Ri Cristo xban cˈa chare ruma ri Dios chi ya Riyaˈ ri can sibilaj nim rukˈij que chiquiwech ri ángeles. Y can sibilaj nim rukˈij que chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, y ri nicˈaj chic ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ y ri can cˈo quikˈij. Riyaˈ sibilaj nim que chiquiwech quinojel; ma xu (xaxe) ta chupan re tiempo reˈ, xa can queriˈ chukaˈ ri chkawech apo. 	 بالاتر از هر ریاست و قدرت و قوت و سلطنت و هر نامی که خوانده می‌شود، نه در این عالم فقطبلکه در عالم آینده نیز.


Y ma xu (xe) ta wi cˈa riˈ ri numol riˈ chuwij, xa can cˈo chic nicˈaj. Can kˈij kˈij nnaˈ ri ralal ri samaj ruma sibilaj yenatej chuwe quinojel ri iglesias. 	 بدون آنچه علاوه بر اینها است، آن باری که هر روزه بر من است، یعنی اندیشه برای همه کلیساها.


Y jun anciano riche (rixin) ri iglesia nicˈatzin chi rucˈuan jun utzilaj cˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ majun tzij nibix ta chrij. Y chukaˈ nicˈatzin chi xaxu (xaxe wi) jun rixjayil cˈo y ri ralcˈual can quiniman ta ri Jesucristo. Y man ta quicˈuan jun itzel cˈaslen y can yeniman ta tzij. 	 اگر کسی بی‌ملامت و شوهر یک زن باشد که فرزندان مومن دارد، بری از تهمت فجور و تمرد،


Riyix majun bey niben ta queriˈ. Y astapeˈ ta chi ma can ta utz ri inaˈoj, pero riyix ya ri utz tak cosas ri niyaˈ chique ri iwalcˈual. Cˈa ta cˈa ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj chi man ta xtuyaˈ pe chiwe ri nicˈutuj chare. Riyaˈ can nuyaˈ wi cˈa ri Lokˈolaj Espíritu chique ri can niquicˈutuj, xchaˈ ri Jesús. 	 پس اگر شما با آنکه شریر هستید می‌دانید چیزهای نیکو را به اولاد خود باید داد، چند مرتبه زیادترپدر آسمانی شما روح‌القدس را خواهد داد به هرکه از او سوال کند.»


Chukaˈ kachˈalal, nikabij chiwe chi queˈipixabaj ri kachˈalal ri ye kˈoraˈ. Tibij chique chi quesamej. Y ri kachˈalal ri xa caˈiˈ quicˈuˈx quibanon, ticukubalaˈ quicˈuˈx. Y ri ma jane cˈo ta quichukˈaˈ jabel chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Jesucristo, ma queˈiyaˈ ta ca. Xa can queˈitolaˈ. Y chukaˈ queˈicochˈolaˈ quinojel. 	 لیکن‌ای برادران، از شمااستدعا داریم که سرکشان را تنبیه نمایید وکوتاه دلان را دلداری دهید و ضعفا را حمایت کنید و با جمیع مردم تحمل کنید.


Yacˈa ri nkˈalajsaj apo chawe can kitzij wi, chi riyin ntzekelben wi ri Jesús ri kitzij Bey, ri niquibij riyeˈ chi ma utz ta. Ruma xa can riqˈui ri ntzekelben ri Jesús, riyin can nben wi ri rusamaj ri Dios ri quiche (quixin) ri ye katiˈt kamamaˈ riyoj israelitas. Can nnimaj wi ronojel ri tzˈibatal ca chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, y chupan chukaˈ ri ye quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 لیکن این را نزد تو اقرار می‌کنم که به طریقتی که بدعت می‌گویند، خدای پدران را عبادت می‌کنم و به آنچه در تورات و انبیامکتوب است معتقدم،


Ri ixok xubij cˈa: Riyin majun wachijil, xchaˈ. Y ri Jesús xubij chare: Kas kitzij wi ri xabij chi majun awachijil. 	 زن در جواب گفت: «شوهر ندارم.» عیسی بدو گفت: «نیکو گفتی که شوهر نداری!


Y tek kˈaxnek chic cˈa wakiˈ kˈij, ri Jesús xeruchaˈ ri Pedro, y chukaˈ ri Jacobo y ri Juan ri cachˈalal quiˈ, riche (rixin) chi xerucˈuaj chi ye oxiˈ cˈa pa ruwiˈ jun nimajuyuˈ. 	 و بعد از شش روز، عیسی، پطرس ویعقوب و برادرش یوحنا را برداشته، ایشان را در خلوت به کوهی بلند برد.


Sibilaj yit nacanic riqˈui ri anaˈoj. Xtincˈut na peˈ chawech wacami. Wi riyit nabij chi animan chic ri Dios y xa majun utzil naben ta, can majun nicˈatzin wi tek xabij chi xanimaj. Xa yit achiˈel jun caminek ri majun nicowin nuben. 	 و لیکن‌ای مرد باطل، آیا می‌خواهی دانست که ایمان بدون اعمال، باطل است؟


Y rumariˈ riyoj can sibilaj yojquicot tek majun kachukˈaˈ y riyix xa utz benak ri icˈaslen y can cˈo iwuchukˈaˈ. Y riyoj can nikacˈutuj wi cˈa chare ri Dios pa tak kaˈoración chi nuben ta chiwe chi yix tzˈaket ta riqˈui ri icˈaslen. 	 وشادمانیم وقتی که ما ناتوانیم و شما توانایید. و نیزبرای این دعا می‌کنیم که شما کامل شوید.


Pa rucaˈn kˈij tek ri Juan ri Bautista xutzˈet chi petenak ri Jesús cˈa riqˈui riyaˈ, xubij: Yareˈ xoka ri achiˈel Alaj Carneˈl ri takon pe ruma ri Dios, riche (rixin) chi nrelesaj quimac ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 و در فردای آن روز یحیی عیسی را دید که به‌جانب او می‌آید. پس گفت: «اینک بره خدا که گناه جهان را برمی دارد!


Can nbij wi cˈa chiwe chi sibilaj ye qˈuiy winek ri xquepe quereˈ pa relebel kˈij y quereˈ chukaˈ pa rukajbel kˈij, winek ri quicukuban quicˈuˈx wuqˈui. Riyeˈ xquetzˈuyeˈ cˈa riqˈui ri Abraham, ri Isaac y ri Jacob pa rajawaren ri caj. 	 و به شما می‌گویم که بسا از مشرق و مغرب آمده، درملکوت آسمان با ابراهیم و اسحاق و یعقوب خواهند نشست؛


Y chukaˈ xquinquijech el pa quikˈaˈ winek ri xa ma ye israelitas ta. Y ri winek riˈ xquetzeˈen chuwij, xquinquichˈey y cˈacˈariˈ xquinquibajij chuwech jun cruz riche (rixin) chi yinquicamisaj. Pero pa rox kˈij xquicˈastej cˈa pe, xchaˈ ri Jesús. 	 و او را به امت‌ها خواهند سپرد تا او رااستهزا کنند و تازیانه زنند و مصلوب نمایند و درروز سوم خواهد برخاست.»


Quecˈariˈ xquibij ri ruteˈ rutataˈ ri achi chique ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, ruma quixibin quiˈ chiquiwech. Ruma ri achiˈaˈ riˈ quiyaˈon chic rubixic chiquiwech chi xabachique jun winek ri xtibin chi ri Jesús yariˈ ri Cristo, ri winek riˈ can nokotex cˈa pe chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 پدر و مادر او چنین گفتند زیرا که از یهودیان می‌ترسیدند، از آنرو که یهودیان با خود عهد کرده بودند که هر‌که اعتراف کند که او مسیح است، ازکنیسه بیرونش کنند.


Yacˈa tek xtipe ri Lokˈolaj Espíritu, can xquixrutijoj y xquixrucˈuaj chupan ri kitzij. Riyaˈ ma pa ruyonil ta cˈa xtichˈo; ruma ri chˈabel cˈa ri xtuyalaˈ chiwe, can ya cˈa riˈ ri bin pe chare chilaˈ chicaj. Y rumariˈ tek Riyaˈ xquerukˈalajsaj yan cˈa chiwe ri xquebanatej ri chiwech apo. 	 ولیکن چون او یعنی روح راستی آید، شما را به جمیع راستی هدایت خواهد کرد زیرا که از خودتکلم نمی کند بلکه به آنچه شنیده است سخن خواهد گفت و از امور آینده به شما خبر‌خواهدداد.


Yacˈa ri Julio ri capitán ma xunimaj ta ri xubij ri Pablo chare. Xa ya ri xubij ri rajaf ri barco y ri xubij ri achi ri ucˈuayon riche (rixin) ri barco, xa yariˈ ri xuben. 	 ولی یوزباشی ناخدا وصاحب کشتی را بیشتر از قول پولس اعتنا نمود.


Chupan cˈa ri tiempo riˈ xbanatej cˈa chi sibilaj ye qˈuiy winek quimolon apo quiˈ riqˈui ri Jesús y ri winek riˈ xqˈuis cˈa quiway. Rumariˈ ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri rudiscípulos y xubij cˈa chique: 	 و در آن ایام باز جمعیت، بسیار شده و خوراکی نداشتند. عیسی شاگردان خود راپیش طلبیده، به ایشان گفت:


Riyix xa yix nacanek y yix moyiˈ. Ruma, ¿achique cˈa ri más nim rukˈij? ¿La ya cami ri kˈanapuek ri cˈo pa rachoch ri Dios o xa can ya ri rachoch ri Dios ri nibano lokˈolaj chare ri kˈanapuek ri cˈo chiriˈ? 	 ای نادانان و نابینایان، آیا کدام افضل است؟ طلا یا هیکلی که طلا را مقدس می‌سازد؟


Yacˈa wi cˈo jun kachˈalal achi o ixok ri yecˈo rachˈalal malcaniˈ tak ixokiˈ quiqˈui, yecˈa riyeˈ ri cˈo chi yeˈilin quiche (quixin), y ma ye ta ri kachˈalal. Riche (rixin) chi queriˈ ri kachˈalal yecowin yequitoˈ más ri malcaniˈ tak ixokiˈ ri can quiyon yecˈo y majun nilin quiche (quixin). 	 اگر مرد یا زن مومن، بیوه هادارد ایشان را بپرورد و بار بر کلیسا ننهد تا آنانی راکه فی الحقیقت بیوه باشند، پرورش نماید.


Achiˈel rubanon ri kachˈacul, cˈo rukˈaˈ, cˈo raken, cˈo runakˈ ruwech, pero xa jun chˈaculaj rubanon ronojel. 	 زیرابدن یک عضو نیست بلکه بسیار است.


Y cˈacˈariˈ xpe ri Jesús xubij chique ri winek ri ye benak chuchapic: ¿Achique cˈa xichˈob riyix? ¿Xichˈob chi yix petenak chuchapic jun alekˈom y rumariˈ icˈamom pe cheˈ y espada? 	 عیسی روی بدیشان کرده، گفت: «گویا بر دزد با شمشیرها وچوبها بجهت گرفتن من بیرون آمدید!


Yacˈa ri achi achiˈel jun coronel ri Lisias rubiˈ xunim riˈ chkacojol, ye rachibilan qˈuiy soldados y riqˈui uchukˈaˈ xbequelesaj pe pa kakˈaˈ. 	 ولی لیسیاس مین باشی آمده، او را به زور بسیار ازدستهای ما بیرون آورد،


Tek cˈo jun chiwe riyix ri cˈo jun pokon banon chare ruma jun chic, ¿achique cˈa ruma can ma nuxibij ta jubaˈ riˈ, xa can jic (choj) nibe cˈa chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, winek ri xa ma quiniman ta ri Cristo, y xa ma chiquiwech ta ri lokˈolaj tak kachˈalal nibe wi riche (rixin) chi ye ta riyeˈ ri yebano ruchojmil ri oyowal ri cˈo chiquicojol? 	 آیا کسی از شما چون بر دیگری مدعی باشد، جرات دارد که مرافعه برد پیش ظالمان نه نزد مقدسان؟


Can titijaˈ cˈa ikˈij yixoc pa ruchiˈ jay ri xa coˈol ruwech. Ruma sibilaj cˈa ye qˈuiy ri winek xticajoˈ xqueˈoc chupan ri ruchiˈ jay riˈ, pero ma xquecowin ta xqueˈoc. 	 «جد و جهد کنید تااز در تنگ داخل شوید. زیرا که به شما می‌گویم بسیاری طلب دخول خواهند کرد و نخواهندتوانست.


Ri rey Herodes chupan ri tiempo riˈ, yecˈo cˈa ye caˈiˈ oxiˈ chiquicojol ri kachˈalal ri xeruchop, riche (rixin) chi xeruyaˈ cˈa pa tijoj pokonal. 	 و در آن زمان هیرودیس پادشاه، دست تطاول بر بعضی از کلیسا دراز کرد


Y ri Cornelio nabey cˈa xutzijoj el chique ronojel ri xutzˈet, cˈacˈariˈ xerutek el cˈa pa tinamit Jope. 	 تمامی ماجرا را بدیشان باز‌گفته، ایشان را به یافا فرستاد.


Y pa tinamit Cesarea cˈo cˈa jun achi Cornelio rubiˈ, y riyaˈ jun capitán. Yecˈo cˈa jun ciento soldados pa rukˈaˈ, y ri jumoc soldados riˈ ye quitzˈakat ri jumoc soldados ri nibix Italiano chique. 	 و در قیصریه مردی کرنیلیوس نام بود، یوزباشی فوجی که به ایطالیانی مشهوراست.


Wachˈalal, riyix iwetaman chi ri ye rufamilia ri kachˈalal Estéfanas y riyaˈ, yeriˈ ri nabey xeniman ri Cristo chiriˈ pa ruwachˈulef Acaya, y riyeˈ can riqˈui cˈa ronojel cánima quichapon quitoˈic ri lokˈolaj tak kachˈalal. Ruma ya samaj riˈ ri xquichaˈ chi niquiben. 	 و‌ای برادران به شماالتماس دارم (شما خانواده استیفان را می‌شناسیدکه نوبر اخائیه هستند و خویشتن را به خدمت مقدسین سپرده اند)،


Rumacˈariˈ nikaben ri rusamaj ri Dios y nikatij pokon. Can kacukuban wi apo kacˈuˈx riqˈui ri cˈaslic Dios. Ya Riyaˈ ri Colonel quiche (quixin) quinojel winek, pero más quiche (quixin) ri yeniman riche (rixin). 	 زیراکه برای این زحمت و بی‌احترامی می‌کشیم، زیراامید داریم به خدای زنده که جمیع مردمان علی الخصوص مومنین را نجات‌دهنده است.


Y ri jun discípulo ri sibilaj xajowex ruma ri Jesús, can yacˈariˈ tek xubij apo chare ri Pedro: Ri xchˈo pe chake, ya ri Ajaf Jesús, xchaˈ. Y ri Simón Pedro, can xu (xe) wi xracˈaxaj queriˈ, can yariˈ xucusaj pe ri rutziak ri relesan ca chrij y xropin ka pa yaˈ riche (rixin) chi ntel pe. 	 پس آن شاگردی که عیسی او را محبت می‌نمود به پطرس گفت: «خداوند است.» چون شمعون پطرس شنید که خداوند است، جامه خود را به خویشتن پیچید چونکه برهنه بود و خود را در دریاانداخت.


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ tek xtikˈalajin jabel chiwech chi riyin can yincˈo wi cˈa riqˈui ri Nataˈ, y riyix yixcˈo wuqˈui riyin y riyin iwuqˈui riyix. 	 و در آن روز شماخواهید دانست که من در پدر هستم و شما در من و من در شما.


Y can yacˈariˈ tek jun chique ri ye cajiˈ ri sibilaj qˈuiy runakˈ tak quiwech cˈo, xuyalaˈ cˈa el jojun vaso pa quikˈaˈ chiquijujunal ri wukuˈ ángeles, vasos ri ye banon riqˈui kˈanapuek, y ye nojnek riqˈui ronojel ri royowal ri Dios, Dios ri can qˈues riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 ویکی از آن چهار حیوان، به آن هفت فرشته، هفت پیاله زرین داد، پر از غضب خدا که تا ابدالاباد زنده است.و قدس از جلال خدا و قوت او پر دودگردید. و تا هفت بلای آن هفت فرشته به انجام نرسید، هیچ‌کس نتوانست به قدس درآید.


Y ri Pedro xubij cˈa chique quinojel ri yecˈo riqˈui, chi queˈel el jubaˈ. Riyaˈ xxuqueˈ ka y xuben cˈa orar. Y xutzuˈ apo ri caminek, y xubij: Tabita, cayacatej. Y ri ixok riˈ can yacˈariˈ xbetzuˈun pe, y tek xutzuˈ cˈa chi cˈo ri Pedro, xyacatej pe. 	 اما پطرس همه رابیرون کرده، زانو زد و دعا کرده، به سوی بدن توجه کرد و گفت: «ای طابیتا، برخیز!» که درساعت چشمان خود را باز کرد و پطرس را دیده، بنشست.


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma xa yix junan riqˈui jun panteón ri acuchi (achique) yaˈon wi jun caminek. Ri rij jabel sek y chˈajchˈoj, yacˈa ri rupan xa ma chˈajchˈoj ta, xa ruyon rubakil caminek cˈo. 	 وای بر شما‌ای کاتبان و فریسیان ریاکار که چون قبور سفید شده می‌باشید که از بیرون، نیکو می‌نماید لیکن درون آنها از استخوانهای مردگان و سایر نجاسات پراست!


Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij chare ri Jesús: Ajaf, ¿tek riyit xatzijoj re cˈambel tzij reˈ, la xaxu (xaxe) wi chake riyoj ri yoj adiscípulos, o xabij chukaˈ chique quinojel ri winek? 	 پطرس به وی گفت: «ای خداوند، آیا این مثل را برای ما زدی یا بجهت همه.»


Y ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley xubij: Ya ri achi ri xjoyowan ruwech, xchaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chare ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley: Wacami cabiyin cˈa y tabanaˈ achiˈel xuben ri achi aj Samaria, xchaˈ chare. 	 گفت: «آنکه بر او رحمت کرد.» عیسی وی را گفت: «برو و تو نیز همچنان کن.»


Can ma nichˈob ta cˈa jubaˈ chi xa más utz chake riyoj chi xaxu (xaxe wi) ri jun nicom pa kaqˈuexel konojel y ma yojcom ta konojel xaxu (xaxe wi) ruma ri jun riˈ, xchaˈ. 	 و فکر نمی کنید که بجهت مامفید است که یک شخص در راه قوم بمیرد وتمامی طائفه هلاک نگردند.»


