pero riyin can wetaman wi ruwech y can nben wi cˈa ri nubij ri ruchˈabel Riyaˈ. 	 ու չէք ճանաչում նրան: Բայց ես ճանաչում եմ նրան. եւ եթէ ասեմ, թէ նրան չեմ ճանաչում, ձեզ նման ստախօս կը լինեմ. բայց ես ճանաչում եմ նրան եւ նրա խօսքը պահում եմ:


Y xabachique cˈa winek ri nukˈalajsaj riˈ chi riyaˈ yin runiman riyin, riyin chukaˈ xtinkˈalajsaj chuwech ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj chi ri winek riˈ wuche (wixin) chic riyin. 	 Ով որ ինձ կը խոստովանի մարդկանց առաջ, ես էլ կը խոստովանեմ նրան իմ Հօր առաջ, որ երկնքում է:


Y ri Jesús riqˈui cˈa ajowabel xutzuˈ ruwech ri achi tek xubij queriˈ, y cˈacˈariˈ xubij chare: Cˈa cˈo na jun ri ma abanon ta. Wacami, jet jacˈayij cˈa ronojel ri cˈo awuqˈui y ri rajel tayaˈ chique ri pobres, riche (rixin) chi queriˈ nicˈojeˈ abeyomal chilaˈ chicaj. Y catam pe wuqˈui, quinatzekelbej, y ma tapokonaj ta nakˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin, achiˈel jun ri can benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex, xchaˈ chare. 	 Եւ Յիսուս նրան նայելով՝ սիրեց նրան եւ ասաց. «Քեզ մէ՛կ բան է պակասում. եթէ կամենում ես կատարեալ լինել, գնա վաճառի՛ր ինչ որ ունես ու աղքատների՛ն տուր եւ երկնքում գանձեր կ՚ունենաս. եւ վերցրո՛ւ խաչդ եւ արի՛ իմ յետեւից»:


Yacˈa tek can cˈa ma jane yeˈapon ta ri ixokiˈ chiriˈ chuchiˈ ri jul, xuben jun nimalaj silonel. Queriˈ xbanatej ruma jun ángel riche (rixin) ri Ajaf ri petenak chilaˈ chicaj, xka acuchi (achique) mukun wi ca ri Jesús, y xrelesaj cˈa el ri setesic abej ri tzˈapebel ruchiˈ ri jul y xtzˈuyeˈ ka pa ruwiˈ. 	 Եւ ահա մեծ երկրաշարժ եղաւ, որովհետեւ Տիրոջ հրեշտակը երկնքից իջնելով՝ մօտեցաւ, դռնից վէմը մի կողմ գլորեց ու նստեց նրա վրայ:


Y tek xtzˈaket cˈa ri kˈij achiˈel nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, chi ri ixokiˈ ri xeˈalan cˈo chi niquichˈajchˈojsaj quiˈ, ri María y ri José xquicˈuaj cˈa ri acˈal Jesús pa rachoch ri Dios pa Jerusalem, riche (rixin) chi xbequicˈutuˈ ca chuwech ri Ajaf Dios. 	 Երբոր նրանց սրբագործման օրերը լրացան, Մովսէսի Օրէնքի համաձայն՝ նրան Երուսաղէմ տարան՝ Տիրոջը ներկայացնելու համար,


Y wi cˈo jun xtibin pe chiwe chi achique ruma yixtajin niquir ri ti alaj bur, tibij cˈa ca chare chi nicˈatzin chare ri Ajaf, pero chanin xtorutzolij ca, quixchaˈ ca chare, xeˈucheˈex el ruma ri Jesús. 	 Եւ եթէ մէկը ձեզ ասի. «Այդ աւանակը ինչո՞ւ էք արձակում», կ՚ասէք. «Տիրոջը պէտք է». եւ նա իսկոյն դրան այստեղ կ՚ուղարկի»:


Y ronojel ri ma kˈalajsan ta, xtikˈalajin pe. Y ronojel ri tzˈapel ca rij, xtel cˈa pe chuwasakil. 	 որովհետեւ չկայ ծածուկ բան, որ չյայտնուի, եւ գաղտնի բան, որ չիմացուի,


Y ri Jesús xutzijoj chic cˈa jun cˈambel tzij chiquiwech ri winek, y xubij cˈa: Ri rajawaren ri caj junan riqˈui jun ti ijaˈtz riche (rixin) ri mostaza ri nberuticaˈ ca jun achi pa rulef. 	 Նրանց առաջ նա մէկ ուրիշ առակ էլ դրեց ու ասաց. «Երկնքի արքայութիւնը նման է մանանեխի հատիկի, որ մի մարդ, առնելով, սերմանեց իր արտի մէջ:


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin cˈo chukaˈ jun ri nwajoˈ ncˈutuj chiwe. Y wi riyix xtibij chuwe, riyin chukaˈ xtinbij chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ rumariˈ yicowin yenbanalaˈ quereˈ. 	 Յիսուս պատասխան տուեց եւ ասաց նրանց. «Ես էլ ձե՛զ մի բան հարցնեմ, պատասխանեցէ՛ք ինձ, եւ ես ձեզ կ՚ասեմ, թէ ինչ իշխանութեամբ եմ այս անում:


Y can achiˈel cˈa nuben ri Tataˈixel tek nuyaˈ quicˈaslen ri caminakiˈ chi yeruyec pe, can queriˈ chukaˈ nben riyin ri Cˈajolaxel, can nyaˈ cˈa chukaˈ cˈaslen chique ri winek ri achoj chique nwajoˈ nyaˈ wi. 	 որովհետեւ, ինչպէս որ Հայրը յարութիւն է տալիս մեռելներին եւ կենդանացնում է, նոյնպէս եւ Որդին կենդանացնում է՝ ում կամենայ:


Yacˈa tek xtipe ri Lokˈolaj Espíritu, can xquixrutijoj y xquixrucˈuaj chupan ri kitzij. Riyaˈ ma pa ruyonil ta cˈa xtichˈo; ruma ri chˈabel cˈa ri xtuyalaˈ chiwe, can ya cˈa riˈ ri bin pe chare chilaˈ chicaj. Y rumariˈ tek Riyaˈ xquerukˈalajsaj yan cˈa chiwe ri xquebanatej ri chiwech apo. 	 Երբ որ գայ նա՝ Ճշմարտութեան Հոգին, ամենայն ճշմարտութեամբ կ՚առաջնորդի ձեզ. որովհետեւ ոչ թէ ինքն իրենից կը խօսի, այլ ինչ լսի, այն կը խօսի. եւ գալիք բաների մասին կը պատմի ձեզ:


Xincˈom cˈa pe riche (rixin) chi xonyaˈ chiquiwech re adiscípulos riche (rixin) chi niquicˈachojsaj ta el, y xa ma xecowin ta, xchaˈ ri achi. 	 Յիսուս պատասխան տուեց ու ասաց. «Ո՛վ անհաւատ եւ մոլորուած սերունդ, մինչեւ ե՞րբ ձեզ հետ պիտի լինեմ, մինչեւ ե՞րբ ձեզ պիտի հանդուրժեմ. նրան ինձ մօ՛տ բեր»:


Y ri pakˈij, ri Jesús nicˈojeˈ cˈa chiriˈ pa rachoch ri Dios, yerutijoj ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Y ri chakˈaˈ nibe el y nbecˈojeˈ ri pa juyuˈ ri Olivos rubiˈ. 	 Եւ ցերեկը ուսուցանում էր տաճարի մէջ, իսկ գիշերները ելնում էր, մնում այն լերան վրայ, որը կոչւում էր Ձիթենեաց:


Cˈo chic cˈa ri Juan pa cárcel, tek ri Jesús xbe pa Galilea. Ri Jesús nutzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, 	 Յովհաննէսի բանտարկուելուց յետոյ Յիսուս Գալիլիա եկաւ. քարոզում էր Աստծու Աւետարանը եւ ասում.


Y tek ri rudiscípulos ri Jesús xquicˈaxaj ri chˈabel riˈ, xsach quicˈuˈx. Y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Wi can achiˈel ri xubij, ¿achique ta cˈa jun ri xticolotej? yechaˈ. 	 Երբ աշակերտները այս լսեցին, շատ զարմացան ու ասացին. «Իսկ ո՞վ կը կարողանայ փրկուել»:


Xpe ri Jesús xubij chare: Riyit quinatzekelbej. Xa tayaˈ cˈa ca chi ri caminakiˈ quemuk na cuma ri ye caminek chupan ri quimac, xchaˈ ri Jesús. 	 Յիսուս նրան ասաց. «Դու իմ յետեւի՛ց արի եւ թո՛յլ տուր, որ մեռեալնե՛րը թաղեն իրենց մեռելներին»:


Yacˈa ri jun chique ri rudiscípulos, ri sibilaj najowex ruma ri Jesús, ye rakˈel cˈa junan riqˈui ri Jesús. 	 Եւ աշակերտներից մէկը, որին Յիսուս սիրում էր, նստել էր նրա մօտ:


Ri Pedro y ri jun chic discípulo, can xu (xe) wi xquicˈaxaj ri xubij ri María Magdalena chique, can yacˈariˈ xeˈel el y xebe chuchiˈ ri jul. 	 Պետրոսը եւ միւս աշակերտը ելան եւ գերեզման էին գալիս:


Y yacˈa tek ri aj kˈatbel tzij xucˈutuj chic jun bey chique ri winek riˈ chi achique cˈa chique chi ye caˈiˈ ri nrelesaj el, ri winek riˈ can yacˈariˈ xquibij: Ya ri Barrabás tawelesaj el, xechaˈ. 	 Կուսակալը պատասխան տուեց ու ասաց նրանց. «Այս երկուսից որի՞ն էք ուզում, որ ձեզ համար արձակեմ»:


Ruma ri xbanatej, can xbanatej riche (rixin) chi queriˈ kitzij ntel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. Ruma ri tzˈibatal ca, nubij: Can majun cˈa rubakil Riyaˈ ri xtikˈip (xtikˈapux) ta. 	 Այս պատահեց, որպէսզի կատարուի գրուածը, թէ՝ նրա ոսկորը չպիտի փշրուի:


Rumariˈ wi xa can nibix cˈa chiwe: Ri Cristo xpe yan y wacami cˈo pa jun desierto, riyix man cˈa quixbe ta chutzˈetic. Y wi nibix chiwe chi ri Cristo cˈo chic y wacami chupan ri jun jay riˈ cˈo wi, ma queˈinimaj ta. 	 Ապա եթէ ձեզ ասեն՝ ահա՛ անապատի մէջ է, չելնէք, կամ թէ՝ ահա՛ մառանում է, չհաւատաք.


Tek riyix niben orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios. Ruma chi ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj, can retaman chic cˈa ri achique ri rajawaxic chiwe, tek cˈa ma jane nicˈutuj ta chare. 	 Արդ, նրանց չնմանուէ՛ք, որովհետեւ ձեր Հայրը գիտէ, թէ ինչ է ձեզ պէտք, նախքան որ դուք նրանից մի բան ուզէք:


Y astapeˈ can ye qˈuiy cˈa ri yesiqˈuix (yeˈoyox), xa ma ye qˈuiy ta ri xquechatej riche (rixin) chi yeˈoc pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 որովհետեւ կանչուածները բազում են, իսկ ընտրեալները՝ սակաւ»:


Ri nitzˈeto wuche (wixin), can nutzˈet cˈa chukaˈ ri Dios ri yin takayon pe. 	 Եւ ով ինձ է տեսնում, տեսնում է նրան, ով ինձ ուղարկեց:


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri ye rudiscípulos: Ma tinek ta, xa tiyaˈ ca. Y xpe ri Jesús xuchop ri ruxquin ri mozo riˈ y xucˈachojsaj ca. 	 Յիսուս պատասխանեց եւ ասաց. «Թո՛յլ տուէք, բաւ է եղածը»: Եւ դիպչելով ականջին՝ այն բժշկեց:


Y can queriˈ chukaˈ niquiben ri soldados. Yetzeˈen apo chrij ri Jesús. Yejel apo riqˈui y xquitzuj (xquisuj) jun chˈomilaj ruyaˈal uva chare. 	 Զինուորներն էլ ծաղրում էին նրան. առաջ էին գալիս, քացախ էին մատուցում նրան եւ ասում.


Ri achi xubij queriˈ ruma ri Jesús rubin chic cˈa chare ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri achi riˈ, chi tel el. 	 քանի որ Յիսուս նրան ասում էր. «Պի՛ղծ ոգի, դո՛ւրս ելիր այդ մարդուց»:


Y tek ri Jesús rubin chic ka queriˈ chique, xerucˈut cˈa ri rukˈaˈ raken chiquiwech. 	 Եւ այս ասելով՝ ցոյց տուեց նրանց իր ձեռքերն ու ոտքերը:


Y ruma chi can ye qˈuiy ri winek ri yeˈoka riqˈui, ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos chi tiquiyaˈ pe jun jucuˈ queriˈ nakaj, riche (rixin) chi queriˈ, wi ri winek más niquipitzˈ, Riyaˈ ntoc cˈa chupan ri jucuˈ riˈ. 	 Եւ նա իր աշակերտներին ասաց, որ իր համար մի նաւակ պատրաստ լինի ամբոխի պատճառով, որպէսզի իրեն չնեղեն:


Y ri Jesús can xumey cˈa tek xracˈaxaj ri rutakon el rubixic ri capitán. Y can yacˈariˈ xerutzuˈ ri winek ri ye tzeketel chrij, y xubij cˈa chique: Can kitzij nbij chiwe, chi ri achi ri takayon pe rubixic re chˈabel reˈ, can rucukuban wi rucˈuˈx wuqˈui. Y majun cˈa wech aj Israel ri wilon ta ri can rucukuban ta rucˈuˈx wuqˈui, achiˈel ri jun achi riˈ. 	 Եւ երբ Յիսուս այս լսեց, զարմացաւ. դարձաւ ժողովրդին, որ հետեւում էր իրեն, եւ ասաց. «Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, որ Իսրայէլի մէջ անգամ այսչափ հաւատ չգտայ»:


Y ruma chi queriˈ xubij ri Jesús, ri discípulos xquichˈob cˈa pa tak cánima: Riyaˈ xubij queriˈ ruma majun caxlan wey xkacˈom pe riche (rixin) chi nikatij, xechaˈ. 	 Աշակերտները իրենց մէջ խորհում էին ու ասում. «Որովհետեւ հաց չենք վերցրել»:


Ri xebechapo pe riche (rixin) ri Jesús chiriˈ pa Getsemaní, xquicˈuaj cˈa riqˈui ri Caifás ri nimalaj sacerdote, ri acuchi (achique) quimolon wi ca quiˈ ri aj tzˈibaˈ y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij. 	 Իսկ նրանք բռնելով Յիսուսին՝ տարան Կայիափա քահանայապետի մօտ, ուր օրէնսգէտներն ու ծերերը հաւաքուել էին:


Y ri caˈiˈ discípulos xquicˈutuj cˈa chare: ¿Acuchi (achique) cˈa nawajoˈ chi nikaben wi ruchojmil? xechaˈ. 	 Եւ նրանք ասացին. «Ո՞ւր ես ուզում, որ պատրաստենք»:


Y ri rudiscípulos xquibij cˈa chare: Tijonel, xa cˈareˈ ca tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij quicˈualon chic abej chawij riche (rixin) chi yatquicamisaj. ¿Can nawajoˈ cˈa chi yatzolin chic chilaˈ? xechaˈ chare. 	 Աշակերտները նրան ասացին. «Ռաբբի՛, հրեաները դեռ նոր էին ուզում քեզ քարկոծել, եւ նորից այնտե՞ղ ես գնում»:


Y ruma wi riyin ri Itijonel y ri Iwajaf xinchˈej ri iwaken, can queriˈ cˈa chukaˈ tibanaˈ riyix. Man cˈa tipokonaj ta nichˈajlaˈ iwaken chiˈiwachibil iwiˈ. 	 իսկ արդ, եթէ ես՝ Տէրս եւ Վարդապետս, լուացի ձեր ոտքերը, դուք էլ պարտաւոր էք միմեանց ոտքերը լուանալ.


