Y tek xa napon yan ri nimakˈij pascua, ri Jesús retaman chic cˈa chi napon yan ri hora riche (rixin) chi Riyaˈ ntel el waweˈ chuwech re ruwachˈulef y nitzolin chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios, ri Rutataˈ. Ri Jesús sibilaj cˈa ye rajowan pe quinojel ri can ye riche (rixin) chic Riyaˈ ri yecˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y can achiˈel ye rajowan pe, can quecˈariˈ xuqˈuis pa ruwiˈ. 	 و قبل از عید فصح، چون عیسی دانست که ساعت او رسیده است تا از این جهان به‌جانب پدر برود، خاصان خود را که در این جهان محبت می‌نمود، ایشان را تا به آخر محبت نمود.


Riyix xa ma riqˈui ta ri kitzij Dios nicanoj wi ikˈij, xa chicojol ka riyix mismo nicanoj wi ka ikˈij, y rumariˈ tek ma nicukubaˈ ta icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 گمان مبریدکه من نزد پدر بر شما ادعا خواهم کرد. کسی هست که مدعی شما می‌باشد و آن موسی است که بر او امیدوار هستید.


Ri israelitas ri quiniman chic ri Dios yequicˈaxaj cˈa ri xa ma ye israelitas ta ri quiniman chukaˈ ri Dios, chi yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri xa ma ye quichˈabel ta y niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios. 	 زیرا که ایشان را شنیدند که به زبانها متکلم شده، خدا راتمجید می‌کردند.


Y tek ri Jesús rutzˈuban chic cˈa ca ri chˈomilaj ruyaˈal uva, Riyaˈ xubij cˈa: Ya xcˈachoj cˈa ronojel. Y can yacˈariˈ tek xulucubaˈ pe ri rujolon (ruwiˈ) y xujech ri ránima pa rukˈaˈ ri Dios y xcom ka. 	 چون عیسی سرکه راگرفت، گفت: «تمام شد.» و سر خود را پایین آورده، جان بداد.


Xa quixbiyin nabey quiqˈui ri israelitas ri ye sachnek ca. Ruma riyeˈ quibanon cˈa achiˈel niquiben ri carneˈl tek yesach ca. 	 بلکه نزدگوسفندان گم شده اسرائیل بروید.


Queriˈ ri rutzˈiban ca ri Isaías, xchaˈ ri Jesús. Y riyix yariˈ ri yixtajin chubanic. Xa iyaˈon ca ri rupixaˈ ri Dios ri cˈo chi niben. Riyix can ma niben ta cˈa ri nrajoˈ ri Dios, xa ya ri niquibij ri winek, xa yariˈ ri yixtajin chubanic. Achiˈel tek nibij ri achique quijoskˈixic ri xára y ri achique quijoskˈixic ri kumbel tak yaˈ. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic ye achiˈel riˈ, ri yeˈibanalaˈ. 	 زیرا حکم خدا را ترک کرده، تقلید انسان را نگاه می‌دارند، چون شستن آفتابه‌ها و پیاله‌ها و چنین رسوم دیگر بسیار بعمل می‌آورید.»


Y tek bin chic cˈa chi ri Pablo y nicˈaj chic ri yecˈo pa cárcel yetak el cˈa pa Roma, ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Italia, xejach cˈa el pa rukˈaˈ jun achi ri Julio rubiˈ. Ri Julio riˈ jun capitán quiche (quixin) jun ciento soldados, y ri soldados riˈ ye riche (rixin) ri jumoc soldados ri ye riche (rixin) ri Augusto nibix chique. 	 چون مقرر شد که به ایطالیا برویم، پولس و چند زندانی دیگر را به یوزباشی از سپاه اغسطس که یولیوس نام داشت، سپردند.


Y cˈo cˈa jun achi fariseo ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin) ri Jesús riche (rixin) chi nbewaˈ pa rachoch. Y tek ri Jesús xapon cˈa pa rachoch ri achi riˈ, xtzˈuyeˈ cˈa apo ri pa mesa, riche (rixin) ri waˈin. 	 و یکی از فریسیان از او وعده خواست که بااو غذا خورد پس به خانه فریسی درآمده بنشست.


Ruma xa pa ránima cˈa ri winek yepe wi ri itzel tak naˈoj, achiˈel tek jun ixok cˈo rachijil y xa nucˈom ruwech jun chic achi y achiˈel tek jun achi cˈo rixjayil y nucanoj jun chic ixok, y achiˈel chukaˈ ri winek yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Y pa cánima chukaˈ nipe wi ri naˈoj tek yecamisan. 	 زیرا که از درون دل انسان صادر می‌شود، خیالات بد و زنا و فسق و قتل ودزدی


Pero riyin nbij cˈa chiwe chi ri Elías riˈ xpe yan. Y sibilaj qˈuiy pokon ri xquiben el chare. Can achique ri xcajoˈ xquiben el chare, can queriˈ wi xquiben. Can achiˈel ri ye tzˈibatajnek ca chrij, xchaˈ ri Jesús chique. 	 لیکن به شمامی گویم که الیاس هم آمد و با وی آنچه خواستندکردند، چنانچه در حق وی نوشته شده است.»


Xa rumacˈariˈ tek konojel riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo, ma tzˈapel ta chic kapalej, xa can yoj achiˈel jun espejo ri can nikˈalajin chic rukˈij rucˈojlen ri Ajaf pa kacˈaslen y ri rukˈij rucˈojlen ri Ajaf ronojel kˈij ruchapon nujel más ri kacˈaslen riche (rixin) chi queriˈ yoj‑oc na achiˈel rubanic Riyaˈ. Y can xkojjalatej wi cˈa, y reˈ can ya cˈa ri ru‑Espíritu ri Ajaf nibano chake. 	 لیکن همه ما چون با چهره بی‌نقاب جلال خداوند را در آینه می‌نگریم، از جلال تاجلال به همان صورت متبدل می‌شویم، چنانکه از خداوند که روح است.


¿Ajan (jampeˈ) cˈa riˈ tek xojapon chatzˈetic ruma yit yawaˈ? ¿Y ajan (jampeˈ) cˈa chukaˈ riˈ tek xojapon chatzˈetic ruma yitcˈo pa cárcel? xquechaˈ riyeˈ. 	 و کی تو را مریض یامحبوس یافتیم تا عیادتت کنیم؟


Y ri xeˈacˈaxan riche (rixin), can xquimey ruma chi ri chˈabel ri xucˈut can nikˈalajin chi achiˈel ruchˈabel jun ri cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ y man achiˈel ta oc ri niquicˈut ri aj tzˈibaˈ. 	 به قسمی که از تعلیم وی حیران شدند، زیرا که ایشان را مقتدرانه تعلیم می‌داد نه مانندکاتبان.


Ri uxlanibel cˈuˈx ri cˈo wuqˈui riyin, can yacˈariˈ ri nyaˈ ca chiwe. Ri uxlanibel cˈuˈx cˈa ri nyaˈ ca riyin pa tak iwánima riyix ri iniman chic, man achiˈel ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx ri niquitzuj (niquisuj) ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Can man cˈa tisach ta icˈuˈx, y ma tixibij ta iwiˈ. 	 سلامتی برای شما می‌گذارم، سلامتی خود را به شمامی دهم. نه‌چنانکه جهان می‌دهد، من به شمامی دهم. دل شما مضطرب و هراسان نباشد.


Riyin ncˈutuj cˈa chare ri Dios, ruma chi riyit acukuban acˈuˈx riqˈui ri Jesucristo, ruma ta cˈa riˈ xtetamex ri utzil ri quicˈulun chic quinojel ri cˈo ri Cristo Jesús pa tak cánima. Can ta nibanatej jun utzilaj samaj ruma ri acukuban acˈuˈx. 	 تا شراکت ایمانت موثرشود در معرفت کامل هر نیکویی که در ما است برای مسیح عیسی.


Y yacˈa tek yix benak chic, can titzijoj ri ruchˈabel ri Dios y tibij cˈa: Nakaj chic cˈo wi pe ri rajawaren ri caj, quixchaˈ chique. 	 و چون می‌روید، موعظه کرده، گویید که ملکوت آسمان نزدیک است.


Y ri discípulos xebe cˈa. Riyeˈ xquibij cˈa chique ri winek chi titzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 پس روانه شده، موعظه کردند که توبه کنند،


Ruma pa nabey mul, can niwaˈ wi quiqˈui ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta. Yacˈa tek yecˈo achiˈaˈ ri ye rachibil ri Jacobo xeˈapon riqˈui, yacˈariˈ tek ri Pedro ma xbewaˈ ta chic quiqˈui ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, ruma xuxibij riˈ chiquiwech ri achiˈaˈ ri xeˈapon riqˈui; ruma ye riyeˈ ri yebin chi cˈo chi tiban ri circuncisión chique ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta. 	 چونکه قبل از آمدن بعضی از جانب یعقوب، باامت‌ها غذا می‌خورد؛ ولی چون آمدند، از آنانی که اهل ختنه بودند ترسیده، باز ایستاد و خویشتن را جدا ساخت.


Ri discípulos riˈ can yacˈariˈ tek xquibij chare ri Jesús: Riyoj ketaman chi yit cˈa riyit ri Cristo ri yit takon pe ruma ri Dios. ¿Y achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi nabey cˈo chi nipe ri Elías, cˈacˈariˈ nipe ri Cristo? xechaˈ. 	 شاگردانش از او پرسیده، گفتند: «پس کاتبان چرا می‌گویند که می‌بایدالیاس اول آید؟»


Yecˈo cˈa nicˈaj chic, ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios rumariˈ tek qˈuiy xquicˈulwachij, ruma yecˈo ri xetzeˈex y xechˈay, y ma xu (xe) ta wi riˈ, yecˈo chukaˈ xexim riqˈui cadena, y yecˈo xetzˈapix pa tak cárcel. 	 و دیگران از استهزاها و تازیانه‌ها بلکه از بندها و زندان آزموده شدند.


Ri itzel niquinaˈ chuwe, niquitzijoj cˈa chukaˈ rubiˈ ri Cristo, pero xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nicajoˈ niquicˈut quiˈ chi riyeˈ más yecowin niquiben ri samaj; pero riyeˈ xa ma can ta chˈajchˈoj ri cánima. Xa nicajoˈ cˈa chi sibilaj ta nikˈaxo ri wánima waweˈ pa cárcel. 	 اما آنان از تعصب نه ازاخلاص به مسیح اعلام می‌کنند و گمان می‌برندکه به زنجیرهای من زحمت می‌افزایند.


xchaˈ chare. Yacˈa ri Jesús xubij chare ri itzel winek: Riyin ma nben ta ri narayij riyit. Ruma tzˈibatal ca chukaˈ chupan ri ruchˈabel ri Dios chi ma tatojtobej ta ri Awajaf Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی وی را گفت: «و نیزمکتوب است خداوند خدای خود را تجربه مکن.»


Ma tibilaˈ ta cˈa chˈabel ri sibilaj qˈuixbel. Ma tibilaˈ ta nacanek tak tzij. Ma tibilaˈ ta tzij ri majun rejkalen. Ma tiben ta queriˈ ruma ma rucˈamon ta. Ri rucˈamon chi niben riyix ya ri tiyaˈ matioxinic chare ri Dios. 	 ونه قباحت و بیهوده‌گویی و چرب زبانی که اینها شایسته نیست بلکه شکرگزاری.


Toka chacˈuˈx chi ri Jesucristo xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, Riyaˈ jun chique ri ye riy rumam ca ri rey David. Y yariˈ ri nbij tek ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 عیسی مسیح را بخاطر دار که از نسل داودبوده، از مردگان برخاست برحسب بشارت من،


Y jun ixok raj icˈ ri nimalaj sacerdote, tek xutzˈet chi ri Pedro tzˈuyul chiriˈ numekˈ riˈ, xutzuˈ xutzuˈ, y xubij: Re jun achi reˈ rachibil chukaˈ ri Jesús, xchaˈ. 	 آنگاه کنیزکی چون او را در روشنی آتش نشسته دید بر او چشم دوخته گفت: «این شخص هم با او می‌بود.»


Ticˈuaj cˈa ri cˈacˈacˈ cˈaslen ri ruyaˈon ri Dios chiwe; can achiˈel tek niwik iwiˈ riqˈui cˈacˈacˈ tak tziek; jun cˈaslen ri can achiˈel cˈaslen riche (rixin) ri Dios, ri can kitzij chi choj y chˈajchˈoj. 	 وانسانیت تازه را که به صورت خدا در عدالت وقدوسیت حقیقی آفریده شده است بپوشید.


Y tek ri Jesús y ri ye rudiscípulos xeˈapon cˈa ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ, chiriˈ pa jun lugar ri Gadara rubiˈ, yecˈo cˈa ye caˈiˈ winek xeˈapon riqˈui ri Jesús; winek ri xa cˈo itzel tak espíritu quiqˈui, xebeˈel pe pa camposanto. Y ruma chi can qˈuiy pokon niquiben ri winek riˈ, rumariˈ majun chic winek ri nikˈax ta chic chupan ri bey riˈ. 	 و چون به آن کناره در زمین جرجسیان رسید، دو شخص دیوانه از قبرها بیرون شده، بدوبرخوردند و بحدی تندخوی بودند که هیچ‌کس از آن راه نتوانستی عبور کند.


Re chˈabel re nikabij chiwe, man cˈa tichˈob ta chi yojtajin chic chubixic chiwe jun bey, chi can yoj cˈa riyoj ri utz chi yojicˈul, ma que ta riˈ. Re nikabij chiwe xa riche (rixin) chi riyix can ta yixquicot riqˈui ri samaj ri nikaben riyoj, riche (rixin) chi queriˈ cˈo achique yixcowin nibij chique ri yebin chi can ye rusamajel ri Dios y xa ma kitzij ta chi ye rusamajel ri Dios. Ruma riyeˈ xaxu (xaxe wi) chiquiwech ri winek niquiben chi can sibilaj ye utz y ri pa cánima xa ma que ta riˈ. 	 زیرا بار دیگر برای خود به شما سفارش نمی کنیم، بلکه سبب افتخار درباره خود به شمامی دهیم تا شما را جوابی باشد برای آنانی که درظاهر نه در دل فخر می‌کنند.


Tek xseker cˈa, ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon riche (rixin) ri barco ma quetaman ta achique ruwachˈulef xebeka wi. Xaxu (xaxe) wi cˈa xquitzˈet chi cˈo jun rukˈaˈ yaˈ, y jabel ri ruchiˈ. Rumariˈ xquichˈob cˈa chi riqˈui jubaˈ yecowin niquicˈuaj apo ri barco chiriˈ. 	 اما چون روز، روشن شد، زمین را نشناختند؛ لیکن خلیجی دیدند که شاطی‌ای داشت. پس رای زدند که اگر ممکن شود، کشتی را بر آن برانند.


Tek ri rudiscípulos ri Jesús xquitzˈet chi chakiˈj chic ri juwiˈ cheˈ higo rubiˈ, xquibilaˈ chiquiwech: ¿Achique cˈa rubanic laˈ chi can chanin xchakiˈj ka re juwiˈ cheˈ reˈ? xechaˈ. 	 چون شاگردانր´ این را دیدند، متعجب شده، گفتند: «چه بسیار زود درخت انحیر خشک شده است!»


Y tek kˈaxnek chic cˈa ri uxlanibel kˈij, ri María Magdalena, ri María ri ruteˈ ri Jacobo, y chukaˈ ri ixok Salomé rubiˈ xbequilokˈoˈ pe akˈom ri jubul ruxlaˈ. Y ri akˈom riˈ nicˈatzin cˈa chique riche (rixin) chi nbequiyaˈ ca chrij ruchˈacul ri Jesús. 	 پس چون سبت گذشته بود، مریم مجدلیه و مریم مادر یعقوب و سالومه حنوط خریده، آمدند تا او را تدهین کنند.


Yin cˈa riyin ri ru‑Dios ri Abraham, ri ru‑Dios ri Isaac y ri ru‑Dios chukaˈ ri Jacob. Can quecˈariˈ ri xubij ri Dios ojer ca. Y xa ta ri katiˈt kamamaˈ riˈ xa xecom ta jurayil, ri Dios man ta qui‑Dios chic riyeˈ, ruma xa ma xquecˈastej ta chic pe. Ruma ri Dios, ma Dios ta quiche (quixin) ri caminakiˈ, xa can Dios quiche (quixin) ri cˈo quicˈaslen, xchaˈ ri Jesús. 	 من هستم خدای ابراهیم و خدای اسحاق و خدای یعقوب؟ خدا، خدای مردگان نیست بلکه خدای زندگان است.»


Y ri Jesús xubij chique: Riyix ma iwetaman ta cˈa ri nicˈutuj chuwe. ¿La nicochˈ cami riyix achiˈel ri xtiban chuwe riyin? ¿Y la nicochˈ cami chukaˈ riyix jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin? xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی ایشان راگفت: «نمی فهمید آنچه می‌خواهید. آیا می‌توانیدآن پیاله‌ای را که من می‌نوشم، بنوشید و تعمیدی را که من می‌پذیرم، بپذیرید؟»


Y nwajoˈ cˈa chi ri achiˈaˈ tiquibanaˈ orar pa ronojel lugar pa rubiˈ ri Dios. Y tek niquiben orar y niquiyec ri quikˈaˈ chicaj, can riqˈui chˈajchˈojil, y man ta riqˈui coyowal y man ta cˈo chˈaˈoj chiquicojol. 	 پس آرزوی این دارم که مردان، دست های مقدس را بدون غیظ و جدال برافراخته، در هر جادعا کنند.


Yacˈa jun winek ri ma nukˈalajsaj ta riˈ chiquiwech ri winek chi yin runiman riyin, queriˈ chukaˈ xtinben riyin, man cˈa xtinkˈalajsaj ta chiquiwech ri ruˈángeles ri Dios, ruma ri winek riˈ xa ma wuche (wixin) ta riyin. 	 اما هر‌که مرا پیش مردم انکارکند، نزد فرشتگان خدا انکار کرده خواهد شد.


Y can ye qˈuiy cˈa winek ri niquimol quiˈ riqˈui ri Felipe, y quinojel riqˈui cˈa ronojel cánima niquiyaˈ quixquin chare ri nubij, ruma qˈuiy ri milagros niquitzuˈ chi nubanalaˈ, retal cˈa chi can ya ri ruchˈabel ri Dios ri nutzijoj. 	 و مردم به یکدل به سخنان فیلپس گوش دادند، چون معجزاتی را که از اوصادر می‌گشت، می‌شنیدند و می‌دیدند،


Xa yacˈa chi can cˈo ri ma ya ta chic ri yixtajin chubanic, ruma ma yiniwajoˈ ta chic achiˈel tek xiniwajoˈ nabey. 	 «لکن بحثی بر تو دارم که محبت نخستین خود را ترک کرده‌ای.