Pero ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin majun itzel espíritu ri cˈo ta wuqˈui. Riyin ya cˈa ri Nataˈ ri nyaˈ rukˈij, pero chiwech riyix xa ma que ta riˈ. Rumariˈ tek riyix niben chuwe chi majun nukˈij. 	 عیسی جواب داد که «من دیو ندارم، لکن پدرخود را حرمت می‌دارم و شما مرا بی‌حرمت می‌سازید.


Y ri Jesús xelesex cˈa el pa rachoch ri Caifás, y xucˈuex pa palacio riche (rixin) chi xbejach pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ. Y nimakˈaˈ cˈa tek xbanatej riˈ. Y ri ye ucˈuayon apo riche (rixin) ri Jesús man cˈa xeˈoc ta apo ri pa palacio, ruma chiquiwech riyeˈ can xajan. Y chukaˈ riche (rixin) chi queriˈ riyeˈ ma xajan ta cˈa niquitij ri achique ri nitij chupan ri nimakˈij pascua. 	 بعد عیسی را از نزد قیافا به دیوانخانه آوردند و صبح بود و ایشان داخل دیوانخانه نشدند مبادا نجس بشوند بلکه تا فصح را بخورند.


Y ya cˈa Riyaˈ ri nicukuban kacˈuˈx tek yojcˈo pa tak tijoj pokonal, riche (rixin) chi tek riyoj yekatzˈet chi yecˈo kachˈalal ri yecˈo pa tak tijoj pokonal, can yojcowin cˈa yekatoˈ. Can yojcowin wi cˈa nikacukubaˈ quicˈuˈx, achiˈel rubanon ri Dios kiqˈui riyoj. 	 که ما را در هر تنگی ما تسلی می‌دهد تا مابتوانیم دیگران را در هر مصیبتی که باشد تسلی نماییم، به آن تسلی که خود از خدا یافته‌ایم.


Y ri Jacobo y ri Juan, ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, can yacˈariˈ tek xquiyaˈ ca ri quijucuˈ y ri quitataˈ y xquitzekelbej el ri Jesús. 	 در حال، کشتی و پدر خود را ترک کرده، از عقب او روانه شدند.


Y tek ri winek xquicˈaxaj cˈa chi ri Pablo xa can nichˈo pe chique ri pan hebreo, ri quichˈabel riyeˈ, rumariˈ can majun chic cˈa ri xchˈo. Y ri Pablo xuchop cˈa tzij y xubij: 	 چون شنیدند که به زبان عبرانی با ایشان تکلم می‌کند، بیشتر خاموش شدند. پس گفت:


Riyit awetaman chi quinojel ri kachˈalal ri yecˈo pa tak tinamit riche (rixin) ri Asia yin quiyaˈon chic ca. Can achiˈel xquiben ri kachˈalal Figelo y ri Hermógenes, can queriˈ chukaˈ xquiben riyeˈ. 	 از این آگاه هستی که همه آنانی که در آسیا هستند، از من رخ تافته‌اند که از آنجمله فیجلس و هرموجنس می‌باشند.


Y can yacˈariˈ tek ri winek xebeyacatej pe chiquij ri Pablo y ri Silas. Y chukaˈ ri aj kˈatbel tak tzij xquichˈanabaˈ ri Pablo y ri Silas, y cˈacˈariˈ xquitek quichˈayic tzan xcˈaˈy. 	 پس خلق بر ایشان هجوم آوردند و والیان جامه های ایشان را کنده، فرمودند ایشان را چوب بزنند.


Y yacˈariˈ tek ri rey Agripa xubij chare ri Pablo: Nyaˈ cˈa kˈij chawe riche (rixin) chi yachˈo, xchaˈ chare. Y ri Pablo xuyec cˈa rukˈaˈ, y yareˈ ri chˈabel ri xerucusaj riche (rixin) chi nutoˈ riˈ y nukˈalajsaj chi majun rumac. Y xuchop rubixic: 	 اغریپاس به پولس گفت: «مرخصی که کیفیت خود را بگویی.»


Ri Isaías cˈo ri xubij ca chikij riyoj israelitas. Riyaˈ can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Riyoj ri riy rumam ca ri Israel, can sibilaj yoj qˈuiy. Can yoj achiˈel ri sanayiˈ ri cˈo chuchiˈ ri mar, ruma can majun ri nicowin ta najlan kiche (kixin). Xa yacˈa ri ma yoj qˈuiy ta ri xkojcolotej. 	 و اشعیا نیز در حق اسرائیل ندامی کند که «هرچند عدد بنی‌اسرائیل مانند ریگ دریا باشد، لکن بقیه نجات خواهند یافت؛


Yacˈa riyin nbij chiwe: Ri achi ri nujech ca ri rixjayil y xa ma ruma ta chi ri ixok xucˈom ruwech jun chic achi; ri achijlon riˈ can nuben wi cˈa chare ri rixjayil chi nimacun tek nibe chic riqˈui jun achi. Ri achijlon riˈ can nimacun wi, y queriˈ chukaˈ ri jun chic achi ri nicˈamo ri ixok ri jachon ca, can nimacun cˈa chukaˈ. 	 لیکن من به شما می‌گویم، هر کس بغیر علت زنا، زن خود را از خود جدا کند باعث زنا کردن اومی باشد، و هر‌که زن مطلقه را نکاح کند، زنا کرده باشد.


Y chukaˈ tek xixban cˈa bautizar, yacˈariˈ tek can achiˈel xixmuk junan riqˈui ri Cristo, y yariˈ chukaˈ can achiˈel cˈa xixcˈastej el junan riqˈui. Queriˈ xiben ruma chi can xicukubaˈ wi cˈa icˈuˈx riqˈui ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios, uchukˈaˈ ri xcˈason riche (rixin) ri Cristo chiquicojol ri caminakiˈ. Rumariˈ xiwil cˈa ri icˈaslen riqˈui. 	 و با وی در تعمید مدفون گشتید که در آن هم برخیزانیده شدید به ایمان بر عمل خدا که او را ازمردگان برخیزانید.


Quecˈariˈ xquiben ye qˈuiy chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca. Xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y ri Dios utz xerutzˈet ruma queriˈ xquiben. 	 زیرا که به این، برای قدما شهادت داده شد.


Pero xa ruma cˈa chi ri Dios ma xka ta chuwech ri xquiben ri katiˈt kamamaˈ, ruma ma xquiben ta ronojel ri xubij chupan ri nabey trato, rumariˈ tek ri tzˈibatal ca nubij: Xtapon na jun kˈij, xchaˈ ri Ajaf, tek xtinben jun cˈacˈacˈ trato quiqˈui ri aj Israel y ri aj Judá. 	 چنانکه ایشان را ملامت کرده، می‌گوید: «خداوند می‌گوید اینک ایامی می‌آید که با خاندان اسرائیل و خاندان یهوداعهدی تازه استوار خواهم نمود.


Y yacˈariˈ tek cˈo jun chˈabel xquicˈaxaj chupan ri sutzˈ riˈ, y xubij: Yareˈ ri Nucˈajol y can sibilaj nwajoˈ. Can ya cˈa Riyaˈ tiwacˈaxaj, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 آنگاه صدایی از ابر برآمد که «این است پسرحبیب من، او را بشنوید.»


Tek xa wakiˈ chic cˈa kˈij nrajoˈ riche (rixin) chi ma napon ri kˈij riche (rixin) ri nimakˈij pascua, ri Jesús xbe pa tinamit Betania, ri rutinamit ri Lázaro; ri Lázaro ri xcom el y xbecˈasox pe chiquicojol ri caminakiˈ ruma ri Jesús. 	 پس شش روز قبل از عید فصح، عیسی به بیت عنیا آمد، جایی که ایلعازر مرده را از مردگان برخیزانیده بود.


Majun cˈa tukˈol ka riˈ ruyon. Wi cˈo jun chicojol ri nunaˈ chi cˈo qˈuiy retaman chrij ri naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef, nicˈatzin chi nuchˈutinirisaj riˈ y tujalaˈ ri ruchˈobonic. Tubanaˈ achiˈel chi xa majun naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef riqˈui, riche (rixin) chi riyaˈ nril ri kitzij naˈoj. 	 زنهارکسی خود را فریب ندهد! اگر کسی از شما خودرا در این جهان حکیم پندارد، جاهل بشود تاحکیم گردد.


Ruma ri fariseos y quinojel ri nicˈaj chic winek israelitas, xa ya ri ye quibin ca ri catiˈt quimamaˈ, xa yariˈ ri yequibanalaˈ. Ruma wi xa ma niquichˈej ta qˈuiy mul ri quikˈaˈ, can ma yewaˈ ta. 	 زیرا که فریسیان و همه یهود تمسک به تقلید مشایخ نموده، تا دستها را بدقت نشویند غذا نمی خورند،


Queriˈ nbij chiwe ruma xa xtoka achiˈel tika jun trampa. Queriˈ rubanic tek xtoka pa quiwiˈ quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 زیرا که مثل دامی بر جمیع سکنه تمام روی زمین خواهد آمد.


Yacˈa re wacami nbij cˈa chiwe: Ticukubaˈ icˈuˈx, ruma majun ri xticom ta, xa can xu (xe) wi re barco ri xtiqˈuis ca. 	 اکنون نیزشما را نصیحت می‌کنم که خاطرجمع باشید زیراکه هیچ ضرری به‌جان یکی از شما نخواهد رسیدمگر به کشتی.


Y tek riyeˈ xetaneˈ ka chi tzij, xpe ri Jacobo y xubij cˈa: Quiniwacˈaxaj cˈa, wachˈalal wech aj Israel: 	 پس چون ایشان ساکت شدند، یعقوب رو آورده، گفت: «ای برادران عزیز، مرا گوش گیرید.


Y can kitzij cˈa re nbij chiwe: Ronojel cˈa ri xtixim waweˈ chuwech re ruwachˈulef xtiximeˈ chukaˈ chilaˈ chicaj. Ronojel cˈa ri xtiquir waweˈ chuwech ri ruwachˈulef xtiquiritej chilaˈ chicaj. 	 هرآینه به شما می‌گویم آنچه برزمین بندید، در آسمان بسته شده باشد و آنچه برزمین گشایید، در آسمان گشوده شده باشد.


Ruma tek xyaˈox (xyaˈ) rukˈij rucˈojlen ruma ri Dios Tataˈixel, cˈo cˈa jun chˈabel ri xbix pe acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj rukˈij rucˈojlen ri nimalaj Dios y xubij: Yareˈ ri Nucˈajol ri sibilaj nwajoˈ y nucukuban nucˈuˈx riqˈui, xchaˈ. 	 زیرا از خدای پدر اکرام و جلال یافت هنگامی که آوازی از جلال کبریایی به اورسید که «این است پسر حبیب من که از وی خشنودم.»


Y ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús chique, xyacatej coyowal. 	 پس تمام اهل کنیسه چون این سخنان راشنیدند، پر از خشم گشتند.


Wi cˈo cˈa jun ri nipe wuqˈui riche (rixin) chi nrajoˈ yirutzekelbej, cˈo cˈa chi can yin cˈa riyin ri más yirajoˈ. Man cˈa rucˈamon ta cˈa chi ya ta ri ruteˈ rutataˈ ri más yerajoˈ que chinuwech riyin. Ni ma rucˈamon ta chukaˈ chi ya ta ri rixjayil, ri ye ralcˈual, ri ye rachˈalal ri más yerajoˈ o xa ya ri rucˈaslen riyaˈ mismo ri más nrajoˈ. Cˈo cˈa chi can yin cˈa riyin ri más yirajoˈ. Ruma wi ma que ta riˈ ri nuben, ma nicowin ta cˈa ntoc tzekelbey wuche (wixin). 	 «اگرکسی نزد من آید و پدر، مادر و زن و اولاد وبرادران و خواهران، حتی جان خود را نیز دشمن ندارد، شاگرد من نمی تواند بود.


Y ruma xa ma junan ta cˈa quiwech, xquichop chi xebe el. Pero can cˈa xquicˈaxaj na el ri ruqˈuisbel tak chˈabel ri xubij ri Pablo. Y riyaˈ xubij: Ri chˈabel ri xuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chare ri profeta Isaías ri xkˈalajsan ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi xubij chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, can utz chukaˈ nuben chi nibix chiwe riyix, ruma ri Lokˈolaj Espíritu xubij cˈa: 	 و چون با یکدیگر معارضه می‌کردند، از او جدا شدند بعداز آنکه پولس این یک سخن را گفته بود که «روح‌القدس به وساطت اشعیای نبی به اجداد مانیکو خطاب کرده،


Y qˈuiy cˈa kˈij ri Jesús xucˈutulaˈ riˈ chiquiwech ri junan xeˈel el riqˈui chiriˈ pa Galilea riche (rixin) chi xebe pa Jerusalem. Y yecˈa riyeˈ riˈ ri xetzˈeto y xekˈalajsan ri Jesús chique ri winek. 	 و او روزهای بسیار ظاهر شد بر آنانی که همراه او از جلیل به اورشلیم آمده بودند که الحال نزد قوم شهود او می‌باشند.


Xa rumacˈariˈ tek riyin yencusaj cˈambel tak tzij riche (rixin) chi yichˈo quiqˈui riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ niquitzuˈ y xa ma nichˈobotej ta chiquiwech ri niquitzuˈ, y riche (rixin) chi astapeˈ niquicˈaxaj y xa ma nikˈax ta chiquiwech ri niquicˈaxaj. 	 از این جهت با اینها به مثلها سخن می گویم که نگرانند و نمی بینند و شنوا هستند ونمی شنوند و نمی فهمند.


Pero ri ixok aj Samaria xubij cˈa chare ri Jesús: Riyit yit jun israelita, ¿y achique ruma tek nacˈutuj ayaˈ chuwe riyin, ri xa yin jun aj Samaria? xchaˈ ri ixok. Riyaˈ xubij queriˈ ruma chi ri ye israelitas y ri ye aj Samaria ma yechˈaben ta quiˈ (yechˈo ta chiquiwech). 	 زن سامری بدو گفت: «چگونه تو که یهود هستی ازمن آب می‌خواهی و حال آنکه زن سامری می‌باشم؟» زیرا که یهود با سامریان معاشرت ندارند.


Ruma tek re ixok reˈ xukˈej chuwij re jun akˈom jubul ruxlaˈ, riyaˈ xa can xuben yan apo nuchojmil riche (rixin) chi xquibemuk ca. 	 و این زن که این عطر را بر بدنم مالید، بجهت دفن من کرده است.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ: ¿Achique rubanic xtinbij chrij ri rajawaren ri Dios? ¿Y achoj riqˈui njunumaj wi? ¿Y achique ta cami cˈambel tzij ri nikˈalajsan riche (rixin)? 	 و گفت: «به چه چیز ملکوت خدا را تشبیه کنیم و برای آن چه مثل بزنیم؟


Y can sibilaj cˈa kˈaxon ri cˈo pa ránima Riyaˈ. Rumariˈ can riqˈui cˈa ronojel ránima nuben orar. Y ruma chukaˈ ri kˈaxon riˈ, ri yaˈ ri ntel chrij, xa can achiˈel chic nimaˈk tak tzˈuj quicˈ ri yeka pan ulef. 	 پس به مجاهده افتاده به سعی بلیغتردعا کرد، چنانکه عرق او مثل قطرات خون بود که بر زمین می‌ریخت.


Y tibij chukaˈ chare chi can jabel ruwarukˈij ri winek ri can rucukuban rucˈuˈx wuqˈui y ma yirumalij ta ca, xeˈucheˈex el y xebe. 	 و خوشابحال کسی‌که در من لغزش نخورد.»


Y cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri achi ri chakiˈj ri rukˈaˈ: Tayukuˈ la akˈaˈ. Y ri achi can xu (xe wi) xuyuk ri rukˈaˈ, can yacˈariˈ xchojmir y xuben achiˈel ri jun chic rukˈaˈ. 	 آنگاه آن مرد را گفت: «دست خود را دراز کن!» پس دراز کرده، مانند دیگری صحیح گردید.


Y ri winek ri ma ye utz ta, xquebequicˈakaˈ cˈa ca chupan ri nimalaj kˈakˈ, y chiriˈ cˈa xqueˈokˈ wi y xtiquikachˈachˈej quey. 	 ایشان را در تنور آتش خواهندانداخت، جایی که گریه و فشار دندان می‌باشد.»


Y tek xkayaˈ cˈa ca ri tinamit Neápolis, xojbe pa tinamit Filipos. Y ri Filipos jun cˈa nimalaj tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Macedonia. Y ri winek cˈa ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ, ye romanos. Tek xojapon ri pa tinamit riˈ, xojcˈojeˈ cˈa ka caˈiˈ oxiˈ kˈij chiriˈ. 	 و از آنجا به فیلپی رفتیم که شهر اول ازسرحد مکادونیه و کلونیه است و در آن شهر‌چندروز توقف نمودیم.


Y riyin chukaˈ nbij cˈa chawe chi riyit Pedro chic cˈa abiˈ, y pa ruwiˈ re abej reˈ xtinpabaˈ wi ri nuˈiglesia, y man cˈa xtichˈacatej ta ruma ruchukˈaˈ ri camic. 	 و من نیز تو را می‌گویم که تویی پطرس و بر این صخره کلیسای خود را بنا می‌کنم و ابواب جهنم بر آن استیلا نخواهد یافت.


Ticˈutuj cˈa chare ri Dios chi yeruben ta bendecir ri winek ri yerayin itzel pan iwiˈ, y tibanaˈ chukaˈ orar pa quiwiˈ ri yekˈaban tzij chiwij. 	 و هر‌که شما رالعن کند، برای او برکت بطلبید و برای هرکه با شماکینه دارد، دعای خیر کنید.


Y cˈo cˈa chukaˈ ri nwajoˈ nbij chiwe riyix ri ma yix israelitas ta: Yin jun apóstol ri takon pe chiwe riyix ri ma yix israelitas ta. Can nyaˈ wi cˈa rukˈij ri nusamaj. 	 زیرا به شما‌ای امت هاسخن می‌گویم پس از این‌روی که رسول امت هامی باشم خدمت خود را تمجید می‌نمایم،


Y riyaˈ nrachibilaj el chukaˈ ri kachˈalal Onésimo, ri iwinak. Ri Onésimo can cukul cˈa rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y sibilaj nwajoˈ. Re caˈiˈ kachˈalal reˈ xtibequitzijoj cˈa chiwe ronojel ri banatajnek waweˈ. 	 با انیسیمس، برادر امین وحبیب که از خود شماست، شما را از همه گزارش اینجا آگاه خواهند ساخت.


