Y ri Jesús xubij cˈa chare: Riyit atzˈeton chic cˈa ri Rucˈajol ri Dios. Y riˈ can ya cˈa ri ntajin nichˈob awuqˈui, xchaˈ. 	 عیسی بدو گفت: «تو نیز او رادیده‌ای و آنکه با تو تکلم می‌کند همان است.»


Y riqˈui riˈ can xbanatej cˈa achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Riyaˈ can achiˈel chukaˈ jun aj mac xban chare. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 پس تمام گشت آن نوشته‌ای که می‌گوید: «ازخطاکاران محسوب گشت.»


Y tek ri discípulos xetzuˈun chic cˈa apo, xquitzˈet chi xa majun chic cˈo riqˈui ri Jesús. Xa ruyon chic cˈo ca. 	 در ساعت گرداگرد خود نگریسته، جزعیسی تنها با خود هیچ‌کس را ندیدند.


chi can tiquikˈilaˈ quiˈ chare ri mac, tiquicˈuaj jun cˈaslen chˈajchˈoj, can tiquibanaˈ cuenta rupan ri cachoch, utz quinaˈoj tiquibanaˈ quiqˈui quinojel, y quequinimaj ri cachijlal, riche (rixin) chi man ta niyokˈotej ri ruchˈabel ri Dios. 	 وخرداندیش و عفیفه و خانه نشین و نیکو و مطیع شوهران خود که مبادا کلام خدا متهم شود.


Riyix xa imestan ca ri pixaˈ ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. Ri ruchˈabel can yojrupixabaj cˈa achiˈel jun tataˈaj nupixabaj ri ralcˈual. Ruma nubij: Ma itzel ta tanaˈ tek ri Ajaf Dios yaruyaˈ pa jun tijoj pokonal riche (rixin) chi yarupixabaj. Ma tamalij ta acˈuˈx tek ri Ajaf can nucˈut chawech chi ma ya ta ri yatajin chubanic. 	 و نصیحتی را فراموش نموده‌اید که با شما چون با پسران مکالمه می‌کندکه «ای پسر من تادیب خداوند را خوار مشمار ووقتی که از او سرزنش یابی، خسته خاطر مشو.


Y chukaˈ nbij chiwe, chi xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi re ruwachˈulef y ri caj xquekˈax, que chuwech ri ley. Ruma ri nubij chiriˈ, can cˈo wi cˈa chi nibanatej na ronojel, y majun jun ti letra chak ta queriˈ xticˈojeˈ ta ca, xchaˈ ri Jesús. 	 لیکن آسانتر است که آسمان و زمین زایل شود، از آنکه یک نقطه از تورات ساقط گردد.


Y ri Pablo can tzˈaket cˈa caˈiˈ junaˈ ri xcˈojeˈ chupan ri rachoch ri rukajon, y xerucˈul cˈa quinojel ri winek ri xeˈapon riqˈui. 	 اما پولس دوسال تمام در خانه اجاره‌ای خود ساکن بود و هرکه به نزد وی می‌آمد، می‌پذیرفت.


Riyaˈ xubij cˈa chique: Pa jun cˈa tinamit xcˈojeˈ jun aj kˈatbel tzij ri can ma nuxibij ta riˈ chuwech ri Dios, y majun chukaˈ quejkalen ri winek chuwech. 	 پس گفت که «در شهری داوری بود که نه ترس از خدا و نه باکی از انسان می‌داشت.


Y yacˈariˈ tek ri José xutek quicˈamaric ri Jacob ri rutataˈ y ri ye rachˈalal. Ye setenta y cinco chiquinojel. 	 پس یوسف فرستاده، پدر خود یعقوب و سایرعیالش را که هفتاد و پنج نفر بودند، طلبید.


¿Achique cami nikabij chrij ri colotajic ri xril ri Abraham, ri katataˈ riyoj israelitas? 	 پس چه چیز را بگوییم که پدر ما ابراهیم بحسب جسم یافت؟


Y tek xeˈapon cˈa, xejoteˈ el ri pa rucaˈn tanaj (wik) jay ri acuchi (achique) ri can yecˈo wi pe ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan, ri Andrés, ri Felipe, ri Tomás, ri Bartolomé, ri Mateo, ri Jacobo ri rucˈajol ri jun achi Alfeo rubiˈ, ri Simón ri cˈo quiqˈui ri achiˈaˈ ri nibix Zelotes chique, y ri Judas ri rachˈalal ri Jacobo. 	 و چون داخل شدند، به بالاخانه‌ای برآمدند که در آنجا پطرس و یوحناو یعقوب و اندریاس و فیلپس و توما و برتولما ومتی و یعقوب بن حلفی و شمعون غیور و یهودای برادر بعقوب مقیم بودند.


Y can kitzij wi ri xubij ca. Rumacˈariˈ nbij chawe riyit Tito, chi queˈapixabaj ri winek riˈ riqˈui cowilaj tak chˈabel, riche (rixin) chi choj quecˈojeˈ chupan ri quicukbel cˈuˈx. 	 این شهادت راست است؛ از این جهت ایشان را به سختی توبیخ فرما تا در ایمان، صحیح باشند،


Nataˈ Dios, riyin can nwajoˈ cˈa chi quinojel ri ye ayaˈon chuwe xquebecˈojeˈ ta cˈa wuqˈui chilaˈ chicaj; riche (rixin) chi niquitzˈet ta cˈa ri nukˈij nucˈojlen ri ayaˈon; ruma can yin awajowan wi pe tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. 	 ای پدر می‌خواهم آنانی که به من داده‌ای با من باشند در جایی که من می‌باشم تا جلال مرا که به من داده‌ای ببینند، زیراکه مرا پیش از بنای جهان محبت نمودی.


Ri ley riche (rixin) ri Moisés xjach chique ri katiˈt kamamaˈ pa quitiempo ri sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví. Pero ri quisamaj ri sacerdotes riˈ, ma xcowin ta xuben chique ri katiˈt kamamaˈ chi xetzˈetetej ta ruma ri Dios chi majun quimac, y rumariˈ xcˈatzin cˈa chi xpe jun chic Sacerdote can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec, y man achiˈel ta ri Aarón y man achiˈel ta ri nicˈaj chic sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví. 	 و دیگر اگر از کهانت لاوی، کمال حاصل می‌شد (زیرا قوم شریعت را بر آن یافتند)، باز چه احتیاج می‌بود که کاهنی دیگر بر رتبه ملکیصدق مبعوث شود و مذکور شود که بر رتبه هارون نیست؟


¿Y achique cˈa ruma tek nichˈujirisaj iwiˈ ruma ri itziak? Ri Dios retaman nuyaˈ itziak. Xaxu (xaxe) na peˈ queˈitzuˈ ri cotzˈiˈj ri lirio quibiˈ, ri yecˈo pa tak juyuˈ. Queˈitzuˈ tek yeqˈuiy. Riyeˈ ma yesamej ta, ni ma yebatzˈin ta, riche (rixin) chi queriˈ yequibanalaˈ ta quitziak ri ye jabel oc. 	 و برای لباس چرا می اندیشید؟ در سوسنهای چمن تامل کنید، چگونه نمو می‌کنند! نه محنت می‌کشند و نه می‌ریسند!


Y tek xapon cˈa ri hora, ri Jesús y ri cablajuj apóstoles xetzˈuyeˈ apo ri pa mesa. 	 و چون وقت رسید با دوازده رسول بنشست.


Y riyaˈ can ya cˈa hora riˈ riche (rixin) ri akˈaˈ riˈ, tek xuchˈajlaˈ ri quisocotajic ri Pablo y ri Silas. Y xban cˈa ca bautizar riyaˈ y quinojel ri ye aj pa rachoch. 	 پس ایشان را برداشته، در همان ساعت شب زخمهای ایشان را شست و خود و همه کسانش فی الفور تعمید یافتند.


Can majun cˈa jun ri winakirsan ri xticowin ta chi nrewaj riˈ chuwech ri Dios, ni majun chukaˈ ri man ta nutzˈet Riyaˈ. Ruma Riyaˈ can ronojel nutzˈet. Y chuwech Riyaˈ cˈo chi nikajech na cuenta. 	 و هیچ خلقت از نظر او مخفی نیست بلکه همه‌چیز در چشمان او که کار ما باوی است، برهنه و منکشف می‌باشد.


Y ri ángel xretaj cˈa ri janipeˈ jotol ri tzˈak. Y ri tzˈak riˈ jotol cˈa sesenta y cuatro metros chicaj. Quecˈariˈ ri xretaj ri ángel riqˈui ri jun etabel ri can junan quiqˈui ri etabel riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 و دیوارش را صد و چهل و چهارذراع پیمود، موافق ذراع انسان، یعنی فرشته.


Riyix iwetaman chi can etamatel wi cuma quinojel ri winek chi jun achi wi nuyaˈ kˈij chi niqˈuiy ri rusmal ruwiˈ, riˈ xa qˈuixbel. 	 آیا خودطبیعت شما را نمی آموزد که اگر مرد موی درازدارد، او را عار می‌باشد؟


Yacˈa riyix ma ya ta chi cˈaslen riˈ ri xiwetamaj riqˈui ri Cristo, 	 لیکن شما مسیح را به اینطور نیاموخته‌اید.


Y pa rucaˈn kˈij, can riqˈui cˈa nimakˈij xecˈul apo ri rey Agripa y ri Berenice. Riyeˈ ye cachibilan el ri achiˈaˈ ri yecˈo pa quiwiˈ ri soldados y ri achiˈaˈ ri nimaˈk quikˈij ri chiriˈ pa Cesarea, tek xeˈoc apo chupan ri jay riche (rixin) molojriˈil. Yacˈariˈ tek ri Festo xutek rucˈamaric ri Pablo. 	 پس بامدادان چون اغریپاس و برنیکی باحشمتی عظیم آمدند و به دارالاستماع بامین باشیان و بزرگان شهر داخل شدند، به فرمان فستوس پولس را حاضر ساختند.


Ri rucˈayewal ri nuyaˈ ri Dios xa nipe yan. Riyaˈ can xtuben achiˈel nuben jun achi ri cˈo chic ri iquej pa rukˈaˈ riche (rixin) chi xqueruchoy ri cheˈ ri xa ma yewachin ta jabel. Y ronojel cˈa ri xqueruchoy el, xqueruqˈuek pa kˈakˈ, xchaˈ ri Juan. 	 و الان نیز تیشه بر ریشه درختان نهاده شده است، پس هر درختی که میوه نیکو نیاورد، بریده و در آتش افکنده می‌شود.»


Yin cˈa riyin ri achiˈel juwiˈ uva, y riyix ri rukˈaˈ. Ri can jurayil nicˈojeˈ wuqˈui, y riyin riqˈui riyaˈ, ri rucˈaslen can xtiwachin wi. Ruma ri xa ma xticˈojeˈ ta wuqˈui, majun cˈa ri xticowin ta xtuben. 	 من تاک هستم و شماشاخه‌ها. آنکه در من می‌ماند و من در او، میوه بسیار می‌آورد زیرا که جدا از من هیچ نمی توانیدکرد.


Y ri winek ri aj chiriˈ pa Malta, can utz quinaˈoj xquiben kiqˈui ruma xquibox jun kˈakˈ. Cˈacˈariˈ xojquisiqˈuij (xojcoyoj) konojel riche (rixin) chi nikamekˈ kiˈ chuchiˈ ri kˈakˈ, ruma cˈo tef y ntajin job. 	 و آن مردمان بربری باما کمال ملاطفت نمودند، زیرا به‌سبب باران که می‌بارید و سرما آتش افروخته، همه ما راپذیرفتند.


y nuchop cˈa quichˈayic ri nicˈaj chic mozos y chukaˈ can xu (xe) ta wi waˈin y tijoj yaˈ nuben quiqˈui ri kˈabarelaˈ, 	 و شروع کند به زدن همقطاران خود و خوردن و نوشیدن با میگساران،


Can pa kachiˈ cˈa yeˈel wi utzilaj tak tzij, y pa kachiˈ chukaˈ yeˈel wi itzel tak tzij. Wachˈalal, ma rucˈamon ta chi queriˈ nikaben. 	 از یک دهان برکت و لعنت بیرون می‌آید! ای برادران، شایسته نیست که چنین شود.


Y tek xiwacˈaxaj ri chˈabel riˈ y kas kitzij xkˈax chiwech ri rutzil ri Dios, yix qˈuiy cˈa ri xixniman. Y ri chˈabel riˈ aponak cˈa pa ronojel tinamit. Can ye qˈuiy wi cˈa winek ri ye nimayon y niwachin ri quicˈaslen, achiˈel riyix. 	 که به شما وارد شد چنانکه درتمامی عالم نیز و میوه می‌آورد و نمو می‌کند، چنانکه در میان شما نیز از روزی که آن را شنیدیدو فیض خدا را در راستی دانسته‌اید.


Y riyoj ya ri Espíritu riˈ kacˈulun, ri petenak riqˈui ri Dios, y ma ya ta ri espíritu riche (rixin) re ruwachˈulef. Ri Dios ruyaˈon cˈa ri Lokˈolaj Espíritu riˈ chake, riche (rixin) chi niketamaj ronojel ri achique ri nuyaˈ pe ri Dios chake. 	 لیکن ما روح جهان را نیافته‌ایم، بلکه آن روح که از خداست تا آنچه خدا به ما عطا فرموده است بدانیم.


Man cˈa tikˈol ka iwiˈ iyon riyix. Ruma ri Dios majun xtikˈolo ta riche (rixin). Ruma xabachique nutic ka ri winek, can yariˈ chukaˈ xtuben cosechar. 	 خود را فریب مدهید، خدا رااستهزاء نمی توان کرد. زیرا که آنچه آدمی بکارد، همان را درو خواهد کرد.


Y quinojel cˈa ri can xquicˈaxaj ri nubij ri acˈal can xquimey, ruma chi ri nicˈutux pe chare cuma ri aj tzˈibaˈ, ri acˈal can jabel wi nicowin nubij apo chique. Riyaˈ can nikˈalajin wi chi ronojel jabel nikˈax chuwech y cˈo etamabel riqˈui. 	 و هر‌که سخن او رامی شنید، از فهم و جوابهای او متحیرمی گشت.


Pero wi xa ruma natij jun cosa, xa rumariˈ nuben caˈiˈ rucˈuˈx jun kachˈalal y nitzak, ntel chi tzij chi ma nawajoˈ ta ri awachˈalal. Rumariˈ ma tikatij ta jun cosa ri xa nuben chare jun kachˈalal chi xa rumariˈ nuyaˈ ca ri Cristo. Ruma ri Cristo xcom chukaˈ ruma ri kachˈalal riˈ. 	 زیرا هرگاه برادرت به خوراک آزرده شود، دیگر به محبت رفتارنمی کنی. به خوراک خود هلاک مساز کسی را که مسیح در راه او بمرد.


Y pa rubiˈ cˈa ri Kajaf Jesucristo nbij cˈa chiwe ri nicˈatzin chi niban: Tek xtimol iwiˈ riyix, y ri nuˈespíritu can xticˈojeˈ wi apo iwuqˈui, ri Kajaf Jesucristo can xtuyaˈ uchukˈaˈ chiwe 	 به نام خداوند ما عیسی مسیح، هنگامی که شما با روح من با قوت خداوند ماعیسی مسیح جمع شوید،


Yin cˈa riyin ri Ruchiˈ ri coral. Ri xtoc cˈa wuqˈui riyin, can xticolotej y nril ri nicˈatzin chare. Achiˈel nuben ri carneˈl ntel ntoc chupan ri coral, y nril kˈayis riche (rixin) chi nutij. 	 من درهستم هر‌که از من داخل گردد نجات یابد و بیرون و درون خرامد و علوفه یابد.


Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Astapeˈ can quinojel xcatquiyaˈ ca ayon, yacˈa riyin ma xcatinyaˈ ta ca, xchaˈ. 	 پطرس به وی گفت: «هرگاه همه لغزش خورند، من هرگز نخورم.»


Ri xucˈulwachij ri Jonás xucˈut chiquiwech ri winek ri xecˈojeˈ ojer ca chupan ri tinamit Nínive, chi can ya ri Dios takayon pe riche (rixin). Y queriˈ chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, ri xtincˈulwachij riyin xtucusex riche (rixin) jun retal chiquiwech ri winek ri yecˈo wacami. 	 زیرا چنانکه یونس برای اهل نینوا آیت شد، همچنین پسر انسان نیزبرای این فرقه خواهد بود.


Y ri caˈiˈ discípulos xquicˈutuj cˈa chare: ¿Acuchi (achique) cˈa nawajoˈ chi nikaben wi ruchojmil? xechaˈ. 	 به وی گفتند: «در کجا می‌خواهی مهیا کنیم؟»


Y ri Zaqueo xpaˈeˈ cˈa y xchˈo apo chare ri Ajaf Jesús y xubij: Ajaf, wacami pa nicˈaj chare ri nubeyomal nyaˈ chique ri pobres. Y wi cˈo winek ri can xkˈax ruwiˈ ri alcawal welesan chique, can cajiˈ chic cˈa ruqˈuexel ri xtintzolij chique, y ma xu (xe wi) ta chic ri xinwelesaj chique, xchaˈ. 	 اما زکی برپا شده به خداوند گفت: «الحال‌ای خداوند نصف مایملک خود را به فقرامی دهم و اگر چیزی ناحق از کسی گرفته باشم، چهار برابر بدو رد می‌کنم.»


Y xubij chique ri rudiscípulos: Xabachique ri nucˈul jun acˈal pa nubiˈ riyin, jun ri achiˈel reˈ, ma xu (xe) ta wi xtucˈul ri acˈal, xa can xquirucˈul chukaˈ riyin. Y ri xticˈulu cˈa wuche (wixin) riyin, can xtucˈul cˈa chukaˈ ri yin takayon pe. Ruma chi ri can nuchˈutinirisaj riˈ chicojol riyix, yariˈ ri más nim rukˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 و به ایشان گفت: «هر‌که این طفل را به نام من قبول کند، مرا قبول کرده باشد و هر‌که مراپذیرد، فرستنده مرا پذیرفته باشد. زیرا هر‌که ازجمیع شما کوچکتر باشد، همان بزرگ خواهدبود.»


Wi riyix yeˈitoˈ ri winek riqˈui ri nicˈatzin chique, xtiyaˈox (xtyaˈ) chukaˈ ri rajel ruqˈuexel chiwe riyix. Ri rajel ruqˈuexel ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chiwe riyix, sibilaj qˈuiy, jun pajbel ri can xtinojsex, can xtipitzˈ y can xtipulin ruwiˈ. Y can achiˈel ri niben riyix quiqˈui ri winek, can queriˈ chukaˈ xtiban chiwe riyix. 	 بدهید تا به شما داده شود. زیرا پیمانه نیکوی افشرده و جنبانیده و لبریز شده را در دامن شما خواهند گذارد. زیرا که به همان پیمانه‌ای که می‌پیمایید برای شما پیموده خواهدشد.»


