Y wacami nikajoˈ cˈa chi riyix y ri nicˈaj chic ri pa moc (comon) yixkˈato tzij nbeˈibij ta chare ri achi achiˈel jun coronel, chi riyix niwajoˈ chi chuaˈk nucˈuex apo ri Pablo chiwech ruma cˈa cˈo na qˈuiy ri niwajoˈ nicˈutuj chare. Y riyoj xtikoyobej pa bey, y xtikacamisaj ri Pablo, xechaˈ. 	 پس الان شما با اهل شورا، مین باشی را اعلام کنید که او را نزد شمابیاورد که گویا اراده دارید در احوال او نیکوترتحقیق نمایید؛ و ما حاضر هستیم که قبل ازرسیدنش او را بکشیم.»


Y ya riyaˈ ri ntek el chilaˈ iwuqˈui riche (rixin) chi nretamaj achique ibanon y riche (rixin) chi nucukubaˈ icˈuˈx. 	 که او را به همین جهت نزدشما فرستادم تا از حالات شما آگاه شود و دلهای شما را تسلی دهد،


Y xabachique cˈa winek ri nuben chi nitzak pa mac jun chique re tak acˈalaˈ reˈ, ri yin quiniman riyin, ri winek ri xbano ri pokon riˈ, nimalaj rucˈayewal nipe pa ruwiˈ. Rumariˈ xa utz na jubaˈ chi ximon ta el jun nimalaj abej chukul y nbecˈak ca pa mar, que chuwech chi nuben chare jun coˈol chi nitzak pa mac. Y ri abej ri ximon ta el chukul ri winek riˈ can ta ya ri abej ri nucusex riche (rixin) chi niban ri quiˈen, ri nisitix ruma jun bur. 	 و هر‌که یکی ازاین صغار را که به من ایمان دارند، لغزش دهد او رابهتر می‌بود که سنگ آسیایی بر گردنش آویخته، در قعر دریا غرق می‌شد!


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri ixok: Ri rutzil ri Dios ma utz ta chi chare xabachique niyaˈox (nyaˈ) wi. Cˈo chi ya ri nuwinak israelitas yentoˈ nabey. Ruma ma rucˈamon ta chi nelesex ri quiway ri alcˈualaxelaˈ riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) chique ri tak tzˈiˈ, xchaˈ ri Jesús chare. 	 عیسی وی را گفت: «بگذار اول فرزندان سیر شوند زیرا نان فرزندان راگرفتن و پیش سگان انداختن نیکو نیست.»


Yacˈa ri Dios xuyaˈ ronojel chare ri kachˈacul; xuyaˈ rukˈaˈ raken, y xuyaˈ runakˈ ruwech, xuyaˈ ronojel, can achiˈel ri xutzˈet Riyaˈ chi cˈo rajawaxic. 	 لکن الحال خدا هریک از اعضا را دربدن نهاد برحسب اراده خود.


Riyin can kitzij wi ri nbij chiwe chi riyeˈ xquiyaˈ ronojel ri yecowin niquiyaˈ, y hasta xquiyaˈ más chare ri janipeˈ rucˈamon chi niquiyaˈ. Y can pa cánima wi cˈa riyeˈ xpe wi chi xquiben queriˈ. 	 زیرا که شاهد هستم که بحسب طاقت بلکه فوق از طاقت خویش به رضامندی تمام،


Y ri chilaˈ chicaj ri Cristo ma nuben ta achiˈel nuben ri nimalaj sacerdote quiche (quixin) ri israelitas re waweˈ chochˈulef. Ruma ri nimalaj sacerdote riˈ ronojel junaˈ ntoc chupan ri nimalaj Lokˈolaj lugar ri cˈo chiriˈ pa rachoch ri Dios y nutzuj (nusuj) quicˈ, pero ma ruquiqˈuel ta riyaˈ ri nutzuj (nusuj). Yacˈa ri Cristo xa jun bey xutzuj (xusuj) quicˈ y can ruquiqˈuel wi Riyaˈ ri xutzuj (xusuj). 	 و نه آنکه جان خود را بارها قربانی کند، مانند آن رئیس کهنه که هر سال با خون دیگری به مکان اقدس داخل می‌شود؛


Y tek xqueˈitzˈet ri Abraham, ri Isaac, ri Jacob y quinojel ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, chi yecˈo pa rajawaren ri Dios chilaˈ chicaj, yacˈariˈ tek xquixokˈ ruma bis, xtikachˈachˈej iwey ruma xixelesex ca. 	 در آنجا گریه و فشار دندان خواهدبود، چون ابراهیم واسحق و یعقوب و جمیع انبیارا در ملکوت خدا بینید و خود را بیرون افکنده یابید


Y yacˈa tek ri Jesús ye rutakon chic ca ri winek chi tak cachoch, Riyaˈ ye rachibilan ri rudiscípulos xoc el pa jucuˈ y xbe cˈa pa Magdala. 	 پس آن گروه را رخصت داد و به کشتی سوار شده، به حدود مجدل آمد.


Cˈa re wacami can majun cˈa ri icˈutun ta chare ri Nataˈ pa nubiˈ riyin. Can ticˈutuj cˈa y xticˈul, riche (rixin) chi queriˈ can nitzˈaket ta cˈa ri quicoten pa tak iwánima. 	 تا کنون به اسم من چیزی طلب نکردید، بطلبید تا بیابید و خوشی شما کامل گردد.


Y ruma chi ri Jesús can retaman cˈa ri niquichˈobolaˈ ri achiˈaˈ fariseos, Riyaˈ xubij chique: Wi ri winek riche (rixin) jun ruwachˈulef wi xa ma junan ta quiwech niquiben, nipe chˈaˈoj chiquicojol. Y riˈ ma utz ta, ruma nuben chare ri quiruwachˈulef chi ma xtiyaloj ta. Y queriˈ chukaˈ ronojel tinamit y quinojel winek ri yecˈo chupan jun jay, wi xa ma junan ta quiwech niquiben, xa xtiquitaluj el quiˈ. 	 عیسی خیالات ایشان را درک نموده، بدیشان گفت: «هر مملکتی که بر خود منقسم گردد، ویران شود و هر شهری یا خانه‌ای که برخود منقسم گردد، برقرار نماند.


Riyix ninaˈ chi cˈo chic ronojel iwuqˈui y majun chic rajawaxic chiwe. Can yix beyomaˈ chic ninaˈ riyix. Can cˈo chic kˈatbel tzij pan ikˈaˈ ninaˈ y riyoj ma yojcˈatzin ta chic chiwe. Jabel ta riˈ wi ta can cˈo chic kˈatbel tzij pan ikˈaˈ, riche (rixin) chi riyoj yoj‑oc ta chukaˈ aj kˈatbel tak tzij iwuqˈui riyix. 	 الحال سیر شده و دولتمند گشته‌اید و بدون ما سلطنت می‌کنید؛ و کاشکه سلطنت می‌کردیدتا ما نیز با شما سلطنت می‌کردیم.


Y wacami cˈa re achiˈaˈ reˈ can quetaman chic chi ronojel ri ayaˈon pe chuwe riyin, can yit cˈa riyit yit yayon pe chuwe. 	 و الان دانستند آنچه به من داده‌ای از نزد تو می‌باشد.


Y queriˈ chukaˈ majun niyaˈo ta cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan jun tzˈum yabel yaˈ ri xa riˈj chic. Ruma wi queriˈ niban, y ri tzˈum xa ma niyukuk ta chic, xa nirakaroˈ y niqˈuis el ri ruyaˈal uva chupan. Y chukaˈ ri tzˈum riˈ majun chic nicˈatzin wi. Yacˈa jun cˈacˈacˈ tzˈum yabel yaˈ, utz niyaqueˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan. Ri ruyaˈal uva can nicˈojeˈ cˈa jabel chupan ruma chi ri ruyaˈal uva y ri tzˈum niquitoˈ quiˈ. Quecˈariˈ xubij ri Jesús chique ri winek. 	 و شراب نو را درمشکهای کهنه نمی ریزند والا مشکها دریده شده، شراب ریخته و مشکها تباه گردد. بلکه شراب نو را در مشکهای نو می‌ریزند تا هر دومحفوظ باشد.»


Y wacami quixbiyin cˈa. Y riyix iwetaman chi xa yix achiˈel tak carneˈl ri yixbeka chiquicojol ri winek ri ye achiˈel utiwaˈ (coyotes). 	 بروید، اینک من شما را چون بره‌ها در میان گرگان می‌فرستم.


Yacˈa ri nacˈaxan ri ruchˈabel ri Dios, y ma xu (xe) ta wi nracˈaxaj, xa can nunimaj y nuben ri nubij ri chˈabel riˈ, y can ma nuyaˈ ta ca, can jabel cˈa ruwarukˈij. Ruma ri ruchˈabel ri Dios can tzˈaket wi. Y can nuben chake chi yojcolotej riche (rixin) chi yojcowin nikaben ri nrajoˈ ri Dios. 	 لکن کسی‌که بر شریعت کامل آزادی چشم دوخت و در آن ثابت ماند، او چون شنونده فراموشکار نمی باشد، بلکه کننده عمل پس او در عمل خود مبارک خواهد بود.


Y can ya cˈa ri Dios ri xbano chake riyoj chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús. Ri Dios can xukˈalajsaj cˈa ri runaˈoj chkawech riyoj ruma ri Cristo. Can xuben wi cˈa chi ruma ri Cristo tek majun kamac yojtzˈetetej ruma ri Dios. Y ruma chukaˈ ri Cristo tek xchˈajchˈojsex ri kacˈaslen y xojcolotej. 	 لکن از او شما هستید در عیسی مسیح که از جانب خدابرای شما حکمت شده است و عدالت قدوسیت و فدا.تا چنانکه مکتوب است هر‌که فخر کنددر خداوند فخر نماید.


Chare cˈa ri xbano queriˈ chake, majun chic cˈa chˈabel tibij chare, ruma xpixabex yan cuma quinojel ri kachˈalal. 	 کافی است آن کس را این سیاستی که از اکثر شما بدو رسیده است.


Yacˈariˈ tek ri Pilato, xubij chique: Ticˈuaj chic cˈa el riyix re achi reˈ y tikˈataˈ tzij pa ruwiˈ can achiˈel ri nubij ri iley, xchaˈ chique. Pero ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xquibij cˈa chare: Riyoj majun kˈatbel tzij pa kakˈaˈ riche (rixin) chi yoj cˈa riyoj yojbin chi ticamisex jun winek. 	 پیلاطس بدیشان گفت: «شما اورا بگیرید و موافق شریعت خود بر او حکم نمایید.» یهودیان به وی گفتند: «بر ما جایز نیست که کسی را بکشیم.»


Pero riyix, xchaˈ cˈa ri chˈabel ri petenak chilaˈ chicaj chique ri yeyaˈo ruqˈuexel chare ri Babilonia, can tiyaˈ cˈa ruqˈuexel chare, achiˈel ri xuben riyaˈ. Can achiˈel cˈa ri rubanon riyaˈ, quecˈariˈ chukaˈ ri tibanaˈ chare. Pero camul ruchukˈaˈ ri rucˈayewal ri tibanaˈ chare, que chuwech ri xuben riyaˈ. Riyaˈ xa jun vaso ri rucˈayewal ri xuyaˈ, pero riyix caˈiˈ vaso tiyaˈ chare riche (rixin) chi niyaˈ ruqˈuexel chare y tutijaˈ na pokonal. 	 بدو رد کنیدآنچه را که او داده است و بحسب کارهایش دوچندان بدو جزا دهید و در‌پیاله‌ای که او آمیخته است، او را دو چندان بیامیزید.


Ruma ri rutzil ri Dios xokˈalajin waweˈ chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi yojcolotej konojel riyoj ri yoj winek. 	 زیرا که فیض خدا که برای همه مردم نجات‌بخش است، ظاهر شده،


Xa ta xcˈatzin chi qˈuiy mul xukˈaxaj tijoj pokonal, qˈuiy ta mul xcom, rutiquiriban ta pe tek xban re ruwachˈulef. Pero ma que ta riˈ. Ruma Riyaˈ xa jun bey xutzuj (xusuj) ri ruquiqˈuel riche (rixin) chi nicˈatzin ronojel tiempo. Y xa cˈa chupan re ruqˈuisbel tiempo riche (rixin) re ruwachˈulef, tek xpe y xcom riche (rixin) chi nrelesaj ri kamac. 	 زیرا در این صورت می‌بایست که او از بنیاد عالم بارها زحمت کشیده باشد. لکن الان یک مرتبه در اواخر عالم ظاهر شد تا به قربانی خود، گناه را محو سازد.


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y ri achiˈaˈ achoj quiqˈui xchˈo wi ri Jesús, riyeˈ can ta cˈo xcajoˈ chi xquichop ta el ri Jesús, ruma xquinabej chi ri achiˈaˈ kajoy tak ulef ri xerunataj chupan ri cˈambel tzij, xa chiquij riyeˈ xchˈo wi. Y xa majun xquiben chi xquichop ta el, ruma niquixibij quiˈ chiquiwech ri sibilaj winek ri yecˈo riqˈui. Riyeˈ xquiyaˈ cˈa ca ri Jesús y xebe. 	 آنگاه خواستند او را گرفتار سازند، اما از خلق می‌ترسیدند، زیرا می‌دانستند که این مثل رابرای ایشان آورد. پس او را واگذارده، برفتند.


Y cˈacˈariˈ xchˈo cˈa chique ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij y xubij cˈa chique: Wech aj Israel, tinaˈ na ka iwiˈ y tichˈoboˈ na cˈa jabel achique ri xtiben chique re achiˈaˈ reˈ. 	 پس ایشان راگفت: «ای مردان اسرائیلی، برحذر باشید از آنچه می‌خواهید با این اشخاص بکنید.


Yacˈariˈ tek ri ángel ri ucˈuayon wuche (wixin) xucˈut cˈa chinuwech jun chˈajchˈojlaj raken yaˈ; raken yaˈ ri niyaˈo cˈaslen. Ri raken yaˈ riˈ, achiˈel vidrio nitzuˈun y nalex pe ri acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj ruchˈacat ri Dios y ri ruchˈacat ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 و نهری از آب حیات به من نشان داد که درخشنده بود، مانند بلور و از تخت خدا و بره جاری می‌شود.


¿Y achique cami cˈa ri aj tzˈucuy tzij? ¿La ma ya ta cami ri nibin chi ri Jesús ma Cristo ta, chi ma takon ta pe ruma ri Dios? Ri nibin queriˈ, can nretzelaj wi ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. Can nubij wi cˈa chi ri Tataˈixel ma kitzij ta. Y queriˈ chukaˈ nubij chrij ri Cˈajolaxel. 	 دروغگو کیست جز آنکه مسیح بودن عیسی راانکار کند. آن دجال است که پدر و پسر را انکارمی نماید.


Rumacˈariˈ nbij chiwe wacami, chi quixwaˈ chi utz riche (rixin) chi cˈo iwuchukˈaˈ. Ruma can xkojcolotej konojel, can ni jun rusmal tak iwiˈ ri xtitzak ta ca, achiˈel ri xkˈalajsex chinuwech. Can majun cˈa ri cˈo ta xtucˈulwachij. 	 پس استدعای من این است که غذا بخورید که عافیت برای شما خواهد بود، زیرا که مویی از سر هیچ‌یک از شما نخواهد افتاد.»


Ruma chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, ma xipe ta waweˈ chuwech re ruwachˈulef chiquicamisaxic winek, riyin xa xipe chiquicolic, xchaˈ. Y ri Jesús y ri rudiscípulos xebe pa jun chic aldea. 	 زیرا که پسر انسان نیامده است تا جان مردم را هلاک سازد بلکه تانجات دهد.» پس به قریه‌ای دیگر رفتند.


Y ri ka‑Dios can retaman wi chi riyin ma yitaneˈ ta chi nben orar pan iwiˈ. Ri Dios ri can riqˈui ronojel wánima nben ri rusamaj. Ri can ntzijoj wi ri lokˈolaj ruchˈabel ri nichˈo chrij ri Rucˈajol. 	 زیرا خدایی که اورا به روح خود در انجیل پسرش خدمت می‌کنم، مرا شاهد است که چگونه پیوسته شما را یادمی کنم،


Y can ticˈuaj jun cˈaslen utz chiquicojol ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios. Riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ niquimol pe tzij chiwij y niquibij chi ma utz ta ri icˈaslen, pero tek ri winek riˈ xtiquitzˈet chi xa utz ri yeˈibanalaˈ, xtiquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, tek xtapon ri kˈij tek ri Dios xtorubij chake ronojel ri ye kabanon. 	 و سیرت خود را درمیان امت‌ها نیکو دارید تا در همان امری که شمارا مثل بدکاران بد می‌گویند، از کارهای نیکوی شما که ببینند، در روز تفقد، خدا را تمجیدنمایند.


Y ri achiˈaˈ fariseos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús chi achique tiempo xtoka ri rajawaren ri Dios. Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can ma xtinabex ta achique tiempo xtoka ri rajawaren ri Dios. 	 و چون فریسیان از او پرسیدند که ملکوت خدا کی می‌آید، او در جواب ایشان گفت: «ملکوت خدا با مراقبت نمی آید.


Ri rutataˈ ri acˈal xucˈutuj jun tzˈalan ri yeˈucusex riche (rixin) tzˈibanen y chuwech cˈa ri tzˈalan riˈ xutzˈibaj: Ri acˈal xtubiniˈaj Juan. Y quinojel cˈa ri quimolon apo quiˈ quiqˈui ri ruteˈ rutataˈ ri acˈal, xquimey, ruma can ya ri biˈaj ri xubij ri teˈej, can ya chukaˈ riˈ xutzˈibaj ri Zacarías chuwech ri tzˈalan. 	 او تخته‌ای خواسته بنوشت که «نام او یحیی است» و همه متعجب شدند.


Y ri Felipe can xyacatej cˈa el, y xbe cˈa. Y yacˈa tek ruchapon chic el bey, xutzˈet cˈa jun achi aj Etiopía. Ri achi cˈa riˈ jun eunuco, y ya riyaˈ ri cˈo pa ruwiˈ ronojel ri rubeyomal ri jun ixok Candace rubiˈ, y ri Candace riˈ aj kˈatbel tzij pa ruwiˈ ronojel ri ruwachˈulef Etiopía. Ri achi eunuco yaˈon chukaˈ kˈatbel tzij pa rukˈaˈ ruma ri Candace, y xpe cˈa pa Jerusalem riche (rixin) chi xoruyaˈ rukˈij ri Dios. 	 پس برخاسته، روانه شد که ناگاه شخصی حبشی که خواجه‌سرا و مقتدر نزدکنداکه، ملکه حبش، و بر تمام خزانه او مختاربود، به اورشلیم بجهت عبادت آمده بود.