Y ri Asa xralcˈualaj ri Josafat; ri Josafat xralcˈualaj ri Joram; y ri Joram xralcˈualaj ri Uzías. 	 Րոբովամը ծնեց Աբիային. Աբիան ծնեց Ասափին. Ասափը ծնեց Յոսափատին. Յոսափատը ծնեց Յորամին. Յորամը ծնեց Օզիային.


Y yacˈa tek kˈaxnek chic ri caˈiˈ kˈij, ri Jesús xubij chique ri discípulos: Wacami kojtzolin cˈa pa Judea. 	 Ապա դրանից յետոյ իր աշակերտներին ասաց. «Եկէ՛ք վերստին գնանք Հրէաստան»:


Y xabachique cˈa winek ri niyokˈon chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, cˈa nicuyutej na rumac. Yacˈa ri niyokˈon chrij ri Lokˈolaj Espíritu, man cˈa xticuyutej ta rumac. 	 Եւ ով որ մարդու Որդու դէմ բան ասի, նրան պիտի ներուի, բայց ով որ Սուրբ Հոգուն հայհոյի, նրան չպիտի ներուի:


Y riyaˈ xubij cˈa pe chique ri kˈopojiˈ riˈ: ¿Yix achique cˈa riyix? Riyin can kitzij ri nbij chiwe chi ma wetaman ta iwech, xeˈucheˈex pe. 	 Նա պատասխան տուեց ու ասաց. «Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, որ ձեզ չեմ ճանաչում»:


Ruma ri chˈabel ri ye rutzˈiban ca ri Moisés, nubij: Tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ. Y wi cˈo jun nibin pokon tak chˈabel chique ri ruteˈ rutataˈ, can majun chic cˈa ri nrajoˈ, xa can ticamisex. Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. 	 որովհետեւ Մովսէսն ասում է. «Պատուի՛ր քո հօրն ու մօրը. եւ ով որ չարախօսի իր հօր կամ մօր մասին, մահուամբ թող պատժուի»:


¿Y achique cˈa ruma tek nichˈujirisaj iwiˈ ruma ri itziak? Ri Dios retaman nuyaˈ itziak. Xaxu (xaxe) na peˈ queˈitzuˈ ri cotzˈiˈj ri lirio quibiˈ, ri yecˈo pa tak juyuˈ. Queˈitzuˈ tek yeqˈuiy. Riyeˈ ma yesamej ta, ni ma yebatzˈin ta, riche (rixin) chi queriˈ yequibanalaˈ ta quitziak ri ye jabel oc. 	 Եւ հագուստի համար ինչո՞ւ էք հոգս անում. նայեցէ՛ք վայրի շուշանին, ինչպէ՜ս է աճում. ո՛չ ջանք է թափում եւ ո՛չ հիւսում:


Y tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos tek quicˈaxan chic ka ri cˈambel tak tzij ri xerutzijoj ri Jesús, can xkˈax cˈa chiquiwech chi chiquij riyeˈ xchˈo wi ka. 	 Երբ քահանայապետները եւ օրէնսգէտներ ու փարիսեցիներ նրա առակները լսեցին, իմացան, որ իրենց համար ասաց:


Y chanin cˈa xbe rutzijol ri Jesús. Rumariˈ ri winek ri yecˈo pa tak lugar ri yecˈo pe chunakajal ri tinamit Capernaum, xquicˈaxaj chukaˈ ri yerubanalaˈ ri Jesús. 	 Եւ նրա հռչակը տարածւում էր գաւառի շրջակայքի բոլոր տեղերում:


Ruma wi yeˈitzuˈ ri winek xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi itzel yixtzijon chiquij, can queriˈ chukaˈ xtiban chiwe riyix. Can achiˈel wi cˈa rubanic ri niben riyix chique ri winek, can queriˈ chukaˈ xtiban chiwe riyix. 	 որովհետեւ ինչ դատաստանով, որ դատէք, նրանով էք դատուելու. եւ ինչ չափով, որ չափում էք, նրանով պիտի չափուի ձեզ համար:


Y yacˈa tek ri Jesús rubin chic ka reˈ, jun chique ri ye aj chˈameˈy ri can cˈo apo chiriˈ xupakˈij rupalej ri Jesús chi kˈaˈ. Y ri aj chˈameˈy riˈ xubij chare ri Jesús: ¿Achique ruma tek quereˈ xabij apo chare la nimalaj sacerdote? xchaˈ. 	 Երբ նա այս ասաց, այնտեղ կանգնած պահակներից մէկը մի ապտակ տուեց Յիսուսին ու ասաց. «Այդպէ՞ս ես պատասխան տալիս քահանայապետին»:


Xpe ri rucaˈn achi, ri rachˈalal ca ri achi ri caminek chic el, xcˈuleˈ riqˈui ri malcaˈn ixok. Pero chukaˈ ri achi riˈ xcom el y majun ralcˈual ri xcˈojeˈ ta ca. Ri rox achi can queriˈ chukaˈ ri xucˈulwachij el, achiˈel ri caˈiˈ nabey tak rachˈalal y ri ixok cˈa xcˈojeˈ na ca. 	 եւ երկրորդը նոյն կնոջն առաւ ու մեռաւ. եւ նա էլ զաւակ չթողեց: Նոյն ձեւով նաեւ երրորդը առաւ նոյն կնոջը:


Y tek ri Jesús rubin chic ka ronojel riˈ, ri winek cˈa ri yeˈacˈaxan riche (rixin) ri Jesús, niquichˈob cˈa chi tek Riyaˈ xtoc apo ri pa tinamit Jerusalem, xtibetzˈuyeˈ ca pa kˈatbel tzij y chanin xtibekˈalajin pe ri rajawaren ri Dios. Y ruma chi queriˈ niquichˈob ri winek, y ruma chi xa nakaj chic yecˈo wi apo chare ri tinamit Jerusalem, rumariˈ ri Jesús xuchop cˈa rubixic jun cˈambel tzij chique. 	 Եւ մինչ նրանք լսում էին այս, Յիսուս մի առակ էլ աւելացրեց նրա համար, որ ինքը մօտենում էր Երուսաղէմին, եւ նրանք կարծում էին, թէ Աստծու արքայութիւնը շուտով յայտնուելու է:


Y yecˈo israelitas ri xquibilaˈ chiquiwech quiqˈui ri rudiscípulos ri Juan chrij ri achique chi bautismo ri más utz. 	 Եւ Յովհաննէսի աշակերտների ու մի հրեայի միջեւ մաքրութեան մասին մի հարց ծագեց:


Y queriˈ chukaˈ majun niyaˈo ta cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan jun tzˈum yabel yaˈ ri xa riˈj chic. Ruma wi queriˈ niban, y ri tzˈum xa ma niyukuk ta chic, xa nirakaroˈ y niqˈuis el ri ruyaˈal uva chupan. Y chukaˈ ri tzˈum riˈ majun chic nicˈatzin wi. Yacˈa jun cˈacˈacˈ tzˈum yabel yaˈ, utz niyaqueˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan. Queriˈ xubij ri Jesús chrij ri chˈabel ri xucˈut. 	 Եւ ոչ ոք հին տիկերի մէջ նոր գինի չի լցնի, ապա թէ ոչ նոր գինին կը պայթեցնի տիկերը, գինին կը թափուի, եւ տիկերը կը փչանան: Այլ նո՛ր գինին նո՛ր տիկերի մէջ պէտք լցուի:


¿Achique ruma tek re Jesús nubij chare la achi laˈ chi nucuy rumac? Can itzel ri nubij ruma nuben chi can ya Riyaˈ ri Dios. ¿Ruma achique ta chic jun ri nicuyu mac? Majun chic jun. Xaxu (xaxe) wi ri Dios ri nicuyu mac, yechaˈ cˈa pa tak cánima ri aj tzˈibaˈ riˈ. 	 «Այս ի՞նչ է խօսում, սա հայհոյում է. ո՞վ կարող է մեղքերին թողութիւն տալ, եթէ ոչ՝ միայն Աստուած»:


Kitzij nbij chawe: Ya ri wetaman y ri ntzˈeton riyin ri ntzijoj, yacˈa riyix ma niwajoˈ ta ninimaj. 	 Ճշմարիտ, ճշմարիտ եմ ասում քեզ, խօսում ենք, ինչ որ գիտենք, եւ վկայում ենք, ինչ որ տեսել ենք, եւ մեր վկայութիւնը չէք ընդունում:


Y rumariˈ ri winek can ma jubaˈ xquinimaj ta ri Jesús. Y ri Jesús xubij cˈa chique ri winek riˈ: Majun cˈa jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, ri man ta jun rukˈij. Quinojel can cˈo wi quikˈij, xa yacˈa chi ma niyaˈox (nyaˈ) ta quikˈij pa tak quitinamit y pa tak cachoch, xchaˈ chique. 	 Եւ նրանով գայթակղւում էին: Իսկ Յիսուս նրանց ասաց. «Չկայ անարգուած մարգարէ, բայց միայն՝ իր գաւառում եւ իր տանը»:


Y quinojel cˈa ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, xquimey tek xquitzˈet ri xuben ri Jesús, y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa rubanic ri ruchukˈaˈ ri ruchˈabel re achi reˈ? Ruma ri ruchˈabel can nucˈut cˈa chi Riyaˈ can cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ. Ri itzel tak espíritu can niquinimaj rutzij y yeˈel el, yechaˈ cˈa ka chiquiwech. 	 Եւ բոլորին զարմանք պատեց. իրար հետ խօսում էին ու ասում. «Ի՜նչ խօսք է այս, որ իշխանութեամբ եւ զօրութեամբ սաստում է պիղծ ոգիներին, եւ դրանք դուրս են գալիս»:


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿La majun bey cˈa isiqˈuin ta ri tzˈibatal ca chupan ri wuj chrij ri xquiben ri David y ri ye rachibil ri ojer ca, tek sibilaj xenum? 	 Եւ նա նրանց ասաց. «Դուք չէ՞ք կարդացել, թէ ինչ արեց Դաւիթը, երբ քաղց զգաց նա եւ նրանք, որ նրա հետ էին:


Ri can ninatan cˈa ri rachoch ri Dios riche (rixin) chi nuben jurar, can nunataj cˈa ronojel. Nunataj ri rachoch ri Dios y nunataj ri cˈo chiriˈ. 	 Եւ ով երդուեց տաճարի վրայ, երդուած կը լինի նրա եւ նրա մէջ բնակուող Աստծու վրայ:


Xa ta riyix iwetaman achique ntel wi chi tzij ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios, man ta xixcowin xibij chi ri nudiscípulos ma utz ta yetajin chubanic. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios nubij: Riyin ri más nika chinuwech chi niben riyix, ya chi nijoyowaj quiwech ri winek, ya cˈa riˈ ri más nika chinuwech, que chuwech ri chicop ri yecamisex y yeˈitzuj (yeˈisuj) chinuwech. 	 Եւ եթէ իմանայիք, թէ ի՛նչ է՝ ողորմութիւն եմ կամենում եւ ոչ՝ զոհ, ապա դուք անպարտներին չէիք դատապարտի.


Y tek xcanaj ca ruyon ri Jesús quiqˈui ye caˈiˈ oxiˈ winek y ri ye cablajuj rudiscípulos, ri yecˈo riqˈui xquicˈutuj cˈa chare chi achique cˈa ri nrajoˈ nubij chique riqˈui ri cˈambel tzij ri xutzijoj chique. 	 Եւ երբ առանձին մնաց, նրա շուրջը եղողները, աշակերտների հետ միասին, հարցրին նրան այս առակի մասին:


Yacˈariˈ tek ri Pilato xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye principaliˈ tak sacerdotes y ri ye cachibil ri pa moc (comon) yekˈato tzij. Y chukaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri winek. 	 Պիղատոսը կանչեց քահանայապետներին, իշխանաւորներին եւ ժողովրդին ու ասաց.


Yacˈa ri Jesús xubij chare: Pedro, riyin nbij cˈa chawe, chi chupan re jun akˈaˈ re wacami, cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ, tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech, xchaˈ ri Jesús chare ri Pedro. 	 Եւ նա նրան ասաց. «Ասում եմ քեզ, Պետրո՛ս, այսօր դեռ աքաղաղը կանչած չպիտի լինի, մինչեւ որ դու երեք անգամ ուրանաս՝ ասելով, թէ ինձ չես ճանաչում»:


Yacˈariˈ tek jun cˈa chique ri rudiscípulos, ri Andrés rubiˈ, ri rachˈalal ri Simón Pedro, xubij: 	 Նրա աշակերտներից մէկը՝ Անդրէասը, Սիմոն Պետրոսի եղբայրը, ասաց նրան.


Y wi ri Satanás yerelesaj el ri can yesamej riqˈui, can ntel cˈa chi tzij chi xa ruyon riyaˈ nrokotaj el riˈ. Xa ruyon riyaˈ nuben ka chˈaˈoj chrij. Y wi queriˈ nuben, chanin nitzak y niqˈuis ka rukˈij. 	 եւ եթէ սատանան սատանային հանում է, ուրեմն՝ ինքն իր մէջ բաժանուեց. արդ, նրա թագաւորութիւնը ինչպէ՞ս կարող է կանգուն մնալ:


Y ronojel cˈa reˈ, can nkˈalajsaj yan ca chiwe, riche (rixin) chi can cˈo ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx pa tak iwánima. Y ri uxlanibel cˈuˈx riˈ xticˈojeˈ ri pa tak iwánima, wi icukuban icˈuˈx wuqˈui. Y nbij cˈa chukaˈ ca chiwe, chi chuwech re ruwachˈulef can cˈo tijoj pokonal ri xtikˈaxaj. Pero can ticukubaˈ icˈuˈx, ruma riyin xichˈacon yan chrij ri itzel winek ri chapayon riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 Այս բաները ասացի ձեզ, որպէսզի ինձնով խաղաղութիւն ունենաք: Այստեղ, աշխարհում նեղութիւն պիտի ունենաք, սակայն քաջալերուեցէ՛ք, որովհետեւ ես յաղթեցի աշխարհին»:


Xquichop cˈa el ri Jesús, y xquicˈuaj pa rachoch ri nimalaj sacerdote. Y ri Pedro ye rutzekelben el, pero cˈanej cˈo wi ca chiquij. 	 Եւ բռնելով նրան՝ տարան եւ մտցրին քահանայապետի տունը. իսկ Պետրոսը հեռուից գնում էր նրա յետեւից:


Ruma wi xa majun utz niben riqˈui jun beyomel ri xa ma iwuche (iwixin) ta riyix, ¿la cˈo ta cami jun xtijacho ri kitzij beyomel pan ikˈaˈ, beyomel ri can yacon apo riche (rixin) chi ntoc iwuche (iwixin) riyix? 	 Եւ եթէ օտարինը եղող բանի մէջ հաւատարիմ չեղաք, ձերը ո՞վ կը տայ ձեզ:


Y tek kˈaxnek chic cˈa qˈuiy kˈij, cˈacˈariˈ xtzolin pe ri quipatrón ri mozos riˈ. Y riyaˈ xucˈutuj cˈa chique achique xquiben riqˈui ri puek ri xuyaˈ ca chique tek xbe. 	 Շատ ժամանակ անց, այն ծառաների տէրը եկաւ եւ նրանց հետ հաշիւ տեսաւ:


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri winek tek yerutijoj: Man cˈa tiben ta achiˈel niquiben ri aj tzˈibaˈ. Ruma riyeˈ sibilaj nika chiquiwech niquicusaj tukutek tak tziek, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈet chi can cˈo quikˈij. Nika chukaˈ chiquiwech chi niyaˈox (nyaˈ) rutzil quiwech ri pa tak cˈaybel. 	 Եւ սովորեցնելով՝ նա իր ուսուցման ընթացքում ասում էր. «Զգո՛յշ եղէք այդ օրէնսգէտներից, որ ուզում են աչքի զարնող զգեստներով ման գալ, հրապարակներում յարգանքի ողջոյններ որոնել,


