Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xerutzuˈ ri ye rudiscípulos y xubij chique: Jabel ruwaˈikˈij riyix ri yix pobres, ruma iwuche (iwixin) cˈa riyix riˈ ri rajawaren ri Dios. 	 پس نظر خود را به شاگردان خویش افکنده، گفت: «خوشابحال شما‌ای مساکین زیراملکوت خدا از آن شما است.


Y ri Jesús xa chrij cˈa ri rucamic ri Lázaro xchˈo wi tek xubij chi xa warnek, pero ri rudiscípulos xkˈax chiquiwech chi can waran wi. 	 اما عیسی درباره موت او سخن گفت وایشان گمان بردند که از آرامی خواب می‌گوید.


Cˈo qˈuiy ri nwajoˈ nbij chawe. Xa yacˈa ri ma nwajoˈ ta ntzˈibaj el ronojel chupan re wuj reˈ. 	 لکن امیدوارم که به زودی تو را خواهم دید وزبانی گفتگو کنیم.


Y cˈo ri yecˈo nabeyel ri xquecanaj cˈa pa ruqˈuisbel. Y cˈo ri yecˈo pa ruqˈuisbel ri xquecˈojeˈ pa nabey, xchaˈ ri Jesús. 	 اما بسا اولین که آخرین می‌گردندو آخرین اولین.»


Y xbix cˈa apo chare ri Jesús: Ri ateˈ y ri ye awachˈalal yecˈo pe waweˈ chuwajay el, ye petenak chatzˈetic. 	 پس او را خبر داده گفتند: «مادر و برادرانت بیرون ایستاده می‌خواهند تو را ببینند.»


Man cˈa quixtaneˈ ta chi nimatioxij ronojel pa rubiˈ ri Kajaf Jesucristo chare ri Dios Tataˈixel. 	 و پیوسته بجهت هرچیز خدا و پدر را به نام خداوند ما عیسی مسیح شکر کنید.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Joˈ pa jun lugar ri acuchi (achique) majun winek cˈo riche (rixin) chi yixuxlan jubaˈ. Y queriˈ xubij chique ruma can ye qˈuiy cˈa winek ri yeˈel yeˈoc quiqˈui y rumariˈ hasta ma utz ta chic chi yewaˈ. 	 بدیشان گفت شما به خلوت، به‌جای ویران بیایید و اندکی استراحت نمایید زیرا آمد و رفت چنان بود که فرصت نان خوردن نیز نکردند.


Rumariˈ riyix ma yix achiˈel ta chic winek ri yix riche (rixin) jun chic ruwachˈulef. Xa can yix junan chic quiqˈui ri lokˈolaj tak kachˈalal ri ye rutinamit ri Dios y yix ralcˈual chic Riyaˈ. 	 پس از این به بعد غریب و اجنبی نیستیدبلکه هموطن مقدسین هستید و از اهل خانه خدا.


Y tek njachon chic cˈa ca ri ofrenda riˈ, yacˈariˈ tek xquibe pan España y yacˈariˈ tek xquikˈax el iwuqˈui riyix. 	 پس چون این را انجام دهم واین ثمر را نزد ایشان ختم کنم، از راه شما به اسپانیا خواهم آمد.


Riyix nibij chi iwetaman achique ri nrajoˈ ri Dios chi nikaben, y chukaˈ iwetaman achique ri utz y ri ma utz ta ruma queriˈ nucˈut ri ley chiwech. 	 و اراده او را می‌دانی و از شریعت تربیت یافته، چیزهای افضل را می‌گزینی،


Ncˈutuj cˈa chare ri Dios chi xtusakirisaj ta ri inaˈoj, riche (rixin) chi nikˈax ta chiwech ri utzil ri koyoben ri rutzujun (rusujun) ri Dios chake, ruma can riche (rixin) chi niwoyobej ri utzil riˈ tek xixrusiqˈuij (xixroyoj). Ncˈutuj chukaˈ chi nikˈax ta chiwech chi ri herencia riche (rixin) ri chilaˈ chicaj can utz y jabel, jun herencia ri can achiˈel jun nimalaj beyomel. Y can xtoc wi kiche (kixin) junan quiqˈui quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal. 	 تا چشمان دل شما روشن گشته، بدانید که امید دعوت او چیست و کدام است دولت جلال میراث او در مقدسین،


Y can xquiben cˈa ruwachbel jun ti wáquix. Y can xequicot cˈa riqˈui ri xa quikˈaˈ riyeˈ ri xbano ka. Rumariˈ xequicamisalaˈ cˈa chicop chuwech, riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. 	 پس در آن ایام گوساله‌ای ساختند وبدان بت قربانی گذرانیده به اعمال دستهای خودشادی کردند.


Y ri aj ri xa paxnek chic, Riyaˈ ma xtuben ta cˈa chare chi nikˈaj. Chukaˈ jun kˈakˈ ri xa nibuku chic ruma xa nichuptej yan ka, Riyaˈ xtuben chare chi ma xtichuptej ta ka. Y queriˈ xtuben apo, cˈa ya tek xtapon ri kˈij chi Riyaˈ xtuben chi xtichˈacon ri utzilaj rukˈatbel tzij. 	 نی خرد شده را نخواهد شکست و فتیله نیم‌سوخته را خاموش نخواهدکرد تا آنکه انصاف را به نصرت برآورد.


Ruma wi riyix can riqˈui ronojel iwánima nicˈutuj chare ri Dios, Riyaˈ can xtuyaˈ wi pe chiwe. Wi riyix can nicanoj, can xtiwil wi. Y wi riyix yixsiqˈuin (yixoyon) apo chuchiˈ jay, can xtojak wi cˈa chiwech. 	 زیرا هر‌که سوال کند، یابد وکسی‌که بطلبد دریافت کند و هر‌که بکوبد برای اوگشاده خواهد شد.


Y tek ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ ye elenak chic el, can yacˈariˈ tek jun ángel riche (rixin) ri Ajaf Dios xucˈut riˈ chuwech ri José pa rachicˈ. Y ri ángel riˈ xubij chare: Cayacatej cˈa el. Tacˈuaj el ri acˈal rachibilan ri ruteˈ y quixanmej el waweˈ. Quixbiyin cˈa pan Egipto y quixcˈojeˈ chilaˈ, y riyin xtinyaˈ rubixic chawe tek utz chic yixtzolin pe. Ruma chi re wacami, ri rey Herodes can xtorucanoj wi re acˈal riche (rixin) chi nucamisaj, xchaˈ chare. 	 و چون ایشان روانه شدند، ناگاه فرشته خداوند در خواب به یوسف ظاهر شده، گفت: «برخیز و طفل و مادرش را برداشته به مصر فرارکن و در آنجا باش تا به تو خبر دهم، زیرا که هیرودیس طفل را جستجو خواهد کرد تا او راهلاک نماید.»


Y ri chiriˈ pa tinamit Efeso ri tiempo riˈ, xapon cˈa jun achi israelita ri Apolos rubiˈ, jun achi aj pa tinamit Alejandría. Y can jabel cˈa retaman ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, y jabel chukaˈ retaman nichˈo chiquiwech ri winek, rumariˈ jabel rubixic nuben chare. 	 اما شخصی یهود اپلس نام از اهل اسکندریه که مردی فصیح و در کتاب توانا بود، به افسس رسید.


Wi xa man ta queriˈ, wi man ta yecˈastej pe ri caminakiˈ, ¿la yecˈo ta cami winek ri nicajoˈ chi yeban bautizar pa quiqˈuexel ri xa majun bey chic xquecˈastej pe? ¿La cˈo ta cami nicˈatzin wi tek queriˈ niquiben? 	 والا آنانی که برای مردگان تعمید می‌یابندچکنند؟ هرگاه مردگان مطلق برنمی خیزند، پس چرا برای ایشان تعمید می‌گیرند؟


Yacˈa ri can yixrucˈul riyix, can yin cˈa chukaˈ riyin ri yirucˈul; y ri nicˈulu cˈa wuche (wixin) riyin, can nucˈul cˈa chukaˈ ri yin takayon pe. 	 هر‌که شما را قبول کند، مرا قبول کرده و کسی‌که مرا قبول کرده، فرستنده مرا قبول کرده باشد.


Ri Pedro numekˈ cˈa riˈ chuchiˈ kˈakˈ. Y yacˈariˈ tek xpe ri aj icˈ nutzuˈ nutzuˈ cˈa apo ri Pedro, y yacˈariˈ tek xubij chare: Riyit chukaˈ yit rachibil ri Jesús ri aj Nazaret, xchaˈ chare. 	 و پطرس راچون دید که خود را گرم می‌کند، بر او نگریسته، گفت: «تو نیز با عیسی ناصری می‌بودی؟


Tek yecˈo nicˈaj lokˈolaj tak kachˈalal ri cˈo rajawaxic chi yeˈitoˈ, queˈitoˈ. Tiyaˈ quiposada tek nicˈatzin y can utz quicˈulic tibanaˈ. 	 مشارکت در احتیاجات مقدسین کنید و در مهمانداری ساعی باشید.


Nicˈatzin cˈa chi ticˈuaj jun bey choj, riche (rixin) chi queriˈ ri kachˈalal ri xa caˈiˈ quicˈuˈx quibanon riqˈui ri Dios, riqˈui chi niquitzˈet ri icˈaslen riyix, xquecˈachoj, y ma xqueˈel ta el chupan ri bey riche (rixin) ri Dios, xa xtiquichop chic jun bey niquicˈuaj jun cˈaslen choj. 	 و برای پایهای خود راههای راست بسازید تاکسی‌که لنگ باشد، از طریق منحرف نشود، بلکه شفا یابد.


Ri winek xquibij cˈa chare: Riyoj ketaman ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios chi tek xtipe ri Cristo, can xticˈojeˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Riyit abin chi yit cˈa riyit ri Cˈajolaxel ri xatalex chkacojol, ¿achique cˈa ruma nabij chi yajotobex chuwech cruz? Can takˈalajsaj cˈa chkawech achique cˈa chi achi riˈ ri Cˈajolaxel. 	 پس همه به او جواب دادند: «ما از تورات شنیده‌ایم که مسیح تا به ابد باقی می‌ماند. پس چگونه تو می‌گویی که پسر انسان باید بالا کشیده شود؟ کیست این پسر انسان؟»


Man cˈa tiben ta riyix achiˈel niquiben ri ye riche (rixin) ri kˈekuˈm, ruma wi xa queriˈ niben majun utz nucˈom pe chiwe. Pa ruqˈuexel chi yixoc cachibil ri yebano queriˈ, xa queˈikˈilaˈ, tibij chique chi riyeˈ xa ma utz ta ri yetajin chubanic. 	 و در اعمال بی‌ثمرظلمت شریک مباشید بلکه آنها را مذمت کنید،


Y queriˈ chukaˈ ri diáconos nicˈatzin chi niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen chiquiwech ri winek, chukaˈ nicˈatzin chi can choj yetzijon, ma yekˈaber ta, y ma yequibanalaˈ ta chukaˈ itzel tak banobel chuchˈaquic ri quirajil. 	 همچنین شماسان باوقار باشند، نه دو زبان ونه راغب به شراب زیاده و نه طماع سود قبیح؛


Y ri achi siquirnek, can yacˈariˈ tek xyacatej anej chiquiwech quinojel ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. Y xucˈol el ri ruwarabel ri acuchi (achique) cotzˈoban wi pe, y xbe. Y riyaˈ nuyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios ri xtzolin el chrachoch. 	 در ساعت برخاسته، پیش ایشان آنچه بر آن خوابیده بودبرداشت و به خانه خود خدا را حمدکنان روانه شد.


Yacˈa ri Dios, xa can cˈa ma jane quinalex tek xiruchaˈ. Xa yacˈa chi cˈa ma janej ta ca tek xirusiqˈuij (xiroyoj) ruma ri rutzil ránima. 	 اما چون خداکه مرا از شکم مادرم برگزید و به فیض خود مراخواند، رضا بدین داد


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chare ri rutataˈ ri cˈajol: ¿Janipeˈ chic tiempo rucˈulwachin pe quereˈ re cˈajol reˈ? xchaˈ ri Jesús. Y ri tataˈaj xubij: Can cˈa coˈol tek quereˈ rucˈulwachin pe. 	 پس از پدر وی پرسید: «چند وقت است که او را این حالت است؟» گفت: «ازطفولیت.


Chukaˈ nbij chiwe: Wi chuwech re ruwachˈulef yecˈo ye caˈiˈ kachˈalal ri can junan quiwech niquiben riche (rixin) chi niquicˈutuj xabachique cosa chare ri Dios, ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj can xtuben cˈa ri nicˈutux chare cuma ri ye caˈiˈ riˈ. 	 باز به شما می‌گویم هر گاه دو نفر از شما در زمین درباره هر‌چه که بخواهند متفق شوند، هرآینه ازجانب پدر من که در آسمان است برای ایشان کرده خواهد شد.


Rumacˈariˈ tek riyin nbij chiwe riyix ri yix ruchaˈon ri Dios, ri yix lokˈolaj tak ralcˈual, y sibilaj yixrajoˈ: Can tiwikaˈ cˈa iwiˈ riqˈui ri nucˈom pe ri cˈacˈacˈ cˈaslen. Nicˈatzin chi tijoyowaj iwech chiˈiwachibil iwiˈ. Nicˈatzin chi utz inaˈoj quiqˈui quinojel, ma ninimirisaj ta iwiˈ, yix chˈuchˈuj y cˈo cochˈonic iwuqˈui. 	 پس مانند برگزیدگان مقدس و محبوب خدا احشای رحمت و مهربانی و تواضع و تحمل و حلم را بپوشید؛


Riyix wacami ma jane ninimaj ta tzij, pero tek can xtinimaj tzij y xtiben ri achique nubij ri ruchˈabel ri Dios chiwe, yacˈariˈ tek riyoj xtikacˈajsaj quiwech ri nicˈaj chic ri xa ma xtiquichˈutinirisaj ta quiˈ riche (rixin) chi niquinimaj tzij. 	 ومستعد هستیم که از هر معصیت انتقام جوییم وقتی که اطاعت شما کامل شود.


Y ri Jesús riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Ri niniman cˈa wuche (wixin) riyin, ma xu (xe) ta cˈa riyin ri yirunimaj, xa can nunimaj cˈa ri Dios ri yin takayon pe. 	 آنگاه عیسی ندا کرده، گفت: «آنکه به من ایمان آورد، نه به من بلکه به آنکه مرا فرستاده است، ایمان آورده است.


Yereˈ ri ma xeka ta pa tak mac quiqˈui ixokiˈ, xa can ye chˈajchˈoj wi, y can quitzekelben ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xabacuchi (xabachique) nibe wi. Yereˈ ri nabey ri xecol pe chiquicojol ri winek, riche (rixin) chi yeˈoc achiˈel nabey ofrenda chare ri Dios y chare ri Jesucristo ri can achiˈel Alaj Carneˈl. 	 اینانند آنانی که با زنان آلوده نشدند، زیرا که باکره هستند؛ و آنانند که بره را هر کجا می‌رود متابعت می‌کنند و از میان مردم خریده شده‌اند تا نوبر برای خدا و بره باشند.


Riyin ma xipe ta chiquicanoxic winek ri choj quicˈaslen. Riyin xipe chiquicanoxic ri aj maquiˈ, ri rajawaxic chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 و نیامده‌ام تا عادلان بلکه تا عاصیان را به توبه بخوانم.»


Y riqˈui cˈa ri kachˈalal Epafras xiwacˈaxaj wi ri ruchˈabel ri Dios. Riyaˈ jun samajel ri kachibil riyoj, y sibilaj cˈa nikajoˈ. Riyaˈ jun rusamajel ri Cristo ri can nuben wi ri samaj chiriˈ chicojol riyix. 	 چنانکه ازاپفراس تعلیم یافتید که همخدمت عزیز ما وخادم امین مسیح برای شما است.


Y can yacˈariˈ tek ri ye aj chˈameˈy y ri achi ri cˈo rukˈij chiquicojol ri yechajin pa rach och ri Dios xebe chiquicˈamaric ri apóstoles. Pero chi utzil cˈa xequicˈom pe, ruma riyeˈ niquixibij quiˈ chi yecˈak chi abej cuma ri winek. 	 پس سردار سپاه با خادمان رفته ایشان را آوردند، لیکن نه به زور زیرا که ازقوم ترسیدند که مبادا ایشان را سنگسار کنند.


Yacˈa re wacami xcanaj yan ca ronojel. Ma ticˈojeˈ ta ri oyowal pa tak iwánima, ni ma queˈibanalaˈ ta ri xa ma rucˈamon ta ruma ri iwoyowal. Man cˈa tirayij ta chic niben etzelal chique ri nicˈaj chic, y man cˈa quixyokˈon ta chic. Man chic tibij ta tzij ri xa ma ye rucˈamon ta. 	 لیکن الحال شماهمه را ترک کنید، یعنی خشم و غیظ و بدخویی وبدگویی و فحش را از زبان خود.


Y wi can rajawaxic chi yibe riyin, can yibe wi cˈa riˈ, y riyeˈ xaxu (xaxe wi) cˈa xquenwachibilaj el. 	 و اگرمصلحت باشد که من نیز بروم، همراه من خواهندآمد.


Y wi ta Riyaˈ ruyon ta jolomaj o ruyon ta akanaj xuben chare ri chˈaculaj, ¿la nikˈalajin cami chi jun chˈaculaj? 	 و اگر همه یک عضو بودی بدن کجا می‌بود؟


Y wi riqˈui ri beyomel ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef, riyix majun utz niben riqˈui, ¿la xtujech cami ri Dios ri kitzij beyomel chiwe? 	 و هرگاه در مال بی‌انصافی امین نبودید، کیست که مال حقیقی را به شمابسپارد؟


Y xequicˈuaj cˈa achiˈaˈ riche (rixin) chi niquitzˈuc tzij chrij ri Esteban, y ri achiˈaˈ riˈ niquibij cˈa: Re jun achi reˈ ma nitaneˈ ta chi nubij itzel chrij re lokˈolaj rachoch ri Dios y chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 و شهود کذبه برپاداشته، گفتند که «این شخص از گفتن سخن کفرآمیز بر این مکان مقدس و تورات دست برنمی دارد.