Yacˈa ri winek ri ma quiniman ta ri Cristo, ma pa nukˈaˈ ta riyin cˈo wi riche (rixin) chi nkˈet tzij pa quiwiˈ. Yecˈa ri kachˈalal ri yemacun ri nicˈatzin chi nikakˈet tzij pa quiwiˈ, ruma riyeˈ chkacojol yecˈo wi. 	 زیرا مرا چه‌کار است که بر آنانی که خارج اندداوری کنم. آیا شما بر اهل داخل داوری نمی کنید؟لکن آنانی را که خارج‌اند خدا داوری خواهد کرد. پس آن شریر را از میان خودبرانید.


Y quecˈareˈ ri chˈabel ri xubij chic apo ri capitán chare ri Jesús: Ajaf, riyit nim akˈij y ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi yatoc pa wachoch. Xaxu (xaxe) wi tabij jun chˈabel chi nicˈachoj ri numozo y xticˈachoj. 	 یوزباشی در جواب گفت: «خداوندا، لایق آن نی‌ام که زیرسقف من آیی. بلکه فقط سخنی بگو و خادم من صحت خواهد یافت.


Y ronojel ri tijoj pokonal ri xtiberutijaˈ ruma ri nubiˈ riyin, cˈa yin na riyin ri xquicˈutu chuwech. 	 زیرا که من او را نشان خواهم داد که چقدر زحمتها برای نام من بایدبکشد.»


Y cˈacˈariˈ ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xel el chiriˈ y xbe cˈa quelaˈ pa Judea. Y xkˈax cˈa jucˈan chic chare ri raken yaˈ Jordán. Chiriˈ, sibilaj ye qˈuiy winek xquimol chic quiˈ riqˈui. Y Riyaˈ xuchop chic cˈa rucˈutic ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech, can achiˈel wi rubanon pe. 	 و از آنجا برخاسته، از آن طرف اردن به نواحی یهودیه آمد. و گروهی باز نزدوی جمع شدند و او برحسب عادت خود، بازبدیشان تعلیم می‌داد.


Y can yacˈariˈ tek xquichop tzij ye caˈiˈ achiˈaˈ riqˈui ri Jesús. Y ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ ya ri Moisés y ri Elías ri ye rusamajel ri Dios ri xecˈojeˈ ojer ca. 	 که ناگاه دو مرد یعنی موسی و الیاس با وی ملاقات کردند.


Yacˈa ri jubaˈ chic chare ri ijaˈtz xka pa jun utzilaj ulef, y jabel xeqˈuiy. Y xquiyalaˈ jojun ciento quiwech jojun ijaˈtz, xchaˈ. Yacˈa tek rubin chic ka riˈ, can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo, y xubij: Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 و بعضی در زمین نیکو پاشیده شده رویید و صد چندان ثمر آورد.» چون این بگفت ندا در‌داد «هر‌که گوش شنوا دارد بشنود.»


Yacˈa ri Dios sibilaj nim ri ajowabel ri cˈo riqˈui, sibilaj xojrajoˈ y xujoyowaj kawech. 	 لیکن خدا که در رحمانیت، دولتمند است، از حیثیت محبت عظیم خود که باما نمود،


Y niquicamisaj yan cˈa ri Pablo. Pero xapon cˈa rutzijol riqˈui ri achi ri ucˈuey quiche (quixin) ri soldados ri can cˈo rukˈij achiˈel rukˈij jun coronel, chi ri winek riche (rixin) ri Jerusalem ye yacatajnek. 	 و چون قصدقتل او می‌کردند، خبر به مین باشی سپاه رسید که «تمامی اورشلیم به شورش آمده است.»


Y ri Jesús can yacˈariˈ xubij chare ri ixok: Ri xabij can queriˈ wi. Wacami catzolin cˈa, ruma ri itzel espíritu xel yan el riqˈui ri awal, xchaˈ ri Jesús. 	 وی را گفت؛ «بجهت این سخن برو که دیو از دخترت بیرون شد.»


Yacˈa tek riyeˈ xquicˈaxaj cˈa chi ri Jesús cˈastajnek chic pe y chi ri María Magdalena xutzˈet yan ca ruwech, xa ma xquinimaj ta. 	 و ایشان چون شنیدند که زنده گشته و بدو ظاهر شده بود، باور نکردند.


Ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij, can xquimey cˈa ri yerubij ri Jesús, y rumariˈ niquibij: ¿Achique cˈa ruma re achi reˈ can qˈuiy retaman chrij ri ruchˈabel ri Dios y xa majun bey xutijoj ta riˈ? yechaˈ cˈa. 	 و یهودیان تعجب نموده، گفتند: «این شخص هرگز تعلیم نیافته، چگونه کتب را می‌داند؟»


Ri Felipe, ri Bartolomé, ri Tomás, ri Mateo ri cˈutuy alcawal, ri Jacobo rucˈajol ri jun achi ri Alfeo rubiˈ, ri Lebeo ri nibix chukaˈ Tadeo chare. 	 فیلپس و برتولما؛ توماو متای باجگیر؛ یعقوب بن حلفی و لبی معروف به تدی؛


Y ma queˈimestaj ta ri ye tzˈapel pa tak cárcel. Tinaˈ kˈaxon pa tak iwánima, achiˈel ta xa can yix tzˈapel chukaˈ riyix pa cárcel. Y chukaˈ ma queˈimestaj ta ri banon chique chi yecˈo pa tijoj pokonal. Ruma riyix iwetaman achique riˈ ri tijoj pokonal. 	 اسیران را بخاطر آرید مثل همزندان ایشان، ومظلومان را چون شما نیز در جسم هستید.


Queriˈ nubij chupan ri ye tzˈibatal ca cuma ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. Y tek ri ye katiˈt kamamaˈ xebiyin ri pa jun desierto, can quicˈuan cˈa ri rachoch ri Dios banon riqˈui tziek, y chiriˈ cˈa nukˈalajsaj wi riˈ ri Dios chiquiwech. Ri rachoch ri Dios riˈ, can achiˈel cˈa ri xrajoˈ ri Dios, can queriˈ rubanic xban chare, ruma ri Dios can xucˈut wi chuwech ri Moisés ri rubanic nrajoˈ chi niban chare. 	 و خیمه شهادت با پدران ما در صحرابود چنانکه امر فرموده، به موسی گفت: "آن رامطابق نمونه‌ای که دیده‌ای بساز."


Y wi yecˈo ixokiˈ ri ma nicajoˈ ta niquicuch quijolon (quiwiˈ), tiquisocaj el ri rusmal quiwiˈ. Pero wi yeqˈuix niquisocaj el ri rusmal quiwiˈ, tiquicuchuˈ cˈa ri quijolon (quiwiˈ). 	 زیرا اگر زن نمی پوشد، موی را نیز ببرد؛ و اگر زن را موی بریدن یا تراشیدن قبیح است، باید بپوشد.


Y astapeˈ riyix queriˈ nibij chare, pero ma iwetaman ta ruwech. Yacˈa riyin can wetaman wi ruwech. Y xa yinoc cˈa jun aj tzˈucuy tzij achiˈel riyix, wi ta nbij chi ma wetaman ta ruwech. Pero riyin can wetaman wi ruwech y can nben wi cˈa ri nubij ri ruchˈabel Riyaˈ. 	 و او را نمی شناسید، اما من او رامی شناسم و اگر گویم او را نمی شناسم مثل شمادروغگو می‌باشم. لیکن او را می‌شناسم و قول اورا نگاه می‌دارم.


Y ri ixok riˈ xubij: Ajaf, majun chic cˈo ca, xchaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chare: Ni xa ta riyin nbij chi yacamisex. Wacami xa catzolin, y ma camacun ta chic. 	 گفت: «هیچ‌کس‌ای آقا.» عیسی گفت: «من هم بر تو فتوا نمی دهم. برو دیگر گناه مکن.»


Ruma binakil noka chikacˈuˈx ri samaj ri niben riyix, ruma icukuban icˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Noka chikacˈuˈx chi sibilaj yixsamej ruma niwajoˈ ri Jesucristo. Y riqˈui cochˈonic iwoyoben apo ri kˈij tek xtipe chic ri Kajaf Jesucristo. 	 چون اعمال ایمان شما و محنت محبت و صبر امید شما را در خداوند ما عیسی مسیح در حضور خدا و پدر خود یاد می‌کنیم.


Yacˈa tek ri achiˈaˈ riˈ xeˈoc apo pa jay, can xquitzˈet wi cˈa ri acˈal y ri María ri ruteˈ ri acˈal, y can yacˈariˈ xexuqueˈ xemajeˈ ka riche (rixin) chi xquiyaˈ rukˈij ri acˈal. Y chukaˈ can xequijakalaˈ cˈa ri quiyaconobal y xquisipaj cˈa ca kˈanapuek, pon y mirra chare. 	 و به خانه درآمده، طفل را با مادرش مریم یافتند و به روی در‌افتاده، او را پرستش کردند و ذخایر خود را گشوده، هدایای طلا وکندر و مر به وی گذرانیدند.


Y can rajawaxic chi nitzijox na nabey ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic pa ronojel ruwachˈulef, cˈacˈariˈ xtoka ri ruqˈuisbel kˈij chare re ruwachˈulef. 	 و لازم است که انجیل اول بر تمامی امتها موعظه شود.


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa quinojel ri quimolon quiˈ chiriˈ. Xchˈo chare ri achi ri chakiˈj rukˈaˈ, y xubij: Tayukuˈ la akˈaˈ. Y ri achi can xu (xe) wi xuyuk ri rukˈaˈ achiˈel ri xbix chare ruma ri Jesús, can yacˈariˈ xchojmir ca ri rukˈaˈ. 	 پس چشم خود را بر جمیع ایشان گردانیده، بدو گفت: «دست خود را دراز کن.» او چنان کرد و فور دستش مثل دست دیگر صحیح گشت.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij el chare ri capitán: Catzolin chawachoch. Ruma xanimaj chi riyin yicowin yicˈachojsan, can xtibanatej cˈa ri araybel, xchaˈ el chare. Y ri rumozo ri capitán, can ya cˈa hora riˈ xcˈachoj chare ri ruyabil. 	 پس عیسی به یوزباشی گفت: «برو، بر وفق ایمانت تو را عطاشود، » که در ساعت خادم او صحت یافت.


Y ri Jun ri Ruchˈabel ri Dios rubiˈ, chrij cˈa ri rutziak y pa ruwiˈ anej ri ruchˈec tzˈibatal cˈa re biˈaj reˈ: Rey pa quiwiˈ quinojel reyes y Ajaf pa quiwiˈ quinojel ajaf. 	 و بر لباس وران او نامی مرقوم است یعنی «پادشاه پادشاهان ورب‌الارباب».


Y nimakˈaˈ ri rucaˈn kˈij, tek ruchapon bey riche (rixin) chi nitzolin pa tinamit Jerusalem, ri Jesús xpe runumic. 	 بامدادان چون به شهر مراجعت می‌کرد، گرسنه شد.


Ri jubaˈ ijaˈtz ri xeka pa bey, ye achiˈel ri winek tek quicˈaxan chic ri ruchˈabel ri Dios, y ri Satanás chanin napon quiqˈui y nrelesaj el ri chˈabel ri xtic pa tak cánima. 	 و اینانند به کناره راه، جایی که کلام کاشته می‌شود؛ و چون شنیدند فور شیطان آمده کلام کاشته شده درقلوب ایشان را می‌رباید.


Y ruma chi can xtiporox cˈa ronojel riˈ, rumariˈ riyix sibilaj rajawaxic chi can nicˈuaj jun lokˈolaj cˈaslen, jun cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. 	 پس چون جمیع اینها متفرق خواهندگردید، شما چطور مردمان باید باشید، در هرسیرت مقدس و دینداری؟


Riyoj yecˈo chukaˈ winek ri yeyaˈo kakˈij, pero chukaˈ can ye qˈuiy ri majun kakˈij chiquiwech. Yecˈo ri jabel yetzijon chikij, pero can yecˈo chukaˈ ri xa itzel yetzijon chikij. Y yecˈo chukaˈ ri yebin chi riyoj xa ma ya ta ri kitzij ri nikabij, astapeˈ riyoj can ya ri kitzij ri nikabij. 	 به عزت وذلت و بدنامی و نیکنامی. چون گمراه کنندگان واینک راستگو هستیم؛


Y rumariˈ chi xa jubaˈ ma pa nicˈaj chique quinojel ri chicop ri yecˈo pa mar xecom, y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chique ri barcos ri ye benak pa ruwiˈ mar xeqˈuis. 	 و ثلث مخلوقات دریایی که جان داشتند، بمردند و ثلث کشتیها تباه گردید.


¿Achique cami ruma tek riyin nnataj reˈ chiwe, nichˈob riyix? ¿Xaxu (xaxe wi) cami ruma chi queriˈ nibanatej chuwech re ruwachˈulef tek queriˈ nbij riyin chiwe? ¿Ma que ta cami chukaˈ riˈ nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés? 	 آیا این را بطور انسان می‌گویم یاشریعت نیز این را نمی گوید؟


Y cˈo cˈa jun kˈij tek ri Jesús ruyon cˈa ntajin nuben orar, y ri ye rudiscípulos can yecˈo chukaˈ apo chunakajal. Y yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin niquibij ri winek? 	 و هنگامی که او به تنهایی دعا می‌کرد وشاگردانش همراه او بودند، از ایشان پرسیده، گفت: «مردم مرا که می‌دانند؟»


Y ri Ajaf Dios can xtutek chic cˈa pe ri Jesucristo, ri Jesucristo ri can yaˈon pe rutzijol chiwe ruma ri Ajaf Dios. 	 و عیسی مسیح را که از اول برای شما اعلام شده بودبفرستد،


Y wi riyin nkˈet tzij chrij jun winek, can pa ruchojmilal cˈa nben; ruma ma nuyon ta riyin, xa can wachibil cˈa ri Nataˈ ri yin takayon pe. 	 و اگر من حکم دهم، حکم من راست است، از آنرو که تنها نیستم بلکه من و پدری که مرا فرستاد.


Y nimakˈaˈ yan cˈa chupan ri nabey kˈij chare ri semana, ri ixokiˈ xebe cˈa chuchiˈ ri jul, y ye quicˈualon el akˈom ri jubul ruxlaˈ ri ye quichojmirisan el. Y yecˈo cˈa chukaˈ nicˈaj chic ixokiˈ ri ye benak quiqˈui. 	 پس در روز اول هفته هنگام سپیده صبح، حنوطی را که درست کرده بودندبا خود برداشته به‌سر قبر‌آمدند و بعضی دیگران همراه ایشان.


Rumariˈ ri Pilato xubij chique: ¿Achique cˈa rumac rubanon chiwech? Pero riyeˈ xa ma yetaneˈ ta ka. Xa más xquirek apo quichiˈ y niquibilaˈ apo: ¡Tatakaˈ rucamisaxic chuwech cruz! xechaˈ. 	 پیلاطس بدیشان گفت: «چرا؟ چه بدی کرده است؟» ایشان بیشتر فریاد برآوردند که «او را مصلوب کن.»


Quixam pe wuqˈui chiˈiwonojel riyix ri yix samajnek y ri yixcˈo chuxeˈ jun ejkaˈn, y riyin xtinben cˈa chiwe chi yixuxlan. 	 بیاید نزد من‌ای تمام زحمتکشان و گرانباران و من شما را آرامی خواهم بخشید.


Riyeˈ ma xtiquijoyowaj ta quiwech ri nicˈaj chic winek, ni ma xquecuyun ta. Xa xtiquikˈabaj tzij chiquij ri nicˈaj chic. Ma niquikˈil ta quiˈ chubanic ri mac, nikˈax ruwiˈ ri etzelal xtiquiben chique xabachique winek. Can xtiquetzelaj wi ri utz. 	 و بی‌الفت و کینه دل و غیبت‌گو و ناپرهیزو بی‌مروت و متنفر از نیکویی


Y ri Tataˈixel can sibilaj cˈa nrajoˈ ri Rucˈajol, y pa rukˈaˈ Riyaˈ rujachon wi ronojel cosas. 	 پدرپسر را محبت می‌نماید و همه‌چیز را بدست اوسپرده است.آنکه به پسر ایمان آورده باشد، حیات جاودانی دارد و آنکه به پسر ایمان نیاوردحیات را نخواهد دید، بلکه غضب خدا بر اومی ماند.»


Ruma riyin can amigos chic nbanon chiwe, ruma can ronojel ri rukˈalajsan pe ri Nataˈ chuwe riyin, can xinkˈalajsaj cˈa chukaˈ chiwe riyix. Y ma yix achiˈel ta chic mozos nbanon chiwe. Ruma jun mozo ma retaman ta achique nuchˈob ri rupatrón. 	 دیگر شما را بنده نمی خوانم زیرا که بنده آنچه آقایش می‌کند نمی داند؛ لکن شما را دوست خوانده‌ام زیرا که هرچه از پدر شنیده‌ام به شمابیان کردم.


Ri nisamej cˈa pa juyuˈ, ma tibe ta chic chrachoch chucˈamaric ri ruchaqueta. Xa choj chukaˈ queriˈ tanmej el. 	 و هر‌که در مزرعه است، بجهت برداشتن رخت خود برنگردد.


Can quecˈariˈ chukaˈ xtuben ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj iwuqˈui riyix, wi xa ma riqˈui ta ronojel iwánima nicuy quimac ri iwachˈalal tek cˈo pokon niquiben chiwe, xchaˈ ri Jesús. 	 به همینطور پدر آسمانی من نیز با شماعمل خواهد نمود، اگر هر یکی از شما برادر خودرا از دل نبخشد.»


Y can xequimol cˈa quinojel ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef. Xequimol cˈa pa jun lugar ri Armagedón nibix chare pa chˈabel hebreo. Yacˈariˈ tek xchˈo pe ri Jesucristo, y xubij: Tiwacˈaxaj cˈa. Riyin tek xquipe xtinben achiˈel nuben jun alekˈom, ma xtinyaˈ ta na rutzijol. Y can jabel ruwaquikˈij ri can quichajin ri quicˈaslen y ye chˈajchˈoj, ri can quicusan ri quitziak riche (rixin) chi ma xtiquiyaˈ (xtiquitzek) ta quiqˈuix chiquiwech ri winek. 	 «اینک چون دزد می‌آیم! خوشابحال کسی‌که بیدار شده، رخت خود را نگاه دارد، مباداعریان راه رود و رسوایی او را ببینند.»