Ye qˈuiy yan cˈa quitijon chic quikˈij riche (rixin) chi niquitzˈibaj pa rucholajen ri can kitzij chi xebanatej chkacojol. 	 از آنجهت که بسیاری دست خود را درازکردند به سوی تالیف حکایت آن اموری که نزد ما به اتمام رسید،


Y tibij cˈa chare ri tataˈaj chupan ri jay riˈ: Ri Katijonel rubin cˈa pe: ¿Acuchi (achique) cˈo wi jun jay ri jamel chare ri awachoch ri utz riche (rixin) chi nben ri waˈin riche (rixin) re pascua ye wachibilan ri nudiscípulos? quixchaˈ chare. 	 و به صاحب‌خانه گویید، استاد تو را می گوید مهمانخانه کجا است تا در آن فصح را باشاگردان خود بخورم.


Y can xtintek chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ ri nusamajel, chi achiˈaˈ chi ixokiˈ, y riyeˈ xtiquikˈalajsaj ri xtinbij chique. 	 و برغلامان و کنیزان خود در آن ایام از روح خودخواهم ریخت و ایشان نبوت خواهند نمود.


Pero matiox cˈa chare ri Dios chi riyix riqˈui ronojel iwánima ninimaj ri rubin ca Riyaˈ. Can yixcˈo wi chic pa ruchˈabel ri Dios ri cˈutun ca chiwech. Tek rubanon ca, xixcˈojeˈ cˈa chuxeˈ rutzij ri mac. 	 اما شکرخدا را که هرچند غلامان گناه می‌بودید، لیکن الان از دل، مطیع آن صورت تعلیم گردیده‌اید که به آن سپرده شده‌اید.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri cablajuj rudiscípulos: ¿Riyix chukaˈ niwajoˈ yixbe ca? xchaˈ chique. 	 آنگاه عیسی به آن دوازده گفت: «آیا شمانیز می‌خواهید بروید؟»


Y ruma cˈa nikajoˈ chi riyix niwil ri utzil riˈ, rumacˈariˈ tek riyoj kacochˈon ri tijoj pokonal, riche (rixin) chi queriˈ can ye qˈuiy ta cˈa ri yecˈulu ri utzil ri nuyaˈ ri Dios y yecolotej ta. Y riqˈui riˈ can sibilaj ye qˈuiy ta cˈa ri yematioxin chare ri Dios y niquiyaˈ ta cˈa rukˈij rucˈojlen. 	 زیرا که همه‌چیز برای شما است تا آن فیضی که بوسیله بسیاری افزوده شده است، شکرگزاری را برای تمجید خدا بیفزاید.


Ri winek cˈa ri yekˈax el riqˈui ri Jesús, niquisiloj apo quijolon (quiwiˈ) chuwech, y cˈo chukaˈ pokon tak chˈabel ri yequibilaˈ ca chare, ruma can ma niquinimaj ta chi ya Riyaˈ ri Rucˈajol ri Dios. Ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa ca chare ri Jesús: ¡Ah! riyit ri xabin chi can nawulaj ri rachoch ri Dios y pan oxiˈ kˈij napabaˈ chic jun bey, 	 و راهگذاران او رادشنام داده و سر خود را جنبانیده، می‌گفتند: «هان‌ای کسی‌که هیکل را خراب می‌کنی و در سه روز آن را بنا می‌کنی،


¿Achique nichˈob riyix riqˈui ri xinbij ka? ¿La can cˈo cami rejkalen jun dios ri xa banon cuma winek? y rumariˈ, ¿la can cˈo cami rejkalen ri tiˈij ri tzujun (sujun) chuwech? Majun. 	 پس چه گویم؟ آیا بت چیزی می‌باشد؟ یا که قربانی بت چیزی است؟


Y riyeˈ xekˈax cˈa pa ruwiˈ ri choy riˈ y xeˈapon ri chuchiˈ yaˈ chiriˈ pa Genesaret. 	 پس از دریا گذشته، به‌سرزمین جنیسارت آمده، لنگر انداختند.


Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Jesús quiqˈui ri ye rudiscípulos, tek cˈa xquitzˈet xeˈapon ye qˈuiy winek quiqˈui. Y can ya cˈa jun chique ri ye cablajuj discípulos, ri Judas rubiˈ, ri ucˈuayon apo quibey ri winek riˈ. Y ri Judas xjel apo riqˈui ri Jesús riche (rixin) chi xutzˈumaj (xutzˈubaj) ruchiˈ. 	 و سخن هنوز بر زبانش بود که ناگاه جمعی آمدند و یکی از آن دوازده که یهودا نام داشت بردیگران سبقت جسته نزد عیسی آمد تا او راببوسد.


Pero xa ma xcˈojeˈ ta ka pa tinamit Nazaret, xa xuyaˈ ca ri tinamit riˈ, riche (rixin) chi xbecˈojeˈ pa jun tinamit ri Capernaum rubiˈ; jun tinamit ri cˈo chuchiˈ jun choy. Ri Capernaum riˈ pa culef ri ye quiy quimam ca ri Zabulón y ri Neftalí cˈo wi. 	 و ناصره را ترک کرده، آمد و به کفرناحوم، به کناره دریا در حدودزبولون و نفتالیم ساکن شد.


Kachˈalal, riyoj can yixkakuˈ, ruma cˈo chic jubaˈ tiempo koj‑el pe iwuqˈui. Pero astapeˈ ma yojcˈo ta apo iwuqˈui, binakil yixnatej chake, y can kajowan chi yoj aponak ta iwuqˈui riche (rixin) chi nikatzˈet chic kawech. 	 لیکن ما‌ای برادران، چون بقدر ساعتی درظاهر نه در دل از شما مهجور شدیم، به اشتیاق بسیار زیادتر کوشیدیم تا روی شما را ببینیم.


¿La más ta cˈa cˈo akˈij riyit que chuwech ri katataˈ Abraham? Riyaˈ xa xcom, y queriˈ chukaˈ ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xecom. ¿Achique ta cˈa abanic nabij riyit? 	 آیا تو از پدر ما ابراهیم که مرد و انبیایی که مردند بزرگتر هستی؟ خود را که می‌دانی؟»


Can majun cˈa jubaˈ tumacuj jun winek chiquiwech, can chanin yebe chucamisaxic. 	 پایهای ایشان برای خون ریختن شتابان است.


Yacˈariˈ tek ri Judas ri jun discípulo, pero ma ya ta ri Judas Iscariote, xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿achique cˈa ruma tek xaxu (xaxe wi) chkawech riyoj xtakˈalajsaj wi awiˈ? ¿Y achique cˈa ruma tek ma nakˈalajsaj ta awiˈ chiquiwech ri winek ri xa riqˈui ri ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx? xchaˈ. 	 یهودا، نه آن اسخریوطی، به وی گفت: «ای آقا چگونه می‌خواهی خود را بما بنمایی و نه بر جهان؟»


Ri tinamit Betania ma nej ta cˈo wi chare ri tinamit Jerusalem. Ri quicojol xa jubaˈ ruwiˈ nicˈaj legua. 	 و بیت عنیا نزدیک اورشلیم بود، قریب به پانزده تیر پرتاب.


Xa yacˈa ri achiˈaˈ kajoy tak ulef, xa ma xequicˈul ta jabel ri mozos ri ye takon el ruma ri rajaf ri ulef. Jun xquichˈey, jun chic xquiqˈuek chi abej y jun chic xquicamisaj. 	 امادهقانان غلامانش را گرفته، بعضی را زدند وبعضی را کشتند و بعضی را سنگسار نمودند.


Ruma ri etamatel pe chrij ri Dios riyeˈ can quetaman wi, ruma ri Dios can xukˈalajsaj wi chiquiwech. 	 چونکه آنچه از خدا می‌توان شناخت، در ایشان ظاهراست زیرا خدا آن را بر ایشان ظاهر کرده است.


Ruma tek cˈa qˈues na ri winek ri banayon ri wuj, majun rejkalen ri wuj, pero tek caminek chic el, cˈacˈariˈ cˈo rejkalen ri wuj riˈ. 	 زیرا که وصیت بعد از موت ثابت می‌شود؛ زیرامادامی که وصیت‌کننده زنده است، استحکامی ندارد.


y nubij cˈa: Xtzˈaket yan cˈa ri tiempo, ri rajawaren ri Dios xa nakaj chic cˈo wi pe. Titzolin cˈa pe icˈuˈx y tinimaj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, nichaˈ chique. 	 می گفت: «وقت تمام شد و ملکوت خدانزدیک است. پس توبه کنید و به انجیل ایمان بیاورید.»


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Tiyaˈ quiway riyix. Y ri discípulos xquibij chare ri Jesús: Waweˈ ma qˈuiy ta caxlan wey cˈo riche (rixin) chi nikayaˈ chique, xaxu (xaxe wi) wuˈoˈ caxlan wey y caˈiˈ car. Re winek reˈ yewaˈ, pero wi yojbe chulokˈic cosas riche (rixin) chi niquitij, xechaˈ. 	 او بدیشان گفت: «شماایشان را غذا دهید.» گفتند: «ما را جز پنج نان و دوماهی نیست مگر برویم و بجهت جمیع این گروه غدا بخریم.»


Y majun cˈa xibinriˈil riqˈui riyaˈ riche (rixin) chi nukˈalajsaj ri Ajaf chique ri winek. Niquichop cˈa quiˈ riqˈui chˈabel quiqˈui ri israelitas ri yechˈo pa quichˈabel ri aj Grecia, chrij ri ruchˈabel ri Dios. Pero ri israelitas cˈa riˈ xa niquicanoj cˈa jun rubanic riche (rixin) chi nicajoˈ niquicamisaj. 	 و با هلینستیان گفتگوو مباحثه می‌کرد. اما درصدد کشتن او برآمدند.


Y ri acˈal xuchop cˈa ruqˈuiyen, y petenak más ruchukˈaˈ. Y petenak chukaˈ más runaˈoj, y cˈo ri rutzil ri Dios pa ruwiˈ. 	 و طفل نمو کرده، به روح قوی می‌گشت و از حکمت پر شده، فیض خدا بروی می‌بود.


Y riyix chukaˈ tijoyowaj quiwech ri winek, can achiˈel nuben ri Itataˈ Dios chi nujoyowaj quiwech quinojel. 	 پس رحیم باشید چنانکه پدر شما نیز رحیم است.


Ri ixok Agar, can ruqˈuexewach wi cˈa ri trato ri xban acuchi (achique) cˈo wi ri juyuˈ Sinaí, ri cˈo pan Arabia. Ri Agar can ximil wi pa samaj. Y reˈ junan riqˈui ri ye wech aj Israel ri yecˈo pa Jerusalem wacami, can ye ximil chuxeˈ rutzij ri ley riche (rixin) ri Moisés. Xa can ye achiˈel ri ixok aj icˈ ri Agar rubiˈ. 	 زیرا که هاجر کوه سینا است در عرب، و مطابق است با اورشلیمی که موجود است، زیرا که با فرزندانش در بندگی می‌باشد.


Yecˈo cˈa achiˈaˈ ri ye petenak pa rucuenta ri Judea ri xeˈapon ri chiriˈ pan Antioquía, tinamit ri cˈo pa ruwachˈulef Siria, y niquibilaˈ cˈa chique ri kachˈalal: Riyix riche (rixin) chi niwil ri colotajic, cˈo chi niban ri circuncisión chiwe, achiˈel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, xechaˈ chique. 	 و تنی چند از یهودیه آمده، برادران راتعلیم می‌دادند که «اگر برحسب آیین موسی مختون نشوید، ممکن نیست که نجات یابید.»


Y tek ri Jesús nikˈax cˈa el queriˈ, xtzuˈun anej pa ruwiˈ ri cheˈ, y xubij cˈa chare ri jotol chiriˈ: Zaqueo, chanin caka pe chiriˈ, ruma chi can ya re wacami cˈo chi yinapon pan awachoch, riche (rixin) chi yinuxlan jubaˈ, xchaˈ chare. 	 و چون عیسی به آن مکان رسید، بالا نگریسته او را دید و گفت: «ای زکی بشتاب و به زیر بیا زیرا که باید امروز درخانه تو بمانم.»


Tiqˈuis ronojel ri nijaro pa tak iwánima. Ma itzel ta tinaˈ chare jun chic. Ma ticˈojeˈ ta ri oyowal pa tak iwánima, ni ma queˈibanalaˈ ta ri xa ma rucˈamon ta ruma ri iwoyowal. Ma tirek ta ichiˈ tek yixchˈo. Tiqˈuis chukaˈ el pa tak iwánima ri raybel chi niben etzelal chique nicˈaj chic. 	 و هرقسم تلخی وغیظ و خشم و فریاد و بدگویی و خباثت را ازخود دور کنید،و با یگدیگر مهربان باشید ورحیم و همدیگر را عفو نمایید چنانکه خدا درمسیح شما را هم آمرزیده است.


Y tek xequisiqˈuij (xecoyoj) chic cˈa apo ri Pedro y ri Juan, xquibij cˈa chique chi can ma quequitijoj ta chic ri winek, y ma tiquitzijoj ta chic ri Jesús chique ri winek. 	 پس ایشان راخواسته قدغن کردند که هرگز نام عیسی را بر زبان نیاورند و تعلیم ندهند.


Y ri rey xoc cˈa apo chiquitzˈetic quinojel ri xerusiqˈuij (xeroyoj). Y riyaˈ xutzˈet cˈa chi cˈo cˈa jun achi chiriˈ ri ma rucusan ta ri tziek ri nicˈatzin chi nucusex chupan jun cˈulanen. 	 آنگاه پادشاه بجهت دیدن اهل مجلس داخل شده، شخصی را درآنجا دید که جامه عروسی در بر ندارد.


Riyeˈ xquitzijoj cˈa chuwe chi riyix xa ma junan ta iwech ibanon, ruma yecˈo chiwe riyix ri yebin chi ye riche (rixin) ri Pablo. Yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri Apolos. Yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri Pedro. Y yecˈo ri niquibij chi ye riche (rixin) ri Cristo. 	 غرض اینکه هریکی از شما می‌گوید که من از پولس هستم، و من از اپلس، و من از کیفا، و من از مسیح.


Y tek ri Pablo chˈonak chic ka, xxuqueˈ cˈa y xuben orar quiqˈui quinojel ri yecˈo chiriˈ. 	 این بگفت و زانو زده، با همگی ایشان دعاکرد.


Ruma achiˈel xcˈojeˈ ri Jonás chupan jun nimalaj car oxiˈ kˈij y oxiˈ akˈaˈ, can queriˈ chukaˈ ri retal ri xtinyaˈ riyin chiwech. Riyin cˈa ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, xquimukeˈ oxiˈ kˈij y oxiˈ akˈaˈ pan ulef. 	 زیرا همچنانکه یونس سه شبانه‌روز در شکم ماهی ماند، پسر انسان نیز سه شبانه‌روز در شکم زمین خواهد بود.


Y Riyaˈ xubij cˈa: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri nim rukˈij. Ri achi riˈ xbe cˈa pa jun chic ruwachˈulef ri cˈanej cˈo wi, riche (rixin) chi ntoc pe rey. Y cˈacˈariˈ nitzolin chic pe. 	 پس گفت: «شخصی شریف به دیار بعید سفر کرد تا ملکی برای خود گرفته مراجعت کند.


Y can ya cˈa riqˈui ri Juan xbanatej wi ri rutzˈiban ca ri profeta Isaías, jun chique ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Quecˈareˈ ri rutzˈiban ca: Cˈo cˈa jun achi ri xticˈojeˈ pa desierto. Y riyaˈ xturek cˈa ruchiˈ riche (rixin) chi xtubij chique ri winek ri xqueˈapon riqˈui: Tichojmirisaj apo rubey ri Ajaf y can choj tibanaˈ chare. 	 چنانچه مکتوب است در صحیفه کلمات اشعیای نبی که می‌گوید: «صدای ندا کننده‌ای دربیابان که راه خداوند را مهیا سازید و طرق او راراست نمایید.


Tek rubanon ca, queriˈ chukaˈ xkaben konojel riyoj. Xojucˈuex ruma ri itzel tak karaybel. Ri etzelal ri xekachˈobolaˈ y xekarayij, yeriˈ ri xekaben. Can xkasiqˈuij (xkoyoj) wi ri royowal ri Dios pa kawiˈ, ruma riyoj can pa kalaxic pe majun utz ta chake; can achiˈel ri nicˈaj chic winek. 	 که در میان ایشان، همه مانیز در شهوات جسمانی خود قبل از این زندگی می‌کردیدم و هوسهای جسمانی و افکار خود رابه عمل می‌آوردیم و طبعا فرزندان غضب بودیم، چنانکه دیگران.


Nikajoˈ cˈa chi ya ta cˈa ri Dios niyaˈo iwuchukˈaˈ, ruma ri rukˈij rucˈojlen Riyaˈ can sibilaj nim ruchukˈaˈ. Ri uchukˈaˈ riˈ xticˈatzin chiwe riche (rixin) chi yixcowin nicochˈ ronojel. 	 و به اندازه توانایی جلال او به قوت تمام زورآور شوید تا صبر کامل وتحمل را با شادمانی داشته باشید؛


Ruma riyoj cˈo jun Kanimalaj Sacerdote ri can nicowin nujoyowaj kawech, ruma Riyaˈ retaman ri acuchi (achique) oc napon wi ri kachukˈaˈ riyoj winek. Y Riyaˈ jabel retaman, ruma tek xocˈojeˈ ka waweˈ chuwech re ruwachˈulef, can xajowex chi xka ta pa mac. Xa can ronojel ruwech tojtobenic ri nikakˈaxaj riyoj, can xukˈaxaj chukaˈ Riyaˈ, xaxu (xaxe wi) cˈa chi Riyaˈ ma xmacun ta. 	 زیرا رئیس کهنه‌ای نداریم که نتواند همدرد ضعفهای مابشود، بلکه آزموده شده در هر چیز به مثال مابدون گناه.پس با دلیری نزدیک به تخت فیض بیاییم تا رحمت بیابیم و فیضی را حاصل کنیم که در وقت ضرورت (ما را) اعانت کند.


Y ri Jesús ntajin cˈa yeruben bendecir ri discípulos tek xujech el riˈ chiquicojol. Yacˈariˈ tek xyacatej el pa cakˈikˈ y xucˈuex cˈa el chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 و چنین شد که در حین برکت دادن ایشان، ازایشان جدا گشته، به سوی آسمان بالا برده شد.پس او را پرستش کرده، با خوشی عظیم به سوی اورشلیم برگشتند.


