Y xintzˈet chukaˈ chi cˈo jun chic ángel ri nijoteˈ chicaj quereˈ pa relebel kˈij, rucˈuan ri sello pa rukˈaˈ riche (rixin) ri cˈaslic Dios. Y ri ángel riˈ xurek apo ruchiˈ chique ri ye cajiˈ chic ángeles, ri can yaˈon wi pe uchukˈaˈ chique riche (rixin) chi nbequiyaˈ rucˈayewal pa ruwiˈ ri ruwachˈulef y ri mar. 	 و فرشته دیگری دیدم که از مطلع آفتاب بالا می‌آید و مهر خدای زنده را دارد. و به آن چهار فرشته‌ای که بدیشان داده شد که زمین ودریا را ضرر رسانند، به آواز بلند ندا کرده،


Y ri ye oconek cˈa ri rucimiento ri tzˈak riˈ, cˈo cˈa cablajuj abej y chrij cˈa ri abej riˈ cˈo quibiˈ ri ye cablajuj ruˈapóstoles ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 و دیوار شهردوازده اساس دارد و بر آنها دوازده اسم دوازده رسول بره است.


Tek xapon cˈa ri nabey mozo ri rucˈulun ca puek ri nibix mina chare, xubij: Ajaf ri puek ri xayaˈ ca chuwe riche (rixin) chi cˈo nchˈec riqˈui, can xinchˈec wi cˈa lajuj chic riqˈui, xchaˈ. 	 پس اولی آمده گفت، ای آقا قنطار تو ده قنطار دیگر نفع آورده است.


Wachˈalal, riqˈui ri Cristo can cˈo wi cukbel cˈuˈx. Riyaˈ chukaˈ nuyaˈ ajowabel chiquicojol ri yeniman riche (rixin), y ri Lokˈolaj ru‑Espíritu nuben chique chi can junan quiwech niquiben, chi nicajoˈ quiˈ y chi niquijoyowaj quiwech chicachibil quiˈ. 	 بنابراین اگر نصیحتی در مسیح، یا تسلی محبت، یا شراکت در روح، یا شفقت ورحمت هست،


Ruma wi xa majun utz niben riqˈui jun beyomel ri xa ma iwuche (iwixin) ta riyix, ¿la cˈo ta cami jun xtijacho ri kitzij beyomel pan ikˈaˈ, beyomel ri can yacon apo riche (rixin) chi ntoc iwuche (iwixin) riyix? 	 و اگر در مال دیگری دیانت نکردید، کیست که مال خاص شما را به شما دهد؟


Iwuche (iwixin) riyix ri Pablo, ri Apolos, ri Pedro, ri ruwachˈulef, ri cˈaslen, ri camic, ri nitzuˈ wacami y ri xtitzuˈ ri chkawech apo. Ronojel can iwuche (iwixin) wi riyix. 	 خواه پولس، خواه اپلس، خواه کیفا، خواه دنیا، خواه زندگی، خواه موت، خواه چیزهای حال، خواه چیزهای آینده، همه از آن شما است،و شما از مسیح و مسیح از خدا می‌باشد.


Y tek cˈo jun tojtobenic nipe pan icˈaslen, ma tibij ta chi xaxu (xaxe) wi riyix ri yixcˈulwachin queriˈ, ruma xa can yecˈo chukaˈ nicˈaj ri queriˈ niquicˈulwachij. Y ri Dios can choj wi iwuqˈui, ruma ma nuyaˈ ta kˈij chi can nikˈax ruwiˈ ri tojtobenic ri nipe pan icˈaslen. Y can nuyaˈ chukaˈ iwuchukˈaˈ riche (rixin) chi yixcowin yixkˈax chupan. 	 هیچ تجربه جز آنکه مناسب بشر باشد، شما را فرو نگرفت. اما خداامین است که نمی گذارد شما فوق طاقت خودآزموده شوید، بلکه باتجربه مفری نیز می‌سازد تایارای تحمل آن را داشته باشید.


Can tanaˈ na cˈa awiˈ riqˈui ri nabij tek yeˈatijoj, y ronojel ri nabij can pa ruchojmil tabanaˈ chare, riche (rixin) chi majun itzel nibix ta chrij. Y ri yeˈetzelan riche (rixin) ri ruchˈabel ri Dios xa xqueqˈuixbitej, ruma majun itzel niquil ta ri xtiquibij chiwij riyix kachˈalal. 	 و کلام صحیح بی‌عیب را تا دشمن چونکه فرصت بد‌گفتن در حق ما نیابد، خجل شود.


Yacˈa tek xeˈapon, xbix chare ri Jesús chi ri rujiteˈ ri Simón kajnek pa ruchˈat, ruma cˈo jun nimalaj cˈaten chrij. 	 ومادر‌زن شمعون تب کرده، خوابیده بود. درساعت وی را از حالت او خبر دادند.


Pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús y ri rudiscípulos yekˈax cˈa el pa jun ulef ri ticon trigo chuwech. Y ri discípulos cˈo cˈa ruwiˈ trigo yequichˈup el, yequibil pa quikˈaˈ. Y ya cˈa ri trigo niquitij ka. 	 و واقع شد در سبت دوم اولین که او از میان کشت زارها می‌گذشت و شاگردانش خوشه‌ها می‌چیدند و به کف مالیده می‌خوردند.


Pero ri israelitas riˈ can ma nika ta cˈa chiquiwech ri nubij ri Pablo, y qˈuiy cˈa itzel tak tzij ri yequibilaˈ. Rumariˈ ri Pablo xutotaj (xuquiraj) ri rutziak, riche (rixin) chi queriˈ tiquetamaj chi ma utz ta ri xquiben. Y xubij cˈa chukaˈ chique: Yix cˈa riyix cˈo imac wi xquixbeka pa rucˈayewal. Riyin xinel yan cˈa chuwech, ruma can xinyaˈ ri rutzijol chiwe. Y re wacami yixinyaˈ cˈa ca, riche (rixin) chi yibe quiqˈui ri winek ri xa ma ye israelitas ta, xchaˈ chique. 	 ولی چون ایشان مخالفت نموده، کفر می‌گفتند، دامن خود را بر ایشان افشانده، گفت: «خون شما بر سرشما است. من بری هستم. بعد از این به نزد امت هامی روم.»


Ruma ri rey Herodes can retaman wi cˈa chi ri Juan can choj wi y jun lokˈolaj achi riche (rixin) ri Dios; y rumariˈ can nuxibij cˈa riˈ chuwech ri Juan. Can ma ruyaˈon ta cˈa kˈij riche (rixin) chi cˈo ta rucˈulwachin. Ri Herodes can jabel wi cˈa nracˈaxaj tek ri Juan nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios chare. Xa yacˈa chi ma nichˈobotej ta cˈa chuwech ri achique rucˈamon chi nuben. Pero ma riqˈui wi riˈ, riyaˈ can jabel wi cˈa nracˈaxaj ri nibix chare. 	 زیرا که هیرودیس از یحیی می‌ترسید چونکه او را مرد عادل و مقدس می‌دانست و رعایتش می‌نمود و هرگاه از اومی شنید بسیار به عمل می‌آورد و به خوشی سخن او را اصغا می‌نمود.


Y tek ri Jesús xerutzˈet chi ye sibilaj ye qˈuiy winek ri quimolon quiˈ, Riyaˈ xjoteˈ cˈa pa ruwiˈ jun juyuˈ, y xtzˈuyeˈ cˈa ka. Y cˈacˈariˈ xquimol apo quiˈ ri ye rudiscípulos riqˈui. 	 خوشابحالها و گروهی بسیار دیده، بر فراز کوه آمد و وقتی که او بنشست شاگردانش نزد اوحاضر شدند.


Y yecˈo cˈa winek ri ma xquiyuj ta quiˈ quiqˈui ruma niquixibij quiˈ. Yacˈa ri nicˈaj chic winek ri yecˈo chupan ri tinamit, can utz niquitzˈet chique ri apóstoles. 	 اما احدی ازدیگران جرات نمی کرد که بدیشان ملحق شود، لیکن خلق، ایشان را محترم می‌داشتند.


Y jun kˈij ri chakˈlaxel xubij cˈa chare ri rutataˈ: Táta, riyin nwajoˈ cˈa ri werencia, y tayaˈ cˈa chuwe ri cˈo chi nayaˈ chuwe, xchaˈ. Y ri tataˈaj can xujech wi cˈa ri herencia chiquiwech chi ye caˈiˈ. 	 روزی پسر کوچک به پدر خود گفت: ای پدر، رصداموالی که باید به من رسد، به من بده. پس اومایملک خود را بر این دو تقسیم کرد.


Ruma wi xa ya ri uchukˈaˈ riche (rixin) ri Beelzebú ri ncusaj riche (rixin) chi yenwelesaj ri itzel tak espíritu, ¿achique cˈa nichˈob riyix chiquij ri ye tzekelbey iwuche (iwixin)? ¿La ya cami ruchukˈaˈ ri Beelzebú ri niquicusaj chukaˈ riyeˈ riche (rixin) chi yequelesaj ri itzel tak espíritu? Ma que ta riˈ. Rumariˈ can yecˈa ri ye tzekelbey iwuche (iwixin) ri xquebin chiwe chi xa ma kitzij ta ri nibij riyix. 	 پس اگرمن دیوها را به وساطت بعلزبول بیرون می‌کنم، پسران شما به وساطت که آنها را بیرون می‌کنند؟ از اینجهت ایشان داوران بر شما خواهند بود.


Y ri discípulos qˈuiy cˈa itzel tak espíritu ri xequelesalaˈ. Y chukaˈ xquiyalaˈ aceite pa quiwiˈ ye qˈuiy yawaˈiˈ y xequicˈachojsaj ca. 	 وبسیار دیوها را بیرون کردند و مریضان کثیر راروغن مالیده، شفا دادند.


Ruma Riyaˈ xubij chukaˈ chare ri Moisés: Achique winek ri nwajoˈ njoyowaj ruwech, can njoyowaj wi cˈa ruwech. Y achique winek ri nwajoˈ ntoˈ, can ntoˈ wi. Queriˈ xubij ri Dios chare. 	 زیرا به موسی می‌گوید: «رحم خواهم فرمود بر هر‌که رحم کنم و رافت خواهم نمود بر هر‌که رافت نمایم.»


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri ye aj tzˈibaˈ xpe coyowal, ruma ri Jesús qˈuiy milagros ri yerubanalaˈ, y ruma chukaˈ ri acˈalaˈ riqˈui cˈa quichukˈaˈ niquibilaˈ chiriˈ pa rachoch ri Dios: ¡Matiox chi xoka ralcˈual ca ri David! yechaˈ. Y ya cˈa riˈ ri xyaco coyowal. 	 اما روسای کهنه و کاتبان چون عجایبی که از او صادر می‌گشت و کودکان را که در هیکل فریاد برآورده، «هوشیعانا پسر داودا» می‌گفتنددیدند، غضبناک گشته،


Y yacˈa tek ximon chic ri Pablo riche (rixin) chi nichˈay, ri Pablo xubij chare ri capitán: Riyin yin jun achi romano. ¿La rucˈamon cami chi yinichˈey, tek xa ma jane tikˈat tzij pa nuwiˈ? xchaˈ. 	 و وقتی که او را به ریسمانها می‌بستند، پولس به یوزباشی‌ای که حاضر بود گفت: «آیا بر شما جایز است که مردی رومی را بی‌حجت هم تازیانه زنید؟»


Riyix ma nicˈatzin ta chi nichˈujirisaj iwiˈ ruma nichˈob yan riche (rixin) ri chuaˈk. Ri chuaˈk can cˈo wi ri xtucˈom pe. Tiyaˈ cˈa ca riche (rixin) chuaˈk, ruma ronojel kˈij can cˈo wi rucˈayewal nucˈom pe. 	 پس در اندیشه فردا مباشید زیرا فردا اندیشه خود را خواهد کرد. بدی امروز برای امروز کافی است.


Yacˈa tek ri kachˈalal quimolon apo quiˈ chrij ri Pablo, riyaˈ xa xbepaˈeˈ pe chiquiwech, y xtzolin chic cˈa pa tinamit. Y pa rucaˈn kˈij riyaˈ y ri Bernabé xebe cˈa pa jun tinamit Derbe rubiˈ. 	 اما چون شاگردان گرد او ایستادندبرخاسته، به شهر درآمد و فردای آن روز با برنابابه سوی دربه روانه شد


Riyoj can nikajoˈ ri Dios, ruma chi Riyaˈ can xojrajoˈ nabey. 	 مااو را محبت می‌نماییم زیرا که او اول ما را محبت نمود.


Y ri Pilato, ri aj kˈatbel tzij, xbeˈel cˈa pe y xucˈutuj cˈa chique ri ye ucˈuayon apo riche (rixin) ri Jesús: ¿Achique cˈa chi tzujunic (sujunic) icˈamom pe chrij re jun achi reˈ? xchaˈ chique. 	 پس پیلاطس به نزد ایشان بیرون آمده، گفت: «چه دعوی بر این شخص دارید؟»


Ri rajawaren ri caj, can junan cˈa riqˈui ri xbanatej pa jun nimakˈij ri xuben ri jun rey chare ri rucˈajol tek xcˈuleˈ. 	 «ملکوت آسمان پادشاهی را ماند که برای پسر خویش عروسی کرد.


Y ri Dios chukaˈ xunimirisaj cˈa rukˈij ri Jesús, riqˈui ri xutzˈuyubaˈ apo pa rajquikˈaˈ y xuben chare chi ya Riyaˈ ri xoc Colonel y ucˈuey kiche (kixin), riche (rixin) chi queriˈ nuyaˈ kˈij chake riyoj israelitas riche (rixin) chi nitzolin pe kacˈuˈx riqˈui ri Dios y nicuyutej kamac. 	 او را خدا بردست راست خود بالا برده، سرور و نجات‌دهنده ساخت تا اسرائیل را توبه و آمرزش گناهان بدهد.


Yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj cˈa chi cˈo jun nimalaj chˈabel ri xchˈo pe chilaˈ pa rachoch ri Dios y xubij cˈa chique ri wukuˈ ángeles: Quixbiyin jebeˈitixaˈ cˈa pa ruwiˈ ri ruwachˈulef ronojel ri royowal ri Dios ri yecˈo el chupan ri wukuˈ vasos. 	 و آوازی بلند شنیدم که از میان قدس به آن هفت فرشته می‌گوید که «بروید، هفت پیاله غضب خدا را بر زمین بریزید.»


Ri Jesús xalex cˈa pa tinamit Belén, ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Judea. Tek xalex ri Jesús, ya cˈa ri Herodes ri rey, y yacˈariˈ tek jun caˈiˈ achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ, xeˈapon pa Jerusalem. Ri achiˈaˈ riˈ, pa relebel kˈij ye petenak wi, 	 و چون عیسی در ایام هیرودیس پادشاه دربیت لحم یهودیه تولد یافت، ناگاه مجوسی چند از مشرق به اورشلیم آمده، گفتند:


Pero ma tiben cˈa achiˈel niquiben ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios. Ruma riyeˈ xaxu (xaxe) wi ri ruraybel ri chˈaculaj niquiben. 	 و نه در هوس شهوت، مثل امت هایی که خدا را نمی شناسند.


Y man cˈa chiquiwech ta xabachique winek xucˈut wi riˈ, xa can xu (xe) wi chkawech riyoj ri can ruchˈobon wi pe ri Dios pa kawiˈ ri ojer ca, chi can nikakˈalajsaj ri rucˈastajbel ri Jesús. Y junan cˈa xojwaˈ xojucˈyaˈ riqˈui ri Jesús, tek cˈastajnek chic pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 لیکن نه بر تمامی قوم بلکه بر شهودی که خدا پیش برگزیده بود، یعنی مایانی که بعد از برخاستن او از مردگان با اوخورده و آشامیده‌ایم.


Rumacˈariˈ kachˈalal, can cof cˈa quixcˈojeˈ y ma timestaj ta ri lokˈolaj chˈabel ri xkacˈut chiwech tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. Ni ma timestaj ta chukaˈ ri xkabij el chupan ri wuj ri xkatek iwuqˈui. Xa can tinimaj cˈa. 	 پس‌ای برادران، استوار باشید و آن روایات را که خواه ازکلام و خواه از رساله ما آموخته‌اید، نگاه دارید.


Yacˈa riyit Timoteo yit rusamajel ri Dios, ma taben ta queriˈ. Xa can tatijaˈ akˈij chi nacˈuaj jun cˈaslen choj. Can tabanaˈ ri nika chuwech ri Dios. Can tacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Dios. Queˈawajoˈ quinojel. Cacochˈon. Y can chˈuchˈuj ta ri awánima. 	 ولی تو‌ای مرد خدا، از اینها بگریز وعدالت و دینداری و ایمان و محبت و صبر وتواضع را پیروی نما.


Pero riyix can yixcˈo pe wuqˈui chupan ri tijoj pokonal ri ye nkˈaxan pe. 	 و شما کسانی می‌باشید که در امتحانهای من با من به‌سر بردید.


Yacˈariˈ tek ri Pilato xucˈutuj cˈa chique ri winek: ¿Y achique cˈa ri niwajoˈ chi nben chare ri Jesús, ri nibix chukaˈ Cristo chare? xchaˈ chique. Can yacˈariˈ tek quinojel xechˈo apo y xquibij: Ri Jesús xa ticamisex chuwech cruz, xechaˈ. 	 پیلاطس بدیشان گفت: «پس با عیسی مشهور به مسیح چه کنم؟» جمیع گفتند: «مصلوب شود!»


Y tek ya xa nitzˈaket cˈa ri wukuˈ kˈij, ri Pablo cˈo cˈa ri chiriˈ pa rachoch ri Dios; y yacˈariˈ tek xtzˈet cuma nicˈaj israelitas ri yepe cˈa quelaˈ pan Asia. Y ri israelitas riˈ xquiyaˈ cˈa chukaˈ quinaˈoj ri nicˈaj chic quech aj Israel riche (rixin) chi xquichop ri Pablo. 	 و چون هفت روز نزدیک به انجام رسید، یهودی‌ای چند از آسیا او را در هیکل دیده، تمامی قوم را به شورش آوردند و دست بر اوانداخته،


Yacˈa ri quimolon quiˈ pa jay ma xquinimaj ta ri xberubij ri Rode chique. Xa xquibij chare: Xa xachˈujer laˈ. Y ri ti kˈopoj riˈ nubij cˈa chi can ya wi ri Pedro ri xracˈaxaj ca. Y riyeˈ xa xquibij chic chare: Riˈ xa ma ya ta ri Pedro ri xawacˈaxaj ca, riˈ ya ri ángel chajiy riche (rixin), xechaˈ chare. 	 وی را گفتند: «دیوانه‌ای.» وچون تاکید کرد که چنین است، گفتند که فرشته اوباشد.»