Ruma ri Espíritu ri ruyaˈon ri Dios chake riyoj ri kaniman chic Riyaˈ, ma riche (rixin) ta chi nikaxibij kiˈ. Ri Espíritu riˈ can nuyaˈ wi kachukˈaˈ, y nuben chake chi yekajoˈ quinojel y nuben chukaˈ chake chi yojcowin nikakˈil ka kiˈ riche (rixin) chi ma nikaben ta ri mac. 	 زیرا خداروح جبن را به ما نداده است بلکه روح قوت ومحبت و تادیب را.


Y yecˈo chukaˈ ri xerutek el nabey riche (rixin) chi xebe pa jun aldea ri cˈo pa rucuenta ri Samaria, xebe chucanoxic jun jay ri acuchi (achique) xtibeˈuxlan wi ri Jesús y ri ye rachibilan el. 	 پس رسولان پیش از خود فرستاده، ایشان رفته به بلدی از بلاد سامریان وارد گشتند تا برای اوتدارک بینند.


Y xcatintoˈ cˈa chuwech ronojel pokonal ri xticajoˈ xtiquiben chawe ri awinak, y chukaˈ chiquiwech ri winek ri ma ye israelitas ta. Y quiqˈui cˈa ri winek riˈ yatintek wi el re wacami. 	 و تو را رهایی خواهم داد از قوم و از امت هایی که تو را به نزد آنها خواهم فرستاد،


Chubanic cˈa icˈojlibel tek yibe, y can yipe cˈa chukaˈ chic jun bey, y yixincˈuaj wuqˈui; riche (rixin) chi queriˈ ri acuchi (achique) yicˈojeˈ wi riyin, chiriˈ chukaˈ xquixcˈojeˈ wi riyix. 	 و اگربروم و از برای شما مکانی حاضر کنم، بازمی آیم و شما را برداشته با خود خواهم برد تا جایی که من می‌باشم شما نیز باشید.


Y ya rachoch ri Dios riˈ ri quicˈamom pe ri ye katiˈt kamamaˈ tek xeˈoc pe chupan re ruwachˈulef reˈ, tek ye cˈamom pe ruma ri Josué. Y xecˈojeˈ cˈa ka waweˈ, tek quichapon cˈa yequichˈec ri winek ri yecˈo chupan re ruwachˈulef reˈ. Can ya cˈa ri Dios xtoˈo quiche (quixin). Y ri rachoch ri Dios ri quicˈamom pe tek xeˈoka, can cˈa ya na riˈ cˈo pa rutiempo ri rey David. 	 و آن را اجداد ما یافته، همراه یوشع درآوردند به ملک امت هایی که خدا آنها را ازپیش روی پدران ما بیرون افکند تا ایام داود.


Yacˈa ri israelitas ri ma quiniman ta ri yecˈo pa tinamit Tesalónica, xquicˈaxaj cˈa chi ri Pablo cˈo pa Berea nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek, rumariˈ riyeˈ can xebe cˈa pa Berea. Y ri chiriˈ pa Berea xequitakchiˈij ri winek riche (rixin) chi xeyacatej chrij ri Pablo. 	 لیکن چون یهودیان تسالونیکی فهمیدند که پولس در بیریه نیز به کلام خدا موعظه می‌کند، درآنجا هم رفته، خلق را شورانیدند.


Ri caˈiˈ discípulos ri xetak el, xebe cˈa, y can xquil na wi ri ti alaj bur, can achiˈel ri bin el chique ruma ri Jesús. 	 پس فرستادگان رفته آن چنانکه بدیشان گفته بود یافتند.


Y yacˈariˈ tek yecˈo chic ye caˈiˈ alekˈomaˈ ri xequibajij chukaˈ chuwech cruz. Jun xcˈojeˈ pa rajquikˈaˈ ri Jesús y ri jun chic pa rajxocon. 	 آنگاه دو دزد یکی بر دست راست و دیگری برچپش با وی مصلوب شدند.


Y wi riyix can nicuy cˈa rumac jun winek, can xticuyutej wi cˈa rumac chukaˈ chuwech ri Dios. Yacˈa ri xa ma xticuy ta rumac, ri Dios can ma xtucuy ta chukaˈ rumac ri winek riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 گناهان آنانی را که آمرزیدید، برای ایشان آمرزیده شد وآنانی را که بستید، بسته شد.»


Y rumacˈariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xa más xquichop ruchˈobic chi achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj ri Jesús; ruma chiquiwech riyeˈ, xajan ri yerubanalaˈ chupan ri uxlanibel kˈij. Y chukaˈ ma xu (xe) ta cˈa rumariˈ, xa can ruma cˈa chukaˈ chi ri Jesús nubij Rutataˈ chare ri Dios; can nuben chi Riyaˈ can junan riqˈui ri Dios. 	 آنگاه عیسی در جواب ایشان گفت: «آمین آمین به شما می‌گویم که پسر از خود هیچ نمی تواند کرد مگر آنچه بیند که پدر به عمل آرد، زیرا که آنچه او می‌کند، همچنین پسر نیز می‌کند.


Y ruma Riyaˈ tek cˈo ronojel. Ruma ri Dios pa rukˈaˈ ri Cristo xuyaˈ wi riche (rixin) chi xuben ronojel ri cˈo chicaj y ri cˈo chochˈulef. 	 همه‌چیز به واسطه او آفریده شد و به غیر از اوچیزی از موجودات وجود نیافت.


ri rutzujun (rusujun) ojer ca y tzˈibatal ca cuma profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel. Riyeˈ can quitzˈiban wi ca chupan ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios, ri xbix chique ruma ri Dios. 	 که سابق وعده آن را داده بود به وساطت انبیای خود در کتب مقدسه،


Sibilaj ta xtinimirisex rubiˈ ri Ajaf Dios kiche (kixin) riyoj ri yoj aj Israel, ruma yojrunataj pe riyoj ri yoj rutinamit, y yojrucol. 	 «خداوند خدای اسرائیل متبارک باد، زیرا از قوم خود تفقد نموده، برای ایشان فدایی قرار داد.


Y quinojel cˈa ri yebano ri etzelal, man cˈa nika ta chiquiwech ri Sakil, ni ma yeˈapon ta chukaˈ riqˈui ri Sakil; ruma re Sakil reˈ nuben cˈa chi yebekˈalajin pe ronojel ri etzelal ri yetajin chubanic. 	 زیرا هر‌که عمل بد می‌کند، روشنی را دشمن دارد و پیش روشنی نمی آید، مبادا اعمال او توبیخ شود.


Y chupan ri kˈij riˈ, majun chic ri xtiwacˈaxaj ta pe chuwe. Pero can kitzij nbij chiwe, chi ronojel cˈa ri xticˈutuj chare ri Nataˈ pa nubiˈ riyin, can xtuyaˈ wi cˈa pe chiwe. 	 و در آن روزچیزی از من سوال نخواهید کرد. آمین آمین به شما می‌گویم که هر‌آنچه از پدر به اسم من طلب کنید به شما عطا خواهد کرد.


Wachˈalal, man cˈa quixchˈobonaj ta achiˈel yechˈobonaj ri acˈalaˈ, xa quixchˈobon achiˈel yechˈobon ri ye rijitaˈk chic. Pero ri rucˈamon chi niben, tibanaˈ achiˈel niquiben ri tak neˈy, ruma ri tak neˈy ma quetaman ta yemacun. 	 ای برادران، در فهم اطفال مباشید بلکه در بدخویی اطفال باشید و در فهم رشید.


Y tek sibilaj ye chˈayon chic, xebetzˈapix ca pa cárcel, y xbix chare ri chajinel chi jabel quichajixic tubanaˈ. 	 و چون ایشان را چوب بسیار زدند، به زندان افکندند و داروغه زندان را تاکید فرمودند که ایشان را محکم نگاه دارد.


Y astapeˈ can xquitzˈet tek ri Jesús xuqˈuiyirisaj ri caxlan wey, riyeˈ ma kˈaxnek ta chiquiwech chi Riyaˈ can nicowin wi nuben xabachique, ruma can cˈo ruchukˈaˈ. Riyeˈ cˈa cowirnek na ri cánima. 	 زیرا که معجزه نان را درک نکرده بودند زیرا دل ایشان سخت بود.


Yacˈa re wacami can tinaˈ cˈa ka iwiˈ riyix, wi can kitzij chi cukul icˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. ¿O xa ma iwetaman ta chi ri Jesucristo cˈo chic pa tak iwánima? Cˈo na cˈa, wi kas kitzij chi iniman chic ri Jesucristo. 	 خود را امتحان کنید که در ایمان هستید یا نه. خود را باز‌یافت کنید. آیا خود را نمی شناسید که عیسی مسیح در شما است اگر مردود نیستید؟


Jun cˈa chique ri ixokiˈ ri xquimol quiˈ chiriˈ, Lidia rubiˈ. Y riyaˈ pa jun cˈa tinamit ri Tiatira rubiˈ ri nipe wi. Riyaˈ nucˈayij cˈa juley tziek ri morado nitzuˈun, y nibix púrpura chare. Y ri Lidia riˈ can nuyaˈ wi cˈa rukˈij ri Dios, y nracˈaxaj cˈa apo ri nubij ri Pablo. Y ri Ajaf Dios can xchˈo wi cˈa pa ránima ri ixok riˈ. Rumariˈ tek riyaˈ can xunimaj. 	 و زنی لیدیه نام، ارغوان فروش، که از شهر طیاتیرا و خداپرست بود، می‌شنید که خداوند دل او را گشود تا سخنان پولس را بشنود.


Ri can yeˈetzelan wuche (wixin) riyin, can ma xu (xe) ta cˈa riyin ri yinquetzelaj, xa can nikˈalajin cˈa chi queriˈ chukaˈ niquiben chare ri Nataˈ. 	 هر‌که مرا دشمن دارد پدر مرا نیز دشمن دارد.


Y ri achiˈaˈ ri ye oconek chicojol, astapeˈ riyeˈ quetaman ri xuben ri Dios chique ri xa ma xquinimaj ta tzij ri ojer ca, riyeˈ xa can queriˈ chukaˈ yetajin chubanic, xa achiˈel ri yeˈachicˈ ruma can ye sachnek riqˈui ri quinaˈoj. Can quijachon ri quichˈacul chupan ri mac, ma nicajoˈ ta niquinimaj tzij, y xa yeyokˈon chiquij ri nimaˈk quikˈij. 	 لیکن باوجود این، همه این خواب بینندگان نیز جسد خود را نجس می‌سازند و خداوندی راخوار می‌شمارند و بر بزرگان تهمت می‌زنند.


Y tek ri Jesús xel pe chupan ri jucuˈ, xapon cˈa jun achi riche (rixin) ri tinamit riˈ riqˈui. Y ri achi riˈ cˈo chic cˈa qˈuiy tiempo ri yecˈo pe itzel tak espíritu riqˈui, majun rutziak nucusaj, ni ma nicˈojeˈ ta pa rachoch. Xa ya ri camposanto ri oconek rachoch. 	 چون به خشکی فرود آمد، ناگاه شخصی از آن شهر‌که از مدت مدیدی دیوهاداشتی و رخت نپوشیدی و در خانه نماندی بلکه در قبرها منزل داشتی دچار وی گردید.


Y ri rupatrón xubij chare ri mozo riˈ: Wacami cˈa jet ri tzan tak jay y ri pa tak bey ri yeˈel el chare ri tinamit y tabanaˈ cˈa chique ri winek chi puersa yepe pa wachoch, riche (rixin) chi queriˈ ninoj rupan re wachoch. 	 پس آقا به غلام گفت: به راهها و مرزهابیرون رفته، مردم را به الحاح بیاور تا خانه من پرشود.


Y can ya ri Jesús xkˈalajsan chi tek jun profeta nukˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios pa rutinamit, xa majun rukˈij nitzˈetetej cuma ri ruwinak. 	 زیرا خود عیسی شهادت داد که هیچ نبی را در وطن خود حرمت نیست.


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Wetaman chi sibilaj yix samajnek, y wetaman chi can icochˈon iwech chupan, y wetaman chukaˈ chi ma icˈamon ta ka quiwech ri winek ri xa can ye itzel. Y xeˈitojtobej ri yebin chi ye apóstoles y xeˈitzˈet chi xa ma ye kitzij ta, xa quiyon ye tzˈucuy tak tzij. 	 می‌دانم اعمال تو را و مشقت و صبرتو را و اینکه متحمل اشرار نمی توانی شد و آنانی را که خود را رسولان می‌خوانند و نیستندآزمودی و ایشان را دروغگو یافتی؛


Yacˈa ri winek ri xa riqˈui ri ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, xa jubaˈ chic cˈa re xquinquitzˈet el. Yacˈa riyix can xquinitzˈet chic na jun bey. Y ruma chi riyin can cˈo nucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, rumariˈ riyix can xticˈojeˈ cˈa chukaˈ icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 بعد از اندک زمانی جهان دیگر مرا نمی بیند واما شما مرا می‌بینید و از این جهت که من زنده‌ام، شما هم خواهید زیست.


Ruma riyoj ri cˈa yoj qˈues na, can ronojel kˈij cˈa yojcˈo chuwech ri camic, ruma nikaben cˈa rusamaj ri Ajaf Jesús. Riche (rixin) chi queriˈ ri rucˈaslen ri Jesús can nikˈalajin ta cˈa chukaˈ ri pa tak kacˈaslen riyoj, astapeˈ xa yoj winek y xa yojcom. 	 زیرا ما که زنده‌ایم، دائم بخاطر عیسی به موت سپرده می‌شویم تا حیات عیسی نیز درجسد فانی ما پدید آید.


Y ri Jesús xoc cˈa el pa jun jucuˈ y ri ye rudiscípulos xquitzekelbej el. 	 چون به کشتی سوار شد، شاگردانش ازعقب او آمدند.


Yix cˈa riyix ri ratzˈamil ri quicˈaslen ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Y wi ta re achiˈel atzˈan reˈ niqˈuis ta el ri ratzˈamil, ¿achique ta cˈa rubanic niban chare riche (rixin) chi queriˈ nitzolin ta chic pe ri ratzˈamil? Xa majun chic cˈa nicˈatzin wi; xa can nirokix el, y nipalbex cuma ri winek. 	 «شما نمک جهانید! لیکن اگر نمک فاسدگردد، به کدام چیز باز نمکین شود؟ دیگر مصرفی ندارد جز آنکه بیرون افکنده، پایمال مردم شود.


Riyaˈ xa quiyon cˈa ri Pedro y ri ye caˈiˈ rucˈajol ri achi Zebedeo rubiˈ ri xerucˈuaj el. Yacˈariˈ tek Riyaˈ can xunaˈ yan kˈaxon ruma ri xtiberucˈulwachij. Can jun nimalaj bis cˈa ri xpe pa ránima. 	 و پطرس و دو پسر زبدی را برداشته، بی‌نهایت غمگین و دردناک شد.


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, ri aj tzˈibaˈ y chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, xquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa xtikabij chare wacami? xechaˈ ka. Ruma wi nikabij chi ri Juan ya ri Dios ri takayon pe, ri Jesús xa xtubij cˈa chake chi achique cˈa ruma tek ma xinimaj ta ri xubij. 	 ایشان در دلهای خود تفکر نموده، گفتند: «اگرگوییم از آسمان بود، هرآینه گوید پس چرا بدوایمان نیاوردید.


Riyin can kitzij cˈa nbij chiwe wacami, chi ye qˈuiy chojmilaj tak winek y ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, sibilaj xcajoˈ chi xquitzˈet ta ri nitzˈet riyix wacami, y xa ma xquitzˈet ta el. Can sibilaj chukaˈ xcajoˈ chi xquicˈaxaj ta ri niwacˈaxaj riyix re wacami, y xa ma xquicˈaxaj ta el. 	 زیرا هرآینه به شما می‌گویم بسا انبیا وعادلان خواستند که آنچه شما می‌بینید، ببینندو ندیدند و آنچه می‌شنوید، بشنوند ونشنیدند.


riche (rixin) chi xtukˈet tzij pa quiwiˈ quinojel, y riche (rixin) chi xtuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ri winek ri quicˈuan jun cˈaslen ri ma utz ta chuwech ri Dios. Xa quicˈuan jun itzel cˈaslen. Y yequibilaˈ pokon tak chˈabel chrij ri Dios. Xaxu (xaxe wi) chic coyoben chi nika ri rucˈayewal pa quiwiˈ, ruma can ye aj maquiˈ wi. Queriˈ xubij ri Enoc. 	 تا برهمه داوری نماید و جمیع بی‌دینان راملزم سازد، بر همه کارهای بی‌دینی که ایشان کردند و برتمامی سخنان زشت که گناهکاران بی‌دین به خلاف او گفتند.»


Ri atzˈan jabel. Y wi ta ri atzˈan niqˈuis ta el ri ratzˈamil, ¿achique ta cˈa rubanic niban chare riche (rixin) chi queriˈ nitzolin ta chic pe ri ratzˈamil? Rumariˈ riyix tichajij ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ ma yixoc ta achiˈel ri atzˈan ri ma natzˈamin ta chic, y chukaˈ can ta cˈo uxlanibel cˈuˈx chicojol chiˈiwonojel. Queriˈ xubij ri Jesús. 	 نمک نیکو است، لیکن هر گاه نمک فاسد گردد به چه چیز آن را اصلاح می‌کنید؟ پس در خود نمک بدارید و با یکدیگرصلح نمایید.»


Tek ri Sergio Paulo ri aj kˈatbel tzij xutzˈet ri xbanatej, xumey ri ruchˈabel ri Ajaf. Y riyaˈ can ya cˈa kˈij riˈ tek xunimaj. 	 پس والی چون آن ماجرا را دید، از تعلیم خداوند متحیر شده، ایمان آورد.


Y tek ye oconek chic cˈa apo chupan ri jul, riyeˈ xquitzˈet cˈa chi cˈo jun ri achiˈel jun cˈajol achi, tzˈuyul pa cajquikˈaˈ apo, rucusan jun tziek sek ri napon cˈa chraken ka. Y ri ixokiˈ tek xquitzˈet riˈ, xquixibij quiˈ. 	 و چون به قبر درآمدند، جوانی را که جامه‌ای سفید دربرداشت بر جانب راست نشسته دیدند. پس متحیر شدند.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Y achique cˈa ruma tek can ma nikˈax ta chiwech ri nbij chiwe? xchaˈ ri Jesús. 	 پس بدیشان گفت: «چرا نمی فهمید؟»


Y tek nikabij ronojel reˈ chique ri kachˈalal ri can ye ucˈuan wi ruma ri Lokˈolaj Espíritu, ma yekacusaj ta chˈabel ri xa riqˈui jun winek petenak wi, riyoj yekacusaj chˈabel ri ye petenak riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, riche (rixin) chi yekabij ri yerucˈut Riyaˈ chkawech. 	 که آنها را نیز بیان می‌کنیم نه به سخنان آموخته شده از حکمت انسان، بلکه به آنچه روح‌القدس می‌آموزد و روحانیها را باروحانیها جمع می‌نماییم.