Y chukaˈ ri kachˈalal Lucas nutek el rutzil iwech. Riyaˈ jun cˈa ajkˈomanel y riyin sibilaj nwajoˈ. Ri kachˈalal Demas nutek chukaˈ el rutzil iwech. 	 و لوقای طبیب حبیب و دیماس به شما سلام می‌رسانند.


Y ri rujolon (ruwiˈ) xcˈamer pe pa jun plato chare ri kˈopoj, y ri kˈopoj xberuyaˈ pa rukˈaˈ ri ruteˈ. 	 و سر او را در طشتی گذارده، به دختر تسلیم نمودند و او آن را نزد مادر خود برد.


Pero chukaˈ can wetaman chi iwuma riyix can nicˈatzin chi cˈa yicˈojeˈ na chuwech re ruwachˈulef. 	 لیکن در جسم ماندن برای شما لازمتر است.


Wi cˈo jun kachˈalal ri majun ruchukˈaˈ y nunaˈ chi yawaˈ, riyin chukaˈ can queriˈ nnaˈ. Wi cˈo jun kachˈalal nitzak ca ruma jun chic, riyin can nnaˈ kˈaxon pa wánima ruma ri xban chare. 	 کیست ضعیف که من ضعیف نمی شوم؟ که لغزش می‌خورد که من نمی سوزم؟


Y kas kitzij wi chi riyaˈ sibilaj xyawej y xa jubaˈ ma xcom. Yacˈa ri Dios xujoyowaj ruwech riyaˈ y xujoyowaj chukaˈ nuwech riyin. Ruma wi ta xcom ri Epafrodito, xpe ta chic jun bis pa wánima ruma xa can yecˈo wi bis wuqˈui. 	 وفی الواقع بیمار و مشرف بر موت بود، لیکن خدا بروی ترحم فرمود و نه بر او فقط بلکه بر من نیز تامرا غمی بر غم نباشد.


Yacˈa riyoj, wi ta xkacˈutuj kaway chiwe, man ta itzel chukaˈ xkaben, ruma riyix jabel iwetaman chi queriˈ xquiben ri xesamej pa rachoch ri Dios pa tinamit Jerusalem. Ri xesamej chiriˈ xquitij cˈa ri xquicˈualaˈ apo ri winek riche (rixin) pa rachoch ri Dios. Y queriˈ chukaˈ tek ri winek xquicˈuaj apo jun chicop o jun chic cosa riche (rixin) chi ri sacerdotes xquiyaˈ chare ri Dios pa ruwiˈ ri altar, ri sacerdotes riˈ can cˈo chi xquicˈom ca jubaˈ riche (rixin) chi xquitij. 	 آیا نمی دانید که هرکه در امور مقدس مشغول باشد، از هیکل می‌خورد و هرکه خدمت مذبح کند، از مذبح نصیبی می‌دارد.


Y ri Zorobabel xralcˈualaj ri Abiud; ri Abiud xralcˈualaj ri Eliaquim; y ri Eliaquim xralcˈualaj ri Azor. 	 زروبابل، ابیهود را آورد و ابیهود، ایلیقایم را آورد و ایلیقایم، عازور را آورد.


Y xtibanatej cˈa chicojol riyix achiˈel nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek nubij: Ri qˈuiy xumol, chak ya xuben apo chuwech, y ri xa jubaˈ oc xumol, can chak ya xuben apo chuwech. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 چنانکه مکتوب است: «آنکه بسیار جمع کرد، زیادتی نداشت و آنکه اندکی جمع کرد، کمی نداشت.


¿Y achique cˈa nibij riyix wacami chi nikaben chare? xchaˈ. Y ri nicˈaj chic ri quimolon quiˈ chiriˈ xquibij cˈa: Rucˈamon cˈa chi nicamisex, xechaˈ. 	 چه مصلحت می‌بینید؟» ایشان در جواب گفتند: «مستوجب قتل است!»


Tek ri Dios ma jane tuyaˈ pe ri ley, xa can cˈo chic ri mac chuwech re ruwachˈulef, pero ruma cˈa chi ma jane cˈo ta ri ley ri tiempo riˈ, rumariˈ ma kˈalajnek ta chi ri winek ye aj maquiˈ. 	 زیرا قبل از شریعت، گناه در جهان می‌بود، لکن گناه محسوب نمی شود در جایی که شریعت نیست.


Y ri aj tzˈibaˈ ri ye petenak pa tinamit Jerusalem, yecˈo apo ri chiriˈ riqˈui ri Jesús. Y niquibilaˈ cˈa chiquiwech chi ri Jesús cˈo ri Beelzebú riqˈui; ri cajawalul ri itzel tak espíritu. Y ya ri Beelzebú ri niyaˈo uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi queriˈ nicowin yerelesaj ri itzel tak espíritu, yechaˈ cˈa. 	 و کاتبانی که از اورشلیم آمده بودند، گفتند که بعلزبول دارد و به یاری رئیس دیوها، دیوها را اخراج می‌کند.


Ri irajil pusirnek chic. Y riqˈui riˈ can nikˈalajin chi ma xeˈitoˈ ta ri winek. Xa choj ximol. Y ri pus ri riche (rixin) ri irajil xquixruporoj. Qˈuiy irajil imolon, y xa yojcˈo chic chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij. 	 طلا و نقره شما را زنگ می‌خورد وزنگ آنها بر شما شهادت خواهد داد و مثل آتش، گوشت شما را خواهد خورد. شما در زمان آخرخزانه اندوخته‌اید.


Ri Jacob chukaˈ can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ riyaˈ tek ya xa nicom yan ka, can xeruben bendecir chiquijujunal ri ye rucˈajol ri José. Y lucul pa ruwiˈ ri ruchˈameˈy xuyaˈ rukˈij ri Dios. 	 به ایمان یعقوب در وقت مردن خود، هریکی از پسران یوسف را برکت داد و بر سر عصای خود سجده کرد.


Y ri Lamec, rucˈajol ca ri Matusalén, y ri Matusalén rucˈajol ca ri Enoc, y ri Enoc rucˈajol ca ri Jared, y ri Jared rucˈajol ca ri Mahalaleel, y ri Mahalaleel rucˈajol ca jun chic achi ri Cainán rubiˈ. 	 ابن متوشالح، بن خنوخ، بن یارد، بن مهللئیل، بن قینان،ابن انوش، بن شیث، بن آدم، بن الله.


Xa ye chic cˈa ri ye katiˈt kamamaˈ ma xeniman ta chare ri Moisés. Pa ruqˈuexel chi xeniman ta chare, xa xquetzelaj. Ri cánima riyeˈ xa chanin xtzolin chilaˈ pan Egipto. 	 که پدران ما نخواستند او را مطیع شوندبلکه او را رد کرده، دلهای خود را به سوی مصرگردانیدند،


Riyeˈ xeˈoc cˈa apo chupan ri jul, y xquitzˈet cˈa chi ri ruchˈacul ri Ajaf Jesús xa man cˈo ta chic chiriˈ. 	 چون داخل شدند، جسد خداوند عیسی را نیافتند


Ri atzˈan jabel. Y wi ta ri atzˈan niqˈuis ta el ri ratzˈamil, ¿achique ta cˈa rubanic niban chare riche (rixin) chi queriˈ nitzolin ta chic pe ri ratzˈamil? 	 «نمک نیکو است ولی هرگاه نمک فاسدشد به چه چیز اصلاح پذیرد؟نه برای زمین مصرفی دارد و نه برای مزبله، بلکه بیرونش می‌ریزند. آنکه گوش شنوا دارد بشنود.»


Riyin can xincˈut cˈa chiwech chi rajawaxic chi yixsamej riche (rixin) chi nichˈec irajil riche (rixin) chi riqˈui riˈ yeˈitobej ri nicˈatzin quitoˈic. Y toka cˈa chiˈicˈuˈx ri rubin ca ri Ajaf Jesús. Riyaˈ rubin cˈa ca: Más jabel ruwarukˈij ri winek ri nisipan que chuwech ri nicˈulu jun sipanic. 	 این همه را به شمانمودم که می‌باید چنین مشقت کشیده، ضعفا رادستگیری نمایید و کلام خداوند عیسی را به‌خاطر دارید که او گفت دادن از گرفتن فرخنده‌تراست.»


Y nikatzˈibaj cˈa ronojel reˈ chiwe ruma can nikajoˈ chi tzˈaket ta cˈa ri quicoten xticˈojeˈ iwuqˈui. 	 و این را به شما می‌نویسم تا خوشی ما کامل گردد.


Y yacˈa tek ri Apolos cˈo pa tinamit Corinto, yacˈariˈ tek ri Pablo ruchapon cˈa benak pa tak tinamit ri yecˈo el chuwijuyuˈ ri yecˈo pa rucuenta ri Galacia y Frigia. Y cˈacˈariˈ xapon pa tinamit Efeso, y xeberilaˈ nicˈaj chic kachˈalal chiriˈ. 	 و چون اپلس در قرنتس بود، پولس درنواحی بالا گردش کرده، به افسس رسید. و در آنجا شاگرد چند یافته،


Y can cˈo cˈa jun chˈabel xpe chilaˈ chicaj y xubij: Yareˈ ri Nucˈajol y can sibilaj nwajoˈ, y nucukuban nucˈuˈx riqˈui, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 آنگاه خطابی ازآسمان در‌رسید که «این است پسر حبیب من که ازاو خشنودم.»


Y achiˈel xa pa nicˈaj akˈaˈ tek ri Pablo y ri Silas niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios yebixan, y niquiben cˈa chukaˈ orar. Y ri nicˈaj chic cˈa ri yecˈo pa cárcel yequicˈaxaj apo. 	 اما قریب به نصف شب، پولس و سیلاس دعا کرده، خدا را تسبیح می‌خواندند و زندانیان ایشان را می‌شنیدند.


Quecˈariˈ ri xticˈulwachitej pa ruqˈuisbel chare re tiempo re kachapon. Ri ángeles xquepe cˈa chiquichaˈic ri winek. Jucˈan xquequiyaˈ wi ri choj chic quicˈaslen, y xquequelesaj cˈa ca ri ma ye utz ta. 	 بدینطور در آخر این عالم خواهد شد. فرشتگان بیرون آمده، طالحین را از میان صالحین جدا کرده،


Y xquichaˈ cˈa ca jun kˈij riche (rixin) chi queriˈ niquimol quiˈ, y ri Pablo xtubij cˈa ri achique nicajoˈ niquetamaj. Y tek xapon cˈa ri kˈij riˈ, sibilaj cˈa winek ri xbequimoloˈ quiˈ riqˈui ri Pablo, y riyaˈ xuchop cˈa rutzijoxic y rukˈalajsaxic ri rajawaren ri Dios chique. Xuchop cˈa nitzijon tek xel pe ri kˈij y xutanabaˈ cˈa ya tek xka ka ri kˈij, ruma riyaˈ xrajoˈ cˈa chi xkˈax ta chiquiwech chi ri Jesús yariˈ ri Cristo, achiˈel nubij ri tzˈibatal ca ruma ri Moisés y cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 پس چون روزی برای وی معین کردند، بسیاری نزد او به منزلش آمدند که برای ایشان به ملکوت خدا شهادت داده، شرح می‌نمود و ازتورات موسی و انبیا از صبح تا شام درباره عیسی اقامه حجت می‌کرد.


Y tek riyaˈ xutzˈet chi can ye qˈuiy cˈa chique ri achiˈaˈ fariseos y ye qˈuiy chukaˈ chique ri achiˈaˈ saduceos yeˈapon riqˈui ruma nicajoˈ chi yeban el bautizar ruma riyaˈ, riyaˈ xubij cˈa chique: Riyix xa yix achiˈel itzel tak cumatz, ruma niwajoˈ yixanmej chuwech ri rucˈayewal. ¿Achique xbin chiwe chi utz yixanmej chuwech ri rucˈayewal ri xtutek pe ri Dios, re chkawech apo? 	 پس چون بسیاری از فریسیان و صدوقیان رادید که بجهت تعمید وی می‌آیند، بدیشان گفت: «ای افعی‌زادگان، که شما را اعلام کرد که از غضب آینده بگریزید؟


Y ri mozos can xebe na wi ri pa tak bey, xebequimoloˈ cˈa pe quinojel winek, chi utz y ma utz ta quicˈaslen. Y ri jay ri acuchi (achique) xban wi ri cˈulanen, xnoj. 	 پس آن غلامان به‌سر راهها رفته، نیک و بد هرکه را یافتند جمع کردند، چنانکه خانه عروسی ازمجلسیان مملو گشت.


Yacˈa riyoj can yoj riche (rixin) chic ri Dios. Ri retaman chic ruwech ri Dios utz nracˈaxaj ri nikabij chare. Yacˈa ri ma riche (rixin) ta ri Dios ma utz ta nracˈaxaj ri nikabij chare. Y riqˈui riˈ nikˈalajin achique winek ri cˈo ri Espíritu riche (rixin) ri kitzij riqˈui. Y chukaˈ nikˈalajin ri winek ri xa espíritu riche (rixin) ri kˈoloj ri cˈo riqˈui. 	 ما از خدا هستیم و هرکه خدا رامی شناسد ما را می‌شنود و آنکه از خدا نیست مارا نمی شنود. روح حق و روح ضلالت را از این تمییز می‌دهیم.


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij chique ri ixokiˈ riˈ: Man chic cˈa tixibij ta iwiˈ. Wacami quixbiyin cˈa y jeˈiyaˈ rutzijol chique ri wachˈalal, riche (rixin) chi can quebiyin cˈa pa Galilea y chilaˈ cˈa xquinquitzˈet wi, xchaˈ chique. 	 آنگاه عیسی بدیشان گفت: «مترسید! رفته، برادرانم رابگویید که به جلیل بروند که در آنجا مرا خواهنددید.»


Can yacˈariˈ tek ri María xubij: Yacˈareˈ yincˈo, yin jun rusamajel ri Ajaf. Can tibanatej cˈa achiˈel ri xabij chuwe, xchaˈ ri María chare ri ángel. Y ri ángel xel el chiriˈ riqˈui ri María, y xbe. 	 مریم گفت: «اینک کنیز خداوندم. مرا برحسب سخن تو واقع شود.» پس فرشته از نزد او رفت.


Y ri Jesús xeruliˈej cˈa pa rukˈaˈ ri wuˈoˈ caxlan wey y ri caˈiˈ car y cˈacˈariˈ xtzuˈun chicaj y xucˈutuj ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ. Y cˈacˈariˈ ri Jesús xeruwechˈelaˈ cˈa el ri caxlan wey y ri car, y xuyaˈ el chique ri rudiscípulos riche (rixin) chi niquiyaˈ chique ri winek. 	 پس آن پنج نان و دوماهی را گرفته، به سوی آسمان نگریست و آنها رابرکت داده، پاره نمود و به شاگردان خود داد تاپیش مردم گذارند.


Wi riyix achiˈel can xixcom riqˈui ri Cristo tek Riyaˈ xcom chuwech ri cruz, y wi riyix xixel yan pe chuxeˈ ri costumbres riche (rixin) re ruwachˈulef ri xa majun rejkalen, ¿achique cˈa ruma tek riyix cˈa niben na ri naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef ri xa quiche (quixin) winek? 	 چونکه بامسیح از اصول دنیوی مردید، چگونه است که مثل زندگان در دنیا بر شما فرایض نهاده می‌شود؟


O nicˈutuj chare ri Dios, pero ma nuyaˈ ta chiwe, ruma riyix ma utz ta ri nicˈutuj. Ruma ri nicˈutuj, ma utz ta rucusaxic niben, ruma xa nicusaj riche (rixin) chi niben ri itzel tak iraybel. 	 و سوال می‌کنیدو نمی یابید، از اینرو که به نیت بد سوال می‌کنید تادر لذات خود صرف نمایید.


Yacˈa ri kas kitzij caxlan wey, ri kajnek pe chilaˈ chicaj, nuben chique ri yetijo chi ma xqueˈapon ta chupan ri camic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 این نانی است که از آسمان نازل شد تاهر‌که از آن بخورد نمیرد.


Tek xa can niquichop yeqˈuiy pe ri ruxak, iwetaman cˈa riˈ chi ya xa nikˈax yan rukˈijul ri sakˈij. 	 که چون می‌بینید شکوفه می‌کند خود می‌دانید که تابستان نزدیک است.


Rumacˈariˈ, ri ye oconek lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios ri niquicˈaxaj y niquinimaj ri nubij ri rupixaˈ ri Dios y ri can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Jesús, rajawaxic chi quecochˈon. 	 در اینجاست صبر مقدسین که احکام خدا و ایمان عیسی را حفظ می‌نمایند.


Y riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo, ma nikaxibij ta chic kiˈ chi yojjel apo riqˈui ri Dios. Xa can cukul kacˈuˈx yojjel apo riqˈui ruma kaniman ri Cristo. 	 که در وی جسارت و دخول بااعتماد داریم به‌سبب ایمان وی.


Can tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe: Achique cˈa winek ri can nunimaj ri nuchˈabel, man cˈa xtril ta ri jun camic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xchaˈ ri Jesús. 	 آمین آمین به شما می‌گویم، اگر کسی کلام مرا حفظکند، موت را تا به ابد نخواهد دید.»


Y xubij cˈa chukaˈ chique: Can quixbiyin cˈa chuwech re ruwachˈulef y titzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique quinojel ri winek. 	 پس بدیشان گفت: «در تمام عالم بروید وجمیع خلایق را به انجیل موعظه کنید.


Y yecˈo cˈa nicˈaj chic chique ri winek, can xcajoˈ cˈa chi xquichop ta el ri Jesús, pero xa can majun ri xchapo ta el. 	 و بعضی از ایشان خواستند او رابگیرند و لکن هیچ‌کس بر او دست نینداخت.


Ri Simón xubij: Riyin nbij chi ya ri más qˈuiy rucˈas rubanon riqˈui. Jaˈ (je), can queriˈ achiˈel ri xabij, xchaˈ ri Jesús chare ri Simón. 	 شمعون در جواب گفت: «گمان می‌کنم آنکه او را زیادتر بخشید.» به وی گفت: «نیکو گفتی.»


Ruma tek niquicˈul ri Ajaf Jesucristo, ya ri ru‑Espíritu Riyaˈ ri niquicˈul. Y ri acuchi (achique) nicˈojeˈ wi ri ru‑Espíritu Riyaˈ, can yecolotej cˈa pe chuxeˈ ri ley. 	 اما خداوند روح است و جایی که روح خداوند است، آنجا آزادی است.لیکن همه ما چون با چهره بی‌نقاب جلال خداوند را در آینه می‌نگریم، از جلال تاجلال به همان صورت متبدل می‌شویم، چنانکه از خداوند که روح است.


