Y riyin xincˈutuj cˈa: ¿Yit achique cˈa riyit táta? xichaˈ. Y xubij cˈa chuwe: Yin cˈa riyin ri Jesús aj Nazaret ri achapon wokotaxic, xchaˈ chuwe. 	 من جواب دادم: "خداوندا تو کیستی؟" او مرا گفت: "من آن عیسی ناصری هستم که تو بر وی جفامی کنی."


Majun cˈa mozo ri nicowin ta nisamej quiqˈui ye caˈiˈ patrón. Ruma wi nrajoˈ jun chique ri rupatrón, nretzelaj ca ri jun chic. Y wi can sibilaj nunimaj rutzij ri jun, can nretzelaj ri jun chic. Y quecˈariˈ chukaˈ, ri winek ri xa benak ránima chrij ri beyomel, ma nicowin ta nuben ri nrajoˈ ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 «هیچ‌کس دو آقا را خدمت نمی تواند کرد، زیرا یا از یکی نفرت دارد و با دیگری محبت، و یابه یکی می‌چسبد و دیگر را حقیر می‌شمارد. محال است که خدا و ممونا را خدمت کنید.


Ruma qˈuiy nimaˈk tak utzil ri rubanon pe chuwe Riyaˈ, ri can nicowin wi nuben ronojel. Y ri rubiˈ Riyaˈ can lokˈolaj wi. 	 زیرا آن قادر، به من کارهای عظیم کرده و نام او قدوس است،


Y ri Jesús xubij chare: Catzuˈun cˈa. Ruma chi xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui, rumariˈ xacˈachoj. 	 عیسی به وی گفت: «بینا شو که ایمانت تو راشفا داده است.»در ساعت بینایی یافته، خدا راتمجید‌کنان از عقب او افتاد و جمیع مردم چون این را دیدند، خدا را تسبیح خواندند.


Titzuˈ ka iwiˈ riyix wachˈalal ri xixsiqˈuix (xixoyox) chukaˈ ruma ri Dios riche (rixin) chi xixcolotej. Xa ma ye qˈuiy ta cˈa chiwe riyix ri cˈo quinaˈoj chiquiwech ri winek. Xa ma ye qˈuiy ta cˈa chiwe riyix ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ. Y xa ma ye qˈuiy ta chukaˈ chiwe riyix ri can cˈo quikˈij. 	 زیرا‌ای برادران دعوت خود را ملاحظه نمایید که بسیاری بحسب جسم حکیم نیستند وبسیاری توانا نی و بسیاری شریف نی.


Yacˈa riyin ntzˈet chi re jun achi reˈ majun mac rubanon ta riche (rixin) chi nicamisex. Y riyaˈ xucˈutuj cˈa chuwe chi ya ri César ri nikˈato tzij pa ruwiˈ, y riyin ntek cˈa el riqˈui ri César cˈa chilaˈ pa Roma. 	 ولیکن چون من دریافتم که او هیچ عملی مستوجب قتل نکرده است و خود به اوغسطس رفع دعوی کرد، اراده کردم که او را بفرستم.


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xapon ri pa tinamit Capernaum. Y tek cˈo chic pa jay, Riyaˈ xucˈutuj chique ri rudiscípulos: Y riyix ¿achique cˈa ri nichˈojilaˈ chiwech tek yoj petenak pa bey? xchaˈ chique. 	 و وارد کفرناحوم شده، چون به خانه درآمد، از ایشان پرسید که «در بین راه با یک دیگرچه مباحثه می‌کردید؟»


Y can xu (xe wi) chic cˈa ri junakˈaˈ riˈ nrajoˈ chi ma napon ri ruchˈobon ri Herodes, chi nrelesaj pe ri Pedro y nukˈet tzij pa ruwiˈ chiquiwech ri winek. Y ri Pedro ximil cˈa riqˈui caˈiˈ cadenas y warnek chiquicojol ye caˈiˈ achiˈaˈ ye chajinel. Y chuchiˈ ri cárcel yecˈo cˈa chukaˈ chajinel. 	 و در شبی که هیرودیس قصد بیرون آوردن وی داشت، پطرس به دو زنجیر بسته، درمیان دو سپاهی خفته بود و کشیکچیان نزد درزندان را نگاهبانی می‌کردند.


Rumariˈ ri chˈabel ri ntzˈibaj el chiwe, majun wi ta chic ri nubij, xa can achiˈel nikˈax chiwech tek nisiqˈuij, can que wi cˈa riˈ ri nrajoˈ nubij. Y riyin nrayij chiwe riyix chi can ta nikˈax chiwech jabel. 	 زیراچیزی به شما نمی نویسیم مگر آنچه می‌خوانید وبه آن اعتراف می‌کنید و امیدوارم که تا به آخراعتراف هم خواهید کرد.


Majun modo chi que ta riˈ. Ruma riyoj ri xa can kayaˈon chic ca ri mac, can achiˈel xojcom yan, y rumariˈ ma rucˈamon ta chic chi cˈa nikaben na ri mac. 	 حاشا! مایانی که از گناه مردیم، چگونه دیگر در آن زیست کنیم؟


Tek ri Jesús xerutzˈet chi sibilaj ye qˈuiy winek ri quisutin quiˈ chrij, yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos chi joˈ kojkˈax chic apo la jucˈan ruchiˈ yaˈ. 	 چون عیسی جمعی کثیر دور خود دید، فرمان داد تا به کناره دیگر روند.


Yacˈa ri Ajaf Jesús can yacˈariˈ tek xubij chare: Riyit xa caˈiˈ apalej. ¿Chiˈijujunal riyix la ma yeˈiquir ta cˈa el jubaˈ ri iwáquix, ri iquiej pa jun uxlanibel kˈij, riche (rixin) chi yixbe chuyaˈic quiyaˈ? 	 خداوند در جواب او گفت: «ای ریاکار، آیاهر یکی از شما در روز سبت گاو یا الاغ خود را ازآخور باز کرده بیرون نمی برد تا سیرآبش کند؟


Ri chiriˈ, tek xetamex cˈa ruwech ri Jesús cuma ri achiˈaˈ, riyeˈ xquelesaj cˈa rutzijol chanin pa ronojel lugar ri yecˈo pe chunakajal ri quitinamit, y ri winek xequicˈamalaˈ cˈa pe ri yawaˈiˈ. 	 و اهل آن موضع او را شناخته، به همگی آن نواحی فرستاده، همه بیماران را نزد او آوردند،و از او اجازت خواستند که محض دامن ردایش را لمس کنند و هر‌که لمس کرد، صحت کامل یافت.


Pero cˈo cˈa jun ti cˈajol, ral ranaˈ ri Pablo, xracˈaxaj ronojel riˈ. Ri ti cˈajol riˈ xbe y xoc apo chupan ri cuartel, y xberubij cˈa chare ri Pablo ronojel ri racˈaxan el. 	 اما خواهرزاده پولس از کمین ایشان اطلاع یافته، رفت و به قلعه درآمده، پولس را آگاهانید.


Y yacˈariˈ tek xoc apo jun ixok riqˈui ri Jesús, rucˈuan apo jun cˈojlibel (frasco) ri banon riqˈui jun abej alabastro rubiˈ, y cˈo el jun akˈom ri jubul ruxlaˈ chupan; akˈom ri sibilaj jotol rajel. Y yariˈ ri xberukˈejaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús, tek tzˈuyul apo chiriˈ pa mesa, niwaˈ pa rachoch ri Simón. 	 زنی با شیشه‌ای عطر گرانبهانزد او آمده، چون بنشست بر سر وی ریخت.


Yacˈa ri naˈoj ri nikacˈut riyoj chiquiwech ri kachˈalal, can riche (rixin) wi ri Dios, naˈoj ri majun bey can ta kˈalajsan pe jabel. Xa ma can ta kˈalaj rubixic banon pe chare. Pero cˈa chupan re katiempo riyoj, xkˈalajsex wi ri ruchˈobon pe ri Dios chi nuben. Can cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef tek ri Dios xuchˈob yan chi xtuben chake chi xticˈojeˈ kakˈij kacˈojlen. 	 بلکه حکمت خدا را درسری بیان می‌کنیم، یعنی آن حکمت مخفی را که خدا پیش از دهرها برای جلال ما مقدر فرمود،


Xabachique winek ri ntel el chupan ri kitzij tijonic riche (rixin) ri Cristo y xa nuyaˈ ca, ri winek riˈ xa majun cˈa ri Dios riqˈui. Yacˈa ri winek ri can nicˈojeˈ chupan ri utzilaj chˈabel ri xucˈut ri Cristo, can cˈo cˈa ri Tataˈixel y ri Cˈajolaxel riqˈui. 	 هرکه پیشوایی می‌کند و در تعلیم مسیح ثابت نیست، خدا رانیافته است. اما آنکه در تعلیم مسیح ثابت ماند، اوهم پدر و پسر را دارد.


Tek ri Jesús xtaneˈ riche (rixin) chi nichˈo quiqˈui ri winek riˈ, Riyaˈ xubij chare ri Simón: Joˈ apo pa raxal yaˈ, y queˈiyaˈ ka ri iyaˈl chapabel car pa yaˈ. 	 و چون از سخن‌گفتن فارغ شد، به شمعون گفت: «به میانه دریاچه بران و دامهای خود رابرای شکار بیندازید.»


Tek can yecˈo chic cˈa chiriˈ, xquiyaˈ cˈa chare ri Jesús jun chˈomilaj ruyaˈal uva xolon riqˈui jun cˈayilaj akˈom. Yacˈa tek Riyaˈ xunaˈ ri xquiyaˈ chare, ma xrajoˈ ta xukum. 	 سرکه ممزوج به مر بجهت نوشیدن بدو دادند. اما چون چشید، نخواست که بنوشد.


Queriˈ ri tzˈibatal ca. ¿Acuchi (achique) cami cˈo wi ri cˈo runaˈoj? ¿Acuchi (achique) cami cˈo wi ri aj tzˈib? ¿Acuchi (achique) cami cˈo wi ri winek ri jabel rubixic niquiben chare ri nimaˈk tak naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef? Majun. Ruma ri Dios rubanon chare ri naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef chi xa majun rejkalen. 	 کجا است حکیم؟ کجا کاتب؟ کجا مباحث این دنیا؟ مگرخدا حکمت جهان را جهالت نگردانیده است؟


Y ri David, can achiˈel xutzˈet yan cˈa ri xquebanatej. Xchˈo chrij ri cˈastajbel riche (rixin) ri Cristo, chi ri ránima ma xticˈojeˈ ta ca chiriˈ chiquicojol ri caminakiˈ, y chi ri ruchˈacul ma xticˈojeˈ ta chukaˈ ca riche (rixin) chi nikˈey ka. 	 درباره قیامت مسیح پیش دیده، گفت که نفس او در عالم اموات گذاشته نشود و جسد او فساد را نبیند.


Y chiriˈ pa rucuenta ri Galilea cˈo jun tinamit ri Nazaret rubiˈ. Y ri chiriˈ pa Nazaret cˈo cˈa jun achi ri José rubiˈ. Y ri José cˈa riˈ, cˈo cˈa chi nibe chutzˈibaxic ri rubiˈ cˈa pa Belén, ri jun tinamit ri cˈa pa rucuenta ri Judea cˈo wi, ruma ye aj chiriˈ ri ye ojer tak ratiˈt rumamaˈ. Chiriˈ cˈa pa Belén xalex wi ri rey David, y ri José can jun chique ri ye riy rumam ca ri rey David. 	 و یوسف نیز از جلیل از بلده ناصره به یهودیه به شهر داود که بیت لحم نام داشت، رفت. زیرا که او از خاندان و آل داود بود.


Y ri caj xecˈol el achiˈel tibor el jun wuj. Y quinojel juyuˈ y ri ruwachˈulef ri yecˈo pa tak yaˈ xeˈel el ri acuchi (achique) yecˈo wi. 	 و آسمان چون طوماری پیچیده شده، از جا برده شد و هرکوه و جزیره از مکان خود منتقل گشت.


Y tibanaˈ utzil tibij chare ri kachˈalal Arquipo chi can tubanaˈ ri samaj ri yatajnek chare ruma ri Ajaf. 	 و به ارخپس گویید: «باخبر باش تا آن خدمتی را که در خداوند یافته‌ای به‌کمال رسانی.»


Ruma riyix can jabel iwetaman chi xisamej riqˈui nukˈaˈ riche (rixin) chi cˈo xincusaj riyin y cˈo chukaˈ xquicusaj ri wachibil. 	 بلکه خودمی دانید که همین دستها در رفع احتیاج خود ورفقایم خدمت می‌کرد.


Rumacˈariˈ ri cablajuj apóstoles xequimol cˈa quinojel ri kachˈalal, y xquibij chique: Man cˈa rucˈamon ta chi nikayaˈ ca ri rukˈalajsaxic ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi yoj ta riyoj yojjacho ri cosas riche (rixin) chi yetij ronojel kˈij. Ma rucˈamon ta chi queriˈ. 	 پس آن دوازده، جماعت شاگردان راطلبیده، گفتند: «شایسته نیست که ما کلام خدا راترک کرده، مائده‌ها را خدمت کنیم.


Y riqˈui cˈa chi ri Jesucristo xoc Sacerdote, ri can achiˈel ri Melquisedec, can xkˈalajin cˈa chi ri quisacerdoteˈil ri ye riy rumam ca ri Leví xa xtibeqˈuis na. 	 و نیز بیشتر مبین است از اینکه به مثال ملکیصدق کاهنی بطور دیگر باید ظهور نماید


Wachˈalal, pa ruqˈuisbel nwajoˈ cˈa nbij el chiwe chi can ticˈojeˈ ri quicoten pa tak iwánima, titijaˈ ikˈij chi nichojmirisaj ri icˈaslen, titolaˈ iwiˈ y ticukubalaˈ icˈuˈx chiˈijujunal, xa jun iwech tibanaˈ, y man ta jun oyowal chicojol. Y wi queriˈ niben, ri Dios can xticˈojeˈ iwuqˈui, y xaxu (xaxe wi) cˈa riqˈui Riyaˈ nipe wi ri ajowabel y ri uxlanibel cˈuˈx. 	 خلاصه‌ای برادران شاد باشید؛ کامل شوید؛ تسلی پذیرید؛ یک رای و با سلامتی بوده باشید و خدای محبت و سلامتی با شما خواهدبود.


Ruma ya tek nipe ruchukˈaˈ ri kˈij, yacˈariˈ tek ri kˈayis nichakiˈj y niqˈuis ka. Xa nitzak cˈa el ri rusiˈj y niqˈuis, astapeˈ can jabel nitzuˈun ri pa nabey mul. Can que wi cˈa riˈ jun beyon. Riyaˈ xa chanin nicom el y nuyaˈ ca rumolic ri rubeyomal. 	 از آنرو که آفتاب باگرمی طلوع کرده، علف را خشکانید و گلش به زیر افتاده، حسن صورتش زایل شد. به همینطورشخص دولتمند نیز در راههای خود، پژمرده خواهد گردید.


Can quininimaj cˈa chi riyin yincˈo riqˈui ri Nataˈ y Riyaˈ cˈo wuqˈui riyin. Y wi ma yininimaj ta ruma re nbij chiwe, quininimaj cˈa ruma ri samaj ri yenben chiwech. 	 مرا تصدیق کنید که من در پدر هستم و پدر در من است، والا مرا به‌سبب آن اعمال تصدیق کنید.


Ruma xabachique ri netzelan ri rachˈalal, ri winek riˈ can achiˈel jun camisanel. Y riyix iwetaman chi majun cˈa jun camisanel ri cˈo ta ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek riqˈui. 	 هر‌که از برادر خود نفرت نماید، قاتل است و می‌دانید که هیچ قاتل حیات جاودانی در خود ثابت ندارد.


ri acuchi (achique) ri quijutil riyeˈ xa ma yecom ta, y ri kˈakˈ chukaˈ can ma nichuptej ta. 	 جایی که کرم ایشان نمیرد و آتش خاموشی نیابد.


Riyin can ncˈutuj cˈa jun utzil chawe riyit pa quiwiˈ riyeˈ re wacami, y ma pa quiwiˈ ta ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Can pa quiwiˈ cˈa re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe ncˈutuj wi chi tayaˈ ri awutzil pa quiwiˈ, ruma can ye awuche (awixin) chukaˈ riyit. 	 من بجهت اینها سوال می‌کنم و برای جهان سوال نمی کنم، بلکه از برای کسانی که به من داده‌ای، زیرا که از آن تو می‌باشند.


Y ri ruchˈabel ri Dios xbe cˈa rubixic chi nej chi nakaj, y ye qˈuiy cˈa winek ri yeniman riche (rixin). 	 اما کلام خدا نمو کرده، ترقی یافت.و برنابا و سولس چون آن خدمت را به انجام رسانیدند، از اورشلیم مراجعت کردند و یوحنای ملقب به مرقس را همراه خود بردند.


Riche (rixin) chi queriˈ, riyix can sibilaj na wi xquixquicot y can xtiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Cristo Jesús tek xquinitzˈet chi xquinapon chic jun bey iwuqˈui. 	 تا فخر شما در مسیح عیسی در من افزوده شودبوسیله آمدن من بار دیگر نزد شما.


Y chiwe iwonojel nbij wi: Man cˈa tibe ta iwánima chrij re ruwachˈulef, ni chrij ronojel ri ye riche (rixin) re ruwachˈulef. Ruma wi xtibe iwánima chrij re ruwachˈulef, nikˈalajin chi xa ma niwajoˈ ta ri Tataˈixel. 	 دنیا را وآنچه در دنیاست دوست مدارید زیرا اگر کسی دنیا را دوست دارد، محبت پدر در وی نیست.


Y wetaman chi tek xquinapon iwuqˈui, can nim wi ri utzil ri xticˈul ruma ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo ri xtincˈuaj chiwe. 	 و می‌دانم وقتی که به نزدشما آیم، در کمال برکت انجیل مسیح خواهم آمد.


¿La can jabel cami nucˈuaj riˈ ri rachoch ri Dios quiqˈui ri dios ri xa ye banon cuma winek? Ruma riyix can yix rachoch wi ri cˈaslic Dios. Ri Dios can queriˈ wi cˈa rubin: Xquicˈojeˈ y xquibiyin cˈa quiqˈui. Riyeˈ can xqueˈoc wi cˈa nutinamit y riyin xquinoc qui‑Dios. 	 و هیکل خدا را با بتها چه موافقت؟ زیرا شماهیکل خدای حی می‌باشید، چنانکه خدا گفت که «در ایشان ساکن خواهم بود و در ایشان راه خواهم رفت و خدای ایشان خواهم بود، و ایشان قوم من خواهند بود.»


Y ri Pablo can xrajoˈ cˈa xapon chupan ri lugar riˈ, y xoc ta apo riche (rixin) chi nichˈo chiquiwech ri winek, yacˈa ri kachˈalal ma xquiyaˈ ta kˈij chare. 	 اما چون پولس اراده نمود که به میان مردم درآید، شاگردان او را نگذاشتند.


Y wi xa ta nuyon riyin nkˈalajsaj ka wiˈ, ri nbij ka chuwij riyin riˈ xa man ta kitzij. 	 دیگری هست که بر من شهادت می‌دهد ومی دانم که شهادتی که او بر من می‌دهد راست است.


Y ri Apolos can chiquiwech cˈa quinojel tek xukˈalajsaj chi ri israelitas ri ma quiniman ta ri Jesucristo, xa ma ya ta ri yetajin chubanic. Y ri israelitas riˈ majun cˈa niquibij, ruma ri Apolos can nucusaj cˈa ri ruchˈabel ri Dios ri ye tzˈibatal ca, riche (rixin) chi nubij chique chi ri Jesús can ya wi riˈ ri Cristo. 	 زیرا به قوت تمام بر یهوداقامه حجت می‌کرد و از کتب ثابت می‌نمود که عیسی، مسیح است.


Y yecˈo cˈa acˈalaˈ ri xeˈucˈuex apo chuwech ri Jesús, chi nuyaˈ ta el ri rukˈaˈ pa quiwiˈ y tucˈutuj chukaˈ ri rubendición ri Dios pa quiwiˈ ri acˈalaˈ riˈ. Yacˈa ri discípulos xa xechapon chique ri winek chi ma quequicˈom ta pe ri acˈalaˈ. 	 آنگاه چند بچه کوچک را نزد او آوردند تادستهای خود را بر ایشان نهاده، دعا کند. اماشاگردان، ایشان را نهیب دادند.


Riyin can yin achiˈel jun aj cˈas quiqˈui quinojel ri winek, rumariˈ rajawaxic chi ntzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek griegos y chique ri ma ye griegos ta. Rajawaxic chi ntzijoj chique ri cˈo qˈuiy quetaman y chique chukaˈ ri majun quetaman. 	 زیرا که یونانیان و بربریان و حکما و جهلا راهم مدیونم.


Riyin sibilaj xiquicot, ruma yecˈo nicˈaj kachˈalal ri xoquitzijoj chuwe chi can kitzij chi atzekelben ri kitzij. 	 زیرا که بسیار شاد شدم چون برادران آمدند و بر راستی تو شهادت دادند، چنانکه تو در راستی سلوک می‌نمایی.


Y yacˈariˈ tek nicˈaj chique ri achiˈaˈ saduceos xeˈapon riqˈui ri Jesús ruma cˈo nicajoˈ niquicˈutuj chare. Ri achiˈaˈ riˈ ma niquinimaj ta cˈa chi ri caminakiˈ xquecˈastej chic pe. Y rumacˈariˈ riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: 	 و صدوقیان که منکر هستند نزد وی آمده، از او سوال نموده، گفتند:


Y nbij chic cˈa jun bey chiwe chiˈijujunal chi tiwajoˈ ri iwixjayil, can achiˈel ri niwajoˈ ka iwiˈ riyix. Y ri ixok tubanaˈ chare ri rachijil chi can cˈo wi rukˈij. 	 خلاصه هریکی از شما نیز زن خود را مثل نفس خود محبت بنماید و زن شوهر خود را باید احترام نمود.


Ruma tek can cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, yariˈ tek xojruchaˈ yan. Xojruchaˈ ruma ri Cristo; queriˈ xuben ri Dios ruma nrajoˈ chi riyoj yoj‑oc lokˈolaj tak ralcˈual Riyaˈ, y man ta jun etzelal cˈo pa tak kacˈaslen. 	 چنانکه ما راپیش از بنیاد عالم در او برگزید تا در حضور او درمحبت مقدس و بی‌عیب باشیم.


Y ri winek ri ye israelitas ri yecˈo chiriˈ pa jay, ri yebochiˈin ránima ri María, tek xquitzˈet chi chanin xyacatej, xel el y xbe; ri winek riˈ can xquitzekelbej cˈa el, ruma riyeˈ xquichˈob chi ri María nibe chuchiˈ ri jul riche (rixin) chi nrokˈej ri ruxibal. 	 و یهودیانی که در خانه با او بودندو او را تسلی می‌دادند، چون دیدند که مریم برخاسته، به تعجیل بیرون می‌رود، از عقب اوآمده، گفتند: «به‌سر قبر می‌رود تا در آنجا گریه کند.»


Y xucˈuex chukaˈ chilaˈ chicaj ruma ri ruchukˈaˈ ri Dios, y xucˈul cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri tzujun (sujun) ruma ri Tataˈixel. Y tek Riyaˈ xucˈul yan cˈa ri Lokˈolaj Espíritu, xutek cˈa pe kiqˈui riyoj, y ya cˈa rusamaj reˈ ri xitzˈet y xiwacˈaxaj el kiqˈui re wacami. 	 پس چون به‌دست راست خدا بالابرده شد، روح‌القدس موعود را از پدر یافته، این را که شما حال می‌بینید و می‌شنوید ریخته است.


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y ruma nubij chi xbe chic chilaˈ chicaj, ntel chi tzij chi xpe chuwech re ruwachˈulef. 	 اما این صعود نمودچیست؟ جز اینکه اول نزول هم کرد به اسفل زمین.


Y pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús xbe pa rachoch jun principal quiche (quixin) ri achiˈaˈ fariseos. Ri Jesús siqˈuin (oyon) cˈa ruma ri achi riˈ riche (rixin) jun waˈin. Y ri yecˈo chiriˈ niquitzulaˈ cˈa apo ri Jesús. 	 و واقع شد که در روز سبت، به خانه یکی از روسای فریسیان برای غذاخوردن درآمد و ایشان مراقب او می‌بودند،


Ruma ri winek riche (rixin) jun ruwachˈulef, wi xa ma junan ta quiwech niquiben, riˈ ma utz ta, ruma nuben chare ri quiruwachˈulef chi ma xtiyaloj ta. 	 و اگر مملکتی برخلاف خود منقسم شود، آن مملکت نتواندپایدار بماند.


Y ri winek ri ye chapayon el ri Jesús xquicˈuaj cˈa el cˈa pa rachoch ri nimalaj sacerdote. Y chiriˈ chukaˈ xquimol wi quiˈ ri principaliˈ tak sacerdotes, cachibilan ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij y ri aj tzˈibaˈ. 	 و عیسی را نزد رئیس کهنه بردند و جمیع روسای کاهنان و مشایخ و کاتبان بر او جمع گردیدند.


ya cˈa ri kˈij y ri hora tek majun nuchˈob chi noka ri rupatrón, yacˈariˈ tek noka. Ri rupatrón can xtucˈajsaj wi ruwech ri mozo riˈ y xtuyaˈ quiqˈui ri nicˈaj chic ri ma yeniman ta tzij. 	 هرآینه مولای آن غلام آید، در روزی که منتظر او نباشد و در ساعتی که او نداند و او را دوپاره کرده نصیبش را با خیانتکاران قرار دهد.


Ruma majun winek ri nretzelaj ta ka riˈ. Konojel xa jabel nikatzuk y nikilij ri kachˈacul. Y queriˈ cˈa tibanaˈ quiqˈui ri iwixjaylal. Achiˈel nuben ri Cristo kiqˈui riyoj ri kaniman Riyaˈ ri nibix iglesia chake. 	 زیرا هیچ‌کس هرگز جسم خود را دشمن نداشته است بلکه آن راتربیت و نوازش می‌کند، چنانکه خداوند نیزکلیسا را.


¿La man cˈa nanimaj ta riyit chi ri Nataˈ cˈo wuqˈui riyin, y riyin yincˈo riqˈui Riyaˈ? Ri chˈabel cˈa ri xinkˈalajsaj chiwech, can riqˈui cˈa ri Nataˈ petenak wi, ruma Riyaˈ cˈo wuqˈui riyin. Can ya cˈa Riyaˈ ri nibano re samaj reˈ. 	 آیا باور نمی کنی که من در پدر هستم و پدردر من است؟ سخنهایی که من به شما می‌گویم ازخود نمی گویم، لکن پدری که در من ساکن است، او این اعمال را می‌کند.


Y yacˈariˈ tek ri caˈiˈ achiˈaˈ xquitzijoj apo ri xquicˈulwachij tek quichapon el bey pan Emaús, y xquetamaj ruwech chi can ya wi ri Jesús tek xeruwechˈ ri caxlan wey. 	 و آن دو نفر نیز ازسرگذشت راه و کیفیت شناختن او هنگام پاره کردن نان خبر دادند.


Yacˈariˈ tek ri Pablo xbeka pe y xjupeˈ chrij ri ruchˈacul ri ti cˈajol riˈ, y xukˈetej. Y xubij cˈa chique ri kachˈalal: Ma tixibij ta iwiˈ. Re ti cˈajol reˈ xa xcˈastej pe. 	 آنگاه پولس به زیر آمده، بر او افتاد و وی را در آغوش کشیده، گفت: «مضطرب مباشید زیرا که جان اودر اوست.»


Y Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin nibij riyix? xchaˈ chique. Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xubij chare ri Jesús: Yit cˈa riyit ri Cristo, ri yit takon pe ruma ri Dios, xchaˈ chare. 	 بدیشان گفت: «شما مرا که می‌دانید؟» پطرس در جواب گفت: «مسیح خدا.»


Niquibij chi can cˈo qˈuiy quetaman, y yariˈ tek xa xeˈoc nacanek. 	 ادعای حکمت می‌کردند واحمق گردیدند.


Pero yecˈo chukaˈ nicˈaj chic aj Israel ri can cˈo chi yeˈoc pa rajawaren ri caj, ri xa ma xqueˈoc ta, xa xqueˈelesex ca y xquecˈak chupan ri kˈekuˈm, ruma xa can ma xquicukubaˈ ta quicˈuˈx wuqˈui riyin. Y chiriˈ cˈa xqueˈokˈ wi y xtiquikachˈachˈej quey. 	 اما پسران ملکوت بیرون افکنده خواهند شد، در ظلمت خارجی جایی که گریه و فشار دندان باشد.


Yacˈa ri jun kachˈalal ri Bernabé rubiˈ, xucˈuaj ri Saulo quiqˈui ri apóstoles. Y ri Bernabé xutzijoj cˈa chique chi ri Saulo xchˈo cˈa ri Ajaf riqˈui, chi xucˈut cˈa riˈ chuwech tek ruchapon el bey pa Damasco, y chi ri Saulo chukaˈ ma xuxibij ta riˈ xutzijoj ri Ajaf Jesús chique ri winek ri yecˈo chiriˈ pa Damasco, xchaˈ ri Bernabé chique ri apóstoles. 	 اما برنابااو را گرفته، به نزد رسولان برد و برای ایشان حکایت کرد که چگونه خداوند را در راه دیده وبدو تکلم کرده و چطور در دمشق به نام عیسی به دلیری موعظه می‌نمود.


Ruma chi ri Dios xiruchaˈ riyin ri rusamajel ri xa majun oc nukˈij. Y janipeˈ ri xtibe apo, ri winek xtiquibij chi jabel ruwanukˈij. 	 زیرا بر‌حقارت کنیز خود نظرافکند. زیرا هان از کنون تمامی طبقات مراخوشحال خواهند خواند،


Ri Jesús xbe cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ ri Olivos rubiˈ. 	 اما عیسی به کوه زیتون رفت.


Ya ri Dios ri nibano chi tek nitic ka jun ijaˈtz riche (rixin) ri trigo pan ulef, trigo ntel pe. Y queriˈ chukaˈ ri nicˈaj chic ijaˈtz, tek yetic ka pan ulef, etaman achique riˈ ri yebeˈel pe, ruma ya ri Dios ri banayon ca chi queriˈ. 	 لیکن خدا برحسب اراده خود، آن را جسمی می‌دهد و به هر یکی ازتخمها جسم خودش را.


Y chiriˈ pa tinamit Derbe xquitzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri xeniman ri Jesús. Y cˈacˈariˈ xetzolin. Y xebekˈax chic cˈa pe ri pa Listra, ri pan Iconio y ri pan Antioquía. 	 و در آن شهر بشارت داده، بسیاری را شاگرد ساختند. پس به لستره وایقونیه و انطاکیه مراجعت کردند.


¿Achique cˈa ri xbeˈitzˈetaˈ riyix chiriˈ? ¿La xitzˈet cami riyix jun achi ri jabel tak tziek ye rucusan? Ma que ta riˈ. Ri achiˈaˈ ri ye quicusalon jabel tak tziek, riyeˈ can pa tak cachoch reyes yecˈojeˈ wi. 	 بلکه بجهت دیدن چه چیز بیرون شدید؟ آیا مردی را که لباس فاخر در بر دارد؟ اینک آنانی که رخت فاخر می‌پوشند در خانه های پادشاهان می‌باشند.


Y riqˈui ri xinbij ka, ¿achique nibij riyix? ¿La ya cami ri nika chiquiwech ri winek ri ntzijoj riche (rixin) chi ncˈul nukˈij? Ma que ta riˈ. Riyin can ya ri nika chuwech ri Dios ri ntzijoj. Ruma xa ta ya ri nika chiquiwech ri winek ri nben, man ta yin rusamajel ri Cristo. 	 آیا الحال مردم را در رای خود می‌آورم؟ یا خدا را یا رضامندی مردم را می طلبم؟ اگر تابحال رضامندی مردم رامی خواستم، غلام مسیح نمی بودم.


Ri wetaman xaxu (xaxe wi) cˈa ri rukˈalajsan ri Lokˈolaj Espíritu chuwe, chi riyin xquitzˈapix na pa tak cárcel, y xtintij pokon tek xquinapon ri pa Jerusalem. Ruma queriˈ ri rukˈalajsan pe ri Lokˈolaj Espíritu chuwe pa tak tinamit ri xikˈax yan wi pe. 	 جز اینکه روح‌القدس در هر شهرشهادت داده، می‌گوید که بندها و زحمات برایم مهیا است.


Y riyoj can xkacˈaxaj ri chˈabel ri xbix pe chilaˈ chicaj tek xojcˈojeˈ riqˈui ri Jesucristo ri chiriˈ pa ruwiˈ ri lokˈolaj juyuˈ. 	 و این آواز را ما زمانی که با وی درکوه مقدس بودیم، شنیدیم که از آسمان آورده شد.


Re wuj reˈ, can yin cˈa riyin ri yitzˈiban el. Y titzˈetaˈ, can riqˈui cˈa nimaˈk tak letras nben wi el. 	 ملاحظه کنید چه حروف جلی بدست خود به شما نوشتم.


Y riyix iwetaman, chi xa ta ri rajaf jun jay nretamaj ajan (jampeˈ) napon ri alekˈom pa rachoch, ri rajaf ri jun jay riˈ nicˈaseˈ ta riche (rixin) chi nuchajij ri rachoch, y man ta nuyaˈ kˈij chare ri alekˈom chi nelekˈ el pa rachoch. 	 اما این را بدانید که اگر صاحب‌خانه می‌دانست که دزد در چه ساعت می‌آید، بیدارمی ماند و نمی گذاشت که به خانه‌اش نقب زنند.


Y ri Jesús xuchop cˈa jun vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan, y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xubij: Tikumuˈ cˈa ca chiˈiwonojel. 	 پس پیاله‌ای گرفته، شکر نمود و گفت: «این رابگیرید و در میان خود تقسیم کنید.


Pero nabey nicˈojeˈ ri kachˈacul riche (rixin) re ruwachˈulef, cˈacˈariˈ xticˈojeˈ ri kachˈacul riche (rixin) chilaˈ chicaj. Y ma ya ta cˈa ri kachˈacul riche (rixin) chilaˈ chicaj ri nicˈojeˈ nabey. 	 لیکن روحانی مقدم نبود بلکه نفسانی و بعد از آن روحانی.


Ri achi xubij queriˈ ruma ri Jesús rubin chic cˈa chare ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri achi riˈ, chi tel el. 	 زیرا بدو گفته بود: «ای روح پلید از این شخص بیرون بیا!»


Xu (xe wi) tzij niquibij chiquij nicˈaj chic y yeyokˈon. Niquetzelaj ri Dios. Nikˈax ruwiˈ niquiben ruma niquinaˈ chi cˈo quikˈij. Sibilaj niquinimirisaj quiˈ. Ronojel kˈij niquichˈob achique rubanic ri etzelal ri nicajoˈ niquiben. Ma niquinimaj ta quitzij ri quiteˈ quitataˈ. 	 غمازان و غیبت کنندگان و دشمنان خدا و اهانت کنندگان و متکبران و لافزنان و مبدعان شر و نامطیعان والدین؛


¿Y achique ruma? Ruma ma quicukuban ta quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Xaxu (xaxe) wi ri nubij ri ley ri niquitij quikˈij riche (rixin) chi niquiben y xa ma niquicukubaˈ ta quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo; rumariˈ xquichakˈij (xquitochˈ) caken chuwech ri Abej. Y ri Abej riˈ ya ri Jesucristo. 	 از چه سبب؟ از این جهت که نه از راه ایمان بلکه از راه اعمال شریعت آن را طلبیدند، زیرا که به سنگ مصادم لغزش خوردند.چنانکه مکتوب است که «اینک در صهیون سنگی مصادم و صخره لغزش می‌نهم و هر‌که براو ایمان آورد، خجل نخواهد گردید.»


Jun acˈal ri cˈa nitzˈuman na, ma jane nikˈax ta chuwech ri nubij ri ruchˈabel ri Dios. Ma retaman ta achique riˈ ri choj y achique riˈ ri ma choj ta. Rumariˈ nbij chiwe chi riyix cˈa yix achiˈel na jun acˈal. 	 زیرا هر‌که شیرخواره باشد، در کلام عدالت ناآزموده است، چونکه طفل است.اما غذای قوی از آن بالغان است که حواس خود را به موجب عادت، ریاضت داده‌اند تا تمییز نیک و بدرا بکنند.


ruma xa can xu (xe wi) ri jun ti rumiˈal cˈo, y cˈo achiˈel xa cablajuj rujunaˈ y ya xa jubaˈ ma nicom ka. Y tek ri Jesús y ri ye benak riqˈui xquichop el bey riche (rixin) chi yebe chrachoch ri Jairo, sibilaj ye qˈuiy cˈa winek ri xetzekeˈ el chrij. Y rumariˈ niquipitzˈilaˈ cˈa quiˈ chrij, ye benak. 	 زیرا که او رادختر یگانه‌ای قریب به دوازده ساله بود که مشرف بر موت بود. و چون می‌رفت خلق بر اوازدحام می‌نمودند.


Ri Dios tek xixrusiqˈuij (xixroyoj), can riche (rixin) wi chi xixcolotej. Y tek riyoj xkatzijoj chiwe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, yariˈ tek xixcolotej. Ruma ri Dios can nrajoˈ cˈa chi nicˈojeˈ icˈojlen can achiˈel ri rucˈojlen ri Kajaf Jesucristo. 	 و برای آن شمارا دعوت کرد بوسیله بشارت ما برای تحصیل جلال خداوند ما عیسی مسیح.


Y rumariˈ ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj), y riche (rixin) chi xtzijon quiqˈui, xerucusaj cˈambel tak tzij. Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique modo chi ri Satanás can ya riyaˈ mismo nrokotaj el riˈ? 	 پس ایشان را پیش طلبیده، مثلها زده، بدیشان گفت: «چطور می‌تواندشیطان، شیطان را بیرون کند؟


Y tek xtaneˈ cˈa ronojel y ri winek quitalun chic el quiˈ, ri Pablo xerumol cˈa quinojel ri kachˈalal aj chiriˈ pan Efeso, y xerupixabalaˈ y xerukˈetelaˈ ca. Y tek chˈonak chic cˈa ca chique y ruyaˈon chic cˈa rutzil tak quiwech quinojel, xuchop cˈa el bey riche (rixin) chi nibe cˈa pa Macedonia. 	 و بعد از تمام شدن این هنگامه، پولس شاگردان را طلبیده، ایشان را وداع نمودو به سمت مکادونیه روانه شد.


Ri winek cˈa ri can xetzˈeto ri xbanatej riqˈui ri achi ri xelesex itzel tak espíritu riqˈui y ri xcˈulwachitej quiqˈui ri ak, xquitzijolaˈ cˈa chique ri nicˈaj chic winek ri ye petenak chutzˈetic ri xcˈulwachitej chiriˈ. 	 و آنانی که دیده بودند، سرگذشت دیوانه و گرازان را بدیشان بازگفتند.


Wi riyix yeˈicuy ri winek ri cˈo pokon niquiben chiwe, ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj can xquixrucuy cˈa chukaˈ riyix. 	 «زیرا هرگاه تقصیرات مردم را بدیشان بیامرزید، پدر آسمانی شما، شما را نیز خواهدآمرزید.


Rumariˈ riyaˈ junanin (anibel) xnabeyej el y xbejoteˈ pa ruwiˈ jun cheˈ ri sicómoro rubiˈ, riche (rixin) chi queriˈ nutzˈet el ri Jesús, ruma cˈo chi nikˈax el queriˈ. 	 پس پیش دویده بردرخت افراغی برآمد تا او را ببیند. چونکه اومی خواست از آن راه عبور کند.


Y yacˈariˈ tek xquibij apo chare ri Jesús: Riyoj ma ketaman ta, xechaˈ apo. Y ri Jesús can yacˈa chukaˈ riˈ xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Ruma cˈa chi riyix ma xixcowin ta xibij chuwe, queriˈ cˈa chukaˈ riyin ma xtinbij ta chiwe achique yayon kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yicowin yenbanalaˈ quereˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 پس در جواب عیسی گفتند: «نمی دانیم.» بدیشان گفت: «من هم شما را نمی گویم که به چه قدرت این کارها رامی کنم.


Xa rajawaxic chi tikabanaˈ ri nika chiquiwech ri kachˈalal, riche (rixin) chi cˈo utz nucˈom pe chique riyeˈ, riche (rixin) chi yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 هر یکی از ما همسایه خود را خوش بسازد در آنچه برای بنا نیکو است.


Yacˈariˈ tek yecˈo winek ri can chanin cˈa xquimol apo quiˈ ri achique jay cˈo wi ri Jesús, y ma xeruben ta chic chi xeˈoc chupan ri jay. Ri pa ruchiˈ jay can majun chic cˈa nicowin ta ntoc. Rumariˈ hasta chuwajay el yecˈo winek. Y ri Jesús can nubij cˈa ri ruchˈabel ri Dios chique quinojel ri xquimol apo quiˈ. 	 بی درنگ جمعی ازدحام نمودند بقسمی که بیرون در نیز گنجایش نداشت و برای ایشان کلام را بیان می‌کرد.


Jun utzilaj winek, ri utz ri yecˈo pa ránima, yeriˈ ri yerubij pe tek nitzijon. Yacˈa ri winek ri xa itzel yecˈo pa ránima, yeriˈ ri yerubij pe tek nitzijon. 	 مرد نیکو ازخزانه نیکوی دل خود، چیزهای خوب برمی آورد و مرد بد از خزانه بد، چیزهای بدبیرون می‌آورد.


Ronojel re xinbij cˈa ka chiwe, can kitzij wi chi pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo re wacami ri xtika wi ri rutojbalil. 	 هرآینه به شما می‌گویم که این همه بر این طایفه خواهد آمد!


Y astapeˈ ri Jesús can retaman wi chi ronojel jachon pa rukˈaˈ ruma ri Dios ri Rutataˈ, y chiriˈ riqˈui ri Dios petenak wi y chiriˈ chic nitzolin wi el; 	 عیسی با اینکه می‌دانست که پدر همه‌چیز را به‌دست او داده است و از نزد خدا آمده و به‌جانب خدا می‌رود،


Waweˈ can xbanatej wi cˈa achiˈel ri tzˈibatal ca ruma ri jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, ri xubiniˈaj Jeremías, tek xubij ca: 	 آنگاه کلامی که به زبان ارمیای نبی گفته شده بود، تمام شد: «آوازی دررامه شنیده شد، گریه و زاری و ماتم عظیم که راحیل برای فرزندان خود گریه می‌کند و تسلی نمی پذیرد زیرا که نیستند.»


Jabel cˈa ruwarukˈij ri winek ri can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios y nucochˈ ri tijoj pokonal ri nipe chrij. Ruma tek rucochˈon chic ronojel, ri Dios xtuyaˈ ri lokˈolaj sipanic chare, ri utzilaj cˈaslen ri majun bey xtiqˈuis ta. Ya lokˈolaj sipanic riˈ ri rubin ca ri Dios chi xtuyaˈ chake ri yojajowan riche (rixin). 	 خوشابحال کسی‌که متحمل تجربه شود، زیرا که چون آزموده شد، آن تاج حیاتی را که خداوند به محبان خود وعده فرموده است خواهد یافت.


Can quinojel cˈa ma ya ta ri bey ri nika chuwech ri Dios ri xquichaˈ. Majun utz ta ri quicˈaslen. Can ni jun cˈa winek ri nibano ta ri utz. Can ni xa ta jun. 	 همه گمراه و جمیع باطل گردیده‌اند. نیکوکاری نیست یکی هم نی.


Quecˈariˈ nubij ri tzˈibatajnek ca. Riyin kitzij nbij chiwe, chiquicojol quinojel ri ye alaxnek chuwech ri ruwachˈulef, majun chic jun profeta ri más ta nim rukˈij que chuwech ri Juan ri Bautista. Pero wacami ri pa rajawaren ri Dios, astapeˈ jun winek xa coˈol oc rukˈij, hasta riˈ más nim rukˈij que chuwech ri Juan. 	 زیراکه شما را می‌گویم از اولاد زنان نبی‌ای بزرگتر ازیحیی تعمید‌دهنده نیست، لیکن آنکه در ملکوت خدا کوچکتر است از وی بزرگتر است.»


Y riyaˈ xapon cˈa wuqˈui, y xberubij chuwe: Wachˈalal Saulo, catzuˈun chic cˈa, xchaˈ. Y riyin can yacˈariˈ tek xitzuˈun chic, y xintzˈet cˈa ruwech ri Ananías. 	 به نزد من آمده و ایستاده، به من گفت: "ای برادر شاول، بینا شو" که در همان ساعت بر وی نگریستم.


Ri tinamit riˈ man cˈa rajawaxic ta ri rusakil ri kˈij y ri icˈ chare, ruma ri nisakirisan riche (rixin), ya ri nimalaj sakil riche (rixin) ri Dios y riche (rixin) ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 و شهراحتیاج ندارد که آفتاب یا ماه آن را روشنایی دهدزیرا که جلال خدا آن را منور می‌سازد و چراغش بره است.


Y wi choj cˈa xtiben riyix chiquiwech y jabel yeˈichajij, xticˈul cˈa jun lokˈolaj sipanic ri majun bey xtiqˈuis ta, y rumariˈ riyix xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa ikˈij tek xtocˈulun chic ka ri Cristo, ri cajawalul ri pastores. 	 تا در وقتی که رئیس شبانان ظاهر شود، تاج ناپژمرده جلال را بیابید.


Riyix ri cˈo ri Cristo pa tak iwánima, can banon chic ri circuncisión chiwe, yacˈa ri circuncisión riˈ ma junan ta riqˈui ri xa rukˈaˈ jun winek nibano. Ri circuncisión ri xuben ri Cristo chiwe ya cˈa ri xrelesaj ri itzel tak raybel ri yecˈo pa tak iwánima; ri nibano chiwe chi yixmacun. 	 و در وی مختون شده‌اید، به ختنه ناساخته به‌دست یعنی بیرون کردن بدن جسمانی، بوسیله اختتان مسیح.


Y wi queriˈ nibanatej, ¿la ma nichˈob ta cami riyix chi más rucˈayewal nika pa ruwiˈ ri winek ri nuxolkˈotij ri rubiˈ ri Rucˈajol ri Dios, y can nretzelaj chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu ri niyaˈo utzil pa kawiˈ, y nuben chukaˈ chi achiˈel xa majun rejkalen ri ruquiqˈuel ri Cristo ri xtix tek xcˈachoj ri cˈacˈacˈ trato, quicˈ ri xchˈajchˈojsan ri rucˈaslen ri winek riˈ? 	 پس به چه مقدارگمان می‌کنید که آن کس، مستحق عقوبت سخت‌تر شمرده خواهد شد که پسر خدا راپایمال کرد و خون عهدی را که به آن مقدس گردانیده شد، ناپاک شمرد و روح نعمت رابی حرمت کرد؟


Riyix tek niben cˈa orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri xa caˈiˈ quipalej. Ruma ri winek riˈ can sibilaj cˈa nika chiquiwech chi ya ri acuchi (achique) yecˈo wi winek, chiriˈ niquiben wi orar. Tek niquiben orar, can yepaˈeˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ruchˈabel ri Dios, y ri pa tak xquina riche (rixin) ri bey xaxu (xaxe) wi riche (rixin) chi yetzˈet cuma ri winek. Y can kitzij wi nbij chiwe, chi ri winek ri yebano queriˈ, riqˈui ri niquicˈul quikˈij chique ri winek, xa can xquicˈul yan cˈa rajel ruqˈuexel ri yequibanalaˈ. 	 «و چون عبادت کنی، مانند ریاکاران مباش زیرا خوش دارند که در کنایس و گوشه های کوچه‌ها ایستاده، نماز گذارند تا مردم ایشان راببینند. هرآینه به شما می‌گویم اجر خود راتحصیل نموده‌اند.


Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Pedro: Jun capitán Cornelio rubiˈ yoj rutakon cˈa pe chiˈasiqˈuixic (chiˈawoyoxic). Y ri achi cˈa riˈ jun achi choj rucˈaslen, jun achi ri nuxibij riˈ chi nimacun chuwech ri Dios. Y quinojel ri winek israelitas sibilaj nicajoˈ, y jabel yechˈo chrij. Y cˈo cˈa jun lokˈolaj ángel ri xochˈo riqˈui ri Cornelio, y ri ángel riˈ xubij ca chare chi yarusiqˈuij (yaroyoj) riyit, riche (rixin) chi nracˈaxaj ri achique xtabij chare. Rumacˈariˈ xojpe chiˈasiqˈuixic (chiˈawoyoxic). Queriˈ xquibij ri achiˈaˈ ri ye takon el. 	 گفتند: «کرنیلیوس یوزباشی، مرد صالح و خداترس و نزد تمامی طایفه یهود نیکنام، از فرشته مقدس الهام یافت که تو را به خانه خود بطلبد و سخنان از تو بشنود.»


Y can achiˈel xuben ri Abraham, chi riyaˈ can xunimaj wi ri xbix chare ruma ri Dios, y rumariˈ xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac, 	 چنانکه ابراهیم به خدا ایمان آورد و برای اوعدالت محسوب شد.


Riyix nim rajel xuyaˈ ri Jesucristo riche (rixin) chi xixrulokˈbej. Rumariˈ wacami can yix riche (rixin) chic Riyaˈ y man chic tiyaˈ ta iwiˈ chuxeˈ tijonic ri xa quiche (quixin) ri winek. 	 به قیمتی خریده شدید، غلام انسان نشوید.


Ri Cristo Jesús cˈo wuqˈui, y rumariˈ riyin sibilaj yiquicot riqˈui ri samaj ri yaˈon chuwe ruma ri Dios. 	 پس به مسیح عیسی در کارهای خدا فخر دارم.


Y tek ye benak cˈa, ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Chiˈiwonojel riyix xtitaluj el iwiˈ y xquiniyaˈ cˈa ca nuyon chupan re akˈaˈ reˈ, tek xa xtitzˈet chi riyin yijach el pa quikˈaˈ ri winek. Ruma ri Dios can nubij wi cˈa chupan ri tzˈibatal ca: Tek riyin xtinyaˈ kˈij chi nicamisex ri aj yukˈ, ri rucarneˈl xa xtiquitaluj el quiˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 عیسی ایشان را گفت: «همانا همه شما امشب در من لغزش خورید، زیرامکتوب است شبان را می‌زنم و گوسفندان پراکنده خواهند شد.


Y chukaˈ riyin cˈa yicˈojeˈ na waweˈ pan Efeso. Tikˈax na ca ri kanimakˈij Pentecostés, cˈacˈariˈ xquibe. 	 لیکن من تاپنطیکاست در افسس خواهم ماند،


Ruma can ye qˈuiy ri xquepe y xtiquibilaˈ: Yin cˈa riyin ri Cristo, xquechaˈ. Y sibilaj ye qˈuiy ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. 	 زیرا که بسیاری به نام من آمده، خواهند گفت که من هستم و بسیاری را گمراه خواهند نمود.


Can tinicˈoj cˈa jabel rupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, ruma iwetaman chi chupan riˈ niwil wi ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri ruchˈabel ri Dios can ya cˈa riˈ ri nikˈalajsan wuche (wixin) riyin. 	 و نمی خواهید نزد من آیید تا حیات یابید.


Yacˈa jun winek ri xa ma nukˈalajsaj ta riˈ chiquiwech ri winek chi riyaˈ wuche (wixin) riyin, riyin chukaˈ can ma xtinkˈalajsaj ta apo rubiˈ chuwech ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 اما هر‌که مرا پیش مردم انکار نماید، من هم در حضور پدر خود که در آسمان است او را انکار خواهم نمود.


Ruma ri diácono, wi utz nuben chare ri rusamaj, xtitzˈetetej cuma ri kachˈalal chi cˈo rukˈij, y chukaˈ más xticukeˈ rucˈuˈx chi nutzijoj chique ri winek chi tiquinimaj ri Cristo Jesús. 	 زیرا آنانی که کار شماسی را نیکو کرده باشند، درجه خوب برای خویشتن تحصیل می‌کنند و جلادت کامل در ایمانی که به مسیح عیسی است.


¿Achique cˈa nibij riyix chrij ri Cristo? Tek Riyaˈ xtipe, ¿achoj ralcˈual Riyaˈ? xchaˈ cˈa chique. Y ri achiˈaˈ fariseos xquibij cˈa: Ralcˈual ca ri rey David, xechaˈ. 	 گفت: «درباره مسیح چه گمان می‌برید؟ او پسر کیست؟» بدو گفتند: «پسر داود.»


Y wi ya ri ixok ri xunimaj ri Cristo y ri achi ma nunimaj ta ri Cristo, pero ri achi nrajoˈ nicˈojeˈ riqˈui ri ixok, ri kachˈalal ixok man cˈa tiquijech ta quiˈ riqˈui ri rachijil. 	 وزنی که شوهر بی‌ایمان داشته باشد و او راضی باشد که با وی بماند، از شوهر خود جدا نشود.


Tek Riyaˈ xbeyacatej pe chare ri oración, xpe cˈa quiqˈui ri ye rudiscípulos, pero tek xoka quiqˈui, xa quichapon waran, ruma yebison. 	 پس از دعا برخاسته نزدشاگردان خود آمده ایشان را از حزن در خواب یافت.


Y chukaˈ man ta ixibin iwiˈ chiquiwech ri yeˈetzelan iwuche (iwixin). Ruma wi ma xtixibij ta iwiˈ, xtikˈalajin chiquiwech riyeˈ chi riyix iwilon chic ri colotajic ri nuyaˈ ri Dios. Y xtikˈalajin chukaˈ chiquiwech riyeˈ chi xa pa kˈakˈ xquebeka wi. Ronojel reˈ pa rukˈaˈ ri Dios cˈo wi. 	 و در هیچ امری از دشمنان ترسان نیستید که همین برای ایشان دلیل هلاکت است، اما شما را دلیل نجات و این از خداست.زیراکه به شما عطا شد به‌خاطر مسیح نه فقط ایمان آوردن به او بلکه زحمت کشیدن هم برای او. وشما را همان مجاهده است که در من دیدید و الان هم می‌شنوید که در من است.


wi queriˈ nabij riyit, ¿achique cˈa ruma tek ma xayaˈ ta re nurajil pa banco? Riche (rixin) chi queriˈ ncˈul ta cˈa ri puek ri can wuche (wixin) riyin y ncˈul ta chukaˈ ral re nurajil re wacami re xitzolin pe, xchaˈ. 	 پس برای چه نقد مرا نزد صرافان نگذاردی تاچون آیم آن را با سود دریافت کنم؟


Y rumacˈariˈ riyoj ri kaniman chic, ma tuben ta caˈiˈ kacˈuˈx chi yojjel apo cˈa riqˈui ri Dios, riyoj xa can ta riqˈui ronojel kacˈuˈx yojjel apo riqˈui. Y can ta yojjel apo riqˈui jun kánima chˈajchˈojsan chic chare ri etzelal, y can chˈajchˈojsan ta chukaˈ ri kachˈacul riqˈui jun chˈajchˈojlaj yaˈ. 	 پس به دل راست، در یقین ایمان، دلهای خود را از ضمیر بد پاشیده و بدنهای خود را به آب پاک غسل داده، نزدیک بیاییم؛


Yacˈareˈ ri rucaˈn wuj ri ntzˈibaj el chiwe riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, riyix ri can cˈo chˈajchˈojlaj chˈobonic iwuqˈui. Chupan cˈa re caˈiˈ wuj reˈ, can nnataj cˈa chiwe chi quixchˈobon jabel. 	 این رساله دوم را‌ای حبیبان الان به شمامی نویسم که به این هردو، دل پاک شما را به طریق یادگاری برمی انگیزانم،


Ri Simón Pedro rachibilan jun chic discípulo, can ye tzeketel cˈa el chrij ri Jesús. Y ri jun discípulo riˈ, ri rachibilan ri Simón Pedro, can etaman cˈa ruwech ruma ri nimalaj sacerdote, rumariˈ tek choj xoc apo chuwarachoch ri nimalaj sacerdote ri acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. 	 اما شمعون پطرس و شاگردی دیگر ازعقب عیسی روانه شدند، و چون آن شاگرد نزدرئیس کهنه معروف بود، با عیسی داخل خانه رئیس کهنه شد.


Y ri María Magdalena, can xbe na wi quiqˈui ri discípulos, riche (rixin) chi xberuyaˈ rutzijol chique chi xutzˈet ri Ajaf Jesús, y riche (rixin) chukaˈ chi xberuyaˈ rutzijol chique ri bin el chare ruma ri Jesús. 	 مریم مجدلیه آمده، شاگردان را خبر داد که «خداوند رادیدم و به من چنین گفت.»


Riyaˈ xuben cˈa ri achique nicowin nuben wuqˈui. Riyaˈ xa can xuben yan apo nuchojmil, riche (rixin) chi xquibemuk ca. 	 آنچه در قوه اوبود کرد، زیرا که جسد مرا بجهت دفن، پیش تدهین کرد.


Y kas kitzij wi chi ri ma nicowin ta nuben ronojel ri nubij chupan ri ley, nika ri rucˈayewal pa ruwiˈ. Yacˈa ri Cristo xojrucol chuwech ri rucˈayewal riˈ, tek xcom chuwech ri cruz; ruma pa ruwiˈ Riyaˈ xka wi ri rucˈayewal ri xa pa kawiˈ ta riyoj rucˈamon chi xka ta wi. Can kˈalaj wi chi xka rucˈayewal pa ruwiˈ Riyaˈ, ruma ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Xabachique cˈa ri nitzekebex chuwech jun crusin cheˈ, nikˈalajin cˈa chi kajnek rucˈayewal pa ruwiˈ. Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. 	 مسیح، ما را ازلعنت شریعت فدا کرد چونکه در راه ما لعنت شد، چنانکه مکتوب است «ملعون است هرکه بر دارآویخته شود.»


xchaˈ ri Cristo. Achiˈel ri xkabij yan ka, ri Cristo xubij chare ri Dios: Riyit man chic cˈa nawajoˈ ta chi yetzuj (yesuj) chicop y nicˈaj chic cosas chawe. Ri chicop ri yeporox chawech, y chukaˈ ri chicop ri yetzuj (yesuj) chawe ruma quimac ri winek, ri can achiˈel ri ye chilaben chupan ri ley ri yaˈon chare ri Moisés, ma xeka ta chawech, xchaˈ ri Cristo. 	 چون پیش می‌گوید: «هدایا و قربانی‌ها وقربانی های سوختنی و قربانی های گناه رانخواستی و به آنها رغبت نداشتی، » که آنها رابحسب شریعت می‌گذرانند،


Can ruma wi ri Cristo tek konojel yojcowin yojjel apo riqˈui ri Tataˈixel, chi israelitas y chi ma israelitas ta. Ruma xa jun ri Lokˈolaj Espíritu ri nitoˈo kiche (kixin) riche (rixin) chi junan kawech yojjel apo riqˈui. 	 زیرا که بوسیله او هر دو نزد پدر در یک روح دخول داریم.


Rumariˈ wachˈalal, can riqˈui cˈa ronojel iwánima tirayij chi ri Lokˈolaj Espíritu nuyaˈ ta chiwe chi nikˈalajsaj ri nubij ri Dios. Pero chukaˈ ri kachˈalal ri yatajnek chique chi yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, ma queˈikˈet ta. 	 پس‌ای برادران، نبوت را به غیرت بطلبید و از تکلم نمودن به زبانهامنع مکنید.لکن همه‌چیز به شایستگی و انتظام باشد.


Ri chˈaculaj ri kacˈuan wacami, xa nikˈey y nichuwir, y rumariˈ rajawaxic chi nijalatej. Nicˈatzin chi nikacˈuaj jun chˈaculaj ri ma nikˈey ta ni ma nichuwir ta. Y queriˈ chukaˈ ri chˈaculaj ri kacˈuan wacami xa nicom, y rajawaxic chi nijalatej, riche (rixin) chi nikacˈuaj ta jun chˈaculaj ri ma nicom ta chic. 	 زیرا که می‌باید این فاسد بی‌فسادی را بپوشد و این فانی به بقا آراسته گردد.


Pero wi xa ta ruma ri ma kitzij ta ri nbij, xa ta rumariˈ nbekˈalajin pe ri kitzij riche (rixin) ri Dios y niyaˈox (nyaˈ) ta rukˈij rucˈojlen, ¿achique ta cˈa ruma chi xtikˈat tzij pa nuwiˈ achiˈel jun aj mac? 	 زیرا اگر به دروغ من، راستی خدا برای جلال او افزون شود، پس چرا برمن نیز چون گناهکار حکم شود؟


Riyaˈ xbiyin chic cˈa apo jubaˈ y cˈacˈariˈ xxuqueˈ ka. Xujupubaˈ cˈa ka ri rupalej cˈa pan ulef, y xuben cˈa orar. Y quecˈareˈ ri chˈabel ri xerubij: Nataˈ Dios, xa ta cˈo modo, tabanaˈ cˈa chi man ta nkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, pero ma taben ta cˈa achiˈel ri nuraybel riyin. Tabanaˈ ri araybel riyit, xchaˈ. 	 پس قدری پیش رفته، به روی در‌افتاد و دعا کرده، گفت: «ای پدر من، اگر ممکن باشد این پیاله از من بگذرد؛ لیکن نه به خواهش من، بلکه به اراداه تو.»


Riyix iwetaman chi majun nuben ta chiwe wi nitij. Pero wi cˈo jun kachˈalal ri ma can ta cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y yixrutzˈet chi yixcˈo pa rachoch jun dios ri xa banon cuma winek y yixrutzˈet chi can nitij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chuwech jun dios ri xa banon cuma winek, can niben cˈa chare ri kachˈalal riˈ chi nutij chukaˈ riyaˈ, astapeˈ ri ránima nubij chi ma utz ta. 	 زیرا اگرکسی تو را که صاحب علم هستی بیند که در بتکده نشسته‌ای، آیا ضمیر آن کس که ضعیف است به خوردن قربانی های بتها بنا نمی شود؟


Ruma ronojel ri cˈo chuwech re ruwachˈulef, xa ya ri itzel tak raybel riche (rixin) ri chˈaculaj, ri itzel tak raybel riche (rixin) ri runakˈ tak kawech, y ri nikanimirisaj kiˈ. Y ronojel riˈ xa ma riche (rixin) ta ri Katataˈ Dios, xa ye riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 زیرا که آنچه در دنیاست، از شهوت جسم وخواهش چشم و غرور زندگانی از پدر نیست بلکه از جهان است.


Ri ruwachˈulef y ri caj can xqueˈajel cˈa, achiˈel niban chare jun tziek ri xa ma utz ta chic. Y can xqueˈabot wi cˈa el; yacˈa riyit majun bey xcajalatej ta. Majun bey xtiqˈuis ta ri acˈaslen. 	 و مثل ردا آنها را خواهی پیچید و تغییر خواهند یافت. لکن تو همان هستی و سالهای تو تمام نخواهدشد.»


Can iwuma wi riyix tek riyoj cˈo kakˈij y cˈo quicoten pa tak kánima. 	 زیرا که شما جلال و خوشی ما هستید.


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj chi astapeˈ yincˈo pa cárcel, ma paˈel ta rukˈalajsaxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, xa más benak rutzijol. 	 اما‌ای برادران، می‌خواهم شما بدانید که آنچه بر من واقع گشت، برعکس به ترقی انجیل انجامید،


Rumacˈariˈ ri achiˈel niwajoˈ riyix chi ri winek utz niquiben iwuqˈui, can quecˈariˈ tibanaˈ riyix quiqˈui riyeˈ. Ruma queriˈ ri tzˈibatal chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, y queriˈ chukaˈ quibin ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 لهذا آنچه خواهید که مردم به شما کنند، شما نیز بدیشان همچنان کنید، زیرا این است تورات و صحف انبیا.


Y tek riyin xinbij queriˈ, ma xichˈo ta chiquij ri winek ri ma quiniman ta ri Jesucristo. Winek ri can cˈa yecˈo na chupan ri mac. Ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ y niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Winek ri chak benak cánima chrij ronojel ri cosas; ri yeˈelekˈ, y cˈa niquiyaˈ na chukaˈ quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek. Riyin, can ma chiquij ta cˈa ri winek riˈ xichˈo wi, ruma wi xa ta queriˈ, riyoj rajawaxic chi yoj‑el el waweˈ chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi nikachˈer (nikajech) el kiˈ quiqˈui, pero ma que ta riˈ. 	 لکن نه مطلق با زانیان این جهان یا طمعکاران و یا ستمکاران یا بت‌پرستان، که در این صورت می‌باید از دنیا بیرون شوید.


Can ya cˈa riqˈui re ixok reˈ ye tzaknek wi pa mac ri nimaˈk aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef. Y can rumac cˈa chukaˈ re ixok reˈ tek ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef ye tzaknek pa mac. Can achiˈel ye rukˈabarisan ruma can ma niquinaˈ ta chic niquiben ri mac, achiˈel ri mac tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 که پادشاهان جهان با او زنا کردند و ساکنان زمین، ازخمر زنای او مست شدند.»


Y ri Dios xucˈut chkawech chi can yojrajoˈ wi, ruma xutek pe ri Rucˈajol chuwech re ruwachˈulef. Y ri Dios can xu (xe wi) ri jun Rucˈajol cˈo, pero xutek pe riche (rixin) chi xuyaˈ ri cˈacˈacˈ cˈaslen chake. 	 و محبت خدا به ما ظاهرشده است به اینکه خدا پسر یگانه خود را به جهان فرستاده است تا به وی زیست نماییم.


Wacami can kˈij chic chi ri Dios nukˈet tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, y ri itzel winek ri chapayon re ruwachˈulef, can xtelesex cˈa el. 	 الحال داوری این جهان است و الان رئیس این جهان بیرون افکنده می‌شود.


Y rumariˈ ye qˈuiy chiwe riyix ri majun quichukˈaˈ, ye yawaˈiˈ, y hasta yecˈo xecom yan el. 	 از این سبب بسیاری از شما ضعیف و مریض‌اند و بسیاری خوابیده‌اند.


Y ri patrón xutek cˈa rusiqˈuixic (royoxic) ri mayordomo riˈ. Y tek xoka cˈa ri mayordomo, ri patrón xubij cˈa chare: ¿Achique cˈa nabij chuwe chrij ri nitzijox chawij chi achapon ruqˈuisic ri nubeyomal? Wacami nwajoˈ cˈa ntzˈet achique rubanon ronojel ri nubeyomal pan akˈaˈ, ruma chi ri asamaj yareˈ niqˈuis ca waweˈ, xchaˈ ri patrón chare. 	 پس او را طلب نموده، وی را گفت، این چیست که درباره تو شنیده‌ام؟ حساب نظارت خود را باز بده زیرا ممکن نیست که بعد از این نظارت کنی.


Ma tiyaˈ ta quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek, ma tiben ta achiˈel ri xquiben riyeˈ, ruma yecˈo nicˈaj chique riyeˈ ri xquiyaˈ rukˈij jun dios ri xa ye riyeˈ xebano, achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Ri winek xetzˈuyeˈ chuwech ri wachbel riˈ riche (rixin) chi xewaˈ xeˈucˈyaˈ, y tek xecˈachoj chare ri waˈin, xeyacatej el riche (rixin) chi xquichop jun itzel etzˈanen. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 ونه بت‌پرست شوید، مثل بعضی از ایشان، چنانکه مکتوب است: «قوم به اکل و شرب نشستند وبرای لهو و لعب برپا شدند.»


Ri Jesús ruchapon bey nikˈax cˈa el queriˈ. Yacˈariˈ tek xutzˈet cˈa jun achi ri can moy pe tek xalex. 	 و وقتی که می‌رفت کوری مادرزاد دید.


Riyix nibij Katijonel y Kajaf chuwe. Can utz wi ri nibij, ruma can yin wi. 	 شما مرا استاد وآقا می‌خوانید و خوب می‌گویید زیرا که چنین هستم.


Y ri aj kˈatbel tzij can cˈo cˈa chi nucol el jun preso, ruma queriˈ niban ronojel junaˈ chupan ri nimakˈij pascua, jun chique ri quinimakˈij ri israelitas. 	 زیرا او را لازم بود که هر عیدی کسی را برای ایشان آزاد کند.


Y ri Jesús xubij chare: Wacami xoka yan ri colotajic chupan re jay reˈ, ruma chi riyaˈ chukaˈ can riy rumam ca ri Abraham. 	 عیسی به وی گفت: «امروز نجات در این خانه پیدا شد. زیرا که این شخص هم پسر ابراهیم است.


Riyin sibilaj quicoten xuyaˈ pa wánima tek xenwil chi yecˈo nicˈaj chique ri awal quitzekelben ri kitzij, can achiˈel ruchilaben ri Katataˈ Dios chake. 	 بسیار مسرور شدم چونکه بعضی از فرزندان تو را یافتم که در راستی رفتار می‌کنند، چنانکه ازپدر حکم یافتیم.


Yacˈariˈ tek xintzˈet chi cˈo Jun ri achiˈel Alaj Carneˈl, ri socotajnek y kˈalaj chi kˈaxnek chic pe pa camic. Riyaˈ paˈel cˈa chiriˈ pa quinicˈajal ri lokˈolaj tak chˈaquet, y pa quinicˈajal ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y pa quinicˈajal ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij. Y ri achiˈel Alaj Carneˈl riˈ cˈo wukuˈ rucˈaˈ y wukuˈ chukaˈ runakˈ tak ruwech. Y ri wukuˈ runakˈ tak ruwech riˈ, ye ri wukuˈ espíritu riche (rixin) ri Dios ri ye takon chi nej chi nakaj chuwech ri ruwachˈulef. 	 و دیدم در میان تخت و چهار حیوان و دروسط پیران، بره‌ای چون ذبح شده ایستاده است وهفت شاخ و هفت چشم دارد که هفت روح خدایند که به تمامی جهان فرستاده می‌شوند.


Achique cˈa ri xquechˈacon chrij ri etzelal, chique cˈa riyeˈ xtinyaˈ wi ronojel ri cosas. Yin cˈa riyin ri xquinoc qui‑Dios y yecˈa riyeˈ ri xqueˈoc walcˈual. 	 و هر‌که غالب آید، وارث همه‌چیز خواهد شد، و او را خدا خواهم بود و او مرا پسر خواهد بود.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique: Ri Sakil can cˈa cˈo na jubaˈ iwuqˈui. Can chupan cˈa ri Sakil riˈ quixbiyin wi, ruloman chi cˈa cˈo na iwuqˈui. Ruma wi ma xtiben ta queriˈ, cˈa tek xtinaˈ, nikˈekumer pe chiwech; y ri xa pa kˈekuˈm nibiyin wi, ma retaman ta acuchi (achique) benak wi. 	 آنگاه عیسی بدیشان گفت: «اندک زمانی نور با شماست. پس مادامی که نور با شماست، راه بروید تا ظلمت شما را فرو نگیرد؛ و کسی‌که در تاریکی راه می‌رود نمی داند به کجا می‌رود.


Y ri discípulos can xquiben wi cˈa achiˈel ri bin el chique ruma ri Jesús. Riyeˈ can xquiben wi cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chare ri waˈin chupan ri pascua riˈ. 	 شاگردان چنانکه عیسی ایشان را امر فرمود کردند و فصح را مهیاساختند.


Yacˈa ri ruwajay ri riche (rixin) ri rachoch ri Dios, ma tawetaj ta, ruma xa jachon chic pa quikˈaˈ ri winek ri ma ye israelitas ta. Cawinek caˈiˈ icˈ ri xtiquipalbej ri lokˈolaj tinamit. 	 وصحن خارج قدس را بیرون انداز و آن را مپیمازیرا که به امت‌ها داده شده است و شهر مقدس راچهل و دو ماه پایمال خواهند نمود.


Y wi ri wech aj Israel xtitzolin chic pe ri quicˈuˈx y xtiquinimaj chic ri Dios, xquetic chic ka jun bey pa ruwiˈ ri cheˈ. Ruma ri Dios nicowin chi yerutic chic ka jun bey. 	 و اگر ایشان نیز در بی‌ایمانی نمانند باز پیوندخواهند شد، زیرا خدا قادر است که ایشان را باردیگر بپیوندد.


Y ri ruteˈ y ri ye rachˈalal ri Jesús xepe cˈa ri acuchi (achique) cˈo wi Riyaˈ. Pero xa ma xecowin ta xeˈoc apo riqˈui, ruma sibilaj ye qˈuiy winek ri quimolon apo quiˈ riqˈui. 	 و مادر وبرادران او نزد وی آمده به‌سبب ازدحام خلق نتوانستند او را ملاقات کنند.


Y ri rudiscípulos xquibij cˈa chare: Tijonel, xa cˈareˈ ca tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij quicˈualon chic abej chawij riche (rixin) chi yatquicamisaj. ¿Can nawajoˈ cˈa chi yatzolin chic chilaˈ? xechaˈ chare. 	 شاگردان او راگفتند: «ای معلم، الان یهودیان می‌خواستند تو راسنگسار کنند؛ و آیا باز می‌خواهی بدانجابروی؟»


Riyin ma nxibij ta wiˈ chare ri nichˈob chuwij, o ri nuchˈob ri aj kˈatbel tzij chuwij, chi utz o ma utz ta ri nusamaj. Ruma majun winek xticowin ta xtibin chi utz o ma utz ta yitajin chare ri nusamaj. Y ni xa ta riyin yicowin ta nbij wi utz o ma utz ta yitajin chare ri nusamaj. 	 امابجهت من کمتر چیزی است که از شما یا از یوم بشر حکم کرده شوم، بلکه برخود نیز حکم نمی کنم.


Y ri Juan xubij cˈa chique ri xecˈutun apo: Achique cˈa chiwe riyix ri cˈo caˈiˈ rutziak, tuyaˈ jun chare ri majun rutziak. Y xabachique cˈa chukaˈ chiwe riyix ri cˈo wey riqˈui, tuyaˈ cˈa chukaˈ ruway ri xa majun ruway, xchaˈ chique. 	 او در جواب ایشان گفت: «هر‌که دوجامه دارد، به آنکه ندارد بدهد. و هرکه خوراک دارد نیز چنین کند.»


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chic cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: ¿Achique nibij riyix chrij re xtinbij chiwe? Cˈo cˈa jun achi yecˈo caˈiˈ rucˈajol. Y ri tataˈaj riˈ xapon cˈa nabey riqˈui ri jun, y xubij chare: Wacami, jabanaˈ jubaˈ kasamaj, ri acuchi (achique) katicon wi ri uva, xchaˈ chare. 	 لیکن چه گمان دارید؟ شخصی را دو پسربود. نزد نخستین آمده، گفت: "ای فرزند امروز به تاکستان من رفته، به‌کار مشغول شو."


Y ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, ma xu (xe) ta wi cˈa riche (rixin) chi nikˈalajin achique rubaniquil tek ri Abraham xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac, 	 ولکن اینکه برای وی محسوب شد، نه برای او فقط نوشته شد،


Chupan cˈa ri kˈij riˈ, ri Juan ri Bautista xuchop rukˈalajsaxic ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri winek ri yeˈapon riqˈui, ri chiriˈ pa jun desierto ri cˈo chiriˈ pa rucuenta ri Judea. 	 و در آن ایام، یحیی تعمید‌دهنده در بیابان یهودیه ظاهر شد و موعظه کرده، می‌گفت:


Y ri rajaf ri ulef xutek chic jun rumozo. Y ri mozo riˈ xcamisex cuma ri kajoy tak ulef. Y ye qˈuiy chic mozos ri xerutek, pero quinojel cˈo ri xquicˈulwachij. Yecˈo xechˈay pe, y yecˈo xecamisex. 	 پس یک نفر دیگر فرستاده، او را نیز کشتند و بسادیگران را که بعضی را زدند و بعضی را به قتل رسانیدند.


Ri kˈij riˈ, yacˈariˈ tek nichapatej cˈa ri jun chique ri quinimakˈij ri israelitas, ri pascua rubiˈ, y tek quinojel winek niquibanalaˈ chic ruchojmil ronojel ri xticˈatzin chique. Y achiˈel xa pa nicˈaj kˈij chare ri kˈij riˈ tek ri Pilato xubij chique ri israelitas: Yacˈa i‑Rey reˈ, xchaˈ chique. 	 ووقت تهیه فصح و قریب به ساعت ششم بود. پس به یهودیان گفت: «اینک پادشاه شما.»


Ri cukbel cˈuˈx quecˈareˈ rubanic: Jun ri can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, can riqˈui ronojel ránima nroyobej ri tzujun (sujun) chare, y can retaman chi can xtucˈul wi ri royoben, astapeˈ ma nutzˈet ta riqˈui runakˈ ruwech. 	 پس ایمان، اعتماد بر چیزهای امید داشته شده است و برهان چیزهای نادیده.


Y ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri quichˈabel. Rumariˈ Riyaˈ xpaˈeˈ cˈa y xerusiqˈuij (xeroyoj). Y xubij chique: ¿Achique cˈa niwajoˈ? xchaˈ. 	 پس عیسی ایستاده، به آواز بلند گفت: «چه می‌خواهید برای شما کنم؟»


Y can queriˈ wi cˈa xquiben. Xquichop ri cˈajolaxel y cˈacˈariˈ xquelesaj cˈa el chiriˈ chupan ri rulef y xquicamisaj. 	 آنگاه او راگرفته، بیرون تاکستان افکنده، کشتند.


Tek ri Jesús y ri ye oxiˈ rudiscípulos xeˈapon ka acuchi (achique) quimolon wi quiˈ sibilaj ye qˈuiy winek, cˈo cˈa jun achi xocˈulun riqˈui ri Jesús y xoxuqueˈ chuwech. Ri achi riˈ xubij cˈa chare ri Jesús: 	 و چون به نزد جماعت رسیدند، شخصی پیش آمده، نزد وی زانو زده، عرض کرد:


Y tek ri winek ri aj chiriˈ pa Malta xquitzˈet chi ri cumatz tzekel chrij rukˈaˈ ri Pablo, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: La achi laˈ can nikˈalajin chi jun achi camisanel, ruma astapeˈ xcolotej pe chupan ri mar, ya cˈa la cumatz ri xticamisan el riche (rixin) wacami. Can cˈo cˈa chi nutoj na ri etzelal rubanon, yechaˈ cˈa ri winek riˈ. 	 چون بربریان جانور را از دستش آویخته دیدند، با یکدیگرمی گفتند: «بلاشک این شخص، خونی است که بااینکه از دریا رست، عدل نمی گذارد که زیست کند.»


Y qˈuiy cˈa kˈij ri can ekal yoj benak y cˈayef (cuesta) chi xojapon chuwech ri tinamit Gnido, ruma ri cakˈikˈ can cˈa chkawech na cˈa petenak wi, y yojrutzolij chikij. Rumariˈ xojbe chi xbekasutij pe rij ri Creta ri jun ti ruwachˈulef ri cˈo chukaˈ pa mar y xojicˈo chuwech ri Salmón ri cˈo pa rucuenta ri Creta. 	 و چند روز به آهستگی رفته، به قنیدس به مشقت رسیدیم و چون باد مخالف مامی بود، در زیر کریت نزدیک سلمونی راندیم،


Ruma riyix iwetaman chi chupan jun ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ, xa jun ruwech yaˈ ntel pe, ma xtel ta pe utzilaj yaˈ y chukaˈ cˈayilaj yaˈ. 	 آیا چشمه از یک شکاف آب شیرین و شور جاری می‌سازد؟


Y can achiˈel wi cˈa ri rutzil ri Dios ri xuyaˈ chuwe, can quecˈariˈ ri rusamaj ri nben. Rumariˈ xinoc achiˈel jun utzilaj aj banoy jay. Y tek xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, yariˈ tek achiˈel xinben ri rucimiento ri jay. Pero ma yin ta cˈa riyin yipaban anej ri jay. Xa yecˈo nicˈaj chic ri xquepaban anej ri jay. Y quinojel cˈa ri xquepaban ri jay, can tiquitzˈetaˈ cˈa chi jabel rupabaxic tiquibanaˈ chare. 	 بحسب فیض خدا که به من عطا شد، چون معمار دانا بنیاد نهادم و دیگری بر آن عمارت می‌سازد؛ لکن هرکس با‌خبر باشد که چگونه عمارت می‌کند.


Ruma wi cˈo jun ri nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, y xa ma nuben ta ri nubij, xa junan cˈa riqˈui jun winek ri nutzuˈ riˈ pa jun espejo, can nutzuˈ wi riˈ achique rubanic. 	 زیرا اگر کسی کلام را بشنود و عمل نکند، شخصی را ماند که صورت طبیعی خود را در آینه می‌نگرد.


Tek rubanon ca, yoj caminek chupan ri mac. Yacˈa re wacami ma yoj que ta chic riˈ, ruma kacˈuan chic jun cˈacˈacˈ kacˈaslen. Rumariˈ tikajachaˈ cˈa kiˈ pa rukˈaˈ ri Dios riche (rixin) chi nikaben ri nrajoˈ Riyaˈ, riche (rixin) chi ri kakˈaˈ kaken yeˈucusex ruma ri Dios chubanic ri ruchojmilal. Y ma tikayaˈ ta kˈij chi ntoc ri mac kiqˈui, riche (rixin) chi ri kakˈaˈ kaken ma quekucusaj ta chubanic ri mac. 	 واعضای خود را به گناه مسپارید تا آلات ناراستی شوند، بلکه خود را از مردگان زنده شده به خداتسلیم کنید و اعضای خود را تا آلات عدالت برای خدا باشند.


Y ri Jesús xokˈ. 	 عیسی بگریست.


Y jun cˈa chique ri ye cablajuj rudiscípulos ri Jesús, ri Judas Iscariote rubiˈ, xapon cˈa quiqˈui ri principaliˈ tak sacerdotes, riche (rixin) chi xutzuj (xusuj) riˈ, wi nicajoˈ chi nujech ri Jesús pa quikˈaˈ. 	 پس یهودای اسخریوطی که یکی از آن دوازده بود، به نزد روسای کهنه رفت تا او رابدیشان تسلیم کند.


Y cˈo cˈa jun ixok ri cˈo jun ruyabil riche (rixin) icˈ chare. Ri ixok riˈ cˈo chic cˈa cablajuj junaˈ ri ma tanel ta ri ruquiqˈuel, xjel cˈa apo chrij ri Jesús, y xberuchapaˈ cˈa ca jubaˈ ri ruchiˈ rutziak ri Jesús. 	 و اینک زنی که مدت دوازده سال به مرض استحاضه مبتلا می‌بود، از عقب او آمده، دامن ردای او را لمس نمود،


Riyix yix totajnek chic, pero ma riche (rixin) ta chi niben ri etzelal, ma que ta riˈ. Ruma xa can yix rusamajel chic ri Dios, riche (rixin) chi niben ri nrajoˈ Riyaˈ. 	 مثل آزادگان، اما نه مثل آنانی که آزادی خود را پوشش شرارت می‌سازند بلکه چون بندگان خدا.


Y ri achiˈaˈ fariseos tek xquitzˈet riˈ, xquibij cˈa chique ri ye rudiscípulos ri Jesús: ¿Achique ruma tek la Itijonel niwaˈ quiqˈui ri ye cˈutuy tak alcawal y quiqˈui nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ? xechaˈ chique. 	 «و فریسیان چون دیدند، به شاگردان اوگفتند: «چرا استاد شما با باجگیران وگناهکاران غذا می‌خورد؟»


Ri can cˈo ri nuchˈabel pa ránima y can yeruben wi ronojel ri pixaˈ ri yenbij, can yirajoˈ wi cˈa riˈ. Y ri can yirajoˈ riyin, can xtajowex cˈa ruma ri Nataˈ, y riyin chukaˈ can xtinwajoˈ y xtinkˈalajsaj wiˈ chuwech, xchaˈ ri Jesús. 	 هر‌که احکام مرا دارد و آنها راحفظ کند، آن است که مرا محبت می‌نماید؛ وآنکه مرا محبت می‌نماید، پدر من او را محبت خواهد نمود و من او را محبت خواهم نمود وخود را به او ظاهر خواهم ساخت.»


Rumariˈ sibilaj yiquicot tek can ruma ri Cristo cˈo ri yencˈulwachij ri xa niquicˈut chinuwech chi majun wuchukˈaˈ. Yiquicot tek cˈo niquiben ri winek chuwe riche (rixin) chi yinquiqˈuixbisaj, yiquicot tek cˈo rajawaxic chuwe y xa majun nipe wi, yiquicot tek yinetzelex y yiquicot chukaˈ ri pa kˈaxon. Ruma yacˈa tek riyin nnaˈ chi majun chic wuchukˈaˈ yariˈ tek nipe más wuchukˈaˈ. 	 بنابراین، از ضعفها ورسوایی‌ها و احتیاجات و زحمات و تنگیهابخاطر مسیح شادمانم، زیرا که چون ناتوانم، آنگاه توانا هستم.


Ri Sara ri rixjayil ri Abraham, ruma chi can rucukuban chukaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek can xunimaj wi chi can kitzij ri xubij ri Dios chi riyaˈ xticˈojeˈ jun ral, y rumariˈ xucˈul uchukˈaˈ riche (rixin) chi xpe alanic chrij. Y can xalex na wi ri acˈal riqˈui ri Sara, astapeˈ riyaˈ can ti riˈj chic y ma alanel ta. 	 به ایمان خود ساره نیز قوت قبول نسل یافت و بعد از انقضای وقت زایید، چونکه وعده‌دهنده را امین دانست.


¿O riyix nichˈob chukaˈ chi ri ye wakxaklajuj ri xecom acuchi (achique) cˈo wi ri atinibel ri Siloé rubiˈ, tek xtzak ri torre chiquij, chi más cˈo quimac que chiquiwech quinojel ri nicˈaj chic winek ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Jerusalem? 	 یا آن هجده نفری که برج در سلوام بر ایشان افتاده ایشان را هلاک کرد، گمان می‌برید که از جمیع مردمان ساکن اورشلیم، خطاکارتر بودند؟


Y tek ri Jesús ntoc cˈa apo pa rachoch ri achi ri principal, xutzˈet chi ri winek yechˈujlan y yecˈo chic cˈa ri yebano xul. 	 و چون عیسی به خانه رئیس در‌آمد، نوحه‌گران و گروهی از شورش کنندگان را دیده،


Can yacˈariˈ tek xoyiquiyoˈ jun nimalaj silonel, y xusiloj cˈa ri cárcel y hasta xebiyin ri rucimiento. Ri ruchiˈ ri cárcel xejakatej, y ri cadenas ri ye ucusan riche (rixin) chi ye ximilon ca ri yecˈo pa cárcel, xquiskˈopij quiˈ. 	 که ناگاه زلزله‌ای عظیم حادث گشت بحدی که بیناد زندان به جنبش درآمد و دفعه همه درها باز شد و زنجیرها از همه فرو ریخت.


Astapeˈ riyin cˈo ta modo chi xincukubaˈ ta nucˈuˈx riqˈui ronojel ri can cˈo rejkalen chiquiwech ri wech aj Israel. Ruma wi cˈo jun ri nichˈobo chi nucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ronojel ri utzilaj tak rubanobal riche (rixin) chi nicowin nucol riˈ, yin ta riyin riˈ ri cˈo ta modo chi xincukubaˈ más nucˈuˈx riqˈui ronojel riˈ. 	 هرچندمرا در جسم نیز اعتماد است. اگر کسی دیگرگمان برد که در جسم اعتماد دارد، من بیشتر.


Cˈacˈariˈ ri Natanael xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Acuchi (achique) xawetamaj wi nuwech? Y ri Jesús xubij cˈa chare: Riyin xatintzˈet tek cˈa yitcˈo na chiriˈ chuxeˈ ri juwiˈ higo, tek cˈa ma jane carusiqˈuij (caroyoj) pe ri Felipe, xchaˈ ri Jesús chare. 	 نتنائیل بدو گفت: «مرا از کجامی شناسی؟» عیسی در جواب وی گفت: «قبل ازآنکه فیلپس تو را دعوت کند، در حینی که زیردرخت انجیر بودی تو را دیدم.»


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Wetaman chi can cˈo ajowabel iwuqˈui, chi can cukul icˈuˈx wuqˈui, chi can yixtoˈon, chi can iwetaman wi yixcochˈon, y chi can más wi ri yixtajin chubanic wacami que chuwech ri nabey mul. 	 اعمال و محبت و خدمت و ایمان و صبر تو رامی دانم و اینکه اعمال آخر تو بیشتر از اول است.


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Chupan ri iley ri tzˈibatajnek ca, ri Dios nubij: Chiˈiwonojel riyix can yix dios chukaˈ. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «آیا در تورات شما نوشته نشده است که من گفتم شما خدایان هستید؟


Ri pixaˈ riˈ nubij: Tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ, riche (rixin) chi utz yacˈojeˈ y qˈuiy junaˈ xcacˈaseˈ el chuwech re ruwachˈulef. 	 «تا تو را عافیت باشد و عمر درازبر زمین کنی.»


Can achiˈel rubanon ri kachˈacul, cˈo rukˈaˈ, cˈo raken, cˈo runakˈ ruwech, pero ma junan ta quisamaj. 	 زیرا همچنان‌که در یک بدن اعضای بسیار داریم و هر عضوی را یک کارنیست،


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj chi can sibilaj cˈa quichˈabel winek ri niwajin chicaj. Y ri winek riˈ riqˈui cˈa quichukˈaˈ niquibij: Tinimirisaj rubiˈ ri Kajaf Dios, ruma riqˈui Riyaˈ petenak wi ri colotajic, riche (rixin) Riyaˈ ri uchukˈaˈ, y can cˈo chukaˈ rukˈij y rucˈojlen. 	 و بعد از آن شنیدم چون آوازی بلند ازگروهی کثیر در آسمان که می‌گفتند: «هللویاه! نجات و جلال و اکرام و قوت از آن خدای ما است،


Kas kitzij na wi chi qˈuiy chic etzelal ntajin wacami. Y re etzelal reˈ ma can ta nikˈalajin pe ruma cˈo jun ri kˈatayon riche (rixin). Pero tek ri jun ri kˈatayon riche (rixin) elenak chic el, 	 زیرا که آن سر بی‌دینی الان عمل می‌کندفقط تا وقتی که آنکه تا به حال مانع است از میان برداشته شود.


Jix cˈa. Y tek xquixapon chic cˈa pa rachoch ri Dios, titzijoj chique ri winek ronojel ri chˈabel riche (rixin) ri cˈacˈacˈ cˈaslen ri nuyaˈ ri Jesucristo, xchaˈ ri ángel. 	 «بروید و در هیکل ایستاده، تمام سخنهای این حیات را به مردم بگویید.


Titijaˈ ikˈij chi can ticˈojeˈ ri ajowabel iwuqˈui. Y tirayij chi niyatej ta chiwe ri jalajoj ruwech chi samaj ri yeruyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. Pero más tirayij chi ri Lokˈolaj Espíritu nuyaˈ ta kˈij chiwe riche (rixin) chi yixcowin nikˈalajsaj ri nibix chiwe ruma ri Dios. 	 در‌پی محبت بکوشید و عطایای روحانی را به غیرت بطلبید، خصوص اینکه نبوت کنید.


Ma tibilaˈ ta itzel tak tzij. Xa can xu (xe) wi cˈa ri utz ri tibij, chˈabel ri nicˈatzin riche (rixin) chi ri yeˈacˈaxan iwuche (iwixin) yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ can cˈo utzil nucˈom pe chique. 	 هیچ سخن بد از دهان شما بیرون نیاید، بلکه آنچه بحسب حاجت و برای بنا نیکوباشد تا شنوندگان را فیض رساند.


Ri Herodes jun chique ri ye cajiˈ aj kˈatbel tak tzij chupan ri tiempo riˈ, xracˈaxaj cˈa chi ri Jesús sibilaj rutzijol cˈo chiquicojol ri winek. 	 در آن هنگام هیرودیس تیترارخ چون شهرت عیسی را شنید،


Achiˈel tek jun achi nuyaˈ ca ri rachoch y nibe nej cˈa pa jun chic tinamit. Riyaˈ can nuchilabej cˈa ca ri rusamaj chique ri ye rumozos. Can nuyalaˈ cˈa ca quisamaj chiquijujunal; y chare ri chajinel can nubij cˈa ca chi can troyobej apo. 	 مثل کسی‌که عازم سفر شده، خانه خود را واگذارد وخادمان خود را قدرت داده، هر یکی را به شغلی خاص مقرر نماید و دربان را امر فرماید که بیداربماند.


Tek ri Jesús y ri ye benak riqˈui xa jubaˈ ma yeˈoc apo ri pa tinamit Naín, xquitzˈet cˈa chi cˈamon pe jun caminek riche (rixin) chi nbemuk ca. Ri caminek riˈ jun ti cˈajol, ral jun malcaˈn ixok. Ri malcaˈn ixok riˈ, xa can xu (xe) wi cˈa jun ral cˈo, y yariˈ ri benak chumukic. Y ye qˈuiy cˈa winek ri ye tzˈetonel ri ye benak riqˈui pa mukunic. 	 چون نزدیک به دروازه شهر رسید، ناگاه میتی را که پسر یگانه بیوه‌زنی بود می‌بردند و انبوهی کثیر از اهل شهر، با وی می‌آمدند.


Pero ri runaˈoj ri Dios can nikˈalajin pa quicˈaslen quinojel ri ye ralcˈual chic, chi can choj wi, xchaˈ ri Jesús. 	 اما حکمت از جمیع فرزندان خود مصدق می‌شود.


Y yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chukaˈ jun cˈambel tzij chique: Titzuˈ na peˈ ri juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ. O xabachique chic chi cheˈ. 	 و برای ایشان مثلی گفت که «درخت انجیر و سایر درختان راملاحظه نمایید،


Queriˈ xuben ri Cristo riche (rixin) chi xoj‑oc lokˈolaj tak winek. Riyaˈ can xuben wi cˈa chˈajchˈoj chake, xuben chˈajchˈoj chare ri kacˈaslen riqˈui ri ruchˈabel y riqˈui yaˈ. 	 تا آن را به غسل آب بوسیله کلام طاهر ساخته، تقدیس نماید،


Wi cˈa xquicˈaseˈ na chuwech re ruwachˈulef, ri samaj ri xtinben, cˈo utz ri xtucˈom pe. Y rumariˈ riyin ma yicowin ta nchaˈ achique ri más utz, la ya ri nwajoˈ yicˈaseˈ na chuwech re ruwachˈulef o la ya ri nwajoˈ yicom. 	 و لیکن اگر زیستن در جسم، همان ثمر کار من است، پس نمی دانم کدام را اختیار کنم.


Ruma re achi reˈ, xa yareˈ ri aj samajel chrij cheˈ, ral ri María, cachˈalal ri Jacobo, ri José, ri Judas y ri Simón. Y ri ye ranaˈ xa yecˈo chkacojol, xechaˈ. Rumariˈ ri winek can ma xquinimaj ta ri Jesús, ruma Riyaˈ aj chiriˈ pa quitinamit. 	 مگر این نیست نجار پسر مریم و برادر یعقوب و یوشا ویهودا و شمعون؟ و خواهران او اینجا نزد مانمی باشند؟» و از او لغزش خوردند.


Y wacami ri Dios cˈa ntajin na nutzuj (nusuj) chake riyoj chi yoj‑oc chupan ri uxlanen ri ruchojmirisan Riyaˈ. Rumacˈariˈ tikaxibij cˈa kiˈ, man xa tibanatej chi cˈo jun chiwe riyix ri xa ma xtoc ta chupan ri uxlanen riˈ. 	 پس بترسیم مبادا با آنکه وعده دخول درآرامی وی باقی می‌باشد، ظاهر شود که احدی از شما قاصر شده باشد.


Y ri Abraham xubij chare: Riyeˈ cˈo ri ruchˈabel ri Dios quiqˈui, ri rutzˈiban ca ri Moisés. Y cˈo chukaˈ ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Yacˈariˈ ri tiquicˈaxaj, y tiquinimaj, xchaˈ ri Abraham. 	 ابراهیم وی را گفت موسی و انبیا رادارند سخن ایشان را بشنوند.


Ri José y ri María can quicukuban ka quicˈuˈx chi ri acˈal benak, y queriˈ xebiyin jun kˈij. Yacˈa tek xquichop xquicˈutulaˈ chique ri cachˈalal y chique ri quetaman quiwech, cˈacˈariˈ tek xquinabej chi xa ma benak ta. 	 بلکه چون گمان می‌بردند که او در قافله است، سفریکروزه کردند و او را در میان خویشان وآشنایان خود می‌جستند.


Xaxu (xaxe wi) titzuˈ achique chi samaj xuben pa tak icˈaslen ri bis ri xuyaˈ ri Dios chiwe. Can xuben chiwe chi chanin xichojmirisaj ronojel. Ma xka ta cˈa chiwech ri rubanon ri jun kachˈalal chi kajnek pa mac. Can xixibij iwiˈ ruma xkˈax chiwech ri achique banatajnek. Can niwajoˈ chi nikatzˈet chic kawech iwuqˈui. Can nitij ikˈij riche (rixin) chi niben ri ruraybel ri Dios, y rumariˈ can xiyaˈ pa disciplina ri xmacun. Ronojel cˈa can chˈajchˈoj xiben chare. Y riqˈui riˈ can xkˈalajin chi majun imac. 	 زیرا اینک همین‌که غم شما برای خدا بود، چگونه کوشش، بل احتجاج، بل خشم، بل ترس، بل اشتیاق، بل غیرت، بل انتقام را در شما پدید آورد. در هر چیزخود را ثابت کردید که در این امر مبرا هستید.


Riche (rixin) chi ma nikayec ta royowal ri Ajaf. Riyix ma tinaˈ ta chi cˈo más iwuchukˈaˈ que chuwech Riyaˈ, xa tixibij iwiˈ chi niben queriˈ. 	 آیاخداوند را به غیرت می‌آوریم یا از او تواناترمی باشیم؟


Pero ri José majun xunek ta ri María cˈa ya tek alaxnek chic na ri nabey ral. Y tek xalex ri acˈal, JESUS ri rubiˈ xuyaˈ. 	 و تا پسر نخستین خود رانزایید، او را نشناخت؛ و او را عیسی نام نهاد.


Y yacˈa tek ri Saulo xapon pa tinamit Jerusalem, xrajoˈ cˈa chi xcˈojeˈ ka quiqˈui ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ. Pero riyeˈ ma xcajoˈ ta, ruma ma can ta cukul quicˈuˈx chi ri Saulo jalatajnek chic ri rucˈaslen y jun ri can runiman chic ri Jesús. 	 و چون سولس به اورشلیم رسید، خواست به شاگردان ملحق شود، لیکن همه از او بترسیدندزیرا باور نکردند که از شاگردان است.


Yacˈa riyoj ri kaniman ri Jesucristo, can koyoben cˈacˈacˈ caj y jun cˈacˈacˈ ruwachˈulef ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios, ri acuchi (achique) ri can ruyon pa ruchojmilal ri nibanatej. 	 ولی بحسب وعده او، منتظر آسمانهای جدید و زمین جدید هستیم که در آنها عدالت ساکن خواهد بود.


Y ya cˈa hora riˈ tek ri Jesús xurek ruchiˈ y xubij: Elí, Elí, ¿lama sabactani? xchaˈ. Y ri chˈabel riˈ ntel chi tzij: Nataˈ Dios, Nataˈ Dios, ¿achique cˈa ruma tek xinamalij ca? 	 و نزدیک به ساعت نهم، عیسی به آواز بلند صدا زده گفت: «ایلی ایلی لما سبقتنی.» یعنی الهی الهی مرا چرا ترک کردی.


Kitzij cˈa nbij chiwe, chi chupan ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, más xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pa quiwiˈ ri winek riche (rixin) ri tinamit ri ma xquixquicˈul ta, que chiquiwech ri aj Sodoma y Gomorra, xchaˈ el chique. 	 هرآینه به شمامی گویم که در روز جزا حالت زمین سدوم وغموره از آن شهر سهل تر خواهد بود.


Wacami ri winek ri xecˈojeˈ ri pa nimalaj tinamit, man chic cˈa xquequitij ta quiwech cheˈ ri jabel ye quiˈ ri sibilaj xeka chiquiwech. Y xqˈuis cˈa ronojel ri jabel tak cosas ri yecˈo quiqˈui, y can xqˈuis chukaˈ ri quibeyomal. 	 و حاصل شهوت نفس تو از تو گم شد و هر چیز فربه وروشن از تو نابود گردید و دیگر آنها را نخواهی یافت.


Y tek ri Jesús tzˈuyul chic cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ ri Olivos rubiˈ, yacˈariˈ tek ri rudiscípulos xejel apo riqˈui y xquicˈutuj chare: Tabij cˈa chake, ¿ajan (jampeˈ) cˈa xticˈulwachitej ri xabij yan ka chrij ri rachoch ri Dios? ¿Achique cˈa retal nibanatej riche (rixin) chi queriˈ ninabex tek xcape chic jun bey, y riche (rixin) chi queriˈ ninabex chi xa napon yan ri ruqˈuisbel kˈij riche (rixin) re tiempo reˈ? xechaˈ. 	 و چون به کوه زیتون نشسته بود، شاگردانش در خلوت نزدوی آمده، گفتند: «به ما بگو که این امور کی واقع می‌شود و نشان آمدن تو و انقضای عالم چیست.»


Y yacˈariˈ tek xyacatej pe jun nimalaj cakˈikˈ pa ruwiˈ yaˈ; jun cakˈikˈ ri sibilaj nim ruchukˈaˈ. Y rumariˈ ri yaˈ can sibilaj cˈa nisilon. 	 و دریابواسطه وزیدن باد شدید به تلاطم آمد.


Can majun kacojol xuben chake quiqˈui riyeˈ, ruma chi ri Dios xuchˈajchˈojsaj chukaˈ ri cánima riyeˈ ruma chi quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. 	 و در میان ما وایشان هیچ فرق نگذاشت، بلکه محض ایمان دلهای ایشان را طاهر نمود.


Ri ixokiˈ riˈ quichapon cˈa el bey. Y yacˈariˈ tek yecˈo chique ri ye chajinel chuchiˈ ri jul ri xebe cˈa pa tinamit Jerusalem. Y xbequiyaˈ cˈa rutzijol chique ri principaliˈ tak sacerdotes, ronojel cˈa ri xbanatej. 	 و چون ایشان می‌رفتند، ناگاه بعضی ازکشیکچیان به شهر شده، روسای کهنه را از همه این وقایع مطلع ساختند.


Rumacˈariˈ ri Simón Pedro xubij chare ri Jesús: Ajaf, wi queriˈ, man cˈa xaxu (xaxe) ta wi re waken nachˈej, xa can tachˈajaˈ cˈa chukaˈ re nukˈaˈ y re nujolon (nuwiˈ), xchaˈ ri Pedro. 	 شمعون پطرس بدو گفت: «ای آقا نه پایهای مرا و بس، بلکه دستها و سر مرا نیز.»


Y can majun chic achoj riqˈui nikil wi colotajic. Ruma chi can majun chic jun biˈaj ri yaˈon ta pe chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi yojcolotej, xchaˈ ri Pedro. 	 و در هیچ‌کس غیراز او نجات نیست زیرا که اسمی دیگر زیر آسمان به مردم عطانشده که بدان باید ما نجات یابیم.»


Y ri fariseos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Wi ma utz ta chi queriˈ niban, ¿achique cˈa ruma tek ri Moisés xubij chi ri achi, utz nutzˈibaj jun wuj y tubij chupan chi xquijech quiˈ riqˈui ri rixjayil y tuyaˈ chare ri ixok y tuyaˈ ca? 	 به وی گفتند: «پس از بهر‌چه موسی‌امر فرمود که زن را طلاقنامه دهند و جدا کنند؟»


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij cˈa: Tibij chique ri winek chi quetzˈuyeˈ pa ruwiˈ ri rexlaj kˈayis. Ruma ri lugar riˈ can jabel cˈa riche (rixin) chi yetzˈuyeˈ. Quinojel cˈa ri winek quimolon quiˈ chiriˈ, xetzˈuyeˈ. Yecˈo achiˈel xa ye wuˈoˈ mil xaxu (xaxe wi) ri achiˈaˈ. 	 عیسی گفت: «مردم را بنشانید.» و در آن مکان، گیاه بسیار بود، و آن گروه قریب به پنج هزار مردبودند که نشستند.


Y yacˈariˈ tek xkatzˈet jun ruwachˈulef ri cˈo pa mar, ri Chipre rubiˈ, y ya ri pa kajxocon ri xcˈojeˈ wi ca, ruma ri barco ri ucˈuayon kiche (kixin), xa can choj ruchapon bey cˈa pa Siria. Y ya ri pa tinamit Tiro xojapon wi, ruma ri barco rucˈuan el ejkaˈn riche (rixin) chi nberuyaˈ na ca chiriˈ. 	 و قپرس را به نظرآورده، آن را به طرف چپ رها کرده، به سوی سوریه رفتیم و در صور فرود آمدیم زیرا که در آنجا می‌بایست بار کشتی را فرود آورند.


Ri Melquisedec ri yitajin ntzijoj chiwe yariˈ ri rey riche (rixin) ri tinamit Salem, y chukaˈ sacerdote riche (rixin) ri nimalaj Dios. Ri Melquisedec riˈ, xbe cˈa chucˈulic ri kamamaˈ Abraham y xuben chukaˈ bendecir, tek ri Abraham tzolijnek pe chubanic ri chˈaˈoj ri xuben quiqˈui ri reyes y xchˈacon ca chiquij. 	 زیرا این ملکیصدق، پادشاه سالیم و کاهن خدای تعالی، هنگامی که ابراهیم ازشکست دادن ملوک، مراجعت می‌کرد، او رااستقبال کرده، بدو برکت داد.


Y ma xu (xe) ta cˈa riyin woyoben re jun cˈastajbel reˈ, xa can queriˈ chukaˈ ri kech aj Israel. Riyoj ri yoj quiy quimam ca ri cablajuj rucˈajol ri Israel cukul kacˈuˈx chi ri caminakiˈ xquecˈastej na pe, y rumariˈ, can chi pakˈij chi chakˈaˈ nikaben rusamaj ri Dios ri biyon ca queriˈ. Rey Agripa, riyin ya cˈa riˈ ri numac ri niquibij chuwij. 	 و حال آنکه دوازده سبط ماشبانه‌روز بجد و جهد عبادت می‌کنند محض امید تحصیل همین وعده که بجهت همین امید، ای اغریپاس پادشاه، یهود بر من ادعا می‌کنند.


Ri ojer ca, tek ma jane kˈaxnek ta chinuwech ri nubij ri ley, riyin xinchˈob chi cˈo nucˈaslen. Yacˈa ri kˈij tek xkˈax chinuwech ri nubij ri ley, yacˈariˈ tek xpe más ruchukˈaˈ ri mac ri xa can cˈo wi pa wánima, y cˈacˈariˈ xinnabej chi xa yin caminek ajcˈa chuwech ri Dios. 	 و من از قبل بدون شریعت زنده می‌بودم؛ لکن چون حکم آمد، گناه زنده گشت و من مردم.


Rumacˈariˈ ticukubalaˈ icˈuˈx chiˈiwachibil iwiˈ, riqˈui re chˈabel reˈ. 	 پس بدین سخنان همدیگر را تسلی دهید.


Y ri soldados can niquiben cˈa chi achiˈel niquiyaˈ rutzil ruwech ri Jesús y niquibilaˈ cˈa chare: ¡Caquicot cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas! yechaˈ cˈa chare. Y can niquipakˈilaˈ cˈa rupalej chi kˈaˈ. 	 ومی گفتند: «سلام‌ای پادشاه یهود!» و طپانچه بدومی زدند.


can ma yitaneˈ ta chi yimatioxin chare ri Dios iwuma riyix, ruma binakil yixoka chuwe y nben orar pan iwiˈ. 	 باز نمی ایستم از شکر نمودن برای شما و از یاد آوردن شما در دعاهای خود،


Tek tzˈaket chic ruwuk kˈij ri kojcˈojeˈ wi chiriˈ, xkachojmirisaj kiˈ riche (rixin) chi yojbe. Y quinojel ri kachˈalal cachibilan ri quixjaylal y ri calcˈual, xojbequijachaˈ cˈa ca chuchiˈ ri mar. Y ri chiriˈ ri chuchiˈ yaˈ, xojxuqueˈ ka y xkaben orar. 	 و چون آن روزها را بسر بردیم، روانه گشتیم و همه با زنان و اطفال تا بیرون شهر مارا مشایعت نمودند و به کناره دریا زانو زده، دعاکردیم.


Y ri nimalaj tinamit pan oxiˈ cˈa xel wi ruma ri nimalaj silonel riˈ. Y ri nicˈaj chic nimaˈk tak tinamit ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, can xetzak wi cˈa chukaˈ pan ulef. Ri Dios can xnatej wi cˈa chare ri nimalaj tinamit Babilonia, riche (rixin) chi can nuyaˈ rutojbalil chique ri winek aj chiriˈ. Rumariˈ ri Dios xuben chique chi niquitij pokon ruma ri royowal Riyaˈ. 	 و شهر بزرگ به سه قسم منقسم گشت و بلدان امت‌ها خراب شدو بابل بزرگ در حضور خدا بیاد آمد تا پیاله خمرغضب آلود خشم خود را بدو دهد.


Y ri rey xubij cˈa chare ri mozo riˈ: Riyit xa yit jun itzel mozo. Ri tzij ri xabij yariˈ ri xtincusaj riche (rixin) chi nkˈet tzij pan awiˈ. Ruma wi can awetaman chi riyin can yin cˈaˈnlaj (cˈaˈelaj) achi, chi riyin can nchˈojij wi nurajil ri acuchi (achique) xa majun nyacon ca, y chukaˈ can nwajoˈ ncˈul ri ntel pe chuwech ri ticoˈn ri xa ma yin ta riyin xitico ka; 	 به وی گفت، از زبان خودت بر توفتوی می‌دهم، ای غلام شریر. دانسته‌ای که من مرد تندخویی هستم که برمیدارم آنچه رانگذاشته‌ام و درو می‌کنم آنچه را نپاشیده‌ام.


Rumariˈ, wi jun chiwe riyix nrajoˈ yirutzekelbej, cˈo cˈa chi nuchˈob nabey chi rajawaxic chi nuyaˈ ca ronojel ri cˈo riqˈui. Wi ma nuben ta queriˈ, ma nicowin ta ntoc tzekelbey wuche (wixin). 	 «پس همچنین هر یکی از شما که تمام مایملک خود را ترک نکند، نمی تواند شاگرد من شود.


¿Can majun chic cˈa ri xtzolin ta pe riche (rixin) chi nuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios? ¿Xaxu (xaxe) wi re jun achi reˈ ri ma israelita ta? xchaˈ ri Jesús. 	 آیا هیچ‌کس یافت نمی شود که برگشته خدا راتمجید کند جز این غریب؟»


Y cˈacˈariˈ xibecˈojeˈ cˈa pa ruwachˈulef Siria y pa ruwachˈulef Cilicia. 	 بعد از آن به نواحی سوریه و قیلیقیه آمدم.


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Riyix can ximey tek xitzˈet chi riyin pa jun uxlanibel kˈij tek xinben jun milagro. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «یک عمل نمودم وهمه شما از آن متعجب شدید.


Cˈo cˈa jubaˈ chic chare ri ijaˈtz cojol tak abej xka wi y chiriˈ xa ma qˈuiy ta ri ulef cˈo. Y can chanin cˈa xeˈel pe ruma chi ma pim ta ri ulef. 	 و بعضی برسنگلاخ جایی که خاک زیاد نداشت افتاده، بزودی سبز شد، چونکه زمین عمق نداشت،


Ri Pilato tek xracˈaxaj ri xquibij ri winek, chi ri Jesús nubij chi Rucˈajol ri Dios, xpe cˈa más xibinriˈil chare. 	 پس چون پیلاطس این را شنید، خوف بر اوزیاده مستولی گشت.


Yacˈa ri Pablo man cˈa nrajoˈ ta chi nibe ri Marcos quiqˈui, ruma tek xquicˈuaj pa nabey mul, xa xeruyaˈ ca quiyon chiriˈ pa Panfilia, y ma xbe ta chic quiqˈui riyeˈ chubanic ri samaj. 	 لیکن پولس چنین صلاح دانست که شخصی راکه از پمفلیه از ایشان جدا شده بود و با ایشان درکار همراهی نکرده بود، با خود نبرد.


Ruma tek xtipe chic jun bey ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol, can xtikˈalajin wi cˈa jabel achiˈel nuben ri coyopaˈ tek ntel pe ri pa relebel kˈij y nbekˈalajin cˈa pa rukajbel kˈij, can quinojel cˈa yetzˈeto. Y quecˈariˈ xtibanatej. 	 زیرا همچنان‌که برق ازمشرق ساطع شده، تا به مغرب ظاهر می‌شود، ظهور پسر انسان نیز چنین خواهد شد.


Ri Tataˈixel ri yin takayon pe, can cˈo wi rucˈaslen y ruma chukaˈ Riyaˈ cˈo nucˈaslen. Y can queriˈ cˈa chukaˈ ri winek ri xquinquicˈul riyin, can xquecˈaseˈ wi wuma riyin. 	 چنانکه پدر زنده مرا فرستاد و من به پدر زنده هستم، همچنین کسی‌که مرا بخورد او نیز به من زنده می‌شود.


Y tek kajachon chic kiˈ quiqˈui ri kachˈalal, riyeˈ xecˈojeˈ cˈa ca, y riyoj xoj‑oc el pa barco, y can choj xojbe cˈa pa jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa mar ri Cos rubiˈ. Pa rucaˈn kˈij tek xoj‑el el ri chiriˈ, xojapon cˈa pa jun chic ti ruwachˈulef ri pa mar cˈo wi, ri Rodas rubiˈ. Y tek xoj‑el el ri pa Rodas, xojapon cˈa ri pa tinamit Pátara. 	 و چون از ایشان هجرت نمودیم، سفردریا کردیم و به راه راست به کوس آمدیم و روز دیگر به رودس و از آنجا به پاترا.


Y ri Saulo can yacˈariˈ tek xtzak cˈa pan ulef, y xracˈaxaj cˈa jun chˈabel y ri chˈabel riˈ nubij cˈa: Saulo, Saulo, ¿achique cˈa ruma tek achapon wokotaxic? xchaˈ. 	 و به زمین افتاده، آوازی شنید که بدو گفت: «ای شاول، شاول، برای چه بر من جفا می‌کنی؟»


Y riyin nbij chic cˈa jun bey, chi astapeˈ qˈuiy chˈabel ri ma yeka ta chinuwech ri yenbilaˈ chiwe, majun cˈa chiwe riyix tichˈoboˈ chi riyin xa yin chˈujernek. Pero wi xa queriˈ ri nichˈob riyix, can quinicˈuluˈ cˈa achiˈel jun ri can chˈujernek. Tiyaˈ cˈa kˈij chuwe chi yichˈo jubaˈ riche (rixin) chi nyaˈ jubaˈ nukˈij achiˈel niquiben ri nicˈaj chic. 	 باز می‌گویم، کسی مرا بی‌فهم نداند والا مراچون بی‌فهمی بپذیرید تا من نیز اندکی افتخارکنم.


Can ronojel cˈa reˈ nbij yan ca chiwe, riche (rixin) chi tek xtapon ri kˈij riˈ, xa can yacˈariˈ tek xtinatej chiwe chi can ronojel riˈ xa can nbin chic ca chiwe. Ronojel reˈ can ma xinyaˈ ta cˈa rubixic chiwe ri pa rutiquiribel pe, ruma can cˈa yincˈo na iwuqˈui. 	 لیکن این را به شما گفتم تاوقتی که ساعت آید به‌خاطر آورید که من به شماگفتم. و این را از اول به شما نگفتم، زیرا که با شمابودم.


¿Ri Juan xtak pe ruma ri Dios riche (rixin) chi xeruben bautizar ri winek? ¿O xa ye ri winek xebin chare chi xuben queriˈ? xchaˈ ri Jesús. 	 تعمید یحیی ازآسمان بود یا از مردم؟»


Y riyin ri Juan xintzˈet chic cˈa chi pa runicˈajal ri caj nixicˈan petenak jun ángel rucˈamom pe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chˈabel ri can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, riche (rixin) cˈa chi nuyaˈ rutzijol chique quinojel ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef; xabachique ta na ruwachˈulef yecˈo wi, xabachique ta na ri ye catiˈt quimamaˈ, xabachique ta na quichˈabel y xabachique ta na tinamit yecˈo wi. 	 و فرشته‌ای دیگر را دیدم که در وسط آسمان پرواز می‌کند و انجیل جاودانی را دارد تا ساکنان زمین را از هر امت و قبیله و زبان و قوم بشارت دهد،


Y ri Pablo xoka chucˈuˈx chi chiquicojol ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, yecˈo cˈa achiˈaˈ saduceos y yecˈo cˈa chukaˈ fariseos. Rumariˈ riyaˈ riqˈui ruchukˈaˈ xchˈo apo y xubij: Achiˈaˈ wech aj Israel, riyin yin fariseo, y can queriˈ chukaˈ ri nataˈ. Y wacami riyix nikˈet tzij pa nuwiˈ, ruma riyin can cukul nucˈuˈx chi ri caminakiˈ cˈo na jun kˈij tek xquebecˈastej pe, xchaˈ ri Pablo. 	 چون پولس فهمید که بعضی از صدوقیان وبعضی از فریسیانند، در مجلس ندا در‌داد که «ای برادران، من فریسی، پسر فریسی هستم و برای امید و قیامت مردگان از من بازپرس می‌شود.»


Chupan ri ley riche (rixin) ri Ajaf Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Riyin xquencusaj cˈa nicˈaj chic winek ri ma junan ta yechˈo quiqˈui ri israelitas, riche (rixin) chi xquichˈo quiqˈui ri israelitas. Pero ma riqˈui wi riˈ, riyeˈ can ma xtiquiyaˈ ta ri quixquin chare ri xtinbij chique. Queriˈ nubij ri Ajaf. 	 درتورات مکتوب است که «خداوند می‌گوید به زبانهای بیگانه و لبهای غیر به این قوم سخن خواهم گفت و با این همه مرا نخواهند شنید.»


Y ruma chi ma xquil ta, ri José y ri María xetzolin ca chucanoxic ri acˈal cˈa pa tinamit Jerusalem. 	 و چون او را نیافتند، در طلب او به اورشلیم برگشتند.


Yacˈa tek ri ye riy rumam ca ri Leví xeˈoc sacerdotes, ri Dios majun ri xuben ta jurar. Pero tek ri Jesús xoc Sacerdote, yariˈ tek ri Dios xuben jurar. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca: Ri Ajaf Dios xuben jurar y ma xtujel ta ri ruchˈobonic. Riyaˈ xubij cˈa: Yit cˈa riyit ri Sacerdote ri majun bey xcajalatej ta, can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec ri xcˈojeˈ ojer ca. 	 زیرا ایشان بی‌قسم کاهن شده‌اند ولیکن این با قسم از او که به وی می‌گوید: «خداوند قسم خورد و تغییر اراده نخواهد داد که تو کاهن ابدی هستی بر رتبه ملکیصدق.»


Ruma riyin wetaman chi riqˈui ri oración ri niben pa nuwiˈ y chukaˈ riqˈui ri yirutoˈ ri Lokˈolaj Espíritu ri petenak riqˈui ri Jesucristo, can xquitotej wi cˈa chuwech ronojel. 	 زیرا می‌دانم که به نجات من خواهد انجامیدبوسیله دعای شما و تایید روح عیسی مسیح،


Yacˈa ri ntoc pa ruchiˈ ri coral, can ya wi riˈ ri aj yukˈ quiche (quixin) ri carneˈl. 	 و اما آنکه از در داخل شود، شبان گوسفندان است.


ri cˈaslen chˈuchˈuj, y ri nikˈil iwiˈ chubanic ri mac. Y wi jun cˈaslen queriˈ ri nicˈuaj, ri ley majun xtuben ta chiwe. 	 که هیچ شریعت مانع چنین کارها نیست.


Ruma xa can cˈa ya re chkawech riyoj, ri yoj quiy quimam ca ri xbanatej wi ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios. Riyaˈ xuben cˈa chi xbecˈastej pe ri Jesús, can achiˈel wi ri nubij chupan ri rucaˈn Salmo: Yit cˈa riyit ri Nucˈajol. Rumariˈ wacami nyaˈ acˈaslen, nichaˈ cˈa. 	 که خدا آن را به ما که فرزندان ایشان می‌باشیم وفا کرد، وقتی که عیسی را برانگیخت، چنانکه در زبور دوم مکتوب است که "تو پسر من هستی، من امروز تو را تولیدنمودم."


Xa junan cˈa riqˈui ri ijaˈtz riche (rixin) ri mostaza ri nitic ka pan ulef. Ruma yariˈ ri ijaˈtz ri más tak cocoj ri cˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 مثل دانه خردلی است که وقتی که آن را بر زمین کارند، کوچکترین تخمهای زمینی باشد.


Xecˈojeˈ kiqˈui, pero ma ye kachibil ta. Ruma wi ta ye kachibil, can ta xecˈojeˈ kiqˈui jurayil. Y xeˈel cˈa el kiqˈui, riche (rixin) chi xekˈalajin chi xa ma quinojel ta chi ye kachibil. 	 از ما بیرون شدند، لکن از ما نبودند، زیرا اگر از ما می‌بودند با ما می‌ماندند؛ لکن بیرون رفتند تا ظاهر شود که همه ایشان از ما نیستند.


Y ri ruchˈabel ri Dios riqˈui ruchukˈaˈ benak, y yeqˈuiyer cˈa chukaˈ ri yeniman chiriˈ pa tinamit Jerusalem. Y ye qˈuiy cˈa chukaˈ chique ri sacerdotes ri yeniman. 	 و کلام خدا ترقی نمود و عددشاگردان در اورشلیم بغایت می‌افزود و گروهی عظیم از کهنه مطیع ایمان شدند.


Wi cˈo cˈa ri xticˈutuj pa nubiˈ riyin, can xtinyaˈ wi pe chiwe. 	 اگرچیزی به اسم من طلب کنید من آن را به‌جا خواهم آورد.


Pero nabey nicˈatzin cˈa chi nkˈaxaj na tijoj pokonal, y can nikˈaxo ri wánima ruma ri woyoben apo, y sibilaj nrayij chi kˈaxnek ta chic ca ri jun cˈayewalej bautismo riˈ. 	 اما مراتعمیدی است که بیابم و چه بسیار در تنگی هستم، تا وقتی که آن بسر‌آید.


Ruma chi ri Demas xa xbe pa tinamit Tesalónica. Xiruyaˈ ca, ruma xa xbe ránima chrij ri nutzuj (nusuj) re ruwachˈulef. Ri kachˈalal Crescente benak ri pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galacia. Y ri kachˈalal Tito chukaˈ benak pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Dalmacia. 	 زیرا که دیماس برای محبت این جهان حاضر مرا ترک کرده، به تسالونیکی رفته است و کریسکیس به غلاطیه و تیطس به دلماطیه.


Y riyix, astapeˈ can jabel iwetaman re xtinbij chiwe, yacˈa re wacami nwajoˈ cˈa nnataj chiwe ri xuben ri Ajaf Dios ojer ca. Riyaˈ xerelesaj pe ri israelitas pan Egipto, y tek ye colotajnek chic pe, yecˈo ri ma xeniman ta chic rutzij, y rumariˈ xeruqˈuis. 	 پس می‌خواهم شما را یاد دهم، هرچند همه‌چیز را دفعه می‌دانید که بعد از آنکه خداوند، قوم را از زمین مصر رهایی بخشیده بود، بار دیگربی ایمانان را هلاک فرمود.


Y riyix mismo iwacˈaxan achique ri nbin riyin, chi xa ma yin ta riyin ri Cristo, riyin xa yin jun takoˈn ri xitak pe nabey chuwech Riyaˈ. 	 شما خود بر من شاهد هستید که گفتم من مسیح نیستم بلکه پیش روی او فرستاده شدم.


Xpe cˈa ri Jesús xubij chique: Chiwe cˈa riyix can yaˈon cˈa kˈij riche (rixin) chi niwetamaj chrij ri rajawaren ri Dios, ri ma kˈalaj ta chiquiwech nicˈaj chic winek, ruma riyeˈ ma yaˈon ta kˈij chique riche (rixin) chi niquetamaj. 	 درجواب ایشان گفت: «دانستن اسرار ملکوت آسمان به شما عطا شده است، لیکن بدیشان عطانشده،


Yacˈa ri ijaˈtz ri xeka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal, can nichˈo chukaˈ chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek. 	 و کاشته شده در خارها آنانی می‌باشند که چون کلام راشنوند،


Y tek ri Silas y ri Timoteo ye tzolijnek chic pe ri pa Macedonia y yecˈo chic riqˈui ri Pablo pa Corinto, yacˈariˈ tek ri Pablo más xujech riˈ chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios. Y can majun nrewaj ta cˈa chiquiwech ri israelitas ri yecˈo chiriˈ, xa can nukˈalajsaj chi ri Jesús can ya wi riˈ ri Cristo. 	 اما چون سیلاس و تیموتاوس از مکادونیه آمدند، پولس در روح مجبور شده، برای یهودیان شهادت می‌داد که عیسی، مسیح است.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi: Riyin ma banon ta pe chuwe chi yin jun aj kˈatbel tzij pan iwiˈ riyix y chukaˈ ma yin ta jun jachoy herencia chicojol. 	 به وی گفت: «ای مرد که مرا بر شما داوریا مقسم قرار داده است؟»


Yacˈa riyoj ri cˈo ri Cristo pa tak kánima, cˈo kacˈaslen ri ma niqˈuis ta. Y can kitzij wi chi ruma ri mac tek yojcom el chuwech re ruwachˈulef, yacˈa riqˈui ri Cristo cˈo kacˈaslen, ruma yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 و اگر مسیح در شما است، جسم به‌سبب گناه مرده است و اما روح، به‌سبب عدالت، حیات‌است.


Can quecˈariˈ ibanic riyix. Riyix nicˈut cˈa chi choj ri icˈaslen chiquiwech ri winek, yacˈa ri pan iwánima xa ma que ta riˈ. Ri iwánima xa nojnek riqˈui etzelal. Y chukaˈ xa caˈiˈ ipalej. 	 همچنین شما نیز ظاهر به مردم عادل می‌نمایید، لیکن باطن از ریاکاری و شرارت مملوهستید.


Yacˈa wi ri achi ri ma runiman ta ri Cristo, y nrajoˈ nuyaˈ ca ri rixjayil ruma chi ri ixok runiman ri Cristo, ri ixok tuyaˈ cˈa kˈij chare ri rachijil chi tibe el. Y queriˈ chukaˈ wi ri ixok ri ma runiman ta ri Cristo, y nrajoˈ nuyaˈ ca ri rachijil ruma chi ri achi runiman ri Cristo, ri achi tuyaˈ cˈa kˈij chare ri rixjayil chi tibe el. Ruma majun ximiyon ta quiche (quixin). Ruma ri Dios xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi can cˈo ta uxlanibel cˈuˈx chkacojol. 	 اما اگر بی‌ایمان جدایی نماید، بگذارش که بشود زیرا برادر یا خواهر در این صورت مقید نیست و خدا ما را به سلامتی خوانده است.


Y ma xojbe ta cˈa pa tinamit Efeso, ruma ri Pablo man cˈa nrajoˈ ta chi qˈuiy chic kˈij ri nicˈojeˈ ka pa ruwachˈulef Asia. Ruma chi can ruraybel chi napon yan ri pa Jerusalem riche (rixin) ri nimakˈij Pentecostés, wi nicowin. 	 زیرا که پولس عزیمت داشت که از محاذی افسس بگذرد، مبادا او را در آسیا درنگی پیداشود، چونکه تعجیل می‌کرد که اگر ممکن شود تاروز پنطیکاست به اورشلیم برسد.


Rumacˈariˈ wi xquinapon iwuqˈui, xtinbij cˈa chiquiwech ri kachˈalal ri nuben riyaˈ, chi cˈo ri yerubilaˈ chikij y xa ma ye kitzij ta. Y ma xu (xe) ta wi riˈ ri yeruben. Chukaˈ ma yerucˈul ta ri kachˈalal ri yekˈax pe riqˈui. Y ma nuyaˈ ta chukaˈ kˈij chique ri nicˈaj chic kachˈalal chi yequicˈul ri yeˈapon quiqˈui. Y wi ma niquinimaj ta rutzij, yerelesaj el chiquicojol ri kachˈalal. 	 ای حبیب به بدی اقتدا منما بلکه به نیکویی زیرا نیکو‌کردار از خداست و بدکردار خدا راندیده است.


Ronojel cˈa re nibanatej wacami, xa can riche (rixin) chi can nibanatej wi ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ojer ca. Y can yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos ri Jesús, xquiyaˈ ca ruyon y xeˈanmej el. 	 لیکن این همه شد تا کتب انبیا تمام شود.» در آن وقت جمیع شاگردان او را واگذارده، بگریختند.


Xa can achiˈel cˈa ri xbanatej pa rutiempo ri Noé, xa can queriˈ cˈa chukaˈ xticˈulwachitej tek xquipe chic riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 لیکن چنانکه ایام نوح بود، ظهور پسر انسان نیزچنان خواهد بود.


Ri aj yukˈaˈ xetzolin cˈa. Y riyeˈ niquiyalaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios y niquinimirisalaˈ ri rubiˈ. Riyeˈ quecˈariˈ niquiben ruma ronojel ri quitzˈeton y quicˈaxan chic. Can xbanatej wi cˈa achiˈel ri rubin ca ri ángel. 	 و شبانان خدا را تمجید وحمدکنان برگشتند، به‌سبب همه آن اموری که دیده و شنیده بودند چنانکه به ایشان گفته شده بود.


Re wacami, riyin can ma nnaˈ ta chic cˈa ri ralal ri wuj ri xintek el chiwe nabey, astapeˈ ri pa nabey mul can xinnaˈ wi ralal, ruma xinchˈob chi xixinyaˈ pa bis ruma ri xintzˈibaj el chupan. Wacami, can ma yibison ta chic ruma ri wuj riˈ, ruma xa ma qˈuiy ta kˈij ri xixruyaˈ pa bis. 	 زیرا که هرچند شما را به آن رساله محزون ساختم، پشیمان نیستم، اگرچه پشیمان هم بودم زیرا یافتم که آن رساله شما رااگر هم به ساعتی، غمگین ساخت.


Y ri Jesús xubij chique: Jaˈ (je), can kitzij wi ri nibij. Ruma riyin can xintzˈet chi ri Satanás xunaˈ yan chi xchˈacatej, ruma can achiˈel nuben ri kˈakˈ riche (rixin) ri coklajay chicaj, queriˈ xuben riyaˈ tek xtzak pe. 	 بدیشان گفت: «من شیطان را دیدم که چون برق از آسمان می‌افتد.


Pero jun cˈa chique ri achiˈaˈ ri nikˈaxan ri nubij ri ley xubij chare ri Jesús: Tijonel, tek riyit nabij queriˈ, ma xu (xe) ta wi chique ri fariseos nabij wi, xa can chake chukaˈ riyoj nabij wi, xchaˈ chare. 	 آنگاه یکی از فقها جواب داده گفت: «ای معلم، بدین سخنان ما را نیز سرزنش می‌کنی؟»


Ruma chi can quinojel cˈa ri yebano ri ruraybel ri Dios, yecˈariˈ ri ye achiˈel nteˈ, wanaˈ y nchakˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرا هر‌که اراده خدا را به‌جا آردهمان برادر و خواهر و مادر من باشد.»


Y yecˈa ri nicˈaj chic winek ri ye cachibil ri ye caˈiˈ riˈ, xecamisex cˈa quinojel. Xecamisex cˈa riqˈui ri espada ri ntel pe pa ruchiˈ ri chˈocol chrij ri quiej sek rij. Y ri quichˈacul cˈa quinojel ri xecamisex, can yecˈa ri aj xicˈ tak chicop ri xetijo. Can xnoj cˈa quipan riqˈui ri tiˈij riˈ. 	 و باقیان به شمشیری که از دهان اسب‌سوار بیرون می‌آمد کشته شدند وتمامی مرغان از گوشت ایشان سیر گردیدند.


Y re naˈoj reˈ can ma nikˈax ta cˈa chiquiwech ri winek ri nimaˈk quikˈij chuwech re ruwachˈulef. Ruma wi ta xkˈax chiquiwech, chanin ta xquitzˈet y xquetamaj ta ruwech ri Cristo ri Ajaf, ri can cˈo rukˈij rucˈojlen, y man ta xquitek rucamisaxic chuwech ri cruz. 	 که احدی از روسای این عالم آن را ندانست زیرا اگر می‌دانستند خداوند جلال را مصلوب نمی کردند.


Tek ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xrelesaj ri rox sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj, xinwacˈaxaj cˈa chi xchˈo ri rox chique ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y xubij cˈa: ¡Catam pe! ¡Tatzˈetaˈ na peˈ! xchaˈ chuwe. Tek xitzuˈun apo, xintzˈet jun quiej kˈek rij, chˈocolben ruma jun ri rucˈuan jun pajbel pa rukˈaˈ. 	 و چون مهر سوم را گشود، حیوان سوم راشنیدم که می‌گوید: «بیا (و ببین )!» و دیدم اینک اسبی سیاه که سوارش ترازویی بدست خود دارد.


Pero majun winek ri tzˈeteyon ta riche (rixin) ri Tataˈixel. Xaxu (xaxe wi) riyin ri yin petenak chilaˈ chicaj riqˈui Riyaˈ ri yin tzˈeteyon ruwech ri Dios. 	 نه اینکه کسی پدر را دیده باشد، جزآن کسی‌که از جانب خداست، او پدر را دیده است.


Y yacˈareˈ ri rucaˈn milagro ri xuben ri Jesús chiriˈ pa Galilea, y reˈ xuben tek tzolijnek chic pe quelaˈ pa Judea. 	 و این نیز معجزه دوم بود که از عیسی در وقتی که از یهودیه به جلیل آمد، به ظهور رسید.


Y ri Pablo chraken cˈa xbe wi cˈa pa tinamit Asón. Pero xojnabeyej el riyoj pa barco riche (rixin) chi queriˈ nbekacˈamaˈ pe ri Pablo ri chiriˈ pan Asón, ruma can queriˈ ri ruchojmil ri rubin el riyaˈ chake. 	 اما ما به کشتی سوار شده، به اسوس پیش رفتیم که از آنجا می‌بایست پولس را برداریم که بدینطور قرار داد زیرا خواست تا آنجا پیاده رود.


Y tayaˈ cˈa chukaˈ ri kaway ri nicˈatzin chake ronojel kˈij. 	 نان کفاف ما را امروز به ما بده.


Riyix can jabel cˈa inaˈon y jabel chukaˈ nitzˈet chi cˈo ri nibano chiwe chi yix achiˈel jun mozo ri ximil pa samaj riqˈui jun patrón. Can jabel chukaˈ inaˈon riyix chi cˈo jun ri ntajin yixruqˈuis y nrelesaj el chiwe ri cˈo iwuqˈui, chi cˈo ri palbeyon iwuche (iwixin) y majun ikˈij chuwech, y cˈo chukaˈ nipakˈilon ipalej chi kˈaˈ. Riyix can jabel cˈa itzˈeton riˈ. 	 زیرا متحمل می‌شوید هرگاه کسی شما را غلام سازد، یا کسی شما را فرو خورد، یا کسی شما را گرفتار کند، یاکسی خود را بلند سازد، یا کسی شما را بر رخسارطپانچه زند.


Y wi nikabij chi xa winek xebin chare ri Juan chi xuben queriˈ, cˈo rucˈayewal nucˈom pe chake riyoj. Riyeˈ xquichˈob ka queriˈ, ruma quixibin quiˈ chiquiwech ri winek. Ruma quinojel ri winek can quetaman cˈa chi ri Juan jun profeta ri can xukˈalajsaj wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 و اگر گوییم از انسان بود، » ازخلق بیم داشتند از آنجا که همه یحیی را نبی‌ای برحق می‌دانستند.پس در جواب عیسی گفتند: «نمی دانیم.» عیسی بدیشان جواب داد: «من هم شما را نمی گویم که به کدام قدرت این کارها را به‌جا می‌آورم.»


Y achiˈel xa cˈo yan jun semana kˈaxnek ca tek ri Jesús tichˈo wi chiquiwech ri winek, yacˈariˈ tek Riyaˈ xeruchaˈ cˈa ri Pedro, ri Juan y ri Jacobo riche (rixin) chi yerachibilaj el chi nibe pa ruwiˈ jun juyuˈ chubanic orar. 	 و از این کلام قریب به هشت روز گذشته بود که پطرس و یوحنا و یعقوب را برداشته برفراز کوهی برآمد تا دعا کند.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús kˈij kˈij yerutijoj ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios, chiriˈ chupan ri rachoch ri Dios. Pero ri principaliˈ tak sacerdotes ye cachibilan ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ ri can cˈo wi quikˈij chupan ri tinamit, niquicanolaˈ cˈa achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi queriˈ niquicamisaj ri Jesús. 	 و هر روز در هیکل تعلیم می‌داد، اما روسای کهنه و کاتبان و اکابر قوم قصدهلاک نمودن او می‌کردند.و نیافتند چه کنندزیرا که تمامی مردم بر او آویخته بودند که از اوبشنوند.


Y ri achi xbe cˈa y xuchop rutzijoxic ri xuben ri Jesús riqˈui riyaˈ. Riyaˈ xutzijoj cˈa chique ri winek ri yecˈo pa rucuenta ri ruwachˈulef Decápolis. Y ri winek sibilaj cˈa xquimey ri rucˈaslen ri achi riˈ. 	 پس روانه شده، در دیکاپولس به آنچه عیسی با وی کرده، موعظه کردن آغاز نمودکه همه مردم متعجب شدند.


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Urbano. Riyaˈ junan xojsamej riqˈui pa rusamaj ri Cristo Jesús. Y tiyaˈ chukaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Staquis, ri sibilaj nwajoˈ. 	 و اوربانس که با ما در کار مسیح رفیق است و استاخیس حبیب مرا سلام نمایید.


Y ri Pedro xubij cˈa: ¿Can cˈo ta cami jun xtibin chi ma queban ta bautizar riqˈui yaˈ re xquicˈul yan ri Lokˈolaj Espíritu achiˈel ri xkacˈul chukaˈ riyoj? 	 آنگاه پطرس گفت: «آیاکسی می‌تواند آب را منع کند، برای تعمید دادن اینانی که روح‌القدس را چون ما نیز یافته‌اند.»پس فرمود تا ایشان را به نام عیسی مسیح تعمید دهند. آنگاه از او خواهش نمودند که روزی چند توقف نماید.


Y wi pa jun kˈij wukuˈ ta mul cˈo pokon nuben chawe y chi wukuˈ mul nitzolin ta pe rucˈuˈx y nipe awuqˈui y nubij chawe: Tacuyuˈ tasachaˈ numac, nichaˈ ta; can utz cˈa chi nacuy rumac, xchaˈ ri Jesús. 	 و هرگاه درروزی هفت کرت به تو گناه کند و در روزی هفت مرتبه، برگشته به تو گوید توبه می‌کنم، او راببخش.»


Y cˈacˈariˈ xquitek quicˈamaric ri Pedro y ri Juan. Y tek yecˈo chic cˈa apo chiriˈ chiquiwech, xquicˈutuj cˈa chique: ¿Achique yayon uchukˈaˈ chiwe o achique cˈa chi biˈaj ri xicusaj riyix riche (rixin) chi xiben quereˈ? 	 و ایشان را در میان بداشتند واز ایشان پرسیدند که «شما به کدام قوت و به چه نام این کار را کرده‌اید؟»


Y rumariˈ riyin xinpokonaj xisamej riqˈui ri jun talento ri xayaˈ ca chuwe. Riyin tek xincˈul cˈa el ri puek, xincˈot jun jul pan ulef y chiriˈ xinmuk wi ca. Y ya cˈa arajil reˈ nonjachaˈ ca chawe, xchaˈ ri mozo riˈ. 	 پس ترسان شده، رفتم و قنطار تو را زیر زمین نهفتم. اینک مال توموجود است.


Y pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús yerutijoj cˈa ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios, pa jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 و روز سبت در یکی از کنایس تعلیم می‌داد.


Wachˈalal, riyin jabel wetaman chi riyix can nojnek ri utzil pa tak iwánima. Wetaman chukaˈ chi riyix cˈo qˈuiy iwetaman, rumariˈ tek yixcowin nipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. 	 لکن‌ای برادران من، خود نیز درباره شمایقین می‌دانم که خود از نیکویی مملو و پر از کمال معرفت و قادر بر نصیحت نمودن یکدیگر هستید.


Wi can yatajnek chake chi nikacukubaˈ quicˈuˈx ri nicˈaj chic, can tikabanaˈ cˈa. Wi can yatajnek chake chi yekatoˈ riqˈui ri karajil, can quekatoˈ cˈa riqˈui ronojel kánima. Wi can yatajnek chake chi yoj cˈa riyoj ri yojucˈuan quiche (quixin) ri kachˈalal, can tikatijaˈ kakˈij chi utz quicˈuaxic nikaben. Wi can yatajnek chake chi nikajoyowaj quiwech ri yecˈo pa kˈaxon, can quekatoˈ cˈa riqˈui quicoten. 	 یا واعظ در موعظه، یا بخشنده به سخاوت، یاپیشوا به اجتهاد، یا رحم کننده به‌سرور.


Y riyeˈ xquibij cˈa: Xecˈojeˈ cˈa ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ. Y xbanatej cˈa chi ri nimalaxel xcˈuleˈ, pero ri achi riˈ xcom el, y majun ralcˈual xcˈojeˈ ta ca. 	 پس هفت برادربودند که اولی زن گرفته اولاد ناآورده، فوت شد.


Y yacˈariˈ tek ri rachoch ri Dios chilaˈ chicaj, xjakatej ri ruchiˈ. Y can nikˈalajin cˈa pe ri cáxa ri riche (rixin) ri rutrato ri Dios. Y xepe cˈa coyopaˈ, chˈabel, coklajay, jun nimalaj silonel, y nimaˈk tak sakboch. 	 و قدس خدا در آسمان مفتوح گشت وتابوت عهدنامه او در قدس او ظاهر شد و برقها وصداها و رعدها و زلزله و تگرگ عظیمی حادث شد.


Yacˈa ri nicˈaj chic sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví, can ye qˈuiy wi ri xeˈoc sacerdotes ruma ma xecowin ta xecˈojeˈ jurayil, xa xecom el. 	 و ایشان کاهنان بسیار می‌شوند، ازجهت آنکه موت از باقی بودن ایشان مانع است.


Can kacˈulun cˈa rutzil ri Dios, ruma can rubanon chake chikajujunal, chi cˈo jun samaj yatajnek chake. Rumariˈ, wi yatajnek chake chi nikakˈalajsaj ri nibix chake ruma ri Dios, can tikakˈalajsaj cˈa chique ri nicˈaj chic. Y can tikakˈalajsaj cˈa janipeˈ ri can cukul kacˈuˈx riqˈui chi nikakˈalajsaj. 	 پس چون نعمتهای مختلف داریم بحسب فیضی که به ما داده شد، خواه نبوت برحسب موافقت ایمان،


Y ri María can xeruyec cˈa pa ránima ronojel ri tzij riˈ, y yeruchˈob chukaˈ ronojel ri tzij riˈ. 	 امامریم در دل خود متفکر شده، این همه سخنان رانگاه می‌داشت.


Y yacˈa tek nucusex apo ri Pablo pa cuartel acuchi (achique) yecˈo wi ri soldados, ri Pablo xubij cˈa chare ri achi ri achiˈel jun coronel: ¿Nayaˈ kˈij chuwe chi yichˈo jubaˈ awuqˈui? xchaˈ. Y ri achi xubij chare ri Pablo: ¿Awetaman yachˈo chukaˈ pa quichˈabel ri aj Grecia? 	 چون نزدیک شد که پولس را به قلعه درآورند، او به مین باشی گفت: آیا اجازت است که به تو چیزی گویم؟ گفت: «آیا زبان یونانی رامی دانی؟


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma riyix can nikˈaxalaˈ mar y nikˈaxalaˈ ruwachˈulef chucanoxic chi cˈo ta jun ri ntoc tzekelbey iwuche (iwixin) y nunimaj ta achiˈel ri ninimaj riyix. Xa yacˈa tek iwilon chic ri achique xtitzekelben iwuche (iwixin), riyix xa niben chare chi ntoc más itzel winek, ruma ri nicˈut chuwech nuben chare chi nej nibe wi ca chare ri Dios. Riyix can nej cˈa yixcˈo wi, yacˈa riyaˈ caˈiˈ mul más nej nibe wi ca chare ri Dios, y xa rumariˈ tek can rucˈamon chi nibe pa kˈakˈ chukaˈ riyaˈ. 	 وای برشما‌ای کاتبان و فریسیان ریاکار، زیرا که بر و بحررا می‌گردید تا مریدی پیدا کنید و چون پیدا شداو را دو مرتبه پست‌تر از خود، پسر جهنم می‌سازید!


Y niquibilaˈ cˈa chukaˈ chare: Wi can yit cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas, tacoloˈ cˈa awiˈ ayon, yechaˈ chare. 	 و می‌گفتند: «اگر توپادشاه یهود هستی خود را نجات ده.»


Pero wi nucˈom ruwech jun chic achi tek xa cˈa qˈues na ri rachijil, nimacun. Yacˈa wi caminek chic ri rachijil, ri ley riˈ nubij chi ma mac ta nuben ri ixok riˈ tek nicˈuleˈ riqˈui jun chic achi. 	 پس مادامی که شوهرش حیات دارد، اگر به مرد دیگر پیوندد، زانیه خوانده می‌شود. لکن هرگاه شوهرش بمیرد، از آن شریعت آزاد است که اگر به شوهری دیگرداده شود، زانیه نباشد.


Ruma tek ri Ajaf xtiyacatej pe y xtorutzˈapij ca ruchiˈ ri jay, riyix ri ma jane yix oconek ta apo riqˈui, xquixsiqˈuin (xquixoyon) cˈa apo y xtibij: Ajaf, Ajaf, tajakaˈ ri ruchiˈ jay chkawech riche (rixin) chi yoj‑oc apo, xquixchaˈ. Pero Riyaˈ xtubij pe chiwe: Ma wetaman ta acuchi (achique) quixpe wi. 	 بعد از آنکه صاحب‌خانه برخیزد ودر را ببندد و شما بیرون ایستاده در را کوبیدن آغاز کنید و گویید خداوندا خداوندا برای ما بازکن. آنگاه وی در جواب خواهد گفت شما رانمی شناسم که از کجا هستید.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri ixok riˈ: Tanimaj cˈa re xtinbij chawe. Can xtoka wi cˈa jun kˈij tek quinojel ri winek ma ya ta chic pa ruwiˈ re juyuˈ reˈ, ni ma pa Jerusalem ta chukaˈ xtiquiyaˈ wi rukˈij ri Katataˈ Dios. 	 عیسی بدوگفت: «ای زن مرا تصدیق کن که ساعتی می‌آید که نه در این کوه و نه در اورشلیم پدر را پرستش خواهید کرد.