Yacˈa riyoj can ya ri Cristo ri xcamisex chuwech cruz ri nikatzijoj. Y riˈ xa nuben cˈa chique ri wech aj Israel chi niyacatej coyowal ruma ma utz ta niquicˈaxaj, y chiquiwech cˈa ka ri ma ye israelitas ta xa majun nicˈatzin wi. 	 لکن ما به مسیح مصلوب وعظ می‌کنیم که یهود را لغزش و امت هارا جهالت است.


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, y ri aj tzˈibaˈ, can yacˈariˈ tek riyeˈ can ta cˈo xcajoˈ chi xquichop ta el ri Jesús, ruma xquinabej chi ri achiˈaˈ kajoy tak ulef ri xerunataj chupan ri cˈambel tzij, xa chiquij riyeˈ xchˈo wi. Pero ma xquichop ta el, ruma niquixibij quiˈ chiquiwech ri winek ri yecˈo riqˈui. Y xebe. 	 آنگاه روسای کهنه و کاتبان خواستند که در همان ساعت او را گرفتارکنند. لیکن از قوم ترسیدند زیرا که دانستند که این مثل را درباره ایشان زده بود.


Ruma wi xticˈom ka ruwech, can xtiwejkalej chukaˈ riyix ri etzelal ri yerubanalaˈ ri jun winek riˈ. 	 زیرا هرکه او را تحیت گوید، در کارهای قبیحش شریک گردد.چیزهای بسیار دارم که به شما بنویسم، لکن نخواستم که به کاغذ و مرکب بنویسم، بلکه امیدوارم که به نزد شما بیایم و زبانی گفتگو نمایم تا خوشی ما کامل شود.


Y quiyaˈon chic cˈa ca ri bey riche (rixin) ri chojlaj cˈaslen. Can ye sachnek wi ca. Y can quicˈuan cˈa jun cˈaslen achiˈel xucˈuaj ri jun achi ri xcˈojeˈ ojer ca, ri xubiniˈaj Balaam, rucˈajol ri Beor. Ri Balaam hasta xubanalaˈ ri ma utz ta ruma sibilaj xurayij chi xuchˈec ta ri puek. 	 و راه مستقیم را ترک کرده، گمراه شدند و طریق بلعام بن بصور را که مزد ناراستی رادوست می‌داشت، متابعت کردند.


Y ri achi riˈ, tek xchapatej ri rukˈaˈ ruma ri Pedro, can xropin anej riche (rixin) chi xpaˈeˈ, y xbiyin cˈa el. Y xerutzekelbej el ri Pedro y ri Juan y junan xeˈoc pa rachoch ri Dios. Niropin cˈa ri benak, y nuyaˈ chukaˈ rukˈij ri Dios. 	 و برجسته بایستاد وخرامید و با ایشان خرامان و جست و خیزکنان وخدا را حمدگویان داخل هیکل شد.


Y tiwacˈaxaj na peˈ jun chic cˈambel tzij, xchaˈ ri Jesús chique ri winek: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri can tetataˈ chic, ri xutic cˈa ruwech ri rulef riqˈui uva y xuben coral chrij ri rulef. Xuben chukaˈ achiˈel jun ti pila pan ulef riche (rixin) chi niyitzˈ ri uva chupan, y xuben chukaˈ jun setesic tzˈak ri nej xujotobaˈ chicaj, y pa ruwiˈ riˈ xcˈojeˈ wi rachoch ri chajinel. Cˈacˈariˈ xuyaˈ ca pa kajic chique caˈiˈ oxiˈ mozos, y riyaˈ xbe nej. 	 و مثلی دیگر بشنوید: صاحب‌خانه‌ای بودکه تاکستانی غرس نموده، خطیره‌ای گردش کشید و چرخشتی در آن کند و برجی بنا نمود. پس آن را به دهقانان سپرده، عازم سفر شد.


Riyoj can cˈo cˈa tijoj pokonal nikakˈaxaj y yariˈ chukaˈ ri xokakˈaxaj tek xojoka waweˈ pa Macedonia. Xa can ma yojuxlan ta cˈa jubaˈ pa rukˈaˈ ri tijoj pokonal. Can que wi cˈa riˈ nikacˈulwachij riqˈui ronojel. Ri pa tak kánima cˈo kˈaxon ruma majun ketaman ta achique ibanon riyix y rumariˈ cˈo xibinriˈil kiqˈui, y ri chikij el nikatij chukaˈ pokonal ruma ri oyowal ri niban chake. 	 زیرا چون به مکادونیه هم رسیدیم، جسم ماآرامی نیافت، بلکه در هرچیز زحمت کشیدیم؛ در ظاهر، نزاعها و در باطن، ترسها بود.


Y tek riyin xinchop tzij chuwech ri Cornelio y chiquiwech ri winek ri yecˈo apo riqˈui, xka cˈa pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ, can achiˈel tek xka pe nabey mul pa kawiˈ riyoj. 	 و چون شروع به سخن‌گفتن می‌کردم، روح‌القدس بر ایشان نازل شد، همچنانکه نخست بر ما.


Y yacˈariˈ tek xacˈaxatej jun chˈabel y xubij: Riyix ri yixcˈo chicaj, riyix apóstoles, riyix profetas ri xixkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y riyix chukaˈ ri yix lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, quixquicot cˈa, ruma ri Dios can rutzˈeton wi pe ri xikˈaxaj pa rukˈaˈ ri Babilonia, y wacami xuyaˈ rutojbalil chare. 	 «پس‌ای آسمان و مقدسان و رسولان و انبیاشادی کنید زیرا خدا انتقام شما را از او کشیده است.»


Tek xpe ri Cristo xoruyaˈ ri utzilaj rutzijol ri uxlanibel cˈuˈx chique ri winek. Xubij chique ri nej yecˈo wi el chare ri Dios, y xubij chukaˈ chique ri nakaj yecˈo wi chare ri Dios. 	 و آمده بشارت مصالحه را رسانید به شما که دور بودید ومصالحه را به آنانی که نزدیک بودند.


Y cˈo cˈa jun achi chiquicojol, ri José rubiˈ. Riyaˈ jun chique ri ye riy rumam ca ri Leví, y alaxnek pa Chipre. Pero ri apóstoles xquiyaˈ chic cˈa jun rubiˈ. Rumariˈ tek xubiniˈaj Bernabé. Y yareˈ ri jun chic rubiˈ ri José ri xquiyaˈ, ruma riyaˈ can nucukubaˈ wi quicˈuˈx quinojel. 	 و یوسف که رسولان او را برنابا یعنی ابن الوعظ لقب دادند، مردی از سبط لاوی و از طایفه قپرسی،زمینی را که داشت فروخته، قیمت آن را آورد و پیش قدمهای رسولان گذارد.


Man cˈa tixibij ta iwiˈ chuwech ri tijoj pokonal ri xtiwil ri chiwech apo. Ruma ri itzel winek xtuben chiwe chi yecˈo ri xqueruyaˈ pa cárcel y can nutzˈet na cˈa wi can cukul icˈuˈx riqˈui ri Dios. Lajuj cˈa kˈij ri xquixcˈojeˈ pa tijoj pokonal. Pero can ticukubaˈ cˈa icˈuˈx riqˈui ri Dios, astapeˈ ta xquixapon pa camic. Y riyin xtinyaˈ ri lokˈolaj sipanic chiwe, ruma can xticˈul cˈa ri icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 از آن زحماتی که خواهی کشید مترس. اینک ابلیس بعضی از شما را در زندان خواهد انداخت تا تجربه کرده شوید و مدت ده روز زحمت خواهید کشید. لکن تا به مرگ امین باش تا تاج حیات را به تو دهم.


Tek rubanon ca, konojel riyoj koyoben chic cˈa chi nika ri rucˈayewal pa kawiˈ, ruma ma xojcowin ta xkaben ronojel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Dios. Can que wi cˈa riˈ nubij ri ley chikij. Yacˈa ri Dios xojrucol chuwech ri rucˈayewal riˈ. Queriˈ xuben ruma ri Cristo xbajix chuwech cruz kuma riyoj. 	 و آن دستخطی را که ضد ما و مشتمل برفرایض و به خلاف ما بود محو ساخت و آن را به صلیب خود میخ زده از میان برداشت.


Riyix man cˈa tichˈujirisaj ta iwiˈ ruma iway iwucˈyaˈ y ruma ri itziak. 	 پس اندیشه مکنید و مگویید چه بخوریم یا چه بنوشیم یا چه بپوشیم.


Riyin wetaman y ntzˈet cˈa chi ri kachˈalal Epafras sibilaj yixoka chucˈuˈx, ruma can nuben orar pan iwiˈ riyix y pa quiwiˈ chukaˈ ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Laodicea y ri yecˈo pa tinamit Hierápolis. 	 و برای اوگواهی می‌دهم که درباره شما و اهل لاودکیه واهل هیراپولس بسیار محنت می‌کشد.


Y can yacˈareˈ nibanatej ri rubin chic ri Jesús, chi achique rubanic chi camic ri xtucˈulwachij el. 	 تا قول عیسی تمام گرددکه گفته بود، اشاره به آن قسم موت که باید بمیرد.


Y riyix ¿achique cˈa ruma tek niwajoˈ nitojtobej ri Dios? ¿Achique cˈa ruma tek niwajoˈ niyaˈ jun ejkaˈn pa quiwiˈ ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta? Ruma ri rucˈuaxic ri ley riche (rixin) ri Moisés xa jun ejkaˈn ri ma xecowin ta xquicˈuaj ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, ni riyoj chukaˈ ma yojcowin ta chucˈuaxic. 	 پس اکنون چراخدا را امتحان می‌کنید که یوغی بر گردن شاگردان می‌نهید که پدران ما و ما نیز طاقت تحمل آن رانداشتیم،


Y xbejach cˈa pe jun aj chuwe, ri achiˈel jun cheˈ riche (rixin) etabel. Y xbix cˈa chukaˈ chuwe: Cabiyin y tawetaj rupan ri rachoch ri Dios, tawetaj ri altar, y queˈawajlaj pe ri janipeˈ ri yeyaˈo rukˈij ri Dios chiriˈ. 	 و نی‌ای مثل عصا به من داده شد و مراگفت: «برخیز و قدس خدا و مذبح وآنانی را که در آن عبادت می‌کنند پیمایش نما.


Y chukaˈ ma xucuy ta chic quimac ri winek ri xemacun ri ojer ca. Xa xutek pe jun nimalaj kˈekal job pa quiwiˈ quinojel ri ma utz ta quicˈaslen xquicˈuaj chuwech Riyaˈ. Pero xucol ri Noé y ri wukuˈ chic winek. Y ya ri Noé ri xyaˈo rubixic chique ri winek achique rucˈuaxic jun cˈaslen choj chuwech ri Dios. 	 و بر عالم قدیم شفقت نفرمود بلکه نوح، واعظ عدالت را با هفت نفر دیگر محفوظداشته، طوفان را بر عالم بی‌دینان آورد؛


Cˈacˈariˈ ri Anás xutek cˈa apo ri Jesús chuwech ri Caifás ri nimalaj sacerdote. Y ri Jesús ximil cˈa tek xucˈuex el. 	 پس حنا او رابسته، به نزد قیافا رئیس کهنه فرستاد.


Y ri kˈij riˈ majun cˈa jun ri xtutijoj ta jun rucˈ rachˈalal, ni majun ri quecˈareˈ xtubij ta chare ri rachˈalal: Tawetamaj cˈa ruwech ri Ajaf, ma xtichaˈ ta chare. Ruma chupan ri kˈij riˈ can quinojel chic ye etamayon nuwech. Can chi chˈutiˈk chi nimaˈk quetaman chic cˈa nuwech. 	 ودیگر کسی همسایه و برادر خود را تعلیم نخواهدداد و نخواهد گفت خداوند را بشناس زیرا که همه از خرد و بزرگ مرا خواهند شناخت.


Ri rachoch cˈa ri Dios ri cˈo chicaj xnoj cˈa riqˈui jun achiˈel sib ruma ri rukˈij rucˈojlen y ri ruchukˈaˈ ri Dios. Y can majun cˈa ri nicowin ta ntoc apo ri chiriˈ. Xa can cˈa ya tek yatajnek chic ca ri wukuˈ rucˈayewal cuma ri ángeles; cˈacˈariˈ tek utz chic niban apo oquen. 	 و قدس از جلال خدا و قوت او پر دودگردید. و تا هفت بلای آن هفت فرشته به انجام نرسید، هیچ‌کس نتوانست به قدس درآید.


Riyit nanimaj chi can xu (xe wi) jun Dios cˈo. Riˈ can utz wi. Pero ma xu (xe) ta wi riˈ ri rajawaxic. Ruma ri itzel tak espíritu chukaˈ can niquinimaj chi can xu (xe wi) jun Dios cˈo y chukaˈ yebarbot (yebaybot) chuwech ruma xibinriˈil. 	 تو ایمان داری که خدا واحداست؟ نیکو می‌کنی! شیاطین نیز ایمان دارند و می لرزند!


Y riyin nbij cˈa chiwe chi chupan ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, ri winek ri xebin chˈabel ri xa majun rejkalen, can xtikˈat cˈa tzij pa quiwiˈ, ruma ronojel ri chˈabel ri xequibilaˈ. 	 لیکن به شما می‌گویم که هرسخن باطل که مردم گویند، حساب آن را در روزداوری خواهند داد.


Y ri Jesús xuchop rukˈaˈ ri ti caminek, y xubij cˈa: Nóya, cayacatej. 	 پس او همه را بیرون کرد و دست دختر را گرفته صدا زد وگفت: «ای دختر برخیز.»


Ri más rajawaxic chi niquiben ri ixokiˈ ri can quiniman chic ri Dios, ya ri tiquibanaˈ utzil chique nicˈaj chic, can achiˈel rucˈamon chi niquiben ri niquibij chi quicˈuan jun cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. 	 بلکه چنانکه زنانی رامی شاید که دعوای دینداری می‌کنند به اعمال صالحه.


Xa yacˈa chi cˈo jubaˈ yixtajin chubanic ri ma nika ta chinuwech, y riˈ ya ri ma ibin ta chare ri ixok Jezabel chi xa ma utz ta ri ntajin chucˈutic. Riyaˈ nubij chi can nukˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios, pero xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi yerukˈol ri nusamajel y nuben chique chi yeka pa mac. Can nubij cˈa chi tiquitijaˈ ri cosas ri tzujun (sujun) chic chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek y chi ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ tiquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun. 	 لکن بحثی بر تو دارم که آن زن ایزابل نامی راراه می‌دهی که خود را نبیه می‌گوید و بندگان مراتعلیم داده، اغوا می‌کند که مرتکب زنا و خوردن قربانی های بتها بشوند.


Y ruma sibilaj nim ruchukˈaˈ ri cakˈikˈ, can yojrunim cˈa. Y man cˈa yojcowin ta chic yojbiyin chkawech. Rumariˈ cˈo chi xkayaˈ kˈij chi xojrucˈuaj. 	 درساعت کشتی ربوده شده، رو به سوی باد نتوانست نهاد. پس آن را از دست داده، بی‌اختیار رانده شدیم.


Ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) ri rudiscípulos, y xubij cˈa chique: Riyin sibilaj njoyowaj quiwech re winek reˈ, ruma cˈo chic oxiˈ kˈij yecˈo pe wuqˈui y wacami majun chic quiway riche (rixin) chi niquitij. Y yentek ta cˈa el chi tak cachoch y xa majun niquitij el, ma utz ta; man xa quebetzak pa tak bey ruma wayjal, xchaˈ chique. 	 عیسی شاگردان خود را پیش طلبیده، گفت: «مرا بر این جماعت دل بسوخت زیرا که الحال سه روز است که با من می‌باشند و هیچ‌چیز برای خوراک ندارند و نمی خواهم ایشان را گرسنه برگردانم مبادا در راه ضعف کنند.»


Y sibilaj ye qˈuiyirnek ri winek ri yeniman ri Ajaf Jesucristo, can chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ. 	 وبیشتر ایمانداران به خداوند متحد می‌شدند، انبوهی از مردان و زنان،


Y xquiben cˈa orar, quereˈ: Ajaf, riyit ri natzˈet ri cánima quinojel, tacˈutuˈ cˈa chkawech achique cˈa chique re ye caˈiˈ achiˈaˈ reˈ ri achaˈon, 	 و دعا کرده، گفتند: «تو‌ای خداوند که عارف قلوب همه هستی، بنما کدام‌یک از این دو رابرگزیده‌ای


Queriˈ cˈa chukaˈ riyoj, ¿achique ta cami rubanic xtikaben chi yojcolotej, wi xa ma nikayaˈ ta rejkalen ri nimalaj colotajic ri xtzijox ca nabey ruma ri Ajaf, y xtzijox chukaˈ chake cuma ri xeˈacˈaxan riche (rixin)? 	 پس ما چگونه رستگار گردیم اگر از چنین نجاتی عظیم غافل باشیم؟ که در ابتدا تکلم به آن از خداوند بود و بعدکسانی که شنیدند، بر ما ثابت گردانیدند؛


Can ma cataneˈ ta riche (rixin) chi natzijoj ri ruchˈabel ri Dios, chique ri yeˈajowan niquicˈaxaj y chique ri ma nicajoˈ ta chukaˈ. Tabij chique ri winek chi tiquikˈilaˈ quiˈ chi ma tiquiben ta chic achique ri xa ma utz ta. Tabij chique ri quicˈuan jun itzel cˈaslen, chi tiquijalaˈ quicˈaslen. Y queˈapixabaj quinojel riqˈui jun cochˈonic y riqˈui ri utzilaj tijonic. 	 که به کلام موعظه کنی و در فرصت و غیر فرصت مواظب باشی و تنبیه و توبیخ و نصیحت نمایی باکمال تحمل و تعلیم.


Y wi ri jay ri xkapabaˈ pa ruwiˈ ri rucimiento nucochˈ ri kˈakˈ y ma xticˈat ta, riyoj xtikacˈul jun utzilaj rajel ruqˈuexel ruma ri samaj ri xkaben. 	 اگر کاری که کسی بر آن گذارده باشد بماند، اجر خواهد یافت.


¿La cˈo ta cami jun chique ri aj kˈatbel tak tzij o cˈo ta cami jun chique ri fariseos ri ye nimayon riche (rixin) ri nubij Riyaˈ? 	 مگر کسی از سرداران یا از فریسیان به او ایمان آورده است؟


Y re ruwachˈulef y ri caj xa xquekˈax. Yacˈa ri nuchˈabel can ma xtiqˈuis ta chak que ta riˈ, xa can xtibanatej na wi ri nubij. 	 آسمان و زمین زایل می‌شود، لیکن کلمات من هرگز زایل نشود.