Man cˈa tikaben ta xaxu (xaxe wi) ri cˈo utz nucˈom pe chake riyoj, rajawaxic chi tikabanaˈ ri cˈo utz nucˈom pe chique ri nicˈaj chic. 	 هرکس نفع خود را نجوید، بلکه نفع دیگری را.


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. 	 آنکه گوش داردبشنود که روح به کلیساها چه می‌گوید.


Ri Jesús xel cˈa el chiriˈ ruma Riyaˈ can retaman wi ri niquichˈob chrij. Riyaˈ can sibilaj ye qˈuiy cˈa ri winek xetzekelben el riche (rixin). Y yerucˈachojsaj cˈa quinojel ri ye yawaˈiˈ. 	 عیسی این را درک نموده، از آنجا روانه شدو گروهی بسیار از عقب او آمدند. پس جمیع ایشان را شفا بخشید،


Y ri anciano riche (rixin) ri iglesia, nicˈatzin chi can cukul rucˈuˈx riqˈui ri kas kitzij utzilaj chˈabel ri cˈutun chuwech. Y riqˈui riˈ nicowin yerupixabaj ri kachˈalal chupan ri utzilaj tijonic, y nicowin chukaˈ nubij pa ruchojmil chique ri winek chi tiquiyaˈ ca ri chˈabel ri yecˈut chiquiwech ri xa ma ye kitzij ta. 	 و متمسک به کلام امین برحسب تعلیمی که یافته تا بتواند به تعلیم صحیح نصیحت کند و مخالفان را توبیخ نماید.


Yecˈa riyeˈ riˈ ri yekapixabaj pa rubiˈ ri Ajaf Jesucristo y nikabij cˈa chique chi xa can quesamej cˈa. Pero ma tiquichˈujirisaj ta quiˈ. Xa ekal tiquicanoj ri nicˈatzin chique. Pero can cˈo chi yesamej riche (rixin) chi niquichˈec quiway. 	 اما چنین اشخاص را در خداوند ما عیسی مسیح حکم ونصیحت می‌کنیم که به آرامی کار کرده، نان خود را بخورند.


Y tek niban jun pokon chiwe, man cˈa titzolij ta ruqˈuexel. Y tek nibix chˈabel ri sibilaj ye pokon chiwe, man cˈa chukaˈ titzolij ta ruqˈuexel, xa ticˈutuj chare ri Dios chi tutoˈ ri winek ri nibano queriˈ chiwe. Ruma ri Dios can yix rusiqˈuin (royon) wi riche (rixin) chi nicˈul bendición. 	 و بدی بعوض بدی و دشنام بعوض دشنام مدهید، بلکه برعکس برکت بطلبید زیرا که می‌دانید برای این خوانده شده‌اید تا وارث برکت شوید.


¿Achique ta cˈa modo nabij chare jun awachˈalal: Tayaˈ kˈij chuwe riche (rixin) chi nwelesaj re ti kˈayis kˈatel pa runakˈ awech, yachaˈ chare, y riyit xa can jun cheˈ ri kˈeˈel pa runakˈ awech? 	 یا چگونه به برادر خودمی گویی "اجازت ده تا خس را از چشمت بیرون کنم " و اینک چوب در چشم تو است؟


Y queriˈ chukaˈ wi nabij chi animan chic ri Dios, y xa majun utzil naben ta, majun nicˈatzin wi ri nabij chi animan chic. Xa yit achiˈel jun caminek ri xa majun nicowin nuben. 	 همچنین ایمان نیز اگر اعمال ندارد، در خودمرده است.


Rumariˈ, tek xapon ri kˈij riche (rixin) ri waˈin, ri achi xutek cˈa el jun rumozo chiquisiqˈuixic (chicoyoxic) quinojel ri winek riˈ. Y ri mozo xberubij cˈa chique: Ronojel ya cˈo chic, wacami joˈ cˈa pa waˈin. 	 پس چون وقت شام رسید، غلام خود را فرستاد تادعوت‌شدگان را گوید، بیایید زیرا که الحال همه‌چیز حاضر است.


Pero ri Dios xuyaˈ cˈa kˈij chi xjach ri Jesús pan ikˈaˈ, ruma can queriˈ ri ruchˈobon pe. Y riyix xiyaˈ pa quikˈaˈ winek ri xa ma niquiben ta ri nubij ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi xquicamisaj chuwech cruz. 	 این شخص چون برحسب اراده مستحکم و پیشدانی خدا تسلیم شد، شما به‌دست گناهکاران بر صلیب کشیده، کشتید،


Ri jay ri yesamej wi ri sacerdotes riˈ y ronojel ri cˈo chupan ri jay, xa achiˈel jun ruwachbel o xa achiˈel rumachˈachˈil ri rachoch ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. Y rumariˈ, tek ya xa niban ri jay, ri Dios xubij chare ri Moisés: Tawacˈaxaj cˈa. Can rajawaxic chi niban achiˈel rubanic ronojel ri wachbel ri xincˈut chawech pa ruwiˈ ri juyuˈ, xchaˈ ri Dios chare ri Moisés. 	 و ایشان شبیه و سایه چیزهای آسمانی را خدمت می‌کنند، چنانکه موسی ملهم شد هنگامی که عازم بود که خیمه را بسازد، زیرا بدو می‌گوید: «آگاه باش که همه‌چیز را به آن نمونه‌ای که در کوه به تو نشان داده شد بسازی.»


Y sibilaj ye qˈuiy winek ri xquimol apo quiˈ riqˈui. Rumariˈ Riyaˈ xoc apo pa jun jucuˈ y xtzˈuyeˈ ka chiriˈ y nubij cˈa pe ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek. Y quinojel cˈa ri winek yecˈo chuchiˈ ri choy xquicˈaxaj apo ri Jesús. 	 و گروهی بسیار بر وی جمع آمدند، بقسمی که او به کشتی سوار شده، قرار گرفت و تمامی آن گروه بر ساحل ایستادند؛


Y tek ri Jesús xtaneˈ cˈa chubixic ri cˈambel tak tzij riˈ, Riyaˈ xel cˈa el chiriˈ y xbe, ye rachibilan el ri rudiscípulos. 	 و چون عیسی این مثلها را به اتمام رسانید، از آن موضع روانه شد.


Y cˈa ntajin na cˈa nitzijon ri Jesús riqˈui ri ixok, tek yecˈo ri xeˈoka ri ye petenak chrachoch ri Jairo ri principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Ri achiˈaˈ ri xeˈoka, xoquibij cˈa chare ri Jairo: Ri ti amiˈal xa xcom yan y ma rajawaxic ta chic nacˈuaj el ri Tijonel, xechaˈ chare. 	 او هنوز سخن می‌گفت که بعضی از خانه رئیس کنیسه آمده، گفتند: «دخترت فوت شده؛ دیگر برای چه استاد را زحمت می‌دهی؟»


Y wi riqˈui ronojel quicukbel cˈuˈx niquiben orar, ri yawaˈ nicˈachoj. Ri Ajaf can nucˈachojsaj. Y wi cˈo mac rubanon ri yawaˈ riˈ, xa can nicuyutej chukaˈ ri rumac. 	 و دعای ایمان، مریض شما را شفا خواهد بخشید وخداوند او را خواهد برخیزانید، و اگر گناه کرده باشد، از او آمرزیده خواهد شد.


Y xepe cˈa quinojel ri itzel tak espíritu ri yecˈo riqˈui ri achi, xquicˈutuj utzil chare ri Jesús. Y xquibij cˈa chare: Tayaˈ kˈij chake chi yoj‑oc quiqˈui la ak yecˈo chilaˈ, xechaˈ. 	 و همه دیوها از وی خواهش نموده، گفتند: «ما را به گرازها بفرست تادر آنها داخل شویم.»


Riyin can nyaˈon kˈatbel tzij chiwe riche (rixin) chi yeˈipalbej cumatz y alacrán (kˈasnaˈj) y riche (rixin) chukaˈ chi yixchˈacon chrij ri ruchukˈaˈ ri itzel winek, y majun achique ta ri xticˈulwachij. 	 اینک شما راقوت می‌بخشم که ماران و عقربها و تمامی قوت دشمن را پایمال کنید و چیزی به شما ضرر هرگزنخواهد رسانید.


Ri Abraham ruma chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek can xunimaj ri xbix chare ruma ri Dios chi tucamisaj ri Isaac, riche (rixin) chi nutzuj (nusuj) chare ri Dios. Ri Dios queriˈ xubij chare ruma xrajoˈ xutzˈet wi ri Abraham kas kitzij chi rucukuban rucˈuˈx riqˈui. Y ri Abraham can xuchojmirisaj wi riˈ riche (rixin) chi nucamisaj ri Isaac riche (rixin) chi nutzuj (nusuj) chare ri Dios, astapeˈ xa can xu (xe) oc ri jun rucˈajol riˈ cˈo, ri bin chrij ruma ri Dios chi ruma riyaˈ tek xquecˈojeˈ riy rumam ri Abraham. 	 به ایمان ابراهیم چون امتحان شد، اسحاق را گذرانید و آنکه وعده‌ها را پذیرفته بود، پسریگانه خود را قربانی می‌کرد؛


Y ri Jesús xtzˈuyeˈ cˈa ka. Cˈacˈariˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) apo chi ye cablajuj rudiscípulos y xubij cˈa chique: Wi cˈo jun nrajoˈ chi ya riyaˈ ri nabey y cˈo ta rukˈij, nicˈatzin chi tunaˈ ka riˈ chi riyaˈ xa majun rukˈij y tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj y querilij quinojel. 	 پس نشسته، آن دوازده را طلبیده، بدیشان گفت: «هر‌که می‌خواهد مقدم باشد موخر و غلام همه بود.


Wacami cˈa, ri Ajaf Dios xtuyaˈ pe rucˈayewal pan awiˈ. Xcamoyir, y xtikˈax cˈa jun tiempo ri ma xtatzˈet ta ruwech ri kˈij. Y can xu (xe) wi cˈa xubij queriˈ ri Pablo, can yacˈa chukaˈ riˈ tek ma xtzuˈun ta chic ri achi aj itz. Rumariˈ riyaˈ nucanoj cˈa jun ri niyuken ta chukˈaˈ, ruma xmakeˈ pa kˈekuˈm. 	 الحال دست خداوند بر توست و کور شده، آفتاب را تا مدتی نخواهی دید.» که در همان ساعت، غشاوه وتاریکی او را فرو گرفت و دور زده، راهنمایی طلب می‌کرد.


Y can queriˈ cˈa chukaˈ xcˈulwachitej pa rutiempo ri Lot. Ri winek riˈ xaxu (xaxe) wi cˈa chrij ri quiway quicˈuyaˈ benak wi cánima, riqˈui ri quilokˈoj, ri quicˈayij, ri quiticoˈn y ri paban tak jay. 	 وهمچنان‌که در ایام لوط شد که به خوردن وآشامیدن و خرید و فروش و زراعت و عمارت مشغول می‌بودند،


Chupan ri kˈij riˈ, wi yecˈo cˈa ri yebin chiwe: Titzuˈ, ya cˈa Cristo reˈ. O wi niquibij chiwe: Titzuˈ, ya cˈa Cristo laˈ, man cˈa tinimaj ta ri niquibij chiwe. 	 «پس هرگاه کسی به شما گوید اینک مسیح در اینجاست یا اینک در آنجا، باور مکنید.


Y tek ri Jesús ntajin cˈa chubixic re tzij reˈ chiquiwech ri sibilaj ye qˈuiy winek ri quimolon quiˈ riqˈui, yacˈariˈ tek cˈo cˈa jun ixok chiriˈ chiquicojol xurek pe ruchiˈ, y xubij cˈa: Jabel ruwarukˈij ri teˈej ri xalan awuche (awixin) chuwech re ruwachˈulef y xaqˈuiytisan riqˈui tzˈumaj, xchaˈ ri ixok chare ri Jesús. 	 چون او این سخنان را می‌گفت، زنی از آن میان به آواز بلند وی را گفت «خوشابحال آن رحمی که تو را حمل کرد و پستانهایی که مکیدی.»


Y tek riyeˈ ye elenak chic pe chiriˈ, xekˈax ri pa Galilea. Pero ri Jesús ma xrajoˈ ta chi ninabex chi Riyaˈ nikˈax chiriˈ. 	 و از آنجا روانه شده، در جلیل می‌گشتند ونمی خواست کسی او را بشناسد،


Ronojel cˈa reˈ xcˈulwachitej riche (rixin) chi can nibanatej ri xbix ruma ri Dios chare ri profeta Isaías ri jun chique ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, tek xubij: 	 و این همه برای آن واقع شد تاکلامی که خداوند به زبان نبی گفته بود، تمام گردد


Y ri Lokˈolaj Espíritu can xubij cˈa chuwe chi man tuben ta caˈiˈ nucˈuˈx chi yibe quiqˈui. Y chukaˈ re wakiˈ kachˈalal reˈ ri can quiniman chic ri Dios, xetzekeˈ cˈa el chuwij. Y can xojapon na wi ri pa rachoch ri achi ri Cornelio rubiˈ. 	 و روح مرا گفت که «با ایشان بدون شک برو.» و این شش برادر نیز همراه من آمدند تابه خانه آن شخص داخل شدیم.


Y can yacˈariˈ tek xubij: Riyin ntzˈet chi la caj jakel y ntzˈet ri Jesús ri Cˈajolaxel ri xoˈalex ka chkacojol cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios, xchaˈ. 	 «اینک آسمان را گشاده، و پسر انسان رابه‌دست راست خدا ایستاده می‌بینم.»


Ma tiyaˈ ta kˈij chi yixchˈacatej ruma ri pokon ri niban chiwe. Riyix xa tibanaˈ utzil chare ri nibano pokon chiwe, riche (rixin) chi queriˈ ri utz ri niben riyix, yariˈ ri xtichˈacon chrij ri itzel. 	 مغلوب بدی مشو بلکه بدی را به نیکویی مغلوب ساز.


Xquichop cˈa el ri Jesús, y xquicˈuaj pa rachoch ri nimalaj sacerdote. Y ri Pedro ye rutzekelben el, pero cˈanej cˈo wi ca chiquij. 	 پس او را گرفته بردند و به‌سرای رئیس کهنه آوردند و پطرس از دور از عقب می‌آمد.


Rumariˈ ri Judas chupan cˈa ri lugar riˈ xerucˈuaj jumoc soldados y jumoc aj chˈameˈy ri xequiyaˈ el ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos. Ri soldados y ri ye aj chˈameˈy can quicˈualon cˈa kˈakˈ riche (rixin) sakil y chukaˈ quicˈualon camisabel ri yequicusaj riche (rixin) chˈaˈoj. 	 پس یهودا لشکریان و خادمان از نزد روسای کهنه و فریسیان برداشته، با چراغها و مشعلها و اسلحه به آنجا آمد.


Ruma wi ma xtijoyowaj ta quiwech ri nicˈaj chic winek, ri Dios ma xtujoyowaj ta chukaˈ iwech riyix chupan ri kˈij tek xtukˈet tzij. Yacˈa wi xtijoyowaj quiwech ri nicˈaj chic, xquixchˈacon, ruma ri Dios chukaˈ xtujoyowaj iwech riyix chupan ri kˈij riˈ. 	 زیرا آن داوری بی‌رحم خواهد بود برکسی‌که رحم نکرده است و رحم بر داوری مفتخرمی شود.


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa quinojel ri quisutin quiˈ chrij ye tzˈuyul y xubij chique: Yecˈareˈ ri ye oconek nteˈ y ye oconek wachˈalal. 	 پس بر آنانی که گرد وی نشسته بودند، نظر افکنده، گفت: «اینانند مادر وبرادرانم،زیرا هر‌که اراده خدا را به‌جا آردهمان برادر و خواهر و مادر من باشد.»


Y tek tzˈaket chic cˈa ri kacˈaslen, man chic xtikaben ta achiˈel niquiben ri acˈalaˈ chi yebe quelaˈ y yebe quelaˈ. Riyoj ma tikayaˈ ta kˈij chi yojucˈuex ruma xabachique ruwech tijonic ri man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios; y ma kojtzak ta pa quikˈaˈ winek ri xa ma ya ta ri utz niquisamajij, winek ri can cˈo quinaˈoj chubanic riche (rixin) chi yojquikˈol. 	 تا بعد از این اطفال متموج و رانده شده از باد هر تعلیم نباشیم، ازدغابازی مردمان در حیله اندیشی برای مکرهای گمراهی؛


Pero chukaˈ ri nimalaj Dios, ma rajawaxic ta na chi pa jun jay ri xa banon cuma winek ri acuchi (achique) nicˈojeˈ wi, y rumariˈ tek jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca xubij: 	 و لیکن حضرت اعلی در خانه های مصنوع دستها ساکن نمی شود چنانکه نبی گفته است


Y ri soldados can xeˈapon wi cˈa quiqˈui ri yecˈo chuwech ri quicruz. Xepe riyeˈ xquikˈip (xquikˈapuj) cˈa raken ri nabey y can queriˈ chukaˈ xquiben riqˈui ri jun chic. 	 آنگاه لشکریان آمدند و ساقهای آن اول ودیگری را که با او صلیب شده بودند، شکستند.


Rumacˈariˈ, ri winek ri yecˈo chiriˈ pa tinamit ri xapon wi ri Felipe, sibilaj cˈa yequicot. 	 و شادی عظیم در آن شهر روی نمود.


Pero ri Pilato xubij cˈa chare ri Jesús: ¿Can yit Rey wi cˈa riyit? xchaˈ. Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chare: Jaˈ (je), queriˈ. Riyin can yin Rey wi achiˈel ri xabij. Riyin xinalex riche (rixin) chi nkˈalajsaj ri kitzij chiquiwech ri winek, y rumariˈ tek xipe chuwech re ruwachˈulef. Y quinojel cˈa ri yeniman y ye riche (rixin) chic ri kitzij, can niquiben wi ri nubij ri nuchˈabel, xchaˈ. 	 پیلاطس به او گفت: «مگر توپادشاه هستی؟» عیسی جواب داد: «تو می‌گویی که من پادشاه هستم. از این جهت من متولد شدم وبجهت این در جهان آمدم تا به راستی شهادت دهم، و هر‌که از راستی است سخن مرا می‌شنود.»


