Ma tikayoj ta ri samaj ri rubanon ri Dios pa ránima jun kachˈalal xa ruma ri yekatij. Can kitzij wi chi ronojel utz yetij, yacˈa wi cˈo jun kachˈalal ri nitzak ruma nikatij jun cosa, riyoj xa can ma utz ta cˈa ri nikaben riˈ. 	 بجهت خوراک کار خدا را خراب مساز. البته همه‌چیز پاک است، لیکن بد است برای آن شخص که برای لغزش می‌خورد.


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Ma rajawaxic ta chi yebe riche (rixin) chi niquicanoj quiway, xa tiyaˈ quiway riyix, xchaˈ chique. 	 عیسی ایشان را گفت: «احتیاج به رفتن ندارند. شما ایشان را غذا دهید.»


Y ruma can icukuban icˈuˈx riqˈui, can nicˈul na wi ri colotajic riche (rixin) ri iwánima. 	 و انجام ایمان خود یعنی نجات جان خویش را می‌یابید.


Yacˈariˈ tek yecˈo cˈa chique ri winek riˈ xquibilaˈ cˈa chrij ri Jesús: Riyaˈ can xcowin cˈa xuben chare ri moy riche (rixin) chi xtzuˈun. ¿La man ta cami xcowin xuben ta chare ri Lázaro chi man ta xcom? xechaˈ. 	 بعضی از ایشان گفتند: «آیا این شخص که چشمان کور را باز کرد، نتوانست امر کند که این مرد نیز نمیرد؟»


Wacami banon chic chiwe chi majun chic rukˈaˈ ri mac pan iwiˈ, xa can yixcˈo chic cˈa chuxeˈ rutzij ri Dios, y rumariˈ tek icˈulun chic jun cˈaslen chˈajchˈoj. Y pa ruqˈuisbel nucˈom pe ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 اما الحال چونکه از گناه آزاد شده و غلامان خدا گشته‌اید، ثمر خود را برای قدوسیت می‌آورید که عاقبت آن، حیات جاودانی است.زیرا که مزد گناه موت است، اما نعمت خدا حیات جاودانی در خداوند ماعیسی مسیح.


Y man cˈa queˈacˈul ta chˈabel ri ma riqˈui ta ri Dios ye petenak wi, ri xa ye riche (rixin) re ruwachˈulef y majun utz niquicˈom pe. Ruma ri winek ri jabel yequicˈul chˈabel ri achiˈel riˈ, xa yebe más chupan ri itzel cˈaslen. 	 و از یاوه‌گویی های حرام اعراض نما زیرا که تا به فزونی بی‌دینی ترقی خواهد کرد.


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, qˈuiy cˈa ri niquibilaˈ apo chare ri Pilato, chi niquitzujuj (niquisujuj) ri Jesús. 	 و چون روسای کهنه ادعای بسیار بر او می نمودند،


Ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Ajaf Dios, cˈo wuqˈui riyin, ruma can xiruchaˈ wi pe riche (rixin) chi ntzijoj chique ri pobres ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Xirutek pe chukaˈ riche (rixin) chi yenwakˈomaj ri winek ri nikˈaxo cánima pa rukˈaˈ ri mac. Xirutek pe ri Dios riche (rixin) chi nbij chique ri winek ri ye ximil pa rukˈaˈ ri mac, chi cˈo modo yecolotej pa rukˈaˈ. Xitak pe chukaˈ riche (rixin) chi nben chique ri winek ri ye moyiˈ chi yetzuˈun. Y ri Dios xirutek pe chukaˈ riche (rixin) chi yencol ri winek ri sibilaj niquitij pokon pa quikˈaˈ nicˈaj chic. 	 «روح خداوند بر من است، زیرا که مرا مسح کرد تا فقیران را بشارت دهم و مرا فرستاد، تاشکسته دلان را شفا بخشم و اسیران را به رستگاری و کوران را به بینایی، موعظه کنم و تاکوبیدگان را، آزاد سازم،


Rumacˈariˈ, tiyaˈ ca ri tijonic ri xa man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios, y titzolin cˈa pe icˈuˈx. Ruma wi ma que ta riˈ xtiben, can yacˈariˈ tek xquinapon iwuqˈui. Y xtinben cˈa chˈaˈoj quiqˈui ri ma xtitzolin ta pe quicˈuˈx wuqˈui. Y can ya ri espada ri ntel pe ri pa nuchiˈ ri xtincusaj chiquij. 	 پس توبه کن والا بزودی نزد تو می‌آیم و به شمشیر زبان خود باایشان جنگ خواهم کرد.


Ruma ri raybel riche (rixin) ri chˈaculaj ma nika ta chuwech ri Lokˈolaj Espíritu, y ri raybel riche (rixin) ri Lokˈolaj Espíritu ma nika ta chuwech ri chˈaculaj. Chi ye caˈiˈ man cˈa xtiquicˈuaj ta quiˈ. Y rumariˈ ma yixcowin ta niben ri niwajoˈ chi niben. 	 زیرا خواهش جسم به خلاف روح است و خواهش روح به خلاف جسم و این دو با یکدیگر منازعه می‌کنندبطوری که آنچه می‌خواهید نمی کنید.


Y que chukaˈ riˈ jun ri oconek pa jun etzˈanen. Wi xa ma nutij ta rukˈij chi pa ruchojmilal nuben ri etzˈanen, ma nichˈacon ta. 	 و اگر کسی نیز پهلوانی کند، تاج را بدونمی دهند اگر به قانون پهلوانی نکرده باشد.


Pero ri achi fariseo ri Nicodemo rubiˈ, ri chakˈaˈ xapon riqˈui ri Jesús, xubij cˈa chique ri ye rachibil: 	 نیقودیموس، آنکه در شب نزد اوآمده و یکی از ایشان بود بدیشان گفت:


Riyin tek xicˈojeˈ pa tinamit Damasco, cˈo ri xincˈulwachij chiriˈ. Ruma ri aj kˈatbel tzij ri yaˈon chiriˈ ruma ri rey Aretas jabel xuchajij ri tinamit, xeruyaˈ chajinel ri pa tak bey ri niban wi oquen chupan ri tinamit riche (rixin) chi yichapatej. 	 در دمشق، والی حارث پادشاه، شهر دمشقیان را برای گرفتن من محافظت می‌نمود.و مرا از دریچه‌ای در زنبیلی از باره قلعه پایین کردند و از دستهای وی رستم.


Y yacˈa tek ntoc el ri Jesús pa jucuˈ, ri achi ri xecˈojeˈ itzel tak espíritu riqˈui, xucˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ kˈij chare riche (rixin) chi nibe riqˈui. 	 و چون به کشتی سوار شد، آنکه دیوانه بود ازوی استدعا نمود که با وی باشد.


Y xquelesaj cˈa el cˈa chuchiˈ ri tinamit, y xquichop rucˈakic chi abej riche (rixin) chi niquicamisaj. Y ri xetzˈucu cˈa tzij chrij ri Esteban xquiyaˈ ca ri quitziak riqˈui ri jun cˈajol achi ri Saulo rubiˈ, riche (rixin) chi queriˈ utz yecˈakon. 	 و از شهربیرون کشیده، سنگسارش کردند. و شاهدان، جامه های خود را نزد پایهای جوانی که سولس نام داشت گذاردند.


Ri nitzˈilobisan riche (rixin) ri winek, ma ya ta cˈa ri nutij ka. Xa ya ri itzel ri yepe pa ránima ri nitzˈilobisan riche (rixin). 	 هیچ‌چیز نیست که از بیرون آدم داخل او گشته، بتواند او را نجس سازد بلکه آنچه از درونش صادر شود آن است که آدم را ناپاک می‌سازد.


Y cˈacˈariˈ tek ri itzel espíritu riˈ yeberucˈamaˈ pe ye wukuˈ chic itzel tak espíritu ri más chi na ye itzel, y quinojel cˈa riˈ yeˈoc pa ránima ri winek. Y ri winek achoj riqˈui yecˈojeˈ wi ri itzel tak espíritu riˈ, más lawaloˈ nuben ri rucˈaslen que chuwech ri rubanon pa nabey mul. 	 آنگاه می‌رود وهفت روح دیگر، شریرتر از خود برداشته داخل شده در آنجا ساکن می‌گردد و اواخر آن شخص ازاوائلش بدتر می‌شود.»


Ruma ri ixok riˈ can rubilon cˈa pe pa ránima: Xa riqˈui ta nchop el jubaˈ rutziak ri Jesús, yicˈachoj. 	 زیرا گفته بود: «اگرلباس وی را هم لمس کنم، هرآینه شفا یابم.»


Riyix xicˈul ri ruley ri Dios ri cˈamom pe cuma ri ángeles riche (rixin) chi xkˈalajsex chiwech, pero xa ma xinimaj ta, xchaˈ ri Esteban. 	 شما که به توسط فرشتگان شریعت رایافته، آن را حفظ نکردید!»


Can yoj cˈa riyoj ri iglesia ri yoj oconek ruchˈacul ri Cristo, rumariˈ can tzˈaket kabanon. Riyaˈ can ronojel cˈa lugar cˈo wi, y runojsan ronojel. 	 که بدن اوست یعنی پری او که همه را در همه پر می‌سازد.


Y chakˈaˈ ri Pablo xutzˈet cˈa pa jun achiˈel achicˈ, chi cˈo jun achi aj pa Macedonia ri paˈel apo chuwech, y chi ri achi riˈ nubij cˈa chare: Tabanaˈ jun utzil, cakˈax cˈa kiqˈui pa Macedonia, y kojatoˈ, xchaˈ chare. 	 شبی پولس را رویایی رخ نمود که شخصی از اهل مکادونیه ایستاده بود التماس نموده گفت: «به مکادونیه آمده، ما را امداد فرما.»


Rumacˈariˈ ma tikaben ta achiˈel niquiben ri nicˈaj chic winek ri ma yecˈo ta pa sakil. Ruma riyeˈ ma niquichˈob ta jabel ri achique yequibanalaˈ. Xa achiˈel ye warnek. Yacˈa riyoj kojcˈaseˈ cˈa jabel y tikachˈoboˈ jabel ri yekabanalaˈ. 	 بنابراین مثل دیگران به خواب نرویم بلکه بیدار و هشیارباشیم.


Yacˈa tek ri rey Herodes xracˈaxaj cˈa riˈ, xubij: Ri Jesús xa ya ri Juan ri Bautista ri xintek rutzaqˈuixic rujolon (ruwiˈ), ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 اما هیرودیس چون شنید گفت: «این همان یحیی است که من سرش را از تن جدا کردم که از مردگان برخاسته است.»


Y tek ri kachˈalal xquisiqˈuij ri wuj, sibilaj cˈa xequicot, y xcukeˈ ka quicˈuˈx ruma ri chˈabel ri yecˈo el chupan. 	 چون مطالعه کردند، از این تسلی شادخاطرگشتند.


Y rumariˈ ri apóstoles y ri ancianos riche (rixin) ri iglesia xquiben cˈa jun molojriˈil riche (rixin) chi niquichojmirisaj, wi can niban o ma niban ta ri circuncisión chique ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta. 	 پس رسولان و کشیشان جمع شدند تا در این امر مصلحت بینند.


Y ri ye caˈiˈ rudiscípulos ri Juan tek xquicˈaxaj cˈa ri xubij, riyeˈ xquitzekelbej el ri Jesús. 	 و چون آن دو شاگرد کلام او را شنیدند، از پی عیسی روانه شدند.


Tek Riyaˈ xcom, xcom riche (rixin) chi xrelesaj jurayil ruchukˈaˈ ri mac y xaxu (xaxe wi) jun bey xcom y xcˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ, rumariˈ qˈues y riqˈui ri rucˈaslen nuyaˈ rukˈij ri Dios. 	 زیرا به آنچه مرد یک مرتبه برای گناه مرد و به آنچه زندگی می‌کند، برای خدا زیست می‌کند.


Ruma tek nimol iwiˈ, yecˈo kachˈalal ri xa niquitij yan ka ri quicˈuan apo y ma niquiyaˈ ta ca jubaˈ chique ri kachˈalal ri majun cˈo quiqˈui. Y rumariˈ, yecˈo cˈa ri xa majun niquitij ca, y yecˈo nicˈaj hasta yekˈaber el. 	 زیرا در وقت خوردن هرکس شام خود را پیشتر می‌گیرد و یکی گرسنه و دیگری مست می‌شود.


Y Riyaˈ can ta xtinimirisex rukˈij rucˈojlen ri rukˈatbel tzij riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 او را تا ابدالاباد جلال وتوانایی باد، آمین.


Yecˈo xechˈobo chi xtak el ruma ri Jesús chulokˈic ronojel ri nicˈatzin chique chupan ri nimakˈij riˈ. Y yecˈo chic nicˈaj chique ri discípulos xechˈobo chi xtak el riche (rixin) chi cˈo nberuyalaˈ ca chique ri pobres, ruma ri discípulos can quetaman wi chi ya ri Judas ri yacol puek. 	 زیرا که بعضی گمان بردند که چون خریطه نزد یهودا بود، عیسی وی را فرمود تامایحتاج عید را بخرد یا آنکه چیزی به فقرا بدهد.


Riyit ri can yit Tijonel wi, tabij cˈa chuwe, ¿achique cˈa chique ri pixaˈ ri más nim rejkalen ri xuyaˈ ri Dios pa rukˈaˈ ri Moisés? xchaˈ. 	 «ای استاد، کدام حکم در شریعت بزرگتر است؟»


Y nikacˈutuj cˈa chukaˈ chawe chi riqˈui ri awuchukˈaˈ xquecˈachoj ta ri yawaˈiˈ, y chi yeban ta milagros xaxu (xaxe wi) riqˈui ninatex rubiˈ ri Jesús ri lokˈolaj Acˈajol. Y ronojel reˈ xticˈatzin ta cˈa riche (rixin) jun retal chi can kitzij ri nikatzijoj chique ri winek, xechaˈ. 	 به دراز کردن دست خود، بجهت شفادادن و جاری کردن آیات و معجزات به نام بنده قدوس خود عیسی.»


Y cˈo cˈa jun sacerdote ri petenak chukaˈ chupan ri bey riˈ. Y tek ri sacerdote riˈ xutzˈet chi punul ri achi ri chiriˈ pa bey, xu (xe wi) xutzuˈ ca y xa choj xkˈax el. 	 اتفاق کاهنی ازآن راه می‌آمد، چون او را بدید از کناره دیگررفت.


Xa majun cˈa nicˈatzin wi chi niquiyaˈ nukˈij, ruma ri chˈabel ri niquicˈut xa pixaˈ quiche (quixin) winek y niquibij chi can yariˈ ri rajawaxic chi niban. 	 پس مرا عبث عبادت می‌نمایند زیرا که رسوم انسانی را به‌جای فرایض تعلیم می‌دهند،


Y riqˈui ri samaj ri yatajnek chake chikajujunal, nikˈalajin chi cˈo ri Lokˈolaj Espíritu kiqˈui. Y ri samaj riˈ yatajnek chake, riche (rixin) chi cˈo utz nucˈom pe chake konojel. 	 ولی هرکس را ظهور روح بجهت منفعت عطا می‌شود.


Can kitzij cˈa nbij chiwe chi ri patrón can xtuyaˈ wi cˈa ronojel ri rubeyomal pa rukˈaˈ ri mozo riche (rixin) chi nuchajij. 	 هرآینه به شما می‌گویم که او رابر همه مایملک خود خواهد گماشت.


Ri ley ri xuyaˈ ri Dios chare ri Moisés, ¿la riche (rixin) cami chi xuyoj ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios? Ma que ta riˈ. Y wi ta ri ley xcowin ta chi xuyaˈ cˈaslen, ya ta ri ley riˈ ri nibano chake chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 پس آیا شریعت به خلاف وعده های خداست؟ حاشا! زیرا اگر شریعتی داده می‌شد که تواند حیات‌بخشد، هرآینه عدالت از شریعت حاصل می‌شد.


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y ruma cˈa ri quereˈ ye banatajnek, rumacˈariˈ riyix xa xtelesex ri rajawaren ri Dios pan ikˈaˈ y xtiyaˈox (xtyaˈ) chic chique nicˈaj chic winek ri can xtiwachin wi pa quicˈaslen. 	 از این جهت شما را می‌گویم که ملکوت خدا از شماگرفته شده، به امتی که میوه‌اش را بیاورند، عطاخواهد شد.


Riyix nicˈutuj cˈa chake wacami chrij ri jun utzil ri xkaben chare jun achi yawaˈ, riche (rixin) chi niwetamaj achique rubanic tek xcˈachoj. 	 اگر امروز از ما بازپرس می‌شود درباره احسانی که بدین مرد ضعیف شده، یعنی به چه سبب او صحت یافته است،


Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Tek xtiben cˈa orar, tibanaˈ cˈa jun oración achiˈel reˈ: Katataˈ Dios yitcˈo chilaˈ chicaj, xtibanatej ta cˈa chi quinojel ta ri winek niquiyaˈ ta akˈij, y man ta xtiquixolkˈotij ri lokˈolaj abiˈ. Y xtipe yan ta cˈa ri awajawaren. Y can ya ta cˈa ri nawajoˈ riyit ri xtibanatej waweˈ chuwech re ruwachˈulef, achiˈel nibanatej chilaˈ chicaj awuqˈui riyit. 	 بدیشان گفت: «هرگاه دعا کنید گویید‌ای پدرما که در آسمانی، نام تو مقدس باد. ملکوت توبیاید. اراده تو چنانکه در آسمان است در زمین نیزکرده شود.


Y Riyaˈ can xuyaˈ cˈa ri utzil pa kawiˈ quiqˈui ri nicˈaj chic wech tak apóstoles y xuben chake chi xoj‑oc apóstoles. Queriˈ xuben chake ruma xrajoˈ chi pa rubiˈ Riyaˈ nikatzijoj ri ruchˈabel riche (rixin) chi ninimex cuma quinojel ri winek pa ronojel ruwachˈulef. 	 که به او فیض و رسالت را یافتیم برای اطاعت ایمان در جمیع امت‌ها به‌خاطر اسم او،


Wi riyix can xiwetamaj cˈa ca ronojel reˈ y can niben cˈa re xiwetamaj, can jabel cˈa ruwaˈikˈij. 	 هرگاه این را دانستید، خوشابحال شما اگر آن را به عمل آرید.