Ri Abraham xa jubaˈ ma jun ciento chic rujunaˈ. Y ruma riˈj chic, riyaˈ retaman chi can ma yecˈojeˈ ta chic ralcˈual, y retaman chukaˈ chi ri Sara xa can ma yecˈojeˈ ta wi ral. Pero ma riqˈui wi riˈ riyaˈ ma xuben ta caˈiˈ rucˈuˈx, xa can xucukubaˈ rucˈuˈx chi can nibanatej na wi ri xbix chare ruma ri Dios. 	 و در ایمان کم قوت نشده، نظر کرد به بدن خود که در آن وقت مرده بود، چونکه قریب به صد ساله بود و به رحم مرده ساره.


Ruma xa ta queriˈ, riyoj cˈo ta modo nikabij chi tikabanaˈ ri etzelal riche (rixin) chi nipe qˈuiy utzil pa kacˈaslen. Achiˈel ri tzij ri niquikˈabaj ri winek chikij, ruma riyeˈ niquibij chi queriˈ nikacˈut y xa ma que ta riˈ. Ri yebin queriˈ xa rucˈamon chi nika ri rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 و چرا نگوییم، چنانکه بعضی بر ما افترا می‌زنند و گمان می‌برندکه ما چنین می‌گوییم، بدی بکنیم تا نیکویی حاصل شود؟ که قصاص ایشان به انصاف است.


Ruma ri chicop ri xatzˈet, xa jun chicop ri xcˈojeˈ ojer ca y wacami majun chic. Pero ma riqˈui ta chi xa majun chic, xa can xtibecˈulun chic cˈa pe. Xtel cˈa pe chupan ri itzel jul ri kˈekuˈm rupan. Y cˈacˈariˈ xtibe pa kˈakˈ. Y ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, ri can pa rutiquiribel pe riche (rixin) re ruwachˈulef tek man cˈo ta quibiˈ chupan ri wuj riche (rixin) cˈaslen, ri winek riˈ can xtisach cˈa quicˈuˈx ruma ri niquitzˈet. Ruma ri chicop riˈ xcˈojeˈ ojer ca y xa ma tzˈeton ta chic, pero can xbecˈulun chic cˈa pe jun bey. 	 آن وحش که دیدی، بود و نیست و از هاویه خواهدبرآمد و به هلاکت خواهد رفت؛ و ساکنان زمین، جز آنانی که نامهای ایشان از بنای عالم در دفترحیات مرقوم است، در حیرت خواهند افتاد ازدیدن آن وحش که بود و نیست و ظاهر خواهدشد.


O wi ta cˈo jun ixok ri cˈo lajuj sakapuek riqˈui, y chare ri lajuj sakapuek riˈ nisach ta jun ri chiriˈ pa rachoch, ¿la ma nutzij ta cami jun kˈakˈ, y la ma numes ta cami rupan ri rachoch riche (rixin) chi nucanoj? Ri ixok riˈ can xtucanoj wi. 	 یا کدام زن است که ده درهم داشته باشدهرگاه یک درهم گم شود، چراغی افروخته، خانه را جاروب نکند و به دقت تفحص ننماید تا آن رابیابد؟


Rumariˈ can xinchop cˈa rutzijoxic nabey chique ri winek ri yecˈo pa Damasco, cˈacˈariˈ chique ri winek ri yecˈo pa Jerusalem y chique cˈa chukaˈ ri winek ri yecˈo pa ronojel tinamit waweˈ pa rucuenta ri Judea, y cˈacˈariˈ chique cˈa ri winek ri ma ye israelitas ta, chi nej chi nakaj. Chique quinojel cˈa xinbij wi chi titzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, tijalatej ri quicˈaslen, y can tiquikˈalajsaj quiˈ riqˈui ri yequibanalaˈ chi ye jalatajnek chic. 	 بلکه نخست آنانی را که در دمشق بودند و در اورشلیم و درتمامی مرز و بوم یهودیه و امت‌ها را نیز اعلام می‌نمودم که توبه کنند و به سوی خدا بازگشت نمایند و اعمال لایقه توبه را به‌جا آورند.


Yacˈariˈ tek xquibij apo chare ri Jesús: Riyoj ma ketaman ta, xechaˈ apo. Y ri Jesús can yacˈa chukaˈ riˈ xubij chique: Ruma cˈa chi riyix xa ma xixcowin ta xibij chuwe, queriˈ chukaˈ riyin ma xtinbij ta chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yicowin yenbanalaˈ quereˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 پس در جواب عیسی گفتند: «نمی دانیم.» عیسی بدیشان جواب داد: «من هم شما را نمی گویم که به کدام قدرت این کارها را به‌جا می‌آورم.»


Y chukaˈ riyix xa can jabel iwetaman, ruma iwacˈaxan ri xbix chique ri ojer tak winek, chi ma tiquikˈej ta ri quitzij. Y queriˈ chukaˈ tek niquiben jurar, ma tiquikˈej ta ri quitzij. Y tek cˈo ri niquitzuj (niquisuj) chare ri Ajaf chi niquiben, can tiquibanaˈ cˈa. 	 «باز شنیده‌اید که به اولین گفته شده است که "قسم دروغ مخور، بلکه قسم های خود را به خداوند وفا کن."


Queˈitzuˈ na peˈ ri cotzˈiˈj ri lirio quibiˈ. Queˈitzuˈ na peˈ tek yeqˈuiy. Riyeˈ ma yesamej ta, ni ma yebatzˈin ta, riyeˈ majun quitziak niquiben, pero ma riqˈui wi riˈ jabel oc yetzuˈun. Y cˈo cˈa jun rey riche (rixin) re ruwachˈulef Israel ri xcˈojeˈ ojer ca, ri xubiniˈaj Salomón. Riyaˈ ruyon jabel tak tziek ri xerucusaj, pero majun bey xucusaj ta jun rutziak ri can achiˈel jun cotzˈiˈj. 	 سوسنهای چمن را بنگریدچگونه نمو می‌کنند و حال آنکه نه زحمت می‌کشند و نه می‌ریسند، اما به شما می‌گویم که سلیمان با همه جلالش مثل یکی از اینها پوشیده نبود.


Y ri chˈabel ri niyaˈo colotajic nucˈut chkawech chi ri Dios yojrutzˈet chi majun kamac, queriˈ xuben chake ruma xkacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui Riyaˈ. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri winek ri rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac y nril ri kitzij cˈaslen. 	 که در آن عدالت خدا مکشوف می‌شود، از ایمان تا ایمان، چنانکه مکتوب است که عادل به ایمان زیست خواهد نمود.


Y chiquicojol ri winek ri yecˈo chupan ri nimakˈij riˈ, qˈuiy cˈa ri niquibij chrij ri Jesús. Yecˈo ri niquibij chi ri Jesús can utzilaj achi wi. Yecˈo ri ma que ta riˈ niquibij, xa niquibilaˈ cˈa chi ri Jesús xa yerukˈol ri winek. 	 و در میان مردم درباره او همهمه بسیاربود. بعضی می‌گفتند که مردی نیکو است ودیگران می‌گفتند نی بلکه گمراه‌کننده قوم است.


Ri iglesias ri yecˈo quereˈ pa ruwachˈulef Asia, niquitek el rutzil iwech. Y queriˈ chukaˈ pa rubiˈ ri Ajaf can ticˈuluˈ cˈa ri rutzil iwech ri niquitek el ri kachˈalal Aquila, ri Priscila, y quiche (quixin) ri kachˈalal ri niquimol quiˈ pa cachoch riyeˈ. 	 کلیساهای آسیا به شما سلام می‌رسانند واکیلا و پرسکلا با کلیسایی که در خانه ایشانند، به شما سلام بسیار در خداوند می‌رسانند.


Tabij cˈa chake: ¿La yit cˈa riyit ri Cristo? xechaˈ. Yacˈa ri Jesús xubij chique: Wi nbij chiwe chi yin cˈa riyin ri Cristo, ma yininimaj ta. 	 گفتند: «اگر تو مسیح هستی به مابگو: «او به ایشان گفت: «اگر به شما گویم مراتصدیق نخواهید کرد.


Can yacˈariˈ tek xucˈut riˈ jun ángel chiquiwech ri aj yukˈaˈ riˈ, jun ángel ri petenak chilaˈ chicaj riqˈui ri Ajaf. Y riyeˈ sibilaj xquixibij quiˈ ruma ri ángel, y ruma chukaˈ ri sakil riche (rixin) ri Ajaf ri xsakirisan quiche (quixin). 	 ناگاه فرشته خداوند بر ایشان ظاهرشد و کبریایی خداوند بر گرد ایشان تابید و بغایت ترسان گشتند.


Y chupan cˈa ri nimakˈaˈ chare ri rucaˈn kˈij, Riyaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri can yetzekelben wi riche (rixin). Chiquicojol cˈa ri achiˈaˈ riˈ, xeruchaˈ ye cablajuj, y xubij apóstoles chique. 	 و چون روز شد، شاگردان خود را پیش طلبیده دوازده نفر از ایشان را انتخاب کرده، ایشان را نیزرسول خواند.


Y astapeˈ ri ángeles can más wi qˈuiy quichukˈaˈ y más qˈuiy ri yecowin niquiben, majun bey niquibij ta chare ri Dios chi tuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ri yebano etzelal, y majun bey niquibij ta apo itzel tzij chuwech ri Ajaf Dios chiquij ri yebano etzelal. 	 و حال آنکه فرشتگانی که در قدرت و قوت افضل هستند، پیش خداوند برایشان حکم افترا نمی زنند.


Y riqˈui ronojel riˈ can nikatzˈet cˈa chi ri rusamaj ri Jesús más nim rukˈij que chuwech ri quisamaj ri sacerdotes quiche (quixin) ri israelitas. Y queriˈ chukaˈ ri trato ri xuben ri Dios quiqˈui ri winek can más chi na nim rukˈij, que chuwech ri cˈo nabey, ruma can ya ri Jesús ri xucusaj riche (rixin) chi xuben ri trato riˈ y ri cˈacˈacˈ trato riˈ can más wi utz ri yerutzuj (yerusuj) chake. 	 لکن الان او خدمت نیکوتر یافته است، به مقداری که متوسط عهدنیکوتر نیز هست که بر وعده های نیکوتر مرتب است.


Ruma xtibanatej cˈa chukaˈ, chi wi yecˈo ta caˈiˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ, jun chique riyeˈ xtiyacatej y xtujech ri rachˈalal pa camic. Chukaˈ can yecˈo wi tataˈaj ri xqueyacatej chiquij ri calcˈual. Ri alcˈualaxelaˈ xqueyacatej chukaˈ chiquij ri quiteˈ quitataˈ y xquequiyaˈ pa camic. 	 آنگاه برادر، برادر را و پدر، فرزند را به هلاکت خواهند سپرد و فرزندان بروالدین خود برخاسته، ایشان را به قتل خواهندرسانید.


Y tek ri Jesús xel cˈa pe chupan ri jucuˈ chiriˈ ri jucˈan chic ruchiˈ choy, xutzˈet cˈa chi sibilaj ye qˈuiy chic ri winek ri ye oyobeyon apo riche (rixin) y Riyaˈ xujoyowaj cˈa quiwech ri winek riˈ. Y Riyaˈ can xerucˈachojsaj wi cˈa ri yawaˈiˈ ri yecˈo chiquicojol. 	 پس عیسی بیرون آمده، گروهی بسیار دیده، بر ایشان رحم فرمود وبیماران ایشان را شفا داد.


Xaben cˈa chukaˈ chake chi xoj‑oc reyes y sacerdotes riche (rixin) ri Katataˈ Dios, y junan xkojkˈato tzij pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. 	 و ایشان را برای خدای ما پادشاهان و کهنه ساختی و برزمین سلطنت خواهند کرد.»


Y yacˈa tek ri lajuj chic discípulos xquicˈaxaj ri xbitej ka, xpe cˈa coyowal chique ri ye caˈiˈ discípulos ri cachˈalal quiˈ. 	 اما چون آن ده شاگرد شنیدند، بر آن دوبرادر به دل رنجیدند.


Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xubij apo chare ri Jesús: Astapeˈ can quinojel xcatquiyaˈ ca ayon, yacˈa riyin ma xcatinyaˈ ta ca, xchaˈ. 	 پطرس درجواب وی گفت: «هر گاه همه درباره تو لغزش خورند، من هرگز نخورم.»


Y tek ri Pablo xoc apo, ri winek israelitas ri ye petenak pa Jerusalem xquisutij quiˈ chrij, y niquitzujuj (niquisujuj) cˈa apo riqˈui qˈuiy y nimaˈk tak mac. Pero ma xecowin ta xquiyaˈ pa sakil wi can kitzij chi ye rubanalon ri mac riˈ, tek xcˈutux chique. 	 چون او حاضر شد، یهودیانی که از اورشلیم آمده بودند، به گرد او ایستاده، شکایتهای بسیار وگران بر پولس آوردند ولی اثبات نتوانستند کرد.


Ya cˈa ri Dios ri xojcolo pe chuwech ri camic riˈ, y re wacami can ntajin cˈa chukaˈ yojrucol. Pero chukaˈ can kacukuban cˈa kacˈuˈx riqˈui chi re chkawech apo can xkojrucol wi cˈa chuwech jun camic ri sibilaj chi na pokon achiˈel ri xojrucol yan wi pe jun bey. 	 که ما را از چنین موت رهانید و می‌رهاند و به او امیدواریم که بعداز این هم خواهد رهانید.


Ruma ronojel riˈ xa rumachˈachˈil ri Jun ri bin ca chi nipe, y ri Jun riˈ ya ri Cristo ri cˈo kiqˈui wacami. 	 زیرا که اینها سایه چیزهای آینده است، لیکن بدن از آن مسیح است.


Y tek ri Jesús xapon pa rachoch ri Pedro, xutzˈet cˈa chi ri rujiteˈ ri Pedro kajnek pa chˈat ruma cˈo jun nimalaj cˈaten chrij. 	 و چون عیسی به خانه پطرس آمد، مادر‌زن او را دید که تب کرده، خوابیده است.


Ri quichˈacul cˈa ri xquicˈuaj waweˈ chuwech re ruwachˈulef majun rukˈij, yacˈa ri quichˈacul ri xtiquicˈuaj tek xquecˈastej el, can xticˈojeˈ wi rukˈij. Ri quichˈacul ri xquicˈuaj waweˈ, majun ruchukˈaˈ, yacˈa ri quichˈacul ri xtiquicˈuaj tek xquecˈastej el, can xticˈojeˈ ruchukˈaˈ. 	 در ذلت کاشته می‌گردد و در جلال برمی خیزد؛ در ضعف کاشته می‌شود و در قوت برمی خیزد؛


Y ri Jesús xbe cˈa quiqˈui ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri ye takon pe ruma ri capitán. Y tek ri Jesús y ri ye benak riqˈui xa jubaˈ ma yeˈapon chrachoch ri capitán, ri capitán xerutek cˈa pe jun caˈiˈ oxiˈ ramigo chucˈulic ri Jesús. Y ri achiˈaˈ riˈ xoquibij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ri achi ri yoj takayon pe chiˈacˈulic rubin cˈa pe: Ajaf, man cˈa tatij ta más pokon wuma riyin, ruma riyit nim akˈij y ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi yatoc pa wachoch. 	 پس عیسی با ایشان روانه شد و چون نزدیک به خانه رسید، یوزباشی چند نفر از دوستان خودرا نزد او فرستاده بدو گفت: «خداوندا زحمت مکش زیرا لایق آن نیستم که زیر سقف من درآیی.


Riyin can nmatioxij y can yiquicot, ruma chawech riyit rey Agripa yichˈo wi riche (rixin) chi ntoˈ wiˈ. Ruma ri kech aj Israel niquibij chi qˈuiy cˈa mac ye nbanon. 	 که «ای اغریپاس پادشاه، سعادت خود را در این می‌دانم که امروز درحضور تو حجت بیاورم، درباره همه شکایتهایی که یهود از من می‌دارند.


Y tek ri achi achiˈel jun coronel xracˈaxaj riˈ, xbe cˈa riqˈui ri Pablo, y xberucˈutuj chare: ¿La kitzij cˈa chi yit jun achi romano? xchaˈ chare. Y ri Pablo xubij: Kitzij riyin yin romano, xchaˈ. 	 پس مین باشی آمده، به وی گفت: «مرا بگو که تو رومی هستی؟» گفت: «بلی!»


Y ri winek xquicˈuaj cˈa el ri achi ri moy tek rubanon ca, cˈa chiquiwech ri achiˈaˈ fariseos. 	 پس او را که پیشتر کور بود، نزد فریسیان آوردند.


Ruma tek cˈo jun ri nrajoˈ nukˈalajsaj riˈ chiquiwech ri winek, ma utz ta cˈa chi nrewaj riˈ. Y riyit ruma chi naben re cosas reˈ, can nicˈatzin chi nakˈalajsaj awiˈ chiquiwech ri winek, yechaˈ chare. 	 زیرا هر‌که می‌خواهد آشکار شود در پنهانی کارنمی کند. پس اگر این کارها را می‌کنی خود را به جهان بنما.»


Y can yacˈariˈ tek xoka ri Cristo chuwech re ruwachˈulef. Yariˈ ri kas kitzij Sakil, ri nisakirisan quiche (quixin) ri winek. 	 آن نور حقیقی بود که هر انسان را منور می‌گرداند ودر جهان آمدنی بود.


Xpe cˈa ri Jun ri achiˈel Alaj Carneˈl xberucˈamaˈ pe ri boron wuj pa rajquikˈaˈ ri Jun ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet. 	 پس آمد و کتاب را از دست راست تخت‌نشین گرفته است.


Yacˈa chuwech ri Ajaf Dios chi achi chi ixok xa junan kakˈij. Ri ixok can rajawaxic wi cˈa chare ri achi y queriˈ chukaˈ ri achi can rajawaxic wi chare ri ixok. 	 لیکن زن از مرد جدانیست و مرد هم جدا از زن نیست در خداوند.


Tek ri Jesús xubij ronojel reˈ, ri aj tzˈibaˈ y ri fariseos sibilaj xpe coyowal. Y rumacˈariˈ riyeˈ ronojel cˈa niquicˈutuj apo chare ri Jesús xaxu (xaxe) wi riche (rixin) chi niquinek. 	 و چون او این سخنان را بدیشان می‌گفت، کاتبان و فریسیان با او بشدت درآویختند و درمطالب بسیار سوالها از او می‌کردند.و در کمین او می‌بودند تا نکته‌ای از زبان او گرفته مدعی اوبشوند.