Y riqˈui riˈ nikˈalajin ta chi riyoj xa ma kitzij ta ri xkabij chrij ri Dios, tek xkabij chiwe chi Riyaˈ xucˈasoj el ri Cristo. Ruma xa ta kitzij chi majun cˈastajbel quiche (quixin) ri caminakiˈ, ri Cristo man ta chukaˈ xcˈastej el. 	 و شهود کذبه نیز برای خدا شدیم، زیرا درباره خدا شهادت دادیم که مسیح را برخیزانید، و حال آنکه او رابرنخیزانید در صورتی که مردگان برنمی خیزند.


Ri Dios ma xupokonaj ta cˈa xuyaˈ pe ri Rucˈajol, riche (rixin) chi xcom kuma konojel riyoj. Y wi ma xupokonaj ta xuyaˈ pe ri Rucˈajol, ¿la man ta cˈa xtuyaˈ ronojel ruwech utzil chake nichˈob riyix? Can xtuyaˈ wi. 	 او که پسر خود رادریغ نداشت، بلکه او را در راه جمیع ما تسلیم نمود، چگونه با وی همه‌چیز را به ما نخواهدبخشید؟


Y ri Jesús xutzijoj cˈa jun cˈambel tzij chique ri ye rudiscípulos riche (rixin) chi nucˈut chiquiwech chi can rajawaxic wi chi ma quetaneˈ ta chi niquiben orar y ma tiquimalij ta ca rubanic. 	 و برای ایشان نیز مثلی آورد در اینکه می باید همیشه دعا کرد و کاهلی نورزید.


Pero yecˈo cˈa chukaˈ chique ri winek ri xebin: Ri Jesús cˈo ri Beelzebú riqˈui; ri cajawalul ri itzel tak espíritu. Y ya ri Beelzebú ri niyaˈo uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi queriˈ nicowin yerelesaj ri itzel tak espíritu. 	 لیکن بعضی از ایشان گفتند که «دیوها را به یاری بعلزبول رئیس دیوها بیرون می‌کند.»


Y cˈo cˈa jun kˈij ri Leví xuben cˈa jun nimawaˈin pa rachoch, jun nimawaˈin ri can riche (rixin) wi ri Jesús, pero chukaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye cˈutuy tak alcawal y chukaˈ nicˈaj chic winek. Y quinojel cˈa riˈ junan ye tzˈuyul ri pa mesa riqˈui ri Jesús y ri rudiscípulos. 	 و لاوی ضیافتی بزرگ در خانه خود برای او کرد و جمعی بسیار از باجگیران و دیگران با ایشان نشستند.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Cˈo jun ri xichapo, ruma can xinnaˈ chi cˈo jun ri xincˈachojsaj riqˈui ri uchukˈaˈ cˈo wuqˈui, xchaˈ. 	 عیسی گفت: «البته کسی مرا لمس نموده است، زیرا که من درک کردم که قوتی از من بیرون شد.»


ruma ma jane wetaman ta wi xquicowin xquinapon yan chanin. Y nwajoˈ chi nawetamaj ri achique ri cˈo chi naben chiquicojol ri ye ralcˈual chic ri cˈaslic Dios, ri nibix iglesia chique, iglesia ri chapayon y chajiyon ri kitzij ruchˈabel ri Dios. 	 لیکن اگر تاخیر اندازم، تا بدانی که چگونه باید در خانه خدا رفتار کنی که کلیسای خدای حی و ستون و بنیاد راستی است.وبالاجماع سر دینداری عظیم است که خدا درجسم ظاهر شد و در روح، تصدیق کرده شد و به فرشتگان، مشهود گردید و به امتها موعظه کرده ودر دنیا ایمان آورده و به جلال بالا برده شد.


Y xequitzˈet chukaˈ ri milagros ri xenben. Ruma ri Lokˈolaj Espíritu can nuyaˈ wi uchukˈaˈ chuwe riche (rixin) chi yenben nimaˈk tak milagros riche (rixin) chi nikˈalajin chi kas kitzij chi ya ri ruchˈabel ri Dios ri ntzijoj. Riyin xintzijoj pa Jerusalem ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, y pa tak nicˈaj chic tinamit, y xintzijoj chukaˈ cˈa pa ruwachˈulef Ilírico. Can ronojel cˈa ri lugar riˈ xinyaˈ yan rutzijol ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo. 	 به قوت آیات ومعجزات و به قوت روح خدا. بحدی که ازاورشلیم دور زده تا به الیرکون بشارت مسیح راتکمیل نمودم.


Ruma xa ta riyin yinapon chilaˈ iwuqˈui riyix wachˈalal, y pa jun chic chˈabel yibechˈo wi iwuqˈui ri xa ma ichˈabel ta, ¿la cˈo ta cami utz ri nucˈom pe chiwe? Majun, ruma ma nikˈax ta chiwech. Pero wi pan ichˈabel riyix yichˈo wi y nkˈalajsaj cˈa ri nibix chuwe ruma ri Dios, can cˈo wi utz ri nucˈom pe chiwe. Y queriˈ chukaˈ wi yixintijoj, riyix cˈo niwetamaj; o wi nkˈalajsaj ta chiwe ri xbix chuwe ruma ri Dios; o ncˈut ri ruchˈabel ri Dios chiwech, ronojel riˈ can cˈo nicˈatzin wi chiwe. 	 اما الحال‌ای برادران اگر نزد شما آیم و به زبانها سخن رانم، شما را چه سود می‌بخشم؟ مگرآنکه شما را به مکاشفه یا به معرفت یا به نبوت یا به تعلیم گویم.


Rumacˈariˈ nicˈatzin chi yoj cˈa riyoj ri yojyaˈo ri nicˈatzin chique riche (rixin) chi queriˈ riyoj chukaˈ nikaben jubaˈ ri rusamaj ri Dios, ruma yekatoˈ el tek ye benak chutzijoxic ri kitzij. 	 به کلیسا چیزی نوشتم لکن دیوترفیس که سرداری بر ایشان را دوست می‌دارد ما را قبول نمی کند.


Y tek ri Dios xrelesaj ri kˈatbel tzij pa rukˈaˈ ri Saúl, pa rukˈaˈ cˈa ri David xuyaˈ wi ri kˈatbel tzij riche (rixin) chi xoc rey. Ri Dios can xubij cˈa chrij ri rey David: Riyin ntzˈet chi ri David ri rucˈajol ri Isaí, riyaˈ jun achi ri can nika wi chinuwech, ruma can xtuben wi ri nrajoˈ ri wánima, xchaˈ ri Dios. 	 پس اورا از میان برداشته، داود را برانگیخت تا پادشاه ایشان شود و در حق او شهادت داد که "داود بن یسی را مرغوب دل خود یافته‌ام که به تمامی اراده من عمل خواهد کرد."


Y yacˈariˈ tek ri Pilato can xujech cˈa el ri Jesús pa quikˈaˈ ri xquecamisan riche (rixin) chuwech cruz; y riyeˈ xquicˈuaj cˈa el. 	 آنگاه او را بدیشان تسلیم کرد تا مصلوب شود. پس عیسی را گرفته بردند


Y xenwacˈaxaj cˈa chukaˈ quinojel ri ye ruqˈuiytisan ri Dios ri yecˈo chuwech ri caj, ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, ri yecˈo chuxeˈ ri ruwachˈulef, y ri yecˈo chupan ri mar, niquibij cˈa: Ri tzˈuyul chupan ri lokˈolaj chˈaquet y ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, can xtinimirisex ta cˈa rubiˈ, can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij y que ta chukaˈ riˈ ri rucˈojlen, y xtikˈalajin ta cˈa ri nimalaj ruchukˈaˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xechaˈ. 	 و هر مخلوقی که در آسمان و بر زمین وزیرزمین و در دریاست و آنچه در آنها می‌باشد، شنیدم که می‌گویند: «تخت‌نشین و بره را برکت وتکریم و جلال و توانایی باد تا ابدالاباد.»وچهار حیوان گفتند: «آمین!» و آن پیران به روی درافتادند و سجده نمودند.


Pero ri jabel yetzˈetetej chare ri kachˈacul, ma rajawaxic ta chi yekawik. Ri Dios can utz wi xuben chare ronojel. Ruma hasta ri nikˈalajin chi achiˈel xa majun yecˈatzin wi chare ri kachˈacul, Riyaˈ xuben chique chi can cˈo wi quikˈij. 	 لکن اعضای جمیله ما رااحتیاجی نیست، بلکه خدا بدن را مرتب ساخت بقسمی که ناقص را بیشتر حرمت داد،


Sibilaj ntijon nukˈij chubanic ri nrajoˈ ri Dios, y nbanon ronojel ri samaj ri yaˈon chuwe ruma ri Dios. Y can ma nyaˈon ta ca ri cukbel cˈuˈx. 	 به جنگ نیکو جنگ کرده‌ام و دوره خود را به‌کمال رسانیده، ایمان رامحفوظ داشته‌ام.


Queriˈ xquiben ruma ri ruley ri Ajaf Dios nubij chi ronojel ri nabey acˈal, wi ti cˈajol (alaˈ), can nijach wi chare ri Dios riche (rixin) chi ntoc rusamajel. 	 چنانکه در شریعت خداوند مکتوب است که هر ذکوری که رحم را گشاید، مقدس خداوندخوانده شود.


Ruma, cawinek junaˈ xquitzˈet ri milagros ri xenbanalaˈ chiquiwech. Ma riqˈui wi riˈ xa xinquitojtobej, ruma qˈuiy etzelal xquiben riche (rixin) chi nicajoˈ niquetamaj wi kas kitzij chi xtinyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 جایی که پدران شما مراامتحان و آزمایش کردند و اعمال مرا تا مدت چهل سال می‌دیدند.


Y riqˈui ri altar xbeˈel cˈa pe chukaˈ jun ángel ri can yaˈon uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi nicowin nitakanoj pa ruwiˈ ri kˈakˈ. Y can nurek apo ruchiˈ chare ri ángel ri ucˈuayon ri jos (wos) ri cˈo sibilaj rey y xubij: Tacusaj cˈa la ajos (awos), queˈakupij pe pa tak tzekaj ri uva. Ruma ri uva ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef chekˈ chic. 	 وفرشته‌ای دیگر که بر آتش مسلط است، از مذبح بیرون شده، به آواز بلند ندا در‌داده، صاحب داس تیز را گفت: «داس تیز خود را پیش آور وخوشه های مو زمین را بچین، زیرا انگورهایش رسیده است.»


Ruma can ronojel cˈa ri rutzujun (rusujun) ri Dios, can riqˈui cˈa ri Cristo nikil wi, y rumariˈ riyoj can pa rubiˈ cˈa ri Jesucristo nikabij wi amén. Riyoj queriˈ nikabij tek nikayaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. 	 زیراچندان‌که وعده های خدا است، همه در او بلی واز این جهت در او امین است تا خدا از ما تمجیدیابد.


Y ri Pablo xuchaˈ cˈa ri Silas riche (rixin) nrachibilaj el riche (rixin) chi yebe. Y ri kachˈalal aj chiriˈ pan Antioquía xequijech cˈa el pa rukˈaˈ ri Kajaf Dios. 	 اما پولس سیلاس را اختیار کرد و از برادران به فیض خداوند سپرده شده، رو به سفر نهاد.و ازسوریه و قیلیقیه عبور کرده، کلیساها را استوارمی نمود.


Yacˈa riyin nbij chi xabachique cˈa achi ri nutzuˈ jun ixok y can nurayij ruwech; ri nibano queriˈ, pa ránima xa can xmacun yan cˈa riqˈui ri jun ixok riˈ. 	 لیکن من به شما می‌گویم، هر کس به زنی نظر شهوت اندازد، همان دم در دل خود با او زناکرده است.


Y ri ángel riˈ xubij cˈa chuwe: Pablo, man cˈa taxibij ta awiˈ. Riyit can cˈo cˈa chi yatapon na ri pa Roma chuwech ri César. Rumariˈ majun cˈa xtacˈulwachij. Y awuma cˈa riyit, ri Dios xquerucol cˈa chukaˈ ri ye awachibilan el chupan re jun barco reˈ. Can majun cˈa xticom ca chiwe, xinucheˈex ruma ri ángel. 	 گفت: "ای پولس ترسان مباش زیراباید تو در حضور قیصر حاضر شوی. و اینک خدا همه همسفران تو را به تو بخشیده است."


Y ya chukaˈ riˈ tek quinojel xcukeˈ ka jubaˈ quicˈuˈx, y xquichop waˈin. 	 پس همه قوی‌دل گشته نیز غذا خوردند.


Y chupan cˈa ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri rucˈaslen ri winek chuwech re ruwachˈulef, xa achiˈel ri kˈayis. Ruma ri kˈayis nichakiˈj y niqˈuis ka. Y ri rukˈij jun winek, xa xtuben achiˈel nuben rusiˈj jun kˈayis. Ruma ri rusiˈj jun kˈayis xa nitzak el. 	 زیرا که «هر بشری مانندگیاه است و تمام جلال او چون گل گیاه. گیاه پژمرده شد و گلش ریخت.لکن کلمه خدا تاابدالاباد باقی است.» و این است آن کلامی که به شما بشارت داده شده است.


Ri Dios can ruchˈobon pe chi queriˈ nibanatej, chi tetamex ri utzil ri nucˈom pe ri Kajaf Cristo Jesús. 	 برحسب تقدیر ازلی که در خداوند ما مسیح عیسی نمود،


Y riqˈui cˈa ri ruchukˈaˈ, can qˈuiy cˈa rubanalon. Riyaˈ rukasan quikˈij ri yechˈobo pa tak cánima chi can nimaˈk quikˈij. 	 به بازوی خود، قدرت را ظاهرفرمود و متکبران را به خیال دل ایشان پراکنده ساخت.


Riyaˈ xberubij cˈa chique: ¿Achique niyaˈ chuwe riyix, wi riyin njech ri Jesús pan ikˈaˈ? xchaˈ chique. Y ri principaliˈ tak sacerdotes xquibij chi niquiyaˈ juwinek lajuj sakapuek chare. 	 گفت: «مرا چند خواهید داد تا او را به شماتسلیم کنم؟ «ایشان سی پاره نقره با وی قراردادند.


Chuwech apo ri acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús cˈo cˈa apo ri quicapitán ri soldados. Riyaˈ xracˈaxaj cˈa tek ri Jesús riqˈui ruchukˈaˈ xchˈo tek xcom ka. Rumariˈ tek ri capitán riˈ xubij cˈa: Can kitzij na wi chi re jun achi reˈ can Rucˈajol wi ri Dios, xchaˈ. 	 و چون یوزباشی که مقابل وی ایستاده بود، دید که بدینطور صدا زده، روح را سپرد، گفت؛ «فی الواقع این مرد، پسر خدا بود.»


Queriˈ ri tzˈibatal ca ruma ri Isaías. Ri profeta Isaías, ri achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xubij quereˈ tek xutzˈet yan cˈa rukˈij rucˈojlen ri Ajaf Jesús, y chrij cˈa Riyaˈ chˈonak wi ca. 	 این کلام رااشعیا گفت وقتی که جلال او را دید و درباره اوتکلم کرد.


Y can kitzij wi nbij chawe, chi can ma xcatel ta pe chiriˈ pa cárcel, cˈa ya tek atojon chic na ca ri ruqˈuisbel centavo ri nibix chawe chi natoj. 	 هرآینه به تو می‌گویم، که تا فلس آخر را ادا نکنی، هرگز از آنجا بیرون نخواهی آمد.


Jabel ruwaˈikˈij chukaˈ riyix tek yixetzelex cuma ri winek, y yixquelesaj pe chiquicojol, yixyokˈ, chukaˈ itzel yixtzˈet ruma yin iniman riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 خوشابحال شما وقتی که مردم بخاطرپسر انسان از شما نفرت گیرند و شما را از خودجدا سازند و دشنام دهند و نام شما را مثل شریربیرون کنند.


Riyin ma ncanoj ta nukˈij nucˈojlen, yacˈa ri Nataˈ nrajoˈ chi quinojel winek niquiyaˈ ta nukˈij nucˈojlen. Y ya cˈa chukaˈ Riyaˈ ri xtikˈato tzij. 	 من جلال خود را طالب نیستم، کسی هست که می‌طلبد و داوری می‌کند.


Y tek ri rupatrón xracˈaxaj ri nuben ri jun itzel mayordomo riˈ, xubij: Can cˈo runaˈoj chubanic, xchaˈ. Y achiˈel cˈa ri achi riˈ, ye queriˈ ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Can cˈo quinaˈoj niquiben quiqˈui ri winek ri xa riqˈui chukaˈ re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Y can más cˈa cˈo quinaˈoj ri winek riˈ, que chiquiwech ri quiniman ri Dios y ye riche (rixin) chic ri sakil. 	 «پس آقایش، ناظر خائن را آفرین گفت، زیراعاقلانه کار کرد. زیرا ابنای این جهان در طبقه خویش از ابنای نور عاقل تر هستند.


Y ri Dios xubij chukaˈ: Riyin xtinben ruchojmil pa quiwiˈ ri winek ri xquebano ri pokon riˈ chique ri awiy amam. Cˈacˈariˈ xqueˈel pe ri awiy amam chiquicojol ri winek riˈ, y xquepe chupan re lugar reˈ chinusamajixic y chuyaˈic nukˈij, xchaˈ ri Dios chare ri Abraham. 	 و خدا گفت: "من بر آن طایفه‌ای که ایشان را مملوک سازند داوری خواهم نمود و بعداز آن بیرون آمده، در این مکان مرا عبادت خواهند نمود."


Yacˈa ri nicˈaj chic xquibij: Jun ri cˈo itzel espíritu riqˈui, ma nicowin ta nubij utzilaj tak chˈabel achiˈel ri xerubij ka ri Jesús. ¿La nicowin cami chukaˈ jun ri cˈo itzel espíritu riqˈui chi nuben chare jun moy chi nitzuˈun? yechaˈ. 	 دیگران گفتند که «این سخنان دیوانه نیست. آیا دیو می‌تواند چشم کوران را بازکند؟»


Y yacˈariˈ tek ri Tomás xubij cˈa chare ri Jesús: Can yit cˈa riyit ri Wajaf, can yit cˈa riyit ri nu‑Dios, xchaˈ. 	 توما در جواب وی گفت: «ای خداوند من و‌ای خدای من.»


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿La majun bey cˈa isiqˈuin ta ri tzˈibatal ca chupan ri wuj chrij ri xquiben ri David y ri ye rachibil ri ojer ca, tek sibilaj xenum? 	 ایشان را گفت: «مگرنخوانده‌اید آنچه داود و رفیقانش کردند، وقتی که گرسنه بودند؟


¡Oh rey Agripa! ¿Nanimaj riyit ri quibin ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca? Riyin wetaman chi can nanimaj wi. 	 ای اغریپاس پادشاه، آیا به انبیا ایمان آورده‌ای؟ می‌دانم که ایمان داری!»