Y yacˈa tek cˈo chic ri boron wuj pa rukˈaˈ, ri ye cajiˈ ri can cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech y ye cachibilan ri juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij, xexuqueˈ xemajeˈ ka chuwech ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ riˈ quicˈualon cˈa arpa y quicˈualon chukaˈ achiˈel vasos ri ye banon riqˈui kˈanapuek ri quiyalon pon chupan. Y ri pon riˈ, ruqˈuexewach ri quiˈoraciones ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 و چون کتاب را گرفت، آن چهارحیوان و بیست و چهار پیر به حضور بره افتادند وهر یکی از ایشان بربطی و کاسه های زرین پر از بخور دارند که دعاهای مقدسین است.


Y tek xcanaj ca ruyon ri Jesús quiqˈui ye caˈiˈ oxiˈ winek y ri ye cablajuj rudiscípulos, ri yecˈo riqˈui xquicˈutuj cˈa chare chi achique cˈa ri nrajoˈ nubij chique riqˈui ri cˈambel tzij ri xutzijoj chique. 	 و چون به خلوت شد، رفقای او با آن دوازده شرح این مثل را از او پرسیدند.


Yacˈa ri discípulo ri Tomás rubiˈ, y nibix chukaˈ Dídimo chare; riyaˈ xubij cˈa chique ri rech discípulos: Joˈ cˈa, tikatzekelbej ri Jesús, riche (rixin) chi wi Riyaˈ xticamisex, can kojcamisex chukaˈ riyoj junan riqˈui Riyaˈ, xchaˈ. 	 پس توما که به‌معنی توام باشد به همشاگردان خود گفت: «ما نیز برویم تا با او بمیریم.»


Y cˈacˈariˈ ri Pilato xubij chique ri principaliˈ tak sacerdotes y chukaˈ chique ri winek: Riyin can majun achique ta mac nwil ta chrij re jun achi reˈ, xchaˈ. 	 آنگاه پیلاطس به روسای کهنه وجمیع قوم گفت که «در این شخص هیچ عیبی نمی یابم.»


Queriˈ chukaˈ ri rijitaˈk tak ixokiˈ, yekˈalajin ta chi can quicˈuan jun utzilaj cˈaslen chuwech ri Dios, man ta yekˈaban tzij chiquij winek, man ta yekˈaber, y niquicˈut ta jun chˈajchˈojlaj cˈaslen chiquiwech ri winek. 	 همچنین زنان پیر، در سیرت متقی باشند و نه غیبت‌گو و نه بنده شراب زیاده بلکه معلمات تعلیم نیکو،


Ni majun bey chic cˈa xtacˈaxex ta chi yecˈo ri yetajin niquikˈojomaj ri arpas, ri trompetas y ri xul. Ni ma xquecˈojeˈ ta chic chukaˈ ri yebano xabachique samaj chiriˈ. Y man cˈa chukaˈ xquekˈajan ta chic pe ri caˈ riche (rixin) ri quiˈen. 	 وصوت بربطزنان و مغنیان و نی‌زنان و کرنانوازان بعد از این در تو شنیده نخواهد شد و هیچ صنعتگر از هر صناعتی در تو دیگر پیدا نخواهدشد و باز صدای آسیا در تو شنیده نخواهدگردید،


Y yecˈo cˈa nicˈaj chic ri xebin: Reˈ yareˈ ri Jesús, ri profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri nipe pa tinamit Nazaret; tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Galilea, yechaˈ. 	 آن گروه گفتند: «این است عیسی نبی از ناصره جلیل.»


Y ri kˈakˈ ri nibano chique chi niquikˈaxaj tijoj pokonal, majun bey xtichuptej ta, y ri rusibil paˈel chicaj riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri xeyaˈo rukˈij ri nabey chicop y ri ruwachbel, y quinojel chukaˈ ri quicˈuan retal ri chicop riˈ chi nicˈaj tak quiwech o chrij tak quikˈaˈ, can majun bey cˈa xqueˈuxlan ta jubaˈ chukˈaxaxic tijoj pokonal chi pakˈij chi chakˈaˈ. 	 ودود عذاب ایشان تا ابدالاباد بالا می‌رود. پس آنانی که وحش و صورت او را پرستش می‌کنند وهر‌که نشان اسم او را پذیرد، شبانه‌روز آرامی ندارند.»


¿Achique ruma tek riyix niben quereˈ? Riyoj xa yoj winek achiˈel riyix, y yoj petenak iwuqˈui riche (rixin) chi nokabij chiwe chi queˈiyaˈ ca ri xa majun quejkalen, achiˈel re yixtajin chubanic, y tinimaj cˈa ri cˈaslic Dios ri banayon ronojel. Ri banayon ri caj y ri yecˈo chuwech, ri banayon re ruwachˈulef y ri yecˈo chuwech, ri banayon ri mar y ri yecˈo chupan. 	 گفتند: «ای مردمان، چرا چنین می‌کنید؟ ما نیزانسان و صاحبان علتها مانند شما هستیم و به شمابشارت می‌دهیم که از این اباطیل رجوع کنید به سوی خدای حی که آسمان و زمین و دریا و آنچه را که در آنها است آفرید،


O niben achiˈel jun cheˈ utz, ri utz ruwech ri nuyaˈ o niben achiˈel jun cheˈ ri ma utz ta, ri xa ma utz ta ruwech ri nuyaˈ. Ruma jun cheˈ netamatej ruwech riqˈui ri ruwech ri nuyaˈ, wi utz ri cheˈ riˈ o xa ma utz ta. 	 یا درخت را نیکو گردانید و میوه‌اش رانیکو، یا درخت را فاسد سازید و میوه‌اش رافاسد، زیرا که درخت از میوه‌اش شناخته می‌شود.


Y xpe ri Jesús quecˈareˈ ri xuchop rubixic chique: Can jabel cˈa tichajij iwiˈ riche (rixin) chi ma xquixkˈolotej ta. 	 آنگاه عیسی در جواب ایشان سخن آغازکرد که «زنهار کسی شما را گمراه نکند!


¿Y achique ruma tek riyit xa ya ri ti kˈayis ri cˈo pa runakˈ ruwech ri awachˈalal ri natzˈet chanin y ma nanaˈ ta ri cheˈ kˈatel pa runakˈ awech riyit? 	 و چرا خسی را که در چشم برادر تو است می‌بینی و چوبی را که در چشم خود داری نمی یابی؟


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ: Can kitzij re xtinbij chiwe: Riyix can xtitzˈet cˈa chi ri caj xtijakatej, y chi ri ángeles riche (rixin) ri Dios xquexuleˈ xquejoteˈ pa nuwiˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 پس بدو گفت: «آمین آمین به شما می‌گویم که از کنون آسمان را گشاده، و فرشتگان خدا را که بر پسر انسان صعودو نزول می‌کنند خواهید دید.»


Y quinojel cˈa ri ángeles ye paˈel quisutin quiˈ chrij ri lokˈolaj chˈaquet, y quisutin quiˈ chiquij ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij y ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech. Y riche (rixin) cˈa chi niquiyaˈ rukˈij ri Dios, can xexuqueˈ xemajeˈ ka chuwech. 	 و جمیع فرشتگان در گرد تخت و پیران و چهار حیوان ایستاده بودند. و در‌پیش تخت به روی درافتاده، خدا راسجده کردند


Tek jun itzel espíritu ntel el pa ránima jun winek, nucanoj uxlanen pa chakiˈj tak lugar. Tek nunaˈ chi majun uxlanen nril, 	 و وقتی که روح پلید از آدمی بیرون آید، درطلب راحت به‌جایهای بی‌آب گردش می‌کند ونمی یابد.


Y ronojel ri kˈaxon ri cˈo pa tak iwánima, tiyaˈ pa rukˈaˈ ri Dios, ruma Riyaˈ can yixruchajij wi. 	 وتمام اندیشه خود را به وی واگذارید زیرا که اوبرای شما فکر می‌کند.


Queˈitzˈetaˈ na peˈ ri koˈch. Ri aj xicˈ tak chicop riˈ majun quiticoˈn niquiben ta, y majun cosecha niquelesaj, ni majun riche (rixin) quiwaybal quiyacon, majun chukaˈ quicˈujay. Pero ma riqˈui wi riˈ, riyeˈ yewaˈ, ruma chi ri Dios can nuyaˈ wi quiway. ¿Cˈa ta cˈa riyix man ta xtuyaˈ iway ri Dios? tek riyix más iwejkalen que chiquiwech ri aj xicˈ tak chicop. Rumacˈariˈ ma más ta cˈa tichˈob riˈ. 	 کلاغان را ملاحظه کنید که نه زراعت می‌کنندو نه حصاد و نه گنجی و نه انباری دارند و خدا آنهارا می‌پروراند. آیا شما به چند مرتبه از مرغان بهترنیستید؟


Ri Pablo y ri Silas xquitzijoj cˈa ri ruchˈabel ri Ajaf chare riyaˈ y chique chukaˈ quinojel ri yecˈo pa rachoch ri chajinel riˈ. 	 آنگاه کلام خداوند را برای او وتمامی اهل بیتش بیان کردند.


Y ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, xsach quicˈuˈx tek xquitzˈet ri xuben ri Jesús, y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa rubanic reˈ? Ruma re tijonic re ye rucˈamon pe Riyaˈ, majun bey kacˈaxan ta riyoj. Ruma ri ruchˈabel can nucˈut cˈa chi Riyaˈ can cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ. Y hasta ri itzel tak espíritu can niquinimaj rutzij, yechaˈ cˈa ka chiquiwech. 	 و همه متعجب شدند، بحدی که از همدیگر سوال کرده، گفتند: «این چیست و این چه تعلیم تازه است که ارواح پلید رانیز با قدرت امر می‌کند و اطاعتش می‌نمایند؟»


Y tek xoc pe ri akˈaˈ, ri Jesús xbe ye rachibilan ri rudiscípulos. Ma xcˈojeˈ ta ka ri chiriˈ pa tinamit Jerusalem. 	 چون شام شد، از شهر بیرون رفت.


Achiˈel xa ta ya ri ley ri tzˈibatal pa tak cánima, y ri cánima yariˈ ri nibin chique achique ri utz y achique ri ma utz ta. Y riyeˈ utz nunaˈ ri cánima tek ya ri utz niquiben y nikˈaxo ri cánima tek ya ri ma utz ta ri niquiben. Riyeˈ can quetaman, wi utz o ma utz ta ri niquiben. 	 چونکه از ایشان ظاهر می‌شود که عمل شریعت بر دل ایشان مکتوب است و ضمیرایشان نیز گواهی می‌دهد و افکار ایشان با یکدیگریا مذمت می‌کنند یا عذر می‌آورند،


Pero ri Jesús xubij chare ri Tomás: Cˈa ya tek xinatzˈet na, cˈacˈariˈ xinanimaj; pero ri yinquinimaj y xa ma yinquitzˈet ta, jabel cˈa ruwaquikˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی گفت: «ای توما، بعد از دیدنم ایمان آوردی؟ خوشابحال آنانی که ندیده ایمان آورند.»


Y tek ri Jesús xtaneˈ chubixic reˈ chiquiwech ri winek, xuchop chic cˈa el bey chi xjoteˈ pa Jerusalem, nabeynek el chiquiwech ri ye rudiscípulos. 	 و چون این را گفت، پیش رفته متوجه اورشلیم گردید.


Y ri Dios sibilaj qˈuiy rutzil nuyaˈ pa kawiˈ. Achiˈel nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca, chi ri Dios nupabaˈ riˈ chiquiwech ri niquinimirisaj quiˈ. Yacˈa ri niquichˈutinirisaj quiˈ, Riyaˈ nuyaˈ ri rutzil pa quiwiˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 لیکن او فیض زیاده می‌بخشد. بنابراین می‌گوید: «خدامتکبران را مخالفت می‌کند، اما فروتنان را فیض می‌بخشد.»


Y tek xinimaj ri nubij ri kitzij, ri iwánima xchˈajchˈojir ruma ri rusamaj ri Lokˈolaj Espíritu, riche (rixin) chi queriˈ ma riqˈui ta caˈiˈ ipalej yeˈiwajoˈ ri nicˈaj chic kachˈalal. Y can tiwajoˈ iwiˈ riqˈui ronojel iwánima, y riqˈui chukaˈ chˈajchˈojlaj iwánima. 	 چون نفسهای خود را به اطاعت راستی طاهر ساخته‌اید تا محبت برادرانه بی‌ریا داشته باشید، پس یکدیگر را از دل بشدت محبت بنمایید.


Xa yacˈa chi ma xbe ta ka jabel rucˈamal ri ruchˈabel ri Dios pa ránima, xa can ma niyaloj ta cˈa ri quicoten riqˈui. Y tek yepe cˈa tijoj pokonal y netzelex ruma runiman ri ruchˈabel ri Dios, chanin nitzak. 	 و لکن ریشه‌ای در خود ندارد، بلکه فانی است و هرگاه سختی یا صدمه‌ای به‌سبب کلام بر او وارد آید، در ساعت لغزش می‌خورد.


Can riqˈui wi cˈa ri Tataˈixel yin petenak wi, riche (rixin) chi xinoka chuwech re ruwachˈulef. Y re wacami, can riqˈui cˈa chukaˈ Riyaˈ yitzolin wi, y nyaˈ ca re ruwachˈulef, xchaˈ ri Jesús. 	 از نزد پدر بیرون آمدم و در جهان وارد شدم، و باز جهان را گذارده، نزد پدر می‌روم.»


Y cˈacˈariˈ tek ri Jesús xbe pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea. Man cˈa nrajoˈ ta chic napon pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea, ruma ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, niquicanolaˈ cˈa achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj. 	 و بعد از آن عیسی در جلیل می‌گشت زیرانمی خواست در یهودیه راه رود چونکه یهودیان قصد قتل او می‌داشتند.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij cˈa chique ri winek riˈ: Xa ta can ya ri Dios ri Itataˈ, can ta nikˈalajin, ruma yiniwajoˈ ta y yinicˈul ta jabel; ruma riyin can riqˈui ri Dios yin elenak wi pe y xinocˈulun chicojol. Y ma nuyonil ta riyin xinchˈob chi xipe chuwech re ruwachˈulef. Can ya wi ri Dios ri yin takayon pe. 	 عیسی به ایشان گفت: «اگر خدا پدر شما می‌بود، مرا دوست می داشتید، زیرا که من از جانب خدا صادر شده وآمده‌ام، زیرا که من از پیش خود نیامده‌ام بلکه اومرا فرستاده است.


Y ri Jesús xuyaˈ chic cˈa ri rukˈaˈ chrij ri runakˈ tak ruwech ri achi y xuben cˈa chare chi xtzuˈun chic apo jun bey. Y yacˈariˈ tek ri achi xtzuˈun chic jun bey achiˈel ri rubanon ca. Can jabel cˈa yerutzuˈ ronojel ri yecˈo chi nej chi nakaj. 	 پس بار دیگر دستهای خودرا بر چشمان او گذارده، او را فرمود تا بالانگریست و صحیح گشته، همه‌چیز را به خوبی دید.


Queriˈ rubin ca ri Dios, xchaˈ ri Pablo. Y yacˈa tek ri Pablo y ri Bernabé xeˈel pe chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, yacˈariˈ tek ri winek ri ma ye israelitas ta xquibij cˈa chique: Nikacˈutuj cˈa jun utzil chiwe chi yixpe chic kiqˈui ri wukbix (kubix) apo riche (rixin) chi noˈitzijoj chic jun bey chkawech ri chˈabel ri icˈamom pe, xechaˈ. 	 پس چون از کنیسه بیرون می‌رفتند، خواهش نمودند که در سبت آینده هم این سخنان را بدیشان بازگویند.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xerutzuˈ ri rudiscípulos y xaxu (xaxe wi) chique riyeˈ xubij wi: Jabel ruwaˈikˈij riyix, ruma re yixtajin chutzˈetic riqˈui ri runakˈ tak iwech. Y chukaˈ can jabel ruwaquikˈij ri nicˈaj chic winek ri yetzˈeto ronojel reˈ. 	 و در خلوت به شاگردان خود التفات فرموده گفت: «خوشابحال چشمانی که آنچه شما می‌بینید، می‌بینند.


Y ruma cˈa riyix can xcukeˈ icˈuˈx tek xichojmirisaj ri banatajnek, ruma chukaˈ riˈ riyoj xcukeˈ cˈa kacˈuˈx. Pero can más wi cˈa xojquicot tek xkatzˈet ri Tito chi sibilaj niquicot ránima tek xtzolin pe ri chiriˈ iwuqˈui riyix. Riyix can xiyaˈ cˈa pe ruchukˈaˈ ri ruˈespíritu. 	 و از این جهت تسلی یافتیم لیکن در تسلی خود شادی ما ازخوشی تیطس بینهایت زیاده گردید چونکه روح او از جمیع شما آرامی یافته بود.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Can tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe, chi can tichajij cˈa iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri fariseos y riche (rixin) ri Herodes, xchaˈ chique. 	 آنگاه ایشان را قدغن فرمود که «باخبر باشید و از خمیر مایه فریسیان و خمیرمایه هیرودیس احتیاط کنید!»


Ruma ri yecˈuleˈ, niquikˈaxaj tijoj pokonal pa quicˈaslen, y riyin ma nwajoˈ ta chi riyix nicˈulwachij queriˈ. Pero chukaˈ wi cˈo jun kachˈalal achi ri nrajoˈ nicˈuleˈ, ticˈuleˈ cˈa, riˈ ma mac ta nuben. Y queriˈ chukaˈ jun kˈopoj, wi nrajoˈ nicˈuleˈ, ticˈuleˈ cˈa, riˈ ma mac ta nuben. 	 لکن هرگاه نکاح کردی، گناه نورزیدی و هرگاه باکره منکوحه گردید، گناه نکرد. ولی چنین در جسم زحمت خواهند کشید، لیکن من بر شما شفقت دارم.


Y ri winek riˈ, ruma xquitzˈet chi ri Jesús xa man cˈo ta chic chiriˈ y chukaˈ ri rudiscípulos xa ma yecˈo ta chic chiriˈ, riyeˈ chukaˈ xeˈoc el ri pa tak jucuˈ y xebe pa Capernaum chucanoxic ri Jesús. 	 پس چون آن گروه دیدند که عیسی وشاگردانش در آنجا نیستند، ایشان نیز به کشتیهاسوار شده، در طلب عیسی به کفرناحوم آمدند.


Can ronojel wi cˈa ri nicˈutuj chare ri Dios, wi riyix can ninimaj chi nicˈul, can xticˈul wi cˈa. 	 و هرآنچه با‌ایمان به دعا طلب کنید، خواهید یافت.»


