Y tek ri ixok aj icˈ xutzuˈ chic jun bey ri Pedro, xuchop chic cˈa rubixic chique ri yecˈo chiriˈ: Re achi reˈ jun chique ri yecˈo riqˈui ri Jesús, xchaˈ. 	 و بار دیگر آن کنیزک اورا دیده، به حاضرین گفتن گرفت که «این شخص از آنها است!»


Can quecˈariˈ ri rubin ca ri Ajaf Dios ojer ca. 	 این را می‌گوید خداوندی که این چیزها را از بدو عالم معلوم کرده است.


Y tek ri cˈajol ri xcˈuleˈ xapon cˈa, ri achi ri nisamej chrij ri cˈulanen riˈ xubij cˈa chare: Tek cˈo jun nimakˈij quereˈ, quinojel cˈa winek ya ri ruyaˈal uva ri utz niquiyaˈ nabey mul, y tek qˈuiy chic ri quikumun, niquiyaˈ cˈa jun ruyaˈal uva ri ma can ta utz. Pero riyit xa ma que ta riˈ xaben. Riyit xa cˈacˈariˈ xbeˈawelesaj pe ri ruyaˈal uva ri más utz, xchaˈ. 	 «هرکسی شراب خوب رااول می‌آورد و چون مست شدند، بدتر از آن. لیکن تو شراب خوب را تا حال نگاه داشتی؟»


Ri Felipe xucˈul jun achi ri Natanael rubiˈ, y xubij cˈa chare: Riyoj xkil ri jun achi ri achoj chrij tzˈibatajnek wi ca ruma ri Moisés chupan ri ley y tzˈibatajnek chukaˈ ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, ri kacˈaxan rutzijol chi nipe, xa cˈo chic ajcˈa, ya ajcˈa ri Jesús ri rucˈajol ri José aj Nazaret. Cˈariˈ niketamaj ca ruwech, xchaˈ. 	 فیلیپس نتنائیل را یافته، بدو گفت: «آن کسی را که موسی در تورات و انبیامذکور داشته‌اند، یافته‌ایم که عیسی پسر یوسف ناصری است.»


Ri akˈij acˈojlen riyit ri ayaˈon chuwe riyin, can xinyaˈ chukaˈ chique riyeˈ. Rumariˈ can cˈo chic cˈa quikˈij quicˈojlen chukaˈ, y can queriˈ nbanon chique riche (rixin) chi queriˈ xa jun ta cˈa xtiquiben, achiˈel kabanon riyoj. Ruma riyit y riyin xa yoj jun. 	 و من جلالی را که به من دادی به ایشان دادم تا یک باشند چنانکه ما یک هستیم.


Y ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley xubij chare ri Jesús: Ri ley nubij chi tawajoˈ ri Dios ri Awajaf. Tawajoˈ riqˈui ronojel awánima. Tawajoˈ chupan ronojel ri acˈaslen, riqˈui ronojel awuchukˈaˈ, y riqˈui chukaˈ ri anojibal. Y can achiˈel nawajoˈ ka awiˈ riyit, can queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. 	 جواب داده، گفت: «اینکه خداوند خدای خود را به تمام دل و تمام نفس و تمام توانایی و تمام فکر خودمحبت نما و همسایه خود را مثل نفس خود.»


Riche (rixin) chi queriˈ can nikˈalajin wi chi riyix yix ralcˈual ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. Ruma Riyaˈ can utz wi cˈa pa quiwiˈ quinojel. Riyaˈ nuben pe chi ri kˈij nitzuˈun pe pa quiwiˈ ri winek ye utz y pa quiwiˈ ri winek ri xa ye itzel; y chukaˈ nuyaˈ pe job pa quiwiˈ ri winek ri choj quicˈaslen y pa quiwiˈ ri ma choj ta quicˈaslen. 	 تا پدر خود را که در آسمان است پسران شوید، زیرا که آفتاب خود را بر بدان و نیکان طالع می‌سازد و باران بر عادلان و ظالمان می‌باراند.


Ruma wi cˈo ajowabel kiqˈui, can nuben chake chi yojcochˈon, chi utz kanaˈoj nikaben quiqˈui quinojel, chi ma itzel ta nikanaˈ chare jun ri utz cˈo, chi ma nikayaˈ ta ka kakˈij y chi ma nikanimirisaj ta kiˈ. 	 محبت حلیم و مهربان است؛ محبت حسد نمی برد؛ محبت کبر و غرور ندارد؛


Y yareˈ ri nutzijon chiwe, tek xinbij chi chuwij cˈa riyin xtoka na jun achi ri can sibilaj nim rukˈij que chinuwech riyin, y can cˈo tek riyin cˈa ma jane quinalex ta. 	 این است آنکه من درباره او گفتم که مردی بعد از من می‌آید که پیش از من شده است زیرا که بر من مقدم بود.


Yacˈa ri ijaˈtz ri xka pa jun utzilaj ulef, can nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex ruma jun winek, y ri winek riˈ can nikˈax cˈa ri ruchˈabel ri Dios chuwech y ri rucˈaslen niwachin jabel. Can niwachin wi cˈa achiˈel niquiben ri ijaˈtz. Ruma cˈo ijaˈtz ri niquiyaˈ a treinta quiwech, yecˈo ri niquiyaˈ a sesenta quiwech y yecˈo ri can jojun ciento cˈa quiwech niquiyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 و آنکه درزمین نیکو کاشته شد، آن است که کلام را شنیده، آن را می‌فهمد و بارآور شده، بعضی صد و بعضی شصت و بعضی سی ثمر می‌آورد.»


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Achique ri xcˈulwachitej? Y riyeˈ xquibij: Ri xucˈulwachij ri Jesús aj Nazaret, jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. Y chukaˈ can xucˈut chi cˈo ruchukˈaˈ ruma cˈo nimaˈk tak milagros ri xerubanalaˈ y chukaˈ cˈo ruchukˈaˈ ri ruchˈabel. Queriˈ cˈa xkˈalajin chiquiwech ri winek y chukaˈ chuwech ri Dios. 	 به ایشان گفت: «چه چیزاست؟» گفتندش: «درباره عیسی ناصری که مردی بود نبی و قادر در فعل و قول در حضورخدا و تمام قوم،


Y tek ri rudiscípulos ri Jesús xquicˈaxaj ri chˈabel riˈ, xsach quicˈuˈx. Y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Wi can achiˈel ri xubij, ¿achique ta cˈa jun ri xticolotej? yechaˈ. 	 شاگردان چون شنیدند، بغایت متحیر گشته، گفتند: «پس که می‌تواند نجات یابد؟»


Y tek xetzolin ri pa tak cachoch ri ixokiˈ riˈ, xequibanalaˈ ruchojmil ri akˈom ri jubul ruxlaˈ riche (rixin) chi yariˈ nbequiyaˈ ca chrij ruchˈacul ri Jesús. Y xeˈuxlan cˈa chupan ri jun kˈij riche (rixin) uxlanen riˈ, can achiˈel nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 پس برگشته، حنوط و عطریات مهیا ساختند و روز سبت را به حسب حکم آرام گرفتند.


Yacˈa ri ixokiˈ ri coyoben chic alanen, y ri ixokiˈ ri xa cˈa yetzˈuman na ri tak cal, juyiˈ oc quiwech tek xtapon ri kˈij riˈ. 	 اما وای بر آبستنان و شیر دهندگان در آن ایام.


Y tek kˈaxnek chic cˈa wakiˈ kˈij, ri Jesús xeruchaˈ ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan, riche (rixin) chi xerucˈuaj chi ye oxiˈ cˈa pa ruwiˈ jun nimajuyuˈ. Y ri Jesús xjalatej cˈa ruwachbel chiquiwech ri ye oxiˈ rudiscípulos. 	 و بعد از شش روز، عیسی پطرس و یعقوب و یوحنا را برداشته، ایشان را تنها بر فراز کوهی به خلوت برد و هیاتش در نظر ایشان متغیر گشت.


Y queriˈ cˈa chukaˈ riyix achiˈaˈ, can riqˈui cˈa naˈoj ticˈuaj iwiˈ quiqˈui ri iwixjaylal. Tiyaˈ quikˈij achiˈel ri rucˈamon chi niben quiqˈui, ruma riyeˈ ma junan ta quichukˈaˈ iwuqˈui riyix y ruma chukaˈ chi junan xtoc iwuche (iwixin) ri utzilaj cˈaslen ri nuyaˈ ri rutzil ri Dios chiwe. Queriˈ tibanaˈ quiqˈui riyeˈ riche (rixin) chi queriˈ ri iˈoraciones choj napon riqˈui ri Dios. 	 و همچنین‌ای شوهران، با فطانت با ایشان زیست کنید، چون با ظروف ضعیف تر زنانه، وایشان را محترم دارید چون با شما وارث فیض حیات نیز هستند تا دعاهای شما بازداشته نشود.


Y cˈo jun ti libro jakel rucˈuan pa rukˈaˈ. Cˈacˈariˈ ri raken ri cˈo pa rajquikˈaˈ xuyaˈ pa ruwiˈ ri mar, y ri raken ri cˈo pa rajxocon xuyaˈ pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. 	 و در دست خودکتابچه‌ای گشوده دارد و پای راست خود را بردریا و پای چپ خود را بر زمین نهاد؛


cˈa ya tek xquenyaˈ na pan akˈaˈ pan awaken ri yeˈetzelan awuche (awixin). 	 تا دشمنان تو راپای انداز تو سازم؟


Kachˈalal, ma nicˈatzin ta ntzˈibaj chiwe ri achique tiempo y achique kˈij tek xtipe ri Jesucristo. 	 اما‌ای برادران در خصوص وقتها و زمانها، احتیاج ندارید که به شما بنویسم.


Y tek ri Bernabé xapon, xutzuˈ chi ri Dios can ruyaˈon wi cˈa rukˈaˈ pa ruwiˈ ri quisamaj ri kachˈalal. Rumariˈ sibilaj xquicot ri ránima ri Bernabé, y xerupixabaj cˈa quinojel chi can ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, y chi can riqˈui ronojel cánima quecˈojeˈ riqˈui. 	 و چون رسید و فیض خدا را دید، شادخاطر شده، همه را نصیحت نمود که ازتصمیم قلب به خداوند بپیوندند.


Y ruma cˈa ri xbanatej, can sibilaj cˈa ye qˈuiy winek xquichop niquinimaj ri ruchˈabel ri Ajaf Dios, y can xkˈalajin chi ri ruchˈabel ri Dios sibilaj nim ri ruchukˈaˈ. 	 بدینطور کلام خداوند ترقی کرده قوت می‌گرفت.


Riyix xa ya ri achi beyon ri nitzuˈ nabey, nilokˈokˈej, y niyaˈ jabel ruchˈacat. Yacˈa chare ri achi ri xa pobre, riyix majun ruchˈacat niyaˈ y xa nibij chare: Capaˈeˈ chiriˈ, o xa nibij chukaˈ chare: Catzˈuyeˈ re chikaken. 	 و به صاحب لباس فاخرمتوجه شده، گویید: «اینجا نیکو بنشین» و به فقیرگویید: «تو در آنجا بایست یا زیر پای انداز من بنشین»،


Ruma astapeˈ can ye qˈuiy ri xeˈapon ri xquitzˈuc tzij chrij ri Jesús, pero xa ma junan ta ri xquibij. 	 زیراکه هرچند بسیاری بر وی شهادت دروغ می‌دادند، اما شهادت های ایشان موافق نشد.


Y xabachique cˈa winek ri xa jun chic rubanon riqˈui ri Cristo, can xjalatej wi cˈa ri rucˈaslen. Can xban wi cˈa jun cˈacˈacˈ winek chare. Ronojel ri itzel laj cˈaslen ri xerubanalaˈ pa nabey mul tek cˈa ma jane tunimaj, xa can xecanaj wi cˈa ca, y xuchop cˈa el jun cˈacˈacˈ cˈaslen. 	 پس اگر کسی در مسیح باشد، خلقت تازه‌ای است؛ چیزهای کهنه درگذشت، اینک همه‌چیز تازه شده است.


Y cˈacˈariˈ Riyaˈ xubij cˈa: Ri Nataˈ Dios, can ronojel cosas rujachon pa nukˈaˈ. Y majun chic cˈa etamayon ta yin achique riyin, xaxu (xaxe) wi ri Nataˈ ri etamayon. Y majun chukaˈ etamayon ta achique riˈ ri Nataˈ, xaxu (xaxe) wi riyin ri Rucˈajol ri etamayon, y ri winek ri achoj chare xtinwajoˈ xtinkˈalajsaj wi riyin, xtretamaj achique cˈa riˈ ri Nataˈ. 	 پدر همه‌چیز را به من سپرده است و کسی پسر را نمی شناسد بجز پدر و نه پدر را هیچ‌کس می‌شناسد غیر از پسر و کسی‌که پسر بخواهد بدومکشوف سازد.


Y xbix cˈa chukaˈ chare ruma ri Dios, chi ri ye riy rumam ca riyaˈ xquebecˈojeˈ cˈa pa jun chic ruwachˈulef quiqˈui jun wi chic quiwech chi winek. Y ye ri winek riˈ ri xqueyaˈo quiche (quixin) ri ye riy rumam ri Abraham pa samaj y xtiquiben cˈa chique chi xtiquitij pokon cajiˈ ciento junaˈ. 	 و خدا گفت که "ذریت تو در ملک بیگانه، غریب خواهند بود و مدت چهار صد سال ایشان را به بندگی کشیده، معذب خواهندداشت."


Y cˈo cˈa jun achi aj tzˈib ri xapon apo riqˈui ri Jesús y xubij chare: Tijonel, riyin nwajoˈ cˈa chi yatintzekelbej xabacuchi (xabachique) ri yabe wi, xchaˈ chare. 	 آنگاه کاتبی پیش آمده، بدو گفت: «استادا هرجا روی، تو رامتابعت کنم.»


Yacˈa riyin nbij chi riyoj winek, majun modo nikabij chare ri Dios chi ma utz ta ri nuben. ¿La utz cami chi jun bojoˈy nubij ta chare ri aj banoy riche (rixin): Achique ruma tek ya nubaniquil reˈ ri naben chuwe? Can ma utz ta cˈa chi nubij queriˈ. 	 نی بلکه تو کیستی‌ای انسان که با خدا معارضه می‌کنی؟ آیا مصنوع به صانع می‌گوید که چرا مراچنین ساختی؟


Y yacˈariˈ tek xinwacˈaxaj chi cˈo jun ri can riqˈui ruchukˈaˈ nichˈo pe chilaˈ chicaj y nubij cˈa: Tatzuˈ na peˈ chi ri Dios cˈo quiqˈui ri winek, wacami ri Dios can nicˈojeˈ chiquicojol. Yecˈa riyeˈ ri yeˈoc rutinamit, y ya cˈa Riyaˈ ri qui‑Dios. 	 و آوازی بلنداز آسمان شنیدم که می‌گفت: «اینک خیمه خدا باآدمیان است و با ایشان ساکن خواهد بود و ایشان قوم های او خواهند بود و خود خدا با ایشان خدای ایشان خواهد بود.


Ri Caifás tek xchˈo y xubij queriˈ, ma ya ta ri nuchˈob ka riyaˈ ri xubij, ma que ta riˈ. Ri chˈabel ri xerubij riyaˈ, can ya cˈa ri Dios ri xyaˈo pe chare. Y ruma chi can ya cˈa riyaˈ ri nimalaj sacerdote chupan ri tiempo riˈ, rumariˈ tek ri Dios xuyaˈ cˈa kˈij chare chi xubij yan apo chi ri Jesús cˈo cˈa chi nicom na pa quiqˈuexel ri winek riche (rixin) ri ruwachˈulef Israel. 	 و این را از خودنگفت بلکه چون در آن سال رئیس کهنه بود، نبوت کرد که می‌بایست عیسی در راه آن طایفه بمیرد؛


Pero ri Melquisedec, astapeˈ ma riy rumam ta ca ri Leví, xucˈul ri diezmo chuwirukˈaˈ ri Abraham. Y riyaˈ xuben bendecir ri Abraham, Abraham ri can cˈo wi tzujun (sujun) chare ruma ri Dios. 	 لکن آن کس که نسبتی بدیشان نداشت، ازابراهیم ده‌یک گرفته و صاحب وعده‌ها را برکت داده است.


Ri winek cˈa ri ye nabeynek chuwech ri Jesús y ri yecˈo ca chrij, can riqˈui cˈa ronojel quichukˈaˈ niquibij: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Riyaˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios! ¡Y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! 	 و آنانی که پیش و پس می‌رفتند، فریادکنان می‌گفتند: «هوشیعانا، مبارک باد کسی‌که به نام خداوندمی آید.


Y ri Jesús xberucˈamaˈ cˈa pe jun ti acˈal y xuyaˈ chiriˈ pa quinicˈajal. Cˈacˈariˈ xuchˈelej; y Riyaˈ xubij cˈa chique ri rudiscípulos: 	 پس طفلی را برداشته، در میان ایشان بر پا نمودو او را در آغوش کشیده، به ایشان گفت:


¿La ma yin ta cami riyin xibano riqˈui nukˈaˈ ronojel ri cosas? 	 مگردست من جمیع این چیزها را نیافرید."


Ri nabey trato ri xuben ri Dios quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ xubij chique ri achique rubanic cˈo chi niquiben riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Dios, y xubij chukaˈ chi tiban jun rachoch ri Dios re waweˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 خلاصه آن عهد اول را نیز فرایض خدمت و قدس دنیوی بود.


Y ri ye rudiscípulos ri Juan ri Bautista xbequitzijoj cˈa chare ronojel ri nuben ri Jesús. Rumariˈ ri Juan xerusiqˈuij (xeroyoj) ye caˈiˈ chique ri ye rudiscípulos, 	 و شاگردان یحیی او را از جمیع این وقایع مطلع ساختند.


¿La cˈo ta cami jun achi ri nuyaˈ jun abej pa rukˈaˈ ri ralcˈual, tek ri acˈal xa jun caxlan wey ri nucˈutuj chare? 	 و کدام آدمی است از شما که پسرش نانی از او خواهد و سنگی بدو دهد؟


Y qˈuiy chic tiempo quekˈax wi el ri katiˈt kamamaˈ chuwech re ruwachˈulef, tek ri Dios xutzuj (xusuj) chic jun bey ri uxlanen chique ri winek. Y xuyaˈ pa ránima ri rey David ri tzij ri xkatzˈet yan ka, ri nubij: Wi xtiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios wacami, man cˈa ticowirisaj ta ri iwánima. 	 باز روزی معین می‌فرماید چونکه به زبان داود بعد از مدت مدیدی «امروز» گفت، چنانکه پیش مذکور شدکه «امروز اگر آواز او را بشنوید، دل خود راسخت مسازید.»