Ruma riyix iwetaman chi ri Juan riqˈui yaˈ xeruben wi bautizar ri winek. Yacˈa riyix, pa caˈiˈ oxiˈ kˈij apo, riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu xquixban wi bautizar, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرا که یحیی به آب تعمید می‌داد، لیکن شمابعد از اندک ایامی، به روح‌القدس تعمید خواهیدیافت.»


Chupan ri ley ri ruyaˈon ca ri Moisés, nubij chi ri yebano quereˈ, quecamisex chi abej. ¿Achique cˈa nabij riyit? ¿Utz o ma utz ta nikacamisaj chi abej re jun ixok reˈ? xechaˈ chare. 	 و موسی در تورات به ما حکم کرده است که چنین زنان سنگسار شوند. اما تو چه می‌گویی؟»


Y queriˈ cˈa chukaˈ ri Satanás, wi xa nuben ka chˈaˈoj chrij riyaˈ mismo, y caˈiˈ cˈa nuben, chanin nitzak y niqˈuis ka rukˈij. Rumariˈ xa ma kitzij ta ri nibij riyix, chi riyin xa ya ri uchukˈaˈ riche (rixin) ri Beelzebú ri ncusaj riche (rixin) chi yenwelesaj ri itzel tak espíritu. 	 پس شیطان نیز اگر به ضد خود منقسم شود سلطنت اوچگونه پایدار بماند. زیرا می‌گویید که من به اعانت بعلزبول دیوها را بیرون می‌کنم.


Pero ri Simón xubij cˈa chique ri apóstoles: Tibanaˈ cˈa orar pa nuwiˈ riyin, y ticˈutuj chare ri Ajaf Dios riche (rixin) chi man ta xtincˈulwachij ri achiˈel ri xibij ka chuwij, xchaˈ. 	 شمعون در جواب گفت: «شما برای من به خداوند دعا کنید تا چیزی از آنچه گفتید بر من عارض نشود.»


Y tek ri Pilato xracˈaxaj ri xa cˈariˈ niquibij ka, xucˈutuj cˈa chi wi aj Galilea ri Jesús. 	 چون پیلاطس نام جلیل را شنید پرسید که «آیا این مرد جلیلی است؟»


Ruma ri coyowal ri winek xa ma nucˈom ta pe jun cˈaslen choj achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. 	 زیرا خشم انسان عدالت خدا را به عمل نمی آورد.


Xpe ri Jesús xubij chare ri capitán: Yibe cˈa y xtincˈachojsaj ri amozo, xchaˈ chare. 	 عیسی بدو گفت: «من آمده، او را شفا خواهم داد.»


Yacˈa ri Pedro xubij: Riyin ma jubaˈ xtinyaˈ ta kˈij chi can yit cˈa riyit yachˈajo re waken, xchaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chare: Wi man cˈa nayaˈ ta kˈij riche (rixin) chi nchˈej ri awaken, xa ma yit ta chic nudiscípulo cˈa riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 پطرس به اوگفت: «پایهای مرا هرگز نخواهی شست.» عیسی او را جواب داد: «اگر تو را نشویم تو را با من نصیبی نیست.»


Man cˈa rucˈamon ta chic chi nabij acˈajol chuwe. Xa más utz tabanaˈ chuwe chi yinoc jun amozo, xchaˈ ka pa ránima. 	 و دیگر شایسته آن نیستم که پسر توخوانده شوم، مرا چون یکی از مزدوران خودبگیر.


Ri Abraham can jabel wi cˈa retaman chi ri Dios can cˈo uchukˈaˈ riqˈui riche (rixin) chi nuben ri rubin. 	 و یقین دانست که به وفای وعده خود نیزقادر است.


Y riyin can nyaˈ ca jun cˈacˈacˈ pixaˈ chiwe. Riyin nbij cˈa chiwe chi can tiwajoˈ iwiˈ. Riyin can yixinwajoˈ wi. Can queriˈ cˈa chukaˈ tibanaˈ riyix. Can tiwajoˈ cˈa iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Yacˈareˈ ri nbij ca chiwe wacami. 	 به شما حکمی تازه می‌دهم که یکدیگر را محبت نمایید، چنانکه من شما را محبت نمودم تا شمانیز یکدیگر را محبت نمایید.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Xa jubaˈ chic cˈa ri yicˈojeˈ el iwuqˈui. Cˈacˈariˈ xquitzolin riqˈui ri achique yin takayon pe. 	 آنگاه عیسی گفت: «اندک زمانی دیگر با شما هستم، بعد نزدفرستنده خود می‌روم.


Y ri cˈajol riˈ, cˈacˈariˈ tek xtzolin pe rucˈuˈx, y xubij ka pa ránima: Qˈuiy mozos ri yecˈo chrachoch ri nataˈ y cˈo qˈuiy quiway. Y riyin xa jubaˈ ma yicom ka waweˈ ruma wayjal. 	 «آخر به خود آمده، گفت چقدر از مزدوران پدرم نان فراوان دارند و من از گرسنگی هلاک می‌شوم،


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique ri winek y ri rudiscípulos: ¿La ma xkˈax ta cami chiwech ri cˈambel tzij ri xa cˈa jubaˈ tinbij ka chiwe? Ruma wi xa ma xkˈax ta chiwech, ¿la xtikˈax cami chiwech ri nicˈaj chic cˈambel tak tzij? 	 و بدیشان گفت: «آیا این مثل رانفهمیده‌اید؟ پس چگونه سایر مثلها را خواهیدفهمید؟


Y yacˈariˈ tek riyeˈ can ta cˈo xcajoˈ chi xquichop ta el ri Jesús. Pero ma xquichop ta el ruma xa niquixibij quiˈ chiquiwech ri winek; ruma chiquiwech ri winek, ri Jesús can jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, y nubij chukaˈ chique ri xquebanatej ri chiquiwech apo. 	 وچون خواستند او را گرفتار کنند، از مردم ترسیدند زیرا که او را نبی می‌دانستند.


Y riyoj can xtikaben wi ri samaj achiˈel ri kabanon pe. Ma xkojtaneˈ ta chi nikaben orar, y xtikakˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ chique. 	 اما ما خود را به عبادت وخدمت کلام خواهیم سپرد.»


Ruma xabacuchi (xabachique) cˈa ri quimolon wi quiˈ ye caˈiˈ o ye oxiˈ pa nubiˈ riyin, can yincˈo cˈa pa quinicˈajal, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرا جایی که دو یا سه نفر به اسم من جمع شوند، آنجا درمیان ایشان حاضرم.»


Wachˈalal, ruma ri Jesucristo ri Kajaf, y ruma chukaˈ chi ri Lokˈolaj Espíritu ruyaˈon pa tak kánima chi nikajoˈ kiˈ, rumariˈ ncˈutuj jun utzil chiwe chi riqˈui ronojel iwánima quinitoˈ riqˈui ri oración, 	 لکن‌ای برادران، از شما التماس دارم که بخاطر خداوند ما عیسی مسیح و به محبت روح (القدس )، برای من نزد خدا در دعاها جد وجهدکنید،


Riyix jabel iwetaman chi pa jun etzˈanen achiˈel ri anin (anibel), quinojel niquitij quikˈij, pero xaxu (xaxe wi) jun ri nichˈacon. Rumacˈariˈ riyix titijaˈ cˈa ikˈij riche (rixin) chi nichˈec ri utzilaj sipanic ri xtuyaˈ ri Dios. 	 آیا نمی دانید آنانی که در میدان می‌دوند، همه می‌دوند لکن یک نفر انعام را می‌برد. به اینطور شما بدوید تا به‌کمال ببرید.


Y xquebecˈulun pe chukaˈ ye qˈuiy ri xquebin chi ye profetas y xtiquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta. Y ruma cˈa can queriˈ ri niquibij, can ye qˈuiy wi cˈa winek ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. 	 و بسا انبیای کذبه ظاهر شده، بسیاری را گمراه کنند.


Y quinojel ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, xquimey, ruma majun bey quitzˈeton ta chi que ta riˈ nibanatej. Ri winek cˈa riˈ sibilaj cˈa xquiyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios, y quixibin quiˈ niquibij: Chupan re jun kˈij reˈ xekatzˈet milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, xechaˈ. 	 و حیرت همه را فرو گرفت و خدا راتمجید می‌نمودند و خوف بر ایشان مستولی شده، گفتند: «امروز چیزهای عجیب دیدیم.»


Tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtincˈutuj chiwe. ¿Ri Juan xtak pe ruma ri Dios riche (rixin) chi xeruben bautizar ri winek? ¿O xa ye ri winek xebin chare chi xuben queriˈ? Tibij cˈa chuwe ri achique nichˈob, xchaˈ chique. 	 تعمید یحیی ازآسمان بود یا از انسان؟ مرا جواب دهید.»


Yacˈa tek ri kˈopoj can yaˈon chic cˈa runaˈoj ruma ri ruteˈ, can yacˈariˈ tek xubij chare ri Herodes: Riyin nwajoˈ chi nayaˈ pe waweˈ pa jun plato, ri rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista, xchaˈ. 	 و او از ترغیب مادر خود گفت که «سریحیی تعمید‌دهنده را الان در طبقی به من عنایت فرما.»


Y ruma cˈa chi riyin ma nwil ta achique nben riqˈui re jun chˈaˈoj reˈ, xincˈutuj cˈa chare ri Pablo: ¿La nawajoˈ cami chi cˈa pa Jerusalem yojbe wi chuchojmirisaxic ri chˈaˈoj ri ntajin chawij? xichaˈ chare. 	 و چون من در این‌گونه مسایل شک داشتم، از او پرسیدم که "آیامی خواهی به اورشلیم بروی تا در آنجا این مقدمه فیصل پذیرد؟"


Hasta ri Cristo ma xuben ta ri xa ruraybel ka Riyaˈ. Riyaˈ xuben ri ruraybel ri Tataˈixel. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri yokˈonic ri niquiben ri winek chawij riyit, xa chuwe cˈa riyin xquiben wi. Queriˈ nubij ri Cristo chare ri Dios. 	 زیرا مسیح نیز خوشی خود را طالب نمی بود، بلکه چنانکه مکتوب است «ملامتهای ملامت کنندگان تو برمن طاری گردید.»


Y riyoj can xkatzˈet ri Rucˈajol ri Dios, y rumariˈ nikatzijoj chique quinojel ri winek chi can kitzij wi chi ri Katataˈ Dios xutek pe ri Rucˈajol ri Colonel quiche (quixin) quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 و مادیده‌ایم و شهادت می‌دهیم که پدر پسر را فرستادتا نجات‌دهنده جهان بشود.


Y rumariˈ tek riyoj xkachˈob cˈa chi utz yekachaˈ el ye caˈiˈ kachˈalal riche (rixin) chi yekatek el chiˈitzˈetic. Y re ye caˈiˈ reˈ yecachibilaj cˈa el ri Bernabé y ri Pablo ri sibilaj yekajoˈ. 	 لهذا ما به یک دل مصلحت دیدیم که چند نفر را اختیار نموده، همراه عزیزان خود برنابا و پولس به نزد شمابفرستیم،


Riyin xintzˈibaj re wuj reˈ chawe ruma can cukul wi nucˈuˈx awuqˈui chi can xtaben wi ri xincˈutuj chawe. Y ma xu (xe) ta wi ri utzil riˈ xtaben, xa can wetaman wi chi cˈo chic nicˈaj utzil ri xtaben. 	 چون بر اطاعت تو اعتماد دارم، به تومی نویسم از آن جهت که می‌دانم بیشتر از آنچه می‌گویم هم خواهی کرد.


Y quinojel cˈa ri can ye kachˈalal chic ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Antioquía ri cˈo pa rucuenta ri Pisidia, can nojnek wi cˈa ri cánima riqˈui quicoten y riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. 	 و شاگردان پر از خوشی و روح‌القدس گردیدند.


Y ri Jesús tzˈuyul cˈa chiriˈ chuwech apo ri acuchi (achique) niyalox wi ca ri ofrenda chiriˈ pa rachoch ri Dios. Yacˈariˈ tek Riyaˈ yerutzuˈ ri winek tek niquiyalaˈ ca puek chiriˈ. Xerutzˈet cˈa ye qˈuiy beyomaˈ ri can qˈuiy puek niquiyalaˈ ca. 	 و عیسی در مقابل بیت‌المال نشسته، نظاره می‌کرد که مردم به چه وضع پول به بیت‌المال می‌اندازند؛ و بسیاری از دولتمندان، بسیارمی انداختند.


Ri Dios can rajowan wi chi nucˈut ri ruchukˈaˈ y ri royowal pa quiwiˈ ri winek ri yemacun. Pero Riyaˈ sibilaj ye rucochˈon ri winek ri can rumolon chic riˈ ri quimac chuwech, astapeˈ can utz wi chi xka yan ta ri royowal pa quiwiˈ y xeqˈuis yan ta ri pa rucˈayewal. 	 و اگر خدا چون اراده نمود که غضب خود را ظاهر سازد و قدرت خویش را بشناساند، ظروف غضب را که برای هلاکت آماده‌شده بود، به حلم بسیار متحمل گردید،


Y tek xeˈapon cˈa chuchiˈ ri jul, xquitzˈet cˈa chi ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul, elesan chic el. 	 و سنگ را از سر قبر غلطانیده دیدند.


Y riche (rixin) cˈa chi nrachibilaj el ri kachˈalal Tito, tek xtibe iwuqˈui, nikatek el jun kachˈalal riqˈui. Ri kachˈalal riˈ ya cˈa ri jabel etamatel ruwech cuma quinojel ri iglesias, ruma jabel samajnek chutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 و باوی آن برادری را فرستادیم که مدح او در انجیل در تمامی کلیساها است.


Y ri rudiscípulos xquibij cˈa chare: Can kitzij wi chi re wacami ma riqˈui ta chic cˈambel tak tzij yachˈo wi chkawech, xa can kˈalaj ri yeˈabij. 	 شاگردانش بدو گفتند: «هان اکنون علانیه سخن می‌گویی و هیچ مثل نمی گویی.


Y rumariˈ, can xu (xe) wi cˈa xeˈoka re pa Cesarea, man cˈa xinyaˈ ta kˈij chi xkˈax ta qˈuiy tiempo, xa can ya ri rucaˈn kˈij xibetzˈuyeˈ ri pa kˈatbel tzij y xintek cˈa rucˈamaric ri achi. 	 پس چون ایشان دراینجا جمع شدند، بی‌درنگ در روز دوم بر مسندنشسته، فرمودم تا آن شخص را حاضر کردند.


Y quinojel ri can coyoben ri kˈij riˈ, quichapon niquiben chˈajchˈoj chare ri quicˈaslen. Ruma ri Jesucristo can chˈajchˈoj wi. 	 و هرکس که این امید را بر وی دارد، خود را پاک می‌سازد چنانکه او پاک است.


Ri ánima ri ye tzˈapin, ri ma xquinimaj ta el rutzij ri Dios ojer ca, ri xecˈojeˈ pa rutiempo ri Noé, tek xban ri nimalaj barco, ri Dios sibilaj qˈuiy tiempo xuyaˈ chique riche (rixin) chi xeroyobej. Pero ma xtzolin ta pe quicˈuˈx. Y ri xeˈoc chupan ri barco, ye ri winek ri xeniman y xa ma ye qˈuiy ta, xa can xu (xe) wi ri ye wakxakiˈ ri xecolotej. Ri Dios yaˈ cˈa ri xucusaj riche (rixin) chi xecolotej ri winek riˈ ruma ri barco xliˈeˈ pa ruwiˈ yaˈ. 	 که سابق نافرمانبردار بودندهنگامی که حلم خدا در ایام نوح انتظار می‌کشید، وقتی که کشتی بنا می‌شد، که در آن جماعتی قلیل یعنی هشت نفر به آب نجات یافتند،


Riˈ ruma chi ri rachoch ri Dios can cˈo wi rukˈij. Yacˈa re wacami, yincˈo riyin ri más nukˈij que chuwech ri rachoch ri Dios. 	 لیکن به شما می‌گویم که در اینجاشخصی بزرگتر از هیکل است!


Pero yecˈo winek ri xebeyacatej pe y xquichop quiˈ riqˈui chˈabel riqˈui ri Esteban. Ri winek cˈa riˈ ye riche (rixin) jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, quiche (quixin) ri lokˈon tak mozo ri ye colotajnek chic pe nibix chare, y quiche (quixin) chukaˈ ri winek aj Cirene, aj Alejandría, aj Cilicia y ri aj Asia. 	 و تنی چند از کنیسه‌ای که مشهور است به کنیسه لیبرتینیان و قیروانیان و اسکندریان و ازاهل قلیقیا و آسیا برخاسته، با استیفان مباحثه می‌کردند،


Can yacˈariˈ tek ri mozo xxuqueˈ xmajeˈ ka chuwech ri rey riche (rixin) chi nucˈutuj jun utzil chare. Y xubij cˈa chare ri rey: Tabanaˈ jun utzil chi quinawoyobej na jubaˈ. Riyin can xtintoj cˈa chawe ronojel ri nucˈas, xchaˈ. 	 پس آن غلام روبه زمین نهاده او را پرستش نمود و گفت: "ای آقامرا مهلت ده تا همه را به تو ادا کنم."


Y ruma cˈa chi ri Jesús nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios ri chiriˈ pa rachoch ri Dios, can ye qˈuiy cˈa winek ri yeˈapon nimakˈaˈ yan riche (rixin) chi niquicˈaxaj. 	 و هر بامداد قوم نزد وی در هیکل می‌شتافتند تا کلام او را بشنوند.


Rumariˈ re xtibe apo, wi pa jun jay yecˈo ye wuˈoˈ winek, ye oxiˈ xa xqueyacatej cˈa chiquij ri ye caˈiˈ, o ya ri ye caˈiˈ ri xqueyacatej chiquij ri ye oxiˈ. Y can xtiquitaluj quiˈ. 	 زیرا بعد ازاین پنج نفر که در یک خانه باشند دو از سه و سه ازدو جدا خواهند شد،


Riyaˈ ruchapon cˈa bey. Y yacˈa tek xa cˈo chic apo chunakajal ri tinamit Damasco ri cˈo chi napon wi, yariˈ tek xka jun nimalaj sakil pa ruwiˈ, jun sakil ri petenak chilaˈ chicaj. 	 و در اثنای راه، چون نزدیک به دمشق رسید، ناگاه نوری از آسمان دور او درخشید


Waweˈ can kitzij cˈa ntel wi ri tzij ri nubij: Jun wi cˈa ri nibano ca ri ticoj y jun wi chic nicˈolo ruwech ri ticoˈn. 	 زیرا این کلام در اینجا راست است که یکی می‌کارد و دیگری درو می‌کند.