Rumariˈ xinbij yan chi ma nuyon ta riyin ri yibano ri mac, ruma can ma nwajoˈ ta nben. Xa ya ri mac ri ucˈuayon wuche (wixin), yariˈ ri nibano chuwe. 	 پس چون آنچه را نمی خواهم می‌کنم، من دیگر فاعل آن نیستم بلکه گناه که در من ساکن است.


Yacˈa ri samajiy riche (rixin) ri ulef xubij chare ri rajaf: Tayaˈ na chic ca re junaˈ reˈ. Ncˈot na ri ulef chuxeˈ y nyaˈ na abono chuxeˈ. 	 در جواب وی گفت، ای آقاامسال هم آن را مهلت ده تا گردش را کنده کودبریزم،


Y quinojel cˈa ri winek xquimey tek xkˈalajin ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios. Y tek quinojel cˈa ri winek yetajin niquimey cˈa rij ronojel ri yerubanalaˈ ri Jesús, Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: 	 و همه از بزرگی خدامتحیر شدند و وقتی که همه از تمام اعمال عیسی متعجب شدند به شاگردان خودگفت:


Yacˈa tek ri Jesús xutzˈet ri niquiben ri rudiscípulos, ma xka ta chuwech ri yetajin chubanic, y xubij cˈa chique: Tiyaˈ kˈij chique ri acˈalaˈ chi yepe wuqˈui riyin, y ma queˈikˈet ta. Ruma ri xqueˈoc pa rajawaren ri Dios, xaxu (xaxe) wi ri winek ri ye achiˈel re acˈalaˈ reˈ. 	 چون عیسی این را بدید، خشم نموده، بدیشان گفت: «بگذارید که بچه های کوچک نزد من آیند و ایشان را مانع نشوید، زیراملکوت خدا از امثال اینها است.


Y ri Jesús xubij cˈa chique quinojel ri rudiscípulos: Riyix chukaˈ rajawaxic chi nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «به خدا ایمان آورید،


Y yecˈa wukuˈ achiˈaˈ riˈ ri xebepabex chiquiwech ri apóstoles. Xepe ri apóstoles xquiben cˈa orar, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ quikˈaˈ pa quiwiˈ ri achiˈaˈ riˈ, riche (rixin) chi nikˈalajin chi yacˈariˈ niquichop ri quisamaj. 	 ایشان را در حضوررسولان برپا بداشتند و دعا کرده، دست بر ایشان گذاشتند.


Y ri Jesús can yariˈ xubij chare ri ixok: Can nikˈalajin chi nim ri acukbel cˈuˈx. Can tibanatej cˈa ri nawajoˈ riyit, xchaˈ ri Jesús. Y ri ti kˈopoj, ral ri ixok, can chupan cˈa ri hora riˈ xel el ri itzel espíritu riqˈui. 	 آنگاه عیسی در جواب او گفت: «ای زن! ایمان تو عظیم است! تو را برحسب خواهش تو بشود.» که در همان ساعت، دخترش شفا یافت.


Y can queriˈ chukaˈ xcˈulwachitej quiqˈui ri yawaˈiˈ pa rutiempo ri profeta Eliseo, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Pa rutiempo cˈa ri Eliseo, ri waweˈ pan Israel can yecˈo cˈa qˈuiy yawaˈiˈ riqˈui ri jun yabil ri lepra rubiˈ. Pero majun ri xcˈachojsex ta chique ri cˈo ri yabil riˈ chiquij, xaxu (xaxe wi) cˈa ri Naamán ri xcˈachojsex y riyaˈ xa ma israelita ta, xa jun achi ri nipe pa Siria. 	 و بساابرصان در اسرائیل بودند، در ایام الیشع نبی واحدی از ایشان طاهر نگشت، جز نعمان سریانی.»


Y ri Jesús xoc cˈa apo ri pa tinamit Jerusalem y xbekˈax cˈa pe pa rachoch ri Dios y xerutzuˈ ca ri yecˈo chiriˈ. Y tek ntoc cˈa pe ri akˈaˈ, Riyaˈ ye rachibilan ri ye cablajuj rudiscípulos xbe ri pa tinamit Betania. 	 و عیسی وارد اورشلیم شده، به هیکل درآمد وبه همه‌چیز ملاحظه نمود. چون وقت شام شد باآن دوازده به بیت عنیا رفت.


Y ri Esteban xubij: Wachˈalal aj Israel y riyix ri principaliˈ chupan re katinamit, tiwacˈaxaj na cˈa re xtinbij chiwe re wacami: Ri Dios ri cˈo rukˈij rucˈojlen, xukˈalajsaj riˈ chuwech ri katataˈ Abraham ri xcˈojeˈ ojer ca. Y riˈ, tek cˈa cˈo na cˈa chiriˈ chupan ri lugar Mesopotamia rubiˈ, tek cˈa ma jane rutzijol chi nbecˈojeˈ ta ri pan Harán. 	 او گفت: «ای برادران و پدران، گوش دهید. خدای ذوالجلال بر پدر ما ابراهیم ظاهر شد وقتی که در جزیره بود قبل از توقفش در حران.


Tek ri Jesús xchˈo chic cˈa jun bey chique ri winek, xubij cˈa: Yin cˈa riyin ri yisakirisan quicˈaslen ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Ri nitzekelben wuche (wixin), can xtril ri sakil riche (rixin) ri rucˈaslen wuqˈui. Y riyaˈ man chic cˈa xtibiyin ta pa kˈekuˈm. 	 پس عیسی باز بدیشان خطاب کرده، گفت: «من نور عالم هستم. کسی‌که مرا متابعت کند، درظلمت سالک نشود بلکه نور حیات را یابد.»


Xapon cˈa chukaˈ jun achi ri Jairo rubiˈ. Ri achi cˈa riˈ jun principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Riyaˈ xbexuqueˈ xbemajeˈ chuwech ri Jesús, y xucˈutuj cˈa jun utzil chare chi nibe riqˈui cˈa pa rachoch, 	 که ناگاه مردی، یایرس نام که رئیس کنیسه بود به پایهای عیسی افتاده، به اوالتماس نمود که به خانه او بیاید.


Y wi cˈo jun winek ri nrajoˈ nelekˈ el pa rachoch jun achi ri cˈo sibilaj ruchukˈaˈ, nabey cˈo chi nuxim ri achi riˈ, y cˈacˈariˈ nicowin nucanoj el ronojel ri nrajoˈ yerucˈuaj. 	 و هیچ‌کس نمی تواند به خانه مردزورآور درآمده، اسباب او را غارت نماید، جزآنکه اول آن زورآور را ببندد و بعد از آن خانه اورا تاراج می‌کند.


Ticˈutuj cˈa chare ri Dios chi can yicowin nkˈalajsaj ri ruchˈabel, can achiˈel ri rucˈamon chi nbij. 	 و آن رابطوری که می‌باید تکلم کنم و مبین سازم.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij: ¿Achique cami xtuben ri rajaf ri ulef riˈ chique ri achiˈaˈ kajoy tak ulef? Ri rajaf ri ulef xtipe cˈa y xquerucamisaj ri kajoy tak ulef riˈ y ri rulef xtuyaˈ chic ca pa kajic chique nicˈaj chic. 	 پس صاحب تاکستان چه خواهد کرد؟ او خواهدآمد و آن باغبان را هلاک ساخته، باغ را به دیگران خواهد سپرد.


Y tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe re wacami: Ronojel riˈ xticˈulwachitej tek ri winek riche (rixin) re tiempo re kachapon, cˈa ma jane queqˈuis ta chuwech re ruwachˈulef. 	 هرآینه به شما می‌گویم تا این همه واقع نشود، این طایفه نخواهد گذشت.


Ronojel kˈij tiquicot ri iwánima. 	 پیوسته شادمان باشید.


Y Riyaˈ xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Yacˈareˈ ri nuquiqˈuel ri xtibiyin tek xquicamisex. Riqˈui cˈa ri xtibiyin ri nuquiqˈuel, can yacˈariˈ tek xticˈachoj ri cˈacˈacˈ trato ri rajowan pe ri Dios chi nuben quiqˈui ri winek. Ri nuquiqˈuel ri xtibiyin, can riche (rixin) wi cˈa chi ye qˈuiy winek yecolotej. 	 و بدیشان گفت: «این است خون من از عهد جدید که در راه بسیاری ریخته می‌شود.


¿Chukaˈ can ma ninatej ta cˈa chiwe tek xentzuk ri cajiˈ mil winek riqˈui ri wukuˈ caxlan wey? Chukaˈ chiriˈ can cˈa pa tak chaquech na ri xeˈimol ca. 	 و نه آن هفت نان و چهار هزار نفر و چند زنبیلی را که برداشتید؟»


Can sibilaj wi cˈa tijoj pokonal ri nikakˈaxaj riyoj, xa can achiˈel wi ri tijoj pokonal ri xukˈaxaj ri Cristo. Pero ri Cristo xa can sibilaj chukaˈ nucukubaˈ kacˈuˈx chupan ri tijoj pokonal ri nikakˈaxaj. 	 زیرا به اندازه‌ای که دردهای مسیح در ما زیاده شود، به همین قسم تسلی ما نیز بوسیله مسیح می‌افزاید.


Ye cajiˈ mil achiˈaˈ cˈa ri xewaˈ, yecˈa ri ixokiˈ y ri acˈalaˈ ma xeˈajlex ta. 	 و خورندگان، سوای زنان و اطفال چهار هزار مرد بودند.پس آن گروه را رخصت داد و به کشتی سوار شده، به حدود مجدل آمد.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri winek: Riyix iwetaman achique nitzuˈun ri sutzˈ ri nicˈamo pe job. Y tek nitzˈet cˈa ri sutzˈ riˈ, chanin nibij chi nipe job. Y can nipe wi. 	 آنگاه باز به آن جماعت گفت: «هنگامی که ابری بینید که از مغرب پدید آید، بی‌تامل می‌گویید باران می‌آید و چنین می‌شود.


¡Can juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma xa yix achiˈel lek ri jabel chˈajchˈoj rij y ri rupan xa tzˈil. Riyix can nicˈut cˈa chiquiwech ri winek chi utz ri yeˈibanalaˈ, yacˈa ri pa tak iwánima xa ma que ta riˈ, ruma xa nojnek riqˈui alekˈ, y nojnek riqˈui itzel tak raynic, ruma riyix can nirayij chi ronojel ri cˈo quiqˈui ri winek iwuqˈui ta riyix cˈo wi. 	 وای بر شما‌ای کاتبان و فریسیان ریاکار، از آن رو که بیرون پیاله و بشقاب را پاک می‌نمایید ودرون آنها مملو از جبر و ظلم است.


Yacˈa ri xquekumu ri yaˈ ri nyaˈ riyin majun bey xtichakiˈj ta chic quichiˈ, xa xtuben pa cánima achiˈel jun ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ ri can nibulbut (nibulbux) pe riche (rixin) chi yerucˈuaj cˈa chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 لیکن کسی‌که از آبی که من به او می‌دهم بنوشد، ابد تشنه نخواهد شد، بلکه آن آبی که به او می‌دهم در او چشمه آبی گردد که تا حیات جاودانی می‌جوشد.»


Wacami cˈa, tiqˈuisaˈ pa ruwiˈ rumolic ri ofrenda. Can achiˈel cˈa tek xpe ri raybel iwuqˈui, cˈa que ta na riˈ yixtajin chubanic wacami. Y tiyaˈ cˈa janipeˈ ri yixcowin niyaˈ. 	 اما الحال عمل را به انجام رسانید تا چنانکه دلگرمی در اراده بود، انجام عمل نیز برحسب آنچه دارید بشود.


Y tek ri Jesús xerutzˈet chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui Riyaˈ, xubij cˈa chare ri achi siquirnek: Walcˈual, ri amac xecuyutej, xchaˈ. 	 عیسی چون ایمان ایشان را دید، مفلوج را گفت: «ای فرزند، گناهان تو آمرزیده شد.»


Y ri nwajoˈ nbij chiwe wacami, pokon jubaˈ xtiwacˈaxaj, ruma ma riche (rixin) ta chi nyaˈ ikˈij, ruma xa ma utz ta ri yixtajin chubanic. Ruma tek nimol iwiˈ, pa ruqˈuexel chi cˈo utz nucˈom pe chiwe, xa ruyon itzel ri nbeˈicˈuluˈ pe. 	 لیکن چون این حکم را به شما می‌کنم، شمارا تحسین نمی کنم، زیرا که شما نه از برای بهتری بلکه برای بدتری جمع می‌شوید.


Y ma xkˈax ta chiquiwech ri nimalaj rucˈayewal ri nipe chiquij, xkˈax chiquiwech pero cˈa ya tek xpe ri nimalaj job ri xqˈuiso quiche (quixin) quinojel. Y can queriˈ cˈa chukaˈ xtibanatej tek xtapon ri kˈij tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xquipe chic jun bey. 	 و نفهمیدند تا طوفان آمده، همه را ببرد، همچنین ظهور پسر انسان نیزخواهد بود.


Riyaˈ xubij cˈa chique: Riyin nchˈob chi wi nikachop chic el bey pa ruwiˈ yaˈ, xa can cˈo rucˈayewal xtucˈom pe, ma xaxu (xaxe) ta wi chare re barco y ri ejkaˈn ri rucˈuan el, xa can queriˈ chukaˈ chake riyoj, xchaˈ. 	 پولس ایشان را نصیحت کرده، گفت: «ای مردمان، می‌بینم که در این سفر ضرر و خسران بسیار پیدا خواهد شد، نه فقط بار و کشتی را بلکه جانهای ما را نیز.»


Xa yacˈa chi cˈo jubaˈ yixtajin chubanic ri ma nika ta chinuwech. Ruma yecˈo nicˈaj chicojol ri ma niquiyaˈ ta ca rubanic ri chˈabel ri xerucˈut ca ri Balaam chuwech ri Balac, ri xa man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios. Ruma ri Balaam xubij chare ri Balac chi tubanaˈ chique ri israelitas chi yetzak pa mac, achiˈel tek niquitij cosas ri xa yetzujun (yesujun) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek y achiˈel chukaˈ tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 لکن بحث کمی بر تو دارم که در آنجا اشخاصی را داری که متمسکند به تعلیم بلعام که بالاق را آموخت که در راه بنی‌اسرائیل سنگی مصادم بیندازد تا قربانی های بتها رابخورند و زنا کنند.


Pero riyaˈ xuben cˈa retal riqˈui ri rukˈaˈ riche (rixin) chi ma quewolol ta chic. Y xuchop rutzijoxic chique ri xuben ri Ajaf Dios riche (rixin) chi xrelesaj pe pa cárcel, y xubij chukaˈ chique chi tiquiyaˈ rutzijol chique ri Jacobo y ri nicˈaj chic kachˈalal. Y riyaˈ xel cˈa el y xbe pa jun chic lugar. 	 اما او به‌دست خود به سوی ایشان اشاره کردکه خاموش باشند و بیان نمود که چگونه خدا او رااز زندان خلاصی داد و گفت: «یعقوب و سایربرادران را از این امور مطلع سازید.» پس بیرون شده، به‌جای دیگر رفت


Y chikajujunal tikacanoj cˈa achique rubanic nikaben riche (rixin) chi nikatolaˈ kiˈ konojel, riche (rixin) chi más ta nalex pa tak kánima chi yojajowan, y riche (rixin) chukaˈ chi más ta na nikaben ri utzil. 	 و ملاحظه یکدیگررا بنماییم تا به محبت و اعمال نیکو ترغیب نماییم.


Y chukaˈ ri ijaˈtz ri nitic ka, ma ijaˈtz ta ri nbeˈel pe, ma que ta riˈ, ri nberuyaˈ pe ri ijaˈtz riˈ jun ticoˈn ri cˈo raken, cˈo ruxak. Y can que wi riˈ ronojel ijaˈtz ri yetic ka, wi trigo o jun chic ruwech ijaˈtz. 	 و آنچه می‌کاری، نه آن جسمی را که خواهد شد می‌کاری، بلکه دانه‌ای مجرد خواه ازگندم و یا از دانه های دیگر.


Ri kˈij cˈa tek xban bautizar ri Jesús, Riyaˈ nojnek ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu xtzolin pe ri pa raken yaˈ Jordán. Y ri Jesús xucˈuex cˈa ruma ri Lokˈolaj Espíritu, riche (rixin) chi xbe cˈa pa jun desierto. 	 اما عیسی پر از روح‌القدس بوده، از اردن مراجعت کرد و روح او را به بیابان برد.


Y ri discípulos can xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Jesús chiriˈ. Cˈacˈariˈ xetzolin pa tinamit Jerusalem. Riyeˈ can sibilaj cˈa quicoten ri cˈo pa tak cánima. 	 پس او را پرستش کرده، با خوشی عظیم به سوی اورشلیم برگشتند.


Yacˈa riyoj ri yoj ral ri jun chic tinamit Jerusalem riche (rixin) chicaj, ma que ta riˈ kabanon ruma yoj totajnek chic chuxeˈ rutzij ri ley. 	 لیکن اورشلیم بالا آزاد است که مادرجمیع ما می‌باشد.


Ma riqˈui wi riˈ, riyoj can cˈo wi naˈoj nikacˈut chiquiwech ri kachˈalal ri can ye qˈuiyinek chic chupan ri ruchˈabel ri Dios. Ri naˈoj ri nikacˈut riyoj ma riche (rixin) ta re ruwachˈulef, ni ma quiche (quixin) ta chukaˈ winek ri nimaˈk quikˈij chuwech re ruwachˈulef; ri xa napon jun kˈij tek xqueqˈuis. 	 لکن حکمتی بیان می‌کنیم نزد کاملین، اماحکمتی که از این عالم نیست و نه از روسای این عالم که زایل می‌گردند.


Y ri Judas can yacˈariˈ tek xjel apo riqˈui ri Jesús y xubij: Xoc akˈaˈ Nutijonel, xchaˈ chare. Y xutzˈumaj (xutzˈubaj) cˈa ruchiˈ ri Jesús. 	 در ساعت نزد عیسی آمده، گفت: «سلام یا سیدی!» و او را بوسید.


Y riyin can cukul cˈa nucˈuˈx riqˈui ri Dios chi ri caminakiˈ cˈo na cˈa jun kˈij tek xquecˈastej. Can xquecˈastej cˈa pe ri ye choj y ri ma ye choj ta. Y ri wech aj Israel can queriˈ chukaˈ ri coyoben chi nibanatej. 	 و به خدا امیدوارم چنانکه ایشان نیز قبول دارند که قیامت مردگان ازعادلان و ظالمان نیز خواهد شد.


Y wi can yoj ralcˈual cˈa ri Dios, ma rucˈamon ta nikabij Dios chare jun cosa ri xa achiˈaˈ ye banayon. Y riˈ astapeˈ can riqˈui kˈanapuek o sakapuek o riqˈui abej banon wi, ruma xa quinaˈoj winek. 	 پس چون از نسل خدا می‌باشیم، نشاید گمان برد که الوهیت شباهت دارد به طلا یا نقره یا سنگ منقوش به صنعت یا مهارت انسان.