Ruma ronojel ri samaj ri xinbanalaˈ chicojol, reˈ jun retal chi can yin apóstol wi. Ruma can cˈo xyatej chuwe chi xenbanalaˈ ri can ximey riyix tek xitzˈet, y cˈo chukaˈ nimaˈk tak milagros ri xenbanalaˈ. Y riyin can xincochˈ wi ronojel riche (rixin) chi xinben ri samaj chicojol. 	 بدرستی که علامات رسول در میان شما با کمال صبر از آیات و معجزات و قوات پدید گشت.


Y ri achi xtzolin el, y xapon cˈa quiqˈui ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, y xubij chique: Ri xcˈachojsan wuche (wixin), ya ri Jesús, xchaˈ chique. 	 و از این سبب یهودیان بر عیسی تعدی می‌کردند، زیرا که این کار را در روز سبت کرده بود.


Rumacˈariˈ wi riyin ri Cˈajolaxel ri yicolo iwuche (iwixin) pa rukˈaˈ ri mac, kas kitzij wi chi xquixtotej chuwech ronojel. 	 پس اگر پسر شما را آزاد کند، در حقیقت آزادخواهید بود.


Ri discípulo riˈ xluqueˈ cˈa ka riche (rixin) chi nitzuˈun apo pa jul; y riyaˈ xerutzˈet cˈa ri tziek yecˈo ca chiriˈ, pero ma xoc ta apo chupan ri jul. 	 و خم شده، کفن راگذاشته دید، لیکن داخل نشد.


Re winek cˈa reˈ man chic xquewayjan ta, ni man chic xtichakiˈj ta quichiˈ. Man chic xquecˈat ta chuwakˈij, ni ma xtiquinaˈ ta chukaˈ ni jun cˈaten. 	 و دیگر هرگز گرسنه و تشنه نخواهند شد و آفتاب و هیچ گرما بر ایشان نخواهد رسید.زیرا بره‌ای که در میان تخت است، شبان ایشان خواهد بود و به چشمه های آب حیات، ایشان را راهنمایی خواهد نمود؛ وخدا هر اشکی را از چشمان ایشان پاک خواهدکرد.»


Can xincˈul cˈa ronojel ri xitek pe riyix chrij ri kachˈalal Epafrodito riche (rixin) chi xoruyaˈ chuwe. Rumacˈariˈ can qˈuiy chic cˈo wuqˈui nnaˈ riyin riche (rixin) chi ncusaj. Re ofrenda reˈ can jubul ruxlaˈ nunaˈ ri Dios y can nika wi chuwech, y yojcowin nikabij chi can chare ri Dios xiyaˈ wi, y Riyaˈ xucˈul. 	 ولی همه‌چیز بلکه بیشتر از کفایت دارم. پر گشته‌ام چونکه هدایای شما را از اپفردتس یافته‌ام که عطر خوشبوی و قربانی مقبول و پسندیده خداست.


Ruma riyin can pa rubiˈ ri Nataˈ Dios yin petenak wi y xa ma yinicˈul ta. Pero xa ta cˈo jun chic ri petenak pa rubiˈ ka riyaˈ y xa ma pa rubiˈ ta ri Dios petenak wi, yariˈ can nicˈul wi. 	 شما چگونه می‌توانید ایمان آرید و حال آنکه جلال از یکدیگر می‌طلبید و جلالی را که ازخدای واحد است طالب نیستید؟


Y ri ángel ri ruyaˈon jun raken pa ruwiˈ ri mar y jun raken pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, xintzˈet cˈa chi xuyec ri rukˈaˈ chicaj, 	 و آن فرشته‌ای را که بر دریا و زمین ایستاده دیدم، دست راست خود را به سوی آسمان بلندکرده،


Y ri Pedro can yacˈariˈ xuchop tzij, y xubij: Can kitzij cˈa nicˈulun chinuwech chi ri Dios can junan kawech rubanon chake konojel. Ma xu (xe) ta wi cˈa ri nicˈaj yerajoˈ, y yeretzelaj ta ca ri nicˈaj chic. Ma que ta riˈ nuben. 	 پطرس زبان را گشوده، گفت: «فی الحقیقت یافته‌ام که خدا را نظر به ظاهر نیست،


Riyoj ri cˈa yojcˈo na waweˈ chuwech re ruwachˈulef, yoj junan cˈa riqˈui ri nabey achi ri xban riqˈui ulef. Yacˈa ri yecˈo chic chilaˈ chicaj, can ye achiˈel cˈa ri Cristo ri can aj chilaˈ chicaj. 	 چنانکه خاکی است، خاکیان نیز چنان هستند و چنانکه آسمانی است آسمانی‌ها همچنان می‌باشند.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xerucusaj el ri rudiscípulos chupan ri jucuˈ, riche (rixin) chi yenabeyej el chuwech; chi quebe cˈa pa Betsaida, tinamit ri cˈo jucˈan chic ruchiˈ yaˈ. Y Riyaˈ xerutek na cˈa el ri winek chi tak cachoch. 	 فی الفور شاگردان خود را الحاح فرمود که به کشتی سوار شده، پیش از او به بیت صیدا عبورکنند تا خود آن جماعت را مرخص فرماید.


Y cˈacˈariˈ xintzˈet y xinwacˈaxaj quichˈabel sibilaj qˈuiy ángeles, ri quisutin quiˈ chrij ri lokˈolaj chˈaquet, chiquij ri cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y chiquij ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij, y ri ángeles can pa millones ri yecˈo chiriˈ. 	 و دیدم و شنیدم صدای فرشتگان بسیار راکه گرداگرد تخت و حیوانات و پیران بودند و عددایشان کرورها کرور و هزاران هزار بود؛


junan riqˈui jun achi ri xuben jun rachoch. Nabey, xuben ka ri jul riche (rixin) ri rucimiento ri jay, y can pa ruwiˈ abej xucˈot wi ka ri jul riˈ. Cˈacˈariˈ xuyaˈ ka ri rucimiento ri jay, y xuchop cˈa samaj. Y tek cˈachojnek chic cˈa ri jay, xpe cˈa ri raken yaˈ. Y ri raken yaˈ riˈ riqˈui ruchukˈaˈ xberilaˈ ri jay. Pero ri jay ma xsilon ta, ruma chi ri rucimiento ri jay riˈ can pa ruwiˈ abej tzˈuyul wi. 	 مثل شخصی است که خانه‌ای می‌ساخت و زمین را کنده گود نمود و بنیادش رابر سنگ نهاد. پس چون سیلاب آمده، سیل بر آن خانه زور آورد، نتوانست آن را جنبش دهد زیراکه بر سنگ بنا شده بود.لیکن هر‌که شنید وعمل نیاورد مانند شخصی است که خانه‌ای برروی زمین بی‌بنیاد بنا کرد که چون سیل بر آن صدمه زد، فور افتاد و خرابی آن خانه عظیم بود.»


Y yacˈa tek nicˈajarnek ri nimakˈij, yacˈariˈ tek ri Jesús xapon ri pa rachoch ri Dios ri chiriˈ pa Jerusalem. Y Riyaˈ can nucˈut cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. 	 و چون نصف عید گذشته بود، عیسی به هیکل آمده، تعلیم می‌داد.


Ri Jesús cˈo qˈuiy nicˈaj chic milagros ri xerubanalaˈ chiquiwech ri ye rudiscípulos, ri ma ye tzˈibatal ta ca chupan re wuj reˈ. 	 و عیسی معجزات دیگر بسیار نزد شاگردان نمود که در این کتاب نوشته نشد.لیکن این قدرنوشته شد تا ایمان آورید که عیسی، مسیح و پسرخدا است و تا ایمان آورده به اسم او حیات یابید.


y xubij cˈa: Riyix ri yixcˈo pa Jerusalem, astapeˈ cˈa ya kˈij reˈ nikˈax ta chiwech achique ri niyaˈo uxlanibel cˈuˈx chiwe. Pero xa ewatajnek chiwech, y rumariˈ ma yixcowin ta nitzˈet. 	 گفت: «اگر تو نیز می‌دانستی هم در این زمان خود آنچه باعث سلامتی تومیشد، لاکن الحال از چشمان تو پنهان گشته است.


Y quinojel ri yeqˈuiytisan ruma ri Dios, can sibilaj niquirayij niquitzˈet yan ri kˈij ri coyoben apo tek xquekˈalajsex quinojel ri ye ralcˈual ri Dios. 	 زیرا که انتظار خلقت، منتظر ظهورپسران خدا می‌باشد،


Y xinwacˈaxaj cˈa jun chˈabel y xubij pe chuwe: Pedro, cayacatej. Queˈacamisaj la chicop, y queˈatijaˈ, xchaˈ chuwe. 	 و آوازی را شنیدم که به من می‌گوید: "ای پطرس برخاسته، ذبح کن و بخور."


Y jun achi ri ma banon ta ri circuncisión chare, pero wi can nunimaj ri nubij ri ley, riqˈui riˈ nikˈalajin chi riyix wech aj Israel xtika ri rucˈayewal pan iwiˈ, ruma ma niben ta ri nubij ri ley astapeˈ can cˈo wi ri ley riˈ pan ikˈaˈ y banon ri circuncisión chiwe. 	 ونامختونی طبیعی هرگاه شریعت را به‌جا آرد، حکم خواهد کرد بر تو که با وجود کتب و ختنه ازشریعت تجاوز می‌کنی.


Y ri achi ri xcˈachojsex ye ruchapon cˈa ri Pedro y ri Juan. Y quinojel cˈa ri winek chanin xquimol apo quiˈ quiqˈui ri Pedro y ri Juan chiriˈ chuchiˈ jun raken jay Riche (Rixin) ri Salomón nibix chare, riche (rixin) chi nbequitzˈetaˈ ri xbanatej chiriˈ. Ri winek cˈa riˈ xsach quicˈuˈx ruma majun bey quitzˈeton ta chi nibanatej ta queriˈ. 	 و چون آن لنگ شفایافته به پطرس و یوحنا متمسک بود، تمامی قوم در رواقی که به سلیمانی مسمی است، حیرت زده بشتاب گرد ایشان جمع شدند.


Y tek ri Jesús rubin chic cˈa ronojel reˈ chique, Riyaˈ xtzuˈun cˈa chicaj, y xubij cˈa: Nataˈ, ri nuhora can yacˈareˈ xoka. Wacami can tabanaˈ cˈa chuwe riyin ri Acˈajol chi nikˈalajin ri nukˈij nucˈojlen; riche (rixin) chi queriˈ, riyin ri Acˈajol can queriˈ chukaˈ xtinben awuqˈui riyit, chi can xtinkˈalajsaj akˈij acˈojlen. 	 عیسی چون این را گفت، چشمان خودرا به طرف آسمان بلند کرده، گفت: «ای پدر ساعت رسیده است. پسر خود را جلال بده تاپسرت نیز تو را جلال دهد.


Ruma ri naˈoj ri yatajnek chake wacami xa ma ya ta riˈ ronojel, y queriˈ chukaˈ ri nibix chake ruma ri Dios riche (rixin) chi nikakˈalajsaj, xa ma ya ta chukaˈ riˈ ronojel. 	 زیراجزئی علمی داریم و جزئی نبوت می‌نماییم،


Tek ri mozos ri xeˈoc pa samaj ri pa tak a las cinco ri tikakˈij xeˈapon riche (rixin) chi yetoj pe, jun puek ri nibix denario chare ri xbequicˈululaˈ pe, ruma queriˈ ri ruraybel ri rajaf ri ulef chi xuyaˈ chique. 	 پس یازده ساعتیان آمده، هر نفری دیناری یافتند.


Pero ri Jesús xubij chique: Can kitzij cˈa re nbij chiwe: Quinojel cˈa winek ri yemacun, can nikˈalajin chi ye ximil pa rukˈaˈ ri mac. 	 عیسی درجواب ایشان گفت: «آمین آمین به شما می‌گویم هر‌که گناه می‌کند غلام گناه است.


Y ri José xulokˈ cˈa jun sakilaj tziek. Y tek rukasan chic pe ri ruchˈacul ri Jesús chuwech ri cruz, xubor cˈa chupan ri tziek riˈ. Y cˈacˈariˈ xberuyaˈ ca pa jun jul riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan ri cˈoton chuwech jun nimabej. Y cˈacˈariˈ xutzˈapij ca ruchiˈ riqˈui jun nimalaj setesic abej ri tzˈapebel ruchiˈ ri jul. 	 پس کتانی خریده، آن را از صلیب به زیر آورد و به آن کتان کفن کرده، در قبری که ازسنگ تراشیده بود نهاد و سنگی بر سر قبرغلطانید.و مریم مجدلیه و مریم مادر یوشادیدند که کجا گذاشته شد.


Pa rucaˈn kˈij tek ri aj Samaria nuchop yan chic el ri rubey, riyaˈ xrelesaj caˈiˈ puek ri nibix denario chare y xuyaˈ ca chare ri rajaf ri posada, y xubij chare: Tawilij y tawakˈomaj re jun achi reˈ. Y tek xquitzolin pe, xtintoj cˈa chawe ri nicˈaj chic ri xtasech chrij. 	 بامدادان چون روانه می‌شد، دو دینار درآورده به‌سرایدار داد و بدو گفت این شخص را متوجه باش و آنچه بیش از این خرج کنی، در حین مراجعت به تو دهم.


Y ri Jesús xerutzuˈ chic cˈa jun bey ri rudiscípulos y xubij cˈa chique: Ri winek ma yecowin ta niquicol quiˈ, yacˈa ri Dios can nicowin wi yerucol, ruma Riyaˈ ronojel nicowin nuben, xchaˈ chique. 	 عیسی به ایشان نظر کرده، گفت: «نزد انسان محال است لیکن نزد خدا نیست زیراکه همه‌چیز نزد خدا ممکن است.»


Y ri runúmero ri nabey chicop ya ri wakiˈ cientos riqˈui sesenta y seis; y riˈ jun número riche (rixin) winek. Can qˈuiy cˈa naˈoj nrajoˈ riche (rixin) chi netamex achique ntel wi chi tzij. Rumariˈ ri winek ri cˈo runaˈoj, can tucusaj cˈa riche (rixin) chi nuchˈob rij ri runúmero ri nabey chicop. 	 در اینجا حکمت است. پس هر‌که فهم دارد، عدد وحش را بشمارد، زیرا که عددانسان است و عددش ششصد و شصت و شش است.


Y tek xebequipabaˈ chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, xquibij: Re achiˈaˈ reˈ ye israelitas y niquisukˈ quinaˈoj ri winek waweˈ pa katinamit. 	 و ایشان را نزد والیان حاضرساخته، گفتند: «این دو شخص شهر ما را به شورش آورده‌اند و از یهود هستند،


Yacˈa ri malcaniˈ tak ixokiˈ ri cˈa ye kˈopojiˈ na, ma titzˈibex ta ka quibiˈ chi yeˈilix cuma ri kachˈalal. Ruma riyeˈ yecowin niquibij chi ma xquecˈuleˈ ta chic y niquijech quiˈ chubanic ri rusamaj ri Cristo. Pero xa cˈa jubaˈ tiquibij queriˈ, ya xa niquimalij ca ri samaj ruma niquirayij chi yecˈuleˈ chic jun bey. 	 اما بیوه های جوانتراز این را قبول مکن، زیرا که چون از مسیح سرکش شوند، خواهش نکاح دارند


Y wi xa ta ri Dios man ta nuben chi xa kˈatatel ri kˈij riche (rixin) ri tijoj pokonal riˈ, quinojel ta yecom. Pero ruma ri rutzil ri Dios pa quiwiˈ ri ye ruchaˈon chic, rumariˈ can xtuben wi chi xa kˈatatel ri kˈij riˈ. 	 و اگر آن ایام کوتاه نشدی، هیچ بشری نجات نیافتی، لیکن بخاطر برگزیدگان، آن روزها کوتاه خواهد شد.


Y tek ri Pablo ye royoben cˈa ri Silas y ri Timoteo ri chiriˈ pa tinamit Atenas, riyaˈ sibilaj cˈa xkˈaxo ránima, ruma ri sibilaj qˈuiy dios ri xa ye banon cuma winek ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ, ri ye oconek qui‑dios ri winek. 	 اما چون پولس در اطینا انتظار ایشان رامی کشید، روح او در اندرونش مضطرب گشت چون دید که شهر از بتها پر است.


Rumacˈariˈ tiyaˈ ca ri tzˈucuj tak tzij; y can xaxu (xaxe wi) ri kitzij tibij tek yixtzijon chiˈiwachibil iwiˈ. Ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 لهذا دروغ را ترک کرده، هرکس با همسایه خود راست بگوید، زیرا که ما اعضای یکدیگریم.


Ri xeˈoc ralcˈual ri Dios can xeˈalex wi chic, pero ma xeˈalex ta chic achiˈel tek xeˈalex riqˈui ri quiteˈ quitataˈ. Ri cˈacˈacˈ alaxic ri xquicˈul riyeˈ, yariˈ tek xeˈalex achiˈel ri ruraybel ri Dios, y ma ruraybel ta chic jun achi. 	 که نه از خون و نه از خواهش جسد و نه از خواهش مردم، بلکه از خدا تولدیافتند.


Y ri Jesús xeruyaˈ cˈa ca ri fariseos, y xoc el pa jucuˈ quiqˈui ri rudiscípulos riche (rixin) chi xekˈax cˈa jucˈan chic ruchiˈ yaˈ. 	 پس ایشان را گذارد و باز به کشتی سوارشده، به کناره دیگر عبور نمود.


Y ri Chˈabel, ya ri Cristo, ri xoka cˈa chuwech re ruwachˈulef y can xoc cˈa winek achiˈel riyoj. Y can xkatzˈet cˈa chi xaxu (xaxe) wi Riyaˈ ri Rucˈajol ri Dios, ruma can xkatzˈet chi cˈo rukˈij rucˈojlen. Y Riyaˈ can nojnek cˈa riqˈui utzil y chukaˈ riqˈui ri kitzij. 	 و کلمه جسم گردید و میان ما ساکن شد، پراز فیض و راستی و جلال او را دیدیم، جلالی شایسته پسر یگانه پدر.


Y wacami nwajoˈ yichˈo cˈa jubaˈ chrij ri icˈutun pe chuwe, ri achique rajawaxic chi niben quiqˈui ri kˈopojiˈ y ri cˈa ye cˈajolaˈ na. Ri nwajoˈ cˈa nbij chique riyeˈ, can pa wánima cˈa nipe wi. Ruma ri Ajaf majun xukˈalajsaj ta ca chiquij riyeˈ, ri achique ri utz chi niquiben. Y ri xtinbij, can cˈo cˈa rejkalen y utz chi nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui, ruma ri Ajaf ruyaˈon ri rutzil chuwe y yin ruyaˈon pa rusamaj. 	 اما درباره باکره‌ها حکمی از خداوند ندارم. لکن چون از خداوند رحمت یافتم که امین باشم، رای می‌دهم.