Ri ye caˈiˈ riˈ xquibij cˈa: Re achi reˈ rubin: Riyin yicowin nwulaj ri rachoch ri Dios y pan oxiˈ kˈij npabaˈ chic jun bey. Queriˈ rubin, xechaˈ ri ye caˈiˈ riˈ. 	 گفتند: «این شخص گفت: "می توانم هیکل خدا را خراب کنم و در سه روزش بنا نمایم."»


Y riyin ma wetaman ta ruwech achique chi achi riˈ. Pero riche (rixin) chi nikˈalajsex chare re tinamit Israel, rumariˈ xipe chi yenben bautizar ri winek riqˈui yaˈ. 	 و من اورا نشناختم، لیکن تا او به اسرائیل ظاهر گردد، برای همین من آمده به آب تعمید می‌دادم.»


Ri rucˈaslen ri ichˈacul, ya ri ruˈespíritu ri niyaˈo. Ri ichˈacul xa majun rejkalen. Yacˈa ri chˈabel ri ye nbin chic ka chiwe ye espíritu y ye cˈaslen. 	 روح است که زنده می‌کند و اما ازجسد فایده‌ای نیست. کلامی را که من به شمامی گویم روح و حیات‌است.


ri xtitak pe ruma ri Dios tek xtapon ri tiempo, y xtorukˈalajsaj ri Dios chi can nim wi ruwarukˈij, Dios ri cˈo pa ruwiˈ ronojel, y can nimalaj Rey pa quiwiˈ quinojel reyes y nimalaj Ajaf pa quiwiˈ quinojel ajaf. 	 که آن را آن متبارک و قادر وحید و ملک الملوک ورب‌الارباب در زمان معین به ظهور خواهد آورد.


Ruma riyoj majun ri chak ta queriˈ xkatij. Xa can sibilaj xojsamej chi pa kˈij chi chakˈaˈ riche (rixin) chi xkachˈec ri xkatij. Queriˈ xkaben, ruma ma xkajoˈ ta xkayaˈ jun ejkaˈn chiwij. 	 و نان هیچ‌کس را مفت نخوردیم بلکه به محنت ومشقت شبانه‌روز به‌کار مشغول می‌بودیم تا براحدی از شما بار ننهیم.


Y wi yecˈo nicˈaj chic ri ye rusamajel ri Dios ri cˈo quicˈulun chiwe, ¿cˈa ta cˈa riyoj chi ma rucˈamon ta chi niyaˈ ri rajawaxic chake? Yacˈa riyoj majun kacˈutun ta chiwe, ruma ma nikajoˈ ta chi ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo ri niyaˈo colotajic chi man ta chic nibiyin rutzijoxic. Y rumariˈ riyoj kacochˈon ronojel. 	 اگر دیگران در این اختیار بر شما شریکند آیانه ماه بیشتر؟ لیکن این اختیار را استعمال نکردیم، بلکه هرچیز را متحمل می‌شویم، مبادا انجیل مسیح را تعویق اندازیم.


Y ri kˈij riˈ, cˈo cˈa pa cárcel jun achi Barrabás rubiˈ ye rachibilan nicˈaj chic rachibil. Riyeˈ ye kajnek cˈa pa cárcel ruma xeyacatej chrij ri kˈatbel tzij y chukaˈ xquiben camic. 	 و برابانامی با شرکای فتنه او که در فتنه خونریزی کرده بودند، در حبس بود.


Y ri banoy tak chˈaˈoj ri ye riche (rixin) chicaj can ye benak riqˈui, quicusan tziek ri nibix lino chare, tziek ri sibilaj jabel. Tziek ri sibilaj sek y chˈajchˈoj. Y can quinojel cˈa ri banoy chˈaˈoj riˈ, ye chˈocol chiquij quiej ri sek quij. 	 و لشکرهایی که درآسمانند، بر اسبهای سفید و به کتان سفید و پاک ملبس از عقب او می‌آمدند.


Y tek riyeˈ xquicˈaxaj queriˈ, sibilaj xequicot. Y xquitzuj (xquisuj) cˈa puek chare. Y yacˈariˈ tek ri Judas Iscariote xuchop cˈa ruchˈobic chi achique ta rubanic nuben chi xtujech ri Jesús pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ riˈ. 	 ایشان سخن او را شنیده، شاد شدند و بدو وعده دادند که نقدی بدو بدهند. و او در صدد فرصت موافق برای گرفتاری وی برآمد.


Y can achiˈel rubanic ri xaben pe chuwe riyin riche (rixin) chi xinatek pe chubanic ri asamaj chuwech re ruwachˈulef, can queriˈ cˈa chukaˈ nben riyin chique re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe. Can ye ntakon wi cˈa chubanic ri asamaj chuwech re ruwachˈulef. 	 همچنان‌که مرا در جهان فرستادی، من نیز ایشان را در جهان فرستادم.


Xa can xquixetzelex wi cˈa cuma quinojel, ruma icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 و جمیع مردم به جهت نام من شما رانفرت خواهند کرد.


Queriˈ xquiben ri Himeneo y ri Alejandro, y rumariˈ xenjech pa rukˈaˈ ri Satanás, riche (rixin) chi queriˈ tiquetamaj chi ma tiquiyokˈ ta ri Dios. 	 که از آن جمله هیمیناوس و اسکندر می‌باشند که ایشان را به شیطان سپردم تا تادیب شده، دیگرکفر نگویند.


Ruma wi xaxu (xaxe wi) ri rucimiento ri jay ri nicowin nuyaˈ ka y nupabaˈ ca ri samaj chiriˈ, xquepe cˈa ri winek xquetzeˈen chrij. 	 که مبادا چون بنیادش نهاد و قادر بر تمام کردنش نشد، هر‌که بیند تمسخرکنان گوید،


Riyaˈ can nibiyaj wi cˈa ri pa tak juyuˈ y pa camposanto, nurek ruchiˈ y nusocolaˈ riˈ riqˈui abej. Can chi pakˈij chi chakˈaˈ cˈa ri nubanalaˈ queriˈ ri achi riˈ. 	 و پیوسته شب وروز در کوهها وقبرها فریا می‌زد و خود را به سنگها مجروح می‌ساخت.


Yacˈa riyin nwajoˈ chukaˈ chi riyix niwetamaj chi ri Cristo yariˈ ri jolomaj pa quiwiˈ ri achiˈaˈ, y ri achi yariˈ ri jolomaj pa ruwiˈ ri ixok. Y ya ri Dios ri jolomaj pa ruwiˈ ri Cristo. 	 اما می‌خواهم شما بدانید که سر هر مرد، مسیح است و سر زن، مرد و سر مسیح، خدا.


Rumacˈariˈ ma yojcowin ta nikanimirisaj kiˈ ni nikabij chi sibilaj utz ri kacˈaslen. Ruma ma xojcolotej ta ruma sibilaj utz ri ye kabanalon, xa xojcolotej ruma xkanimaj ri Jesús. 	 پس جای فخر کجا است؟ برداشته شده است! به کدام شریعت؟ آیا به شریعت اعمال؟ نی بلکه به شریعت ایمان.


Pero wi riche (rixin) ri Dios ri yetajin chubanic, majun cˈa xquixcowin ta xtiben riche (rixin) chi niyoj. Tichajij iwiˈ jabel, man xa tibecˈulun pe chi xa chrij ri Dios yixtajin wi chi chˈaˈoj, xchaˈ chique. 	 ولی اگر از خدا باشد، نمی توانید آن رابرطرف نمود مبادا معلوم شود که با خدا منازعه می‌کنید.»


Y ma nyaˈ ta kˈij chique ri ixokiˈ riche (rixin) chi yequitijoj ri kachˈalal, y ma nyaˈ ta kˈij chi nikˈax ri quitzij pa quiwiˈ ri achiˈaˈ y tek nitzijox ri ruchˈabel ri Dios, xaxu (xaxe) wi tiquicˈaxaj. 	 و زن را اجازت نمی دهم که تعلیم دهد یابر شوهر مسلط شود بلکه در سکوت بماند.


Ri ley can lokˈolaj wi; can utz wi y choj ri nubij. 	 خلاصه شریعت مقدس است و حکم مقدس و عادل و نیکو.


Queriˈ xubij. Y wi ri rey David, Wajaf xchaˈ chare ri Cristo, ¿achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? xchaˈ ri Jesús. Y sibilaj ye qˈuiy chique ri winek ri can riqˈui wi ronojel cánima xquicˈaxaj ri xubij. 	 خودداود او را خداوند می‌خواند؛ پس چگونه او راپسر می‌باشد؟» و عوام الناس کلام او را به خشنودی می‌شنیدند.


Y can nbij cˈa chiwe, chi ye qˈuiy chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y ri reyes ri xecˈojeˈ ojer ca, sibilaj xcajoˈ chi xquitzˈet ta ri nitzˈet riyix wacami, y xa ma xquitzˈet ta el. Can sibilaj chukaˈ xcajoˈ chi xquicˈaxaj ta ri niwacˈaxaj riyix re wacami, y xa ma xquicˈaxaj ta el, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرابه شما می‌گویم بسا انبیا و پادشاهان می‌خواستندآنچه شما می‌بینید، بنگرند و ندیدند و آنچه شمامی شنوید، بشنوند و نشنیدند.»


Y ri Jesús xubij chare ri ixok: Numiˈal, xacˈachoj, ruma xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Wacami cˈa, catzolin; ya xawil yan uxlanibel cˈuˈx. Y can riche (rixin) jurayil xacˈachoj chare ri ayabil ri awilon pe, xchaˈ chare. 	 او وی را گفت: «ای دختر، ایمانت تو را شفا داده است. به سلامتی بروو از بلای خویش رستگار باش.»


Y can queriˈ chukaˈ ri chˈabel ri niquibilaˈ ri principaliˈ tak sacerdotes. Riyeˈ y ri aj tzˈibaˈ niquitzeˈej cˈa ri Jesús y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Riyaˈ can yecˈo wi cˈa ri xerucol, pero Riyaˈ ma nicowin ta nucol el riˈ. 	 و همچنین روسای کهنه و کاتبان استهزاکنان با یکدیگر می‌گفتند؛ «دیگران را نجات داد و نمی تواند خود را نجات دهد.


Y tek xsiqˈuix (xoyox) ri Pablo chuwech ri aj kˈatbel tzij, yacˈariˈ tek ri Tértulo xuchop apo ri tzujunic (sujunic) chrij ri Pablo. Ri Tértulo quecˈareˈ ri xerubilaˈ apo chare ri Félix: Nimalaj aj kˈatbel tzij, riyoj sibilaj nikamatioxij chawe, ruma re pa katinamit cˈo uxlanibel cˈuˈx y majun oyowal, ruma can cˈo anaˈoj chucˈuaxic ri katinamit. 	 و چون اورا احضار فرمود، ترتلس آغاز ادعا نموده، گفت: چون از وجود تو در آسایش کامل هستیم واحسانات عظیمه از تدابیر تو بدین قوم رسیده است، ای فیلکس گرامی،


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, ma junan ta quiwech xquiben chic jun bey, ruma ma junan ta xquichˈob chrij ri chˈabel ri xerubij ri Jesús. 	 باز به‌سبب این کلام، در میان یهودیان اختلاف افتاد.


Yacˈa ri nicˈaj chic ri yecˈo apo chiriˈ riqˈui ri Jesús, xquibij: Tikatzuˈ na cˈa, kˈalaj riˈ wi nipe ri Elías chucolic, xechaˈ. 	 و دیگران گفتند: «بگذار تا ببینیم که آیاالیاس می‌آید او را برهاند.»


Wachˈalal, wacami nwajoˈ chi niwetamaj jubaˈ chrij ri samaj ri yatajnek chake ruma ri Lokˈolaj Espíritu riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo. 	 اما درباره عطایای روحانی، ای برادران نمی خواهم شما بی‌خبر باشید.


Pero riyin wetaman chi ri xtacˈutuj chare ri Dios wacami, ri Dios can xtuyaˈ wi chawe, xchaˈ ri Marta chare ri Jesús. 	 ولیکن الان نیز می‌دانم که هرچه از خدا طلب کنی، خدا آن را به تو خواهد داد.


Ri Dios can cˈo pa nimalaj sakil, y wi riyoj yojbiyin pa sakil, can junan cˈa kawech chikonojel ri kaniman chic. Y chukaˈ ri ruquiqˈuel ri Jesucristo ri Rucˈajol ri Dios yojruchˈajchˈojsaj chare ronojel ri kamac. 	 لکن اگر در نور سلوک می‌نماییم، چنانکه او در نور است، با یکدیگر شراکت داریم و خون پسر او عیسی مسیح ما را از هر گناه پاک می‌سازد.


Y ri yecˈo chiriˈ xquibij: Ajaf, pero ri utzilaj mozo cˈo chic lajuj riqˈui, xechaˈ. 	 به او گفتند‌ای خداوند، وی ده قنطار دارد.


Y rumacˈariˈ ri Moisés can xtijox wi jabel riqˈui ronojel ruwech etamabel ri cˈo quiqˈui ri nimaˈk tak winek aj Egipto. Y can nikˈalajin riqˈui ri ruchˈabel y riqˈui ronojel ri xerubanalaˈ, chi can jun nimalaj achi wi. 	 وموسی در تمامی حکمت اهل مصر تربیت یافته، در قول و فعل قوی گشت.


Ri xinwajoˈ xinbij chiwe riyix chupan ri wuj riˈ ya ri ma tiwachibilaj ta iwiˈ riqˈui jun ri nubij chi kachˈalal y xa nuben mac achiˈel riˈ. Man cˈa tiwachibilaj ta iwiˈ riqˈui jun achi ri nubij chi riyaˈ kachˈalal y xa nicˈojeˈ riqˈui jun ixok ri xa ma rixjayil ta, y queriˈ chukaˈ ma tiwachibilaj ta iwiˈ riqˈui jun ixok ri nubij chi riyaˈ kachˈalal y xa nicˈojeˈ riqˈui jun achi ri xa ma rachijil ta. Y queriˈ chukaˈ ri chak benak cánima chrij ronojel ri cosas. Ri yeyaˈo quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek, ri yeyokˈon, ri yekˈaber, ri yequichop winek riche (rixin) chi niquimej ca cosas chique. Wi niquibij chi ye kachˈalal y xa niquiben mac achiˈel riˈ man cˈa queˈiwachibilaj ta, y chukaˈ nbij chi man cˈa quixwaˈ ta quiqˈui. 	 لکن الان به شما می‌نویسم که اگر کسی‌که به برادر نامیده می‌شود، زانی یا طماع یا بت‌پرست یافحاش یا میگسار یا ستمگر باشد، با چنین شخص معاشرت مکنید بلکه غذا هم مخورید.


Xquicˈaxaj cˈa chi xkˈajan trompeta, y xquicˈaxaj chukaˈ tek xchˈo pe ri Dios quiqˈui. Pero riyeˈ xquicˈutuj utzil chi man chic tichˈo ta pe quiqˈui, 	 و نه به آواز کرنا و صدای کلامی که شنوندگان، التماس کردند که آن کلام، دیگر بدیشان گفته نشود.


Y tek cˈa yetajin na cˈa chi waˈin, ri Jesús xucˈom cˈa apo jun caxlan wey y tek rucˈutun chic ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ, xuwechˈelaˈ ri caxlan wey riˈ y xuyaˈ chique ri rudiscípulos, y xubij cˈa chique: Ticˈamaˈ y titijaˈ re caxlan wey reˈ. Ruma yacˈareˈ ri nuchˈacul. 	 و چون ایشان غذا می‌خوردند، عیسی نان راگرفته، برکت داد و پاره کرده، به شاگردان داد وگفت: «بگیرید و بخورید، این است بدن من.»


Riyin can ronojel ri nnaˈ pa wánima iwuma riyix, can nbij cˈa chiwe, y rumariˈ wacami nbij cˈa chiwe chi riyin sibilaj yiquicot iwuma riyix. Riyix can nicukubaˈ wi nucˈuˈx, y yariˈ ri nibano chuwe riyin chi sibilaj yiquicot chupan ronojel tijoj pokonal. 	 مرا برشما اعتماد کلی و درباره شما فخر کامل است. ازتسلی سیر گشته‌ام و در هر زحمتی که بر مامی آید، شادی وافر می‌کنم.


Y tek riyin xitzuˈun chic apo, xintzˈet cˈa jun sutzˈ sek. Y pa ruwiˈ cˈa ri sutzˈ riˈ tzˈuyul cˈa jun ri can achiˈel ri Cˈajolaxel ri xalex chkacojol. Riyaˈ rucusan cˈa jun corona ri banon riqˈui kˈanapuek, y ri pa rukˈaˈ rucˈuan jun jos (wos) ri cˈo sibilaj rey. 	 و دیدم که اینک ابری سفید پدید آمد و برابر، کسی مثل پسر انسان نشسته که تاجی از طلادارد و در دستش داسی تیز است.


Y wi xa ma nben ta cˈa ri ruchilaben pe ri Nataˈ Dios chuwe ri cˈo chi nben, man cˈa quininimaj ta. 	 اگر اعمال پدرخود را به‌جا نمی آورم، به من ایمان میاورید.


Pero quinojel can cˈo cˈa jun ri xquibij pe, chi achique ruma tek ma yecowin ta yebe. Cˈo cˈa jun xubij pe: Tabanaˈ jun utzil tabij jubaˈ chare ri apatrón, chi tucuyuˈ jubaˈ numac chi ma yicowin ta yibe, ruma xa cˈa xinlokˈ ca jun wulef, y rajawaxic chi yibe chutzˈetic. 	 لیکن همه به یک رای عذرخواهی آغاز کردند. اولی گفت: مزرعه‌ای خریدم و ناچار باید بروم آن را ببینم، از توخواهش دارم مرا معذور داری.


Y ri jun chic kˈij ri chakˈaˈ ka, ri Ajaf Jesucristo xucˈut riˈ chuwech ri Pablo, y xubij chare: Man cˈa taxibij ta awiˈ, xa tacukubaˈ acˈuˈx, ruma can achiˈel ri nukˈalajsaxic xaben waweˈ pa Jerusalem, can queriˈ rajawaxic chi xtaben pa Roma, xchaˈ chare. 	 و در شب همان روز خداوند نزد او آمده، گفت: «ای پولس خاطر جمع باش زیرا چنانکه دراورشلیم در حق من شهادت دادی، همچنین بایددر روم نیز شهادت دهی.»


Ma que ta riˈ, ruma ri kachˈacul can yecˈo wi rukˈaˈ raken, pero xa jun chˈaculaj rubanon ronojel. 	 اما الان اعضابسیار است لیکن بدن یک.


Ri Jesús xjalatej cˈa ruwachbel chiquiwech ri ye oxiˈ rudiscípulos. Xuben cˈa achiˈel tek nitzˈitzˈan ri kˈij. Y ri rutziak can sek xuben achiˈel ri sakil. Can sibilaj cˈa rusakil xuben. 	 و در نظرایشان هیات او متبدل گشت و چهره‌اش چون خورشید، درخشنده و جامه‌اش چون نور، سفیدگردید.


Y tek xka ka ri kˈij riˈ, ri cablajuj discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús y xquibij chare: Queˈatakaˈ cˈa el re winek reˈ riche (rixin) chi yebe chucanoxic acuchi (achique) yebewer wi, y yebe chukaˈ chucanoxic quiway pa tak aldeas y pa nicˈaj chic lugar ri yecˈo pe nakaj. Ruma re yojcˈo wi, xa majun winek yecˈo, xechaˈ chare. 	 و چون روز رو به زوال نهاد، آن دوازده نزدوی آمده، گفتند: «مردم را مرخص فرما تا به دهات و اراضی این حوالی رفته منزل و خوراک برای خویشتن پیدا نمایند، زیرا که در اینجا درصحرا می‌باشیم.»


Y riqˈui riˈ, ri kachˈalal ri niquimol quiˈ pa rubiˈ ri Dios ri pa tak tinamit riˈ, can xcukeˈ wi quicˈuˈx, y kˈij kˈij quichapon yeqˈuiyer ruma yecˈo ri yeˈoc apo quiqˈui riche (rixin) chi niquinimaj ri Ajaf. 	 پس کلیساها در ایمان استوار می‌شدند و روزبروز در شماره افزوده می‌گشتند.


Y jubaˈ chic chare ri ijaˈtz xka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal. Y tek xeˈel pe, junan xeqˈuiy quiqˈui ri qˈuix. Y ruma chi ri qˈuix sibilaj xeqˈuiy, ri ticoˈn xejikˈ pa quikˈaˈ. 	 و بعضی در میان خارها ریخته شد وخارها نمو کرده، آن را خفه نمود.


Ruma ri más nim rukˈij chiwe riyix, nicˈatzin chi nunaˈ ka riˈ chi xa majun rukˈij y tuchˈutinirisaj riˈ riche (rixin) chi yerunimaj yerilij ri nicˈaj chic. 	 و هر‌که از شما بزرگتر باشد، خادم شما بود.


Y chupan cˈa chukaˈ ri hora riˈ ri Jesús xubij chique ri winek: ¿Achique cˈa xichˈob riyix? ¿Xichˈob chi yix petenak chuchapic jun alekˈom y rumariˈ icˈamom pe cheˈ y espada? Can kˈij kˈij cˈa ri xitzˈuyeˈ iwuqˈui chiriˈ pa rachoch ri Dios, tek xincˈut ri ruchˈabel chiwech y majun bey xinichop ta. 	 در آن ساعت، به آن گروه گفت: گویا بر دزد بجهت گرفتن من با تیغها وچوبها بیرون آمدید! هر روز با شما در هیکل نشسته، تعلیم می‌دادم و مرا نگرفتید.


Yacˈa ri ángel xubij chique: Ma tixibij ta iwiˈ. Tiwacˈaxaj na peˈ re nwajoˈ nbij chiwe, can riche (rixin) sibilaj quicoten. Y ma xu (xe) ta wi iwuche (iwixin) riyix re quicoten reˈ, xa can quiche (quixin) chukaˈ quinojel winek. 	 فرشته ایشان را گفت: «مترسید، زیرا اینک بشارت خوشی عظیم به شما می‌دهم که برای جمیع قوم خواهد بود.


Y Riyaˈ can xuchilabej cˈa ca chake chi nikatzijoj y nikakˈalajsaj chique ri winek chi ri Dios xuben chare chi ya Riyaˈ ri nikˈato tzij pa quiwiˈ ri cˈa ye qˈues na y pa quiwiˈ chukaˈ ri ye caminek chic el. 	 و ما را مامور فرمود که به قوم موعظه و شهادت دهیم بدین که خدا او رامقرر فرمود تا داور زندگان و مردگان باشد.


Riyin can sibilaj wi cˈa yiquicot, ruma can rucˈamon chi can ncukubaˈ nucˈuˈx iwuqˈui chrij ronojel ri niben. 	 شادمانم که درهرچیز بر شما اعتماد دارم.


Y ri rey ri rupatrón ri mozo riˈ, can xujoyowaj cˈa ruwech ri rumozo ri qˈuiy rucˈas, rumariˈ xucuy ri rucˈas y majun xuben chare. 	 آنگاه آقای آن غلام بر وی ترحم نموده، او را رها کرد وقرض او را بخشید.


Can riqˈui cˈa ronojel iwánima tibanaˈ rusamaj ri ipatrón. Achiˈel xa ta can ya ri rusamaj ri Ajaf Jesucristo ri niben y ma tichˈob ta chi xa riche (rixin) ri ipatrón ri niben. 	 و به نیت خالص خداوند رابندگی می‌کنند نه انسان را،


Y riqˈui ri queriˈ nibij, xa yix cˈa riyix ri yixkˈalajsan ka chiwij chi yix quiy quimam ca ri xecamisan quiche (quixin) ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 پس بر خود شهادت می‌دهید که فرزندان قاتلان انبیا هستید.


Rumacˈariˈ nyaˈ jun utzilaj inaˈoj, chi tek riyix nilokˈ kˈanapuek, tilokˈoˈ cˈa ri cˈo wuqˈui riyin, riche (rixin) chi queriˈ can yixoc wi beyomaˈ. Ruma ri kˈanapuek ri cˈo wuqˈui riyin, can utz wi, ruma kˈaxan chic pa kˈakˈ. Can majun chic cˈa tzˈil cˈo riqˈui. Tek riyix nilokˈ chukaˈ tziek, can tilokˈoˈ cˈa ri sakilaj tak tziek ri cˈo wuqˈui riyin, riche (rixin) chi nucuch ri iqˈuixbal. Y queriˈ chukaˈ chi wuqˈui riyin tilokˈoˈ wi ri akˈom riche (rixin) chi niyaˈ ri pa runakˈ tak iwech, riche (rixin) chi yixtzuˈun jabel. 	 تو رانصیحت می‌کنم که زر مصفای به آتش را از من بخری تا دولتمند شوی، و رخت سفید را تاپوشانیده شوی و ننگ عریانی تو ظاهر نشود وسرمه را تا به چشمان خود کشیده بینایی یابی.


Riyin wetaman chi yix riy rumam ca ri Abraham, xa yacˈa chi riyix xa nicanolaˈ achique rubanic niben riche (rixin) chi yinicamisaj. Reˈ nucˈut cˈa chi riyix ma iyaˈon ta kˈij chare ri nuchˈabel chi oconek ta ri pa tak iwánima. 	 می‌دانم که اولاد ابراهیم هستید، لیکن می‌خواهید مرا بکشید زیرا کلام من در شماجای ندارد.


Ronojel ri yekaben ri ma ye choj ta, ye mac. Pero cˈo mac ri ma nucˈuan ta pa camic. 	 هر ناراستی گناه است، ولی گناهی هست که منتهی به موت نیست.


Y ri ángel ri ucˈuayon wuche (wixin), xubij cˈa chuwe: ¿Achique ruma nisach acˈuˈx? Riyin xtinkˈalajsaj cˈa chawech ri achique ntel wi chi tzij ri ixok ri chˈocol chrij ri chicop. Y can xtinbij wi cˈa chukaˈ chawe achique ntel wi chi tzij ri nimalaj chicop ri cˈo wukuˈ rujolon (ruwiˈ) y lajuj rucˈaˈ. 	 و فرشته مرا گفت: «چرا متعجب شدی؟ من سر زن و آن وحش را که هفت سر و ده شاخ دارد که حامل اوست، به تو بیان می‌نمایم.


Y cˈacˈariˈ xbeˈel chic pe jun ángel ri pa rachoch ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, rucˈamom pe chukaˈ jun jos (wos) ri cˈo sibilaj rey. 	 و فرشته‌ای دیگر از قدسی که در آسمان است، بیرون آمد و او نیز داسی تیز داشت.


Y cˈa cˈo na cˈa cablajuj chaquech caxlan wey rachibilan car ri xmolotej ca, ri ma xqˈuis ta. 	 و ازخرده های نان و ماهی، دوازده سبد پر کرده، برداشتند.


Y chawe cˈa riyit xtinyaˈ wi ri rulawaˈil riche (rixin) ri rajawaren ri caj. Ronojel ri xtaxim waweˈ chuwech re ruwachˈulef xtiximeˈ chilaˈ chicaj y ronojel ri xtaquir waweˈ chuwech re ruwachˈulef xtiquiritej chilaˈ chicaj. 	 وکلیدهای ملکوت آسمان را به تو می‌سپارم؛ وآنچه بر زمین ببندی در آسمان بسته گردد و آنچه در زمین گشایی در آسمان گشاده شود.


Rumacˈariˈ tachajij ri acˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ ri sakil ri ruyaˈon ri Dios pan awánima ma tijalatej ta, riche (rixin) chi man xa tibecˈulun pe chi xa pa kˈekuˈm chic yitcˈo wi. 	 پس باحذر باش مبادا نوری که در تو است، ظلمت باشد.


Xa nicˈatzin chi kojbiyin chupan ri kitzij pero riqˈui ajowabel. Kojqˈuiy riqˈui ri kacˈaslen riche (rixin) chi nbekilaˈ jun cˈaslen ri can tzˈaket wi, achiˈel ri rucˈaslen ri Cristo. Y ya Riyaˈ ri jolomaj (wiˈaj) ri cˈo pa kawiˈ konojel ri kaniman chic. 	 بلکه در محبت پیروی راستی نموده، در هرچیز ترقی نماییم در او که سر است، یعنی مسیح؛


Xa can ruma cˈa chukaˈ riˈ tek riyin xintzˈibaj el ri wuj ri xintek el chiwe, riche (rixin) chi nikˈalajin wi can yixniman tzij. Riyin nwajoˈ cˈa nwetamaj wi riyix can ninimaj tzij, chare ronojel ri nbin chic el chiwe. 	 زیرا که برای همین نیز نوشتم تادلیل شما را بدانم که در همه‌چیز مطیع می‌باشید.


Chukaˈ ri chicop riˈ xyaˈox (xyaˈ) cˈa kˈij chare chupan ri tiempo riˈ riche (rixin) chi xyacatej y xuchop cˈa chˈaˈoj quiqˈui ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, riche (rixin) chi xeruchˈec. Xyaˈox (xyaˈ) cˈa chukaˈ kˈatbel tzij pa rukˈaˈ riche (rixin) chi can ya ri nubij riyaˈ ri cˈo chi niquiben ri winek; xabachique ta na chi winek astapeˈ ma junan ta ri ye catiˈt quimamaˈ, ma junan ta quitinamit, ma junan ta quichˈabel y ma junan ta quiruwachˈulef. 	 و به وی داده شد که با مقدسین جنگ کند و بر ایشان غلبه یابد؛ و تسلط بر هر قبیله وقوم و زبان و امت، بدو عطا شد.


Yacˈariˈ tek ri winek ri ye ruvecino ri achi riˈ y ri nicˈaj chic winek ri ye tzˈeteyon riche (rixin) chi can moy wi, niquibilaˈ cˈa: ¿La ma ya ta cami achi reˈ ri katzˈeton chi nitzˈuytaj y nucˈutulaˈ limosna? yechaˈ cˈa. 	 پس همسایگان و کسانی که او را پیش از آن در حالت کوری دیده بودند، گفتند: «آیا این آن نیست که می‌نشست و گدایی می‌کرد؟»


Y majun cˈa mozo ri nicowin ta nisamej quiqˈui ye caˈiˈ patrón. Ruma wi nrajoˈ jun chique ri rupatrón, nretzelaj ca ri jun chic. Y wi can sibilaj nunimaj rutzij ri jun, can nretzelaj ri jun chic. Y quecˈariˈ chukaˈ, ri winek ri xa benak ránima chrij ri beyomel, ma nicowin ta nuben ri nrajoˈ ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 هیچ خادم نمی تواند دو آقا را خدمت کند. زیرا یا از یکی نفرت می‌کند و با دیگری محبت، یا با یکی می‌پیوندد و دیگری را حقیر می‌شمارد. خدا و مامونا را نمی توانید خدمت نمایید.


Tek riyoj achiˈaˈ nikaben cˈa orar, y chukaˈ tek nikabij ri rukˈalajsan ri Dios chake, ma tikacuch ta ri kajolon (kawiˈ). Ruma wi queriˈ nikaben, nikakasaj cˈa rukˈij ri jolomaj ri cˈo pa kawiˈ. 	 هرمردی که سرپوشیده دعا یا نبوت کند، سر خود رارسوا می‌نماید.


Y ri Jesús xubij chare: ¿Achique cˈa ruma tek nabij utz chuwe riyin? Ruma majun winek ri utz ta, xa can xu (xe) wi cˈa Jun ri utz y riˈ ya ri Dios. Wi riyit can nawajoˈ cˈa yatapon chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, can queˈanimaj cˈa ri pixaˈ, xchaˈ chare. 	 وی را گفت: «از چه سبب مرا نیکو گفتی و حال آنکه کسی نیکو نیست، جز خدا فقط. لیکن اگربخواهی داخل حیات شوی، احکام را نگاه دار.»


Y ri joyowanic, ri uxlanibel cˈuˈx y ri ajowabel ri nuyaˈ ri Dios, xticˈojeˈ ta cˈa ri pa tak iwánima. Y can pa ruqˈuiyal ta cˈa ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chiwe. 	 رحمت و سلامتی و محبت بر شما افزون باد.


Y riyin nbij chi riyit jabel awetaman ri rupixaˈ ri Dios, chi riyit achi ri cˈo awixjayil ma tacanoj ta jun chic ixok, ma cacamisan ta, ma catelekˈ ta, ma tatzˈuc ta tzij chrij jun chic winek, ma takˈol ta jun winek riche (rixin) chi nawelesaj chare ri xa riche (rixin) riyaˈ; tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ, xchaˈ chare. 	 احکام را می دانی، زنا مکن، قتل مکن، دزدی مکن، شهادت دروغ مده، دغابازی مکن، پدر و مادر خود راحرمت دار.»


Y riyix achiˈaˈ can rucˈamon wi cˈa chi yeˈiwajoˈ ri iwixjaylal, achiˈel ri Cristo xojrajoˈ riyoj ri nibix iglesia chake y ma xupokonaj ta xuyaˈ riˈ pa camic kuma riyoj. 	 ای شوهران زنان خود را محبت نمایید، چنانکه مسیح هم کلیسا را محبت نمود وخویشتن را برای آن داد.


Y ri Jesús xuchop cˈa rukˈalajsaxic chiquiwech ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, ronojel ri ye tzˈibatal ca chrij Riyaˈ chupan ri ruchˈabel ri Dios. Xuchop cˈa el riqˈui ri ye rutzˈiban ca ri Moisés, cˈa riqˈui ri quitzˈiban ca ri nicˈaj chic profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 پس از موسی و سایرانبیا شروع کرده، اخبار خود را در تمام کتب برای ایشان شرح فرمود.


Ri kˈij cˈa tek ri Jesús xuben ri jubaˈ ti chˈabek y xuben chare ri achi moy chi xtzuˈun, can jun uxlanibel kˈij. 	 و آن روزی که عیسی گل ساخته، چشمان او را باز کرد روز سبت بود.


Queriˈ xubij ri Lokˈolaj Espíritu. Rumacˈariˈ tiwetamaj ca riyix, chi ri winek ri ma ye israelitas ta, xapon yan cˈa ri colotajic riche (rixin) ri Dios quiqˈui. Riyeˈ can niquicˈaxaj wi ri chˈabel ri takon pe chique. 	 پس بر شما معلوم باد که نجات خدا نزد امت‌ها فرستاده می‌شود و ایشان خواهندشنید.»


Y ri ye rudiscípulos ri Jesús xquicˈutuj cˈa chare chi achique cˈa ri nrajoˈ nukˈalajsaj chiquiwech riqˈui re jun cˈambel tzij reˈ. 	 پس شاگردانش از او سوال نموده، گفتند که «معنی‌این مثل چیست؟»


Ri Dios xojrucol chupan ri kamac, y xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi nikacˈuaj jun lokˈolaj cˈaslen. Y ronojel reˈ xuben, ma ruma ta chi cˈo utz ri kabanon riyoj, xa can ruma ri rutzil Riyaˈ y ruma chukaˈ can queriˈ ruchˈobon pe chikij. Ojer ca tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, ri Dios xuchˈob yan chi nuyaˈ ri rutzil chake riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 که ما را نجات داد و به دعوت مقدس خواند نه به حسب اعمال ما بلکه برحسب اراده خود و آن فیضی که قبل ازقدیم الایام در مسیح عیسی به ما عطا شد.


Yacˈariˈ tek jun cˈa chique ri rudiscípulos, ri Andrés rubiˈ, ri rachˈalal ri Simón Pedro, xubij: 	 یکی از شاگردانش که اندریاس برادر شمعون پطرس باشد، وی را گفت:


Y ri Natán, rucˈajol ca ri David, y ri David rucˈajol ca ri Isaí, y ri Isaí rucˈajol ca ri Obed, y ri Obed rucˈajol ca ri Booz, y ri Booz rucˈajol ca ri Salmón, y ri Salmón rucˈajol ca ri Naasón. 	 ابن یسی، بن عوبید، بن بوعز، بن شلمون، بن نحشون،


Y re ruwachˈulef y ri caj re yekatzˈet wacami, ri Dios can rubin chic chi ye yaquel apo riche (rixin) chi yecˈat pa kˈakˈ tek xtapon ri kˈij tek ri Dios xtukˈet tzij y xtuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ri winek ri xa itzel quicˈaslen. 	 لکن آسمان و زمین الان به همان کلام برای آتش ذخیره شده و تا روز داوری و هلاکت، مردم بی‌دین نگاه داشته شده‌اند.


Y yacˈariˈ tek ri lajuj kˈopojiˈ riˈ, ri ye oyobeyon riche (rixin) ri cˈajol ri xticˈuleˈ, chanin cˈa xeyacatej y xquibanalaˈ ruchojmil ri quilámpara. 	 پس تمامی آن باکره‌ها برخاسته، مشعلهای خود را اصلاح نمودند.


Yacˈa ri Abraham xubij chare: Wi can ma niquinimaj ta ri ruchˈabel ri Dios ri rutzˈiban ca ri Moisés, ni ma niquinimaj ta chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri chˈabel riˈ ojer ca, cˈa ta cˈa chi xtiquinimaj jun ri nicˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ. 	 وی را گفت هرگاه موسی و انبیا را نشنوند اگر کسی از مردگان نیزبرخیزد، هدایت نخواهند پذیرفت.»


Yacˈa ri Agripa xubij chare ri Pablo: Riyit nachˈob chi chanin naben chuwe chi yinoc chukaˈ jun chique ri yeniman riche (rixin) ri Cristo. 	 اغریپاس به پولس گفت: «به قلیل ترغیب می‌کنی که من مسیحی بگردم؟»


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin cˈo cˈa chukaˈ jun ri nwajoˈ ncˈutuj chiwe, y wi riyix xtibij chuwe, riyin chukaˈ xtinbij cˈa chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yenbanalaˈ quereˈ. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «من نیز از شما سخنی می‌پرسم. اگرآن را به من گویید، من هم به شما گویم که این اعمال را به چه قدرت می‌نمایم:


Riyix can sibilaj wi icukuban icˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, can qˈuiy wi cˈa naˈoj cˈo iwuqˈui; y tek riyix nibij ri naˈoj riˈ jabel cˈa rubixic niben chare, can nitij ikˈij chi niben utzilaj samaj y queriˈ chukaˈ chi yojiwajoˈ. Pero rajawaxic chi tiqˈuiy ri utzil iwuqˈui riche (rixin) chi yeˈitoˈ ri nicˈaj chic kachˈalal ri can nicˈatzin quitoˈic. 	 بلکه چنانکه درهرچیز افزونی دارید، در ایمان و کلام و معرفت وکمال اجتهاد و محبتی که با ما می‌دارید، در این نعمت نیز بیفزایید.


¿Y wacami achique nibij riyix? ¿La más ta cˈa utz ri kacˈaslen riyoj israelitas que chuwech ri quicˈaslen ri ma ye israelitas ta? Ma que ta riˈ. Xkabij yan ka, chi quinojel winek, chi israelitas y ma ye israelitas ta, quinojel ye kajnek chuxeˈ ri mac. 	 پس چه گوییم؟ آیا برتری داریم؟ نه به هیچ وجه! زیرا پیش ادعا وارد آوردیم که یهود ویونانیان هر دو به گناه گرفتارند.


Ronojel cˈa reˈ, can ntajin chic rubanic, can achiˈel nubij ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios: Yinquetzelaj y xa ma kˈalaj ta achique ruma, ruma majun numac. Quecˈariˈ ri tzˈibatajnek ca. 	 بلکه تا تمام شودکلامی که در شریعت ایشان مکتوب است که "مرابی سبب دشمن داشتند."


Nkˈaxan pe tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri winek, y cˈa yitajin na chukˈaxaxic cˈa wacami. Y chukaˈ riyit awetaman ronojel ri xban chuwe chupan ri oxiˈ tinamit, ri Antioquía, ri Iconio y ri Listra. Ronojel cˈa riˈ ncochˈon pe. Y chupan ronojel riˈ ri Ajaf can yin rucolon wi pe. 	 وزحمات و آلام مرا مثل آنهایی که در انطاکیه وایقونیه و لستره بر من واقع شد، چگونه زحمات راتحمل می‌نمودم و خداوند مرا از همه رهایی داد.


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley: ¡Juyiˈ oc chukaˈ iwech riyix! ruma nimaˈk tak ejkaˈn niyalaˈ chiquikul ri winek ri can cˈayef (cuesta) quicˈuaxic. Ri ejkaˈn riˈ xaxu (xaxe) wi cˈa chiquikul ri winek niyaˈ wi, y riyix ni xa ta jun ti ruwiˈ ikˈaˈ nisiloj riche (rixin) chi nicˈuaj ta ri ejkaˈn ri nibij ri cˈo chi niquicˈuaj ri winek. 	 گفت «وای بر شما نیز‌ای فقها زیرا که بارهای گران را بر مردم می‌نهید و خود بر آن بارها، یک انگشت خود را نمی گذارید.


Y chiriˈ sibilaj xquicot ri iwánima wuma riyin. Can xkˈalajin cˈa chi sibilaj xiniwajoˈ. Y riyin wetaman chi wi xa ta can cˈo xcˈatzin wi riche (rixin) chi xiwelesaj ta ri runakˈ tak iwech, riche (rixin) chi xiyaˈ ta chuwe riyin, riyix can ta xiben. ¿Y acuchi (achique) cˈa xbe wi ri quicoten riˈ ri xcˈojeˈ iwuqˈui pa nabey mul? 	 پس کجا است آن مبارک بادی شما؟ زیرا به شما شاهدم که اگرممکن بودی، چشمان خود را بیرون آورده، به من می‌دادید.


Wacami tibij na cˈa chuwe: ¿Achique cami ri más cˈayef (cuesta) rubanic nichˈob riyix? ¿La ya cami ri nbij chare re achi reˈ chi ri rumac xecuyutej yan, o ya ri nbij chare: Cayacatej y cabiyin el? 	 زیرا کدام سهل تراست، گفتن اینکه گناهان تو آمرزیده شد یا گفتن آنکه برخاسته بخرام؟


Quecˈariˈ ri yoj oconek chic ruchˈacul ri Cristo. Can yoj rutzˈakat cˈa chic ri chˈaculaj riˈ. 	 اما شما بدن مسیح هستید و فرد اعضای آن می‌باشید.


Ri winek cˈa ri quimolon apo quiˈ chiriˈ, tek xquitzˈet chi ri achi siquirnek xpaˈeˈ el, xquimey; ruma majun bey cˈa quitzˈeton ta chi nibanatej ta queriˈ. Y ri winek riˈ xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios; ruma ruyaˈon pe ri jun nimalaj uchukˈaˈ riˈ chique ri winek. 	 و آن گروه چون این عمل را دیدند، متعجب شده، خدایی راکه این نوع قدرت به مردم عطا فرموده بود، تمجیدنمودند.


Can ma nwil ta cˈa achique nben, ruma pa nicˈaj yincˈo wi; chukaˈ nchˈob wi nyaˈ ca re ruwachˈulef y yibecˈojeˈ riqˈui ri Cristo, sibilaj jabel xtibenbanaˈ chilaˈ. 	 زیرادر میان این دو سخت گرفتار هستم، چونکه خواهش دارم که رحلت کنم و با مسیح باشم، زیرااین بسیار بهتر است.


Tek xka yan cˈa ka ri kˈij chupan ri jun kˈij riˈ, quinojel cˈa ri winek riche (rixin) ri tinamit, ri yecˈo yawaˈiˈ quiqˈui, xequicˈualaˈ apo chuwech ri Jesús. Ri yawaˈiˈ ri xequicˈualaˈ apo ri winek riˈ, jalajoj cˈa ruwech yabil ri ntoc chique. Y ri Jesús xuyaˈ cˈa rukˈaˈ pa quiwiˈ chiquijujunal ri yawaˈiˈ y xerucˈachojsaj cˈa el. 	 و چون آفتاب غروب می‌کرد، همه آنانی که اشخاص مبتلا به انواع مرضها داشتند، ایشان را نزد وی آوردند و به هر یکی از ایشان دست گذارده، شفا داد.


Ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon cˈa ri jucˈan chic ruchiˈ choy, ri chiriˈ pa jun lugar ri Gadara rubiˈ, ri cˈo apo chuwech ri Galilea. 	 و به زمین جدریان که مقابل جلیل است، رسیدند.


Riyix iwetaman, chi xa ta ri rajaf jun jay nretamaj ajan (jampeˈ) napon ri alekˈom pa rachoch, ri rajaf ri jun jay riˈ nicˈaseˈ ta riche (rixin) chi nuchajij ri rachoch, y man ta nuyaˈ kˈij chare ri alekˈom chi nelekˈ el pa rachoch. 	 لیکن این را بدانید که اگر صاحب‌خانه می‌دانست در چه پاس از شب دزد می‌آید، بیدارمی ماند و نمی گذاشت که به خانه‌اش نقب زند.


Wacami riyin yiquicot ntij pokonal iwuma riyix. Ruma riyin cˈo chi nkˈaxaj na nicˈaj chic tijoj pokonal, riche (rixin) chi queriˈ can xtinkˈaxaj chukaˈ riyin ri pokonal ri xukˈaxaj ri Cristo. Re pokonal reˈ nkˈaxaj ruma ri iglesia. Y ri iglesia riˈ yoj cˈa riyoj ri kaniman chic y can yoj achiˈel ruchˈacul ri Cristo. 	 الان از زحمتهای خود در راه شما شادی می‌کنم و نقصهای زحمات مسیح را در بدن خودبه‌کمال می‌رسانم برای بدن او که کلیسا است،


Yacˈariˈ tek ri rey xubij chique ri rumozos: Tiximaˈ el rukˈaˈ raken re jun achi re xa ma xucusaj ta ri tziek ri nicˈatzin tek cˈo jun cˈulanen y jeˈicˈakaˈ cˈa ca quelaˈ pa kˈekuˈm ri acuchi (achique) xtokˈ wi y xtukachˈachˈej rey. 	 آنگاه پادشاه خادمان خود را فرمود: "این شخص را دست و پا بسته بردارید و در ظلمت خارجی اندازید، جایی که گریه و فشار دندان باشد."


Ma queˈacˈul ta tzij ri xa ma riqˈui ta ri Dios ye petenak wi, tzij ri xa ye ri rijitaˈk tak ixokiˈ ye tzˈucuyun pe, tzij ri xa quiche (quixin) ri majun quinaˈoj. Riyit xa can tatijaˈ akˈij chi nacˈuaj jun utzilaj cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. 	 لیکن از افسانه های حرام عجوزهااحتراز نما و در دینداری ریاضت بکش.


Y ri Félix xubij cˈa chare ri capitán chi can tuchajij chi utz ri Pablo, pero chukaˈ tuyaˈ jubaˈ kˈij chare chi ntel jubaˈ. Y ma querukˈet ta ri yeˈapon riqˈui riche (rixin) chi nbequibanaˈ ca jun utzil chare o nbequitzˈetaˈ ca. 	 پس یوزباشی را فرمان داد تا پولس را نگاه دارد و او را آزادی دهد واحدی از خویشانش را از خدمت و ملاقات اومنع نکند.


Y tek riyin xquijotobex chuwech cruz, ri winek can xquepe cˈa wuqˈui; ruma riyin can xquisamej pa tak cánima, xchaˈ. 	 و من اگر از زمین بلند کرده شوم، همه را به سوی خود خواهم کشید.»


Ruma ri ruchˈabel ri Dios can cˈo rucˈaslen, y cˈo ruchukˈaˈ. Can sibilaj qˈuiy ri nicowin nuben, que chuwech jun espada ri can pa caˈiˈ cˈo wi rey. Ruma ri ruchˈabel ri Dios napon cˈa pa ránima y pa ruˈespíritu ri winek y nunicˈoj ronojel ri nuchˈob y ri nurayij. Y napon cˈa chupan ri bak y ri acuchi (achique) quitunun wi quiˈ. Can más wi ruchukˈaˈ que chuwech ronojel espada ri can pa caˈiˈ cˈo wi rey. 	 زیرا کلام خدا زنده و مقتدر و برنده تر است ازهر شمشیر دودم و فرورونده تا جدا کند نفس وروح و مفاصل و مغز را و ممیز افکار و نیتهای قلب است،


Chikajujunal tikatzuˈ ka kiˈ riqˈui ri yekabanalaˈ. Ruma wi can utz ri yekabanalaˈ, can rucˈamon cˈa chi niquicot ri kánima riqˈui ri yekabanalaˈ. Y ma nicˈatzin ta chi nikatzuˈ ri yerubanalaˈ jun chic kachˈalal. 	 اما هرکس عمل خودرا امتحان بکند، آنگاه فخر در خود به تنهایی خواهد داشت نه در دیگری،


Rumariˈ ri tinamit caˈiˈ cˈa rubanon, ruma nicˈaj yecˈo quiqˈui ri israelitas ri ma quiniman ta, y ri nicˈaj chic yecˈo quiqˈui ri apóstoles. 	 و مردم شهر دو فرقه شدند، گروهی همداستان یهود و جمعی با رسولان بودند.


Y ri Moisés xubij cˈa chukaˈ chique ri aj Israel ri tiempo riˈ: Ri Kajaf Dios xtuyec cˈa pe jun profeta chiquicojol ri kachˈalal aj Israel, achiˈel rubanon chuwe riyin y ya cˈa riyaˈ ri xtikˈalajsan ri ruchˈabel. Tiwacˈaxaj cˈa ri xtubij chiwe. Quecˈariˈ xubij ca ri Moisés chique. 	 این همان موسی است که به بنی‌اسرائیل گفت: "خدا نبی‌ای را مثل من از میان برادران شما برای شما مبعوث خواهد کرد. سخن او را بشنوید."


Y ri Eliaquim, rucˈajol ca ri Melea, y ri Melea rucˈajol ca ri Mainán, y ri Mainán rucˈajol ca ri Matata, y ri Matata rucˈajol ca ri Natán. 	 ابن ملیا، بن مینان، بن متاتا بن ناتان، بن داود،


Y riyaˈ xubij: Riyin ya ri César ri nwajoˈ chi nikˈato tzij pa nuwiˈ, xchaˈ. Y rumariˈ tek riyin cˈa nuyaˈon na pa cárcel, y cˈa ya tek xquicowin, cˈa yariˈ tek xtintek el pa Roma chuwech ri César, xchaˈ ri Festo. 	 ولی چون پولس رفع دعوی کرد که برای محاکمه اوغسطس محفوظ ماند، فرمان دادم که او را نگاه بدارند تا او را به حضورقیصر روانه نمایم.»


Y yacˈariˈ tek ri rudiscípulos xquibij chare: Ajaf, wi ri Lázaro xa warnek, xa can xticˈachoj wi cˈa riˈ, xechaˈ. 	 شاگردان اوگفتند: «ای آقا اگر خوابیده است، شفا خواهدیافت.»


Riyix xa caˈiˈ cˈa ipalej, ruma jabel iwetaman nitzuˈ achique nuben ruwech ri caj y jabel chukaˈ iwetaman achique ri nipe xaxu (xaxe wi) riqˈui nitzuˈ achique rubanon re ruwachˈulef. ¿Achique cˈa ruma tek can ma niwetamaj ta chukaˈ achique tiempo re yojcˈo wi wacami? 	 ای ریاکاران، می‌توانید صورت زمین و آسمان راتمیز دهید، پس چگونه این زمان رانمی شناسید؟


Y chupan cˈa ri jun achiˈel achicˈ ri xinben, ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, ri ángel ri xochˈo wuqˈui xirucˈuaj cˈa pa ruwiˈ jun nimalaj juyuˈ ri nej jotol chicaj, y chiriˈ cˈa yojcˈo wi tek xucˈut chinuwech ri lokˈolaj tinamit Jerusalem ruchapon nika pe chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 آنگاه مرا در روح، به کوهی بزرگ بلند برد و شهر مقدس اورشلیم را به من نمود که از آسمان از جانب خدا نازل می‌شود،


Nben ronojel riˈ ruma nwajoˈ chi ye qˈuiy ta yeniman ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, y riche (rixin) chi junan nikacˈul ri utzil ri yerucˈom pe ri lokˈolaj chˈabel riˈ. 	 اما همه کار را بجهت انجیل می‌کنم تا در آن شریک گردم.


Riyix patrón, can xu (xe wi) cˈa ri utz y ri choj tibanaˈ quiqˈui ri imozos ruma toka chiˈicˈuˈx chi riyix chukaˈ cˈo jun Iwajaf chilaˈ chicaj. 	 ای آقایان، با غلامان خود عدل و انصاف رابه‌جا آرید، چونکه می‌دانید شما را نیزآقایی هست در آسمان.


Chukaˈ tabij chique chi ma tiquiyaˈ ta quixquin chare ri nitzijox chiquij ri winek ri xecˈojeˈ ojer ca y ri nicˈaj chic tzij ri xa choj ye tzˈucutajnek pe. Tzij achiˈel riˈ can yecˈo pe y majun bey xqueqˈuis ta. Yetzijolox, pero xa niquisukˈ kanaˈoj. Y xa ma yojquitoˈ ta riche (rixin) chi yojqˈuiy chupan ri kacˈaslen riqˈui ri Dios, cˈaslen riche (rixin) ri kacukbel cˈuˈx riqˈui Riyaˈ. Yacˈareˈ nbij chawe. 	 و افسانه‌ها ونسب نامه های نامتناهی را اصغا ننمایند که اینهامباحثات را نه آن تعمیر الهی را که در ایمان است پدید می‌آورد.


Ruma wi xa majun rejkalen nuben chare ri rutijic ri caxlan wey y ri rukumic ri ruyaˈal uva ri ninatabej ri rucamic ri Ajaf Jesucristo, can cˈo wi rucˈayewal nika pa ruwiˈ. 	 زیرا هرکه می‌خورد و می‌نوشد، فتوای خود را می‌خورد و می‌نوشد اگر بدن خداوند را تمییز نمی کند.


¿Achique cˈa ri xbeˈitzˈetaˈ riyix chiriˈ? ¿La xitzˈet cami riyix jun achi ri jabel tak tziek ye rucusan? Ma que ta riˈ. Ruma ri achiˈaˈ ri ye quicusalon jabel tak tziek y cˈo ronojel quiqˈui, riyeˈ can pa tak cachoch reyes yecˈojeˈ wi. 	 بلکه بجهت دیدن چه بیرون رفتید، آیا کسی را که به لباس نرم ملبس باشد؟ اینک آنانی که لباس فاخر می‌پوشندو عیاشی می‌کنند، در قصرهای سلاطین هستند.


Ri ancianos riche (rixin) ri iglesia ri can jabel quicˈuaxic niquiben chique ri kachˈalal, can utz wi chi niyaˈox (nyaˈ) quikˈij y niyaˈox (nyaˈ) ri nicˈatzin chique cuma ri kachˈalal. Pero reˈ, más niyaˈox (nyaˈ) chique ri yecowin chukaˈ niquitzijoj y niquicˈut ri ruchˈabel ri Dios. 	 کشیشانی که نیکو پیشوایی کرده‌اند، مستحق حرمت مضاعف می‌باشند، علی الخصوص آنانی که در کلام و تعلیم محنت می‌کشند.


Y wi queriˈ naben can jabel cˈa ruwaˈakˈij, ruma ri winek ri xeˈasiqˈuij (xeˈawoyoj), ma yecowin ta niquiyaˈ rajel ruqˈuexel chawe. Yacˈa riyit xtacˈul ri rajel ruqˈuexel, tek junan xcacˈastej el quiqˈui ri chojmilaj tak winek, xchaˈ ri Jesús. 	 که خجسته خواهی بود زیرا ندارندکه تو را عوض دهند و در قیامت عادلان، به توجزا عطا خواهد شد.»


Y riyix xa juyiˈ oc cˈa iwech tek ninimirisex ikˈij cuma ri winek ri xa ma ye riche (rixin) ta ri Dios. Ruma can queriˈ chukaˈ xquiben ri quiteˈ quitataˈ riyeˈ, ruma ri quiteˈ quitataˈ riyeˈ xquinimirisaj quikˈij ri xebin chi ye profetas y xa ma kitzij ta chi ye profetas. 	 وای بر شما وقتی که جمیع مردم شما راتحسین کنند، زیرا همچنین پدران ایشان با انبیای کذبه کردند.


Y tek ri Pablo xubij queriˈ chique ri rech aj Israel, xebe y can xquichˈojilaˈ cˈa chiquiwech. 	 چون این را گفت یهودیان رفتند و بایکدیگر مباحثه بسیار می‌کردند.اما پولس دوسال تمام در خانه اجاره‌ای خود ساکن بود و هرکه به نزد وی می‌آمد، می‌پذیرفت.


Pero tek ri Jesús xracˈaxaj queriˈ, xupiscolij riˈ y xerutzuˈ ri nicˈaj chic rudiscípulos y cˈacˈariˈ xubij chare ri Pedro: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás, ruma ma utz ta ri nachˈob. Ruma ri nachˈob riyit xa can junan riqˈui ri niquichˈob ri winek y xa ma ya ta ri nrajoˈ ri Dios ri nachˈob. 	 اما او برگشته، به شاگردان خودنگریسته، پطرس را نهیب داد و گفت: «ای شیطان از من دور شو، زیرا امور الهی را اندیشه نمی کنی بلکه چیزهای انسانی را.»


Ri Abraham ri tataˈaj iwuche (iwixin) riyix sibilaj cˈa xquicot ránima ri ojer ca, tek xkˈax chuwech chi cˈo chi nutzˈet na ri nukˈij. Y riyaˈ can xutzˈet na wi, y rumariˈ sibilaj cˈa xquicot ránima, xchaˈ ri Jesús. 	 پدر شما ابراهیم شادی کرد براینکه روز مرا ببیند و دید و شادمان گردید.»


Yacˈa ri José ri nbeˈoc rachijil ri María, can jun chojmilaj winek wi; y man cˈa xrajoˈ ta xuyaˈ (xutzek) ruqˈuix ri María chiquiwech ri winek, rumariˈ xrajoˈ chi man ta ninabex chi nuyaˈ ca. 	 و شوهرش یوسف چونکه مرد صالح بود ونخواست او را عبرت نماید، پس اراده نمود او رابه پنهانی رها کند.


Y yacˈa tek ri Pablo rutzˈeton chic ri jun achiˈel achicˈ riˈ, yacˈariˈ tek konojel xkachojmirisaj kiˈ riche (rixin) chi xojbe cˈa pa Macedonia, ruma xkˈax chkawech chi xkˈalajsex chuwech ri Pablo chi ri Dios yojrusiqˈuij (yojroyoj) riche (rixin) chi yojbe cˈa quiqˈui ri aj Macedonia riche (rixin) chi nikatzijoj chique ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 چون این‌رویا را دید، بی‌درنگ عازم سفرمکادونیه شدیم، زیرا به یقین دانستیم که خداوندما را خوانده است تا بشارت بدیشان رسانیم.


Ruma ri winek sibilaj ye qˈuiy. Y xaxu (xaxe wi) ri achiˈaˈ yecˈo achiˈel xa wuˈoˈ mil. Y ri Jesús xubij chique ri ye rudiscípulos: Tibij chique re winek reˈ chi quetzˈuyeˈ pa tak moc y chi nicˈaj tak ciento tiquicˈuaj quiˈ, xchaˈ chique. 	 زیرا قریب به پنجهزار مرد بودند. پس به شاگردان خود گفت که ایشان را پنجاه پنجاه، دسته دسته، بنشانند.»


Y chukaˈ ri camic can ma xtapon ta chic quiqˈui, ruma xqueˈoc achiˈel ri ángeles y chukaˈ ye ralcˈual ri Dios ruma ye cˈastajnek chic el. 	 زیرا ممکن نیست که دیگربمیرند از آن جهت که مثل فرشتگان و پسران خدامی باشند، چونکه پسران قیامت هستند.


Ri Onésimo xel cˈa pe jun caˈiˈ oxiˈ kˈij awuqˈui. Pero ma xu (xe) ta wi kˈaxon xucˈom pe chawe; riqˈui jubaˈ xa cˈo utz ri xucˈom pe chawe, ruma re wacami xtitzolin chic jun bey awuqˈui y majun bey chic xtanmej ta pe. 	 زیرا که شاید بدین جهت ساعتی از توجدا شد تا او را تا به ابد دریابی.


Y riyix ri can riqˈui chi niben ri nubij ri ley niwajoˈ chi yixtzˈetetej ruma ri Dios chi majun imac, wi queriˈ, xa can yix elenak pe riqˈui ri Cristo, y chukaˈ iyaˈon chic ca ri rutzil ri Dios. 	 همه شما که از شریعت عادل می‌شوید، از مسیح باطل و از فیض ساقطگشته‌اید.


Rumacˈariˈ xequitoj nicˈaj winek riche (rixin) chi queriˈ tiquibij chi xquicˈaxaj chi ri Esteban itzel xchˈo chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés y chrij chukaˈ ri Dios. 	 پس چند نفررا بر این داشتند که بگویند: «این شخص راشنیدیم که به موسی و خدا سخن کفرآمیزمی گفت.»


Y tek xicˈojeˈ iwuqˈui, xinnaˈ chi nuyonil ka riyin ma yicowin ta nben ri rusamaj ri Dios chicojol. Y rumariˈ xinxibij wiˈ y hasta xibarbot (xibaybot). 	 و من در ضعف وترس و لرزش بسیار نزد شما شدم،


y xubij cˈa chique: Tiyaˈ cˈa chuwe la uchukˈaˈ laˈ, riche (rixin) chi queriˈ tek riyin nyaˈ cˈa nukˈaˈ pa ruwiˈ xabachique winek, xtucˈul ta cˈa chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, xchaˈ chique. 	 گفت: «مرا نیز این قدرت دهید که به هرکس دست گذارم، روح‌القدس را بیابد.»


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xuyuk apo rukˈaˈ y xuchop apo ri achi ri cˈo ri itzel yabil chrij y xubij chare: Nwajoˈ chi yacˈachoj. Tiqˈuis cˈa el re yabil reˈ chawij, xchaˈ chare. Y can xu (xe) wi xubij queriˈ ri Jesús, ri achi xchˈajchˈojir chare ri ruyabil. 	 عیسی دست آورده، او را لمس نمود و گفت: «می‌خواهم؛ طاهر شو!» که فور برص او طاهرگشت.


Ruma chi ri can cˈo qˈuiy riqˈui, xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa más chare y queriˈ qˈuiy ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare. 	 زیرا هر‌که دارد بدو داده شود و افزونی یابد. اما کسی‌که ندارد آنچه دارد هم از او گرفته خواهد شد.


Y chiquicojol cˈa quinojel ri ixokiˈ riˈ, cˈo cˈa ri María Magdalena, cˈo ri María ri quiteˈ ri Jacobo y ri José, y cˈo chukaˈ apo ri rixjayil ri Zebedeo, ri quiteˈ ri Jacobo y ri Juan. 	 که از آن جمله، مریم مجدلیه بود و مریم مادر یعقوب ویوشاء و مادر پسران زبدی.


Ye rukasan ri nimaˈk aj kˈatbel tak tzij, y ye runimirisan ri xa majun quikˈij. 	 جباران را از تختها به زیر افکند. وفروتنان را سرافراز گردانید.


Y xpe cˈa jun achi ri cˈo jun itzel yabil chrij, y ri yabil riˈ lepra rubiˈ. Ri achi riˈ xxuqueˈ xmajeˈ ka chuwech ri Jesús y xubij cˈa chare: Ajaf, wi riyit nawajoˈ yinacˈachojsaj chare re nuyabil, can yicˈachoj wi cˈa riˈ, ruma riyin wetaman chi can yacowin wi, xchaˈ. 	 که ناگاه ابرصی آمد و او را پرستش نموده، گفت: «ای خداوند اگربخواهی، می‌توانی مرا طاهر سازی.»


Y tek ri ye wuˈoˈ kˈopojiˈ riˈ cˈariˈ ye benak chulokˈic ri aceite, yacˈariˈ tek xocˈulun ri cˈajol ri xticˈuleˈ. Ri wuˈoˈ kˈopojiˈ ri can yecˈo wi apo chiriˈ coyoben ri cˈajol ri xticˈuleˈ, xeˈoc cˈa pa jay acuchi (achique) niban wi ri cˈulanen. Y tek can ye oconek chic cˈa apo quinojel ri ye benak, xtzˈapix cˈa ca ruchiˈ ri jay. 	 و درحینی که ایشان بجهت خرید می‌رفتند، داماد برسید و آنانی که حاضر بودند، با وی به عروسی داخل شده، در بسته گردید.


Ri Dios can nucˈut cˈa chkawech chi xabachique winek ri rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Jesucristo y can runiman, majun cˈa rumac nitzˈetetej ruma ri Dios. Y can junan cˈa nuben chake konojel. 	 یعنی عدالت خدا که بوسیله ایمان به عیسی مسیح است، به همه و کل آنانی که ایمان آورند. زیرا که هیچ تفاوتی نیست،


Y can ruraybel wi cˈa ri Dios chi xukˈalajsaj ri Jesucristo ri Rucˈajol chinuwech; riche (rixin) chi nbentzijoj ri Jesucristo chique ri nicˈaj chic winek ri ma ye israelitas ta. Y tek ri Dios rukˈalajsan chic cˈa ri Jesucristo chinuwech, ma xbenwacˈaxaj ta rutzijol riqˈui jun chic winek riche (rixin) chi xinwetamaj más chrij ri Cristo. 	 که پسر خود را در من آشکار سازد تا در میان امت‌ها بدو بشارت دهم، در آنوقت با جسم و خون مشورت نکردم،


Ri ka‑Dios riyoj israelitas can xeruchaˈ cˈa ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, y xuben cˈa chique chi xeˈoc jun nimalaj tinamit tek can cˈa yecˈo na chiriˈ pan Egipto, ruwachˈulef ri xa ma quiche (quixin) ta riyeˈ. Ri Dios can riqˈui cˈa ri ruchukˈaˈ xerelesaj pe chiriˈ. 	 خدای این قوم، اسرائیل، پدران ما را برگزیده، قوم را در غربت ایشان در زمین مصر سرافراز نمود و ایشان را به بازوی بلند از آنجا بیرون آورد؛


Ruma ri uchukˈaˈ ri nikacusaj riyoj riche (rixin) chi nikaben chˈaˈoj riqˈui ri itzel, ma kachukˈaˈ ta riyoj, xa can riqˈui ri Dios petenak wi ri nimalaj uchukˈaˈ riˈ ri can nicowin wi nukasaj ri nimaˈk itzel tak naˈoj ri yeruyaˈ ri itzel pa quijolon ri winek. 	 زیرا اسلحه جنگ ما جسمانی نیست بلکه نزد خدا قادر است برای انهدام قلعه‌ها،


Y yacˈariˈ tek ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi ri rupan ri rachoch ri Dios xel pa caˈiˈ. Xuchop pe cˈa pa ruwiˈ y xbeqˈuis cˈa chuxeˈ ka. Chukaˈ ri ruwachˈulef can xsilon cˈa y ri nimaˈk tak abej xepax. 	 که ناگاه پرده هیکل از سر تا پا دو پاره شد و زمین متزلزل وسنگها شکافته گردید،


Can achiˈel nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek ri Jesús xubij chare ri Dios: Ajaf Dios, riyin xtintzijoj cˈa ri abiˈ chique ri wachˈalal. Xtinbixaj ri abiˈ quiqˈui ri niquimol quiˈ riche (rixin) chi niquiyaˈ akˈij. 	 چنانکه می‌گوید: «اسم تو را به برادران خود اعلام می‌کنم و در میان کلیساتو را تسبیح خواهم خواند.»


Wachˈalal, ri sibilaj yatinwajoˈ, nbij cˈa chawe: Ma tatzekelbej ta ri xa ma utz ta. Xa tatzekelbej ri utz. Ruma ri nibano ri utz, can riche (rixin) cˈa ri Dios. Yacˈa ri nibano ri xa ma utz ta, ma retaman ta ruwech ri Dios. 	 همه مردم و خود راستی نیز بردیمتریوس شهادت می‌دهند و ما هم شهادت می‌دهیم و آگاهید که شهادت ما راست است.


Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. Yacˈa ri Dios xukˈalajsaj yan cˈa chkawech riyoj ruma ri Lokˈolaj Espíritu ri rutakon pe. Ruma ri Lokˈolaj Espíritu can retaman wi ronojel; retaman hasta ronojel ri nuchˈob ri Dios. 	 اما خدا آنهارا به روح خود بر ما کشف نموده است، زیرا که روح همه‌چیز حتی عمقهای خدا را نیز تفحص می‌کند.


Y ri rox ángel xberutixaˈ cˈa ca ri rucˈuan el chupan ri vaso pa quiwiˈ ri raken tak yaˈ y pa quiwiˈ ri ralaxbel (rutzˈucbel) tak yaˈ. Y ri yaˈ riˈ xpotej chi quicˈ. 	 و سومین پیاله خود را در نهرها و چشمه های آب ریخت و خون شد.


Pero ri Pablo xurek apo ruchiˈ y xubij chare: Ma tacamisaj ta awiˈ, xa yojcˈo konojel waweˈ, xchaˈ. 	 اما پولس به آواز بلندصدا زده، گفت: «خود را ضرری مرسان زیرا که ماهمه در اینجا هستیم.»


Wech aj Israel, ri jun ka‑rey ri xcˈojeˈ ojer ca ri xubiniˈaj David, rutzˈiban cˈa ca ri chˈabel ri xeruyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu pa ránima. Chupan cˈa ri wuj ri rutzˈiban ca riyaˈ, cˈo cˈa ri nubij chrij ri Judas ri xoc ucˈuey bey quiche (quixin) ri winek ri xebe chuchapic ri Jesús. Can queriˈ wi cˈa cˈo chi xbanatej. 	 «ای برادران، می‌بایست آن نوشته تمام شود که روح‌القدس از زبان داودپیش گفت درباره یهودا که راهنما شد برای آنانی که عیسی را گرفتند.


Pero ketaman chi can majun winek ri nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac xaxu (xaxe wi) riqˈui chi nuben ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. Xa can rajawaxic chi nikanimaj ri Jesucristo riche (rixin) chi queriˈ yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. Rumariˈ tek ma xu (xe) ta wi ri ma ye israelitas ta ri ye nimayon ri Jesucristo, xa can queriˈ chukaˈ riyoj israelitas, kaniman ri Jesucristo riche (rixin) chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. Ma ya ta cˈa chi nikaben ri nubij chupan ri ley ri nibano chake chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 اما چونکه یافتیم که هیچ‌کس ازاعمال شریعت عادل شمرده نمی شود، بلکه به ایمان به عیسی مسیح، ما هم به مسیح عیسی ایمان آوردیم تا از ایمان به مسیح و نه از اعمال شریعت عادل شمرده شویم، زیرا که از اعمال شریعت هیچ بشری عادل شمرده نخواهد شد.


Xpe ri Jesús xubij cˈa apo chique: Ticˈakaˈ ka ri yaˈl chapabel car re quereˈ pa rajquikˈaˈ ri jucuˈ y can yecˈo cˈa car xqueˈichop, xchaˈ. Y ri discípulos can yacˈariˈ xquiqˈuek ka ri yaˈl chapabel car pa yaˈ. Y can ma yecowin ta chic niquelesaj pe ri yaˈl pa yaˈ, ruma can sibilaj ye qˈuiy car ri xquiyaˈ pe quiˈ. 	 بدیشان گفت: «دام را به طرف راست کشتی بیندازید که خواهید یافت.» پس انداختند و ازکثرت ماهی نتوانستند آن را بکشند.


Ronojel re chˈabel reˈ can kitzij wi, y yecˈareˈ ri nwajoˈ chi can cukul acˈuˈx chubixic chi can kitzij wi ri nabij riche (rixin) chi queriˈ ri quiniman ri Dios can niquitij ta quikˈij chi niquiben utzilaj tak samaj, ruma reˈ utz y nicˈatzin chique quinojel ri winek. 	 این سخن امین است و در این امور می‌خواهم تو قدغن بلیغ فرمایی تا آنانی که به خدا ایمان آورند، بکوشند که در اعمال نیکو مواظبت نمایند، زیرا که این امور برای انسان نیکو و مفیداست.


Tabij chique ri kachˈalal chi tiquinimaj ronojel reˈ, riche (rixin) chi niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen, y riqˈui riˈ majun tzij ri nibix ta chiquij. 	 و به این معانی امر فرما تا بی‌ملامت باشند.


Y queriˈ chukaˈ can xtuyaˈ kˈatbel tzij pa quikˈaˈ riche (rixin) chi yequicˈachojsaj yawaˈiˈ, y riche (rixin) chi yecowin yequelesalaˈ itzel tak espíritu. 	 وایشان را قدرت باشد که مریضان را شفا دهند ودیوها را بیرون کنند.


Ruma wi cˈo jun nubij chi can nuben ronojel ri nubij ri ley, pero xa cˈa cˈo na jun tzij ri ma nuben ta chare ri nubij ri ley, nikˈalajin chi ma ronojel ta nunimaj chare ri ley. Xa can jun aj mac wi cˈa nbecˈulun chuwech ri ley. 	 زیرا هرکه تمام شریعت را نگاه دارد و در یک جزو بلغزد، ملزم همه می‌باشد.


Ruma ri rumac ri xquibij riyeˈ chi ye rubanon, xaxu (xaxe wi) ri chiquiwech ka riyeˈ ri ye nimey riche (rixin) ri Dios, y xquinataj chukaˈ jun Jesús. Yacˈa ri Jesús riˈ xa caminek chic el, y ri Pablo nubij chi xcˈastej el. 	 بلکه مساله‌ای چند بر او ایراد کردند درباره مذهب خود و در حق عیسی نامی که مرده است و پولس می‌گوید که او زنده است.


Can tichajij cˈa iwiˈ, riche (rixin) chi manxa choj tibejachaˈ iwiˈ pa quikˈaˈ ri winek ri yeˈetzelan iwuche (iwixin). Ruma riyeˈ xquixquijech pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij; y chukaˈ ri winek riˈ xquixquichˈey ri chiriˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 اما از مردم برحذر باشید، زیرا که شما را به مجلسها تسلیم خواهند کرد ودر کنایس خود شما را تازیانه خواهند زد،


Y tek ri winek israelitas xeˈapon pa tinamit Jericó, wukuˈ kˈij xesutin chrij ri tinamit, y pa ruwuk kˈij xtzak ri nimalaj tzˈak ri rusutin riˈ chrij ri tinamit. Queriˈ xbanatej ruma chi ri israelitas can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 به ایمان حصار اریحا چون هفت روز آن راطواف کرده بودند، به زیر افتاد.


Rumariˈ jun junaˈ riqˈui nicˈaj ri xcˈojeˈ ka ri Pablo ri chiriˈ pa Corinto, y riyaˈ can nucˈut wi cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech. 	 پس مدت یک سال و شش ماه توقف نموده، ایشان را به کلام خدا تعلیم می‌داد.


Cˈacˈariˈ xoj‑el chic cˈa el chiriˈ pa Mitilene, y pa rucaˈn kˈij xojkˈax chuwech ri Quío. Y can cˈa ya ri pa rucaˈn kˈij chare ri kojkˈax wi el chuwech ri Quío, yacˈariˈ tek xojkˈax ri pa jun lugar Samos rubiˈ, cˈacˈariˈ ya ri pa tinamit Trogilio xojuxlan wi el. Y can cˈa ya ri pa rucaˈn kˈij ri xojapon pa tinamit Mileto. 	 و از آنجا به دریاکوچ کرده، روز دیگر به مقابل خیوس رسیدیم وروز سوم به ساموس وارد شدیم و در تروجیلیون توقف نموده، روز دیگر وارد میلیتس شدیم.


Ncˈutuj cˈa chukaˈ ruma nwajoˈ chi riyix xtikˈax ta chiwech chi can sibilaj nim ri ruchukˈaˈ ri Dios ri cˈo kiqˈui riyoj ri kaniman. Ri ruchukˈaˈ ri cˈo kiqˈui riyoj junan riqˈui ri ruchukˈaˈ ri xucusaj 	 و چه مقدار است عظمت بینهایت قوت او نسبت به مامومنین برحسب عمل توانایی قوت او


Riyaˈ xubij cˈa chique ri winek: Can titzolin cˈa pe icˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma xa nakaj chic cˈo wi pe ri rajawaren ri Dios, nichaˈ chique. 	 «توبه کنید، زیرا ملکوت آسمان نزدیک است.»


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa ri winek, y xubij: ¿Achique cami ntel wi chi tzij ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca? Tek nubij: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ xa can cˈo wi xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 به ایشان نظر افکنده گفت: «پس معنی‌این نوشته چیست، سنگی را که معماران ردکردند، همان سر زاویه شده است.


Pa tak cánima cˈa ri winek nipe wi ri jalajoj ruwech itzel tak naˈoj, achiˈel tek yeˈelekˈ, tek niquirayij chi ronojel ta cosa quiqˈui ta riyeˈ cˈo wi, yequibanalaˈ etzelal, yekˈolon, ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ yequibanalaˈ mac ri sibilaj qˈuixbel, itzel niquinaˈ chare jun winek ri utz cˈo, yequibilaˈ itzel tak chˈabel chiquij ri nicˈaj chic, ri niquinaˈ chi can cˈo quikˈij, y ri ma yechˈobon ta jabel. 	 و طمع و خباثت و مکر و شهوت‌پرستی و چشم بد و کفر و غرور و جهالت.


Y tek ri ye rudiscípulos quicˈaxan chic ka ri xubij ri Jesús, xquicˈutuj cˈa chare: Ajaf, ¿acuchi (achique) cˈa xticˈulwachitej wi ri queriˈ riˈ? xechaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chique: Ri rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios xtika acuchi (achique) cˈo wi ri mac. Can xtibanatej cˈa achiˈel niquiben ri cˈuch. Ruma ri aj xicˈ tak chicop riˈ xabachique lugar cˈo wi jun caminek chˈaculaj, chiriˈ cˈa yeka wi, xchaˈ chique. 	 در جواب وی گفتند: «کجا‌ای خداوند.» گفت: «در هر جایی که لاش باشد درآنجا کرکسان جمع خواهند شد.»


Y tek konojel yoj colotajnek chic el ri pa yaˈ, xketamaj cˈa chi ri ti ruwachˈulef riˈ, ri cˈo pa mar, Malta rubiˈ. 	 و چون رستگار شدند، یافتند که جزیره ملیطه نام دارد.


¡Juyiˈ oc iwech riyix ri yixkˈaxan ri nubij ri ley! ruma riyix nibanalaˈ ruchojmil ri panteón ri acuchi (achique) ye mukun wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, y riyeˈ xa ye ri iwatiˈt imamaˈ ri xecamisan quiche (quixin). 	 وای بر شما زیراکه مقابر انبیا را بنا می‌کنید و پدران شما ایشان راکشتند.


Y can kitzij cˈa ri nbij chiwe chi ri winek riˈ, wi quetaman chic ruwech ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo, y ye colotajnek chic cˈa pe chupan ri etzelal riche (rixin) ri ruwachˈulef y wi niquisukˈ chic quiˈ jun bey chupan ri cˈaslen ri ye elenak wi pe, y wi yetzak chic cˈa jun bey pa rukˈaˈ, ri quicˈaslen ri winek riˈ más lawaloˈ xtuben que chuwech ri xuben tek cˈa ma jane tiquinimaj ri Jesucristo. 	 زیرا هرگاه به معرفت خداوند و نجات‌دهنده ما عیسی مسیح ازآلایش دنیوی رستند و بعد از آن، بار دیگر گرفتارو مغلوب آن گشتند، اواخر ایشان از اوایل بدترمی شود.


Ruma ri winek ri ma quicˈaxan ta ri nubij ri ruley ri Moisés, wi yemacun, can xtika wi rucˈayewal pa quiwiˈ, pero ma nucusex ta ri ley riˈ riche (rixin) chi nikˈat tzij pa quiwiˈ. Yacˈa riyoj ri can kacˈaxan ri nubij ri ruley ri Moisés, wi yojmacun, ri Dios can yacˈa ri ley riˈ ri nucusaj riche (rixin) chi nukˈet tzij pa kawiˈ. 	 زیراآنانی که بدون شریعت گناه کنند، بی‌شریعت نیزهلاک شوند و آنانی که با شریعت گناه کنند، ازشریعت بر ایشان حکم خواهد شد.


Y chiriˈ chuchiˈ ri yaˈ cˈo cˈa jun achi ri cˈo chic treinta y ocho junaˈ yawaˈ wi pe. 	 چون عیسی او را خوابیده دیدو دانست که مرض او طول کشیده است، بدوگفت: «آیا می‌خواهی شفا یابی؟»


Ri Jun cˈa ri nosakirisan, xquerusakirisaj ri yecˈo pa kˈekuˈm y ri yecˈo pa rumujal ri camic, y xkojrucˈuaj cˈa chupan ri bey riche (rixin) uxlanibel cˈuˈx. 	 تا ساکنان در ظلمت و ظل موت را نوردهد. و پایهای ما را به طریق سلامتی هدایت نماید.»پس طفل نمو کرده، در روح قوی می‌گشت. و تا روز ظهور خود برای اسرائیل، دربیابان بسر می‌برد.


Ronojel cˈa ri niben, tibanaˈ pa rubiˈ ri Ajaf Jesús. Y ronojel ri nibij, tibij pa rubiˈ Riyaˈ. Y ma quixtaneˈ ta chi yixmatioxin chare ri Katataˈ Dios. Xaxu (xaxe wi) ruma ri Jesús tek yixcowin yixmatioxin chare ri Dios. 	 و آنچه کنید درقول و فعل، همه را به نام عیسی خداوند بکنید وخدای پدر را بوسیله او شکر کنید.


Y can qˈuiy chic cˈa tiempo jabel ye rukˈolon ri winek riqˈui ri itz ri yerubanalaˈ, y rumariˈ can jabel niquiyaˈ quixquin chare ri nubij. 	 و بدو گوش دادنداز آنرو که مدت مدیدی بود از جادوگری اومتحیر می‌شدند.


Y tek riyaˈ ntel cˈa el ri pa puerta, cˈo chic cˈa jun ixok aj icˈ ri xtzˈeto riche (rixin) y xubij cˈa chique ri yecˈo apo chiriˈ: Re jun achi reˈ can rachibil chukaˈ ri Jesús ri nipe pa tinamit Nazaret, xchaˈ chique. 	 و چون به دهلیز بیرون رفت، کنیزی دیگر او را دیده، به حاضرین گفت: «این شخص نیز از رفقای عیسی ناصری است!»


Y ri Jesús can yacˈariˈ xubij chique ri caˈiˈ discípulos riˈ: Ya xapon ri kˈij, riche (rixin) chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xtiyaˈox (xtyaˈ) chic nukˈij nucˈojlen chilaˈ chicaj. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «ساعتی رسیده است که پسر انسان جلال یابد.


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Rumariˈ riyix ri ninimaj Riyaˈ, can cˈo wi rejkalen chiwech. Yacˈa ri winek ri ma niquinimaj ta, niquiben cˈa achiˈel ri tzˈibatal chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ can cˈo wi xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 پس شما را که ایمان دارید اکرام است، لکن آنانی را که ایمان ندارند، «آن سنگی که معماران رد کردند، همان سر زاویه گردید»،


Y can yacˈariˈ tek yecˈo jun caˈiˈ chique ri aj tzˈibaˈ ri yecˈo apo chiriˈ, xquibij ka pa tak cánima chrij ri Jesús: Reˈ xa itzel xubij ruma nujunumaj riˈ riqˈui ri Dios. 	 آنگاه بعضی از کاتبان با خود گفتند: «این شخص کفر می‌گوید.»


Can jabel cˈa iwetaman chi tek yeˈicˈayij caˈiˈ tak aj xicˈ tak chicop, xaxu (xaxe) wi caˈiˈ oxiˈ oc tak centavos cajel. Y ma riqˈui ta chi ri aj xicˈ tak chicop riˈ xa ma qˈuiy ta oc cajel, majun cˈa ri xtitzak ta pan ulef wi xa ma ruraybel ta ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 آیا دوگنجشک به یک فلس فروخته نمی شود؟ و حال آنکه یکی از آنها جز به حکم پدر شما به زمین نمی افتد.


¿La ma iwetaman ta cˈa chi xtapon na jun kˈij tek riyoj xtikakˈet tzij pa quiwiˈ ri ángeles? Y wi queriˈ, ¿achique ta cˈa ruma ma yojcowin ta yojkˈato tzij pa quiwiˈ ri yebanatej chkacojol chupan re kacˈaslen chuwech re ruwachˈulef? 	 آیانمی دانید که فرشتگان را داوری خواهیم کرد تاچه رسد به امور روزگار؟


Y xabachique cˈa winek ri niyokˈon chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can cˈa nicuyutej na rumac. Yacˈa ri niyokˈon chrij ri Lokˈolaj Espíritu, can man cˈa xticuyutej ta rumac re wacami, ni ri chkawech apo. 	 وهرکه برخلاف پسر انسان سخنی گوید، آمرزیده شود اما کسی‌که برخلاف روح‌القدس گوید، دراین عالم و در عالم آینده، هرگز آمرزیده نخواهدشد.


Ri Jesús can pa ronojel wi cˈa nimaˈk tak tinamit y pa tak aldea xapon wi, y xerutijoj cˈa ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Y ya cˈa ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, chiriˈ napon wi riche (rixin) chi yerutijoj ri winek. Y chukaˈ can nutzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios. Yerucˈachojsaj chukaˈ yawaˈiˈ, y yerucol cˈa ri winek chuwech ronojel ruwech kˈaxomal. 	 و عیسی در همه شهرها و دهات گشته، در کنایس ایشان تعلیم داده، به بشارت ملکوت موعظه می‌نمود و هر مرض و رنج مردم را شفامی داد.


Yacˈa ri Jesús xa xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Tiyaˈ kˈij chique ri acˈalaˈ chi yepe wuqˈui riyin, y ma queˈikˈet ta. Ruma ri xqueˈoc pa rajawaren ri caj, xaxu (xaxe) wi ri winek ri ye achiˈel re acˈalaˈ reˈ. 	 عیسی گفت: «بچه های کوچک را بگذارید و از آمدن نزد من، ایشان را منع مکنید، زیرا ملکوت آسمان از مثل اینها است.»


Y ri Pablo xerutzuˈ cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, y xubij chique: Achiˈaˈ ri yix wech aj Israel, can majun cˈa achique ta nunaˈ ri wánima chuwech ri Dios, ruma ri nucˈaslen can choj cˈa rubanon pe, y queriˈ rubanon cˈa wacami, xchaˈ. 	 پس پولس به اهل شورا نیک نگریسته، گفت: «ای برادران، من تا امروز با کمال ضمیر صالح در خدمت خدا رفتار کرده‌ام.»


Y quelaˈ cˈa apo jubaˈ chare ri lugar riˈ, sibilaj cˈa ye qˈuiy ak ntajin yewaˈ. 	 و گلۀگراز بسیاری دور از ایشان می‌چرید.


Pero man cˈa tixibij ta iwiˈ, ruma ri Dios can yixruchajij yixruwaraj, y ni xa ta jun ti rusmal iwiˈ ri xtitzak ta ca chak ta queriˈ. 	 ولکن مویی از سر شما گم نخواهد شد.


Y riqˈui riˈ nikatzˈet chi ri Dios nujoyowaj quiwech ri nrajoˈ chi nujoyowaj quiwech y nucowirisaj ri cánima ri nrajoˈ chi nucowirisaj. 	 بنابراین هر‌که را می‌خواهد رحم می‌کند و هر‌که را می‌خواهد سنگدل می‌سازد.


Queriˈ ri niben riyix, ruma iwoyoben ri utzil ri xtoc iwuche (iwixin), utzil ri yacon chilaˈ chicaj. Y ri utzil riˈ xiwetamaj chi cˈo, tek xiwacˈaxaj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y can kitzij wi ri chˈabel ri xiwetamaj. 	 به‌سبب امیدی که بجهت شما در آسمان گذاشته شده است که خبر آن را در کلام راستی انجیل سابق شنیدید،


Ri rutojbalil ri mac xa camic nucˈom pe pa kawiˈ. Yacˈa ri Dios nusipaj cˈa chake ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y Riyaˈ nusipaj cˈa ri cˈaslen chake ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Kajaf Cristo Jesús. 	 زیرا که مزد گناه موت است، اما نعمت خدا حیات جاودانی در خداوند ماعیسی مسیح.


Ma tisach ta icˈuˈx ruma ri xinbij chiwe, ruma xtapon cˈa kˈij tek ri ye caminakiˈ can cˈo cˈa chi xtiquicˈaxaj ri nuchˈabel. 	 و بیرون خواهند آمد؛ هر‌که اعمال نیکوکرد، برای قیامت حیات و هر‌که اعمال بد کرد، بجهت قیامت داوری.


Y tek rubin chic cˈa ka ri chˈabel riˈ, Riyaˈ xeruxupuj y xubij chique: Can ticˈuluˈ cˈa ri Lokˈolaj Espíritu. 	 و چون این را گفت، دمید وبه ایشان گفت: «روح‌القدس را بیابید.


¿Y xtikabij ta cˈa chi ruma ye qˈuiy kech aj Israel ri ma xquinimaj ta, ruma ta riˈ ri Dios man ta xtuben ri rubin? 	 زیرا که چه بگوییم اگر بعضی ایمان نداشتند؟ آیابی ایمانی‌ایشان امانت خدا را باطل می‌سازد؟


Ruma riyoj can ma kacˈaxan ta ri natzijoj riyit, y rumariˈ nikajoˈ cˈa chi niketamaj achique rubanic riˈ, xechaˈ chare. 	 چونکه سخنان غریب به گوش مامی رسانی. پس می‌خواهیم بدانیم از اینها چه مقصود است.»


Ri nabey ri nwajoˈ nbij chiwe, ya ri wacˈaxan chiwij chi tek riyix nimol iwiˈ, xa ma junan ta iwech. Riyix xa ijachalon iwiˈ. Y riyin nbij chi riqˈui jubaˈ kitzij ri nibix chuwe. 	 زیرا اولاهنگامی که شما در کلیسا جمع می‌شوید، می‌شنوم که در میان شما شقاقها روی می‌دهد وقدری از آن را باور می‌کنم.


Y queriˈ chukaˈ jun achi levita, ri yetoˈo quiche (quixin) ri sacerdotes ri pa rachoch ri Dios, petenak chukaˈ chupan ri bey riˈ. Y tek ri levita riˈ xapon chupan ri lugar riˈ, xutzˈet chukaˈ chi ri achi punul pa bey, y can achiˈel xuben ri sacerdote can queriˈ chukaˈ xuben riyaˈ. Xu (xe wi) xutzuˈ ca, y xa choj xkˈax el. 	 همچنین شخصی لاوی نیز از آنجا عبورکرده نزدیک آمد و بر او نگریسته از کناره دیگربرفت.


Ronojel ri nibij, can choj cˈa tibij, wi kitzij ri nibij o xa ma kitzij ta. Can majun bey cˈa tiben ta jurar, ruma ronojel riˈ xa riqˈui ri itzel nipe wi. 	 بلکه سخن شما بلی بلی و نی نی باشد زیرا که زیاده براین از شریر است.


Wi cˈo pan iwánima ri Espíritu riche (rixin) ri Dios ri xcˈason el riche (rixin) ri Jesús chiquicojol ri caminakiˈ, ri Dios ri xcˈason cˈa el riche (rixin) ri Cristo Jesús, xquixrucˈasoj chukaˈ el riyix chiquicojol ri caminakiˈ. Ruma ri Espíritu riche (rixin) Riyaˈ can cˈo iwuqˈui. 	 و اگر روح او که عیسی را ازمردگان برخیزانید در شما ساکن باشد، او که مسیح را از مردگان برخیزانید، بدنهای فانی شمارا نیز زنده خواهد ساخت به روح خود که در شماساکن است.


Y ya chukaˈ riˈ tek ri Pedro xubij: Wech aj Israel, tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe: Ri Jesús ri aj Nazaret, can ya cˈa ri Dios ri banayon pe chare chi qˈuiy ri xerubanalaˈ chicojol. Xeruben cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta. Can cˈo ri xerubanalaˈ Riyaˈ riche (rixin) chi retal chi can ya ri Dios Tataˈixel ri takayon pe. Riyix can iwetaman wi chi queriˈ. 	 «ای مردان اسرائیلی این سخنان را بشنوید. عیسی ناصری مردی که نزد شما از جانب خدامبرهن گشت به قوات و عجایب و آیاتی که خدادر میان شما از او صادر گردانید، چنانکه خودمی دانید،


Y tek kˈaxnek chic caˈiˈ oxiˈ kˈij, xpe cˈa ri Félix ri aj kˈatbel tzij rachibilan ri Drusila ri rixjayil, jun ixok israelita. Xutek cˈa rusiqˈuixic (royoxic) ri Pablo, ruma riyaˈ nrajoˈ cˈa nretamaj achique rubanic riˈ ri nacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. 	 و بعد از روزی چند فیلکس با زوجه خود درسلا که زنی یهودی بود، آمده پولس راطلبیده، سخن او را درباره ایمان مسیح شنید.