Queˈitzˈetaˈ na peˈ ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, riyeˈ majun quiticoˈn niquiben ta, y majun cosecha niquelesaj, ni majun chukaˈ quicˈujay riche (rixin) chi quiyacon ta quijal. Ma riqˈui wi riˈ riyeˈ can yewaˈ, ruma ya ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj ri niyaˈo quiway. ¿Cˈa ta cˈa riyix man ta xtuyaˈ iway ri Dios, tek riyix más iwejkalen que chiquiwech ri aj xicˈ tak chicop? 	 مرغان هوا را نظرکنید که نه می‌کارند و نه می‌دروند و نه در انبارهاذخیره می‌کنند و پدر آسمانی شما آنها رامی پروراند. آیا شما از آنها بمراتب بهتر نیستید؟


Y ri kech aj Israel can quetaman cˈa pe achique rubanic ri nucˈaslen tek cˈa yin cˈajol na, queriˈ ri pa nutinamit y queriˈ chukaˈ ri pa Jerusalem. 	 رفتار مرا از جوانی چونکه از ابتدا در میان قوم خود در اورشلیم بسر می‌بردم، تمامی یهودمی دانند


Xa ruma ri mac tek nipe ri camic pa kawiˈ. Y ruma chi riyoj can yojcˈo pa rukˈaˈ ri mac, rumariˈ ri ley riche (rixin) ri Dios, nuyaˈ rucˈayewal pa kawiˈ. 	 نیش موت گناه است و قوت گناه، شریعت.


Ruma wi ruraybel ri Dios riche (rixin) chi riyix nitij pokonal astapeˈ ya ri utz ri yixtajin chubanic, riˈ sibilaj jabel, que chuwech nitij pokonal xa ruma cˈo etzelal ibanalon. 	 زیرا اگر اراده خدا چنین است، نیکوکار بودن و زحمت کشیدن، بهتر است ازبدکردار بودن.


Y ri Júpiter ri qui‑dios ri winek riˈ, cˈo cˈa rachoch cˈa chuchiˈ el ri tinamit, y can cˈo cˈa jun sacerdote ri nisamej chrij. Ri sacerdote riˈ cˈa pa tak puertas cˈa xerucˈuaj wi ri wáquix ri ye wikon pe riqˈui cotzˈiˈj. Riyaˈ y ri winek nicajoˈ cˈa niquiyaˈ quikˈij ri Pablo y ri Bernabé, rumariˈ tek ye quicˈamalon pe ri wáquix riche (rixin) chi yequicamisaj. 	 پس کاهن مشتری که پیش شهر ایشان بود، گاوان و تاجها با گروه هایی از خلق به دروازه هاآورده، خواست که قربانی گذراند.


Wi cˈo ta jun achi ri ma israelita ta y ma banon ta ri circuncisión chare, y nuben ri nubij chupan ri ley, chuwech ri Dios achiˈel xa ta can banon ri circuncisión chare, astapeˈ ma banon ta. 	 پس اگرنامختونی، احکام شریعت را نگاه دارد، آیانامختونی او ختنه شمرده نمی شود؟


Y riche (rixin) cˈa chi xtikˈalajin ri iwetzelal, riyin yareˈ yentek el chicojol, profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, yentek cˈa achiˈaˈ ri cˈo quinaˈoj, y yentek chukaˈ aj tzˈibaˈ. Yacˈa riyix yecˈo cˈa chique riyeˈ ri xqueˈicamisaj y yecˈo ri xqueˈibajij chuwech tak cruz. Yecˈo cˈa xqueˈichˈey chiriˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios; y xabachique cˈa tinamit yebe wi riyeˈ, riyix chukaˈ xquixapon chiriˈ riche (rixin) chi yeˈiwokotan. 	 لهذا الحال انبیا و حکماء وکاتبان نزد شما می‌فرستم و بعضی را خواهیدکشت و به دار خواهید کشید و بعضی را درکنایس خود تازیانه زده، از شهر به شهر خواهیدراند،


Can xquemol wi cˈa pe chuwech quinojel ri winek riche (rixin) re ruwachˈulef. Y Riyaˈ can xquerujech cˈa, achiˈel nuben jun aj yukˈ tek jucˈan yeruyaˈ wi ri tak carneˈl, y jucˈan chic yeruyaˈ wi ri tak qˈuisicˈ (cabras). 	 و جمیع امت‌ها درحضور او جمع شوند و آنها را از همدیگر جدامی کند به قسمی که شبان میشها را از بزها جدامی کند.


Y pa rox mul ri Pilato xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa mac rubanon chiwech re jun achi reˈ? Riyin can majun achique ta mac nwil ta chrij, riche (rixin) chi rucˈamon ta chi nicamisex. Xtintek cˈa ruchˈayic, y cˈacˈariˈ ncol el, xchaˈ. 	 بار سوم به ایشان گفت: «چرا؟ چه بدی کرده است؟ من در او هیچ علت قتل نیافتم. پس او را تادیب کرده رها می‌کنم.»


Wachˈalal, wacami nbij cˈa chukaˈ el chiwe chi tiquicot ri iwánima riqˈui ri Ajaf. Riyin ma ncˈayewaj ta ntzˈibaj chic el jun bey chiwe chi tiquicot ri iwánima, ruma wetaman chi nicˈatzin chiwe riyix. 	 خلاصه‌ای برادران من، در خداوند خوش باشید. همان مطالب را به شما نوشتن بر من سنگین نیست و ایمنی شما است.


Riyin ri Juan, yin anciano chiquicojol ri kachˈalal, ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit wachˈalal ixok ri can yit chaˈon ruma ri Dios, y chique chukaˈ ri awal. Riyin can kitzij chi yixinwajoˈ. Y ma xu (xe) ta wi riyin ri yinajowan iwuche (iwixin), xa can yixcajoˈ chukaˈ quinojel ri nicˈaj chic kachˈalal ri quetaman chic ri kitzij. 	 من که پیرم، به خاتون برگزیده و فرزندانش که ایشان را درراستی محبت می‌نمایم و نه من فقط بلکه همه کسانی که راستی را می‌دانند،


Pero wi can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nucˈuan iwuche (iwixin) chupan ri icˈaslen, nikˈalajin chi ma chuxeˈ ta chic rutzij ri ley riche (rixin) ri Moisés yixcˈo wi. 	 اما اگراز روح هدایت شدید، زیر شریعت نیستید.


Yacˈa ri Jesús chanin cˈa xunaˈ chi xchapatej rutziak y xtzuˈun ca chrij. Y tek rutzˈeton chic achique ri xchapo ruchiˈ rutziak, xubij cˈa chare ri ixok riˈ: Numiˈal, xacˈachoj, ruma xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Ma cabison ta chic, xucheˈex. Y ri ixok riˈ, can yacˈariˈ xcˈachoj chare ri ruyabil. 	 عیسی برگشته، نظر بر وی انداخته، گفت: «ای دختر، خاطرجمع باش زیرا که ایمانت تو را شفا داده است!» در ساعت آن زن رستگارگردید.


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Janipeˈ caxlan wey cˈo iwuqˈui? xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij cˈa: Cˈo wukuˈ, xechaˈ chare. 	 از ایشان پرسید: «چند نان دارید؟» گفتند: «هفت.»


Rumacˈariˈ, ¿achique ri más cˈo rukˈij, ya ri tzˈuyul pa mesa, o ya ri niyaˈo apo pa ruwiˈ mesa ronojel ri nitij? Can ya wi ri tzˈuyul pa mesa ri cˈo más rukˈij. Pero riyin ma que ta riˈ nben, ruma riyin yincˈo chicojol ri xa yin achiˈel jun ri niniman nilin apo pa mesa. 	 زیرا کدام‌یک بزرگتراست آنکه به غذا نشیند یا آنکه خدمت کند آیانیست آنکه نشسته است؟ لیکن من در میان شماچون خادم هستم.


Y xpe ri cˈajol achi ri aponak riqˈui ri Jesús xucˈutuj cˈa: ¿Achique cˈa chi pixaˈ riˈ? xchaˈ. Y ri Jesús xubij chare: Ri pixaˈ riˈ ya ri ma cacamisan ta; riyit achi ri cˈo awixjayil, ma tacanoj ta jun chic ixok; ma catelekˈ ta, ma tatzˈuc ta tzij chrij jun chic winek. 	 بدو گفت: «کدام احکام؟» عیسی گفت: «قتل مکن، زنا مکن، دزدی مکن، شهادت دروغ مده،


Yacˈa ri winek xquirek apo quichiˈ, y xquibij: ¡Ticamisex chuwech cruz! ¡Ticamisex chuwech cruz! 	 لیکن ایشان فریاد زده گفتند: «او را مصلوب کن، مصلوب کن.»


Ruma riyix wachˈalal, xa can nikajoˈ chi niwetamaj achique chi tijoj pokonal ri xkakˈaxaj riyoj tek xojcˈojeˈ chilaˈ pa rucuenta ri Asia. Ri kachukˈaˈ ri cˈo, ma nicowin ta chic nucochˈ ri tijoj pokonal ri xquiben ri winek chake. Can xkachˈob cˈa chi ma xkojcˈaseˈ ta chic, xaxu (xaxe wi) chic cˈa ri kacamic koyoben. 	 زیرا‌ای برادران نمی خواهیم شما بی‌خبرباشید از تنگی‌ای که در آسیا به ما عارض گردید که بینهایت و فوق از طاقت بار کشیدیم، بحدی که از جان هم مایوس شدیم.


Ketaman tek rubanon ca, xkacˈuaj jun itzel cˈaslen. Yacˈa ri itzel cˈaslen riˈ achiˈel can xbajix riqˈui ri Jesucristo tek xcom chuwech ri cruz, y rumariˈ ri itzel cˈaslen riˈ xqˈuis ca y wacami xojcolotej yan riche (rixin) chi ma nikaben ta chic ri mac. 	 زیرا این رامی دانیم که انسانیت کهنه ما با او مصلوب شد تاجسد گناه معدوم گشته، دیگر گناه را بندگی نکنیم.


Y jalajoj ruwech samaj ri yoj cowinek kabanon, pero xaxu (xaxe wi) jun ri niyaˈo kachukˈaˈ chikajujunal; y riˈ ya ri mismo Dios. 	 و عملهاانواع است لکن همان خدا همه را در همه عمل می‌کند.


Y ruma cˈa ri etzelal ri xuben ri Balaam, xbix chare chi ma utz ta ri xuben. Y can ya ri ruquiej ri xchˈo chare. Y astapeˈ jun quiej ma nicowin ta nichˈo, pero xchˈo pe chare achiˈel nichˈo jun winek, riche (rixin) chi queriˈ xukˈet ta ri profeta riˈ chi ma tuben ta ri itzel ri xuchˈob chi nuben. 	 لکن او ازتقصیر خود توبیخ یافت که حمار گنگ به زبان انسان متنطق شده، دیوانگی نبی را توبیخ نمود.


Y tek ye kˈaxnek chic cˈa ronojel ri tijoj pokonal riche (rixin) ri tiempo riˈ, can xtibanatej wi cˈa chi ri kˈij xtikˈekumatej y ri icˈ chukaˈ ma xtitzuˈun ta chic. Ri chˈumilaˈ xquetzak cˈa el chuwech ri caj. Can ronojel wi cˈa ri nimalaj tak uchukˈaˈ ri yecˈo chicaj xquesilon na. 	 و فور بعد از مصیبت آن ایام، آفتاب تاریک گردد و ماه نور خود را ندهد و ستارگان ازآسمان فرو ریزند و قوتهای افلاک متزلزل گردد.


Y tek riyaˈ xapon cˈa chikatzˈetic, xberucˈamaˈ pe ri ximibel rupan ri Pablo, y riqˈui riˈ xuximilaˈ rukˈaˈ raken riyaˈ mismo, y cˈacˈariˈ xubij: Ri Lokˈolaj Espíritu rubin cˈa chuwe chi ri rajaf re ximibel reˈ, quereˈ xtiban chare cuma ri israelitas tek xtapon pa tinamit Jerusalem, y cˈacˈariˈ xtiquijech pa quikˈaˈ winek ri xa ma ye israelitas ta, xchaˈ. 	 و نزد ما آمده، کمربند پولس را گرفته و دستها و پایهای خود رابسته، گفت: «روح‌القدس می‌گوید که یهودیان دراورشلیم صاحب این کمربند را به همینطور بسته، او را به‌دستهای امت‌ها خواهند سپرد.»


Y can yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique quinojel ri winek chi quetzˈuyeˈ pa ruwiˈ ri rexlaj kˈayis. Yacˈariˈ tek Riyaˈ xeruliˈej cˈa pa rukˈaˈ ri wuˈoˈ caxlan wey y ri caˈiˈ car y cˈacˈariˈ xtzuˈun chicaj y xucˈutuj ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ. Cˈacˈariˈ xeruwechˈelaˈ cˈa el ri caxlan wey y ri car y xuyaˈ el chique ri rudiscípulos y ri discípulos xbequiyalaˈ chique ri winek. 	 وبدان جماعت فرمود تا بر سبزه نشستند و پنج نان و دو ماهی را گرفته، به سوی آسمان نگریسته، برکت داد و نان را پاره کرده، به شاگردان سپرد وشاگردان بدان جماعت.


Rumariˈ ri Pablo can riqˈui ruchukˈaˈ xchˈo chare ri achi, y xubij chare: Cayacatej y capaˈeˈ choj. Y ri achi can yacˈariˈ xropin y xuchop nibiyin el. 	 پس به آواز بلند بدو گفت: «بر پایهای خود راست بایست.» که در ساعت برجسته، خرامان گردید.


Wachˈalal, man chic cˈa titzujulaˈ (tisujulaˈ) ta iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ riche (rixin) chi queriˈ man ta xtiwil rucˈayewal tek xtapon ri kˈij tek ri Ajaf xtukˈet tzij. Ruma nakaj chic cˈo pe ri kˈij tek ri nikˈato tzij xtucˈut pe riˈ. 	 ای برادران، از یکدیگر شکایت مکنید، مبادا بر شما حکم شود. اینک داور بر در ایستاده است.


Y yacˈa tek ri nicˈaj chic winek xtiquibij chi wacami sibilaj jabel kabanon, ruma majun chˈaˈoj, can utz yojcˈo ka, xquechaˈ; xa yacˈariˈ tek xtoka ri rucˈayewal pa quiwiˈ. Xa xtiquicˈulwachij achiˈel ri nucˈulwachij jun ixok ri petenak alanic chrij. Xa cˈa tek xtunaˈ, ya xpe ri kˈaxomal chare y can man xtutoˈ ta riˈ chuwech. Y quecˈariˈ ri xtiquicˈulwachij ri winek riˈ, ma xtiquitoˈ ta quiˈ chuwech ri rucˈayewal. 	 زیرا هنگامی که می‌گویندسلامتی و امان است، آنگاه هلاکت ایشان راناگهان فرو خواهد گرفت، چون درد زه زن حامله را و هرگز رستگار نخواهند شد.


Yacˈa ri Jesús retaman cˈa ri niquichˈobolaˈ ri achiˈaˈ riˈ, rumariˈ xubij chique: Wi ri winek riche (rixin) jun ruwachˈulef wi xa ma junan ta quiwech niquiben, nipe chˈaˈoj chiquicojol. Y riˈ ma utz ta, ruma nuben chare ri quiruwachˈulef chi ma xtiyaloj ta. Y queriˈ chukaˈ ri winek pa jun jay, wi xa ma junan ta quiwech niquiben, xa xtiquitaluj el quiˈ. 	 پس او خیالات ایشان را درک کرده بدیشان گفت: «هر مملکتی که برخلاف خود منقسم شود، تباه گردد و خانه‌ای که بر خانه منقسم شود، منهدم گردد.


yacˈa ri nicˈutuj chuwe, chi riyix niwajoˈ chi jun nitzˈuyeˈ ri pa wajquikˈaˈ y jun nitzˈuyeˈ ri pa wajxocon, riˈ ma pa nukˈaˈ ta riyin cˈo wi chi nyaˈ chiwe. Ruma ri nicˈutuj riyix, riˈ xa quiche (quixin) chic cˈa ri xtubij ri Nataˈ chi utz chi xquetzˈuyeˈ chiriˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 لیکن نشستن به‌دست راست و چپ من از آن من نیست که بدهم جز آنانی را که از بهر ایشان مهیا شده است.»


Pero wi ma niquicochˈ ta, xa más utz chi quecˈuleˈ. Ruma más utz chi yecˈuleˈ que chuwech nicˈat ri cánima chare ri quiraybel. 	 لکن اگر پرهیزندارند، نکاح بکنند زیرا که نکاح از آتش هوس بهتر است.


Y ri Jesús nitzijon benak quiqˈui, xubij cˈa chique: Nacanek. Ri iwánima riyix cˈayef (cuesta) jubaˈ chi nunimaj ri quibin ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 او به ایشان گفت: «ای بی‌فهمان وسست دلان از ایمان آوردن به انچه انبیا گفته‌اند.


Ri winek ri niquicˈaxaj ri nubij ri ley ri xuyaˈ ri Dios y ma niquiben ta ri nubij, ye aj maquiˈ chuwech ri Dios. Yacˈa ri winek ri can niquiben ri nubij ri ley, can majun cˈa quimac yetzˈetetej ruma ri Dios. 	 از آن جهت که شنوندگان شریعت در حضور خدا عادل نیستند بلکه کنندگان شریعت عادل شمرده خواهند شد.


Y nbij chukaˈ chi tek nitzijox ri ruchˈabel ri Dios, ri ixokiˈ nicˈatzin chi cˈo niquetamaj y rumariˈ xaxu (xaxe wi) tiquicˈaxaj y tiquinimaj ri nibix. 	 زن با سکوت، به‌کمال اطاعت تعلیم گیرد.


Ri kˈij tek xmuk ri Jesús, ya kˈij chukaˈ riˈ tek ri winek niquibanalaˈ chic ruchojmil ronojel ri xticˈatzin chique ri pa rucaˈn kˈij, ruma yariˈ napon ri uxlanibel kˈij. Y pa rucaˈn kˈij, tek yecˈo chic chupan ri uxlanibel kˈij, yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos xquiben cˈa chi xbequicˈuluˈ quiˈ chuwech ri Pilato ri aj kˈatbel tzij. 	 و در فردای آن روز که بعد از روز تهیه بودروسای کهنه و فریسیان نزد پیلاطس جمع شده،


Yacˈa riyoj ketaman chi xaxu (xaxe wi) jun Dios cˈo, ri Tataˈixel. Riqˈui cˈa Riyaˈ petenak wi ronojel, y nrajoˈ chi riyoj nikayaˈ rukˈij. Ketaman chi xaxu (xaxe wi) jun Ajaf cˈo, ri Jesucristo. Xaxu (xaxe wi) Riyaˈ xbano ronojel. Xaxu (xaxe wi) ruma Riyaˈ tek cˈo kacˈaslen. 	 لکن ما را یک خداست یعنی پدر که همه‌چیز از اوست و ما برای او هستیم، و یک خداوند یعنی عیسی مسیح که همه‌چیز از اوست و ما از او هستیم.


Y riyin ntzˈet chi can queriˈ nibanatej. Xa can achiˈel chic ley, ruma tek nwajoˈ nben ri utz, chanin nbekˈalajin pe ri mac ri ucˈuayon wuche (wixin). 	 لهذا این شریعت را می‌یابم که وقتی که می‌خواهم نیکویی کنم بدی نزد من حاضر است.