Yacˈa tek ri Jesús xracˈaxaj pe, chanin xubij chare ri achi ri principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios: Ma taxibij ta awiˈ ruma ri xobix chawe. Xaxu (xaxe wi) tacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui, xchaˈ chare. 	 عیسی چون سخنی را که گفته بودند شنید، درساعت به رئیس کنیسه گفت: «مترس ایمان آور وبس!»


Y riyix tibanaˈ utzil tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Laodicea. Y tiyaˈ chukaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Ninfas y quinojel ri quiniman chic ri Jesucristo ri nibix iglesia chique ri niquimol quiˈ pa rachoch riyaˈ. 	 برادران در لاودکیه و نیمفاس و کلیسایی را که در خانه ایشان است سلام رسانید.


Pero ruma chi ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, rumariˈ más utz chi ri achi ticˈojeˈ jun rixjayil y ri ixok ticˈojeˈ jun rachijil. 	 لکن بسبب زنا، هر مرد زوجه خود را بدارد و هر زن شوهر خود را بدارد.


Ruma ri yaˈ riˈ cˈo cˈa jantek nosilox ca ruma jun ángel ri nipe chilaˈ chicaj. Y ya cˈa ri yawaˈ ri nika ka nabey chupan ri yaˈ tek silon chic ca, ya cˈa yawaˈ riˈ ri nicˈachoj. Y xabachique ta na yabil ntoc chare ri yawaˈ, nicˈachoj el. 	 و در آنجا مردی بود که سی و هشت سال به مرضی مبتلا بود.


Ri David xbe chucanoxic wey chiriˈ pa rachoch ri Dios, y can ya ri lokˈolaj tak caxlan wey ri xbejach pe chare. Riyaˈ xutij ri lokˈolaj tak caxlan wey riˈ, y xuyaˈ chukaˈ chique ri ye benak riqˈui. Pero ma riqˈui wi riˈ, ma mac ta ri xquiben, astapeˈ ri caxlan wey riˈ xaxu (xaxe) wi ri sacerdotes yetijo, xchaˈ ri Jesús. 	 که چگونه به خانه خدا درآمده نان تقدمه را گرفته بخورد و به رفقای خود نیز داد که خوردن آن جز به کهنه روا نیست.»


xa can riche (rixin) chukaˈ chi nikˈalajin chkawech riyoj achique rubaniquil tek yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac, riyoj ri nikanimaj ri Dios ri xcˈason pe riche (rixin) ri Kajaf Jesús chiquicojol ri caminakiˈ. 	 بلکه برای ما نیزکه به ما محسوب خواهد شد، چون ایمان آوریم به او که خداوند ما عیسی را از مردگان برخیزانید،که به‌سبب گناهان ما تسلیم گردید و به‌سبب عادل شدن ما برخیزانیده شد.


Y riyin, yaˈ ri ncusaj riche (rixin) chi yixinben bautizar. Pero ri jun achi ri xtipe, riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu xquixruben wi bautizar. 	 من شما را به آب تعمید دادم. لیکن او شما را به روح‌القدس تعمید خواهد داد.»


Pero xa chanin cˈa xinyaˈ ca ri tinamit Troas y xipe pa Macedonia. Ruma can nikˈaxo ri wánima ruma ma xkil ta kiˈ riqˈui ri Tito chilaˈ pa Troas. Y riyin xa can nwajoˈ yan nwacˈaxaj chare ri Tito achique ibanon riyix chiriˈ. Rumariˈ xenyaˈ cˈa ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Troas y xipe waweˈ pa Macedonia. 	 در روح خود آرامی نداشتم، از آن رو که برادرخود تیطس را نیافتم، بلکه ایشان را وداع نموده، به مکادونیه آمدم.


Ruma tek xtapon cˈa ri kˈij riche (rixin) ri tijoj pokonal, yacˈariˈ tek ri tinamit riˈ xtucˈul rutojbalil ronojel ri ye rubanalon pe, y can xtibanatej cˈa ronojel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 زیرا که همان است ایام انتقام، تا آنچه مکتوب است تمام شود.


Yacˈa chupan ri nimakˈij riˈ, ri achiˈaˈ israelitas ri yeˈetzelan riche (rixin) ri Jesús, yexuleˈ yejoteˈ chucanoxic y niquicˈutulaˈ cˈa chique ri winek: ¿La ma itzˈeton ta ri jun achi riˈ? yechaˈ. 	 اما یهودیان در عید او را جستجو نموده، می‌گفتند که او کجااست.


Ri achi ri xunataj cˈa ri Isaías chi xtipe nabey, ya ri Juan ri Bautista. Y riyaˈ xcˈojeˈ cˈa pa jun desierto, y xubij cˈa chique ri winek ri xeˈapon riqˈui, chi titzolin cˈa pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios y tiquibanaˈ bautizar quiˈ, riche (rixin) chi queriˈ ri Dios nucuy ri quimac. Y ye qˈuiy ri xeruben el bautizar. 	 یحیی تعمید‌دهنده در بیابان ظاهر شد وبجهت آمرزش گناهان به تعمید توبه موعظه می‌نمود.


Ri Jesús xrelesaj cˈa el ri achi riˈ chiquicojol ri winek y xujuˈ ruwiˈ rukˈaˈ pa tak ruxquin. Cˈacˈariˈ ri Jesús xchuban, y xuyaˈ chukaˈ apo ruwiˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ rakˈ ri achi riˈ. 	 پس او را از میان جماعت به خلوت برده، انگشتان خود را در گوشهای او گذاشت و آب دهان انداخته، زبانش را لمس نمود؛


Y tek xekˈax jucˈan chic ruchiˈ yaˈ, xeˈapon cˈa ri pa tinamit Efeso. Ri Pablo xeruyaˈ ca ri Priscila y ri Aquila, y xbe chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Junan cˈa niquichˈob rij ri ruchˈabel ri Jesucristo quiqˈui ri israelitas. 	 و چون به افسس رسید آن دو نفر را درآنجا رها کرده، خود به کنیسه درآمده، با یهودیان مباحثه نمود.


Y nisamej chilaˈ chicaj, chupan ri kitzij rachoch ri Dios, ri banon ruma ri Ajaf Dios y ma winek ta ye banayon. 	 که خادم مکان اقدس و آن خیمه حقیقی است که خداوند آن را برپا نمود نه انسان.


chique ri apóstoles, y ri puek riˈ nijach cˈa chiquiwech ri nicˈatzin quitoˈic. 	 به قدمهای رسولان می‌نهادند و به هر یک بقدراحتیاجش تقسیم می‌نمودند.


Y tek ri Pedro xerutzˈet ri winek, xubij cˈa chique: Wech aj Israel, ¿achique cˈa ruma tek nimey re xbanatej? ¿Y achique ruma tek xa yoj cˈa riyoj ri yojitzuˈ? Ruma re achi reˈ xbiyin, pero ma ya ta ri kachukˈaˈ riyoj ri xbano, y chukaˈ ma ya ta ri utz ri nikaben chuwech ri Dios ri xbano. 	 آنگاه پطرس ملتفت شده، بدان جماعت خطاب کرد که «ای مردان اسرائیلی، چرا از این کار تعجب دارید و چرا بر ما چشم دوخته‌اید که گویا به قوت و تقوای خود این شخص را خرامان ساختیم؟


Ri kˈij cˈa riˈ, xa nakaj chic cˈa cˈo ri jun chique ri quinimakˈij ri israelitas ri pascua rubiˈ. 	 و فصح که عید یهود باشد، نزدیک بود.


Y majun ri rukumun chic ruyaˈal uva ri cˈo yan chic kˈij yacon, y cˈa ta riˈ nrajoˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva. Ma que ta riˈ. Ruma xa xtubij: Ri ruyaˈal uva ri cˈo yan chic kˈij yacon yariˈ ri más utz. 	 و کسی نیست که چون شراب کهنه را نوشیده فی الفور نو را طلب کند، زیرا می‌گوید کهنه بهتراست.»


¿La cˈo ta cami jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ruchˈabel ri Dios ojer ca, ri man ta xutij pokon pa quikˈaˈ ri ye katiˈt kamamaˈ? Quinojel xquitij pokon. Ri katiˈt kamamaˈ xequicamisaj ri xebin chi can xtipe na wi ri Cristo ri choj rucˈaslen. Y tek xoka cˈa ri Cristo, yix chic cˈa riyix ri xixjacho riche (rixin) y xicˈutuj chi ticamisex. 	 کیست ازانبیا که پدران شما بدو جفا نکردند؟ و آنانی راکشتند که از آمدن آن عادلی که شما بالفعل تسلیم کنندگان و قاتلان او شدید، پیش اخبارنمودند.


Can niquicot wi ri wánima ruma xininataj chic pe, pero ma ruma ta cˈa ri ofrenda ri xitek pe chuwe, ma que ta riˈ. Ri wánima niquicot ruma wetaman chi ri ofrenda riˈ cˈo cˈa chukaˈ utz ri nucˈom pe chiwe riyix. 	 نه آنکه طالب بخشش باشم، بلکه طالب ثمری هستم که به حساب شما بیفزاید.


Y chiquicojol cˈa quinojel ri winek ri ye aponak pa tinamit Jerusalem riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Dios chupan ri nimakˈij, yecˈo chukaˈ ye caˈiˈ oxiˈ winek griegos. 	 و از آن کسانی که در عید بجهت عبادت آمده بودند، بعضی یونانی بودند.


Y yin cˈa riyin ri utzilaj Aj Yukˈ. Ri utzilaj Aj Yukˈ, can nuyaˈ wi ri rucˈaslen cuma ri rucarneˈl. 	 «من شبان نیکو هستم. شبان نیکو جان خودرا در راه گوسفندان می‌نهد.


Pero ri ángel riˈ xubij chuwe: Man cˈa tayaˈ ta nukˈij riyin. Riyin xa yin jun chukaˈ rusamajel ri Dios can achiˈel riyit, y xa yin achiˈel chukaˈ ri nicˈaj chic, ri awachˈalal awiˈ quiqˈui pa rubiˈ ri Jesús ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, ri nibix profetas chique, y yin achiˈel chukaˈ ri yeniman re chˈabel re ye tzˈibatal chupan re wuj reˈ. Can ya cˈa ri Dios tayaˈ rukˈij, xchaˈ chuwe. 	 او مرا گفت: «زنهار نکنی، زیرا که همخدمت با تو هستم و با انبیا یعنی برادرانت و باآنانی که کلام این کتاب را نگاه دارند. خدا راسجده کن.»


Riyix chukaˈ nibij: Ri ninatan ri altar riche (rixin) chi nuben jurar, astapeˈ ma nuben ta cˈa ri xubij, riˈ majun nuben. Yacˈa ri ninatan ri ofrenda ri nicˈojeˈ pa ruwiˈ ri altar riche (rixin) chi nuben jurar, riˈ cˈo chi nuben. 	 "و هر‌که به مذبح قسم خورد باکی نیست لیکن هر‌که به هدیه‌ای که بر آن است قسم خورد، بایدادا کند."


Y tek xkacˈaxaj cˈa queriˈ, riyoj y ri kachˈalal aj Cesarea can xkatij kakˈij xkabij chare ri Pablo chi ma tibe ta pa Jerusalem. 	 پس چون این را شنیدیم، ما و اهل آنجا التماس نمودیم که به اورشلیم نرود.


Y tek ri Pedro xracˈaxaj chi queriˈ xubij ri Jesús, xucˈuaj el jubaˈ quelaˈ y xbechapon pe chare. Can xubij cˈa chare: ¿Achique ruma ma napokonaj ta awiˈ riyit? Man ta nibanatej achiˈel ri xabij riyit Ajaf, xchaˈ ri Pedro. 	 و پطرس او را گرفته، شروع کرد به منع نمودن و گفت: «حاشا از تو‌ای خداوندکه این بر تو هرگز واقع نخواهد شد!»


Yacˈariˈ tek ri ángel chanin xubij chare ri María: Ma taxibij ta awiˈ. Riyit awilon rutzil ri Dios. 	 فرشته بدو گفت: «ای مریم ترسان مباش زیرا که نزد خدا نعمت یافته‌ای.


Y tek ri Jesús rubin chic cˈa ronojel reˈ chique ri ye rachˈalal, Riyaˈ cˈa xcˈojeˈ na ca ri chiriˈ pa Galilea. 	 چون این را بدیشان گفت، در جلیل توقف نمود.


Rumariˈ ri kachˈalal achi ri ruchojmirisan chic chi nicˈuleˈ, ma tutzolij ta riˈ chrij. Y ri kachˈalal ri ma ruchˈobon ta chi nucanoj ixok, man cˈa tucanoj ta, xa ticˈojeˈ chi queriˈ. 	 اگر با زن بسته شدی، جدایی مجوی واگر از زن جدا هستی دیگر زن مخواه.


Yacˈa tek xbeqˈuiy pe ri ticoˈn y xuchop xebeˈel pe ri ruwiˈ, cˈa yacˈariˈ tek xkˈalajin ri itzel kˈayis. 	 و وقتی که گندم رویید و خوشه برآورد، کرکاس نیز ظاهر شد.


Y queriˈ chukaˈ riyoj ri kaniman chic ri Cristo, yoj qˈuiy y jalajoj ruwech kasamaj. Pero junan kawech y nikatolaˈ kiˈ ruma konojel xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 همچنین ما که بسیاریم، یک جسدهستیم در مسیح، اما فرد اعضای یکدیگر.


Can xu (xe) wi xquibij ca queriˈ ri ángeles, can yacˈariˈ tek xebe chilaˈ chicaj. Y can xu (xe wi) cˈa xebe ri ángeles riˈ, ri aj yukˈaˈ can yacˈariˈ xquibilaˈ ka chiquiwech: Joˈ chanin pa Belén. Joˈ chutzˈetic ri acˈal ri xalex chilaˈ. Ruma ri Ajaf can xutek pe rubixic chake. 	 و چون فرشتگان از نزد ایشان به آسمان رفتند، شبانان با یکدیگر گفتند: «الان به بیت لحم برویم و این چیزی را که واقع شده و خداوند آن را به ما اعلام نموده است ببینیم.»


Y wi cˈo cˈa jun winek ri nrajoˈ nuben jun etzelal chique ri ye caˈiˈ riˈ, ma xticowin ta chiquij. Ruma ri ye caˈiˈ riˈ, can ntel cˈa kˈakˈ pa tak quichiˈ riche (rixin) chi yequiqˈuis ri yecˈuluˈan quiche (quixin). Y ri jun ri can cˈo cˈa nrajoˈ nuben chique, can xtiqˈuis wi cˈa ruma ri kˈakˈ ri ntel pa tak quichiˈ ri ye caˈiˈ riˈ. 	 و اگر کسی بخواهد بدیشان اذیت رساند، آتشی از دهانشان بدر شده، دشمنان ایشان را فرو می‌گیرد؛ و هر‌که قصد اذیت ایشان دارد، بدینگونه باید کشته شود.


Y yecˈo cˈa chique ri winek aj chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri niquibilaˈ cˈa: ¿La ma ya ta cami cˈa achi reˈ ri nicanox riche (rixin) chi nicamisex? 	 پس بعضی از اهل اورشلیم گفتند: «آیا این آن نیست که قصد قتل او دارند؟


Rumariˈ xpe woyowal chique ri winek ri xebano queriˈ. Y riyin xinbij cˈa: Ri cánima re winek reˈ xa ma wuqˈui ta riyin cˈo wi, xa chiquij nicˈaj chic benak wi. Can niquiben chi ma quetaman ta ri utzilaj bey ri ncˈutun chiquiwech. 	 از این جهت به آن گروه خشم گرفته، گفتم ایشان پیوسته در دلهای خودگمراه هستند و راههای مرا نشناختند.


Riyoj binakil yixkanataj ri pa tak kaˈoración. Can nikamatioxij chare ri Katataˈ Dios iwuma riyix. 	 پیوسته درباره جمیع شما خدا را شکرمی کنیم و دائم در دعاهای خود شما را ذکرمی نماییم،


Yacˈa ri más nim chˈacoj, ya ri can riqˈui quicoten nacˈuaj jun cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. 	 لیکن دینداری با قناعت سود عظیمی است.


Y tek xtapon cˈa chukaˈ ri kˈij riche (rixin) chi xtikˈat tzij pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ, xticˈastej cˈa pe ri jun reina ri xcˈojeˈ ojer ca, ri xkˈato tzij pa ruwiˈ ri ruwachˈulef ri cˈo pa sur. Y xtubij cˈa chi ma utz ta xquiben ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ. Ruma tek xcˈaseˈ ri jun reina riˈ, sibilaj nej xbiyin wi riche (rixin) chi xoracˈaxaj ri runaˈoj ri jun rey riche (rixin) re Israel, ri xubiniˈaj Salomón ri xcˈojeˈ ojer ca, y wacami yincˈo riyin ri más nim nukˈij que chuwech ri rey Salomón. Y xa ma yinquinimaj ta ri winek, xchaˈ ri Jesús. 	 ملکه جنوب در روز داوری با این فرقه برخاسته، برایشان حکم خواهد کرد زیرا که از اقصای زمین آمد تا حکمت سلیمان را بشنود، و اینک شخصی بزرگتر از سلیمان در اینجا است.


Y ri Jesús xubij chare: Ri can yirajoˈ cˈa riyin, can nuben cˈa ri nubij ri nuchˈabel. Ri jun winek cˈa ri xtibano queriˈ, can xtajowex cˈa ruma ri Nataˈ. Y ri Nataˈ y riyin can xkojpe riqˈui y xtikaben cˈa kachoch pa ránima. 	 عیسی در جواب او گفت: «اگر کسی مرا محبت نماید، کلام مرا نگاه خواهد داشت و پدرم او رامحبت خواهد نمود و به سوی او آمده، نزد وی مسکن خواهیم گرفت.


Y xabachique cˈa winek ri nacˈaxan re chˈabel reˈ y can nuben, can njunumaj cˈa riqˈui jun achi ri cˈo runaˈoj ri can pa ruwiˈ abej xuben wi ka rachoch. 	 «پس هر‌که این سخنان مرا بشنود و آنها رابه‌جا آرد، او را به مردی دانا تشبیه می‌کنم که خانه خود را بر سنگ بنا کرد.


Y tek ri Jesús xtzuˈun apo, xerutzˈet cˈa chi can sibilaj ye qˈuiy winek ri ye aponak riqˈui. Rumariˈ Riyaˈ quecˈareˈ xubij chare ri jun chique ri rudiscípulos ri Felipe rubiˈ: ¿Acuchi (achique) xtibekalokˈoˈ wi pe caxlan wey riche (rixin) chi yekatzuk quinojel re winek reˈ? xchaˈ chare. 	 پس عیسی چشمان خود را بالا انداخته، دیدکه جمعی کثیر به طرف او می‌آیند. به فیلپس گفت: «از کجا نان بخریم تا اینها بخورند؟»


Y tek ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij xquicˈaxaj ri xubij ka ri Esteban, xyacatej cˈa coyowal, y can xquikachˈachˈej cˈa quey chrij, ruma itzel xquinaˈ chare. 	 چون این را شنیدند دلریش شده، بر وی دندانهای خود را فشردند.