Y can yacˈariˈ tek quinojel ri ye benak chiriˈ pa jucuˈ xquiyaˈ cˈa rukˈij ri Jesús y xquibij cˈa chare: Can kitzij wi chi yit Rucˈajol ri Dios, xechaˈ chare. 	 Եւ նրանք, որ նաւակի մէջ էին, մօտեցան, երկրպագեցին նրան ու ասացին. «Արդարեւ Աստծու Որդին ես դու»:


Y ruma cˈa chi ri achiˈaˈ riˈ can sibilaj cˈa niquicˈutuj apo chare ri Jesús, wi nicamisex o ma nicamisex ta ri ixok riˈ, Riyaˈ xtzˈuyeˈ anej choj y xubij: Achique chiwe riyix ri majun rumac, yariˈ ri tichapo cˈa rucˈakic chi abej re ixok reˈ, xchaˈ chique. 	 Իսկ երբ նրան ստիպեցին հարցնելով, վեր նայեց ու նրանց ասաց. «Ձեր միջից անմե՛ղը նախ թող քար գցի դրա վրայ»:


Y re ruwachˈulef y ri caj xa xquekˈax. Yacˈa ri nuchˈabel can ma xtiqˈuis ta chak que ta riˈ, xa can xtibanatej na wi ri nubij. 	 Երկինք ու երկիր կ՚անցնեն, բայց իմ խօսքերը չեն անցնի»:


Pero riyaˈ xubij chique: Riyin nbij cˈa chiwe, chi ri cˈo qˈuiy riqˈui, xtiyaˈox (xtyaˈ) más chare y queriˈ qˈuiy ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare. 	 - Ասում եմ ձեզ, թէ՝ «Ով որ ունի, նրան պիտի տրուի, իսկ նրանից, որ չունի, պիտի վերցուի եւ այն, ինչ որ ունի:


Rumacˈariˈ tachajij ri acˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ ri sakil ri ruyaˈon ri Dios pan awánima ma tijalatej ta, riche (rixin) chi man xa tibecˈulun pe chi xa pa kˈekuˈm chic yitcˈo wi. 	 Արդ, զգո՛յշ եղիր, գուցէ այն լոյսը, որ քո մէջ է, խաւար լինի:


Y ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xquibij cˈa chare ri Jesús: Kitzij wi cˈa ri nikabij chawij chi riyit xa yit jun winek ri yape pa Samaria y cˈo itzel espíritu awuqˈui, xechaˈ chare. 	 Հրեաները պատասխանեցին եւ ասացին նրան. «Մենք լաւ չե՞նք ասում, թէ՝ սամարացի ես դու, եւ քո մէջ դեւ կայ»:


Ruma can yecˈo cˈa ri xquebecˈulun pe y xtiquibilaˈ cˈa chi ye riyeˈ ri Cristo. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel. Y yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek xquebecˈulun pe ri xquebin chi ye profetas ri xtiquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel chukaˈ. Y xquequibanalaˈ cˈa nimaˈk tak milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ruma nicajoˈ chi yenimex, y yecˈo ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. Y wi ta xa can yecowin, riyeˈ yequikˈol ta chukaˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios. 	 որովհետեւ սուտ քրիստոսներ եւ սուտ մարգարէներ պիտի ելնեն եւ մեծամեծ նշաններ ու զարմանալի գործեր պիտի ցոյց տան՝ Աստծու ընտրեալներին անգամ մոլորեցնելու աստիճան, եթէ հնար լինի:


Y riyeˈ xquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Y achique cˈa xtelesan el ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul chkawech? xechaˈ. 	 Եւ ասում էին միմեանց. «Քարը գերեզմանի դռնից մեզ համար ո՞վ պիտի գլորի»:


Ronojel cˈa reˈ, can ntajin chic rubanic, can achiˈel nubij ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios: Yinquetzelaj y xa ma kˈalaj ta achique ruma, ruma majun numac. Quecˈariˈ ri tzˈibatajnek ca. 	 Եւ այդ նրա համար, որ կատարուի նրանց օրէնքում գրուած այն խօսքը, թէ՝ առանց պատճառի ինձ ատեցին:


Ri Jesús xel cˈa el chiriˈ ruma Riyaˈ can retaman wi ri niquichˈob chrij. Riyaˈ can sibilaj ye qˈuiy cˈa ri winek xetzekelben el riche (rixin). Y yerucˈachojsaj cˈa quinojel ri ye yawaˈiˈ. 	 Երբ Յիսուս այդ իմացաւ, այդտեղից մեկնեց: Նրա յետեւից գնաց շատ ժողովուրդ, եւ նա բոլորին բժշկեց:


Can ya wi cˈa reˈ nibanatej ri tzˈibatal ca ruma ri profeta Isaías, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Y quecˈareˈ ri rutzˈiban ca riyaˈ: Riyix xtiwacˈaxaj y ma xtikˈax ta chiwech ri xtiwacˈaxaj. Riyix xtitzuˈ y xa ma xtiyaˈ ta cˈa pa cuenta ri nitzuˈ. 	 Եւ նրանց վրայ կատարւում է Եսայու մարգարէութիւնը, որ ասում է՝ պիտի լսէք, պիտի լսէք ու պիտի չիմանաք, պիտի նայէք, պիտի նայէք ու պիտի չտեսնէք.


Y ri nichajin quiche (quixin) ri carneˈl nujek cˈa pe ri ruchiˈ ri coral chuwech ri aj yukˈ, y ri carneˈl can quetaman chic ri ruchˈabel ri cajyukˈ. Riyaˈ yerusiqˈuij (yeroyoj) chiquijujunal riqˈui ri quibiˈ y yerelesaj cˈa el. 	 Դռնապանը նրա համար բացում է դուռը, եւ ոչխարները լսում են նրա ձայնը. նա իր ոչխարներին անուններով է կանչում եւ նրանց դուրս է հանում:


Y yacˈariˈ tek xapon jun achi José rubiˈ; ri aj pa tinamit Arimatea. Riyaˈ cachibil ri achiˈaˈ ri aj kˈatbel tzij chiquicojol ri quiwinak; y cˈo cˈa rukˈij chiquicojol riyeˈ. Riyaˈ chukaˈ can royoben tek xtoka ri rajawaren ri Dios. Y riyaˈ can majun xibinriˈil chuwech chi xapon riqˈui ri Pilato chupan ri hora riˈ, chucˈutuxic ri ruchˈacul ri Jesús riche (rixin) chi numuk. 	 արիմաթիացի Յովսէփը, որ մի պարկեշտ մարդ էր ու հրեաների ժողովի անդամ եւ որ ինքն էլ Աստծու արքայութեանն էր սպասում, համարձակուեց մտնել Պիղատոսի մօտ եւ ուզեց Յիսուսի մարմինը:


Y can kitzij cˈa re nbij chiwe: Ronojel cˈa ri xtixim waweˈ chuwech re ruwachˈulef xtiximeˈ chukaˈ chilaˈ chicaj. Ronojel cˈa ri xtiquir waweˈ chuwech ri ruwachˈulef xtiquiritej chilaˈ chicaj. 	 Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, ինչ որ կապէք երկրի վրայ, կապուած պիտի լինի երկնքում: Եւ ինչ որ արձակէք երկրի վրայ, թող արձակուած լինի երկնքում:


Yacˈa tek ri rudiscípulos xquitzˈet chi cˈo jun petenak chraken pa ruwiˈ ri choy, riyeˈ xsach quicˈuˈx y xquibij: ¡Laˈ jun subunel (xibinel)! xechaˈ. Y xquirek quichiˈ tek xquibilaˈ queriˈ ruma xquixibij quiˈ. 	 Երբ աշակերտները նրան տեսան ծովի վրայ քայլելիս, տագնապահար եղան եւ ասացին. «Ինչ-որ ուրուական է». ու սարսափից աղաղակեցին:


Xpe cˈa ri Jesús xubij chique: Wi jun chiwe riyix cˈo ta jun rucarneˈl ri nitzak ta chupan jun jul pa jun uxlanibel kˈij, ¿achique ta cami nuben riqˈui? ¿La ma nrelesaj ta cami chiriˈ? Riyaˈ xa can nucˈom wi ka riche (rixin) chi nrelesaj pe. 	 Եւ նա ասաց նրանց. «Ո՞վ է ձեզնից այն մարդը, որ մի ոչխար ունենայ, եւ դա շաբաթ օրն ընկնի փոսի մէջ, միթէ չի՞ բռնի ու վեր հանի այն:


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij chare ri achi riˈ: Nchilabej cˈa el chawe chi majun achoj chare tatzijoj wi ri xbanatej awuqˈui, xa choj jacˈutuˈ awiˈ chuwech ri sacerdote, y can tayaˈ cˈa ri ofrenda ri rajawaxic chi nayaˈ, achiˈel nubij chupan ri rutzˈiban ca ri Moisés, riche (rixin) chi queriˈ nakˈalajsaj cˈa awiˈ chiquiwech chi yit chˈajchˈoj chic, xchaˈ el chare. 	 Եւ Յիսուս նրան ասաց. «Զգո՛յշ եղիր, ոչ ոքի չասես, այլ գնա՛ դու քեզ ցո՛յց տուր քահանային եւ մատուցի՛ր Մովսէսի հրամայած ընծան՝ նրանց իբրեւ վկայութիւն»:


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ: Can kitzij re xtinbij chiwe: Riyix can xtitzˈet cˈa chi ri caj xtijakatej, y chi ri ángeles riche (rixin) ri Dios xquexuleˈ xquejoteˈ pa nuwiˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 Եւ ասաց նրան. «Ճշմարիտ, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, պիտի տեսնէք երկինքը բացուած եւ Աստծու հրեշտակներին՝ բարձրանալիս եւ իջնելիս մարդու Որդու վրայ»:


Y sibilaj ye qˈuiy cˈa winek ri ye benak chrij. Ye qˈuiy cˈa chukaˈ ixokiˈ yeˈokˈ ri ye benak chrij ri Jesús, y can niquibisoj ruwech. 	 Եւ նրա յետեւից գնում էր ժողովրդի մի մեծ բազմութիւն եւ կանայք, որոնք կոծում էին ու ողբում նրան:


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique ri winek: Tek riyix niwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, can tiwacˈaxaj cˈa ri nubij. Can tika cˈa ka pa tak iwánima, ruma wi queriˈ niben, qˈuiy etamabel ri nicˈul ca y xtiyaˈox (xtyaˈ) chic jubaˈ ruwiˈ chiwe. 	 Եւ նրանց ասաց. «Զգո՛յշ եղէք, թէ ինչ էք լսում, եւ ինչ որ լսում էք, աւելին կը տրուի ձեզ. ինչ չափով, որ չափում էք, նոյնով Աստուած պիտի չափի ձեզ համար:


Y chique ri yecˈayin palomax xubij cˈa: Queˈiwelesaj el reˈ waweˈ. Y ma tiben ta chare ri rachoch ri Nataˈ Dios, jun cˈaybel, xchaˈ ri Jesús. 	 Իսկ աղաւնի վաճառողներին ասաց. «Դրանք այստեղից վերցրէ՛ք եւ իմ Հօր Տունը վաճառատան մի՛ վերածէք»:


Riyix can quixcˈojeˈ cˈa ka chupan ri jay ri yixapon wi ri jabel icˈulic niquiben, titijaˈ y tikumuˈ ri xtiquisipaj chiwe. Ruma ri samajel can rucˈamon wi chi nitoj ruma ri samaj ri nuben. Y man cˈa tijalalaˈ ta ri jay ri acuchi (achique) yixcˈojeˈ wi. Xa can acuchi (achique) yixapon wi nabey mul, chiriˈ quixcˈojeˈ wi ka. 	 Նոյն տանը գիշերեցէ՛ք, կերէ՛ք եւ խմեցէ՛ք նրանց ունեցածից, որովհետեւ մշակը արժանի է իր վարձին. տնից տուն մի՛ տեղափոխուէք:


Ri Jesús xracˈaxaj cˈa chi ri achi riˈ xelesex pe. Rumariˈ, tek xquil quiˈ riqˈui ri achi riˈ, xubij cˈa chare: ¿La nanimaj cami riyit ri Rucˈajol ri Dios? xchaˈ ri Jesús chare. 	 Յիսուս լսեց, թէ նրան դուրս են հանել. եւ երբ նրան գտաւ, ասաց. «Դու Աստծու Որդուն հաւատո՞ւմ ես»:


O wi cˈo cˈa jun chiwe riyix ri niban puersa chare ruma jun winek chi tucˈuaj jun ejkaˈn cˈa pa jun kilómetro, xa can tiquicot cˈa tucˈuaj el ri ejkaˈn riˈ, y chukaˈ ma tupokonaj ta chi nucˈuaj jun kilómetro chic ri ejkaˈn riˈ. 	 Եւ եթէ մէկը քեզ հարկադրի մի մղոն ճանապարհ անցնել, նրա հետ երկո՛ւ էլ գնա:


Ri Jesús xel cˈa el chiriˈ, y xutzˈet cˈa jun achi ri cˈutuy alcawal. Ri achi riˈ Leví rubiˈ, y tzˈuyul cˈa acuchi (achique) yetoj wi ca ri alcawal. Y xpe ri Jesús xubij chare: Quinatzekelbej. 	 Դրանից յետոյ, դուրս ելաւ այնտեղից եւ տեսաւ մի մաքսաւորի, որի անունը Ղեւի էր, եւ որը մաքսատանը նստած՝ գործի վրայ էր: Յիսուս նրան ասաց. «Իմ յետեւից արի՛»:


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, y quinojel cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, niquicanolaˈ cˈa achique chi mac niquil chrij ri Jesús, riche (rixin) chi queriˈ can niquitek wi pa camic, pero xa majun mac ri xquil ta chrij. 	 Իսկ քահանայապետներն ու ամբողջ ատեանը մի որեւէ վկայութիւն էին փնտռում Յիսուսի դէմ, որպէսզի նրան սպանեն, բայց չէին գտնում.