Wi can niwachin jabel ri icˈaslen, can nikˈalajin wi chi yix tzekelbey wuche (wixin), y ri winek ri xquixtzˈeto, can xtiquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Nataˈ. 	 جلال پدر من آشکارا می‌شود به اینکه میوه بسیار بیاورید وشاگرد من بشوید.


Ri Jesús can qˈuiy cˈa cˈambel tak tzij ri xerucusaj achiˈel reˈ riche (rixin) chi xchˈo quiqˈui ri winek, y xutzijoj chique ri janipeˈ ri yecowin nichˈobotej chiquiwech. 	 و به مثلهای بسیار مانند اینهابقدری که استطاعت شنیدن داشتند، کلام رابدیشان بیان می‌فرمود،


Y ri xubij ri Dios chique, can chrij wi cˈa ri Rucˈajol xchˈo wi, y ri Rucˈajol riˈ yariˈ ri Kajaf Jesucristo. Y tek ri Jesucristo xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xoc winek achiˈel riyoj, y Riyaˈ jun chique ri ye riy rumam ca ri rey David. 	 درباره پسر خود که بحسب جسم از نسل داود متولد شد،


Y xa cˈa jubaˈ cˈa quebiyin apo, tek ri Jesús xerutzˈet cˈa ri Jacobo y ri Juan, ri ye rucˈajol ri jun achi Zebedeo rubiˈ. Ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ pa jucuˈ cˈa yecˈo wi, yesamej. Riyeˈ yequicˈojoj ri quiyaˈl chapabel car. 	 و از آنجا قدری پیشتررفته، یعقوب بن زبدی و برادرش یوحنا را دید که در کشتی دامهای خود را اصلاح می‌کنند.


Yacˈa ri ruchˈacul ri Jesús ma xkˈey ta, ruma ri Dios can xucˈasoj wi el chiquicojol ri caminakiˈ. 	 لیکن آن کس که خدا او رابرانگیخت، فساد را ندید.


Tek ri Jesús ye rubin chic cˈa ka ri chˈabel riˈ, xchuban cˈa ri pan ulef. Y riqˈui ri ruchub (rucˈaxej) ri xka pan ulef, xuben jubaˈ ti chˈabek. Cˈacˈariˈ ri chˈabek riˈ xuquil el chrij runakˈ ruwech ri moy. 	 این راگفت و آب دهان بر زمین انداخته، از آب گل ساخت و گل را به چشمان کور مالید،


Yacˈa ri Jesús xubij chare: Pedro, riyin nbij cˈa chawe, chi chupan re jun akˈaˈ re wacami, cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ, tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech, xchaˈ ri Jesús chare ri Pedro. 	 گفت: «تو را می‌گویم‌ای پطرس امروزخروس بانگ نزده باشد که سه مرتبه انکار خواهی کرد که مرا نمی شناسی.»


Y ri nichajin quiche (quixin) ri carneˈl nujek cˈa pe ri ruchiˈ ri coral chuwech ri aj yukˈ, y ri carneˈl can quetaman chic ri ruchˈabel ri cajyukˈ. Riyaˈ yerusiqˈuij (yeroyoj) chiquijujunal riqˈui ri quibiˈ y yerelesaj cˈa el. 	 دربان بجهت او می‌گشاید و گوسفندان آواز او رامی شنوند و گوسفندان خود را نام بنام می‌خواند وایشان را بیرون می‌برد.


Ri chˈabel ri xkabij chiwe, ma riche (rixin) ta chi yojtajin chic chubixic chiwe jun bey chi can utz yojicˈul. Ma que ta riˈ. Riyoj ma rajawaxic ta chi nikaben achiˈel niquiben ri nicˈaj chic. Riyeˈ quicˈualon apo wuj ri nubij chupan chi utz yeˈicˈul y chukaˈ niquicˈutuj chic el jun wuj chiwe riyix ri nubij chi quecˈul cuma ri kachˈalal ri yecˈo pa nicˈaj chic tinamit. Yacˈa riyoj ma rajawaxic ta chi queriˈ nikaben. 	 آیا باز به سفارش خود شروع می‌کنیم؟ وآیا مثل بعضی احتیاج به سفارش نامه جات به شما یا از شما داشته باشیم؟


Y yecˈa kˈij riˈ tek yecˈo caˈiˈ oxiˈ winek ri xeˈapon riqˈui ri Jesús, y riyeˈ xquichop cˈa niquitzijoj apo chare ri Jesús ri xuben ri Pilato chique nicˈaj achiˈaˈ ri ye aj Galilea, tek ri achiˈaˈ riˈ yecˈo cˈa pa rachoch ri Dios, y ye quicˈualon apo chicop riche (rixin) chi yequicamisaj chi yequitzuj (yequisuj) chuwech ri Dios. Y yacˈa tek yetajin chutzujic (chusujic) ri chicop chuwech ri Dios, yacˈariˈ tek ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ xutek quicamisaxic ri achiˈaˈ riˈ. Rumariˈ ri quiquiqˈuel cˈa ri chicop y ri quiquiqˈuel ri achiˈaˈ, xuxol riˈ. 	 در آن وقت بعضی آمده او را از جلیلیانی خبر دادند که پیلاطس خون ایشان را با قربانی های ایشان آمیخته بود.


¿La ma iwetaman ta cˈa riyix chi can yix rukˈaˈ raken ri Cristo? Y wi xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo, ¿la utz cami chi yixel el riqˈui Riyaˈ y yixoc rukˈaˈ raken jun ixok ri xa ma utzilaj cˈaslen ta rucˈuan? Ma utz ta. 	 آیا نمی دانید که بدنهای شما اعضای مسیح است؟ پس آیااعضای مسیح را برداشته، اعضای فاحشه گردانم؟ حاشا!


Wachˈalal, pa ruqˈuisbel nwajoˈ cˈa nbij el chiwe ri rucˈamon chi niben y nichˈob, y riˈ ya ri kas kitzij, ri cˈo rukˈij, ri choj, ri chˈajchˈoj, ri jabel, ri elenak rutzijol chi yariˈ ri utz, ri can utz wi, y ronojel ri rucˈamon chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij. Can ya cˈa riˈ ri tibanaˈ y tichˈoboˈ. 	 خلاصه‌ای برادران، هرچه راست باشد وهرچه مجید و هرچه عادل و هرچه پاک و هرچه جمیل و هرچه نیک نام است و هر فضیلت و هرمدحی که بوده باشد، در آنها تفکر کنید.


Yacˈa tek cuyutajnek chic el ri mozo riˈ chare ri rucˈas, xberucˈuluˈ cˈa jun rech mozo. Ri mozo riˈ cˈo cˈa jun kajoˈn rubanon riqˈui riyaˈ. Ri kajoˈn cˈa ri rubanon ri rech mozo riˈ, man achiˈel ta cˈa ri rucˈas riyaˈ, xa jun ciento puek ri nibix denario chare. Pero ma riqˈui wi riˈ, riyaˈ xupitzˈ chukul y nutzˈapij yan cˈa ruxlaˈ, y nubij cˈa chare: Tatojoˈ pe ri acˈas ri abanon wuqˈui, nichaˈ chare. 	 لیکن چون آن غلام بیرون رفت، یکی از همقطاران خود را یافت که از او صددینار طلب داشت. او را بگرفت و گلویش رافشرده، گفت: "طلب مرا ادا کن!"


Can quinojel cˈa ri lokˈolaj tak kachˈalal niquitek el rutzil iwech. Pero ri más yeˈajowan chi niquitek el rutzil iwech ye ri yesamej pa rachoch ri César. 	 جمیع مقدسان به شما سلام می‌رسانند، علی الخصوص آنانی که از اهل خانه قیصر هستند.


Y yecˈo cˈa nicˈaj chique ri aj tzˈibaˈ ri xquibij chare ri Jesús: Tijonel, can kitzij wi ri xabij, xechaˈ chare. 	 پس بعضی از کاتبان در جواب گفتند: «ای استاد. نیکوگفتی.»


¡Wacami, ri chilaˈ chicaj sibilaj niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen ri Dios! ¡Y waweˈ chuwech re ruwachˈulef xoka yan ri uxlanibel cˈuˈx. Xoka yan chiquicojol ri winek, ruma ri rutzil ri Dios! 	 «خدا را در اعلی علیین جلال و بر زمین سلامتی و در میان مردم رضامندی باد.»


Y pa rucaˈn kˈij chare ri tichˈo wi ri Ajaf Jesucristo riqˈui ri Pablo, yecˈo cˈa chique ri israelitas ri pan ewel xquichˈobolaˈ achique ri xtiquiben chare ri Pablo. Y can xquibij chi ma xquewaˈ ta ni ma xqueˈucˈyaˈ ta, cˈa ya tek xquecowin na xtiquicamisaj ri Pablo. Y xquibij chukaˈ chi can ya ta cˈa ri Dios ri xtiyaˈo rucˈayewal pa quiwiˈ, wi ma xtiquiben ta ri niquibij. 	 و چون روز شد، یهودیان با یکدیگر عهدبسته، بر خویشتن لعن کردند که تا پولس رانکشند، نخورند و ننوشند.


Y ri rutzil ri Dios ri ruyaˈon chake sibilaj nim, ruma nuyaˈ qˈuiy etamabel chake y nuyaˈ chukaˈ qˈuiy kanaˈoj. 	 که آن را به ما به فراوانی عطا فرمود در حکمت و فطانت.


Chukaˈ tabij chique chi ma tiquiyaˈ ta quixquin chare ri chˈabel ri nicˈut chiquiwech ri xa majun rejkalen, achiˈel ri niquibij ri israelitas chi cˈo chi niban ri circuncisión chique riche (rixin) chi yecolotej. Y chukaˈ ma tiquinimaj ta quitzij nicˈaj chic winek ri xa niquetzelaj ri kas kitzij. 	 و گوش نگیرند به افسانه های یهود و احکام مردمانی که ازراستی انحراف می‌جویند.


Y wi jun kachˈalal xa cˈa jubaˈ tunimaj ri Dios, ma utz ta chi riyaˈ ntoc anciano riche (rixin) ri iglesia. Ruma wi ta ntoc anciano riche (rixin) ri iglesia, riqˈui jubaˈ nunimirisaj riˈ, y riqˈui riˈ xtucˈulwachij achiˈel ri xucˈulwachij ri itzel winek, y xtika ri nimalaj rucˈayewal pa ruwiˈ. 	 و نه جدیدالایمان که مبادا غرور کرده، به حکم ابلیس بیفتد.


Y majun utzilaj cheˈ ri nuyaˈ ta itzel tak ruwech. Majun chukaˈ itzel cheˈ ri nuyaˈ ta utzilaj tak ruwech. 	 «زیرا هیچ درخت نیکو میوه بد بارنمی آورد و نه درخت بد، میوه نیکو آورد.


Y cˈacˈariˈ xekˈax pa Misia, y xeˈapon cˈa ka ri pa tinamit Troas. 	 و از میسیا گذشته به ترواس رسیدند.


Y chukaˈ wi xa ta jun chique ri runakˈ awech ri nibano chawe chi yamacun, xa utz chi tawelesaj y tarokij el. Ruma más utz chi xaxu (xaxe wi) jun runakˈ awech cˈo y yatoc chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, que chuwech caˈiˈ runakˈ awech cˈo y xa pa kˈakˈ yatbecˈak wi ca. 	 و اگر چشمت تو را لغزش دهد، آن را قلع کرده، از خود دور انداز زیرا تو را بهتر است بایک چشم وارد حیات شوی، از اینکه با دو چشم در آتش جهنم افکنده شوی.


Ri Jesús xapon cˈa chupan ri jun tinamit riˈ, riche (rixin) chi queriˈ nibanatej ri tzˈibatal ca ruma ri profeta Isaías, ri achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Y riyaˈ rubin cˈa ca: 	 تا تمام گردد آنچه به زبان اشعیای نبی گفته شده بود


Riyin nbij chi can cˈo qˈuiy utzil ri nucˈom pe chake chi yoj israelitas. Nabey, ri Dios can pa kakˈaˈ cˈa riyoj xuxkanej wi ri ruchˈabel. 	 بسیار از هر جهت؛ اول آنکه بدیشان کلام خدا امانت داده شده است.


Xa queˈiyaˈ ca. Xa ye achiˈel moyiˈ y ye ucˈuey quiche (quixin) nicˈaj chic ri xa ye achiˈel moyiˈ chukaˈ. Y wi ri ye moyiˈ yequiyukej ri nicˈaj chic moyiˈ, junan cˈa xquetzak pa tak jul, xchaˈ ri Jesús. 	 ایشان راواگذارید، کوران راهنمایان کورانند و هرگاه کور، کور را راهنما شود، هر دو در چاه افتند.


Y ri mozo ri yaˈon ca wuˈoˈ talento chare riche (rixin) chi nisamej riqˈui, can xuben na wi ri bin ca chare. Riyaˈ can xsamej wi cˈa riqˈui ri wuˈoˈ talento y xuchˈec chic cˈa wuˈoˈ riqˈui. 	 پس آنکه پنج قنطار یافته بود، رفته و با آنها تجارت نموده، پنج قنطار دیگر سود کرد.


Rumariˈ riyoj can nikatij kakˈij chi ma xu (xe) ta wi chuwech ri Ajaf Dios nikˈalajin wi chi ronojel ri nikaben can pa ruchojmil wi, xa can nikajoˈ cˈa chukaˈ chi queriˈ nikˈalajin chiquiwech ri winek, chi can pa ruchojmil wi nikaben ronojel. 	 زیرا که نه درحضور خداوند فقط، بلکه در نظر مردم نیزچیزهای نیکو را تدارک می‌بینیم.


Ruma xa choj queriˈ kamolon pe kiˈ. Y wi ta nicˈutux chake chi achique ruma tek kamolon kiˈ y achique ruma tek ye yacatajnek pe ri winek, majun achique ta xtikabij riche (rixin) chi nikatoˈ kiˈ. Y riqˈui jubaˈ ri aj kˈatbel tzij niquichˈob chi nikaben re molojriˈil reˈ riche (rixin) chi yojyacatej chiquij. Y riˈ yojruyaˈ pa rucˈayewal chuwech ri kˈatbel tzij. 	 زیرادر خطریم که در خصوص فتنه امروز از مابازخواست شود چونکه هیچ علتی نیست که درباره آن عذری برای این ازدحام توانیم آورد.»این را گفته، جماعت را متفرق ساخت.


Y tek kˈen chic, ri rajaf can yacˈariˈ yerutek ri rumozos chupan, riche (rixin) chi niquikˈet, ruma ya kˈij chic riche (rixin) ri kˈatoj. 	 و چون ثمر رسید، فور داس را بکار می‌برد زیرا که وقت حصاد رسیده است.»


Y jun cˈa chique ri kachˈalal riˈ, Agabo rubiˈ. Y ruma ri Lokˈolaj Espíritu can xukˈalajsaj chuwech, rumariˈ tek xbepaˈeˈ pe chiquiwech ri kachˈalal, y can xubij cˈa chi xtipe na jun nimalaj wayjal pa ruwiˈ re ruwachˈulef; y ri nimalaj wayjal riˈ can xbanatej na wi pa rutiempo ri aj kˈatbel tzij Claudio César. 	 که یکی از ایشان اغابوس نام برخاسته، به روح اشاره کرد که قحطی شدید درتمامی ربع مسکون خواهد شد و آن در ایام کلودیوس قیصر پدید آمد.


Riyoj, ri can yoj rusamajel ri Dios, ¿la can ma rajawaxic ta cami chi yojtzuk? 	 که آیا اختیار خوردن و آشامیدن نداریم؟


Xapon cˈa chukaˈ jun achi ri Jairo rubiˈ. Ri achi cˈa riˈ jun chique ri principaliˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y tek riyaˈ xutzˈet apo ri Jesús, can yacˈariˈ xbexuqueˈ xbemajeˈ chuwech. 	 که ناگاه یکی از روسای کنیسه، یایرس نام آمد و چون او را بدید بر پایهایش افتاده،


O wi ta nubij jun chique ri kaxquin: ¿achique ruma chi riyin ma xinoc ta wachaj? nichaˈ ta. Ruma ri nubij queriˈ, ¿la ma riche (rixin) ta cami ri chˈaculaj ri kaxquin? Ma que ta riˈ. Xa can riche (rixin) wi ri chˈaculaj. 	 و اگر گوش گویدچونکه چشم نیم از بدن نیستم، آیا بدین سبب ازبدن نیست؟


Tek ri Jesús xcˈastej cˈa chupan ri nimakˈaˈ chare ri nabey kˈij chare ri semana, nabey cˈa xucˈut riˈ chuwech ri María Magdalena; ri ixok ri achoj riqˈui xerelesaj wi ye wukuˈ itzel tak espíritu. 	 و صبحگاهان، روز اول هفته چون برخاسته بود، نخستین به مریم مجدلیه که از او هفت دیوبیرون کرده بود ظاهر شد.


Riyix riˈ noka chiˈicˈuˈx ronojel cˈa ri xbanatej ri tiempo riˈ pa ronojel Judea. Ri nabey mul, ya ri Juan ri Bautista ri xtzijon ri ruchˈabel ri Dios y xeruben bautizar ri winek. Y cˈariˈ xbetiquer pe rutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios ruma ri Jesús chilaˈ pa Galilea. 	 آن سخن را شما می‌دانید که شروع آن از جلیل بود و در تمامی یهودیه منتشر شد، بعد از آن تعمیدی که یحیی بدان موعظه می‌نمود،


Pero yecˈo nicˈaj chique riyeˈ ri xebe quiqˈui ri achiˈaˈ fariseos y xbequitzijoj chique ri achique ri xuben ri Jesús. 	 ولیکن بعضی از ایشان نزد فریسیان رفتند و ایشان را از کارهایی که عیسی کرده بودآگاه ساختند.


Yacˈariˈ tek xintzˈet chi ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xrelesaj ri ruwakak sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj, y can yacˈariˈ tek xuben jun nimalaj silonel. Y ri kˈij ma xtzuˈun ta chic, xa xkˈeker achiˈel jun pim tziek ri banon riqˈui rusmal jun chicop kˈek rij, ri tziek ri nucusex tek cˈo bis. Y ri icˈ quicˈ quicˈ nitzuˈun. 	 و چون مهر ششم را گشود، دیدم که زلزله‌ای عظیم واقع شد و آفتاب چون پلاس پشمی سیاه گردید و تمام ماه چون خون گشت؛


Yacˈa ri Jesús sibilaj xuchilabej chique ri ye rudiscípulos chi majun achoj chare tiquitzijoj wi chi ya Riyaˈ ri Cristo. 	 پس ایشان را قدغن بلیغ فرمود که هیچ‌کس را از این اطلاع مدهید.