Y can nbij cˈa chiwe chi xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi nikˈax ri jun chicop ri camello rubiˈ pa ti rachek jun bak riche (rixin) tˈisoˈn (tzˈisoˈn), que chuwech chi ntoc jun beyon pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 و باز شمارا می‌گویم که گذشتن شتر از سوراخ سوزن، آسانتر است از دخول شخص دولتمند درملکوت خدا.»


Yacˈa ri ixok xubij: Ajaf, can kitzij ri nabij. Pero chukaˈ ri tak tzˈiˈ yequitij ri rucˈaj caxlan wey ri yequitzek ka ri cajaf chuxeˈ ri mesa. 	 عرض کرد: «بلی خداوندا، زیرا سگان نیز از پاره های افتاده سفره آقایان خویش می‌خورند.»


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique: Tek nbecˈamer pe jun kˈakˈ riche (rixin) nusakirisaj pa jay, ¿la chuxeˈ cami jun almul o chuxeˈ cami jun chˈat niyaˈox (nyaˈ) wi? Ma que ta riˈ. Ri kˈakˈ can cˈo rucˈojlibel ri acuchi (achique) nipabex wi. 	 پس بدیشان گفت: «آیا چراغ را می‌آورند تازیر پیمانه‌ای یا تختی و نه بر چراغدان گذارند؟


Xpe ri cˈajolaxel riˈ xubij cˈa chare ri rutataˈ: Riyin ma yibe ta, xchaˈ. Pero xtzolin pe rucˈuˈx ruma xuchˈob chi ma utz ta ri chˈabel ri xubij y xbe cˈa pa samaj. 	 درجواب گفت: "نخواهم رفت." اما بعد پشیمان گشته، برفت.


Pero ri Elimas ri achi aj itz can cˈo ta xrajoˈ chi xukˈet ruwech ri chˈabel ri niquitzijoj ri Pablo y ri Bernabé, riche (rixin) chi ri aj kˈatbel tzij man ta nunimaj ri Jesucristo. 	 اما علیما یعنی آن جادوگر، زیرا ترجمه اسمش همچنین می‌باشد، ایشان رامخالفت نموده، خواست والی را از ایمان برگرداند.


Chupan ri nabey trato, wi cˈo jun winek ri ma chˈajchˈoj ta chuwech ri Dios, cˈo chi nicamisex jun achij wáquix o jun achij qˈuisicˈ (cabra) o cˈo chi niporox jun alaj vaca. Y riqˈui ri ruquiqˈuel ri achij wáquix o ri achij qˈuisicˈ (cabra) o riqˈui ri chaj riche (rixin) ri alaj vaca ri nichiquex chrij ri winek riˈ, nichˈajchˈojsex ri ruchˈacul ri winek riˈ. 	 زیرا هر گاه خون بزها و گاوان و خاکستر گوساله چون بر آلودگان پاشیده می‌شود، تا به طهارت جسمی مقدس می‌سازد،


Yacˈa ri Pablo xubij: Riyin yin jun israelita ri xinalex pa Tarso, ri jun nimalaj tinamit ri cˈo pa Cilicia. Y ncˈutuj cˈa jun utzil chawe chi tayaˈ kˈij chuwe riche (rixin) chi yichˈo chique ri winek. 	 پولس گفت: «من مرد یهودی هستم از طرسوس قیلیقیه، شهری که بی‌نام ونشان نیست و خواهش آن دارم که مرا اذن فرمایی تا به مردم سخن گویم.»چون اذن یافت، بر زینه ایستاده، به‌دست خود به مردم اشاره کرد؛ و چون آرامی کامل پیدا شد، ایشان را به زبان عبرانی مخاطب ساخته، گفت.


Y ri achi ri nitzuˈun chic xubij cˈa chare ri Jesús: Táta, ¿achique cˈa riˈ ri Rucˈajol ri Dios riche (rixin) chi riyin nnimaj? Ma wetaman ta achique chi achi riˈ. Tabij cˈa chuwe, xchaˈ. 	 او در جواب گفت: «ای آقا کیست تا به او ایمان آورم؟»


Can kitzij nbij chiwe chi ri jun kˈij riˈ can nipe wi, y can hora chic, chi can xtibanatej cˈa chi riyix xa xtitaluj el iwiˈ y xa xquiniyaˈ ca nuyon riyin. Pero ma nuyon ta chukaˈ yicˈojeˈ ca, ruma ri Tataˈixel can cˈo wi wuqˈui. 	 اینک ساعتی می‌آید بلکه الان آمده است که متفرق خواهید شد هریکی به نزدخاصان خود و مرا تنها خواهید گذارد. لیکن تنهانیستم زیرا که پدر با من است.بدین چیزها به شما تکلم کردم تا در من سلامتی داشته باشید. در جهان برای شما زحمت خواهد شد. و لکن خاطرجمع دارید زیرا که من بر جهان غالب شده‌ام.»


Yacˈa riyix xa ma que ta riˈ niben y nicˈut. Xa ma niben ta achiˈel ri rubin ca ri Dios. Riyix xa yeˈitijoj ri alcˈualaxelaˈ chi ma rajawaxic ta chi yequitoˈ ri quiteˈ quitataˈ. Riyix xa nibij chique ri alcˈualaxelaˈ chi xa tiquibij chique ri quiteˈ quitataˈ: Riyin ma yicowin ta yixintoˈ riqˈui ri nicˈatzin chiwe, ruma ri cˈo wuqˈui xa ntzujun (nsujun) chic chare ri Dios, yixchaˈ chique. Y riqˈui niquibij queriˈ chi quitzujun (quisujun) chic chare ri Dios, xa riche (rixin) chi ma yequitoˈ ta ri quiteˈ quitataˈ. 	 لیکن شمامی گویید هر‌که پدر یا مادر خود را گوید آنچه ازمن به تو نفع رسد هدیه‌ای است،


Y pa ruxak kˈakˈ xtuyaˈ wi rutojbalil chique ri ma xquetamaj ta el ruwech ri Dios y ma xquinimaj ta el ri lokˈolaj ruchˈabel ri Kajaf Jesucristo, ri niyaˈo colotajic. 	 در آتش مشتعل و انتقام خواهد کشید از آنانی که خدا را نمی شناسند وانجیل خداوند ما عیسی مسیح را اطاعت نمی کنند،


Y ri Pedro xubij cˈa chare ri Jesús: Ri aj kˈatbel tak tzij xa chique ri ma ye calcˈual ta niquicˈutuj wi ri alcawal o ri impuestos, xchaˈ. Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij: Rumacˈariˈ tek riyin ma ntoj ta ri alcawal o ri impuestos, ruma yin cˈa riyin ri Alcˈualaxel. 	 پطرس به وی گفت: «از بیگانگان.» عیسی بدوگفت: «پس یقین پسران آزادند!لیکن مبادا که ایشان را برنجانیم، به کناره دریا رفته، قلابی بینداز و اول ماهی که بیرون می‌آید، گرفته و دهانش راباز کرده، مبلغ چهار درهم خواهی یافت. آن رابرداشته، برای من و خود بدیشان بده!»


Pero wi xa xticˈat ri samaj ri xkaben, majun rajel ruqˈuexel xtikacˈul ta, xa xtiqˈuis chi queriˈ. Yacˈa riyoj xkojcolotej, achiˈel ta kojcolotej pe pa jun kˈakˈ. 	 و اگر عمل کسی سوخته شود، زیان بدو وارد آید، هرچند خود نجات یابداما چنانکه از میان آتش.


Riche (rixin) chi queriˈ niquiyec ta apo ri quibeyomal riche (rixin) chicaj ri xticˈatzin chique achiˈel jun cimiento, riche (rixin) chi queriˈ ntoc quiche (quixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 و برای خود اساس نیکو بجهت عالم آینده نهند تا حیات جاودانی را بدست آرند.ای تیموتاوس تو آن امانت را محفوظ دار واز بیهوده‌گویی های حرام و از مباحثات معرفت دروغ اعراض نما،


Y queriˈ chukaˈ nukˈalajsaj ri Lokˈolaj Espíritu chake, tek nubij: 	 و روح‌القدس نیزبرای ما شهادت می‌دهد، زیرا بعد از آنکه گفته بود:


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij chique: Chuwech re ruwachˈulef, ri achi nicˈojeˈ rixjayil y ri ixok nicˈojeˈ rachijil ruma cˈa cˈo na cˈulanen nibanatej. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «ابنای این عالم نکاح می‌کنند و نکاح کرده می‌شوند.


Y wi ri Demetrio y ri ye rachibil cˈo chˈaˈoj nicajoˈ niquiyec chrij jun winek, can yecˈo cˈa aj kˈatbel tzij, pa tak kˈatbel tzij, ri acuchi (achique) rucˈamon chi niquichojmirisaj wi quiˈ. 	 پس هر گاه دیمیتریوس و همکاران وی ادعایی بر کسی دارند، ایام قضا مقرر است وداوران معین هستند. با همدیگر مرافعه باید کرد.


Y xabacuchi (xabachique) xapon wi, ri pa nimaˈk tak tinamit, pa tak aldeas y ri pa tak juyuˈ chukaˈ, ri winek xequiyalaˈ ri yawaˈiˈ pa tak bey ri nikˈax wi Riyaˈ. Can niquicˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ kˈij chique chi astapeˈ xaxu (xaxe) ta wi ri ruchiˈ rutziak ri niquichop riche (rixin) chi yecˈachoj y can queriˈ wi cˈa xbanatej. Can quinojel cˈa ri xechapo ruchiˈ rutziak ri Jesús, xecˈachoj chare ri quiyabil. 	 و هر جایی که به دهات یا شهرها یا اراضی می‌رفت، مریضان را بر راهها می‌گذاردندو از او خواهش می‌نمودند که محض دامن ردای او را لمس کنند و هر‌که آن را لمس می‌کرد شفامی یافت.


Riyix acˈalaˈ, can queˈinimaj ri iteˈ itataˈ riqˈui ronojel ri niquibij chiwe, ruma yariˈ ri nika chuwech ri Ajaf chi niben. 	 ای فرزندان، والدین خود را در همه‌چیز اطاعت کنید زیرا که این پسندیده است درخداوند.


Y yacˈariˈ tek xquinquitzˈet riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, chi yin petenak pa sutzˈ, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen. 	 آنگاه پسر انسان را بینند که با قوت وجلال عظیم بر ابرها می‌آید.


Y ri ye riy rumam ca ri Leví ri niquicˈul ri diezmo, xa yecom. Yacˈa ri Melquisedec ri xcˈulu ri diezmo chuwirukˈaˈ ri Abraham, nibix chrij chi riyaˈ ma nicom ta. 	 و در اینجا مردمان مردنی ده‌یک می‌گیرند، اما در آنجا کسی‌که بر زنده بودن وی شهادت داده می‌شود.


Y ri quiniman ri Jesucristo ri nibix iglesia chique can sibilaj cˈa xquixibij quiˈ ruma ri xbanatej. Y can queriˈ chukaˈ xquicˈulwachij ri nicˈaj chic ri xeˈacˈaxan ri xbanatej. Can sibilaj xquixibij quiˈ. 	 وخوفی شدید تمامی کلیسا و همه آنانی را که این را شنیدند، فرو گرفت.


Ri Melquisedec can sibilaj nim rukˈij. Ruma ketaman chi ri niyaˈo ri bendición más nim rukˈij que chuwech ri nicˈulu ri bendición. 	 و بدون هر شبهه، کوچک از بزرگ برکت داده می‌شود.


Y ojer ojer ca riˈ, tek ri Moisés xcˈojeˈ ri pa jun desierto, riyaˈ xutic cˈa jun cheˈ y xuyaˈ anej ruwachbel jun cumatz chutzaˈn. Y achiˈel cˈa xban chare ri ruwachbel ri cumatz riˈ, can queriˈ chukaˈ nicˈatzin chi niban chare ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol. 	 وهمچنان‌که موسی مار را در بیابان بلند نمود، همچنین پسر انسان نیز باید بلند کرده شود،


Ruma ri Cristo xaxu (xaxe) wi jun bey xutzuj (xusuj) riˈ pa camic, y riqˈui riˈ xuben chique quinojel ri ye ruchˈajchˈojsan chic chi majun quimac yetzˈetetej ruma ri Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 از آنرو که به یک قربانی مقدسان را کامل گردانیده است تا ابدالاباد.


Y ri chiriˈ chupan ri tinamit riˈ cˈo cˈa jun achi beyon ri Zaqueo rubiˈ. Ri achi cˈa riˈ, yariˈ ri más nim rukˈij que chiquiwech ri nicˈaj chic cˈutuy tak alcawal. 	 که ناگاه شخصی زکی نام که رئیس باجگیران و دولتمند بود،


Y chiriˈ cˈa pa Belén yecˈo wi tek ri María xtzˈaket ri rukˈij riche (rixin) chi nralaj ri acˈal. 	 و وقتی که ایشان در آنجا بودند، هنگام وضع حمل او رسیده،


Queriˈ nbij chiwe ruma iwetaman chi ri Ajaf xtuyaˈ jun herencia chiwe, rutojbalil ri samaj ri niben. Ruma can ya wi rusamaj ri Ajaf Jesucristo ri yixtajin chubanic. 	 چون می‌دانید که از خداوندمکافات میراث را خواهید یافت، چونکه مسیح خداوند را بندگی می‌کنید.زیرا هرکه ظلم کند، آن ظلمی را که کرد، خواهد یافت وظاهربینی نیست.


ruma ya samaj riˈ ri xuben ri Rucˈajol ri Dios tek xpe chuwech re ruwachˈulef. Can xoc wi cˈa winek achiˈel riyoj y xcom chuwech ri cruz riche (rixin) chi queriˈ chˈajchˈoj ta ri icˈaslen, can majun imac y majun itzel nilitej ta chiwij tek xquixberuyaˈ chuwech ri Dios. 	 در بدن بشری خود بوسیله موت تا شما را در حضورخود مقدس و بی‌عیب و بی‌ملامت حاضر سازد،


Yacˈa tek ri ye rupatrón ri kˈopoj riˈ xquitzˈet chi xa majun chic quirajil xtiquichˈec ta chrij ri caj‑icˈ, ruma xa man cˈo ta chic ri itzel espíritu riqˈui, xebequichapaˈ pe ri Pablo y ri Silas, y xequicˈuaj cˈa chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij. 	 اما چون آقایانش دیدند که از کسب خودمایوس شدند، پولس و سیلاس را گرفته، در بازارنزد حکام کشیدند.


Ruma yecˈo ye qˈuiy ri ma yeniman ta tzij. Ri winek riˈ niquitzijoj chˈabel ri majun rejkalen y can yequikˈol wi ri winek. Y ri más yebano queriˈ, xa ye ri nuwinak aj Israel ri yebin chi ri kachˈalal achiˈaˈ can rajawaxic chi niban ri circuncisión chique riche (rixin) chi yecolotej. 	 زیرا که یاوه‌گویان و فریبندگان، بسیار ومتمرد می‌باشند، علی الخصوص آنانی که از اهل ختنه هستند؛


Xa rumariˈ xintek isiqˈuixic (iwoyoxic) riche (rixin) chi can yixintzˈet y riche (rixin) chukaˈ chi riyix can wuqˈui riyin niwetamaj wi el achique cˈa ruma tek quereˈ ncˈulwachin. Ruma konojel riyoj israelitas cukul kacˈuˈx chi ri caminakiˈ cˈo na jun kˈij tek xquecˈastej pe, y ruma chi yariˈ ri nuniman riyin, rumariˈ tek yin ximil riqˈui cadena wacami, xchaˈ ri Pablo. 	 اکنون بدین جهت خواستم شما راملاقات کنم و سخن گویم زیرا که بجهت امیداسرائیل، بدین زنجیر بسته شدم.»


Y rumariˈ can ta yixcowin chi xtikˈax jabel chiwech quiqˈui quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal, ri janipeˈ rubanic ri ajowabel ri cˈo riqˈui ri Cristo; janipeˈ ruwech, janipeˈ raken, janipeˈ rujotolen y janipeˈ ka rupan. 	 و در محبت ریشه کرده و بنیاد نهاده، استطاعت یابید که باتمامی مقدسین ادراک کنید که عرض و طول وعمق و بلندی چیست؛


Ruma wi can pan iwánima xalex wi pe ri raybel riˈ, ri Dios can nucˈul wi cˈa chiwech ri janipeˈ ri yixcowin niyaˈ, ruma Riyaˈ ma nucˈutuj ta chiwe ri xa man cˈo ta iwuqˈui. 	 زیراهرگاه دلگرمی باشد، مقبول می‌افتد، بحسب آنچه کسی دارد نه بحسب آنچه ندارد.


Y can yacˈariˈ tek achiˈel xjakatej ri runakˈ tak quiwech, y cˈacˈariˈ xquetamaj ruwech chi can ya wi ri Jesús ri cˈo quiqˈui. Ri Jesús xmalomoˈ el chiquiwech. 	 که ناگاه چشمانشان باز شده، او راشناختند و در ساعت از ایشان غایب شد.


Astapeˈ ya ri utz ri nwajoˈ nben, xa ma nben ta. Y ri mac ri ma nwajoˈ ta nben, xa yeriˈ ri yenbanalaˈ. 	 زیرا آن نیکویی را که می‌خواهم نمی کنم، بلکه بدی را که نمی خواهم می‌کنم.


Ri achi riˈ xticˈojeˈ pa jun desierto. Y riyaˈ can xturek cˈa ruchiˈ riche (rixin) chi xtubij chique ri winek ri xqueˈapon riqˈui: Tichojmirisaj apo rubey ri Ajaf y can choj tibanaˈ chare. 	 صدای ندا کننده‌ای در بیابان که راه خداوند را مهیا سازید و طرق او راراست نمایید.»


Y yecˈo cˈa acˈalaˈ ri xeˈucˈuex apo chuwech ri Jesús, chi nuyaˈ ta el ri rukˈaˈ pa quiwiˈ, riche (rixin) chi niquicˈul ri rubendición ri Dios. Yacˈa ri discípulos xa xechapon chique ri winek chi ma quequicˈom ta pe ri acˈalaˈ. 	 پس اطفال را نیز نزد وی آوردند تا دست برایشان گذارد. اما شاگردانش چون دیدند، ایشان رانهیب دادند.