Y ri winek ri yebin chi ya numac riˈ ri ye nubanalon, xa can ma xtel ta wi chi kitzij ri niquibij, xa ta nicˈutux chique chi tiquikˈalajsaj. 	 و هم آنچه الان بر من ادعا می‌کنند، نمی تواننداثبات نمایند.


Riyin ncˈutuj cˈa jun utzil chawe ruma ri Onésimo. Ruma astapeˈ pa cárcel yincˈo wi, can xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chare y riyaˈ xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Jesucristo, y rumariˈ xoc achiˈel jun walcˈual. 	 پس تو را التماس می‌کنم درباره فرزند خود انیسیمس که در زنجیرهای خود او را تولید نمودم،


Y ri ijaˈtz ri xka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal, can nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex ruma jun winek. Pero ri winek riˈ xa ya cˈa ri nrajoˈ re tiempo reˈ ri nuben y nikˈolotej cˈa pa rukˈaˈ ri beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef, y rumariˈ xa nijikˈ cˈa ri ruchˈabel ri Dios ri cˈo riqˈui. Y can majun bey cˈa xtiwachin ta jabel ri ruchˈabel ri Dios pa rucˈaslen. 	 و آنکه در میان خارها ریخته شد، آن است که کلام را بشنود واندیشه این جهان و غرور دولت، کلام را خفه کند و بی‌ثمر گردد.


Yacˈariˈ tek ri winek choj quicˈaslen xtiquibij cˈa: Ajaf, ¿ajan (jampeˈ) cˈa riˈ tek riyit cˈo wayjal chawe y riyoj xkayaˈ away? ¿Ajan (jampeˈ) cˈa riˈ tek riyoj xkayaˈ ayaˈ riche (rixin) chi xakum tek xchakiˈj achiˈ? 	 آنگاه عادلان به پاسخ گویند: ای خداوند، کی گرسنه ات دیدیم تاطعامت دهیم، یا تشنه ات یافتیم تا سیرآبت نماییم،


Tek ri quicapitán ri soldados xutzˈet ri xbanatej, xuyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, y xubij cˈa: Can kitzij na wi chi re jun achi reˈ can majun wi rumac, xchaˈ. 	 امایوزباشی چون این ماجرا را دید، خدا را تمجیدکرده، گفت: «در حقیقت، این مرد صالح بود.»


Yacˈariˈ tek ri Jesús xoc el pa jucuˈ y xebe cˈa jucˈan chic ruchiˈ choy. Y ri Jesús xapon pa tinamit ri acuchi (achique) xqˈuiy wi Riyaˈ. 	 پس به کشتی سوار شده، عبور کرد و به شهر خویش آمد.


Y chukaˈ wi ta nyaˈ ronojel ri cˈo wuqˈui riche (rixin) chi yewaˈ ri pobres, o hasta njech wiˈ riche (rixin) chi yicamisex pa kˈakˈ, pero wi majun ajowabel wuqˈui, ronojel riˈ xa majun utzil nucˈom pe chuwe. 	 واگر جمیع اموال خود را صدقه دهم و بدن خود رابسپارم تا سوخته شود و محبت نداشته باشم، هیچ سود نمی برم.


Sibilaj ye qˈuiy cˈa winek ri xquecamisex tzan espada cuma ri achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj. Y ri nicˈaj chic chique ri winek xqueˈucˈuex preso cuma ri achiˈaˈ ye banoy chˈaˈoj. Xqueˈucˈuex cˈa pa nicˈaj chic ruwachˈulef. Y re tinamit Jerusalem xtixakˈ cˈa chi aken cuma winek ri xa ma ye israelitas ta, cˈa ya tek xtitzˈaket na ri tiempo ri xticˈojeˈ pa quikˈaˈ. 	 و به دم شمشیر خواهند افتاد و در میان جمیع امت‌ها به اسیری خواهند رفت و اورشلیم پایمال امت‌ها خواهد شد تا زمانهای امت‌ها به انجام رسد.


Y oxiˈ cˈa kˈij riqˈui nicˈaj xquecˈojeˈ ri quichˈacul ri achiˈaˈ riˈ chiquiwech ri winek ri ma junan ta quitinamit, ma junan ta ri ye catiˈt quimamaˈ, ma junan ta quichˈabel y ma junan ta quiruwachˈulef. Y ri winek riˈ can ma xtiquiyaˈ ta cˈa kˈij chi xquebemuk ca ri caminakiˈ riˈ. 	 و گروهی از اقوام و قبایل و زبانها و امت‌ها، بدنهای ایشان را سه روز و نیم نظاره می‌کنند واجازت نمی دهند که بدنهای ایشان را به قبرسپارند.


Ri Herodes y ri Pilato quicˈulel quiˈ rubanon pe. Yacˈa ri kˈij riˈ tek junan quiwech xquiben. 	 و در همان روزپیلاطس و هیرودیس با یکدیگر مصالحه کردند، زیرا قبل از آن در میانشان عداوتی بود.


Y tek jun winek oconek chic cˈa chupan ri uxlanen ri nuyaˈ ri Dios, nuxlan chukaˈ chare ri rusamaj, achiˈel xuben ri Dios, tek cˈachojnek chic chubanic re ruwachˈulef y ri caj, Riyaˈ xuxlan. 	 زیراهر‌که داخل آرامی او شد، او نیز از اعمال خودبیارامید، چنانکه خدا از اعمال خویش.


Ri achi fariseo paˈel, ruyon nuben orar, y nubij cˈa chupan ri ruˈoración: Dios, matiox nyaˈ chawe ruma chi riyin ma yin junan ta quiqˈui ri nicˈaj chic. Ruma chi ri nicˈaj chic winek ye alekˈomaˈ, cˈo quixjayil y yequicanoj nicˈaj chic ixokiˈ, y ma choj ta ri quicˈaslen. Ni ma yin junan ta cˈa chukaˈ riqˈui re jun achi cˈutuy alcawal reˈ. 	 آن فریسی ایستاده بدینطور با خود دعا کرد که خدایا تو را شکر می‌کنم که مثل سایر مردم حریص و ظالم و زناکار نیستم و نه مثل این باجگیر،


Y xbanatej cˈa chi jun chique ri kˈij tek ri Jesús cˈo ri pa rachoch ri Dios ntajin nucˈut y nutzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chiquiwech ri winek, yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes, ri aj tzˈibaˈ ye cachibilan ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij xeˈoka riqˈui ri Jesús. 	 روزی از آن روزها واقع شد هنگامی که او قوم را در هیکل تعلیم و بشارت می‌داد که روسا کهنه و کاتبان با مشایخ آمده،


Y xubij cˈa chique: Can tzˈibatal wi ca, chi riyin ri Cristo cˈo chi nkˈaxaj tijoj pokonal, y chi can yicom na wi, y pa rox kˈij yicˈastej pe, 	 و به ایشان گفت: «بر همین منوال مکتوب است وبدینطور سزاوار بود که مسیح زحمت کشد و روزسوم از مردگان برخیزد.


Ruma chi can ya cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri yayon ri cˈacˈacˈ kacˈaslen, rumariˈ can tikayaˈ cˈa kˈij chi ya Riyaˈ ri nucˈuan kiche (kixin). 	 اگر به روح زیست کنیم، به روح هم رفتار بکنیم.لاف‌زن مشویم تا یکدیگر را به خشم آوریم و بر یکدیگر حسد بریم.


Ruma ri xa ruyon ka riyaˈ nubij chi can cˈo rukˈij, ma ntel ta chi tzij chi can queriˈ nitzˈetetej ruma ri Dios. Cˈa ya na cˈa ri Ajaf Dios ri xtibin wi cˈo rukˈij ri winek riˈ o xa majun. 	 زیرا نه آنکه خود را مدح کند مقبول افتد بلکه آن را که خداوند مدح نماید.


Y ye israelitas chukaˈ ri xebin chi ticamisex ri Ajaf Jesucristo y ri israelitas ri xecˈojeˈ ojer ca xequicamisalaˈ chukaˈ ye qˈuiy chique ri profetas ri xetak quiqˈui. Y chukaˈ israelitas ri xeˈokotan pe kiche (kixin) riyoj wacami. Riyeˈ can ma niquiben ta ri nika chuwech ri Dios y xa yequetzelaj quinojel ri winek. 	 که عیسی خداوند و انبیای خود را کشتند و برما جفا کردند؛ و ایشان ناپسند خدا هستند ومخالف جمیع مردم،


Ruma riyin can xtinjoyowaj quiwech y xtincuy ri yequibanalaˈ ri ma choj ta, y ma xtoka ta chic chinucˈuˈx ri quimac y ri itzel ri yequibanalaˈ. 	 زیرابر تقصیرهای ایشان ترحم خواهم فرمود وگناهانشان را دیگر به یاد نخواهم آورد.»پس چون «تازه» گفت، اول را کهنه ساخت؛ و آنچه کهنه و پیر شده است، مشرف بر زوال است.


Y que cˈa chukaˈ riˈ ri achi riqˈui ri rixjayil. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Rumariˈ ri achi ma xticˈojeˈ ta chic quiqˈui ruteˈ rutataˈ, xa xtiquicˈuaj quiˈ riqˈui ri rixjayil. Y chi ye caˈiˈ, xa jun cˈa xtiquiben. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 از اینجاست که مرد پدر و مادر را رها کرده، با زوجه خویش خواهد پیوست و آن دو یکتن خواهند بود.


Y tek ri Jesús cˈo cˈa pa rachoch ri Dios, yecˈo cˈa winek ye moyiˈ y yecˈo chukaˈ ri ma yecowin ta yebiyin ruma chi ye cojo, ri xeˈapon riqˈui Riyaˈ, riche (rixin) chi yerucˈachojsaj el. Y Riyaˈ can xerucˈachojsaj wi el. 	 و کوران و شلان در هیکل، نزد او آمدند وایشان را شفا بخشید.


Y ri Jesús, y ri ye rudiscípulos y ri nicˈaj chic winek ri ye benak quiqˈui, xa jubaˈ chic cˈa nrajoˈ chi ma yeˈapon pa tinamit Jerusalem, ruma xa can pa tinamit Betfagé chic yecˈo wi, tinamit ri cˈo chunakajal ri juyuˈ Olivos. Y xpe cˈa ri Jesús xerutek cˈa el ye caˈiˈ rudiscípulos. 	 و چون نزدیک به اورشلیم رسیده، واردبیت‌فاجی نزد کوه زیتون شدند. آنگاه عیسی دو نفر از شاگردان خود را فرستاده،


Y tek ri Zacarías nitzijon cˈa ri ángel riqˈui, ri winek ri ye oyobeyon riche (rixin) ri chuwajay el, niquibilaˈ cˈa: ¿Achique cˈa ruma tek xa ma ntel ta pe chupan ri lokˈolaj rachoch ri Dios? 	 و جماعت منتظر زکریامی بودند و از طول توقف او در قدس متعجب شدند.


Y cˈacˈariˈ tek ri itzel espíritu riˈ yeberucˈamaˈ pe ye wukuˈ chic itzel tak espíritu ri más chi na ye itzel, y quinojel cˈa riˈ yeˈoc pa ránima ri winek. Y ri winek achoj riqˈui yecˈojeˈ wi ri itzel tak espíritu riˈ, más lawaloˈ nuben ri rucˈaslen que chuwech ri rubanon pa nabey mul. Y can quecˈariˈ xtiquicˈulwachij ri winek ri itzel quicˈaslen, ri yecˈo re tiempo reˈ. 	 آنگاه می‌رود و هفت روح دیگر بدتر از خود رابرداشته، می‌آورد و داخل گشته، ساکن آنجامی شوند و انجام آن شخص بدتر از آغازش می‌شود. همچنین به این فرقه شریر خواهد شد.»


Achiˈel niwajoˈ riyix chi ri winek utz niquiben iwuqˈui, can quecˈariˈ tibanaˈ riyix quiqˈui riyeˈ. 	 و چنانکه می‌خواهیدمردم با شما عمل کنند، شما نیز به همانطور باایشان سلوک نمایید.


Can ketaman cˈa chi ri Dios can nuyaˈ wi rutojbalil ronojel ri mac ri yequibanalaˈ ri winek achiˈel ri mac ri xekabij yan ka. Can achiˈel rubanic ri quimac, can queriˈ chukaˈ ri rutojbalil nuyaˈ chique. 	 و می‌دانیم که حکم خدا بر کنندگان چنین اعمال بر‌حق است.


Tek riyix niben orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios. Ruma chi ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj, can retaman chic cˈa ri achique ri rajawaxic chiwe, tek cˈa ma jane nicˈutuj ta chare. 	 پس مثل ایشان مباشید زیرا که پدر شماحاجات شما را می‌داند پیش از آنکه از او سوال کنید.


Ketaman chukaˈ chi yoj riche (rixin) chic ri Dios. Yecˈa ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, cˈa yecˈo na pa rukˈaˈ ri itzel winek. 	 و می‌دانیم که از خدا هستیم و تمام دنیا درشریر خوابیده است.اما آگاه هستیم که پسرخدا آمده است و به ما بصیرت داده است تا حق رابشناسیم و در حق یعنی در پسر او عیسی مسیح هستیم. اوست خدای حق و حیات جاودانی.


Y ya cˈa chˈabel reˈ ri xerubij ri Jesús chique ri winek tek ruchapon quitijoxic, tek quimolon quiˈ ri acuchi (achique) yeyalox wi ca ri ofrenda chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y astapeˈ xerubilaˈ chˈabel queriˈ chique ri winek, can majun ri xchapo ta el ri Jesús, ruma ri hora cˈa ma jane napon ta. 	 و این کلام را عیسی در بیت‌المال گفت، وقتی که درهیکل تعلیم می‌داد و هیچ‌کس او را نگرفت بجهت آنکه ساعت او هنوز نرسیده بود.


Rumariˈ riyoj can kaniman wi chi ri kacolotajic, xkacˈul ruma ri rutzil ri Ajaf Jesús, jun colotajic ri sipan chake riyoj, can queriˈ chukaˈ ri colotajic ri xquicˈul ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, xchaˈ ri Pedro. 	 بلکه اعتقاد داریم که محض فیض خداوند عیسی مسیح نجات خواهیم یافت، همچنان‌که ایشان نیز.»


Y yacˈariˈ tek riyin xquentek ri nuˈángeles chiquimolic ri ye nuchaˈon chic. Can xquequimol wi cˈa pe re quereˈ pa relebel kˈij y re quereˈ pa rukajbel kˈij, re quereˈ pa jotol y re quereˈ chukaˈ pa xulan. Can xquequimol wi cˈa pe chi ronojel ruwachˈulef; nitiquir pe pa jun ruchiˈ re caj, cˈa la jun chic ruchiˈ. 	 در آن وقت، فرشتگان خود را از جهات اربعه از انتهای زمین تابه اقصای فلک فراهم خواهد آورد.


Y ri xtzˈeto chi queriˈ xbanatej, can nukˈalajsaj cˈa, y ri nukˈalajsaj riyaˈ can kitzij wi. Ri can rutzˈeton y retaman, can kitzij wi ri nutzijoj chupan re wuj reˈ, riche (rixin) chi iwonojel riyix ninimaj chukaˈ. 	 و آن کسی‌که دید شهادت داد و شهادت او راست است و اومی داند که راست می‌گوید تا شما نیز ایمان آورید.


Riyin man ta jun tzij yicowin nbij wi man ta ri Cristo yin rucusan chubanic re samaj reˈ, can ya wi cˈa ri Cristo ri ucusayon wuche (wixin). Y rumariˈ tek ye qˈuiy chique ri winek ri ma ye israelitas ta ri yeniman riche (rixin). Niquinimaj ruma niquicˈaxaj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri ntzijoj chique y ruma chukaˈ chi xquitzˈet ri samaj ri xinben chiquicojol. 	 زیراجرات نمی کنم که سخنی بگویم جز در آن اموری که مسیح بواسطه من به عمل آورد، برای اطاعت امت‌ها در قول و فعل،


Ri discípulos can cˈa ya tek xquitzˈet na, cˈacˈariˈ tek xquinimaj; ruma xa ma kˈaxnek ta chiquiwech ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca chrij ri Jesús, chi can cˈo chi nicˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 زیرا هنوز کتاب را نفهمیده بودند که باید او از مردگان برخیزد.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri winek tek yerutijoj: Man cˈa tiben ta achiˈel niquiben ri aj tzˈibaˈ. Ruma riyeˈ sibilaj nika chiquiwech niquicusaj tukutek tak tziek, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈet chi can cˈo quikˈij. Nika chukaˈ chiquiwech chi niyaˈox (nyaˈ) rutzil quiwech ri pa tak cˈaybel. 	 پس در تعلیم خود گفت: «از کاتبان احتیاطکنید که خرامیدن در لباس دراز و تعظیم های دربازارها


Jabel ruwaquikˈij ri chˈajchˈoj cánima, ruma riyeˈ can xtiquitzˈet cˈa ruwech ri Dios. 	 خوشابحال پاک دلان، زیرا ایشان خدا راخواهند دید.


Can sibilaj xcajoˈ ri achiˈaˈ riˈ chi xquichop ta el ri Jesús, pero xa ma xecowin ta chic jun bey; ruma xa xbe el chiquiwech. 	 پس دیگرباره خواستند او را بگیرند، اما از دستهای ایشان بیرون رفت.


Rumariˈ xepe ri soldados xequikupilaˈ ca ri coloˈ ri achoj riqˈui ximiben wi ri ti coˈol lancha chuwech ri barco, riche (rixin) chi ri ti lancha riˈ tibe na ca. 	 آنگاه سپاهیان ریسمانهای زورق را بریده، گذاشتند که بیفتد.


Pero ri Jesús man cˈa xucukubaˈ ta rucˈuˈx quiqˈui ri winek riˈ, ruma Riyaˈ can retaman wi ri cˈo pa tak cánima quinojel ri winek. 	 لیکن عیسی خویشتن را بدیشان موتمن نساخت، زیرا که اوهمه را می‌شناخت.و از آنجا که احتیاج نداشت که کسی درباره انسان شهادت دهد، زیراخود آنچه در انسان بود می‌دانست.


Y ri ye rutakon el ri Juan, xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús. Y riyeˈ xquibij cˈa chare: Ri Juan ri Bautista yoj rutakon pe awuqˈui, riche (rixin) chi nokacˈutuj chawe: ¿Yit cˈa riyit ri Cristo ri cˈo chi nipe? ¿O xa nikoyobej chic na jun? xechaˈ. 	 آن دو نفر نزد وی آمده، گفتند: «یحیی تعمید‌دهنده ما را نزد تو فرستاده، می‌گوید آیا تو آن آینده هستی یا منتظر دیگری باشیم.»