Can chiˈiwonojel xa junan chic cˈa iwech chi israelitas, o ma israelitas ta, wi ximil pa samaj, o ma ximil ta pa samaj, wi achi o ixok. Junan cˈa iwech iwonojel, ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 هیچ ممکن نیست که یهود باشد یا یونانی و نه غلام و نه آزاد و نه مرد و نه زن، زیرا که همه شمادر مسیح عیسی یک می‌باشید.اما اگر شما ازآن مسیح می‌باشید، هرآینه نسل ابراهیم وبرحسب وعده، وارث هستید.


Y wi cˈo jun nibin chi xa jun chic rubanon riqˈui ri Jesucristo, cˈo chi nucˈuaj jun cˈaslen achiˈel ri cˈaslen ri xucˈuaj ri Jesucristo. 	 هرکه گوید که در وی می‌مانم، به همین طریقی که او سلوک می‌نمود، اونیز باید سلوک کند.


Rumariˈ nchilabej cˈa chiwe chi ma timalij ta icˈuˈx y ma tibison ta ri iwánima, tek yinitzˈet chi riyin nkˈaxaj tijoj pokonal iwuma riyix. Xa quixquicot cˈa ruma re nkˈaxaj, ruma chi riqˈui reˈ nikˈalajin chi can cˈo ikˈij. 	 لهذا استدعادارم که از زحمات من به جهت شما خسته خاطرمشوید که آنها فخر شما است.


Achiˈel tek ri Dios xubij chare ri Abraham: Xquipe chic iwuqˈui pa jun junaˈ anej, ruma ri Sara ri awixjayil xticˈojeˈ jun ral, y ti cˈajol (alaˈ). Queriˈ xubij ri Dios chare ri Abraham. 	 زیراکلام وعده این است که موافق چنین وقت خواهم آمد و ساره را پسری خواهد بود.


Y sibilaj qˈuiy ruwech chˈabel ri yeˈucusex waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y ronojel chˈabel can cˈo wi niquibij, pero xaxu (xaxe wi) chiquiwech ri winek ri yeˈucusan riche (rixin) ri chˈabel riˈ. 	 زیرا که انواع زبانهای دنیاهرقدر زیاده باشد، ولی یکی بی‌معنی نیست.


Can tachajij cˈa ronojel ri yatajnek chawe ruma ri Dios. Y ya ri Lokˈolaj Espíritu ri cˈo pa tak kánima ri xtitoˈo awuche (awixin). 	 آن امانت نیکو را بوسیله روح‌القدس که در ما ساکن است، حفظ کن.


Riyix nibij cˈa chi cˈa cˈo na cajiˈ icˈ nrajoˈ riche (rixin) chi nicˈol ruwech ri ticoˈn. Yacˈa riyin nbij chiwe: Quixtzuˈun chilaˈ y queˈitzuˈ la winek. Riyeˈ ye achiˈel jun ticoˈn ri kˈen chic. Coyoben chic riche (rixin) chi nitzijox ri ruchˈabel ri Dios chique, riche (rixin) chi niquinimaj. 	 آیاشما نمی گویید که چهار ماه دیگر موسم درواست؟ اینک به شما می‌گویم چشمان خود را بالاافکنید و مزرعه‌ها را ببینید زیرا که الان بجهت درو سفید شده است.


Man cˈa quixwer ta ka, xa tibanaˈ orar y ticˈutuj chare ri Dios riche (rixin) chi ma yixtzak ta pa mac tek yixtojtobex. Can wetaman wi chi ri iwánima can nrajoˈ wi nuben ri nrajoˈ ri Dios. Xa yacˈa ri ichˈacul xa majun ruchukˈaˈ, xchaˈ chique. 	 بیدار باشید و دعاکنید تا در معرض آزمایش نیفتید! روح راغب است، لیکن جسم ناتوان.»


Y can xuchop cˈa el bey chi nibe chrachoch, cˈa riqˈui ri rutataˈ. Y ri cˈajol riˈ cˈanej na cˈa cˈo wi riche (rixin) chi napon chrachoch, tek ri tataˈaj xutzˈet yan ri rucˈajol, y sibilaj cˈa xujoyowaj ruwech. Rumariˈ ri tataˈaj junanin (anibel) xbe chucˈulic, xutzˈumaj (xutzˈubaj) ruchiˈ y xukˈetej. 	 در ساعت برخاسته به سوی پدر خودمتوجه شد. اما هنوز دور بود که پدرش او را دیده، ترحم نمود و دوان دوان آمده او را در آغوش خود کشیده، بوسید.


Man cˈa tichˈob ta ka riyix chi can xu (xe) wi ruma chi yix ralcˈual ca ri Abraham, chi ruma ta riˈ xquixcolotej, ma que ta riˈ. Ruma xa ta ri Dios nrajoˈ, Riyaˈ can nicowin wi nuben ralcˈual ri Abraham chique re abej re yeˈitzˈet waweˈ. 	 و این سخن را به‌خاطر خود راه مدهیدکه پدر ما ابراهیم است، زیرا به شما می‌گویم خداقادر است که از این سنگها فرزندان برای ابراهیم برانگیزاند.


Yacˈa ri kˈij y ri hora tek riyin xquipe, majun achique etamayon ta. Ni xa ta ri ángeles ri yecˈo chilaˈ chicaj ma quetaman ta ajan (jampeˈ) tek xquipe chic jun bey. Queriˈ chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ma wetaman ta. Xa can xu (xe) wi cˈa ri Nataˈ ri etamayon riˈ. 	 ولی از آن روز و ساعت غیر از پدرهیچ‌کس اطلاع ندارد، نه فرشتگان در آسمان و نه پسر هم.


Ri María riˈ, yacˈariˈ ri xyaˈo akˈom ri jubul ruxlaˈ chrij ri raken ri Ajaf Jesús y xerusuˈ riqˈui ri rusmal tak ruwiˈ. Xa ruxibal cˈa riyaˈ riˈ ri Lázaro, ri yawaˈ. 	 و مریم آن است که خداوند را به عطر، تدهین ساخت و پایهای او را به موی خودخشکانید که برادرش ایلعازر بیمار بود.


Ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈapon cˈa pa Sicar. Ri Sicar jun tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Samaria y cˈo cˈa apo chunakajal ri ulef ri xuyaˈ ca ri Jacob chare ri José ri rucˈajol. 	 پس به شهری از سامره که سوخار نام داشت، نزدیک به آن موضعی که یعقوب به پسر خود یوسف داده بود رسید.


Y can achiˈel ri nbij chiwe riyix chi quiniwoyobej apo, can queriˈ chukaˈ nbij chique quinojel, xchaˈ ri Jesús chique ri rudiscípulos. 	 اما آنچه به شما می‌گویم، به همه می‌گویم: بیدار باشید!»


Y ri winek riˈ xquibij cˈa: Riyoj can yoj riy rumam ca ri Abraham, y rumariˈ ma xojcˈojeˈ ta chuxeˈ quitzij nicˈaj chic winek. ¿Achique cˈa ruma tek nabij chake chi yojtotej chuwech ronojel? 	 بدو جواب دادند که «اولاد ابراهیم می‌باشیم وهرگز هیچ‌کس را غلام نبوده‌ایم. پس چگونه تومی گویی که آزاد خواهید شد؟»


Ruma riyoj can yoj rukˈaˈ raken ri ruchˈacul y can yoj achiˈel rutiojil y rubakil. 	 زانرو که اعضای بدن وی می‌باشیم، از جسم و از استخوانهای او.


Can xtinben cˈa chare achiˈel ri banon pe chuwe riyin ruma ri Nataˈ, chi can yaˈon pe uchukˈaˈ pa nukˈaˈ riche (rixin) chi nkˈet tzij pa quiwiˈ ri winek. Riyin xtinjech cˈa uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nukˈet tzij pa quiwiˈ ri winek. Y can xtukˈet tzij riqˈui jun vara ri can chˈichˈ, can xtuben chique ri winek achiˈel niban chique ri bojoˈy tek yepaxix. 	 تا ایشان را به عصای آهنین حکمرانی کند و مثل کوزه های کوزه‌گرخرد خواهند شد، چنانکه من نیز از پدر خودیافته‌ام.


Y ri chajinel riˈ xbequibij cˈa chique ri aj kˈatbel tak tzij ronojel ri xubij el ri Pablo chique. Rumariˈ ri aj kˈatbel tak tzij xquixibij quiˈ, ruma xquetamaj chi ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ chukaˈ ye romanos. 	 پس فراشان این سخنان را به والیان گفتند و چون شنیدند که رومی هستند بترسیدند


Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij chare: Riyin majun kˈanapuek ni sakapuek ri cˈo ta wuqˈui riche (rixin) chi nyaˈ ta chawe. Yacˈa ri cˈo wuqˈui, yariˈ xtinyaˈ chawe, xchaˈ. Y can yacˈariˈ tek xubij chare: Pa rubiˈ ri Jesucristo ri aj Nazaret cayacatej, y cabiyin el, xchaˈ chare. 	 آنگاه پطرس گفت: «مرا طلا و نقره نیست، اماآنچه دارم به تو می‌دهم. به نام عیسی مسیح ناصری برخیز و بخرام!»


Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. Ticochˈoˈ cˈa ronojel ri tijoj pokonal ri nuyaˈ ri Dios chiwe, ruma Riyaˈ nuben cˈa chiwe achiˈel nuben jun tataˈaj. Ruma, ¿la cˈo cami jun tataˈaj ri man ta nuyaˈ xcˈaˈy chique ri ralcˈual? 	 اگر متحمل تادیب شوید، خدا با شما مثل باپسران رفتار می‌نماید. زیرا کدام پسر است که پدرش او را تادیب نکند؟


Wachˈalal, riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, ntzˈibaj cˈa el ronojel reˈ chiwe riche (rixin) chi queriˈ ma quixmacun ta chic. Pero wi cˈo jun chiwe ri xtimacun, cˈo Jun ri nicˈutun utzil chare ri Tataˈixel riche (rixin) chi nicuyutej kamac. Y ri Jun riˈ ya ri Jesucristo, ri can choj wi. 	 ای فرزندان من، این را به شما می‌نویسم تاگناه نکنید؛ و اگر کسی گناهی کند، شفیعی داریم نزد پدر یعنی عیسی مسیح عادل.


Y ri utzil ri ncˈutuj chiwe ya ta chi ichojmirisan ta chic ronojel; riche (rixin) chi tek riyin xquinapon chilaˈ iwuqˈui, ma rajawaxic ta chi ncusaj ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Dios pa nukˈaˈ. Can ma nwajoˈ ta nbenbij cowilaj tak chˈabel chiwe, achiˈel ri nchˈobon chi nbij chique ri yebin chuwij chi xa ya ri nrayij riyin ri nben y xa ma nben ta ri nrajoˈ ri Ajaf. 	 والتماس می‌کنم که چون حاضر شوم، جسارت نکنم بدان اعتمادی که گمان می‌برم که جرات خواهم کرد با آنانی که می‌پندارند که ما به طریق جسم رفتار می‌کنیم.


Ri winek ri yeˈetzelan iwuche (iwixin) y niquiben chiwe chi nitij pokon, ticˈutuj ri rutzil ri Dios pa quiwiˈ, y ma ticˈutuj ta chi nika rucˈayewal pa quiwiˈ ruma ri itzel yequibanalaˈ. 	 برکت بطلبید بر آنانی که بر شما جفا کنند؛ برکت بطلبید و لعن مکنید.


Y ri achi beyon xurek ruchiˈ y xubij cˈa chare ri Abraham: Nataˈ Abraham, tajoyowaj nuwech. Tabanaˈ cˈa jun utzil tatakaˈ pe ri Lázaro wuqˈui waweˈ, chi astapeˈ xaxu (xaxe wi) jubaˈ ruwiˈ rukˈaˈ tuxekˈebaˈ (tuchˈekebaˈ) pe, riche (rixin) chi noruyaˈ ca pa ruwiˈ wakˈ. Ruma nicˈat wánima chupan re kˈakˈ reˈ, xchaˈ. 	 آنگاه به آواز بلند گفت، ای پدرمن ابراهیم، بر من ترحم فرما و ایلعازر را بفرست تا سر انگشت خود را به آب تر ساخته زبان مراخنک سازد، زیرا در این نار معذبم.


Ruma cˈo jun wamigo ri jucˈan chic petenak wi y xoka wuqˈui, y riyin majun cˈo wuqˈui riche (rixin) chi nyaˈ apo chare riche (rixin) chi nutij. Rumacˈariˈ tabanaˈ jun utzil chuwe, xcachaˈ apo chare. 	 چونکه یکی از دوستان من از سفر بر من وارد شده وچیزی ندارم که پیش او گذارم.


Pero ma riqˈui wi riˈ ri camic xa can xka wi pa quiwiˈ ri winek ruma ri mac. Rumariˈ xa can xuchop yecom ri winek; xuchop pe cˈa riqˈui ri Adán hasta cˈa riqˈui ri Moisés; ri winek xa can xecom wi, astapeˈ ri quimac ma junan ta riqˈui ri mac achiˈel ri xuben ri Adán. Ri Adán xa jun cˈambel naˈoj chkawech chrij ri jun ri cˈo chi xpe y riˈ ya ri Cristo. 	 بلکه از آدم تا موسی موت تسلط می‌داشت بر آنانی نیز که بر مثال تجاوز آدم که نمونه آن آینده است، گناه نکرده بودند.


Y tek xinoka riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, riyin ntij caxlan wey y nkum chukaˈ ruyaˈal uva. Y riyix nibij chuwe chi xu (xe wi) waˈin nwajoˈ, y nibij chukaˈ chi yin jun kˈabarel, chi yin cachibil ri cˈutuy tak alcawal, y yin cachibil chukaˈ ri aj maquiˈ. 	 پسر انسان آمد که می‌خورد و می‌آشامد، می‌گویید اینک مردی است پرخور و باده پرست و دوست باجگیران و گناهکاران.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xchˈo chic jun bey chique ri achiˈaˈ fariseos riˈ, y xubij: Can kitzij cˈa nbij chiwe: Yin cˈa riyin ri Ruchiˈ ri coral ri acuchi (achique) yeˈoc wi apo ri tak carneˈl. 	 آنگاه عیسی بدیشان باز‌گفت: «آمین آمین به شما می‌گویم که من در گوسفندان هستم.


Rumariˈ tek riyeˈ xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Ma tikaretz (tikatzer) ta re jun tziek reˈ. Xa kojsaquin chrij riche (rixin) chi queriˈ xa jun ri nucˈuan el, xechaˈ. Ri xbanatej cˈa riqˈui ri rutziak ri Jesús, can tzˈibatal wi ca chupan ri ruchˈabel ri Dios tek nubij: Xequijachalaˈ ri nutziak chiquiwech y chukaˈ xesaquin chrij. 	 پس به یکدیگر گفتند: «این را پاره نکنیم، بلکه قرعه بر آن بیندازیم تا از آن که شود.» تا تمام گردد کتاب که می‌گوید: «در میان خود جامه های مرا تقسیم کردند و بر لباس من قرعه افکندند.» پس لشکریان چنین کردند.


Nimalaj Teófilo, chupan cˈa ri jun wuj ri xintzˈibaj el chawe nabey, ntzˈiban cˈa el ri samaj ri xutiquiribaˈ ca rubanic ri Jesús, y ri xutiquiribaˈ chukaˈ ca rucˈutic chiquiwech ri winek. 	 صحیفه اول را انشا نمودم، ای تیوفلس، درباره همه اموری که عیسی به عمل نمودن و تعلیم دادن آنها شروع کرد.


Rumariˈ xquelesaj cˈa rutzijol pa ronojel lugar ri yecˈo pe nakaj, chi ri Jesús cˈo chiriˈ. Y ri winek xequicˈamalaˈ cˈa pe ri quiyawaˈiˈ. Can ronojel wi cˈa lugar xecˈamalox wi pe yawaˈiˈ; y chuwech cˈa ri quiwarabel ye quicˈamalon wi pe, y xequicˈamalaˈ pe chuwech ri Jesús ri acuchi (achique) niquicˈaxaj chi cˈo wi. 	 و در همه آن نواحی بشتاب می‌گشتند و بیماران را بر تختهانهاده، هر جا که می‌شنیدند که او در آنجا است، می‌آوردند.و هر جایی که به دهات یا شهرها یا اراضی می‌رفت، مریضان را بر راهها می‌گذاردندو از او خواهش می‌نمودند که محض دامن ردای او را لمس کنند و هر‌که آن را لمس می‌کرد شفامی یافت.


Y riyin sibilaj cˈa yimatioxin chare ri Dios, ruma Riyaˈ can xuyaˈ wi cˈa pa ránima ri kachˈalal Tito riche (rixin) chi sibilaj nrajoˈ yixrutoˈ achiˈel nben riyin. 	 اما شکر خداراست که این اجتهاد را برای شما در دل تیطس نهاد.


Y ri yawaˈiˈ riˈ can niquicˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús, chi tuyaˈ kˈij chique chi astapeˈ xaxu (xaxe) ta ruchiˈ ri rutziak niquichop riche (rixin) chi yecˈachoj. Y can queriˈ wi cˈa xbanatej. Quinojel cˈa ri xechapo ruchiˈ rutziak ri Jesús xecˈachoj chare ri quiyabil. 	 و از او اجازت خواستند که محض دامن ردایش را لمس کنند و هر‌که لمس کرد، صحت کامل یافت.


Yacˈa ri winek riˈ, can riqˈui cˈa ronojel quichukˈaˈ xechˈo apo chare ri Pilato y xquibij cˈa: Ya ri Barrabás tawelesaj el y ma ya ta re achi reˈ, xechaˈ. Y ri Barrabás xa jun alekˈom. 	 باز همه فریاد برآورده، گفتند: «او را نی بلکه برابا را.» وبرابا دزد بود.


Y wi cˈo xcˈatzin wi ri quiquiqˈuel y ri chaj quiche (quixin) ri chicop, ¿cˈa ta cˈa ri ruquiqˈuel ri Cristo chi man ta jun nicˈatzin wi? Ruma ri Jesucristo majun bey xuben ta mac. Y Riyaˈ can riqˈui ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu ri can cˈo riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xutzuj (xusuj) riˈ pa camic chuwech ri Dios riche (rixin) chi nuchˈajchˈojsaj ri kánima chare ri mac ri xa camic nucˈom pe chake, riche (rixin) chi queriˈ yojcowin nikaben ri rusamaj ri cˈaslic Dios. 	 پس آیا چند مرتبه زیاده، خون مسیح که به روح ازلی خویشتن را بی‌عیب به خداگذرانید، ضمیر شما را از اعمال مرده طاهرنخواهد ساخت تا خدای زنده را خدمت نمایید؟


Ri achiˈaˈ riˈ can yacˈariˈ xebe acuchi (achique) mukun wi ca ri Jesús y xbequichojmirisaj ca chi tichajix chi utz. Y xquiyaˈ cˈa ca retal ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul, ri xticˈutu wi cˈo ri xtijako. Y xequiyaˈ ca chukaˈ ri ye chajinel chiriˈ. 	 پس رفتند و سنگ را مختوم ساخته، قبر را باکشیکچیان محافظت نمودند.