¿La cˈo ta cami cˈa jun chiwe riyix ri nicowin chi niqˈuiy chic nicˈaj vara ri rupalen, ruma can nuchˈujirisaj riˈ? Majun. 	 و کیست از شما که به تفکر بتواند ذراعی برقامت خود افزاید؟


Y ri ruteˈ rutataˈ ri achi xquibij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Ketaman chi ya kalcˈual reˈ y moy tek xalex. 	 پدر و مادر او در جواب ایشان گفتند: «می‌دانیم که این پسر ما است و کور متولد شده.


Y pa rucaˈn kˈij, yecˈo cˈa ye caˈiˈ winek israelitas yetajin niquiben chˈaˈoj chiquiwech, y ri Moisés xapon cˈa apo quiqˈui, y xrajoˈ ta xoc chiquicojol riche (rixin) chi man ta niquiben chˈaˈoj. Rumariˈ riyaˈ xubij chique: ¿Achique cˈa ruma tek niben chˈaˈoj? Riyix xa can yix israelitas chi yix caˈiˈ, xchaˈ chique. 	 و در فردای آن روز خود را به دو نفراز ایشان که منازعه می‌نمودند، ظاهر کرد وخواست مابین ایشان مصالحه دهد. پس گفت: "ای مردان، شما برادر می‌باشید. به یکدیگر چرا ظلم می‌کنید؟"


Ri Dios ma retzelan ta ca ri rutinamit; ri Dios can pa rutiquiribel tek retaman pe ruwech. ¿La ma iwetaman ta cˈa ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, chrij ri Elías? Ri Elías xchˈo riqˈui ri Dios chiquij ri wech aj Israel, y xubij: 	 خدا قوم خود را که از قبل شناخته بود، رد نفرموده است. آیا نمی دانید که کتاب در الیاس چه می‌گوید، چگونه بر اسرائیل از خدا استغاثه می‌کند


Y wi ri quipatrón ri mozos riˈ noka pa nicˈaj akˈaˈ o ya tek xa niseker yan pe, ri mozos riˈ can jabel ruwaquikˈij ruma cˈa ye qˈues na chiroyobexic ri quipatrón ri hora riˈ. 	 و اگر در پاس دوم یا سوم از شب بیاید و ایشان را چنین یابد، خوشا بحال آن غلامان.


Y xapon chic cˈa jun bey ri kˈij riche (rixin) ri nimakˈij riˈ. Ri Jesús cˈo cˈa cablajuj rujunaˈ tek xebe cˈa pa tinamit Jerusalem, can achiˈel wi niquiben ri quech aj Israel. 	 و چون دوازده ساله شد، موافق رسم عید، به اورشلیم آمدند.


Yacˈa ri Pedro y ri nicˈaj chic apóstoles xquibij cˈa apo chique: Nicˈatzin chi ya ri nubij ri Dios ri nikanimaj, y ma ya ta ri nicajoˈ ri winek. 	 پطرس و رسولان در جواب گفتند: «خدا را می‌باید بیشتر از انسان اطاعت نمود.


Can xu (xe) wi cˈa xubij queriˈ ri Jesús chare ri yawaˈ, can yacˈariˈ tek xcˈachoj chare ri ruyabil. Xucˈol cˈa el ri ruwarabel y xuchop el binen. Ri kˈij cˈa riˈ, uxlanibel kˈij. 	 پس یهودیان به آن کسی‌که شفا یافته بود، گفتند: «روز سبت است و بر تو روا نیست که بسترخود را برداری.»


Y riyin can yacˈariˈ xixuqueˈ ximajeˈ ka xerukˈaˈ xeraken ri ángel riˈ riche (rixin) chi nyaˈ rukˈij, pero riyaˈ xubij cˈa chuwe: Ma caxuqueˈ ta chinuwech. Ma tayaˈ ta nukˈij riyin. Ya ri Dios ri tayaˈ rukˈij. Ruma riyin xa yin jun rusamajel ri Dios achiˈel riyit, yin junan chukaˈ quiqˈui ri ye awachˈalal pa rubiˈ ri Jesús, ri can niquitzijoj chukaˈ ri ruchˈabel ri Jesús, ruma ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Jesús can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri niyaˈo ri quichˈabel, riche (rixin) chi niquikˈalajsaj ri nubij ri Dios. 	 و نزد پایهایش افتادم تا او را سجده کنم. اوبه من گفت: «زنهار چنین نکنی زیرا که من با توهمخدمت هستم و با برادرانت که شهادت عیسی را دارند. خدا را سجده کن زیرا که شهادت عیسی روح نبوت است.»


Y pa ruqˈuisbel xucˈut cˈa riˈ chinuwech riyin tek cˈa ma jane yinoc ta apóstol, ruma ri kˈij riˈ riyin xincˈulwachij cˈa achiˈel jun acˈal ri xa ma jane rukˈijul ta chi nalex. 	 و آخر همه بر من مثل طفل سقطشده ظاهر گردید.


Y queriˈ chukaˈ riyix ri xa jun chic ibanon riqˈui ri Jesucristo, can yixucusex chare ri rachoch ri Dios, ruma cˈo chic ri Lokˈolaj Espíritu pa tak iwánima. 	 و در وی شما نیز با هم بنا کرده می‌شوید تا در روح مسکن خدا شوید.


Tek ri Jesús can cawinek kˈij y cawinek akˈaˈ chic ri ma waynek ta, yacˈariˈ tek xpe runumic. 	 و چون چهل شبانه‌روز روزه داشت، آخر گرسنه گردید.


Ri Dios xojruchaˈ y ya Riyaˈ ri xbano chake chi majun chic kamac yojrutzˈet. Y wi queriˈ chic rubanon chake, ¿la cˈo ta cami jun ri yojtzujun (yojsujun) chuwech Riyaˈ chi riyoj ma utz ta ri kacˈaslen? Majun. 	 کیست که بر برگزیدگان خدا مدعی شود؟ آیا خدا که عادل کننده است؟


Y wi can xtiwajoˈ cˈa iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ, ri winek can xtiquetamaj cˈa chi yix nudiscípulos, xchaˈ ri Jesús. 	 به همین همه خواهند فهمید که شاگرد من هستید اگر محبت یکدیگر را داشته باشید.»


Can ruma cˈa Riyaˈ tek xtibekˈalajin pe ri etzelal ri cˈo pa tak cánima ri winek. Y ri Simeón xubij chukaˈ chare ri María: Ruma ri pokon ri xtiban chare ri Jesús, xtipe kˈaxon awuqˈui riyit. Xtanaˈ cˈa chi can achiˈel jun espada ri xtusoc ri awánima, xchaˈ ri Simeón. 	 و در قلب تو نیزشمشیری فرو خواهد رفت، تا افکار قلوب بسیاری مکشوف شود.»


Y riyin ri Jesús ntakon cˈa el ri nuˈángel riche (rixin) chi nberukˈalajsaj ca ronojel reˈ chiquiwech ri iglesias. Y can yin cˈa riyin ri rusiˈj rujotay ca ri rey David. Y can yin chukaˈ riyin ri Jun ri achiˈel nimachˈumil ri ntel pe ri pa rusekeric. 	 من عیسی فرشته خود را فرستادم تاشما را در کلیساها بدین امور شهادت دهم. من ریشه و نسل داود و ستاره درخشنده صبح هستم.»


riyit ri xabano chi xsamej ri Lokˈolaj Espíritu pa ránima ri jun asamajel ri xubiniˈaj David, riche (rixin) chi xubij re chˈabel reˈ: ¿Achique cˈa ruma tek ri pa tak ruwachˈulef xaxu (xaxe wi) itzel tak naˈoj ntajin rubanic, y ri winek ri yecˈo pa tak tinamit xaxu (xaxe wi) ri majun rejkalen ri yequichˈob? 	 که بوسیله روح‌القدس به زبان پدر ما و بنده خودداود گفتی "چرا امت‌ها هنگامه می‌کنند و قومها به باطل می‌اندیشند؛


Yacˈa wi xa xtitzuˈ achique rubanic jun winek, yixmacun y xaxu (xaxe wi) chic tiwoyobej chi nika rucˈayewal pan iwiˈ, ruma riyix xa ma niben ta ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Dios. 	 لکن اگرظاهربینی کنید، گناه می‌کنید و شریعت شما را به خطاکاری ملزم می‌سازد.


Ri kachˈalal Epafras ri cˈo wuqˈui waweˈ pa cárcel ruma ri rubiˈ ri Cristo Jesús, nutek el rutzil awech. 	 اپفراس که در مسیح عیسی همزندان من است و مرقسو ارسترخس و دیماس و لوقاهمکاران من تو را سلام می‌رسانند.


Ruma ri nabey achi, can ya wi cˈa ri Dios ri xbano riche (rixin), y ma riqˈui ta cˈa jun ixok xalex wi. Yacˈa tek xuben ri nabey ixok, ri Dios xucusaj cˈa jun rubakil ri achi. 	 زیراکه مرد از زن نیست بلکه زن از مرد است.


Riyoj can nikanimaj y nikacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri niquibij ri winek chake. ¿Cˈa ta cˈa ri nubij ri Dios chi man ta nikanimaj y man ta nikacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui? Ruma Riyaˈ can ya cˈa ri chˈabel ri nichˈo chrij ri Rucˈajol re ntajin nubij chake. 	 اگر شهادت انسان را قبول کنیم، شهادت خدابزرگتر است؛ زیرا این است شهادت خدا که درباره پسر خود شهادت داده است.


Y riyix tiwetamaj cˈa jabel achique rubanic yixbiyin chiquicojol ri winek ri ma quiniman ta ri Cristo, y can ya ri utz tibanaˈ quiqˈui. Can utz rucusaxic tibanaˈ chare ri tiempo. 	 زمان را دریافته، پیش اهل خارج به حکمت رفتار کنید.


Y yacˈariˈ tek cˈo jun ri junanin (anibel) xberumubaˈ pe jun esponja chupan jun chˈomilaj ruyaˈal uva, y xuyaˈ chutzaˈn jun aj y xuyaˈ chare ri Jesús riche (rixin) chi nichˈuchˈuˈ ka jubaˈ ri chakiˈj chiˈ chare, y xubij: Tikatzuˈ na cˈa, kˈalaj riˈ wi nipe ri Elías chukasaxic, xchaˈ. 	 پس شخصی دویده، اسفنجی را از سرکه پر کرد و برسر نی نهاده، بدو نوشانید و گفت: «بگذارید ببینیم مگر الیاس بیاید تا او را پایین آورد.»


Can xu (xe) wi cˈa xubij queriˈ ri Jesús, can yacˈariˈ xyacatej y xbiyaj el ri ti kˈopoj, ruma xa can cablajuj chic cˈa rujunaˈ. Y ri yecˈo riqˈui, xquimey tek xquitzˈet chi xcˈastej pe. 	 در ساعت دختر برخاسته، خرامید زیرا که دوازده ساله بود. ایشان بینهایت متعجب شدند.پس ایشان را به تاکید بسیار فرمود: «کسی از این امر مطلع نشود.» و گفت تا خوراکی بدو دهند.


Re xbanatej re wacami, can tzˈibatal cˈa ca ruma ri profeta Joel, ri achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 بلکه این همان است که یوئیل نبی گفت


Y ri Pilato can yacˈariˈ xbechˈo chic pe jun bey y xucˈutuj cˈa chique: ¿Y achique cˈa ri niwajoˈ chi nben chare re achi ri nibij chi i‑Rey riyix israelitas? xchaˈ chique. 	 پیلاطس باز ایشان را در جواب گفت: «پس چه می‌خواهید بکنم با آن کس که پادشاه یهودش می‌گویید؟»


Y ri mozo ri xa majun nicˈatzin wi, tiwelesaj el y jibeˈicˈakaˈ ca chupan ri nimalaj kˈekuˈm, ri acuchi (achique) xtokˈ wi y xtukachˈachˈej rey. 	 و آن غلام بی‌نفع را در ظلمت خارجی اندازید، جایی که گریه و فشار دندان خواهد بود.


Y ri Jesús rucˈuan cˈa el ri cruz. Riyaˈ ruchapon cˈa el bey, riche (rixin) chi napon pa ruwiˈ jun juyuˈ. Ri juyuˈ riˈ achiˈel rubakil rujolon (ruwiˈ) caminek nibix chare. Y pa quichˈabel ri israelitas Gólgota rubiˈ. 	 و صلیب خودرا برداشته، بیرون رفت به موضعی که به جمجمه مسمی بود و به عبرانی آن را جلجتا می‌گفتند.


Tek ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xrelesaj ri rucaj sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj, xinwacˈaxaj cˈa chi xchˈo ri ruqˈuisbel chique ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y xubij cˈa: ¡Catam pe! ¡Tatzˈetaˈ na peˈ! xchaˈ chuwe. 	 و چون مهر‌چهارم را گشود، حیوان چهارم را شنیدم که می‌گوید: «بیا (و ببین )!»


Yacˈa ri Pedro xubij chare: Táta, ma nikˈax ta chinuwech achique ruma tek nabij queriˈ chuwe, xchaˈ ri Pedro. Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Pedro, tek ri ecˈ xsiqˈuin pe. 	 پطرس گفت: «ای مردنمی دانم چه می‌گویی؟» در همان ساعت که این رامی گفت خروس بانگ زد.


Ri yoj winek can cˈo kachukˈaˈ pa quiwiˈ quinojel ri chicop ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, ri aj xicˈ tak chicop, ri cumatz, y chukaˈ pa quiwiˈ ri nicˈaj chic chicop ri yecˈo chupan ri mar. 	 زیرا که هر طبیعتی از وحوش و طیور وحشرات و حیوانات بحری از طبیعت انسان رام می‌شود و رام شده است.


Ri Jesús, xu (xe wi) tek xerutzˈet, xberucˈamaˈ pe caˈiˈ oxiˈ tak coloˈ y xuben cˈa jun ruchˈaybal y xerokotaj pe quinojel. Xerokotaj cˈa pe cachibilan ri quicarneˈl y ri quiwáquix ri chiriˈ chupan ri lugar riche (rixin) ri rachoch ri Dios. Y chique ri aj qˈuexoy tak puek, xucˈakalaˈ cˈa ca ri quirajil chiquiwech y xerutecmayilaˈ ca ri quimesas. 	 پس تازیانه‌ای از ریسمان ساخته، همه را از هیکل بیرون نمود، هم گوسفندان و گاوان را، و نقودصرافان را ریخت و تختهای ایشان را واژگون ساخت،


Y ri Jesús xuchilabej cˈa chique chi majun achoj chare tiquitzijoj wi. 	 پس ایشان را فرمود که «هیچ‌کس را از او خبر ندهند.»


Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Asíncrito, Flegonte, Hermas, Patrobas, Hermes y ri kachˈalal ri yecˈo quiqˈui. 	 اسنکریطس را و فلیکون و هرماس وپطروباس و هرمیس و برادرانی که باایشانند سلام نمایید.


¿Nichˈob cami riyix chi ri chˈabel ri yojtajin chutzˈibaxic chiwe xa riche (rixin) chi nikatobej kiˈ chiwech? Ma que ta riˈ. Ruma can chuwech ri Dios chi riyin y ri ye wachibil queriˈ nikabij chiwe ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. Xa can riche (rixin) wi cˈa chi yixkatoˈ tek queriˈ nikabij chiwe iwonojel riyix ri sibilaj yixkajoˈ riche (rixin) chi can yixqˈuiy ta cˈa chupan ri icˈaslen riqˈui ri Dios. 	 آیا بعد از این مدت، گمان می‌کنید که نزدشما حجت می‌آوریم؟ به حضور خدا در مسیح سخن می‌گوییم. لیکن همه‌چیز‌ای عزیزان برای بنای شما است.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Xaxu (xaxe wi) cˈa ri Ajaf Dios tayaˈ rukˈij, y xaxu (xaxe wi) chukaˈ Riyaˈ ri rucˈamon chi nanimaj ri nubij, xchaˈ ri Jesús chare. 	 آنگاه عیسی وی راگفت: «دور شو‌ای شیطان، زیرا مکتوب است که خداوند خدای خود را سجده کن و او را فقطعبادت نما.»


Y majun bey tiqˈuis ta ri cochˈonic pa tak iwánima riche (rixin) chi can nuben jun samaj tzˈaket, riche (rixin) chi queriˈ ri icˈaslen niqˈuiy, nitzˈaket y man ta cˈa nrajoˈ na jubaˈ. 	 لکن صبر را عمل تام خود باشد تاکامل و تمام شوید و محتاج هیچ‌چیز نباشید.


Yacˈa riyin nbij cˈa chiwe chi ri Elías riˈ xpe yan y ma xquetamaj ta el ruwech. Xa sibilaj cˈa pokon xquiben el chare. Can achique ri xcajoˈ xquiben el chare, can queriˈ wi xquiben. Y can queriˈ chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, yecˈo ri xquebano chuwe chi xtinkˈaxaj tijoj pokonal, xchaˈ ri Jesús. 	 لیکن به شما می‌گویم که الحال الیاس آمده است و او را نشناختند بلکه آنچه خواستندبا وی کردند؛ به همانطور پسر انسان نیز از ایشان زحمت خواهد دید.


Riyix can yix sakil riche (rixin) ri quicˈaslen ri winek chuwech re ruwachˈulef, y yixkˈalajin jabel, achiˈel nikˈalajin pe jun tinamit ri cˈo pa ruwiˈ jun juyuˈ y ma nicowin ta nrewaj riˈ. 	 شما نور عالمید. شهری که بر کوهی بنا شود، نتوان پنهان کرد.


Y chiquinojel, yecˈo achiˈel xa ye cablajuj achiˈaˈ. 	 و جمله آن مردمان تخمین دوازده نفربودند.


Y riyaˈ xucˈutuj cˈa chique ri rumozo chi achique cˈa hora tek ri rucˈajol xkˈalajin chi nicˈachoj. Y riyeˈ xquibij: Ya ri tikakˈij iwir pa tek a la una, tek xqˈuis el ri cˈaten chrij, xechaˈ. 	 پس از ایشان پرسید که در چه ساعت عافیت یافت. گفتند: «دیروز، در ساعت هفتم تب از او زایل گشت.»