Y tek riyeˈ ye xulan cˈa pe chuwech ri juyuˈ, ri Jesús xuchilabej chique ri rudiscípulos chi majun achoj chare tiquitzijoj wi ri xquitzˈet, utz niquitzijoj pero cˈa ya tek ri Cˈajolaxel cˈastajnek chic pe chiquicojol ri caminakiˈ; cˈa yacˈariˈ tek utz niquitzijoj. 	 و چون از کوه به زیر می‌آمدند، ایشان راقدغن فرمود که تا پسر انسان از مردگان برنخیزد، از آنچه دیده‌اند کسی را خبر ندهند.


Y riyin nbij cˈa chiwe chi can ticusaj ri beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef, riche (rixin) chi yeˈitoˈ ri nicˈatzin quitoˈic. Riche (rixin) chi queriˈ tek xtiqˈuis ri ibeyomal, xquixcˈul cˈa ri chilaˈ chicaj, chupan ri jay ri can cˈo riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xchaˈ ri Jesús. 	 و من شمارا می‌گویم دوستان از مال بی‌انصافی برای خودپیدا کنید تا چون فانی گردید شما را به خیمه های جاودانی بپذیرند.


Y tek kˈaxnek chic cˈa qˈuiy kˈij, cˈacˈariˈ xtzolin pe ri quipatrón ri mozos riˈ. Y riyaˈ xucˈutuj cˈa chique achique xquiben riqˈui ri puek ri xuyaˈ ca chique tek xbe. 	 «و بعد از مدت مدیدی، آقای آن غلامان آمده، از ایشان حساب خواست.


Y ri nbequicˈayij ri ye cˈayinel riˈ, ya ri kˈanapuek, ri sakapuek, cosas ye banon riqˈui cobre y riqˈui chˈichˈ; ri abej ri sibilaj ye jabel, ri mármol, y ri abej ri nibix chukaˈ perla chare; ri tziek ri sibilaj ye jabel, ye banon riqˈui lino y riqˈui seda, y ri tziek morado y quek; ri cosas ri ye banon quiqˈui jabel tak cheˈ, cheˈ ri sibilaj jubul ruxlaˈ; y nbequicˈayij chukaˈ cosas ri ye banon quiqˈui bak. 	 بضاعت طلا و نقره و جواهر ومروارید و کتان نازک و ارغوانی و ابریشم و قرمز وعود قماری و هر ظرف عاج و ظروف چوب گرانبها و مس و آهن و مرمر،


Y tek ri Jesús xutzˈet chi xa xpe sibilaj bis pa ránima ri achi, xubij: Ri cˈo quibeyomal, cˈayef (cuesta) chi yeˈoc pa rajawaren ri Dios. 	 اما عیسی چون او را محزون دید گفت: «چه دشوار است که دولتمندان داخل ملکوت خداشوند.


Xpe cˈa ri María ranaˈ ri Lázaro, xberucˈamaˈ cˈa pe jun libra akˈom ri jubul ruxlaˈ ri nardo rubiˈ, ri sibilaj jotol rajel y xuyaˈ chrij raken ri Jesús y xerusulaˈ ca riqˈui ri rusmal tak ruwiˈ. Y ri jay riˈ can xnoj cˈa riqˈui ri ruxlaˈ ri akˈom riˈ. 	 آنگاه مریم رطلی ازعطر سنبل خالص گرانبها گرفته، پایهای عیسی راتدهین کرد و پایهای او را از مویهای خودخشکانید، چنانکه خانه از بوی عطر پر شد.


Yacˈa tek ri rucaˈn ángel xuxupuj ri rutrompeta, can xintzˈet cˈa jun achiˈel nimalaj juyuˈ ntajin nicˈat ri xcˈak pa mar. Y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri mar xpotej chi quicˈ. 	 و فرشته دوم بنواخت که ناگاه مثال کوهی بزرگ، به آتش افروخته شده، به دریا افکنده شد و ثلث دریا خون گردید،


Riyit ixok, ¿la ma awetaman ta chi riqˈui jubaˈ xa awuma riyit nicolotej ri awachijil? Riyit achijlonel, ¿la ma awetaman ta chi riqˈui jubaˈ xa awuma riyit nicolotej ri awixjayil? 	 زیرا که تو چه دانی‌ای زن که شوهرت را نجات خواهی داد؟ یا چه دانی‌ای مرد که زن خود را نجات خواهی داد؟


Y ri Jesús can yacˈariˈ xubij chique: Ruma chi can cowirnek ri iwánima riyix chi ma ninimaj ta ri Dios, xa rumacˈariˈ tek ri Moisés xuyaˈ kˈij chi nijech ca ri iwixjaylal. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «به‌سبب سنگدلی شما این حکم را برای شما نوشت.


Y ruma cˈa ri ma xojcowin ta xkaben chare chi man ta nibe pa tinamit Jerusalem, xaxu (xaxe wi) cˈa xkabij: Ya ta cˈa ri ruraybel ri Ajaf nibanatej, xojchaˈ. 	 چون او نشنید خاموش شده، گفتیم: «آنچه اراده خداوند است بشود.»


Y tek riyaˈ xutzˈet cˈa pe ri Jesús, cˈanej cˈa cˈo wi, pero junanin (anibel) cˈa xpe y xoxuqueˈ chuwech. 	 چون عیسی را از دور دید، دوان دوان آمده، او را سجده کرد،


Y ri Jesús can ma xu (xe) ta cˈa pa quiqˈuexel ri winek israelitas tek xticom, xa can xticom cˈa riche (rixin) chi yerumol quinojel ri winek ri can ye ralcˈual wi ri Dios ri quiquiran quiˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 و نه در راه آن طایفه تنها بلکه تا فرزندان خدا را که متفرقند در یکی جمع کند.


Y ri chiriˈ pa Damasco cˈo cˈa jun achi Ananías rubiˈ, jun achi ri can nuben wi ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. Y quinojel ri kech aj Israel ri yecˈo chiriˈ, jabel cˈa yechˈo chrij ri Ananías riˈ. 	 آنگاه شخصی متقی بحسب شریعت، حنانیا نام که نزد همه یهودیان ساکن آنجا نیکنام بود،


Y ma ruma ta chi cˈo samaj ri xiben tek xiwil ri colotajic, riche (rixin) chi queriˈ majun ri xticowin ta xtunimirisaj riˈ y xtubij ta chi riyin xicowin xincol wiˈ. 	 و نه از اعمال تا هیچ کس فخر نکند.


Y yacˈariˈ tek nicˈaj chique ri achiˈaˈ saduceos xeˈapon riqˈui ri Jesús ruma cˈo nicajoˈ niquicˈutuj chare. Ri achiˈaˈ riˈ ma niquinimaj ta cˈa chi ri caminakiˈ can xquecˈastej chic pe. Y rumacˈariˈ riyeˈ xquibij chare ri Jesús: 	 و بعضی از صدوقیان که منکر قیامت هستند، پیش آمده از وی سوال کرده،


Jun tinamit xtiyacatej cˈa el chi nberubanaˈ chˈaˈoj riqˈui jun chic tinamit. Yecˈo cˈa chukaˈ nimaˈk tak ruwachˈulef ri xqueyacatej el chi nbequibanaˈ chˈaˈoj quiqˈui nicˈaj chic nimaˈk tak ruwachˈulef. Xquepe cˈa yabil, wayjal y chukaˈ nimalaj tak silonel xabachique lugar chare re ruwachˈulef. 	 زیرا قومی با قومی و مملکتی با مملکتی مقاومت خواهند نمود و قحطیها و وباها وزلزله‌ها در جایها پدید آید.


Can tiraybej apo y tixacˈaˈ apo iwiˈ chiroyobexic ri nimalaj kˈij riche (rixin) ri Dios. Ri kˈij cˈa riˈ can xticˈat ri caj y xtiqˈuis. Y ri ye ucusan riche (rixin) chi ye banon ronojel, xqueyiˈer pa rukˈaˈ ri rukˈakˈal ri kˈakˈ. 	 و آمدن روز خدارا انتظار بکشید و آن را بشتابانید که در آن آسمانها سوخته شده، از هم متفرق خواهند شد وعناصر از حرارت گداخته خواهد گردید.


Y tek ri mozo ri takon el xtzolin apo riqˈui ri rupatrón, ronojel cˈa ri xbix pe xberubij chare. Rumariˈ ri rupatrón xpe royowal, y xubij chare ri rumozo: Wacami cˈa cabiyin pa tak cˈaybel y pa tak bey riche (rixin) re tinamit reˈ y quebeˈamoloˈ cˈa pe ri cut quikˈaˈ o cut caken, ri ye cojo, ri ye moyiˈ, y chukaˈ ri pobres. 	 پس آن غلام آمده مولای خود را از این امور مطلع ساخت. آنگاه صاحب‌خانه غضب نموده به غلام خود فرمود: به بازارهاو کوچه های شهر بشتاب و فقیران و لنگان وشلان و کوران را در اینجا بیاور.


Yacˈa ri Pablo xubij chare: Riyin can chuwech cˈa ri rukˈatbel tzij ri César yincˈo wi wacami, y can ya ri waweˈ ri acuchi (achique) rucˈamon chi nikˈat wi tzij pa nuwiˈ. Y chukaˈ riyit jabel awetaman chi riyin majun itzel ri nbanon ta chique ri wech aj Israel. 	 پولس گفت: «در محکمه قیصر ایستاده‌ام که درآنجا می‌باید محاکمه من بشود. به یهود هیچ ظلمی نکرده‌ام، چنانکه تو نیز نیکو می‌دانی.


Y chukaˈ ri Anás ri nimalaj sacerdote, ri Caifás, ri Juan, ri Alejandro, y quinojel cˈa ri ye quiy quimam ca ri ye nimalaj tak sacerdotes, xquimol chukaˈ apo quiˈ quiqˈui. 	 با حنای رئیس کهنه وقیافا و یوحنا و اسکندر و همه کسانی که از قبیله رئیس کهنه بودند.


Y quinojel cˈa ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, can sibilaj cˈa xquimey ri chˈabel ri xucˈut chiquiwech, ruma chi ri ruchˈabel Riyaˈ can nucˈut chi can cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ. 	 و ازتعلیم او در حیرت افتادند، زیرا که کلام او باقدرت می‌بود.


Y ri Juan ri Bautista can xuyaˈ cˈa ri sakil chiwe. Can xuben wi cˈa achiˈel nuben jun kˈakˈ tek nicˈat y nisakirisan. Y riyix xirayij y xixquicot cˈa riqˈui ri sakil riˈ, pero xa jun caˈiˈ oxiˈ oc kˈij ri xiben queriˈ. 	 و اما من شهادت بزرگتر از یحیی دارم زیرا آن کارهایی که پدر به من عطا کرد تا کامل کنم، یعنی‌این کارهایی که من می‌کنم، بر من شهادت می‌دهد که پدر مرا فرستاده است.


Ri Jesús xcom chukaˈ riche (rixin) chi yerucol ri winek ri can ronojel kˈij yecˈo pa rukˈaˈ ri xibinriˈil ruma niquixibij quiˈ chuwech ri camic. 	 و آنانی را که از ترس موت، تمام عمر خود را گرفتار بندگی می‌بودند، آزاد گرداند.


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xchˈo quiqˈui ri winek y chukaˈ quiqˈui ri rudiscípulos y xubij cˈa: 	 آنگاه عیسی آن جماعت و شاگردان خود را خطاب کرده،


Ri runakˈ tak nuwech xquitzuˈ yan cˈa ca ri Colonel ri petenak awuqˈui riyit, 	 زیراکه چشمان من نجات تو را دیده است،


Y Riyaˈ xuchop cˈa rubixic chique: Wacami yacˈareˈ nibanatej chiwech riyix ri tzˈibatal ca. 	 آنگاه بدیشان شروع به گفتن کرد که «امروز این نوشته در گوشهای شما تمام شد.»


Y ri Herodes nubij: ¿Achique cami chi achi riˈ? Ruma qˈuiy yenwacˈaxaj chrij. Pero riyin nbij chi ma ya ta ri Juan ri Bautista, ruma ri Juan yin cˈa riyin xitako rutzaqˈuixic rujolon (ruwiˈ), xchaˈ. Y ri Herodes nucanolaˈ cˈa achique nuben, ruma nrajoˈ nutzˈet ruwech ri Jesús. 	 اما هیرودیس گفت «سریحیی را از تنش من جدا کردم ولی این کیست که درباره او چنین خبر می‌شنوم» و طالب ملاقات وی می‌بود.


Riyaˈ sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri xetzekelben riche (rixin) y yecˈo cˈa chukaˈ ri xerucˈachojsaj ca chiriˈ. 	 و گروهی بسیار ازعقب او آمدند و ایشان را در آنجا شفا بخشید.


Ruma chi can quinojel cˈa ri yebano ri ruraybel ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, yecˈariˈ ri ye achiˈel nteˈ, wanaˈ y nchakˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرا هر‌که اراده پدر مرا که در آسمان است به‌جا آورد، همان برادر و خواهر و مادر من است.»


Y ri winek riˈ can xquimey tek xquitzˈet ri xbanatej, y xquibilaˈ cˈa: Jabel ri xuben. Nuben cˈa chique ri ma yeˈacˈaxan ta, chi yeˈacˈaxan; y nuyaˈ chukaˈ quichˈabel ri ye memaˈ, xechaˈ cˈa. 	 و بینهایت متحیر گشته می‌گفتند: «همه کارها را نیکوکرده است؛ کران را شنوا و گنگان را گویامی گرداند!»


Can queriˈ ta cˈa nuben ri icˈaslen riyix chiquiwech ri winek; can jun ta cˈa sakil. Riche (rixin) chi queriˈ niquitzˈet ta cˈa ri utz ri yeˈibanalaˈ, y ri winek can xtiquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 همچنین بگذارید نور شما بر مردم بتابد تا اعمال نیکوی شما را دیده، پدر شما را که در آسمان است تمجید نمایند.


Wacami nikˈalajin cˈa chi riyix can nika chiwech ri itzel ri xequibanalaˈ ri iwatiˈt imamaˈ ojer, ruma ye riyeˈ ri xecamisan ri ruprofetas ri Dios, y riyix nibanalaˈ ruchojmil ri quipanteón ri profetas riˈ. 	 پس به‌کارهای پدران خود شهادت می‌دهید و از آنها راضی هستید، زیرا آنها ایشان را کشتند و شما قبرهای ایشان را می‌سازید.


y xerutek cˈa el cˈa riqˈui ri Jesús. Xerutek el riche (rixin) chi xbequicˈutuj chare: ¿Can yit cˈa riyit ri Cristo ri cˈo chi nipe? ¿O xa nikoyobej chic na jun? Queriˈ xubij el chique. 	 پس یحیی دو نفر از شاگردان خود را طلبیده، نزد عیسی فرستاده، عرض نمودکه «آیا تو آن آینده هستی یا منتظر دیگری باشیم؟»


Rumariˈ ri rajawaxic chi niben riche (rixin) chi nikˈalajin chi wi kitzij chi chˈajchˈoj ri iwánima, ya ri ticusaj ri cˈo iwuqˈui riche (rixin) chi yeˈitoˈ ri winek ri nicˈatzin quitoˈic. Y wi queriˈ niben, can xtikˈalajin cˈa chi yix chˈajchˈoj. 	 بلکه از آنچه دارید، صدقه دهید که اینک همه‌چیز برای شماطاهر خواهد گشت.


Y riyin xintzˈet chi ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, xrelesaj ri nabey sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj. Yacˈariˈ tek xinwacˈaxaj chukaˈ chi xchˈo jun chique ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech. Ri rubanic ri nichˈo, can achiˈel cˈa nikˈajan ri coklajay, y xubij cˈa: ¡Catam pe! ¡Tatzˈetaˈ na peˈ! xchaˈ chuwe. 	 و دیدم چون بره یکی از آن هفت مهر راگشود؛ و شنیدم یکی از آن چهار حیوان به صدایی مثل رعد می‌گوید: «بیا (و ببین )!»


Y tek kajnek chic cˈa pe, ri Pedro xutzˈet cˈa chi chupan ri tziek riˈ yecˈo pe ronojel quiwech chicop. Yecˈo ri chicop ri cajiˈ caken, yecˈo ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ y nicˈaj chic quiwech chicop ri xa niquikirirej quipan tek yebiyin. 	 که در آن هر قسمی ازدواب و وحوش و حشرات زمین و مرغان هوابودند.


Y wi riyix niyaˈ pa kajic jun cosa chare jun winek, xa riche (rixin) chi niwoyobej ri kajbel riche (rixin), majun ri más ta chic rejkalen ri yixtajin chubanic. Ruma chi xa can queriˈ chukaˈ niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, ruma riyeˈ yequiyaˈ ka pa kajic ri quicosas chiquiwech riyeˈ, xa riche (rixin) chi cˈo niquichˈec ca chrij. 	 واگر قرض دهید به آنانی که امید بازگرفتن از ایشان دارید، شما را چه فضیلت است؟ زیرا گناهکاران نیز به گناهکاران قرض می‌دهند تا از ایشان عوض گیرند.


Yacˈa ri netzelan ri rachˈalal, can pa kˈekuˈm cˈa cˈo wi, y can chupan cˈa riˈ nibiyin wi. Y ma retaman ta acuchi (achique) benak wi, ruma ya ri kˈekuˈm ri banayon chare chi moyirnek. 	 اما کسی‌که ازبرادر خود نفرت دارد، در تاریکی است و درتاریکی راه می‌رود و نمی داند کجا می‌رود زیرا که تاریکی چشمانش را کور کرده است.


Ri ruchˈabel Riyaˈ can man cˈo ta pa tak iwánima, ruma chi riyix xa ma yininimaj ta riyin ri xitak pe riche (rixin) chi yinocˈojeˈ ka chicojol. 	 کتب را تفتیش کنید زیرا شما گمان می‌بریدکه در آنها حیات جاودانی دارید و آنها است که به من شهادت می‌دهد.


Yacˈa riyin can ronojel tiempo ntij nukˈij chi nben utzil chiwe y can riqˈui ronojel wánima nben ri utzil riˈ ruma nwajoˈ chi utz ta yixcˈojeˈ, y ma xu (xe) ta wi tek yincˈo apo riyin iwuqˈui. 	 لیکن غیرت در امر نیکو در هر زمان نیکو است، نه‌تنها چون من نزد شما حاضر باشم.