Ri Andrés nabey cˈa xberilaˈ ri Simón ri rachˈalal y xberubij chare: Xkil ri Mesías. Ri Mesías ntel chi tzij ri Cristo. 	 و یکی از آن دو که سخن یحیی را شنیده، پیروی او نمودند، اندریاس برادر شمعون پطرس بود.


Ma tiben ta chic ri yeka chiquiwech ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios. Ruma ri tiempo riˈ xekˈax yan ca chiwe riyix. Tek ma xixqˈuix ta xibanalaˈ ronojel ruwech etzelal. Can xeˈibanalaˈ ronojel ri xirayij. Xixkˈaber. Xeˈibanalaˈ ma utzilaj tak nimakˈij ta. Ximololaˈ iwiˈ riche (rixin) chi xitij yaˈ. Xiyalaˈ quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek, y yacˈareˈ ri xa ma rucˈamon ta chi niben chic riyix wacami. 	 زیرا که عمر گذشته کافی است برای عمل نمودن به خواهش امت‌ها ودر فجور و شهوات و می‌گساری و عیاشی و بزمهاو بت‌پرستیهای حرام رفتار نمودن.


Y tek ri Cristo xcamisex chuwech ri cruz, riyin achiˈel xa ta can xicom chuwech ri cruz riqˈui Riyaˈ. Y ma yin ta chic rajaf re nucˈaslen re cˈo wacami, xa can ya chic ri Cristo ri cˈo pa wánima ri oconek rajaf re nucˈaslen. Y janipeˈ cˈa ri xquicˈaseˈ el chuwech re ruwachˈulef, can xtincukubaˈ nucˈuˈx riqˈui ri Cristo ri Rucˈajol ri Dios ri xajowan wuche (wixin), y xuyaˈ chukaˈ riˈ riche (rixin) chi xcamisex wuma. 	 با مسیح مصلوب شده‌ام ولی زندگی می‌کنم لیکن نه من بعد از این، بلکه مسیح در من زندگی می‌کند. و زندگانی که الحال در جسم می‌کنم، به ایمان بر پسر خدا می‌کنم که مرا محبت نمود و خود را برای من داد.فیض خدا را باطل نمی سازم، زیرا اگر عدالت به شریعت می‌بود، هرآینه مسیح عبث مرد.


Yacˈa tek riyix ma yixwaˈ ta riche (rixin) chi niben orar, ma tiben ta chi can nikˈalajin apo chi ma yix waynek ta, xa jabel tichˈajaˈ ipalej, tiyaˈ jubaˈ aceite pan iwiˈ y jabel tijicaˈ rusmal tak iwiˈ. 	 لیکن توچون روزه‌داری، سر خود را تدهین کن و روی خود را بشوی


Y quinojel cˈa ri ye ral xquencamisaj, riche (rixin) chi tiquetamaj quinojel iglesias chi riyin nnicˈoj ronojel ri niquichˈob y ri cˈo pa tak cánima quinojel ri winek. Y can achiˈel cˈa ri yequibanalaˈ chiquijujunal, can queriˈ cˈa chukaˈ ri rajel ruqˈuexel ri xtiquicˈul. 	 و اولادش را به قتل خواهم رسانید. آنگاه همه کلیساها خواهنددانست که منم امتحان کننده جگرها و قلوب و هریکی از شما را برحسب اعمالش خواهم داد.


Rumacˈariˈ nbij chique ri malcaniˈ tak ixokiˈ ri cˈa ye kˈopojiˈ na chi quecˈuleˈ chic jun bey, chi quequiqˈuiytisaj cal. Y tiquicˈuaj jabel rupan ri cachoch. Riche (rixin) chi ri winek ri yeˈetzelan kiche (kixin) ma yecowin ta niquibij jun tzij chikij. 	 پس رای من این است که زنان جوان نکاح شوند و اولاد بزایند و کدبانو شوند و خصم را مجال مذمت ندهند؛


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, wacami yoj ralcˈual chic ri Dios. Xa yacˈa chi ma jane nikˈalajin ta ri kas mero kabanic ri xtibekabanaˈ re chkawech apo, pero ketaman chi tek xtipe chic jun bey ri Jesucristo, can xkoj‑oc achiˈel Riyaˈ, tek xtikatzˈet achique rubanic Riyaˈ. 	 ای حبیبان، الان فرزندان خدا هستیم و هنوز ظاهر نشده است آنچه خواهیم بود؛ لکن می‌دانیم که چون او ظاهر شود، مانند او خواهیم بود زیرا او را چنانکه هست خواهیم دید.


Y ruma ri chˈabel riˈ ntajin niwil ri colotajic. Pero rajawaxic chi riyix ma niyaˈ ta ca riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi can cˈo rejkalen chi xinimaj ri lokˈolaj chˈabel ri xintzijoj chiwe. 	 وبوسیله آن نیز نجات می‌یابید، به شرطی که آن کلامی را که به شما بشارت دادم، محکم نگاه دارید والا عبث ایمان آوردید.


Pero can sibilaj cˈa nmatioxij chare ri Dios, chi Riyaˈ can nuben cˈa chake chi ronojel tiempo yojchˈacon ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús. Y ri Dios can yojrucusaj wi chukaˈ riche (rixin) chi nikayaˈ rutzijol pa ronojel lugar, ri rubanon ri Dios kiqˈui. Y ri chˈabel riˈ can napon ta cˈa rutzijol achiˈel ruxlaˈ jun akˈom ri jubul ruxlaˈ. 	 لیکن شکر خدا راست که مارا در مسیح، دائم در موکب ظفر خود می‌برد وعطر معرفت خود را در هرجا بوسیله ما ظاهرمی کند.


Y tek xseker cˈa pe chupan ri kˈij riˈ, ri principaliˈ tak sacerdotes xquimol cˈa quiˈ ye cachibilan ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij y ri aj tzˈibaˈ. Can quinojel wi cˈa ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij, can xquimol wi cˈa quiˈ. Riyeˈ xquichˈob cˈa achique ri niquiben chare ri Jesús, y can ximon wi el tek xquicˈuaj y xbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ. 	 بامدادان، بی‌درنگ روسای کهنه بامشایخ و کاتبان و تمام اهل شورامشورت نمودند و عیسی را بند نهاده، بردند و به پیلاطس تسلیم کردند.


Yacˈa riyoj ri cˈo ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios pa tak kánima, ma yoj ucˈuan ta chic ruma ri itzel tak karaybel, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu ri ucˈuayon kiche (kixin). Pero ri winek ri man cˈo ta ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Cristo quiqˈui, ma ye riche (rixin) ta ri Cristo. 	 لکن شما در جسم نیستید بلکه در روح، هرگاه روح خدا در شما ساکن باشد؛ وهرگاه کسی روح مسیح را ندارد وی از آن اونیست.


Chupan cˈa ri aldea ri Betania rubiˈ ri quitinamit ri María y ri Marta ri cachˈalal quiˈ, cˈo cˈa jun yawaˈ. Ri yawaˈ riˈ Lázaro rubiˈ. 	 و شخصی ایلعازر نام، بیمار بود، از اهل بیت عنیا که ده مریم و خواهرش مرتابود.


Y ri winek ri xesiqˈuix (xeˈoyox) ruma ri Simón ri fariseo y junan yecˈo riqˈui ri Jesús ri chiriˈ pa mesa, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa chi achi reˈ? Ruma can yerucuy chukaˈ mac, yechaˈ. 	 و اهل مجلس در خاطر خود تفکر آغاز کردندکه این کیست که گناهان را هم می‌آمرزد.پس به آن زن گفت: «ایمانت تو را نجات داده است به سلامتی روانه شو.»


Yacˈa tek ri winek xquixquijech pa quikˈaˈ ri aj kˈatbel tak tzij, ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chuchˈobic achique chi chˈabel ri xtibij chique. Ruma chupan ri hora riˈ, ri Dios xtuyaˈ cˈa chˈabel chiwe ri nicˈatzin chi nibij. 	 اما چون شما را تسلیم کنند، اندیشه مکنید که چگونه یا چه بگویید زیرا در همان ساعت به شماعطا خواهد شد که چه باید گفت،


Y ri Félix ri aj kˈatbel tzij xuben cˈa pe retal riqˈui ri rukˈaˈ chare ri Pablo riche (rixin) chi tichˈo. Y riyaˈ xchˈo cˈa apo, y xubij cˈa: Wetaman cˈa chi riyit cˈo yan chic junaˈ ri akˈaton pe tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef reˈ. Rumariˈ ma xtinpokonaj ta xquichˈo apo, riche (rixin) chi nkˈalajsaj chi majun chˈaˈoj ri nbanon ta. 	 چون والی به پولس اشاره نمود که سخن بگوید، او جواب داد: «از آن رو که می‌دانم سالهای بسیار است که تو حاکم این قوم می‌باشی، به خشنودی وافر حجت درباره خود می‌آورم.


ri Jesús xerutek cˈa el ri Pedro y ri Juan, y xubij cˈa el chique: Quixbiyin y tibanaˈ ruchojmil ri xtikatij chupan re pascua reˈ. 	 پطرس و یوحنا را فرستاده، گفت: «بروید و فصح را بجهت ما آماده کنید تابخوریم.»


Y tek ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon cˈa ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ, ri discípulos cˈacˈariˈ xquinabej chi xa majun caxlan wey quicˈuan el. 	 و شاگردانش چون بدان طرف می‌رفتند، فراموش کردند که نان بردارند.


Ruma riyoj can ya cˈa ri ajowabel riche (rixin) ri Cristo ri nibano chake chi queriˈ nikaben, ruma ri ajowabel riche (rixin) ri Cristo sibilaj nim, rumariˈ tek nikachˈob: Ri Cristo, wi kuma riyoj ri yoj aj maquiˈ tek xcom, reˈ ntel chi tzij chi konojel ri yoj aj maquiˈ can xojcom chukaˈ riqˈui Riyaˈ. 	 زیرا محبت مسیح ما را فرو گرفته است، چونکه این را دریافتیم که یک نفر برای همه مردپس همه مردند.


Y rumariˈ niquicot ri wánima, y riqˈui chukaˈ quicoten yichˈo. Y astapeˈ xquicom, can cukul el nucˈuˈx chi ncˈul ri rutzil ri Dios. 	 از این سبب دلم شادگردید و زبانم به وجد آمد بلکه جسدم نیز در امیدساکن خواهد بود؛


Ri Pablo y ri Silas xquibij chare: Tanimaj cˈa ri Ajaf Jesucristo, y xcacolotej riyit y ri ye aj pan awachoch, xechaˈ chare. 	 گفتند: «به خداوند عیسی مسیح ایمان آور که تو و اهل خانه ات نجات خواهید یافت.»


Tek ri cˈajol achi xracˈaxaj cˈa ri chˈabel ri xubij ri Jesús, nibison ránima xtzolin el, ruma qˈuiy ri beyomel cˈo riqˈui y ma nrajoˈ ta ntel pa rukˈaˈ. 	 چون جوان این سخن را شنید، دل تنگ شده، برفت زیرا که مال بسیار داشت.


Y ri Lokˈolaj Espíritu ri cˈo chic kiqˈui, reˈ jun retal chi riyoj cˈo jun kaherencia ri xtikacˈul re chkawech apo. Reˈ xtikacˈul pero cˈa ya tek xquecolotej el chuwech ri mac quinojel ri ye riche (rixin) chic ri Dios. Y ronojel reˈ can riche (rixin) wi chi ninimirisex ri rubiˈ ri Dios ruma chi can cˈo nimalaj rukˈij rucˈojlen. 	 که بیعانه میراث ما است برای فدای آن ملک خاص او تا جلال او ستوده شود.


Y ri ángel cˈa ri ucˈuayon wuche (wixin) xubij chuwe: Re chˈabel reˈ can ye kitzij wi y utz chi nacukubaˈ acˈuˈx riqˈui. Ruma can ya cˈa ri Ajaf, ri Dios quiche (quixin) ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel, can ya chukaˈ Riyaˈ ri takayon riche (rixin) ri ruˈángel riche (rixin) chi nukˈalajsaj chique ri ye rusamajel ri xquebanatej yan chanin. 	 و مرا گفت: «این کلام امین و راست است وخداوند خدای ارواح انبیا، فرشته خود را فرستادتا به بندگان خود آنچه را که زود می‌باید واقع شود، نشان دهد.»


Y riche (rixin) cˈa chi nbequitzˈetaˈ ri acˈal, ri aj yukˈaˈ riˈ can chanin cˈa xebe cˈa pa tinamit. Can xebequilaˈ wi cˈa ri María, ri José, y ri acˈal can cotzˈoban cˈa pa jun quiwaybal chicop. 	 پس به شتاب رفته، مریم و یوسف و آن طفل رادر آخور خوابیده یافتند.


Oxmul cˈa ri xbitej queriˈ, y yacˈariˈ tek ri nimalaj achiˈel tziek riˈ xtzolin chic el chicaj. 	 واین سه مرتبه واقع شد که در ساعت آن ظرف به آسمان بالا برده شد.


Rumacˈariˈ tek nikabij chi achiˈel xuben ri Abraham chi can xucˈul ri bendición ruma can xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios, can queriˈ chukaˈ quinojel ri yeniman riche (rixin) ri Dios, can niquicˈul chukaˈ bendición. 	 بنابراین اهل ایمان با ابراهیم ایمان دار برکت می‌یابند.


Yacˈa ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos ri yecˈo apo chiriˈ, xyacatej coyowal y niquicˈutulaˈ chukaˈ chiquiwech achique niquiben chare ri Jesús riche (rixin) chi niquicamisaj. 	 اما ایشان ازحماقت پر گشته به یکدیگر می‌گفتند که «باعیسی چه کنیم؟»


Ruma riyix wachˈalal can ya ri Dios ri xixsiqˈuin (xixoyon), riche (rixin) chi xixrucol pe chuxeˈ ri ley. Pero ma xixcolotej ta pe riche (rixin) chi niben ri xa ya ri nirayij ka riyix. Ma que ta riˈ. Riyix xixcolotej pe riche (rixin) chi can titolaˈ iwiˈ riqˈui ajowabel. 	 زیرا که شما‌ای برادران به آزادی خوانده شده‌اید؛ اما زنهار آزادی خود را فرصت جسم مگردانید، بلکه به محبت، یکدیگر را خدمت کنید.


Y can xu (xe) wi Riyaˈ ri ma camel ta. Riyaˈ can pa jun nimalaj sakil cˈo wi, rumariˈ majun nicowin ntoc riqˈui. Ni majun achique winek ri tzˈeteyon ta riche (rixin), ni majun chukaˈ nicowin nitzˈeto. Riyaˈ cˈo pa kawiˈ konojel chi pakˈij chi chakˈaˈ y can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen, riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 که تنها لایموت و ساکن در نوری است که نزدیک آن نتوان شد و احدی از انسان او را ندیده و نمی تواند دید. او را تا ابدالاباد اکرام و قدرت باد. آمین.


Pero ma riqˈui wi riˈ ye qˈuiy chique riyeˈ ri ma xquinimaj ta rutzij, y rumariˈ xecom ca pa desierto; ruma ma xka ta chuwech ri Dios ri xequibanalaˈ. 	 لیکن از اکثر ایشان خداراضی نبود، زیرا که در بیابان انداخته شدند.


¿Achique cˈa xtikaben wacami? Ruma tek riyeˈ xtiquinabej chi yitcˈo waweˈ, can kitzij chi xqueˈoka. 	 پس چه باید کرد؟ البته جماعت جمع خواهند شد زیراخواهند شنید که تو آمده‌ای.


Yacˈa ri Jesús achiˈel ye majun ri winek chuwech. Choj xel pe chiquicojol ri winek y xbe el. 	 ولی از میان ایشان گذشته، برفت.


Nikamatioxij iwuma riyix ruma kacˈaxan chi can cukul wi icˈuˈx riqˈui ri Cristo Jesús y can yeˈiwajoˈ quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal. 	 چونکه ایمان شما را در مسیح عیسی و محبتی را که با جمیع مقدسان می‌نمایید شنیدیم،


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa: Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ chique. 	 پس گفت: «هر‌که گوش شنوا دارد، بشنود!»


Pero ri Jesús xubij chare: Ri ruchˈajchˈojsan chic riˈ, xaxu (xaxe) wi cˈa ri raken ri rajawaxic chi nuchˈej, ruma riyaˈ can chˈajchˈoj chic. Riyix can yix chˈajchˈoj chic, astapeˈ ma chiˈiwonojel ta, xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی بدو گفت: «کسی‌که غسل یافت محتاج نیست مگر به شستن پایها، بلکه تمام او پاک است. و شما پاک هستید لکن نه همه.»


Man chic cˈa niquinaˈ ta chi mac ri yetajin chubanic; y yariˈ tek can riqˈui ronojel cánima niquiben ri etzelal ri sibilaj yeyaˈo qˈuix. Can nicˈat wi cˈa ri cánima chubanic ronojel ruwech etzelal. 	 که بی‌فکر شده، خود رابه فجور تسلیم کرده‌اند تا هرقسم ناپاکی را به حرص به عمل آورند.


Rumariˈ riyix ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chupan ri icˈaslen chi acuchi (achique) nipe wi ri iway iwucˈyaˈ. 	 پس شما طالب مباشید که چه بخوریدیا چه بیاشامید و مضطرب مشوید.


Yacˈa ri Pedro paˈel apo chuchiˈ ri kˈakˈ rumekˈon riˈ. Y yecˈo cˈa ri xecˈutun chare: ¿La ma yit ta cami rudiscípulo re jun achi re chapatajnek? xechaˈ chare. Y ri Pedro xrewaj. Riyaˈ xa xubij: Ma yin ta, xchaˈ. 	 و شمعون پطرس ایستاده، خود را گرم می‌کرد. بعضی بدو گفتند: «آیا تو نیز از شاگردان او نیستی؟» او انکار کرده، گفت: «نیستم!»


Queriˈ rubin ri Dios, ri nukˈalajsaj ri Lokˈolaj Espíritu. Y rumacˈariˈ can nikˈalajin wi chi ma nicˈatzin ta chic chi yekatzuj (yekasuj) chicop chuwech ri Dios ruma ri kamac. Ri kamac xa cuyutajnek chic. 	 اما جایی که آمرزش اینها هست، دیگرقربانی گناهان نیست.