Ruma yecˈo wuˈoˈ wachˈalal, y nberubij ta chique riche (rixin) chi ma yepe ta chupan re jun lugar riche (rixin) tijoj pokonal, xchaˈ. 	 زیرا که مرا پنج برادر است تا ایشان راآگاه سازد، مبادا ایشان نیز به این مکان عذاب بیایند.


Ri Dios xuyaˈ cˈa pa cánima ri lajuj aj kˈatbel tak tzij chi junan quichˈobonic xquiben riche (rixin) chi xeyacatej chrij ri ixok ri ma utz ta ri rucˈaslen, y chukaˈ junan quichˈobonic xquiben riche (rixin) chi xquijech ri kˈatbel tzij ri cˈo pa quikˈaˈ riyeˈ chare ri chicop. Y can queriˈ xtiquiben, ruma cˈo chi nibanatej na ri ye rubin ca ri Dios chi yebanatej. 	 زیرا خدا در دل ایشان نهاده است که اراده او رابه‌جا آرند و یک رای شده، سلطنت خود را به وحش بدهند تا کلام خدا تمام شود.و زنی که دیدی، آن شهر عظیم است که بر پادشاهان جهان سلطنت می‌کند.»


Ronojel cˈa ri nbij riyin, can ya cˈa ri Nataˈ ri cˈutuyun pe chinuwech. Y queriˈ chukaˈ riyix. Can ya ri iwacˈaxan riqˈui ri oconek itataˈ ri yixtajin chubanic. 	 من آنچه نزد پدر خود دیده‌ام می‌گویم و شما آنچه نزد پدر خود دیده ایدمی کنید.»


Ri Nataˈ Dios ri xeyaˈo pa nukˈaˈ riyin, yariˈ ri más nim ruchukˈaˈ que chuwech xabachique y majun cˈa nicowin yeˈelesan ta el pa rukˈaˈ Riyaˈ. 	 پدری که به من داد از همه بزرگتر است و کسی نمی تواند از دست پدر من بگیرد.


Pero ri kˈij riˈ, ri winek niquichojmirisalaˈ chic cˈa quiˈ, ruma xa nuchop yan ri uxlanibel kˈij. Y can ya cˈa tek nika ri kˈij riˈ, yacˈariˈ tek nuchop ri uxlanibel kˈij. 	 و آن روز تهیه بود و سبت نزدیک می‌شد.


Yacˈa riyin xinbij chare ri xchˈo pe chuwe: Ajaf, riyin ma xquentij ta re chicop reˈ. Riyin can majun bey ntijon ta chicop achiˈel reˈ, ri can ye cˈutun chinuwech chi ma ye chˈajchˈoj ta, y can xajan chi yetij, xichaˈ. 	 گفتم: "حاشا خداوندا، زیرا هرگز چیزی حرام یا ناپاک به دهانم نرفته است."


Achiˈel ri Dios tek nubij chi nuben jun cosa can nuben wi. Quecˈariˈ chukaˈ riyoj, y Riyaˈ can retaman wi cˈa chi ri xkabij chiwe, can kitzij wi y ma xkatzˈuc ta tzij. 	 لیکن خدا امین است که سخن ما با شما بلی و نی نیست.


Y ri ixok riˈ xuyaˈ cˈa ca ri rucucuˈ chiriˈ y xbe ri pa tinamit. Y xberubij cˈa chique ri winek: 	 آنگاه زن سبوی خود را گذارده، به شهر رفت و مردم را گفت:


Ruma riyin can wetaman chic cˈa chi xaxu (xaxe wi) chic caˈiˈ oxiˈ kˈij ri nucˈaslen cˈo, ruma queriˈ xkˈalajsex chinuwech ruma ri Kajaf Jesucristo. 	 چونکه می‌دانم که وقت بیرون کردن خیمه من نزدیک است، چنانکه خداوند ما عیسی مسیح نیزمرا آگاهانید.


Riyix can yixkajoˈ wi riqˈui ronojel kánima, yacˈa riyix xa ma que ta riˈ ri iwánima kiqˈui riyoj, ruma ma can ta yojiwajoˈ. 	 در ما تنگ نیستید لیکن در احشای خود تنگ هستید.


Yacˈa riyin nbij chiwe: Can queˈiwajoˈ cˈa ri yeˈetzelan iwuche (iwixin); ticˈutuj cˈa chare ri Dios chi yeruben ta bendecir ri winek ri yerayin itzel pan iwiˈ; tibanaˈ utzil chique ri xa ma utz ta quinaˈoj iwuqˈui riyix; y tibanaˈ chukaˈ orar pa quiwiˈ ri yeˈokotan y yeyokˈo iwuche (iwixin). 	 امامن به شما می‌گویم که دشمنان خود را محبت نمایید و برای لعن کنندگان خود برکت بطلبید و به آنانی که از شما نفرت کنند، احسان کنید و به هرکه به شما فحش دهد و جفا رساند، دعای خیرکنید،


Ri chicop riˈ yaˈon kˈatbel tzij pa rukˈaˈ ruma ri nabey chicop, y can chuwech cˈa ri nabey chicop riˈ tek nucusaj ri kˈatbel tzij ri yaˈon pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nuben chique ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef chi can tiquiyaˈ rukˈij ri nabey chicop, ri xsocotej riche (rixin) chi nicom, pero xa xcˈachoj. 	 و با تمام قدرت وحش نخست، در حضور وی عمل می‌کند و زمین وسکنه آن را بر این وامی دارد که وحش نخست راکه از زخم مهلک شفا یافت، بپرستند.


Y tek xeˈapon cˈa ri pan aldea Emaús, ri Jesús xuben chi can choj nikˈax el. 	 و چون به آن دهی که عازم آن بودندرسیدند، او قصد نمود که دورتر رود.


Junan iwech tibanaˈ chiˈiwonojel. Ma tinimirisaj ta iwiˈ. Junan iwech tibanaˈ quiqˈui ri majun oc quikˈij y ma tichˈob ta chi qˈuiy iwetaman. 	 برای یکدیگر همان فکر داشته باشید و در چیزهای بلند فکر مکنید بلکه با ذلیلان مدارا نمایید و خودرا دانا مشمارید.


Y xel el ri kˈopoj y xberubij chare ri ruteˈ: ¿Achique ri utz chi ncˈutuj? xchaˈ. Y ri teˈej xubij cˈa chare: Tacˈutuj chi tiyaˈox (tyaˈ) pe chawe ri rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista. 	 او بیرون رفته، به مادرخود گفت: «چه بطلبم؟» گفت: «سر یحیی تعمیددهنده را.»


Rumariˈ ri israelitas, ri quiniman chic ri Dios ri ye rachibilan pe ri Pedro, xsach quicˈuˈx tek xquitzˈet chi ri Lokˈolaj Espíritu can nisipex pe chukaˈ chique ri xa ma ye israelitas ta. 	 و مومنان از اهل ختنه که همراه پطرس آمده بودند، در حیرت افتادند از آنکه بر امت هانیز عطای روح‌القدس افاضه شد،


Y ri rutataˈ ri cˈajol can riqˈui ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Ncukubaˈ nucˈuˈx awuqˈui. Y chukaˈ can quinatoˈ riche (rixin) chi queriˈ más ta xtincukubaˈ nucˈuˈx awuqˈui, xchaˈ. 	 در ساعت پدر طفل فریادبرآورده، گریه‌کنان گفت: «ایمان می‌آورم‌ای خداوند، بی‌ایمانی مرا امداد فرما.»


Y ri Jesús xerucˈuaj cˈa el jubaˈ quelaˈ pa quiyonil ri cablajuj rudiscípulos, y xubij chique: Riyix iwetaman chi pa tinamit Jerusalem kachapon wi el bey, y ri chiriˈ, qˈuiy cˈa ri xtiban chuwe riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Can ronojel wi cˈa ri tzˈibatal ca chuwij riyin can xtibanatej wi, can achiˈel ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 پس آن دوازده را برداشته، به ایشان گفت: «اینک به اورشلیم می‌رویم و آنچه به زبان انبیادرباره پسر انسان نوشته شده است، به انجام خواهد رسید.


Y quinojel cˈa ri winek xtiquitzˈet cˈa ri xtuben ri Dios riche (rixin) chi yecolotej, 	 و تمامی بشر نجات خدا را خواهنددید.»


Y ruma riyin nuniman ri Ajaf Jesús y cukul nucˈuˈx riqˈui, rumariˈ wetaman chi majun ri xajan chi nitij. Yacˈa wi chuwech jun kachˈalal cˈo ri cosas ri xajan chi yetij, riˈ xaxu (xaxe wi) cˈa chuwech riyaˈ riˈ. 	 می‌دانم و در عیسی خداوندیقین می‌دارم که هیچ‌چیز در ذات خود نجس نیست جز برای آن کسی‌که آن را نجس پندارد؛ برای او نجس است.


Ruma wi riqˈui jun cˈaslen choj y riqˈui uxlanibel cˈuˈx y quicoten tek nikaben rusamaj ri Cristo, yojka chuwech ri Dios y chiquiwech chukaˈ ri winek. 	 زیرا هر‌که در این امور خدمت مسیح را کند، پسندیده خدا و مقبول مردم است.


Ajaf, tajoyowaj ruwech ri nucˈajol, ruma riyaˈ sibilaj nutij pokon pa rukˈaˈ ri ataque, y qˈuiy cˈa mul tzaknek pa kˈakˈ y pa tak yaˈ. 	 «خداوندا، بر پسر من رحم کن زیرا مصروع و به شدت متالم است، چنانکه بارها در آتش و مکرر در آب می‌افتد.


Y ri yebison, ma ruma ta ri bis chi man ta niquiben ri nrajoˈ ri Dios. Y queriˈ chukaˈ ri yequicot, ma ruma ta chi yequicot, ruma ta riˈ chi man ta niquiben ri nrajoˈ ri Dios. Y ri qˈuiy yetajin chulokˈic, ma ruma ta chi qˈuiy yetajin chulokˈic, ruma ta riˈ chi man ta niquiben ri nrajoˈ ri Dios. 	 و گریانان چون ناگریانان و خوشحالان مثل ناخوشحالان و خریدارن چون غیرمالکان باشند،


Y ri tzˈuyul pa ruwiˈ ri sutzˈ can que wi riˈ xuben, xukˈaxaj ri rujos (ruwos) chuwech ri ruwachˈulef, y xuben cˈa el ri kˈatoj. 	 و ابرنشین داس خود را بر زمین آورد و زمین درویده شد.


Rumariˈ ri ixokiˈ can tiquicuchuˈ cˈa quijolon (quiwiˈ), riche (rixin) chi niquicˈut chi can yeniman wi tzij. Rucˈamon chi niquiben queriˈ, ruma ri ángeles can ye quitzuliben wi pe. 	 از این جهت زن می‌باید عزتی بر سر داشته باشد به‌سبب فرشتگان.


Riyin xintic ri ruchˈabel ri Dios pa tak iwánima. Ri kachˈalal Apolos xuben chi achiˈel xuyiˈaj ri chˈabel riˈ ruma xsamej chicojol. Pero ya ri Dios ri xbano chi xqˈuiy pa tak icˈaslen. 	 من کاشتم واپلس آبیاری کرد لکن خدا نمو می‌بخشید.


Y jun cˈa chique ri kˈij riˈ tek quimolon cˈa quiˈ achiˈel xa ye ciento veinte kachˈalal, ri Pedro xpaˈeˈ anej chiquiwech, y xubij cˈa chique: 	 و در آن ایام، پطرس در میان برادران که عدد اسامی ایشان جمله قریب به صد و بیست بود برخاسته، گفت:


Pero rajawaxic chi can cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios tek nucˈutuj, y ma riqˈui ta cˈa caˈiˈ rucˈuˈx. Ruma wi xa riqˈui caˈiˈ rucˈuˈx tek nucˈutuj, xa nuben cˈa achiˈel nuben ri ruwiˈ ri mar pa rukˈaˈ ri cakˈikˈ, nibe quelaˈ y nibe quelaˈ. 	 لکن به ایمان سوال بکند و هرگز شک نکندزیرا هرکه شک کند، مانند موج دریاست که از بادرانده و متلاطم می‌شود.


Y xtibanatej cˈa, chi yecˈo achiˈaˈ cachˈalal quiˈ, jun chique riyeˈ xtiyacatej y xtujech ri rachˈalal pa camic. Chukaˈ can yecˈo wi tataˈaj ri xqueyacatej chiquij ri calcˈual. Ri alcˈualaxelaˈ xqueyacatej chukaˈ chiquij ri quiteˈ quitataˈ y xquequiyaˈ pa camic. 	 و برادر، برادر را و پدر، فرزند را به موت تسلیم خواهند کرد و فرزندان بر والدین خودبرخاسته، ایشان را به قتل خواهند رسانید؛


Xa yacˈa riyix ma yininimaj ta, ruma riyix xa ma yix nucarneˈl ta; can achiˈel wi cˈa ri xinbij yan chiwe. 	 لیکن شما ایمان نمی آورید زیرا از گوسفندان من نیستید، چنانکه به شما گفتم.


Yacˈa wi cˈo jun ri nrajoˈ nuben chawe chi yaka pa mac, man cˈa tabij ta chi ya ri Dios ri nibano queriˈ chawe. Ruma ri Dios can ma nuben ta chare jun winek chi nika pa mac, y chukaˈ majun nicowin nibano ta chare ri Dios chi nika ta pa mac. 	 هیچ‌کس چون در تجربه افتد، نگوید: «خدا مرا تجربه می‌کند»، زیرا خدا هرگزاز بدیها تجربه نمی شود و او هیچ‌کس را تجربه نمی کند.


Pa ruqˈuisbel nbij cˈa chiwe chiˈiwonojel chi can junan iwech tibanaˈ. Wi cˈo jun chiwe ri cˈo nucˈulwachij, can tinaˈ cˈa chukaˈ riyix ri kˈaxon ri nunaˈ riyaˈ pa ránima. Tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachˈalal iwiˈ. Tijoyowalaˈ iwech. Utz inaˈoj tibanaˈ quiqˈui quinojel. 	 خلاصه همه شما یکرای و همدرد و برادردوست و مشفق و فروتن باشید.


Y ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xquibij chare ri achi ri xcˈachojsex chare ri ruyabil: Wacami uxlanibel kˈij, xajan chi riyit awejkalon la awarabel. 	 او در جواب ایشان گفت: «آن کسی‌که مرا شفا داد، همان به من گفت بستر خود را بردار و برو.»


Y wi riyin can nmatioxij chare ri Dios ri tiˈij ri ntij, ¿achique cˈa ruma tek cˈo chˈabel ri yebix chuwij ruma ri ntij? 	 واگر من به شکر بخورم، چرا بر من افترا زنند به‌سبب آن چیزی که من برای آن شکر می‌کنم؟


¿Pero achique ri xbeˈitzˈetaˈ riyix pa desierto? ¿Xitzˈet cami jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? Jaˈ (je). Ri achi ri xitzˈet chiriˈ can ya wi riˈ ri rusamaj. Pero can cˈo cˈa chukaˈ jun chic samaj ri yaˈon pe chare. 	 لیکن بجهت دیدن چه چیزبیرون رفتید؟ آیا نبی را؟ بلی به شما می‌گویم ازنبی افضلی را!


Can niquichubalaˈ cˈa chukaˈ ri Jesús y niquelesalaˈ ri aj cˈo pa rajquikˈaˈ riche (rixin) chi niquikˈosij pa rujolon (ruwiˈ). 	 و آب دهان بر وی افکنده، نی را گرفته بر سرش می‌زدند.


Ri kachˈalal ri yatajnek chique chi yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, utz chi xa ye caˈiˈ o kas más ye oxiˈ yechˈo tek nimol iwiˈ. Y chukaˈ nicˈatzin chi xa chi jojun quechˈo, y cˈo rajawaxic chi jun kachˈalal ri nikˈaxan pa quichˈabel ri yeˈacˈaxan quiche (quixin). 	 اگرکسی به زبانی سخن گوید، دو دو یا نهایت سه سه باشند، به ترتیب و کسی ترجمه کند.


Quecˈareˈ nubij ri Ajaf: Yin cˈa riyin ri Alfa y Omega, ri yin rutiquiribel y ri ruqˈuisbel chare ronojel. Riyin can yincˈo pe pa rutiquiribel, yincˈo re wacami y yincˈo riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y can cˈo uchukˈaˈ pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yicowin nben ronojel, nichaˈ ri Ajaf. 	 «من هستم الف و یا، اول و آخر، » می‌گویدآن خداوند خدا که هست و بود و می‌آید، قادرعلی الاطلاق.


Xpe cˈa jun chique ri achiˈaˈ fariseos, ri can cˈo qˈuiy retaman chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés, xaxu (xaxe wi) cˈa riche (rixin) chi nutojtobej ri Jesús, xucˈutuj cˈa chare: 	 و یکی از ایشان که فقیه بود، از وی به طریق امتحان سوال کرده، گفت:


¿La ma iwetaman ta cˈa chi tek riyix yixapon riqˈui jun ixok achiˈel riˈ, xa jun niben riqˈui? Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri achi y ri ixok xa jun xtiquiben chi ye caˈiˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 آیا نمی دانید که هرکه با فاحشه پیوندد، با وی یکتن باشد؟ زیرا می‌گوید «هردویک تن خواهند بود».


Ri José y ri María can xquiben wi cˈa ri nubij chupan ri ruley ri Ajaf Dios, ri nichˈo chrij ri chˈajchˈojirisanic. Riyeˈ xequiyaˈ cˈa caˈiˈ palomax riche (rixin) chi xecamisex chuwech ri Dios, ruma ri ley can nubij wi cˈa: Caˈiˈ palomax ye nimaˈk o caˈiˈ tak cocoj. 	 و تا قربانی گذرانند، چنانکه درشریعت خداوند مقرر است، یعنی جفت فاخته‌ای یا دو جوجه کبوتر.


Y ruma yixcˈo chic riqˈui ri Jesucristo, riyix chukaˈ yix achiˈel abej pero cˈo icˈaslen, ri yixucusex riche (rixin) chi yixoc rachoch ri Lokˈolaj Espíritu. Y can yix lokˈolaj tak sacerdotes, riche (rixin) chi nitzuj (nisuj) ri icˈaslen riyix mismo chare ri Dios. Y Riyaˈ can xquixrucˈul cˈa ruma can yix riche (rixin) chic ri Jesucristo. 	 شما نیز مثل سنگهای زنده بنا کرده می‌شوید به عمارت روحانی و کهانت مقدس تا قربانی های روحانی و مقبول خدا را بواسطه عیسی مسیح بگذرانید.