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. Majun xtibano pokon chiwe, tek riyix xa can ya ri utz ri yixtajin chubanic. 	 و اگر برای نیکویی غیور هستید، کیست که به شما ضرری برساند؟


Jun ri cˈo ajowabel riqˈui, ma chak xabachique ta yerubanalaˈ, y chukaˈ ma nucanoj ta ri xaxu (xaxe wi) ri nicˈatzin chare ka riyaˈ. Y ma nipe ta royowal chanin, ma nuyec ta pa ránima ri pokon ri niban o ri nibix chare. 	 اطوار ناپسندیده ندارد و نفع خود را طالب نمی شود؛ خشم نمی گیرد و سوءظن ندارد؛


Ri Chipre jun cˈa ti ruwachˈulef ri pa yaˈ cˈo wi. Rumariˈ, tek ri Bernabé, ri Saulo y ri Juan xeˈapon ri jucˈan chic ruchiˈ ri ti ruwachˈulef riˈ, xeˈapon cˈa ri pa tinamit Pafos. Y chupan ri tinamit riˈ cˈo cˈa jun achi israelita ri Barjesús rubiˈ, y nibix chukaˈ Elimas chare, jun achi aj itz, ri rupoˈon anej riˈ chi jun profeta. 	 و چون در تمامی جزیره تا به پافس گشتند، در آنجا شخص یهودی را که جادوگر ونبی کاذب بود یافتند که نام او باریشوع بود.


Yecˈo chukaˈ ixokiˈ ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xecˈasox ri quicaminak ruma ri Dios. Pero yecˈo chukaˈ nicˈaj chic winek, ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xeyaˈox (xeyaˈ) pa tijoj pokonal. Pero ma xquipokonaj ta xeˈapon pa camic, ruma quetaman chi xtibequilaˈ jun cˈaslen más utz. Ma xquiyaˈ ta ca ri Dios, riche (rixin) chi xquitoˈ ta quiˈ chuwech ri camic. 	 زنان، مردگان خود را به قیامتی باز‌یافتند، لکن دیگران معذب شدند وخلاصی را قبول نکردند تا به قیامت نیکوتربرسند.


Yacˈa tek jun kachˈalal nukˈalajsaj ri nibix chare ruma ri Dios, can chique cˈa ri yeˈacˈaxan riche (rixin) nichˈo wi. Y nuben chique chi yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. Y nucˈom pe utzilaj pixabanic riche (rixin) chi nicukeˈ quicˈuˈx. 	 اما آنکه نبوت می‌کند، مردم را برای بنا و نصیحت و تسلی می‌گوید.


Ma riqˈui wi riˈ, ri Jesús xubij chare ri achi chakiˈj ri rukˈaˈ: Cayacatej pe y cacˈojeˈ pa nicˈaj, xchaˈ chare. 	 پس بدان مرد دست خشک گفت: «در میان بایست!»


Can yin jun cˈa samajel riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, y rumariˈ tek yin ximil pa cárcel. Ticˈutuj cˈa chare ri Dios pa nuwiˈ riche (rixin) chi man ta nxibij wiˈ ntzijoj ri chˈabel riˈ, can achiˈel ri rucˈamon chi ntzijoj. 	 که برای آن در زنجیرها ایلچیگری می‌کنم تادر آن به دلیری سخن گویم، بطوری که می‌بایدگفت.


Jun ri cˈo ajowabel riqˈui, jabel nicochˈon, y ruma chukaˈ ri ajowabel, nunimaj ri nubij ri jun chic. Chukaˈ ri ajowabel nuben chare chi retaman nroyobej ronojel y yerukˈaxaj ronojel tijoj pokonal. 	 در همه‌چیز صبر می‌کند و همه را باور می‌نماید؛ در همه حال امیدوار می‌باشد وهر چیز را متحمل می‌باشد.


Pero xicolotej el pa quikˈaˈ, ruma yecˈo xeyaˈo wuche (wixin) pa jun chaquech y cˈacˈariˈ xinquikasaj el pa jun ventana ri cˈo chuwech ri nimalaj tzˈak ri rusutin rij ri tinamit. 	 و مرا از دریچه‌ای در زنبیلی از باره قلعه پایین کردند و از دستهای وی رستم.


Y tek ri Herodes xutzˈet ri Jesús, sibilaj xquicot ránima, ruma can qˈuiy chic kˈij rurayin chi rutzˈeton ta. Y qˈuiy cˈa ri racˈaxan chrij. Rumariˈ can royoben cˈa chi can xtutzˈet na jun bey tek nuben jun milagro. 	 اما هیرودیس چون عیسی را دید، بغایت شادگردید زیرا که مدت مدیدی بود می‌خو. است اورا ببیند چونکه شهرت او را بسیار شنیده بود ومترصد می‌بود که معجزه‌ای از او بیند.


Tek riyaˈ xubij queriˈ, ma ruma ta cˈa chi yerajoˈ ri pobres, y nrajoˈ ta yerutoˈ, ma que ta riˈ. Xa ruma cˈa chi ya riyaˈ ri yacol puek y cˈo cˈa nrelekˈaj el, ruma chi riyaˈ can alekˈom wi. 	 و این را نه از آنرو گفت که پروای فقرا می‌داشت، بلکه از آنرو که دزد بود وخریطه در حواله او و از آنچه در آن انداخته می‌شد برمی داشت.


Ri chˈumilaˈ xquetzak cˈa el chuwech ri caj. Can ronojel wi cˈa ri nimalaj tak uchukˈaˈ ri yecˈo chicaj xquesilon na. 	 و ستارگان ازآسمان فرو ریزند و قوای افلاک متزلزل خواهدگشت.


Pero riyaˈ xubij chique: Riyin nbij cˈa chiwe, chi ri cˈo qˈuiy riqˈui, xtiyaˈox (xtyaˈ) más chare y queriˈ qˈuiy ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare. 	 زیرا به شمامی گویم به هر‌که دارد داده شود و هر‌که نداردآنچه دارد نیز از او گرفته خواهد شد.


Y ri rupatrón, can xtucˈajsaj wi ruwech ri mozo riˈ y xtuyaˈ quiqˈui ri nicˈaj chic ri xa caˈiˈ quipalej. Y chiriˈ cˈa xtokˈ wi y xtukachˈachˈej rey. 	 و او را دو پاره کرده، نصیبش را با ریاکاران قرار دهد در مکانی که گریه و فشار دندان خواهد بود.


Y cˈo chukaˈ jun rucaˈn pixaˈ ri nim rejkalen y jubaˈ ma junan riqˈui ri nabey. Y ri pixaˈ riˈ nubij cˈa: Can achiˈel ri nawajoˈ ka awiˈ riyit, can queriˈ cˈa chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Y ya caˈiˈ pixaˈ reˈ ri más ye nimaˈk quejkalen, xchaˈ cˈa ri Jesús. 	 و دوم مثل اول است که همسایه خود را چون نفس خود محبت نما. بزرگتر از این دو، حکمی نیست.»


Pero ri Jesús warnek cˈa chupan ri jucuˈ tek ntajin ri cakˈikˈ pa ruwiˈ ri choy. Riyaˈ chrij ca ri jucuˈ rucanon wi ka jun ruchˈequet wiˈ y chiriˈ warnek wi. Y xepe cˈa ri discípulos xquicˈasoj y xquibij cˈa chare: ¡Tijonel! Riyoj ya xa yojcom y riyit xa yit warnek, xechaˈ chare. 	 و او در موخر کشتی بر بالشی خفته بود. پس اورا بیدار کرده گفتند: «ای استاد، آیا تو را باکی نیست که هلاک شویم؟»


Riyaˈ can xucukubaˈ wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y wi ri Dios can nrajoˈ wi re Jesús, tucoloˈ cˈa. Ruma re Jesús xa can rubin wi: Yin cˈa riyin ri Rucˈajol ri Dios, chinek, xechaˈ ri achiˈaˈ riˈ. 	 بر خداتوکل نمود، اکنون او را نجات دهد، اگر بدورغبت دارد زیرا گفت پسر خدا هستم!»


Quenatej cˈa chiwe ri pastores ri can xquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe. Tichˈoboˈ cˈa rij achique rubanic ri cˈaslen ri xquicˈuaj riyeˈ, ruma can xcukeˈ wi quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Can tibanaˈ cˈa achiˈel ri xquiben riyeˈ. 	 مرشدان خود را که کلام خدا را به شما بیان کردند بخاطر دارید و انجام سیرت ایشان راملاحظه کرده، به ایمان ایشان اقتدا نمایید.


Y can kitzij wi chi ri naˈoj ri cˈo riqˈui ri Dios sibilaj nim, ruma jun naˈoj ri xa coˈol chuwech ri Dios, majun winek nikˈiˈo ta, astapeˈ jun winek ri can qˈuiy runaˈoj cˈo. Y queriˈ chukaˈ ri uchukˈaˈ ri xa coˈol chuwech ri Dios, majun winek nikˈiˈo ta, ruma más nim que chuwech ri uchukˈaˈ riche (rixin) ri winek. 	 زیرا که جهالت خدا از انسان حکیمتر است و ناتوانی خدا از مردم، تواناتر.


Can ma ncuy ta chic cˈa quimac ri cˈa yemacun na. Ruma tek xicˈojeˈ ri chilaˈ iwuqˈui ri pa rucamul can xinbij yan cˈa ca chique chi wi cˈa que na riˈ yetajin tek xquinapon chic jun bey, can man cˈa xquecolotej ta chuwech ri rucˈayewal ri xtikayaˈ pa quiwiˈ, yacˈareˈ ri ntzˈibaj chic el chiwe wacami, achiˈel ta can yincˈo apo iwuqˈui. Y can chique quinojel nbij wi. 	 پیش گفتم و پیش می‌گویم که گویادفعه دوم حاضر بوده‌ام، هرچند الان غایب هستم، آنانی را که قبل از این گناه کردند و همه دیگران را که اگر بازآیم، مسامحه نخواهم نمود.


Ruma kacˈaxan cˈa chi nubilaˈ chi ri Jesús aj Nazaret xtuwulaj re rachoch ri Dios, y chi xtujel el ronojel ri rubin ca ri Moisés ri nicˈatzin chi nikaben, xechaˈ. 	 زیرا او را شنیدیم که می‌گفت این عیسی ناصری این مکان را تباه سازد و رسومی راکه موسی به ما سپرد، تغییر خواهد داد.»و همه کسانی که در مجلس حاضر بودند، بر او چشم دوخته، صورت وی را مثل صورت فرشته دیدند.


Y can queriˈ wi xquiben ri soldados. Ri chiriˈ riqˈui apo ri cruz ri bajin wi ri Jesús, cˈo cˈa apo ri María ri ruteˈ, y chukaˈ ri ruchˈititeˈ, María ri rixjayil ri achi ri Cleofas rubiˈ y cˈo chukaˈ apo ri María Magdalena. 	 و پای صلیب عیسی، مادر او و خواهر مادرش مریم زن، کلوپا ومریم مجدلیه ایستاده بودند.


Queriˈ xuben ruma nrajoˈ chi chupan re tiempo re petenak chkawech apo, can ta nitzˈetetej chi sibilaj nim ri rutzil Riyaˈ pa kawiˈ, jun utzil ri can achiˈel jun nimalaj beyomel. Can sibilaj wi utz ri nuben kiqˈui riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 تا در عالمهای آینده دولت بینهایت فیض خود را به لطفی که بر ما درمسیح عیسی دارد ظاهر سازد.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj chic chique: ¿Achique cˈa ri nicanoj? xchaˈ chique. Y ri winek riˈ xquibij chic cˈa: Riyoj ya ri Jesús aj Nazaret ri nikacanoj, xechaˈ. 	 او باز از ایشان سوال کرد: «که را می طلبید؟» گفتند: «عیسی ناصری را!»


Wachˈalal, ma itzel ta quixchˈo chrij jun chic kachˈalal. Ruma wi xtibij itzel chrij jun chic kachˈalal, can chrij ri ley riche (rixin) ri Dios yixchˈo wi. Wi xtibij chi jun kachˈalal ma utz ta ri rucˈaslen chuwech ri Dios, niben cˈa chare ri ruley ri Dios chi ma utz ta. Y riqˈui riˈ ma niben ta ri nubij ri ley. Xa niben achiˈel yix aj kˈatbel tzij chrij ri ley. 	 ای برادران، یکدیگررا ناسزا مگویید زیرا هرکه برادر خود را ناسزاگوید و بر او حکم کند، شریعت را ناسزا گفته و برشریعت حکم کرده باشد. لکن اگر بر شریعت حکم کنی، عامل شریعت نیستی بلکه داورهستی.


Ri winek cˈa ri can nika chuwech ri ruchˈabel ri Dios, y rumariˈ nucˈul jun profeta ri nikˈalajsan ruchˈabel ri Dios, ri winek riˈ can xtucˈul cˈa rajel ruqˈuexel achiˈel rajel ruqˈuexel ri nucˈul ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. Y queriˈ chukaˈ ri winek ri utz nutzˈet jun cˈaslen choj y rumariˈ can nucˈul riqˈui quicoten jun winek ri can choj wi rucˈaslen; can achiˈel cˈa rajel ruqˈuexel ri xtucˈul ri choj rucˈaslen, can queriˈ chukaˈ xtucˈul riyaˈ. 	 و آنکه نبی‌ای رابه اسم نبی پذیرد، اجرت نبی یابد و هر‌که عادلی را به اسم عادلی پذیرفت، مزد عادل را خواهدیافت.و هر‌که یکی از این صغار را کاسه‌ای ازآب سرد محض نام شاگرد نوشاند، هرآینه به شمامی گویم اجر خودرا ضایع نخواهد ساخت.»


Can xu (xe) wi cˈa xquitzˈet ri Jesús, ri principaliˈ tak sacerdotes y ri ye aj chˈameˈy, can riqˈui cˈa ronojel quichukˈaˈ xquirek quichiˈ y xquibij: ¡Tatakaˈ rucamisaxic chuwech cruz! ¡Tatakaˈ rucamisaxic chuwech cruz! xechaˈ. Y yacˈariˈ tek ri Pilato xubij chique: Toˈicˈamaˈ cˈa riyix y tiripaˈ chuwech cruz, ruma chi riyin majun achique ta mac nwil ta chrij, riche (rixin) chi ntek ta rucamisaxic chuwech cruz, xchaˈ. 	 و چون روسای کهنه و خدام او را دیدند، فریاد برآورده، گفتند: «صلیبش کن! صلیبش کن!» پیلاطس بدیشان گفت: «شما او را گرفته، مصلوبش سازید زیرا که من در او عیبی نیافتم.»


Y wi cˈo cˈa jun xupakˈij jucˈan apalej chi kˈaˈ, xa tayaˈ chic apo ri jucˈan apalej chuwech. Y wi cˈo cˈa chukaˈ jun winek numej el achaqueta, can man cˈa tapokonaj ta nayaˈ el chukaˈ ri jun chic atziak chare. 	 و هرکه بر رخسارتو زند، دیگری را نیز به سوی او بگردان و کسی‌که ردای تو را بگیرد، قبا را نیز از او مضایقه مکن.


Ri rey Herodes can royowal cˈa chique ri aj Tiro y ri aj Sidón. Pero ri aj Tiro y ri aj Sidón xquiyaˈ cˈa chiquiwech riche (rixin) chi yebe riqˈui ri Herodes. Y xquibochiˈij cˈa ri jun ri nisamej riqˈui ri Herodes ri Blasto rubiˈ, riche (rixin) chi yerucˈuaj cˈa chuwech ri rey y xtiquichojmirisaj chiquiwech chi tiqˈuis chiriˈ ri oyowal, ruma ya ri chiriˈ pan Israel ntel wi el ri nitij ri pa caˈiˈ tinamit, ri pa tinamit Tiro y ri pa Sidón. 	 اما هیرودیس با اهل صور و صیدون خشمناک شد. پس ایشان به یکدل نزد او حاضرشدند و بلاستس ناظر خوابگاه پادشاه را با خودمتحد ساخته، طلب مصالحه کردند زیرا که دیارایشان از ملک پادشاه معیشت می‌یافت.


Cuma cˈa riyeˈ tek riyin can njachon ri nucˈaslen pan akˈaˈ riche (rixin) chi can ta queriˈ chukaˈ niquiben riyeˈ. Can ta niquijech quiˈ chupan ri kitzij achˈabel. 	 و بجهت ایشان من خود را تقدیس می‌کنم تا ایشان نیز در راستی، تقدیس کرده شوند.


Pero jun bey tek riyeˈ xquicusaj ri rubiˈ ri Jesús riche (rixin) chi niquelesaj ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui jun achi, ri espíritu riˈ xchˈo pe y xubij: Riyin wetaman achique riˈ ri Jesús y chukaˈ wetaman achique chi achi riˈ ri Pablo. Y riyix, ¿achique ta cˈa chic ibanic? xchaˈ chique. 	 اما روح خبیث در جواب ایشان گفت: «عیسی رامی شناسم و پولس را می‌دانم. لیکن شماکیستید؟»


Y yecˈo cˈa caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ ri xeˈapon riqˈui ri Jesús. Ri achiˈaˈ riˈ ye aj Jerusalem, y yeriˈ ri nibix fariseos y aj tzˈibaˈ chique. Xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús y xquibij cˈa chare: 	 آنگاه کاتبان و فریسیان اورشلیم نزدعیسی آمده، گفتند:


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj jabel chi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri xintzijoj chiwe, ma runaˈoj ta jun achi. 	 اما‌ای برادران شما را اعلام می‌کنم ازانجیلی که من بدان بشارت دادم که به طریق انسان نیست.


Y ri ixok riˈ xapon cˈa riqˈui ri Jesús y xuchop cˈa okˈej. Y ri ruyaˈal ri runakˈ tak ruwech ri ixok riˈ xeka ka cˈa chrij raken ri Jesús. Riyaˈ yerusulaˈ cˈa raken ri Jesús riqˈui ri rusmal tak ruwiˈ. Ri ixok riˈ yerutzˈumalaˈ (yerutzˈubalaˈ) cˈa ri raken ri Jesús, y xuyaˈ chukaˈ ri akˈom ri jubul ruxlaˈ chrij ri raken. 	 در پشت سر اونزد پایهایش گریان بایستاد و شروع کرد به شستن پایهای او به اشک خود و خشکانیدن آنها به موی سر خود و پایهای وی را بوسیده آنها را به عطرتدهین کرد.