Yatintek cˈa el quiqˈui, riche (rixin) chi riyeˈ nijakatej ri runakˈ tak quiwech, y yeˈel pe chupan ri kˈekuˈm y yecˈojeˈ chupan ri sakil; chukaˈ yeˈel cˈa pe chuxeˈ rutzij ri Satanás y yeˈoc chuxeˈ rutzij ri Dios, riche (rixin) chi niquicˈul ri cuybel quimac, y xtiquicˈul ri herencia ri xtuyaˈ ri Dios chique quinojel ri chˈajchˈoj chic ri quicˈaslen y ye riche (rixin) chic ri Dios, ruma xquicukubaˈ quicˈuˈx wuqˈui, xchaˈ ri Jesús chuwe. 	 تا چشمان ایشان را باز کنی تا از ظلمت به سوی نور و ازقدرت شیطان به‌جانب خدا برگردند تا آمرزش گناهان و میراثی در میان مقدسین بوسیله ایمانی که بر من است بیابند."


Y xinben jurar ruma ri woyowal y xinbij: Kas kitzij chi ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nyaˈ riyin. 	 تا درخشم خود قسم خوردم که به آرامی من داخل نخواهند شد.»


Y yacˈariˈ tek ri Pilato xubij chi tiban cˈa achiˈel ri niquicˈutuj apo riyeˈ. 	 پس پیلاطس فرمود که برحسب خواهش ایشان بشود.


Y tichajij cˈa ri icˈaslen. Ma xaxu (xaxe) ta wi chrij ri waˈin tibe wi ri iwánima, y tichajij ri icˈaslen chi ma quixkˈaber ta; y chukaˈ ma xaxu (xaxe) ta wi ri nicˈatzin chiwe chuwech re ruwachˈulef ri nichˈob, y xa cˈa tek xtinaˈ, xa yariˈ xoka ri kˈij riche (rixin) chi riyin xquinoka. 	 پس خود را حفظ کنید مبادا دلهای شما ازپرخوری و مستی و اندیشه های دنیوی، سنگین گردد و آن روز ناگهان بر شما آید.


Ruma tek rubanon ca, riyin sibilaj cˈa pokon xinbanalaˈ chique ri winek ri quitzekelben ri Ajaf Jesucristo, ri kas kitzij Bey. Xenchapalaˈ cˈa pe riche (rixin) chi xenyaˈ pa cárcel. Xencˈuaj pa camic. Y can chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ queriˈ xinben chique. 	 و این طریقت را تابه قتل مزاحم می‌بودم به نوعی که مردان و زنان رابند نهاده، به زندان می‌انداختم،


Y ri Saulo sibilaj cˈa pokon xuben chique ri quiniman chic ri Jesucristo, ri nibix iglesia chique. Can ye ruyaˈon wi cˈa pa tijoj pokonal, ruma can chi jojun chi jojun jay ntoc wi riche (rixin) chi yeberelesalaˈ pe, y can chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ yeberukirirej pe y cˈacˈariˈ nutek quitzˈapixic pa tak cárcel. 	 اما سولس کلیسا رامعذب می‌ساخت و خانه به خانه گشته، مردان وزنان را برکشیده، به زندان می‌افکند.


Ri ixok ma rucˈamon ta chi ri ruchˈacul xaxu (xaxe wi) riche (rixin) ka riyaˈ, ruma can riche (rixin) wi ri rachijil. Y queriˈ chukaˈ ri achi, ma rucˈamon ta chi ri ruchˈacul xaxu (xaxe wi) riche (rixin) ka riyaˈ, xa can riche (rixin) wi ri rixjayil. 	 زن بر بدن خود مختار نیست بلکه شوهرش، و همچنین مرد نیز اختیار بدن خود ندارد بلکه زنش،


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, ma queˈinimaj ta quinojel ri yebin chi ya ri Espíritu kˈalajsayon chique ri chˈabel ri niquibij. Can tiwacˈaxaj na jabel y tichˈoboˈ na wi kitzij chi ya ri Espíritu riche (rixin) ri Dios ri kˈalajsayon chique ri chˈabel ri niquibij. Ruma ye qˈuiy winek yecˈo chuwech re ruwachˈulef ri niquibij chi ya ri ruchˈabel ri Dios ri niquikˈalajsaj y xa ma kitzij ta. 	 ای حبیبان، هر روح را قبول مکنید بلکه روح‌ها را بیازمایید که از خدا هستند یا نه. زیرا که انبیای کذبه بسیار به جهان بیرون رفته‌اند.


Ronojel riˈ nbij cˈa chiwe ruma nwajoˈ chi riyix niwetamaj chi can yixcˈo wi pa wánima y sibilaj cˈa ntij nukˈij chiˈitoˈic riyix. Y queriˈ chukaˈ nben cuma ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Laodicea y cuma quinojel ri kachˈalal ri majun bey quitzˈeton ta nuwech. 	 زیرا می‌خواهم شما آگاه باشید که مرا چه نوع اجتهاد است برای شما و اهل لاودکیه و آنانی که صورت مرا در جسم ندیده‌اند،


nichaˈ ri Dios. Yacˈa riyoj ma yoj cachibil ta ri yeyaˈo ca ri Dios ri xa pa rucˈayewal xquebeka wi. Riyoj yoj cachibil ri quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi yojcolotej. 	 لکن ما از مرتدان نیستیم تا هلاک شویم، بلکه از ایمانداران تا جان خود را دریابیم.


Wi cˈo jun chiwe riyix ri napon pa jun chic tinamit o cˈo jun ri petenak pa jun chic tinamit, tiyalaˈ cˈa iposada riqˈui ronojel iwánima. 	 و یکدیگر را بدون همهمه مهمانی کنید.


Ri Jesucristo ma xupokonaj ta xuyaˈ ri rucˈaslen kuma riyoj. Y riqˈui riˈ xucˈut chkawech achique riˈ ri ajowabel y riyoj chukaˈ nicˈatzin chi ma nikapokonaj ta nikayaˈ kiˈ pa camic cuma ri kachˈalal, wi can nicˈatzin. 	 از این امر محبت را دانسته‌ایم که او جان خود را در راه ما نهاد و ما باید جان خود را در راه برادران بنهیم.


Yecˈo cˈa tinamit ri xeban wi sibilaj qˈuiy milagros ruma ri Jesús. Y ma riqˈui wi riˈ ri winek ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ ma xtzolin ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Y rumariˈ ri Jesús qˈuiy ri xubij chiquij. 	 آنگاه شروع به ملامت نمود بر آن شهرهایی که اکثر از معجزات وی در آنها ظاهرشد زیرا که توبه نکرده بودند:


Kachˈalal, riyoj ketaman chi ri Dios can yixrajoˈ wi, y ketaman chukaˈ chi ri Dios can yix ruchaˈon chic. 	 زیرا که‌ای برادران و‌ای عزیزان خدا، ازبرگزیده شدن شما مطلع هستیم،


Y queriˈ cˈa nbij chiwe ruma riyix can man cˈa xquinitzˈet ta chic. Y xquinitzˈet chic cˈa jun bey, cˈa ya tek xtibij chuwe: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Riyaˈ banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios! ¡Y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! xquixchaˈ chuwe, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرا به شما می‌گویم از این پس مرا نخواهید دید تا بگویید مبارک است او که به نام خداوند می‌آید.»


Y riyin ma yininimaj ta ruma can ya ri kitzij ri nbij chiwe. 	 و اما من از این سبب که راست می‌گویم، مراباور نمی کنید.


Queˈicˈachojsaj cˈa yawaˈiˈ. Ri cˈo cˈa ri yabil lepra chiquij, can tibanaˈ cˈa chique chi nichˈajchˈojir jabel ri quichˈacul. Ri ye caminek chic, queˈicˈasoj. Can queˈiwelesaj cˈa chukaˈ ri itzel tak espíritu. Y ruma cˈa ronojel re uchukˈaˈ reˈ xa sipan chiwe riyix, can queriˈ cˈa chukaˈ tibanaˈ riyix. Tek niben ca ri utzil, ma ticˈutuj ta rajel. 	 بیماران را شفا دهید، ابرصان راطاهر سازید، مردگان را زنده کنید، دیوها را بیرون نمایید. مفت یافته‌اید، مفت بدهید.


Pero ri ángel xubij chare ri Zacarías: Ma taxibij ta awiˈ. Ri Dios xracˈaxaj ri aˈoración. Ri Elisabet ri awixjayil xticˈojeˈ cˈa jun ral, y ri acˈal riˈ, Juan ri rubiˈ ri xtayaˈ. 	 فرشته بدو گفت: «ای زکریا ترسان مباش، زیرا که دعای تو مستجاب گردیده است وزوجه ات الیصابات برای تو پسری خواهد زاییدو او را یحیی خواهی نامید.


Ri Jacobo y ri Juan, ri ye rucˈajol ri Zebedeo, ri xubij chukaˈ Boanerges chique; biˈaj ri ntel cˈa chi tzij chi ye achiˈel coklajay. 	 و یعقوب پسر زبدی و یوحنا برادریعقوب؛ این هر دو را بوانرجس یعنی پسران رعد نام گذارد.


Y ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij chiriˈ pa tinamit Jerusalem, yecˈo cˈa achiˈaˈ ri xequitek el cˈa riqˈui ri Juan ri Bautista. Xequitek cˈa ye sacerdotes y achiˈaˈ ri ye levitas nibix chique, riche (rixin) chi xbequicˈaxaj chare ri Juan chi tubij wi ya riyaˈ ri Cristo. Y riyaˈ can xukˈalajsaj wi chiquiwech chi ma ya ta riyaˈ. 	 و این است شهادت یحیی در وقتی که یهودیان از اورشلیم کاهنان و لاویان را فرستادندتا از او سوال کنند که تو کیستی،


Y achiˈel chukaˈ chi riyaˈ runimirisan riˈ y rusachon qˈuiy puek riche (rixin) chi rucˈusan rucˈuˈx chupan ri itzel cˈaslen, queriˈ chukaˈ tibanaˈ chare; tichˈujirisaj y tibanaˈ chare chi nukˈaxaj okˈej. Ruma riyaˈ nubilaˈ cˈa pa ránima: Yin cˈa riyin ri can achiˈel reina yin tzˈuyul waweˈ. Ni ma yin malcaˈn ta, ni ma xtinkˈaxaj ta okˈej, nichaˈ. 	 به اندازه‌ای که خویشتن را تمجید کرد و عیاشی نمود، به آنقدرعذاب و ماتم بدو دهید، زیرا که در دل خودمی گوید: به مقام ملکه نشسته‌ام و بیوه نیستم وماتم هرگز نخواهم دید.


Riyin xquinoc cˈa Tataˈaj iwuche (iwixin) riyix y riyix xquixoc numiˈal walcˈual. 	 و شما را پدر خواهم بود و شما مرا پسران ودختران خواهید بود؛ خداوند قادر مطلق می‌گوید.»


Y tek ri Jesús xutzˈet cˈa pe ri ruteˈ y ri rudiscípulo ri sibilaj nrajoˈ, xubij cˈa chare ri ruteˈ: Nána, ya laˈ ntoc ca awal, xchaˈ. 	 چون عیسی مادرخود را با آن شاگردی که دوست می‌داشت ایستاده دید، به مادر خود گفت: «ای زن، اینک پسر تو.»


Y ri lajuj rucˈaˈ ri chicop ri xatzˈet, xa ye lajuj cˈa aj kˈatbel tak tzij ri cˈa ma jane yekˈato ta tzij. Ri ye lajuj aj kˈatbel tak tzij riˈ cachibilan ri chicop, can xtijach wi cˈa kˈatbel tzij pa quikˈaˈ, pero ri kˈatbel tzij ri xtijach chique, xa man cˈa xtiyaloj ta. Xa jun oc hora xtuben. 	 و آن ده شاخ که دیدی، ده پادشاه هستند که هنوز سلطنت نیافته‌اند بلکه یک ساعت با وحش چون پادشاهان قدرت می‌یابند.


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Herodión, ri nuwinak. Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal ri yecˈo pa rachoch ri Narciso, ri xa jun quibanon riqˈui ri Ajaf. 	 و خویش من هیردیون را سلام دهیدو آنانی را از اهل خانه نرگسوس که در خداوندهستند سلام رسانید.


Riyaˈ qˈuiy cˈa ri xubij chique, xa yacˈa chi ruyon riqˈui cˈambel tak tzij. Y jun cˈa chique ri cˈambel tak tzij ri xucusaj, yareˈ: Cˈo cˈa jun achi ri xbe pa jopin ijaˈtz. 	 و معانی بسیار به مثلها برای ایشان گفت: «وقتی برزگری بجهت پاشیدن تخم بیرون شد.


Quinojel ri tinamit ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, xtiquicˈuaj cˈa apo chupan ri tinamit riˈ, ronojel ri quibeyomal ri banayon chique chi cˈo quikˈij quicˈojlen. 	 و جلال و عزت امت‌ها را به آن داخل خواهندساخت.و چیزی ناپاک یا کسی‌که مرتکب عمل زشت یا دروغ شود، هرگز داخل آن نخواهدشد، مگر آنانی که در دفتر حیات بره مکتوبند.


y can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo, y xubij: Chkacojol riyoj ixokiˈ, yit cˈa riyit ri sibilaj bendición acˈulun, y queriˈ chukaˈ ri bendición cˈo pa ruwiˈ ri acˈal ri xtalex awuqˈui. 	 به آواز بلند صدا زده گفت: «تو در میان زنان مبارک هستی و مبارک است ثمره رحم تو.


Ri Dios can sibilaj qˈuiy wi ri etamabel ri cˈo riqˈui can achiˈel jun nimalaj beyomel. Can majun nikˈiˈo ri runaˈoj, y ma janiˈ ta chi nikˈax chkawech ri yerubanalaˈ Riyaˈ. 	 زهی عمق دولتمندی و حکمت و علم خدا! چقدر بعید از غوررسی است احکام او وفوق از کاوش است طریقهای وی!


Ronojel cˈa ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, can ya wi cˈa ri Dios ri xucusan quiche (quixin) ri winek chutzˈibaxic. Y rumariˈ nicˈatzin riche (rixin) chi yetijox ri quiniman chic y ri ma jane quiniman ta ri Dios. Nicˈatzin nucusex riche (rixin) chi yekˈil ri winek chi ma tiquiben ta ri xa ma utz ta. Nicˈatzin riche (rixin) chi nibix chique ri winek achique rubanic niquichojmirisaj ri quicˈaslen, y utz chukaˈ nucusex riche (rixin) chi nicˈut achique rucˈuaxic jun cˈaslen choj chuwech ri Dios. 	 تمامی کتب از الهام خداست و بجهت تعلیم و تنبیه و اصلاح و تربیت در عدالت مفیداست،تا مرد خدا کامل و بجهت هر عمل نیکوآراسته بشود.


Can qˈuiy cˈa mul rucˈakon pa kˈakˈ y pa tak yaˈ riche (rixin) chi nucamisaj. Pero wi riyit yacowin natoˈ, tajoyowaj cˈa kawech; y kojatoˈ cˈa. Queriˈ xubij ri tataˈaj chare ri Jesús. 	 و بارها او را در آتش و در آب انداخت تا او را هلاک کند. حال اگر می‌توانی بر ماترحم کرده، ما را مدد فرما.»


Ri Juan xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Yin cˈa riyin riˈ ri xunataj ca ri profeta Isaías chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek xubij: Cˈo cˈa jun achi ri xturek cˈa ruchiˈ pa jun desierto riche (rixin) chi xtubij chique ri winek ri xqueˈapon riqˈui: Tichojmirisaj apo rubey ri Ajaf, xtichaˈ chique. Quecˈariˈ tzˈibatajnek ca, y yin cˈa riyin riˈ, xchaˈ ri Juan chique. 	 گفت: «من صدای ندا کننده‌ای دربیابانم که راه خداوند را راست کنید، چنانکه اشعیانبی گفت.»


Y ri lajuj rucˈaˈ ri chicop ri xatzˈet, xa xtiquetzelaj cˈa ri ixok ri xa ma utz ta rucˈaslen. Y xtiquiyaˈ cˈa ca ruyon. Rumariˈ xqueyacatej chrij y ronojel ri cˈo riqˈui xtiquelesaj chare. Can niquichˈanabaˈ ca. Y ri ruchˈacul ri ixok riˈ, cˈo nicˈaj ri xtiquitij, y cˈo nicˈaj ri xtiquiporoj pa kˈakˈ. 	 و اما ده شاخ که دیدی و وحش، اینها فاحشه را دشمن خواهند داشت واو را بینوا و عریان خواهند نمود و گوشتش راخواهند خورد و او را به آتش خواهند سوزانید،


Riyix can quixcˈojeˈ cˈa ka chupan ri jay ri yixapon wi ri jabel icˈulic niquiben, titijaˈ y tikumuˈ ri xtiquisipaj chiwe. Ruma ri samajel can rucˈamon wi chi nitoj ruma ri samaj ri nuben. Y man cˈa tijalalaˈ ta ri jay ri acuchi (achique) yixcˈojeˈ wi. Xa can acuchi (achique) yixapon wi nabey mul, chiriˈ quixcˈojeˈ wi ka. 	 و در آن خانه توقف نمایید و از آنچه دارند بخورید و بیاشامید، زیرا که مزدور مستحق اجرت خود است و از خانه به خانه نقل مکنید.


Riyin ntzˈibaj cˈa ronojel reˈ chiwe riyix ri yixniman pa rubiˈ ri Rucˈajol ri Dios, riche (rixin) chi niwetamaj chi cˈo chic icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y riche (rixin) chi nicukeˈ icˈuˈx riqˈui ri Rucˈajol ri Dios. 	 این را نوشتم به شما که به اسم خدا ایمان آورده‌اید تا بدانید که حیات جاودانی دارید و تا به اسم پسر خدا ایمان بیاورید.


Xaxu (xaxe wi) cˈa tiwetamaj, chi tek ri Lokˈolaj Espíritu xtika pe pan iwiˈ, xticˈul cˈa ri uchukˈaˈ, y xquinikˈalajsaj chique ri winek pa tinamit Jerusalem, y chique ri winek ri yecˈo pa nicˈaj chic tinamit waweˈ pa rucuenta ri Judea y pa rucuenta ri Samaria, y chique chukaˈ quinojel ri winek ri yecˈo pa ronojel re ruwachˈulef. 	 لیکن چون روح‌القدس بر شما می‌آید، قوت خواهیدیافت و شاهدان من خواهید بود، در اورشلیم وتمامی یهودیه و سامره و تا اقصای جهان.»