Y ri rey riˈ can cˈo cˈa runaˈoj chubanic ri etzelal chique ri kachˈalal aj Israel. Y xuben cˈa chique ri katiˈt kamamaˈ chi xquikˈaxaj tijoj pokonal, ruma xuben chique chi xequimalij ca ri tak calcˈual ri xa can cˈariˈ yeˈalex riche (rixin) chi xecom. Queriˈ xuben chique ruma can xrajoˈ chi man ta xeqˈuiyer. 	 او با قوم ما حیله نموده، اجداد ما را ذلیل ساخت تا اولادخود را بیرون انداختند تا زیست نکنند.


Y ri ye cˈayinel ri xeˈapon pa Babilonia riche (rixin) chi xebequicˈayilaˈ ri cosas, ri xebeyomer chukaˈ ruma, xquixibij cˈa quiˈ chuwech ri rucˈayewal ri kajnek pa ruwiˈ ri tinamit. Rumariˈ cˈanej cˈa xepaˈeˈ wi apo. Can sibilaj cˈa xcokˈej y xquibisoj ruwech. 	 و تاجران این چیزها که از وی دولتمند شده‌اند، از ترس عذابش دور ایستاده، گریان وماتم‌کنان


Yacˈa ri cˈastajbel quiche (quixin) ri caminakiˈ, can cˈo wi. ¿La ma isiqˈuin ta cˈa chupan ri ruchˈabel ri Dios? Tek ri Dios xubij: 	 اما درباره قیامت مردگان، آیا نخوانده‌اید کلامی را که خدا به شما گفته است،


Yacˈa tek xtapon ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, riyin nbij cˈa chiwe chi riyix ri yixcˈo pa Capernaum ri más xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal xtika pan iwiˈ, que chiquiwech ri aj Sodoma. 	 لیکن به شما می‌گویم که در روز جزاحالت زمین سدوم از تو سهل تر خواهد بود.»


Wi can ya ri Dios ri xyaˈo pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ ri winek riˈ, achiˈel xuben chukaˈ chake riyoj ri kaniman ri Ajaf Jesucristo, ¿achique ta cˈa nubanic riyin chi nkˈet ruwech ri rusamaj ri Dios? 	 پس چون خدا همان عطا رابدیشان بخشید، چنانکه به ما محض ایمان آوردن به عیسی مسیح خداوند، پس من که باشم که بتوانم خدا را ممانعت نمایم؟»


Y ri Jesús ye rachibilan ri ye oxiˈ rudiscípulos xebe cˈa chrachoch ri achi ri principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y tek xeˈapon cˈa, ri Jesús xerutzˈet chi ri winek yechˈujlan pa jay, y xerutzˈet chukaˈ chi yeˈokˈ y can niquirek quichiˈ chi okˈej. 	 پس چون به خانه رئیس کنیسه رسیدند، جمعی شوریده دید که گریه و نوحه بسیار می‌نمودند.


Ri mozo ri retaman achique ri nrajoˈ ri rupatrón, pero xa ma xuchojmij ta riˈ riche (rixin) chi nuben ri samaj, ni ma nuben ta ri nrajoˈ ri rupatrón, ri mozo cˈa riˈ sibilaj cˈa xtichˈay. 	 «اما آن غلامی که اراده مولای خویش رادانست و خود را مهیا نساخت تا به اراده او عمل نماید، تازیانه بسیار خواهد خورد.


Y astapeˈ can kitzij wi chi riyoj xa yoj winek achiˈel ri nibix chikij, pero riyoj ma ya ta ri kachukˈaˈ ka riyoj ri nikacusaj tek nikaben chˈaˈoj riqˈui ri itzel winek. 	 زیرا هرچند در جسم رفتار می‌کنیم، ولی به قانون جسمی جنگ نمی نماییم.


Xepe ri principaliˈ tak sacerdotes xquimol cˈa quiˈ quiqˈui ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij y xquiyaˈ cˈa chiquiwech chi niquiyaˈ qˈuiy quirajil ri soldados ri xechajin. 	 ایشان با مشایخ جمع شده، شورا نمودند و نقره بسیار به سپاهیان داده،


Y ri Pilato xubij cˈa chique ri winek ri quimolon cˈa quiˈ chiriˈ: ¿Achique cˈa ri niwajoˈ riyix chi riyin nwelesaj el? ¿Niwajoˈ chi nwelesaj el ri Barrabás o ya ri Jesús ri nibix chukaˈ Cristo chare? xchaˈ chique. 	 پس چون مردم جمع شدند، پیلاطس ایشان را گفت: «که را می‌خواهید برای شما آزاد کنم؟ برابا یا عیسی مشهور به مسیح را؟»


Ri Juan can kitzij wi ri xubij chique, ruma xubij cˈa chique: Ma yin ta cˈa riyin ri Cristo. 	 که معترف شدو انکار ننمود، بلکه اقرار کرد که من مسیح نیستم.


Yacˈa ri Jesús xjikˈjoˈx (xjikˈjoˈt) ránima y cˈacˈariˈ xubij: ¿Achique cˈa ruma re winek re yecˈo re wacami nicajoˈ niquitzˈet chi cˈo jun retal nibanatej chuwech ri caj? Riyin can kitzij cˈa nbij chiwe chi ma ya ta ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej, xchaˈ ri Jesús. 	 او از دل آهی کشیده، گفت: «از برای چه این فرقه آیتی می‌خواهند؟ هرآینه به شما می‌گویم آیتی بدین فرقه عطا نخواهد شد.»


Ruma ri Dios ma xojrusiqˈuij (xojroyoj) ta riche (rixin) chi nikacˈuaj jun itzel cˈaslen. Ma que ta riˈ. Riyaˈ xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi nikacˈuaj jun cˈaslen chˈajchˈoj. 	 چنانکه سابق نیز به شما گفته و حکم کرده‌ایم، زیرا خدا ما را به ناپاکی نخوانده است، بلکه به قدوسیت.


Y yacˈariˈ tek quinojel ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij ri ye tzˈuyul chiriˈ, xquitzuˈ xquitzuˈ ruwech ri Esteban. Y xquitzˈet chi xjalatej ri rupalej y xuben achiˈel nitzuˈun jun ángel. 	 و همه کسانی که در مجلس حاضر بودند، بر او چشم دوخته، صورت وی را مثل صورت فرشته دیدند.


Tek ri achi riˈ ruchapon ka rutzolejen, yecˈo cˈa ri rumozo ri xepe chucˈulic y xquibij chare: Ri acˈajol qˈues. Ma xcom ta, xechaˈ chare. 	 و در وقتی که او می‌رفت، غلامانش او راستقبال نموده، مژده دادند و گفتند که پسر توزنده است.


Yacˈa ri Kajaf Dios sibilaj nim rutzil ri xuyaˈ pa nuwiˈ. Ruma xuben chuwe chi xincukubaˈ nucˈuˈx riqˈui y xuyaˈ chukaˈ ajowabel pa wánima can achiˈel ri yatajnek chique ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 اما فیض خداوندما بی‌نهایت افزود با‌ایمان و محبتی که در مسیح عیسی است.


Y chunakajal apo ri lugar riˈ, sibilaj cˈa ye qˈuiy ak yetajin yewaˈ pa ruwiˈ jun juyuˈ. 	 و در حوالی آن کوهها، گله گرازبسیاری می‌چرید.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj: ¿Achique ri xichapo? Y ruma chi quinojel niquibij chi majun xquichop ta riyeˈ, ri Pedro y ri nicˈaj chic discípulos xquibij chare ri Jesús: Tijonel, riyit nawajoˈ nawetamaj achique xachapo. Pero waweˈ ma xtawetamaj ta, ruma sibilaj ye qˈuiy winek niquipitzˈ quiˈ y niquinimilaˈ quiˈ chawij, y riyit nacˈutuj: ¿Achique xichapo? 	 پس عیسی گفت: «کیست که مرا لمس نمود.» چون همه انکار کردند، پطرس و رفقایش گفتند: «ای استاد مردم هجوم آورده بر تو ازدحام می‌کنند ومی گویی کیست که مرا لمس نمود؟»


Y can ma nuxibij ta cˈa riˈ chi nutzijoj chique ri winek ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y ri Priscila y ri Aquila xquicˈaxaj cˈa. Y riyeˈ pa ruyonil cˈa xechˈo riqˈui, y más xquikˈalajsaj chuwech ri achique rubanic ri bey riche (rixin) ri Dios. 	 همان شخص در کنیسه به دلیری سخن آغاز کرد اما چون پرسکله و اکیلا او راشنیدند، نزد خود آوردند و به دقت تمام طریق خدا را بدو آموختند.


Chupan cˈa ri nabey kˈij chare ri nimakˈij, tek ri israelitas niquitij ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui, ya cˈa chukaˈ kˈij riˈ tek yecamisex ri tak carneˈl riche (rixin) ri pascua. Y can yacˈa chukaˈ kˈij riˈ tek ri discípulos xquicˈutuj chare ri Jesús: ¿Acuchi (achique) cˈa nawajoˈ chi naben wi ri waˈin chupan re jun pascua reˈ, riche (rixin) chi nbekabanaˈ cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin? xechaˈ chare. 	 و روز اول از عید فطیر که در آن فصح راذبح می‌کردند، شاگردانش به وی گفتند: «کجامی خواهی برویم تدارک بینیم تا فصح رابخوری؟»


Pa cajlajuj junaˈ ca jun achi ri wetaman ruwech riyin, xucˈuex cˈa chilaˈ chicaj, y can cˈa pa rox caj xapon wi. Riyin wetaman cˈa ruwech ri achi riˈ, y wetaman chi runiman chic ri Cristo, xa yacˈa ri ma wetaman ta riyin achique rubanic xban chare tek xucˈuex, wi can riqˈui ri ruchˈacul o xaxu (xaxe wi) ri ruˈespíritu. Xaxu (xaxe wi) cˈa ri Dios etamayon achique rubanic xban chare tek xucˈuex chilaˈ chicaj. 	 شخصی را در مسیح می‌شناسم، چهارده سال قبل از این. آیا در جسم؟ نمی دانم! و آیا بیرون از جسم؟ نمی دانم! خدامی داند. چنین شخصی که تا آسمان سوم ربوده شد.


Pero chiquicojol cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, cˈo cˈa jun achi fariseo, ri Gamaliel rubiˈ. Riyaˈ qˈuiy retaman chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés, y can cˈo cˈa chukaˈ rukˈij chiquiwech ri winek. Ri achi riˈ xpaˈeˈ cˈa, y xubij chi queˈelesex na el jubaˈ ri apóstoles ri chiriˈ. 	 اما شخصی فریسی، غمالائیل نام که مفتی و نزد تمامی خلق محترم بود، در مجلس برخاسته، فرمود تارسولان را ساعتی بیرون برند.


Y queriˈ cˈa chukaˈ xutzˈet chi jun malcaˈn ixok ri can nikˈalajin chi ma beyon ta, xuyaˈ ca caˈiˈ tak puek ri ma rubanon ta ni jun centavo. 	 و بیوه‌زنی فقیر را دید که دو فلس در آنجا انداخت.


Y quinojel cˈa ri winek riche (rixin) ri tinamit Efeso xebeyacatej pe, astapeˈ ma quetaman ta achique ruma. Riyeˈ xa yecˈa ri caˈiˈ achiˈaˈ ri yepe pa Macedonia, ri ye rachibil ri Pablo ri xequichop el. Ri achiˈaˈ riˈ, jun Gayo rubiˈ y ri jun chic Aristarco rubiˈ. Y xeˈucˈuex cˈa ri acuchi (achique) niquimol wi quiˈ ri winek riˈ. 	 و تمامی شهر به شورش آمده، همه متفق به تماشاخانه تاختند و غایوس و ارسترخس را که از اهل مکادونیه و همراهان پولس بودند با خودمی کشیدند.


Can riqˈui cˈa quicoten ticˈuluˈ, ruma riyaˈ xa jun chic rubanon riqˈui ri Ajaf achiˈel ibanon riyix. Can tiyaˈ cˈa quikˈij ri kachˈalal ri ye achiˈel chukaˈ riyaˈ. 	 پس او را در خداوند با کمال خوشی بپذیرید و چنین کسان را محترم بدارید،زیرا در کار مسیح مشرف بر موت شد و جان خود را به خطر انداخت تا نقص خدمت شما را برای من به‌کمال رساند.


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri xbin apo queriˈ: ¿Achique cˈa riˈ ri nteˈ y ye achique cˈa riˈ ri wachˈalal ri nachˈob riyit? 	 در جواب قایل گفت: «کیست مادر من و برادرانم کیانند؟»


Y ri Jacobo y ri Juan, ri ye rucˈajol ri achi ri Zebedeo rubiˈ, xejel cˈa apo riqˈui ri Jesús, y xquibij chare: Tijonel, riyoj nikajoˈ nikacˈutuj jun utzil chawe. Pero naben ta cˈa ri xtikacˈutuj chawe, xechaˈ chare. 	 آنگاه یعقوب و یوحنا دو پسر زبدی نزدوی آمده، گفتند: «ای استاد، می‌خواهیم آنچه ازتو سوال کنیم برای ما بکنی.»


Tek ri Jesús ntoc yan cˈa apo ri pa tinamit Jericó, ri chiriˈ chuchiˈ bey tzˈuyul cˈa jun achi. Y ri achi cˈa riˈ moy, y nucˈutulaˈ ca limosna chique ri winek ri yekˈax el queriˈ. 	 و چون نزدیک اریحا رسید، کوری بجهت گدایی بر سر راه نشسته بود.


Y yecˈo cˈa chukaˈ ye caˈiˈ alekˈomaˈ ri ye ucˈuan el, riche (rixin) chi yecamisex junan riqˈui ri Jesús. 	 و دو نفر دیگر را که خطاکار بودند نیزآوردند تا ایشان را با او بکشند.


Ruma riyin chare ri ley xicom yan, rumariˈ ri ley ma nicˈatzin ta chic chi nben. Wacami ri nicˈatzin chi nben ya ri nrajoˈ ri Dios. 	 زانرو که من بواسطه شریعت نسبت به شریعت مردم تا نسبت به خدا زیست کنم.


Ri ojer ca, chiquicojol ri nuwinak israelitas xecˈojeˈ achiˈaˈ ri xquibij chi can ye takon pe ruma ri Dios riche (rixin) chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel. Pero xa ma que ta riˈ. Y queriˈ chukaˈ chicojol riyix wacami. Yecˈo cˈa winek ri xquebecˈulun pe, y xtiquibij chi ya ri ruchˈabel ri Dios ri niquicˈut, y xa ma kitzij ta. Ruma xa naˈoj quiche (quixin) winek ri niquicˈut chiwech y majun ninaben ta tek yequiyalaˈ apo chicojol. Y ri winek riˈ xa can ma xtiquinimaj ta chic chi ri Ajaf xcom riche (rixin) chi xutoj ri quimac. Xa quiyon cˈa riyeˈ niquisiqˈuij (nicoyoj) rucˈayewal pa quiwiˈ. Ma niquinabej ta cˈa tek noka. Tek cˈa xtiquinaˈ xa pa kˈakˈ chic yecˈo wi. 	 لکن در میان قوم، انبیای کذبه نیز بودند، چنانکه در میان شما هم معلمان کذبه خواهند بود که بدعتهای مهلک را خفیه خواهندآورد و آن آقایی را که ایشان را خرید انکارخواهند نمود و هلاکت سریع را بر خود خواهندکشید؛


Chiˈiwonojel ri can yix banon bautizar pa rubiˈ ri Cristo, xa jun chic ibanon riqˈui Riyaˈ. Can nikˈalajin wi cˈa chi ri Cristo cˈo pa tak icˈaslen; xuben chiwe chi achiˈel xuyaˈ jun itziak ri sibilaj jabel. 	 زیرا همه شما که در مسیح تعمید یافتید، مسیح را در بر‌گرفتید.


Y tek can ye sibilaj qˈuiy cˈa ri winek ri yetajin niquimol apo quiˈ chrij ri Jesús, xpe Riyaˈ xubij cˈa chique ri winek riˈ: Ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ sibilaj ye itzel y ma niquinimaj ta ri nbij chique. Rumariˈ tek nicajoˈ chi riyin nben jun milagro chiquiwech riche (rixin) chi yinquinimaj. Pero ma ya ta cˈa ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej. Xa can xu (xe) wi cˈa ri xbanatej riqˈui ri profeta Jonás, ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xaxu (xaxe wi) cˈa riˈ ri retal ri xtibanatej. 	 و هنگامی که مردم بر او ازدحام می‌نمودند، سخن‌گفتن آغاز کرد که «اینان فرقه‌ای شریرند که آیتی طلب می‌کنند و آیتی بدیشان عطا نخواهدشد، جز آیت یونس نبی.


Tek ri Timoteo xtapon chilaˈ iwuqˈui, can ticˈuluˈ cˈa chi utzil riche (rixin) chi niquicot nicˈojeˈ chicojol. Ruma riyaˈ can rusamaj wi ri Ajaf ri nuben, achiˈel nben riyin. 	 لیکن اگر تیموتاوس آید، آگاه باشیدکه نزد شما بی‌ترس باشد، زیرا که در کار خداوندمشغول است چنانکه من نیز هستم.


Y kuma riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús ri nibix iglesia chake, ri Dios nucˈul ta cˈa rukˈij rucˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 مر او را درکلیسا و در مسیح عیسی تا جمیع قرنها تا ابدالابادجلال باد. آمین.


Riyin wetaman achique ri ibanon, ni xa ta yix tef, ni xa ta yix mekˈen. Más ta utz chi can ta yix mekˈen o can ta yix tef. 	 اعمال تو را می‌دانم که نه سرد و نه گرم هستی. کاشکه سرد بودی یاگرم.


Y kas kitzij wi chi ri Jesús ma xpe ta chiquicolic ri ángeles. Riyaˈ xa can xpe chkacolic riyoj ri yoj riy rumam ca ri Abraham. 	 زیرا که در حقیقت فرشتگان را دستگیری نمی نماید بلکه نسل ابراهیم را دستگیری می‌نماید.


Y ri chˈabel ri petenak chilaˈ chicaj ri xinwacˈaxaj yan ka, xchˈo chic cˈa pe chuwe jun bey y xubij: Cabiyin y jacˈamaˈ pe la jun ti libro jakel ri rucˈuan pa rukˈaˈ la jun ángel la ruyaˈon jun raken pa ruwiˈ ri mar, y la jun chic ruyaˈon pa ruwiˈ la ruwachˈulef, xchaˈ chuwe. 	 و آن آوازی که از آسمان شنیده بودم، باردیگر شنیدم که مرا خطاب کرده، می‌گوید: «برو وکتابچه گشاده را از دست فرشته‌ای که بر دریا وزمین ایستاده است بگیر.»