Y xcˈulwachitej cˈa chi tek ntajin yeban bautizar ri winek, xban chukaˈ bautizar ri Jesús. Y tek ri Jesús ntajin cˈa chi oración, yacˈariˈ tek xjakatej ri caj. 	 اما چون تمامی قوم تعمید یافته بودند وعیسی هم تعمید گرفته دعا می‌کرد، آسمان شکافته شد


Y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ riˈ cˈo cˈa jun cˈacˈacˈ bix ri niquibixaj, y ri bix riˈ nubij cˈa: Riyit ri can yit achiˈel jun Alaj Carneˈl, can rucˈamon wi (takal wi chawij) chi xbeˈacˈamaˈ pe ri wuj, y can rucˈamon (takal chawij) chukaˈ chi yeˈawelesaj ri sellos ri achoj riqˈui kˈolin wi; ruma riyit can xacamisex, y riqˈui ri aquiqˈuel xojacol konojel riche (rixin) chi xoj‑oc riche (rixin) ri Dios; xabachique ta na ri ye katiˈt kamamaˈ y xabachique ta na ri kachˈabel, y xabachique ta na chukaˈ ri katinamit y xabachique ta na ri karuwachˈulef. 	 وسرودی جدید می‌سرایند و می‌گویند: «مستحق گرفتن کتاب و گشودن مهرهایش هستی زیرا که ذبح شدی و مردمان را برای خدا به خون خود ازهر قبیله و زبان و قوم و امت خریدی


Y ma rajawaxic ta cˈa chare chi cˈo ta jun ri nibin chare achique rubanic ri quicˈaslen chiquijujunal ri winek; ruma Riyaˈ can retaman wi achique cˈa ri cˈo pa tak cánima. 	 و از آنجا که احتیاج نداشت که کسی درباره انسان شهادت دهد، زیراخود آنچه در انسان بود می‌دانست.


Can tikˈax cˈa chiwech chi ri Ajaf ma jane tipe, ruma chi can sibilaj yoj rucochˈon, y rumariˈ tek cˈa ruyaˈon na kˈij chique ri winek chi yecolotej. Y ri kachˈalal Pablo ri sibilaj nikajoˈ, can quereˈ chukaˈ ri rutzˈiban el chiwe, can achiˈel ri naˈoj ri rukˈalajsan ri Dios chare riyaˈ. 	 و تحمل خداوند ما را نجات بدانید، چنانکه برادر حبیب ماپولس نیز برحسب حکمتی که به وی داده شد، به شما نوشت.


Xa yacˈa riche (rixin) chi yeˈapon cˈa pa Galilea, rajawaxic chi yekˈax ri pa Samaria. 	 و لازم بود که از سامره عبور کند


Ri Ajaf xtuben ta cˈa chiwe chi riyix can ninaˈ ta ri pa tak iwánima chi yixrajoˈ ri Dios, y chi yixcochˈon ta achiˈel xcochˈon ri Cristo. 	 و خداوند دلهای شما را به محبت خدا و به صبر مسیح هدایت کناد.


Y tek xtzˈaket ri wakxakiˈ kˈij ri talex wi ri acˈal, xban ri circuncisión chare, y can ya chukaˈ kˈij riˈ tek nicanox rubiˈ, y Jesús ri rubiˈ ri xquiyaˈ, ruma ya biˈaj riˈ ri xubij ca ri ángel chare ri María tek can cˈa ma jane cˈo ta alanic chrij. 	 و چون روز هشتم، وقت ختنه طفل رسید، او را عیسی نام نهادند، چنانکه فرشته قبل از قرارگرفتن او در رحم، او را نامیده بود.


Y pa jun chakˈaˈ, riyaˈ xapon cˈa riqˈui ri Jesús y xubij chare: Can nikˈalajin wi cˈa chi yit jun Tijonel ri yit takon pe ruma ri Dios, ruma ri milagros ri yeˈabanalaˈ, xaxu (xaxe wi) cˈa ri cˈo Dios riqˈui ri nicowin nibano quereˈ, xchaˈ. 	 او در شب نزد عیسی آمده، به وی گفت: «ای استاد می‌دانیم که تو معلم هستی که از جانب خدا آمده‌ای زیرا هیچ‌کس نمی تواند معجزاتی را که تو می‌نمایی بنماید، جزاینکه خدا با وی باشد.»


Ruma yecˈo nicˈaj ri xa xquiyaˈ ca rubanic ronojel reˈ. Xaxu (xaxe) wi chic tzij ri majun rejkalen ri yequibilaˈ. 	 که از این امور بعضی منحرف گشته به بیهوده‌گویی توجه نموده‌اند،


Y riqˈui riˈ nikatzˈet chi ma quinojel ta ri ye riy rumam ca ri Abraham ye ralcˈual ri Dios. Xaxu (xaxe wi) ri ye chaˈon ruma ri Dios ri yecˈulu ri utzil ri rutzujun (rusujun). Xaxu (xaxe) wi cˈa riyeˈ ri nibix chique ruma ri Dios chi ye ralcˈual chic Riyaˈ. 	 یعنی فرزندان جسم، فرزندان خدا نیستند، بلکه فرزندان وعده از نسل محسوب می‌شوند.


Ri jun kˈij ri xinbij chawe chi nipe, wacami riˈ, tek quinojel ri winek ri can kitzij chi niquiyaˈ rukˈij ri Katataˈ Dios, can xtiquiyaˈ wi rukˈij chi kitzij pan espíritu, astapeˈ ma niquitzˈet ta, ruma chi can ye ri yebano queriˈ ri yerucanoj ri Tataˈixel. 	 لیکن ساعتی می‌آید بلکه الان است که در آن پرستندگان حقیقی پدر را به روح و راستی پرستش خواهندکرد زیرا که پدر مثل این پرستندگان خود را طالب است.


Rumariˈ, tek ri Cristo xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xubij chare ri Dios: Riyit man chic cˈa nawajoˈ ta chi yetzuj (yesuj) chicop y nicˈaj chic cosas chawe, rumariˈ tek xayaˈ jun nuchˈacul achiˈel ruchˈacul ri winek. 	 لهذا هنگامی که داخل جهان می‌شود، می‌گوید: «قربانی و هدیه را نخواستی، لکن جسدی برای من مهیا ساختی.


Y wacami tiwacˈaxaj cˈa riyix ri yixbin: Wacami o chuaˈk yojbe pa jun chic tinamit y yojcˈojeˈ chiriˈ jun junaˈ, y yojlokˈon y yojcˈayin y nikachˈec karajil. 	 هان، ای کسانی که می‌گویید: «امروز و فردابه فلان شهر خواهیم رفت و در آنجا یک سال بسرخواهیم برد و تجارت خواهیم کرد و نفع خواهیم برد»،


Can ruma cˈa ri xuben ri Jesús quiqˈui ri yawaˈiˈ, ri winek can xquimey tek xquitzˈet. Ruma ri memaˈ tek rubanon ca, wacami yechˈo chic. Ri ma utz ta ri quikˈaˈ caken, xecˈachoj. Ri ye cojo, choj chic yebiyin. Ri moyiˈ, yetzuˈun chic. Ri winek can xquiyaˈ wi cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios riche (rixin) ri Israel. 	 بقسمی که آن جماعت، چون گنگان را گویا و شلان را تندرست و لنگان راخرامان و کوران را بینا دیدند، متعجب شده، خدای اسرائیل را تمجید کردند.


Y ma quixtaneˈ ta chi niben orar, can riqˈui ronojel iwánima ticˈutuj rutzil ri Dios, y tek niben orar can ya ta ri Lokˈolaj Espíritu nitoˈo iwuche (iwixin). Y man cˈa timalij ta ri oración, xa can ronojel kˈij ticˈutuj rutzil ri Dios pa quiwiˈ quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal. 	 و بادعا والتماس تمام در هر وقت در روح دعا کنید وبرای همین به اصرار و التماس تمام بجهت همه مقدسین بیدار باشید.


Y riyin ri Juan xintzˈet jun cˈacˈacˈ caj y jun cˈacˈacˈ ruwachˈulef. Ri caj y ri ruwachˈulef ri xecˈojeˈ pa nabey mul, xa ye majun chic. Xejal el. Can majun chic cˈa chukaˈ ri mar. 	 و دیدم آسمانی جدید و زمینی جدید، چونکه آسمان اول و زمین اول درگذشت و دریا دیگر نمی باشد.


Y ri Jesús xubij chare ri ixok: Xacˈachoj, ruma chi xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Wacami cˈa, catzolin; ruma xawil yan uxlanibel cˈuˈx. 	 پس به آن زن گفت: «ایمانت تو را نجات داده است به سلامتی روانه شو.»


Y yacˈariˈ tek ri Jesús petenak cˈa pa Galilea y xapon riqˈui ri Juan chiriˈ chuchiˈ ri raken yaˈ Jordán. Riyaˈ can petenak cˈa riche (rixin) chi niban el bautizar ruma ri Juan ri Bautista. 	 آنگاه عیسی از جلیل به اردن نزد یحیی آمدتا از او تعمید یابد.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, man cˈa quixkˈolotej ta. 	 ای برادران عزیز من، گمراه مشوید!


Ruma re chˈabel reˈ can iwacˈaxan wi pe pa rutiquiribel tek xinimaj ri Jesucristo, chˈabel ri nubij chi can tikajoˈ kiˈ. 	 زیرا همین است آن پیغامی که از اول شنیدید که یکدیگر را محبت نماییم.


Y cˈa yecˈo na más ri quiyaˈon ca jun utzilaj cˈambel naˈoj chkawech chrij ri cukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Pero ma nuyaˈ ta tiempo riche (rixin) chi yentzijoj chiwe, achiˈel chrij ri Gedeón, ri Barac, ri Sansón, ri Jefté, ri David, ri Samuel y queriˈ chukaˈ ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 و دیگر‌چه گویم؟ زیرا که وقت مرا کفاف نمی دهد که از جدعون و باراق و شمشون و یفتاح و داود و سموئیل و انبیا اخبار نمایم،


Y ruma cˈa ri ma wetaman ta achique nbij el chare ri wajaf ri César, yacˈareˈ nupaban chiwech re wacami, y chawech cˈa chukaˈ riyit rey Agripa, riche (rixin) chi queriˈ tacˈutuj cˈa chare ri rumac ye rubanon, riche (rixin) chi ya rumac riˈ ri xtintzˈibaj el chare ri César. 	 و چون چیزی درست ندارم که درباره او به خداوندگار مرقوم دارم، از این جهت او را نزد شما و علی الخصوص در حضور تو‌ای اغریپاس پادشاه آوردم تا بعد از تفحص شاید چیزی یافته بنگارم.زیرا مراخلاف عقل می‌نماید که اسیری را بفرستم وشکایتهایی که بر اوست معروض ندارم.»


Ruma chukaˈ riˈ tek riyin can nwajoˈ chi can nbentzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chiwe riyix ri yixcˈo pa Roma. 	 پس همچنین بقدر طاقت خودمستعدم که شما را نیز که در روم هستید بشارت دهم.


Yacˈariˈ tek ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon cˈa pa tinamit Jericó. Y tek quichapon el elen pa tinamit Jericó, sibilaj ye qˈuiy winek ri ye tzekelbeyon el quiche (quixin). Y chiriˈ chuchiˈ bey cˈo cˈa jun moy ri Bartimeo rubiˈ, rucˈajol jun achi ri Timeo rubiˈ. Riyaˈ tzˈuyul cˈa chiriˈ, nucˈutulaˈ ca limosna chique ri winek ri yekˈax el queriˈ. 	 و وارد اریحا شدند. و وقتی که او باشاگردان خود و جمعی کثیر از اریحا بیرون می‌رفت، بارتیمائوس کور، پسر تیماوس بر کناره راه نشسته، گدایی می‌کرد.


Majun ri kˈaxnek ta chuwech achique riˈ ri utz y majun chukaˈ ri nicanon ta riche (rixin) ri Dios. 	 کسی فهیم نیست، کسی طالب خدا نیست.


Pero ruma cˈa chi ma yix ta mekˈen, chukaˈ ma yix ta tef, xa yix liloj, rumariˈ xquixinxaˈ cˈa el. 	 لهذا چون فاتر هستی یعنی نه گرم و نه سرد، تو را از دهان خود قی خواهم کرد.


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Ma quixxebexot (quixxebeloj) ta pe chuwij. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «با یکدیگرهمهمه مکنید.


Y ri tzij riˈ ma xkˈax ta chiquiwech ri discípulos, ruma ma yaˈon ta kˈij chique chi nikˈax chiquiwech, y riyeˈ niquixibij cˈa quiˈ niquicˈutuj chare ri Jesús chi achique ri xubij chique. 	 ولی این سخن را درک نکردند و از ایشان مخفی داشته شد که آن را نفهمند و ترسیدند که آن را از وی بپرسند.


Riyin ri Pablo, yin jun ruˈapóstol ri Jesucristo. Ma winek ta cˈa xechaˈo wuche (wixin) riche (rixin) chi queriˈ xinoc apóstol. Ni ma winek ta chukaˈ ri ye takayon pe wuche (wixin). Ri takayon pe wuche (wixin) ya ri Ajaf Jesucristo y ri Dios ri Tataˈixel; ri Dios ri xbano chare ri Jesucristo chi xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 پولس، رسول نه از جانب انسان و نه بوسیله انسان بلکه به عیسی مسیح و خدای پدر که او را از مردگان برخیزانید،


Yin cˈa riyin ri Aj Yukˈ, pero man cˈa xquicom ta el jurayil, xa xquicˈastej chic pe. Y riyin xquixinwoyobej chilaˈ pa Galilea, xchaˈ ri Jesús. 	 لیکن بعد از برخاستنم، پیش از شما به جلیل خواهم رفت.»


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Apeles. Riyaˈ can nikˈalajin chi cukul rucˈuˈx riqˈui ri Cristo. Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal ri yecˈo pa rachoch ri Aristóbulo. 	 و اپلیس آزموده شده در مسیح را سلام برسانید و اهل خانه ارستبولس را سلام برسانید.


Y ri achi aj cˈas xubij cˈa: Riyin cˈo jun ciento barril aceite olivo ri nucˈas, xchaˈ. Y ri rumayordomo ri beyon achi xubij cˈa chare ri aj cˈas: Ya ruwujil ri acˈas reˈ. Y wacami aninek catzˈuyeˈ ka y tabanaˈ chic ca jun ruwujil. Y chupan ri jun wuj ri xtaben, tabanaˈ cˈa ka chupan chi xa nicˈaj ciento barril aceite ri acˈas. 	 گفت صدرطل روغن. بدو گفت سیاهه خود را بگیر ونشسته پنجاه رطل بزودی بنویس.


Y man cˈa tisach ta acˈuˈx riqˈui re xinbij chawe, ruma can queriˈ wi: Can rajawaxic wi chi yatalex chic jun bey. 	 عجب مدار که به توگفتم باید شما از سر نو مولود گردید.


Y ronojel cˈa reˈ, ya ri chiriˈ pa Betábara xbanatej wi, ri lugar ri cˈo jucˈan chic ruchiˈ ri raken yaˈ Jordán, ri acuchi (achique) yeruben wi bautizar winek ri Juan. 	 و این دربیت عبره که آن طرف اردن است، در جایی که یحیی تعمید می‌داد واقع گشت.


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyix xa caˈiˈ ipalej. Xa can jabel cˈa rubixic rubanon ca ri Isaías chiwij. Ruma ri Isaías rutzˈiban cˈa ca ri xbix chare ruma ri Dios, y quecˈareˈ ri nubij: Re winek reˈ xaxu (xaxe) wi cˈa riqˈui ri quichˈabel niquiyaˈ nukˈij, yacˈa ri cánima xa nej cˈo wi el chuwe riyin. 	 در جواب ایشان گفت: «نیکو اخبار نموداشعیا درباره شما‌ای ریاکاران، چنانکه مکتوب است: این قوم به لبهای خود مرا حرمت می‌دارندلیکن دلشان از من دور است.


Ruma ronojel cˈa ri cˈo riqˈui ri Nataˈ Dios, can wuche (wixin) chukaˈ riyin, rumariˈ tek xinbij yan chiwe chi ri Lokˈolaj Espíritu can xtucˈul ri can wuche (wixin) wi riyin y xtukˈalajsaj chiwech. 	 هر‌چه از آن پدر است، از آن من است. از این جهت گفتم که از آنچه آن من است، می‌گیرد و به شما خبر‌خواهد داد.


Tiquicot ri iwánima ruma iwoyoben ri utzil ri xtuyaˈ ri Dios. Ticochˈoˈ ronojel ri tijoj pokonal ri nikˈaxaj. Ma quixtaneˈ ta chi niben orar. 	 در امید مسرور و در مصیبت صابر و در دعامواظب باشید.


Can qˈuiy cˈa mul quiximon ri rukˈaˈ raken pa chˈichˈ y riqˈui chukaˈ cadena, pero xa yerucˈokpij y yerukˈaj ca. Can majun cˈa ri cowinek ta chrij. 	 زیرا که بارها او را به کنده‌ها وزنجیرها بسته بودند و زنجیرها را گسیخته وکنده‌ها را شکسته بود و احدی نمی توانست او رارام نماید،


Yacˈa riyix xa ma que ta riˈ niben. Pa ruqˈuexel chi que ta riˈ, xa yix cˈa riyix ri yixbano ri etzelal y can nicanoj rubanic riche (rixin) chi niben alekˈ y can chique ri kachˈalal niben wi. 	 بلکه شما ظلم می‌کنید و مغبون می‌سازید و این را نیزبه برادران خود!


Y quecˈariˈ xkˈax ca ri rucaˈn rucˈayewal pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. Y can ya chic cˈa riˈ chanin petenak ri rox rucˈayewal. 	 وای دوم درگذشته است. اینک وای سوم بزودی می‌آید.


Y cˈo yan caˈiˈ oxiˈ kˈij ri kojcˈojeˈ chiriˈ tek xocˈulun jun achi kiqˈui ri Agabo rubiˈ. Riyaˈ petenak cˈa pa Judea, y riyaˈ jun profeta ri nikˈalajsan ri nibix chare ruma ri Dios. 	 و چون روز چند در آنجا ماندیم، نبی‌ای آغابوس نام از یهودیه رسید،


Queriˈ wachˈalal, ruma chi kachˈalal kiˈ pa rubiˈ ri Ajaf, rumacˈariˈ nwajoˈ chi naben ri utzil ri ncˈutuj chawe, chi tacˈuluˈ cˈa jabel ri Onésimo. Y riqˈui riˈ xtayaˈ quicoten pa wánima y chukaˈ can xtikˈalajin chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 بلی‌ای برادر، تا من از تو در خداوندبرخوردار شوم. پس جان مرا در مسیح تازگی بده.


Y tek ri Jesús xchˈo quiqˈui ri ye caˈiˈ chapoy tak car riˈ, xubij chique: Quinitzekelbej y xtincˈut chiwech achique rubanic yeˈichˈec pe winek riche (rixin) chi yinquitzekelbej. 	 عیسی ایشان را گفت: «از عقب من آیید که شما را صیادمردم گردانم.»