Y can queriˈ wi cˈa xquiben. Xquelesaj cˈa el ri cˈajolaxel chiriˈ chupan ri rulef y xquicamisaj. Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: ¿Achique cami xtuben ri rajaf ulef chique ri achiˈaˈ kajoy tak ulef? 	 در حال او را از باغ بیرون افکنده کشتند. پس صاحب باغ بدیشان چه خواهد کرد؟


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij, xquibij chare ri Jesús: Re jun jay reˈ, cawinek wakiˈ junaˈ xquiben ri kateˈ katataˈ chrij riche (rixin) chi xquipabaˈ. ¿La yacowin cami riyit napabaˈ pan oxiˈ kˈij? xechaˈ chare. 	 آنگاه یهودیان گفتند: «در عرصه چهل و شش سال این قدس را بنا نموده‌اند؛ آیا تو درسه روز آن را برپا می‌کنی؟»


Ri can sibilaj cˈa nupokonaj ri rucˈaslen re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ma xtril ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, xtril ri rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 هر‌که خواهد جان خود را برهاند آن را هلاک خواهد کرد و هر‌که آن را هلاک کند آن را زنده نگاه خواهد داشت.


y xbequibij cˈa chare ri Galión: Re jun achi reˈ can nutij cˈa rukˈij chi nubij chique ri winek chi rajawaxic chi tiquiyaˈ rukˈij ri Dios, pero xa man achiˈel ta rubanic ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 و گفتند: «این شخص مردم را اغوامی کند که خدا را برخلاف شریعت عبادت کنند.»


Ri oconek wi ri Cristo wacami ma chupan ta ri rachoch ri Dios ri xa banon cuma winek, jay ri xa ruwachbel ri kas kitzij chi rachoch ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. Riyaˈ can cˈa chilaˈ chicaj xbeˈoc wi, y can riqˈui cˈa apo ri Dios cˈo wi y nichˈo apo pa kacuenta riyoj. 	 زیرا مسیح به قدس ساخته شده به‌دست داخل نشد که مثال مکان حقیقی است؛ بلکه به خود آسمان تا آنکه الان درحضور خدا بجهت ما ظاهر شود.


Y xerelesaj pe chiriˈ pa kˈatbel tzij. 	 پس ایشان را از پیش مسند براند.


Ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri nibix chare: 	 اگر کسی گوش داردبشنود.


Y xtinbij cˈa chare ri wánima: Wánima, wacami sibilaj qˈuiy abeyomal ri ayacon, y qˈuiy junaˈ ma xtatij ta wayjal. Caquicot cˈa, catuxlan, cawaˈ y catucˈyaˈ, xchaˈ ri beyon chare ri ránima. 	 و نفس خود راخواهم گفت که‌ای جان اموال فراوان اندوخته شده بجهت چندین سال داری. الحال بیارام و به اکل و شرب و شادی بپرداز.


Riyoj ya cˈa ri kachˈalal Judas y ri kachˈalal Silas ri yekatek el riche (rixin) chi xquebechˈo iwuqˈui, y xtiquikˈalajsaj cˈa jabel chiwech ri pixaˈ ri katzˈiban el chiwe. 	 پس یهودا و سیلاس را فرستادیم و ایشان شمارا از این امور زبانی خواهند آگاهانید.


Y riyeˈ xquibij chare: Yecˈo ri yebin chi yit cˈa riyit ri Juan ri Bautista. Yecˈo nicˈaj chic niquibij chi yit cˈa riyit ri Elías. Y yecˈo cˈa chukaˈ ri yebin chi riyit yit jun chique ri nicˈaj chic profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xechaˈ chare ri Jesús. 	 ایشان جواب دادند که «یحیی تعمید‌دهنده و بعضی الیاس وبعضی یکی از انبیا.»


Y riyix can nej cˈa icojol riqˈui ri Dios tek rubanon ca, can riqˈui inaˈoj xiwetzelaj ri Dios ruma xa ruyon itzel tak banobel ri xeˈibanalaˈ. Yacˈa re wacami riyix junan chic iwech riqˈui ri Dios, 	 و شما را که سابق از نیت دل در اعمال بد خویش اجنبی و دشمن بودید، بالفعل مصالحه داده است،


Ruma konojel xa riqˈui jun mismo Espíritu xojban wi bautizar, y xoj‑oc ruchˈacul ri Cristo. Xa jun cˈa xuben chake. Queriˈ xkaben konojel, chi israelitas y chi ma ye israelitas ta. Ri kachˈalal ri ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón, xeban chukaˈ bautizar y xeˈoc ruchˈacul ri Cristo. Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal ri ma ye ximil ta pa samaj riqˈui jun patrón. Konojel can ya cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri xkacˈul pa tak kacˈaslen. 	 زیرا که جمیع ما به یک روح در یک بدن تعمیدیافتم، خواه یهود، خواه یونانی، خواه غلام، خواه آزاد و همه از یک روح نوشانیده شدیم.


Tek ri nimalaj sacerdote xracˈaxaj riˈ, xuretz (xutzer) ka ri rutziak chrij, ruma itzel xracˈaxaj y xubij cˈa: Ma rajawaxic ta cˈa chi noka chic jun ri norubij chake chi re achi reˈ can aj mac wi. 	 آنگاه رئیس کهنه جامه خود را چاک زده، گفت: «دیگر‌چه حاجت به شاهدان داریم؟


Yacˈariˈ tek ri Jesús xerutzuˈ cˈa quinojel ri quimolon quiˈ chiriˈ, y xerutzˈet chi xa cowirnek ri cánima y ma nicajoˈ ta niquinimaj. Rumariˈ Riyaˈ xpe royowal y xbison. Cˈacˈariˈ Riyaˈ xubij cˈa chare ri achi chakiˈj ri rukˈaˈ: Tayukuˈ la akˈaˈ. Y ri achi can xu (xe) wi xuyuk ri rukˈaˈ, can yacˈariˈ xchojmir. 	 پس چشمان خود را بر ایشان باغضب گردانیده، زیرا که از سنگدلی ایشان محزون بود، به آن مرد گفت: «دست خود رادراز کن!» پس دراز کرده، دستش صحیح گشت.


Y ye qˈuiy cˈa winek ri xetzˈeto riche (rixin), chi nibiyin y nuyaˈ rukˈij ri Dios ri achi riˈ. 	 و جمیع قوم او را خرامان و خدا راتسبیح خوانان دیدند.


Rumariˈ, wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, riyin nbij cˈa chiwe chiˈijujunal chi riqˈui ronojel iwánima tiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Can jabel tichˈoboˈ achique ri nubij. Ruma riyix nicˈatzin chi jabel iwetaman el nabey, cˈacˈariˈ nitzijoj. Y chukaˈ nbij chiwe chi man ta xtipe iwoyowal chanin. 	 بنابراین، ای برادران عزیز من، هرکس درشنیدن تند و در گفتن آهسته و در خشم سست باشد.


Quinojel cˈa riyeˈ can xquicukubaˈ wi quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ tzˈibatal ca chi xquicot ránima ri Dios quiqˈui. Pero tek xecom, can cˈa ma jane cˈa tiquicˈul ri rutzujun (rusujun) ri Dios chique. 	 پس جمیع ایشان با اینکه از ایمان شهادت داده شدند، وعده را نیافتند.زیرا خدا برای ماچیزی نیکوتر مهیا کرده است تا آنکه بدون ماکامل نشوند.


Y riyin ri Juan xinwacˈaxaj cˈa jun chˈabel chilaˈ chicaj y xubij cˈa chuwe: Tatzˈibaj cˈa re xtinbij chawe: Ya cˈa tiempo re nuchop el wacami chi can jabel ruwaquikˈij quinojel ri can xa jun chic quibanon riqˈui ri Ajaf tek xquecom el, xchaˈ. Jaˈ (je) can kitzij wi, xchaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. Ruma can xqueˈuxlan chare ri quisamaj, y xtiquicˈul cˈa ri rutojbalil ri utzilaj tak quisamaj. 	 و آوازی را از آسمان شنیدم که می‌گوید: «بنویس که از کنون خوشحالند مردگانی که درخداوند می‌میرند.و روح می‌گوید: «بلی، تا از زحمات خودآرامی یابند و اعمال ایشان از عقب ایشان می‌رسد.»


¿La cˈo ta cami cˈa jun chiwe riyix ri nicowin chi niqˈuiy chic nicˈaj vara ri rupalen, ruma can nuchˈujirisaj riˈ? Majun. 	 و کیست از شما که به فکر بتواندذراعی بر قامت خود افزاید.


Tek xquicˈaxaj queriˈ ri winek, xquibij cˈa chare ri Jesús: Táta, can ronojel kˈij cˈa tayaˈ ri caxlan wey riˈ chake, xechaˈ. 	 آنگاه بدو گفتند: «ای خداوند این نان را پیوسته به ما بده.»


¿La ma rucˈamon ta cami chi nikaben riyoj achiˈel ri kachˈalal Pedro y ri nicˈaj chic apóstoles? Ruma riyeˈ cˈo quixjayil y yecachibilaj el tek yebe chubanic ri rusamaj ri Dios. Y queriˈ chukaˈ niquiben ri ye rachˈalal ri Kajaf Jesús. 	 آیااختیار نداریم که خواهر دینی را به زنی گرفته، همراه خود ببریم، مثل سایر رسولان و برادران خداوند و کیفا؟


Pero ri itzel dragón y ri ye itzel tak ruˈángeles ma xechˈacon ta, y ma xyaˈox (xyaˈ) ta kˈij chique chi xecˈojeˈ chilaˈ chicaj. 	 ولی غلبه نیافتند بلکه جای ایشان دیگر در آسمان یافت نشد.


Wacami riyix can ticˈutuˈ cˈa ri utzil ri cˈo iwuqˈui y can ta napon rutzijol cˈa quiqˈui ri iglesias chi riyix can yeˈiwajoˈ wi ri kachˈalal. Can achiˈel ta cˈa ri itzijol ri kelesan riyoj, chi sibilaj yix jabel, can que cˈa riˈ tibanaˈ. 	 پس دلیل محبت خود و فخر ما را درباره شما در حضور کلیساها به ایشان ظاهرنمایید.


Y ri pa rox tanaj (wik) chare ri jay, ri kamolon wi kiˈ, jabel cˈa sek rubanon ruma qˈuiy kˈakˈ tzijon. 	 و در بالاخانه‌ای که جمع بودیم چراغ بسیار بود.


Y majun cˈa chique ri winek ri nicowin ta nuben jun rulokˈoj o jun rucˈayij, wi xa majun retal chrij ri rukˈaˈ o chi nicˈaj ruwech. Y ri quetal riˈ can ya cˈa ri rubiˈ ri nabey chicop ri tzˈiban riqˈui letras o banon riqˈui números. 	 و اینکه هیچ‌کس خرید و فروش نتواند کرد، جز کسی‌که نشان یعنی اسم یا عدد اسم وحش را داشته باشد.در اینجا حکمت است. پس هر‌که فهم دارد، عدد وحش را بشمارد، زیرا که عددانسان است و عددش ششصد و شصت و شش است.


Riyix xa yix nacanek y yix moyiˈ. Ruma, ¿achique cˈa ri más nim rukˈij? ¿La ya cami cˈa ri ofrenda o xa can ya ri altar? Can ya wi ri altar ri más nim rukˈij, ruma yariˈ ri nibano lokˈolaj chare ri ofrenda. 	 ای جهال و کوران، کدام افضل است؟ هدیه یا مذبح که هدیه را تقدیس می‌نماید؟


Ruma ri cánima re winek reˈ xa xquicowirisaj. Cˈayef (cuesta) chi ntoc pa tak quixquin ri niquicˈaxaj. Ri runakˈ tak quiwech quiyupuban, ruma ma nicajoˈ ta yetzuˈun. Riyeˈ can majun nicajoˈ, can ma nicajoˈ ta niquicˈaxaj, can ma nicajoˈ ta nika pa tak cánima, ma nicajoˈ ta nitzolin pe quicˈuˈx, riche (rixin) chi riyin nchojmirisaj ri quicˈaslen. 	 زیرا قلب این قوم سنگین شده و به گوشها به سنگینی شنیده‌اند و چشمان خود را بر هم نهاده‌اند، مبادابه چشمها ببینند و به گوشها بشنوند و به دلهابفهمند و بازگشت کنند و من ایشان را شفا دهم."


Y quinojel cˈa winek ri yeˈacˈaxan ri xbanatej quiqˈui ri Zacarías y ri Elisabet, niquiyec cˈa ka pa tak cánima ri nitzijox chique, y niquibij: ¿Achique cˈa rusamaj rucˈamom pe re acˈal reˈ? yechaˈ. Ruma nikˈalajin chi can cˈo wi ri Ajaf Dios riqˈui. 	 و هرکه شنید، در خاطر خود تفکر نموده، گفت: «این چه نوع طفل خواهد بود؟» و دست خداوند با وی می بود.


¿La nichˈob cami riyix chi riyin itzel nnaˈ chiwe xa ruma chi xinbij ri kitzij chiwe? Ma que ta riˈ. 	 پس چون به شما راست می‌گویم، آیا دشمن شما شده‌ام؟


Can ntij cˈa nukˈij, ruma nwajoˈ yicˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ y yibecˈojeˈ chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 مگر به هر وجه به قیامت از مردگان برسم.


Y yacˈariˈ tek ri Rey xtubij chique: Can kitzij wi cˈa ri nbij chiwe chi ruma majun utzil xiben chique re tak wachˈalal ri majun oc quikˈij, ntel chi tzij chi xa can majun cˈa chukaˈ utzil xiben ta chuwe riyin. 	 آنگاه در جواب ایشان گوید: هرآینه به شما می‌گویم، آنچه به یکی از این کوچکان نکردید، به من نکرده‌اید.و ایشان درعذاب جاودانی خواهند رفت، اما عادلان درحیات جاودانی.»


Tichˈoboˈ na peˈ jabel, chi ri Melquisedec can más wi nim rukˈij que chuwech ri kamamaˈ Abraham. Rumariˈ ri kamamaˈ Abraham can lajuj cˈa xuben chare ronojel ri relesan pe chique ri reyes, y jun cˈa chique ri lajuj riˈ xuyaˈ chare ri Melquisedec. 	 پس ملاحظه کنید که این شخص چقدربزرگ بود که ابراهیم پاتریارخ نیز از بهترین غنایم، ده‌یک بدو داد.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri Judas: Ma tanek ta. Xa tayaˈ cˈa ca chi tubanaˈ na ri nrajoˈ ri ránima. Ruma re akˈom reˈ can ruyacon pe riche (rixin) chi nuyaˈ chuwij tek xa napon ri kˈij chi xquibemuk ca. 	 عیسی گفت: «او را واگذارزیرا که بجهت روز تکفین من این را نگاه داشته است.


Tek nimol cˈa iwiˈ pa rubiˈ ri Dios, ri ixokiˈ ma quechˈo ta apo, ruma can rucˈamon chi niquinimaj tzij achiˈel nubij ri ley riche (rixin) ri Dios. 	 و زنان شما در کلیساها خاموش باشند زیرا که ایشان را حرف زدن جایز نیست بلکه اطاعت نمودن، چنانکه تورات نیز می‌گوید.


Y ri Jesús xucˈutuj chare: ¿Achique cˈa ri nawajoˈ? Y ri achi moy xubij chare: Tijonel, riyin nwajoˈ yitzuˈun, xchaˈ. 	 عیسی به وی التفات نموده، گفت: «چه می‌خواهی از بهر تو نمایم؟» کور بدوگفت: «یا سیدی آنکه بینایی یابم.»عیسی بدوگفت: «برو که ایمانت تو را شفا داده است.» درساعت بینا گشته، از عقب عیسی در راه روانه شد.


Y yecˈo chukaˈ caˈiˈ oxiˈ ixokiˈ ri ye tzeketel el chrij. Ri ixokiˈ riˈ, yeriˈ ri ye rucˈachojsan ri Jesús y relesalon itzel tak espíritu quiqˈui. Chiquicojol cˈa ri ixokiˈ riˈ benak ri María, ri nibix chukaˈ Magdalena chare. Y ya cˈa riqˈui ri ixok riˈ xeˈelesex wi ye wukuˈ itzel tak espíritu ruma ri Jesús. 	 و زنان چند که از ارواح پلید و مرضها شفا یافته بودند، یعنی مریم معروف به مجدلیه که از اوهفت دیو بیرون رفته بودند،


Can xubij wi chare ri ojer kamamaˈ Abraham ri cˈo chi nuben chake, 	 سوگندی که برای پدر ما ابراهیم یادکرد،


Can tabanaˈ chˈajchˈojlaj tak winek chique chupan ri kitzij achˈabel. Ruma ri achˈabel yariˈ ri kitzij. 	 ایشان را به راستی خودتقدیس نما. کلام تو راستی است.


Xban cˈa chare chi majun rukˈij, y astapeˈ majun rumac, ya Riyaˈ ri xka ca chuxeˈ ronojel mac. ¿Achique ta cami xtitzijon ri xban chare cuma ri winek ri yecˈo pa rutiempo Riyaˈ? Ruma xapon jun kˈij chi xqˈuiyer ri etzelal quiqˈui, y rumariˈ xquicamisaj el chuwech re ruwachˈulef. 	 درفروتنی او انصاف از او منقطع شد و نسب او را که می‌تواند تقریر کرد؟ زیرا که حیات او از زمین برداشته می‌شود.»


Pero ma ya ta cˈa ri rey David ri xbano ri jay riˈ. Xa cˈa ya na ri Salomón ri rucˈajol cˈa ri rey David, ri xbano ri rachoch ri Dios. 	 اما سلیمان برای او خانه‌ای بساخت.


Y ri Jesús xeruliˈej cˈa pa rukˈaˈ ri wuˈoˈ caxlan wey y ri caˈiˈ car y cˈacˈariˈ xtzuˈun chicaj y xucˈutuj ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ. Y cˈacˈariˈ xeruwechˈelaˈ cˈa el ri caxlan wey, y xuyaˈ el chique ri discípulos riche (rixin) chi niquiyaˈ chique ri winek. Y queriˈ chukaˈ xuben riqˈui ri car. Xujech cˈa chiquiwech quinojel. 	 و آن پنج نان و دو ماهی را گرفته، به سوی آسمان نگریسته، برکت داد و نان را پاره نموده، به شاگردان خود بسپرد تا پیش آنهابگذارند و آن دو ماهی را بر همه آنها تقسیم نمود.


Y quinojel ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Cristo, ma yemacun ta chic. Pero wi cˈa yemacun na, can nikˈalajin chi ma quitzˈeton ta ni ma quetaman ta ruwech ri Jesucristo. 	 هرکه در وی ثابت است گناه نمی کند و هرکه گناه می‌کند او راندیده است و نمی شناسد.


Achique cˈa winek ri ruyon riyaˈ nukˈalajsaj ka riˈ, can nrajoˈ cˈa chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij cuma ri winek. Yacˈa riyin nwajoˈ chi riyix niyaˈ ta rukˈij rucˈojlen ri Dios ri yin takayon pe. Y yariˈ nikˈalajsan wuche (wixin) chi can kitzij wi ri nbij y majun etzelal wuqˈui. 	 هر‌که ازخود سخن گوید، جلال خود را طالب بود و اماهر‌که طالب جلال فرستنده خود باشد، او صادق است و در او ناراستی نیست.


Y pa caˈiˈ cˈa xel wi ri jun molojriˈil riˈ. Y xquichop oyowal chiquiwech. Can xquichop cˈa quiˈ riqˈui chˈabel. Rumariˈ ri achi achiˈel jun coronel xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri soldados riche (rixin) chi xbequelesaj pe ri Pablo y xquicˈuaj apo cˈa chupan ri cuartel, ruma xuchˈob chi ri winek riˈ niquimuch (niquicˈajij) ri Pablo. 	 و چون منازعه زیادتر می‌شد، مین باشی ترسید که مبادا پولس را بدرند. پس فرمود تاسپاهیان پایین آمده، او را از میانشان برداشته، به قلعه درآوردند.


Riyix man cˈa tixibij ta iwiˈ chiquiwech ri xquebano queriˈ chiwe, ruma xa can rajawaxic chi nikˈalajsaj ri majun bey can ta kˈalajsan pe jabel. Can nicˈatzin cˈa chi netamatej ri ewan. 	 لهذا از ایشان مترسید زیرا چیزی مستور نیست که مکشوف نگردد و نه مجهولی که معلوم نشود.


Y riyin ri Juan xinbij cˈa chare: Ajaf, Riyit jabel awetaman achique chi winek laˈ, xichaˈ. Y Riyaˈ xubij cˈa chuwe: Yecˈareˈ ri ye elenak chic pe chupan ri nimalaj tijoj pokonal chuwech ri ruwachˈulef, y quichˈajchˈojsan pe quiˈ y quibanon pe sek chare ri quitziak, ruma quichˈajon pe chupan ri ruquiqˈuel ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 من او را گفتم: «خداوندا تو می‌دانی!» مرا گفت: «ایشان کسانی می‌باشند که از عذاب سخت بیرون می‌آیند و لباس خود را به خون بره شست وشوکرده، سفید نموده‌اند.


Yacˈa ri Jesús xchapon chare ri itzel espíritu y xubij: Ma cachˈo ta chic. Catel el. 	 عیسی به وی نهیب داده، گفت: «خاموش شو و از او درآی!»


Y ruma chi can ye qˈuiy ri winek ri yeˈoka riqˈui, ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos chi tiquiyaˈ pe jun jucuˈ queriˈ nakaj, riche (rixin) chi queriˈ, wi ri winek más niquipitzˈ, Riyaˈ ntoc cˈa chupan ri jucuˈ riˈ. 	 و به شاگردان خود فرمود تا زورقی به‌سبب جمعیت، بجهت او نگاه دارند تا بر وی ازدحام ننمایند،


Pero ri Pedro xubij chare ri Ananías: ¿Achique cˈa ruma tek xayaˈ kˈij chi ri Satanás xunojsaj ri awánima, riche (rixin) chi xatzˈuc tzij chuwech ri Lokˈolaj Espíritu, y xacˈom ca jubaˈ chare ri rajel ri ulef ri xacˈayij? 	 آنگاه پطرس گفت: «ای حنانیا چرا شیطان دل تو را پر ساخته است تا روح‌القدس را فریب دهی و مقداری ازقیمت زمین را نگاه داری؟


Yacˈariˈ tek xpe ri rucaj ángel xutix ri cˈo el chupan ri vaso pa ruwiˈ ri kˈij. Y ri kˈij can xjach wi uchukˈaˈ pa rukˈaˈ chi queruporoj ri winek riqˈui ri rukˈakˈal. 	 و چهارمین، پیاله خود را بر آفتاب ریخت؛ وبه آن داده شد که مردم را به آتش بسوزاند.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Riyix can ma quixmestan ta, can quiniwoyobej apo, ruma xa ma iwetaman ta achique kˈij, y achique hora tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xquipe chic jun bey. 	 پس بیدار باشیدزیرا که آن روز و ساعت را نمی دانید.


Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xchapon chare ri itzel espíritu riche (rixin) chi tel el riqˈui ri cˈajol riˈ. Y can ya cˈa hora riˈ tek xcˈachoj chare ri ruyabil, ruma xel el ri itzel espíritu riqˈui. 	 پس عیسی او را نهیب داده، دیو ازوی بیرون شد و در ساعت، آن پسر شفا یافت.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyix xa yix sachnek riqˈui ri xibij, ruma ma kˈaxnek ta chiwech ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. ¿Man cˈa iwetaman ta chi ri ruchukˈaˈ ri Dios sibilaj nim? 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «آیا گمراه نیستید از آنرو که کتب و قوت خدا را نمی دانید؟


Y ri pakˈij, ri Jesús nicˈojeˈ cˈa chiriˈ pa rachoch ri Dios, yerutijoj ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Y ri chakˈaˈ nibe el y nbecˈojeˈ ri pa juyuˈ ri Olivos rubiˈ. 	 و روزها را در هیکل تعلیم می‌داد و شبها بیرون رفته، در کوه معروف به زیتون به‌سر می‌برد.و هر بامداد قوم نزد وی در هیکل می‌شتافتند تا کلام او را بشنوند.


Re nbij cˈa chiwe ma riche (rixin) ta chi riyix yixoc ca pobre, y ma riche (rixin) ta chi ri yecˈulu ri ofrenda ri niyaˈ riyix yeˈoc beyomaˈ, ma que ta riˈ. 	 و نه اینکه دیگران را راحت و شما را زحمت باشد، بلکه به طریق مساوات تا در حال، زیادتی شمابرای کمی ایشان بکار آید؛


Queriˈ xuben ri Dios ruma nrajoˈ chi nikacanoj Riyaˈ, riche (rixin) chi achique ta na rubanic nbekilaˈ wi pe, astapeˈ Riyaˈ xa can nakaj cˈo wi kiqˈui chikajujunal. 	 تا خدا را طلب کنند که شاید او را تفحص کرده، بیابند، با آنکه ازهیچ‌یکی از ما دور نیست.


Pero ri achi riˈ xubij: Xa majun achique ta nibin chuwe. ¿Achique ta cˈa modo tek xtikˈax chinuwech? Y ri achi riˈ xubij cˈa chare ri Felipe chi tijoteˈ el y titzˈuyeˈ el riqˈui. 	 گفت: «چگونه می‌توانم؟ مگرآنکه کسی مرا هدایت کند.» و از فیلپس خواهش نمود که سوار شده، با او بنشیند.


Y tek ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri takon el rubixic chare, Riyaˈ xubij: Ri Lázaro yawaˈ, pero ma riche (rixin) ta camic. Xa riche (rixin) chi xtikˈalajin na cˈa ri ruchukˈaˈ ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ riyin ri Rucˈajol ri Dios xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa nukˈij nucˈojlen, xchaˈ ri Jesús. 	 چون عیسی این را شنید گفت: «این مرض تا به موت نیست بلکه برای جلال خدا تا پسر خدا از آن جلال یابد.»


Y wi yixetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, tinatej chiwe chi ma xu (xe) ta wi chiwe riyix queriˈ niquiben, xa can queriˈ chukaˈ quibanon pe chuwe riyin. 	 «اگر جهان شما رادشمن دارد، بدانید که پیشتر از شما مرا دشمن داشته است.


Y xaxu (xaxe wi) cˈa ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri xerucˈuaj el. Yacˈariˈ tek Riyaˈ can xunaˈ yan kˈaxon ruma ri xtiberucˈulwachij. Can jun nimalaj bis cˈa ri xpe pa ránima. 	 و پطرس و یعقوب ویوحنا را همراه برداشته، مضطرب و دلتنگ گردید


Y chupan cˈa ri kˈij tek riyin xtinkˈet tzij pa quiwiˈ ri winek, ye qˈuiy cˈa ri xquebin chuwe: ¡Ajaf! ¡Ajaf! xquechaˈ, riyoj pan abiˈ riyit xkakˈalajsaj wi ri ruchˈabel ri Dios, pan abiˈ riyit xekelesaj itzel tak espíritu quiqˈui qˈuiy winek y pan abiˈ chukaˈ riyit xekabanalaˈ sibilaj qˈuiy milagros, xquechaˈ. 	 بسا در آن روز مرا خواهند گفت: "خداوندا، خداوندا، آیا به نام تو نبوت ننمودیم و به اسم تو دیوها را اخراج نکردیم و به نام تو معجزات بسیار ظاهرنساختیم؟"


Xpe cˈa ri Jesús xubij chique ri winek ri yecˈo chiriˈ: Riyin nwajoˈ cˈa ncˈutuj chiwe: ¿La más cami rucˈamon chi niban utzil pa jun uxlanibel kˈij o xa ya ri etzelal? ¿Ri nicol jun winek chuwech ri camic o ri nicamisex? ¿Achique nichˈob riyix? xchaˈ chique. Pero quinojel majun xquibij ta. 	 و بدیشان گفت: «آیا در روز سبت کدام جایز است؟ نیکویی‌کردن یا بدی؟ جان رانجات دادن یا هلاک کردن؟» ایشان خاموش ماندند.


Queˈicˈachojsaj cˈa chukaˈ ri yawaˈiˈ ri yecˈo chiriˈ, y tibij cˈa chique: Xa nakaj chic cˈa cˈo wi ri rajawaren ri Dios iwuqˈui. 	 و مریضان آنجا راشفا دهید و بدیشان گویید ملکوت خدا به شمانزدیک شده است.


Y ya cˈa kˈij riˈ tek nicˈaj chique ri achiˈaˈ saduceos xeˈapon riqˈui ri Jesús, ruma cˈo nicajoˈ niquicˈutuj chare. Ri achiˈaˈ riˈ ma niquinimaj ta chi ri caminakiˈ xquecˈastej chic pe. 	 و در همان روز، صدوقیان که منکر قیامت هستند نزد او آمده، سوال نموده،


Y rumariˈ tek riyin oxiˈ yan mul ncˈutun utzil chare ri Ajaf Jesucristo chi trelesaj el ri kˈaxon ri nibano chuwe chi ntij pokonal. 	 و درباره آن از خداوند سه دفعه استدعا نمودم تا از من برود.


Y pa rox mul, ri Jesús xubij cˈa chare: Riyit Simón ri yit rucˈajol ri Jonás, ¿la can yinawajoˈ cˈa? xchaˈ. Y ri Pedro can xpe cˈa bis pa ránima, ruma can rox mul ri xcˈutux chare ruma ri Jesús: ¿La can yinawajoˈ cˈa? Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Ajaf, riyit can ronojel cˈa awetaman. Can awetaman cˈa chi yatinwajoˈ. Y ri Jesús xubij chic cˈa chare: Can queˈayukˈuj cˈa ri nucarneˈl. 	 مرتبه سوم بدوگفت: «ای شمعون، پسر یونا، مرا دوست می‌داری؟» پطرس محزون گشت، زیرا مرتبه سوم بدو گفت «مرا دوست می‌داری؟» پس به اوگفت: «خداوندا، تو بر همه‌چیز واقف هستی. تومی دانی که تو را دوست می‌دارم.» عیسی بدوگفت: «گوسفندان مرا خوراک ده.


Y ma niquil ta cˈa achique niquiben chare, ruma chi ri winek can benak cánima chiracˈaxaxic ri nubij ri Jesús chique. 	 و نیافتند چه کنندزیرا که تمامی مردم بر او آویخته بودند که از اوبشنوند.


Y ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cami lugar xtibe wi re achi reˈ? Ruma nubij chi chiriˈ ma xtibekilaˈ ta chic. ¿Nibe cami cˈa pa nicˈaj chic ruwachˈulef quiqˈui ri israelitas ri yecˈo chiquicojol ri ma ye israelitas ta o yeberutijoj cami ri ma ye israelitas ta? 	 پس یهودیان با یکدیگرگفتند: «او کجا می‌خواهد برود که ما او رانمی یابیم؟ آیا اراده دارد به سوی پراکندگان یونانیان رود و یونانیان را تعلیم دهد؟


Ri kachˈalal Tíquico xtiberutzijoj cˈa chiwe ronojel ri achique nbanon. Riyaˈ jun kachˈalal ri sibilaj nwajoˈ, y can ma nitaneˈ ta chi nuben ri rusamaj ri Ajaf. Can wachibil wi cˈa chupan ri samaj. 	 تیخیکس، برادر عزیز و خادم امین وهمخدمت من در خداوند، از همه احوال من شمارا خواهد آگاهانید،


Ticˈutuˈ cˈa pe jun puek, xchaˈ. Y ri Jesús xucˈutuj cˈa: ¿Achoj ruwachbel laˈ? ¿Y achoj rubiˈ chukaˈ la cˈo chuwech la puek? xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij chare: Riche (rixin) ri César, xechaˈ. 	 دیناری به من نشان دهید. صورت ورقمش از کیست؟ «ایشان در جواب گفتند: «از قیصر است.»


Y cˈo cˈa jun kˈij, tek ri Jesús xbe cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ riche (rixin) chi xberubanaˈ orar. Y junakˈaˈ cˈa xcˈaseˈ riche (rixin) chi xchˈo riqˈui ri Dios pan oración. 	 و در آن روزها برفراز کوه برآمد تا عبادت کند وآن شب را در عبادت خدا به صبح آورد.


Y ri caˈiˈ ángeles riˈ xquicˈutuj cˈa pe chare ri María Magdalena: Nána, ¿achique ruma tek yatokˈ? xechaˈ chare. Y riyaˈ xubij cˈa chique: Riyin yinokˈ, ruma yecˈo xeˈelesan el ri ruchˈacul ri Wajaf Jesús y ma wetaman ta acuchi (achique) xbequiyaˈ wi ca, xchaˈ chique. 	 ایشان بدوگفتند: «ای زن برای چه گریانی؟» بدیشان گفت: «خداوند مرا برده‌اند و نمی دانم او را کجاگذارده‌اند.»


Y ri caˈiˈ discípulos xebe cˈa. Y can achiˈel ri rubin el ri Jesús chique, can queriˈ ri xbanatej. Y riyeˈ can xquiben wi cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chare ri waˈin chupan ri pascua riˈ. 	 پس رفته چنانکه به ایشان گفته بودیافتند و فصح را آماده کردند.


Yacˈa tek riyin yin tzolijnek chic chilaˈ chicaj riqˈui ri Nataˈ, xtintek cˈa pe ri Lokˈolaj Espíritu ri xtitoˈo iwuche (iwixin), y xquixrutijoj cˈa riqˈui ri kitzij. Y ri Lokˈolaj Espíritu riˈ riqˈui cˈa ri Nataˈ nipe wi, y tek xtipe, can xquirukˈalajsaj chukaˈ riyin. 	 لیکن چون تسلی دهنده که او را از جانب پدر نزد شما می‌فرستم آید، یعنی روح راستی که از پدر صادر می‌گردد، او بر من شهادت خواهد داد.و شما نیزشهادت خواهید داد زیرا که از ابتدا با من بوده‌اید.


Can yix tiquil cˈa pa ruwiˈ jun cimiento, y ri cimiento riˈ ya ri ruchˈabel ri Dios ri nitzijox cuma ri apóstoles y ri profetas. Y can ya cˈa ri Jesucristo ri achiˈel abej ri nucusex chare ri xquina riche (rixin) ri jay riˈ riche (rixin) chi ma nitzak ta. 	 و بر بنیاد رسولان و انبیا بنا شده‌اید که خودعیسی مسیح سنگ زاویه است.


Y ri ye caˈiˈ ri xekˈalajsan ruchˈabel ri Dios ri xecˈastej el, xquicˈaxaj cˈa chi cˈo jun ri nichˈo pe chique riqˈui ruchukˈaˈ ri chilaˈ chicaj, y nubij cˈa pe chique: Quixjoteˈ pe waweˈ, xchaˈ. Y ri ye caˈiˈ riˈ can xebe cˈa el chicaj pa jun sutzˈ. Y ri winek ri xeˈetzelan quiche (quixin), can xequitzˈet cˈa el tek xebe chilaˈ chicaj. 	 وآوازی بلند از آسمان شنیدند که بدیشان می‌گوید: «به اینجا صعود نمایید.» پس در ابر، به آسمان بالا شدند و دشمنانشان ایشان را دیدند.


Sibilaj cˈa yimatioxin chare ri Kajaf Cristo Jesús, ri can ruyaˈon wuchukˈaˈ y rucukuban rucˈuˈx chuwij chi can nben wi ri rusamaj. Rumariˈ xuben chuwe chi xinoc rusamajel. 	 و شکر می‌کنم خداوند خود مسیح عیسی را که مرا تقویت داد، چونکه امین شمرده، به این خدمتم ممتاز فرمود،


Astapeˈ riyoj ma yoj choj ta riqˈui Riyaˈ, Riyaˈ can choj wi kiqˈui riyoj. Ruma Riyaˈ can ma nujel ta ri ruchˈabel. 	 اگر بی‌ایمان شویم، او امین می‌ماند زیراخود را انکار نمی تواند نمود.


Xaxu (xaxe wi) chic cˈa koyoben apo ri nimalaj rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios pa kawiˈ ri petenak chkawech apo, y chukaˈ can koyoben chic apo tek xkojapon chupan ri nimalaj kˈakˈ, ri cˈa acuchi (achique) xquebeka wi ri yeˈetzelan riche (rixin) ri Dios. 	 بلکه انتظار هولناک عذاب و غیرت آتشی که مخالفان را فرو خواهد برد.


Y tek riyaˈ rubin chic cˈa ka ri chˈabel riˈ, xtzuˈun ca chrij. Riyaˈ can xutzˈet wi cˈa chi cˈo jun ri paˈel apo chiriˈ, pero ma xretamaj ta ruwech chi ya ri Jesús ri cˈo apo chiriˈ. 	 چون این را گفت، به عقب ملتفت شده، عیسی را ایستاده دید لیکن نشناخت که عیسی است.