Xa xubij cˈa ca chique chi can nicˈatzin chi cˈo pa Jerusalem ri kˈij riche (rixin) ri nimakˈij ri petenak. Pero xquitzolin chic pe jun bey iwuqˈui, wi queriˈ nrajoˈ ri Dios, xchaˈ. Y tek chˈonak chic cˈa ca chique quinojel, xuyaˈ cˈa ca ri tinamit Efeso y xoc chic el pa barco. 	 بلکه ایشان را وداع کرده، گفت که «مرا به هر صورت باید عیدآینده را در اورشلیم صرف کنم. لیکن اگر خدابخواهد، باز به نزد شما خواهم برگشت.» پس ازافسس روانه شد.


Y ri Jesús xtzuˈun chicaj, xjikˈjoˈx (xjikˈjoˈt) ránima y xubij: Efata. Re tzij reˈ nubij cˈa: Tijakatej. 	 و به سوی آسمان نگریسته، آهی کشید و بدو گفت: «افتح!» یعنی باز شو


Ruma ma quinojel ta yatajnek chique chi ye apóstoles. Ma quinojel ta yatajnek chique chi ye profetas ri niquikˈalajsaj ri nibix chique ruma ri Dios. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin yequitijoj ri kachˈalal. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin niquiben milagros. 	 آیا همه رسول هستند، یا همه انبیا، یا همه معلمان، یا همه قوات؟


Ruma riyix jabel iwetaman achique chi pixaˈ ri xkabij chiwe ri cˈo chi niben. Ruma can queriˈ bin ca ruma ri Ajaf Jesucristo. 	 زیرا می‌دانید چه احکام از جانب عیسی خداوند به شما دادیم.


Riyin ma nwajoˈ ta cˈa chi riyix nichˈujirisaj iwiˈ chuchˈobic cosas ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef, riche (rixin) chi queriˈ yixcowin niben ri nrajoˈ ri Dios. Ri achi ri majun rixjayil más nicowin nuchˈob ri achique ri nrajoˈ ri Ajaf, y can nutij wi rukˈij riche (rixin) chi nuben ri achique nika chuwech ri Ajaf. 	 اما خواهش این دارم که شما بی‌اندیشه باشید. شخص مجرد در امور خداوند می‌اندیشدکه چگونه رضامندی خداوند را بجوید؛


Ri sipanic ri xuyaˈ ri Dios, nim rejkalen y man achiˈel ta ri mac ri xuben ri Adán chuwech ri Dios ri xa rucˈayewal xucˈom pe pa quiwiˈ quinojel ri winek. Yacˈa ri colotajic ri xucˈom pe ri Jesucristo can más wi nim rejkalen, ruma ma xu (xe) ta chic ruma ri jun nabey mac; xa can riche (rixin) chi ye qˈuiy winek ri yecolotej y ri colotajic ri nuyaˈ xa nusipaj. Y reˈ nuben cˈa chake chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun chic kamac. 	 و نه اینکه مثل آنچه از یک گناهکار سر زد، همچنان بخشش باشد؛ زیراحکم شد از یک برای قصاص لکن نعمت ازخطایای بسیار برای عدالت رسید.


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios, chi tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ. Y yareˈ ri nabey pixaˈ ri nubij chi cˈo utz ri xtikacˈul, wi nikaben ri nubij. 	 «پدر و مادر خود را احترام نما» که این حکم اول با وعده است.


¿Achique cami winek ri can xban jurar chique ruma ri Dios chi can ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nuyaˈ Riyaˈ? Riˈ chique ri winek ri xa ma xeniman ta tzij. 	 و درباره که قسم خورد که به آرامی من داخل نخواهند شد، مگر آنانی را که اطاعت نکردند؟پس دانستیم که به‌سبب بی‌ایمانی نتوانستندداخل شوند.


Y quinojel cˈa ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, xquicˈaxaj tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: 	 و چون تمامی قوم می‌شنیدند، به شاگردان خود گفت:


Yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: Riyix can yeˈitzuˈ cˈa chi re jay reˈ sibilaj ye jabel. Yacˈa riyin can kitzij cˈa nbij chiwe, chi xtapon na jun kˈij tek xa can xquewulex y majun chic ri xtipaˈeˈ ta ca. Ronojel re nimaˈk tak abej re ye ucusan chique re jay reˈ, xa can xquewulex cˈa pe. Can majun cˈa abej ri xticˈojeˈ ta ca achiˈel la rubanon wacami, xchaˈ chique. 	 عیسی ایشان را گفت: «آیا همه این چیزها را نمی بینید؟ هرآینه به شمامی گویم در اینجا سنگی بر سنگی گذارده نخواهد شد که به زیر افکنده نشود!»


Yacˈa riyix xa ma que ta riˈ ri niben y nicˈut. Xa ma niben ta achiˈel ri rubin ca ri Dios. Riyix xa yeˈitijoj ri alcˈualaxelaˈ chi ma rajawaxic ta chi yequitoˈ ri quiteˈ quitataˈ. Riyix xa nibij chique ri alcˈualaxelaˈ chi xa tiquibij chique ri quiteˈ quitataˈ: Riyin ma yicowin ta yixintoˈ riqˈui ri nicˈatzin chiwe, ruma ri cˈo wuqˈui xa ntzujun (nsujun) chic chare ri Dios, yixchaˈ chique. Y riqˈui niquibij queriˈ chi quitzujun (quisujun) chic chare ri Dios, xa riche (rixin) chi ma yequitoˈ ta ri quiteˈ quitataˈ. 	 لیکن شما می‌گویید که هرگاه شخصی به پدر یا مادر خود گوید: "آنچه ازمن نفع یابی قربان یعنی هدیه برای خداست "


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa, y xubij chique: Ixokiˈ aj Jerusalem, man cˈa quiniwokˈej ta riyin. Xa tiwokˈej ka iwiˈ riyix, y queˈiwokˈej chukaˈ ri ye iwal. 	 آنگاه عیسی به سوی آن زنان روی گردانیده، گفت: «ای دختران اورشلیم برای من گریه مکنید، بلکه بجهت خود واولاد خود ماتم کنید.


Y ri ixok can yacˈariˈ xubij chare ri Jesús: Táta, tayaˈ cˈa ri yaˈ riˈ chuwe riyin, riche (rixin) chi queriˈ majun bey chic cˈa xtichakiˈj ta nuchiˈ, y riche (rixin) chi majun chic nicˈatzin wi chi yipe waweˈ chuchiˈ ri pozo chirelesaxic yaˈ, xchaˈ ri ixok. 	 زن بدو گفت: «ای آقا آن آب را به من بده تا دیگر تشنه نگردم و به اینجابجهت آب کشیدن نیایم.»


Y tek riyeˈ xetaneˈ cˈa chi yetzeˈen chrij, xquelesaj el ri tziek ri quiyaˈon chrij. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ el ri can rutziak wi Riyaˈ, y xquicˈuaj cˈa el riche (rixin) chi nbequibajij chuwech cruz. 	 و بعد از آنکه او را استهزاکرده بودند، آن لباس را از وی کنده، جامه خودش را پوشانیدند و او را بجهت مصلوب نمودن بیرون بردند.


Y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Ma tikachop ta cˈa chupan re nimakˈij reˈ, riche (rixin) chi ma yeyacatej ta pe ri winek chikij, xechaˈ. 	 لیکن می‌گفتند: «نه در عید مبادا در قوم اغتشاشی پدید آید.»


Y re wacami, can yacˈareˈ yitzolin riqˈui ri yin takayon pe. ¿Achique cˈa ruma tek majun chic chiwe riyix nudiscípulos ri nicˈutun ta pe chuwe: Acuchi (achique) cˈa yabe wi? 	 «اما الان نزد فرستنده خود می‌روم و کسی ازشما از من نمی پرسد به کجا می‌روی.


Y riche (rixin) cˈa chi man xa quepe ri rudiscípulos y niquelekˈaj el ri ruchˈacul ri Jesús re chakˈaˈ, y cˈacˈariˈ xtiquibij chique ri winek chi ri Jesús can xcˈastej wi el chiquicojol ri caminakiˈ; rumariˈ yoj petenak re wacami riche (rixin) chi nikacˈutuj jun utzil chawe chi tatakaˈ ruchajixic ri acuchi (achique) mukun wi ca, cˈa ya tek nitzˈaket na ri oxiˈ kˈij. Ruma wi xa ma xtikaben ta queriˈ y nisach el ri ruchˈacul, yacˈariˈ tek can más ye qˈuiy winek ri xquekˈolotej que chuwech ri nabey mul, xechaˈ. 	 پس بفرما قبر را تا سه روزنگاهبانی کنند مبادا شاگردانش در شب آمده، اورا بدزدند و به مردم گویند که از مردگان برخاسته است و گمراهی آخر، از اول بدتر شود.»


Y ri pa rachoch ri Dios can kˈij kˈij cˈa yecˈo apo, y junan cˈa quiwech quinojel. Y tek niquiben cˈa waˈin pa tak jay, can riqˈui cˈa ronojel cánima y quicoten. 	 و هر روزه درهیکل به یکدل پیوسته می‌بودند و در خانه‌ها نان را پاره می‌کردند و خوراک را به خوشی وساده دلی می‌خوردند.و خدا را حمد می‌گفتندو نزد تمامی خلق عزیز می‌گردیدند و خداوند هرروزه ناجیان را بر کلیسا می‌افزود.


Jun ri cˈo ajowabel riqˈui, ma xtiquicot ta tek xa ma choj ta ri nibanatej; riyaˈ niquicot tek can ya ri utz nibanatej. 	 ازناراستی خوشوقت نمی گردد، ولی با راستی شادی می‌کند؛


Y riyeˈ xbequicˈamaˈ cˈa pe ri puek chi niquicˈut chuwech. Y cˈacˈariˈ Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique: ¿Achoj ruwachbel laˈ? ¿Y achoj rubiˈ chukaˈ la cˈo chuwech la puek? xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij: Riche (rixin) ri César, xechaˈ. 	 چون آن را حاضر کردند، بدیشان گفت: «این صورت و رقم از آن کیست؟» وی راگفتند: «از آن قیصر.»


Ri ruwachˈulef y ri caj xqueqˈuis, yacˈa riyit majun bey xcaqˈuis ta. Ri ruwachˈulef y ri caj xa can xquerijix wi, achiˈel nirijix jun tziek. 	 آنها فانی، لکن تو باقی هستی و جمیع آنها چون جامه، مندرس خواهد شد،


Y ri nbanon pe chi can nuyon ntzuk wiˈ y majun wajel ncˈutun ta chiwe, can cˈa que na riˈ xtinben, ruma nwajoˈ chi ri winek ri quipoˈon anej quiˈ chi ye rusamajel ri Dios ma xquecowin ta xtiquibij chi can ye junan wi kiqˈui riyoj. 	 لیکن آنچه می‌کنم هم خواهم کرد تا از جویندگان فرصت، فرصت را منقطع سازم تا درآنچه فخر می‌کنند، مثل ما نیز یافت شوند.


Y ri Jesús can yacˈariˈ xutzijoj jun cˈambel tzij chare ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley: Cˈo cˈa jun achi ri elenak pe ri pa tinamit Jerusalem y xulan ka riche (rixin) chi nibe ka cˈa pa tinamit Jericó. Pero ri achi riˈ xebeˈel pe alekˈomaˈ chrij pa bey, y ri alekˈomaˈ riˈ ronojel xquelesaj el chare. Hasta ri rutziak ri rucusan ri achi xquelesaj el chrij. Y sibilaj xquisoc ca ruma sibilaj xquichˈey ca. Ri achi riˈ xpuneˈ cˈa ca ri chiriˈ pa bey y xa jubaˈ ma nicom. 	 عیسی در جواب وی گفت: «مردی که ازاورشلیم به سوی اریحا می‌رفت، به‌دستهای دزدان افتاد و او را برهنه کرده مجروح ساختند واو را نیم مرده واگذارده برفتند.


Rumariˈ kachˈalal, queˈichaˈ pe wukuˈ achiˈaˈ chicojol, achiˈaˈ ri can etaman chi choj ri quicˈaslen, ri can cˈo naˈoj quiqˈui y nojnek ri cánima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, riche (rixin) chi queriˈ yesamej chiquilixic ri kachˈalal. 	 لهذا‌ای برادران هفت نفر نیک نام و پر از روح‌القدس وحکمت را از میان خود انتخاب کنید تا ایشان را براین مهم بگماریم.


Y chiˈiwonojel tinimaj cˈa quitzij quinojel ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo, ruma ri Ajaf queriˈ nrajoˈ chi niben. Tinimaj cˈa rutzij ri aj kˈatbel tzij ri nibix rey chare, ruma ya riyaˈ ri aj kˈatbel tzij ri cˈo más rukˈij. 	 لهذا هر منصب بشری را بخاطر خداونداطاعت کنید، خواه پادشاه را که فوق همه است،


Xpe ri rucaˈn achi, ri rachˈalal ca ri achi ri caminek chic el, xcˈuleˈ cˈa riqˈui ri malcaˈn ixok. Pero chukaˈ ri achi riˈ xcom el, y majun ralcˈual xcˈojeˈ ta ca. 	 بعد دومین آن زن را گرفته، او نیز بی‌اولاد بمرد.


Y xubij cˈa chique ri ye oxiˈ rudiscípulos: Sibilaj nim ri bis cˈo pa wánima, ya yirucamisaj nnaˈ riyin. Quixcˈojeˈ cˈa ca jubaˈ waweˈ, quixcˈaseˈ y ma quixwer ta ka, xchaˈ chique. 	 و بدیشان گفت: «نفس من از حزن، مشرف بر موت شد. اینجا بمانید و بیدار باشید.»


Yacˈa Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: Ronojel ticoˈn ri ma ticon ta ruma ri Nataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj xticˈuk el. 	 او در جواب گفت: «هر نهالی که پدرآسمانی من نکاشته باشد، کنده شود.


Pero ma riqˈui wi riˈ ri winek xa can ma xtzolin ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi xquiyaˈ ta ca rubanic ri etzelal. Xa pa ruqˈuexel chi que ta riˈ xquiben, xa xquiyokˈ ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, ruma ri kˈaxomal y ri itzel chˈaˈc ri cˈo chiquij. 	 و به خدای آسمان به‌سبب دردها و دملهای خود کفر می‌گفتند و ازاعمال خود توبه نکردند.


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Achoj pa ruwiˈ cˈa ichapon wi iwiˈ quiqˈui riyeˈ? xchaˈ chique. 	 آنگاه از کاتبان پرسید که «با اینها چه مباحثه دارید؟»


Xpe cˈa jun achi ri cˈo jun itzel yabil chrij, y ri yabil riˈ lepra rubiˈ. Ri achi riˈ xucˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús, xxuqueˈ ka chuwech y xubij cˈa chare: Wi riyit nawajoˈ yinacˈachojsaj chare re nuyabil, can yicˈachoj wi cˈa riˈ, ruma riyin wetaman chi can yacowin wi, xchaˈ. 	 و ابرصی پیش وی آمده، استدعا کرد وزانو زده، بدو گفت: «اگر بخواهی، می‌توانی مراطاهر سازی!»


Y can queriˈ chukaˈ tibanaˈ riyix, can quixquicot wuqˈui. 	 و همچنین شما نیز شادمان هستید و بامن شادی می‌کنید.


Y tek yixapon cˈa pa jun jay, ri nabey cˈo chi niben, ya ri yeˈiyalaˈ rutzil quiwech ri winek. Y nibij cˈa chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx riche (rixin) ri Dios ri xticˈojeˈ iwuqˈui chupan re jay reˈ, quixchaˈ chique. 	 و در هرخانه‌ای که داخل شوید، اول گویید سلام بر این خانه باد.


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: ¿La cˈo cami jun winek ri retaman achique nuchˈob ri Ajaf Dios? ¿O la cˈo ta cami jun winek ri nicowin nubij chare ri Dios ri achique utz chi nuben? Majun. Queriˈ ri tzˈibatal ca. Yacˈa riyoj ri yoj ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu, cˈo chic cˈa achiˈel runaˈoj ri Cristo kiqˈui. 	 «زیرا کیست که فکر خداوند را دانسته باشد تااو را تعلیم دهد؟» لکن ما فکر مسیح را داریم.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri Marta: Ri axibal Lázaro xticˈastej, xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی بدو گفت: «برادر تو خواهد برخاست.»


Y ya cˈa ri kˈij tek ri Lot y ri ye aj pa rachoch xeˈel el pa tinamit Sodoma, xka cˈa ca kˈakˈ y azufre pa ruwiˈ ri tinamit. Can achiˈel cˈa job xuben tek xka pe ri chicaj, y can quinojel ri winek yecˈo chiriˈ xeqˈuis ruma ri kˈakˈ. 	 تا روزی که چون لوط ازسدوم بیرون آمد، آتش و گوگرد از آسمان باریدو همه را هلاک ساخت.


Y can quixcˈojeˈ cˈa chupan ri ajowabel riche (rixin) ri Dios ri cˈo pan iwiˈ. Y tiwoyobej cˈa apo ri kˈij tek ri Kajaf Jesucristo xtujoyowaj cˈa iwech y xtuyaˈ ri icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 خویشتن را در محبت خدا محفوظ دارید ومنتظر رحمت خداوند ما عیسی مسیح برای حیات جاودانی بوده باشید.


Hasta ri arcángel Miguel ma xuben ta achiˈel niquiben ri achiˈaˈ riˈ. Ruma ri arcángel riˈ tek xquiben chˈaˈoj riqˈui ri itzel winek chrij ri ruchˈacul ri Moisés, ni xa ta xubij ri ránima chi xubij ta pokon tak chˈabel chare ri itzel winek. Xaxu (xaxe) wi cˈa xubij chare: Ri Ajaf xtichapon cˈa chawe, xchaˈ chare. 	 امامیکائیل، رئیس ملائکه، چون درباره جسدموسی با ابلیس منازعه می‌کرد، جرات ننمود که حکم افترا بر او بزند بلکه گفت: «خداوند تو راتوبیخ فرماید.»


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri Pedro: Re nchˈej re iwaken wacami, ma jane cˈa nikˈax ta chiwech achique ruma tek nben. Pero can xtikˈax cˈa chiwech ri más chkawech apo. 	 عیسی در جواب وی گفت: «آنچه من می‌کنم الان تونمی دانی، لکن بعد خواهی فهمید.»


Y riyix beyomaˈ, juyiˈ oc iwech, ruma xikˈaxaj yan jun cˈaslen sibilaj jabel chuwech re ruwachˈulef. Yacˈa ri kˈij ri ye petenak chiwij ma ye que ta chic riˈ. 	 «لیکن وای بر شما‌ای دولتمندان زیرا که تسلی خود را یافته‌اید.