Y ri Jesús xubij chique: Riyix can nibananej iwiˈ chiquiwech ri winek chi can sibilaj yix choj. Yacˈa ri Dios xa can retaman wi achique ri cˈo pan iwánima, y ma utz ta yixrutzˈet. Y astapeˈ can jabel cˈa yixtzˈet y astapeˈ chukaˈ chi can janipeˈ na nimirisan ikˈij cuma ri winek. 	 به ایشان گفت، شما هستید که خود را پیش مردم عادل می‌نمایید، لیکن خدا عارف دلهای شماست. زیرا که آنچه نزد انسان مرغوب است، نزد خدا مکروه است.


Riche (rixin) chi queriˈ, quinojel tiquiyaˈ nukˈij riyin ri Cˈajolaxel achiˈel niquiyaˈ rukˈij ri Tataˈixel. Ruma achique winek ri ma xtiyaˈo ta nukˈij riyin ri Cˈajolaxel, ma nuyaˈ ta cˈa chukaˈ rukˈij ri Tataˈixel ri yin takayon pe. 	 آمین آمین به شمامی گویم هر‌که کلام مرا بشنود و به فرستنده من ایمان آورد، حیات جاودانی دارد و در داوری نمی آید، بلکه از موت تا به حیات منتقل گشته است.


Ri Dios xukˈalajsaj chuwech ri Jesucristo ri xquebanatej yan chanin riche (rixin) chi ri Jesucristo nukˈalajsaj chiquiwech ri ye rusamajel. Rumariˈ ri Jesucristo xutek cˈa jun ruˈángel riqˈui ri Juan ri rusamajel, riche (rixin) chi xukˈalajsaj chuwech ronojel riˈ. 	 مکاشفه عیسی مسیح که خدا به او داد تا اموری را که می‌باید زود واقع شود، برغلامان خود ظاهر سازد و بوسیله فرشته خودفرستاده، آن را ظاهر نمود بر غلام خود یوحنا،


Y quinojel majun bey cˈa quitzˈeton ta chi nibanatej ta quereˈ. Rumariˈ ma niquil ta cˈa achique niquichˈob, y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa ruma quereˈ nibanatej? xechaˈ nicˈaj. 	 پس همه در حیرت و شک افتاده، به یکدیگر گفتند: «این به کجا خواهدانجامید؟»


Tek ri achi riˈ xeril cˈa ri mozos y tek chˈonak chic quiqˈui chi niquichˈec jojun denario ri jun kˈij, cˈacˈariˈ xerutek chusamajixic ri rulef ri ruticon ruwech riqˈui uva. 	 پس با عمله، روزی یک دینار قرار داده، ایشان را به تاکستان خود فرستاد.


Majun chic cˈa jun ri aponak ta chilaˈ chicaj, xa can xu (xe wi) cˈa ri Cˈajolaxel kajnek pe chilaˈ chicaj. Ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol ri can cˈo wi chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 و کسی به آسمان بالا نرفت مگر آن کس که از آسمان پایین آمد یعنی پسر انسان که در آسمان است.


Y tek ri rijitaˈk tak achiˈaˈ xeˈapon riqˈui ri Jesús, sibilaj cˈa xquicˈutuj utzil chare. Y xquibij chukaˈ chare: Can rucˈamon wi cˈa chi naben re jun utzil reˈ chare ri capitán. 	 ایشان نزدعیسی آمده به الحاح نزد او التماس کرده گفتند: «مستحق است که این احسان را برایش به‌جاآوری.


Y yacˈareˈ ri rox mul ri xquinapon chilaˈ iwuqˈui. Y tek yincˈo chic chilaˈ iwuqˈui, wi xa can cˈa yecˈo na ri ye kajnek pa mac, xa riqˈui ye caˈiˈ o ye oxiˈ ri junan xtiquibij chiquij chiquijujunal ri ye kajnek pa mac, chi can kitzij wi cˈo quimac quibanon, riqˈui riˈ xtikachojmirisaj ronojel ri quibanon chiquijujunal. 	 این مرتبه سوم نزد شما می‌آیم. به گواهی دو سه شاهد، هر سخن ثابت خواهد شد.


Y ri Pilato can yacˈariˈ tek xubij pe chique: ¿Niwajoˈ riyix chi riyin ncol el re achi reˈ ri i‑Rey riyix israelitas? xchaˈ chique. 	 پیلاطس درجواب ایشان گفت: «آیا می‌خواهید پادشاه یهود را برای شما آزاد کنم؟»


Yacˈa tek xquixucˈuex riche (rixin) chi yixbejach pa quikˈaˈ ri aj kˈatbel tak tzij, ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chuchˈobic achique chi chˈabel ri xtibij. Riyix xaxu (xaxe wi) cˈa tibij ri achique chi chˈabel ri xtuyaˈ ri Dios chiwe, ruma xa can ma yix ta chic riyix ri xquixchˈo chupan ri hora riˈ, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu ri xtichˈo. 	 و چون شما راگرفته، تسلیم کنند، میندیشید که چه بگویید ومتفکر مباشید بلکه آنچه در آن ساعت به شما عطاشود، آن را گویید زیرا گوینده شما نیستید بلکه روح‌القدس است.


Riyeˈ niquibij chi yecowin yequicol ri winek chiquiwech ri yetakanoj pa quiwiˈ, pero riyeˈ xa ma ye colotajnek ta, ruma xa ye kajnek pa rukˈaˈ ri etzelal. Y ketaman wi cˈa jabel chi ri ye chˈacatajnek, xa can ye kajnek wi cˈa pa rukˈaˈ ri xchˈaco quiche (quixin). 	 و ایشان را به آزادی وعده می‌دهند و حال آنکه خود غلام فسادهستند، زیرا هرچیزی که بر کسی غلبه یافته باشد، او نیز غلام آن است.


Y ri Jesús xubij cˈa: Jaˈ (je), yin cˈa riyin. Y xquinitzˈet chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol chi yin tzˈuyul pa rajquikˈaˈ ri Dios ri nicowin nuben ronojel. Y xquinitzˈet tek yipe pa sutzˈ ri chilaˈ chicaj. 	 عیسی گفت: «من هستم؛ و پسر انسان را خواهید دید که برطرف راست قوت نشسته، در ابرهای آسمان می‌آید.»


Riyix rajawaxic cˈa chi nikˈalajin chupan ri icˈaslen chi can kitzij xtzolin pe icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 اکنون ثمره شایسته توبه بیاورید،


Yecˈa ri ma yinquinimaj ta y ri xa niquixibij quiˈ niquikˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin, xquentek pa kˈakˈ. Y can queriˈ cˈa chukaˈ xtinben chique ri ma utz ta ri quicˈaslen, ri yecamisan, ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ y niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun, ri aj itzaˈ, ri yeyaˈo quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek y ri ye tzˈucuy tak tzij. Can xquentek cˈa pa kˈakˈ; kˈakˈ ri rachibilan azufre, ri can achiˈel jun nimalaj choy ri ntajin nicˈat. Y yacˈariˈ ri rucaˈn camic. 	 لکن ترسندگان و بی ایمانان و خبیثان و قاتلان و زانیان و جادوگران و بت‌پرستان و جمیع دروغگویان، نصیب ایشان در دریاچه افروخته شده به آتش و کبریت خواهدبود. این است موت ثانی.»


Riyoj yoj chˈayon cuma ri winek, yoj yaˈon pa tak cárcel, ye yacatajnek winek chikij, sibilaj samaj kabanon, kacochˈon waran, kacochˈon wayjal. 	 در تازیانه‌ها، در زندانها، در فتنه‌ها، در محنتها، در بی‌خوابیها، در گرسنگیها،


Rumacˈariˈ, chawech riyit, ¿achique cˈa chique ri ye oxiˈ achiˈaˈ ri can achiˈel nrajoˈ ka riˈ riyaˈ, can queriˈ chukaˈ xrajoˈ ri achi ri xka pa quikˈaˈ alekˈomaˈ? xchaˈ ri Jesús chare ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley. 	 «پس به نظر تو کدام‌یک از این سه نفرهمسایه بود با آن شخص که به‌دست دزدان افتاد؟»


Y cˈo cˈa jun chique ri discípulos ri ma xka ta chuwech chi queriˈ xban chare ri akˈom jubul ruxlaˈ, y riˈ ya ri Judas Iscariote ri rucˈajol ri jun achi ri Simón rubiˈ; ri discípulo ri xtijacho na riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek. Riyaˈ xubij cˈa: 	 پس یکی از شاگردان او یعنی یهودای اسخریوطی، پسر شمعون که تسلیم‌کننده وی بود، گفت:


Tek xtzˈetetej cˈa cuma ri nicˈaj chic cachibil ronojel ri xbanatej, can xpe cˈa bis pa cánima. Y riyeˈ xebe cˈa riqˈui ri rey ri quipatrón y xbequitzijoj cˈa chare ronojel ri xuben ri jun mozo riqˈui ri jun chic. 	 چون همقطاران وی این وقایع را دیدند، بسیار غمگین شده، رفتند و آنچه شده بود به آقای خود باز‌گفتند.


Tek xoc cˈa pe ri akˈaˈ, ri discípulos ri ye benak pa jucuˈ, pa runicˈajal chic cˈa ri choy yecˈo wi. Y ri Jesús ruyonil cˈa cˈo na ca pa ruwiˈ ri ulef ruma xa ma benak ta quiqˈui. 	 و چون شام شد، کشتی درمیان دریا رسید و او تنها بر خشکی بود.


Yecˈa ri winek ri choj chic quicˈaslen can xquetzˈitzˈan cˈa achiˈel ri kˈij, pa rajawaren ri Tataˈixel ri cˈo chilaˈ chicaj. Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 آنگاه عادلان در ملکوت پدر خود مثل آفتاب، درخشان خواهند شد. هر‌که گوش شنوا دارد بشنود.


Y pa rox kˈij, chiriˈ pa tinamit Caná ri cˈo chiriˈ pa rucuenta ri Galilea, cˈo cˈa jun cˈulanen xbanatej. Y ri María ri ruteˈ ri Jesús, cˈo cˈa chukaˈ chiriˈ chupan ri cˈulanen riˈ. 	 و در روز سوم، در قانای جلیل عروسی بودو مادر عیسی در آنجا بود.


Rumariˈ, wi riyix can xixcˈastej riqˈui ri Cristo tek Riyaˈ xcˈastej, can tel cˈa icˈuˈx chucanoxic ri cosas riche (rixin) ri chicaj, ri acuchi (achique) cˈo wi ri Cristo, tzˈuyul pa rajquikˈaˈ ri Dios. 	 پس چون با مسیح برخیزانیده شدید، آنچه را که در بالا است بطلبید در آنجایی که مسیح است، به‌دست راست خدا نشسته.


Yacˈa tek ri Juan xa napon yan chuwech ri camic, riyaˈ xubij: ¿Yin achique cˈa riyin, nichˈob riyix? Ruma ma yin ta riyin ri Cristo. Ruma ri Cristo cˈa ma jane tuchop samaj chicojol, y can sibilaj nim rukˈij. Y riyin ma yin rucˈamon ta (ma takal ta chuwij) chi nquir ri ruximbel ruxajab chraken Riyaˈ, xchaˈ cˈa. 	 پس چون یحیی دوره خودرا به پایان برد، گفت: "مرا که می‌پندارید؟ من اونیستم، لکن اینک بعد از من کسی می‌آید که لایق گشادن نعلین او نیم."


Ruma tek xojban bautizar, achiˈel can xojcom riqˈui, y achiˈel chukaˈ can xojmuk riqˈui tek Riyaˈ xmuk. Y rumariˈ, tek Riyaˈ xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ ruma ri ruchukˈaˈ ri Tataˈixel, riyoj chukaˈ achiˈel can xojcˈastej pe riqˈui, rumariˈ wacami can tikacˈuaj jun cˈacˈacˈ cˈaslen. 	 پس چونکه در موت او تعمید یافتیم، با او دفن شدیم تا آنکه به همین قسمی که مسیح به جلال پدر از مردگان برخاست، ما نیز در تازگی حیات رفتار نماییم.


Y can majun tzˈucun tzij xilitej chi elenak ta pa quichiˈ riyeˈ, can ye chˈajchˈoj wi chuwech ri Dios ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet. 	 ودر دهان ایشان دروغی یافت نشد، زیرا که بی‌عیب هستند.


Riyin can sibilaj cˈa nikˈaxo ri wánima wacami. ¿Pero la xtinbij ta cˈa chare ri Nataˈ: Quinacoloˈ cˈa chuwech re kˈaxomal reˈ? Tek xa can rumariˈ xinoka. Rumariˈ tek cˈa yincˈo na wacami. 	 الان جان من مضطرب است و چه بگویم؟ ای پدر مرا از این ساعت رستگار کن. لکن بجهت همین امر تا این ساعت رسیده‌ام.


Y xpe chukaˈ riche (rixin) chi ri ma ye israelitas ta niquiyaˈ chukaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios, ruma Riyaˈ xujoyowaj quiwech. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Xcatinkˈalajsaj cˈa chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta y xtinyaˈ cˈa akˈij, y xtinbixaj ri abiˈ. 	 و تاامت‌ها خدا را تمجید نمایند به‌سبب رحمت اوچنانکه مکتوب است که «از این جهت تو را درمیان امت‌ها اقرار خواهم کرد و به نام تو تسبیح خواهم خواند.»


Y riqˈui ri queriˈ xquibij, xkˈalajin chi coyoben ri kas kitzij chi xtoc quitinamit. 	 زیرا کسانی که همچنین می‌گویند، ظاهر می‌سازند که در جستجوی وطنی هستند.


ri xcom kuma riyoj y xbiyin ri ruquiqˈuel, y rumariˈ tek yoj colotajnek chic y cuyutajnek chic ri kamac. 	 که در وی فدیه خود یعنی آمرزش گناهان خویش را یافته‌ایم.


Y can majun cˈa jun ri xcowin ta xbin apo ri xucˈutuj ri Jesús chique. Can ya cˈa kˈij riˈ tek can majun chic ri xbano cowil chi cˈo ta ri xucˈutuj apo chare ri Jesús. 	 و هیچ‌کس قدرت جواب وی هرگز نداشت و نه کسی از آن روز دیگرجرات سوال کردن از او نمود.


¿O xa nawajoˈ yinacamisaj, achiˈel xaben chare ri jun achi aj waweˈ pan Egipto ri iwir? xchaˈ chare. 	 آیا می‌خواهی مرابکشی چنانکه آن مصری را دیروز کشتی؟"


Y ri winek xquibij cˈa: Ri rajaf ri ulef man cˈa xtujoyowaj ta quiwech ri itzel tak achiˈaˈ kajoy ulef y xquerucamisaj y cˈacˈariˈ ri rulef xtuyaˈ chic ca pa kajic chique nicˈaj chic achiˈaˈ kajoy tak ulef, ri can xtiquiyaˈ wi ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef tek napon ri rukˈijul, xechaˈ. 	 گفتند: «البته آن بدکاران را به سختی هلاک خواهد کرد و باغ را به باغبانان دیگرخواهد سپرد که میوه هایش را در موسم بدودهند.»


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri rudiscípulos: Wi jun chiwe riyix napon pa nicˈaj akˈaˈ riqˈui jun ramigo ri can retaman ruwech jabel, y nubij ta cˈa chare: Tabanaˈ jun utzil nayaˈ ta oxiˈ caxlan wey chuwe, y xa cˈa xtinyaˈ na ruqˈuexel chawe. 	 و بدیشان گفت: «کیست از شما که دوستی داشته باشد و نصف شب نزد وی آمده بگوید‌ای دوست سه قرص نان به من قرض ده،


Tek riyin xquinapon iwuqˈui, ¿achique niwajoˈ chi nben chiwe? ¿Riyix niwajoˈ cami chi yibechapon chiwe ruma ma utz ta ri icˈaslen icˈuan, o niwajoˈ chi yinapon iwuqˈui riqˈui ajowabel y chˈuchˈujil? 	 چه خواهش دارید آیا با چوب نزد شما بیایم یا بامحبت و روح حلم؟


Y reˈ ma ntel ta chi tzij chi riyix man ta utz ri xiben chi xitek pe jun ofrenda chuwe, ruma xijoyowaj pe nuwech y xinaˈ chukaˈ riyix ri tijoj pokonal ri yincˈo wi. 	 لیکن نیکویی کردید که در تنگی من شریک شدید.


Ri nwajoˈ nbij chiwe can kitzij wi, ruma nuniman ri Cristo y ma ntzˈuc ta tzij. Ri wánima can nunaˈ wi chi kitzij ri nbij, ruma queriˈ chukaˈ nukˈalajsaj ri Lokˈolaj Espíritu chuwe. 	 در مسیح راست می‌گویم و دروغ نی و ضمیر من در روح‌القدس مرا شاهد است،


Yacˈariˈ tek ri Pilato xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye principaliˈ tak sacerdotes y ri ye cachibil ri pa moc (comon) yekˈato tzij. Y chukaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri winek. 	 پس پیلاطس روسای کهنه و سرادران وقوم را خوانده،


Ruma can ayaˈon wi pe uchukˈaˈ pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yicˈojeˈ pa quiwiˈ quinojel ri winek, y chi nyaˈ ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek chique quinojel winek ri can ye ayaˈon chic chuwe. 	 همچنان‌که او را برهر بشری قدرت داده‌ای تا هر‌چه بدو داده‌ای به آنها حیات جاودانی بخشد.


Y ya cˈa ri Jesús ri can rucˈamon (takal chrij) chi xoc Kanimalaj Sacerdote, ruma Riyaˈ can lokˈolaj wi. Majun bey xuben ta jun mac. Majun etzelal cˈo pa rucˈaslen y ma junan ta quiqˈui ri aj maquiˈ, y can yaˈon wi más rukˈij chilaˈ chicaj. 	 زیرا که ما را چنین رئیس کهنه شایسته است، قدوس و بی‌آزار و بی‌عیب و از گناهکاران جدا شده و از آسمانها بلندتر گردیده


Ruma queriˈ ntel wi chi tzij ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri wáquix tek nichˈayo trigo utz chi niyaˈox (nyaˈ) kˈij chare chi nutij ruway. Ma tixim ta xerey. Y chukaˈ nubij: Ri samajel cˈo chi nitoj ruma ri samaj ri nuben. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 زیرا کتاب می‌گوید: «گاو را وقتی که خرمن را خرد می‌کند، دهن مبند» و «مزدورمستحق اجرت خود است».


Y xebeyacatej pe ri aj kˈatbel tzij riche (rixin) re ruwachˈulef. Y ri principaliˈ chiquicojol xquimol cˈa quiˈ, chi xa jun xquiben, riche (rixin) chi xeyacatej chawij riyit Ajaf Dios, y chrij chukaˈ ri Cristo. 	 سلاطین زمین برخاستند وحکام با هم مشورت کردند، برخلاف خداوند وبرخلاف مسیحش."


Riyaˈ xubij cˈa chique: Riyix iwetaman chi pa tinamit Jerusalem kachapon wi el bey, y ya ri chiriˈ ri xquijach wi el riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Xquijach na pa quikˈaˈ ri principaliˈ tak sacerdotes y pa quikˈaˈ ri aj tzˈibaˈ. Y riyeˈ xtiquibij chi can quicamisex. Y chukaˈ xquinquijech el pa quikˈaˈ winek ri xa ma ye israelitas ta. 	 که «اینک به اورشلیم می‌رویم و پسر انسان به‌دست روسای کهنه وکاتبان تسلیم شود و بر وی فتوای قتل دهند و اورا به امتها سپارند،


Y yecˈo cˈa chukaˈ apo riqˈui ri Juan, caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ ri ye cˈutuy tak alcawal riche (rixin) chi yeban el bautizar. Y xepe cˈa ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj chare ri Juan: Tijonel, y riyoj, ¿achique cˈa ri rucˈamon chi nikaben? xechaˈ chare. 	 و باجگیران نیز برای تعمید آمده، بدو گفتند: «ای استاد چه کنیم؟»


Y ronojel ri koyoben chi nuyaˈ ri Dios chake, can xtuyaˈ na wi chake riche (rixin) chi ma xkojqˈuixbitej ta. Riyoj ketaman chi can yojrajoˈ wi ri Dios ruma ruyaˈon chic ri Lokˈolaj Espíritu pa tak kánima. 	 و امید باعث شرمساری نمی شود زیرا که محبت خدا دردلهای ما به روح‌القدس که به ما عطا شد ریخته شده است.


¿Y achique cˈa ruma tek riyoj nikacˈaxaj ri niquibij? Tek riyoj xa ma junan ta kachˈabel chikajujunal. 	 پس چون است که هر یکی از ما لغت خود را که در آن تولد یافته‌ایم می‌شنویم؟


Yacˈa ri achakˈ chinuwech riyin can caminek chic, y wacami xa achiˈel xcˈastej pe. Rusachon cˈa el riˈ, y wacami xoka chic kiqˈui. Y rumariˈ rajawaxic chi cˈo nimakˈij y quicoten pa tak kánima, xchaˈ ri tataˈaj riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 ولی می‌بایست شادمانی کرد و مسرور شد زیرا که این برادر تو مرده بود، زنده گشت و گم شده بود، یافت گردید.»


Y ma tinataj ta ri ruwachˈulef, ruma ya ri chiriˈ nuyaˈ wi ri raken ri Dios. Ni ma tinataj ta chukaˈ ri tinamit Jerusalem, ruma ri tinamit riˈ riche (rixin) ri Nimalaj Rey. 	 و نه به زمین زیرا که پای انداز اواست، و نه به ارشلیم زیرا که شهر پادشاه عظیم است،


Y wi yecˈo malcaniˈ tak ixokiˈ ri can quiyon chic y can majun chic nilin quiche (quixin), queˈatoˈ. 	 بیوه‌زنان را اگرفی الحقیقت بیوه باشند، محترم دار.


Y chuwech ri Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xtipe chic jun bey, ri xtikˈalajin chi can cˈo wi rajawaren, y xtorukˈataˈ ka tzij pa quiwiˈ ri ye qˈues, y pa quiwiˈ chukaˈ ri ye caminek chic el, nbij cˈa chawe riyit Timoteo: 	 تو را در حضور خدا و مسیح عیسی که برزندگان و مردگان داوری خواهد کرد قسم می‌دهم و به ظهور وملکوت او


Pero ri Jesús xubij cˈa chare ri ixok: Cabiyin y tasiqˈuij (tawoyoj) ri awachijil, y cˈacˈariˈ yape chic, xucheˈex el ruma ri Jesús. 	 عیسی به او گفت: «برو و شوهر خود رابخوان و در اینجا بیا.»


Y can yecˈo cˈa ri xquebin chiwe: Yareˈ cˈo waweˈ. Yalaˈ cˈo chilaˈ. Pero riyix man cˈa quixbe ta quiqˈui, ni man cˈa chukaˈ queˈitzekelbej ta. 	 و به شما خواهند گفت، اینک در فلان یا فلان جاست، مروید و تعاقب آن مکنید.


Y tek ri Jesús xtzolin cˈa jucˈan chic chare ri ruchiˈ ri choy, ri winek yecˈo chiriˈ, riqˈui cˈa quicoten xquicˈul apo, ruma chi ri winek riˈ can ya cˈa Riyaˈ ri coyoben. 	 و چون عیسی مراجعت کرد خلق او راپذیرفتند زیرا جمیع مردم چشم به راه اومی داشتند.


Can tachojmirisaj cˈa awiˈ chanin riqˈui ri acˈulel ri yatucˈuan chuwech ri aj kˈatbel tzij, tek xa cˈacˈariˈ ichapon el bey pa kˈatbel tzij. Ruma wi xa ma que ta riˈ xtaben, ri nitzujun (nisujun) chawij xcarujech pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij, y ri aj kˈatbel tzij riˈ xcarujech el pa rukˈaˈ ri aj chˈameˈy y ri aj chˈameˈy xcaberutzˈapij ca pa cárcel. 	 با مدعی خود مادامی که با وی در راه هستی صلح کن، مبادا مدعی، تو را به قاضی سپارد و قاضی، تو را به داروغه تسلیم کند و در زندان افکنده شوی.


Wacami xintzˈet yan cˈa. Y rumariˈ nkˈalajsaj chi ya Riyaˈ ri Rucˈajol ri Dios. 	 و من دیده شهادت می‌دهم که این است پسرخدا.»


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij cˈa chare: Wacami jet, ya xacolotej chuwech ri amoyil ruma xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Y ri moy can xtzuˈun wi y xutzekelbej el ri Jesús. 	 عیسی بدوگفت: «برو که ایمانت تو را شفا داده است.» درساعت بینا گشته، از عقب عیسی در راه روانه شد.


Y riyix can yix riche (rixin) chic ri Cristo, rumariˈ ma tiben ta ri xa iraybel ka riyix. Ri winek ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ ma tiquicanoj ta quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Ni ma ticˈuaj ta jun cˈaslen tzˈil. Ma tirayij ta apo ri cˈo riqˈui jun chic, ruma ronojel reˈ ma rucˈamon ta ni xa ta riche (rixin) chi yeˈitzijoj riyix, ruma can yix lokˈolaj tak ralcˈual chic ri Dios. 	 اما زنا و هر ناپاکی و طمع در میان شما هرگزمذکور هم نشود، چنانکه مقدسین را می‌شاید.


Pero wi cˈo jun ri nibin chi cˈo pa sakil, y xa nretzelaj ri rachˈalal, nikˈalajin chi xa cˈa cˈo na pa kˈekuˈm. 	 کسی‌که می‌گوید که در نور است و از برادرخود نفرت دارد، تا حال در تاریکی است.


Y ri rusibil ri pon y ri quiˈoraciones ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, can nikˈalajin wi cˈa chi pa rukˈaˈ ri ángel yeˈel wi el y yeˈapon anej cˈa chuwech ri Dios. 	 و دود بخور، از دست فرشته با دعاهای مقدسین در حضور خدا بالا رفت.


Riyin, pa yaˈ yixinben wi bautizar tek nitzolin pe icˈuˈx riqˈui ri Dios. Pero cˈo cˈa jun achi ri xtipe re chkawech apo, ri man achiˈel ta oc riyin. Riyin can ma yin rucˈamon ta (takal ta chuwij) riche (rixin) chi ncˈuaj ri ruxajab, ruma ri jun achi riˈ can más wi nim rukˈij y can más wi nim ruchukˈaˈ que chinuwech riyin. Tek Riyaˈ xtipe, can xquixruben wi bautizar riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu y riqˈui kˈakˈ. 	 من شمارا به آب به جهت توبه تعمید می‌دهم. لکن او که بعد از من می‌آید از من تواناتر است که لایق برداشتن نعلین او نیستم؛ او شما را به روح‌القدس و آتش تعمید خواهد داد.


Ri Jesús chanin xkˈax chuwech ri niquibilaˈ ri rudiscípulos, rumariˈ Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek riyix ma yixtaneˈ ta ka chi tzij chrij re ixok reˈ? Xa tiyaˈ ca, ma tinek ta. Riyaˈ can jun utzilaj samaj cˈa ri xuben wuqˈui. 	 عیسی این را درک کرده، بدیشان گفت: «چرا بدین زن زحمت می‌دهید؟ زیرا کار نیکو به من کرده است.


Riche (rixin) chi xquecolotej pe pa rukˈaˈ ri itzel winek. Ruma xa can yecˈo wi chic pa rukˈaˈ, y riyaˈ can nuben chique chi niquiben xabachique ri nrajoˈ. 	 تا از دام ابلیس باز به هوش آیند که به حسب اراده او صیداو شده‌اند.


Tek ri winek xquitzˈet ri xuben ri Pablo, ri winek xechˈo cˈa pa licaónica, ri quichˈabel riyeˈ. Y can riqˈui cˈa quichukˈaˈ xquibilaˈ pa quichˈabel: Re yekatzˈet wacami xa can ye ri ka‑dios ri ye kajnek pe chkacojol, quibanon pe ye achiˈel achiˈaˈ. 	 اما خلق چون این عمل پولس را دیدند، صدای خود را به زبان لیکاونیه بلند کرده، گفتند: «خدایان به صورت انسان نزد مانازل شده‌اند.»


Y wi queriˈ, ¿achique cami nben riyin? Riyin xtinben orar riqˈui ri nuˈespíritu y riqˈui chukaˈ ri nunojibal. Y queriˈ chukaˈ tek yibixan, can xquibixan riqˈui ri nuˈespíritu y riqˈui ri nunojibal. 	 پس مقصود چیست؟ به روح دعاخواهم کرد و به عقل نیز دعا خواهم نمود؛ به روح سرود خواهم خواند و به عقل نیز خواهم خواند.


Riyix xa can tichajij cˈa apo jabel ri icˈaslen. Can tiwoyobej cˈa, y tibanaˈ chukaˈ orar, ruma xa ma iwetaman ta ajan (jampeˈ) xtapon ri rukˈijul tek xquipe chic jun bey. 	 «پس برحذر و بیدار شده، دعا کنیدزیرا نمی دانید که آن وقت کی می‌شود.


Can yaˈon cˈa chukaˈ uchukˈaˈ chique ri ye caˈiˈ riˈ, riche (rixin) chi niquitzˈapij ri caj, riche (rixin) chi queriˈ ma nika ta job chupan ri tiempo tek riyeˈ niquikˈalajsaj ri nibix chique ruma ri Dios. Y yaˈon cˈa chukaˈ uchukˈaˈ chique riche (rixin) chi niquiben quicˈ chare ri yaˈ, y riche (rixin) chukaˈ chi niquiyaˈ xabachique ruwech kˈaxomal pa ruwiˈ ri ruwachˈulef tek nicajoˈ. 	 اینها قدرت به بستن آسمان دارند تا در ایام نبوت ایشان باران نبارد و قدرت بر آبها دارند که آنها را به خون تبدیل نمایند و جهان را هر گاه بخواهند، به انواع بلایا مبتلا سازند.


Y yacˈariˈ tek ri Simeón xeruben bendecir ri José y ri María y cˈacˈariˈ xubij chare ri María, ri ruteˈ ri acˈal: Tawacˈaxaj na peˈ, re acˈal reˈ nim ri samaj ri yaˈon pe chare ruma ri Dios. Y ruma Riyaˈ, ye qˈuiy chique ri kech aj Israel ri xquecolotej. Y ye qˈuiy chukaˈ ri xquetzak, ruma xtiquetzelaj. 	 پس شمعون ایشان را برکت داده، به مادرش مریم گفت: «اینک این طفل قرار داده شد، برای افتادن وبرخاستن بسیاری از آل اسرائیل و برای آیتی که به خلاف آن خواهند گفت.


Y riyix ri yixtijox chare ri ruchˈabel ri Dios, queˈitoˈ cˈa ri yecˈutu ri ruchˈabel ri Dios chiwech. Queˈitoˈ cˈa riqˈui ronojel ri utzil ri yixcowin chi niben chique riche (rixin) chi queriˈ junan cˈo utzil nicˈul. 	 اما هرکه در کلام تعلیم یافته باشد، معلم خود را در همه‌چیزهای خوب مشارک بسازد.


Ruma ri xbano chare ri Jesús riche (rixin) chi xcˈastej el, ya ri Dios ri quiche (quixin) ri katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca. Yacˈa riyix xicamisaj tek xibij chi tibajix chuwech jun crusin cheˈ. 	 خدای پدران ما، آن عیسی را برخیزانیدکه شما به صلیب کشیده، کشتید.


Pero wi can yixcˈo chic riqˈui ri Ajaf, xa jun chic ibanon riqˈui Riyaˈ. 	 لکن کسی‌که با خداوندپیوندد یکروح است.


Y ri Esteban xmuk y sibilaj cˈa xokˈex cuma ri achiˈaˈ ri can cˈo cˈa Dios pa cánima. 	 و مردان صالح استیفان را دفن کرده، برای وی ماتم عظیمی برپا داشتند.


Tek cˈo cˈa jun ri nisiqˈuin (noyon) iwuche (iwixin) pa jun cˈulanen, man cˈa quixtzˈuyeˈ ta pa tak chˈaquet ri xa quiche (quixin) ri nimaˈk quikˈij. Ruma chi riqˈui jubaˈ yit tzˈuyul chic ri chiriˈ tek napon jun winek ri más nim rukˈij que chawech riyit, 	 «چون کسی تو رابه عروسی دعوت کند، در صدر مجلس منشین، مبادا کسی بزرگتر از تو را هم وعده خواسته باشد.


Y tek ri Judas Iscariote ruqˈuison chic cˈa ka ri juwechˈ caxlan wey riˈ, can xoc wi cˈa ri Satanás pa ránima. Cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Ri achˈobon chic chi naben, tabanaˈ cˈa chanin, xchaˈ el chare. 	 بعد از لقمه، شیطان در او داخل گشت. آنگاه عیسی وی راگفت، «آنچه می‌کنی، به زودی بکن.»


Ri chicop riˈ xyaˈox (xyaˈ) cˈa chukaˈ kˈij chare riche (rixin) chi nunimirisaj riˈ riqˈui ri ruchˈabel, riche (rixin) chi niyokˈon chrij ri Dios, y riche (rixin) chukaˈ chi cawinek caˈiˈ icˈ nitakanoj pa quiwiˈ ri winek. 	 و به وی دهانی داده شد که به کبر و کفر تکلم می‌کند؛ و قدرتی به او عطا شد که مدت چهل ودو ماه عمل کند.


Y tiyaˈ cˈa rutzil quiwech quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal ri xa jun chic chukaˈ quibanon riqˈui ri Cristo Jesús. Y chukaˈ ri kachˈalal ri yecˈo wuqˈui niquitek el rutzil iwech riyix. 	 هر مقدس را در مسیح عیسی سلام برسانید. و برادرانی که با من می‌باشند به شماسلام می‌فرستند.جمیع مقدسان به شما سلام می‌رسانند، علی الخصوص آنانی که از اهل خانه قیصر هستند.


Y riyeˈ can man cˈa niquiyaˈ ta ca rutzijoxic ri Jesucristo. Can ronojel kˈij niquicˈut y niquitzijoj ri Jesucristo, ri pa rachoch ri Dios y chukaˈ pa tak jay. 	 و هرروزه در هیکل و خانه‌ها از تعلیم و مژده دادن که عیسی مسیح است دست نکشیدند.


Y Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique: ¿Janipeˈ caxlan wey cˈo iwuqˈui? Jeˈitzˈetaˈ na cˈa. Y tek riyeˈ quitzˈeton chic ca, xquibij: Cˈo wuˈoˈ caxlan wey y caˈiˈ car, xechaˈ chare. 	 بدیشان گفت: «چند نان دارید؟ رفته، تحقیق کنید.» پس دریافت کرده، گفتند: «پنج نان و دو ماهی.»


Y rumacˈariˈ, tek ri Jesús xcamisex chuwech ri cruz y pa rox kˈij xbecˈastej pe, ri rudiscípulos xoka cˈa chiquicˈuˈx chi ri jun tzij riˈ rubin chique ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij. Y cˈacˈariˈ xquinimaj ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, y ri chˈabel ri ye rubin ca ri Jesús. 	 پس وقتی که از مردگان برخاست شاگردانش را به‌خاطر آمد که این را بدیشان گفته بود. آنگاه به کتاب و به کلامی که عیسی گفته بود، ایمان آوردند.


Y yacˈariˈ tek ri ángel xubij chare: Yin cˈa riyin ri yin rutakoˈn ri Dios ri Gabriel nubiˈ ri yincˈo chuwech ri Dios. Y xirutek pe wacami riche (rixin) chi nonbij ca chawe ri nucˈom pe quicoten, ruma chi xticˈojeˈ awalcˈual. 	 فرشته در جواب وی گفت: «من جبرائیل هستم که در حضور خدا می‌ایستم وفرستاده شدم تا به تو سخن گویم و از این امور تورا مژده دهم.


Xpe ri Jesús xuchop ri runakˈ tak quiwech chi ye caˈiˈ y xubij chique: Ruma riyix ninimaj chi riyin yicowin yixincˈachojsaj, can tibanatej cˈa ri iraybel, xchaˈ chique. 	 در ساعت چشمان ایشان را لمس کرده، گفت: «بر وفق ایمانتان به شما بشود.»


Jun tinamit xtiyacatej cˈa el chi nberubanaˈ chˈaˈoj riqˈui jun chic tinamit. Yecˈo cˈa chukaˈ nimaˈk tak ruwachˈulef ri xqueyacatej el chi nbequibanaˈ chˈaˈoj quiqˈui nicˈaj chic nimaˈk tak ruwachˈulef. Xquepe silonel xabachique lugar chare re ruwachˈulef y xquepe chukaˈ wayjal y qˈuiy cˈa chukaˈ quiwech chˈaˈoj xquepe chiquicojol ri winek. Y riˈ xa cˈariˈ ri nabey tak tijoj pokonal y xquepe chic cˈa nicˈaj chic quiwech tijoj pokonal. 	 زیرا که امتی بر امتی ومملکتی بر مملکتی خواهند برخاست و زلزله هادر جایها حادث خواهد شد و قحطی‌ها واغتشاش‌ها پدید می‌آید؛ و اینها ابتدای دردهای زه می‌باشد.


Pa rucaˈn kˈij tek quichapon pe bey riche (rixin) chi yetzolin pe pa Betania y yebe pa Jerusalem, ri Jesús xpe cˈa runumic. 	 بامدادان چون از بیت عنیا بیرون می‌آمدند، گرسنه شد.