Y ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi ri rupan ri rachoch ri Dios xel pa caˈiˈ. Xuchop pe cˈa pa ruwiˈ y xbeqˈuis cˈa chuxeˈ ka. 	 Եւ տաճարի վարագոյրը վերեւից մինչեւ ներքեւ երկուսի պատռուեց:


Y pa rox kˈij, chiriˈ pa tinamit Caná ri cˈo chiriˈ pa rucuenta ri Galilea, cˈo cˈa jun cˈulanen xbanatej. Y ri María ri ruteˈ ri Jesús, cˈo cˈa chukaˈ chiriˈ chupan ri cˈulanen riˈ. 	 Գալիլիա հասնելու երրորդ օրը Կանա քաղաքում հարսանիք կար: Եւ Յիսուսի մայրը այնտեղ էր:


Y ya cˈa chˈabel reˈ ri xerubij ri Jesús chique ri winek tek ruchapon quitijoxic, tek quimolon quiˈ ri acuchi (achique) yeyalox wi ca ri ofrenda chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y astapeˈ xerubilaˈ chˈabel queriˈ chique ri winek, can majun ri xchapo ta el ri Jesús, ruma ri hora cˈa ma jane napon ta. 	 Յիսուս այս խօսքերը խօսեց գանձատանը, երբ ուսուցանում էր տաճարում. սակայն ոչ ոք նրան չբռնեց, որովհետեւ նրա ժամը դեռ չէր հասել:


Y tek ri Jesús xbeˈel cˈa pe, rucusan cˈa ri jun achiˈel corona ri banon riqˈui ri jun kˈayis ri cˈo ruqˈuixal, y rucusan chukaˈ ri tziek ri morado nitzuˈun. Y yacˈariˈ tek ri Pilato xubij chique ri winek: Yacˈareˈ ri achi, xchaˈ. 	 Յիսուս դուրս ելաւ. եւ փշէ պսակ ունէր եւ ծիրանի զգեստ: Եւ նրանց ասաց. «Ահա ձեր մարդը՝ ձեզ»:


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Joˈ pa jun lugar ri acuchi (achique) majun winek cˈo riche (rixin) chi yixuxlan jubaˈ. Y queriˈ xubij chique ruma can ye qˈuiy cˈa winek ri yeˈel yeˈoc quiqˈui y rumariˈ hasta ma utz ta chic chi yewaˈ. 	 Եւ Յիսուս նրանց ասաց. «Եկէ՛ք դուք առանձին մի ամայի տեղ ու մի քիչ հանգստացէ՛ք». որովհետեւ եկող-գնացողները շատ էին. եւ հաց ուտելու անգամ ժամանակ չունէին:


Y riyin nbij chi riyit jabel awetaman ri rupixaˈ ri Dios, chi riyit achi ri cˈo awixjayil ma tacanoj ta jun chic ixok, ma cacamisan ta, ma catelekˈ ta, ma tatzˈuc ta tzij chrij jun chic winek, ma takˈol ta jun winek riche (rixin) chi nawelesaj chare ri xa riche (rixin) riyaˈ; tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ, xchaˈ chare. 	 Պատուիրանները գիտես. մի՛ շնանար, մի՛ սպանիր, մի՛ գողանար, սուտ մի՛ վկայիրպատուի՛ր քո հօրն ու մօրը»:


Y tek ye oconek chic cˈa apo chupan ri jul, riyeˈ xquitzˈet cˈa chi cˈo jun ri achiˈel jun cˈajol achi, tzˈuyul pa cajquikˈaˈ apo, rucusan jun tziek sek ri napon cˈa chraken ka. Y ri ixokiˈ tek xquitzˈet riˈ, xquixibij quiˈ. 	 Եւ ներս, գերեզման մտնելով՝ տեսան մի երիտասարդի, որ նստած էր աջ կողմը՝ սպիտակ պատմուճան հագած. եւ զարհուրեցին:


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri ye rudiscípulos: Ronojel tiempo can cˈo wi cˈa ri xtibano chique ri winek riche (rixin) chi yetzak pa mac. Pero juyiˈ oc ruwech ri nibano chare jun chic winek chi nitzak pa mac. 	 Յիսուս ասաց նաեւ իր աշակերտներին. «Անկարելի է, որ գայթակղութիւն չգայ, բայց վա՜յ նրան, որի ձեռքով կը գայ:


Y ruma Riyaˈ tek cˈo ronojel. Ruma ri Dios pa rukˈaˈ ri Cristo xuyaˈ wi riche (rixin) chi xuben ronojel ri cˈo chicaj y ri cˈo chochˈulef. 	 Ամէն ինչ նրանով եղաւ. եւ առանց նրան չեղաւ ոչինչ, որ եղել է:


Y ri Jesús nibiyaj chupan ri rachoch ri Dios. Y pa jun ruchiˈ raken jay Riche (Rixin) ri Salomón rubiˈ, chiriˈ cˈa cˈo wi. 	 Եւ Յիսուս շրջում էր տաճարի մէջ, Սողոմոնի սրահում:


Pero riyix can yixcˈo pe wuqˈui chupan ri tijoj pokonal ri ye nkˈaxan pe. 	 «Եւ դուք էք, որ իմ փորձութիւնների մէջ ինձ հետ էիք մնում մինչեւ այժմ:


Yacˈareˈ ri kitzij cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek: Chi tiquetamaj awech riyit kitzij Dios y chukaˈ tiquetamaj nuwech riyin. Ruma yit cˈa riyit ri kitzij Dios y majun chic jun Dios cˈo, y riyin ri Jesucristo ri xinatek pe chuwech re ruwachˈulef. 	 Յաւիտենական կեանքը այս է. որ ճանաչեն քեզ միակ ճշմարիտ Աստուած, նաեւ Յիսուս Քրիստոսին, որ դու ուղարկեցիր:


Ri tataˈaj cˈa, ri rajaf ri ulef, can queriˈ cˈa chukaˈ ri xubanalaˈ quiqˈui ri nicˈaj chic mozos ri xeril tek xel el achiˈel xa pa nicˈaj kˈij y achiˈel xa pa tak a las tres ri tikakˈij. Riyaˈ xerutek cˈa ri mozos pa rusamaj y xubij chique chi can xtuyaˈ wi cˈa chique ri rucˈamon chi niquichˈec. 	 Նրանք եւս գնացին: Եւ դարձեալ դուրս ելնելով կէսօրին ու կէսօրից յետոյ ժամը երեքի մօտ՝ նոյն ձեւով արեց:


Y ri Jesús xubij cˈa: ¿Achique rubanic xtinbij chrij ri rajawaren ri Dios? ¿Y achoj riqˈui njunumaj wi? 	 Եւ ասաց. «Ինչի՞ նման է Աստծու արքայութիւնը, եւ ինչի՞ նմանեցնեմ այն:


Y ri discípulos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Tijonel, ¿ajan (jampeˈ) cˈa xticˈulwachitej ri xabij yan ka chrij ri rachoch ri Dios? ¿Y achique cˈa retal nibanatej tek xa yecˈulwachitej yan riˈ? xechaˈ. 	 Հարցրին նրան եւ ասացին. «Վարդապե՛տ, ե՞րբ կը լինի այդ, եւ ի՞նչ կը լինի նշանը, երբ այդ պատահելու լինի»:


Y xpe cˈa jun achi ri cˈo jun itzel yabil chrij, y ri yabil riˈ lepra rubiˈ. Ri achi riˈ xxuqueˈ xmajeˈ ka chuwech ri Jesús y xubij cˈa chare: Ajaf, wi riyit nawajoˈ yinacˈachojsaj chare re nuyabil, can yicˈachoj wi cˈa riˈ, ruma riyin wetaman chi can yacowin wi, xchaˈ. 	 Եւ ահա մի բորոտ մօտենալով՝ նրան երկրպագում էր ու ասում. «Տէ՛ր, եթէ կամենաս, կարող ես ինձ մաքրել»:


Ri Jesús xubij cˈa: Can kitzij cˈa nbij chiwe chi tek xtapon ri kˈij tek ronojel cˈacˈacˈ chic rubanic, riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol cˈo chic cˈa nukˈij nucˈojlen y xquitzˈuyeˈ pa jun chˈaquet riche (rixin) chi nkˈet tzij. Y yacˈa chukaˈ riˈ tek riyix ri xixtzekelben wuche (wixin), xquixtzˈuyeˈ pa cablajuj chˈaquet riche (rixin) chi nikˈet tzij pa quiwiˈ ri cablajuj tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Israel. 	 Յիսուս նրանց ասաց. «Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, թէ դուք, որ եկաք իմ յետեւից, երկրորդ գալստեան, երբ որ մարդու Որդին իր փառքի աթոռին կը նստի, դուք էլ կը նստէք տասներկու աթոռների վրայ՝ դատելու Իսրայէլի տասներկու ցեղերին:


Quecˈareˈ ri xubij ri Jesús chare ri Felipe, riche (rixin) chi nretamaj achique cˈa xtubij ri discípulo riˈ. Pero ri Jesús xa can retaman chic achique ri xtuben riche (rixin) chi yerutzuk ri winek riˈ. 	 Այս ասում էր՝ նրան փորձելու համար, բայց ինքը գիտէր, թէ ինչ էր անելու:


Y nimakˈaˈ yan cˈa chupan ri nabey kˈij chare ri semana, xebe cˈa chuchiˈ ri jul. Y tek ntel pe ri kˈij, yacˈariˈ tek xeˈapon. 	 Եւ կիրակի օրը, առաւօտեան, արեւածագին եկան գերեզման:


Yacˈa tek ri María xapon acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús y xutzˈet, xxuqueˈ xmajeˈ ka chuwech y xubij chare: Ajaf, xa ta waweˈ yitcˈo wi, man ta xcom ri nuxibal, xchaˈ. 	 Իսկ Մարիամը, երբ եկաւ այնտեղ, ուր Յիսուս կանգնած էր, ու տեսաւ նրան, ընկաւ նրա ոտքերն ու ասաց. «Տէ՛ր, եթէ այստեղ եղած լինէիր, իմ եղբայրը մեռած չէր լինի»:


¿Y numatioxij cami chare ri mozo ruma xuben ri xubij chare? Ma que ta riˈ. 	 այլ նրան չի՞ ասի՝ «Պատրաստի՛ր, ինչ ընթրելու եմ, եւ գօտի կապած՝ ծառայի՛ր ինձ, մինչեւ որ ուտեմ եւ խմեմ, եւ ապա կ՚ուտես եւ կը խմես դու»:


Y ri yeyukˈun quiche (quixin) ri ak riˈ, tek xquitzˈet ri xbanatej, xeˈanmej y xbequiyalaˈ ca rutzijol pa tinamit y ri pa tak juyuˈ. 	 Երբ խոզարածները տեսան պատահածները, փախան եւ պատմեցին քաղաքում ու ագարակներում:


Can xtiwetamaj wi quiwech, achiˈel tek niwetamaj ruwech juwiˈ cheˈ, xaxu (xaxe) wi riqˈui nitzˈet rubanic ri ruwech ri nuyaˈ. Tek niwachin jun kˈayis ri cˈo qˈuiy ruqˈuixal, ma xtuyaˈ ta uva o higo. 	 Իրենց գործերի՛ց կը ճանաչէք նրանց. միթէ փշերից խաղող եւ տատասկից թուզ կը քաղե՞ն:


Y ri acuchi (achique) cˈa quimolon wi quiˈ riyeˈ, xoc cˈa apo jun kˈopoj, ral ri Herodías; y ri kˈopoj riˈ xxajo chiquiwech. Y ri xajoj ri xuben sibilaj xka chuwech ri rey Herodes y chiquiwech quinojel ri yewaˈ riqˈui. Y ri Herodes xubij cˈa chare ri kˈopoj: Tacˈutuj cˈa ri achique nawajoˈ y xtinyaˈ chawe. 	 Եւ երբ Հերովդիայի դուստրը ներս մտաւ եւ սկսեց պարել, դուր եկաւ Հերովդէսին եւ սեղանակիցներին. թագաւորը աղջկան ասաց. «Ուզի՛ր ինձնից, ինչ որ կամենում ես, եւ քեզ կը տամ»:


Yacˈa ri discípulos xa ma xkˈax ta chiquiwech ri xbix chique ruma ri Jesús. Y niquixibij cˈa quiˈ niquicˈutuj chare chi achique ri xubij chique. 	 Բայց նրանք չէին հասկանում այդ խօսքը եւ վախենում էին նրան հարցնել:


Y cˈo cˈa jun achi moy y mem xucˈuex apo chuwech ri Jesús, y queriˈ rucˈulwachin ruma chapatajnek ruma jun itzel espíritu. Y ri Jesús can xrelesaj cˈa el ri itzel espíritu riˈ. Can xuben cˈa chare ri achi chi xtzuˈun y xchˈo. 	 Այն ժամանակ նրա մօտ բերուեց կոյր ու համր մի դիւահար, եւ նա բժշկեց նրան, այնպէս որ համրն ու կոյրը խօսում էր ու տեսնում:


Y yacˈa ri cˈutuy alcawal cˈanej cˈa xpaˈeˈ wi ca y xluqueˈ cˈa chiriˈ, riche (rixin) chi nuben orar, ruma chi chuwech riyaˈ can ma rucˈamon ta (takal ta chrij) chi nuyec ri runakˈ ruwech chicaj y riyaˈ nubajilaˈ cˈa ruwarucˈuˈx riqˈui ri rukˈaˈ, y nubij cˈa chare ri Dios: Tajoyowaj nuwech, ruma chi riyin yin jun aj mac chawech, xchaˈ. 	 Իսկ մաքսաւորը կանգնած էր մեկուսի եւ չէր իսկ կամենում իր աչքերը երկինք բարձրացնել, այլ ծեծում էր կուրծքը եւ ասում. «Աստուա՛ծ, ների՛ր ինձ՝ մեղաւորիս»:


Cˈacˈariˈ ri Natanael xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Acuchi (achique) xawetamaj wi nuwech? Y ri Jesús xubij cˈa chare: Riyin xatintzˈet tek cˈa yitcˈo na chiriˈ chuxeˈ ri juwiˈ higo, tek cˈa ma jane carusiqˈuij (caroyoj) pe ri Felipe, xchaˈ ri Jesús chare. 	 Նաթանայէլը նրան ասաց. «Որտեղի՞ց ես ինձ ճանաչում»: Յիսուս պատասխանեց եւ ասաց նրան. «Փիլիպպոսը դեռ քեզ չկանչած, երբ թզենու տակ էիր, տեսայ քեզ»:


Ri Jesús chanin xkˈax chuwech ri niquibilaˈ ri rudiscípulos, rumariˈ Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek riyix ma yixtaneˈ ta ka chi tzij chrij re ixok reˈ? Xa tiyaˈ ca, ma tinek ta. Riyaˈ can jun utzilaj samaj cˈa ri xuben wuqˈui. 	 Յիսուս իմացաւ ու նրանց ասաց. «Ինչո՞ւ էք նեղութիւն տալիս այդ կնոջը. նա իմ հանդէպ մի բարի գործ կատարեց.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri ixok: Ri rutzil ri Dios ma utz ta chi chare xabachique niyaˈox (nyaˈ) wi. Ruma ma rucˈamon ta chi nelesex quiway ri alcˈualaxelaˈ, riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) chique ri tak tzˈiˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Նա պատասխանեց նրան եւ ասաց. «Լաւ չէ մանուկների հացն առնել ու շներին գցել»:


Ronojel cˈa ri nbin chic ka chiwe, can riqˈui cˈambel tak tzij nbin wi, pero xtoka cˈa ri kˈij tek ma riqˈui ta chic cˈambel tak tzij xquichˈo wi iwuqˈui. Xa can kˈalaj kˈalaj chic cˈa ri rubixic xtinben chiwe chrij ri Tataˈixel. 	 «Այս բաները առակներով ասացի ձեզ. պիտի գայ ժամանակ, երբ այլեւս առակներով չպիտի խօսեմ ձեզ հետ, այլ յայտնապէս Հօր մասին պիտի պատմեմ ձեզ:


Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 Ով լսելու ականջ ունի, թող լսի»:


Y tek nojnek chic cˈa ri yaˈl riqˈui car, niquicˈuaj cˈa el cˈa chuchiˈ yaˈ. Y cˈacˈariˈ yetzˈuyeˈ chuchaˈic. Ri utzilaj tak car yequiyaˈ cˈa pa tak chaquech, yacˈa ri car ri xa ma ye utz ta, xa yequelesaj cˈa ca. 	 երբ լցուել էր, այն ցամաք հանելով եւ նստելով՝ լաւերը մի առ մի հաւաքեցին ամանների մէջ, իսկ անպէտքը դուրս գցեցին:


Y ri tataˈaj xapon cˈa chukaˈ riqˈui ri jun chic rucˈajol, y xubij chare chi tibe pa samaj. Y ri cˈajolaxel riˈ xubij chare ri rutataˈ: Táta, yareˈ yibe, xchaˈ. Yacˈa ri cˈajolaxel riˈ xa ma xbe ta pa samaj. 	 Մօտեցաւ միւսին էլ եւ նոյնն ասաց: Սա պատասխանեց ու ասաց. «Չեմ ուզում»: Բայց յետոյ զղջաց եւ գնաց այգին:


Y cˈo cˈa chukaˈ caˈiˈ oxiˈ tak car quiqˈui. Y ri Jesús xucˈutuj ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ, y cˈacˈariˈ xutek rujachic chique ri winek. 	 Եւ քիչ թուով ձկներ էլ ունէին. եւ նա այդ եւս օրհնեց ու հրամայեց նրանց առաջ դնել:


Y riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xipe wi cˈa chiquicanoxic y chiquicolic ri ye sachnek pa mac. 	 որովհետեւ մարդու Որդին եկաւ փրկելու կորածը»:


Tek xa can ya ri rey David tzˈibayon ca chupan ri wuj ri Salmos rubiˈ, tek xubij: Ri Dios xubij chare ri Wajaf: Catzˈuyeˈ re pa wajquikˈaˈ, 	 քանի որ Դաւիթն ինքը Սաղմոսների գրքում ասում է. «Տէրն ասաց իմ Տիրոջը՝ նստի՛ր իմ աջ կողմում,


Y tek ri rupatrón xracˈaxaj ri nuben ri jun itzel mayordomo riˈ, xubij: Can cˈo runaˈoj chubanic, xchaˈ. Y achiˈel cˈa ri achi riˈ, ye queriˈ ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Can cˈo quinaˈoj niquiben quiqˈui ri winek ri xa riqˈui chukaˈ re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Y can más cˈa cˈo quinaˈoj ri winek riˈ, que chiquiwech ri quiniman ri Dios y ye riche (rixin) chic ri sakil. 	 Եւ տէրը գովեց անիրաւ տնտեսին, որովհետեւ հնարամտութեամբ գործեց, քանի որ այս աշխարհի որդիները աւելի հնարամիտ են, քան լոյսի որդիները իրենց սերնդի մէջ»:


Y ronojel junaˈ chupan ri nimakˈij pascua, ri aj kˈatbel tzij nrelesaj el jun preso; ri preso ri niquibij ri winek chi utz ntel el. 	 Սակայն տօնի առիթով Պիղատոսը նրանց համար արձակում էր մի կալանաւոր, ում որ նրանք ուզում էին:


Tiyaˈ cˈa rutzijol chique ri winek ye riche (rixin) ri tinamit Sion, chi ri qui‑Rey yacˈareˈ petenak. Ri qui‑Rey can chˈuchˈuj wi cˈa ránima. Y Riyaˈ chˈocol pe chrij jun ti bur. Can chrij wi cˈa jun ti alaj bur chˈocol wi pe. Ri ti alaj bur ral cˈa jun chicop riche (rixin) ejkaˈn. 	 «Ասացէ՛ք Սիոնի դստերը, ահա դէպի քեզ է գալիս քո թագաւորը՝ հեզ եւ նստած էշի ու էշի քուռակի վրայ»:


Y ri Jesús xbe chic cˈa chubanic orar. Y tek xtzolin pe ri pa rox mul, Riyaˈ xubij cˈa chique ri ye oxiˈ rudiscípulos: Wacami can quixwer cˈa y quixuxlan. Ya xa riqˈui cˈa reˈ. Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can ya wi cˈa reˈ xoka ri hora, chi xquijach cˈa el pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. 	 Երրորդ անգամ եկաւ եւ նրանց ասաց. «Քնեցէ՛ք այսուհետեւ եւ հանգստացէ՛ք, քանի որ վախճանը հասել . եկաւ ժամը, եւ ահա մարդու Որդին մատնւում է մեղաւորների ձեռքը:


Ri alekˈom nipe riche (rixin) chi nalekˈ y nicamisan ca y nuyoj ronojel. Yacˈa riyin, xipe riche (rixin) chi nyaˈ ri cˈaslen; jun cˈaslen ri ma jubaˈ ta oc. 	 Գողը գալիս է միայն, որպէսզի գողանայ, սպանի եւ կորստեան մատնի. ես եկայ, որպէսզի կեանք ունենան եւ՝ առաւել եւս ունենան:


Yacˈa tek yetajin chuquiric, ri ye rajaf xquibij pe chique: ¿Achique ruma tek niquir el? xechaˈ pe. 	 Եւ մինչ աւանակն արձակում էին, նրա տէրերը ասացին նրանց. «Աւանակն ինչո՞ւ էք արձակում»:


Pero ri Jesús xubij chique: Ri jun kˈij rucˈuan cˈa cablajuj horas. Ri nibiyaj pakˈij, man cˈa xtuchakˈilaˈ (xtutochˈ) ta raken, ruma can cˈo ri sakirisayon riche (rixin) re ruwachˈulef. Can ronojel wi cˈa nutzˈet ruma ri sakil riˈ. 	 Յիսուս պատասխանեց. «Ցերեկը տասներկու ժամ չունի՞. եթէ մէկը ցերեկն է քայլում, չի սայթաքում, որովհետեւ այս աշխարհի լոյսը տեսնում է,


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Re jun ruwech itzel espíritu reˈ ntel, pero wi riyix niben orar y ma yixwaˈ ta tek niben ri oración riˈ, xchaˈ chique. 	 Եւ նա նրանց ասաց. «Այդ տեսակը ուրիշ բանով չի ելնի, եթէ ոչ ծոմապահութեամբ ու աղօթքով»:


Y ri Jesús can yacˈariˈ xuchilabej chique ri rudiscípulos chi majun achoj chare tiquitzijoj wi chi ya Riyaˈ ri Cristo. 	 Այն ժամանակ խստիւ պատուիրեց աշակերտներին, որ ոչ ոքի չասեն, թէ ինքն է Քրիստոսը:


Ruma tek re ixok reˈ xukˈej chuwij re jun akˈom jubul ruxlaˈ, riyaˈ xa can xuben yan apo nuchojmil riche (rixin) chi xquibemuk ca. 	 Իմ մարմնի վրայ այդ իւղը թափելով՝ նա իմ թաղուելը կանխանշեց:


Chupan ri kˈij riˈ, wi yecˈo cˈa ri yebin chiwe: Titzuˈ, ya cˈa Cristo reˈ. O wi niquibij chiwe: Titzuˈ, ya cˈa Cristo laˈ, man cˈa tinimaj ta ri niquibij chiwe. 	 Այն ժամանակ եթէ մէկը ձեզ ասի՝ ահա՛ Քրիստոսը այստեղ է կամ այնտեղ, չհաւատաք նրան.


Quecˈariˈ ri winek ri nimolo beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef, y xa man cˈo ta ri beyomel riche (rixin) ri Dios riqˈui. 	 Նոյնպէս է նաեւ նա, ով իր անձի համար գանձ կը հաւաքի եւ Աստուծով չի հարստանայ»:


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri Pilato: Riyin ma yin rey ta riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef. Ruma wi ta riyin yin rey riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef, quinojel ta ri ye nusamajel, yetajin ta chic chi chˈaˈoj, riche (rixin) chi ma yijach ta el pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij. Riyin can ma yin rey ta cˈa riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef. 	 Յիսուս պատասխանեց. «Իմ թագաւորութիւնը այս աշխարհից չէ. եթէ իմ թագաւորութիւնը այս աշխարհից լինէր, իմ հետեւորդները կը մարտնչէին արդէն, որպէսզի հրեաների ձեռքը չմատնուեմ. բայց, արդ, իմ թագաւորութիւնը այստեղից չէ»:


Y ri Jesús tek xerutzuˈ xubij cˈa chique: Quixbiyin cˈa y jeˈicˈutuˈ iwiˈ chiquiwech ri sacerdotes, xchaˈ el ri Jesús chique. Y tek quichapon cˈa el binen riche (rixin) chi nbequicˈutuˈ quiˈ chiquiwech ri sacerdotes, ri quiyabil xqˈuis el chiquij y xechˈajchˈojir cˈa. 	 բարձրացրին իրենց ձայնը եւ ասացին. «Յիսո՛ւս վարդապետ, ողորմի՛ր մեզ»:


Yacˈa ri julajuj rudiscípulos ri Jesús, xebe cˈa pa Galilea. Y xebe cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ ri bin ca chique ruma ri Jesús. 	 Իսկ տասնմէկ աշակերտները գնացին Գալիլիա, այն լեռը, ուր Յիսուս իրենց հետ ժամադրուել էր:


Y yacˈa chukaˈ riˈ tek cˈo jun trompeta ri can riqˈui ruchukˈaˈ xtikˈajan pe y riyin xquentek cˈa ri nuˈángeles chiquimolic ri ye nuchaˈon chic. Can xquequimol wi cˈa pe re quereˈ pa relebel kˈij y re quereˈ pa rukajbel kˈij, re quereˈ cˈa pa jotol y re quereˈ chukaˈ pa xulan. Can xquequimol wi cˈa pe, ronojel ri acuchi (achique) nitiquir wi pe ri jun ruchiˈ re caj, cˈa la jun chic ruchiˈ. 	 Եւ նա պիտի ուղարկի իր հրեշտակներին մեծ շեփորով, ու պիտի հաւաքեն նրա ընտրեալներին չորս կողմերից՝ երկնքի ծագերից մինչեւ միւս ծագերը»:


Pero jun cˈa chique ri achiˈaˈ ri nikˈaxan ri nubij ri ley xubij chare ri Jesús: Tijonel, tek riyit nabij queriˈ, ma xu (xe) ta wi chique ri fariseos nabij wi, xa can chake chukaˈ riyoj nabij wi, xchaˈ chare. 	 Օրէնսգէտներից մէկը պատասխանեց եւ ասաց նրան. «Վարդապե՛տ, այդ բաներն ասելով՝ մեզ էլ ես նախատում»:


Yacˈariˈ tek xtitzˈetetej jun retal chilaˈ chicaj chi yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol ri yin petenak. Yacˈariˈ tek xqueˈokˈ quinojel quiwech chi winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, tek xquinquitzˈet chi yin cˈa riyin ri yin petenak pa sutzˈ ri chilaˈ chicaj, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen. 	 Եւ ապա երկնքի վրայ մարդու Որդու նշանը պիտի երեւայ, ու այդ ժամանակ երկրի բոլոր ազգերը լացուկոծ պիտի անեն եւ պիտի տեսնեն մարդու Որդուն, որ գալիս է երկնքի ամպերի վրայով՝ զօրութեամբ եւ բազում փառքով:


Y ri achi ri nitzuˈun chic xubij cˈa chare ri Jesús: Táta, ¿achique cˈa riˈ ri Rucˈajol ri Dios riche (rixin) chi riyin nnimaj? Ma wetaman ta achique chi achi riˈ. Tabij cˈa chuwe, xchaˈ. 	 Նա պատասխան տուեց եւ ասաց. «Տէ՛ր, ո՞վ է, որ նրան հաւատամ»:


Yacˈa ri ijaˈtz ri xeka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal, can nichˈo chukaˈ chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek. 	 Իսկ նրանք, որ սերմանուեցին փշերի մէջ, այն մարդիկ են, որ լսում են խօսքը,


Tek ri Jesús rubin chic ka ri tzij riˈ, quinojel ri yeˈetzelan riche (rixin) xeqˈuix apo chuwech. Yacˈa ri nicˈaj chic winek sibilaj niquicot cánima, ruma ri Jesús ntajin chubanic nimaˈk tak samaj riche (rixin) ri Dios. 	 Եւ երբ այս ասաց, ամաչեցին նրանք, որոնք հակառակում էին նրան. իսկ ամբողջ ժողովուրդը ուրախանում էր այն բոլոր փառաւոր գործերի համար, որ կատարւում էին Յիսուսի կողմից:


Rumariˈ ri rudiscípulos can chanin xoka chiquicˈuˈx ri jun tzij tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. Ri tzij cˈa riˈ nubij: Sibilaj nikˈaxo chic wánima ruma ri itzel yetajin chubanic ri winek chupan ri awachoch, nichaˈ. 	 Նրա աշակերտները յետոյ յիշեցին, որ գրուած է. «Քո Տան նկատմամբ իմ նախանձախնդրութիւնը ինձ պիտի ուտի»:


Ri Jesús can pa ronojel wi cˈa nimaˈk tak tinamit y pa tak aldea xapon wi, y xerutijoj cˈa ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Y ya cˈa ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, chiriˈ napon wi riche (rixin) chi yerutijoj ri winek. Y chukaˈ can nutzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios. Yerucˈachojsaj chukaˈ yawaˈiˈ, y yerucol cˈa ri winek chuwech ronojel ruwech kˈaxomal. 	 Եւ Յիսուս շրջում էր բոլոր քաղաքներում եւ գիւղերում, ուսուցանում նրանց ժողովարաններում, քարոզում արքայութեան Աւետարանը եւ բժշկում էր ժողովրդի բոլոր ախտերն ու հիւանդութիւնները:


Y wi cˈo cˈa jun xtibin pe chiwe chi achique ruma yixtajin niquir ri ti alaj bur, riyix tibij cˈa ca chare chi nicˈatzin chare ri Ajaf, xeˈucheˈex el ruma ri Jesús. 	 Եւ եթէ մէկը ձեզ հարցնի, թէ ինչու էք արձակում, նրան այսպէս ասացէք. «Իր տիրոջը պէտք է»:


Riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, riyoj nikajoˈ cˈa chi yojtzuˈun, xechaˈ. 	 Նրան ասացին. «Որ մեր աչքերը բացուեն, Տէ՛ր»:


Y yecˈo cˈa chique ri discípulos ri xetak el ruma ri Jesús cˈa pa tinamit Jerusalem, pa rachoch jun achi, y xbix el chique chi tek xqueˈapon, tiquibij cˈa chare: Ri Katijonel rubin cˈa pe: Ri nutiempo xa nakaj chic cˈa cˈo wi pe. Ya cˈa ri pan awachoch riyit nwajoˈ nben wi ri waˈin riche (rixin) re pascua reˈ, ye wachibilan ri nudiscípulos, quixchaˈ chare, xchaˈ ri Jesús chique ri discípulos riˈ. 	 Եւ Յիսուս նրանց ասաց. «Գնացէ՛ք քաղաք այսինչ անձի մօտ եւ նրան ասացէ՛ք. «Վարդապետն ասում է՝ իմ ժամանակը մօտեցել է, քեզ մօտ եմ անելու զատիկը իմ աշակերտների հետ միասին»:


Ri Jesús cˈo qˈuiy nicˈaj chic milagros ri xerubanalaˈ chiquiwech ri ye rudiscípulos, ri ma ye tzˈibatal ta ca chupan re wuj reˈ. 	 Իր աշակերտների առաջ Յիսուս բազում այլ նշաններ էլ արեց, որոնք այս գրքում գրուած չեն:


Y pa jun chakˈaˈ, riyaˈ xapon cˈa riqˈui ri Jesús y xubij chare: Can nikˈalajin wi cˈa chi yit jun Tijonel ri yit takon pe ruma ri Dios, ruma ri milagros ri yeˈabanalaˈ, xaxu (xaxe wi) cˈa ri cˈo Dios riqˈui ri nicowin nibano quereˈ, xchaˈ. 	 Սա գիշերով եկաւ նրա մօտ ու նրան ասաց. «Ռաբբի՛, գիտենք, որ Աստծուց ես եկել որպէս վարդապետ, որովհետեւ ոչ ոք չի կարող կատարել այն նշանները, որ դու ես անում, եթէ Աստուած նրա հետ չլինի»:


Riyaˈ xuchop cˈa rukˈaˈ ri ti caminek y xchˈo pa jun chic chˈabel, y xubij: Talita cumi, xchaˈ. Re tzij reˈ ntel chi tzij: Nóya, chawe riyit nbij wi chi cayacatej. 	 Եւ բռնելով մանկան ձեռքից՝ ասաց նրան՝ Տալի՛թա, կո՛ւմի, որ նշանակում է՝ աղջի՛կ, դո՛ւ, քե՛զ եմ ասում, վե՛ր կաց:


Ri aj tzˈibaˈ y ri fariseos, can ma niquiyaˈ ta ca jubaˈ ri Jesús, cˈo ta nicajoˈ riyeˈ chi niquicˈaxaj chi Riyaˈ cˈo ta jun chˈabel ri ma rucˈamon ta ri nubij y nika ta pa quikˈaˈ, riche (rixin) chi niquitzujuj (niquisujuj). Yacˈa ri Jesús can ruyon cˈa pa ruchojmil ri yerubij. 	 Եւ սպասում էին նրա բերանից ինչ-ինչ խօսքեր որսալ, որպէսզի չարախօսեն նրա մասին:


Tabij cˈa chake: ¿La yit cˈa riyit ri Cristo? xechaˈ. Yacˈa ri Jesús xubij chique: Wi nbij chiwe chi yin cˈa riyin ri Cristo, ma yininimaj ta. 	 Նրանց ասաց. «Եթէ ձեզ ասեմ իսկ, չէք հաւատայ:


Ri Jesús xbe cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ ri Olivos rubiˈ. 	 Ապա ամէն ոք իր տունը գնաց: Իսկ Յիսուս գնաց Ձիթենեաց լեռը:


Y wi xaxu (xaxe wi) ri iwachˈalal yeˈikˈetelaˈ tek niyaˈ rutzil quiwech, ¿achique ta chic cˈa ri más rejkalen ri yixtajin chubanic riyix? Majun. Ruma ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios can queriˈ chukaˈ niquiben riyeˈ. 	 Եւ եթէ միայն ձեր բարեկամներին ողջոյն տաք, ի՞նչ աւելի բան էք անում. չէ՞ որ մաքսաւորներն ու մեղաւորները նոյնն են անում:


Y yacˈa tek quichapon el elen chupan ri tinamit, xquicˈul jun achi aj Cirene, ri Simón rubiˈ. Xepe cˈa ri soldados can xquiben cˈa chare ri achi riˈ chi xucˈuaj el ri rucruz ri Jesús. 	 Եւ դուրս ելնելով՝ գտան կիւրենացի մի մարդ՝ Սիմոն անունով, ու նրան ստիպեցին, որ նա խաչը կրի:


Queriˈ chukaˈ majun ri ewan ca, ri man ta xtibekˈalajin pe. Y chukaˈ can majun ri tzˈapin ca rij, ri xa man ta xtibekˈalajin pe y ntel pe chuwasakil. 	 Արդ, ծածուկ բան չկայ, որ չյայտնուի, եւ գաղտնի բան չի եղել, որ ի յայտ չգայ:


Yacˈa ri Pedro xubij cˈa: Riyin ma wetaman ta ruwech ri achi ri nibij riyix. Can chuwech Dios nbij chiwe chi riyin ma wetaman ta ruwech. Y wi ma kitzij ta ri nbij, tika cˈa rucˈayewal pa nuwiˈ, xchaˈ chique. 	 Եւ նա սկսեց նզովք կարդալ, երդուել եւ ասել. «Չեմ ճանաչում այն մարդուն, որի մասին դուք խօսում էք»:


Yacˈa ri ixokiˈ ri coyoben chic alanen, y ri ixokiˈ ri xa cˈa yetzˈuman na ri tak cal, juyiˈ oc quiwech tek xtapon ri kˈij riˈ. 	 Բայց վա՜յ յղիներին եւ ստնտուներին այն օրերին:


Xepe ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ aj tzˈibaˈ, xquibij cˈa chare ri Jesús: ¿Nawacˈaxaj cˈa ri yetajin chubixic ri acˈalaˈ? xechaˈ. Y xpe ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Jaˈ (je), nwacˈaxaj. Y riyix, ¿la majun bey cami isiqˈuin chupan ri ruchˈabel ri Dios tek nubij: Riyit Dios can abanon chique ri acˈalaˈ y chique ri cˈa yetzˈuman na chi ntel chˈabel pa quichiˈ riche (rixin) chi nacˈul akˈij acˈojlen? 	 եւ ասացին նրան. «Լսո՞ւմ ես՝ դրանք ինչ են ասում»: Յիսուս նրանց ասաց. «Այո՛, դուք չէ՞ք կարդացել, թէ՝ երեխաների ու ծծկերների բերանով օրհնութիւն կատարեցիր»:


Yacˈa ri Jesús can jabel retaman ri niquichˈob ka. Rumariˈ Riyaˈ xubij chique: ¿Achique cˈa ruma tek riyix nichˈob queriˈ pa tak iwánima? 	 Յիսուս, գիտենալով նրանց մտածումները, պատասխանեց նրանց եւ ասաց. «Ի՞նչ էք մտմտում ձեր սրտերում.


Ruma can yecˈo cˈa ri xquebecˈulun pe y xtiquibilaˈ cˈa chi ye riyeˈ ri Cristo. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel. Y yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek xquebecˈulun pe ri xquebin chi ye profetas ri niquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel chukaˈ. Y xquequibanalaˈ cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ruma nicajoˈ chi yenimex y yecˈo ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. Y wi xa ta yecowin, riyeˈ yequikˈol ta chukaˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios. 	 որովհետեւ սուտ քրիստոսներ եւ սուտ մարգարէներ պիտի ելնեն եւ նշաններ ու զարմանալի գործեր պիտի ցոյց տան՝ մոլորեցնելու նպատակով, եթէ հնար լինի, նոյնիսկ ընտրեալներին:


Ajaf, tajoyowaj ruwech ri nucˈajol, ruma riyaˈ sibilaj nutij pokon pa rukˈaˈ ri ataque, y qˈuiy cˈa mul tzaknek pa kˈakˈ y pa tak yaˈ. 	 Նրան քո աշակերտների մօտ տարայ, եւ չկարողացան բժշկել»:


Y ri Jesús xubij chic cˈa jun cˈambel tzij chiquiwech ri winek, ruma yecˈo chique riyeˈ ri niquichˈob chi choj ri quicˈaslen, y yequetzelaj ri nicˈaj chic winek. Rumariˈ ri Jesús xubij: 	 Այս առակն էլ ասաց ոմանց, որոնք իրենք իրենցով պարծենում էին, թէ արդար են, եւ արհամարհում էին ուրիշ շատերին:


Yacˈa riyeˈ xa xetzeˈen chrij ri Jesús, ruma quetaman chi ri ti kˈopoj riˈ xa can caminek chic. Xpe cˈa ri Jesús xerelesaj cˈa pe ri winek. Cˈacˈariˈ Riyaˈ xerucusaj apo ri ruteˈ rutataˈ ri ti kˈopoj y ri ye oxiˈ chic ri ye benak riqˈui, chupan ri jay ri acuchi (achique) cˈo wi ri ruchˈacul ri ti kˈopoj. 	 Սակայն նրանք ծաղրում էին նրան: Իսկ նա, ամենքին դուրս հանելով, վերցրեց իր հետ մանկան հօրն ու մօրը եւ նրանց, որ իր հետ էին, եւ մտաւ այնտեղ, ուր պառկած էր մանուկը:


Tek riyix niben orar, tibanaˈ jun oración achiˈel reˈ: Katataˈ Dios yitcˈo chilaˈ chicaj, xtibanatej ta cˈa chi quinojel ta ri winek niquiyaˈ ta akˈij, y man ta xtiquixolkˈotij ri lokˈolaj abiˈ. 	 «Հա՛յր մեր, որ երկնքում ես. սո՛ւրբ թող լինի քո անունը.


Can quecˈariˈ tibanaˈ riyix, can quiniwoyobej apo. Achiˈel ri achi chajinel, ruma ma retaman ta ajan (jampeˈ) xtoka ri rajaf ri jay, riyaˈ cˈo chi noyoben apo. Ruma ri rajaf ri jay riqˈui jubaˈ xa noka tek ntoc pe ri akˈaˈ, o ya ri pa nicˈaj akˈaˈ, o tek yesiqˈuin pe ri ecˈ tek xa nipe yan rusekeric o ri nimakˈaˈ yan. Rumariˈ riyix can quiniwoyobej apo. 	 Արդ, արթո՛ւն կացէք, որովհետեւ չգիտէք, թէ տանտէրը ե՛րբ կը գայ՝ երեկոյեա՞ն, թէ՞ կէսգիշերին, աքլորականչի՞ն, թէ՞ առաւօտեան դէմ:


Y Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin nibij riyix? xchaˈ chique. Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xubij chare ri Jesús: Yit cˈa riyit ri Cristo, ri yit takon pe ruma ri Dios, xchaˈ chare. 	 Ասաց նրանց. «Դո՛ւք իմ մասին ի՞նչ էք ասում. ո՞վ եմ»: Պետրոսը պատասխանեց եւ ասաց. «Աստծու Քրիստոսը»:


Yacˈa tek cˈo ri Zacarías chiriˈ ntajin nuporoj ri pon, yacˈariˈ tek xucˈut riˈ jun ángel riche (rixin) ri Ajaf Dios chuwech. Y ri ángel riˈ xpaˈeˈ chunakajal ri altar ri niporox wi ri pon. Pa rajquikˈaˈ ri altar xpaˈeˈ wi. 	 Եւ Տիրոջ հրեշտակը երեւաց նրան՝ խնկերի սեղանի աջ կողմում կանգնած:


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa: Riyix aj Jerusalem, aj Jerusalem, ¿achique cˈa ruma tek yeˈicamisalaˈ ri profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? ¿Achique cˈa ruma chukaˈ tek yeˈicamisalaˈ chi abej ri yerutek pe ri Dios chicojol? Y riyin can qˈuiy cˈa mul ri xinwajoˈ chi xixinmol ta wuqˈui, achiˈel nuben ri quiteˈ ecˈ chique ri tak ral, yerumol chuxeˈ ri ruxicˈ. Yacˈa riyix ma xiwajoˈ ta. 	 «Երուսաղէ՜մ, Երուսաղէ՜մ, որ կոտորում էիր մարգարէներին եւ քարկոծում էիր քեզ մօտ ուղարկուածներին. քանի՜ քանի՜ անգամ կամեցայ հաւաքել քո որդիներին, ինչպէս հաւը իր ձագերին՝ թեւերի տակ, բայց դու չկամեցար:


Can yacˈa chukaˈ riˈ tek xebecˈulun pe nicˈaj chic ángeles ri ye petenak chilaˈ chicaj y can sibilaj ye qˈuiy. Y riyeˈ niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios, y niquibij: 	 Եւ յանկարծակի այդ հրեշտակի հետ երեւաց երկնային զօրքերի մի բազմութիւն, որ օրհնում էր Աստծուն ու ասում.


Pero nabey cˈo cˈa chi nkˈaxaj na qˈuiy tijoj pokonal, y cˈo cˈa chukaˈ chi yinetzelex cuma ri winek riche (rixin) re tiempo reˈ. 	 որովհետեւ, ինչպէս որ փայլակը երկնքի ներքեւից փայլատակելով՝ երկնքի երեսը լուսաւորում է, այնպէս էլ կը լինի մարդու Որդին՝ իր օրում:


Y tek ri Jesús xubij cˈa re chˈabel reˈ chique ri rudiscípulos, can jabel cˈa kˈalaj rubixic xuben chare. Yacˈa ri Pedro ma xka ta chuwech ri xubij ri Jesús, rumariˈ xucˈuaj el jubaˈ quelaˈ, y xbechapon pe chare. 	 Եւ այս խօսքը ասաց բացայայտօրէն. եւ Պետրոսը նրան մի կողմ տանելով՝ սկսեց յանդիմանել նրան:


Y tek ri moy riˈ xracˈaxaj chi sibilaj ye qˈuiy winek ri yekˈax el, xucˈutuj cˈa chi achique ri xcˈulwachitej. 	 Երբ սա լսեց, որ ժողովուրդը անցնում է, հարցրեց, թէ՝ այդ ի՞նչ է:


Y xquixjachalox cˈa pa quikˈaˈ ri yeˈetzelan iwuche (iwixin). Y riqˈui jubaˈ hasta ri iteˈ itataˈ, ri iwachˈalal o can ye ri iwachibil ri xquejacho iwuche (iwixin). Y yecˈo cˈa jojun chiwe riyix ri can xquecamisex. 	 Դուք պիտի մատնուէք ե՛ւ ծնողներից, ե՛ւ եղբայրներից, ե՛ւ ազգականներից, ե՛ւ բարեկամներից, ու ձեզնից ոմանց պիտի սպանեն:


Yacˈa tek ri discípulos xquitzˈet chi cˈo jun petenak chraken pa ruwiˈ ri choy, xquirek quichiˈ y xquibilaˈ cˈa chiquiwech chi achique cˈa laˈ, xechaˈ. Ruma riyeˈ xquibij chi ri petenak pa ruwiˈ ri choy xa jun subunel (xibinel). 	 Երբ նրանք տեսան, որ քայլում է ծովի վրայ, կարծեցին, թէ մի ուրուական է, եւ աղաղակ բարձրացրին,


Tek ri Jesús xoc cˈa apo, xubij chique ri winek: ¿Achique ruma yixokˈ y yixchˈujlan? Ri acˈal ma caminek ta, riyaˈ xa warnek, xchaˈ chique. 	 Ապա ներս մտնելով՝ նրանց ասաց. «Ինչո՞ւ էք խռովուած ու լաց էք լինում. մանուկը մեռած չէ, այլ ննջում է»:


Y yacˈariˈ tek ri Pilato xucˈutuj chare ri Jesús: ¿Yit cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas? xchaˈ chare. Y ri Jesús xubij cˈa: Jaˈ (je), queriˈ. Can achiˈel ri xabij, xchaˈ. 	 Պիղատոսը հարցրեց նրան եւ ասաց. «Դո՞ւ ես հրեաների թագաւորը»: Յիսուս պատասխան տուեց նրան եւ ասաց. «Դու ասում ես»:


Y cˈa nichˈo na cˈa ri Pedro, tek cˈo jun sutzˈ ri xka pe pa quiwiˈ y xerucuch. Y ri ye rudiscípulos xquixibij quiˈ tek xquinaˈ chi yecˈo chic chupan ri sutzˈ riˈ. 	 Եւ երբ այս ասում էր, մի ամպ եկաւ ու նրանց վրայ հովանի եղաւ. եւ երբ նրանք ամպի տակ ընկան, վախեցան:


Riyin astapeˈ xquibe, ma xquixinmalij ta ca; ma xquixcˈojeˈ ta ca achiˈel jun mebaˈ, ruma xa can yipe chic iwuqˈui. 	 Ձեզ որբ չեմ թողնի, կը գամ ձեզ մօտ:


Yacˈareˈ ri xubij ri Jesús chique ri winek israelitas ri quimolon quiˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chiriˈ pa tinamit Capernaum. 	 Նա այս բաներն ասաց Կափառնայումի մէջ ժողովարանում ուսուցանելիս:


Yacˈa tek xquitzˈet ri jul, xquitzˈet chi xa jakel chic. Ri nimalaj abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul, xa elesan chic el. 	 Եւ նայեցին ու տեսան, որ գերեզմանից քարը գլորուած էր. եւ այն շատ մեծ էր:


Yin cˈa riyin ri utzilaj Aj Yukˈ, y wetaman quiwech ri ye nucarneˈl, y riyeˈ quetaman cˈa chukaˈ nuwech riyin. 	 Ես եմ լաւ հովիւը. եւ ճանաչում եմ իմ ոչխարներին ու ճանաչւում նրանցից:


Chukaˈ xquibilaˈ chare ri Jesús tek quitzˈapin ruwech: Riyit ri Cristo, tabij na cˈa chake achique ri yechˈayo awuche (awixin), xechaˈ chare. 	 «Մարգարէացի՛ր մեզ, դո՛ւ, Քրիստո՛ս, ո՞վ է, որ քեզ հարուածեց»:


Xa queˈiyaˈ ca. Xa ye achiˈel moyiˈ y ye ucˈuey quiche (quixin) nicˈaj chic ri xa ye achiˈel moyiˈ chukaˈ. Y wi ri ye moyiˈ yequiyukej ri nicˈaj chic moyiˈ, junan cˈa xquetzak pa tak jul, xchaˈ ri Jesús. 	 Թողէ՛ք նրանց. կոյրեր են, կոյրերի առաջնորդ. երբ կոյրն է առաջնորդում կոյրին, սխալւում է, եւ երկուսն էլ փոսն են ընկնում»:


Xquixyaˈox (xquixyaˈ) cˈa pa tak tijoj pokonal, y xquixcamisex. Xa can xquixetzelex wi cˈa cuma quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, ruma riyix can icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 Այն ժամանակ ձեզ նեղութեան պիտի մատնեն եւ պիտի սպանեն ձեզ. եւ իմ անուան պատճառով բոլոր ազգերի կողմից ատելի պիտի լինէք:


Y can ruchojmirisan chic riˈ riche (rixin) chi nuben achiˈel nuben jun achi tek nujoskˈij ri rutrigo pan era, ri can cˈo chic jun horqueta pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nuqˈuek chuwacakˈikˈ ri trigo ri chˈayon chic. Ri trigo ri nuchayuj ca riˈ, yariˈ ri numol y nuyec. Yacˈa ri raken ri trigo ri nucˈuaj el cakˈikˈ, xa nuporoj pa kˈakˈ ri majun bey nichuptej ta. 	 որի քամհարը իր ձեռքում է, եւ կը մաքրի իր կալը, ցորենը կը հաւաքի իր շտեմարանում եւ յարդը կ՚այրի անշէջ կրակով»:


Y majun cˈa xtibin ta chi yareˈ cˈo waweˈ, o yalaˈ cˈo chilaˈ, ruma chi ri rajawaren ri Dios cˈo chic chicojol, xchaˈ ri Jesús. 	 Երբ փարիսեցիների կողմից հարց տրուեց, թէ ե՞րբ պիտի գայ Աստծու արքայութիւնը, նա պատասխանեց եւ ասաց. «Աստծու արքայութիւնը դրսից տեսանելի կերպով չի գալիս,


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xucˈutuj: ¿Achique chique ri ye caˈiˈ riˈ ri xbano ri ruraybel ri rutataˈ? xchaˈ. Y ri achiˈaˈ riˈ xquibij cˈa: Ri xbano ri ruraybel ri rutataˈ ya ri nabey, xechaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can kitzij cˈa nbij chiwe chi xa ye ri cˈutuy tak alcawal y ri ixokiˈ ri ma utz ta cˈaslen quicˈuan, xa yeriˈ ri xqueˈoc nabey pa rajawaren ri Dios, que chiwech riyix, ruma riyeˈ xtzolin pe quicˈuˈx. 	 Արդ, երկուսից ո՞վ կատարեց հօր կամքը»: Նրանք ասացին՝ վերջինը: Յիսուս նրանց ասաց. «Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, որ մաքսաւորներ ու պոռնիկներ ձեզնից առաջ պիտի հասնեն արքայութիւն,


Pero xa ma xcˈojeˈ ta ka pa tinamit Nazaret, xa xuyaˈ ca ri tinamit riˈ, riche (rixin) chi xbecˈojeˈ pa jun tinamit ri Capernaum rubiˈ; jun tinamit ri cˈo chuchiˈ jun choy. Ri Capernaum riˈ pa culef ri ye quiy quimam ca ri Zabulón y ri Neftalí cˈo wi. 	 Եւ թողնելով Նազարէթը՝ եկաւ բնակուեց Կափառնայումում, ծովեզերքի մօտ, Զաբուղոնի եւ Նեփթաղիմի սահմաններում,


Y tek ri Jesús rubin chic cˈa ronojel reˈ chique ri ye rachˈalal, Riyaˈ cˈa xcˈojeˈ na ca ri chiriˈ pa Galilea. 	 Երբ այս ասաց, ինքը մնաց այնտեղ, Գալիլիայում:


Y jibeˈicˈamaˈ cˈa pe chukaˈ ri ti wáquix ri más tiˈoj, y ticamisaj. Tikabanaˈ cˈa jun nimakˈij, y kojwaˈ cˈa. 	 բերէ՛ք պարարտ եզը, մորթեցէ՛ք, ուտենք եւ ուրախ լինենք,


Pero ri winek xquicˈutuj chare: ¿Acuchi (achique) cˈa cˈo wi ri Jesús wacami? xechaˈ chare. Y riyaˈ xubij: Ma wetaman ta. 	 Նրան ասացին՝ ո՞ւր է նա: Նրանց ասաց՝ չգիտեմ:


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Kitzij ri xabij, y chukaˈ can nbij wi cˈa chiwe chi can xu (xe wi) xtinkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, can yacˈariˈ tek xquinitzˈet riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, yin tzˈuyul pa rajquikˈaˈ ri Dios ri nicowin nuben ronojel. Y xquinitzˈet tek yipe pa sutzˈ ri chilaˈ chicaj, xchaˈ ri Jesús. 	 Յիսուս նրան ասաց. «Դու ասացիր: Բայց ասում եմ ձեզ. այսուհետեւ մարդու Որդուն կը տեսնէք նստած ամենազօր Աստծու աջ կողմում եւ եկած երկնքի ամպերի վրայով»:


Y riche (rixin) cˈa chi nbequitzˈetaˈ ri acˈal, ri aj yukˈaˈ riˈ can chanin cˈa xebe cˈa pa tinamit. Can xebequilaˈ wi cˈa ri María, ri José, y ri acˈal can cotzˈoban cˈa pa jun quiwaybal chicop. 	 Եւ նրանք շտապով եկան ու գտան Մարիամին ու Յովսէփին եւ մսուրի մէջ դրուած մանկանը:


Y cˈo cˈa jun kˈij ri Jesús ntajin nrelesaj jun itzel espíritu riqˈui jun achi. Ri itzel espíritu riˈ rubanon cˈa mem chare ri achi. Y xbanatej cˈa chi tek ri Jesús xubij cˈa chare ri itzel espíritu chi tel el riqˈui ri achi riˈ, ri itzel espíritu can xel cˈa el, y yacˈariˈ tek ri achi mem xchˈo. Y ri winek ri xetzˈeto, can xquimey cˈa ri xquitzˈet. 	 Եւ Յիսուս մի համր դեւ էր հանում. եւ երբ դեւը ելաւ, համրը խօսեց. եւ ամբողջ ժողովուրդը զարմացաւ:


Y ri Josías xralcˈualaj ri Jeconías y ri ye nicˈaj chic rachˈalal ri Jeconías. Y ya tiempo riˈ tek ri kech aj Israel xechapatej el y xeˈucˈuex cˈa pa Babilonia. 	 Ամոսը ծնեց Յոսիային. Յոսիան ծնեց Յեքոնիային եւ նրա եղբայրներին՝ Բաբելոնում գերութեան ժամանակ:


Y wi cˈo cˈa jun xupakˈij jucˈan apalej chi kˈaˈ, xa tayaˈ chic apo ri jucˈan apalej chuwech. Y wi cˈo cˈa chukaˈ jun winek numej el achaqueta, can man cˈa tapokonaj ta nayaˈ el chukaˈ ri jun chic atziak chare. 	 Ով խփում է քո ծնօտին, նրան մի՛ւսն էլ մօտեցրու. եւ ով որ քեզնից քո բաճկոնը բռնի է վերցնում, նրան մի՛ արգելիր, որ վերցնի շապիկդ էլ:


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Xaxu (xaxe wi) cˈa ri Ajaf Dios tayaˈ rukˈij, y xaxu (xaxe wi) chukaˈ Riyaˈ ri rucˈamon chi nanimaj ri nubij, xchaˈ ri Jesús chare. 	 Այն ժամանակ Յիսուս նրան ասաց. «Ետե՛ւս գնա, սատանա՛, որովհետեւ գրուած է՝ պիտի երկրպագես քո Տէր Աստծո՛ւն եւ միայն նրա՛ն պիտի պաշտես»:


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa quinojel ri quimolon quiˈ chiriˈ. Xchˈo chare ri achi ri chakiˈj rukˈaˈ, y xubij: Tayukuˈ la akˈaˈ. Y ri achi can xu (xe) wi xuyuk ri rukˈaˈ achiˈel ri xbix chare ruma ri Jesús, can yacˈariˈ xchojmir ca ri rukˈaˈ. 	 Եւ իր շուրջը բոլորի վրայ զայրագին նայելով՝ ասաց նրան. «Ձեռքդ երկարի՛ր». եւ նա երկարեց, եւ նրա չորացած ձեռքը առողջացաւ միւսի նման:


Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xquentek cˈa ri nuˈángeles chiquimolic quinojel ri yebano etzelal y ri yebano chique ri nicˈaj chic chi yetzak. Ruma ma nwajoˈ ta cˈa chi yecˈo ta ri winek riˈ chiquicojol ri yecˈo pa rajawaren ri Dios. 	 Մարդու Որդին կ՚ուղարկի իր հրեշտակներին, եւ նրանք կը հաւաքեն նրա արքայութիւնից բոլոր գայթակղութիւնները եւ նրանց, որոնք անօրինութիւն են գործում:


Y tek ri Jesús rutzˈuban chic cˈa ca ri chˈomilaj ruyaˈal uva, Riyaˈ xubij cˈa: Ya xcˈachoj cˈa ronojel. Y can yacˈariˈ tek xulucubaˈ pe ri rujolon (ruwiˈ) y xujech ri ránima pa rukˈaˈ ri Dios y xcom ka. 	 «Ամէն ինչ կատարուած է»: Եւ գլուխը կախելով՝ հոգին աւանդեց:


Queriˈ nbij chiwe ruma kas kitzij chi xabachique ri nibin chare re juyuˈ reˈ chi tel el waweˈ y tikˈax pa mar, can queriˈ wi nibanatej wi can kitzij nucukubaˈ rucˈuˈx y ma nuben ta caˈiˈ rucˈuˈx. 	 ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, ով որ այս լերանն ասի՝ ե՛լ եւ ծո՛վն ընկիր, եւ իր սրտում չկասկածի, այլ հաւատայ, թէ ինչ որ ասում է, կը լինի, նա ինչ էլ ասի, կը կատարուի:


Wi yiniwajoˈ, can tibanaˈ cˈa ri nubij ri nupixaˈ ri xenbij chiwe. 	 «Եթէ ինձ սիրում էք, կը պահէք իմ պատուիրանները.


Y Riyaˈ xeruyaˈ cˈa ca ri winek, y xbe pa jun jay. Y ri discípulos xquicˈutuj cˈa chare chrij ri cˈambel tzij ri nichˈo chrij ri nitzˈilobisan riche (rixin) jun winek. 	 Եւ երբ ամբոխից բաժանուելով տուն մտաւ, աշակերտները այդ առակի մասին նրան հարցրին:


Yacˈa ri ángel xubij chique: Ma tixibij ta iwiˈ. Tiwacˈaxaj na peˈ re nwajoˈ nbij chiwe, can riche (rixin) sibilaj quicoten. Y ma xu (xe) ta wi iwuche (iwixin) riyix re quicoten reˈ, xa can quiche (quixin) chukaˈ quinojel winek. 	 Եւ հրեշտակը ասաց նրանց. «Մի՛ վախեցէք, որովհետեւ ահա ձեզ մեծ ուրախութիւն եմ աւետում, որը ամբողջ ժողովրդինը կը լինի.


Y xu (xe) wi xeˈel pe pa jucuˈ, ri winek ri yecˈo chiriˈ chuchiˈ yaˈ, chanin cˈa xquetamaj ruwech chi ya ri Jesús ri xel pe pa jucuˈ. 	 Եւ երբ նաւակից դուրս ելան, տեղի մարդիկ իսկոյն եւեթ նրան ճանաչեցին:


Y ri itzel tak espíritu riˈ sibilaj cˈa xquicˈutuj utzil chare ri Jesús, chi wi yerelesaj el riqˈui ri achi, man cˈa querutek ta el chupan ri itzel jul ri kˈekuˈm rupan, quilugar ri itzel tak espíritu. 	 աղաչում էին նրան, որ հրաման չտայ իրենց, որ անդունդ գնան:


Y ri Jesús xluqueˈ chic cˈa ka jun bey y xuchop chic cˈa tzˈibanic riqˈui ri ruwiˈ rukˈaˈ, ri chiriˈ pan ulef. 	 Եւ դարձեալ ցած նայելով՝ գետնի վրայ գրում էր:


Yacˈa ri tziek ri xpisbex rujolon (ruwiˈ) ri Jesús, can jucˈan chic cˈo wi ca, banon ca ruchojmil. Can ma junan ta cˈo ca quiqˈui ri nicˈaj chic tziek. 	 եւ վարշամակը, որ նրա գլխին էր, միւս կտաւների հետ չէր, այլ առանձին ծալուած՝ մի կողմ էր:


Yacˈa tek ri rey Herodes xracˈaxaj cˈa riˈ, xubij: Ri Jesús xa ya ri Juan ri Bautista ri xintek rutzaqˈuixic rujolon (ruwiˈ), ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 Երբ Հերովդէսը այս լսեց, ասաց. «Յովհաննէսը, որի գլուխը կտրեցի ես, սա նա՛ է. մեռելներից յարութիւն է առել»:


Rumacˈariˈ, riyin xtinyaˈ jun kˈatbel tzij pan ikˈaˈ riyix, can achiˈel ri rubanon ri Nataˈ Dios wuqˈui riyin, 	 Եւ ես խոստանում եմ ձեզ, - ինչպէս եւ իմ Հայրը ինձ խոստացաւ տալու արքայութիւնը, -


Ri wuˈoˈ kˈopojiˈ ri xa man cˈo ta quinaˈoj, xebe cˈa chiroyobexic ri cˈajol ri xticˈuleˈ, xa yacˈa ri ma xquicˈuaj ta cˈa nicˈaj chic aceite riche (rixin) ri quilámpara, xa can xu (xe) wi ri cˈo el chupan. 	 Յիմարները լապտերներն առան, բայց իրենց հետ պահեստի ձէթ չվերցրին:


Ri ye cablajuj ri xeruchaˈ ri Jesús, ya ri Simón ri xubij chukaˈ Pedro chare, ri Andrés ri rachˈalal ri Simón, ri Jacobo, ri Juan, ri Felipe, ri Bartolomé, 	 Սիմոնին, որին էլ Պետրոս կոչեց, եւ Անդրէասին՝ նրա եղբօրը, Յակոբոսին, Յովհաննէսին,


Chukaˈ wi xa jun chique ri akˈaˈ nibano chawe chi yamacun, más ta utz chi nachoy y narokij el, astapeˈ can ya ri awajquikˈaˈ. Ruma xa más utz chi xaxu (xaxe wi) jun chique ri akˈaˈ nawelesaj el que chuwech chi can tzˈaket akˈaˈ awaken y xa pa kˈakˈ yatbecˈak wi ca. 	 Եւ եթէ քո աջ ձեռքը քեզ գայթակղեցնում է, կտրի՛ր այն եւ դէ՛ն գցիր քեզնից. որովհետեւ քեզ համար լաւ է, որ քո անդամներից մէկը կորչի, եւ քո ամբողջ մարմինը չընկնի գեհեն:


Y quecˈareˈ ri chˈabel ri xerubij ri pa ruˈoración: Nataˈ Dios, Nataˈ Dios, wetaman chi riyit yacowin naben ronojel. Tabanaˈ cˈa chi man ta nkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ. Pero ma taben ta cˈa ri xa nuraybel riyin. Tabanaˈ ri araybel riyit, xchaˈ. 	 Եւ ասում էր. «Աբբա՛, Հա՛յր, ամէն ինչ քեզ կարելի է. այս բաժակը ինձնից հեռացրո՛ւ, բայց ոչ թէ ինչպէս ե՛ս եմ կամենում, այլ՝ ինչպէս դո՛ւ ես կամենում»:


Xpe ri Jesús xubij chique ri ye rudiscípulos: Can ma cukul ta cˈa icˈuˈx wuqˈui, rumariˈ tek ixibin iwiˈ, xchaˈ chique. Y Riyaˈ xbeyacatej cˈa pe y xubij: Tiqˈuis el ri cakˈikˈ y titaneˈ ka ri ruwiˈ yaˈ, xchaˈ. Y queriˈ xbanatej. Ri cakˈikˈ xqˈuis el, y chukaˈ ri ruwiˈ yaˈ xtaneˈ ka. 	 Նրանց ասաց. «Ինչո՞ւ էք վախկոտ, թերահաւատնե՛ր»: Այն ժամանակ, վեր կենալով, սաստեց հողմերին եւ ծովին, ու մեծ խաղաղութիւն եղաւ:


Y tek ri Judas Iscariote ruqˈuison chic cˈa ka ri juwechˈ caxlan wey riˈ, can xoc wi cˈa ri Satanás pa ránima. Cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Ri achˈobon chic chi naben, tabanaˈ cˈa chanin, xchaˈ el chare. 	 Եւ երբ նա պատառն առաւ, սատանան մտաւ նրա մէջ: Յիսուս նրան ասաց. «Հիմա ինչ որ անելու ես, իսկոյն արա՛»:


Y ri Pilato xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Quixbiyin cˈa y queˈicˈuaj cˈa el la achiˈaˈ ye chajinel. Tibanaˈ cˈa ca rubanic chi utz, achiˈel ri iwetaman riyix chi utz nuben ca, xeˈucheˈex el. 	 Պիղատոսը նրանց ասաց. «Զինուորներ ունէք. գնացէ՛ք ապահովութեանը հոգ տարէք, ինչպէս որ գիտէք»:


Riyaˈ xubij cˈa chique: Pa jun cˈa tinamit xcˈojeˈ jun aj kˈatbel tzij ri can ma nuxibij ta riˈ chuwech ri Dios, y majun chukaˈ quejkalen ri winek chuwech. 	 Ասաց. «Մի քաղաքում մի դատաւոր կար. Աստծուց չէր վախենում եւ մարդկանցից չէր ամաչում:


Y ri patrón xutek cˈa rusiqˈuixic (royoxic) ri mayordomo riˈ. Y tek xoka cˈa ri mayordomo, ri patrón xubij cˈa chare: ¿Achique cˈa nabij chuwe chrij ri nitzijox chawij chi achapon ruqˈuisic ri nubeyomal? Wacami nwajoˈ cˈa ntzˈet achique rubanon ronojel ri nubeyomal pan akˈaˈ, ruma chi ri asamaj yareˈ niqˈuis ca waweˈ, xchaˈ ri patrón chare. 	 Տէրը կանչեց նրան եւ ասաց. «Այս ի՞նչ եմ լսում քո մասին. տո՛ւր քո տնտեսութեան հաշիւը, որովհետեւ այլեւս տնտես լինել չես կարող»:


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ ri yekˈaxan ri nubij ri ley y chukaˈ chique ri achiˈaˈ fariseos ri yecˈo apo chiriˈ: ¿La xajan cami chi nicˈachojsex jun yawaˈ pa jun uxlanibel kˈij? ¿Achique nibij riyix? xchaˈ chique. 	 Յիսուս պատասխանեց օրէնսգէտներին ու փարիսեցիներին եւ ասաց. «Շաբաթ օրով բժշկելը օրինաւո՞ր է, թէ՞՝ ոչ»:


Ri Nataˈ ri yin takayon pe, can cˈo wuqˈui. Man cˈa yiruyaˈ ta ca nuyon, ruma riyin can nben wi ri nika chuwech Riyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Եւ ով ինձ ուղարկեց, ինձ հետ է. ինձ միայնակ չթողեց, որովհետեւ ես միշտ անում եմ, ինչ որ նրան է հաճելի»:


Y riyeˈ xquibij cˈa: Nikacochˈ, xechaˈ chare. Y ri Jesús xubij chic cˈa chique: Can kitzij wi cˈa chi riyix xticochˈ na wi achiˈel ri xtiban chuwe riyin. Chukaˈ can xticochˈ jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin; 	 Եւ նրանք ասացին նրան. «Կարող ենք»: Եւ Յիսուս նրանց ասաց. «Այն բաժակը, որ ես խմելու եմ, կը խմէք, եւ այն մկրտութիւնը, որով ես մկրտուելու եմ, նրանով կը մկրտուէք,


Cˈacˈariˈ Riyaˈ xuben chique chi nikˈax cˈa chiquiwech ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. 	 Այն ժամանակ բացեց նրանց մտքերը, որ հասկանան Գրքերը:


Ri Jesús xbe pa tinamit Nazaret, ri tinamit ri xqˈuiy wi Riyaˈ. Y chupan ri uxlanibel kˈij, Riyaˈ xbe cˈa chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can achiˈel wi ri tuben. Y tek cˈo chic chiriˈ, Riyaˈ xpaˈeˈ cˈa, riche (rixin) chi nusiqˈuij ri ruchˈabel ri Dios. 	 Եւ եկաւ Նազարէթ, ուր նա սնուել մեծացել էր. եւ ըստ իր սովորութեան՝ շաբաթ օրը ժողովարան մտաւ:


Y yacˈa tek ri Jesús xubij chique: Yin cˈa riyin riˈ; yacˈariˈ tek ri winek riˈ xetzolin chiquij, y cˈawel xetzak pan ulef. 	 Երբ Յիսուս ասաց՝ ես եմ, յետ-յետ գնացին եւ գետին ընկան:


Man cˈa tichˈob ta chi riyin xipe riche (rixin) chi majun rukˈij nben chare ri ley riche (rixin) ri Moisés, y chukaˈ ma tichˈob ta chi riyin xipe riche (rixin) chi queriˈ chukaˈ nben chique ri ye tzˈibatal ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ma que ta riˈ. Riyin xipe riche (rixin) chi nbekˈalajin pe jabel ri kas nubij ri ley y ri quitzˈiban ca ri profetas. 	 «Մի՛ կարծէք, թէ Օրէնքը կամ մարգարէներին ջնջելու եկայ. չեկայ ջնջելու, այլ՝ լրացնելու:


¿La xa ma ya ta cami reˈ ri rucˈajol ri jun achi ri aj samajel chrij cheˈ? ¿La xa ma ya ta cˈa reˈ ral ri María y rachˈalal ri Jacobo, ri José, ri Simón y ri Judas? 	 Սա հիւսնի որդին չէ՞. սրա մայրը չէ՞, որ Մարիամ է կոչւում. եւ սրա եղբայրները՝ Յակոբոս, Յովսէս, Սիմոն եւ Յուդա:


Y ri ixok tek xutzˈet chi xa xnabex, nibarbot (nibaybot) cˈa xoxuqueˈ xomajeˈ chuwech ri Jesús. Y chiquiwech quinojel ri winek xubij apo chare ri Jesús ri achique ruma tek xuchop ruchiˈ rutziak. Y xubij chukaˈ chi can xu (xe wi) xuchop ruchiˈ rutziak ri Jesús, can yacˈariˈ xunaˈ riyaˈ chi xcˈachoj. 	 Երբ կինը տեսաւ, որ այդ ծածուկ չմնաց նրանից, դողալով եկաւ եւ ընկաւ նրա առաջ ու ամբողջ ժողովրդի առջեւ պատմեց, թէ ինչ բանի համար դիպաւ նրան եւ թէ ինչպէս իսկոյն բժշկուեց:


Y tek ye tzˈuyul chic cˈa apo pa mesa, ri Jesús xucˈom apo ri caxlan wey y tek rucˈutun chic ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ, xuwechˈelaˈ cˈa ri caxlan wey y xuyaˈ chique. 	 Եւ երբ նա սեղան նստեց նրանց հետ, հաց վերցնելով՝ օրհնեց, կտրեց այն եւ տուեց նրանց:


Y ruma cˈa chi ri cˈajol ri nicˈuleˈ xyaloj y ma noka ta chanin, ri lajuj kˈopojiˈ ri ye oyobeyon riche (rixin), xa xquichop cˈa xeyuxcuˈr y xewer ka. 	 Եւ երբ փեսան ուշացաւ, ամէնքն էլ նիրհեցին եւ քուն մտան:


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri ye rudiscípulos riˈ: ¿Achique ruma tek xa yix warnek? Quixyacatej, tibanaˈ orar y ticˈutuj chare ri Dios riche (rixin) chi ma yixtzak ta pa mac tek yixtojtobex, xchaˈ chique. 	 եւ նրանց ասաց. «Ինչո՞ւ էք քնել. վե՛ր կացէք, աղօթեցէ՛ք, որպէսզի փորձութեան մէջ չընկնէք»:


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chique: Riyix winek ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, majun chiwe ri cukul ta rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Chiˈiwonojel xa yix sachnek. ¿Riyix nichˈob chi riyin can ronojel kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui, y man cˈa xquitaneˈ ta chi yixincochˈ? Tacˈamaˈ pe ri acˈajol waweˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Յիսուս պատասխանեց եւ ասաց. «Ո՛վ անհաւատ եւ մոլորուած սերունդ, մինչեւ ե՞րբ ձեզ հետ պիտի լինեմ եւ ձեզ հանդուրժեմ. բե՛ր այստեղ քո որդուն»:


y xerutek cˈa el cˈa riqˈui ri Jesús. Xerutek el riche (rixin) chi xbequicˈutuj chare: ¿Can yit cˈa riyit ri Cristo ri cˈo chi nipe? ¿O xa nikoyobej chic na jun? Queriˈ xubij el chique. 	 Եւ Յովհաննէսն իր աշակերտներից մի երկուսին իր մօտ կանչեց ու նրանց ուղարկեց Տիրոջ մօտ՝ ասելու. «Դո՞ւ ես, որ գալու էիր, թէ՞ ուրիշին սպասենք»:


Y pa rucaˈn kˈij, ri Juan ri Bautista cˈo chic cˈa chiriˈ jun bey, ye rachibilan ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos. 	 Հետեւեալ օրը դարձեալ այնտեղ կանգնած էր Յովհաննէսը. նաեւ՝ իր աշակերտներից երկուսը:


Y ri tzij riˈ ma xkˈax ta chiquiwech ri discípulos, ruma ma yaˈon ta kˈij chique chi nikˈax chiquiwech, y riyeˈ niquixibij cˈa quiˈ niquicˈutuj chare ri Jesús chi achique ri xubij chique. 	 Սակայն նրանք չէին ըմբռնում այս խօսքը, եւ դա ծածկուած էր նրանցից, որ չիմանան. եւ վախենում էին այդ խօսքի մասին հարց տալ նրան:


Xa quixbiyin nabey quiqˈui ri israelitas ri ye sachnek ca. Ruma riyeˈ quibanon cˈa achiˈel niquiben ri carneˈl tek yesach ca. 	 այլ աւելի շուտ գնացէ՛ք Իսրայէլի տան կորած ոչխարների մօտ:


Cˈa jubaˈ cˈa riˈ tek ri Jesús xberilaˈ chic ri achi riˈ pa rachoch ri Dios, y xubij chare: Wacami yit utz chic. Man chic cˈa camacun ta, riche (rixin) chi queriˈ ma nipe ta jun cosa ri más chi na itzel chawij, xchaˈ chare. 	 Այնուհետեւ Յիսուս նրան գտաւ տաճարում ու ասաց նրան. «Ահաւասիկ առողջացար, այլեւս մի՛ մեղանչիր, որպէսզի մի աւելի չար բան չպատահի քեզ»:


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri ye caˈiˈ ral ri ixok riˈ: Riyix ma iwetaman ta cˈa ri nicˈutuj chuwe. ¿La nicochˈ cami riyix achiˈel ri xtiban chuwe riyin? ¿Y la nicochˈ cami chukaˈ riyix jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin? xchaˈ ri Jesús. Y riyeˈ xquibij cˈa: Nikacochˈ, xechaˈ chare. 	 Յիսուս պատասխանեց եւ ասաց. «Չէք իմանում՝ ինչ էք խնդրում. կարո՞ղ էք խմել այն բաժակը, որը ես խմելու եմ. կամ՝ մկրտուել այն մկրտութեամբ, որով ես մկրտուելու եմ»: Նրան ասացին՝ կարող ենք:


Y tek ri Simón Pedro xapon, ruma can tzeketel apo chrij ri discípulo ri xapon nabey, ri Simón Pedro can choj cˈa xoc apo ri pa jul, y xutzˈet cˈa ri tziek ri yecˈo ca chiriˈ. 	 Եկաւ նաեւ Սիմոն Պետրոսը, որ նրա յետեւից էր գալիս. մտաւ գերեզմանը եւ տեսաւ, որ կտաւները այնտեղ էին,


Jun tinamit xtiyacatej cˈa el chi nberubanaˈ chˈaˈoj riqˈui jun chic tinamit. Yecˈo cˈa chukaˈ nimaˈk tak ruwachˈulef ri xqueyacatej el chi nbequibanaˈ chˈaˈoj quiqˈui nicˈaj chic nimaˈk tak ruwachˈulef. Xquepe silonel xabachique lugar chare re ruwachˈulef y xquepe chukaˈ wayjal y qˈuiy cˈa chukaˈ quiwech chˈaˈoj xquepe chiquicojol ri winek. Y riˈ xa cˈariˈ ri nabey tak tijoj pokonal y xquepe chic cˈa nicˈaj chic quiwech tijoj pokonal. 	 Ազգ ազգի դէմ պիտի ելնի եւ թագաւորութիւն՝ թագաւորութեան դէմ, եւ տեղ-տեղ երկրաշարժներ պիտի լինեն, սով եւ համաճարակ ու խռովութիւններ. բայց այդ բոլորը սկիզբն է երկանց:


Y yacˈariˈ tek can majun chic ri xbano cowil chi cˈo ta ri xquicˈutuj apo chare ri Jesús. 	 Եւ այլեւս ոչ ոք չէր համարձակւում նրան որեւէ բան հարցնել:


Y yacˈa tek ri winek ye elenak chic el, ri Jesús xoc apo chupan ri jay ri acuchi (achique) cˈo wi ri ti kˈopoj ri caminek chic. Xpe Riyaˈ xuchop rukˈaˈ ri ti kˈopoj, y can yacˈariˈ tek xcˈastej. 	 եւ նրանք ծաղրում էին նրան: Եւ երբ ամբոխը դուրս ելաւ, նա ներս մտաւ, բռնեց նրա ձեռքից, եւ աղջիկը վեր կացաւ:


Ri profeta Isaías, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, rutzˈiban cˈa ca ri xbix chare ri Jesucristo ruma ri Dios. Y quecˈareˈ ri xutzˈibaj ca riyaˈ: Xtintek cˈa ri nutakoˈn ri ninabeyej chawech, riche (rixin) chi nuchojmirisaj apo ri abey. 	 Ինչպէս որ գրուած է մարգարէների գրքերում. «Ահաւասիկ ես ուղարկում եմ իմ պատգամաւորին քո առաջից, որ կը պատրաստի քո ճանապարհը քո առաջ»:


Can kitzij cˈa nbij chiwe: Riyix can xquixokˈ y xquixbison ruma ri xtincˈulwachij riyin. Yacˈa ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, riyeˈ xa xquequicot. Yacˈa riyix astapeˈ can cˈo chic bis ri pa tak iwánima, ri bis cˈa riˈ xa xtijalatej, xa can xtoc quicoten. 	 Ճշմարիտ, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, որ դուք պիտի լաք եւ պիտի ողբաք, իսկ աշխարհը ուրախ պիտի լինի. դուք պիտի տրտմէք, բայց ձեր տրտմութիւնը ուրախութեան պիտի փոխուի:


Ronojel cˈa reˈ xcˈulwachitej riche (rixin) chi can nibanatej ri xbix ruma ri Dios chare ri profeta Isaías ri jun chique ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, tek xubij: 	 Սակայն այս ամէնը եղաւ, որպէսզի կատարուի, ինչ որ Տիրոջ կողմից ասուել էր Եսայի մարգարէի բերանով.