Ruma ri quimac ri winek riche (rixin) ri tinamit riˈ, sibilaj qˈuiyinek chic, xa can jubaˈ ma napon anej chuwech ri caj. Y ri Dios can noka wi cˈa chucˈuˈx ri quimac ri winek riˈ y can nuyaˈ wi rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 زیرا گناهانش تا به فلک رسیده و خدا ظلمهایش را به یاد آورده است.


Wacami cˈa quixbiyin, y jeˈibij chare ri Pedro y chique ri nicˈaj chic rudiscípulos ri Jesús. Jeˈibij cˈa chique chi ri Jesús xtinabeyej el chiwech, y nicˈul iwiˈ chilaˈ pa Galilea. Y chiriˈ xtitzˈet wi, can achiˈel wi ri rubin ca chiwe. 	 لیکن رفته، شاگردان او و پطرس را اطلاع دهید که پیش از شما به جلیل می‌رود. اورا در آنجا خواهید دید، چنانکه به شما فرموده بود.»


Pero Riyaˈ xubij chique: Riyin cˈo nuway ri ntij y riyix ma iwetaman ta achique riˈ, xchaˈ. 	 بدیشان گفت: «من غذایی دارم که بخورم و شما آن را نمی دانید.»


Ruma ri Dios jun Dios ri can pa ruchojmil nuben ronojel, y jun Dios riche (rixin) uxlanibel cˈuˈx. Rumacˈariˈ nicˈatzin chi riyix tibanaˈ cˈa achiˈel niquiben ri lokˈolaj tak kachˈalal ri ye riche (rixin) ri iglesias ri yecˈo pa tak nicˈaj chic tinamit. 	 زیرا که او خدای تشویش نیست بلکه خدای سلامتی، چنانکه در همه کلیساهای مقدسان.


Ma titzekelbej ta ri quicˈaslen ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Xa can tiyaˈ kˈij chare ri Dios riche (rixin) chi nujel ri inaˈoj riche (rixin) chi queriˈ can tijalatej cˈa chukaˈ rubanic ri icˈaslen. Y queriˈ xtiwetamaj ri achique ri nrajoˈ ri Dios chi nikaben. Ri nrajoˈ Riyaˈ, ya ri utz, ri jabel y ri tzˈakatinek. 	 و همشکل این جهان مشوید بلکه به تازگی ذهن خود صورت خود راتبدیل دهید تا شما دریافت کنید که اراده نیکوی پسندیده کامل خدا چیست.


Y ruma cˈa chi ri achiˈaˈ riˈ can sibilaj cˈa niquicˈutuj apo chare ri Jesús, wi nicamisex o ma nicamisex ta ri ixok riˈ, Riyaˈ xtzˈuyeˈ anej choj y xubij: Achique chiwe riyix ri majun rumac, yariˈ ri tichapo cˈa rucˈakic chi abej re ixok reˈ, xchaˈ chique. 	 و چون در سوال کردن الحاح می‌نمودند، راست شده، بدیشان گفت: «هر‌که از شما گناه ندارد اول بر او سنگ اندازد.»


Y konojel cˈa ri yoj benak pa barco, yojcˈo cˈa caˈiˈ ciento riqˈui setenta y seis. 	 و جمله نفوس در کشتی دویست و هفتاد و شش بودیم.


Y ri kˈopoj can yacˈariˈ xtzolin apo riqˈui ri rey Herodes y xberubij cˈa chare: Riyin nwajoˈ chi ya re wacami yan, nayaˈ pe chuwe pa jun plato ri rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista, xchaˈ chare ri rey Herodes. 	 در ساعت به حضور پادشاه درآمده، خواهش نموده، گفت: «می‌خواهم که الان سر یحیی تعمید‌دهنده را در طبقی به من عنایت فرمایی.»


Y can nurek cˈa ruchiˈ chubixic: Wacami xtzak, wacami xtzak ri nimalaj tinamit Babilonia. Wacami xa oconek chic cachoch ri demonios y cachoch quinojel ri itzel tak espíritu. Y chukaˈ oconek quisoc quinojel ri aj xicˈ tak chicop ri sibilaj ye tzˈil y sibilaj ye itzel. 	 و به آواز زورآورندا کرده، گفت: «منهدم شد، منهدم شد بابل عظیم! و او مسکن دیوها و ملاذ هر روح خبیث وملاذ هر مرغ ناپاک و مکروه گردیده است.


pero ma riqˈui wi riˈ Riyaˈ ma xupokonaj ta xuyaˈ ca ri ruwaˈin y xyacatej pe. Riyaˈ xrelesaj cˈa ca ri tziek ri ruyaˈon chrij, xberucˈamaˈ pe jun toalla, y xuxim xerupan. 	 از شام برخاست و جامه خود را بیرون کرد ودستمالی گرفته، به کمر بست.


Y matiox nyaˈ chare ri Dios chi ri chicojol riyix xaxu (xaxe wi) ri kachˈalal Crispo y ri kachˈalal Gayo ri xenben bautizar. 	 خدا را شکر می‌کنم که هیچ‌یکی از شما راتعمید ندادم جز کرسپس و قایوس،


Y riyaˈ xutek cˈa el rucˈutuxic chare: ¿Can yit cˈa riyit ri Cristo ri cˈo chi nipe? ¿O xa nikoyobej chic na jun? Can quecˈariˈ xbequibij ri caˈiˈ discípulos riche (rixin) ri Juan ri Bautista. 	 بدو گفت: «آیا آن آینده تویی یا منتظر دیگری باشیم؟»


Y can xu (xe) wi xuchop rutziak ri Jesús, can yacˈariˈ xkˈatakˈo ri ruquiqˈuel. Riyaˈ can xunaˈ cˈa chi xcˈachoj chare ri ruyabil ri rucˈulwachin. 	 در ساعت چشمه خون او خشک شده، در تن خود فهمید که از آن بلا صحت یافته است.


Y chukaˈ ri Jesús xubij cˈa chique ri yecˈo riqˈui: Can tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe, chi yecˈo nicˈaj chiwe riyix ri yecˈo waweˈ ri ma xquecom ta na, xquecom pero cˈa ya tek quitzˈeton chic na ca ri rajawaren ri Dios petenak riqˈui ruchukˈaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 و بدیشان گفت: «هرآینه به شما می‌گویم بعضی از ایستادگان در اینجا می‌باشند که تاملکوت خدا را که به قوت می‌آید نبینند، ذائقه موت را نخواهند چشید.»


Y riyin can yacˈareˈ yincˈo apo chuchiˈ jay y can yisiqˈuin (yinoyon) apo. Achique cˈa ri xtacˈaxan pe wuche (wixin) y nujek pe ruchiˈ ri jay chinuwech, xquinoc cˈa apo riqˈui y xquiwaˈ riqˈui. Y chukaˈ riyaˈ xtiwaˈ wuqˈui riyin. 	 اینک بر در ایستاده می‌کوبم؛ اگر کسی آوازمرا بشنود و در را باز کند، به نزد او درخواهم آمد و با وی شام خواهم خورد و او نیز با من.


Y tawetamaj cˈa chukaˈ ca, chi ri Elisabet ri awachˈalal xtralaj jun acˈal, astapeˈ ma alanel ta y chukaˈ can riˈj chic. Y re wacami cˈo chic wakiˈ ricˈ. 	 و اینک الیصابات از خویشان تونیز در‌پیری به پسری حامله شده و این ماه ششم است، مر او را که نازاد می‌خواندند.


Riyin can wetaman wi chi queriˈ xtibanatej, ruma chi yin jun achi ri nnimaj ri nubij ri aj kˈatbel tzij chuwe ri cˈo chi nben. Y yecˈo chukaˈ soldados ri ye yaˈon pa nukˈaˈ. Tek nbij cˈa chare jun chi tibe, can nibe wi; y wi nbij chukaˈ chare jun chic chi tipe, can nipe wi chukaˈ. Y tek nbij cˈa chare ri numozo chi tabanaˈ reˈ, can nuben wi chukaˈ, nichaˈ pe, xechaˈ ri achiˈaˈ chare ri Jesús. 	 زیرا که من نیز شخصی هستم زیر حکم ولشکریان زیر دست خود دارم. چون به یکی گویم برو، می‌رود و به دیگری بیا، می‌آید و به غلام خود این را بکن، می‌کند.»


Ri Pedro xuchop cˈa apo rukˈaˈ ri ixok riche (rixin) chi xpaˈeˈ. Y ri Pedro xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri malcaniˈ tak ixokiˈ y ri nicˈaj chic lokˈolaj tak kachˈalal, riche (rixin) chi xberucˈutuˈ pe ri Dorcas chiquiwech. Riyaˈ man cˈa caminek ta chic. 	 پس دست او را گرفته، برخیزانیدش و مقدسان و بیوه‌زنان را خوانده، او را بدیشان زنده سپرد.


nichaˈ. Y ruma chi riyoj ri yoj ralcˈual chic ri Dios xa yoj winek, cˈo kabakil y cˈo kaquiqˈuel; rumariˈ ri Jesús xoc chukaˈ winek achiˈel riyoj y xcom riche (rixin) chi xchˈacon chrij ri itzel winek, ri rajawalul ri camic. 	 پس چون فرزندان در خون و جسم شراکت دارند، او نیز همچنان در این هر دو شریک شد تابوساطت موت، صاحب قدرت موت یعنی ابلیس را تباه سازد،


Y tek xtipe cˈa ri Lokˈolaj Espíritu, can xtukˈalajsaj cˈa chiquiwech ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx chi can ye aj maquiˈ wi, chi can cˈo jun chojmilaj bey riche (rixin) cˈaslen, y chi ri Dios can xtukˈet wi tzij pa quiwiˈ ri winek. 	 و چون او آید، جهان را بر گناه وعدالت و داوری ملزم خواهد نمود.


Y tek ri nabey ángel xuxupuj ri rutrompeta, can yacˈariˈ tek xka sakboch y cˈo chukaˈ kˈakˈ xolon riqˈui quicˈ ri xcˈak pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. Y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ronojel ri cheˈ xecˈat y queriˈ cˈa chukaˈ ronojel ri kˈayis xecˈat ruma ri kˈakˈ. 	 و چون اولی بنواخت تگرگ و آتش با خون آمیخته شده، واقع گردید و به سوی زمین ریخته شد و ثلث درختان سوخته و هر گیاه سبز سوخته شد.


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri Ajaf nubij: Yin cˈa riyin ri cˈaslic Dios y can kitzij wi ri nbij, chi quinojel winek xquexuqueˈ chinuwech riyin, y xtiquibij chi can kitzij wi chi yin cˈa riyin ri Dios. 	 زیرا مکتوب است «خداوند می‌گوید به حیات خودم قسم که هر زانویی نزد من خم خواهد شد وهر زبانی به خدا اقرار خواهد نمود.»


Y yacˈa tek ri lajuj chic discípulos xquicˈaxaj ri xbitej ka, xpe cˈa coyowal chique ri Jacobo y ri Juan. 	 وآن ده نفر چون شنیدند بر یعقوب و یوحنا خشم گرفتند.


Y wi cˈo cˈa jun winek ri yarutzujuj (yarusujuj) pa kˈatbel tzij ruma nrajoˈ nrelesaj jun atziak, can man cˈa tapokonaj ta nayaˈ ca chare; y xa can tayaˈ cˈa ca chukaˈ ri achaqueta chare. 	 و اگر کسی خواهد با تو دعواکند و قبای تو را بگیرد، عبای خود را نیز بدوواگذار،


Can achiˈel ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri tzˈibatal ca nubij: 	 وکلام انبیا در این مطابق است چنانکه مکتوب است


Ri niyaˈo cˈaslen xocˈulun cˈa, y xkatzˈet ruwech. Y nikatzijoj chiwe ri xkatzˈet. Nikatzijoj chiwe ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ri can cˈo riqˈui ri Katataˈ Dios, y xocˈulun chkacojol. 	 وحیات ظاهر شد و آن را دیده‌ایم و شهادت می‌دهیم و به شما خبر می‌دهیم از حیات جاودانی که نزد پدر بود و برما ظاهر شد.


Ri Alejandro ri aj chˈayol chˈichˈ, qˈuiy cˈa etzelal ri rubanon chuwe. Y ya cˈa ri Ajaf ri xtiyaˈo ri rutojbalil chare, can achiˈel ri yerubanalaˈ. 	 اسکندر مسکر با من بسیاربدیها کرد. خداوند او را بحسب افعالش جزاخواهد داد.


Kachˈalal, riyix jabel iwetaman chi can cˈo xcˈatzin wi ri xojapon iwuqˈui, y xkabij ri ruchˈabel ri Dios chiwe. 	 زیرا‌ای برادران، خود می‌دانید که ورود مادر میان شما باطل نبود.


Pero ri principaliˈ tak sacerdotes xquiyaˈ chiquiwech chi nicajoˈ niquicamisaj chukaˈ ri Lázaro. 	 آنگاه روسای کهنه شورا کردند که ایلعازر را نیز بکشند.


Y ri winek cˈa ri yeˈetzelan riche (rixin) ri Esteban, xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi ma niquicˈaxaj ta, xquitzˈapelaˈ cˈa pa tak quixquin. Ri winek cˈa riˈ can sibilaj cˈa pa quichiˈ xquiben tek xebe chrij ri Esteban riche (rixin) chi xbequichapaˈ pe. 	 آنگاه به آواز بلند فریاد برکشیدند و گوشهای خود راگرفته، به یکدل بر او حمله کردند،


Y queriˈ cˈa chukaˈ xucˈom apo jun caxlan wey, y tek rumatioxin chic chare ri Dios, cˈacˈariˈ xuwechˈelaˈ ri caxlan wey riˈ y xuyaˈ chique ri rudiscípulos y xubij: Yacˈareˈ ri nuchˈacul ri xtijach pa camic, riche (rixin) chi yixcolotej. Tibanaˈ cˈa reˈ riche (rixin) natabel wuche (wixin) riyin. 	 و نان را گرفته، شکرنمود و پاره کرده، به ایشان داد و گفت: «این است جسد من که برای شما داده می‌شود، این را به یادمن به‌جا آرید.»


Pero wi yixchˈay xa ruma can cˈo imac xiben, majun ikˈij xticˈul astapeˈ can xticochˈ. Pero wi riyix nicˈulwachij jun tijoj pokonal ruma jun utz ri xiben, y nicochˈ, riˈ can nika wi chuwech ri Dios. 	 زیرا چه فخر دارد هنگامی که گناهکار بوده، تازیانه خورید و متحمل آن شوید. لکن اگرنیکوکار بوده، زحمت کشید و صبر کنید، این نزدخدا ثواب است.


Y tek ri winek xquicˈaxaj ri xubij ri Pedro, xkˈaxo ri cánima, y xquicˈutuj cˈa chare ri Pedro y chique ri nicˈaj chic apóstoles: Kech aj Israel, ¿achique ri rucˈamon chi nikaben? xechaˈ. 	 چون شنیدند دلریش گشته، به پطرس وسایر رسولان گفتند: «ای برادران چه کنیم؟»


Ri sacerdotes quiche (quixin) ri israelitas, kˈij kˈij yequicamisaj chicop riche (rixin) chi yequitzuj (yequisuj) chuwech ri Dios ruma quimac ri winek. Pero ri niquiben ma nicowin ta nrelesaj el ri quimac ri winek. 	 و هر کاهن هر روزه به خدمت مشغول بوده، می‌ایستد وهمان قربانی‌ها را مکرر می‌گذراند که هرگز رفع گناهان را نمی تواند کرد.


Rumacˈariˈ nbij chiwe chi ticusaj ronojel ri ruyaˈon ri Dios chiwe riche (rixin) chi nitobej iwiˈ riche (rixin) chi queriˈ can yixcowin cˈa nicochˈ tek cˈo kˈij nikˈaxaj ri rucˈayewal. Y astapeˈ qˈuiy cˈa pokonal ri nikˈaxaj, ma yixtzak ta pa rukˈaˈ, xa cof yixpaˈeˈ ca. 	 لهذا اسلحه تام خدا را بردارید تا بتوانید در روز شریر مقاومت کنید و همه کار را به‌جا آورده، بایستید.


Y ri achiˈaˈ saduceos xquibij cˈa chare ri Jesús: Riyit nabij chi xtapon na jun kˈij tek ri caminakiˈ xquecˈastej pe. Y tek xtapon ri kˈij riˈ, ¿achoj rixjayil cˈa xtoc wi ri ixok riˈ? Ruma chi ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ xecˈojeˈ riqˈui, xechaˈ chare. 	 پس او در قیامت، زن کدام‌یک از آن هفت خواهد بود زیرا که همه او راداشتند؟»


Pero riyin, can yacˈariˈ tek xtinbij chique ri yebin queriˈ: Riyin can ma wetaman ta cˈa iwech. Quixel el chinuwech riyix ri xa yix banoy tak etzelal, xquichaˈ chique. 	 آنگاه به ایشان صریح خواهم گفت که "هرگز شما را نشناختم! ای بدکاران از من دور شوید!"


Tek xikˈax cˈa ri acuchi (achique) niyaˈ wi quikˈij quinojel ri idioses xintzˈet cˈa jun altar ri acuchi (achique) nubij wi: RICHE (RIXIN) RI DIOS RI XA MA ETAMAN TA RUWECH, nichaˈ. Y ya cˈa Dios riˈ ri ma iwetaman ta ruwech, y can iyaˈon rukˈij riyix, yariˈ ri nkˈalajsaj riyin chiwech re wacami. 	 زیرا چون سیر کرده، معابدشما را نظاره می‌نمودم، مذبحی یافتم که بر آن، نام خدای ناشناخته نوشته بود. پس آنچه را شماناشناخته می‌پرستید، من به شما اعلام می‌نمایم.


Y konojel riyoj ketaman y nikatzijoj chi ya ri Dios ri xbano chare ri Jesús riche (rixin) chi xbecˈastej pe. 	 پس همان عیسی را خدا برخیزانید و همه ما شاهد برآن هستیم.


Ma quixtaneˈ ta chi niben orar. 	 همیشه دعا کنید.


Y ruma chukaˈ chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xel pe pan Egipto, y xbe. Y astapeˈ ri rey yacatajnek royowal chrij, riyaˈ ma xuxibij ta riˈ chuwech. Ri Moisés can cukul wi cˈa rucˈuˈx riqˈui ri Dios; can achiˈel xa ta can nutzˈet, astapeˈ ri Dios ma tzˈetetel ta. 	 به ایمان، مصررا ترک کرد و از غضب پادشاه نترسید زیرا که چون آن نادیده را بدید، استوار ماند.