Ruma ri winek ri xbano ri pokon riˈ, nimalaj rucˈayewal nipe pa ruwiˈ. Rumariˈ xa utz na jubaˈ chi ximon ta jun nimalaj caˈ chukul y nbecˈak ca pa mar, que chuwech nuben chare jun coˈol chi nitzak pa mac. 	 او را بهتر می‌بود که سنگ آسیایی بر گردنش آویخته شود و در دریا افکنده شود از اینکه یکی از این کودکان را لغزش دهد.


Ri nicˈaj chic ri yecˈo wuqˈui, xaxu (xaxe wi) ri nicˈatzin ka chique riyeˈ ri niquichˈob, y ma niquichˈob ta achique ri nicˈatzin pa rusamaj ri Cristo Jesús. 	 زانرو که همه نفع خود رامی طلبند، نه امور عیسی مسیح را.


Y chukaˈ jabel ta quicˈuaxic rubanon chique ri ye aj pa rachoch. Ri ralcˈual jabel ta rucˈutun chiquiwech chi niquinimaj rutzij y niquiyaˈ ta chukaˈ rukˈij. 	 مدبر اهل خانه خود، به نیکویی و فرزندان خویش را در کمال وقار مطیع گرداند،


Y yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique: ¿Achique cˈa ruma tek sibilaj yinicanoj? Chinuwech riyin, riyix can jabel wi iwetaman chi ya ri nrajoˈ ri Nataˈ Dios, yariˈ ri cˈo chi nben. 	 او به ایشان گفت: «از بهر‌چه مرا طلب می‌کردید، مگرندانسته‌اید که باید من در امور پدر خود باشم؟»


Y riche (rixin) cˈa chi nichojmirisex jun bey, can nicˈatzin cˈa chi yenojsex ri jul. Nicˈatzin chukaˈ yejunumex ri tanatek. Ri xotoxek tak bey, choj niban chique. Y ri cujquek tak bey, liˈan cˈa chukaˈ niban chique. 	 هر وادی انباشته و هر کوه و تلی پست و هر کجی راست و هر راه ناهموار صاف خواهد شد


Jun ixok ri cˈulan, can ximil wi riqˈui ri rachijil tek cˈa qˈues na ri rachijil. Ruma queriˈ nubij ri ley ri xuyaˈ ri Dios. Pero wi nicom el ri rachijil, cˈacˈariˈ utz chi nicˈuleˈ riqˈui jun chic achi, wi queriˈ nrajoˈ riyaˈ. Pero nicˈatzin chi nicˈuleˈ riqˈui jun achi ri runiman chic ri Ajaf. 	 زن مادامی که شوهرش زنده است، بسته است. اما هرگاه شوهرش مرد آزاد گردید تا به هرکه بخواهد منکوحه شود، لیکن در خداوندفقط.اما بحسب رای من خوشحال تر است، اگر چنین بماند و من نیز گمان می‌برم که روح خدارا دارم.


Y wi cˈo chˈaˈoj nibanatej chiquicojol caˈiˈ kachˈalal, chiwech cˈa riyix ri iniman ri Jesucristo queˈapon wi. Ruma hasta ri majun oc quikˈij chicojol riyix hasta riˈ yecowin yekˈato tzij. 	 پس چون در مقدمات روزگار مرافعه دارید، آیا آنانی را که در کلیساحقیر شمرده می‌شوند، می‌نشانید؟


Y chukaˈ ri Herodes majun xril ta chrij tek xixintek el riqˈui, y rumariˈ xutzolij chic pe pa nukˈaˈ riyin. Xaxu (xaxe wi) riqˈui riˈ niketamaj chi can majun mac rubanon riche (rixin) chi nicamisex. 	 و نه هیرودیس هم زیراکه شما را نزد او فرستادم و اینک هیچ عمل مستوجب قتل از او صادر نشده است.


chi can yojrucol pa quikˈaˈ ri yeˈetzelan kiche (kixin), riche (rixin) chi queriˈ ma nikaxibij ta kiˈ chi nikaben ri rusamaj, 	 که ما را فیض عطا فرماید، تا از دست دشمنان خود رهایی یافته، او را بی‌خوف عبادت کنیم.


Y reˈ xa ruma chi ri winek ri yecˈo pa Jerusalem y ri principaliˈ chukaˈ ri yecˈo chiquicojol, can ma xquetamaj ta achique riˈ ri Jesús, ni ma xchˈobotej ta chiquiwech ri nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca cuma ri profetas ojer ca, ri nisiqˈuix pa ronojel uxlanibel kˈij ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Rumariˈ, tek xquibij riyeˈ chi ticamisex ri Jesús, can yecˈa riyeˈ ri xebano chi kitzij xbeˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 زیرا سکنه اورشلیم وروسای ایشان، چونکه نه او را شناختند و نه آوازهای انبیا را که هر سبت خوانده می‌شود، بروی فتوی دادند و آنها را به اتمام رسانیدند.


Y ronojel riˈ cˈo ri nucˈut chkawech chrij re tiempo reˈ. Ri chicop y ri nicˈaj chic cosas ri xequitzuj (xequisuj) ri winek chuwech ri Dios, ma xecowin ta xuben chˈajchˈoj chare ri cánima ri winek ri xetzuju (xesuju) ri cosas riˈ. 	 و این مثلی است برای زمان حاضر که بحسب آن هدایا وقربانی‌ها را می‌گذرانند که قوت ندارد که عبادت‌کننده را از جهت ضمیر کامل گرداند،


Pero tek ri Jesús xapon pa Galilea, jabel rucˈulic xban cuma ri winek aj chiriˈ; ruma ri winek riˈ xecˈojeˈ chukaˈ pa Jerusalem riche (rixin) ri nimakˈij y xquitzˈet ri milagros ri xerubanalaˈ ri Jesús chiriˈ. 	 پس چون به جلیل آمد، جلیلیان او راپذیرفتند زیرا هر‌چه در اورشلیم در عید کرده بود، دیدند، چونکه ایشان نیز در عید رفته بودند.


Y ri Nicodemo xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa rubanic riˈ? xchaˈ. 	 نیقودیموس در جواب وی گفت: «چگونه ممکن است که چنین شود؟»


Ruma chi ri niquinimirisaj quiˈ, xa xtikasex quikˈij. Y yacˈa ri niquichˈutinirisaj quiˈ, xtinimirisex quikˈij. 	 و هر‌که خود را بلند کند، پست گردد و هر‌که خود را فروتن سازد سرافرازگردد.


Ri apóstoles can riqˈui ruchukˈaˈ ri Dios niquitzijoj chi xcˈastej pe ri Ajaf Jesús chiquicojol ri caminakiˈ, y nim ri rutzil ri Dios cˈo pa quiwiˈ quinojel. 	 و رسولان به قوت عظیم به قیامت عیسی خداوند شهادت می‌دادند و فیضی عظیم برهمگی ایشان بود.


Y tek xa nakaj chic cˈa yecˈo wi apo chique ri tinamit Betfagé y Betania, xa jubaˈ chic cˈa nrajoˈ chi ma yeˈapon pa tinamit Jerusalem, ruma can chunakajal chic apo ri juyuˈ Olivos yecˈo wi. Y yacˈariˈ tek ri Jesús xerutek el ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos. 	 و چون نزدیک به اورشلیم به بیت‌فاجی و بیت عنیا بر کوه زیتون رسیدند، دو نفراز شاگردان خود را فرستاده،


Y riyin nbij chi riyit jabel awetaman ri rupixaˈ ri Dios: chi riyit achi ri cˈo awixjayil man cˈa tacanoj ta jun chic ixok, ma cacamisan ta; ma catelekˈ ta; ma tatzˈuc ta tzij chrij jun chic winek; tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 احکام رامی دانی زنا مکن، قتل مکن، دزدی منما، شهادت دروغ مده و پدر و مادر خود را محترم دار.»


Y ntzˈet cˈa chi ri etzelal cˈa cˈo na pan acˈaslen, y cˈa yit ruximon na, xchaˈ ri Pedro chare. 	 زیرا که تو رامی بینم در زهره تلخ و قید شرارت گرفتاری.»


Ri kachˈalal ri yecˈo wuqˈui can majun chic jun ri can achiˈel ri Timoteo, ri can junan kánima riqˈui, ri can kitzij chi nuchˈob ri achique ibanon. 	 زیراکسی دیگر را همدل ندارم که به اخلاص درباره شما اندیشد.


¿La cˈo cami jun winek ri netaman achique nuchˈob jun chic winek? Majun chic. Xaxu (xaxe wi) ri ruˈespíritu riyaˈ mismo ri etamayon achique nuchˈob ka. Y queriˈ chukaˈ majun etamayon ta ri ruchˈobonic ri Dios, xa can xu (xe wi) ri Espíritu riche (rixin) ri Dios. 	 زیرا کیست از مردمان که امور انسان رابداند جز روح انسان که در وی می‌باشد. همچنین نیز امور خدا را هیچ‌کس ندانسته است، جز روح خدا.


Ri Jesús xubij cˈa chique: Ri car ri cˈariˈ yeˈichop pe, queˈicˈamaˈ cˈa pe caˈiˈ oxiˈ, xchaˈ chique. 	 عیسی بدیشان گفت: «از ماهی‌ای که الان گرفته‌اید، بیاورید.»


Can achiˈel cˈa niban riqˈui ri itzel kˈayis chi yeˈelesex el y yeporox pa kˈakˈ, can quecˈariˈ chukaˈ xtibanatej pa ruqˈuisbel chare re tiempo re kachapon. 	 پس همچنان‌که کرکاسها را جمع کرده، در آتش می‌سوزانند، همانطور در عاقبت این عالم خواهد شد،


Ruma quinojel ri winek y hasta ri yecˈo pa cuartel quicˈaxan chic chi yin yaˈon pa cárcel ruma chi ntzijoj rubiˈ ri Cristo. 	 بحدی که زنجیرهای من آشکارا شددر مسیح در تمام فوج خاص و به همه دیگران.


¿Achique nibij riyix? ¿Cˈo cami jun soldado ri xa ya ri rurajil riyaˈ nucusaj riche (rixin) chi nutzukbej riˈ tek cˈo pa cuartel? ¿O cˈo cami jun achi ri ruticon uva y xa man ta nutij ruwech tek ntel pe? ¿O cˈo ta chukaˈ cami jun aj yukˈ quiche (quixin) chicop, ri ma nukum ta jubaˈ ri leche ri niquiyaˈ ri chicop? 	 کیست که هرگز از خرجی خود جنگ کند؟ یا کیست که تاکستانی غرس نموده، از میوه‌اش نخورد؟ یا کیست که گله‌ای بچراند و از شیر گله ننوشد؟


¿Achique nibij riyix? ¿La xajan cami xinben chi xinchˈutinirisaj wiˈ riche (rixin) chi xinyaˈ ikˈij riyix? ¿La xajan cami xinben riyin chi majun wajel xincˈutuj chiwe tek xinapon iwuqˈui riche (rixin) chi xintzijoj ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic? Ma xajan ta. 	 آیا گناه کردم که خود را ذلیل ساختم تا شما سرافراز شوید دراینکه به انجیل خدا شما را مفت بشارت دادم؟


Yacˈa ri Pedro xcanaj ca ri chiriˈ pa puerta. Y ri discípulo ri etaman cˈa ruwech ruma ri nimalaj sacerdote, xbeˈel chic cˈa pe y xchˈo cˈa riqˈui ri ixok ri chajinel ri cˈo chiriˈ pa puerta, y xucusaj cˈa apo ri Pedro. 	 اما پطرس بیرون در ایستاده بود. پس آن شاگرد دیگر که آشنای رئیس کهنه بود، بیرون آمده، با دربان گفتگو کرد و پطرس را به اندرون برد.


Y cˈo cˈa jun kˈij, tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos, xoc el pa jun jucuˈ. Y cˈacˈariˈ xubij chique: Joˈ, kojkˈax la jucˈan chic apo ruchiˈ choy. Y xebe. 	 روزی از روزها او با شاگردان خود به کشتی سوار شده، به ایشان گفت: «به سوی آن کناردریاچه عبور بکنیم.» پس کشتی را حرکت دادند.


Can achiˈel rubanon ri kachˈacul, cˈo rukˈaˈ, cˈo raken, cˈo runakˈ ruwech, pero xaxu (xaxe wi) jun quibanon quinojel. Ye qˈuiy pero xa jun chˈaculaj. Quecˈariˈ chukaˈ kabanon riqˈui ri Cristo, astapeˈ yoj qˈuiy ri cukul kacˈuˈx riqˈui pero xa jun cˈa kabanon riqˈui. 	 زیرا چنانکه بدن یک است و اعضای متعدددارد و تمامی اعضای بدن اگرچه بسیار است یکتن می‌باشد، همچنین مسیح نیز می‌باشد.


Ri Dios cˈa ri niyaˈo uxlanibel cˈuˈx chiwe, ya chukaˈ Riyaˈ ri xcˈason el chiquicojol ri caminakiˈ ri Nimalaj Kaj Yukˈ ri Kajaf Jesús. Queriˈ xuben ruma ri Jesús xcom y xbiyin ri ruquiqˈuel riche (rixin) chi xcˈachoj ri cˈacˈacˈ trato ri xuben ri Dios kiqˈui, trato ri can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 پس خدای سلامتی که شبان اعظم گوسفندان یعنی خداوند ما عیسی را به خون عهدابدی از مردگان برخیزانید،


Y ri achi can yacˈariˈ tek xacˈaxan y xel ri ruchˈabel jabel. 	 در ساعت گوشهای او گشاده وعقده زبانش حل شده، به درستی تکلم نمود.


Ri achi ri moy tek rubanon ca, tek cˈo chic cˈa apo chiquiwech ri achiˈaˈ fariseos, xquicˈutuj cˈa chare chi achique rubanic xban chare riche (rixin) chi wacami nitzuˈun chic. Y riyaˈ xubij: Ri xbano cˈa chuwe chi yitzuˈun chic, xuyaˈ jubaˈ ti chˈabek chrij runakˈ nuwech, xinchˈej, y yareˈ yitzuˈun chic, xchaˈ chique. 	 آنگاه فریسیان نیز از او سوال کردند که «چگونه بیناشدی؟» بدیشان گفت: «گل به چشمهای من گذارد. پس شستم و بینا شدم.»


Man cˈa tiwetzelaj ta jun chique re tak acˈalaˈ reˈ, ruma riyin nbij cˈa chiwe chi ri ángeles ri nichajin quiche (quixin) riyeˈ can quitzuliben apo ri Nataˈ chilaˈ chicaj. 	 زنهار یکی از این صغار را حقیر مشمارید، زیرا شما را می‌گویم که ملائکه ایشان دائم درآسمان روی پدر مرا که در آسمان است می‌بینند.


Riyaˈ qˈuiy cˈa ri xucˈut chiquiwech riqˈui cˈambel tak tzij. Y xubij cˈa chique: 	 پس ایشان را به مثلها چیزهای بسیار می‌آموخت و درتعلیم خود بدیشان گفت:


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri Dios xuyaˈ chique achiˈel jun nimalaj waran y can achiˈel majun nichˈobotej ta chiquiwech. Can achiˈel ta ye moyirnek y ma yeˈacˈaxan ta, queriˈ quibanon cˈa wacami. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 چنانکه مکتوب است که «خدا بدیشان روح خواب‌آلود دادچشمانی که نبیند و گوشهایی که نشنود تا امروز.»


Can ketaman chi ri kachˈacul yariˈ ri oconek rachoch ri kánima chuwech re ruwachˈulef, astapeˈ re kachˈacul xa nicom, pero ri kánima can xtucˈul chic cˈa jun rachoch riqˈui ri Dios. Y ri jay riˈ ma winek ta banayon ruma can ya wi ri Dios ri banayon; ri jay riˈ can riche (rixin) cˈa xtibe kˈij xtibe sek y ya ri chilaˈ chicaj cˈo wi. 	 زیرا می‌دانیم که هرگاه این خانه زمینی خیمه ما ریخته شود، عمارتی از خداداریم، خانه‌ای ناساخته شده به‌دستها و جاودانی در آسمانها.


Pero can tasicˈaˈ cˈa awiˈ, y cayacatej. Xincˈut cˈa wiˈ chawech riche (rixin) chi yatoc jun nusamajel y riche (rixin) chukaˈ chi yabe chutzijoxic chique ri winek ri xatzˈet yan y ri xquencˈut chawech chupan ri kˈij ri ye benak apo. 	 و لیکن برخاسته، بر پابایست زیرا که بر تو ظاهر شدم تا تو را خادم وشاهد مقرر گردانم بر آن چیزهایی که مرا در آنهادیده‌ای و بر آنچه به تو در آن ظاهر خواهم شد.


Y ri Jesús nibiyaj chupan ri rachoch ri Dios. Y pa jun ruchiˈ raken jay Riche (Rixin) ri Salomón rubiˈ, chiriˈ cˈa cˈo wi. 	 و عیسی در هیکل، در رواق سلیمان می‌خرامید.


Ri ye ruˈapóstoles ri Jesús tek xetzolin pe chubanic ri rusamaj ri Dios, can xquimol apo quiˈ riqˈui ri Jesús y xquitzijolaˈ cˈa chare ronojel ri xquibanalaˈ y ronojel ri tijonic ri xquiyalaˈ chique ri winek. 	 و رسولان نزد عیسی جمع شده، از آنچه کرده و تعلیم داده بودند او را خبر دادند.


Y tek ri achi cˈo chic pa samaj nijopin ijaˈtz, cˈo cˈa jubaˈ chare ri ijaˈtz riˈ xa pa bey xka wi. Y xepe cˈa ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ xquitij el ri ijaˈtz riˈ. 	 و چون تخم می‌پاشید، قدری در راه افتاد ومرغان آمده، آن را خوردند.


Riyeˈ can ye elenak chic el chupan ri kitzij, ruma niquibij chi xecˈastej yan el ri caminakiˈ, y xa ma que ta riˈ. Y rumariˈ xquiben chique nicˈaj chic chi xa xuben caˈiˈ quicˈuˈx chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 که ایشان از حق برگشته، می‌گویندکه قیامت الان شده است و بعضی را از ایمان منحرف می‌سازند.


Ruma ri pa rutiempo ri Noé, tek can cˈa ma jane tibanatej ta ri nimalaj job, ri winek xaxu (xaxe) wi cˈa chrij ri quiway quicˈuyaˈ benak wi ri cánima. Chukaˈ chi achiˈaˈ chi ixokiˈ can benak cˈa cánima chrij ri quicˈulanen. Y can cˈa que na riˈ yetajin chubanic ri winek chupan ri kˈij tek ri Noé y ri ye aj pa rachoch xeˈoc chupan ri nimalaj barco. 	 زیرا همچنان‌که در ایام قبل از طوفان می‌خوردند و می‌آشامیدند و نکاح می‌کردند و منکوحه می‌شدند تا روزی که نوح داخل کشتی گشت،


Y can yacˈariˈ riyin xintzˈet cˈa jun quiej sek rij, chˈocolben ruma jun ri rucˈuan jun chˈab pa rukˈaˈ. Xjach jun rucorona. Y riyaˈ xbe riche (rixin) chi nbechˈacon, y can xtibechˈacon wi. 	 ودیدم که ناگاه اسبی سفید که سوارش کمانی داردو تاجی بدو داده شد و بیرون آمد، غلبه کننده و تاغلبه نماید.


Y xtel chic cˈa jun bey riche (rixin) chi yerukˈol ri winek ri yecˈo chuwech ri cajiˈ ruxquinaˈil ri ruwachˈulef. Y ri winek aj Gog y aj Magog, can xquerukˈol wi. Can yerumol cˈa el riche (rixin) chi niquiben chˈaˈoj. Y can sibilaj ye qˈuiy, xa can ye achiˈel ri sanayiˈ ri cˈo chuchiˈ ri mar. 	 تا بیرون رودو امت هایی را که در چهار زاویه جهانند، یعنی جوج و ماجوج را گمراه کند و ایشان را بجهت جنگ فراهم آورد که عدد ایشان چون ریگ دریاست.


Y tek rubanon ca xa yix caminek chupan ri imac y chupan ri itzel ri xeˈibanalaˈ. Yacˈa ri Dios xuyaˈ jun cˈacˈacˈ icˈaslen. 	 و شما را که در خطایا و گناهان مرده بودید، زنده گردانید،


Y riyeˈ xquibij cˈa chique ri ye ruˈapóstoles ca ri Jesús: Achiˈaˈ ri yixpe pa Galilea, ¿achique ruma tek yixtzuˈun chicaj? Re Jesús re xitzˈet chi xbe chicaj re wacami, xa can xtipe chic jun bey. Y can achiˈel re xuben el re xbe, can queriˈ chukaˈ xtuben tek xtipe chic, xechaˈ. 	 گفتند: «ای مردان جلیلی چرا ایستاده، به سوی آسمان نگرانید؟ همین عیسی که از نزد شما به آسمان بالابرده شد، باز خواهد آمد به همین طوری که او رابه سوی آسمان روانه دیدید.»


Pero xa can queriˈ cˈo chi nibanatej, riche (rixin) chi queriˈ yekˈalajin ri achique kachˈalal ri can kitzij chi quiniman ri Cristo y ri xa ma kitzij ta chi quiniman. 	 از آن جهت که لازم است در میان شما بدعتها نیز باشد تا که مقبولان از شما ظاهر گردند.


Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal beyomaˈ, xa tiquicot cˈa ri cánima ruma kˈaxnek chiquiwech chi xa majun quikˈij y rajawaxic chi niquikasaj quiˈ chuwech ri Dios ruma xa ma yeyaloj ta el chuwech re ruwachˈulef, xa ye achiˈel jun rusiˈj kˈayis. 	 و دولتمند از مسکنت خود، زیرا مثل گل علف در گذر است.


Y ri Jesús xerutzˈet chi quinojel ri winek yeˈokˈ y can niquirek quichiˈ chi okˈej. Yacˈa ri Jesús xubij chique: Man cˈa tiwokˈej ta chic ri ti kˈopoj, ruma riyaˈ xa ma caminek ta, riyaˈ xa warnek, xchaˈ chique. 	 و چون همه برای او گریه وزاری می‌کردند او گفت: «گریان مباشید نمرده بلکه خفته است.»


Wacami riyoj xa junan cˈa kabanic riqˈui ri nabey achi ri xban riqˈui ulef, pero xtapon jun kˈij tek xkoj‑oc el achiˈel ri Cristo ri can aj chilaˈ chicaj. 	 و چنانکه صورت خاکی را گرفتیم، صورت آسمانی را نیزخواهیم گرفت.


Jun chic cˈa kˈij, ri Jesús xbe pa jun tinamit ri Naín rubiˈ, y ye benak chukaˈ ri rudiscípulos riqˈui. Y sibilaj ye qˈuiy chukaˈ winek ri ye tzeketel el chiquij. 	 و دو روز بعد به شهری مسمی به نائین می‌رفت و بسیاری از شاگردان او و گروهی عظیم، همراهش می‌رفتند.


Y ri Esteban xuben cˈa orar tek chapon rucˈakic chi abej, y nubij cˈa: Wajaf Jesús, tacˈuluˈ cˈa ri wánima, xchaˈ. 	 و چون استیفان را سنگسارمی کردند، او دعا نموده، گفت: «ای عیسی خداوند، روح مرا بپذیر.»پس زانو زده، به آوازبلند ندا در‌داد که «خداوندا این گناه را بر اینهامگیر.» این را گفت و خوابید.


Ri winek ri yecˈo pa culef ca ri ye riy rumam ri Zabulón y ri yecˈo ri pa culef ca ri ye riy rumam ri Neftalí; ri acuchi (achique) nikˈax wi ri bey ri nibe chuchiˈ mar, ri jucˈan chic ruchiˈ ri raken yaˈ Jordán. Ri chilaˈ pa Galilea, acuchi (achique) xa jubaˈ ma quiyon chic winek ri ma ye israelitas ta yecˈo. 	 که «زمین زبولون و زمین نفتالیم، راه دریا آن طرف اردن، جلیل امت‌ها؛


Ruma wi can xa jun chic ri kabanon riqˈui ri Jesucristo ruma ri rucamic, can yoj jun chukaˈ kabanon riqˈui Riyaˈ ruma ri rucˈastajbel. 	 زیرا اگر بر مثال موت او متحد گشتیم، هرآینه در قیامت وی نیز چنین خواهیم شد.


Tek ri achi riˈ nril cˈa ca jun perla sibilaj jabel y nicˈayix, junanin (anibel) nitzolin y nucˈayij ronojel ri cˈo riqˈui, cˈacˈariˈ nibe chulokˈic ri perla riˈ. 	 و چون یک مروارید گرانبها یافت، رفت و مایملک خود رافروخته، آن را خرید.


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique ri winek: Tek riyix niwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, can tiwacˈaxaj cˈa ri nubij. Can tika cˈa ka pa tak iwánima, ruma wi queriˈ niben, qˈuiy etamabel ri nicˈul ca y xtiyaˈox (xtyaˈ) chic jubaˈ ruwiˈ chiwe. 	 و بدیشان گفت: «باحذر باشید که چه می‌شنوید، زیرا به هر میزانی که وزن کنید به شما پیموده شود، بلکه از برای شماکه می‌شنوید افزون خواهد گشت.


Y riyin sibilaj yimatioxin ruma riyit can jabel wi awetaman ri achique ri kacostumbre riyoj israelitas, y awetaman chukaˈ ri achoj pa ruwiˈ yojchˈojin wi kiˈ chkawech. Rumariˈ nwajoˈ cˈa chi yinawacˈaxaj ta jubaˈ y man ta cˈa nicˈo acˈuˈx ruma ri chˈabel ri nwajoˈ nbij. 	 خصوص چون تو درهمه رسوم و مسایل یهود عالم هستی، پس از تومستدعی آنم که تحمل فرموده، مرا بشنوی.


Y tek xinoka riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, riyin ntij caxlan wey y nkum chukaˈ ruyaˈal uva. Y ye qˈuiy yebin chi xu (xe wi) waˈin nwajoˈ, y niquibij chukaˈ chi yin jun kˈabarel, chi yin cachibil ri cˈutuy tak alcawal y yin cachibil chukaˈ ri aj maquiˈ. Yacˈa ri runaˈoj ri Dios can nikˈalajin pa quicˈaslen ri ye ralcˈual chic, chi can choj wi, xchaˈ ri Jesús. 	 پسر انسان آمد که می‌خورد و می‌نوشد، می‌گویند اینک مردی پرخور و میگسار و دوست باجگیران و گناهکاران است. لیکن حکمت ازفرزندان خود تصدیق کرده شده است."» وعده آرامش درون


Y can yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos ri Jesús, xquiyaˈ ca ruyon y xeˈanmej el. 	 آنگاه همه او را واگذارده بگریختند.


Y tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Laodicea, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri yikˈalajsan ri kas kitzij, ri yincˈo chukaˈ riqˈui ri Dios pa rutiquiribel tek xban re ruwachˈulef, nbij cˈa chique: 	 «و به فرشته کلیسای در لائودکیه بنویس که این را می‌گوید آمین و شاهد امین و صدیق که ابتدای خلقت خداست.


Riyin xa majun oc nukˈij que chiquiwech quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal. Yacˈa ri Dios xuyaˈ ri rutzil chuwe riche (rixin) chi ntzijoj chiwe riyix ri ma yix israelitas ta ronojel ri nimalaj utzil ri nuyaˈ ri Cristo chiwe, ri can achiˈel jun nimalaj beyomel, ruma chi can sibilaj nim, y ri ti kachˈobonic ma janipeˈ ta chi nikˈax chuwech. 	 یعنی به من که کمتر از کمترین همه مقدسینم، این فیض عطا شد که در میان امت‌ها به دولت بی‌قیاس مسیح بشارت دهم،


Y ri Jacob ri rutataˈ ri José, xapon rutzijol riqˈui chi ri chiriˈ pan Egipto cˈo trigo. Rumariˈ xerutek cˈa el chulokˈic trigo ri ye rucˈajol, ri ye katiˈt kamamaˈ riyoj. 	 اما چون یعقوب شنید که در مصر غله یافت می‌شود، بار اول اجداد ما را فرستاد.


Y ri Jesús, riqˈui cˈa cˈambel tak tzij xchˈo wi quiqˈui. Riyaˈ quecˈareˈ xubilaˈ chique: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri xutic ruwech ri rulef riqˈui uva. Xuben coral chrij ri ulef y xuben chukaˈ achiˈel jun ti pila ri pan ulef riche (rixin) chi niyitzˈ ri uva chupan. Xuben chukaˈ jun setesic tzˈak ri nej xujotobaˈ chicaj, y pa ruwiˈ riˈ xcˈojeˈ wi rachoch ri chajinel. Cˈacˈariˈ xuyaˈ ca pa kajic chique caˈiˈ oxiˈ mozos, y riyaˈ xbe nej. 	 پس به مثل‌ها به ایشان آغاز سخن نمودکه «شخصی تاکستانی غرس نموده، حصاری گردش کشید و چرخشتی بساخت وبرجی بنا کرده، آن را به دهقانان سپرد و سفر کرد.


Ruma ri Dios rubin chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca: Tek xberilaˈ ri rukˈijul riche (rixin) chi nben ri utzil, xatinwacˈaxaj. Y tek xberilaˈ ri rukˈijul ri colotajic, xatintoˈ. 	 زیرا می‌گوید: «در وقت مقبول تو را مستجاب فرمودم و در روز نجات تو را اعانت کردم.» اینک الحال زمان مقبول است؛ اینک الان روز نجات است.


Ri Jesús xbe pa tinamit Nazaret, ri tinamit ri xqˈuiy wi Riyaˈ. Y chupan ri uxlanibel kˈij, Riyaˈ xbe cˈa chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can achiˈel wi ri tuben. Y tek cˈo chic chiriˈ, Riyaˈ xpaˈeˈ cˈa, riche (rixin) chi nusiqˈuij ri ruchˈabel ri Dios. 	 و به ناصره جایی که پرورش یافته بود، رسید و بحسب دستور خود در روز سبت به کنیسه درآمده، برای تلاوت برخاست.


Rumariˈ can yacˈariˈ xintek acanoxic, y matiox cˈa chi can xape. Y can chuwech wi cˈa ri Dios yojcˈo wi konojel re kamolon kiˈ waweˈ, y nikajoˈ cˈa nikacˈaxaj ri xtakˈalajsaj chkawech, ronojel ri bin chawe ruma ri Dios, xchaˈ ri Cornelio chare ri Pedro. 	 پس بی‌تامل نزدتو فرستادم و تو نیکو کردی که آمدی. الحال همه در حضور خدا حاضریم تا آنچه خدا به توفرموده است بشنویم.»


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Chiwe cˈa riyix can yaˈon cˈa kˈij riche (rixin) chi niwetamaj chrij ri rajawaren ri Dios, yacˈa ri nicˈaj chic winek ri ma yeniman ta wuche (wixin), ma yaˈon ta kˈij chique chi niquetamaj. Rumacˈariˈ riqˈui cˈambel tak tzij yitzijon wi quiqˈui, riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ niquitzuˈ y xa ma nichˈobotej ta chiquiwech ri niquitzuˈ, y riche (rixin) chi astapeˈ niquicˈaxaj y xa ma nikˈax ta chiquiwech ri niquicˈaxaj. 	 گفت: «شما رادانستن اسرار ملکوت خدا عطا شده است و لیکن دیگران را به واسطه مثلها، تا نگریسته نبینند وشنیده درک نکنند.


Y can quinojel cˈa ri winek chi chˈutiˈk chi nimaˈk can jabel niquiyaˈ quixquin chare ri nubij ri aj itz riˈ, y niquibilaˈ cˈa chrij: Ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios can cˈo cˈa riqˈui ri Simón, yechaˈ. 	 بحدی که خرد و بزرگ گوش داده، می‌گفتند: «این است قوت عظیم خدا.»


Y tek xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, can man cˈa xincusaj ta naˈoj quiche (quixin) ri winek, ni ma xincusaj ta chukaˈ chˈabel ri can janipeˈ na rubanic, xa can ya ri Lokˈolaj Espíritu y ri ruchukˈaˈ ri Dios ri xtoˈo wuche (wixin). 	 و کلام ووعظ من به سخنان مقنع حکمت نبود، بلکه به برهان روح و قوت،


Yacˈa ri Jesús jabel retaman ri yetajin chuchˈobic ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos. Y ri Jesús xubij chare ri achi ri chakiˈj ri rukˈaˈ: Cacˈojeˈ pe pa nicˈaj. Y ri achi can yacˈariˈ xyacatej pe ri acuchi (achique) tzˈuyul wi, y xbepaˈeˈ acuchi (achique) ri xbix wi chare ruma ri Jesús. 	 او خیالات ایشان را درک نموده، بدان مرد دست خشک گفت: «برخیز و در میان بایست.» در حال برخاسته بایستاد.


Y wuˈoˈ yan cˈa kˈij cˈo ri Pablo ri chiriˈ pa Cesarea, tek xapon ka ri Ananías ri nimalaj sacerdote ye rachibilan el nicˈaj chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij y jun chukaˈ licenciado ri Tértulo rubiˈ. Y xeˈapon cˈa chuwech ri Félix ri aj kˈatbel tzij, y xquichop yetzujun (yesujun) apo chrij ri Pablo. 	 و بعد از پنج روز، حنانیای رئیس کهنه با مشایخ و خطیبی ترتلس نام رسیدندو شکایت از پولس نزد والی آوردند.


Tachˈoboˈ cˈa jabel ronojel reˈ, y ri Ajaf xtuben ta cˈa chawe chi xtikˈax chawech jabel. 	 در آنچه می‌گویم تفکر کن زیراخداوند تو را در همه‌چیز فهم خواهد بخشید.


Cˈacˈariˈ riyin xintzˈet cˈa jun sakilaj chˈaquet y xintzˈet cˈa chukaˈ ri tzˈuyul chupan. Y ri caj y ri ruwachˈulef xquicˈol cˈa el quiˈ chuwech ri tzˈuyul chupan ri lokˈolaj chˈaquet riˈ. Y man cˈa xeˈilitej ta chic pa quicˈojlibel. 	 و دیدم تختی بزرگ سفید و کسی را بر آن نشسته که از روی وی آسمان و زمین گریخت وبرای آنها جایی یافت نشد.


Y riyeˈ can niquirek quichiˈ chubixic: Ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl ri xcamisex, can rucˈamon wi (takal wi chrij) chi cˈo ruchukˈaˈ, chi cˈo rubeyomal y chi cˈo etamabel riqˈui. Riyaˈ ronojel nicowin nuben. Y chukaˈ rucˈamon (takal chrij) chi niyaˈox (nyaˈ) ta rukˈij rucˈojlen, y chi xtinimirisex ta ri rubiˈ. 	 که به آواز بلند می‌گویند: «مستحق است بره ذبح شده که قوت و دولت و حکمت و توانایی و اکرام وجلال و برکت را بیابد.»


Ye cablajuj cˈa ri xeruchaˈ riche (rixin) chi yerachibilaj y riche (rixin) chukaˈ chi yerutek el chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios. 	 و دوازده نفر را مقرر فرمود تا همراه او باشند وتا ایشان را بجهت وعظ نمودن بفرستد،


Y xabachique cˈa winek ri nacˈaxan re chˈabel re xinbij ka, y xa ma nuben ta ri nbij chare, can junan cˈa riqˈui ri jun nacanic achi ri xuben jun rachoch pa ruwiˈ sanayiˈ. 	 وهر‌که این سخنان مرا شنیده، به آنها عمل نکرد، به مردی نادان ماند که خانه خود را بر ریگ بنا نهاد.


Ri Rucˈajol xcom kuma riyoj y xbiyin ri ruquiqˈuel riche (rixin) chi xutoj y xucuy ri kamac. Jabel cˈa nikˈalajin chi ri nimalaj rutzil ri Dios can achiˈel jun nimalaj beyomel ri xkacˈul, ruma xutek pe ri Cristo chkacolic. 	 که در وی به‌سبب خون او فدیه یعنی آمرزش گناهان را به اندازه دولت فیض او یافته‌ایم.


Y yacˈariˈ tek can majun chic ri xbano cowil chi cˈo ta ri xquicˈutuj apo chare ri Jesús. 	 و بعد از آن هیچ‌کس جرات آن نداشت که از وی سوالی کند.


Ruma ri Dios ma xojruchaˈ ta riche (rixin) chi yojrutek pa rucˈayewal, ma que ta riˈ. Riyaˈ xojruchaˈ riche (rixin) chi nikil ri colotajic ruma nikanimaj ri Kajaf Jesucristo. 	 زیرا خدا ما را تعیین نکرد برای غضب بلکه بجهت تحصیل نجات، بوسیله خداوند ما عیسی مسیح،


Rumacˈariˈ wacami majun chic jun sipanic ri man ta yatajnek chiwe ruma ri Dios, ruma can yatajnek chiwe chi yixcowin niben ri rusamaj Riyaˈ ri chicojol, y xa can xu (xe wi) chic cˈa iwoyoben ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Kajaf Jesucristo. 	 بحدی که در هیچ بخشش ناقص نیستیدو منتظر مکاشفه خداوند ما عیسی مسیح می‌باشید.


Ri itataˈ riyix xa ya ri itzel winek y can yix riche (rixin) cˈa riyaˈ; y ya ri nika chuwech riyaˈ, yariˈ ri yixtajin chubanic. Ri itzel winek can pa rutiquiribel ruchapon wi pe nicamisan. Man cˈa xcˈojeˈ ta chic chupan ri kitzij, ruma xa can majun cˈa ri kitzij ri cˈo ta riqˈui. Xa can riche (rixin) wi chi jun aj tzˈucuy tzij. Can quitataˈ cˈa quinojel ri ye aj tzˈucuy tak tzij. 	 شما از پدر خود ابلیس می‌باشید وخواهشهای پدر خود را می‌خواهید به عمل آرید. او از اول قاتل بود و در راستی ثابت نمی باشد، از آنجهت که در او راستی نیست. هرگاه به دروغ سخن می‌گوید، از ذات خودمی گوید زیرا دروغگو و پدر دروغگویان است.


Tek ri Pedro can cˈa nichˈo na apo riqˈui ri Jesús, yacˈariˈ tek cˈo jun sutzˈ sibilaj sek ri xka pe pa quiwiˈ y xerucuch. Y chupan cˈa ri sutzˈ riˈ cˈo jun chˈabel xquicˈaxaj ri xubij: Yareˈ ri Nucˈajol y can sibilaj nwajoˈ y nucukuban nucˈuˈx riqˈui. Can ya cˈa Riyaˈ tiwacˈaxaj, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 و هنوز سخن بر زبانش بود که ناگاه ابری درخشنده بر ایشان سایه افکند واینک آوازی از ابر در‌رسید که «این است پسرحبیب من که از وی خشنودم. او را بشنوید!»


Y ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet sutin cˈa rij riqˈui juwinek cajiˈ chic chˈaquet. Y yecˈo chukaˈ juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij y jojun ye tzˈuyul pa quiwiˈ ri chˈaquet riˈ, ye quicusalon cˈa sakilaj tak tziek y ye quicusalon chukaˈ coronas ri ye banon riqˈui kˈanapuek. 	 و گرداگرد تخت، بیست وچهار تخت است؛ و بر آن تختها بیست و چهارپیر که جامه‌ای سفید در بر دارند نشسته دیدم و برسر ایشان تاجهای زرین.


Yacˈa ri Jesús can retaman ri itzel chˈobonic ri yetajin chrij. Rumariˈ Riyaˈ xubij cˈa chique: Riyix xa caˈiˈ ipalej. ¿Achique cˈa ruma riyix nitij ikˈij riche (rixin) chi yinitojtobej? 	 عیسی شرارت ایشان را درک کرده، گفت: «ای ریاکاران، چرا مرا تجربه می‌کنید؟


Y ri alekˈom riˈ xubij cˈa apo chare ri Jesús: Quinatej cˈa chawe, tek xcape y tek yitcˈo chic chupan ri awajawaren, xchaˈ. 	 پس به عیسی گفت: «ای خداوند، مرا به یاد آور هنگامی که به ملکوت خود آیی.»


Y ri Juan xukˈalajsaj cˈa chukaˈ y xubij: Riyin can xintzˈet cˈa ri Lokˈolaj Espíritu tek xka pe chilaˈ chicaj achiˈel nika jun palomax, y xka pa ruwiˈ y can xcˈojeˈ riqˈui. 	 پس یحیی شهادت داده، گفت: «روح را دیدم که مثل کبوتری از آسمان نازل شده، بر او قرارگرفت.


¿Achique cˈa ruma tek xa ma xcˈayix ta re jubulaj akˈom reˈ? Re akˈom reˈ xa xbe ta chi oxiˈ ciento denarios, y ri puek riˈ xyaˈox (xyaˈ) ta chique ri pobres, xchaˈ. 	 «برای چه این عطر به سیصد دینار فروخته نشدتا به فقرا داده شود؟»


Y ri ruteˈ ri Jesús xubij cˈa chique ri yeniman yeˈilin chiriˈ: Wi cˈo achique xtubij chiwe chi niben, can tibanaˈ cˈa, xchaˈ chique. 	 مادرش به نوکران گفت: «هر‌چه به شماگوید بکنید.»


Pero reˈ xinbij ma ruma ta chi nyaˈ imac riyix. Ma que ta riˈ. Ruma riyin can nbin chic chiwe chi can yixkajoˈ riqˈui ronojel kánima, rumariˈ wi yojcom o yojcˈaseˈ na, can yixkajoˈ wi. 	 این را از روی مذمت نمی گویم، زیرا پیش گفتم که در دل ماهستید تا در موت و حیات با هم باشیم.


Ri rucˈuaxic ri ley, man achiˈel ta nacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Dios. Ma que ta riˈ. Xa can cˈo wi chi naben na ronojel ri nubij chupan. Y rumariˈ tek ri ley nubij: Ri nibano ronojel ri nubij chupan re ley reˈ, can xtril wi ri rucˈaslen riqˈui ri Dios. 	 اما شریعت ازایمان نیست بلکه «آنکه به آنها عمل می‌کند، درآنها زیست خواهد نمود.»


Y can achiˈel ri mozo riˈ, queriˈ chukaˈ riyix. Tek ibanon chic ri samaj ri nubij ri Dios chiwe, tibij: Riyoj yoj mozos ri majun yojcˈatzin wi. Ruma xaxu (xaxe) wi ri bin chake, xaxu (xaxe) wi riˈ ri xkaben, quixchaˈ, xchaˈ ri Jesús chique ri ye rudiscípulos. 	 همچنین شما نیز چون به هر چیزی که مامور شده‌اید عمل کردید، گویید که غلامان بی‌منفعت هستیم زیرا که آنچه بر ما واجب بود به‌جا آوردیم.»


Ri Dios, ¿la xaxu (xaxe wi) cami ka‑Dios riyoj yoj israelitas? Ma que ta riˈ, ruma ri Dios kas kitzij wi chi qui‑Dios chukaˈ ri ma ye israelitas ta. 	 آیا او خدای یهود است فقط؟ مگر خدای امت‌ها هم نیست؟ البته خدای امت‌ها نیز است.


Y ya cˈa ri Cristo xucˈuan ri kamac tek xcom chuwech ri crusin cheˈ, riche (rixin) chi xuben chake riyoj chi xojcom yan chuwech ri mac, riche (rixin) chi nikacˈuaj jun cˈaslen choj. Ruma yacˈa Riyaˈ ri xcom y xsocotej riche (rixin) chi xchojmir ri kacˈaslen. 	 که خود گناهان ما را در بدن خویش بردارمتحمل شد تا از گناه مرده شده، به عدالت زیست نماییم که به ضربهای او شفا یافته‌اید.از آنروکه مانند گوسفندان گمشده بودید، لکن الحال به سوی شبان و اسقف جانهای خود برگشته‌اید.


Re winek reˈ xa ye junan quiqˈui ri acˈalaˈ ye tzˈuyul pa cˈaybel. Ri acˈalaˈ riˈ niquirakalaˈ quichiˈ tek yechˈo chiquiwech, y niquibij cˈa chupan ri quetzˈanen: Xojkˈojoman riqˈui xul chiwech y ma xixxajo ta y ma xixquicot ta. Xkabixaj bix riche (rixin) bis chiwech y ma xixokˈ ta. Queriˈ niquibilaˈ ri acˈalaˈ pa quetzˈanen. Y ye queriˈ re winek reˈ, majun ri nika ta chiquiwech. 	 اطفالی را می مانند که در بازارها نشسته، یکدیگر را صدازده می‌گویند، برای شما نواختیم رقص نکردید ونوحه گری کردیم گریه ننمودید.


Y tek xecˈachoj chare ri waˈin, ri Jesús xuchop chukaˈ ri vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan, y xubij: Re ruyaˈal uva reˈ, yacˈareˈ ri ruqˈuexewach ri nuquiqˈuel ri xtibiyin tek xquicom. Riqˈui cˈa ri xtibiyin ri nuquiqˈuel, can yacˈariˈ tek xcˈachoj ri cˈacˈacˈ trato ri rajowan pe ri Dios chi nuben quiqˈui ri winek. Tikumuˈ cˈa re ruyaˈal uva, riche (rixin) natabel wuche (wixin), y ronojel mul tek nikum, can tikumuˈ cˈa riche (rixin) natabel wuche (wixin), xchaˈ ri Jesús. 	 و همچنین پیاله را نیز بعد از شام وگفت: «این پیاله عهد جدید است در خون من. هرگاه این را بنوشید، به یادگاری من بکنید.»


Y ri ixok riˈ rucusan cˈa tziek quek y morado. Ye rucusan chukaˈ nicˈaj chic cosas ri ye banon riqˈui kˈanapuek, riqˈui jabel tak abej y ri tak abej chukaˈ ri nibix perla chique, riche (rixin) chi ruwikon riˈ jabel. Y ri pa rukˈaˈ, rucˈuan cˈa jun vaso ri banon riqˈui kˈanapuek. Y ri vaso riˈ can nojnek el rupan riqˈui ri itzel ri ye rubanalon chuwech ri Dios, y riqˈui chukaˈ ri tzˈilolaj tak mac ri ye rubanalon quiqˈui achiˈaˈ. 	 و آن زن، به ارغوانی و قرمز ملبس بود وبه طلا و جواهر و مروارید مزین و پیاله‌ای زرین به‌دست خود پر از خبائث و نجاسات زنای خودداشت.


Y cˈo chukaˈ jun rucaˈn pixaˈ y jubaˈ ma junan riqˈui ri nabey. Y ri pixaˈ riˈ nubij cˈa: Can achiˈel nawajoˈ ka awiˈ riyit, can queriˈ cˈa chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Queriˈ nubij ri pixaˈ riˈ. 	 و دوم مثل آن است یعنی همسایه خود را مثل خود محبت نما.


Y ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj chic cˈa chare ri achi: ¿Achique ri xeruben chawe riche (rixin) chi queriˈ xacowin xatzuˈun? xechaˈ. 	 باز بدو گفتند: «با توچه کرد و چگونه چشمهای تو را باز کرد؟»


Tek cˈo jun ri nibano pokon chiwe, ticochˈoˈ y ticuyuˈ. Can achiˈel xuben ri Cristo chi xucuy ri imac riyix, queriˈ chukaˈ nicˈatzin chi niben riyix quiqˈui ri nicˈaj chic. Ticochˈolaˈ y ticuyulaˈ cˈa iwiˈ. 	 و متحمل یکدیگر شده، همدیگر را عفو کنید هرگاه بر دیگری ادعایی داشته باشید؛ چنانکه مسیح شما را آمرزید، شمانیز چنین کنید.


Y tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Esmirna, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri can yincˈo pe pa rutiquiribel y cˈa pa ruqˈuisbel, ri xicamisex y xicˈastej, nbij cˈa ronojel reˈ: 	 «و به فرشته کلیسای در اسمیرنا بنویس که این را می‌گوید آن اول و آخر که مرده شد و زنده گشت.


Can chrij cˈa ri Juan riˈ chˈonak wi ca ri profeta Isaías, jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyaˈ quecˈareˈ ri rutzˈiban ca: Cˈo cˈa jun achi ri xticˈojeˈ pa jun desierto. Y riyaˈ xturek cˈa ruchiˈ riche (rixin) chi xtubij chique ri winek ri xqueˈapon riqˈui: Tichojmirisaj apo rubey ri Ajaf. Y can choj cˈa tibanaˈ chare. 	 زیرا همین است آنکه اشعیای نبی از او خبرداده، می‌گوید: «صدای ندا کننده‌ای در بیابان که راه خداوند را مهیا سازید و طرق او را راست نمایید.»


Y re ruwachˈulef y ri caj xa xquekˈax. Yacˈa ri nuchˈabel ma xtiqˈuis ta chak que ta riˈ, xa can xtibanatej na wi ri nubij. 	 آسمان و زمین زایل می‌شود لیکن سخنان من زایل نخواهد شد.


Jun chique ri can yecˈo pe kiqˈui tek xban bautizar ri Jesús ruma ri Juan, y can cˈo kiqˈui tek xbe ri Jesús chilaˈ chicaj. Yariˈ ri tikachaˈ. Y can rajawaxic cˈa chi riyaˈ nukˈalajsaj junan kiqˈui riyoj achique rubanic tek ri Jesús caminek chic el y xbecˈastej pe. 	 از زمان تعمید یحیی، تا روزی که ازنزد ما بالا برده شد، یکی از ایشان با ما شاهدبرخاستن او بشود.»


Y ri xebin chi pan ewel niquiben queriˈ, yecˈo más cawinek achiˈaˈ israelitas. 	 و آنانی که درباره این، همقسم شدند، زیاده از چهل نفر بودند.


Y xubij cˈa chukaˈ chique: Chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij chi ri wachoch, jay riche (rixin) oración. Yacˈa riyix xa achiˈel jul quiche (quixin) alekˈomaˈ ibanon chare, xchaˈ chique. 	 و به ایشان گفت: «مکتوب است که خانه من خانه عبادت است لیکن شما آن را مغاره دزدان ساخته‌اید.»


Riyix beyomaˈ, can jabel benak ri iwánima riqˈui re ruwachˈulef. Can yixtajin nicˈusaj icˈuˈx riqˈui ri itzel tak iraybel. Jabel xixtiojir, ruma nitij ri nurayij ri iwánima, xa yacˈa chi ri camic xa nipe yan chiwij. 	 بر روی زمین به ناز و کامرانی مشغول بوده، دلهای خود را در یوم قتل پروردید.


Y ruyaˈon chukaˈ chuwe riche (rixin) chi nkˈalajsaj chiquiwech ri winek ri can ojer chic ruchˈobon pe ri Dios chi nuben. Tek ri Dios cˈa ma jane tuben re ruwachˈulef y ronojel ri yecˈo, can yariˈ tek xuchˈob yan ri achique nuben. Y xa cˈa ma jane qˈuiy ta tiempo tukˈalajsaj. 	 و همه را روشن سازم که چیست انتظام آن سری که از بنای عالمهامستور بود، در خدایی که همه‌چیز را بوسیله عیسی مسیح آفرید.


Pero ri winek aj chiriˈ ma xcajoˈ ta xquicˈul ri Jesús, ruma chi ri winek riˈ xquinabej chi xa pa Jerusalem ruchapon wi el bey. 	 اما او را جای ندادند از آن رو که عازم اورشلیم می‌بود.


Riyin nbij cˈa chi junan riqˈui ri ijaˈtz riche (rixin) ri mostaza ri nutic ka jun achi pa rulef. Tek niqˈuiy, can achiˈel jun ti alaj cheˈ nuben. Rumariˈ ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, niquibanalaˈ quisoc pa tak rukˈaˈ. 	 دانه خردلی راماند که شخصی گرفته در باغ خود کاشت، پس رویید و درخت بزرگ گردید، بحدی که مرغان هوا آمده در شاخه هایش آشیانه گرفتند.»


Riyeˈ xquipachˈuj chukaˈ jun kˈayis ri cˈo sibilaj ruqˈuixal. Can achiˈel jun corona xquiben chare, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús. Y xquiben chukaˈ chare ri Jesús chi xuchop jun aj riqˈui ri rajquikˈaˈ. Y cˈacˈariˈ yetzeˈen cˈa tek yexuqueˈ chuwech ri Jesús y niquibilaˈ cˈa: Caquicot cˈa, riyit ri qui‑Rey ri israelitas, yechaˈ cˈa chare. 	 و تاجی از خار بافته، بر سرش گذاردند و نی بدست راست او دادند و پیش وی زانو زده، استهزاکنان او را می‌گفتند: «سلام‌ای پادشاه یهود!»


Y yacˈa tek kˈaxnek chic ri jun mil junaˈ, ri Satanás xtiskˈopix cˈa pe chupan ri lugar ri tzˈapel wi. 	 و چون هزار سال به انجام رسد، شیطان اززندان خود خلاصی خواهد یافت


Y ri ley riˈ xaxu (xaxe wi) jun ri yayon pe y xaxu (xaxe) chukaˈ Riyaˈ ri nicowin yojcolo y xaxu (xaxe wi) chukaˈ Riyaˈ ri nicowin yojtako pa kˈakˈ. Yacˈa riyit, ¿achique ta cˈa abanic chi nakˈet tzij pa ruwiˈ jun winek? 	 صاحب شریعت و داور، یکی است که بر رهانیدن و هلاک کردن قادر می‌باشد. پس تو کیستی که بر همسایه خود داوری می‌کنی؟


Rumariˈ ri rey Agripa xubij chare ri Festo: Man ta na rubin chic chi ya ri César ri nikˈato tzij pa ruwiˈ, nelesex ta el, xchaˈ ri Agripa. 	 واغریپاس به فستوس گفت: «اگر این مرد به قیصررفع دعوی خود نمی کرد، او را آزاد کردن ممکن می‌بود.»


Y riyaˈ y ri ye aj pa rachoch xeban cˈa bautizar. Y yacˈa tek ye banon chic bautizar, ri Lidia xubij cˈa chake: Wi can nichˈob chi riyin xcukeˈ nucˈuˈx riqˈui ri Ajaf, quixam pe cˈa wuqˈui, y quixcˈojeˈ pa wachoch, xchaˈ. Ri ixok riˈ can xuben wi cˈa chake chi xojbecˈojeˈ chiriˈ pa rachoch. 	 و چون او و اهل خانه‌اش تعمید یافتند، خواهش نموده، گفت: «اگر شما رایقین است که به خداوند ایمان آوردم، به خانه من درآمده، بمانید.» و ما را الحاح نمود.


Tek ri Jesús y ri rudiscípulos yecˈo chic cˈa pa jay, xepe ri discípulos xquicˈutulaˈ chare ri Jesús chi achique cˈa ri xrajoˈ xubij riqˈui ri chˈabel ri xa cˈariˈ xerubij ca chique ri achiˈaˈ fariseos. 	 و در خانه باز شاگردانش از این مقدمه ازوی سوال نمودند.


Wacami yixintek cˈa el, y riyix iwetaman chi xa yix achiˈel tak carneˈl ri yixbeka chiquicojol ri winek ri ye achiˈel utiwaˈ (coyotes). Xa yacˈa chi can tibanaˈ achiˈel nuben ri cumatz, ruma riyaˈ nunaˈ riˈ tek cˈo ri petenak chrij. Can tibanaˈ cˈa chukaˈ achiˈel nuben jun palomax, ruma riyaˈ majun etzelal cˈo ta riqˈui. 	 هان، من شما را مانند گوسفندان در میان گرگان می‌فرستم؛ پس مثل مارها هوشیار و چون کبوتران ساده باشید.


Y ri ángel ri benak wuqˈui, xubij cˈa chuwe: Tatzˈibaj cˈa, chi jabel ruwaquikˈij ri ye siqˈuin (oyon) chupan ri nimakˈij riche (rixin) ri rucˈulanen ri Jesucristo ri can achiˈel Alaj Carneˈl, xchaˈ. Y ri ángel riˈ xubij cˈa chuwe: Re tzij re xinbij chawe, kitzij ruma reˈ can ruchˈabel ri Dios. 	 و مرا گفت: «بنویس: خوشابحال آنانی که به بزم نکاح بره دعوت شده‌اند.» و نیز مرا گفت که «این است کلام راست خدا.»


Y yacˈariˈ tek xapon jun chic mozo ri rucˈulun ca chukaˈ puek ri nibix mina chare, y xubij: Ajaf, ri puek ri xayaˈ ca chuwe tek xabe, xinchˈec wuˈoˈ puek más riqˈui, xchaˈ. 	 و دیگری آمده گفت، ای آقاقنطار تو پنج قنطار سود کرده است.


Y quecˈariˈ tek xtitzˈet chi yecˈulwachitej chic y yebanatej chic ronojel ri xinbij yan ka, tiwetamaj cˈa riˈ chi xa noka yan ri rajawaren ri Dios. 	 و همچنین شما نیز چون بینید که این امور واقع می‌شود، بدانید که ملکوت خدا نزدیک شده است.


Y xeˈapon chic cˈa pa tinamit Jerusalem. Y ri Jesús xoc cˈa pa rachoch ri Dios. Yacˈa tek Riyaˈ cˈo chic chiriˈ, xerokotaj cˈa pe ri yetajin yecˈayin y ri yelokˈonaj chiriˈ. Y ri aj qˈuexoy tak puek, xerutecmayilaˈ ca ri quimesas. Y queriˈ chukaˈ xuben ca chique ri quichˈacat ri yecˈayin palomax. 	 پس وارد اورشلیم شدند. و چون عیسی داخل هیکل گشت، به بیرون کردن آنانی که درهیکل خرید و فروش می‌کردند شروع نمود وتخت های صرافان و کرسیهای کبوترفروشان راواژگون ساخت،


Rumariˈ tek xinwacˈaxaj chi riyix can cukul icˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesús, y tek xinwacˈaxaj chi sibilaj yeˈiwajoˈ quinojel ri nicˈaj chic lokˈolaj tak kachˈalal, 	 بنابراین، من نیز چون خبر ایمان شما را درعیسی خداوند ومحبت شما را با همه مقدسین شنیدم،


Tibij cˈa chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx riche (rixin) ri Dios xticˈojeˈ pan iwiˈ. Y wi can utz chi yixcˈojeˈ ka chupan ri jay riˈ, ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Dios ri niraybej pa quiwiˈ, can xtika wi cˈa pa quiwiˈ. Yacˈa wi ma rucˈamon ta chi yixcˈojeˈ ka chupan ri jay riˈ, ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Dios ri niraybej pa quiwiˈ, ma xticˈojeˈ ta ca quiqˈui, xa xtitzolin pe iwuqˈui riyix. 	 پس اگر خانه لایق باشد، سلام شما بر آن واقع خواهد شد و اگرنالایق بود، سلام شما به شما خواهد برگشت.


Tek cˈo cˈa jun awachˈalal ri cˈo pokon ri xuben chawe, jet riqˈui y pa ruyonil tabij cˈa chare chi ma utz ta ri xuben. Y wi ri awachˈalal riˈ nracˈaxaj ri nabij chare, can xachˈec wi cˈa pe ri awachˈalal riˈ. 	 «و اگر برادرت به تو گناه کرده باشد، برو واو را میان خود و او در خلوت الزام کن. هرگاه سخن تو را گوش گرفت، برادر خود را دریافتی؛


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 فیض و سلامتی از جانب پدر ما خدا وعیسی مسیح خداوند با شما باد.


Riyix xa ijachon iwiˈ. Ruma yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri Pablo. Yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri kachˈalal Apolos. ¿La ma nikˈalajin ta cami chi cˈa ya na ri iraybel ri ucˈuayon iwuche (iwixin)? 	 زیراچون یکی گوید من از پولس و دیگری من از اپلس هستم، آیا انسان نیستید؟


Ma que ta riˈ. Ri Dios can kitzij wi nichˈo, astapeˈ quinojel ri winek ma que ta riˈ niquiben. Achiˈel ri tzˈibatal ca tek nubij: Xtikˈalajin cˈa chiquiwech ri winek chi can kitzij wi ri nabij. Y wi yecˈo winek ri itzel yechˈo chawij, can yit cˈa riyit ri xcachˈacon y xtikˈalajin chi riyeˈ ma kitzij ta ri niquibij. 	 حاشا! بلکه خدا راستگو باشد و هر انسان دروغگو، چنانکه مکتوب است: «تا اینکه درسخنان خود مصدق شوی و در داوری خودغالب آیی.»


Riyix ri iniman chic ri Jesucristo, ma chuxeˈ ta ri juyuˈ Sinaí rubiˈ yixcˈo wi apo. Man achiˈel ta xquiben ri katiˈt kamamaˈ ojer ca. Riyeˈ xecˈojeˈ chiriˈ y cˈo cˈa jun kˈij tek xquitzˈet chi ruwiˈ ri juyuˈ riˈ nijino pa kˈakˈ. Y xquitzˈet chukaˈ chi pa ruwiˈ ri juyuˈ xoc kˈekuˈm y cˈo jun nimalaj cakˈikˈ rachibilan coklajay. 	 زیرا تقرب نجسته‌اید به کوهی که می‌توان لمس کرد و به آتش افروخته و نه به تاریکی وظلمت و باد سخت،


Y tek xa nakaj chic cˈa ri quinimakˈij ri israelitas ri nibix pascua chare, jun nimakˈij tek niquitij caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui, 	 و چون عید فطیر که به فصح معروف است نزدیک شد،


Y jun chic xubij pe: Ma yicowin ta yibe ruma xa cˈa xicˈuleˈ. 	 سومی گفت: زنی گرفته‌ام و از این سبب نمی توانم بیایم.


Y queriˈ chukaˈ tek ri Dios xuben ri nabey trato quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ, can xucusex wi ri quicˈ. 	 و از اینرو، آن اول نیز بدون خون برقرارنشد.


Ruma yareˈ ri rutzujun (rusujun) ri Dios, ma xu (xe) ta wi chiwe riyix, ni ma xu (xe) ta wi chukaˈ chique ri iwalcˈual, xa can chique cˈa quinojel winek ri yecˈo nej y ri yecˈo nakaj, can chique wi cˈa quinojel ri winek ri yerusiqˈuij (yeroyoj) ri Kajaf Dios. 	 زیرا که این وعده است برای شما وفرزندان شما و همه آنانی که دورند یعنی هرکه خداوند خدای ما او را بخواند.»


Yacˈa ri Judas ri xjacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek, tek xutzˈet chi ri Jesús xa nitak pa camic, yacˈariˈ tek riyaˈ xpe kˈaxon pa ránima y xberutzolij ca ri juwinek lajuj sakapuek chique ri principaliˈ tak sacerdotes y chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij. 	 در آن هنگام، چون یهودا تسلیم‌کننده او دید که بر او فتوا دادند، پشیمان شده، سی پاره نقره را به روسای کهنه و مشایخ رد کرده،


Yacˈa ri jun ri nichˈo pe wuqˈui chilaˈ chicaj, pa rucamul xubij chic pe chuwe: Ronojel ri chˈajchˈojsan chic pe ruma ri Dios, can chˈajchˈoj wi riˈ, y man cˈa tabij ta chi ma chˈajchˈoj ta, xinucheˈex. 	 بار دیگر خطاب از آسمان در‌رسید که "آنچه خدا پاک نموده، توحرام مخوان."


Ruma ri Ajaf can yerutzuˈ ri winek choj quicˈaslen. Y can nracˈaxaj ri quiˈoración. Yacˈa ri yebano etzelal, ma utz ta nutzˈet chique. 	 از آنرو که چشمان خداوند بر عادلان است وگوشهای او به سوی دعای ایشان، لکن روی خداوند بر بدکاران است.»


Y ri Jesús xwer el, tek quichapon el bey pa ruwiˈ ri choy. Y xpe cˈa jun nimalaj cakˈikˈ chiriˈ pa ruwiˈ ri choy. Rumariˈ ri jucuˈ ri ye benak wi, xuchop ninoj pe chi yaˈ, y xa jubaˈ ma yebe chuxeˈ yaˈ. Can pa rucˈayewal cˈa yecˈo wi. 	 و چون می‌رفتند، خواب او را در ربود که ناگاه طوفان باد بر دریاچه فرود آمد، بحدی که کشتی از آب پر می‌شد و ایشان در خطر افتادند.


Y tek ri Jesús xutzˈet ri Natanael chi xa napon yan apo riqˈui, xubij cˈa: Titzuˈ la jun achi laˈ. Riyaˈ can kˈalaj chi kitzij jun israelita. Ruma majun kˈoloj riqˈui. 	 و عیسی چون دید که نتنائیل به سوی او می‌آید، درباره اوگفت: «اینک اسرائیلی حقیقی که در او مکری نیست.»


Ri Ajaf Dios can rubin cˈa chi xtuyaˈ rucˈayewal pa ruwiˈ re ruwachˈulef. Y can chanin cˈa xtibanatej, y can pa ruchojmil tek xtibanatej. 	 زیراخداوند کلام خود را تمام و منقطع ساخته، برزمین به عمل خواهد آورد.»


Y ri Jesús xerutzuˈ y xchapon chique. Y xubij cˈa chique: Riyix ni ma iwetaman ta chi ri Espíritu ri cˈo iwuqˈui riche (rixin) chi yeˈiwajoˈ quinojel. 	 آنگاه روی گردانیده بدیشان گفت: «نمی دانید که شما ازکدام نوع روح هستید.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) ri rudiscípulos y xubij cˈa chique: Riyin nbij cˈa chi riyix jabel iwetaman chi re waweˈ chochˈulef, ri yaˈon kˈatbel tzij pa quikˈaˈ, yeriˈ ri yecˈo pa quiwiˈ ri winek, y ruma chi can cˈo quikˈatbel tzij pa quiwiˈ ri winek, rumariˈ niquinaˈ chi can yecˈa riyeˈ ri ye cajaf ri winek. Xa can xu (xe) wi cˈa ri cˈo quikˈij ri yebin ri cˈo chi niban. 	 عیسی ایشان را خوانده، به ایشان گفت: «می‌دانید آنانی که حکام امتها شمرده می‌شوند برایشان ریاست می‌کنند و بزرگانشان بر ایشان مسلطند.


Can qˈuiy cˈa ri ma nbij ta chic ca chiwe, ruma ma nikˈax ta chiwech y ma yixcowin ta chucˈuaxic. 	 «و بسیار چیزهای دیگر نیز دارم به شمابگویم، لکن الان طاقت تحمل آنها را ندارید.


Y pa jun tikakˈij pa tak a las tres, can jabel cˈa kˈalaj ri xutzˈet pa jun achiˈel achicˈ chi cˈo jun ángel riche (rixin) ri Dios ri xoc apo riqˈui y xubij chare: ¡Cornelio! xchaˈ ri ángel riˈ. 	 روزی نزدیک ساعت نهم، فرشته خدا را در عالم رویا آشکارا دید که نزد اوآمده، گفت: «ای کرنیلیوس!»


Yacˈa ri achi cˈulan ma can ta nicowin nuchˈob ri achique nrajoˈ ri Ajaf, ruma ya ri rusamaj chuwech re ruwachˈulef, yariˈ nuchˈob, y nutij rukˈij riche (rixin) chi nuben achique ri nika chuwech ri rixjayil. 	 وصاحب زن در امور دنیا می‌اندیشد که چگونه زن خود را خوش بسازد.


Y yacˈariˈ tek xquelesaj cˈa ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul acuchi (achique) cˈo wi ri caminek. Cˈacˈariˈ ri Jesús xtzuˈun cˈa chicaj y xubij: Nataˈ, matiox nyaˈ chawe, ruma can xinawacˈaxaj cˈa pe. 	 پس سنگ را از جایی که میت گذاشته شده بود برداشتند. عیسی چشمان خود را بالا انداخته، گفت: «ای پدر، تو را شکرمی کنم که سخن مرا شنیدی.


Y riyix nibij cˈa: Xa ta riyoj xojcˈojeˈ pa quitiempo ri katiˈt kamamaˈ, riyoj man ta xoj‑oc cachibil riyeˈ tek xequicamisaj ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, yixchaˈ cˈa. 	 و می‌گویید: "اگر در ایام پدران خود می‌بودیم، در ریختن خون انبیا با ایشان شریک نمی شدیم!"


Y tek ri Jesús y ri rudiscípulos yecˈo chic cˈa ri pa Galilea, xpe ri Jesús xubij chic cˈa chique ri rudiscípulos: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xquijach wi pa quikˈaˈ ri winek. 	 و چون ایشان در جلیل می‌گشتند، عیسی بدیشان گفت: «پسر انسان بدست مردم تسلیم کرده خواهد شد،


Y tek ri Pablo xberucˈamaˈ pe juboraj xcˈaˈy y tek ntajin cˈa ka chuyaˈic pa kˈakˈ, xbeˈel cˈa pe jun cumatz chupan ri xcˈaˈy riˈ ruma xunaˈ ri kˈakˈ. Ri cumatz riˈ xberuchˈicaˈ riˈ chrij rukˈaˈ ri Pablo, y man cˈa nitzak ta el. 	 چون پولس مقداری هیزم فراهم کرده، بر آتش می‌نهاد، به‌سبب حرارت، افعی‌ای بیرون آمده، بر دستش چسپید.


Can queriˈ cˈa chukaˈ ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj, can ma ruraybel ta cˈa Riyaˈ chi nisach ta ca jun chique re tak acˈalaˈ reˈ. 	 همچنین اراده پدر شما که در آسمان است این نیست که یکی از این کوچکان هلاک گردد.


Y yecˈariˈ ri utz chi nikatzˈapij xequey ruma ye qˈuiy ri yequikˈol. Y hasta cˈo jantek can quinojel ri yecˈo pa jun jay ri yekˈolotej pa quikˈaˈ ruma niquicˈut chˈabel chiquiwech ri xa ma rucˈamon ta chi niquicˈut. Queriˈ niquiben xa riche (rixin) chi niquichˈec quirajil. Pero xa ma utz ta ruchˈaquic niquiben. 	 که دهان ایشان را باید بست زیراخانه‌ها را بالکل واژگون می‌سازند و برای سودقبیح، تعالیم ناشایسته می‌دهند.


Y ri Cristo can cˈo wi pe nabey chuwech ronojel ri cosas, y ya Riyaˈ ucˈuayon quiche (quixin), rumariˈ tek cˈa yecˈo na ronojel. 	 و او قبل از همه است و دروی همه‌چیز قیام دارد.


Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin niquikˈaxaj chˈabel ri yequibij ri kachˈalal tek yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Can ma junan ta cˈa samaj yatajnek chake chikajujunal. 	 یا همه نعمتهای شفا دارند، یا همه به زبانها متکلم هستند، یا همه ترجمه می‌کنند؟لکن نعمتهای بهتر را به غیرت بطلبید و طریق افضلتر نیز به شمانشان می‌دهم.


Ma tichˈujirisaj ta iwiˈ xabachique ta na ri nipe chiwij, xa tiyaˈ pa rukˈaˈ ri Dios y ticˈutuj chare ri nicˈatzin chiwe, y chukaˈ ma quixtaneˈ ta chi niyaˈ matiox chare ri Dios. 	 برای هیچ‌چیزاندیشه مکنید، بلکه در هرچیز با صلات و دعا باشکرگزاری مسولات خود را به خدا عرض کنید.


Riyoj ya cˈa ri xkatzˈet y ri xkacˈaxaj yariˈ ri nikatzijoj chiwe, riche (rixin) chi riyix y riyoj junan kawech nikaben, y can kitzij wi chi junan kawech nikaben riqˈui ri Tataˈixel y riqˈui ri Jesucristo ri Rucˈajol. 	 ازآنچه دیده و شنیده‌ایم شما را اعلام می‌نماییم تاشما هم با ما شراکت داشته باشید. و اما شراکت مابا پدر و با پسرش عیسی مسیح است.


Yacˈa tek xoc pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, ri Jesús y ri ye cablajuj rudiscípulos xebetzˈuyeˈ cˈa pa mesa riche (rixin) ri waˈin. 	 چون وقت شام رسید با آن دوازده بنشست.


Ri mayordomo cˈa riˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) chiquijujunal ri cˈo quicˈas riqˈui ri rupatrón, y xucˈutuj cˈa chare ri nabey: ¿Achique cˈa ri acˈas, y janipeˈ? 	 پس هریکی از بدهکاران آقای خود را طلبیده، به یکی گفت آقایم از تو چند طلب دارد؟


Y riyix ri majun ikˈij y yixetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, riyix cˈa riˈ xixruchaˈ ri Dios. Y queriˈ chukaˈ riyix ri niban chiwe chi can majun iwejkalen, ri Dios xixruchaˈ. Queriˈ xuben ri Dios riche (rixin) chi nikˈalajin chi ri can cˈo quikˈij waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xa xuben chique chi majun quejkalen. 	 و خسیسان دنیا و محقران را خدابرگزید، بلکه نیستیها را تا هستیها را باطل گرداند.


¡Ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij! 	 هر‌که گوش شنوا دارد بشنود.


Y ri Zacarías xucˈutuj chare ri ángel: ¿Achique cˈa rubanic tek xtinwetamaj riyin chi can kitzij ri nabij chuwe? Ruma chi riyin y ri wixjayil xa yoj rijitaˈk chic, y ma yecˈojeˈ ta chic kalcˈual, xchaˈ. 	 زکریا به فرشته گفت: «این را چگونه بدانم وحال آنکه من پیر هستم و زوجه‌ام دیرینه سال است؟»


y ri Judas Iscariote ri xjacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek. Y quinojel cˈa riˈ xebe riqˈui ri Jesús pa jun jay. 	 و یهودای اسخریوطی که او راتسلیم کرد.


Ri ruteˈ rutataˈ ri Moisés ruma chi can quicukuban chukaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xquewaj ri Moisés oxiˈ icˈ tek xalex. Queriˈ xquiben ruma ri Moisés jun ti acˈal ri jabel oc. Y riyeˈ ma xquixibij ta quiˈ chuwech ri rey Faraón ri biyon chi quecamisex quinojel ri tak cˈajolaˈ (alaboniˈ) ri xa cˈa calaxic. 	 به ایمان موسی چون متولد شد، والدینش او را طفلی جمیل یافته، سه ماه پنهان کردند و ازحکم پادشاه بیم نداشتند.


Y tek ri Pablo xracˈaxaj riˈ, xusiqˈuij (xroyoj) cˈa ri capitán, y xubij chare: Tacˈuaj jubaˈ re ti cˈajol reˈ cˈa chuwech ri achi achiˈel jun coronel, ruma cˈo jun nrajoˈ nubij chare, xchaˈ chare. 	 پولس یکی ازیوزباشیان را طلبیده، گفت: «این جوان را نزدمین باشی ببر زیرا خبری دارد که به او بگوید.»


Y tek ri soldados quibajin chic ri Jesús chuwech cruz, xesaquin cˈa chrij ri rutziak ri Jesús riche (rixin) chi xquijech chiquiwech. Y riqˈui riˈ can xbanatej cˈa ri bin ca ruma ri jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, tek xubij: Xequijech ri nutziak chiquiwech y chukaˈ xesaquin chrij. Queriˈ ri rutzˈiban ca. 	 پس او را مصلوب نموده، رخت او راتقسیم نمودند و بر آنها قرعه انداختند تا آنچه به زبان نبی گفته شده بود تمام شود که «رخت مرا درمیان خود تقسیم کردند و بر لباس من قرعه انداختند.»


Y yacˈariˈ tek xquiyaˈ apo quibiˈ ye caˈiˈ. Xquiyaˈ apo rubiˈ ri José ri nibix Barsabás chare y nibix chukaˈ Justo chare, y xquiyaˈ chukaˈ apo rubiˈ ri Matías. 	 آنگاه دو نفر یعنی یوسف مسمی به برسباکه به یوستس ملقب بود و متیاس را برپا داشتند،


Y wi riyix queriˈ niben, xa jun mac yixtajin niben chique ri kachˈalal ri ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Dios y can nisoc ri cánima y yetzak. Wi queriˈ niben, can chrij cˈa ri Cristo yixyacatej wi y yixmacun. 	 و همچنین چون به برادران گناه ورزیدید و ضمایر ضعیفشان را صدمه رسانیدید، همانا به مسیح خطا نمودید.بنابراین، اگرخوراک باعث لغزش برادر من باشد، تا به ابدگوشت نخواهم خورد تا برادر خود را لغزش ندهم.


Y nwajoˈ nchojmirisaj chiwech ri rubanic ronojel reˈ. Pa nabey mul ri Dios rubanon jun trato riqˈui ri Abraham. Y tek kˈaxnek chic cajiˈ ciento riqˈui juwinek lajuj junaˈ ri ruchojmirisan wi ca ri trato riqˈui ri Abraham, yariˈ tek ri Dios xuyaˈ ri ley chare ri Moisés. Y ri ley riˈ ma xuyoj ta ri trato ri rubanon pa nabey mul ni ma xuben ta chukaˈ chi ri Dios man ta chic xuyaˈ ri rutzil ri rutzujun (rusujun) ca chare ri Abraham. Y ri utzil riˈ ya chi nipe ri Cristo. 	 و مقصود این است عهدی را که از خدا به مسیح بسته شده بود، شریعتی که چهارصد و سی سال بعد از آن نازل شد، باطل نمی سازد بطوری که وعده نیست شود.


Y pa ruqˈuisbel, ri rajaf ri ulef xaxu (xaxe wi) chic cˈa ri rucˈajol xcˈojeˈ ca riqˈui y riyaˈ sibilaj nrajoˈ ri rucˈajol. Pero ri rajaf ri ulef xutek cˈa ri rucˈajol quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri rulef, ruma riyaˈ xuchˈob ka: Ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef can xqueniman wi cˈa chare ri nucˈajol tek xtiquitzˈet chi can ya riyaˈ ri napon quiqˈui, xchaˈ ka pa ránima. 	 و بالاخره یک پسر حبیب خود راباقی داشت. او را نزد ایشان فرستاده، گفت: پسرمرا حرمت خواهند داشت.


Ri Jesús ma qˈuiy ta cˈa milagros xuben chupan ri tinamit ri xqˈuiy wi Riyaˈ. Xaxu (xaxe wi) oc caˈiˈ oxiˈ yawaˈiˈ ri xuyaˈ rukˈaˈ pa quiwiˈ y queriˈ xerucˈachojsaj. 	 و در آنجاهیچ معجزه‌ای نتوانست نمود جز اینکه دستهای خود را بر چند مریض نهاده، ایشان را شفا داد.


Y wi yatajnek chuwe chi nkˈalajsaj ri nibix chuwe ruma ri Dios, y wi nikˈax ta chinuwech ronojel runaˈoj ri Dios ri ewatel riqˈui, y wi nikˈax ta chinuwech ronojel naˈoj y wi ruma ta chi can cukul nucˈuˈx, ruma ta riˈ yicowin nben chique ri nimaˈk tak juyuˈ chi yeˈel el ri acuchi (achique) yecˈo wi; y astapeˈ ta yicowin nben ronojel riˈ, pero wi majun ajowabel wuqˈui, majun yicˈatzin wi. 	 و اگرنبوت داشته باشم و جمیع اسرار و همه علم رابدانم و ایمان کامل داشته باشم بحدی که کوهها رانقل کنم و محبت نداشته باشم، هیچ هستم.


Riyoj can qˈuiy mul nikatzˈet cˈa ruwech ri kacamic ruma nikatzijoj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa chiwe riyix xa nucˈom pe ri utzilaj cˈaslen. 	 پس موت در ما کارمی کند ولی حیات در شما.


Y tek ri Jesús xapon cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ Olivos, xtzˈuyeˈ cˈa ka ri acuchi (achique) jabel niquitzuˈ wi pe ri rachoch ri Dios, y yacˈariˈ tek ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan y ri Andrés xejel cˈa apo riqˈui ri Jesús y xquicˈutuj cˈa chare: 	 و چون او بر کوه زیتون، مقابل هیکل نشسته بود، پطرس و یعقوب و یوحنا و اندریاس سر ازوی پرسیدند:


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique ri achiˈaˈ fariseos: Yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol ri yin Rajaf ri uxlanibel kˈij. 	 پس بدیشان گفت: «پسر انسان مالک روز سبت نیز هست.»


Cˈo más nikajoˈ nikabij chiwe chrij ri rusamaj ri Cristo, ri Nimalaj Sacerdote, pero cˈayef (cuesta) chi nikil rubixic chiwe, ruma xa ma yix qˈuiyinek ta chupan ri ruchˈabel ri Dios ri iwacˈaxan pe. 	 که درباره او ما را سخنان بسیار است که شرح آنها مشکل می‌باشد چونکه گوشهای شماسنگین شده است.


Y tek xticˈulwachij ronojel riˈ, xa quixquicot cˈa, y can ticˈojeˈ nimalaj quicoten iwuqˈui, ruma chi nim rajel ruqˈuexel ri xticˈul chilaˈ chicaj. Ruma xa can queriˈ chukaˈ ri tijoj pokonal ri xquikˈaxaj ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyeˈ xquikˈaxalaˈ tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri catiˈt quimamaˈ ri winek ri yeˈetzelan iwuche (iwixin) riyix wacami. 	 در آن روز شاد باشید و وجدنمایید زیرا اینک اجر شما در آسمان عظیم می‌باشد، زیرا که به همینطور پدران ایشان با انبیاسلوک نمودند.


Ncˈutuj chukaˈ chare chi xtuben ta chiwe chi can nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui, riche (rixin) chi can ta nicˈojeˈ ri Cristo pa tak iwánima. Y riqˈui riˈ can ta xtibe ka rucˈamal ri ajowabel iwuqˈui y nitiqueˈ chiriˈ pan iwánima. 	 تا مسیح به وساطت ایمان در دلهای شما ساکن شود؛


Y pa rucaˈn kˈij xkachibilaj cˈa el ri Pablo riche (rixin) chi xbekatzˈetaˈ ca ri Jacobo. Tek xojapon riqˈui ri Jacobo, quinojel ri ancianos riche (rixin) ri iglesia, quimolon cˈa chukaˈ quiˈ chiriˈ. 	 و در روز دیگر، پولس ما را برداشته، نزد یعقوب رفت و همه کشیشان حاضر شدند.


Y tek ri Jesús elenak chic cˈa pe ri chiriˈ, yecˈo cˈa caˈiˈ moyiˈ xquitzekelbej el ri Jesús y niquirek quichiˈ chrij y niquibij cˈa chare: ¡Riyit ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj kawech ruma re kabanon! yechaˈ. 	 و چون عیسی از آن مکان می‌رفت، دو کورفریاد‌کنان در عقب او افتاده، گفتند: «پسر داودا، بر ما ترحم کن!»


Y ri kˈij cˈa ri oyoben ruma ri Herodías riche (rixin) chi nika ri Juan pa rukˈaˈ, xoka cˈa. Chupan ri kˈij tek ri rey Herodes xtzˈaket chic jun rujunaˈ, ri Herodes riˈ xuyaˈ jun waˈin y xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo pa rukˈaˈ, xerusiqˈuij (xeroyoj) chukaˈ ri achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij chiquicojol ri soldados y xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri aj Galilea. 	 اما چون هنگام فرصت رسید که هیرودیس در روز میلاد خودامرای خود و سرتیبان و روسای جلیل را ضیافت نمود؛


Ri acˈal cˈa ri xtralaj ri María, ti cˈajol (alaˈ), y JESUS cˈa rubiˈ xtayaˈ, ruma ya Riyaˈ ri xquecolo ri winek chupan ri quimac. 	 و اوپسری خواهد زایید و نام او را عیسی خواهی نهاد، زیرا که او امت خویش را از گناهانشان خواهد رهانید.»


Y ri israelitas riˈ xquibij chare ri Pablo: Riyoj majun wuj takon ta pe chake cuma ri aj Judea ri nichˈo ta chawij riyit. Ni majun chukaˈ chique ri kachˈalal ri ye petenak chiriˈ ri yebin ta chi cˈo ta mac abanon. Majun. 	 وی راگفتند: «ما هیچ نوشته در حق تو از یهودیه نیافته‌ایم و نه کسی از برادرانی که از آنجا آمدند، خبری یا سخن بدی درباره تو گفته است.


Tiwetamaj cˈa chi xticˈojeˈ jun ri cˈa kˈopoj na y xticˈojeˈ jun ral, astapeˈ man cˈo ta riqˈui achi. Y can xtralaj na wi jun acˈal, ti cˈajol (alaˈ), ri xtubiniˈaj Emanuel. 	 «که اینک باکره آبستن شده پسری خواهدزایید و نام او را عمانوئیل خواهند خواند که تفسیرش این است: خدا با ما.»


Yacˈa tek ri rudiscípulos xquitzˈet chi cˈo jun petenak chraken pa ruwiˈ ri choy, riyeˈ xsach quicˈuˈx y xquibij: ¡Laˈ jun subunel (xibinel)! xechaˈ. Y xquirek quichiˈ tek xquibilaˈ queriˈ ruma xquixibij quiˈ. 	 اما چون شاگردان، او را بر دریا خرامان دیدند، مضطرب شده، گفتندکه خیالی است؛ و از خوف فریاد برآوردند.


Yacˈa ri Dios rubanon cˈa chake riyoj ri kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo achiˈel jun cimiento ri cof cˈo, y tzˈibatajnek jun tzij chuwech ri nubij: Ri Ajaf retaman quiwech ri ye riche (rixin) chic Riyaˈ. Y chukaˈ nubij chi queˈel pe chupan ri etzelal quinojel ri yeyaˈo rukˈij ri rubiˈ ri Ajaf. 	 و لیکن بنیاد ثابت خدا قائم است و این مهر را دارد که «خداوند کسان خود رامی شناسد» و «هرکه نام مسیح را خواند، ازناراستی کناره جوید.»


Riyaˈ xubij cˈa el chique: Quixbiyin apo chupan la jun aldea la nitzuˈ apo chilaˈ, y can xu (xe) wi xquixoc apo, xtiwil jun ti alaj bur ri ximil ca chiriˈ riqˈui ri ruteˈ. Tiquiraˈ cˈa pe ri teˈej y queˈicˈamaˈ pe chi ye caˈiˈ chuwe. 	 بدیشان گفت: «در این قریه‌ای که پیش روی شمااست بروید و در حال، الاغی با کره‌اش بسته خواهید یافت. آنها را باز کرده، نزد من آورید.


Yacˈa ri Jesús can jabel retaman ri niquichˈob ka. Rumariˈ Riyaˈ xubij chique: ¿Achique cˈa ruma tek riyix nichˈob queriˈ pa tak iwánima? 	 عیسی افکار ایشان را درک نموده، در جواب ایشان گفت: «چرا در خاطر خود تفکرمی کنید؟


Can que wi cˈa riˈ Nataˈ Dios, ruma chi queriˈ ri araybel riyit, xchaˈ ri Jesús pa ruˈoración. 	 بلی‌ای پدر، زیرا که همچنین منظور نظر تو بود.


Y yacˈariˈ tek ri Simón Pedro xubij chique ri rachibil: Riyin yibe na chuchapic car, xchaˈ. Y ri rachibil xquibij: Riyoj chukaˈ yojbe awuqˈui. Y can quinojel cˈa xebe y xeˈoc el pa jun jucuˈ. Riyeˈ astapeˈ jun akˈaˈ xecˈaseˈ chuchapic car, majun car ri xquichop ta. 	 شمعون پطرس به ایشان گفت: «می‌روم تا صید ماهی کنم.» به او گفتند: «مانیز باتو می‌آییم.» پس بیرون آمده، به کشتی سوارشدند و در آن شب چیزی نگرفتند.


Y wi can nikajoˈ cˈa ri Dios, majun achique ta ruma nikaxibij kiˈ chuwech. Ruma jun ajowabel ri can tzˈaket nrelesaj el xibinriˈil pa tak kánima. Yacˈa ri nuxibij riˈ chuwech ri Dios, ma tzˈaket ta ri ajowabel ri cˈo pa ránima, y reˈ nucˈom pe rucˈayewal chare. 	 درمحبت خوف نیست بلکه محبت کامل خوف رابیرون می‌اندازد؛ زیرا خوف عذاب دارد و کسی‌که خوف دارد، در محبت کامل نشده است.


Pero nabey cˈo cˈa chi nkˈaxaj na qˈuiy tijoj pokonal, y cˈo cˈa chukaˈ chi yinetzelex cuma ri winek riche (rixin) re tiempo reˈ. 	 لیکن اول لازم است که اوزحمات بسیار بیند و از این فرقه مطرود شود.


Man kojanek ta. ¿Achique nawajoˈ chake, riyit Jesús aj Nazaret? ¿Xape cˈa riche (rixin) chi naqˈuis kakˈij? Riyin wetaman yit achique cˈa riyit y rumariˈ wetaman chi riyit can yit lokˈolaj wi y yit petenak riqˈui ri Dios, xchaˈ. 	 «آه‌ای عیسی ناصری، ما را با تو چه‌کار است، آیا آمده‌ای تا ما را هلاک سازی؟ تو را می شناسم کیستی، ای قدوس خدا.»


Ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, can cˈo xquibij ca chrij ri utzil ri xtuyaˈ ri Dios chiwe riyix ri yixcˈo chupan re tiempo reˈ. Riyeˈ can xquitij quikˈij chi xcajoˈ chi xquetamaj ta más chrij ri colotajic re nikatzijoj wacami. 	 که درباره این نجات، انبیایی که از فیضی که برای شما مقرر بود، اخبار نمودند، تفتیش وتفحص می‌کردند


Re biˈaj reˈ can ntel cˈa chi tzij chi ri Dios cˈo kiqˈui. Tek xcˈastej cˈa ri José, can xuben wi achiˈel ri xbix chare ruma ri ángel riche (rixin) ri Ajaf. Riyaˈ can xucˈom na wi ri María riche (rixin) chi xoc rixjayil. 	 پس چون یوسف از خواب بیدار شد، چنانکه فرشته خداوند بدو امر کرده بود، بعمل آورد و زن خویش را گرفتو تا پسر نخستین خود رانزایید، او را نشناخت؛ و او را عیسی نام نهاد.


Quecˈariˈ ri chˈabel ri xuyaˈ ri Dios pa ránima ri David. Y ri uxlanen ri kanatan pe, ma nichˈo ta chrij ri uxlanen ri xquil waweˈ ri katiˈt kamamaˈ tek ye cˈamom pe ruma ri Josué. Ma ya ta riˈ. Ruma xa ye chic ri ye quiy quimam ca riyeˈ ri yecˈo re waweˈ tek ri Dios xutzuj (xusuj) chic jun bey ri uxlanen. 	 زیرا اگر یوشع ایشان را آرامی داده بود، بعد از آن دیگر را ذکر نمی کرد.


Ri quicapitán ri soldados y quinojel ri yecˈo chiriˈ quichajin apo ri Jesús, tek quitzˈeton chic ka ri xuben ri silonel, y quitzˈeton chukaˈ chic ri nicˈaj chic ri xebanatej, riyeˈ can sibilaj cˈa xquixibij quiˈ y xquibilaˈ cˈa: Can kitzij na wi chi re jun achi reˈ can Rucˈajol wi ri Dios, xechaˈ. 	 اما یوزباشی و رفقایش که عیسی رانگاهبانی می‌کردند، چون زلزله و این وقایع رادیدند، بینهایت ترسان شده، گفتند: «فی الواقع این شخص پسر خدا بود.»


Riyix cˈa ri yixbin chi yix ucˈuey bey, xa yix achiˈel moyiˈ, ruma xaxu (xaxe wi) nichayuj ca ri us y xa nibikˈ ri nimalaj chicop ri camello rubiˈ. 	 ای رهنمایان کورکه پشه را صافی می‌کنید و شتر را فرو می‌برید!


Ri chˈom (levadura), xa riqˈui ti jubaˈ nika chupan ri qˈuej (harina) ri muˈul ca, nuchˈomirisaj ronojel. Can queriˈ chukaˈ niquiben ri tzij ri xa ma ye utz ta, xa riqˈui jun, nuchop yeruyoj quinojel. 	 خمیرمایه اندک تمام خمیر را مخمر می‌سازد.


Rumariˈ ri más rajawaxic chi niben riyix ya ri ticanoj ri rajawaren ri Dios. Y wi queriˈ xtiben, ri Dios can xtuyaˈ cˈa pe ronojel ri nicˈatzin chiwe. 	 بلکه ملکوت خدا را طلب کنید که جمیع این چیزها برای شما افزوده خواهد شد.