Junanin (anibel) xebe chi ye caˈiˈ. Xa yacˈa ri jun chic discípulo can aninek nibiyin, rumariˈ xuyaˈ ca ri Pedro, y yariˈ ri xapon nabey chuchiˈ ri jul. 	 و هر دو با هم می‌دویدند، اما آن شاگرد دیگر از پطرس پیش افتاده، اول به قبر رسید،


Y tek ri Jesús kajnek chic cˈa pe pa ruwiˈ ri juyuˈ, ri winek ri ye tzeketel chrij can sibilaj ye qˈuiy. 	 و چون او از کوه به زیر آمد، گروهی بسیاراز عقب او روانه شدند.


Y ri soldados riche (rixin) ri aj kˈatbel tzij riˈ xquicˈuaj cˈa apo ri Jesús chupan ri palacio. Cˈacˈariˈ xequisiqˈuij (xecoyoj) cˈa quinojel ri nicˈaj chic soldados, ri ye cachibil. Y xbequimoloˈ quiˈ chrij ri Jesús. 	 آنگاه سپاهیان والی، عیسی را به دیوانخانه برده، تمامی فوج را گرد وی فراهم آوردند.


Ri Dios queriˈ ri xuben chique quinojel ri kakˈaˈ kaken, riche (rixin) chi quinojel tiquitoˈ quiˈ, y ma tiquetzelaj ta quiˈ. 	 تا که جدایی در بدن نیفتد، بلکه اعضا به برابری در فکریکدیگر باشند.


Y wacami kachˈalal, pa rubiˈ ri Ajaf Jesús nikacˈutuj jun utzil chiwe y yixkapixabaj chi can ticˈuaj jun cˈaslen ri can nika chuwech ri Ajaf, achiˈel ri cˈaslen ri xkacˈut chiwech tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. Y quecˈariˈ tibanaˈ riche (rixin) chi niben ri nika chuwech ri Dios y queriˈ yixqˈuiy más y más, chubanic ri nrajoˈ ri Dios. 	 خلاصه‌ای برادران، از شما در عیسی خداوند استدعا و التماس می‌کنیم که چنانکه از ما یافته‌اید که به چه نوع باید رفتار کنیدو خدا را راضی سازید، به همانطور زیادتر ترقی نمایید.


Y ri Herodes y ri ye rusoldados can majun cˈa rukˈij xquiben chare ri Jesús y xquitzeˈej. Xquiyaˈ cˈa jun tziek chrij, can achiˈel ri yequicusalaˈ ri reyes. Y cˈacˈariˈ ri Herodes xutzolij chic el ri Jesús cˈa riqˈui ri Pilato. 	 پس هیرودیس با لشکریان خود او را افتضاح نموده و استهزا کرده لباس فاخر بر او پوشانید ونزد پیلاطس او را باز فرستاد.


Riyix fariseos xa yix moyiˈ. Can tibanaˈ cˈa chare ri icˈaslen achiˈel niban riqˈui ri lek, nichˈajchˈojsaj rupan y ri rij. Riyix tichˈajchˈojsaj cˈa ri iwánima nabey, riche (rixin) chi queriˈ ri icˈaslen chiquiwech ri winek can chˈajchˈoj chukaˈ nikˈalajin. 	 ای فریسی کور، اول درون پیاله و بشقاب را طاهرساز تا بیرونش نیز طاهر شود!


Xa ta riyoj nikˈax chkawech ri yekabanalaˈ y can nikatij kakˈij riche (rixin) chi nikachojmirisaj ri kacˈaslen chuwech ri Dios, Riyaˈ ma nuyaˈ ta rucˈayewal pa kawiˈ. 	 اما اگر برخود حکم می‌کردیم، حکم بر مانمی شد.


Y ri winek riˈ can xetzˈuyeˈ cˈa pa ruwiˈ ri kˈayis, y xquicˈualaˈ cˈa quiˈ pa tak ciento y pa nicˈaj tak ciento. 	 پس صف صف، صد صد و پنجاه پنجاه نشستند.


Y ya cˈa ri Caifás biyon chique ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij, chi más utz chi xaxu (xaxe wi) jun ri nicom que chuwech yecom quinojel ri winek. 	 و قیافا همان بود که به یهود اشاره کرده بود که «بهتر است یک شخص در راه قوم بمیرد.»


Yacˈa tek cˈo ri Zacarías chiriˈ ntajin nuporoj ri pon, yacˈariˈ tek xucˈut riˈ jun ángel riche (rixin) ri Ajaf Dios chuwech. Y ri ángel riˈ xpaˈeˈ chunakajal ri altar ri niporox wi ri pon. Pa rajquikˈaˈ ri altar xpaˈeˈ wi. 	 ناگاه فرشته خداوند به طرف راست مذبح بخور ایستاده، بر وی ظاهر گشت.


Yacˈa re wacami ya chic ri Cristo ri Nimalaj Sacerdote riche (rixin) ri cˈacˈacˈ trato ri cˈamayon pe ri utzil ri tzujun (sujun) ojer ca. Y ri rachoch ri Dios ri nisamej wi ri Cristo wacami más nim y más jabel que chuwech ri rachoch ri Dios chochˈulef. Ruma ri jay riˈ ma banon ta cuma winek y reˈ ntel chi tzij chi xa ma riche (rixin) ta re ruwachˈulef. 	 لیکن مسیح چون ظاهر شد تا رئیس کهنه نعمتهای آینده باشد، به خیمه بزرگتر و کاملتر وناساخته شده به‌دست یعنی که از این خلقت نیست،


Re nbij chiwe, chi nwajoˈ ncˈul jubaˈ nukˈij, reˈ ma ya ta ri Ajaf ri biyon chuwe chi nben queriˈ. Riyin xa yin achiˈel jun ri xa chˈujernek, ruma nchapon nyaˈ jubaˈ nukˈij. 	 آنچه می‌گویم از جانب خداوندنمی گویم، بلکه از راه بی‌فهمی در این اعتمادی که فخر ما است.


Riche (rixin) chi queriˈ xabachique cˈa winek ri xtiniman ri Cˈajolaxel, ma xtibe ta pa tijoj pokonal, xa can xticˈojeˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 تاهر‌که به او ایمان آرد هلاک نگردد، بلکه حیات جاودانی یابد.


Riyix xa yix achiˈel itzel tak cumatz. Can majun chic cˈa rubanic ri niben riche (rixin) chi yixcolotej chi man ta yixbe pa kˈakˈ chucˈulic ri rutojbalil ri yeˈibanalaˈ. Riyix xa can chiriˈ cˈa xquixapon wi. 	 ای ماران و افعی‌زادگان! چگونه از عذاب جهنم فرارخواهید کرد؟


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chique: Riyix winek ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, can majun chiwe ri cukul ta rucˈuˈx riqˈui ri Dios. ¿Riyix nichˈob chi riyin can ronojel kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui y man cˈa xquitaneˈ ta chi yixincochˈ? Ticˈamaˈ cˈa pe ri cˈajol waweˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 او ایشان را جواب داده، گفت: «ای فرقه بی‌ایمان تا کی با شما باشم و تا چه حدمتحمل شما شوم! او را نزد من آورید.»


y xubij cˈa: Riyin nben jurar chuwech ri can cˈo wi petenak kˈij, petenak sek y cˈo riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ri xbano ri caj y ri yecˈo chuwech, ri xbano ri ruwachˈulef y ri yecˈo chuwech, ri xbano ri mar y ri yecˈo chupan; can chuwech cˈa Riyaˈ nben wi jurar chi ma xtikˈax ta chic más tiempo. 	 قسم خورد به او که تا ابدالاباد زنده است که آسمان و آنچه را که در آن است و زمین و آنچه را که در آن است و دریا و آنچه را که در آن است آفرید که «بعد از این زمانی نخواهد بود،


Ri ixokiˈ ma rucˈamon ta chi yechˈo apo tek quimolon quiˈ ri kachˈalal. Rumariˈ wi cˈo jun tzij ri xa ma nikˈax ta chiquiwech, tiquicˈutuj cˈa chique ri cachijlal tek yeˈapon pa tak cachoch. 	 اما اگرمی خواهند چیزی بیاموزند، در خانه از شوهران خود بپرسند، چون زنان را در کلیسا حرف زدن قبیح است.


Xa tiyaˈ na cˈa kˈij chare ri itzel kˈayis chi junan niqˈuiy riqˈui ri trigo, cˈa ya na tek xtapon ri kˈij riche (rixin) ri kˈatoj. Cˈa ya na cˈa kˈij riˈ tek riyin xtinbij cˈa chique ri xquebano kˈatoj, chi nabey tiquimoloˈ ri itzel kˈayis y quequibanalaˈ pa tak manojo riche (rixin) chi yeporox; y cˈacˈariˈ tiquikˈataˈ ri trigo riche (rixin) chi nbequiyacaˈ ca, xchaˈ ri achi. Queriˈ xubij ri Jesús. 	 بگذارید که هر دو تا وقت حصاد باهم نمو کنند و در موسم حصاد، دروگران راخواهم گفت که اول کرکاسها را جمع کرده، آنهارا برای سوختن بافه‌ها ببندید اما گندم را در انبارمن ذخیره کنید."» مثل دانه خردل


y xubij chare: Riyit xa nojnek ri awánima riqˈui ronojel ruwech kˈoloj y riqˈui ronojel ruwech etzelal. Xa yit jun ralcˈual ri itzel winek, ruma nawetzelaj ronojel ri xa utz. ¿La can ma xtayaˈ ta cami ca chi nasukˈ ri chojmilaj bey riche (rixin) ri Ajaf Dios? 	 گفت: «ای پر از هر نوع مکر و خباثت، ای فرزند ابلیس ودشمن هر راستی، باز نمی ایستی از منحرف ساختن طرق راست خداوند؟


riche (rixin) chi ri kánima can cˈo ta cˈa rutziak, y man ta chˈanel. 	 اگر فی الواقع پوشیده و نه عریان یافت شویم.


Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xquentek cˈa ri nuˈángeles chiquimolic quinojel ri yebano etzelal y ri yebano chique ri nicˈaj chic chi yetzak. Ruma ma nwajoˈ ta cˈa chi yecˈo ta ri winek riˈ chiquicojol ri yecˈo pa rajawaren ri Dios. 	 که پسر انسان ملائکه خود را فرستاده، همه لغزش دهندگان و بدکاران را جمع خواهند کرد،


Y wi ri Cristo xa man ta xcˈastej el, juyiˈ ta oc kawech kabanon, can man ta jun nicˈatzin wi ri nikatzijoj y majun chukaˈ nicˈatzin wi chi riyix xinimaj. 	 و اگر مسیح برنخاست، باطل است وعظما و باطل است نیز ایمان شما.


Tek ntzˈeton y wacˈaxan chic ka ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xintzˈet chukaˈ sibilaj ye qˈuiy chi winek ri ma junan ta ruwachˈulef yepe wi, ma junan ta ri ye catiˈt quimamaˈ, ma junan ta quitinamit y ma junan ta quichˈabel. Quinojel cˈa ri winek riˈ yecˈo cˈa apo chuwech ri tzˈuyul chupan ri lokˈolaj chˈaquet y chuwech chukaˈ apo ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y ri winek riˈ can majun cˈa ri nicowin ta najlan quiche (quixin), ruma can sibilaj ye qˈuiy. Y sek cˈa ri quitziak ri ye quicusan, y ye quicˈualon ruxak palma pa tak quikˈaˈ. 	 و بعد از این دیدم که اینک گروهی عظیم که هیچ‌کس ایشان را نتواند شمرد، از هر امت و قبیله و قوم و زبان در‌پیش تخت و در حضور بره به‌جامه های سفید آراسته و شاخه های نخل به‌دست گرفته، ایستاده‌اند


Y ri ángel ri ucˈuayon ri jos (wos) can que wi riˈ xuben, xukˈaxaj ri rujos (ruwos) chuwech ri ruwachˈulef, y xerukupij el pa tak tzekaj ri uva. Cˈacˈariˈ xeruyaˈ pa jun nimalaj achiˈel pila ri acuchi (achique) niyitzˈ wi ri ruyaˈal chi aken. Y re yitzˈoj reˈ nukˈalajsaj cˈa chkawech ri rubanic ri nimalaj rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios. 	 پس آن فرشته داس خود را برزمین آورد و موهای زمین را چیده، آن را درچرخشت عظیم غضب خدا ریخت.وچرخشت را بیرون شهر به پا بیفشردند و خون ازچرخشت تا به دهن اسبان به مسافت هزار وششصد تیر پرتاب جاری شد.


Ri winek ri ma nunimaj ta ri ley riche (rixin) ri Moisés, can ma nijoyowex ta ruwech, xa can nicamisex tek yecˈo caˈiˈ o ye oxiˈ yebin chi ma nunimaj ta ri ley. 	 هر‌که شریعت موسی را خوار شمرد، بدون رحم به دویا سه شاهد کشته می‌شود.


Ruma tek rubanon ca, riyin xinchˈob cˈa riˈ chi can cˈo chi yenwetzelaj ri winek ri quiniman ri Jesús aj Nazaret, y chukaˈ can cˈo chi nben chique chi niquitij pokon pa nukˈaˈ. 	 من هم در خاطر خود می‌پنداشتم که به نام عیسی ناصری مخالفت بسیار کردن واجب است،


pero ri Dios can rukˈalajsan wi cˈa riˈ chiquiwech riyeˈ y chkawech konojel ri yoj winek, ruma can nuyaˈ wi pe job pa kawiˈ y nuben chare ri ticoˈn chi nuyaˈ utzilaj cosecha. Y can nuyaˈ cˈa pe ronojel ri nikatij, riche (rixin) chi queriˈ niquicot ri kánima. Can ruyaˈon wi pe rutzil pa kawiˈ konojel, xechaˈ chique. 	 با وجودی که خود را بی‌شهادت نگذاشت، چون احسان می‌نمود و از آسمان باران بارانیده و فصول بارآور بخشیده، دلهای ما را ازخوراک و شادی پر می‌ساخت.»


Y wi cˈo cˈa jun xtibin pe chiwe chi achique ruma yixtajin yeˈiquir, tibij cˈa ca chare: Nicˈatzin chare ri Ajaf, y xa chanin xqueˈorutzolij ca, quixchaˈ ca, xeˈucheˈex el ruma ri Jesús. 	 وهرگاه کسی به شما سخنی گوید، بگویید خداوندبدینها احتیاج دارد که فی الفور آنها را خواهدفرستاد.»


Yacˈa ri tziek ri xpisbex rujolon (ruwiˈ) ri Jesús, can jucˈan chic cˈo wi ca, banon ca ruchojmil. Can ma junan ta cˈo ca quiqˈui ri nicˈaj chic tziek. 	 و دستمالی را که بر سر او بود، نه با کفن نهاده، بلکه در جای علیحده پیچیده.


Ruma jun anciano riche (rixin) ri iglesia jun rusamajel ri Dios, y can yatajnek pa rukˈaˈ chi nuben cuenta ri iglesia, rumariˈ can nicˈatzin chi rucˈuan jun utzilaj cˈaslen riche (rixin) chi queriˈ majun tzij nibix ta chrij. Chukaˈ nicˈatzin chi ma nunimirisaj ta riˈ, chi man ta chanin nipe royowal, jun ri ma nikˈaber ta, ma banoy ta chˈaˈoj, y chˈajchˈoj ta ruchˈaquic rurajil nuben. 	 زیرا که اسقف می‌باید چون وکیل خدابی ملامت باشد و خودرای یا تندمزاج یا میگساریا زننده یا طماع سود قبیح نباشد،


Ri diácono can nicˈatzin wi chi can xu (xe) wi jun rixjayil cˈo. Y chukaˈ nicˈatzin chi jabel ta quicˈuaxic rubanon chique ri ralcˈual y ri pa rachoch. 	 و شماسان صاحب یک زن باشند و فرزندان و اهل خانه خویش را نیکو تدبیرنمایند،


Ri Andrés, ri Felipe, ri Bartolomé, ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri rucˈajol ri jun achi ri Alfeo rubiˈ, ri Tadeo, ri Simón ri cˈo quiqˈui ri achiˈaˈ ri nibix cananista chique, 	 و اندریاس و فیلپس و برتولما و متی و توما و یعقوب بن حلفی و تدی وشمعون قانوی،


Y tek ri Jesús ruchˈajon chic cˈa caken ri rudiscípulos, xberucˈamaˈ chic cˈa pe ri tziek ri relesan ca chrij, xbetzˈuyeˈ chic pa mesa y xubij cˈa: ¿Xkˈax chiwech achique ruma tek riyin xinchˈej ri iwaken? 	 و چون پایهای ایشان را شست، رخت خودرا گرفته، باز بنشست و بدیشان گفت: «آیافهمیدید آنچه به شما کردم؟


Riyeˈ yexebexot (yexebeloj) cˈa chrij ronojel, majun bey cˈa niquicot ta ri cánima. Xaxu (xaxe wi) ri itzel tak quiraybel yequibanalaˈ y yequibilaˈ cˈa chukaˈ chˈabel riche (rixin) chi niquinimirisaj quiˈ. Y yequinimirisaj chukaˈ quikˈij nicˈaj chic winek, pero xa ruma cˈo nicajoˈ chique. 	 اینانند همهمه‌کنان و گله‌مندان که برحسب شهوات خود سلوک می‌نمایند و به زبان خود سخنان تکبرآمیزمی گویند و صورتهای مردم را بجهت سودمی پسندند.


Ye nacanek. Niquitzˈabej ri quitzij. Ma yecajoˈ ta ri calcˈual, ni ri quiteˈ quitataˈ. Ma niquijoyowaj ta quiwech ri nicˈaj chic, y ma yequicuy ta mac. 	 بی‌فهم و بی‌وفا و بی‌الفت و بی‌رحم.زیرا هر‌چند انصاف خدا را می‌دانند که کنندگان چنین کارها مستوجب موت هستند، نه فقط آنها را می‌کنند بلکه کنندگان را نیز خوش می‌دارند.


ri winek riˈ can nikˈalajin wi chi sibilaj nunimirisaj riˈ. Y xa majun retaman. Xa sibilaj nika chuwech ri tzij ri majun utz niquicˈom pe chare. Tzij ri xa niquiben chare chi itzel nunaˈ chare jun chic ri utz cˈo, xa niquiyec royowal, xa niquiben chare chi niyokˈon chiquij ri nicˈaj chic, niquiben chukaˈ chare chi nipe itzel tak chˈobonic pa ránima chrij jun chic winek, 	 از غرورمست شده، هیچ نمی داند بلکه در مباحثات ومجادلات دیوانه گشته است که از آنها پدیدمی آید حسد و نزاع و کفر و ظنون شر


Y ri discípulos riˈ xquicˈom cˈa pe ri ti alaj bur chare ri Jesús. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ cˈa quitziak chrij ri chicop riˈ, riche (rixin) chi ri Jesús xchˈoqueˈ el chrij. 	 آنگاه کره را به نزد عیسی آورده، رخت خود را بر آن افکندند تا بر آن سوار شد.


Y cˈo cˈa jun ti cˈajol ri can tzeketel el chrij ri Jesús y xa pa jun tziek nim rucuchun wi el riˈ. Y ri ye chapayon el ri Jesús, xquichop cˈa ri ti cˈajol riˈ. 	 و یک جوانی باچادری بر بدن برهنه خود پیچیده، از عقب اوروانه شد. چون جوانان او را گرفتند،


Y awetaman chukaˈ chi can cˈa yit coˈol na tek xawetamaj pe ri tzˈibatal ca chupan ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios. Y ri chˈabel riˈ xucˈut chawech chi cˈo chi xanimaj ri Cristo Jesús riche (rixin) chi xacolotej chupan ri amac. 	 و اینکه از طفولیت کتب مقدسه را دانسته‌ای که می‌تواند تو را حکمت آموزدبرای نجات بوسیله ایمانی که بر مسیح عیسی است.


Y riyit Timoteo, queˈatijoj ri kachˈalal riqˈui ronojel ri xa cˈariˈ nbij ka chawe y tabij chique chi yariˈ ri tiquibanaˈ. 	 این امور را حکم و تعلیم فرما.


Y yacˈa tek quichapon el elen chupan ri tinamit, xquicˈul jun achi aj Cirene, ri Simón rubiˈ. Xepe cˈa ri soldados can xquiben cˈa chare ri achi riˈ chi xucˈuaj el ri rucruz ri Jesús. 	 و چون بیرون می‌رفتند، شخصی قیروانی شمعون نام را یافته، او را بجهت بردن صلیب مجبور کردند.


Y ri Jesús nichˈo cˈa chiquiwech ri winek chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Riyix can iwetaman wi nuwech, y chukaˈ iwetaman acuchi (achique) yipe wi. Pero ma nuyon ta riyin xinben chi xipe chuwech re ruwachˈulef. Ri yin takayon pe ya ri kitzij Dios, xa yacˈa chi riyix ma iwetaman ta ruwech. 	 و عیسی چون در هیکل تعلیم می‌داد، ندا کرده، گفت: «مرا می‌شناسید و نیز می‌دانید ازکجا هستم و از خود نیامده‌ام بلکه فرستنده من حق است که شما او را نمی شناسید.


Yacˈa ri Jesús ri tikatzuˈ ronojel kˈij. Ruma ya Riyaˈ ri nibano chake chi nikacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Y ya Riyaˈ ri nibano chake chi nitzˈaket ri kacukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Riyaˈ ma xupokonaj ta xcom chuwech cruz, astapeˈ ri camic chuwech cruz qˈuixbel, ruma Riyaˈ retaman chi sibilaj quicoten xtril. Can xucochˈ cˈa ronojel. Y xbetzˈuyeˈ chilaˈ chicaj pa rajquikˈaˈ ri Dios ri cˈo ronojel uchukˈaˈ riqˈui. 	 و به سوی پیشوا و کامل کننده ایمان یعنی عیسی نگران باشیم که بجهت آن خوشی که پیش او موضوع بود، بی‌حرمتی را ناچیز شمرده، متحمل صلیب گردید و به‌دست راست تخت خدا نشسته است.


Y yacˈa tek ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xrelesaj ri ruwuk sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj, ri chilaˈ chicaj achiˈel xa jun nicˈaj hora ri majun xkˈajan. 	 و چون مهر هفتم را گشود، خاموشی قریب به نیم ساعت در آسمان واقع شد.


Rumacˈariˈ man cˈa tiyaˈ ta ca ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma can cˈo jun nimalaj rajel ruqˈuexel ri xticˈul. 	 پس ترک مکنید دلیری خود را که مقرون به مجازات عظیم می‌باشد.


Y ye qˈuiy cˈa ri xecˈojeˈ yan nabey que chinuwech riyin, ri xa ye junan quiqˈui ri alekˈomaˈ y xa ye achiˈel ri yeˈelekˈ ca pa tak bey. Pero ma xetzekelbex ta cuma ri tak nucarneˈl. 	 جمیع کسانی که پیش از من آمدند، دزد و راهزن هستند، لیکن گوسفندان سخن ایشان را نشنیدند.


Ri Dios nuyaˈ ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek chique ri winek ri can ma yetaneˈ ta chi niquiben ri utz. Ri winek riˈ can nikˈalajin chi cˈo raybel quiqˈui riche (rixin) chi nicajoˈ yebecˈojeˈ chilaˈ chicaj riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ri acuchi (achique) ruyon sakil cˈo, ri acuchi (achique) chukaˈ xtinimirisex wi quikˈij. 	 اما به آنانی که با صبر در اعمال نیکوطالب جلال و اکرام و بقایند، حیات جاودانی را؛


Ri tinamit ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef yacatajnek cˈa coyowal chawij riyit, pero xa can xoka ri kˈij riche (rixin) chi riyit nayaˈ ri awoyowal pa quiwiˈ. Y can yacˈa chukaˈ reˈ xoka ri kˈij riche (rixin) chi riyit nakˈet tzij pa quiwiˈ ri caminakiˈ. Pero chique ri asamajel ri yekˈalajsan ri achˈabel ri nibix profetas chique y chique ri lokˈolaj tak awalcˈual y ri yeyaˈo akˈij, can xtayaˈ cˈa utzilaj rajel ruqˈuexel chique, chi chˈutiˈk chi nimaˈk. Y can xoka cˈa chukaˈ ri kˈij chi riyit naqˈuis quikˈij ri winek ri yetajin niquiqˈuis rukˈij ri ruwachˈulef, xechaˈ ri juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij. 	 و امت هاخشمناک شدند و غضب تو ظاهر گردید و وقت مردگان رسید تا بر ایشان داوری شود و تا بندگان خود یعنی انبیا و مقدسان و ترسندگان نام خود راچه کوچک و چه بزرگ اجرت دهی و مفسدان زمین را فاسد گردانی.»و قدس خدا در آسمان مفتوح گشت وتابوت عهدنامه او در قدس او ظاهر شد و برقها وصداها و رعدها و زلزله و تگرگ عظیمی حادث شد.


Y xberuyaˈ cˈa ca pa jun jul riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan. Ri jul riˈ cˈacˈacˈ, ri can riche (rixin) wi ka ri José tek rucˈoton chuwech jun nimabej. Y tek riyaˈ rutzˈapin chic ca ruchiˈ ri jul riqˈui ri nimalaj setesic abej ri tzˈapebel ruchiˈ ri jul, cˈacˈariˈ xtzolin el. 	 او را در قبری نو که برای خود از سنگ تراشیده بود، گذارد و سنگی بزرگ بر سر آن غلطانیده، برفت.


Xojcolotej pe chupan ri kamac, riche (rixin) chi nikoyobej na nicˈaj chic utzil, utzil ri ma jane nikatzˈet ta, rumariˈ koyoben. Ruma majun cˈa winek ri nicˈatzin chi nroyobej na jun cosa tek xa can cˈo chic riqˈui. 	 زیراکه به امید نجات یافتیم، لکن چون امید دیده شد، دیگر امید نیست، زیرا آنچه کسی بیند چرا دیگردر امید آن باشد؟


Y ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ, can xkˈalajsex cˈa chiquiwech ri pa cachicˈ, chi man chic quetzolin ta pa quibey riche (rixin) chi nbequiyaˈ ca rubixic chare ri rey Herodes. Y can queriˈ wi xquiben ri achiˈaˈ riˈ, ruma tek xetzolin chic el pa quiruwachˈulef, xa jun wi chic chi bey ri xquicˈuaj el. 	 و چون در خواب وحی بدیشان در‌رسید که به نزد هیرودیس بازگشت نکنند، پس از راه دیگر به وطن خویش مراجعت کردند.


Y ri Lokˈolaj Espíritu can xtuyaˈ cˈa nukˈij nucˈojlen riyin; ruma xtucˈul ri can wuche (wixin) wi riyin y xtukˈalajsaj chiwech. 	 او مرا جلال خواهد داد زیرا که از آنچه آن من است خواهد گرفت و به شما خبر‌خواهد داد.


Y ri Juan ri Bautista xukˈalajsaj cˈa ri Cristo. Can riqˈui wi ruchukˈaˈ tek xubij: Yareˈ ri ntzijon pe chiwe, tek xinbij chiwe chi chuwij ca riyin cˈo cˈa jun achi ri xtoka ri sibilaj nim rukˈij que chinuwech riyin. Ruma Riyaˈ can cˈo tek cˈa ma jane quinalex ta riyin, xchaˈ cˈa ri Juan ri Bautista. 	 و یحیی بر او شهادت داد و ندا کرده، می‌گفت: «این است آنکه درباره اوگفتم آنکه بعد از من می‌آید، پیش از من شده است زیرا که بر من مقدم بود.»


Tiyaˈ cˈa rukˈij ri cˈulanen chiˈiwonojel. Ri achi y ri ixok ma rucˈamon ta chi nicˈojeˈ jun ruchˈajmac (rech aj mac). Ruma ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, y queriˈ chukaˈ ri achi ri cˈo chic rixjayil y nucanoj jun chic ixok, y ri ixok ri nucˈom ruwech jun chic achi, ri Dios can xtukˈet cˈa tzij pa quiwiˈ ri yebano queriˈ. 	 نکاح به هر وجه محترم باشد و بسترش غیرنجس زیرا که فاسقان و زانیان را خدا داوری خواهد فرمود.


Y riyin xintzˈet cˈa chukaˈ chi cˈo jun achiˈel mar ri achiˈel vidrio nitzuˈun, xolon cˈa riqˈui kˈakˈ. Y yecˈo cˈa ri ye paˈel pa ruwiˈ. Quinojel riˈ yecˈa ri ma xeka ta pa rukˈaˈ ri nabey chicop y ri ma xquiyaˈ ta rukˈij ri ruwachbel, ni ma xcajoˈ ta chi xyaˈox (xyaˈ) quetal chi ye riche (rixin) ri chicop riˈ ni ma xcajoˈ ta chukaˈ ri número riche (rixin) ri rubiˈ. Quinojel riˈ ye paˈel cˈa pa ruwiˈ ri mar riˈ, y ye quicˈualon arpa ri ye riche (rixin) ri Dios. 	 و دیدم مثال دریایی از شیشه مخلوط به آتش و کسانی راکه بر وحش و صورت او و عدد اسم او غلبه می یابند، بر دریای شیشه ایستاده و بربطهای خدارا بدست گرفته،


Y ya cˈa ri Cristo ri nabey xcˈastej el. Y yacˈa tek xtipe chic jun bey, ya chic cˈa riyoj ri yoj riche (rixin) chic Riyaˈ ri xkojcˈastej el. Quecˈariˈ rucholajen ri nibanatej. 	 لیکن هرکس به رتبه خود؛ مسیح نوبر است و بعد آنانی که در وقت آمدن او از آن مسیح می‌باشند.


Y chicojol riyix can yecˈo cˈa achiˈaˈ ri xquebeyacatej pe. Y ma ya ta rubixic xtiquiben chare ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi yequitaluj ri can yeniman wi riche (rixin) ri Jesús, y yecˈo nicˈaj chiwe riyix ri xquetzekelben el quiche (quixin). 	 و از میان خود شما مردمانی خواهندبرخاست که سخنان کج خواهند گفت تا شاگردان را در عقب خود بکشند.


Yacˈa ri Dios xucˈasoj ri Jesús chiquicojol ri caminakiˈ. 	 لکن خدااو را از مردگان برخیزانید.


Ruma ri nuchˈacul yariˈ ri kitzij caxlan wey y ri nuquiqˈuel yariˈ ri kitzij yaˈ ri can niyaˈo cˈaslen. 	 زیرا که جسد من، خوردنی حقیقی و خون من، آشامیدنی حقیقی است.


Y tek xerutzˈet chi sibilaj ye qˈuiy ri winek, xujoyowaj quiwech, ruma can quiyon yecˈo y quitalun quiˈ; can achiˈel niquiben ri carneˈl tek xa majun ri niyukˈun quiche (quixin). 	 و چون جمع کثیر دید، دلش بر ایشان بسوخت زیرا که مانند گوسفندان بی‌شبان، پریشان حال و پراکنده بودند.آنگاه به شاگردان خود گفت: «حصاد فراوان است لیکن عمله کم. پس از صاحب حصاد استدعا نمایید تاعمله در حصاد خود بفرستد.»


Y ri achiˈaˈ chapoy tak car riˈ xequicˈom pe ri quijucuˈ cˈa chuchiˈ ri yaˈ. Ri achiˈaˈ riˈ xquiyaˈ ca ri quisamaj y xquitzekelbej el ri Jesús. 	 پس چون زورقهارا به کنار آوردند همه را ترک کرده، از عقب اوروانه شدند.


Tek ntoc cˈa pe akˈaˈ ri kˈij riˈ, ye qˈuiy cˈa ri cˈo itzel tak espíritu quiqˈui xeˈucˈuex apo chuwech ri Jesús, riche (rixin) chi ri Jesús yerelesaj ta el ri itzel tak espíritu quiqˈui. Y Riyaˈ xubij cˈa chique ri itzel tak espíritu chi queˈel el, y xerucˈachojsaj chukaˈ el quinojel ri ye yawaˈiˈ; 	 اما چون شام شد، بسیاری از دیوانگان را به نزداو آوردند و محض سخنی ارواح را بیرون کرد وهمه مریضان را شفا بخشید.


Pero riqˈui ri ruchukˈaˈ ri Dios, ri Jesús xbecˈastej pe, y xcolotej pe ri pa rukˈaˈ ri camic, ruma chi ri camic ma xcowin ta xchˈacon chrij. 	 که خدا دردهای موت را گسسته، او را برخیزانیدزیرا محال بود که موت او را در بند نگاه دارد،


Y quinojel niquirek quichiˈ y niquibij: Re xojcolotej, can ya cˈa ri ka‑Dios ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet ri xbano, y chukaˈ ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, yechaˈ. 	 و به آواز بلند نداکرده، می‌گویند: «نجات، خدای ما را که بر تخت نشسته است و بره را است.»


Ri xtzˈetetej cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ, can nuyaˈ wi xibinriˈil. Rumariˈ hasta ri Moisés, ri ucˈuayon quiche (quixin) ri katiˈt kamamaˈ, xubij: Yibarbot (yibaybot) ruma nxibin wiˈ, xchaˈ. 	 و آن رویت بحدی ترسناک بود که موسی گفت: «بغایت ترسان و لرزانم.»


Yacˈa riyix man xa tichˈob chi riyin y ri ye wachibil nikaben mandar chiwe achique ri utz chi ninimaj. Ma que ta riˈ. Ruma riyix can cof chic yixcˈo chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo. Ri nikaben riyoj xaxu (xaxe wi) cˈa nikajoˈ yixkatoˈ, riche (rixin) chi cˈo ta más quicoten pa tak iwánima. 	 نه آنکه بر ایمان شما حکم کرده باشیم بلکه شادی شما را مددکار هستیم زیرا که به ایمان قایم هستید.


Ruma riyix chak utz chiwe chi napon jun winek iwuqˈui y xa ma ya ta ri Jesús ri xkatzijoj riyoj chiwe riyix ri nutzijoj riyaˈ. Y queriˈ chukaˈ chak utz chiwe tek nitzuj (nisuj) jun chic espíritu chiwe y xa ma ya ta riˈ ri xicˈul yan nabey. Chak utz chiwe tek nibix chiwe chi cˈo jun chic chˈabel ri niyaˈo colotajic, y xa ma kitzij ta ri nubij. 	 زیرا هرگاه آنکه آمد، وعظ می‌کرد به عیسای دیگر، غیر از آنکه ما بدو موعظه کردیم، یا شما روحی دیگر را جز آنکه یافته بودید، یاانجیلی دیگر را سوای آنچه قبول کرده بودیدمی پذیرفتید، نیکو می‌کردید که متحمل می‌شدید.


Y chukaˈ can xrajoˈ ta xuben ca xajan pa rachoch ri Dios ri cˈo pa Jerusalem. Rumariˈ riyoj xkachop riche (rixin) chi xkakˈet ta tzij pa ruwiˈ achiˈel nubij ri kaley. 	 و چون او خواست هیکل را ملوث سازد، او را گرفته، اراده داشتیم که به قانون شریعت خود بر او داوری نماییم.


Yacˈa tek xtapon ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, riyin nbij cˈa chiwe chi riyix ri yixcˈo pa Corazín y ri yixcˈo pa Betsaida ri más xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pan iwiˈ, que chiquiwech ri aj Tiro y ri aj Sidón. 	 لیکن به شما می‌گویم که در روز جزا حالت صور و صیدون از شماسهلتر خواهد بود.


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij cˈa chare ri Jesús: Riyit awetaman chi riyoj kayaˈon ca ronojel ri cˈo kiqˈui, riche (rixin) chi yit katzekelben. ¿Y achique cˈa ri xtikachˈec riyoj rumariˈ? xchaˈ. 	 آنگاه پطرس در جواب گفت: «اینک ما همه‌چیزها را ترک کرده، تو را متابعت می‌کنیم. پس ما را چه خواهد بود؟»


Y tek riyix ikˈaxan chic ri caˈiˈ oxiˈ kˈij chupan ri tijoj pokonal ri yixcˈo wi, ri Dios ri cˈo ronojel ruwech utzil riqˈui y ri can yoj rusiqˈuin (royon) konojel ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Jesucristo riche (rixin) chi yojbecˈojeˈ chupan ri nimalaj rukˈij rucˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, Riyaˈ mismo xtuchojmirisaj ta cˈa icˈaslen, xtuben ta cˈa chiwe chi qˈuiy ri yixcowin nicochˈ, xtuyaˈ ta cˈa iwuchukˈaˈ y xtuben ta cˈa chi cof yix paˈel chupan ri icukbel cˈuˈx. 	 و خدای همه فیضها که ما را به جلال ابدی خود در عیسی مسیح خوانده، است، شما را بعداز کشیدن زحمتی قلیل کامل و استوار و تواناخواهد ساخت.


Ri winek can jabel cˈa xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz y cˈa cˈo na cˈa wukuˈ chaquech caxlan wey rachibilan car ri xmolotej ca, ri ma xqˈuis ta. 	 پس خورده، سیر شدند و هفت زنبیل پر از پاره های باقی‌مانده برداشتند.


Ri Jesús xubanalaˈ cˈa ronojel riˈ riche (rixin) chi queriˈ can nibanatej wi cˈa ri rukˈalajsan chic ri Dios chuwech ri profeta Isaías, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri tzˈibatal cˈa ca nubij: 	 تا تمام گردد کلامی که به زبان اشعیای نبی گفته شده بود:


Xpe cˈa ri Judas xurokij ca ri sakapuek chiriˈ pa rachoch ri Dios. Cˈacˈariˈ xel el, y xberujitzˈaj cˈa riˈ. 	 پس آن نقره را درهیکل انداخته، روانه شد و رفته خود را خفه نمود.


Yacˈa ri discípulo ri Tomás rubiˈ xubij chare ri Jesús: Ajaf, riyoj ma ketaman ta acuchi (achique) yabe wi. ¿Achique ta cˈa rubanic nikaben riche (rixin) chi niketamaj ri bey? xchaˈ. 	 توما بدو گفت: «ای آقا نمی دانیم کجا می‌روی. پس چگونه راه را توانیم دانست؟»


Y tek cˈa ma jane queˈapon ta ri winek, ri discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: Tijonel, cawaˈ, xechaˈ chare. 	 و در اثنا آن شاگردان او خواهش نموده، گفتند: «ای استاد بخور.»


Y yacˈariˈ tek ri Jesús y ri ye ruˈapóstoles xexuleˈ pe ri pa ruwiˈ ri juyuˈ, y xeˈocˈojeˈ ka quiqˈui ri nicˈaj chic discípulos pa jun liˈon. Y chiriˈ ye qˈuiy chukaˈ winek quimolon quiˈ. Yecˈo winek ye petenak pa tinamit Jerusalem y pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea, y yecˈo chukaˈ ye petenak cˈa quelaˈ chuchiˈ mar, ri cˈa quelaˈ pa tinamit Tiro y Sidón. Yecˈo cˈa chique ri winek riˈ ye petenak riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri nutzijoj ri Jesús, y yecˈo cˈa ye petenak ruma nicajoˈ chi yecˈachojsex el chare ri quiyabil ruma ri Jesús. 	 و با ایشان به زیر آمده، بر جای همواربایستاد. و جمعی از شاگردان وی و گروهی بسیاراز قوم، از تمام یهودیه و اورشلیم و کناره دریای صور و صیدون آمدند تا کلام او را بشنوند و ازامراض خود شفا یابند.


Tunaˈ cˈa iwech, tibanaˈ cˈa ri utz chi niben, y ma quixmacun ta chic. Queriˈ nbij chiwe ruma yecˈo chicojol ri ma quetaman ta ruwech ri Dios, y qˈuiy ri ma ya ta rubixic niquiben chare. Rumariˈ tek riyin nbij reˈ chiwe, riche (rixin) chi yixqˈuix ta cˈa jubaˈ. 	 برای عدالت بیدارشده، گناه مکنید زیرا بعضی معرفت خدا راندارند. برای انفعال شما می‌گویم.


Wachˈalal, can queriˈ chukaˈ kabanon riyoj. Riyoj can xojcom chuwech ri ley tek xcom ri Cristo. Y rumariˈ ma yojcˈo ta chic chuxeˈ ri ley, xa can yoj riche (rixin) chic ri Cristo, ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. Y ruma yoj riche (rixin) chic ri Cristo, can tiwachin cˈa ri kacˈaslen; can achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. 	 بنابراین، ای برادران من، شما نیز بوساطت جسد مسیح برای شریعت مرده شدید تا خود رابه دیگری پیوندید، یعنی با او که از مردگان برخاست، تا بجهت خدا ثمر آوریم.


Riyix xa can cˈa ya na ri iraybel ri niben. Can itzel ninaˈ chare jun chic kachˈalal ri utz cˈo. Cˈo oyowal chicojol. Ijachon iwiˈ. ¿La ma nikˈalajin ta cami riqˈui ri yeˈibanalaˈ chi xa ya ri iraybel ri ucˈuayon iwuche (iwixin)? Ri icˈaslen xa can junan cˈa riqˈui ri quicˈaslen ri winek ri majun ri Lokˈolaj Espíritu quiqˈui. 	 زیرا که تا به حال جسمانی هستید، چون در میان شما حسد و نزاع و جدایی‌ها است. آیا جسمانی نیستید و به طریق انسان رفتار نمی نمایید؟


Can kitzij cˈa ri nbij chawe: Tek can cˈa yit cˈajol na, can ayon cˈa riyit nabetzˈ apan y xabacuchi (xabachique) cˈa nawajoˈ yabe wi, can yabe wi cˈa. Yacˈa tek xcarijix, xa xqueˈaricˈ ri akˈaˈ chuwech jun chic riche (rixin) chi nubetzˈ apan, y xcarucˈuaj acuchi (achique) ri xa ma nawajoˈ ta yabe wi, xchaˈ chare. 	 آمین آمین به تو می‌گویم وقتی که جوان بودی، کمر خود رامی بستی و هر جا می‌خواستی می‌رفتی ولکن زمانی که پیر شوی دستهای خود را دراز خواهی کرد و دیگران تو را بسته به‌جایی که نمی خواهی تو را خواهند برد.»


Y chubanic cˈa riˈ tek xitak el cuma ri principaliˈ tak sacerdotes cˈa pa tinamit Damasco, y can yaˈon cˈa el chukaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ cuma riyeˈ. 	 در این میان هنگامی که با قدرت و اجازت ازروسای کهنه به دمشق می‌رفتم،


Riyeˈ niquibij cˈa: ¡Re Rey reˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios, y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! ¡Uxlanibel cˈuˈx cˈa ri chilaˈ chicaj! ¡Janiˈ na niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen ri Dios ri chilaˈ chicaj! yechaˈ. 	 و می‌گفتند مبارک باد آن پادشاهی که می‌آید، به نام خداوند سلامتی در آسمان و جلال در اعلی علیین باد.


Y riyin xtinyaˈ cˈa el uchukˈaˈ chique ri ye caˈiˈ nusamajel ri xquekˈalajsan ri nuchˈabel. Y oxiˈ junaˈ riqˈui nicˈaj ri xtiquitzijoj ri nuchˈabel chique ri winek, y quicusalon cˈa chukaˈ tziek riche (rixin) bis, xinucheˈex. 	 و به دوشاهد خود خواهم داد که پلاس در بر کرده، مدت هزار و دویست و شصت روز نبوت نمایند.»


Tichajij cˈa iwiˈ chiˈijujunal ruma ma utz ta chi riyix nikˈaxaj tijoj pokonal xa ruma yixcamisan o yixelekˈ, o xa ruma niyuj apo iwiˈ quiqˈui nicˈaj chic winek. Y ma tiben ta ni jun ruwech etzelal. Ruma wi nitij pokon xa ruma niben jun mac, ma utz ta. 	 پس زنهار هیچ‌یکی از شما چون قاتل یا دزد یا شریر یا فضول عذاب نکشد.


Y rumariˈ, wi ri Dios ma yixruyaˈ ta pa tijoj pokonal riche (rixin) chi yixrupixabaj, xa can nikˈalajin chi ma yix ta ralcˈual, ni majun itataˈ ri nitijon iwuche (iwixin). 	 لکن اگر بی‌تادیب می‌باشید، که همه از آن بهره یافتند، پس شماحرام زادگانید نه پسران.


Y ri rey riˈ can utz cˈa xtzˈetetej ruma ri Dios. Rumariˈ tek ri David xucˈutuj cˈa utzil chare ri Dios chi tuyaˈ kˈij chare riche (rixin) chi nuben jun jay ri ntoc rachoch ri mismo Dios ri can ru‑Dios wi ri kamamaˈ Jacob. 	 که او در حضور خدا مستفیض گشت و درخواست نمود که خود مسکنی برای خدای یعقوب پیدانماید.


Ajaf, xequiwulaj ri altares ri awuche (awixin) riyit y xequicamisaj ri profetas ri xekˈalajsan ri achˈabel. Xa nuyon chic oc riyin yincˈo ca, pero yinquicanoj chukaˈ riche (rixin) chi yinquicamisaj. Queriˈ xubij ri Elías chare ri Dios. 	 که «خداوندا انبیای تو را کشته و مذبحهای تو راکنده‌اند و من به تنهایی مانده‌ام و در قصد جان من نیز می‌باشند»؟


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri cheˈ: Can majun chic cˈa winek xtitijo ta jun ti awech, ruma can ma xcawachin ta chic, xchaˈ chare. Y ri rudiscípulos xquicˈaxaj cˈa ri xubij. 	 پس عیسی توجه نموده، بدان فرمود: «از این پس تا به ابد، هیچ‌کس از تو میوه نخواهد خورد.» وشاگردانش شنیدند.


Yacˈariˈ tek xintzˈet apo jun quiej kˈen rij y chˈocolben el ruma jun ri rubiniˈan Camic. Y chrij ri Camic riˈ tzeketel cˈa el ri jun ri ruqˈuexewach ri lugar ri yeˈapon wi ri caminakiˈ. Y pa rukˈaˈ cˈa ri Camic y pa rukˈaˈ ri ruqˈuexewach ri lugar ri yeˈapon wi ri caminakiˈ, xjach cˈa uchukˈaˈ chique riche (rixin) chi quequicamisaj jun rucaj parte chique ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef riqˈui espada, riqˈui wayjal, riqˈui yabil y quiqˈui ri chicop ri ye cˈuxnel. 	 و دیدم که اینک اسبی زرد و کسی بر آن سوار شده که اسم اوموت است و عالم اموات از عقب او می‌آید؛ و به آن دو اختیار بر یک ربع زمین داده شد تا به شمشیر و قحط و موت و با وحوش زمین بکشند.


Riyin ri Pablo ye wachibilan ri kachˈalal Silvano y ri Timoteo, nikatzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix kachˈalal ri yix riche (rixin) ri iglesia pa Tesalónica. Riyix ri xa jun chic ibanon riqˈui ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo. 	 پولس و سلوانس و تیموتاوس، به کلیسای تسالونیکیان که در خدای پدر ماو عیسی مسیح خداوند می‌باشید.


Y yecˈo cˈa ri yebin chuwij chi riyin majun achique ta ncˈutuj chiwe y nben chi achiˈel majun ejkaˈn nyaˈ chiwij, pero xa jabel yix nkˈolon chaˈ, can cˈo nunaˈoj chinubanic y xa yix kajnek pa nukˈaˈ riche (rixin) chi cˈo puek nwelesaj chiwe, queriˈ niquibij chuwij. 	 اما باشد، من بر شما بار ننهادم بلکه چون حیله گر بودم، شما را به مکر به چنگ آوردم.


Y tek ri Dios xuben ri trato riqˈui ri Abraham ojer ca, xutzuj (xusuj) cˈa ri utzil chare ri Abraham y chare ri riy rumam ri xticˈojeˈ. Ri Dios ma xchˈo ta cˈa chiquij quinojel ri ye riy rumam ri Abraham ri xquecˈojeˈ. Ma que ta riˈ. Xaxu (xaxe wi) chrij jun ri xchˈo wi. Y ri jun riˈ, ya ri Cristo. 	 اماوعده‌ها به ابراهیم و به نسل او گفته شد ونمی گوید «به نسلها» که گویا درباره بسیاری باشد، بلکه درباره یکی و «به نسل تو» که مسیح است.


Y xubij chukaˈ chique ri quimolon quiˈ chiriˈ: Majun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri xtiyaˈox (xtyaˈ) ta rukˈij pa rutinamit. 	 و گفت: «هرآینه به شمامی گویم که هیچ نبی در وطن خویش مقبول نباشد.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij chare ri achi riˈ: Nchilabej cˈa el chawe chi majun achoj chare tatzijoj wi ri xbanatej awuqˈui, xa choj jacˈutuˈ awiˈ chuwech ri sacerdote, y can tayaˈ cˈa ri ofrenda ri rajawaxic chi nayaˈ, achiˈel nubij chupan ri rutzˈiban ca ri Moisés, riche (rixin) chi queriˈ nakˈalajsaj cˈa awiˈ chiquiwech chi yit chˈajchˈoj chic, xchaˈ el chare. 	 عیسی بدو گفت: «زنهار کسی را اطلاع ندهی بلکه رفته، خود را به کاهن بنما و آن هدیه‌ای را که موسی فرمود، بگذران تا بجهت ایشان شهادتی باشد.»


Y cˈacˈariˈ Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos chi tiquibij chique ri winek chi quetzˈuyeˈ quinojel pa ruwiˈ ri rexlaj kˈayis, y pa tak moc quetzˈuyeˈ cˈa. 	 آنگاه ایشان رافرمود که «همه را دسته دسته بر سبزه بنشانید.»


Y queriˈ chukaˈ majun niyaˈo ta cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan jun tzˈum yabel yaˈ ri xa riˈj chic. Ruma wi queriˈ niban, y ri tzˈum xa ma niyukuk ta chic, xa nirakaroˈ y niqˈuis el ri ruyaˈal uva chupan. Y chukaˈ ri tzˈum riˈ majun chic nicˈatzin wi. 	 و هیچ‌کس شراب نو را در مشکهای کهنه نمی ریزد والاشراب نو، مشکها را پاره می‌کند و خودش ریخته و مشکها تباه می‌گردد.


Riyix man cˈa titun ta iwiˈ quiqˈui ri winek ri xa ma quiniman ta ri Cristo, ruma ma junan ta icˈaslen quiqˈui. Ruma, ¿la can jabel cami nucˈuaj riˈ jun cˈaslen choj riqˈui jun cˈaslen ri xa ma choj ta? ¿La can junan ta cami cˈa ri sakil riqˈui ri kˈekuˈm riche (rixin) chi niquicˈuaj quiˈ? 	 زیر یوغ ناموافق با بی‌ایمانان مشوید، زیرا عدالت را با گناه چه رفاقت و نور را باظلمت چه شراکت است؟


Ri matioxinic cˈa ri xaben pa jun chic chˈabel, can sibilaj utz wi, xa yacˈa ri xeˈacˈaxan awuche (awixin) majun cˈa xquetamaj riche (rixin) chi yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 زیرا تو البته خوب شکر می‌کنی، لکن آن دیگربنا نمی شود.


Xa yacˈa tek quinojel ri winek ye warnek, xpe cˈa ri rucˈulel ri rajaf ri ulef, xberuticaˈ ca rujatzul ri itzel kˈayis chucojol ri trigo ri ticon chic ca. Y xu (xe wi) xberubanaˈ ca riˈ, y xbe. 	 و چون مردم در خواب بودند دشمنش آمده، در میان گندم، کرکاس ریخته، برفت.


Ruma riyix tek rubanon ca, yix achiˈel tak carneˈl, ri ye sachnek ca. Yacˈa re wacami tzolijnek chic pe icˈuˈx riqˈui ri Cristo. Y ya Riyaˈ ri Kaj Yukˈ y nuchajij ri kánima. 	 از آنروکه مانند گوسفندان گمشده بودید، لکن الحال به سوی شبان و اسقف جانهای خود برگشته‌اید.


Y kitzij wi, chi achiˈel ri tzˈibatal ca, queriˈ ri xbanatej. Ruma ri rey Herodes y ri jun chic aj kˈatbel tzij ri Poncio Pilato rubiˈ, ri israelitas y ri ma ye israelitas ta, xquimol quiˈ waweˈ pa tinamit Jerusalem riche (rixin) chi xeyacatej chrij ri Jesús ri lokˈolaj Acˈajol ri xatek pe. 	 زیرا که فی الواقع بر بنده قدوس تو عیسی که او را مسح کردی، هیرودیس و پنطیوس پیلاطس با امت‌ها و قومهای اسرائیل با هم جمع شدند،


Y achique cˈa winek ri xquixrucˈul jabel riche (rixin) chi nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, can yin cˈa chukaˈ riyin ri yirucˈul. Y achique cˈa chukaˈ ri xquixetzelan ruma ri ruchˈabel ri Dios, can yin cˈa chukaˈ riyin ri yiretzelaj. Y ri netzelan wuche (wixin) riyin, can ya chukaˈ ri Dios ri yin takayon pe ri nretzelaj, xchaˈ cˈa el ri Jesús chique ri setenta achiˈaˈ ri xeruchaˈ. 	 آنکه شما را شنود، مرا شنیده و کسی‌که شما را حقیر شمارد مرا حقیر شمرده و هر‌که مراحقیر شمارد فرستنده مرا حقیر شمرده باشد.»


Ri Nataˈ ri yin takayon pe, can cˈo wuqˈui. Man cˈa yiruyaˈ ta ca nuyon, ruma riyin can nben wi ri nika chuwech Riyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 و او که مرا فرستاد، با من است و پدر مرا تنها نگذارده است زیرا که من همیشه کارهای پسندیده او را به‌جا می‌آورم.»


Ruma ronojel ri achique nutij ka ri winek, xa ma pa ránima ta nibe wi. Xa chupan nibe wi y cˈacˈariˈ ntel el. Y riqˈui ri queriˈ xubij ri Jesús, nikˈalajin chi ronojel ri yecˈo ca riche (rixin) chi yetij, can ye chˈajchˈoj wi. 	 زیرا که داخل دلش نمی شود بلکه به شکم می‌رود و خارج می‌شود به مزبله‌ای که این همه خوراک را پاک می‌کند.»


Yacˈa ri Ajaf majun bey xquixruyaˈ ta ca, xa can xtuyaˈ iwuchukˈaˈ y xquixruchajij chuwech ri itzel winek. 	 اما امین است آن خداوندی که شما را استوار و از شریرمحفوظ خواهد ساخت.


Pero riyoj ketaman cˈa chi pa ronojel lugar, ri winek can sibilaj cˈa yechˈo chiwij riyix ri yixnatan rubiˈ ri Jesús, y nikajoˈ cˈa niketamaj achique rubanic ri naˈoj ri acˈamom pe riyit, xechaˈ chare. 	 لیکن مصلحت دانستیم از تو مقصود تو را بشنویم زیراما را معلوم است که این فرقه را در هر جا بدمی گویند.»


Y xtzˈibex el jun wuj y xjach el chique riche (rixin) chi niquicˈuaj chique ri kachˈalal. Y ri wuj riˈ nubij cˈa: Riyoj ri apóstoles, riyoj ri ancianos riche (rixin) ri iglesia, y ri nicˈaj chic kachˈalal, nikatek cˈa el rutzil iwech riyix kachˈalal ri ma yix israelitas ta, ri yixcˈo pan Antioquía y pa tak nicˈaj chic tinamit riche (rixin) ri Siria y ri yixcˈo pa Cilicia. 	 و بدست ایشان نوشتند که «رسولان و کشیشان و برادران، به برادران از امت‌ها که در انطاکیه و سوریه و قیلیقیه می‌باشند، سلام می‌رسانند.