Y ri rey xubij cˈa chique ri yecˈo chiriˈ: Tiwelesaj cˈa ca la puek pa rukˈaˈ re itzel mozo reˈ, y tiyaˈ chare ri utzilaj mozo ri cˈo chic ri lajuj puek riqˈui. 	 پس به حاضرین فرمود قنطار را از این شخص بگیرید وبه صاحب ده قنطار بدهید.


Quecˈariˈ ri xquequibanalaˈ ri winek chiwe, ruma ma quetaman ta ruwech ri Nataˈ y ma quetaman ta chukaˈ nuwech riyin. 	 و این کارهارا با شما خواهند کرد، بجهت آنکه نه پدر راشناخته‌اند و نه مرا.


Y ri ruˈespíritu xapon quiqˈui ri nicˈaj chic ánima ri ye tzˈapin y cˈo ri xberutzijoj chique. 	 و به آن روح نیز رفت و موعظه نمود به ارواحی که درزندان بودند،


Y yacˈa tek nutzuliben nutzuliben, xintzˈet cˈa chi xa ronojel quiwech chicop ye petenak chupan ri jun nimalaj achiˈel tziek riˈ. Yecˈo chicop cajiˈ caken, yecˈo cˈuxnel y yecˈo ma ye cˈuxnel ta. Yecˈo aj xicˈ tak chicop y nicˈaj chic quiwech chicop ri xa niquikirirej quipan tek yebiyin. 	 چون بر آن نیک نگریسته، تامل کردم، دواب زمین و وحوش و حشرات و مرغان هوا را دیدم.


Wachˈalal, wacami nwajoˈ ntzijoj chic jun bey chiwe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri xintzijoj chiwe tek xicˈojeˈ iwuqˈui. Y riyix can xicˈul wi ri chˈabel ri xintzijoj chiwe, y can cof yixcˈo chupan. 	 الان‌ای برادران، شما را از انجیلی که به شما بشارت دادم اعلام می‌نمایم که آن را هم پذیرفتید و در آن هم قایم می‌باشید،


Y riyix man cˈa tiwewaj ta pa tak iwánima wi cˈo mac ri ibanon. Xa tikˈalajsalaˈ chiwech, y titolaˈ iwiˈ riqˈui oración, riche (rixin) chi yixchojmir. Ruma jun winek ri can choj rucˈaslen chuwech ri Dios, tek nuben orar riqˈui ronojel ránima, can qˈuiy ri xticˈul chare ri Dios. 	 نزد یکدیگربه گناهان خود اعتراف کنید و برای یکدیگر دعاکنید تا شفا یابید، زیرا دعای مرد عادل در عمل، قوت بسیار دارد.


Y tek xa cˈariˈ yixoc apo chupan ri jay ri yixbecˈojeˈ wi, tiyalaˈ rutzil quiwech ri yecˈo chupan ri jay riˈ. 	 و چون به خانه‌ای درآیید، بر آن سلام نمایید؛


Re wacami xa can xu (xe) wi chic ri kachˈalal Lucas ri cˈo ca wuqˈui. Tacˈamaˈ cˈa pe ri kachˈalal Marcos tek xcape, ruma riyaˈ nicˈatzin chuwe riche (rixin) chi yirutoˈ chupan ri samaj. 	 لوقا تنها با من است. مرقس را برداشته، با خود بیاور زیرا که مرابجهت خدمت مفید است.


Y tek riyin ma yincˈo ta chic iwuqˈui, ri Nataˈ xtutek pe ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) chi yixrutoˈ. Y ya Riyaˈ ri xticˈojeˈ iwuqˈui pa nuqˈuexel riyin. Y can ya cˈa chukaˈ Riyaˈ xquixtijon, y xquerunataj ronojel ri chˈabel ri nbin ca chiwe. 	 لیکن تسلی دهنده یعنی روح‌القدس که پدر او را به اسم من می‌فرستد، اوهمه‌چیز را به شما تعلیم خواهد داد و آنچه به شما گفتم به یاد شما خواهد آورد.


Ri acˈal cˈa riˈ xtucˈom pe sibilaj quicoten chawe riyit, y xtucˈom pe chukaˈ quicoten chique sibilaj ye qˈuiy winek. 	 و تو را خوشی وشادی رخ خواهد نمود و بسیاری از ولادت اومسرور خواهند شد.


Rumacˈariˈ, can nbij cˈa chiwe chi can quixcˈaseˈ y tiyaˈ ruchukˈaˈ ri caˈiˈ oxiˈ utz ri cˈa yecˈo na iwuqˈui ri xa quichapon yecom ka. Ruma riyin can ntzˈet wi cˈa chi ri yeˈibanalaˈ riyix ri yixcˈo pa tinamit Sardis, ma tzˈaket ta; y xa can ma tzˈaket ta wi chuwech ri Dios. 	 بیدار شو و مابقی را که نزدیک به فنا است، استوار نما زیرا که هیچ عمل تو را در حضور خدا کامل نیافتم.


Y ri Jesús xubij chare ri achi: Cayacatej, tacˈuaj el la awarabel y cabiyin, xchaˈ chare. 	 که در حال آن، مرد شفایافت و بستر خود را برداشته، روانه گردید. و آن روز سبت بود.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj chare ri María Magdalena: ¿Nána, achique cˈa ri nacanoj y achique chukaˈ ruma tek sibilaj yatokˈ? xchaˈ chare. Y ri María Magdalena xuchˈob cˈa chi ri nichˈo apo riqˈui, ya ri nisamajin ri ulef riˈ, ri ticon ruwech riqˈui cotzˈiˈj y cheˈ; rumariˈ tek riyaˈ xubij cˈa chare: Wi yit cˈa riyit ri xatucˈuan el ri ruchˈacul ri Wajaf Jesús, tabij cˈa chuwe acuchi (achique) xayaˈ wi, y riyin xtincanoj cˈa acuchi (achique) xtinyaˈ wi, xchaˈ chare. 	 عیسی بدو گفت: «ای زن برای چه گریانی؟ که را می‌طلبی؟» چون او گمان کردکه باغبان است، بدو گفت: «ای آقا اگر تو او رابرداشته‌ای، به من بگو او را کجا گذارده‌ای تا من اورا بردارم.»


Yacˈa ri María Magdalena ntokˈ xcˈojeˈ ca ri chiriˈ chuchiˈ ri jul. Y tek riyaˈ ntokˈ cˈa, xluqueˈ ka riche (rixin) chi nitzuˈun oc chupan ri jul. 	 اما مریم بیرون قبر، گریان ایستاده بود وچون می‌گریست به سوی قبر خم شده،


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, tichˈoboˈ cˈa jabel re xtinbij chiwe. Ri Dios ye ri pobres ri ye ruchaˈon riche (rixin) chi ye riyeˈ riˈ ri can nicˈojeˈ jun quicukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios ri can achiˈel jun nimalaj beyomel. Y ye chukaˈ ri pobres ri ye ruchaˈon ri Dios riche (rixin) chi niquicˈul ri herencia pa rajawaren ri Dios can achiˈel ri rutzujun (rusujun) chique ri yeˈajowan riche (rixin). 	 ای برادران عزیز، گوش دهید. آیا خدا فقیران این جهان را برنگزیده است تا دولتمند در ایمان و وارث آن ملکوتی که به محبان خود وعده فرموده است بشوند؟


Y rumariˈ ri achi xubij chi tipaˈeˈ jubaˈ ri carruaje. Y yacˈariˈ tek xeka chi ye caˈiˈ, y ri Felipe xuben cˈa bautizar ri achi chiriˈ pa yaˈ. 	 پس حکم کرد تا ارابه را نگاه دارندو فیلپس با خواجه‌سرا هر دو به آب فرود شدند. پس او را تعمید داد.


Ri yebin cˈa chi ri caminakiˈ ma xquecˈastej ta, xa ma kitzij ta ri niquibij ruma xa ta kitzij ri niquibij, ri Cristo man ta xcˈastej el. 	 زیرا هرگاه مردگان برنمی خیزند، مسیح نیزبرنخاسته است.


Y wacami wachˈalal, nchilabej cˈa chawe chi tabanaˈ ri nubij ri Dios, chi can tikajoˈ kiˈ chikachˈalal kiˈ. Y re pixaˈ reˈ ma cˈacˈacˈ ta. Xa can yareˈ ri xchilabex pe chake pa rutiquiribel tek xkanimaj ri Dios, chi tikajoˈ kiˈ. 	 و الان‌ای خاتون از تو التماس دارم نه آنکه حکمی تازه به تو بنویسم، بلکه همان را که از ابتداء داشتیم که یکدیگر را محبت بنماییم.


Riche (rixin) chi queriˈ, kas junan cˈa iwech niyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 تا یکدل و یکزبان شده، خدا و پدرخداوند ما عیسی مسیح را تمجید نمایید.


Can majun chic kamac yojtzˈetetej ruma ri Dios ruma kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Kajaf Jesucristo. Y matiox chare ri Jesucristo ruma xuben chake chi cˈo chic uxlanibel cˈuˈx chkacojol riqˈui ri Dios. 	 پس چونکه به ایمان عادل شمرده شدیم، نزد خدا سلامتی داریم بوساطت خداوندما عیسی مسیح،


pero ruma cˈa re ixok reˈ ntel ntoc wuqˈui, nben na cˈa ri nrajoˈ. Ruma wi ma xtinben ta, xticˈo nucˈuˈx pa rukˈaˈ. Queriˈ nubij ri cˈambel tzij ri xutzijoj ri Jesús. 	 لیکن چون این بیوه‌زن مرا زحمت می‌دهد، به داد او می‌رسم، مبادا پیوسته آمده مرا به رنج آورد.


Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. Pero xabachique ta na chi tijoj pokonal, can ma nicowin ta yojrelesaj el riqˈui ri Cristo. Riyoj xa can yojchˈacon wi chrij ronojel ruma ri Cristo can yojrajoˈ wi. 	 بلکه در همه این امور از حد زیاده نصرت یافتیم، بوسیله او که ما را محبت نمود.


Yacˈa riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ can cˈo chic ri lokˈolaj icukbel cˈuˈx y pa ruwiˈ riˈ can quixqˈuiy cˈa chupan ri icˈaslen riqˈui ri Dios. Y can tibanaˈ cˈa orar achiˈel nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 اما شما‌ای حبیبان، خود را به ایمان اقدس خود بنا کرده و در روح‌القدس عبادت نموده،


Y ri Jesús xubij chique ri yeniman yeˈilin chiriˈ: Queˈinojsaj chi yaˈ re yabel tak yaˈ reˈ, xchaˈ chique. Y riyeˈ can que wi riˈ xquiben. 	 عیسی بدیشان گفت: «قدحها را ازآب پر کنید.» و آنها را لبریز کردند.


Y chiriˈ pa Damasco cˈo cˈa jun ri runiman ri Jesucristo, ri Ananías rubiˈ. Y ri Ajaf Jesucristo pa jun achiˈel achicˈ xucˈut riˈ chuwech, y xubij chare: ¡Ananías! xchaˈ. Y ri Ananías xubij: Yareˈ yincˈo waweˈ, Ajaf, xchaˈ. 	 و در دمشق، شاگردی حنانیا نام بود که خداوند در رویا بدو گفت: «ای حنانیا!» عرض کرد: «خداوندا لبیک!»


Y wi riyoj achiˈel can xojcom riqˈui ri Cristo tek Riyaˈ xcom, chukaˈ cukul kacˈuˈx chi xkojcˈaseˈ riqˈui. 	 پس هرگاه با مسیح مردیم، یقین می‌دانیم که با اوزیست هم خواهیم کرد.


Y ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca nubij: Riyit ri ma yit alanel ta, ma cabison ta ruma majun awal. Xa can sibilaj cˈa caquicot, astapeˈ majun bey alaxnek ta jun awal. Y astapeˈ riyit xamalix ca ruma ri awachijil, riyin xtinben cˈa chawe chi más ye qˈuiy awal riyit ri xquecˈojeˈ, que chuwech ri ixok ri can cˈo wi ri rachijil. 	 زیرا مکتوب است: «ای نازاد که نزاییده‌ای، شاد باش! صدا کن و فریادبرآور‌ای تو که درد زه ندیده‌ای، زیرا که فرزندان زن بی‌کس از اولاد شوهردار بیشتراند.»


Ri Cristo xojrucol yan chuwech ri ley riche (rixin) ri Moisés. Rumacˈariˈ, cof quixcˈojeˈ chupan ri colotajic riˈ. Y man cˈa quixoc ta chic jun bey chuxeˈ ri ley. 	 پس به آن آزادی که مسیح ما را به آن آزادکرد استوار باشید و باز در یوغ بندگی گرفتار مشوید.


Y yacˈa tek ri Jesús tzˈuyul pa mesa ri chiriˈ pa rachoch ri Leví, ye qˈuiy cˈa chique ri ye cˈutuy tak alcawal y nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ ri xetzˈuyeˈ chukaˈ apo ri pa mesa junan riqˈui ri Jesús y quiqˈui ri rudiscípulos, ruma sibilaj ye qˈuiy ri yetzekelben riche (rixin) ri Jesús ri yecˈo cˈa chiriˈ. 	 و وقتی که او در خانه وی نشسته بود، بسیاری از باجگیران و گناهکاران باعیسی و شاگردانش نشستند زیرا بسیار بودند وپیروی او می‌کردند.


Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Riyit awetaman chi riyoj kayaˈon ca ri cˈo kiqˈui, riche (rixin) chi yit katzekelben, xchaˈ. 	 پطرس گفت: «اینک ما همه‌چیز را ترک کرده پیروی تو می‌کنیم.»


Ruma chi riyaˈ sibilaj yojrajoˈ riyoj israelitas, y chukaˈ xuben jun jay ri nikamol wi kiˈ, riche (rixin) chi nikacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ. 	 زیرا قوم ما را دوست می‌دارد و خودبرای ما کنیسه را ساخت.»


Y quinojel ri quimolon quiˈ, cˈa yetzijon na cˈa chrij ri Jesús, y cˈa tek xquitzˈet, xa cˈo chic chiriˈ chiquicojol, y xubij cˈa chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel, xchaˈ. 	 و ایشان در این گفتگو می‌بودند که ناگاه عیسی خود در میان ایشان ایستاده، به ایشان گفت: «سلام بر شما باد.»


Ruma ri nibano chˈajchˈoj chare ri kacˈaslen, can Rucˈajol wi ri Dios. Y riyoj ri banon chic chˈajchˈoj chare ri kacˈaslen, yoj ralcˈual chic ri Dios. Rumariˈ ri Jesús ma niqˈuix ta nubij wachˈalal chake. 	 زانرو که چون مقدس کننده و مقدسان همه از یک می‌باشند، از این جهت عار ندارد که ایشان را برادر بخواند.


Y can xtipe na wi ri kˈij ri rubin ca ri Ajaf. Y can achiˈel tek jun alekˈom nuben alekˈ chakˈaˈ, y majun etamayon ta, can queriˈ chukaˈ tek xtipe ri kˈij riche (rixin) ri Ajaf. Y ri caj can xtibiril. Ri ye ucusan chi ye banon ronojel cosas, xquejino cˈa pa kˈakˈ y xqueqˈuis. Re ruwachˈulef reˈ y ronojel ri cˈo pa ruwiˈ, xquecˈat cˈa chukaˈ. 	 لکن روز خداوند چون دزد خواهدآمد که در آن آسمانها به صدای عظیم زایل خواهند شد و عناصر سوخته شده، از هم خواهدپاشید و زمین و کارهایی که در آن است سوخته خواهد شد.


Y tek ri capitán xracˈaxaj cˈa ri nitzijox chrij ri Jesús, riyaˈ xerutek nicˈaj rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, achiˈaˈ israelitas, riche (rixin) chi queriˈ niquicˈutuj jun utzil chare ri Jesús chi tipe jubaˈ, riche (rixin) chi norucˈachojsaj ca ri rumozo. 	 چون خبر عیسی را شنید، مشایخ یهود را نزد وی فرستاده از او خواهش کرد که آمده غلام او را شفا بخشد.


Y ri Azor xralcˈualaj ri Sadoc; ri Sadoc xralcˈualaj ri Aquim; y ri Aquim xralcˈualaj ri Eliud. 	 و عازور، صادوق را آورد و صادوق، یاکین را آورد و یاکین، ایلیهود را آورد.


Pero ri Jesús xubij cˈa chare: Nána, ¿achique cˈa ri nawajoˈ? Ri nuhora xa cˈa ma jane napon ta, xchaˈ. 	 عیسی به وی گفت: «ای زن مرابا تو چه‌کار است؟ ساعت من هنوز نرسیده است.»


Y nwajoˈ chi xa jun nben riqˈui ri Cristo. Ruma ri utzilaj tak banobel ri nuchilabej ri ley, ri janipeˈ ri nbanon pe, ma ncukubaˈ ta chic nucˈuˈx riqˈui. Ruma ma ya ta riˈ ri nibano chuwe riche (rixin) chi yitzˈetetej ruma ri Dios chi majun numac. Riyin riche (rixin) chi yitzˈetetej ruma ri Dios chi majun numac, ya ri ncukubaˈ nucˈuˈx riqˈui ri Cristo. Ruma ri winek ri nucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Cristo, nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 و در وی یافت شوم نه با عدالت خود که شریعت است، بلکه با آن که بوسیله ایمان مسیح می‌شود، یعنی عدالتی که از خدا بر ایمان است.


Wi yiniwajoˈ, can tibanaˈ cˈa ri nubij ri nupixaˈ ri xenbij chiwe. 	 اگر مرا دوست دارید، احکام مرا نگاه دارید.


Y riqˈui riˈ, riyoj nikatzˈet chi riyeˈ ma xecowin ta xeˈoc chupan ri uxlanen riˈ ruma ma xquinimaj ta ri Dios. 	 پس دانستیم که به‌سبب بی‌ایمانی نتوانستندداخل شوند.


Queriˈ ri rukˈalajsan ca ri Dios. Y majun chic rejkalen ri nubij chupan ri ley chrij ri sacerdoteˈil ruma majun ruchukˈaˈ y ma xcowin ta xerucol ri winek chupan ri quimac. 	 زیرا که حاصل می‌شود هم نسخ حکم سابق بعلت ضعف و عدم فایده آن


Y chuwech ri Dios y chuwech ri Ajaf Jesucristo y chiquiwech ri ángeles ri ye chaˈon ruma ri Dios, nchilabej cˈa chawe riyit Timoteo, chi tanimaj tatakej re tzij reˈ, can junan y pa ruchojmil tabanaˈ quiqˈui quinojel ri cˈo mac quibanon. 	 در حضور خدا و مسیح عیسی و فرشتگان برگزیده تو را قسم می‌دهم که این امور را بدون غرض نگاه داری و هیچ کاری از روی طرفداری مکن.


riche (rixin) chi xberucˈutuj pe wuj chare, riche (rixin) chi tuyaˈ el kˈatbel tzij pa rukˈaˈ. Y riqˈui ri kˈatbel tzij ri cˈo chic el pa rukˈaˈ nibe cˈa pa tinamit Damasco, riche (rixin) chi nbeˈoc ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi yeberucanoj pe ri quitzekelben ri Jesús, ri kitzij Bey. Y tek xqueril pe, wi ye achiˈaˈ o ye ixokiˈ, can ye ximil cˈa yerucˈom pe cˈa pa Jerusalem. 	 و از او نامه‌ها خواست به سوی کنایسی که دردمشق بود تا اگر کسی را از اهل طریقت خواه مردو خواه زن بیابد، ایشان را بند برنهاده، به اورشلیم بیاورد.


Y ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij chi telesex el ri aj icˈ lokˈon, rachibilan ri ral. Ruma ri ral ri aj icˈ riˈ, majun ri rubeyomal ri tataˈaj ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chare. Xa can xu (xe) wi ri ral ri ixjaylonel ri rucˈamon (takal chrij) chi niyaˈox (nyaˈ) ri rubeyomal ri tataˈaj chare. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 لیکن کتاب چه می‌گوید؟ «کنیز و پسر او را بیرون کن زیرا پسرکنیز با پسر آزاد میراث نخواهد یافت.»خلاصه‌ای برادران، فرزندان کنیز نیستیم بلکه از زن آزادیم.


Y chukaˈ ri Tataˈixel xuyaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi nkˈet tzij, ruma can yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 و از این تعجب مکنید زیرا ساعتی می‌آید که در آن جمیع کسانی که در قبور می‌باشند، آواز او را خواهندشنید،


¿La ma iwetaman ta cˈa chi xabachique winek ri can nujech riˈ chi niximeˈ pa rusamaj jun patrón, can cˈo wi chi nuben ri nibix chare? Rumacˈariˈ riyoj wi xtikayaˈ kiˈ chuxeˈ rutzij ri mac, can xkoj‑oc wi rusamajel ri mac y xkojrucˈuaj pa camic. Yacˈa wi xtikayaˈ kiˈ chuxeˈ rutzij ri Dios, xkoj‑oc rusamajel Riyaˈ y xkojrucˈuaj chupan jun cˈaslen choj. 	 آیانمی دانید که اگر خویشتن را به بندگی کسی تسلیم کرده، او را اطاعت نمایید، شما آنکس را که او رااطاعت می‌کنید بنده هستید، خواه گناه را برای مرگ، خواه اطاعت را برای عدالت.


Ruma ri nuyugo riyin ma rucˈayewal ta rucˈuaxic y ma al ta ri wejkaˈn, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرا یوغ من خفیف است و بار من سبک.»


Can chake riyoj xukˈalajsaj wi ri xa ma kˈalajsan ta pe ojer ca. Y ri rukˈalajsan ri Dios can achiˈel jun nimalaj beyomel y can cˈo wi rukˈij rucˈojlen, ruma wacami ri Cristo nicˈojeˈ chukaˈ pa tak iwánima riyix ri ma yix israelitas ta y can rubanon chiwe chi riqˈui ronojel iwánima iwoyoben ri kˈij tek xquixbecˈojeˈ riqˈui chupan ri nimalaj rukˈij rucˈojlen. 	 که خدا اراده نمودتا بشناساند که چیست دولت جلال این سر درمیان امت‌ها که آن مسیح در شما و امید جلال است.


Rumacˈariˈ tiyalaˈ quikˈij y can sibilaj queˈiwajoˈ ruma ri samaj ri niquiben. Y chukaˈ jabel ticˈuaj iwiˈ y cˈo ta uxlanibel cˈuˈx chicojol. 	 و ایشان را در نهایت محبت، به‌سبب عملشان محترم دارید و بایکدیگر صلح کنید.


Ruma riyoj ri ketaman chic ri kas kitzij y can kacˈulun chic pa tak kánima, wi xa can riqˈui chic karaybel yojmacun y ma nikayaˈ ta ca rubanic, xa can majun chic cˈa xticom ta riche (rixin) chi xkojrucol pe chupan ri kamac. 	 زیرا که بعد از پذیرفتن معرفت راستی اگرعمد گناهکار شویم، دیگر قربانی گناهان باقی نیست،


Y ketaman chukaˈ chi xocˈulun yan ka ri Rucˈajol ri Dios chuwech re ruwachˈulef. Riyaˈ xuyaˈ naˈoj chake riche (rixin) chi xketamaj ruwech ri kitzij Dios. Y wacami riyoj xa jun chic kabanon riqˈui ri Dios, ruma can jun chic kabanon riqˈui ri Jesucristo ri Rucˈajol. Riyaˈ can kitzij Dios wi, y riqˈui Riyaˈ petenak wi ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 اما آگاه هستیم که پسرخدا آمده است و به ما بصیرت داده است تا حق رابشناسیم و در حق یعنی در پسر او عیسی مسیح هستیم. اوست خدای حق و حیات جاودانی.


Riyin can wetaman wi cˈa ruwech, ruma riqˈui Riyaˈ yin petenak wi; y can ya chukaˈ Riyaˈ ri yin takayon pe, xchaˈ ri Jesús. 	 اما من اورا می‌شناسم زیرا که از او هستم و او مرا فرستاده است.»


Y can ye qˈuiy cˈa chique ri winek ri xeˈacˈaxan ri chˈabel ri xquibij ri apóstoles ri xquinimaj ri Ajaf Jesús. Y ri kˈij cˈa riˈ, xaxu (xaxe) wi cˈa ri achiˈaˈ yecˈo achiˈel jun wuˈoˈ mil. 	 اما بسیاری از آنانی که کلام را شنیدند ایمان آوردند و عدد ایشان قریب به پنج هزاررسید.


Rumacˈariˈ re wacami nbij cˈa chiwe: Quixbiyin cˈa chuwech ronojel re ruwachˈulef, queˈitijoj cˈa ri winek riche (rixin) chi yeˈoc tzekelbey wuche (wixin). Y ri can yinquitzekelbej, queˈibanaˈ cˈa bautizar pa rubiˈ ri Dios Tataˈixel, pa nubiˈ riyin ri Cˈajolaxel y pa rubiˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 پس رفته، همه امت‌ها را شاگرد سازید و ایشان رابه اسم اب و ابن و روح‌القدس تعمید دهید.


Can xujek wi cˈa jun cˈacˈacˈ bey chkawech, bey ri riche (rixin) cˈaslen; tek Riyaˈ xcom chuwech ri cruz. Xretzetej (xtzeretej) cˈa pa caˈiˈ ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi ri nimalaj Lokˈolaj lugar chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y riˈ nukˈalajsaj chkawech chi wacami majun nikˈato kiche (kixin) riche (rixin) chi yojjel apo cˈa riqˈui ri Dios. 	 ازطریق تازه و زنده که آن را بجهت ما از میان پرده یعنی جسم خود مهیا نموده است،


Y chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ojer ca, nikˈalajin cˈa chi can nberilaˈ na kˈij tek ri Dios can xtuben wi cˈa chique ri winek ri ma ye israelitas ta chi majun quimac xquetzˈetetej ruma Riyaˈ, ruma can niquinimaj. Queriˈ nikˈalajin chupan ri lokˈolaj chˈabel ri xbix chare ri Abraham tek ri Dios xubij: Awuma cˈa riyit tek quinojel ri winek riche (rixin) ri ruwachˈulef can xtiquicˈul wi bendición, xchaˈ ri Dios chare ri Abraham. 	 و کتاب چون پیش دیدکه خدا امت‌ها را از ایمان عادل خواهد شمرد به ابراهیم بشارت داد که «جمیع امت‌ها از تو برکت خواهند یافت.»


Ronojel xa can utz chi nben, pero ma ronojel ta rucˈamon chi nben. Ronojel xa can utz chi nben, pero ma ronojel ta nuben chique ri kachˈalal chi yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 همه‌چیز جایز است، لیکن همه مفیدنیست؛ همه رواست، لیکن همه بنا نمی کند.


Y ri rey Herodes can xracˈaxaj cˈa chi ri Jesús sibilaj rutzijol cˈo chiquicojol ri winek. Ri Herodes xubij cˈa ka pa ránima chi ri Jesús xa ya ri Juan ri Bautista ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, y rumariˈ tek cˈo uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi qˈuiy ri nicowin yerubanalaˈ, xchaˈ ka ri Herodes. 	 و هیرودیس پادشاه شنید زیرا که اسم اوشهرت یافته بود و گفت که «یحیی تعمید‌دهنده از مردگان برخاسته است و از این جهت معجزات از او به ظهور می‌آید.


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca, nubij: Riyin xtinyaˈ cˈa jun achiˈel Abej ri pa tinamit Sion. Y re achiˈel Abej reˈ can chaˈon wi. Can cˈo wi rejkalen, y can xticˈatzin wi chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ma nitzak ta. Y ri winek ri xqueniman riche (rixin) Riyaˈ, majun achique ruma xqueqˈuixbitej. 	 بنابراین، در کتاب مکتوب است که «اینک می‌نهم در صهیون سنگی سر زاویه برگزیده و مکرم و هر‌که به وی ایمان آورد خجل نخواهد شد.»


Ruma tek xtapon ri kˈij chi ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol xtipe chic jun bey, can xtuben wi cˈa achiˈel jun coyopaˈ, ri can nusakirisaj ruwech ri caj ruma can nitzˈetetej cuma quinojel ri winek. 	 زیرا چون برق که از یک جانب زیرآسمان لامع شده تا جانب دیگر زیر آسمان درخشان می‌شود، پسر انسان در یوم خودهمچنین خواهد بود.


Tek ri achiˈaˈ fariseos xquicˈaxaj chi ri Jesús can xutzˈapij wi cˈa xequey ri achiˈaˈ saduceos riqˈui ri xubij chique, can chanin cˈa xquimol quiˈ chuchˈobic achique ri xtiquiben. 	 اما چون فریسیان شنیدند که صدوقیان را مجاب نموده است، با هم جمع شدند.


Y can yacˈariˈ tek cˈo apo ri itzel winek, y xubij chare ri Jesús: Wi kas kitzij chi yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, tabanaˈ cˈa chique re abej reˈ chi queˈoc caxlan wey. 	 و ابلیس بدو گفت: «اگر پسر خدا هستی، این سنگ را بگو تا نان گردد.»


Pero tek ri israelitas riˈ xtitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, yacˈariˈ tek xtelesex el ri tzˈapeyon quiwech y ri pisiyon rij ri cánima. 	 لیکن هرگاه به سوی خداوند رجوع کند، نقاب برداشته می‌شود.


O riqˈui jubaˈ riyeˈ xa ma utz ta xquicˈaxaj tek xichˈo riqˈui wuchukˈaˈ chiriˈ chiquicojol y xinbij: Riyix nikˈet tzij pa nuwiˈ wacami ruma riyin nnimaj chi ri caminakiˈ can xquecˈastej wi, xchaˈ ri Pablo. 	 مگر آن یک سخن که در میان ایشان ایستاده، بدان ندا کردم که درباره قیامت مردگان ازمن امروز پیش شما بازپرس می‌شود.»


Y ri itzel winek ri xkˈolo quiche (quixin) quinojel ri winek riˈ, xcˈak cˈa chupan ri kˈakˈ xolon riqˈui azufre, ri can achiˈel jun choy ri ntajin nicˈat, ri acuchi (achique) chukaˈ xecˈak wi ri chicop rachibilan ri jun achi ri xbin chi jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta chi profeta. Y chiriˈ chupan ri kˈakˈ xtiquitij cˈa pokonal chi pakˈij chi chakˈaˈ y can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 و ابلیس که ایشان را گمراه می‌کند، به دریاچه آتش و کبریت انداخته شد، جایی که وحش و نبی کاذب هستند؛ و ایشان تا ابدالابادشبانه‌روز عذاب خواهند کشید.


Nbij cˈa chawe: Cayacatej, tacˈuaj el la awarabel y cabiyin chawachoch, xchaˈ chare. 	 «تو را می‌گویم برخیز و بستر خود را برداشته، به خانه خود برو!»


Ri ye nucarneˈl can quetaman ri nuchˈabel, y can yinquitzekelbej y riyin can wetaman chukaˈ quiwech riyeˈ. 	 گوسفندان من آواز مرا می‌شنوندو من آنها را می‌شناسم و مرا متابعت می‌کنند.


Ronojel cˈa ri niben chiˈijujunal, ma tiben ta xa riche (rixin) chi ninimirisaj iwiˈ, ni ma riche (rixin) ta chi xaxu (xaxe wi) chiwe riyix nucˈom wi pe ri utz. Xa tichˈutinirisaj iwiˈ, y tibanaˈ ka chi riyix xa majun ikˈij que chiquiwech ri nicˈaj chic. 	 و هیچ‌چیز را ازراه تعصب و عجب مکنید، بلکه با فروتنی دیگران را از خود بهتر بدانید.


Tek Riyaˈ rubin chic cˈa ka ri chˈabel riˈ chique ri quimolon quiˈ chiriˈ, can xerucˈutulaˈ cˈa ri rusocotajic, can xerucˈutulaˈ cˈa ri rukˈaˈ y ri rupox (rucˈalcˈaˈx) chiquiwech. Y ri discípulos sibilaj cˈa xequicot, ruma xquitzˈet chi can ya wi ri Ajaf Jesús. 	 و چون این را گفت، دستها و پهلوی خود را به ایشان نشان داد و شاگردان چون خداوند رادیدند، شاد گشتند.


Pero ma quinojel ta kachˈalal quetaman chi ri dios ri xa ye banon cuma ri winek, xa majun yecowin niquiben. Tek rubanon ca ri kachˈalal riˈ xquiyaˈ quikˈij dios ri xa ye banon cuma ri winek. Rumariˈ wi riyeˈ niquitij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chic chiquiwech dios ri xa ye banon cuma ri winek, ri cánima xa nubij chique chi can mac wi niquiben. Ruma ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 ولی همه را این معرفت نیست، زیرا بعضی تابه حال به اعتقاد اینکه بت هست، آن را چون قربانی بت می‌خورند و ضمیر ایشان چون ضعیف است نجس می‌شود.


Nbij queriˈ chiwe riche (rixin) chi quixqˈuixbitej jubaˈ. ¿La majun cami jun kachˈalal chicojol ri cˈo runaˈoj riche (rixin) chi nuchojmirisaj jun oyowal chiquicojol ri kachˈalal? 	 بجهت انفعال شما می‌گویم، آیا در میان شما یک نفر دانانیست که بتواند در میان برادران خود حکم کند؟


Riyix ixokiˈ, queˈinimaj ri iwachijlal, ruma queriˈ rucˈamon chi niben ruma iniman chic ri Ajaf. 	 ای زنان، شوهران خود را اطاعت نمایید، چنانکه در خداوند می‌شاید.


Ri Juan cˈa riˈ xpe riche (rixin) chi xorukˈalajsaj ri Sakil, riche (rixin) chi queriˈ can quinojel cˈa winek tiquinimaj ri nuyaˈ rutzijol chique. 	 او برای شهادت آمد تا بر نورشهادت دهد تا همه به وسیله او ایمان آورند.


Y jun kˈij, tek ri Jesús cˈo chuchiˈ ri choy Genesaret, ye qˈuiy cˈa winek xeˈapon riqˈui, ruma chi nicajoˈ niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Y ri winek riˈ can sibilaj wi ye qˈuiy, rumariˈ niquipitzˈ ri Jesús. 	 و هنگامی که گروهی بر وی ازدحام می نمودند تا کلام خدا را بشنوند، او به کناردریاچه جنیسارت ایستاده بود.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Kitzij re xtinbij chiwe: Tiwacˈaxaj na peˈ. Ri caxlan wey ri xpe chilaˈ chicaj, ma ya ta cˈa ri Moisés ri xyaˈo, ya cˈa ri Nataˈ ri xyaˈo. Ya cˈa chukaˈ Riyaˈ ri niyaˈo chiwe wacami ri kitzij caxlan wey riche (rixin) chilaˈ chicaj. 	 عیسی بدیشان گفت: «آمین آمین به شما می‌گویم که موسی نان را از آسمان به شما نداد، بلکه پدر من نان حقیقی را از آسمان به شما می‌دهد.


Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Filólogo, ri Julia, ri Nereo y ri ranaˈ, ri Olimpas y ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo quiqˈui. 	 فیلولکس را و جولیه و نیریاس و خواهرش و اولمپاس و همه مقدسانی که با ایشانند سلام برسانید.


Yacˈa riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej, ¡can juyiˈ oc iwech! ruma xa can ikˈaton cˈa quibey ri winek riche (rixin) chi ma yeˈoc ta pa rajawaren ri caj. Y ni xa ta cˈa yixoc riyix y ni xa ta niyaˈ kˈij chique ri winek chi yeˈoc. 	 وای بر شما‌ای کاتبان و فریسیان ریاکار که در ملکوت آسمان را به روی مردم می‌بندید، زیراخود داخل آن نمی شوید و داخل‌شوندگان را ازدخول مانع می‌شوید.


Y wacami, Ajaf, tatzuˈ cˈa chi re winek reˈ yexibin, ruma yacatajnek coyowal chikij. Y rumariˈ riyoj nikacˈutuj cˈa chawe chi tayaˈ kachukˈaˈ ri yoj asamajel riche (rixin) chi man ta jun xibinriˈil kiqˈui riche (rixin) chi nikatzijoj ri achˈabel. 	 و الان ای خداوند، به تهدیدات ایشان نظر کن و غلامان خود را عطا فرما تا به دلیری تمام به کلام تو سخن گویند،


Cˈacˈariˈ ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri cablajuj discípulos. Y chi cacaˈ xuchop el quitakic chubanic ri samaj, y xuyaˈ el kˈatbel tzij pa quikˈaˈ riche (rixin) chi yecowin yequelesaj ri itzel tak espíritu. 	 پس آن دوازده را پیش خوانده، شروع کرد به فرستادن ایشان جفت جفت و ایشان را بر ارواح پلید قدرت داد،


Chukaˈ ri Dios can ruyaˈon wi cˈa ketal, ruyaˈon ri Lokˈolaj Espíritu ri pa tak kánima, retal chi can kitzij chi niyatej na chake ri rutzujun (rusujun) ca. 	 که او نیز ما را مهر نموده و بیعانه روح را دردلهای ما عطا کرده است.