Ruma can ya tek xtuxupuj ri rutrompeta ri ruwuk ángel, can yacˈariˈ tek xtibanatej ri ewatel pe ruma ri Dios. Can xtibanatej achiˈel ri xubij ca chique ri ye rusamajel ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ojer ca, ri nibix profetas chique, xchaˈ. 	 بلکه درایام صدای فرشته هفتم، چون کرنا را می‌بایدبنوازد، سر خدا به اتمام خواهد رسید، چنانکه بندگان خود انبیا را بشارت داد.»


Riyin nicˈatzin chi nben ri rusamaj ri yin takayon pe, ruloman chi cˈa ma jane ntoc ta pe ri akˈaˈ, ruma tek ntoc pe ri akˈaˈ, majun chic nicowin nisamej. 	 مادامی که روز است، مرا بایدبه‌کارهای فرستنده خود مشغول باشم. شب می‌آید که در آن هیچ‌کس نمی تواند کاری کند.


Xabachique winek ri niniman chi ri Jesús yariˈ ri Cristo ri takon pe ruma ri Dios, yariˈ ri rucˈuan chic ri cˈacˈacˈ alaxic. Y tek cˈo jun ri sibilaj nrajoˈ jun tataˈaj, can yerajoˈ cˈa chukaˈ ri ye ralcˈual ri tataˈaj riˈ. 	 هرکه ایمان دارد که عیسی، مسیح است، ازخدا مولود شده است؛ و هرکه والد رامحبت می‌نماید، مولود او را نیز محبت می‌نماید.


Y ri ixok riˈ can nikˈalajin chi nralaj yan jun acˈal. Can ruchapon chic cˈa jiloj. Can sibilaj cˈa kˈaxomal ri nukˈaxaj. 	 و آبستن بوده، از درد زه و عذاب زاییدن فریاد برمی آورد.


Ri Jesús y ri rudiscípulos xejoteˈ cˈa anej pa ruwiˈ jun juyuˈ; y Riyaˈ xtzˈuyeˈ cˈa chiquicojol ri rudiscípulos. 	 آنگاه عیسی به کوهی برآمده، با شاگردان خود در آنجا بنشست.


Ruma chilaˈ chicaj riqˈui ri Katataˈ Dios nika wi pe ronojel ri jabel tak sipanic. Riqˈui Riyaˈ petenak wi ronojel ri sakil. Achiˈel ri kˈij, ri icˈ y ri chˈumilaˈ, ri niquijalalaˈ quiˈ. Y xa can xu (xe) wi cˈa ri Dios ri ma nijalatej ta. 	 هر بخشندگی نیکو و هر بخشش کامل از بالا است و نازل می‌شود از پدر نورها که نزد او هیچ تبدیل و سایه گردش نیست.


Queriˈ ri tzˈibatal ca. Rumacˈariˈ wachˈalal, ri Dios can riqˈui cˈa ri rutzil xutzuj (xusuj) chake chi yoj‑oc ralcˈual. Achiˈel ri Isaac. Ruma ri Isaac yariˈ ri tzujun (sujun) pe chare ri Abraham ruma ri rutzil ri Dios. 	 لیکن ما‌ای برادران، چون اسحاق فرزندان وعده می‌باشیم.


Y tek jun itzel espíritu ntel el pa ránima jun winek, nucanoj uxlanen pa chakiˈj tak lugar. Y tek nunaˈ chi majun uxlanen nril, nuchˈob ka: Quitzolin na chic pa ránima ri winek ri acuchi (achique) xinel wi pe, nichaˈ cˈa. 	 چون روح پلید از انسان بیرون آید به مکانهای بی‌آب بطلب آرامی گردش می‌کند وچون نیافت می‌گوید به خانه خود که از آن بیرون آمدم برمی گردم.


Rumariˈ, riyix lokˈolaj tak wachˈalal ri yix siqˈuin (oyon) chukaˈ ruma ri Dios riche (rixin) chi yixbecˈojeˈ riqˈui chilaˈ chicaj, can tichˈobotej cˈa chiwech chi ya cˈa ri Cristo Jesús ri rutakoˈn ri Dios y ya chukaˈ Riyaˈ ri Kanimalaj Sacerdote riyoj ri kaniman. 	 بنابراین، ای برادران مقدس که در دعوت سماوی شریک هستید، در رسول و رئیس کهنه اعتراف ما یعنی عیسی تامل کنید،


Y xabachique cˈa ri utz yixrutzˈet ruma wuqˈui riyin ri Cristo yixcˈo wi, astapeˈ xa jun vaso raxyaˈ ri nuyaˈ chiwe, can kitzij cˈa nbij chiwe chi can cˈo rajel ruqˈuexel ri xtucˈul. 	 و هر‌که شما را از این‌رو که از آن مسیح هستید، کاسه‌ای آب به اسم من بنوشاند، هرآینه به شما می‌گویم اجر خود را ضایع نخواهد کرد.


Riyix xquinicanoj cˈa, y ma xquiniwil ta chic; ruma acuchi (achique) ri xquibecˈojeˈ wi riyin, ma xquixcowin ta xquixapon chinucanoxic, xchaˈ ri Jesús. 	 و مرا طلب خواهید کردو نخواهید یافت و آنجایی که من هستم شمانمی توانید آمد.»


Y wi ma nicuy ta quimac ri winek ri cˈo pokon niquiben chiwe, chukaˈ ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj ma xtucuy ta ri imac ri yeˈibanalaˈ chuwech. 	 اما اگر تقصیرهای مردم را نیامرزید، پدر شما هم تقصیرهای شما را نخواهد آمرزید.


Y yacˈa ri cˈutuy alcawal cˈanej cˈa xpaˈeˈ wi ca y xluqueˈ cˈa chiriˈ, riche (rixin) chi nuben orar, ruma chi chuwech riyaˈ can ma rucˈamon ta (takal ta chrij) chi nuyec ri runakˈ ruwech chicaj y riyaˈ nubajilaˈ cˈa ruwarucˈuˈx riqˈui ri rukˈaˈ, y nubij cˈa chare ri Dios: Tajoyowaj nuwech, ruma chi riyin yin jun aj mac chawech, xchaˈ. 	 اما آن باجگیر دور ایستاده نخواست چشمان خود را به سوی آسمان بلند کند بلکه به سینه خود زده گفت، خدایا بر من گناهکار ترحم فرما.


Y wi ri ruchˈabel ri Dios ri ntajin rutzijoxic nubij chi ri Cristo xcˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ, ¿achique cˈa ruma tek yecˈo kachˈalal chicojol ri yebin chi ri caminakiˈ ma xquecˈastej ta el? 	 لیکن اگر به مسیح وعظ می‌شود که ازمردگان برخاست، چون است که بعضی از شمامی گویند که قیامت مردگان نیست؟


Y ri achiˈaˈ fariseos xquicˈaxaj cˈa ri xubij ri Jesús, rumariˈ xquibanalaˈ apo quipalej chuwech, ruma chi riyeˈ can benak cánima chrij ri beyomel. 	 و فریسیانی که زر دوست بودند همه این سخنان را شنیده، او را استهزا نمودند.


Y ri lokˈolaj chˈabel riˈ xa can xu (xe) wi jun rubanic. Y yariˈ ri katzijon ca riyoj chiwe. Yacˈa wi cˈo jun ri nijalo rubixic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, can xtika ta cˈa rucˈayewal pa ruwiˈ ruma ri Dios. Y riˈ astapeˈ ta na can yin cˈa riyin o can jun ángel ri petenak chilaˈ chicaj. 	 بلکه هرگاه ما هم یا فرشته‌ای از آسمان، انجیلی غیر از آنکه ما به آن بشارت دادیم به شما رساند، اناتیما باد.


Wachˈalal, nchilabej cˈa chiwe chi tichajij iwiˈ chiquiwech ri winek ri xa yequijech ri kachˈalal, niquiyoj quicˈuˈx y niquiben chique chi yetzak, ruma jun wi chic tijonic ri niquicˈut y xa man achiˈel ta ri tijonic ri icˈuan riyix. Ri winek ri yebano queriˈ ma queˈitzekelbej ta, xa quixel quiqˈui. 	 لکن‌ای برادران از شما استدعا می‌کنم آن کسانی را که منشا تفاریق و لغزشهای مخالف آن تعلیمی که شما یافته‌اید می‌باشند، ملاحظه کنیدو از ایشان اجتناب نمایید.


Y can ya wi cˈa ri Cristo ri icˈaslen, y tek Riyaˈ xtibekˈalajin chic pe jun bey, can riqˈui nimalaj rukˈij rucˈojlen, y riyix chukaˈ can xquixkˈalajin riqˈui Riyaˈ chi can cˈo ikˈij icˈojlen. 	 چون مسیح که زندگی مااست ظاهر شود آنگاه شما هم با وی در جلال ظاهر خواهید شد.


Riyoj can ma benak ta cˈa kánima chiquij ri yekatzˈet chuwech re ruwachˈulef; riyoj can katzuliben cˈa apo ri ma ye tzˈetetel ta. Ruma ri ye tzˈetetel, xa ronojel ye kˈaxel, yacˈa ri xa ma ye tzˈetetel ta, can ye riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 در حالی که ما نظر نمی کنیم به چیزهای دیدنی، بلکه به چیزهای نادیدنی، زیرا که آنچه دیدنی است، زمانی است و نادیدنی جاودانی.


Y ri Pedro cˈa ntajin na cˈa chuchˈobic rij ri jun achiˈel achicˈ, can yacˈariˈ tek ri Lokˈolaj Espíritu xubij chare ri Pedro: Yecˈo ye oxiˈ achiˈaˈ ri yatquicanoj. 	 وچون پطرس در رویا تفکر می‌کرد، روح وی راگفت: «اینک سه مرد تو را می‌طلبند.


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa: Riyix aj Jerusalem, aj Jerusalem, ¿achique cˈa ruma tek yeˈicamisalaˈ ri profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? ¿Achique cˈa ruma chukaˈ tek yeˈicamisalaˈ chi abej ri yerutek pe ri Dios chicojol? Y riyin can qˈuiy cˈa mul ri xinwajoˈ chi xixinmol ta wuqˈui, achiˈel nuben ri quiteˈ ecˈ chique ri tak ral, yerumol chuxeˈ ri ruxicˈ. Yacˈa riyix ma xiwajoˈ ta. 	 ای اورشلیم، ای اورشلیم که قاتل انبیا و سنگسار کننده مرسلین خودهستی، چند کرت خواستم اطفال تو را جمع کنم، چنانکه مرغ جوجه های خویش را زیر بالهای خود می‌گیرد و نخواستید.اینک خانه شمابرای شما خراب گذاشته می‌شود و به شمامی گویم که مرا دیگر نخواهید دید تا وقتی آیدکه گویید مبارک است او که به نام خداوندمی آید.»


Y queriˈ chukaˈ riyix patrón, ya ri utz ri tibanaˈ quiqˈui ri imozos y majun etzelal tibilaˈ o tibanalaˈ chique riche (rixin) chi yeˈixibij. Ma timestaj ta chi cˈo jun Iwajaf chilaˈ chicaj, y Riyaˈ can Cajaf wi riyeˈ chukaˈ. Y Riyaˈ junan nuben chique quinojel, chi patrón y chi mozos. 	 و‌ای آقایان، باایشان به همین نسق رفتار نمایید و از تهدید کردن احتراز کنید، چونکه می‌دانید که خود شما را هم آقایی هست در آسمان و او را نظر به ظاهر نیست.


Chukaˈ xquibilaˈ chare ri Jesús tek quitzˈapin ruwech: Riyit ri Cristo, tabij na cˈa chake achique ri yechˈayo awuche (awixin), xechaˈ chare. 	 می‌گفتند: «ای مسیح، به ما نبوت کن! کیست که تو را زده است؟»


Ruma wi ri rucˈamal jun cheˈ can ye lokˈolaj wi, can queriˈ chukaˈ ri ye rukˈaˈ. Xa can achiˈel ri nabey tak caxlan wey ri nisipex chare ri Dios can lokˈolaj wi, y can queriˈ chukaˈ ri quiˈen ri xelesex wi pe ri caxlan wey, can lokˈolaj wi. 	 و چون نوبر مقدس است، همچنان خمیره و هرگاه ریشه مقدس است، همچنان شاخه‌ها.


Y can xetak wi cˈa el ri achiˈaˈ ri ye chaˈon riche (rixin) chi yebe cˈa pa Jerusalem. Xetak cˈa el cuma ri kachˈalal ri can niquimol wi quiˈ pa rubiˈ ri Dios chupan ri tinamit Antioquía. Y ri ye chaˈon el xebe cˈa, y xekˈax ri pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Fenicia y pa rucuenta ri Samaria, y niquitzijolaˈ cˈa ca chique ri kachˈalal chi ye qˈuiy winek ri ma ye israelitas ta ri xquinimaj ri Jesucristo y xjalatej ri quicˈaslen. Y ri kachˈalal cˈa ri xeˈacˈaxan ca, can sibilaj cˈa xquicot ca ri cánima. 	 پس کلیسا ایشان را مشایعت نموده از فینیقیه و سامره عبور کرده، ایمان آوردن امت‌ها را بیان کردند وهمه برادران را شادی عظیم دادند.


Ri Jesús xucusaj chukaˈ re jun cˈambel tzij reˈ chiquiwech: Majun chukaˈ winek nibano chi nucusaj ta jun cˈojobel cˈacˈacˈ riche (rixin) chi nucˈojoj jun tziek ri xa riˈj chic. Ruma wi cˈo jun ri nibano queriˈ, ma utz ta. Ruma can nuretz (nutzer) ka ri tziek cˈacˈacˈ riche (rixin) chi nrelesaj jun cˈojobel chare, y ri cˈojobel riˈ xa ma numej ta riˈ riqˈui jun rutziak ri xa riˈj chic. 	 و مثلی برای ایشان آورد که «هیچ‌کس پارچه‌ای از جامه نو را بر جامه کهنه وصله نمی کند والا آن نو را پاره کند و وصله‌ای که از نوگرفته شد نیز در خور آن کهنه نبود.


Rumariˈ ri ma choj ta rucˈaslen, can tubanaˈ na cˈa ri xa ma choj ta. Y ri ucˈuayon jun cˈaslen tzˈil, can tubanaˈ na cˈa ri nurayij. Yacˈa ri choj rucˈaslen, can ma tujel ta cˈa rubanic. Y ri can rucˈuan jun lokˈolaj cˈaslen, can quecˈariˈ tubanaˈ apo. 	 هر‌که ظالم است، باز ظلم کند و هر‌که خبیث است، بازخبیث بماند و هر‌که عادل است، باز عدالت کند وهر‌که مقدس است، باز مقدس بشود.»


Y waweˈ can kitzij na wi chi nibanatej achiˈel ri nubij jun tzij: Ri tzˈiˈ nberutijaˈ chic pe ri ruxaˈoj. Y waweˈ can nibanatej chukaˈ achiˈel ri nubij jun chic tzij: Ri ak astapeˈ jabel atinisan chic el, xa nberuquichaˈ chic pe riˈ pa chˈabek. 	 لکن معنی مثل حقیقی بر ایشان راست آمد که «سگ به قی خود رجوع کرده است و خنزیر شسته شده، به غلطیدن در گل.»


Y ri rudiscípulos xquibij cˈa: Riyoj xaxu (xaxe wi) wuˈoˈ caxlan wey y caˈiˈ car cˈo kiqˈui, y reˈ ma xqueruben ta, xechaˈ. 	 بدو گفتند: «در اینجا جز پنج نان و دو ماهی نداریم!»


Y chukaˈ can xtinjech cˈa ri nimachˈumil pa rukˈaˈ; nimachˈumil ri ntel pe ri pa rusekeric. 	 و به او ستاره صبح را خواهم بخشید.آنکه گوش دارد بشنود که روح به کلیساها چه می‌گوید.


Y ri xetak cˈa el, xeˈapon ri pa tinamit Antioquía, y xequimol cˈa ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, y xquijech ri wuj chique. 	 پس ایشان مرخص شده، به انطاکیه آمدندو جماعت را فراهم آورده، نامه را رسانیدند.


Xa yacˈa riyix ma niwajoˈ ta nicukubaˈ icˈuˈx wuqˈui, riche (rixin) chi queriˈ niwil ta ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 جلال را از مردم نمی پذیرم.


Ruma can riche (rixin) ri Ajaf Dios re ruwachˈulef y ronojel ri yeqˈuiy chuwech. 	 زیرا که جهان و پری آن از آن خداوند است.


Wachˈalal, nbij cˈa chiwe riyix ri can icˈuan jun cˈaslen achiˈel ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu: Wi cˈo cˈa jun kachˈalal ri nika pa mac, riqˈui cˈa chˈuchˈujil tibeyacaˈ pe, riche (rixin) chi queriˈ nitzolij chic pe rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Y can tibanaˈ cˈa cuenta iwiˈ riche (rixin) chi ma yixtzak ta chukaˈ riyix. 	 اما‌ای برادران، اگر کسی به خطایی گرفتارشود، شما که روحانی هستید چنین شخص را به روح تواضع اصلاح کنید. و خود راملاحظه کن که مبادا تو نیز در تجربه افتی.


Ruma wi chuwe riyin ri achiˈel jun cheˈ rex can niban chi cˈo chi nkˈaxaj tijoj pokonal, ¿achique ta cami ri ma xtiban ta chique ri xa ye achiˈel chakiˈj tak cheˈ? xchaˈ ri Jesús. 	 زیرااگر این کارها را به چوب تر کردند به چوب خشک چه خواهد شد؟»


Ruma riyix can iwetaman chic cˈa chi sibilaj utz ránima ri Ajaf. 	 اگرفی الواقع چشیده‌اید که خداوند مهربان است.


Y ri Jesús xubij chique: Xa ta yix moyiˈ, jabel ta, ruma man ta jun imac. Pero ruma chi riyix nibij chi can yixtzuˈun, rumariˈ tek ri imac can cˈo wi. 	 عیسی بدیشان گفت: «اگر کورمی بودید گناهی نمی داشتید و لکن الان می‌گوییدبینا هستیم. پس گناه شما می‌ماند.