Xka cˈa job, xepe cˈa raken tak yaˈ y xepe cˈa cakˈikˈ chrij ri jun jay riˈ y ri jay ma xtzak ta ruma chi ri rucimiento ri jay riˈ can pa ruwiˈ abej tzˈuyul wi. 	 و باران باریده، سیلابهاروان گردید و بادها وزیده، بدان خانه زورآور شدو خراب نگردید زیرا که بر سنگ بنا شده بود.


Ruma chuwe riyin, wi cˈa yicˈaseˈ na chuwech re ruwachˈulef, can ya ri Cristo ri nucˈaslen. Y wi ta riyin yicom el, riˈ xa jun chˈacoj chuwe riyin. 	 زیرا که مرا زیستن مسیح است و مردن نفع.


Can quinojel cˈa jabel xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz. Y cˈa cˈo na cˈa cablajuj chaquech caxlan wey y car ri xmolotej ca. 	 پس همه خورده سیرشدند. و دوازده سبد پر از پاره های باقی‌مانده برداشتند.


Ri Jesús xubij chare: Numiˈal, xacˈachoj, ruma xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Wacami cˈa, catzolin; ruma xawil yan uxlanibel cˈuˈx, xchaˈ chare. 	 وی را گفت: «ای دختر خاطرجمع دار، ایمانت تو را شفا داده است، به سلامتی برو.»


Y ri ruqˈuisbel chique ri yeˈetzelan riche (rixin) ri xtuchup ruwech, ya cˈa ri camic. 	 دشمن آخر که نابود می‌شود، موت است.


Riyaˈ xoc cˈa winek achiˈel riyoj y xuchˈutinirisaj riˈ. Can xunimaj y xuben cˈa ronojel ri xubij ri Dios Tataˈixel chare; can xunimaj tzij chi xapon pa camic; ri camic chuwech ri cruz. 	 و چون در شکل انسان یافت شد، خویشتن را فروتن ساخت و تا به موت بلکه تا به موت صلیب مطیع گردید.


Y quinojel cˈa ri winek riˈ yechˈo cˈa chique ri juyuˈ y ri abej, y niquibilaˈ cˈa: Quixtzak pe chikij y kojiwewaj chuwech la tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet. Y kojiwewaj chuwech ri rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 و به کوهها و صخره‌ها می‌گویند که «بر ما بیفتید و ما رامخفی سازید از روی آن تخت‌نشین و از غضب بره؛زیرا روز عظیم غضب او رسیده است وکیست که می‌تواند ایستاد؟»


Y tek quijotoban chic el ri ti lancha chupan ri barco, ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon ri barco, xquixim ri barco riqˈui coloˈ ri nimaˈk rupan riche (rixin) chi niquitoˈ jubaˈ ri barco riche (rixin) chi ma nberupaxij ta riˈ. Riyeˈ quixibin quiˈ chi riqˈui jubaˈ ri cakˈikˈ yerunim cˈa chupan ri lugar ri xa ma nim ta rupan yaˈ ri nibix Sirte chare, y rumariˈ xequikasaj ri nimalaj tak tziek riche (rixin) ri barco y xquiyaˈ kˈij chi xeˈucˈuex ruma ri cakˈikˈ. 	 و آن را برداشته و معونات را استعمال نموده، کمر کشتی را بستند و چون ترسیدند که به ریگزار سیرتس فرو روند، حبال کشتی را فرو کشیدند و همچنان رانده شدند.


Can nicˈatzin chukaˈ chi ri iwánima nojnek riqˈui ri ruchˈabel ri Cristo. Can riqˈui ronojel etamabel titijolaˈ iwiˈ y tipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Y tibixaj rubiˈ ri Ajaf ruma ri matioxinic ri cˈo pa tak iwánima. Queˈibixaj salmos, queˈibixaj himnos y queˈibixaj nicˈaj chic bix ri yeˈalex pa tak iwánima ruma ri Lokˈolaj Espíritu. 	 کلام مسیح درشما به دولتمندی و به‌کمال حکمت ساکن بشودو یکدیگر را تعلیم و نصیحت کنید به مزامیر وتسبیحات و سرودهای روحانی و با فیض در دلهای خود خدا را بسرایید.


Ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 الان او را که قادر است که شما را استوار سازد، برحسب بشارت من و موعظه عیسی مسیح، مطابق کشف آن سری که از زمانهای ازلی مخفی بود،لکن درحال مکشوف شد و بوسیله کتب انبیا برحسب فرموده خدای سرمدی به جمیع امت‌ها بجهت اطاعت ایمان آشکارا گردید،


Riyaˈ can yecˈo wi cˈa ri xerucol, pero Riyaˈ ma nicowin ta nucol el riˈ. Y wi can ya cˈa Riyaˈ ri Rey riche (rixin) re katinamit Israel, tika cˈa pe chuwech la cruz y riyoj can xtikanimaj cˈa Riyaˈ. 	 «دیگران را نجات داد، اما نمی تواندخود را برهاند. اگر پادشاه اسرائیل است، اکنون ازصلیب فرود آید تا بدو ایمان آوریم!


Can yacˈariˈ ri nabey y nimalaj pixaˈ ri cˈo chupan ri ley. 	 این است حکم اول و اعظم.


Y ri winek ri xeˈacˈaxan pe ri xbanatej, xepe chutzˈetic. Tek ri winek riˈ xeˈoka riqˈui ri Jesús, xquitzˈet cˈa chi ri achi ri xeˈelesex ri itzel tak espíritu riqˈui, tzˈuyul cˈa apo riqˈui ri Jesús, rucusan rutziak, y ma nuben ta chic cˈa achiˈel ri rubanon pe. Pero ri winek riˈ xa xquixibij quiˈ tek xquitzˈet ri achi riˈ. 	 پس مردم بیرون آمده تا آن واقعه را ببینندنزد عیسی رسیدند و چون آدمی را که از او دیوهابیرون رفته بودند، دیدند که نزد پایهای عیسی رخت پوشیده و عاقل گشته نشسته است ترسیدند.


Riyin wi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, majun achique ta ruma chi nnimirisaj wiˈ. Ruma re samaj reˈ can chilaben pe chuwe chi can rajawaxic chi ntzijoj. Juyiˈ cˈa oc nuwech riyin wi xa ma xtintzijoj ta re chˈabel reˈ. 	 زیرا هرگاه بشارت دهم، مرا فخر نیست چونکه مرا ضرورت افتاده است، بلکه وای بر من اگر بشارت ندهم.


Y jun chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij, xubij chuwe: Ma catokˈ ta chic, tatzˈetaˈ chi ri jun ri achiˈel coj, ri riy rumam ca ri Judá y riy rumam ca chukaˈ ri rey David, Riyaˈ can chˈaconek chic riche (rixin) chi nicowin nrelesaj ri wukuˈ sellos y nujek ri wuj, xchaˈ chuwe. 	 و یکی از آن پیران به من می‌گوید: «گریان مباش! اینک آن شیری که ازسبط یهودا و ریشه داود است، غالب آمده است تاکتاب و هفت مهرش را بگشاید.»


Y tek xa nakaj chic cˈa yecˈo wi apo chique ri tinamit Betfagé y Betania, tinamit ri yecˈo chunakajal ri juyuˈ Olivos, ri Jesús xerutek cˈa el ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos. 	 و چون نزدیک بیت‌فاجی وبیت عنیا بر کوه مسمی به زیتون رسید، دو نفر ازشاگردان خود را فرستاده،


Ruma wi jun winek niqˈuix yirukˈalajsaj riyin y niqˈuix nukˈalajsaj ri nuchˈabel chique ri winek ri xa can ma yeniman ta chic chare ri Dios, winek ri can ye aj maquiˈ ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef re tiempo reˈ, queriˈ chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xquiqˈuix xtinbij chi ri jun winek riˈ wuche (wixin) riyin. Queriˈ xtinben tek xquipe chic jun bey, y junan chic nukˈij nucˈojlen riqˈui ri Nataˈ y ye wachibilan pe ri lokˈolaj tak ángeles. 	 زیرا هر‌که در این فرقه زناکار و خطاکار از من و سخنان من شرمنده شود، پسر انسان نیز وقتی که با فرشتگان مقدس درجلال پدر خویش آید، از او شرمنده خواهدگردید.»


Y cˈo cˈa jun achi siquirnek ucˈuan apo cuma caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ chuwech ri ruwarabel. Y riyeˈ xcajoˈ cˈa xeˈoc ta apo pa jay cˈa riqˈui ri Jesús, riche (rixin) chi niquiyaˈ ri quiyawaˈ chuwech. 	 که ناگاه چندنفر شخصی مفلوج را بر بستری آوردند ومی خواستند او را داخل کنند تا پیش روی وی بگذارند.


Pero ma riqˈui wi riˈ, ye qˈuiy chique ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij chiquicojol ri israelitas ri xeniman riche (rixin) ri Jesús. Xa yacˈa chi ma xquikˈalajsaj ta quiˈ, ruma niquixibij quiˈ chiquiwech ri fariseos, chi man xa queˈokotex pe chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 لکن با وجود این، بسیاری ازسرداران نیز بدو ایمان آوردند، اما به‌سبب فریسیان اقرار نکردند که مبادا از کنیسه بیرون شوند.


Y yacˈariˈ tek xjach quitziak sek chiquijujunal riche (rixin) chi niquicusaj, y xbix chukaˈ chique chi cˈa ticoyobej na jubaˈ chic, ruma cˈa yecˈo na cachibil pa rusamaj ri Cristo, y cachˈalal quiˈ quiqˈui pa rubiˈ ri Dios, ri cˈa ma jane quecamisex ta cuma ri winek, can achiˈel ri xquicˈulwachij el riyeˈ. 	 و به هر یکی از ایشان جامه‌ای سفید داده شد و به ایشان گفته شد که اندکی دیگر آرامی نمایند تا عدد همقطاران که مثل ایشان کشته خواهند شد، تمام شود.


Y chiriˈ xebeˈel wi pe ri wukuˈ ángeles ri jachon jojun rucˈayewal pa quikˈaˈ. Y ri quitziak ri ye quicusalon, ya cˈa ri tziek ri nibix lino chare, jun tziek ri sek sek y can nitzˈitzˈan cˈa chukaˈ. Y ri chuwaquicˈuˈx kˈaxnek cˈa chukaˈ ximibel ri banon riqˈui kˈanapuek. 	 و هفت فرشته‌ای که هفت بلا داشتند، کتانی پاک و روشن دربر کرده و کمرایشان به کمربند زرین بسته، بیرون آمدند.


Y ri Pablo y ri Bernabé xecˈojeˈ cˈa ka qˈuiy kˈij quiqˈui ri kachˈalal aj Antioquía, ri tinamit ri cˈo pa ruwachˈulef Siria. 	 پس مدت مدیدی با شاگردان بسر بردند.


Xa ta cˈa niquichˈob na chi ri ye elenak wi pe, yariˈ ri quitinamit, can xecowin ta xetzolin chic jun bey. 	 و اگر جایی را که از آن بیرون آمدند، بخاطر می‌آوردند، هرآینه فرصت می‌داشتند که (بدانجا) برگردند.


Ruma ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Dios chuwe riyin y chukaˈ chique ri ye wachibil chupan ri samaj, ma riche (rixin) ta chi nikakˈet ri kas kitzij, ma que ta riˈ, xa riche (rixin) cˈa chi nikatoˈ ri kas kitzij. 	 زیرا که هیچ نمی توانیم به خلاف راستی عمل نماییم بلکه برای راستی.


Pero ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ fariseos: Astapeˈ chi xa yin cˈa riyin ri yikˈalajsan ka wiˈ, can kitzij wi cˈa ri nkˈalajsaj ka chuwij. Ruma riyin wetaman achique lugar yin petenak wi, y can chiriˈ cˈa chukaˈ xquitzolin wi. Yacˈa riyix ma iwetaman ta acuchi (achique) yipe wi, ni ma iwetaman ta cˈa chukaˈ acuchi (achique) xquibe wi. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «هرچند من برخود شهادت می‌دهم، شهادت من راست است زیرا که می‌دانم از کجا آمده‌ام و به کجا خواهم رفت، لیکن شما نمی دانید از کجا آمده‌ام و به کجامی روم.


Riyin ri Judas, yin jun rusamajel ri Jesucristo y yin rachˈalal chukaˈ ri Jacobo. Ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix, ri yix siqˈuin (oyon) chic, y yix chˈajchˈojsan chic ruma ri Katataˈ Dios. Y can yix ruchajin chukaˈ, ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Jesucristo. 	 یهودا، غلام عیسی مسیح و برادر یعقوب، به خوانده‌شدگانی که در خدای پدر حبیب وبرای عیسی مسیح محفوظ می‌باشید.


Yacˈa ri Jesús can retaman cˈa achique yetajin chuchˈobic pa tak cánima ri rudiscípulos. Rumariˈ Riyaˈ xberucˈamaˈ pe jun ti acˈal, y xupabaˈ riqˈui. 	 عیسی خیال دل ایشان راملتفت شده طفلی بگرفت و او را نزد خود برپاداشت.


Y xtipe yan ta cˈa ri awajawaren. Y can ya ta cˈa ri nawajoˈ riyit ri xtibanatej waweˈ chuwech re ruwachˈulef, achiˈel nibanatej chilaˈ chicaj awuqˈui riyit. 	 ملکوت تو بیاید. اراده تو چنانکه در آسمان است، بر زمین نیز کرده شود.


Y yecˈo cˈa sibilaj ye qˈuiy winek ri xeˈapon riqˈui y ye quicˈuan apo yawaˈiˈ. Chique ri yawaˈiˈ ri ye quicˈuan apo, yecˈo ri xa ma choj ta yebiyin ruma ye cojo, yecˈo moyiˈ, yecˈo memaˈ, yecˈo ri ma utz ta ri quikˈaˈ caken, y yecˈo nicˈaj chic ri jun wi chic ruwech chi yabil ri ntoc chique. Ri winek riˈ xequiyaˈ cˈa apo ri yawaˈiˈ chuwech ri Jesús, y Riyaˈ xerucˈachojsaj. 	 و گروهی بسیار، لنگان و کوران و گنگان وشلان و جمعی از دیگران را با خود برداشته، نزداو آمدند و ایشان را بر پایهای عیسی افکندند وایشان را شفا داد،


Xaxu (xaxe wi) cˈa xquichilabej chake chi can queˈoka cˈa chikacˈuˈx chi yekatoˈ ri pobres. Y can yacˈariˈ ri ntijon pe nukˈij chi nben. 	 جز آنکه فقرا را یادبداریم و خود نیز غیور به کردن این کار بودم.


Y ri José rachibilan ri María ri yaˈon chic chare riche (rixin) chi ntoc rixjayil, xebe cˈa pa Belén chutzˈibaxic quibiˈ. Y ri María xa nakaj chic cˈa ri alanic chrij. 	 تا نام او بامریم که نامزد او بود و نزدیک به زاییدن بود، ثبت گردد.


Man cˈa tiben ta achiˈel niquiben ri achiˈaˈ ye aj tzˈibaˈ. Ruma riyeˈ sibilaj nika chiquiwech niquicusaj tukutek tak tziek, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈet chi can cˈo quikˈij. Sibilaj chukaˈ nika chiquiwech chi niyaˈox (nyaˈ) rutzil tak quiwech ri pa tak cˈaybel. Y ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can ya cˈa ri nabey tak chˈaquet yequicanolaˈ, riche (rixin) chi queriˈ nibix chi riyeˈ cˈo quikˈij. Y can queriˈ chukaˈ yequibanalaˈ ri pa nimaˈk tak waˈin. 	 «بپرهیزید از کاتبانی که خرامیدن در لباس دراز را می‌پسندند و سلام در بازارها وصدر کنایس و بالا نشستن در ضیافتها را دوست می‌دارند.و خانه های بیوه‌زنان را می‌بلعند ونماز را به ریاکاری طول می‌دهند. اینها عذاب شدیدتر خواهند یافت.»


Rumariˈ quinojel junan xquirek apo quichiˈ, y xquibij: ¡Ya ri Barrabás tacoloˈ el, y ri Jesús ticamisex! xechaˈ. 	 آنگاه همه فریاد کرده، گفتند: «او را هلاک کن وبرابا را برای ما رها فرما.»


Man cˈa tisach ta icˈuˈx, xchaˈ ri Jesús chique ri rudiscípulos. Riyix can iniman ri Dios y can queriˈ chukaˈ quininimaj riyin, xchaˈ chique. 	 «دل شما مضطرب نشود! به خدا ایمان آورید به من نیز ایمان آورید.


Y ri xbanatej xetamex cˈa cuma quinojel. Can xetamex cˈa cuma ri israelitas y cuma ri ma ye israelitas ta ri yecˈo chupan ri tinamit Efeso. Riyeˈ xpe cˈa jun nimalaj xibinriˈil chique ruma ri xbanatej. Y ri Ajaf Jesús xyaˈox (xyaˈ) cˈa rukˈij rucˈojlen. 	 چون این واقعه بر جمیع یهودیان و یونانیان ساکن افسس مشهور گردید، خوف بر همه ایشان طاری گشته، نام خداوند عیسی را مکرم می‌داشتند.


Y tek xa noka yan cˈa ri kˈij riche (rixin) chi ri Jesús xtitzolin chilaˈ chicaj, Riyaˈ can xuchˈob cˈa pa ránima chi xuchop el ri rubey riche (rixin) chi nibe pa tinamit Jerusalem. 	 و چون روزهای صعود او نزدیک می‌شدروی خود را به عزم ثابت به سوی اورشلیم نهاد.


Y riyix ri can yix wamigo nbij cˈa chiwe: Ma tixibij ta iwiˈ chiquiwech ri xaxu (xaxe wi) ri chˈaculaj ri yecowin niquicamisaj, y tek quicamisan chic ri chˈaculaj majun chic achique ta ri xquecowin xtiquiben. 	 لیکن‌ای دوستان من، به شما می‌گویم از قاتلان جسم که قدرت ندارند بیشتر از این بکنند، ترسان مباشید.


Ri ral ri Agar ma tzujun (sujun) ta pe ruma ri Dios. Xa xalex achiˈel yeˈalex xabachique acˈalaˈ. Y ri ral ri aj icˈ riˈ itzel xunaˈ chare ri Isaac. Y can queriˈ chukaˈ nicˈulwachitej wacami. Riyoj ri can yoj ralcˈual chic ri Dios ruma cˈo ri Lokˈolaj Espíritu kiqˈui, yojetzelex cuma ri winek ri majun ri Lokˈolaj Espíritu quiqˈui. 	 بلکه چنانکه آنوقت آنکه برحسب جسم تولد یافت، بر وی که برحسب روح بود جفامی کرد، همچنین الان نیز هست.