Y ri achiˈaˈ riˈ yecˈo cˈa nicˈaj chic ri xequitek pe. Xequitek cˈa pe caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ fariseos y chukaˈ ye caˈiˈ oxiˈ ri yecˈo pa rupartido ri rey Herodes, ruma can nicajoˈ chi ri Jesús nitzak ta pa quikˈaˈ riqˈui ri chˈabel ri xtubij. 	 و چند نفر از فریسیان و هیرودیان را نزدوی فرستادند تا او را به سخنی به دام آورند.


Y ri ye tzeketel chrij ri Jesús sibilaj ye qˈuiy. Y jubaˈ ma quinojel chique riyeˈ ri xquiriqˈuilaˈ ri nimaˈk tak quitziak pa rubey ri Jesús riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y nicˈaj chic winek ruma can niquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri Jesús xebequicˈamalaˈ pe ruxak tak cheˈ ri can riche (rixin) wikbel, riche (rixin) chi xequiricˈ pa rubey. Y quecˈariˈ niquibanalaˈ ye benak. 	 و گروهی بسیار، رختهای خود را در راه گسترانیدند و جمعی از درختان شاخه‌ها بریده، در راه می‌گستردند.


Y yacˈa tek xka yan ka ri kˈij y xoc cˈa pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, yacˈariˈ tek quinojel ri winek ri cˈo yawaˈiˈ quiqˈui xequicˈualaˈ apo chuwech ri Jesús. Chiquicojol ri yawaˈiˈ cˈa riˈ, yecˈo ri relic yabil ri ntoc chique y yecˈo cˈa ri ye yawaˈiˈ pa quikˈaˈ itzel tak espíritu. 	 شامگاه چون آفتاب به مغرب شد، جمیع مریضان و مجانین را پیش او آوردند.


Y ri Jesús xubij chare ri tataˈaj: Wi riyit yacowin nacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui chi yicowin ntoˈ ri acˈajol, can xtibanatej wi ri achiˈel nawajoˈ. Pero riˈ awuqˈui riyit cˈo wi, ruma jun winek ri can nucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui tek cˈo ri nucˈutuj, can nibanatej wi ri achique ri nrajoˈ, xchaˈ ri Jesús chare. 	 عیسی وی راگفت: «اگر می‌توانی‌ایمان آری، مومن را همه‌چیزممکن است.»


Ruma wi yeˈitzuˈ ri winek xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi itzel yixtzijon chiquij, can queriˈ chukaˈ xtiban chiwe riyix. Can achiˈel wi cˈa rubanic ri niben riyix chique ri winek, can queriˈ chukaˈ xtiban chiwe riyix. 	 زیرابدان طریقی که حکم کنید بر شما نیز حکم خواهد شد و بدان پیمانه‌ای که پیمایید برای شماخواهند پیمود.


Xa tiwacˈaxaj na jabel ri nubij, riche (rixin) chi queriˈ riyix niwetamaj wi kitzij o ma kitzij ta ri nubij. Y ya ri kas kitzij tiyacaˈ ka pan iwánima. 	 همه‌چیزرا تحقیق کنید، و به آنچه نیکو است متمسک باشید.


Ruma ri winek riˈ ma ya ta ri Kajaf Jesucristo ri niquinimaj, xa ya ri quiraybel ka riyeˈ ri niquiben. Riyeˈ xa caˈiˈ quipalej ruma jabel tak chˈabel cˈa ri yequibilaˈ y rumariˈ tek utz niquicˈaxaj ri kachˈalal ri ma nichˈobotej ta jabel chiquiwech, y chanin yekˈolotej pa quikˈaˈ. 	 زیرا که چنین اشخاص خداوند ما عیسی مسیح را خدمت نمی کنند بلکه شکم خود را و به الفاظ نیکو وسخنان شیرین دلهای ساده دلان را می‌فریبند.


Y rajawaxic cˈa chi ri achi cˈo chi nuyaˈ ri ruraybel ri ixok y ri ixok cˈo chi nuyaˈ ri ruraybel ri achi. 	 و شوهر حق زن را ادانماید و همچنین زن حق شوهر را.


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual nbanon chiwe, sibilaj cˈa kˈaxon ri niyaˈ chic jun bey pa wánima, ruma ma jane ticukeˈ icˈuˈx riqˈui ri Cristo. Y ri nimalaj kˈaxon ri niyaˈ pa wánima, xa can achiˈel ri kˈaxon ri nukˈaxaj jun ixok tek nralaj jun acˈal. Y re kˈaxon re nnaˈ wacami iwuma riyix, xtiqˈuis el, cˈa ya tek xticukeˈ icˈuˈx riyix riqˈui ri Cristo. 	 ای فرزندان من که برای شما باز درد زه دارم تاصورت مسیح در شما بسته شود.


Y ri Jesús xtzolin pa Galilea, y nojnek ránima riqˈui ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. Y pa quinojel cˈa tinamit ri yecˈo pe chunakajal ri Galilea, xbe rutzijol ri Jesús ruma ri yerubanalaˈ. 	 و عیسی به قوت روح، به جلیل برگشت وخبر او در تمامی آن نواحی شهرت یافت.


Y tek quimolon quiˈ ri achiˈaˈ fariseos, xpe ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: 	 و چون فریسیان جمع بودند، عیسی ازایشان پرسیده،


Ri chiriˈ chupan ri tinamit riˈ, majun bey cˈa xtikˈekumer ta riche (rixin) chi ntoc akˈaˈ. Y quinojel cˈa ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ, man cˈa xticˈatzin ta chic ri sakil riche (rixin) ri kˈakˈ chique y ma xticˈatzin ta chic ri sakil riche (rixin) ri kˈij chique. Can majun chic. Ruma can ya cˈa ri Ajaf Dios ri xtisakirisan quiche (quixin). Y quinojel cˈa riˈ xquekˈato tzij riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 ودیگر شب نخواهد بود و احتیاج به چراغ و نورآفتاب ندارند، زیرا خداوند خدا بر ایشان روشنایی می‌بخشد و تا ابدالاباد سلطنت خواهندکرد.


Y chupan cˈa ri tiempo riˈ, yecˈo cˈa jojun chique ri profetas ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios, xeˈel el pa Jerusalem, y xebe cˈa pan Antioquía. 	 و در آن ایام انبیایی چند از اورشلیم به انطاکیه آمدند


Ruma toka chiˈicˈuˈx tek xbecˈulun pe ri jun achi ri xubiniˈaj Teudas. Ri Teudas riˈ xubij chi riyaˈ jun achi ri nim rukˈij, y yecˈo jun cajiˈ ciento achiˈaˈ ri xetzekelben riche (rixin). Pero tek xcamisex riyaˈ, quinojel ri xeniman rutzij xquitaluj el quiˈ y xa xeqˈuis ka. 	 زیرا قبل ازاین ایام، تیودا نامی برخاسته، خود را شخصی می‌پنداشت و گروهی قریب به چهار صد نفر بدوپیوستند. او کشته شد و متابعانش نیز پراکنده ونیست گردیدند.


Y ruma ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel riˈ, ntij pokon, y hasta xixim re pa tak cárcel. Y xban chuwe achiˈel jun itzel achi. Yacˈa ri ruchˈabel ri Dios ma ximil ta. 	 که در آن چون بدکار تا به بندها زحمت می‌کشم، لیکن کلام خدا بسته نمی شود.


Ri yekˈolon can ye riche (rixin) wi re ruwachˈulef. Y rumariˈ ri tzij ri niquibij, xa tzij riche (rixin) re ruwachˈulef. Y quinojel ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx can niquicˈaxaj ri niquibij. 	 ایشان از دنیا هستند ازاین جهت سخنان دنیوی می‌گویند و دنیا ایشان رامی شنود.


Can nujoyowaj cˈa chukaˈ quiwech quinojel ri winek, ri chi sol chi sol yekˈax el chuwech re ruwachˈulef, ri can niquixibij wi quiˈ yemacun chuwech. 	 ورحمت او نسلا بعد نسل است. بر آنانی که از او می ترسند.


Xa jubaˈ chic cˈa ri yicˈojeˈ chicojol y ma xquinitzˈet ta chic pakeˈ jubaˈ. Pero jubaˈ chic apo xquinitzˈet chic jun bey. Queriˈ nbij chiwe ruma riyin yibe riqˈui ri Tataˈixel, xchaˈ ri Jesús. 	 «بعد از اندکی مرانخواهید دید و بعد از اندکی باز مرا خواهید دیدزیرا که نزد پدر می‌روم.»


Y achiˈel xa pa tak a las cinco ri tikakˈij riyaˈ xel chic el jun bey y xeberilaˈ cˈa pe nicˈaj chic mozos. Y riyaˈ xubij cˈa chique ri mozos riˈ: ¿Achique cˈa ruma tek ma iwilon ta el isamaj y chi jun kˈij re yixcˈo waweˈ? xchaˈ chique. 	 و قریب به ساعت یازدهم رفته، چند نفردیگر بیکار ایستاده یافت. ایشان را گفت: "از بهرچه تمامی روز در اینجا بیکار ایستاده‌اید؟"


Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 هرکه گوش شنوا دارد بشنود.»


Wi cˈo cˈa jun winek ri cˈo pokon nuben chiwe, ma tiyaˈ ta ruqˈuexel chare. Can titijaˈ ikˈij chi niben ri utz chiquiwech quinojel ri winek, riche (rixin) chi majun itzel nilitej ta chiwij. 	 هیچ‌کس را به عوض بدی بدی مرسانید. پیش جمیع مردم تدارک کارهای نیکو بینید.


Y chupan chukaˈ ri kˈij riˈ, yecˈo cˈa ye caˈiˈ chique ri xetzekelben riche (rixin) ri Jesús quichapon el bey riche (rixin) chi yebe pa Emaús, jun ti aldea ri nicanaj ca achiˈel xa pa jun oxiˈ leguas chare ri tinamit Jerusalem. 	 و اینک در همان روز دو نفر از ایشان می‌رفتند به سوی قریه‌ای که از اورشلیم به مسافت، شصت تیر پرتاب دور بود و عمواس نام داشت.


Y chiriˈ yecˈo cˈa wakiˈ yabel yaˈ ye banon riqˈui abej. Ri israelitas sibilaj yequicusaj yabel yaˈ ri queriˈ quibanic, ruma chupan ri yabel tak yaˈ riˈ niquiyaˈ wi yaˈ ri nicˈatzin chique riche (rixin) chi niquiben qˈuiy ruwech chˈajchˈojirisanic achiˈel nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. Y ri yabel tak yaˈ riˈ, caˈiˈ o oxiˈ cucuˈ quipan. 	 و در آنجا شش قدح سنگی برحسب تطهیریهود نهاده بودند که هر یک گنجایش دو یا سه کیل داشت.


Chiriˈ pa Judea xcˈojeˈ cˈa jun sacerdote ri xubiniˈaj Zacarías, y riyaˈ xcˈojeˈ cˈa quiqˈui ri jumoc sacerdotes ri quibiniˈan chi ye riche (rixin) ri Abías. Y ri tiempo riˈ ya cˈa ri achi Herodes ri rey chiriˈ pa Judea. Ri rixjayil cˈa ri Zacarías, Elisabet rubiˈ. Ri Elisabet riˈ jun chique ri ye riy rumam ca ri nimalaj sacerdote ri xubiniˈaj Aarón. 	 در ایام هیرودیس پادشاه یهودیه، کاهنی زکریا نام از فرقه ابیا بود که زن او از دختران هارون بود و الیصابات نام داشت.


Y tek xtapon cˈa ri kˈij riche (rixin) chi xtikˈat tzij pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ, xquecˈastej cˈa pe ri winek aj Nínive y xtiquibij cˈa chi ma utz ta xquiben ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ. Ruma ri winek ri xecˈojeˈ pa tinamit Nínive ri ojer ca, can xu (xe) wi cˈa xquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri xutzijoj ri Jonás chique, can yacˈariˈ tek xtzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Y wacami yincˈo riyin ri más nim nukˈij que chuwech ri Jonás, y xa ma yinquinimaj ta ri winek, xchaˈ ri Jesús. 	 مردم نینوا در روز داوری با این طبقه برخاسته بر ایشان حکم خواهند کرد زیرا که به موعظه یونس توبه کردند و اینک در اینجا کسی بزرگتر از یونس است.


Y ri kachˈalal ri cˈo quikˈij y cˈo chukaˈ qˈuiy quetaman, majun chic cˈa rubaniquil ri ruchˈabel ri Dios ri xquicˈut ta pe chinuwech. Y riyin, ma ya ta cˈa wi cˈo quikˈij o majun quikˈij ri xintzuˈ. Ruma chuwech ri Dios xa yoj junan konojel. 	 اما از آنانی که معتبراند که چیزی می‌باشند -هرچه بودند مرا تفاوتی نیست، خدا بر صورت انسان نگاه نمی کند - زیرا آنانی که معتبراند، به من هیچ نفع نرسانیدند.


Jabel ruwaquikˈij ri cˈo cánima riche (rixin) chi yequibochiˈij ri yebano oyowal, ruma riyeˈ xtibix chique chi ye ralcˈual ri Dios. 	 خوشابحال صلح کنندگان، زیراایشان پسران خدا خوانده خواهند شد.


Y ri Jesús xubij cˈa chare jun chic achi: Quinatzekelbej. Yacˈa ri achi riˈ xubij: Ajaf, riyin can nwajoˈ wi yatintzekelbej. Xa yacˈa chi tayaˈ na kˈij chuwe chi nmuk na el ri nataˈ, cˈacˈariˈ tek xcatintzekelbej chic, xchaˈ. 	 و به دیگری گفت: «از عقب من بیا.» گفت: «خداوندااول مرا رخصت ده تا بروم پدر خود را دفن کنم.»


Pero ruma cˈa ri niquixibij quiˈ chuwech ri rucˈayewal ri kajnek pa ruwiˈ ri tinamit, can cˈanej cˈa xepaˈeˈ wi pe chare ri tinamit riˈ y xquibij cˈa: Juyiˈ oc ruwech ri nimalaj tinamit Babilonia; jun tinamit ri cˈo ruchukˈaˈ riche (rixin) chi xcˈojeˈ pa quiwiˈ quinojel. Juyiˈ cˈa oc ruwech ruma xa pa jun hora xqˈuis pa rukˈaˈ ri rucˈayewal ri xka pe pa ruwiˈ, xquechaˈ. 	 و از خوف عذابش دور ایستاده، خواهند گفت: وای وای، ای شهر عظیم، ای بابل، بلده زورآورزیرا که در یک ساعت عقوبت تو آمد.


Rumariˈ cˈo jun tzij ri nubij: Cacˈastej cˈa riyit ri xa achapon waran, catel cˈa pe chiquicojol ri ye achiˈel caminakiˈ. Ma cacˈojeˈ ta chic pa kˈekuˈm, y ri Cristo can xtusakirisaj wi ri acˈaslen. 	 بنابراین می‌گوید‌ای تو که خوابیده‌ای، بیدار شده، از مردگان برخیز تامسیح بر تو درخشد.


Ri sakil y ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon cˈa pe ri Dios chake, can jun nimalaj beyomel wi, pero ri kachˈacul ri kayacon wi ka ri beyomel riˈ xa ma nim ta rejkalen. Xa junan cˈa riqˈui jun ulef lek, ruma xa can yoj ulef wi, riche (rixin) chi nikˈalajin chi ri uchukˈaˈ ri cˈo kiqˈui, riqˈui ri Dios petenak wi y xa ma kiqˈui ta riyoj nipe wi, ruma ri uchukˈaˈ riˈ can sibilaj wi nim. 	 لیکن این خزینه را در ظروف خاکی داریم تابرتری قوت از آن خدا باشد نه از جانب ما.


Xa ta nubij ri kaken: Ri quisamaj ri kˈaˈaj sibilaj utz, yacˈa ri nusamaj riyin ma can ta utz, y rumariˈ ma yin riche (rixin) ta ri chˈaculaj, nichaˈ ta. ¿Achique cami nibij riyix? ¿Ma riche (rixin) ta cami ri chˈaculaj ri kaken, ruma queriˈ ri nubij? Ma que ta riˈ. Xa can riche (rixin) wi ri chˈaculaj. 	 اگر پاگوید چونکه دست نیستم از بدن نمی باشم، آیابدین سبب از بدن نیست؟


Y tiyaˈ chukaˈ rutzil quiwech ri quiniman chic ri Jesucristo, ri nibix iglesia chique, ri niquimol quiˈ pa cachoch ri kachˈalal Priscila y Aquila. Y queriˈ chukaˈ tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Epeneto, ri sibilaj nwajoˈ. Ya riyaˈ ri nabey ri xniman riche (rixin) ri Cristo pa ruwachˈulef Acaya. 	 کلیسا را که در خانه ایشان است و حبیب من اپینطس را که برای مسیح نوبر آسیاست سلام رسانید.


Wachˈalal, tibanaˈ cˈa ri achiˈel ri nben riyin; y tibanaˈ chukaˈ achiˈel niquiben ri nicˈaj chic kachˈalal, ri can niquiben chukaˈ ri achiˈel nben riyin y ya cˈa riˈ ri titzekelbej, achiˈel nikaben riyoj. 	 ای برادران، با هم به من اقتدا نمایید وملاحظه کنید آنانی را که بحسب نمونه‌ای که در مادارید، رفتار می‌کنند.


Y xtacuy ta cˈa ronojel ri kamac ri yekaben chawech, achiˈel yekacuy ri winek ri cˈo pokon niquiben chake. 	 و قرض های ما را ببخش چنانکه ما نیزقرضداران خود را می‌بخشیم.


Tek kˈaxnek chic cˈa wakxakiˈ kˈij, ri discípulos quimolon chic cˈa quiˈ jun bey, y cˈo cˈa ri Tomás quiqˈui, quitzˈapilon ruchiˈ ri jay. Yacˈariˈ tek xapon chic ri Jesús pa quinicˈajal y xubij chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel, xchaˈ. 	 و بعد از هشت روز باز شاگردان با توما درخانه‌ای جمع بودند و درها بسته بود که ناگاه عیسی آمد و در میان ایستاده، گفت: «سلام بر شماباد.»


Can xtiwetamaj ta cˈa chrij ri ajowabel ri cˈo riqˈui ri Cristo; jun ajowabel ri sibilaj nim que chuwech ri yojcowin nikachˈob riyoj. Queriˈ ncˈutuj chare ri Dios pan iwiˈ ruma nwajoˈ chi can nojnek ta iwánima chiretamaxic kas achique rubanic ri Dios. 	 و عارف شوید به محبت مسیح که فوق از معرفت است تا پر شویدتا تمامی پری خدا.