Y can yecˈo cˈa ri xcajoˈ chi xquichop ta el, pero majun xunim ta riˈ riche (rixin) chi xquichop ta el ri Jesús, ruma ma jane napon ta ri hora riche (rixin) chi nichapatej. 	 آنگاه خواستند او را گرفتار کنند ولیکن کسی بر او دست نینداخت زیرا که ساعت او هنوزنرسیده بود.


Xepe cˈa quinojel ri winek xquibij cˈa: Xa can pa kawiˈ cˈa riyoj y pa quiwiˈ ri kalcˈual tika wi rutojbalil ri rucamic re jun achi reˈ, xechaˈ. 	 تمام قوم در جواب گفتند: «خون او بر ما و فرزندان ما باد!»


Pero quinojel winek ri yebano ri utz, xquebecˈojeˈ chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) ruyon sakil cˈo, y ri acuchi (achique) chukaˈ xtinimirisex wi quikˈij. Xticˈojeˈ uxlanibel cˈuˈx pa tak cánima ri majun bey xtiqˈuis ta. Y ye ri israelitas ri nabey xtiban queriˈ chique y cˈacˈariˈ chukaˈ ri ma ye israelitas ta. 	 لکن جلال و اکرام و سلامتی بر هر نیکوکار، نخست بریهود و بر یونانی نیز.


Y cˈo cˈa chi nitzijox na ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios chuwech ronojel re ruwachˈulef, riche (rixin) chi netamex cuma quinojel ri tinamit. Y cˈacˈariˈ tek xtapon ri ruqˈuisbel kˈij riche (rixin) re tiempo re kachapon. 	 و به این بشارت ملکوت در تمام عالم موعظه خواهد شد تا بر جمیع امت‌ها شهادتی شود؛ آنگاه انتها خواهد رسید.


tacoloˈ cˈa awiˈ ayon riyit y caka cˈa pe chuwech la cruz, yechaˈ cˈa ca chare. 	 از صلیب به زیرآمده، خود را برهان!»


¡Juyiˈ oc iwech riyix fariseos! ruma can ya oc ri nabey tak chˈaquet yeˈicanolaˈ ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ nibix chi riyix can cˈo ikˈij. Y can más chukaˈ nika chiwech ri niyaˈox (nyaˈ) ca rutzil tak iwech ri pa tak cˈaybel. 	 وای بر شما‌ای فریسیان که صدر کنایس و سلام در بازارها را دوست می‌دارید.


Tek xapon ri kˈij riche (rixin) chi nalex ri ti acˈal riqˈui ri Elisabet, xralaj jun acˈal ti cˈajol (alaˈ). 	 اما چون الیصابات را وقت وضع حمل رسید، پسری بزاد.


Y yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos ri quiniman chic ri Jesucristo, ri xebepaˈeˈ pe y xquibij cˈa: Ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, tibix chique chi cˈo chi niban ri circuncisión chique, y chi tiquibanaˈ chukaˈ ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, xechaˈ. 	 آنگاه بعضی از فرقه فریسیان که ایمان آورده بودند، برخاسته، گفتند: «اینها را باید ختنه نمایند و امر کنند که سنن موسی را نگاه دارند.»


Tek ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xrelesaj ri roˈ sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj, xintzˈet cˈa chi chuxeˈ ri altar chiriˈ cˈo ri cánima ri winek ri ye camisan ruma xquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios y ruma chukaˈ chi riyeˈ can xquikˈalajsaj quiˈ chi quiniman ri Dios. 	 و چون مهر پنجم را گشود، در زیر مذبح دیدم نفوس آنانی را که برای کلام خدا و شهادتی که داشتند کشته شده بودند؛


Y cˈo cˈa jun retal ri xbanatej chuwech ri caj. Xkˈalajin cˈa pe jun ixok ri can achiˈel kˈij nitzuˈun ri rutziak y ya ri icˈ ri oconek rupalbel. Cˈo cˈa jun corona rucusan, y ri corona riˈ ye rucˈuan cˈa cablajuj chˈumilaˈ. 	 و علامتی عظیم در آسمان ظاهر شد: زنی که آفتاب را دربر دارد و ماه زیرپایهایش و بر سرش تاجی از دوازده ستاره است،


Y tek ri Jesús rubin chic ka ronojel reˈ, xchˈo chic jun bey chique ri rudiscípulos y xubij: Ri Lázaro ri ketaman ruwech, xa warnek. Rumacˈariˈ wacami yacˈareˈ yibe chucˈasoxic. 	 این را گفت و بعد از آن به ایشان فرمود: «دوست ما ایلعازر در خواب است. اما می‌روم تا او را بیدار کنم.»


Quinojel can xu (xe) wi cˈa xquitzˈet chi petenak ri Jesús, can xquimey. Y xequicot, y chanin xebe y xquiyaˈ rutzil ruwech. 	 در ساعت، تمامی خلق چون او را بدیدند در حیرت افتادند و دوان دوان آمده، او را سلام دادند.


Riyin can nbij cˈa chiwe chi chanin xquerutoˈ pe. Y tek ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol xtipe chic jun bey waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ¿la cˈa yecˈo na cami winek ri quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios? xchaˈ ri Jesús. 	 به شما می‌گویم که به زودی دادرسی ایشان را خواهد کرد. لیکن چون پسرانسان آید، آیا ایمان را بر زمین خواهدیافت؟


Y ruma chi can ye qˈuiy ri achiˈel quisutin quiˈ chikij ri niquicˈut chkawech chi can xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios, quecˈariˈ tikabanaˈ riyoj, tikayaˈ ca ri mac y xabachique ri yojkˈato, ri nuben chake chi ma yojbiyin ta jabel riqˈui ri Dios. Y xa tikatijaˈ kakˈij yojbiyin riqˈui cochˈonic, riche (rixin) chi queriˈ yojcowin nbekaqˈuisaˈ ri bey ri cˈa cˈo na chkawech. 	 تادیب الهی بنابراین چونکه ما نیز چنین ابر شاهدان را گرداگرد خود داریم، هر بار گران وگناهی را که ما را سخت می‌پیچد دور بکنیم و باصبر در آن میدان که پیش روی ما مقرر شده است بدویم،


Can jabel cˈa ruwarukˈij ri mozo riˈ, ruma ntajin chubanic ri samaj tek noˈilitej ruma ri rupatrón. 	 خوشابحال آن غلام که آقایش چون آید، او را در چنین کارمشغول یابد.


Riyin sibilaj njoyowaj quiwech re winek reˈ, ruma cˈo chic oxiˈ kˈij yecˈo pe wuqˈui y wacami majun chic quiway riche (rixin) chi niquitij. 	 «بر این گروه دلم بسوخت زیرا الان سه روز است که با من می‌باشندو هیچ خوراک ندارند.


Quixquicot quiqˈui ri yequicot, y quixokˈ quiqˈui ri yeˈokˈ. 	 خوشی کنید باخوشحالان و ماتم نمایید با ماتمیان.


Y yacˈa tek xapon ri rukˈijul riche (rixin) chi nijunex ruwech ri uva, ri rajaf ri ulef xutek nabey jun rumozo, cˈa jubaˈ riˈ xutek jun chic. Y queriˈ ye qˈuiy mozos ri xerutek quiqˈui ri kajoy tak ulef chucˈulic ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef. 	 وچون موسم میوه نزدیک شد، غلامان خود را نزددهقانان فرستاد تا میوه های او را بردارند.


Rumariˈ, wi cˈo jun kachˈalal ri nuchˈob ka chi cof cˈo, can rajawaxic chi tuchajij riˈ jabel riche (rixin) chi ma nitzak ta. 	 پس آنکه گمان برد که قایم است، باخبر باشد که نیفتد.


Tiwacˈaxaj cˈa chukaˈ ri xtinbij chiwe, chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can xquicamisex na wi, achiˈel ri tzˈibatal ca. Pero juyiˈ cˈa ruwech ri xquijacho el riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Ri achi ri xquijacho el utz ta chi man ta xalex, xchaˈ ri Jesús. 	 هرآینه پسر انسان به همانطور که درباره او مکتوب است رحلت می‌کند. لیکن وای بر آنکسی‌که پسر انسان بدست او تسلیم شود! آن شخص را بهتر بودی که تولد نیافتی!»


Oxmul yin chˈayon riqˈui xcˈaˈy. Jun bey xicˈak chi abej. Oxmul xa jubaˈ ma yin caminek ca pa mar, ruma ri barco ri yin benak wi xa xuchop nibe chuxeˈ yaˈ. Cˈo jun bey xinkˈaxaj jun kˈij y junakˈaˈ cˈa cˈanej pa ruwiˈ ri mar ruma xyojtej ri barco ri yin benak wi. 	 سه مرتبه مرا چوب زدند؛ یک دفعه سنگسار شدم؛ سه کرت شکسته کشتی شدم؛ شبانه‌روزی در دریا بسر بردم؛


Yacˈa ri Pedro xa xubij chic jun bey chi riyaˈ ma rudiscípulo ta ri Jesús. Y can yacˈariˈ tek xbesiqˈuin pe ri ecˈ. 	 پطرس باز انکارکرد که در حال خروس بانگ زد.


Y majun cˈa telesan chiwe ri lokˈolaj sipanic ri cˈo chi niyaˈox (nyaˈ) chiwe. Rumariˈ man cˈa quixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri winek ri yebin chi can niquichˈutinirisaj quiˈ y niquiyaˈ quikˈij ri ángeles. Ri winek ri yebin queriˈ, niquiben chi qˈuiy quetaman chrij ri xa ma ye quitzˈeton ta, y xa ma que ta riˈ. Riyeˈ astapeˈ niquichˈutinirisaj quiˈ, yacˈa ri pa cánima niquinaˈ chi sibilaj ye nimaˈk. Ya chˈobonic riˈ ri quicˈuan ruma ri itzel tak raybel ri yecˈo quiqˈui. 	 و کسی انعام شما رانرباید از رغبت به فروتنی و عبادت فرشتگان ومداخلت در اموری که دیده است که از ذهن جسمانی خود بی‌جا مغرور شده است؛


Y ri Jesús xbe cˈa chuchiˈ jun choy, ye rachibilan el ri rudiscípulos. Y chukaˈ xtzekelbex el cuma qˈuiy winek ri ye petenak pa rucuenta ri Galilea, y cuma nicˈaj chic winek ri ye petenak pa rucuenta ri Judea. 	 و عیسی با شاگردانش به سوی دریا آمد وگروهی بسیار از جلیل به عقب او روانه شدند،


Y ri nubij chi xa yesilon, riˈ ntel chi tzij chi xquejalatej cˈa el ronojel ri xa ye kˈaxel y ri xa ye banon. Riche (rixin) chi queriˈ xa can xu (xe wi) xquecanaj ca ri majun bey xquejalatej ta. 	 و این قول او یک مرتبه دیگراشاره است از تبدیل چیزهایی که جنبانیده می‌شود، مثل آنهایی که ساخته شد، تا آنهایی که جنبانیده نمی شود باقی ماند.


Y ri Jesús xubij chukaˈ el chique: Tek xtapon ri kˈij tek ri Dios xtukˈet tzij, ri winek quiche (quixin) ri tinamit ri ma xtiquicˈul ta ri ruchˈabel ri Dios ri nibij riyix chique, más cˈa xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pa quiwiˈ riyeˈ, que chuwech ri tinamit Sodoma. 	 و به شما می‌گویم که حالت سدوم در آن روز، از حالت آن شهر سهل تر خواهد بود.


Y ri caˈiˈ kachˈalal riˈ, ri Judas y ri Silas, xecˈojeˈ cˈa ka caˈiˈ oxiˈ kˈij quiqˈui ri chiriˈ pan Antioquía. Yacˈa tek xquichˈob yetzolin pa Jerusalem quiqˈui ri ye takayon pe quiche (quixin), ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pan Antioquía xequijech cˈa el. Xquibij chique chi ya ta cˈa ri Dios xtichajin quiche (quixin) y nicˈojeˈ ta uxlanibel cˈuˈx pa tak cánima. Queriˈ cˈa xquibij el chique. 	 پس چون مدتی در آنجا بسربردند به سلامتی از برادران رخصت گرفته، به سوی فرستندگان خود توجه نمودند.


¿La ma yixcowin ta cami riyix nichojmirisaj ri chˈitak chˈaˈoj ri yebanatej chicojol? ¿La ma iwetaman ta cˈa chi xtapon na jun kˈij tek konojel riyoj ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios xtikakˈet na tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef? 	 یا نمی دانید که مقدسان، دنیا را داوری خواهند کرد؛ و اگر دنیا از شما حکم یابد، آیا قابل مقدمات کمتر نیستید؟


Cˈacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: Can kitzij cˈa nbij chiwe, wi riyix ma nijel ta ri inaˈoj, wi ma yixoc ta achiˈel jun ti acˈal, ma xquixoc ta pa rajawaren ri caj. 	 و گفت: «هرآینه به شما می‌گویم تا بازگشت نکنید و مثل طفل کوچک نشوید، هرگز داخل ملکوت آسمان نخواهید شد.


Y tek xcamisex ri Esteban ri xkˈalajsan ri abiˈ, can xka wi chinuwech ri xban chare, can yincˈo chukaˈ apo quiqˈui ri xecamisan riche (rixin), nchajin ri nicˈaj quitziak ri ye quelesan ca chiquij, xichaˈ. 	 وهنگامی که خون شهید تو استیفان را می‌ریختند، من نیز ایستاده، رضا بدان دادم و جامه های قاتلان او را نگاه می‌داشتم."


Can kitzij cˈa nbij chiwe: Ma ya ta ri mozo ri más nim rukˈij que chuwech ri rupatrón; ni ma ya ta ri jun ri nitak, ma ya ta chukaˈ riˈ ri más nim rukˈij que chuwech ri takayon riche (rixin). 	 آمین آمین به شما می‌گویم غلام بزرگتر از آقای خودنیست و نه رسول از فرستنده خود.


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chique: Riyix winek ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, majun chiwe ri cukul ta rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Chiˈiwonojel xa yix sachnek. ¿Riyix nichˈob chi riyin can ronojel kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui, y man cˈa xquitaneˈ ta chi yixincochˈ? Tacˈamaˈ pe ri acˈajol waweˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی در جواب گفت: «ای فرقه بی‌ایمان کج روش، تا کی با شما باشم و متحمل شما گردم. پسر خود را اینجا بیاور.»


Y yacˈariˈ tek yecˈo achiˈaˈ fariseos y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ saduceos xeˈapon riqˈui ri Jesús. Ri achiˈaˈ riˈ xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús ruma nicajoˈ niquitojtobej y xquibij cˈa chare chi tubanaˈ chi cˈo jun retal nibanatej chuwech ri caj. 	 آنگاه فریسیان و صدوقیان نزد او آمده، از روی امتحان از وی خواستند که آیتی آسمانی برای ایشان ظاهر سازد.


Tanataj ronojel reˈ chique ri kachˈalal, y tabij chukaˈ chique pa rubiˈ ri Ajaf Dios chi ma tiquiben ta oyowal chrij chˈabel ri xa ma yecˈatzin ta, ruma xa majun utz nucˈom pe chique. Xa nuyoj quicˈuˈx ri yeˈacˈaxan. 	 این چیزها را به یاد ایشان آور و در حضورخداوند قدغن فرما که مجادله نکنند، زیرا هیچ سود نمی بخشد بلکه باعث هلاکت شنوندگان می‌باشد.


y Riyaˈ xtipe chuwij ca riyin re chkawech apo, pero can ya Riyaˈ ri cˈo nabey que chinuwech riyin. Y riyin can ma yin rucˈamon ta (takal ta chuwij) riche (rixin) chi nquir ri ruximbel ri ruxajab. 	 و او آن است که بعد از من می آید، اما پیش از من شده است، که من لایق آن نیستم که بند نعلینش را باز کنم.»


Y yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique ri ye oxiˈ rudiscípulos: Sibilaj nim ri bis cˈo pa wánima, ya yirucamisaj nnaˈ riyin. Quixcˈojeˈ cˈa ca jubaˈ waweˈ, quixcˈaseˈ y ma quixwer ta ka, xchaˈ chique. 	 پس بدیشان گفت: «نفس من از غایت الم مشرف به موت شده است. در اینجا مانده با من بیدار باشید.»


Riyix beyomaˈ nikˈabaj tzij chiquij ri winek ri choj quicˈaslen, y can yecom pan ikˈaˈ. Y ri choj quicˈaslen majun niquiben riche (rixin) chi niquitoˈ ta quiˈ, xa choj niquiyaˈ quiˈ pan ikˈaˈ. 	 بر مردعادل فتوی دادید و او را به قتل رسانیدید و با شمامقاومت نمی کند.


Rumacˈariˈ wachˈalal, ri utz cˈa chi niben riyix tek nimol iwiˈ, ya ta chi niben ronojel ri nicˈatzin riche (rixin) chi ri kachˈalal yeqˈuiy ta más chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. Ruma chiwe riyix yecˈo ri yebixan, yecˈo ri yecˈutu ri ruchˈabel ri Dios, yecˈo ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios, yecˈo ri yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, yecˈo ri yekˈaxan ri yequibij ri kachˈalal tek yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Can ta ronojel riˈ nicˈatzin chi yeqˈuiy más ri kachˈalal chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 پس‌ای برادران مقصود این است که وقتی که جمع شوید، هریکی از شما سرودی دارد، تعلیمی دارد، زبانی دارد، مکاشفه‌ای دارد، ترجمه‌ای دارد، باید همه بجهت بنا بشود.


Can queˈichˈoboˈ cˈa jabel ri chˈabel ri quibin ca ri lokˈolaj tak profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Y chukaˈ man cˈa timestaj ta ri rupixaˈ ri Kajaf y Kacolonel, ri katzijon riyoj chiwe ri yoj apóstoles. 	 تا بخاطر آریدکلماتی که انبیای مقدس، پیش گفته‌اند و حکم خداوند و نجات‌دهنده را که به رسولان شما داده شد.