Riyix can irayin cˈa chi niwetamaj, wi riyin can ya ri Cristo ri nibin pe ri chˈabel chuwe ri nbij chiwe. Wacami can xtitzˈet wi cˈa chi ri Cristo can xtucˈut wi riˈ chiwech riyix wuma riyin, chi Riyaˈ can cˈo wi ruchukˈaˈ riche (rixin) chi nuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ri ye kajnek pa mac. 	 چونکه دلیل مسیح را که در من سخن می‌گویدمی جویید که او نزد شما ضعیف نیست بلکه درشما تواناست.


Tek xa can ya ri rey David xbin ri xkˈalajsex chare ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Ri David can rubin wi ca: Ri Dios xubij chare ri Wajaf: Catzˈuyeˈ re pa wajquikˈaˈ, cˈa ya tek xquenyaˈ na pan akˈaˈ pan awaken ri yeˈetzelan awuche (awixin). 	 و حال آنکه خود داود در روح‌القدس می‌گوید که خداوند به خداوند من گفت برطرف راست من بنشین تا دشمنان تو را پای انداز تو سازم؟


wi kas kitzij chi xiwacˈaxaj ri ruchˈabel Riyaˈ, y wi kas kitzij chi xixtijox riqˈui ri kitzij ri cˈo riqˈui ri Cristo. 	 هرگاه او را شنیده‌اید و در او تعلیم یافته‌اید، به نهجی که راستی در عیسی است.


Ri wech israelitas wuˈoˈ cˈa mul yin quichˈayon tzan tzˈum, can treinta y nueve jichˈ cˈa quiyaˈon chuwe chi jojun bey. 	 از یهودیان پنج مرتبه از چهل یک کم تازیانه خوردم.


Pero ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Can kitzij wi nbij chiwe chi riyin can yincˈo wi pe, tek cˈa ma jane cˈo ta rutzijol chi nalex ri Abraham, xchaˈ. 	 عیسی بدیشان گفت: «آمین آمین به شما می‌گویم که پیش از آنکه ابراهیم پیدا شود من هستم.»آنگاه سنگهابرداشتند تا او را سنگسار کنند. اما عیسی خود رامخفی ساخت و از میان گذشته، از هیکل بیرون شد و همچنین برفت.


Achiˈel tek jun cˈajol ri xcˈuleˈ can yetzijon chic cˈa riqˈui ri kˈopoj ri xoc rixjayil y ri ramigo ri cˈajol can niquicot cˈa tek yeracˈaxaj chi ri cˈajol y ri kˈopoj ri xecˈuleˈ yetzijon chiquiwech. Quecˈariˈ riyin can niquicot ri wánima wacami, ruma xinwacˈaxaj chi sibilaj ye qˈuiy winek ri yeˈapon chic riqˈui ri Jesucristo. 	 کسی‌که عروس دارد داماد است، اما دوست داماد که ایستاده آواز او را می‌شنود، از آواز دامادبسیار خشنود می‌گردد. پس این خوشی من کامل گردید.


Y xaxu (xaxe wi) cˈa riche (rixin) chi ma ntel ta más rutzijol ri xbanatej, quekaxibij el, riche (rixin) chi queriˈ ma niquitzijoj ta chic ri Jesús chique ri winek, xechaˈ. 	 لیکن تا بیشتر در میان قوم شیوع نیابد، ایشان را سخت تهدید کنیم که دیگر با هیچ‌کس این اسم را به زبان نیاورند.»


Y ri ruqˈuisbel cˈa ri nbij el chiwe wachˈalal, chi can ticˈojeˈ iwuchukˈaˈ riqˈui ri Ajaf, ruma riqˈui Riyaˈ can nim wi cˈa ri uchukˈaˈ cˈo. 	 خلاصه‌ای برادران من، در خداوند و درتوانایی قوت او زورآور شوید.


Ri ley yacˈariˈ ri xyukˈun kiche (kixin), achiˈel jun yukˈuy acˈal y xojrucˈuaj cˈa riqˈui ri Cristo riche (rixin) chi xkanimaj; riche (rixin) chi queriˈ yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 پس شریعت لالای ماشد تا به مسیح برساند تا از ایمان عادل شمرده شویم.


Y wacami icˈuan chic jun cˈacˈacˈ cˈaslen ri ruyaˈon ri Dios chiwe. Y kˈij kˈij ri cˈacˈacˈ cˈaslen riˈ niqˈuiy y yixoc can achiˈel rubanic Riyaˈ. Y reˈ nuben chiwe chi can jabel niwetamaj ruwech. 	 و تازه را پوشیده‌اید که به صورت خالق خویش تا به معرفت کامل، تازه می‌شود،


Y ri kˈij ma xtitzuˈun ta chic. Ri icˈ xtoc achiˈel quicˈ. Quecˈariˈ ri xtibanatej nabey tek ma jane noka ta ri nimalaj kˈij riche (rixin) ri Ajaf, chupan ri kˈij tek xtikˈat tzij pa quiwiˈ ri winek. 	 خورشید به ظلمت و ماه به خون مبدل گرددقبل از وقوع روز عظیم مشهور خداوند.


Y can cˈa ma jane yojapon ta chuchiˈ ri mar, tek xbekilaˈ jun boloj sanayiˈ cˈo chuxeˈ yaˈ, y chiriˈ xberukebuj wi riˈ ri ruxeˈ ri rutzaˈn ri barco, y chiriˈ xkˈateˈ wi ca. Can ma xsilon ta chic. Y ri rachek ri barco can xuchop nijokˈotej ruma ri yaˈ can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ nberupaxij riˈ chiriˈ. 	 اما کشتی را درمجمع بحرین به پایاب رانده، مقدم آن فرو شده، بی‌حرکت ماند ولی موخرش از لطمه امواج درهم شکست.


Y tek ri Jesús y ri Pedro ye benak cˈa, ri Pedro xtzuˈun ca chrij y xutzˈet cˈa chi cˈo jun chic discípulo ri benak chiquij. Y ya discípulo riˈ ri sibilaj xajowex ruma ri Jesús y ya chukaˈ riyaˈ ri xrakˈeˈ apo chunakajal ri ruwarucˈuˈx ri Jesús tek xquiben ri lokˈolaj waˈin, ri xcˈutun cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿achique cˈa ri xtijacho awuche (awixin)? 	 پطرس ملتفت شده، آن شاگردی که عیسی او را محبت می‌نمود دید که از عقب می‌آید؛ وهمان بود که بر سینه وی، وقت عشا تکیه می‌زد وگفت: «خداوندا کیست آن که تو را تسلیم می‌کند.»


Y yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos ri Juan ri Bautista xeˈoka riqˈui ri Jesús, y xquibij chare: Riyoj can cˈo cˈa kˈij nikachajij tek can ma yojwaˈ ta riche (rixin) chi nikaben orar. Y queriˈ chukaˈ niquiben ri quidiscípulos ri achiˈaˈ fariseos. ¿Y achique cˈa ruma tek ri adiscípulos riyit ma que ta riˈ niquiben? xechaˈ. 	 آنگاه شاگردان یحیی نزد وی آمده، گفتند: «چون است که ما و فریسیان روزه بسیارمی داریم، لکن شاگردان تو روزه نمی دارند؟»


Queriˈ nubij ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ruchˈabel ri nimalaj Dios ri nikayaˈ rukˈij rucˈojlen. Y ya cˈa chˈabel reˈ ri chilaben chuwe riyin chi ntzijoj. 	 برحسب انجیل جلال خدای متبارک که به من سپرده شده است.


Ri ajowabel man cˈa xtiqˈuis ta, xa can ronojel kˈij xticˈatzin. Yacˈa ri samaj ri niquiben ri kachˈalal chi niquikˈalajsaj ri nubij ri Dios chique, can xtapon na wi jun kˈij tek xtiqˈuis rubanic. Y queriˈ chukaˈ ri samaj ri niquiben ri kachˈalal chi yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, xtapon jun kˈij tek xtiqˈuis rubanic. Y queriˈ chukaˈ ronojel ri naˈoj ri nuyaˈ pe ri Dios chique jojun kachˈalal, xa xtikˈax rukˈijul. 	 محبت هرگز ساقط نمی شود و اما اگر نبوتهاباشد، نیست خواهد شد و اگر زبانها، انتها خواهد پذیرفت و اگر علم، زایل خواهد گردید.


Yacˈa ri nicˈaj chic ri ma yecowin ta, xubij cˈa chique chi quequichapalaˈ el tzˈalan o xabachique cheˈ riche (rixin) ri barco ri ye jokˈotajnek chic el, riche (rixin) chi ma yejikˈ ta. Y queriˈ xkaben riche (rixin) chi xoj‑el cˈa chuchiˈ yaˈ, y majun cˈa ri xcom ta chake. 	 وبعضی بر تختها و بعضی بر چیزهای کشتی وهمچنین همه به سلامتی به خشکی رسیدند.


Y rumariˈ cukul nucˈuˈx chi ma xquinel ta na el chuwech re ruwachˈulef, xa can cˈa xquicˈojeˈ na cˈa iwuqˈui, riche (rixin) chi xquixqˈuiy riqˈui ri icˈaslen y xquixquicot chiˈiwonojel riyix ri icukuban chic icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 و چون این اعتماد را دارم، می‌دانم که خواهم ماند و نزد همه شما توقف خواهم نمود بجهت ترقی و خوشی ایمان شما،


Jubaˈ chic cˈa oc re yicˈojeˈ el iwuqˈui riyix ri can achiˈel tak walcˈual nbanon chiwe. Cˈacˈariˈ xquinicanoj. Pero re wacami can nbij cˈa ca chiwe, achiˈel ri nbin chique nicˈaj aj Israel, chi ri xquibecˈojeˈ wi riyin, ma xquixcowin ta xquixapon chinucanoxic. 	 ای فرزندان، اندک زمانی دیگر با شما هستم و مرا طلب خواهید کرد؛ وهمچنان‌که به یهود گفتم جایی که می‌روم شمانمی توانید آمد، الان نیز به شما می‌گویم.


Y tek yetajin chuquiric ri ti alaj bur, xetzˈet pe cuma jun caˈiˈ ri yecˈo chiriˈ y xquibij chique ri ye caˈiˈ discípulos: ¿Achique yixtajin chubanic chiriˈ? ¿Achique ruma yixtajin chuquiric ri ti alaj bur? xechaˈ pe chique. 	 که بعضی از حاضرین بدیشان گفتند: «چه‌کار داریدکه کره را باز می‌کنید؟»


Ruma can konojel riyoj cˈo chi yojapon na chuwech ri rukˈatbel tzij ri Cristo, riche (rixin) chi queriˈ, can chikajujunal nikacˈul na cˈa rutojbalil ri xekabanalaˈ tek cˈa yoj qˈues na chuwech re ruwachˈulef; wi utz o ma utz ta ri xekabanalaˈ. 	 زیرا لازم است که همه ما پیش مسند مسیح حاضر شویم تا هرکس اعمال بدنی خود را بیابد، بحسب آنچه کرده باشد، چه نیک چه بد.


Y riqˈui riˈ can coyoben cˈa ri utzilaj cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y ya cˈaslen riˈ ri tzujun (sujun) pe ruma ri Dios ojer ca, tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. Y can nuyaˈ wi, ruma ri Dios can nuben wi ri rubin. 	 به امید حیات جاودانی که خدایی که دروغ نمی تواند گفت، اززمانهای ازلی وعده آن را داد،


Yacˈa ri itzel tak chˈabel ri nubij ri winek, can pa ránima cˈa yepe wi, y ya cˈa riˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin). 	 لیکن آنچه از دهان برآید، از دل صادر می‌گردد و این چیزها است که انسان را نجس می‌سازد.


Y wi ronojel cˈa reˈ cˈo iwuqˈui, y ruchapon qˈuiyen, riyix niwetamaj más ruwech ri Kajaf Jesucristo. Y ri icˈaslen niwachin y cˈo rejkalen. 	 زیرا هرگاه اینها درشما یافت شود و بیفزاید، شما را نمی گذارد که درمعرفت خداوند ما عیسی مسیح کاهل یا بی‌ثمربوده باشید.


Y can xu (xe wi) xtinkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, can yacˈariˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, xquibetzˈuyeˈ cˈa pa rajquikˈaˈ ri Dios ri nicowin nuben ronojel, xchaˈ ri Jesús. 	 لیکن بعداز این پسر انسان به طرف راست قوت خداخواهد نشست.»


Rumacˈariˈ ticukubalaˈ icˈuˈx chiˈiwachibil iwiˈ. Y chukaˈ titolaˈ iwiˈ riche (rixin) chi yixqˈuiy chupan ri icˈaslen riqˈui ri Dios, can achiˈel ri ibanon pe. 	 پس همدیگر را تسلی دهیدو یکدیگر را بنا کنید، چنانکه هم می‌کنید.


Xepe ri itzel tak espíritu ri yecˈo quiqˈui ri ye caˈiˈ winek riˈ, xquicˈutuj utzil chare ri Jesús, y xquibij cˈa chare: Wi yojawelesaj el waweˈ quiqˈui re winek reˈ, tayaˈ kˈij chake chi yoj‑oc quiqˈui la ak yecˈo chilaˈ, xechaˈ. 	 دیوها از وی استدعا نموده، گفتند: "هرگاه ما را بیرون کنی، در گلۀ گرازان ما را بفرست."


Y tek ri María xutzˈet ri ángel y xracˈaxaj ri xbix chare, xsach rucˈuˈx y xuchˈob cˈa ka pa ránima chi achique ruma tek quereˈ rutzil ruwech niyaˈox (nyaˈ) ruma ri ángel. 	 چون او را دید، ازسخن او مضطرب شده، متفکر شد که این چه نوع تحیت است.


Yacˈa tek xapon chukaˈ ri mozo ri xa jun talento ri yaˈon ca chare, riyaˈ xubij cˈa chare ri rupatrón: Riyin can wetaman wi cˈa awech, y rumariˈ wetaman chi riyit yit jun cˈaˈnlaj (cˈaˈelaj) achi. Xa can nawajoˈ wi cˈa yachˈacon. Riyit nawajoˈ nacˈul ri ntel pe chuwech ri ticoˈn ri xa ma yit ta riyit xatico ka. Nawajoˈ nacˈol ruwech ri ticoˈn ri xa ma yit ta riyit xajopin ka. 	 پس آنکه یک قنطار گرفته بود، پیش آمده، گفت: ای آقا چون تو رامی شناختم که مرد درشت خویی می‌باشی، ازجایی که نکاشته‌ای می‌دروی و از جایی که نیفشانده‌ای جمع می‌کنی،


Ma chanin ta tayaˈ ri akˈaˈ pa ruwiˈ jun kachˈalal riche (rixin) chi ntoc pa rusamaj ri Dios, wi xa ma awetaman ta achique chi cˈaslen rucˈuan, riche (rixin) chi queriˈ majun nawejkalej, wi cˈo mac rubanon. Riyit xa can tachajij awiˈ jabel. 	 و دستها به زودی بر هیچ‌کس مگذار و درگناهان دیگران شریک مشو بلکه خود را طاهرنگاه دار.


Cˈa jubaˈ cˈa quebiyin apo, tek ri Jesús xerutzˈet cˈa ye caˈiˈ chic achiˈaˈ ri cachˈalal quiˈ. Y ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, ya ri Jacobo y ri Juan ri ye rucˈajol ri jun achi Zebedeo rubiˈ. Riyeˈ can ya cˈa ri pa jucuˈ yesamej wi riqˈui ri Zebedeo ri quitataˈ, yequicˈojoj cˈa ri quiyaˈl chapabel car. Y xpe cˈa ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) riche (rixin) chi niquitzekelbej. 	 و چون از آنجا گذشت دو برادردیگر یعنی یعقوب، پسر زبدی و برادرش یوحنارا دید که در کشتی با پدر خویش زبدی، دامهای خود را اصلاح می‌کنند؛ ایشان را نیز دعوت نمود.


Y chukaˈ rubin ca: Jabel ruwaquikˈij ri winek ri can cuyutajnek chic ri etzelal ri yequibanalaˈ; ri can cuchun chic rij ri quimac. 	 «خوشابحال کسانی که خطایای ایشان آمرزیده شد وگناهانشان مستور گردید؛


Y oxiˈ yan cˈa kˈij tapon wi ri Pablo pa Roma, tek xutek quisiqˈuixic (coyoxic) ri principaliˈ chiquicojol ri israelitas ri yecˈo pa Roma. Y tek xeˈapon riqˈui, xubij cˈa chique: Wech aj Israel, riyin majun achique ta cˈa nbanon chique ri nicˈaj chic wech aj Israel, ni majun chukaˈ achique ta nbin chrij ri quibin ca ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca ri cˈo chi nikaben, pero ri pa Jerusalem xichapatej y xijach pa quikˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri ye aj Roma. 	 و بعد از سه روز، پولس بزرگان یهود راطلبید و چون جمع شدند به ایشان گفت: «ای برادران عزیز، با وجودی که من هیچ عملی خلاف قوم و رسوم اجداد نکرده بودم، همانا مرا در اورشلیم بسته، به‌دستهای رومیان سپردند.


Y chiriˈ pan Atalia ri Pablo y ri Bernabé xeˈoc cˈa el pa jun barco riche (rixin) chi yetzolin cˈa pa tinamit Antioquía, ri acuchi (achique) xejach wi el pa rukˈaˈ ri Dios cuma ri kachˈalal, chi ya ta ri rutzil ri Dios yetoˈo chubanic ri samaj ri xbecˈachoj ca. 	 و از آنجا به کشتی سوار شده، به انطاکیه آمدند که از همان جا ایشان را به فیض خدا سپرده بودند برای آن کاری که به انجام رسانیده بودند.


Y chupan cˈa ri uxlanibel kˈij riˈ, ri Jesús xel cˈa pe chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios y choj cˈa xbe pa rachoch ri jun rudiscípulo ri Simón rubiˈ. Y chupan cˈa ri kˈij riˈ ri rujiteˈ ri Simón, yawaˈ riqˈui jun nimalaj cˈaten. Y ri yecˈo chiriˈ pa jay xquicˈutuj jun utzil chare ri Jesús chi tucˈachojsaj ri yawaˈ. 	 و از کنیسه برخاسته، به خانه شمعون درآمد. و مادر‌زن شمعون را تب شدیدی عارض شده بود، برای او از وی التماس کردند.


Y sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri ye tzekelbeyon el riche (rixin) ri Jesús. Y tek Riyaˈ xtzuˈun cˈa ca chrij y xerutzˈet ri winek riˈ, xpaˈeˈ, y xuchop cˈa rubixic chique: 	 و هنگامی که جمعی کثیر همراه اومی رفتند، روی گردانیده بدیشان گفت: