Pero wi ri tataˈaj can cukul rucˈuˈx chi can utz ri nuben, y wi can majun rajawaxic chi ri rumiˈal nicˈuleˈ, y wi can majun nikˈato ruwech riqˈui ri nuchˈob, y wi xa can ruchˈobon pa ránima chi ri rumiˈal nicanaj chi kˈopoj, can utz wi nuben ri tataˈaj riˈ. 	 اما کسی‌که در دل خود پایدار است و احتیاج ندارد بلکه در اراده خود مختار است و در دل خود جازم است که باکره خود را نگاه دارد، نیکو می‌کند.


Kas kitzij wi chi tek yojcˈo pa jun tijoj pokonal, ma nuyaˈ ta quicoten chake, xa yoj‑okˈ ruma. Pero can cˈo utz ri nucˈut ca chkawech, ruma nuben más choj chake y nuyaˈ ri uxlanibel cˈuˈx chake riyoj ri can nikacochˈ ri tijoj pokonal riˈ. 	 لکن هر تادیب در حال، نه از خوشیها بلکه از دردها می‌نماید، اما در آخرمیوه عدالت سلامتی را برای آنانی که از آن ریاضت یافته‌اند بار می‌آورد.


Y riyin nyaˈ cˈa ca re pixaˈ reˈ chiwe, chi can tiwajoˈ cˈa iwiˈ; can achiˈel ri yixinwajoˈ riyin. 	 «این است حکم من که یکدیگر را محبت نمایید، همچنان‌که شما را محبت نمودم.


Ri Jesús xubij cˈa queriˈ, riche (rixin) chi xukˈalajsaj cˈa achique rubanic xtiban chare chi xticamisex. 	 و این را گفت کنایه از آن قسم موت که می‌بایست بمیرد.


Riyin ri Pablo ma yitaneˈ ta chi nmatioxij chare ri nu‑Dios awuma riyit Filemón. Y chukaˈ binakil yatoka chuwe y nben orar pan awiˈ. 	 خدای خود را شکر می‌کنم و پیوسته تو رادر دعاهای خود یاد می‌آورم


Ri Isaías can rubin cˈa chukaˈ: Ri Dios ri Rajaf ronojel, wi ta xojruqˈuis konojel, xkacˈulwachij ta achiˈel ri xquicˈulwachij ri tinamit Sodoma y Gomorra ojer ca. 	 و چنانکه اشعیاپیش اخبار نمود که «اگر رب الجنود برای ما نسلی نمی گذارد، هرآینه مثل سدوم می‌شدیم و مانندغموره می‌گشتیم.»


Y man xa tichˈob chi man ta kitzij ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij chi ri Lokˈolaj Espíritu ri rutakon pe ri Dios riche (rixin) chi nicˈojeˈ pa tak kánima sibilaj yojrajoˈ, y can ruraybel chi xaxu (xaxe) ta wi ri Dios ri nikajoˈ. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 آیا گمان دارید که کتاب عبث می‌گوید روحی که او را در ما ساکن کرده است، تا به غیرت بر ما اشتیاق دارد؟


Y rumariˈ hasta kachˈobon chic chi yojapon ta iwuqˈui. Riyin ri Pablo caˈiˈ oxiˈ yan mul xinben chi xojbe, pero ri Satanás xojrukˈet. 	 وبدین جهت یک دو دفعه خواستیم نزد شما بیاییم یعنی من، پولس، لیکن شیطان ما را نگذاشت.


Tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe: Yacˈareˈ ri ruqˈuisbel mul ri xinkum el re ruyaˈal uva. Y tek xtinkum chic jun bey, cˈa chupan chic cˈa ri rajawaren ri Dios. Y ri ruyaˈal uva ri xtinkum ri chiriˈ, jun cˈacˈacˈ ruyaˈal uva, xchaˈ ri Jesús chique. 	 هرآینه به شما می‌گویم بعد از این ازعصیر انگور نخورم تا آن روزی که در ملکوت خدا آن را تازه بنوشم.


Yacˈa ri Marta xa ma que ta riˈ xuben. Riyaˈ xa chˈujernek cˈa chubanic ri rusamaj. Rumacˈariˈ ri Marta xapon riqˈui ri Jesús y xubij chare: Ajaf, ¿chak utz chawe chi ri María nuyon riyin yin ruyaˈon ca chuwech re samaj? Tabij cˈa jubaˈ chare chi quirutoˈ, xchaˈ. 	 امامرتاه بجهت زیادتی خدمت مضطرب می‌بود. پس نزدیک آمده، گفت: «ای خداوند آیا تو راباکی نیست که خواهرم مرا واگذارد که تنهاخدمت کنم، او را بفرما تا مرا یاری کند.»


Y xa ta can cˈo numac y can rucˈamon chi yicamisex, riyin chukaˈ ma nbij ta chi ma quicamisex ta. Pero ronojel ri niquibij chuwij, wi xa majun mac ri nbanon, majun cˈa jun ri xquijacho ta el pa quikˈaˈ ri yebin chi cˈo numac. Rumacˈariˈ nwajoˈ chi can ya ri César ri tikˈato tzij pa nuwiˈ, y ma rajawaxic ta na chi yibe pa Jerusalem, xchaˈ ri Pablo chare ri Festo ri aj kˈatbel tzij pa Cesarea. 	 پس هر گاه ظلمی یا عملی مستوجب قتل کرده باشم، از مردن دریغ ندارم. لیکن اگر هیچ‌یک ازاین شکایتهایی که اینها بر من می‌آورند اصلی ندارد، کسی نمی تواند مرا به ایشان سپارد. به قیصر رفع دعوی می‌کنم.»


Y ri mar xerujech cˈa pe ri caminakiˈ ri yecˈo chupan. Queriˈ chukaˈ ri camic y ri lugar ri acuchi (achique) yecˈo wi ri caminakiˈ, xequijech pe ri caminakiˈ ri yecˈo chiriˈ y quinojel cˈa riˈ xkˈat tzij pa quiwiˈ chiquijujunal; can achiˈel ri xequibanalaˈ, can queriˈ ri kˈatoj tzij xban pa quiwiˈ. 	 و دریا مردگانی را که در آن بودند باز داد؛ و موت و عالم اموات مردگانی را که در آنها بودندباز دادند؛ و هر یکی بحسب اعمالش حکم یافت.


Y xkabij cˈa chiwe chi choj ticˈuaj ri icˈaslen, ruma queriˈ rucˈamon chi nikaben riyoj ri yoj riche (rixin) chic ri Dios. Ruma ri Dios xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi yoj‑oc pa rajawaren, ri acuchi (achique) cˈo wi ri rukˈij rucˈojlen. 	 و وصیت می‌کردیم که رفتار بکنید بطور شایسته خدایی که شما را به ملکوت و جلال خود می‌خواند.


Queriˈ nikabij chiwe riyix kachˈalal, ruma ninatej chiwe chi majun bey cˈo ta ri xkacˈutuj chiwe. Riyoj xa can xojsamej chi pakˈij chi chakˈaˈ riche (rixin) chi xkachˈec ri nicˈatzin chake. Ruma ma xkajoˈ ta xkayaˈ jun ejkaˈn chiwij tek xojcˈojeˈ iwuqˈui chutzijoxic ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. 	 زانرو که‌ای برادران محنت ومشقت ما را یاد می‌دارید زیرا که شبانه‌روز درکار مشغول شده، به انجیل خدا شما راموعظه می‌کردیم که مبادا بر کسی از شما بارنهیم.


Niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa nikaben chique re achiˈaˈ reˈ? Ruma quinojel winek ri yecˈo waweˈ pa Jerusalem quetaman chi xbanatej jun nimalaj milagro. Y riyoj ma yojcowin ta nikewaj reˈ. 	 که «با این دو شخص چه کنیم؟ زیرا که برجمیع سکنه اورشلیم واضح شد که معجزه‌ای آشکار از ایشان صادر گردید و نمی توانیم انکار کرد.


Ruma chi xa can rumac ri Lázaro tek ye qˈuiy quech aj Israel ri yeˈel el quiqˈui riyeˈ ruma niquinimaj ri Jesús. 	 زیرا که بسیاری از یهودبه‌سبب او می‌رفتند و به عیسی ایمان می‌آوردند.


Nataˈ Dios, riyit ri yit choj riqˈui ronojel, man cˈa etaman ta awech cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Pero riyin can wetaman wi awech, y re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe, can xquetamaj cˈa chukaˈ chi yit cˈa riyit ri xatako pe wuche (wixin). 	 ای پدر عادل، جهان تو را نشناخت، اما من تو راشناختم؛ و اینها شناخته‌اند که تو مرا فرستادی.و اسم تو را به ایشان شناسانیدم و خواهم شناسانید تا آن محبتی که به من نموده‌ای در ایشان باشد و من نیز در ایشان باشم.»


Y tek kˈaxnek chic oxiˈ junaˈ, cˈacˈariˈ tek xijoteˈ pa tinamit Jerusalem riche (rixin) chi xinwetamaj ruwech ri apóstol Pedro, y xicˈojeˈ cˈa pe caˈiˈ semanas riqˈui. 	 پس بعد از سه سال، برای ملاقات پطرس به اورشلیم رفتم و پانزده روز با وی بسر بردم.


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique: Can kitzij nbij chiwe, chi wi riyix can nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios y ma nuben ta caˈiˈ icˈuˈx, can xquixcowin cˈa niben achiˈel xinben riyin chare re jun higo reˈ. Y ma xu (xe) ta wi reˈ ri xquixcowin xtiben, xa can xquixcowin nibij chare re juyuˈ reˈ chi tel el waweˈ y tikˈax chupan ri mar, y can quecˈariˈ ri xtibanatej. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «هرآینه به شما می‌گویم اگر ایمان می‌داشتید و شک نمی نمودید، نه همین را که به درخت انجیر شدمی کردید، بلکه هر گاه بدین کوه می‌گفتید "منتقل شده به دریا افکنده شو" چنین می‌شد.


Xabachique ri nucˈul jun acˈal pa nubiˈ riyin, jun ri achiˈel reˈ, ma xu (xe) ta wi xtucˈul ri acˈal, xa can xquirucˈul chukaˈ riyin. 	 و کسی‌که چنین طفلی را به اسم من قبول کند، مرا پذیرفته است.


Y wi cˈo ri nikacˈulwachij, y can nikanaˈ cˈa chi achiˈel jun ejkaˈn ri nika chikij, can tikatolaˈ cˈa kiˈ chucˈuaxic ri ejkaˈn riˈ. Y riqˈui riˈ, can nikaben wi cˈa ri nubij ri ley riche (rixin) ri Cristo. 	 بارهای سنگین یکدیگر را متحمل شوید و بدین نوع شریعت مسیح را به‌جا آرید.


Yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj cˈa chi ye ciento cuarenta y cuatro mil israelitas ri xyaˈox (xyaˈ) quetal. Yecˈariˈ ri xechaˈox (xechaˈ) chiquicojol ri winek riche (rixin) ri cablajuj tinamit ri rubanon ri nimalaj tinamit Israel. 	 و عدد مهرشدگان را شنیدم که ازجمیع اسباط بنی‌اسرائیل، صد و چهل و چهارهزار مهر شدند.


Y tek xinquil, majun oyowal yitajin ta chubanic riqˈui jun chic winek riqˈui chˈabel. Ni xa ta ye nuyacon ta chukaˈ el winek riche (rixin) chi niquiben oyowal, ri chiriˈ pa rachoch ri Dios y ni xa ta ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y chukaˈ ni xa ta ri pa tak bey riche (rixin) ri tinamit xinquil ta chi cˈo ta ri yitajin chubanic. 	 و مرا نیافتند که در هیکل با کسی مباحثه کنم ونه در کنایس یا شهر‌که خلق را به شورش آورم.


Ri Tataˈixel ma ya ta cˈa Riyaˈ nikˈato tzij. Can pa nukˈaˈ cˈa riyin ri Cˈajolaxel xujech wi chi nkˈet tzij. 	 تا آنکه همه پسر را حرمت بدارند، همچنان‌که پدر را حرمت می‌دارند؛ وکسی‌که به پسر حرمت نکند، به پدری که او رافرستاد احترام نکرده است.


Y ri Juan ri Bautista tek cˈo pa cárcel xracˈaxaj cˈa ri samaj ri nuben ri Jesús, rumariˈ riyaˈ xerutek cˈa el ye caˈiˈ rudiscípulos cˈa riqˈui ri Jesús. 	 و چون یحیی در زندان، اعمال مسیح راشنید، دو نفر از شاگردان خود را فرستاده،


Tek xbekacˈuluˈ kiˈ chiriˈ pa tinamit Asón, riyaˈ xoc cˈa el kiqˈui pa barco riche (rixin) chi xojbe cˈa pa tinamit Mitilene. 	 پس چون در اسوس او را ملاقات کردیم، او رابرداشته، به متیلینی آمدیم.


Y ri Jesús xubij chare: ¿Achique ruma tek nabij utz chuwe riyin? Ruma majun winek ri utz ta, xa can xu (xe wi) ri Dios ri utz. 	 عیسی وی را گفت: «از بهر‌چه مرا نیکو می‌گویی و حال آنکه هیچ‌کس نیکونیست جز یکی که خدا باشد.


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, xquiyaˈ cˈa quinaˈoj ri winek riche (rixin) chi tiquicˈutuj chi ya ri Barrabás ri trelesaj el y ri Jesús ticamisex. 	 اما روسای کهنه و مشایخ، قوم را بر این ترغیب نمودند که برابا را بخواهند و عیسی راهلاک سازند.


Y chiriˈ pa jun ruchiˈ ri rachoch ri Dios ri Jabel Oc Nitzuˈun niquibij chare, ronojel cˈa kˈij cˈo ri yebeyaˈo ca jun achi cojo chiriˈ. Ri jun achi riˈ can pa ralaxic cˈa pe tek ma nicowin ta nibiyin y nucˈutuj cˈa ca limosna chique ri winek ri yeˈoc apo chiriˈ. 	 ناگاه مردی را که لنگ مادرزاد بود می‌بردند که او را هرروزه بر آن در هیکل که جمیل نام داردمی گذاشتند تا از روندگان به هیکل صدقه بخواهد.


Yacˈa ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca nubij chi can konojel riyoj winek can yoj aj maquiˈ wi; y queriˈ nubij riche (rixin) chi quinojel ri ye nimayon riche (rixin) ri Jesucristo, niyaˈox (nyaˈ) chique ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios ruma chi can niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. 	 بلکه کتاب همه‌چیز را زیر گناه بست تا وعده‌ای که از ایمان به عیسی مسیح است، ایمانداران را عطا شود.


Y ruma cˈa rutzil ri Dios tek majun kamac yojtzˈetetej ruma Riyaˈ. Majun cˈa rajel nucˈutuj chake, ruma ri Cristo Jesús xcom riche (rixin) chi xutoj ri kamac. 	 و به فیض او مجان عادل شمرده می‌شوند به وساطت آن فدیه‌ای که در عیسی مسیح است.


Y Riyaˈ can xutij pokon, y xcamisex. Pero tek Riyaˈ cˈastajnek chic pe, xucˈutulaˈ cˈa riˈ chiquiwech. Cawinek kˈij ri xubanalaˈ queriˈ. Y cˈo nicˈaj chic ri xubanalaˈ riche (rixin) chi netamex chi can qˈues wi. Y cˈo cˈa chukaˈ ri xubilaˈ chique chrij ri rajawaren ri Dios. 	 که بدیشان نیز بعد از زحمت کشیدن خود، خویشتن را زنده ظاهر کرد به دلیلهای بسیار که در مدت چهل روز بر ایشان ظاهر می‌شد و درباره امور ملکوت خدا سخن می‌گفت.


Y riche (rixin) cˈa chi can niquiben chare ri Jesús chi nicanaj ka quiqˈui, ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ xquibij cˈa chare: Cacanaj ka kiqˈui, ruma ri kˈij xa xka yan ka, y xa can ntoc yan pe ri akˈaˈ, xechaˈ. Y ri Jesús xoc cˈa apo, riche (rixin) chi nicˈojeˈ ka quiqˈui. 	 و ایشان الحاح کرده، گفتند که «با ما باش. چونکه شب نزدیک است و روز به آخر رسیده.» پس داخل گشته با ایشان توقف نمود.


Ruma yin cˈa riyin ri Sakil ri xipe chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi achique cˈa ri xtiniman wuche (wixin), ma xticˈojeˈ ta ca chupan jun kˈekumlaj cˈaslen. 	 من نوری در جهان آمدم تا هر‌که به من ایمان آورد در ظلمت نماند.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ: Jun tinamit xtiyacatej cˈa el chi nberubanaˈ chˈaˈoj riqˈui jun chic tinamit. Yecˈo cˈa chukaˈ nimaˈk tak ruwachˈulef ri xqueyacatej cˈa el chi nbequibanaˈ chˈaˈoj quiqˈui nicˈaj chic nimaˈk tak ruwachˈulef. 	 پس به ایشان گفت: «قومی با قومی ومملکتی با مملکتی مقاومت خواهند کرد.


Riyin yichˈo cˈa iwuqˈui achiˈel nuben jun tataˈaj quiqˈui ri ralcˈual, y nbij cˈa chiwe chi can kojiwajoˈ chukaˈ riyoj, achiˈel ri nikaben riyoj iwuqˈui riyix, riche (rixin) chi queriˈ junan nikajoˈ kiˈ. 	 پس در جزای این، زیرا که به فرزندان خود سخن می‌گویم، شمانیز گشاده شوید.


Yacˈa riyit Timoteo, ma tayaˈ ta ca ronojel ri utz ri awetaman y acukuban acˈuˈx riqˈui. Ruma riyit jabel awetaman ri achoj riqˈui xawetamaj wi reˈ. 	 اما تو در آنچه آموختی و ایمان آوردی قایم باش چونکه می‌دانی از چه کسان تعلیم یافتی،


Yacˈa tek yixapon pa jun tinamit ri xa ma utz ta icˈulic niban, quixel cˈa el ri pa tak bey riche (rixin) ri tinamit y tibij cˈa chique ri winek: 	 لیکن در هر شهری که رفتیدو شما را قبول نکردند، به کوچه های آن شهربیرون شده بگویید،


Rumariˈ xinbij: Ajaf Dios, riyin xipe riche (rixin) chi nben ri araybel riyit, can achiˈel ri tzˈibatal ca chuwij chupan ri boron wuj, 	 آنگاه گفتم، اینک می‌آیم (در طومار کتاب درحق من مکتوب است ) تا اراده تو را‌ای خدا بجاآورم.»


Y ri rucaj ángel xuxupuj cˈa ri rutrompeta, y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri kˈij, xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri icˈ y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chukaˈ chique ri chˈumilaˈ, xemayamoˈ. Ma xetzuˈun ta chic jabel. Y xuben chi xa jubaˈ ma nicˈaj kˈij ri ma xtzuˈun ta chic ri kˈij. Y can queriˈ cˈa chukaˈ xucˈulwachij ri akˈaˈ. Xa jubaˈ ma pa nicˈaj chukaˈ ri ma xtzuˈun ta chic ri icˈ y ri chˈumilaˈ. 	 و فرشته چهارم بنواخت و به ثلث آفتاب وثلث ماه و ثلث ستارگان صدمه رسید تا ثلث آنهاتاریک گردید و ثلث روز و ثلث شب همچنین بی‌نور شد.و عقابی را دیدم و شنیدم که دروسط آسمان می‌پرد و به آواز بلند می‌گوید: «وای وای وای بر ساکنان زمین، بسبب صداهای دیگرکرنای آن سه فرشته‌ای که می‌باید بنوازند.»


riche (rixin) chi queriˈ xtika ri rucˈayewal pa quiwiˈ quinojel ri ma xquinimaj ta ri kas kitzij, ruma riyeˈ xa más xka chiquiwech xquicˈuaj ri itzel cˈaslen. 	 و تا فتوایی شود بر همه کسانی که راستی را باور نکردند بلکه به ناراستی شاد شدند.


Y tek ri Jesús xubij queriˈ, ri caminek xyacatej, y xuchop nitzijon pe. Y ri Jesús xujech cˈa el ri cˈajol riˈ chare ri ruteˈ. 	 در ساعت آن مرده راست بنشست و سخن‌گفتن آغاز کرد و او را به مادرش سپرد.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xban chare ruma ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) chi xbe pa jun desierto. 	 پس بی‌درنگ روح وی را به بیابان می‌برد.


Y tek nipe ri cakˈikˈ quereˈ pa sur, ya cˈa retal riˈ iyaˈon chi nuchop rukˈijul ri sakˈij. Y can nuchop wi cˈa ri sakˈij. 	 و چون دیدید که باد جنوبی می‌وزد، می‌گویید گرما خواهد شد و می‌شود.


Ri Pablo y ri Bernabé sibilaj xechˈojin quiˈ quiqˈui ri yebin queriˈ. Rumacˈariˈ, ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ xequichaˈ cˈa el ri Pablo y ri Bernabé y chukaˈ nicˈaj chic kachˈalal, riche (rixin) chi yebe cˈa pa tinamit Jerusalem quiqˈui ri apóstoles ri yecˈo chiriˈ y ri ancianos riche (rixin) ri iglesia, riche (rixin) chi nichojmirisex pe, wi niban o ma niban ta ri circuncisión chique ri kachˈalal achiˈaˈ ri ma ye israelitas ta. 	 چون پولس و برنابا را منازعه و مباحثه بسیار با ایشان واقع شد، قرار بر این شد که پولس و برنابا و چند نفر دیگر از ایشان نزد رسولان وکشیشان در اورشلیم برای این مساله بروند.


Xpe Riyaˈ xuchop rukˈaˈ ri yawaˈ y can yacˈariˈ tek xqˈuis el ri nimalaj cˈaten chrij. Ri rujiteˈ ri Pedro xyacatej cˈa pe pa ruchˈat y xuchop yerunimaj yerilij apo ri Jesús y ri ye benak riqˈui. 	 پس دست او را لمس کرد و تب او را رها کرد. پس برخاسته، به خدمت گذاری ایشان مشغول گشت.


Y xubij cˈa chuwe: Cornelio, ri Dios utz racˈaxan ri aˈoración, y chukaˈ can kajnek chuwech ri Dios chi yatajin yeˈatoˈ ri winek ri nicˈatzin quitoˈic y rumariˈ yarunataj cˈa pe. 	 و گفت: "ای کرنیلیوس دعای تو مستجاب شد و صدقات تو در حضورخدا یادآور گردید.


Riyoj cˈa ri iglesia can nikanimaj nikatakej ri Cristo. Y quecˈariˈ rucˈamon chi niben riyix ixokiˈ ri cˈo iwachijlal, can queˈinimaj queˈitakej ri iwachijlal riqˈui ronojel ri yeˈibanalaˈ. 	 لیکن همچنانکه ک�یسا مطیع مسیح است، همچنین زنان نیز شوهران خود را در هرامری باشند.


Y xintzˈet cˈa chi niquitzujuj (niquisujuj) ruma ma nuben ta ri nubij ri quiley riyeˈ. Pero ma rucˈamon ta (ma takal ta chrij) chi nitzˈapix pa cárcel o nicamisex. 	 پس یافتم که در مسائل شریعت خود از او شکایت می‌دارند، ولی هیچ شکوه‌ای مستوجب قتل یا بند نمی دارند.


Y riyit chukaˈ yit jun wech aj samajel, ri can yitcˈo wi chupan ri samaj riche (rixin) ri Dios, ncˈutuj cˈa jun utzil chawe riche (rixin) chi queˈatoˈ ri caˈiˈ kachˈalal ixokiˈ riˈ, riche (rixin) chi junan chic quiwech tiquibanaˈ, ruma riyeˈ quitijon quikˈij chukaˈ chupan ri rusamaj ri Dios; can xenwachibilaj wi chukˈalajsaxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Junan xesamej wuqˈui, ye cachibilan ri kachˈalal Clemente y nicˈaj chic kachˈalal, ri tzˈiban chic quibiˈ chilaˈ chicaj chupan ri wuj riche (rixin) cˈaslen. 	 و از تو نیز‌ای همقطار خالص خواهش می‌کنم که ایشان را امداد کنی، زیرا درجهاد انجیل با من شریک می‌بودند با اکلیمنتس نیز و سایر همکاران من که نام ایشان در دفترحیات‌است.


Man xa tikˈax chiwech chi re wuj re yentek el iwuqˈui xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi yixinxibij. 	 که مبادا معلوم شود که شما را به رساله‌ها می‌ترسانم.


Ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios y ronojel ri cˈo quejkalen, ri achiˈel quejkalen ri abej ri nibix perla chique, ma queˈiyaˈ ta chiquiwech ri winek ri xa ye achiˈel ri tzˈiˈ y ye achiˈel ri ak. Ruma ri chicop riˈ, astapeˈ sibilaj quejkalen ri niyaˈox (nyaˈ) chique, riyeˈ xa niquipalbelaˈ chi aken y cˈo jantek yeyacatej chrij ri xyaˈo chique y niquicˈajij chi eyaj. 	 «آنچه مقدس است، به سگان مدهید و نه مرواریدهای خود را پیش گرازان اندازید، مباداآنها را پایمال کنند و برگشته، شما را بدرند.


Y tiwacˈaxaj na peˈ jabel re xtinbij chiwe, chi xabacuchi (xabachique) cˈa xtitzijox wi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chiriˈ chukaˈ xtitzijox wi re xuben re jun ixok reˈ. Can pa ronojel cˈa ruwachˈulef xtitzijox wi, chi natabel riche (rixin) riyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 هرآینه به شما می‌گویم در هر جایی از تمام عالم که به این انجیل موعظه شود، آنچه این زن کرد نیز بجهت یادگاری وی مذکور خواهد شد.»


Y ri Pablo, can achiˈel cˈa rubanalon pa tak nicˈaj chic tinamit chi nabey na napon ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can ya chukaˈ riˈ ri xuben chiriˈ pa Tesalónica. Riyaˈ xbe cˈa chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios pa tak uxlanibel kˈij, riche (rixin) chi xquichˈob rij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, y oxiˈ cˈa uxlanibel tak kˈij ri queriˈ xuben. 	 پس پولس برحسب عادت خود، نزدایشان داخل شده، در سه سبت با ایشان از کتاب مباحثه می‌کرد


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri ye rudiscípulos riˈ: ¿Achique ruma tek xa yix warnek? Quixyacatej, tibanaˈ orar y ticˈutuj chare ri Dios riche (rixin) chi ma yixtzak ta pa mac tek yixtojtobex, xchaˈ chique. 	 به ایشان گفت: «برای چه در خواب هستید؟ برخاسته دعا کنید تا در امتحان نیفتید.»


Y can yacˈariˈ tek xintzˈet jun ángel paˈel pa ruwiˈ ri kˈij. Ri ángel cˈa riˈ can nurek ruchiˈ chubixic chique ri aj xicˈ tak chicop ri yebiyaj chicaj: Quixam pe. Timoloˈ pe iwiˈ, ruma ri Dios nuyaˈ cˈa jun nimalaj waˈin chiwe. 	 و دیدم فرشته‌ای را در آفتاب ایستاده که به آواز بلند تمامی مرغانی را که در آسمان پروازمی کنند، ندا کرده، می‌گوید: «بیایید و بجهت ضیافت عظیم خدا فراهم شوید.


Riyix kachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe: Tikajoˈ cˈa kiˈ. Ruma ri ajowabel can riqˈui ri Dios petenak wi. Xabachique winek ri cˈo ajowabel riqˈui, nikˈalajin chi rucˈuan ri cˈacˈacˈ alaxic. Y chukaˈ retaman chic ruwech ri Dios. 	 ای حبیبان، یکدیگر را محبت بنماییم زیراکه محبت از خداست و هرکه محبت می‌نماید ازخدا مولود شده است و خدا را می‌شناسد،


Wi cˈo jun xtapon chiˈiwachoch y ma ya ta ri lokˈolaj chˈabel ri xucˈut ri Cristo ri rucˈuan apo chiwe, man cˈa ticˈul ta pan iwachoch y ma ticˈom ta ka ruwech. 	 اگر کسی به نزد شما آیدو این تعلیم را نیاورد، او را به خانه خود مپذیرید واو را تحیت مگویید.


Ri kachˈalal Erasto xcˈojeˈ ca pa tinamit Corinto, y ri kachˈalal Trófimo xinyaˈ ca pa tinamit Mileto ruma yawaˈ. 	 ارستس در قرنتس ماند؛ اماترفیمس را در میلیتس بیمار واگذاردم.سعی کن که قبل از زمستان بیایی. افبولس و پودیس ولینس و کلادیه و همه برادران تو را سلام می‌رسانند.


Y ri chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri kˈij riˈ, yecˈo cˈa ye qˈuiy achiˈaˈ israelitas ri ye petenak pa ronojel ruwachˈulef, achiˈaˈ ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios. 	 و مردم یهود دین دار از هر طایفه زیر فلک دراورشلیم منزل می‌داشتند.


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Achique cˈa ri nitzijolaˈ chiwech re yix petenak? ¿Y achique ruma tek yixbison? xchaˈ chique. 	 او به ایشان گفت: «چه حرفها است که با یکدیگر می‌زنید و راه را به کدورت می‌پیمایید؟»


Y ri jucuˈ ri ye benak wi ri discípulos pa runicˈajal chic cˈa ri choy cˈo wi, pero ri ruwiˈ yaˈ y ri cakˈikˈ nupaxij riˈ chuwech ri jucuˈ y ma nuyaˈ ta kˈij chare ri jucuˈ chi choj nibiyin chiquiwech, xa nutzolij cˈa. 	 اما کشتی در آن وقت در میان دریا به‌سبب بادمخالف که می‌وزید، به امواج گرفتار بود.


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 فیض و سلامتی ازجانب پدر ما خدا و عیسی مسیح خداوند بر شماباد.


Y tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Pérgamo, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri yin ucˈuayon ri espada chˈut rutzaˈn ri can pa caˈiˈ cˈo wi rey, nbij cˈa: 	 «و به فرشته کلیسای در پرغامس بنویس این را می‌گوید او که شمشیر دودمه تیز را دارد.


Ri María y ri José ri ye ruteˈ rutataˈ ri Jesús, can ronojel cˈa junaˈ yebe pa tinamit Jerusalem, tek napon ri kˈij riche (rixin) ri nimakˈij pascua. 	 و والدین او هر ساله بجهت عید فصح، به اورشلیم می‌رفتند.


Y quecˈariˈ nicˈatzin wi ri yaˈ chake riyoj wacami. Tek yojban bautizar yojcolotej ruma ri rucˈastajbel ri Jesucristo. Pero tek yojban bautizar, ma riche (rixin) ta chi nuchˈej el ri tzˈil riche (rixin) ri kachˈacul, ma que ta riˈ, xa riche (rixin) chi nucˈut cˈa chi riyoj nikajoˈ nikaben ri utz, nikajoˈ chi chˈajchˈoj ri kánima chuwech ri Dios. 	 که نمونه آن یعنی تعمید اکنون ما را نجات می‌بخشد (نه دور کردن کثافت جسم بلکه امتحان ضمیر صالح به سوی خدا) بواسطه برخاستن عیسی مسیح،که به آسمان رفت و بدست راست خدا است وفرشتگان و قدرتها و قوات مطیع او شده‌اند.


Y yecˈa ri cablajuj achiˈaˈ riˈ ri xerutek el ri Jesús. Xerupixabalaˈ cˈa el. Xubilaˈ chique: Nichop cˈa bey, xa yacˈa ri ma quixapon ta quiqˈui ri winek ri xa ma ye israelitas ta. Chukaˈ ma quixapon ta ri pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Samaria. 	 این دوازده را عیسی فرستاده، بدیشان وصیت کرده، گفت: «از راه امت‌ها مروید و دربلدی از سامریان داخل مشوید،


Ruma can nbij wi cˈa chiwe, chi can cˈa ya tek cˈo chic na ri rajawaren ri Dios, can yacˈariˈ tek xtinkum chic jun bey ri ruyaˈal uva, xchaˈ. 	 زیرا به شما می‌گویم که تا ملکوت خدا نیاید، از میوه مودیگر نخواهم نوشید.»


¿Achique ta cˈa jun ri man ta xtuxibij riˈ chawech? ¿Y achique ta cˈa jun ri man ta xtuyaˈ akˈij, riyit Ajaf? Ruma xaxu (xaxe) wi cˈa riyit ri can yit lokˈolaj wi. Y rumariˈ ronojel ri ruwachˈulef xquepe chuyaˈic akˈij, ruma xkˈalajin yan chi can choj wi ri kˈatoj tzij xaben. Queriˈ niquibij ri bix riˈ. 	 کیست که از تو نترسد، خداوندا و کیست که نام تو را تمجید ننماید؟ زیرا که تو تنها قدوس هستی و جمیع امت‌ها آمده، در حضور توپرستش خواهند کرد، زیرا که احکام تو ظاهرگردیده است.


Can jabel cˈa ruwaquikˈij ri niquichˈajchˈojsaj ri quicˈaslen; ruma can yeriˈ ri niyatej chique chi niquitij ruwech ri cheˈ ri niyaˈo cˈaslen, y yecowin chukaˈ yeˈoc ri pa tak puertas riche (rixin) ri cˈacˈacˈ tinamit. 	 خوشابحال آنانی که رختهای خود رامی شویند تا بر درخت حیات اقتدار یابند و به دروازه های شهر درآیند،


Ruma xa can ma yix ta chic riyix ri xquixchˈo, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj ri xtiyaˈo ri chˈabel chiwe ri xtibij. 	 زیرا گوینده شما نیستید بلکه روح پدر شما، در شما گوینده است.


Yacˈa ri Jesús xa xubij chique: Ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) re ruwachˈulef, ruma can cˈo quikˈatbel tzij pa quiwiˈ ri winek, rumariˈ can niquinaˈ chi can yecˈa riyeˈ ri ye cˈajaf ri winek, y nicajoˈ chi nibix chique chi ye aj banoy tak utzil. 	 آنگاه به ایشان گفت: «سلاطین امت‌ها بر ایشان سروری می‌کنند وحکام خود را ولی‌نعمت می‌خوانند.


Riyaˈ xutzˈet cˈa chi ri caj jakatajnek, y chilaˈ cˈa nika wi pe jun nimalaj achiˈel tziek, y ye ximon ri cajiˈ rutzaˈn. Y ri achiˈel tziek nika cˈa pe chuwech re ruwachˈulef. 	 پس آسمان را گشاده دید و ظرفی را چون چادری بزرگ به چهار گوشه بسته، به سوی زمین آویخته بر او نازل می‌شود،


Xaxu (xaxe wi) jun Dios cˈo. Y ya Riyaˈ ri Tataˈaj kiche (kixin) konojel. Riyaˈ can cˈo pa kawiˈ konojel, y nisamej pa tak kacˈaslen chikonojel, y can cˈo chukaˈ pa tak kánima. 	 یک خدا و پدر همه که فوق همه و در میان همه و در همه شما است.


Can tichˈoboˈ cˈa chi utz ri nimalaj ajowabel ri cˈo riqˈui ri Dios Tataˈixel, ruma sibilaj yojrajoˈ, y rumariˈ tek kabiniˈan chi yoj ralcˈual ri Dios. Rumacˈariˈ ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, ma quetaman ta kawech chi yoj ralcˈual chic ri Dios, ruma riyeˈ ma quetaman ta ruwech ri Dios. 	 ملاحظه کنید چه نوع محبت پدر به ما داده است تا فرزندان خدا خوانده شویم؛ وچنین هستیم و از این جهت دنیا ما را نمی شناسدزیرا که او را نشناخت.


Riyin ri Pablo, yin ruˈapóstol ri Jesucristo ruma queriˈ ri xrajoˈ ri Dios riche (rixin) chi ntzijoj ri nutzuj (nusuj) chique ri winek. Y riˈ ya ri cˈaslen ri nuyaˈ chique ri winek ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 پولس به اراده خدا رسول مسیح عیسی، برحسب وعده حیاتی که در مسیح عیسی است،


Ri pobres xa can yecˈo wi iwuqˈui, y xabachique kˈij niwajoˈ yeˈitoˈ, can tibanaˈ cˈa utzil chique. Yacˈa riyin ma ronojel ta tiempo xquicˈojeˈ iwuqˈui. 	 زیرا که فقرا را همیشه با خود دارید وهرگاه بخواهید می‌توانید با ایشان احسان کنید، لیکن مرا با خود دائم ندارید.


Y ri winek ri ma xebano ta ri utzil riˈ, can xquebe wi cˈa pa tijoj pokonal riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri chojmilaj tak winek xtiquil cˈa jun cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Quecˈariˈ ri chˈabel ri xubij ri Jesús. 	 و ایشان درعذاب جاودانی خواهند رفت، اما عادلان درحیات جاودانی.»


Y chukaˈ ri rajawaren ri caj, can junan cˈa riqˈui jun lokˈonel y cˈayinel quiche (quixin) tak abej ri nibix perlas chique. 	 «باز ملکوت آسمان تاجری را ماند که جویای مرواریدهای خوب باشد،


Yacˈariˈ tek ri aj kˈatbel tzij xrelesaj cˈa el ri Barrabás, yacˈa ri Jesús xa xutek ruchˈayic, y cˈacˈariˈ xujech el riche (rixin) chi ticamisex chuwech cruz. 	 آنگاه برابا رابرای ایشان آزاد کرد و عیسی را تازیانه زده، سپرد تا او را مصلوب کنند.


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, y quinojel cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, niquicanolaˈ cˈa achique chi mac niquil chrij ri Jesús, riche (rixin) chi queriˈ can niquitek wi pa camic, pero xa majun mac ri xquil ta chrij. 	 و روسای کهنه و جمیع اهل شورا در جستجوی شهادت برعیسی بودند تا او را بکشند و هیچ نیافتند،


Y ruma yix ralcˈual chic ri Dios, can rucˈamon cˈa chi tinimaj rutzij. Man cˈa tiben ta chic achiˈel ri xirayij riyix tek cˈa ma jajun iwetaman ta chrij ri Jesucristo. 	 و چون ابنای اطاعت هستید، مشابه مشوید بدان شهواتی که در ایام جهالت می‌داشتید.


Riyaˈ xbiyin chic cˈa apo jubaˈ y cˈacˈariˈ xxuqueˈ ka y xukasaj ka riˈ cˈa pan ulef y xuben cˈa orar. Y xucˈutuj cˈa chare ri Dios chi xa ta cˈo modo, choj ta nikˈax el ri hora riˈ, chi man ta nukˈaxaj ri tijoj pokonal. 	 و قدری پیشتر رفته، به روی بر زمین افتاد ودعا کرد تا اگر ممکن باشد آن ساعت از او بگذرد.


Y ruma chi ri Dios can xtikˈalajin ri rukˈij rucˈojlen wuma riyin; rumariˈ Riyaˈ can xtuben cˈa chi nikˈalajin ri nukˈij nucˈojlen riyin. Y riˈ man cˈa ajan (jampeˈ) ta na, xa can ya cˈa re kˈij reˈ. 	 و اگر خدا در او جلال یافت، هرآینه خدا او را در خود جلال خواهد داد و به زودی اورا جلال خواهد داد.


Ri chˈumil cˈa riˈ cˈayilaj kˈayis rubiˈ, y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chique ri yaˈ qˈuey qˈuey xuben chique. Y rumariˈ ye qˈuiy cˈa winek ri xecom. 	 و اسم آن ستاره را افسنتین می‌خوانند؛ و ثلث آبها به افسنتین مبدل گشت و مردمان بسیار ازآبهایی که تلخ شده بود مردند.


Ruma majun nuben wi banon ri circuncisión chake, o ma banon ta. Ri rajawaxic ya ri can nikanimaj ri rubin ca ri Dios. 	 ختنه چیزی نیست و نامختونی هیچ، بلکه نگاه داشتن امرهای خدا.


Y ma xu (xe) ta wi cˈa yojquicot ruma koyoben ri kˈij tek xkojbecˈojeˈ riqˈui ri Dios, xa can yojquicot chukaˈ tek nikakˈaxaj tijoj pokonal, ruma ketaman chi ri tijoj pokonal nuben chake chi más niketamaj yojcochˈon. 	 ونه این تنها بلکه در مصیبتها هم فخر می‌کنیم، چونکه می‌دانیم که مصیبت صبر را پیدا می‌کند،


Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xoc el pa jucuˈ quiqˈui ri rudiscípulos y xebe cˈa pa jun lugar Dalmanuta rubiˈ. 	 و بی‌درنگ با شاگردان به کشتی سوار شده، به نواحی دلمانوته آمد.


Y ri Jesús can xbe wi cˈa. Y can sibilaj ye qˈuiy cˈa winek ri xetzekeˈ el chrij. Y rumariˈ niquipitzˈilaˈ cˈa quiˈ chrij, ye benak. 	 پس با او روانه شده، خلق بسیاری نیز از پی او افتاده، بر وی ازدحام می‌نمودند.


Quinojel ri ye alaxnek chic riqˈui ri Dios, quiyaˈon chic ca rubanic ri mac, ruma ri Dios xuyaˈ jun cˈaslen chare ri can achiˈel ri rucˈaslen Riyaˈ y xujel ri runaˈoj. Y ruma chi ri cˈaslen ri cˈo riqˈui ri winek riˈ can riqˈui ri Dios petenak wi, nuben cˈa chare chi ma nimacun ta chic. 	 هر‌که از خدا مولود شده است، گناه نمی کند زیرا تخم او در وی می‌ماند و اونمی تواند گناهکار بوده باشد زیرا که از خدا تولدیافته است.


Y ruma xquinabej chi ri Pablo jun achi romano, ri achiˈaˈ ri yecˈo chic apo riche (rixin) chi niquichˈey, xejel el chiquij. Y ri achi achiˈel jun coronel ruxibin chukaˈ riˈ, ruma xuxim ri Pablo. 	 در ساعت آنانی که قصد تفتیش او داشتند، دست از او برداشتند ومین باشی ترسان گشت چون فهمید که رومی است از آن سبب که او را بسته بود.بامدادان چون خواست درست بفهمد که یهودیان به چه علت مدعی او می‌باشند، او را از زندان بیرون آورده، فرمود تا روسای کهنه و تمامی اهل شوراحاضر شوند و پولس را پایین آورده، در میان ایشان برپا داشت.


Yacˈa ri chicojol riyix jun wi chic. Ruma ri nrajoˈ chi nicˈojeˈ rukˈij chicojol, xa tuchˈutinirisaj riˈ, y querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 لیکن در میان شما چنین نخواهد بود، بلکه هر‌که خواهد در میان شما بزرگ شود، خادم شما باشد.


Y riyeˈ xquibij chare: Yecˈo ri yebin chi yit cˈa riyit ri Juan ri Bautista. Yecˈo nicˈaj chic niquibij chi yit cˈa riyit ri Elías. Y yecˈo cˈa chukaˈ ri yebin chi riyit jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, y wacami xacˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, xechaˈ chare ri Jesús. 	 در جواب گفتند: «یحیی تعمید‌دهنده و بعضی الیاس ودیگران می‌گویند که یکی از انبیای پیشین برخاسته است.»


Jun winek ri can nrajoˈ ntoc wuche (wixin) riyin, nicˈatzin chi ma tupokonaj ta nukˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin, achiˈel jun ri can benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex. Yacˈa ri winek ri xa nupokonaj nukˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin y ma nrajoˈ ta yirutzekelbej, ma rucˈamon ta chi ntoc wuche (wixin) riyin. 	 و هر‌که صلیب خود را برنداشته، از عقب من نیاید، لایق من نباشد.


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek ma yixtaneˈ ta ka chi tzij chrij re ixok reˈ? Xa tiyaˈ ca, ma tinek ta. Ruma riyaˈ jun utzilaj samaj cˈa ri xuben wuqˈui. 	 اماعیسی گفت: «او را واگذارید! از برای چه او رازحمت می‌دهید؟ زیرا که با من کاری نیکو کرده است،


Riyoj nicˈatzin chi ma yojtaneˈ ta chi nikamatioxij chare ri Dios iwuma riyix kachˈalal ri sibilaj yixajowex ruma ri Ajaf, ruma tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, yariˈ tek xixruchaˈ yan ri Dios riche (rixin) chi yixcolotej chupan ri imac. Y xixcolotej ruma xicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri kas kitzij, y ruma chukaˈ chi ri Lokˈolaj Espíritu ntajin nuchˈajchˈojsaj ri icˈaslen. 	 اما‌ای برادران و‌ای عزیزان خداوند، می‌باید ما همیشه برای شما خدا را شکر نماییم که از ابتدا خدا شما را برگزید برای نجات به تقدیس روح و ایمان به راستی.


Y ri Jesús xubij chare: Xecˈojeˈ cˈa ye caˈiˈ achiˈaˈ ri cˈo quicˈas riqˈui jun achi ri niyaˈo puek pa kajic. Jun chique ri achiˈaˈ riˈ, wuˈoˈ ciento puek ri nibix denario chare ri rucˈas, y ri jun chic, cincuenta ri rucˈas. 	 گفت: «طلبکاری را دو بدهکار بودکه از یکی پانصد و از دیگری پنجاه دینار طلب داشتی.


Y tek ri Jesús xracˈaxaj ri tzij ri xquibij ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos, Riyaˈ xubij cˈa chique: Jun ajkˈomanel ma ye ta ri ye utz ri yerakˈomaj. Riyaˈ yerakˈomaj ri yawaˈiˈ. Riyin ma xipe ta chiquicanoxic winek ri choj quicˈaslen. Riyin xipe chiquicanoxic ri aj maquiˈ, ri rajawaxic chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 عیسی چون این را شنید، بدیشان گفت: «تندرستان احتیاج به طبیب ندارند بلکه مریضان. و من نیامدم تا عادلان را بلکه تا گناهکاران را به توبه دعوت کنم.»


Ruma riyix xa can sibilaj yeka chiwech yeˈicˈul jabel ri xa majun oc quinaˈoj, y riyix nibij chi can cˈo inaˈoj. 	 زیرا چونکه خود فهیم هستید، بی‌فهمان را به خوشی متحمل می‌باشید.


Y rumariˈ ri Dios xuben chare chi can cˈo rukˈij rucˈojlen ri chilaˈ chicaj y xoc nimalaj Ajaf pa ruwiˈ ronojel. Y chukaˈ xuyaˈ jun rubiˈ ri más nim rukˈij que chiquiwech quinojel biˈaj. 	 از این جهت خدا نیز او را بغایت سرافراز نمود و نامی را که فوق از جمیع نامها است، بدو بخشید.


Y ri ye oxiˈ discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi nabey cˈo chi nipe ri Elías, y cˈacˈariˈ nipe ri Cristo? xechaˈ chare. 	 پس از او استفسار کرده، گفتند: «چرا کاتبان می‌گویند که الیاس باید اول بیاید؟»


Ruma ri Cˈajolaxel ri xutek pe ri Dios chuwech re ruwachˈulef, can ya wi ri ruchˈabel ri Dios ri nutzijoj. Y ri Dios can ruyaˈon cˈa pe ri Lokˈolaj Espíritu chare. Y ri Lokˈolaj Espíritu ri nuyaˈ pe chare Riyaˈ, can ma pajtal ta. 	 زیرا آن کسی را که خدا فرستاد، به کلام خدا تکلم می‌نماید، چونکه خدا روح را به میزان عطا نمی کند.


Y ri Ananías, ri achi ri xcˈayin ri ulef, can xaxu (xaxe wi) cˈa xracˈaxaj ri chˈabel ri xerubij ri Pedro, xcom ka. Y quinojel cˈa ri xeˈacˈaxan ri xbanatej, xpe cˈa jun nimalaj xibinriˈil chique. 	 حنانیا چون این سخنان راشنید افتاده، جان بداد و خوفی شدید بر همه شنوندگان این چیزها مستولی گشت.


Y ruma ri Herodes xutzˈet chi ri xuben chare ri Jacobo xa can xka cˈa chiquiwech ri israelitas ri ma quiniman ta ri Jesucristo, riyaˈ xutek cˈa chukaˈ ruchapic ri Pedro. Reˈ xbanatej chupan ri nimakˈij pascua, tek nitij cˈa chukaˈ caxlan wey ri xa majun chˈom (levadura) riqˈui. 	 و چون دید که یهود را پسند افتاد، بر آن افزوده، پطرس رانیز گرفتار کرد و ایام فطیر بود.


Cˈacˈariˈ xquicˈul ka ruwech, y rumariˈ ri Saulo xcˈojeˈ ka chiriˈ pa Jerusalem, y xabacuchi (xabachique) cˈa yebe wi ri apóstoles, can benak chukaˈ ri Saulo quiqˈui. 	 و در اورشلیم با ایشان آمد و رفت می‌کرد و به نام خداوند عیسی به دلیری موعظه می‌نمود.


Ri xqueˈetzelan cˈa riche (rixin) jun winek ri nucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui riyin, can yecˈa ri ye aj pa rachoch. 	 و دشمنان شخص، اهل خانه او خواهندبود.


Y hasta ri yawaˈiˈ yeyalox pe ri pa tak bey y pa tak chˈat y pa tak warabel, riche (rixin) chi queriˈ tek ri Pedro nikˈax el, ri rumujal nikˈax ta cˈa pa quiwiˈ jun caˈiˈ chique ri yawaˈiˈ riˈ riche (rixin) chi yecˈachoj ca. 	 بقسمی که مریضان رادر کوچه‌ها بیرون آوردند و بر بسترها و تختهاخوابانیدند تا وقتی که پطرس آید، اقلا سایه او بربعضی از ایشان بیفتد.


Can tiwacˈaxaj cˈa ri xtinbij chiwe, chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can xquicamisex na wi, achiˈel ri tzˈibatal ca. Pero juyiˈ cˈa ruwech ri xquijacho el riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Ri achi ri xquijacho el, utz ta chi man ta xalex, xchaˈ ri Jesús. 	 به درستی که پسر انسان بطوری که درباره او مکتوب است، رحلت می‌کند. لیکن وای بر آن کسی‌که پسر انسان به واسطه او تسلیم شود. او رابهتر می‌بود که تولد نیافتی.»


Y wi cˈo ta jun chiwe riyix ri cˈo jun rumozo ri rutakon el pa juyuˈ riche (rixin) chi nisamej riqˈui ri arado o niyukˈun carneˈl, ¿la can xu (xe wi) cami tek nitzolin pe, can ya cami riˈ xtubij chare: Catoc pa jay, catzˈuyeˈ pa mesa y cawaˈ? Mani. 	 «اما کیست از شماکه غلامش به شخم کردن یا شبانی مشغول شود و وقتی که از صحرا آید به وی گوید، بزودی بیا و بنشین.


Rumariˈ, ri Katataˈ Dios can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 که او را تا ابدالاباد جلال باد. آمین.


Y ma xu (xe) ta cˈa tiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, xa can tibanaˈ chukaˈ ri nubij. Ruma wi xa can xu (xe wi) niwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios y ma niben ta ri nubij, xa iyon riyix nikˈol ka iwiˈ. 	 لکن کنندگان کلام باشید نه فقط شنوندگان که خود را فریب می‌دهند.


Y nicˈatzin chi quequitoˈ ri ye cachˈalal, yacˈa ri más nicˈatzin chi yequilij ka, ye ri yecˈo pa cachoch. Ruma wi cˈo jun ri xa ma nuben ta queriˈ, nikˈalajin chi achiˈel xa ma runiman ta ri Dios y xa más itzel ri rucˈaslen que chiquiwech ri winek ri ma quiniman ta ri Jesucristo. 	 ولی اگر کسی برای خویشان و علی الخصوص اهل خانه خود تدبیرنکند، منکر ایمان و پست‌تر از بی‌ایمان است.


Riyin y ri Nataˈ, xa yoj jun, xchaˈ ri Jesús. 	 من و پدر یک هستیم.»


Y ri circuncisión ri xban chare, retal chi xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac ruma xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Pero riyaˈ xtzˈetetej yan ruma ri Dios chi majun rumac tek cˈa ma jane banon ta ri circuncisión chare, y rumariˈ nibix chi riyaˈ quitataˈ quinojel ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios y yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac, astapeˈ ma banon ta ri circuncisión chique. 	 و علامت ختنه را یافت تا مهر باشد بر آن عدالت ایمانی که در نامختونی داشت، تا او همه نامختونان را که ایمان آورند پدر باشد تا عدالت برای ایشان هم محسوب شود؛


Rumariˈ riyoj ma yojkˈitej ta chubanic ri rusamaj ri Dios, ruma re samaj reˈ ya Riyaˈ ri xyaˈo chake. Y xaxu (xaxe) wi cˈa ruma ri rutzil Riyaˈ tek yoj rucusan chupan re samaj reˈ. 	 بنابراین چون این خدمت را داریم، چنانکه رحمت یافته‌ایم، خسته خاطر نمی شویم.


Y ri itzel cumatz riˈ xel cˈa achiˈel jun raken yaˈ pa ruchiˈ y xuchubaj chrij ri ixok, riche (rixin) chi nukirirej el. 	 و مار از دهان خود در عقب زن، آبی چون رودی ریخت تا سیل او را فرو‌گیرد.


Y ri jay ri quimolon wi quiˈ, ye tzˈuyul chukaˈ apo caˈiˈ oxiˈ aj tzˈibaˈ. Riyeˈ niquichˈob cˈa pa tak cánima: 	 لیکن بعضی از کاتبان که در آنجا نشسته بودند، در دل خود تفکر نمودند


Ruma tek rubanon ca, ri icˈaslen cˈo pa kˈekuˈm. Yacˈa re wacami yixcˈo chic pa sakil ruma ri Ajaf. Rumariˈ ticˈuaj cˈa ri cˈaslen riche (rixin) sakil. 	 زیرا که پیشتر ظلمت بودید، لیکن الحال درخداوند نور می‌باشید. پس چون فرزندان نوررفتار کنید.


Ruma wi riyix xa nitzujuj (nisujuj) iwiˈ chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, nikˈalajin chi xa ma utz ta ri yixtajin chubanic. ¿La ma utz ta cami chi riyix nicochˈ tek cˈo jun pokon niban chiwe? ¿La ma utz ta cami chi riyix nicuy tek cˈo ri nelekˈex ca chiwe, que chuwech nichop oyowal chrij? 	 بلکه الان شما را بالکلیه قصوری است که بایکدیگر مرافعه دارید. چرا بیشتر مظلوم نمی شوید و چرا بیشتر مغبون نمی شوید؟


Wachˈalal, nbij cˈa chiwe chi quixcochˈon, y ma tiyaˈ ta ca ri cochˈonic riˈ, cˈa ya tek xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf. Achiˈel nuben ri jun aj ticonel pa juyuˈ, nicochˈon y nroyobej ri nabey y ruqˈuisbel tak job, cˈacˈariˈ nuben cosechar ri lokˈolaj ticoˈn. 	 پس‌ای برادران، تا هنگام آمدن خداوند صبرکنید. اینک دهقان انتظار می‌کشد برای محصول گرانبهای زمین و برایش صبر می‌کند تا باران اولین و آخرین را بیابد.


Y ruma cˈa chi ri cˈajol ri nicˈuleˈ xyaloj y ma noka ta chanin, ri lajuj kˈopojiˈ ri ye oyobeyon riche (rixin), xa xquichop cˈa xeyuxcuˈr y xewer ka. 	 و چون آمدن دامادبطول انجامید، همه پینکی زده، خفتند.


Y can tibanaˈ chukaˈ orar pa nuwiˈ riyin, riche (rixin) chi ri Dios xtuyaˈ chˈabel pa nuchiˈ y man ta nxibij wiˈ riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chˈabel ri ma kˈalajsan ta pe ojer ca, yacˈa re wacami can kˈalajsan chic chkawech ruma ri Dios. 	 و برای من نیز تا کلام به من عطا شود تا باگشادگی زبان سر انجیل را به دلیری اعلام نمایم،


Y ri winek xequikˈil cˈa ri moyiˈ riˈ chi ma tiquirek ta chic quichiˈ. Yacˈa riyeˈ xa más niquirek quichiˈ y xquibij: Riyit Ajaf, ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj cˈa kawech ruma re kabanon, xechaˈ. 	 و هر‌چند خلق ایشان را نهیب می‌دادند که خاموش شوند، بیشتر فریادکنان می‌گفتند: «خداوندا، پسر داودا، بر ما ترحم فرما!»


Can yacˈariˈ tek quinojel xecˈutun apo chare ri Jesús: ¿La can yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios? xechaˈ. Jaˈ (je), queriˈ, can achiˈel ri nibij riyix, xchaˈ ri Jesús chique. 	 همه گفتند: «پس تو پسر خداهستی؟» او به ایشان گفت: «شما می‌گویید که من هستم.»گفتند: «دیگر ما را چه حاجت به شهادت است، زیرا خود از زبانش شنیدیم.»


Ri Natanael yacˈariˈ tek xubij: Tijonel, can yit wi riyit ri Rucˈajol ri Dios. Y can yit wi riyit ri Rey riche (rixin) re tinamit Israel, xchaˈ chare. 	 نتنائیل درجواب او گفت: «ای استاد تو پسر خدایی! توپادشاه اسرائیل هستی!»


Y oxmul cˈa ri xbitej queriˈ, y cˈacˈariˈ ri jun nimalaj achiˈel tziek riˈ xtzolin chic cˈa el chicaj. 	 این سه کرت واقع شد که همه باز به سوی آسمان بالا برده شد.


Y cˈo cˈa jun ri xcˈutun chare ri Jesús, y xubij chare: Ajaf, ¿ye qˈuiy cami ri xquecolotej? Yacˈa ri Jesús xa chique cˈa quinojel xchˈo wi, y xubij: 	 که شخصی به وی گفت: «ای خداوند آیا کم هستند که نجات یابند؟» او به ایشان گفت:


Y tek ri cˈajol xapon apo riqˈui ri Jesús, ri itzel espíritu riqˈui ruchukˈaˈ xuyicaj y xuchˈakij pan ulef. Ri Jesús xchapon cˈa chare ri itzel espíritu, riche (rixin) chi tel el riqˈui ri cˈajol riˈ. Y ri Jesús can xucˈachojsaj wi cˈa el y xujech el chare ri rutataˈ. 	 و چون او می‌آمددیو او را دریده مصروع نمود. اما عیسی آن روح خبیث را نهیب داده طفل را شفا بخشید وبه پدرش سپرد.


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Y queriˈ nikatzˈet chi napon na wi ri kˈij tek chikajujunal xtibekajachaˈ na cuenta chuwech ri Dios. 	 پس هریکی از ما حساب خود را به خدا خواهد داد.


Yacˈariˈ tek ri rey xchˈo chic quiqˈui ri rumozos y xubij cˈa chique: Can kitzij wi chi ronojel cˈo chic riche (rixin) chi nibanatej ri cˈulanen, xa yacˈa ri xensiqˈuij (xenwoyoj) ma xcajoˈ ta xepe, y riqˈui riˈ xkˈalajin chi ma rucˈamon ta (takal ta chiquij) chi yepe. 	 آنگاه غلامان خود را فرمود: "عروسی حاضر است؛ لیکن دعوت‌شدگان لیاقت نداشتند.


Y tek ri Pablo xrajoˈ xchˈo apo, xa ya cˈa ri Galión ri xchˈo pe nabey, y xubij cˈa chique ri israelitas riˈ: Ma tibij ta chic pe chuwe. Ruma xa ta camic o jun ta chic ruwech mac rubanon ca re jun achi reˈ, riyin can rucˈamon chi yixinwacˈaxaj. Pero xa ma que ta riˈ. 	 چون پولس خواست حرف زند، غالیون گفت: «ای یهودیان اگر ظلمی یا فسقی فاحش می‌بود، هر آینه شرط عقل می‌بود که متحمل شما بشوم.


Ruma ri ti jubaˈ tijoj pokonal ri nikakˈaxaj xa can ma niyaloj ta cˈa chukaˈ, xa kˈaxel, y siempre más jabel cˈa nuben chake. Ruma can nuben cˈa chake chi nicˈojeˈ kakˈij kacˈojlen. Y ri kakˈij kacˈojlen ri xticˈojeˈ xa can más wi nim y riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 زیرا که این زحمت سبک ما که برای لحظه‌ای است، بار جاودانی جلال را برای ما زیاده و زیاده پیدا می‌کند.در حالی که ما نظر نمی کنیم به چیزهای دیدنی، بلکه به چیزهای نادیدنی، زیرا که آنچه دیدنی است، زمانی است و نادیدنی جاودانی.


Ruma can yecˈo cˈa ri xquebecˈulun pe y xtiquibilaˈ cˈa chi ye riyeˈ ri Cristo. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel. Y yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek xquebecˈulun pe ri xquebin chi ye profetas ri xtiquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel chukaˈ. Y xquequibanalaˈ cˈa nimaˈk tak milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ruma nicajoˈ chi yenimex, y yecˈo ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. Y wi ta xa can yecowin, riyeˈ yequikˈol ta chukaˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios. 	 زیرا که مسیحیان کاذب و انبیا کذبه ظاهر شده، علامات ومعجزات عظیمه چنان خواهند نمود که اگرممکن بودی برگزیدگان را نیز گمراه کردندی.


Rumacˈariˈ, can tichˈutinirisaj iwiˈ xerukˈaˈ xeraken ri Dios, ruma Riyaˈ can cˈo wi ruchukˈaˈ. Tichˈutinirisaj cˈa iwiˈ chuwech, riche (rixin) chi queriˈ tek xtapon ri kˈij Riyaˈ xtunimirisaj ikˈij. 	 پس زبردست زورآور خدا فروتنی نمایید تا شما را در وقت معین سرافراز نماید.


Yacˈa tek xeˈapon riqˈui ri Jesús, ma xquikˈip (xquikˈapuj) ta chic ri raken, ruma xquitzˈet chi xa caminek chic. 	 اما چون نزد عیسی آمدند و دیدند که پیش ازآن مرده است، ساقهای او را نشکستند.


Pero rajawaxic chi nnataj el chiwe riche (rixin) chi ma nimestaj ta, y rumariˈ ma xinpokonaj ta xintzˈibaj chic el chupan re wuj reˈ. Xintzˈibaj el chiwe, ruma ri rutzil ri Dios ri ruyaˈon chuwe, 	 لیکن‌ای برادران بسیار جسارت ورزیده، من خود نیز به شما جزئی نوشتم تا شما را یادآوری نمایم به‌سبب آن فیضی که خدا به من بخشیده است،


Y riyeˈ xquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Y achique cˈa xtelesan el ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul chkawech? xechaˈ. 	 و با یکدیگر می‌گفتند: «کیست که سنگ را برای ما از سر قبر بغلطاند؟»


Y wi nikabij chi junan chic kawech riqˈui ri Dios, y xa kacˈuan jun cˈaslen riche (rixin) ri kˈekuˈm, ma kitzij ta cˈa ri nikabij chi junan kawech riqˈui ri Dios, y xa ma nikaben ta ri kitzij. 	 اگر گوییم که با وی شراکت داریم، در حالیکه در ظلمت سلوک می‌نماییم، دروغ می‌گوییم و براستی عمل نمی کنیم.


Y pa ruwiˈ cˈa ri cruz cˈo cˈa jun tzij tzˈiban chuwech jun tzˈalan. Ri tzij cˈa riˈ tzˈibatal el pan oxiˈ chˈabel. Tzˈiban pa quichˈabel ri aj Grecia, pa quichˈabel ri aj Roma y pa quichˈabel ri israelitas. Y ri tzij riˈ nubij cˈa: YAREˈ RI QUI‑REY RI ISRAELITAS. 	 و بر سراو تقصیرنامه‌ای نوشتند به خط یونانی و رومی وعبرانی که «این است پادشاه یهود.»


Y ri ángel xubij chare ri María: Ya ri Lokˈolaj Espíritu riqˈui ri ruchukˈaˈ ri nimalaj Dios, ri xtika pe pan awiˈ. Rumacˈariˈ, ri lokˈolaj acˈal ri xtalex awuqˈui, can xtubiniˈaj na wi Rucˈajol ri Dios. 	 فرشته درجواب وی گفت: «روح‌القدس بر تو خواهد آمد وقوت حضرت اعلی بر تو سایه خواهد افکند، از آنجهت آن مولود مقدس، پسر خدا خوانده خواهد شد.


Y ri achiˈaˈ ri ye chajiyon cˈa riche (rixin) ri Jesús, yetzeˈen cˈa chrij y niquichˈey cˈa. 	 و کسانی که عیسی را گرفته بودند، او راتازیانه زده استهزا نمودند.


Ajaf, wacami cˈa ri yin asamajel xa can utz chic chi yinawelesaj el, can riqˈui cˈa uxlanibel cˈuˈx yibe, ruma can achiˈel ri abin chuwe, can queriˈ xbanatej. 	 «الحال‌ای خداوند بنده خود را رخصت می‌دهی، به سلامتی برحسب کلام خود.


Ri Cristo xbeˈoc cˈa chupan ri nimalaj Lokˈolaj lugar chilaˈ chicaj. Y Riyaˈ ma xutzuj (xusuj) ta quiquiqˈuel qˈuisicˈ (cabras), ni xa ta quiquiqˈuel ri alaj tak wáquix chuwech ri Dios. Ri Cristo can ya wi ri ruquiqˈuel Riyaˈ ri xutzuj (xusuj) chuwech ri Dios y xa jun bey xuben queriˈ riche (rixin) chi xcuyutej ri kamac y riqˈui riˈ xuyaˈ ri colotajic chake riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 و نه به خون بزها و گوساله‌ها، بلکه به خون خود، یک مرتبه فقط به مکان اقدس داخل شد و فدیه ابدی را یافت.


Y xu (xe wi) xubij ri chˈabel riˈ, can yacˈariˈ tek xepe cˈa coklajay, coyopaˈ y nicˈaj chic chˈabel. Y xuben cˈa jun nimalaj silonel ri majun bey banatajnek ta janipeˈ ri yecˈo wi pe winek chuwech ri ruwachˈulef. 	 و برقها و صداها ورعدها حادث گردید و زلزله‌ای عظیم شد آن چنانکه از حین آفرینش انسان بر زمین زلزله‌ای به این شدت و عظمت نشده بود.


Xquixyaˈox (xquixyaˈ) cˈa pa tak tijoj pokonal, y xquixcamisex. Xa can xquixetzelex wi cˈa cuma quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, ruma riyix can icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 آنگاه شما را به مصیبت سپرده، خواهند کشت و جمیع امت‌ها بجهت اسم من از شما نفرت کنند.


Yacˈa ri Abraham xubij chare: Nucˈajol, toka cˈa chacˈuˈx, chi tek xacˈaseˈ chuwech ri ruwachˈulef, sibilaj jabel xakˈaxaj ri acˈaslen, y re Lázaro sibilaj tijoj pokonal xukˈaxaj. Pero riyaˈ sibilaj jabel ri rucˈaslen ri xorilaˈ waweˈ, y riyit xa jun cˈaslen riche (rixin) tijoj pokonal ri xawil. 	 ابراهیم گفت‌ای فرزند به‌خاطر آور که تو در ایام زندگانی چیزهای نیکوی خود را یافتی و همچنین ایلعازرچیزهای بد را، لیکن او الحال در تسلی است و تودر عذاب.


Ronojel cˈa reˈ xbanatej riche (rixin) chi jun cˈambel naˈoj chkawech, chi ma tikarayij ta riyoj achiˈel ri xquirayij riyeˈ. Ruma riyeˈ xquirayij cosas ri ma ye utz ta. 	 و این امور نمونه‌ها برای ما شد تا ماخواهشمند بدی نباشیم، چنانکه ایشان بودند؛


Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Ri Abraham yariˈ ri katataˈ riyoj, xechaˈ. Y ri Jesús xubij chique: Xa ta yix ralcˈual ri Abraham, can ta ya ri utz ri xerubanalaˈ riyaˈ, can ta yariˈ ri yixtajin chubanic riyix. 	 در جواب او گفتند که «پدر ماابراهیم است.» عیسی بدیشان گفت: «اگر اولادابراهیم می‌بودید، اعمال ابراهیم را به‌جامی آوردید.


Ruma ma niquiyaˈ ta rukˈij rucˈojlen ri cˈaslic Dios ri ma nicom ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Xa ye ri yecom ri niquiyaˈ quikˈij. Ruma can ye quibanon quiwachbel winek, quiwachbel aj xicˈ tak chicop, quiwachbel cumatz y quiwachbel ri chicop cajquej caken; y xa yeriˈ ri niquiyaˈ quikˈij. 	 و جلال خدای غیرفانی را به شبیه صورت انسان فانی و طیور و بهایم وحشرات تبدیل نمودند.


Y riyeˈ can cˈa que na riˈ quibanon re wacami. Ruma tek nisiqˈuix ri wuj chiquiwech ri ye ruyaˈon ca ri Moisés chique, xa ma napon ta pa tak cánima, xa can achiˈel pisil rij ri cánima. 	 بلکه تا امروز وقتی که موسی را می‌خوانند، نقاب بر دل ایشان برقرارمی ماند.


Y ri María Magdalena y ri María ri quiteˈ ri José y ri Jacobo, xquitzuˈ cˈa jabel acuchi (achique) xmuk wi ca ri Jesús. 	 و مریم مجدلیه و مریم مادر یوشادیدند که کجا گذاشته شد.


Y tek xnicˈajer ri kˈij, yacˈariˈ tek xoc kˈekuˈm ronojel ri ruwachˈulef. Y ri kˈekuˈm riˈ xqˈuis cˈa el cˈa pa tak a las tres ri tikakˈij. 	 و از ساعت ششم تا ساعت نهم، تاریکی تمام زمین را فرو گرفت.


Queriˈ tibanaˈ riche (rixin) chi nicˈuaj jun utzilaj cˈaslen y man ta jun itzel nilitej chiwij. Can tikˈalajin cˈa chi yix ralcˈual ri Dios y chi man ta jun etzelal cˈo pa tak icˈaslen, astapeˈ yixcˈo chuwech re ruwachˈulef chiquicojol ri winek ri ma choj ta quicˈaslen; ri can ye sachnek riqˈui ri quinaˈoj. Yix cˈa riyix ri yixsakirisan quiche (quixin) ri winek riˈ, 	 تا بی‌عیب و ساده دل و فرزندان خدا بی‌ملامت باشید، در میان قومی کج رو و گردنکش که در آن میان چون نیرها درجهان می‌درخشید،


¿O la nuyaˈ ta cami jun itzel cumatz pa rukˈaˈ, tek ri acˈal xa jun car nrajoˈ? 	 یااگر ماهی خواهد ماری بدو بخشد؟


Ri Dios can sibilaj yerajoˈ ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, y rumariˈ xutek cˈa pe ri Rucˈajol waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Riyaˈ xaxu (xaxe wi) cˈa jun Rucˈajol cˈo, pero xutek pe riche (rixin) chi xabachique cˈa winek ri xtiniman riche (rixin), ma xtibe ta pa tijoj pokonal, xa can xticˈojeˈ cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 زیرا خدا جهان را اینقدر محبت نمود که پسر یگانه خود را داد تا هر‌که بر او ایمان آورد هلاک نگردد بلکه حیات جاودانی یابد.


Pero riyix jabel iwetaman chi ma que ta riˈ. ¿O la xixinkˈol cami riyin riqˈui jun chique ri kachˈalal ri xentek chilaˈ iwuqˈui? 	 آیا به یکی از آنانی که نزد شمافرستادم، نفع از شما بردم؟


Ruma chuwech ri Dios ri kitzij ye israelitas, ye ri winek ri cˈo jun cánima chˈajchˈoj. Achiˈel xa ta can banon ri circuncisión pa tak cánima. Ri circuncisión riˈ niban ruma ri Lokˈolaj Espíritu y ma ya ta ri circuncisión ri tzˈibatal chupan ri ley. Y can ye wi cˈa ri winek ri banon ri circuncisión ri pa tak cánima, yeriˈ ri yeka chuwech ri Dios y astapeˈ ma yeka ta chiquiwech ri winek. 	 بلکه یهود آن است که در باطن باشد و ختنه آنکه قلبی باشد، در روح نه در حرف که مدح آن نه از انسان بلکه از خداست.


Y ri Herodes xutek cˈa rucanoxic ri Pedro, yacˈa ri achiˈaˈ ri xebe chucanoxic, ma xbequilaˈ ta pe. Yacˈariˈ tek ri Herodes ri aj kˈatbel tzij, xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri yecˈo ca chi chajinel, y tek ye paˈel chic cˈa apo chuwech, xucˈutuj cˈa chique chi achique xuben ri Pedro. Y ruma ri majun etamayon ta, xubij chi quecamisex ri ye chajinel riˈ. Y ri Herodes xel cˈa el ri pa Judea, y xbecˈojeˈ pa Cesarea. 	 و هیرودیس چون او را طلبیده نیافت، کشیکچیان را بازخواست نموده، فرمود تا ایشان را به قتل رسانند؛ و خود از یهودیه به قیصریه کوچ کرده، در آنجا اقامت نمود.


y chukaˈ rubin ca chi nujoyowaj quiwech ri katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, y chukaˈ ma numestaj ta ri lokˈolaj trato ri xuben riqˈui ri Abraham. 	 تا رحمت را برپدران ما به‌جا آرد و عهد مقدس خود را تذکرفرماید.


Ruma jun winek ri cˈo pa rajawaren ri Dios, nikˈalajin ri ruchukˈaˈ ri Dios pa rucˈaslen, y ma xu (xe) ta wi nubij chi cˈo pa rajawaren ri Dios. 	 زیرا ملکوت خدا به زبان نیست بلکه در قوت است.چه خواهش دارید آیا با چوب نزد شما بیایم یا بامحبت و روح حلم؟


Y tipixabalaˈ iwiˈ riqˈui ri chˈabel ri nubij ri salmos, ri himnos y nicˈaj chic bix ri yeˈalex pa tak iwánima ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Can quixbixan cˈa riqˈui ronojel iwánima y tiyaˈ rukˈij ri Ajaf. 	 و بایکدیگر به مزامیر و تسبیحات و سرودهای روحانی گفتگو کنید و در دلهای خود به خداوندبسرایید و ترنم نمایید.


Ri Simón ri cˈo quiqˈui ri achiˈaˈ ri nibix cananista chique, y ri Judas Iscariote ri xjacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek. 	 شمعون قانوی و یهودای اسخریوطی که او را تسلیم نمود.


Pero ri jay ri xubij ri Jesús chique ri winek riˈ, ya ri ruchˈacul Riyaˈ mismo. 	 لیکن او درباره قدس جسد خود سخن می‌گفت.


Y kitzij cˈa re nbij chiwe, chi yecˈo nicˈaj chiwe riyix ri yecˈo waweˈ ri ma xquecom ta na, xquecom pero cˈa ya tek quitzˈeton chic na ca ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol petenak riqˈui rukˈij rucˈojlen, xchaˈ ri Jesús. 	 هرآینه به شما می‌گویم که بعضی در اینجاحاضرند که تا پسر انسان را نبینند که در ملکوت خود می‌آید، ذائقه موت را نخواهند چشید.»


Rumacˈariˈ wi xa jun runakˈ awech nibano chawe chi yamacun, tawelesaj y tarokij el, astapeˈ can ya ri runakˈ awech ri cˈo pan awajquikˈaˈ. Ruma xa más utz chi xaxu (xaxe wi) jun chique ri runakˈ awech nawelesaj el que chuwech chi can tzˈaket akˈaˈ awaken y xa pa kˈakˈ yatbecˈak wi ca. 	 پس اگر چشم راستت تو رابلغزاند، قلعش کن و از خود دور انداز زیرا تو رابهتر آن است که عضوی از اعضایت تباه گردد، ازآنکه تمام بدنت در جهنم افکنده شود.


Yacˈa ri Pedro can cˈa nutij na rukˈij chi nisiqˈuin (noyon) apo pa puerta. Yacˈa tek xquijek ri puerta, xquitzˈet cˈa chi can ya wi ri Pedro. Rumariˈ riyeˈ can xquimey, y xquichop xewolol chiquiwech. 	 اما پطرس پیوسته در را می‌کوبید. پس در را گشوده، او را دیدند و در حیرت افتادند.


Cˈo jantek ri winek ri ma ye israelitas ta can niquiben wi ri nubij ri ley, astapeˈ ma quicˈaxan ta achique ri nubij ri ley. Y queriˈ, can nikˈalajin cˈa chi ri pa tak cánima can cˈo ri nikˈalajsan chiquiwech achique ri utz y achique ri ma utz ta. Achiˈel xa ta can cˈo ri ley pa tak cánima. 	 زیرا هرگاه امت هایی که شریعت ندارند کارهای شریعت را به طبیعت به‌جا آرند، اینان هرچند شریعت ندارند، برای خود شریعت هستند،


Ri chicop ri xintzˈet, achiˈel cˈa nitzuˈun jun balam. Xa yacˈa ri raken ye achiˈel raken ri chicop ri nibix oso chare. Y ri pa ruchiˈ, achiˈel pa ruchiˈ coj. Xpe cˈa ri itzel dragón ri quek rij xuyaˈ cˈa ruchukˈaˈ y rukˈatbel tzij pa rukˈaˈ ri chicop riˈ. 	 و آن وحش را که دیدم، مانند پلنگ بود و پایهایش مثل پای خرس و دهانش مثل دهان شیر. و اژدها قوت خویش وتخت خود و قوت عظیمی به وی داد.


Y yecˈo ri yecˈo apo chiriˈ chunakajal ri Jesús, tek xquicˈaxaj ri xubij, xquibilaˈ cˈa: ¿Xiwacˈaxaj? Riyaˈ ya ri Elías ri nusiqˈuij (nroyoj), xechaˈ cˈa. 	 و بعضی از حاضرین چون شنیدند گفتند: «الیاس را می‌خواند.»


Ri nbij ka chuwij riyin can kitzij wi, y ri Nataˈ ri yin takayon pe, chukaˈ Riyaˈ can kitzij ri nubij chuwij, xchaˈ ri Jesús. 	 من بر خود شهادت می‌دهم و پدری که مرا فرستاد نیز برای من شهادت می‌دهد.»


Y yacˈariˈ tek riyin xinbij chare: ¿Yit achique cˈa riyit táta? xichaˈ chare. Y Riyaˈ xubij chuwe: Yin cˈa riyin ri Jesús ri achapon wokotaxic. 	 من گفتم: "خداوندا تو کیستی؟" گفت: "من عیسی هستم که تو بر من جفا می‌کنی.


Y riqˈui ri Jesús sibilaj ye qˈuiy winek ri xquimol apo quiˈ, y yecˈo chukaˈ apo ri yepe pa nicˈaj chic tinamit. Y Riyaˈ cˈo cˈa jun cˈambel tzij ri xubij chique, y quecˈareˈ ri xubij chique: 	 و چون گروهی بسیار فراهم می‌شدند و از هرشهر نزد او می‌آمدند مثلی آورده، گفت


Rumariˈ riyin, astapeˈ can cˈo uchukˈaˈ yaˈon pa nukˈaˈ ruma ri Cristo, riche (rixin) chi nbij chawe ri achique rucˈamon chi naben, 	 بدین جهت هرچند در مسیح کمال جسارت را دارم که به آنچه مناسب است تو را حکم دهم،


Y chukaˈ ma utz ta chi choj yeˈoc ca diáconos. Nabey cˈo chi nitzˈetetej wi utz ri quicˈaslen. Y wi majun tzij nibix ta chiquij, cˈacˈariˈ queˈoc cˈa chupan ri samaj riˈ. 	 اما بایداول ایشان آزموده شوند و چون بی‌عیب یافت شدند، کار شماسی را بکنند.


Y ya cˈa tiempo riˈ tek ri chiriˈ pan Egipto xoc cˈa jun cˈacˈacˈ rey ri xa ma xretamaj ta ruwech ri José. 	 تا وقتی که پادشاه دیگرکه یوسف را نمی شناخت برخاست.


Rumacˈariˈ wachˈalal, can tiwoyobej na cˈa iwiˈ tek nimol iwiˈ riche (rixin) chi niben ri waˈin natabel riche (rixin) ri rucamic ri Ajaf Jesucristo. 	 لهذا‌ای برادران من، چون بجهت خوردن جمع می‌شوید، منتظر یکدیگر باشید.و اگرکسی گرسنه باشد، در خانه بخورد، مبادا بجهت عقوبت جمع شوید. و چون بیایم، مابقی را منتظم خواهم نمود.


Y yariˈ ri nabey cˈastajbel ri xtibanatej. Yacˈa ri nicˈaj chic caminakiˈ ma xquecˈastej ta na. Xa nikˈax na jun mil junaˈ, cˈacˈariˈ tek xquecˈastej pe. 	 و سایر مردگان زنده نشدند تاهزار سال به اتمام رسید. این است قیامت اول.


Can ruyon itzel tak tzij niquibij chiquij ri nicˈaj chic; can qˈuey ri chˈabel ri niquibilaˈ. 	 ودهان ایشان پر از لعنت و تلخی است.


Can ye qˈuiy wi cˈa winek ri nrelesalaˈ el itzel tak espíritu quiqˈui. Y ri itzel tak espíritu riˈ can riqˈui quichukˈaˈ yechˈo tek yeˈelesex el. Y yecˈo cˈa chukaˈ winek ri ma choj ta yebiyin, ri xa ye cojo, y ri ye siquirnek, xecˈachojsex cˈa chukaˈ el ruma ri Felipe. 	 زیرا که ارواح پلید از بسیاری که داشتند نعره زده، بیرون می‌شدند ومفلوجان و لنگان بسیار شفا می‌یافتند.


Tek ri Zacarías xutzˈet ri ángel riˈ, xsach rucˈuˈx y xpe xibinriˈil chare. 	 چون زکریااو را دید، در حیرت افتاده، ترس بر او مستولی شد.


Pero ma que ta riˈ niben. Riyix xa nicanoj achique rubanic niben riche (rixin) chi yinicamisaj riyin ri ntzijoj ri kitzij chiwe ri wacˈaxan pe riqˈui ri Dios. Ri Abraham ma xuben ta achiˈel ri niben riyix, y riyix nibij chi yix riy rumam ca riyaˈ. 	 ولیکن الان می‌خواهید مرا بکشیدو من شخصی هستم که با شما به راستی که از خداشنیده‌ام تکلم می‌کنم. ابراهیم چنین نکرد.


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ ri Dorcas xka chi yabil, y xcom. Y tek chˈajon chic ri ruchˈacul y yaˈon chic rutziak, xucˈuex cˈa anej pa rucaˈn tanaj (wik) chare ri jay. 	 از قضا در آن ایام او بیمارشده، بمرد و او را غسل داده، در بالاخانه‌ای گذاردند.


Tinimaj titakej cˈa iwiˈ chiˈiwonojel, can achiˈel ninimaj ri Dios. 	 همدیگر را در خدا ترسی اطاعت کنید.


Y can xu (xe wi) xracˈaxaj queriˈ ri Jesús, can yacˈariˈ xubij: Riyit Simón Pedro rucˈajol ri Jonás, can jabel cˈa ruwaˈakˈij, ruma ri xabij chi yin cˈa riyin ri Cristo ri Rucˈajol ri Dios. Ri xabij majun ta cˈa winek ri xkˈalajsan chawech, xa can ya cˈa ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj ri xkˈalajsan chawech. 	 عیسی در جواب وی گفت: «خوشابحال تو‌ای شمعون بن یونا! زیرا جسم وخون این را بر تو کشف نکرده، بلکه پدر من که درآسمان است.


Ruma riyin ma yin kajnek ta pe chilaˈ chicaj chubanic ri nwajoˈ riyin. Riyin yin kajnek pe chubanic ri samaj ri nrajoˈ ri yin takayon pe. 	 زیرا از آسمان نزول کردم نه تا به اراده خودعمل کنم، بلکه به اراده فرستنده خود.


Ri winek cˈa ri niniman ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic y nuben chukaˈ bautizar riˈ, xticolotej cˈa. Yacˈa ri winek ri xa ma niniman ta, can xtitak cˈa pa rucˈayewal. 	 هر‌که ایمان آورده، تعمید یابد نجات یابد و اما هر‌که ایمان نیاورد بر او حکم خواهد شد.


Ronojel ri xa cˈa xinbij ka nucˈut chi riyin xa yin winek y xa majun wuchukˈaˈ. Y yariˈ ri nbij xa ta cˈo rajawaxic chi nyaˈ nukˈij. 	 اگر فخر می‌باید کرد از آنچه به ضعف من تعلق دارد، فخر می‌کنم.


Yacˈariˈ tek ri discípulos xpe nimalaj bis pa cánima tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús chique. Y cˈacˈariˈ chiquijujunal xechˈo apo chare y xquicˈutulaˈ cˈa: Ajaf, ¿la ma yin ta cami riyin ri xquibano queriˈ? xechaˈ cˈa chiquijujunal. 	 پس بغایت غمگین شده، هریک از ایشان به وی سخن آغاز کردند که «خداوندا آیا من آنم؟»


Y ri yecˈo cˈa chiriˈ, xquitzˈet cˈa chi achiˈel ruxak tak kˈakˈ ri nujachalaˈ riˈ y jojun ri xecˈojeˈ pa quiwiˈ chiquijujunal. 	 وزبانه های منقسم شده، مثل زبانه های آتش بدیشان ظاهر گشته، بر هر یکی از ایشان قرار گرفت.


Yacˈa tek ye rutakon chic ca ri winek chi tak cachoch, ruyon cˈa xjoteˈ el pa ruwiˈ ri juyuˈ chubanic orar. Y cˈa chiriˈ cˈa cˈo wi tek xoc pe ri akˈaˈ. 	 وچون مردم را روانه نمود، به خلوت برای عبادت بر فراز کوهی برآمد. و وقت شام در آنجا تنها بود.


Riyit Timoteo, can tatijaˈ akˈij chi yape wuqˈui chanin, riche (rixin) chi yinoˈatzˈetaˈ jubaˈ. 	 سعی کن که به زودی نزد من آیی،


Y rumariˈ ri Moisés cˈo rukˈij. Pero ri Jesús yariˈ ri cˈo más rukˈij rucˈojlen, ruma Riyaˈ can achiˈel jun aj banoy jay. Y ketaman wi chi ya ri aj banoy jay ri más cˈo rukˈij, que chuwech ri jay ri nuben. 	 زیرا که این شخص لایق اکرامی بیشتر از موسی شمرده شد به آن اندازه‌ای که سازنده خانه را حرمت بیشتر از خانه است.


Y ruma chi can yaˈon kˈij chare ri chicop riˈ chi chuwech apo ri nabey chicop yerubanalaˈ wi ri majun bey ye tzˈeton ta, ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef can xekˈolotej wi pa rukˈaˈ. Y xubij cˈa chique ri winek chi tiquibanaˈ jun ruwachbel ri nabey chicop ri xcˈachoj chare ri socotajic ri xban riqˈui espada. 	 وساکنان زمین را گمراه می‌کند، به آن معجزاتی که به وی داده شد که آنها را در حضور وحش بنماید. و به ساکنان زمین می‌گوید که صورتی را ازآن وحش که بعد از خوردن زخم شمشیر زیست نمود، بسازند.


Y ya riyaˈ cˈa ri xtibin chawe achique rubanic xtaben riche (rixin) chi queriˈ yacolotej riyit y ri ye aj pan awachoch, xucheˈex ca ruma ri ángel. 	 که با توسخنانی خواهد گفت که بدانها تو و تمامی اهل خانه تو نجات خواهید یافت."


Y ma xu (xe) ta wi kachˈacoj riyoj ri nucˈom pe rucˈayewal chare, xa can queriˈ chukaˈ nuben chare ri rachoch ri ka‑dios Diana, ruma majun rukˈij niban ca chare. Y wi queriˈ niban chare, netzelex cˈa ca ri nimalaj ka‑dios, jun dios ri can niquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri winek ri yecˈo pa ronojel tinamit ri yecˈo pa rucuenta re Asia y ri yecˈo pa rucuenta nicˈaj chic ruwachˈulef, xchaˈ. 	 پس خطر است که نه فقط کسب ما از میان رودبلکه این هیکل خدای عظیم ارطامیس نیز حقیرشمرده شود و عظمت وی که تمام آسیا و ربع مسکون او را می‌پرستند برطرف شود.»


Tek xeˈapon cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ riˈ, xquibajij cˈa ri Jesús chuwech ri cruz. Y chupan cˈa ri hora riˈ, can queriˈ chukaˈ xban chique ye caˈiˈ chic achiˈaˈ. Y pa quinicˈajal ri ye caˈiˈ achiˈaˈ ri ye bajin chuwech ri quicruz, chiriˈ cˈa xyaˈox (xyaˈ) wi ri Jesús bajin chuwech ri cruz. 	 او را در آنجا صلیب نمودند و دو نفر دیگررا از این طرف و آن طرف و عیسی را در میان.


Rumariˈ ri winek ri nipe wuqˈui, ri nracˈaxaj ri nuchˈabel y nuben ri nbij chare, nbij chiwe achoj riqˈui junan wi, 	 هر‌که نزد من آید و سخنان مرا شنود و آنها را به‌جا آورد، شما را نشان می‌دهم که به چه کس مشابهت دارد.


Tek ri Marta rubin chic cˈa ca re chˈabel reˈ chare ri Jesús, xbe chusiqˈuixic (chroyoxic) ri María ri rachˈalal. Y tek xapon cˈa, ri Marta xubij pan ekal chare ri María: Ri Ajaf xoka y wacami yarusiqˈuij (yaroyoj), xchaˈ chare. 	 و چون این را گفت، رفت و خواهر خودمریم را در پنهانی خوانده، گفت: «استاد آمده است و تو را می‌خواند.»


Ri Dios nuyalaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chiwe y nubanalaˈ milagros chicojol. ¿La nuben cami queriˈ ruma chi xinimaj ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés? Ma que ta riˈ. Xa can ruma chi xinimaj ri Jesucristo ri xkatzijoj chiwe. 	 پس آنکه روح را به شما عطامی کند و قوات در میان شما به ظهور می‌آورد، آیااز اعمال شریعت یا از خبر ایمان می‌کند؟


Y ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri ruchˈabel. Rumariˈ xpaˈeˈ cˈa y xubij chi ticˈamer pe. Y tek cˈo chic apo ri achi riqˈui, xucˈutuj cˈa chare: 	 آنگاه عیسی ایستاده فرمود تا او رانزد وی بیاورند. و چون نزدیک شد از وی پرسیده،


Can yacˈa chukaˈ riˈ tek ri Jesús xuchop rukˈalajsaxic chiquiwech ri rudiscípulos, chi rajawaxic cˈa chi Riyaˈ nibe pa tinamit Jerusalem riche (rixin) chi nukˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, pa quikˈaˈ ri principaliˈ tak sacerdotes y pa quikˈaˈ chukaˈ ri aj tzˈibaˈ. Can xubij chi xticamisex na wi, pero pa rox kˈij xticˈastej pe. 	 و از آن زمان عیسی به شاگردان خودخبردادن آغاز کرد که رفتن او به اورشلیم وزحمت بسیار کشیدن از مشایخ و روسای کهنه وکاتبان و کشته شدن و در روز سوم برخاستن ضروری است.


Y xu (xe) wi xoj‑el cˈa el ri chiriˈ, xkacˈuaj el ri ruchiˈ yaˈ, y xojapon chic pa jun tinamit ri Regio rubiˈ. Y pa rucaˈn kˈij chare ri kojapon wi pa tinamit Regio, yacˈariˈ tek xkachop chic cˈa el binen ruma chi xjoteˈ pe ri cakˈikˈ quereˈ pa sur. Y pa rucaˈn kˈij ri koj‑el wi el ri pa tinamit Regio, yacˈariˈ tek xojapon ri pa tinamit Puteoli. 	 و از آنجا دورزده، به ریغیون رسیدیم و بعد از یک روز بادجنوبی وزیده، روز دوم وارد پوطیولی شدیم.


Tek nikanataj ri rucamic ri Cristo, nikamatioxij chare ri Dios ri ruyaˈal uva ri nikakum y yariˈ ruquiqˈuel ri Cristo. Y tek nikakum, ¿la ma junan ta cami kawech nuben chake riqˈui ri Cristo? Y queriˈ chukaˈ ri caxlan wey ri nikawechˈ, yariˈ ruchˈacul ri Cristo, y tek nikatij, ¿la ma junan ta cami kawech nuben chake riqˈui ri Cristo? 	 پیاله برکت که آن را تبرک می‌خوانیم، آیا شراکت در خون مسیح نیست؟ ونانی را که پاره می‌کنیم، آیا شراکت در بدن مسیح نی؟


Rumariˈ nicˈatzin nichajij iwiˈ chiquiwech ri winek ri yebin chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta ri niquibij. Ruma tek xa can cˈariˈ yeˈapon iwuqˈui, niquicˈut chi can jabel ri quicˈaslen, achiˈel quibanic ri tak carneˈl; can majun itzel nitzˈetetej ta chiquij. Yacˈa tek nbecˈulun pe ri etzelal ri cˈo pa tak cánima, xa ye achiˈel chic quibanic ri utiwaˈ (coyotes); yequiqˈuis cˈa ri achoj quiqˈui yeˈapon wi. 	 «اما از انبیای کذبه احتراز کنید، که به لباس میشها نزد شما می‌آیند ولی در باطن، گرگان درنده می‌باشند.


Y nbij cˈa chiwe chi tinimaj quitzij ri kachˈalal riˈ, y chukaˈ chi tinimaj quitzij quinojel ri ye achiˈel riyeˈ, ri yetoˈon y niquiben ri rusamaj ri Dios. 	 تا شما نیز چنین اشخاص را اطاعت کنید و هرکس را که در کار و زحمت شریک باشد.


Chukaˈ ri Juan xchapon chare ri Herodes, ri jun chique ri ye cajiˈ aj kˈatbel tak tzij chupan ri tiempo riˈ y xubij chare: Riyit ma utz ta abanon ruma acˈamon ka ri Herodías, rixjayil ri awachˈalal Felipe, xchaˈ chare. Y ma xu (xe) ta wi riˈ ri xubij chare, xa can xerunataj chukaˈ ri nicˈaj chic rumac ri ye rubanalon ri Herodes. 	 اما هیرودیس تیترارک چون به‌سبب هیرودیا، زن برادر او فیلپس و سایر بدیهایی که هیرودیس کرده بود از وی توبیخ یافت،


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri achi aj Samaria: Cayacatej y cabiyin cˈa. Xacˈachoj ruma chi can xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui, xchaˈ chare. 	 و بدو گفت: «برخاسته برو که ایمانت تو را نجات داده است.»


Rumariˈ ma yojtaneˈ ta chi nikaben orar pan iwiˈ, chi ri ka‑Dios xtuben ta chiwe chi yixcowin nicˈuaj jun utzilaj cˈaslen. Ruma yariˈ ri rucˈamon chake konojel ri xojsiqˈuix (xojoyox) ruma ri Dios riche (rixin) chi xoj‑oc riche (rixin) Riyaˈ. Chukaˈ nikacˈutuj chare ri Dios chi riqˈui ri ruchukˈaˈ xtuben chiwe chi yixcowin ta xtiben ronojel ri utz ri nirayij, y chi xquixcowin ta xtiqˈuis ronojel ri samaj ri ichapon riqˈui icukbel cˈuˈx. 	 و برای این هم پیوسته بجهت شما دعامی کنیم که خدای ما شما را مستحق این دعوت شمارد و تمام مسرت نیکویی و عمل ایمان را باقوت کامل گرداند،تا نام خداوند ما عیسی مسیح در شما تمجید یابد و شما در وی بحسب فیض خدای ما و عیسی مسیح خداوند.


Y ri Jesús xbe chic cˈa jun bey chuchiˈ ri choy; y quinojel cˈa ri winek xeˈapon riqˈui, y Riyaˈ xerutijoj cˈa riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. 	 و باز به کناره دریا رفت و تمام آن گروه نزداو آمدند و ایشان را تعلیم می‌داد.


Y chukaˈ can yariˈ tek ri Cristo xubij: Ajaf Dios, riyin xipe riche (rixin) chi nben ri araybel riyit, xchaˈ. Reˈ ntel chi tzij chi ri Dios nrelesaj el ri nabey trato. Y ri cˈacˈacˈ trato xticˈojeˈ pa ruqˈuexel ri nabey. 	 بعد گفت که «اینک می‌آیم تا اراده تو را‌ای خدا بجا آورم.» پس اول را برمی دارد، تا دوم را استوار سازد.


Queriˈ nubij ri ruchˈabel, xchaˈ ri Jacobo. Y xubij cˈa chukaˈ: Riyin nchˈob chi ma quekanek ta ri ma ye israelitas ta ri xtzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, ma rajawaxic ta chi niban ri circuncisión chique. 	 پس رای من این است: کسانی را که ازامت‌ها به سوی خدا بازگشت می‌کنند زحمت نرسانیم،


Rumariˈ ri Dios xtutek cˈa pe rajawalul ri kˈoloj riche (rixin) chi yekˈolotej ri winek riˈ y tiquinimaj na cˈa ri xa ma kitzij ta, 	 وبدین جهت خدا به ایشان عمل گمراهی می‌فرستد تا دروغ را باور کنند


Ri ajowabel quecˈareˈ rubanic: Wi cˈo ri ajowabel riche (rixin) ri Dios kiqˈui, can nuben chake chi nikacˈuaj jun cˈaslen achiˈel nubij ri rupixaˈ ri Dios. Y ri rupixaˈ ri Dios nubij chi tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachˈalal iwiˈ y re pixaˈ reˈ, yariˈ ri xiwacˈaxaj pa rutiquiribel tek xinimaj ri Dios. 	 و این است محبت که موافق احکام اوسلوک بنماییم و حکم همان است که از اول شنیدید تا در آن سلوک نماییم.


Ruma ronojel ri cˈo wuqˈui riyin, can pa nukˈaˈ cˈa riyin cˈo wi riche (rixin) chi nben achique ri nwajoˈ nben riqˈui. ¿O riyit xa itzel nanaˈ chuwe tek riyin xa utz nunaˈoj nben quiqˈui ri nicˈaj chic? xchaˈ. 	 آیا مرا جایز نیست که از مال خود آنچه خواهم بکنم؟ مگر چشم توبد است از آن رو که من نیکو هستم؟"


Y Riyaˈ xoc cˈa el quiqˈui ri pa jucuˈ. Y can yacˈariˈ tek xtaneˈ ri cakˈikˈ. Y ri discípulos xsach quicˈuˈx tek xquitzˈet ri xbanatej y sibilaj xquimey. 	 و تا نزد ایشان به کشتی سوار شد، باد ساکن گردید چنانکه بینهایت درخود متحیر و متعجب شدند،


Chiquicojol cˈa ri winek, benak jun ixok ri cˈo jun ruyabil riche (rixin) icˈ chare. Ri ixok riˈ cˈo chic cˈa cablajuj junaˈ ri ma tanel ta ri ruquiqˈuel. Xuqˈuis yan cˈa ronojel rurajil, ruma benak chic quiqˈui qˈuiy ajkˈomanel, y majun chique ri ajkˈomanel cowinek ta rakˈoman ri ruyabil. 	 ناگاه زنی که مدت دوازده سال به استحاضه مبتلا بود و تمام مایملک خود را صرف اطبانموده و هیچ‌کس نمی توانست او را شفا دهد،


Y queˈayaˈ cˈa ca ri xa ma ye utz ta ri yecˈo pan awánima, titzolin pe acˈuˈx y tacˈutuj cˈa cuybel amac chare ri Dios, ruma chuwech Riyaˈ can ma utz ta ri chˈobonic ri xpe pan awánima. 	 پس از این شرارت خود توبه کن و از خدا درخواست کن تاشاید این فکر دلت آمرزیده شود،


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿La majun bey cˈa isiqˈuin ta ri tzˈibatal ca chupan ri wuj chrij ri xquiben ri David y ri ye rachibil ri ojer ca, tek sibilaj xenum y rajawaxic chi yewaˈ? 	 او بدیشان گفت: «مگر هرگز نخوانده ایدکه داود چه کرد چون او و رفقایش محتاج وگرسنه بودند؟


Tichˈutinirisaj iwiˈ. Y riqˈui chˈuchˈujil tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Ruma wi can kitzij chi niwajoˈ iwiˈ, can xticochˈolaˈ chukaˈ iwiˈ. 	 باکمال فروتنی و تواضع و حلم، و متحمل یکدیگردر محبت باشید؛


¿La can ma nichˈob ta cami jubaˈ? Ruma tek xinimaj ri Jesucristo, riyix xiyaˈ kˈij chare ri Lokˈolaj Espíritu chi ya Riyaˈ ri nucˈuan iwuche (iwixin). Yacˈa re wacami xa iyon chic riyix niwajoˈ nitij ikˈij. 	 آیا اینقدر بی‌فهم هستید که به روح شروع کرده، الان به جسم کامل می‌شوید؟


Y ri Andrés xucˈuaj cˈa ri Simón cˈa riqˈui ri Jesús. Y tek ri Jesús xutzˈet, xubij cˈa chare: Yit cˈa riyit ri Simón ri rucˈajol ri Jonás. Wacami xtabiniˈaj Cefas, xchaˈ chare. Ri Cefas ntel chi tzij Pedro. 	 او اول برادر خود شمعون را یافته، به اوگفت: «مسیح را (که ترجمه آن کرستس است )یافتیم.» و چون او را نزد عیسی آورد، عیسی بدونگریسته، گفت: «تو شمعون پسر یونا هستی؛ واکنون کیفا خوانده خواهی شد (که ترجمه آن پطرس است ).»


Y tek riyaˈ xpe kiqˈui, xutzijoj chake chi riyix can sibilaj niwajoˈ iwiˈ, ruma cˈo ri Lokˈolaj Espíritu iwuqˈui. 	 و او ما را نیز ازمحبت شما که در روح است خبر داد.


Yacˈariˈ tek ri Pilato xubij chare ri Jesús: Riyin ma yin israelita ta, xa ye ri awinak y ri principaliˈ tak sacerdotes ri xejacho awuche (awixin) pa nukˈaˈ. Ruma achique na ri quitzˈeton chawij. ¿Achique cˈa ri amac ri abanon chiquiwech? xchaˈ chare. 	 پیلاطس جواب داد: «مگر من یهودهستم؟ امت تو و روسای کهنه تو را به من تسلیم کردند. چه کرده‌ای؟»


Y ri rajaf ri jay xquixrucˈuaj cˈa pa jun rucaˈn tanaj (wik) chare ri jay. Y chiriˈ cˈo jun nimajay ri chojmirisan chic rupan. Ya ri chiriˈ tibanaˈ wi ruchojmil ri xtikatij chupan re pascua, xeˈucheˈex el ruma ri Jesús. 	 و اوبالاخانه بزرگ مفروش و آماده به شما نشان می‌دهد. آنجا از بهر ما تدارک بینید.»


Y wi riyix ya ri Dios Tataˈixel ri nisiqˈuij (niwoyoj) riche (rixin) chi yixrutoˈ, can tixibij cˈa iwiˈ yixmacun chuwech Riyaˈ ronojel kˈij re xquixcˈojeˈ el chuwech re ruwachˈulef, ruma Riyaˈ ma ya ta ri achique rubanic ri winek ri nutzuˈ riche (rixin) chi nukˈet tzij pa ruwiˈ. Ruma wi utz yequibanalaˈ ri winek, utz ruqˈuexel nuyaˈ chique, wi ma utz ta yequibanalaˈ, ma utz ta ruqˈuexel nuyaˈ chique. 	 و چون او را پدر می‌خوانید که بدون ظاهربینی برحسب اعمال هرکس داوری می‌نماید، پس هنگام غربت خود را با ترس صرف نمایید.


Y wacami cˈa wachˈalal, yixinjech ca pa rukˈaˈ ri Dios y ri ruchˈabel. Y ri chˈabel riˈ nukˈalajsaj ri rutzil ri Dios chkawech, y can nuben cˈa chake chi ri kacˈaslen niqˈuiy y nuben chukaˈ chi junan ri herencia xtikacˈul quiqˈui ri nicˈaj chic ri chˈajchˈoj chic quicˈaslen y ye riche (rixin) chic ri Dios. 	 والحال‌ای برادران شما را به خدا و به کلام فیض اومی سپارم که قادر است شما را بنا کند و در میان جمیع مقدسین شما را میراث بخشد.


Rumariˈ riyit, can tachajij cˈa awiˈ jabel chuwech, ruma riyaˈ sibilaj nretzelaj ri ruchˈabel ri Dios ri nikatzijoj riyoj. 	 و تو هم از او باحذر باش زیرا که باسخنان ما بشدت مقاومت نمود.


Ri sakil cˈa riche (rixin) ri ángel ri tzˈuyul pa ruwiˈ ri abej, xa can junan cˈa riqˈui ri sakil ri nuyaˈ jun coyopaˈ. Y ri rusakil ri rutziak can junan cˈa riqˈui ri rusakil ri chumatef ri nika. 	 و صورت او مثل برق و لباسش چون برف سفید بود.


Rumariˈ ri achiˈaˈ chapoy tak car riˈ xquiben apo retal chique ri nicˈaj chic cachibil ri yecˈo pa jun chic jucuˈ, riche (rixin) chi quepe chiquitoˈic. Y ri cachibil can xepe na wi chiquitoˈic. Y ri caˈiˈ jucuˈ xequinojsaj chi car. Rumariˈ ri caˈiˈ jucuˈ riˈ xa jubaˈ ma yebe ka chuxeˈ yaˈ. 	 و به رفقای خود که در زورق دیگربودند اشاره کردند که آمده ایشان را امداد کنند. پس آمده هر دو زورق را پر کردند بقسمی که نزدیک بود غرق شوند.


Ri ruchˈabel ri Dios jabel nukˈalajsaj chkawech chi majun winek ruma chi xuben ri nubij ri ley, ruma ta riˈ xtitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac, ma que ta riˈ. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri winek ri rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac y nril ri kitzij cˈaslen. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 اما واضح است که هیچ‌کس در حضور خدا ازشریعت عادل شمرده نمی شود، زیرا که «عادل به ایمان زیست خواهد نمود.»


Pero riyeˈ xa xetzeˈen chrij ri Jesús, ruma quetaman chi ri ti kˈopoj xa caminek chic. 	 پس به او استهزا کردندچونکه می‌دانستند که مرده است.


Wacami cˈa, quixbiyin ri pa tak bey y queˈisiqˈuij (queˈiwoyoj) pe quinojel ri xqueˈiwil riche (rixin) chi yepe chupan re jun cˈulanen reˈ, xchaˈ chique. 	 الان به شوارع عامه بروید و هر‌که را بیابید به عروسی بطلبید."


Y ri ixokiˈ xeˈanmej cˈa el ri chiriˈ pa jul, y can yebarbot (yebaybot) cˈa ruma ye ruchapon jun nimalaj xibinriˈil. Y can majun cˈa achoj chare xquitzijoj wi ca, ruma sibilaj quixibin quiˈ. 	 پس بزودی بیرون شده از قبر گریختندزیرا لرزه و حیرت ایشان را فرو گرفته بود و به کسی هیچ نگفتند زیرا می‌ترسیدند.


Queriˈ xuben riche (rixin) chi riyoj yojcowin nikacˈuaj jun cˈaslen choj achiˈel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. Ma yoj ucˈuan ta chic ruma ri itzel tak karaybel, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu ri ucˈuayon kiche (kixin). 	 تا عدالت شریعت کامل گردد در مایانی که نه بحسب جسم بلکه برحسب روح رفتار می‌کنیم.


Y riqˈui riˈ chukaˈ xbanatej ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek nubij: Ri Abraham can xunimaj ri Dios y rumariˈ xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Y ri Abraham xbix chare chi kas junan quiwech riqˈui ri Dios. 	 و آن نوشته تمام گشت که می‌گوید: «ابراهیم به خداایمان آورد و برای او به عدالت محسوب گردید»، و دوست خدا نامیده شد.


Ma tibe ta iwánima chrij ri puek, xa can tiquicot ri iwánima riqˈui ri cˈo iwuqˈui. Ruma ri Dios rubin: Can ronojel kˈij yincˈo iwuqˈui y majun bey xquixinyaˈ ta ca. Queriˈ rubin ri Dios. 	 سیرت شما از محبت نقره خالی باشد و به آنچه دارید قناعت کنید زیرا که او گفته است: «تو را هرگز رها نکنم و تو را ترک نخواهم نمود.»


Y ri Bernabé nrajoˈ cˈa chi niquicˈuaj ta chic jun bey ri Juan ri nibix chukaˈ Marcos chare. 	 اما برنابا چنان مصلحت دید که یوحنای ملقب به مرقس را همراه نیز بردارد.


Yacˈariˈ tek xinwacˈaxaj cˈa chi cˈo jun ri nichˈo pe chilaˈ chicaj y nubij: Riyix ri can yix wuche (wixin) chic riyin, quixel cˈa pe ri pa tinamit Babilonia, man xa quixka chukaˈ pa mac y xquixilon chukaˈ riyix riqˈui ri rucˈayewal ri xtika pa quiwiˈ ri winek aj chiriˈ. 	 و صدایی دیگر از آسمان شنیدم که می‌گفت: «ای قوم من از میان او بیرون آیید، مبادادر گناهانش شریک شده، از بلاهایش بهره‌مندشوید.


Ri rox achi xcˈuleˈ cˈa chukaˈ riqˈui ri malcaˈn ixok, pero can achiˈel ri xquicˈulwachij el ri ye caˈiˈ nabey rachˈalal, can queriˈ cˈa chukaˈ xucˈulwachij el riyaˈ. Y chi ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ queriˈ xquicˈulwachilaˈ el. Y majun cˈa chique ri ye wukuˈ achiˈaˈ riˈ ri xecˈojeˈ ta ca ralcˈual. 	 پس سومین او را گرفت و همچنین تا هفتمین وهمه فرزند ناآورده، مردند.


Ruma xquitzˈet ri sib nibuku jotol chicaj; ruma ntajin nicˈat ri tinamit. Y riqˈui cˈa quichukˈaˈ xechˈo, y xquibij: ¿La can cˈo ta cami jun tinamit ri junan riqˈui re nimalaj tinamit reˈ? xechaˈ. 	 چون دود سوختن آن را دیدند، فریادکنان گفتند: کدام شهر است مثل این شهر بزرگ!


Wachˈalal, ri Dios can nujoyowaj cˈa kawech. Rumariˈ ncˈutuj utzil chiwe chi can tijachaˈ ri ikˈaˈ iwaken pa rusamaj ri Dios. Can achiˈel xban chique ri chicop ri yecamisex y yetzuj (yesuj) chuwech ri Dios, wacami riyix ya ri icˈaslen tijachaˈ chare ri Dios. Jun lokˈolaj cˈaslen ri nika chuwech ri Dios, yariˈ tiyaˈ chare, y queriˈ nicˈatzin chi niben riche (rixin) chi nikˈalajin chi can kitzij niyaˈ rukˈij ri Dios. 	 زندگی مسیحی لهذا‌ای برادران شما را به رحمتهای خدا استدعا می‌کنم که بدنهای خود راقربانی زنده مقدس پسندیده خدا بگذرانید که عبادت معقول شما است.


Y nubij chukaˈ: Riyin cukul nucˈuˈx riqˈui ri Dios. Y nubij chukaˈ: Waweˈ yincˈo wi, ye wachibilan ri ye ralcˈual ri Dios ri ye ruyaˈon ri Dios chuwe, 	 و ایض: «من بروی توکل خواهم نمود.» و نیز: «اینک من وفرزندانی که خدا به من عطا فرمود.»


Can nchilabej cˈa chiwe chi tiwajoˈ cˈa iwiˈ chiˈiwonojel. 	 به این چیزها شما را حکم می‌کنم تایکدیگر را محبت نمایید.


Riyix ri can yix tataˈaj chic, ntzˈibaj ronojel reˈ chiwe ruma iwetaman chic ruwech ri Cristo ri can cˈo chic pe tek ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. Y riyix cˈajolaˈ ntzˈibaj reˈ chiwe ruma yix chˈaconek chic chrij ri itzel winek. Y riyix ri achiˈel tak walcˈual, ntzˈibaj chukaˈ chiwe ruma iwetaman chic ruwech ri Tataˈixel. 	 ای پدران، به شما می‌نویسم زیرا او را که ازابتدا است می‌شناسید. ای جوانان، به شمامی نویسم از آنجا که بر شریر غالب شده‌اید. ای بچه‌ها به شما نوشتم زیرا که پدر را می‌شناسید.


Yacˈariˈ tek riyaˈ xoc chic cˈa apo ri pa rupalacio y xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique tinamit cape wi riyit? xchaˈ chare. Y ri Jesús majun cˈa chˈabel xubij ta chare. 	 باز داخل دیوانخانه شده، به عیسی گفت: «تو از کجایی؟» اما عیسی بدوهیچ جواب نداد.


Más cˈa utz tabanaˈ re xtikabij chawe: Yecˈo cˈa cajiˈ kachˈalal achiˈaˈ ri cˈo quitzujun (quisujun) chare ri Dios riche (rixin) chi niquiben, y xa chuaˈk cabij nitzˈaket ri kˈij. 	 پس آنچه به توگوییم به عمل آور: چهار مرد نزد ما هستند که برایشان نذری هست.


Ruma ri winek ri niquirayij yeˈoc beyomaˈ, ri quiraybel xa nuben chique chi yetzak pa mac can achiˈel quetzak pa jun trampa. Y nuben chukaˈ chique chi yebetzak chupan qˈuiy ruwech itzel tak raynic ri xa rucˈayewal nucˈom pe chique, ruma yebesach chupan ri quimac. Y ri quimac xa yerucˈuaj chupan jun camic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 اماآنانی که می‌خواهند دولتمند شوند، گرفتارمی شوند در تجربه و دام و انواع شهوات بی‌فهم ومضر که مردم را به تباهی و هلاکت غرق می‌سازند.


Y reˈ can nicˈatzin wi riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi cˈo icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Nicˈatzin chi yixtojtobex, achiˈel nitojtobex ri chˈichˈ rubiniˈan kˈanapuek. Ri chˈichˈ riˈ nikˈaxex pa kˈakˈ riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin pe wi kas kitzij kˈanapuek y nelesex ca ri xa ma kˈanapuek ta. Y riyix yixtojtobex chupan ri tijoj pokonal, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios ri can más wi nim rejkalen que chuwech ri kˈanapuek, ri xa niqˈuis. Y tek xixtojtobex yan y xicochˈ ronojel, xtibix cˈa chiwe chi utz ri cukbel cˈuˈx cˈo iwuqˈui. Y xticˈojeˈ cˈa chukaˈ ikˈij, tek xtipe chic ri Jesucristo. 	 تا آزمایش ایمان شما که از طلای فانی باآزموده شدن در آتش، گرانبهاتر است، برای تسبیح و جلال و اکرام یافت شود در حین ظهورعیسی مسیح.


ruma chi cˈo jun itzel espíritu nichapo. Y tek nuchop, nuben cˈa chare chi nurek ruchiˈ, nuben chare chi nibarbot (nibaybot) ri ruchˈacul, y nuben chukaˈ chare chi niwoko pa ruchiˈ. Ri itzel espíritu riˈ can nikˈax ruwiˈ nuben chare ri nucˈajol, y cˈarunaj nuyaˈ ca tek nuchop. 	 که ناگاه روحی او رامی گیرد و دفعه صیحه می‌زند و کف کرده مصروع می‌شود و او را فشرده به دشواری رها می‌کند.


Pero riyeˈ coyoben jun chic quitinamit ri más utz, y riˈ ya ri cˈo chilaˈ chicaj, y rumariˈ ri Dios ma niqˈuix ta nubij chi ya Riyaˈ ri qui‑Dios; ruma rubanon chic ruchojmil ri quitinamit ri acuchi (achique) xquecˈojeˈ wi. 	 لکن الحال مشتاق وطنی نیکوتر یعنی (وطن ) سماوی هستند و از اینرو خدا از ایشان عار ندارد که خدای ایشان خوانده شود، چونکه برای ایشان شهری مهیا ساخته است.


Ri Tataˈixel can xojrucol yan chukaˈ pa rukˈaˈ ri rajawalul ri kˈekuˈm y xojrukˈaxaj pa rukˈaˈ Jun ri sibilaj nrajoˈ. Y riˈ, ya ri Rucˈajol, 	 و ما را از قدرت ظلمت رهانیده، به ملکوت پسر محبت خود منتقل ساخت،


Y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xuwechˈ ri caxlan wey, y xubij chique ri rudiscípulos: Ticˈamaˈ y titijaˈ re caxlan wey reˈ, ruma yacˈareˈ ri nuchˈacul ri xtapon pa camic riche (rixin) chi yixcolotej. Can titijaˈ cˈa, riche (rixin) natabel wuche (wixin). 	 و شکر نموده، پاره کرد وگفت: «بگیرید بخورید. این است بدن من که برای شما پاره می‌شود. این را به یادگاری من به‌جاآرید.»


Ruma ri chˈabel ri xincˈul riyin, can ya chukaˈ chˈabel riˈ ri xincˈut chiwech. Y ri rucˈuˈx ronojel ri xincˈut chiwech, ya chi ri Cristo xcom ruma ri kamac, can achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 زیرا که اول به شما سپردم، آنچه نیز یافتم که مسیح برحسب کتب در راه گناهان ما مرد،


Y yacˈa tek ri Jesús rubin chic ka reˈ, jun chique ri ye aj chˈameˈy ri can cˈo apo chiriˈ xupakˈij rupalej ri Jesús chi kˈaˈ. Y ri aj chˈameˈy riˈ xubij chare ri Jesús: ¿Achique ruma tek quereˈ xabij apo chare la nimalaj sacerdote? xchaˈ. 	 و چون این راگفت، یکی از خادمان که در آنجا ایستاده بود، طپانچه بر عیسی زده، گفت: «آیا به رئیس کهنه چنین جواب می‌دهی؟»


Y riqˈui cˈa ronojel cochˈonic, xtiwil cˈa ri utzilaj cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 جانهای خود را به صبر دریابید.


Ri Jesús can ye qˈuiy wi cˈa ri ye rucˈachojsan chic. Pero ruma quinojel cˈa ri ye yawaˈiˈ nicajoˈ chukaˈ chi yecˈachojsex ruma ri Jesús, rumariˈ niquimajlaˈ cˈa quiˈ chrij, riche (rixin) chi niquichop ta apo ri rutziak, ruma nicajoˈ yecˈachoj chare ri quiyabil. 	 زیرا که بسیاری را صحت می‌داد، بقسمی که هر‌که صاحب دردی بود بر او هجوم می‌آورد تااو را لمس نماید.


Xabachique winek ri can rucˈuan ri cˈacˈacˈ alaxic riqˈui ri Dios nichˈacon chrij ronojel ri etzelal riche (rixin) re ruwachˈulef. Y yojchˈacon ruma kacukuban chic kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. 	 زیرا آنچه از خدا مولود شده است، بر دنیا غلبه می‌یابد؛ و غلبه‌ای که دنیا را مغلوب ساخته است، ایمان ماست.


Ma riqˈui wi riˈ, xa ma junan ta chukaˈ ri xquibilaˈ apo. 	 و در این هم باز شهادت های ایشان موافق نشد.


Ri kachˈalal Epafras nutek el rutzil iwech. Y riyix jabel iwetaman ruwech riyaˈ ruma chilaˈ iwuqˈui riyix petenak wi, y jun rusamajel ri Cristo. Riyaˈ riqˈui ronojel ránima nuben orar pan iwiˈ. Can ma nitaneˈ ta chi nucˈutuj chare ri Dios chi riyix can ta cof yixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios, can ta xtiben ronojel ri nrajoˈ ri Dios chi niben, y can ta xtitzˈaket ri icˈaslen riqˈui ri Dios. 	 اپفراس به شما سلام می‌رساند که یکی از شماو غلام مسیح است و پیوسته برای شما دردعاهای خود جد و جهد می‌کند تا در تمامی اراده خدا کامل و متیقن شوید.


Ri Dios xaxu (xaxe) wi cˈa chique ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri nuyaˈ wi ri rutzujun (rusujun). Nuyaˈ chique riche (rixin) chi nikˈalajin ri rutzil Riyaˈ. Y can nuyaˈ wi cˈa chique quinojel ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui, wi ye israelitas ri cˈo ri ley quiqˈui o wi ma ye israelitas ta ri man cˈo ta ri ley riˈ quiqˈui. Ri nicˈatzin xaxu (xaxe wi) chi quinojel tiquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui, achiˈel xucukubaˈ rucˈuˈx ri Abraham. Ruma riyaˈ yariˈ ri katataˈ konojel riyoj ri kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 و ازاین جهت از ایمان شد تا محض فیض باشد تاوعده برای همگی ذریت استوار شود نه مختص به ذریت شرعی بلکه به ذریت ایمانی ابراهیم نیزکه پدر جمیع ما است،


Xka cˈa job, xepe cˈa raken tak yaˈ y xepe cˈa cakˈikˈ chrij ri jun jay riˈ y ri jay xtzak; y xqˈuis cˈa chiriˈ. Queriˈ cˈa ri chˈabel ri xerubij ri Jesús. 	 و باران باریده، سیلابها جاری شد و بادهاوزیده، بدان خانه زور آورد و خراب گردید وخرابی آن عظیم بود.»


Yecˈo kachˈalal ri niquibij chi yecˈo na kˈij ri cˈo chi nichajix. Y yecˈo kachˈalal chukaˈ ri niquibij chi ronojel kˈij xa ye junan. Y rumariˈ utz chi tikachˈoboˈ na jabel chikajujunal achique ri nikaben. 	 یکی یک روز را از دیگری بهتر می‌داند ودیگری هر روز را برابر می‌شمارد. پس هر کس درذهن خود متیقن بشود.


Pero wetaman chi cˈo jun chic ley ri ucˈuayon wuche (wixin); ri can yerucusaj ri nukˈaˈ waken. Y re jun ley reˈ, ley riche (rixin) ri mac y nuben chˈaˈoj riqˈui ri utz ri nurayij ri wánima. Y can yin ximil pa rukˈaˈ. 	 لکن شریعتی دیگر در اعضای خودمی بینم که با شریعت ذهن من منازعه می‌کند و مرااسیر می‌سازد به آن شریعت گناه که در اعضای من است.


Y ri achiˈaˈ ri yekˈaxan ri nubij ri ley y ri fariseos ma xquil ta cˈa achique xquibij apo chare ri Jesús. 	 پس در این امور از جواب وی عاجزماندند.


Tek ri aj yukˈ ye relesan chic cˈa el quinojel ri rucarneˈl, ninabeyej cˈa el chiquiwech y ri carneˈl yetzekeˈ el chrij. Ri carneˈl can queriˈ wi niquiben, ruma quetaman cˈa ruchˈabel ri cajyukˈ. 	 و وقتی که گوسفندان خود را بیرون برد، پیش روی ایشان می‌خرامد وگوسفندان از عقب او می‌روند، زیرا که آواز او رامی شناسند.


Tek riyix niben orar, tibanaˈ jun oración achiˈel reˈ: Katataˈ Dios yitcˈo chilaˈ chicaj, xtibanatej ta cˈa chi quinojel ta ri winek niquiyaˈ ta akˈij, y man ta xtiquixolkˈotij ri lokˈolaj abiˈ. 	 «پس شما به اینطور دعا کنید: "ای پدر ما که در آسمانی، نام تو مقدس باد.


Pero chupan cˈa chukaˈ ri tinamit riˈ, tek cˈa ma jane napon ta ri Felipe, cˈo cˈa jun achi aj itz ri Simón rubiˈ. Can jabel cˈa ye rukˈolon ri winek ri aj chiriˈ pa Samaria riqˈui ri yerubanalaˈ. Riyaˈ can nubilaˈ cˈa chukaˈ chique chi riyaˈ jun winek ri nim rukˈij. 	 اما مردی شمعون نام قبل از آن در آن قریه بود که جادوگری می‌نمود و اهل سامره را متحیرمی ساخت و خود را شخصی بزرگ می‌نمود،


Cˈo cˈa jun achi ri xbe pa jopin ijaˈtz. Y tek ri achi cˈo chic pa samaj nijopin ijaˈtz, jubaˈ cˈa chare ri ijaˈtz riˈ xa pa bey xka wi, rumariˈ ri winek yekˈax pa ruwiˈ. Y xepe ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, xquitij el ri ijaˈtz riˈ. 	 که «برزگری بجهت تخم کاشتن بیرون رفت. و وقتی که تخم می‌کاشت بعضی بر کناره راه ریخته شد وپایمال شده، مرغان هوا آن را خوردند.


Ri Pedro cˈo cˈa pa cárcel, y chajin chi utz. Yacˈa ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pa tinamit, can quichapon cˈa niquiben orar pa ruwiˈ ri Pedro. 	 پس پطرس را در زندان نگاه می‌داشتند.


Y tek ye biyinek chic cˈa jun wuˈoˈ o wakiˈ kilómetros pa ruwiˈ ri choy, ri discípulos xquitzˈet chi ya ri Jesús ri petenak chraken pa ruwiˈ ri choy y xa jubaˈ ma yerukˈiˈ. Y sibilaj cˈa xquixibij quiˈ. 	 پس وقتی که قریب به بیست و پنج یا سی تیر پرتاپ رانده بودند، عیسی را دیدند که بر روی دریاخرامان شده، نزدیک کشتی می‌آید. پس ترسیدند.


Y tek xoka cˈa ri kˈij riche (rixin) ri quinimakˈij ri israelitas ri Pentecostés rubiˈ, quinojel cˈa ri quiniman ri Ajaf Jesús quimolon cˈa quiˈ pa jun jay. Y junan cˈa quiwech quibanon. 	 و چون روز پنطیکاست رسید، به یک دل در یکجا بودند.


Tek cˈo jun chiwe riyix ri nitzujux (nisujux) pa kˈatbel tzij, tutijaˈ rukˈij riche (rixin) chi nuchojmirisaj riˈ riqˈui ri rucˈulel tek xa cˈacˈariˈ quichapon el bey pa kˈatbel tzij. Ruma wi ma nuchojmirisaj ta riˈ riqˈui ri nitzujun (nisujun) chrij, can xtucˈuex cˈa chuwech ri aj kˈatbel tzij, y ri aj kˈatbel tzij riˈ nujech el pa rukˈaˈ ri aj chˈameˈy, y ri aj chˈameˈy nucˈuaj el, y nberutzˈapij ca pa cárcel. 	 و هنگامی که با مدعی خود نزد حاکم می‌روی، در راه سعی کن که از او برهی، مبادا تو رانزد قاضی بکشد و قاضی تو را به‌سرهنگ سپاردو سرهنگ تو را به زندان افکند.تو را می‌گویم تا فلس آخر را ادا نکنی، از آنجا هرگز بیرون نخواهی آمد.»


Y tek quibixan chic cˈa ri bix riche (rixin) ri pascua, ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈel el chiriˈ pa jay y xebe ri pa juyuˈ ri Olivos rubiˈ. 	 پس تسبیح خواندند و به سوی کوه زیتون روانه شدند.


Ri xuben cˈa ri Jesús, chi xuben ruyaˈal uva chare ri relic yaˈ pa jun cˈulanen chiriˈ pa Caná ri cˈo pa rucuenta ri Galilea, yacˈariˈ ri nabey milagro ri xuben. Can xucˈut cˈa chi Riyaˈ can cˈo rukˈij rucˈojlen. Y ri ye rudiscípulos xquicukubaˈ cˈa quicˈuˈx riqˈui. 	 و این ابتدای معجزاتی است که از عیسی درقانای جلیل صادر گشت و جلال خود را ظاهرکرد و شاگردانش به او ایمان آوردند.


Ri Juan nukˈalajsaj cˈa chique ri winek: Cˈo jun achi ri xtipe re chkawech apo ri man achiˈel ta oc riyin. Ri jun achi riˈ can nim wi rukˈij y nim chukaˈ ri ruchukˈaˈ; rumariˈ, astapeˈ riyin yiwuqueˈ ka riche (rixin) chi nquir ri ruximbel ri ruxajab, hasta riˈ ma yin rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi nben ruma nim rukˈij y nim ruchukˈaˈ. 	 و موعظه می‌کرد و می‌گفت که «بعد از من کسی تواناتر از من می‌آید که لایق آن نیستم که خم شده، دوال نعلین او را باز کنم.


Quereˈ nben ruma sibilaj nwajoˈ nkˈalajsaj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic pa tak lugar ri ma etaman ta chi rajawaxic chi ninimex ri Cristo, y ma ya ta ri acuchi (achique) ri xa chapon chic rutzijoxic cuma nicˈaj chic. 	 اما حریص بودم که بشارت چنان بدهم، نه در جایی که اسم مسیح شهرت یافته بود، مبادا بر بنیاد غیری بنا نمایم.


Y ri Lokˈolaj Espíritu xubij cˈa chare ri Felipe: Jet apo chuxquin ri carruaje ri acuchi (achique) benak wi ri achi eunuco, y junan cˈa yixbe riqˈui, xucheˈex. 	 آنگاه روح به فیلپس گفت: «پیش برو و با آن ارابه همراه باش.»


Wetaman cˈa yicˈaseˈ riqˈui mebaˈil y wetaman yicˈaseˈ riqˈui beyomel. Qˈuiy yan cˈa ri xinwetamaj y yiquicot riqˈui ri achique nwil, wi nwil qˈuiy nuway o wi xa majun, wi cˈo qˈuiy wuqˈui o xa cˈo rajawaxic chuwe. 	 و ذلت رامی دانم و دولتمندی را هم می‌دانم، در هرصورت و در همه‌چیز، سیری و گرسنگی ودولتنمدی و افلاس را یاد گرفته‌ام.


Riyix can iwetaman wi chi pa caˈiˈ kˈij nichapatej ri nimakˈij pascua. Chupan cˈa ri nimakˈij riˈ tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can xquijach wi el riche (rixin) chi yibajix chuwech cruz riche (rixin) chi xquicamisex, xchaˈ chique. 	 «می‌دانید که بعد از دو روز عید فصح است که پسر انسان تسلیم کرده می‌شود تا مصلوب گردد.»


Pero ri quichˈacul, pa jun lugar Siquem rubiˈ, chiriˈ xemuk wi. Xemuk pa jun ti pedazo ulef, ri acuchi (achique) can cˈo cˈojlibel riche (rixin) chi yebemuk ca caminakiˈ. Ri jun ti ulef riˈ, can ya cˈa ri Abraham ri lokˈoyon ca chique ri ye ralcˈual ri jun achi Hamor rubiˈ. 	 و ایشان را به شکیم برده، در مقبره‌ای که ابراهیم از بنی حمور، پدر شکیم به مبلغی خریده بود، دفن کردند.


Ri Cristo Jesús can xuben wi ri samaj ri xyaˈox (xyaˈ) pe chare ruma ri Dios, achiˈel xuben ri Moisés. Ri Moisés can utz quicˈuaxic xuben chique ri ye ralcˈual ri Dios. 	 که نزداو که وی را معین فرمود امین بود، چنانکه موسی نیز در تمام خانه او بود.


Ruma can achiˈel niquibanalaˈ chiquijujunal ri winek wi utz o ma utz ta, can queriˈ chukaˈ ri rutojbalil ri xtuyaˈ chique. 	 که به هر کس برحسب اعمالش جزاخواهد داد:


Queriˈ nbij chiwe ruma Riyaˈ tek xutij pokonal, y tek xban chare chi xtzak ta pa mac, can ma xchˈacatej ta. Y rumariˈ Riyaˈ can nicowin wi yojrutoˈ riyoj tek najowex niban chake chi yojtzak pa mac. 	 زیرا که چون خود عذاب کشیده، تجربه دید استطاعت دارد که تجربه شدگان را اعانت فرماید.


Y riyeˈ xquibij cˈa: Nikacochˈ, xechaˈ chare. Y ri Jesús xubij chic cˈa chique: Can kitzij wi cˈa chi riyix xticochˈ na wi achiˈel ri xtiban chuwe riyin. Chukaˈ can xticochˈ jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin; 	 وی را گفتند: «می‌توانیم.» عیسی بدیشان گفت: «پیاله‌ای را که من می‌نوشم خواهید آشامید و تعمیدی را که من می‌پذیرم خواهید پذیرفت.


Can ya wi cˈa Riyaˈ yayon ri achiˈel jun nimalaj beyomel chiwe, ruma sibilaj qˈuiy etamabel ri xicˈul riqˈui y xuben chiwe chi can jabel rubixic niben chare ri etamabel riˈ. 	 زیرا شما از هرچیز دروی دولتمند شده‌اید، در هر کلام و در هرمعرفت.


Y ri itzel tak espíritu tek niquitzˈet cˈa ri Jesús, niquixucubalaˈ cˈa quiˈ chuwech, chukaˈ niquirek quichiˈ y niquibij: Yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, yechaˈ cˈa. 	 و ارواح پلید چون او رادیدند، پیش او به روی در‌افتادند و فریادکنان می‌گفتند که «تو پسر خدا هستی.»


Ruma cˈa ri xubij ri Jesús, ye qˈuiy cˈa chique ri can yetzekelben riche (rixin), man chic xquitzekelbej ta. Xa can xetzolin ca. 	 در همان وقت بسیاری از شاگردان اوبرگشته، دیگر با او همراهی نکردند.


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xebequisiqˈuilaˈ chic cˈa pe abej chrij ri Jesús, riche (rixin) chi niquicamisaj. 	 آنگاه یهودیان باز سنگها برداشتند تا او راسنگسار کنند.


Chiriˈ cˈa cˈo wi ri Jesús tek xbeyaˈox (xbeyaˈ) jun achi chuwech, jun achi ri ma nacˈaxan ta y ma ntel ta jabel ruchˈabel. Y ri ye cˈamayon pe, xquicˈutuj cˈa jun utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ. 	 آنگاه کری را که لکنت زبان داشت نزد وی آورده، التماس کردند که دست بر او گذارد.


Yacˈariˈ tek can xquicˈutuj chic cˈa chare: ¿Yit achique cˈa riyit? Ruma riyoj nicˈatzin cˈa chake chi niketamaj el yit achique cˈa riyit, y yariˈ ri nbekabij chique ri ye takayon pe kiche (kixin). Takˈalajsaj cˈa awiˈ chkawech, xechaˈ chare. 	 آنگاه بدو گفتند: «پس کیستی تا به آن کسانی که ما را فرستادند جواب بریم؟ درباره خود چه می‌گویی؟»


Y ri acuchi (achique) yixapon wi, wi ri winek ma nicajoˈ ta yixquicˈul, y ma nicajoˈ ta chukaˈ niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri nitzijoj riyix chique, can quixel cˈa pe chiriˈ, y titotalaˈ (tiquiralaˈ) ca ri pokolaj ri cˈo chiwaken chiquiwech ri winek riˈ, riche (rixin) tiquetamaj chi ma utz ta ri xquiben. Ruma can nbij wi cˈa chiwe, chi chupan ri kˈij tek xtibanatej ri kˈatoj tzij, más xtikˈax wi cˈa ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pa quiwiˈ ri winek riche (rixin) ri tinamit ri can ma xquixquicˈul ta, que chuwech ri Sodoma y Gomorra, xchaˈ el chique. 	 و هرجا که شما را قبول نکنند و به سخن شما گوش نگیرند، از آن مکان بیرون رفته، خاک پایهای خود را بیفشانید تا بر آنها شهادتی گردد. هرآینه به شما می‌گویم حالت سدوم و غموره درروز جزا از آن شهر سهل تر خواهد بود.»


Y majun chukaˈ winek ri nutzij jun kˈakˈ y cˈa ta riˈ nutzˈapij rij riqˈui jun bojoˈy o nuyaˈ ta chuxeˈ ri ruchˈat. Ma que ta riˈ nuben. Ri kˈakˈ riˈ nicˈatzin nicanox jun rucˈojlibel ri acuchi (achique) nipaˈeˈ wi, riche (rixin) chi queriˈ ri yeˈoc apo pa jay yetzuˈun jabel. 	 «و هیچ‌کس چراغ را افروخته، آن را زیرظرفی یا تختی پنهان نمی کند بلکه بر چراغدان می‌گذارد تا هر‌که داخل شود روشنی را ببیند.


Y cˈo qˈuiy ri nwajoˈ nbij chiwe. Xa yacˈa ri ma nwajoˈ ta ntzˈibaj el ronojel chupan re wuj reˈ. Ruma can nrayij chi yinapon na iwuqˈui riche (rixin) chi yojtzijon chi utz, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈaket ri quicoten pa tak kánima. 	 چیزهای بسیار دارم که به شما بنویسم، لکن نخواستم که به کاغذ و مرکب بنویسم، بلکه امیدوارم که به نزد شما بیایم و زبانی گفتگو نمایم تا خوشی ما کامل شود.


Yacˈa ri winek ri man cˈo ta ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios quiqˈui, ma niquicˈul ta ri nucˈut ri Lokˈolaj Espíritu. Ruma chiquiwech riyeˈ xa can majun nicˈatzin wi. Y xa ma nikˈax ta chiquiwech ruma xaxu (xaxe wi) ri cˈo ri Lokˈolaj Espíritu quiqˈui, can nikˈax chiquiwech achique ri nucˈut ri Lokˈolaj Espíritu. 	 اما انسان نفسانی‌امور روح خدا را نمی پذیرد زیرا که نزد او جهالت است و آنها را نمی تواند فهمید زیرا حکم آنها ازروح می‌شود.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xucˈutuj chic cˈa jun bey chare: Riyit Simón ri yit rucˈajol ri Jonás, ¿la can yinawajoˈ cˈa? xchaˈ chare. Y ri Pedro xubij cˈa: Ajaf, can queriˈ wi. Riyit awetaman chi yatinwajoˈ, xchaˈ. Y ri Jesús xubij: Wi can yinawajoˈ cˈa, queˈayukˈuj cˈa ri nucarneˈl. 	 باز درثانی به او گفت: «ای شمعون، پسر یونا، آیا مرامحبت می‌نمایی؟» به او گفت: «بلی خداوندا، تومی دانی که تو را دوست می‌دارم.» بدو گفت: «گوسفندان مرا شبانی کن.»


Y queriˈ chukaˈ yecˈo achiˈaˈ ri ma ixokiˈ ta chic ri xequirayij, xa quech achiˈaˈ chic ri xequirayij. Sibilaj itzel ri xquiben, y xa ma xeqˈuix ta; can xquiqˈuek quiˈ chupan ri etzelal ri xquirayij. Y riyeˈ can xquicˈul cˈa el rutojbalil ri itzel bey ri xquitzekelbej. 	 و همچنین مردان هم استعمال طبیعی زنان را ترک کرده، از شهوات خود با یکدیگرسوختند. مرد با مرد مرتکب اعمال زشت شده، عقوبت سزاوار تقصیر خود را در خود یافتند.


Y can titijaˈ cˈa ikˈij chiretamaxic chi niben ri nika chuwech ri Ajaf. 	 و تحقیق نمایید که پسندیده خداوند چیست.


Rumacˈariˈ riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, majun bey tiyaˈ ta quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek. 	 لهذا‌ای عزیزان من از بت‌پرستی بگریزید.


Rumariˈ riyin nbij, wi xa ta riqˈui chi yinelesex el riyin riqˈui ri Cristo y nika rucˈayewal pa nuwiˈ y wi ta riqˈui riˈ yecolotej ri nicˈaj chic wech aj Israel, riyin can nyaˈ kˈij chi que ta riˈ niban chuwe. 	 زیرا راضی هم می‌بودم که خود از مسیح محروم شوم در راه برادرانم که بحسب جسم خویشان منند،


Ronojel re nbij chawe, reˈ can ruma chi nwajoˈ chi can ta quinojel ri kachˈalal nicajoˈ quiˈ riqˈui jun cánima chˈajchˈoj, jun cánima ri nunaˈ chi utz cˈo chuwech ri Dios, y riqˈui chukaˈ jun kitzij cukbel cˈuˈx. 	 اما غایت حکم، محبت است ازدل پاک و ضمیر صالح و ایمان بی‌ریا.


Y tek xtiwacˈaxalaˈ cˈa chi yecˈo ruwachˈulef ri cˈo chˈaˈoj ntajin chiquicojol y xtiwacˈaxalaˈ rutzijol chi cˈo chukaˈ chˈaˈoj ri xquepe, man cˈa tisach ta icˈuˈx, ruma ronojel riˈ xa can cˈo cˈa chi yebanatej na. Pero xa ma ya ta riˈ ri ruqˈuisbel tak kˈij chare re ruwachˈulef. 	 اما چون جنگها و اخبار جنگها را بشنوید، مضطرب مشوید زیرا که وقوع این حوادث ضروری است لیکن انتها هنوز نیست.


Y cˈo cˈa jun kˈij tek ri cˈutuy limosna xcom, y xucˈuex cˈa el cuma ri ángeles y cˈa ya ri lugar riche (rixin) quicoten xapon wi; chiriˈ riqˈui ri Abraham. Y chukaˈ ri achi beyon xcom, y xmuk. 	 باری آن فقیر بمرد و فرشتگان، او را به آغوش ابراهیم بردند و آن دولتمند نیز مرد و او را دفن کردند.


Ma nikˈax ta cˈa chinuwech, ¿ruma yin achique ta cˈa riyin, riche (rixin) chi noˈayaˈ ca rutzil nuwech riyit ri yit ruteˈ ri Wajaf? 	 و ازکجا این به من رسید که مادر خداوند من، به نزد من آید؟


Y chukaˈ can xtapon wi cˈa ri kˈij tek xquebanatej ri xajan chupan ri lokˈolaj lugar ri xa ma rucˈamon ta chi nibanatej chiriˈ. Can achiˈel ri tzˈibatal ca ruma ri Daniel, jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri nitzˈeto cˈa ri tzˈibatal ca, tikˈax cˈa chuwech ri nutzˈet. Riche (rixin) chi queriˈ tek xtitzˈet chi can ya chic riˈ ri nibanatej, ri yixcˈo pa Judea xa can quixanmej cˈa el y tiwewaj iwiˈ ri pa tak juyuˈ. 	 «پس چون مکروه ویرانی را که به زبان دانیال نبی گفته شده است، در جایی که نمی بایدبرپا بینید - آنکه می‌خواند بفهمد - آنگاه آنانی که در یهودیه می‌باشند، به کوهستان فرار کنند،


¿O la cˈo cami jun winek xsipan jun cosa nabey chare ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ ri Dios can cˈo chi nuyaˈ pe ri rajel ruqˈuexel chare? Majun. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 یا که سبقت جسته چیزی بدو داده تا به او باز داده شود؟زیرا که از او و به او و تا او همه‌چیز است؛ و او را تا ابدالاباد جلال باد، آمین.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Ruma cˈa chi riyix ma xixcowin ta xibij chuwe, queriˈ cˈa chukaˈ riyin ma xtinbij ta chiwe achique yayon kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yicowin yenbanalaˈ quereˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی به ایشان گفت: «من نیز شما را نمی گویم که این کارها را به چه قدرت به‌جا می‌آورم.»


Xa yacˈa riyaˈ tek xracˈaxaj chi ya ri Arquelao ri rucˈajol ca ri rey Herodes ri oconek aj kˈatbel tzij pa Judea, xuxibij riˈ chi yecˈojeˈ ka ri chiriˈ pa Judea. Y xkˈalajsex cˈa chuwech ri José pa jun achicˈ chi tucˈuaj el ri acˈal y ri teˈej cˈa pa Galilea. 	 و آمده در بلده‌ای مسمی به ناصره ساکن شد، تا آنچه به زبان انبیا گفته شده بود تمام شود که «به ناصری خوانده خواهد شد.»


Ruma ri Dios, ni xa ta ri ángeles xucuy quimac tek xemacun. Xa xeruqˈuek chupan ri lugar riche (rixin) tijoj pokonal. Xeruqˈuek cˈa chupan ri lugar riche (rixin) kˈekuˈm. Chiriˈ ye yacon wi, coyoben ri kˈij tek xtikˈat tzij pa quiwiˈ. 	 زیرا هرگاه خدا بر فرشتگانی که گناه کردند، شفقت ننمود بلکه ایشان را به جهنم انداخته، به زنجیرهای ظلمت سپرد تا برای داوری نگاه داشته شوند؛


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique: Ri uxlanibel kˈij xban riche (rixin) jun utzil chare ri winek, y ma ya ta ri winek ri xban riche (rixin) ta jun utzil chare ri uxlanibel kˈij. 	 و بدیشان گفت: «سبت بجهت انسان مقرر شد نه انسان برای سبت.بنابراین پسر انسان مالک سبت نیزهست.»


Y ri Jesús xerutzˈet cˈa chi ri rudiscípulos ye cosnek chic y ma yecowin ta niquiben chare ri jucuˈ chi nibiyin chiquiwech, ruma ri cakˈikˈ nupaxij riˈ chuwech ri jucuˈ y nutzolij cˈa. Y tek xa ruchapon cˈa pe rusekeric, ri Jesús petenak cˈa chraken pa ruwiˈ ri choy, y nrajoˈ cˈa nikˈax el chiquiwech. 	 وایشان را در راندن کشتی خسته دید زیرا که بادمخالف بر ایشان می‌وزید. پس نزدیک پاس چهارم از شب بر دریا خرامان شده، به نزد ایشان آمد و خواست از ایشان بگذرد.


Ruma riyoj ri yojcˈo pa rajawaren ri Dios, ri más rajawaxic chi nikayaˈ pa cuenta ya ri nikacˈuaj jun cˈaslen choj y cˈo ta uxlanibel cˈuˈx y quicoten pa tak kánima ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Y ma rajawaxic ta chi nikayaˈ más pa cuenta wi utz nikatij jun cosa o xa ma utz ta, wi utz nikakum jun cosa o xa ma utz ta. 	 زیرا ملکوت خدا اکل وشرب نیست بلکه عدالت و سلامتی و خوشی درروح‌القدس.


Pero ri Ajaf xubij chuwe: Riyit xaxu (xaxe wi) cˈa caquicot riqˈui ri wutzil ri nuyaˈon chawe y majun chic jun ri xticˈatzin ta chawe. Ruma tek yatajin chukˈaxaxic jun tijoj pokonal y can nanaˈ chi majun chic awuchukˈaˈ, yacˈariˈ tek xtikˈalajin ri wuchukˈaˈ riyin pan acˈaslen, xchaˈ chuwe. Rumariˈ riyin sibilaj yiquicot tek cˈo ri yencˈulwachij ri xa niquicˈut chinuwech chi majun wuchukˈaˈ, ruma can yariˈ tek nika cˈa pe ri ruchukˈaˈ ri Cristo pa nuwiˈ. 	 مرا گفت: «فیض من تو را کافی است، زیرا که قوت من درضعف کامل می‌گردد.» پس به شادی بسیار ازضعفهای خود بیشتر فخر خواهم نمود تا قوت مسیح در من ساکن شود.