Ye qˈuiy cˈa chique ri yawaˈiˈ riˈ xa ma relic ta yabil ntoc chique. Xa itzel tak espíritu yecˈo quiqˈui. Pero ri Jesús xerelesaj chukaˈ el. Y ri itzel tak espíritu, tek yeˈel cˈa el quiqˈui ri yawaˈiˈ riˈ, can riqˈui cˈa quichukˈaˈ yechˈo y niquibij: Yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, yechaˈ. Y ri Jesús xerukˈil riqˈui ri ruchˈabel y ma xuyaˈ ta kˈij chique riche (rixin) chi xechˈo chic. Ruma ri itzel tak espíritu riˈ can quetaman chi ri Jesús, yariˈ ri Cristo. 	 و دیوها نیز از بسیاری بیرون می‌رفتند و صیحه زنان می‌گفتند که «تو مسیح پسرخدا هستی.» ولی ایشان را قدغن کرده، نگذاشت که حرف زنند، زیرا که دانستند او مسیح است.


Rumariˈ riyin xinbij cˈa chare: Ajaf, riyeˈ quetaman cˈa chi yin cˈa riyin ri xinapon ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi xebenchapaˈ pe ri ye nimayon awuche (awixin), xencˈuaj pa cárcel y xenchˈey. 	 من گفتم: "خداوندا، ایشان می‌دانند که من در هرکنیسه مومنین تو را حبس کرده، می‌زدم؛


Xpe ri Jesús xubij chique: ¿Achique nibij riyix? ¿La utz cami chi xa yebison ri xesiqˈuix (xeˈoyox) pa jun cˈulanen y chi man ta yewaˈ, tek xa cˈa cˈo na apo quiqˈui ri achijlon ri xa cˈa xcˈuleˈ? Ma utz ta. Pero xtapon na ri kˈij tek re achijlon reˈ xtelesex el chiquicojol, y yacˈariˈ tek ma xquewaˈ ta, riche (rixin) chi xtiquiben orar. 	 عیسی بدیشان گفت: «آیا پسران خانه عروسی، مادامی که داماد با ایشان است، می‌توانند ماتم کنند؟ و لکن ایامی می‌آید که داماد از ایشان گرفته شود؛ در آن هنگام روزه خواهند داشت.


Y ri achi xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin ma wetaman ta wi ri achi riˈ jun aj mac o ma aj mac ta. Ri wetaman riyin chrij Riyaˈ, yacˈa chi xicˈachoj ruma; ruma tek rubanon ca ma yitzuˈun ta, y wacami yitzuˈun chic, xchaˈ. 	 او جواب داد اگرگناهکار است نمی دانم. یک چیز می‌دانم که کوربودم و الان بینا شده‌ام.»


Y tek xoc cˈa pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Joˈ, kojkˈax la jucˈan chic apo ruchiˈ yaˈ, xchaˈ chique. 	 و در همان روز وقت شام، بدیشان گفت: «به کناره دیگر عبور کنیم.»


Y tek xbequimoloˈ cˈa quiˈ jucˈan chic, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Ri Pablo man cˈa rucˈamon ta chi cˈo pa cárcel, y cˈa ta cˈa chi nitak pa camic, ruma majun itzel rubanon ta riche (rixin) chi niban ta queriˈ chare. 	 رفتند و با یکدیگرگفتگو کرده، گفتند: «این شخص هیچ عملی مستوجب قتل یا حبس نکرده است.»واغریپاس به فستوس گفت: «اگر این مرد به قیصررفع دعوی خود نمی کرد، او را آزاد کردن ممکن می‌بود.»


Y ri Lokˈolaj Espíritu can tzˈetetel wi ri xka pe pa ruwiˈ ri Jesús. Can achiˈel jun palomax ri xka pe pa ruwiˈ Riyaˈ. Y yacˈariˈ tek cˈo jun chˈabel ri xpe chilaˈ chicaj y xubij: Yit cˈa riyit ri Nucˈajol y can sibilaj yatinwajoˈ, y can nucukuban wi nucˈuˈx awuqˈui, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 و روح‌القدس به هیات جسمانی، مانند کبوتری بر او نازل شد. و آوازی از آسمان در‌رسید که تو پسر حبیب من هستی که به توخشنودم.


Y tatzˈibaj cˈa chukaˈ el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique, ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Tiatira, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri Rucˈajol ri Dios, ri can achiˈel ruxak kˈakˈ ri runakˈ tak nuwech y can niperekˈun (nirapakˈun) ri waken achiˈel bronce, nbij cˈa: 	 «و به فرشته کلیسای در طیاتیرا بنویس این را می‌گوید پسر خدا که چشمان او چون شعله آتش و پایهای او چون برنج صیقلی است.


Y tek ri Jesús ye ruchˈaben chic cˈa ca ri winek, xbe pa ruwiˈ jun juyuˈ chubanic orar. 	 وچون ایشان را مرخص نمود، بجهت عبادت به فراز کوهی برآمد.


Y can qˈuiy yan cˈa kˈij ri tibiyin, y cˈa xu (xe) wi chiriˈ queˈapon wi. Y can cˈayef (cuesta) chic chi niban binen pa ruwiˈ ri mar, ruma chi xa xkˈax yan rukˈijul ri ayuno y xa rukˈijul chic ri cakˈikˈ, rumariˈ tek ri Pablo xubij chique ri achiˈaˈ ri nuchˈob riyaˈ chi achique ri rajawaxic chi niquiben. 	 و چون زمان منقضی شد و در این وقت سفردریا خطرناک بود، زیرا که ایام روزه گذشته بود،


Y chupan ri tinamit riˈ, cˈo cˈa jun ixok ri itzel rucˈaslen. Y ri ixok riˈ xretamaj cˈa chi ri Jesús cˈo pa rachoch ri jun achi fariseo, rumariˈ riyaˈ xapon chiriˈ. Y riyaˈ rucˈuan cˈa apo jun cˈojlibel (frasco), ri banon riqˈui jun abej ri alabastro rubiˈ. Ri cˈojlibel (frasco) riˈ cˈo el jun akˈom jubul ruxlaˈ chupan. 	 که ناگاه زنی که در آن شهر گناهکاربود، چون شنید که در خانه فریسی به غذا نشسته است شیشه‌ای از عطر آورده،


Kitzij wi chi itijon ikˈij chrij ri mac, pero cˈa ma jane ikˈaxan ta jun tijoj pokonal ri can ta yix rucˈuan pa camic. 	 هنوز در جهاد با گناه تا به حدخون مقاومت نکرده‌اید،


Jabel ruwaˈikˈij riyix ri yixnum wacami, ruma ri Dios xtuben cˈa chiwe chi xquixnoj na chi utz. Jabel ruwaˈikˈij riyix ri yixokˈ, ruma ri Dios xtuben chiwe chi ma xquixokˈ ta chic y xa xquixbetzeˈen. 	 خوشابحال شماکه اکنون گرسنه‌اید، زیرا که سیر خواهید شد. خوشابحال شما که الحال گریانید، زیرا خواهیدخندید.


Y tek xapon chiriˈ pa tinamit, riyaˈ xbe pa cachoch ri Zacarías y ri Elisabet, y xuyaˈ cˈa rutzil ruwech ri Elisabet. 	 و به خانه زکریادرآمده، به الیصابات سلام کرد.


Queriˈ ri rutzˈiban ca. Y wi ri rey David, Wajaf xchaˈ chare ri Cristo, ¿achique cˈa ruma tek ri winek niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? xchaˈ ri Jesús. 	 پس هرگاه داود او را خداوند می‌خواند، چگونه پسرش می‌باشد؟»و هیچ‌کس قدرت جواب وی هرگز نداشت و نه کسی از آن روز دیگرجرات سوال کردن از او نمود.


Y ruma cˈa chi ri winek riˈ can quetaman chi ri aj kˈatbel tzij can nrelesaj wi el jun chique ri yecˈo pa cárcel, rumariˈ xepe riyeˈ xquicˈutuj cˈa chare ri Pilato chi trelesaj el jun chique ri yecˈo pa cárcel. 	 آنگاه مردم صدازده، شروع کردند به‌خواستن که برحسب عادت با ایشان عمل نماید.


Y queriˈ chukaˈ ri ixokiˈ, quequicusaj quitziak ri ma nikˈax ta ruwiˈ. Tiquichˈoboˈ na jabel ri achique yequicusaj. Ma rajawaxic ta chi nikˈax ruwiˈ niquibanalaˈ ruchojmil ri rusmal tak quiwiˈ y chi nikˈax ruwiˈ yequicusalaˈ cosas ri ye banon riqˈui kˈanapuek, o cosas ri ye banon riqˈui ri tak abej ri nibix perla chique, o yequicusalaˈ ta tziek ri sibilaj jotol cajel. 	 و همچنین زنان خویشتن را بیارایند به لباس مزین به حیا و پرهیز نه به زلفها و طلا ومروارید و رخت گرانبها؛


Queriˈ niquiben ruma ri kˈalajsan ca cuma quinojel ri profetas y ri nukˈalajsaj chukaˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés, can chrij wi cˈa tek ri winek yeˈoc pa rajawaren ri caj chˈonak wi pe, hasta que xocˈulun ri Juan. 	 زیرا جمیع انبیا و تورات تا یحیی اخبار می‌نمودند.


Ri chˈabel riˈ ma kˈalajsan ta pe jabel chique ri winek chupan ri tiempo ri kˈaxnek ca. Xa cˈa ya re wacami ri xkˈalajsex jabel chake riyoj ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 یعنی آن سری که از دهرها وقرنها مخفی داشته شده بود، لیکن الحال به مقدسان او مکشوف گردید،


Ruma can ya wi cˈa ri rey Herodes ri xbin chi tichapatej ri Juan. Can xuxim wi cˈa pa cadena y xuyaˈ pa cárcel ruma ri Herodes rucˈamon ka ri Herodías rixjayil ri Felipe, y ri Felipe riˈ xa can rachˈalal ri Herodes, 	 زیرا که هیرودیس یحیی را بخاطر هیرودیا، زن برادر خود فیلپس گرفته، در بند نهاده و در زندان انداخته بود؛


Y ruma niquixibij quiˈ chi ri barco nberupaxij riˈ chiquiwech abej, rumariˈ xquirokij ka pa yaˈ cajiˈ anclas, riche (rixin) chi ri barco ma nibiyin ta chic. Ri cajiˈ anclas riˈ pa rachek cˈa ka ri barco yecˈo wi. Riyeˈ can nicajoˈ cˈa chi chanin ta niseker pe, pero ma jubaˈ cˈa niseker ta pe. 	 و چون ترسیدند که به صخره‌ها بیفتیم، از پشت کشتی چهار لنگر انداخته، تمنا می‌کردندکه روز شود.


Y riyeˈ can rucˈamon chi yecˈo ta pe waweˈ chawech re wacami y niquibij ta apo chawe wi cˈo ri nicajoˈ niquikˈalajsaj chuwij, wi cˈo numac chiquiwech. 	 و ایشان می‌بایست نیز دراینجا نزد تو حاضر شوند تا اگر حرفی بر من دارندادعا کنند.


Ri kachˈalal riˈ, can chanin cˈa xequitek el ri Pablo y ri Silas cˈa pa tinamit Berea. Chakˈaˈ cˈa xequitek el. Y tek ri Pablo y ri Silas yecˈo chic chiriˈ pa Berea, xebe cˈa pa jun jay ri niquimol wi quiˈ ri israelitas ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 اما برادران بی‌درنگ در شب پولس وسیلاس را به سوی بیریه روانه کردند و ایشان بدانجا رسیده، به کنیسه یهود درآمدند.


Yacˈa ri yitajin chubixic chiwe sibilaj nim rukˈij, y xa ma kˈalajsan ta pe ojer ca. Yacˈa wacami riyin nbij reˈ chiwe. Y reˈ can chrij wi ri Cristo y chikij riyoj ri kaniman chic ri nibix iglesia chake nichˈo wi. 	 این سر، عظیم است، لیکن من درباره مسیح و کلیساسخن می‌گویم.خلاصه هریکی از شما نیز زن خود را مثل نفس خود محبت بنماید و زن شوهر خود را باید احترام نمود.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri ye rudiscípulos: Ronojel tiempo can cˈo wi cˈa ri xtibano chique ri winek riche (rixin) chi yetzak pa mac. Pero juyiˈ oc ruwech ri nibano chare jun chic winek chi nitzak pa mac. 	 و شاگردان خود را گفت: «لابد است ازوقوع لغزشها، لیکن وای بر آن کسی‌که باعث آنها شود.


Y chupan cˈa ri kˈij tek cˈo ri Jesús pa Jerusalem ruma ri nimakˈij pascua, can ye qˈuiy wi cˈa winek ri xeniman. Ri winek riˈ xquinimaj tek xequitzˈet ri milagros ri xeruben chiquiwech. 	 و هنگامی که در عید فصح در اورشلیم بودبسیاری چون معجزاتی را که از او صادر می‌گشت دیدند، به اسم او ایمان آوردند.


Y ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef ri xekˈolotej pa rukˈaˈ ri tinamit Babilonia riche (rixin) chi xeka pa mac, achiˈel ri mac tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, y ri xeka chupan ri itzel tak cˈaslen ri acuchi (achique) xquisachalaˈ wi quirajil. Xticokˈej y xtiquibisoj cˈa ruwech ri tinamit riˈ tek xtiquitzˈet ri sib nijoteˈ chicaj, ruma can ntajin rucˈatic. 	 آنگاه پادشاهان دنیا که با او زنا و عیاشی نمودند، چون دود سوختن او را بینند، گریه و ماتم خواهند کرد،


Y ri Pedro y ri ye rachibil, sibilaj quiwaran cˈo, pero xquicochˈ ma xewer ta, y rumariˈ xquitzˈet cˈa ri lokˈolaj sakil riche (rixin) ri Jesús, y xequitzˈet chukaˈ ri ye caˈiˈ achiˈaˈ ri yecˈo riqˈui ri Jesús. 	 اما پطرس و رفقایش را خواب در ربود. پس بیدار شده جلال او و آن دو مرد را که با وی بودند، دیدند.


Ruma ri jun winek ri can riche (rixin) chic cˈa ri Dios, ya ri nubij ri ruchˈabel ri Dios ri nuben. Yacˈa riyix ma niben ta ri nbij, ruma ma yix riche (rixin) ta ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 کسی‌که از خدا است، کلام خدا رامی شنود و از این سبب شما نمی شنوید که از خدانیستید.»


Y ri Pedro y ri ye julajuj chic apóstoles xebepaˈeˈ cˈa pe chiquiwech ri winek. Y ri Pedro xchˈo cˈa, y xubij: Achiˈaˈ israelitas ri yix petenak pa nicˈaj chic ruwachˈulef y riyix ri can yix aj waweˈ pa Jerusalem, tiwacˈaxaj cˈa ri xtinbij chiwe, y tiwetamaj 	 پس پطرس با آن یازده برخاسته، آواز خودرا بلند کرده، بدیشان گفت: «ای مردان یهود وجمیع سکنه اورشلیم، این را بدانید و سخنان مرافرا‌گیرید.


Yacˈa riyix, quinojel quetaman chic chi can ninimaj wi rutzij ri Dios, y riyin sibilaj niquicot ri wánima rumariˈ. Pero chukaˈ nwajoˈ chi tiwetamaj chi nicˈojeˈ inaˈoj chubanic ri utz y ma chubanic ta ri etzelal. 	 زیرا که اطاعت شما در جمیع مردم شهرت یافته است. پس درباره شما مسرور شدم. اماآرزوی این دارم که در نیکویی دانا و در بدی ساده دل باشید.


Wachˈalal, riyin ma ntzˈibaj ta cˈa jun cˈacˈacˈ pixaˈ chiwe. Ruma re pixaˈ reˈ xa can cˈo chic ri ojer ca, y re chˈabel reˈ can xiwacˈaxaj yan pe riyix ri pa rutiquiribel tek xinimaj ri Dios. 	 ای حبیبان، حکمی تازه به شما نمی نویسم، بلکه حکمی کهنه که آن را از ابتدا داشتید؛ و حکم کهنه آن کلام است که از ابتدا شنیدید.


Y ri Jesús can yacˈariˈ xuchop apo ri achi ri cˈo ri itzel yabil chrij y xubij chare: Nwajoˈ chi yacˈachoj. Tiqˈuis cˈa el re yabil reˈ chawij, xchaˈ chare. Y can xu (xe) wi xubij queriˈ ri Jesús, can yacˈariˈ xqˈuis el ri lepra chrij ri achi. 	 پس او دست آورده، وی را لمس نمود و گفت: «می‌خواهم. طاهر شو.» که فور برص از او زایل شد.


Y cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ ri yekˈaxan ri nubij ri ley y chique ri fariseos: Wi cˈo jun chiwe riyix ri nitzak jun ruquiej o jun ruwáquix pa jun jul, ¿La ma nibe ta cami chanin churelesaxic, astapeˈ pa jun uxlanibel kˈij? 	 و به ایشان روی آورده، گفت: «کیست از شما که الاغ یا گاوش روزسبت در چاهی افتد و فور آن را بیرون نیاورد؟»


Tek ri mozos riˈ xquicˈul ri cajel y xquitzˈet chi xa junan ri xquicˈul quiqˈui ri nicˈaj chic, xexebexot (xexebeloj) chrij ri tataˈaj. 	 اما چون گرفتند، به صاحب‌خانه شکایت نموده،


Ri Jesucristo xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef; riqˈui yaˈ xban wi bautizar; xcom chuwech ri cruz y xbiyin ri ruquiqˈuel. Ma xu (xe) ta wi xban bautizar, xa can xbiyin cˈa chukaˈ ri ruquiqˈuel. Y reˈ can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nikˈalajsan chkawech, ruma ri Lokˈolaj Espíritu can xu (xe) wi ri kitzij nubij. 	 همین است او که به آب و خون آمد یعنی عیسی مسیح. نه به آب فقط بلکه به آب و خون. وروح است آنکه شهادت می‌دهد، زیرا که روح حق است.


Ri nwajoˈ cˈa riyin, ya ta chi iwonojel riyix yixchˈo ta pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye ichˈabel ta, pero ri más nwajoˈ ya ta chi ri Lokˈolaj Espíritu nuyaˈ ta chiwe chi yixcowin nikˈalajsaj ri nibix chiwe ruma ri Dios. Ruma chi ri kachˈalal ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios, cˈo más quejkalen que chiquiwech ri kachˈalal ri yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel. Pero wi ri xubij ri kachˈalal pa jun chic chˈabel, can nikˈaxex ca pa quichˈabel ri kachˈalal achique ri xubij, jabel chukaˈ, ruma can nicˈatzin chi ri iglesia yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 و خواهش دارم که همه شما به زبانها تکلم کنید، لکن بیشتر اینکه نبوت نمایید زیرا کسی‌که نبوت کند بهتر است ازکسی‌که به زبانها حرف زند، مگر آنکه ترجمه کندتا کلیسا بنا شود.


Y ri tiempo riˈ, ri kachˈalal ri yecˈo pa tak tinamit chiriˈ pa rucuenta ri Judea, pa rucuenta ri Galilea y pa rucuenta ri Samaria, man cˈa niquikˈaxaj ta chic tijoj pokonal. Xa can quichapon cˈa yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios y niquixibij cˈa quiˈ yemacun chuwech ri Ajaf, y sibilaj xeqˈuiyer ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 آنگاه کلیسا در تمامی یهودیه و جلیل و سامره آرامی یافتند و بنا می‌شدند و در ترس خداوند وبه تسلی روح‌القدس رفتار کرده، همی افزودند.


Ruma ri Dios ma ya ta rubanic ri winek ri nutzuˈ. Riyaˈ nutzuˈ ri utz o ma utz ta ri niquibanalaˈ ri winek. 	 زیرا نزد خدا طرفداری نیست،


Y wacami riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, can quixcˈojeˈ cˈa riqˈui ri Jesucristo. Riche (rixin) chi tek xtipe chic jun bey, can cukul ta apo kacˈuˈx riqˈui. Y man ta xkojqˈuixbitej el chuwech tek xtapon ri kˈij riˈ. 	 الان‌ای فرزندان در او ثابت بمانید تا چون ظاهر شود، اعتماد داشته باشیم و در هنگام ظهورش از وی خجل نشویم.اگر فهمیده ایدکه او عادل است، پس می‌دانید که هر‌که عدالت رابه‌جا آورد، از وی تولد یافته است.


Pero ri más nicˈatzin wachˈalal, nbij cˈa chiwe wacami chi tek riyix cˈo jun ri niwajoˈ nibij, choj tibij, wi kas kitzij o xa ma kitzij ta. Pero majun bey tinataj ta ri caj, re ruwachˈulef y nicˈaj chic cosas riche (rixin) chi niben jurar chi can kitzij ri nibij. Riche (rixin) chi queriˈ majun rucˈayewal xtika pan iwiˈ tek xtapon ri kˈij tek ri Dios xtukˈet tzij. 	 لکن اول همه‌ای برادران من، قسم مخورید نه به آسمان و نه به زمین و نه به هیچ سوگند دیگر، بلکه بلی شما بلی باشد و نی شما نی، مبادا درتحکم بیفتید.


Quinojel ri yemacun, ma niquinimaj ta ri nubij ri ruley ri Dios. Ruma can mac wi riˈ tek nixalkˈotix ri ruley ri Dios. 	 و هرکه گناه را بعمل می‌آورد، برخلاف شریعت عمل می‌کند زیرا گناه مخالف شریعت است.


Y ri Jesús xubij cˈa el chique ri ye caˈiˈ rudiscípulos ri Juan: Wacami quixtzolin y jebeˈitzijoj chare ri xitzˈet ca y ri xiwacˈaxaj el re waweˈ. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «بروید ویحیی را از آنچه شنیده و دیده‌اید، اطلاع دهید


Chiriˈ cˈo cˈa jun achi israelita ri Aquila rubiˈ, y riyaˈ alaxnek pa jun tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Ponto. Riyaˈ rachibilan ri Priscila ri rixjayil, xa cˈa jubaˈ queˈapon ri pa Corinto, ye elenak cˈa pe pan Italia, ri xecˈojeˈ wi. Xeˈel cˈa pe ri pa ruwachˈulef riˈ, ruma ri Claudio ri aj kˈatbel tzij chiriˈ xubij cˈa chi ri winek israelitas queˈel el ri pa tinamit Roma. Y ri Pablo xapon cˈa chiquitzˈetic. 	 و مرد یهودی اکیلا نام راکه مولدش پنطس بود و از ایطالیا تازه رسیده بودو زنش پرسکله را یافت زیرا کلودیوس فرمان داده بود که همه یهودیان از روم بروند. پس نزدایشان آمد.


Y nimakˈaˈ yan, Riyaˈ xapon chic cˈa ri pa rachoch ri Dios. Y ri winek xeˈapon cˈa riqˈui. Y tzˈuyul tek nubij ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek ri quimolon apo quiˈ chiriˈ. 	 و بامدادان باز به هیکل آمد و چون جمیع قوم نزد اوآمدند نشسته، ایشان را تعلیم می‌داد.


Can qˈuiy cˈa ri niquibilaˈ riyeˈ; niquibilaˈ chi ye hebreos, pero riˈ ma xu (xe) ta wi riyeˈ, riyin chukaˈ. ¿Ye winek israelitas riyeˈ? Queriˈ chukaˈ riyin. ¿Ye riy rumam ca ri Abraham riyeˈ? Riyin chukaˈ queriˈ. 	 آیاعبرانی هستند؟ من نیز هستم! اسرائیلی هستند؟ من نیز هستم! از ذریت ابراهیم هستند؟ من نیزمی باشم!


Ruma chi ri Rucˈajol ri Dios más nim rukˈij que chiquiwech ri ángeles, rumacˈariˈ rajawaxic chi nikatzekelbej ri ruchˈabel ri kacˈaxan riche (rixin) chi ma yoj‑el ta el chupan ri kabey. 	 لهذا لازم است که به دقت بلیغ تر آنچه راشنیدیم گوش دهیم، مبادا که از آن ربوده شویم.


Yacˈa ri rajaf ri ulef xutek chic cˈa el jun rumozo chucˈamaric ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef, pero can queriˈ chukaˈ xucˈulwachij. Xquisocolaˈ, y cˈacˈariˈ xcokotaj el. 	 و بازسومی فرستاد. او را نیز مجروح ساخته بیرون افکندند.


Queriˈ nbij chiwe ruma achiˈel can xixcom yan chuwech ri naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef, y ri icˈaslen can pa rukˈaˈ ri Cristo cˈo wi; Cristo ri xa jun chic rubanon riqˈui ri Dios. 	 زیرا که مردید و زندگی شما با مسیح در خدا مخفی است.


Ri rujolon (ruwiˈ) y ri rusmal tak ruwiˈ sek sek, achiˈel rusakil ri lana y ri chumatef ri nika. Y ri runakˈ tak ruwech achiˈel ruxak tak kˈakˈ. 	 و سر و موی او سفید چون پشم، مثل برف سفید بود و چشمان او مثل شعله آتش،


Y ri principaliˈ tak sacerdotes xquiyaˈ cˈa quinaˈoj ri winek, chi tiquibij apo chare ri Pilato chi xa ya ri Barrabás ri trelesaj el. Y ri winek can queriˈ xquibij. 	 اما روسای کهنه مردم را تحریض کرده بودند که بلکه برابا را برای ایشان رهاکند.


Y riyin can nyaˈon cˈa tiempo chare riche (rixin) chi tuyaˈ ca rubanic ri mac, achiˈel ri mac ri nubanalaˈ quiqˈui ri achiˈaˈ; y titzolin pe rucˈuˈx wuqˈui. Pero riyaˈ xa ma nrajoˈ ta nuyaˈ ca rubanic ri mac. 	 و به او مهلت دادم تاتوبه کند، اما نمی خواهد از زنای خود توبه کند.


Y ri Jacob xralcˈualaj cˈa ri José ri xoc rachijil ri María. Y ri María riˈ yariˈ ri xalan ri Jesús ri Cristo. 	 و یعقوب، یوسف شوهر مریم راآورد که عیسی مسمی به مسیح از او متولدشد.


Y cˈacˈariˈ tek ri discípulos xkˈax chiquiwech chi ri Jesús chrij ri Juan ri Bautista xchˈo wi. 	 آنگاه شاگردان دریافتندکه درباره یحیی تعمیددهنده بدیشان سخن می‌گفت.


Y queriˈ, nikˈalajin cˈa chi xabachique winek ri rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Jesús, nitzˈetetej cˈa ruma ri Dios chi majun rumac, astapeˈ rubanon o ma rubanon ta pe ri nubij ri ruley ri Moisés. 	 زیرا یقین می‌دانیم که انسان بدون اعمال شریعت، محض ایمان عادل شمرده می‌شود.


Yacˈa ri Cristo Jesús kuma konojel riyoj winek tek xcom, riche (rixin) chi queriˈ ri winek ri ma ye israelitas ta niquicˈul chukaˈ ri bendición ri xubij ri Dios ojer ca chare ri Abraham. Y ri Jesucristo xcom chukaˈ riche (rixin) chi queriˈ konojel ri yojniman riche (rixin), xticˈojeˈ ri Lokˈolaj Espíritu kiqˈui; ruma can queriˈ chukaˈ rubin ca ri Dios. 	 تا برکت ابراهیم در مسیح عیسی بر امت‌ها آید و تا وعده روح را به وسیله ایمان حاصل کنیم.


Y queˈatakaˈ cˈa el achiˈaˈ cˈa pa tinamit Jope riche (rixin) chi yebe chusiqˈuixic (chroyoxic) ri Simón ri nibix chukaˈ Pedro chare, y cˈo pa rachoch jun chic achi ri Simón chukaˈ rubiˈ. Y ri Simón riˈ cˈo rachoch chunakajal ri mar, y jun aj tzacoy tzˈum. Y tek ri Pedro xtoka awuqˈui, cˈo cˈa ri xtorubij chawe, xchaˈ ri ángel chuwe. 	 پس به یافا بفرست و شمعون معروف به پطرس را طلب نما که در خانه شمعون دباغ به کناره دریا مهمان است. او چون بیاید با تو سخن خواهد راند."


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Ma tixibij ta iwiˈ. Xa yin cˈa riyin, xchaˈ chique. 	 او بدیشان گفت: «من هستم، مترسید!»


Yacˈa tek xka ka ri kˈij, xpe ri rajaf ri ulef ri ticon ruwech riqˈui uva, xubij cˈa chare ri ucˈuey quiche (quixin) ri rumozos: Queˈasiqˈuij (queˈawoyoj) pe quinojel ri mozos y queˈatojoˈ el. Nabey cˈa queˈasiqˈuij (queˈawoyoj) pe ri mozos ri xeˈoka pa ruqˈuisbel, y yecˈa ri mozos ri xeˈoka pa nabey yeriˈ ri xqueruqˈuisbej ca, xchaˈ riyaˈ. 	 و چون وقت شام رسید، صاحب تاکستان به ناظر خود گفت: "مزدوران راطلبیده، از آخرین گرفته تا اولین مزد ایشان را اداکن."


Y xeˈapon cˈa chupan ri jun juyuˈ Gólgota rubiˈ. Gólgota ntel chi tzij rubakil rujolon (ruwiˈ) caminek. 	 و چون به موضعی که به جلجتایعنی کاسه سر مسمی بود رسیدند،


Rumacˈariˈ ma kojcos ta chi nikaben utzil. Ruma wi ma xkojtaneˈ ta cˈa chi nikaben utzil, xtapon cˈa ri kˈij tek xtikacˈul rajel ruqˈuexel. 	 لیکن از نیکوکاری خسته نشویم زیرا که درموسم آن درو خواهیم کرد اگر ملول نشویم.


Y chukaˈ ri Dios cˈo nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca, chiquij ri katiˈt kamamaˈ: Ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nyaˈ riyin, nichaˈ. 	 و بازدر این مقام که «به آرامی من داخل نخواهند شد.»


Xa can xquixetzelex wi cˈa cuma quinojel, ruma icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. Yacˈa ri ma xtutzolij ta riˈ chrij y xtucochˈ ronojel cˈa pa ruqˈuisbel, ya cˈa riˈ ri xticolotej. 	 و به جهت اسم من، جمیع مردم از شما نفرت خواهندکرد. لیکن هر‌که تا به آخر صبر کند، نجات یابد.


Y ri Bernabé cˈa riˈ xucˈayij cˈa jun rulef, y ri rajel xberujachaˈ pa quikˈaˈ ri apóstoles. 	 زمینی را که داشت فروخته، قیمت آن را آورد و پیش قدمهای رسولان گذارد.


Y chupan cˈa ri nabey kˈij chare ri nimakˈij, tek ri israelitas niquitij ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui, yacˈariˈ tek ri discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús, y xquicˈutuj cˈa chare: ¿Acuchi (achique) cˈa nawajoˈ naben wi ri waˈin chupan re jun pascua reˈ, riche (rixin) chi nbekabanaˈ cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin? xechaˈ. 	 پس در روز اول عید فطیر، شاگردان نزدعیسی آمده، گفتند: «کجا می‌خواهی فصح راآماده کنیم تا بخوری؟»


Riyix kachˈalal, ri yix riche (rixin) ri iglesias ri yecˈo pa ruwachˈulef Galacia, ticˈuluˈ cˈa ri rutzil iwech ri ntek el riyin, y ri rutzil iwech ri niquitek el chukaˈ ri kachˈalal ri yecˈo wuqˈui. 	 و همه برادرانی که بامن می‌باشند، به کلیساهای غلاطیه،


Y tek ri Pedro cˈa cˈo na cˈa chiriˈ chuwajay ka, cˈo cˈa jun ixok raj icˈ ri nimalaj sacerdote ri xapon chiriˈ. 	 و در وقتی که پطرس در ایوان پایین بود، یکی از کنیزان رئیس کهنه آمد


Y yacˈariˈ tek yecˈo achiˈaˈ fariseos ri xeˈapon riqˈui, ruma nicajoˈ chi niquitojtobej ri Jesús y nitzak ta pa quikˈaˈ. Riyeˈ xquicˈutuj cˈa chare wi rucˈamon chi jun achi nujech riˈ riqˈui ri rixjayil. 	 آنگاه فریسیان پیش آمده، از روی امتحان ازاو سوال نمودند که «آیا مرد را طلاق دادن زن خویش جایز است.»


Ruma can xtzijox ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri ye caminek chic el, riche (rixin) chi queriˈ nikˈatatej tzij pa quiwiˈ can achiˈel nikˈatatej tzij pa quiwiˈ quinojel winek, pero xtzijox chukaˈ riche (rixin) chi xquil ta cˈa ri cˈaslen riqˈui ri Dios. 	 زیرا که از اینجهت نیز به مردگان بشارت داده شد تا بر ایشان موافق مردم بحسب جسم حکم شود و موافق خدا بحسب روح زیست نمایند.


Y ri winek riˈ, tek xquitzˈet ri milagro ri xuben ri Jesús, xquibij cˈa: Can kitzij wi chi ya achi reˈ ri profeta ri cˈo yan chic tiempo bin wi pe chi nipe chuwech re ruwachˈulef, xechaˈ. 	 و چون مردمان این معجزه را که از عیسی صادر شده بود دیدند، گفتند که «این البته همان نبی است که باید در جهان بیاید!»


Y ri Jesús xuchop chic cˈa rubey y xapon pa jun aldea. Y chiriˈ chupan ri aldea riˈ cˈo cˈa jun ixok ri Marta rubiˈ, y riyaˈ xucˈul apo ri Jesús pa rachoch. 	 و هنگامی که می‌رفتند او وارد بلدی شد وزنی که مرتاه نام داشت، او را به خانه خودپذیرفت.


Ri achiˈaˈ riˈ can nikˈalajin wi chi itzel ri niquibanalaˈ, ruma tek riyix junan niben jun waˈin riche (rixin) chi nicˈut chi can niwajoˈ iwiˈ, riyeˈ yecˈojeˈ apo iwuqˈui, pero xa ye achiˈel jun tzˈil chrij jun tziek, ruma xaxu (xaxe) wi riyeˈ ri niquitzuk ka quiˈ. Xa ye achiˈel ri sutzˈ ri yekˈalajin chi can ye riche (rixin) job, pero xa majun job niquiyaˈ, xa chak ye ucˈuan ruma cakˈikˈ. Xa ye achiˈel chakiˈj tak cheˈ ri ma niquiyaˈ ta chic quiwech. Xa ye achiˈel cheˈ ri ye cˈuktajnek chic. Ma niquiyaˈ ta chic quiwech ruma xa ye caminek chic. 	 اینها درضیافت های محبتانه شما صخره‌ها هستند چون با شما شادی می‌کنند، و شبانانی که خویشتن رابی خوف می‌پرورند و ابرهای بی‌آب از بادهارانده شده و در ختان صیفی بی‌میوه، دوباره مرده و از ریشه‌کنده شده،


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Rumacˈariˈ can njakon jun puerta chiwech, ri majun nicowin ta nitzˈapin; ruma astapeˈ ma qˈuiy ta oc ri iwuchukˈaˈ cˈo, riyix can ninimaj wi ri nuchˈabel y ma xiwewaj ta chi iniman ri nubiˈ. 	 اعمال تو رامی دانم. اینک دری گشاده پیش روی تو گذارده‌ام که کسی آن را نتواند بست، زیرا اندک قوتی داری و کلام مرا حفظ کرده، اسم مرا انکار ننمودی.


Yacˈa tek xuchop niseker pe, ri Pablo xubij cˈa chi quewaˈ. Y quecˈareˈ ri xubij riyaˈ chique quinojel ri ye benak pa barco: Wacami nitzˈaket caˈiˈ semanas ri ma yix ta warnek jabel, y chukaˈ majun utzilaj waˈin ibanon. 	 چون روز نزدیک شد، پولس از همه خواهش نمود که چیزی بخورند. پس گفت: «امروز روز چهاردهم است که انتظار کشیده وچیزی نخورده، گرسنه مانده‌اید.


Rumacˈariˈ, chupan ri ruchˈabel ri Dios nubij chrij ri Cristo: Tek xtzolin el chilaˈ chicaj, chˈaconek chic cˈa ca chrij ri itzel y xerucˈuaj ri yecˈo pa rukˈaˈ. Y yacˈariˈ tek xuyaˈ rutzil chique ri winek riche (rixin) chi yecowin niquiben jalajoj ruwech samaj. 	 بنابراین می‌گوید: «چون او به اعلی علیین صعود نمود، اسیری را به اسیری برد و بخششها به مردم داد.»


Ri Dios ruyaˈon ri rutzil chuwe y yin ruyaˈon chupan ri rusamaj. Rumariˈ nbij chiwe chiˈiwonojel: Ma tichˈob ta ka chi más nim ikˈij que chuwech ri can yatajnek chiwe ruma ri Dios. Chiˈijujunal xa tichˈoboˈ na ka iwiˈ chi utz achique chi samaj ri yatajnek chiwe ruma ri Dios, wi jun samaj nim o coˈol, ri can cukul icˈuˈx chubanic. 	 زیرا به آن فیضی که به من عطا شده است، هریکی از شما را می‌گویم که فکرهای بلندتر ازآنچه شایسته است مکنید بلکه به اعتدال فکرنمایید، به اندازه آن بهره ایمان که خدا به هر کس قسمت فرموده است.


Quecˈareˈ xubij chique ri aj tzˈibaˈ, ruma chi riyeˈ niquibij cˈa chare, chi Riyaˈ cˈo itzel espíritu riqˈui. 	 زیرا که می‌گفتند روحی پلید دارد.


Tek ri Jesús xapon pa jay, ri caˈiˈ moyiˈ xeˈapon cˈa chukaˈ riqˈui. Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Can ninimaj cˈa riyix chi riyin yicowin nben chiwe chi yixtzuˈun? xchaˈ chique. Y ri caˈiˈ moyiˈ riˈ xquibij: Jaˈ (je) Ajaf, nikanimaj, xechaˈ chare. 	 و چون به خانه در‌آمد، آن دوکور نزد او آمدند. عیسی بدیشان گفت: «آیا ایمان دارید که این کار را می‌توانم کرد؟» گفتندش: «بلی خداوندا.»


Y tek yicˈojeˈ chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta, ri ma yecˈo ta chuxeˈ ri ruley ri Moisés, riyin can nben chi achiˈel xa ma wetaman ta achique nubij ri ley. Queriˈ nben ruma nwajoˈ chi riyeˈ niquinimaj ri Cristo. Pero chukaˈ ma nbij ta chi nmestaj ca ri ruley ri Dios, ma que ta riˈ, riyin can nben wi ri nubij ri ley ri xucˈom pe ri Cristo. 	 و بی‌شریعتان را چون بی‌شریعتان شدم، هرچند نزد خدا بی‌شریعت نیستم، بلکه شریعت مسیح در من است، تا بی‌شریعتان را سودبرم؛


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Kas kitzij wi chi ri Elías nipe nabey y nuben cˈa ruchojmil ronojel ri rajawaxic chi nichojmirisex. ¿Y achique nibij riyix? ¿Ma xtibanatej ta chukaˈ cami ri tzˈibatal ca chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol chi cˈo chi nkˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal y can majun nukˈij xtiban chuwe? 	 او درجواب ایشان گفت که «الیاس البته اول می‌آید وهمه‌چیز را اصلاح می‌نماید و چگونه درباره پسرانسان مکتوب است که می‌باید زحمت بسیارکشد و حقیر شمرده شود.


Rumariˈ, can tikˈilaˈ cˈa iwiˈ riyix achiˈaˈ y riyix ixokiˈ chi ma ticanolaˈ ta iwiˈ riche (rixin) chi yixmacun. Can sibilaj qˈuiy cˈa ruwech mac ri yecˈo, pero ri mac tek jun achi y jun ixok yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, xa can chrij ri quichˈacul yemacun wi ka, y majun chic jun mac ri más itzel nuben chare ri winek, achiˈel nuben ri jun mac riˈ. 	 از زنا بگریزید. هر گناهی که آدمی می‌کند بیرون از بدن است، لکن زانی بربدن خود گناه می‌ورزد.


Y xabachique ta na jay ri yixapon wi pa jun tinamit, chiriˈ quixcˈojeˈ wi ka. Xa can cˈa ya tek yixel pe chupan ri tinamit riˈ, cˈacˈariˈ utz chi niyaˈ ca ri jay ri xixcˈojeˈ wi. 	 و به هرخانه‌ای که داخل شوید همان جا بمانید تا از آن موضع روانه شوید.


Y chukaˈ ri ixokiˈ ri ye rijitaˈk chic, tabanaˈ chique chi can ye achiˈel ateˈ. Y ri kˈopojiˈ, tabanaˈ chique chi can ye achiˈel awanaˈ, y riqˈui ronojel chˈajchˈojil. 	 زنان پیر را چون مادران؛ و زنان جوان را مثل خواهران با کمال عفت؛


Y quecˈariˈ, ri chˈaculaj ri xtiquicˈuaj ri caminakiˈ tek xquecˈastej el, ma junan ta chic riqˈui ri xquicˈuaj waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Ruma ri xquicˈuaj waweˈ chuwech re ruwachˈulef xa nikˈey. Yacˈa ri chˈaculaj ri xtiquicˈuaj chilaˈ chicaj ma xtikˈey ta chic. 	 به همین نهج است نیز قیامت مردگان. درفساد کاشته می‌شود، و در بی‌فسادی برمی خیزد؛


Y chiriˈ chuwech ri aj kˈatbel tzij, xquichop cˈa niquitzujuj (niquisujuj) apo y niquibij: Riyoj ketaman chi re Jesús reˈ qˈuiy rumac. Riyaˈ nusukˈ quinaˈoj ri katinamit Israel. Nubilaˈ chukaˈ chique ri winek chi ma tiquitoj ta ri alcawal chare ri César. Y nubilaˈ chi ya Riyaˈ ri Cristo, y reˈ ntel chi tzij chi jun Rey, xechaˈ. 	 و شکایت بر اوآغاز نموده، گفتند: «این شخص را یافته‌ایم که قوم را گمراه می‌کند و از جزیه دادن به قیصر منع می‌نماید و می‌گوید که خود مسیح و پادشاه است.»


Rumariˈ riyin ma ntij ta tiˈij, wi ntzˈet chi nuben chare jun kachˈalal chi nitzak. Ma nwajoˈ ta chi wuma ta cˈa riyin nitzak jun kachˈalal. 	 بنابراین، اگرخوراک باعث لغزش برادر من باشد، تا به ابدگوشت نخواهم خورد تا برادر خود را لغزش ندهم.


Can yacˈariˈ tek ri Pilato ri aj kˈatbel tzij xutij rukˈij riche (rixin) chi nucol ta el ri Jesús. Pero ri winek israelitas riqˈui quichukˈaˈ xechˈo, y xquibij: Wi xtacol el, ma yit ramigo ta chic ri César. Ruma wi cˈo chic jun winek ri nupoˈ anej riˈ chi ntoc rey, xa itzel cˈa nunaˈ chare ri César, xechaˈ chare. 	 و از آن وقت پیلاطس خواست او راآزاد نماید، لیکن یهودیان فریاد برآورده، می‌گفتند که «اگر این شخص را رها کنی، دوست قیصر نیستی. هر‌که خود را پادشاه سازد، برخلاف قیصر سخن گوید.»


Y wacami cˈa nikatzijoj chiwe ri xubij ca ri Jesucristo chake riyoj, chi ri Dios can sakil wi, y majun kˈekuˈm ri cˈo ta riqˈui. 	 و این است پیغامی که از او شنیده‌ایم و به شما اعلام می‌نماییم، که خدا نور است و هیچ ظلمت در وی هرگز نیست.


Y xa yariˈ ri sibilaj nim ntel que chiquiwech ri nicˈaj chic ichaj, y yecˈojeˈ rukˈaˈ ri can ye nimaˈk. Rumariˈ ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ niquibanalaˈ quisoc pa tak rukˈaˈ, ruma chiriˈ jabel yemujan. 	 لیکن چون کاشته شد، می‌روید و بزرگتر از جمیع بقول می‌گردد و شاخه های بزرگ می‌آورد، چنانکه مرغان هوا زیر سایه‌اش می‌توانند آشیانه گیرند.»


Rumacˈariˈ, can tibanaˈ y tibij achiˈel ri nubij chupan ri ley ri xuyaˈ ri Jesucristo. Ruma ri ley riˈ xuben chiwe chi yix colotajnek chic riche (rixin) chi yixcowin niben ri nrajoˈ ri Dios y ya chukaˈ ley riˈ xtikˈato tzij pan iwiˈ. 	 همچنین سخن گویید و عمل نمایید مانند کسانی که برایشان داوری به شریعت آزادی خواهد شد.


Y tek riyeˈ xquicˈutuj chuwe achique ri nbanon, xquichˈob cˈa chi yinquelesaj el, ruma majun mac ri xilitej ta chuwij riche (rixin) chi queriˈ yitak ta pa camic. 	 ایشان بعد از تفحص چون در من هیچ علت قتل نیافتند، اراده کردند که مرا رها کنند.


Yacˈa ri ma ketaman ta riyoj, ya ri achique rubanic xuben riche (rixin) chi nitzuˈun chic wacami. Y wi cˈo jun ri xbano chare riche (rixin) chi nitzuˈun chic, chukaˈ ma ketaman ta riyoj. Ticˈutuj chare riyaˈ; ruma xa can cˈo chic rujunaˈ, y riyaˈ nicowin nubij chiwe ri achique xbanatej riqˈui, xechaˈ riyeˈ. 	 لیکن الحال چطور می‌بیند، نمی دانیم ونمی دانیم که چشمان او را باز نموده. او بالغ است از وی سوال کنید تا او احوال خود را بیان کند.»


Riyix can yix achiˈel cˈa rukˈaˈ jun olivo ri ma xtic ta, ri xa ruyon tzˈucnek pe, pero xixelesex pe riqˈui ri cheˈ riˈ y xixtic ka pa ruwiˈ ri olivo ri ticon, astapeˈ ma yix riche (rixin) ta ri cheˈ riˈ. Y wi queriˈ xban chiwe riyix, cˈa ta cˈa ri wech aj Israel chi man ta xquetic chic ka jun bey pa ruwiˈ ri cheˈ ticon; ruma riyeˈ can ye riche (rixin) wi ri cheˈ riˈ. 	 زیرا اگر تو از زیتون طبیعی بری بریده شده، برخلاف طبع به زیتون نیکو پیوندگشتی، به چند مرتبه زیادتر آنانی که طبیعی‌اند درزیتون خویش پیوند خواهند شد.


Ruma xabachique ri can nupokonaj ri rucˈaslen re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xa ma xtril ta cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin y ruma ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, can xtril cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 زیرا هر‌که خواهد جان خود را نجات دهد، آن را هلاک سازد؛ و هر‌که جان خود را بجهت من وانجیل بر باد دهد آن را برهاند.


Can kitzij wi chi xeˈelesex el, ruma riyeˈ ma xquinimaj ta ri xutzuj (xusuj) ri Dios chique. Y riyix xaxu (xaxe wi) ruma ri iniman ri Dios tek yixcˈo ca pa quiqˈuexel. Rumacˈariˈ ma utz ta chi ninimirisaj iwiˈ. Xa tixibij iwiˈ. 	 آفرین بجهت بی‌ایمانی بریده شدند و تومحض ایمان پایدار هستی. مغرور مباش بلکه بترس!


Tabij chique ri beyomaˈ chi quequibanalaˈ qˈuiy utzil, y ye beyomaˈ ta chubanic ri utz chique nicˈaj chic. Chi ma tiquiqˈueqˈuej ta yequitoˈ nicˈaj chic ri nicˈatzin quitoˈic. Xa can quequitoˈ jabel. 	 که نیکوکار بوده، در اعمال صالحه دولتمند و سخی و گشاده‌دست باشند؛


Riyeˈ xquequikˈet ri winek chi ma quecˈuleˈ ta, y xtiquibij chukaˈ chi yecˈo cosas ri ma utz ta chi yetij, cosas ri can ya wi ri Dios qˈuiytisayon ca riche (rixin) chi yetij cuma ri quiniman chic ri Dios y cuma chukaˈ ri quetaman chic ri kitzij, y quematioxin tek niquitij ka. 	 که از مزاوجت منع می‌کنند و حکم می‌نمایند به احتراز از خوراک هایی که خدا آفریدبرای مومنین و عارفین حق تا آنها را به شکرگزاری بخورند.


Y xa ta can kitzij chi queriˈ, ri xeniman el riche (rixin) ri Cristo, tek xecom el, xa ta pa kˈakˈ xebeka wi. 	 بلکه آنانی هم که درمسیح خوابیده‌اند هلاک شدند.


Ya cˈa ronojel reˈ ri cˈo chi nabij chique; queˈapixabaj chi ma tiquiyaˈ ta ca ri utzilaj cˈaslen y queˈapixabaj chi tiquiyaˈ ca ri itzel cˈaslen. Man cˈa taxibij ta awiˈ nabij pa ruchojmil chique riche (rixin) chi queriˈ majun xtetzelan ta ri nabij. 	 این را بگو و نصیحت فرما و درکمال اقتدار توبیخ نما و هیچ‌کس تو را حقیرنشمارد.


Rumariˈ man cˈa tikaxibij ta kiˈ yojjel apo riqˈui ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ nujoyowaj kawech y riche (rixin) chukaˈ chi xtuyaˈ pe ri rutzil ránima pa kawiˈ riche (rixin) chi queriˈ tek cˈo jun xtikacˈulwachij, Riyaˈ can yariˈ cˈo pe kiqˈui riche (rixin) chi yojrutoˈ. 	 پس با دلیری نزدیک به تخت فیض بیاییم تا رحمت بیابیم و فیضی را حاصل کنیم که در وقت ضرورت (ما را) اعانت کند.


Y tek nojnek chic cˈa ri yaˈl riqˈui car, niquicˈuaj cˈa el cˈa chuchiˈ yaˈ. Y cˈacˈariˈ yetzˈuyeˈ chuchaˈic. Ri utzilaj tak car yequiyaˈ cˈa pa tak chaquech, yacˈa ri car ri xa ma ye utz ta, xa yequelesaj cˈa ca. 	 وچون پر شود، به کناره‌اش کشند و نشسته، خوبهارا در ظروف جمع کنند و بدها را دور اندازند.


Chupan ri jun chic wuj ri ntakon el iwuqˈui, nbin el chiwe chi ma tiwachibilaj ta iwiˈ quiqˈui ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 در آن رساله به شما نوشتم که با زانیان معاشرت نکنید.


Y ri kachˈalal can sibilaj cˈa xcukeˈ quicˈuˈx ruma ri ti cˈajol riˈ can qˈues wi ri xquicˈuaj el. 	 و آن جوان را زنده بردند وتسلی عظیم پذیرفتند.


Y chiriˈ cˈo cˈa apo jun yabel yaˈ nojnek riqˈui chˈomilaj ruyaˈal uva. Y ri soldados chupan riˈ xquimubaˈ wi el jun esponja, y xquiyaˈ el chutzaˈn jun ti cheˈ ri hisopo rubiˈ, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ chare riche (rixin) chi nutzˈub (nutzˈubaj). 	 و در آنجا ظرفی پر از سرکه گذارده بود. پس اسفنجی را از سرکه پر ساخته، و بر زوفا گذارده، نزدیک دهان او بردند.


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri ye cachibil ri pa moc (comon) yekˈato tzij chkacojol, yeriˈ ri xebano chi xcamisex chuwech cruz. 	 و چگونه روسای کهنه وحکام ما او را به فتوای قتل سپردند و او رامصلوب ساختند.


Queriˈ ri rubin ca ri David. Riyin nbij chi ri kech aj Israel ma riche (rixin) ta xtibe kˈij xtibe sek xetzak tek xquichakˈij (xquitochˈ) ri caken. Ma que ta riˈ. Xa ruma ma xquinimaj ta ri rutzij ri Dios, rumariˈ tek ri Dios xuyaˈ ri colotajic chique ri ma ye israelitas ta, riche (rixin) chi queriˈ nucˈasoj jun raybel quiqˈui ri kech aj Israel riche (rixin) chi niquirayij niquinimaj chic rutzij ri Dios. 	 پس می‌گویم آیا لغزش خوردند تا بیفتند؟ حاشا! بلکه از لغزش ایشان نجات به امت‌ها رسیدتا در ایشان غیرت پدید آورد.


Y ruma riyoj ketaman chi ri Ajaf can xtukˈet na wi tzij pa kawiˈ, rumariˈ cˈo xibinriˈil kiqˈui y yojsamej cˈa riche (rixin) chi yecˈo ta qˈuiy ri yeniman riche (rixin). Ri Dios can retaman wi cˈa kawech yoj achique riyoj y retaman chi majun kˈoloj pa tak kánima. Y nwoyobej chi que ta riˈ nikˈalajin chiwech riyix, y que ta chukaˈ riˈ ninaˈ ri pa tak iwánima, chi riyoj majun kˈoloj kiqˈui. 	 پس چون ترس خدا را دانسته‌ایم، مردم رادعوت می‌کنیم. اما به خدا ظاهر شده‌ایم و امیدوارم به ضمایر شما هم ظاهر خواهیم شد.


Y xojapon pa tinamit Siracusa, y xojcˈojeˈ oxiˈ kˈij ri chiriˈ. 	 و به‌سراکوس فرودآمده، سه روز توقف نمودیم.


Y tek ri beyon nutij chic cˈa pokonal chupan ri lugar ri yeˈapon wi ri caminakiˈ ri ma xquinimaj ta el ri Dios, riyaˈ xtzuˈun anej chicaj, y yacˈariˈ tek xutzˈet ri Abraham, pero cˈanej cˈa cˈo wi. Xutzˈet cˈa chukaˈ ri Lázaro rakˈel apo chuwarucˈuˈx ri Abraham. 	 پس چشمان خود را در عالم اموات گشوده، خود رادر عذاب یافت. و ابراهیم را از دور و ایلعازر را درآغوشش دید.


Y quecˈariˈ tek xtitzˈet chi yecˈulwachitej chic ronojel ri xinbij yan ka, tiwetamaj cˈa riˈ chi xa noka yan ri ruqˈuisbel tak kˈij. Xa can nakaj chic cˈo wi pe. 	 همچنین شما نیز چون این چیزها را واقع بینید، بدانید که نزدیک بلکه بر در است.


Y ri rudiscípulos xquibij ka chiquiwech: ¿La cˈo cami jun xcˈamo pe ruway? xechaˈ. 	 شاگردان به یکدیگر گفتند: «مگر کسی برای اوخوراکی آورده باشد!»


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, yojcˈo chic cˈa chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij. Y riyix iwacˈaxan chic chi xtipe jun kˈolonel ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. Y wacami ye qˈuiy chic ri ye queriˈ. Y rumariˈ ketaman chic chi yojcˈo chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij. 	 ای بچه‌ها، این ساعت آخر است و چنانکه شنیده‌اید که دجال می‌آید، الحال هم دجالان بسیار ظاهر شده‌اند و از این می‌دانیم که ساعت آخر است.


Ri xechaˈox (xechaˈ) ruma ri rutzil ri Dios, ma xechaˈox (xechaˈ) ta ruma cˈo utzilaj samaj xquibanalaˈ. Ruma wi ta xechaˈox (xechaˈ) ruma cˈo utzilaj samaj xquibanalaˈ, man ta nibix chi xechaˈox (xechaˈ) ruma ri rutzil ri Dios. 	 و اگر از راه فیض است دیگر از اعمال نیست وگرنه فیض دیگر فیض نیست. اما اگر از اعمال است دیگر از فیض نیست والا عمل دیگر عمل نیست.