Y queriˈ, xtiquicot ta ri wánima tek xquinapon iwuqˈui wi queriˈ ri ruraybel ri Dios, y xquinuxlan ta el jubaˈ iwuqˈui. 	 تابرحسب اراده خدا با خوشی نزد شما برسم و باشما استراحت یابم.و خدای سلامتی با همه شما باد، آمین.


Y tek ri Jacobo, ri Pedro y ri Juan, ri can ye principaliˈ chiquicojol ri kachˈalal, xquinabej ri rutzil ri Dios ri yatajnek chuwe riche (rixin) chi nben ri rusamaj ri Dios, riyeˈ xquichop cˈa kakˈaˈ riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi can kachibil kiˈ chupan ri samaj. Xaxu (xaxe wi) cˈa chi riyoj yojbesamej chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta, y riyeˈ yebesamej chiquicojol ri kech aj Israel ri banon ri circuncisión chique. 	 پس چون یعقوب وکیفا و یوحنا که معتبر به ارکان بودند، آن فیضی را که به من عطا شده بود دیدند، دست رفاقت به من وبرنابا دادند تا ما به سوی امت‌ها برویم، چنانکه ایشان به سوی مختونان؛


Queriˈ nbij chiwe ruma ri wánima can achiˈel ránima ri Dios chi nwajoˈ nchajij ri icˈaslen. Queriˈ cˈo pa wánima ruma riyix xinimaj cˈa ri Cristo tek riyin xintzijoj ri ruchˈabel chiwe. Y chinuwech riyin can yix achiˈel cˈa jun numiˈal ri nbecˈuleˈ yan, can chˈajchˈoj wi cˈa nwajoˈ njech el chare ri jun ri xtoc rachijil. Can quecˈariˈ rubaniquil ri icˈaslen nwajoˈ riyin chi riyix icˈuan tek xquixinjech el pa cˈulanen riqˈui ri Cristo. 	 زیراکه من بر شما غیور هستم به غیرت الهی؛ زیرا که شما را به یک شوهر نامزد ساختم تا باکره‌ای عفیفه به مسیح سپارم.


Y riyix iwetaman chi ri Jesucristo can choj wi. Rumariˈ iwetaman chukaˈ chi xabachique winek ri rucˈuan jun cˈaslen choj, ri winek riˈ can rucˈuan chic ri cˈacˈacˈ alaxic ruma can ralcˈual chic ri Dios. 	 اگر فهمیده ایدکه او عادل است، پس می‌دانید که هر‌که عدالت رابه‌جا آورد، از وی تولد یافته است.


Ruma, ¿achique ta cˈa nucˈom pe chare ri winek, wi nicˈojeˈ ri beyomel riche (rixin) ronojel re ruwachˈulef riqˈui y wi xa ma nicolotej ta? Astapeˈ sibilaj qˈuiy ri beyomel cˈo riqˈui ri winek, ma nicowin ta cˈa nulokˈ ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 زیرا شخص را چه سود دارد که تمام دنیا را ببرد و جان خود را ببازد؟ یا اینکه آدمی چه چیز را فدای جان خود خواهدساخت؟


Y nubij cˈa ri pa ruˈoración: Nataˈ Dios, wi riyit nawajoˈ, tabanaˈ cˈa chi riyin man ta nkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, pero ma taben ta ri xa nuraybel riyin. Tabanaˈ ri araybel riyit, xchaˈ. 	 «ای پدر اگر بخواهی این پیاله را از من بگردان، لیکن نه به خواهش من بلکه به اراده تو.»


Xpe ri Jesús xyacatej cˈa el y ye rachibilan ri rudiscípulos xquitzekelbej el ri achi. 	 پس عیسی به اتفاق شاگردان خود برخاسته، از عقب او روان شد.


Y yacˈa chukaˈ riˈ tek ri Rey xtubij chique ri yecˈo pa rajxocon: Riyix ri xa can cˈo chic chi nika ri rucˈayewal pan iwiˈ, quixel cˈa el chinuwech. Wacami xa xquixbe pa kˈakˈ ri majun bey xtichuptej ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ri xa riche (rixin) wi ri itzel winek y quiche (quixin) ri ye ruˈángeles tek banon. 	 «پس اصحاب طرف چپ را گوید: ای ملعونان، از من دور شوید در آتش جاودانی که برای ابلیس و فرشتگان او مهیا شده است.


Y ri Ajaf xubij: Ri mayordomo ri choj y cˈo runaˈoj, yacˈariˈ ri nichaˈox (nchaˈ) ca ruma ri rupatrón, riche (rixin) chi nicanaj ca pa quiwiˈ quinojel ri yecˈo pa rachoch ri rupatrón, riche (rixin) chi nuyaˈ quiway y ronojel ri nicˈatzin chique tek napon ri hora. 	 خداوندگفت: «پس کیست آن ناظر امین و دانا که مولای اووی را بر سایر خدام خود گماشته باشد تا آذوقه را در وقتش به ایشان تقسیم کند.


Ri Jesucristo majun bey nijalatej ta. Riyaˈ can achiˈel ri iwir, can queriˈ chukaˈ wacami y queriˈ chukaˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 عیسی مسیح دیروز و امروز و تا ابدالاباد همان است.


Y ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xquibij cˈa chare ri Jesús: Kitzij wi cˈa ri nikabij chawij chi riyit xa yit jun winek ri yape pa Samaria y cˈo itzel espíritu awuqˈui, xechaˈ chare. 	 پس یهودیان در جواب او گفتند: «آیا ماخوب نگفتیم که تو سامری هستی و دیو داری؟»


Y wi riyix can niben ri nubij ri nupixaˈ, can xquixcˈojeˈ cˈa jurayil chupan ri ajowabel wuche (wixin) riyin. Achiˈel ri nbanon riyin; can nben ri yerubij ri Nataˈ, y rumariˈ can jurayil yincˈo chupan ri ajowabel riche (rixin) Riyaˈ. 	 اگر احکام مرا نگاه دارید، در محبت من خواهید ماند، چنانکه من احکام پدر خود را نگاه داشته‌ام و در محبت او می‌مانم.


Yacˈa tek xapon rutzijol riqˈui ri rey ri xbanatej, xyacatej royowal. Can yacˈariˈ tek riyaˈ xerutek achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj chiquij riche (rixin) chi xeruqˈuis cˈa ri xecamisan quiche (quixin) ri rumozos, y chukaˈ can xubij chi tiporox cˈa ri quitinamit. 	 پادشاه چون شنید، غضب نموده، لشکریان خود را فرستاده، آن قاتلان را به قتل رسانید و شهر ایشان را بسوخت.


Y wi cˈo jun ri jun wi chic chi chˈabel nucˈut chiquiwech ri kachˈalal, y ri chˈabel ri nucˈut ma junan ta riqˈui ri utzilaj chˈabel ri rucˈamom pe ri Kajaf Jesucristo, y ma junan ta riqˈui ri chˈabel ri nucˈom pe ri utzilaj cˈaslen chuwech ri Dios, 	 و اگرکسی بطور دیگر تعلیم دهد و کلام صحیح خداوند ما عیسی مسیح و آن تعلیمی را که به طریق دینداری است قبول ننماید،


Ruma riyix can kitzij wi chi xicochˈ ronojel ri pokon ri xban y ri xbix chiwe, y ri winek xa can jabel xecayen pe chiwij. Pero ma xu (xe) ta wi riˈ xiben, riyix xa can xixoc chukaˈ cachibil nicˈaj chic ri yetajin niquikˈaxaj tijoj pokonal. 	 چه از اینکه از دشنامها وزحمات تماشای مردم می‌شدید، و چه از آنکه شریک با کسانی می‌بودید که در چنین چیزها بسرمی بردند.


Y yacˈa tek nikˈalajsex chiquiwech ruma ri sakil ri itzel ri yetajin chubanic, cˈa yacˈariˈ tek nikˈax chiquiwech chi can ma utz ta ri quibanon, ruma ri sakil nusakirisaj cˈa ri quicˈaslen. 	 لیکن هرچیزی که مذمت شود، از نور ظاهر می‌گردد، زیرا که هرچه ظاهر می‌شود نور است.


Y ri Simón Pedro xubij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿achoj riqˈui ta cˈa chic yojbe wi? Majun chic jun achoj riqˈui yojbe wi, ruma xaxu (xaxe) wi ri achˈabel riyit ri niyaˈo cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 شمعون پطرس به اوجواب داد: «خداوندا نزد که برویم؟ کلمات حیات جاودانی نزد تو است.


Y ri ye rudiscípulos ri Jesús xquibij cˈa ca chique ri ye rajaf ri ti bur: Xa nicˈatzin chare ri Ajaf, xechaˈ ca chique. 	 گفتند خداوند او را لازم دارد.


Y ri ruchˈabel ri Ajaf Dios xbe cˈa rutzijoxic pa ronojel ri ruwachˈulef riˈ. 	 و کلام خدا در تمام آن نواحی منتشرگشت.


Ruma tek cˈo jun chiwe riyix ri nrajoˈ nuben jun jay nim, ¿la ma nitzˈuyeˈ ta cami jubaˈ riche (rixin) chi nuchˈob janipeˈ puek ri xticˈatzin chare, y wi can cˈo ronojel riqˈui riche (rixin) nuqˈuis rubanic o xa ma nicowin ta? 	 «زیرا کیست از شما که قصد بنای برجی داشته باشد و اول ننشیند تا برآورد خرج آن رابکند که آیا قوت تمام کردن آن دارد یا نه؟


Xpe ri Jesús xubij: Riyin xitak pe xaxu (xaxe wi) chiquicanoxic ri winek israelitas ri quibanon achiˈel carneˈl ri ye sachnek, xchaˈ chique. 	 او در جواب گفت: «فرستاده نشده‌ام مگر بجهت گوسفندان گم شده خاندان اسرائیل.»


Y ruma cˈa chi ri dragón riˈ ma xcowin ta chrij ri ixok, sibilaj cˈa xyacatej royowal. Rumariˈ xbe, y xberuchapaˈ chˈaˈoj quiqˈui ri nicˈaj chic ral ca ri ixok. Ruma ri nicˈaj chic ral ri ixok can niquinimaj wi ri nubij ri rupixaˈ ri Dios y chukaˈ can niquikˈalajsaj ri rubin ca ri Jesucristo. 	 و اژدها بر زن غضب نموده، رفت تا باباقی ماندگان ذریت او که احکام خدا را حفظمی کنند و شهادت عیسی را نگاه می‌دارند، جنگ کند.


Y Riyaˈ xabachique tinamit napon wi, nucˈut cˈa ri ruchˈabel ri Dios pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y quinojel cˈa ri winek ri yeˈacˈaxan ri nubij, niquiyalaˈ cˈa rukˈij. 	 و اودر کنایس ایشان تعلیم می‌داد و همه او را تعظیم می‌کردند.


Ri yaˈ cˈa ri xunataj ri Jesús, ya cˈa ri nichˈo chrij ri Lokˈolaj Espíritu; ruma can yacˈariˈ ri xtiquicˈul ri winek ri yeniman riche (rixin) ri Jesús. Y ri kˈij cˈa riˈ cˈa ma jane tika ta pe ri Lokˈolaj Espíritu, ruma cˈa ma jane tibe ri Jesús chilaˈ chicaj riche (rixin) chi nucˈul chic jun bey ri rukˈij rucˈojlen. 	 اما این را گفت درباره روح که هر‌که به او ایمان آرد او را خواهدیافت زیرا که روح‌القدس هنوز عطا نشده بود، چونکه عیسی تا به حال جلال نیافته بود.


Y ri ralaxbel ri Jesucristo quecˈareˈ ri rubanic: Ri María ruteˈ ri Jesucristo, jun cˈa kˈopoj ri cˈutun chic ruma ri José. Y xcˈulwachitej cˈa chi tek cˈa ma jane quicˈuan ta quiˈ, xnabetej chi ri María yawaˈ chic riche (rixin) chi nicˈojeˈ ral. Yacˈa ri María queriˈ xril ruma ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 اما ولادت عیسی مسیح چنین بود که چون مادرش مریم به یوسف نامزد شده بود، قبل ازآنکه با هم آیند، او را از روح‌القدس حامله یافتند.


Y ri Juan xubij cˈa chique: Riyin riqˈui yaˈ yenben wi bautizar ri winek, pero chicojol riyix cˈo cˈa jun achi ri ma iwetaman ta ruwech, 	 یحیی در جواب ایشان گفت: «من به آب تعمیدمی دهم و در میان شما کسی ایستاده است که شمااو را نمی شناسید.


Qˈuiy cˈa rucˈayewal ri ye nkˈaxan pa tak bey chubanic ri rusamaj ri Dios. Ruma ri bey ri ye nkˈaxan yecˈo nimaˈk tak raken yaˈ, yecˈo alekˈomaˈ, yecˈo wech israelitas ri yeˈetzelan wuche (wixin) y queriˈ chukaˈ ri nicˈaj chic winek ri xa ma ye israelitas ta, nkˈaxan rucˈayewal pa tak tinamit, pa tak lugar ri acuchi (achique) majun winek yecˈo, queriˈ chukaˈ ncˈulwachin pa ruwiˈ ri mar y pa quikˈaˈ ri ma ye kitzij ta chi ye kachˈalal. Can qˈuiy wi cˈa ri nkˈaxan. 	 درسفرها بارها؛ در خطرهای نهرها؛ در خطرهای دزدان؛ در خطرها از قوم خود و در خطرها ازامت‌ها؛ در خطرها در شهر؛ در خطرها دربیابان؛ در خطرها در دریا؛ در خطرها در میان برادران کذبه؛


Y chiquij cˈa riyeˈ, tzˈibatal wi ca chupan ruchˈabel ri Dios, tek nubij cˈa: Riyin xtinben cˈa chique ri winek ri sibilaj qˈuiy quinaˈoj chuwech re ruwachˈulef chi yesach riqˈui ri quinaˈoj. Can xtinben chi majun nicˈatzin wi ri etamabel ri cˈo quiqˈui. 	 زیرا مکتوب است: «حکمت حکما را باطل سازم و فهم فهیمان را نابود گردانم.»


Matiox chare ri Dios chi ri Kajaf Jesucristo xirucol. Ruma chi man ta ri Jesucristo, can ta cˈa yin jun na rusamajel ri ruley ri mac, ruma ri itzel tak raybel ri yecˈo wuqˈui. Y riˈ astapeˈ can cˈo ri raybel wuqˈui riche (rixin) chi yin ta jun rusamajel ri ruley ri Dios. 	 خدا راشکر می‌کنم بوساطت خداوند ما عیسی مسیح. خلاصه اینکه من به ذهن خود شریعت خدا رابندگی می‌کنم و اما به جسم خود شریعت گناه را.


Tek ri Jesús xoc cˈa apo, xubij chique ri winek: ¿Achique ruma yixokˈ y yixchˈujlan? Ri acˈal ma caminek ta, riyaˈ xa warnek, xchaˈ chique. 	 پس داخل شده، بدیشان گفت: «چرا غوغا و گریه می‌کنید؟ دختر نمرده بلکه در خواب است.»


Pero wi cˈo malcaniˈ tak ixokiˈ ri xa yecˈo cal o yecˈo quiy quimam, ye ri cal o ri quiy quimam ri queˈilin quiche (quixin). Ruma nicˈatzin chi ri cal y ri quiy quimam tiquetamaj chi nabey pa cachoch tiquicˈutuˈ wi jun cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. Tiquiyaˈ cˈa rajel ruqˈuexel ri utzil ri banon chique cuma ri quiteˈ quitataˈ, ruma yariˈ ri utz chi niban y can nika chuwech ri Dios. 	 اما اگربیوه‌زنی فرزندان یا نواده‌ها دارد، آموخته بشوندکه خانه خود را با دینداری نگاه دارند و حقوق اجداد خود را ادا کنند که این در حضور خدا نیکوو پسندیده است.


Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit Timoteo. Y chukaˈ nwajoˈ chi yinapon awuqˈui chanin. Pero ntek cˈa el re wuj reˈ chawe, 	 این به تو می‌نویسم به امید آنکه به زودی نزد تو آیم.


Ma xtuben ta oyowal, ma xturek ta ruchiˈ, ni ma xtutzijoj ta riˈ chiquiwech ri winek ri pa tak bey. 	 نزاع و فغان نخواهد کرد و کسی آواز او را در کوچه هانخواهد شنید.


Y riyin wachˈalal, wi xa ta cˈa ntzijoj na chi ri circuncisión nicˈatzin na chi niban, ri wech aj Israel man ta yinquetzelaj, y man ta itzel chukaˈ niquicˈaxaj tek ntzijoj chi ri Cristo xcom chuwech ri cruz. 	 اما‌ای برادران اگر من تا به حال به ختنه موعظه می‌کردم، چرا جفا می‌دیدم؟ زیراکه در این صورت لغزش صلیب برداشته می‌شد.


Riyoj ri kacukuban chic kacˈuˈx riqˈui ri Jesús, ¿la nikaben cami chare ri ruley ri Moisés chi majun rukˈij? Ma que ta riˈ. Ruma riyoj ri kaniman chic ri Jesús, yoj cˈa riyoj riˈ ri can cˈo rejkalen ri ley chkawech. 	 پس آیا شریعت را به ایمان باطل می‌سازیم؟ حاشا! بلکه شریعت رااستوار می‌داریم.


Riyoj, wi cukul kacˈuˈx chi chuwech ri Dios utz nikatij ronojel cosas, xa pa kánima cˈa ticˈojeˈ wi. Ruma can jabel ruwarukˈij ri winek ri nunaˈ ka pa ránima chi ma mac ta ntajin chubanic chuwech ri Dios. 	 آیا تو ایمان داری؟ پس برای خودت درحضور خدا آن را بدار، زیرا خوشابحال کسی‌که بر خود حکم نکند در آنچه نیکو می‌شمارد.لکن آنکه شک دارد اگر بخورد ملزم می‌شود، زیرا به ایمان نمی خورد؛ و هر‌چه از ایمان نیست گناه است.


Pero ri Jesús xuchop rukˈaˈ ri cˈajol riˈ y xuyec anej. Y can yacˈariˈ tek xbeyacatej pe. 	 اما عیسی دستش را گرفته، برخیزانیدش که برپاایستاد.


Y ri rey, ri quipatrón, can yacˈariˈ xutek rusiqˈuixic (royoxic) ri mozo ri ma utz ta xuben, y xubij cˈa chare: Riyit xa yit jun cˈa itzel numozo. Riyin xincuy ronojel ri acˈas, ruma riyit xacˈutuj utzil chuwe. 	 آنگاه مولایش او راطلبیده، گفت: "ای غلام شریر، آیا تمام آن قرض را محض خواهش تو به تو نبخشیدم؟


Y ri Jesucristo can xquixrutoˈ cˈa riche (rixin) chi can choj ta ri icˈaslen xticˈuaj y niwachin ta jabel. Riche (rixin) chi queriˈ, ri Dios can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen y xtinimirisex ta ri rubiˈ. 	 و پر شوید از میوه عدالت که بوسیله عیسی مسیح برای تمجید و حمدخداست.


Rumariˈ wi xa ya ri cˈaslen riche (rixin) re ruwachˈulef ri nrajoˈ, ma xtril ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri winek ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin, can xtril wi ri rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 هر‌که جان خود را دریابد، آن راهلاک سازد و هر‌که جان خود را بخاطر من هلاک کرد، آن را خواهد دریافت.


Riyin ncˈutuj cˈa utzil chiwe riyix chi quinicochˈoˈ jubaˈ ruma cˈo chˈabel ri xquenbij chiwe chi achiˈel xa yin chˈujernek. Ruma can queriˈ nrajoˈ ri wánima chi nbij chiwe, rumariˈ can quinicochˈoˈ cˈa jubaˈ. 	 کاشکه مرا در اندک جهالتی متحمل شوید و متحمل من هم می‌باشید.


Ruma cˈa ri mac ri xuben ri Adán, rumariˈ tek nika ri rucˈayewal pa quiwiˈ quinojel ri winek. Pero ruma ri chojlaj samaj ri xuben ri Jesucristo, rumariˈ tek quinojel winek ri yeniman riche (rixin) Riyaˈ, majun quimac yetzˈetetej ruma ri Dios y niquil ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 پس همچنان‌که به یک خطا حکم شد برجمیع مردمان برای قصاص، همچنین به یک عمل صالح بخشش شد بر جمیع مردمان برای عدالت حیات.


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 فیض و سلامتی از پدر ما خدا و عیسی مسیح خداوند به شما باد.


Y ri Elí, rucˈajol ca ri Matat, y ri Matat rucˈajol ca ri Leví, y ri Leví rucˈajol ca ri Melqui, y ri Melqui rucˈajol ca ri Jana, y ri Jana rucˈajol ca jun chic achi ri José rubiˈ. 	 ابن متات، بن لاوی، بن ملکی، بن ینا، بن یوسف،


Can toka cˈa chiˈicˈuˈx ri ruchˈabel ri Dios ri xicˈul nabey mul y can iwacˈaxan wi chukaˈ. Can titzolin chic cˈa pe icˈuˈx wuqˈui y titzekelbej chic jun bey ri ruchˈabel ri Dios. Ruma wi xa ma yix qˈues ta apo, xquipe pan iwiˈ achiˈel nuben jun alekˈom tek nuben alekˈ y ma xtiwetamaj ta cˈa achique hora tek xquinoka. 	 پس بیاد آورچگونه یافته‌ای و شنیده‌ای و حفظ کن و توبه نمازیرا هرگاه بیدار نباشی، مانند دزد بر تو خواهم آمد و از ساعت آمدن من بر تو مطلع نخواهی شد.


Y ri tinamit ri yekˈax wi ri Pablo y ri ye rachibilan el, niquibilaˈ cˈa ca chique ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, chi can tiquinimaj ri pixaˈ ri quichojmirisan pe ri apóstoles y ri ancianos ye riche (rixin) ri iglesia ri cˈo pa Jerusalem. 	 و در هر شهری که می‌گشتند، قانونها را که رسولان و کشیشان در اورشلیم حکم فرموده بودند، بدیشان می‌سپردند تا حفظ نمایند.


Tek xseker cˈa pe, xquimol cˈa quiˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, ri principaliˈ tak sacerdotes, y chukaˈ ri aj tzˈibaˈ. Y ri Jesús xucˈuex cˈa apo chiquiwech ri achiˈaˈ riˈ, ri can pa moc (comon) yekˈato tzij. Y xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: 	 و چون روز شد اهل شورای قوم یعنی روسای کهنه و کاتبان فراهم آمده در مجلس خوداو را آورده،


Y ri rajaf ri samaj xubij cˈa chare jun chique ri mozos riˈ: Riqˈui ri junan xentoj ri nicˈaj chic mozos majun itzel ta xinben chawe riyit. Ruma awuqˈui riyit xkayaˈ chkawech chi jun denario ri nyaˈ chawe. ¿Ninatej chawe? 	 او در جواب یکی از ایشان گفت: "ای رفیق بر تو ظلمی نکردم. مگر به دیناری با من قرار ندادی؟


Riyix ibanon cˈa chare ri Jesús chi xa majun rejkalen can achiˈel niquiben ri nicˈaj aj banoy tak jay chare jun abej, ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj. Pero ri Jesús riˈ xa ya Riyaˈ ri achiˈel ri abej ri ucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 این است آن سنگی که شما معماران آن را رد کردید والحال سر زاویه شده است.


Ri kˈopoj riˈ, ruma xracˈaxaj chi ya ri Pedro ri nisiqˈuin (noyon) apo pa puerta, sibilaj xquicot. Xa yacˈa chi ma xujek ta ca ri puerta chuwech ri Pedro, y junanin (anibel) xbe pa jay chubixic chi ri Pedro yariˈ ri nisiqˈuin (noyon) apo ri pa puerta. 	 چون آوازپطرس را شناخت، از خوشی در را باز نکرده، به اندرون شتافته، خبر داد که «پطرس به درگاه ایستاده است.»


Y ri Ananías can xapon cˈa riqˈui ri Saulo chupan ri jay ri xbix el chare. Y xuyaˈ cˈa rukˈaˈ pa ruwiˈ y xubij cˈa chare: Wachˈalal Saulo, ri Ajaf Jesús ri xucˈut riˈ chawech tek achapon pe bey pa Damasco, xirutek cˈa pe awuqˈui riche (rixin) chi yatzuˈun chic jun bey, y riche (rixin) chukaˈ chi ri Lokˈolaj Espíritu nika pan awiˈ riche (rixin) chi nunojsaj ri awánima, xchaˈ ri Ananías chare. 	 پس حنانیا رفته، بدان خانه درآمد و دستهابر وی گذارده، گفت: «ای برادر شاول، خداوندیعنی عیسی که در راهی که می‌آمدی بر تو ظاهرگشت، مرا فرستاد تا بینایی بیابی و از روح‌القدس پر شوی.»


Yacˈa ri Pablo xubij chare ri Festo: Nimalaj achi, riyin majun chˈujiric chuwe, ruma ronojel ri nbij, can kitzij wi, y ronojel chukaˈ pa ruchojmil nbij. 	 گفت: «ای فستوس گرامی، دیوانه نیستم بلکه سخنان راستی و هوشیاری را می‌گویم.


Xa rumacˈariˈ wi xa jun chique ri akˈaˈ ri nibano chawe chi yamacun, más ta utz chi nachoy el. Ruma xa más utz chi xaxu (xaxe) wi jun akˈaˈ cˈo y yatoc chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, que chuwech caˈiˈ ta akˈaˈ cˈo y xa yabe chupan ri tijoj pokonal; chupan ri kˈakˈ ri ma nichuptej ta, 	 پس هرگاه دستت تو را بلغزاند، آن را ببرزیرا تو را بهتر است که شل داخل حیات شوی، ازاینکه با دو دست وارد جهنم گردی، در آتشی که خاموشی نپذیرد؛


Y cˈo cˈa jun achi ri nim rukˈij, xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: Riyit ri can yit utzilaj Tijonel, tabij cˈa chuwe: ¿Achique cˈa ri rajawaxic chi nben riyin riche (rixin) chi ntoc ta wuche (wixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek? xchaˈ chare ri Jesús. 	 و یکی از روسا از وی سوال نموده، گفت: «ای استاد نیکو چه کنم تا حیات جاودانی راوارث گردم؟»


Can rajawaxic wi chi nikacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Ruma wi ma xtikacukubaˈ ta kacˈuˈx riqˈui, majun bey yojcowin ta nikaben ri nika chuwech. Ruma ri winek ri nrajoˈ nijel apo riqˈui ri Dios, cˈo chi nunimaj chi ri Dios can cˈo wi, y cˈo chi nunimaj chukaˈ chi nuyaˈ utzilaj rajel ruqˈuexel chique ri yecanon riche (rixin). 	 لیکن بدون ایمان تحصیل رضامندی او محال است، زیرا هر‌که تقرب به خدا جوید، لازم است که ایمان آورد بر اینکه اوهست و جویندگان خود را جزا می‌دهد.


y xebeˈel pe. Yacˈa tek cˈastajnek chic pe ri Jesús, yacˈariˈ tek xetzˈetetej chukaˈ riyeˈ. Y riyeˈ xeˈapon cˈa chupan ri lokˈolaj tinamit Jerusalem. Can chiquiwech wi cˈa ye qˈuiy ri xquicˈut wi quiˈ. 	 و بعد از برخاستن وی، از قبوربرآمده، به شهر مقدس رفتند و بر بسیاری ظاهرشدند.


Rumariˈ más utz ma tikatij ta tiˈij ni ma tikakum ta ruyaˈal uva, ni ma tikaben ta xabachique wi xa nuben chare jun kachˈalal chi nuben caˈiˈ rucˈuˈx, nimacun o nitzak. 	 گوشت نخوردن و شراب ننوشیدن و کاری نکردن که باعث ایذا یا لغزش یا ضعف برادرت باشد نیکواست.


Y wi xa nbenchapaˈ chic pe ruyaˈic rukˈij ri xa nyaˈon chic ca, can nikˈalajin chi xa mac ri xinben. 	 زیرا اگر باز بنا کنم آنچه راکه خراب ساختم، هرآینه ثابت می‌کنم که خود متعدی هستم.


Riyaˈ xubij chic cˈa: Can utz wi chi xkˈax chiwech, ruma xixoc yan achiˈel jun aj tzˈib ri qˈuiy retaman chrij ri ye tzˈibatal ojer ca, y qˈuiy chukaˈ ntajin nretamaj chrij ri rajawaren ri Dios. Y rumariˈ can yix junan cˈa riqˈui jun tataˈaj pa jun jay ri can cˈo rubeyomal ruyacon. Tek cˈo nicˈatzin wi, riyaˈ yeberelesaj pe ri can cˈo chic kˈij ye ruyacon y yeberelesaj pe chukaˈ ri xa cˈa jubaˈ quecˈojeˈ riqˈui, xchaˈ ri Jesús. 	 به ایشان گفت: «بنابراین، هر کاتبی که در ملکوت آسمان تعلیم یافته است، مثل صاحب‌خانه‌ای است که از خزانه خویش چیزهای نو و کهنه بیرون می‌آورد.»


Wachˈalal, riyoj can yoj aj cˈas wi, pero ma riqˈui ta ri itzel tak raybel ri nurayij ri kachˈacul chi ya ta riˈ ri nikaben. Ma que ta riˈ. 	 بنابراین‌ای برادران، مدیون جسم نیستیم تابرحسب جسم زیست نماییم.


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Wetaman chi ri acuchi (achique) yixcˈo wi, chiriˈ tzˈuyul wi ri Satanás. Pero ma riqˈui wi riˈ, cˈa qˈues na ri nubiˈ pa tak iwánima, y majun bey imalin ta ca ri icukbel cˈuˈx wuqˈui, ni xa ta xinimestaj ta ca chupan ri kˈij tek xcamisex ri Antipas. Riyaˈ can jun achi ri can xukˈalajsaj ri nuchˈabel, y rumariˈ riyaˈ xcamisex chiriˈ ri acuchi (achique) cˈo wi ri ruchˈacat ri Satanás. 	 اعمال و مسکن تو را می‌دانم که تخت شیطان در آنجاست و اسم مرا محکم داری و ایمان مراانکار ننمودی، نه هم در ایامی که انطیپاس شهیدامین من در میان شما در جایی که شیطان ساکن است کشته شد.


Yacˈa tek ri Jesús xracˈaxaj queriˈ, xupiscolij riˈ y xubij cˈa chare ri Pedro: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás, ruma ma utz ta ri nachˈob. Riyit xa yatoc kˈatbel nubey. Ruma ri nachˈob riyit xa can junan riqˈui ri niquichˈob ri winek y xa ma ya ta ri nrajoˈ ri Dios ri nachˈob. 	 اما اوبرگشته، پطرس را گفت: «دور شو از من‌ای شیطان زیرا که باعث لغزش من می‌باشی، زیرا نه امورالهی را بلکه امور انسانی را تفکر می‌کنی!»


Konojel, qˈuiy mul ma ya ta ri yekaben. Y wi ta cˈo jun ri majun bey nimacun riqˈui ri ruchˈabel, ri jun riˈ can tzˈaket ri rucˈaslen. Ruma wi nicowin nuben chi ma nimacun ta riqˈui ri ruchˈabel, can nicowin chukaˈ nuben queriˈ riqˈui ronojel ri ruchˈacul. 	 زیرا همگی ما بسیار می‌لغزیم. و اگر کسی در سخن‌گفتن نلغزد، او مرد کامل است و می‌تواندعنان تمام جسد خود را بکشد.


Y yecˈo cˈa aj tzˈibaˈ y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ fariseos ri yecˈo apo chiriˈ. Y ri aj tzˈibaˈ y ri fariseos riˈ, yexebexot (yexebeloj) cˈa chiquij ri ye rudiscípulos ri Jesús. Yequibilaˈ cˈa chique: ¿Achique ruma tek riyix yixwaˈ yixucˈyaˈ quiqˈui ri ye cˈutuy tak alcawal y quiqˈui nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ? xechaˈ chique. 	 اما کاتبان ایشان و فریسیان همهمه نموده، به شاگردان او گفتند: «برای چه با باجگیران وگناهکاران اکل و شرب می‌کنید؟»


Yacˈa ri tataˈaj xubij cˈa chique ri rumozos: Tiwelesaj pe ri tziek más jabel y tiwikaˈ re nucˈajol. Tiyaˈ jun pukˈaˈ (napakˈeˈ) chuwirukˈaˈ y tiyaˈ chukaˈ ruxajab chraken. 	 لیکن پدر به غلامان خود گفت، جامه بهترین را از خانه آورده بدو بپوشانید و انگشتری بر دستش کنید ونعلین بر پایهایش،


Tek xa ma jane qˈuiy ta kˈij ticˈo ca ri xcˈulwachitej chiriˈ pa rachoch ri Dios, ri Elisabet ri rixjayil ri Zacarías xunabej chi riyaˈ xa yawaˈ chic, y rumariˈ ma xel ta pa bey wuˈoˈ icˈ. Ri Elisabet nubij cˈa: 	 و بعد از آن روزها، زن او الیصابات حامله شده، مدت پنج ماه خود را پنهان نمود و گفت:


Wi chiquiwech nicˈaj chic riyin ma yin ta apóstol, chiwech riyix can yin wi. Ruma tek riyin xintzijoj ri ruchˈabel chiwe, riyix can xinimaj ri Ajaf, y reˈ can jun retal chi yin jun apóstol riche (rixin) ri Ajaf. 	 هرگاه دیگران رارسول نباشم، البته شما را هستم زیرا که مهررسالت من در خداوند شما هستید.


¿Y numatioxij cami chare ri mozo ruma xuben ri xubij chare? Ma que ta riˈ. 	 آیا از آن غلام منت می‌کشد از آنکه حکمهای او را به‌جا آورد؟ گمان ندارم.


Y ri pa ruchiˈ ntel cˈa pe jun espada ri cˈo sibilaj rey. Y can riqˈui cˈa riˈ xquerusoc wi ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef. Y can ya cˈa Riyaˈ ri xtikˈato tzij pa quiwiˈ ri winek riqˈui jun vara ri can chˈichˈ. Y can xtuben cˈa chique, achiˈel tek niyitzˈ ri uva chi aken chupan ri achiˈel pila, can quecˈariˈ ri xtuben Riyaˈ chique. Can nukˈalajsaj cˈa chkawech ri rubanic ri nimalaj rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios, ri Dios ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel. 	 و از دهانش شمشیری تیز بیرون می‌آید تا به آن امت‌ها را بزندو آنها را به عصای آهنین حکمرانی خواهد نمودو او چرخشت خمر غضب و خشم خدای قادرمطلق را زیر پای خود می‌افشرد.


Y ri Jesús xubij chic cˈa chique: Can kitzij wi cˈa chi riyix xticochˈ na wi achiˈel ri xtiban chuwe riyin. Chukaˈ can xticochˈ jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin. Yacˈa ri nicˈutuj chuwe, chi riyix niwajoˈ chi jun nitzˈuyeˈ ri pa wajquikˈaˈ y jun nitzˈuyeˈ ri pa wajxocon, riˈ ma pa nukˈaˈ ta riyin cˈo wi chi nyaˈ chiwe. Ruma ri nicˈutuj riyix, riˈ xa quiche (quixin) chic cˈa ri xtubij ri Nataˈ chi utz chi xquetzˈuyeˈ chiriˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 ایشان را گفت: «البته از کاسه من خواهیدنوشید و تعمیدی را که من می‌یابم، خواهید یافت. لیکن نشستن به‌دست راست و چپ من، از آن من نیست که بدهم، مگر به کسانی که از جانب پدرم برای ایشان مهیا شده است.»


Y niquicˈut cˈa jun chic ruwech costumbre chkawech, ri ma rucˈamon ta chi nikacˈul y nikaben, ruma riyoj can yoj winek romanos, xechaˈ. 	 و رسومی را اعلام می‌نمایند که پذیرفتن و به‌جا آوردن آنهابر ما که رومیان هستیم، جایز نیست.»


Y ri soldados xquipachˈuj chukaˈ jun kˈayis ri cˈo sibilaj ruqˈuixal. Xquiben jun corona chare, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ chukaˈ jun tziek morado chrij ri Jesús, can achiˈel wi ri yequicusalaˈ ri reyes. 	 و لشکریان تاجی از خار بافته برسرش گذاردند و جامه ارغوانی بدو پوشانیدند


Rumariˈ tiwelesaj cˈa el ronojel ri mac ri cˈo chicojol, riche (rixin) chi yixoc achiˈel jun cˈacˈacˈ qˈuej (harina) muban ri majun chˈom (levadura) riqˈui. Riyix can chˈajchˈojsan chic ri icˈaslen ruma ri Cristo tek xcom chuwech ri cruz. Riyaˈ xban cˈa chare achiˈel niban chique ri carneˈl ri yecamisex pa tak kanimakˈij riyoj israelitas, ri nibix pascua chare. 	 پس خود را از خمیرمایه کهنه پاک سازید تافطیر تازه باشید، چنانکه بی‌خمیرمایه هستید زیراکه فصح ما مسیح در راه ما ذبح شده است.


Ri Dios ma xuben ta ri achi ruma rajawaxic chare ri ixok, yacˈa ri ixok xban ruma can rajawaxic chare ri achi. 	 و نیزمرد بجهت زن آفریده نشد، بلکه زن برای مرد.


Yacˈa chupan re ruqˈuisbel tak kˈij chare re tiempo re yojcˈo wi, ri Dios can ya cˈa ri Rucˈajol ri xucusaj riche (rixin) chi xukˈalajsaj ri ruchˈabel chkawech. Y pa rukˈaˈ cˈa ri Rucˈajol xujech wi ronojel y can majun ri man ta xujech pa rukˈaˈ. Y pa rukˈaˈ chukaˈ ri Rucˈajol xuyaˈ wi riche (rixin) chi xuben re ruwachˈulef y ri caj. 	 در این ایام آخر به ما بوساطت پسر خود متکلم شد که او را وارث جمیع موجودات قرار داد و بوسیله او عالمها راآفرید؛


Y ri Enoc cˈo chukaˈ ri rukˈalajsan ca chiquij ri achiˈaˈ riˈ, achique ri xtiquicˈulwachij ri achiˈaˈ ri ye queriˈ. Y ri Enoc riˈ jun cˈa riy rumam ca ri Adán, ri xalex chiquicojol ri ruwuk sol winek ri xecˈaseˈ chrij ca ri Adán. Ri Enoc cˈa riˈ rubin ca: Tiwacˈaxaj cˈa, chi ri Ajaf can xtipe ye rachibilan pe pa mil chi lokˈolaj tak ruˈángeles, 	 لکن خنوخ که هفتم ازآدم بود، درباره همین اشخاص خبر داده، گفت: «اینک خداوند با هزاران هزار از مقدسین خود یهودا آمد


Can ya wi cˈa reˈ nibanatej ri tzˈibatal ca ruma ri profeta Isaías, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Y quecˈareˈ ri rutzˈiban ca riyaˈ: Riyix xtiwacˈaxaj y ma xtikˈax ta chiwech ri xtiwacˈaxaj. Riyix xtitzuˈ y xa ma xtiyaˈ ta cˈa pa cuenta ri nitzuˈ. 	 و در حق ایشان نبوت اشعیا تمام می‌شود که می‌گوید: "به سمع خواهید شنید و نخواهید فهمید و نظر کرده، خواهید نگریست و نخواهید دید.


Y ma tiben ta chique ri winek chi niquimalij quicˈuˈx y yetzak, xa can tichajij cˈa iwiˈ chi ma niben ta queriˈ. Majun achoj chare tiben wi queriˈ, ni xa ta chique ri winek israelitas, ni xa ta chique ri winek ri ma ye israelitas ta, y ni xa ta chique chukaˈ ri can ye riche (rixin) chic ri Dios. 	 یهودیان و یونانیان و کلیسای خدا را لغزش مدهید.چنانکه من نیز در هرکاری همه را خوش می‌سازم و نفع خود را طالب نیستم، بلکه نفع بسیاری را تا نجات یابند.


Kachˈalal, tek riyix xban pokon chiwe cuma ri iwinak, ruma iniman ri Cristo Jesús, xicˈulwachij achiˈel xban chique ri israelitas ri quiniman ri Cristo Jesús, ri niquimol quiˈ pa rubiˈ ri Dios pa tak tinamit riche (rixin) ri Judea. Ruma ri kachˈalal israelitas riˈ xban pokon chique cuma ri quech aj Israel, ruma quiniman ri Cristo Jesús. 	 زیرا که‌ای برادران، شما اقتدانمودید به کلیساهای خدا که در یهودیه در مسیح عیسی می‌باشند، زیرا که شما از قوم خود همان زحمات را کشیدید که ایشان نیز از یهود دیدند،


Y riyin ri Juan xintzˈet cˈa chi ri Jun ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet, cˈo jun wuj boron ri ruchapon riqˈui ri rajquikˈaˈ. Ri wuj riˈ, cˈo tzˈibatal chuwech y chrij, y kˈolin riqˈui wukuˈ raken sellos riche (rixin) chi ma nisolotej ta. 	 و دیدم بر دست راست تخت‌نشین، کتابی را که مکتوب است از درون و بیرون، ومختوم به هفت مهر.


Y tek xapon pa jun aldea, yecˈo cˈa ye lajuj achiˈaˈ ri cˈo ri yabil lepra chiquij. Ri achiˈaˈ riˈ xebecˈulun pe, pero cˈanej xepaˈeˈ wi apo chare ri Jesús. 	 و چون به قریه‌ای داخل می‌شد ناگاه ده شخص ابرص به استقبال او آمدند و از دور ایستاده،


Y riyaˈ xaxu (xaxe wi) oc jun wakxakiˈ o lajuj kˈij ri xcˈojeˈ el ri pa Jerusalem, y xxuleˈ ka pa Cesarea. Y pa rucaˈn kˈij, riyaˈ xbetzˈuyeˈ cˈa pe ri pa kˈatbel tzij, y xutek cˈa rucˈamaric ri Pablo. 	 و چون بیشتر از ده روز در میان ایشان توقف کرده بود، به قیصریه آمد و بامدادان بر مسندحکومت برآمده، فرمود تا پولس را حاضر سازند.


Yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij: Nataˈ, can tabanaˈ cˈa chi xtikˈalajin ta ri akˈij acˈojlen, xchaˈ. Y can yacˈariˈ tek cˈo jun chˈabel xpe chilaˈ chicaj y xubij: Can nbanon chic cˈa queriˈ. Y xtinben chic cˈa jun bey, chi can xtikˈalajin wi ri nukˈij nucˈojlen. 	 ای پدر اسم خود را جلال بده!» ناگاه صدایی از آسمان در‌رسید که جلال دادم و باز جلال خواهم داد.


Ri Nataˈ can nuyaˈ wi chiwe ri nicˈutuj, ruma yixrajoˈ. Y Riyaˈ yixrajoˈ, ruma riyix yiniwajoˈ riyin y ninimaj chi riyin riqˈui Riyaˈ yin petenak wi. 	 زیرا خود پدر شما را دوست می‌دارد، چونکه شما مرا دوست داشتید و ایمان آوردیدکه من از نزد خدا بیرون آمدم.


Y ri Esteban xubij: Ya cˈa Moisés riˈ ri xquetzelaj ri aj Israel y xquibij chare: ¿Achique xyaˈo kˈatbel tzij pan akˈaˈ y achique xbin chawe chi nakˈet tzij pa kawiˈ? Ya cˈa Moisés riˈ ri xutek ri Dios riche (rixin) chi ntoc ucˈuey quiche (quixin) y yeberucoloˈ pe ri pa quikˈaˈ ri aj Egipto riqˈui ri toˈonic nuyaˈ ri ángel chare, ri ángel ri xucˈut riˈ chuwech chupan ri juwiˈ kˈayis ri cˈo ruqˈuixal ri zarza nibix chare. 	 همان موسی را که رد کرده، گفتند: "که تو را حاکم و داورساخت؟" خدا حاکم و نجات‌دهنده مقرر فرموده، به‌دست فرشته‌ای که در بوته بر وی ظاهر شد، فرستاد.


Chiriˈ cˈa pa tinamit Ramá xacˈaxatej okˈej. Can cˈo wi nimalaj bis. Cˈo cˈa jun ri nujikˈ okˈej. Riˈ ya ri Raquel yerokˈej ri ral, y astapeˈ nibochiˈix, xa can ma nikˈax ta cˈa ri bis chare ruma ri ral xecom. 	 اما چون هیرودیس وفات یافت، ناگاه فرشته خداوند در مصر به یوسف در خواب ظاهرشده، گفت:


Y ri rey can yacˈariˈ tek xutek el jun soldado riche (rixin) chi ticˈamer pe ri rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista. 	 بی‌درنگ پادشاه جلادی فرستاده، فرمود تا سرش رابیاورد.


Y wacami yatintek cˈa el pan Egipto, chucolic ri nutinamit, ruma ntzˈet chi sibilaj qˈuiy pokonal niquikˈaxaj, y wacˈaxan chic chukaˈ ri okˈej ri niquiben, y yacˈareˈ xika pe chiquicolic, xchaˈ ri Ajaf chare ri Moisés. 	 همانا مشقت قوم خود را که در مصرند دیدم و ناله ایشان راشنیدم و برای رهانیدن ایشان نزول فرمودم. الحال بیا تا تو را به مصر فرستم."


Yecˈo nicˈaj ruma xexebexot (xexebeloj) chrij ri Dios, rumariˈ cˈo jun ri xtak pe pa quiwiˈ riche (rixin) chi xerucamisaj. Rumariˈ man cˈa tiben ta queriˈ riyix. 	 و نه همهمه کنید، چنانکه بعضی از ایشان کردند و هلاک کننده ایشان را هلاک کرد.


Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. Y pa nabey mul, ronojel reˈ man cˈa xkˈax ta chiquiwech ri rudiscípulos. Y xkˈax chiquiwech can cˈa ya tek ri Jesús cˈastajnek chic el chiquicojol ri caminakiˈ y tek cˈo chic rukˈij rucˈojlen. Cˈacˈariˈ tek xnatej chique chi ronojel reˈ can tzˈibatajnek wi ca; y can queriˈ wi ri xbanatej. 	 و شاگردانش اولا این چیزها رانفهمیدند، لکن چون عیسی جلال یافت، آنگاه به‌خاطر آوردند که این چیزها درباره او مکتوب است و همچنان با او کرده بودند.


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿Riyix nichˈob chi ri achiˈaˈ aj Galilea riˈ, queriˈ xquicˈulwachij ruma más cˈo quimac que chiquiwech ri nicˈaj chic aj Galilea? 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «آیا گمان می‌برید که این جلیلیان گناهکارتر بودند از سایر سکنه جلیل ازاین‌رو که چنین زحمات دیدند؟


Y ri ye rudiscípulos ri Juan ri Bautista xeˈapon cˈa chucˈamaric ri ruchˈacul y xbequimukuˈ ca. Y riyeˈ xbequibij cˈa chukaˈ chare ri Jesús ronojel ri xbanatej. 	 پس شاگردانش آمده، جسد او را برداشته، به خاک سپردند و رفته، عیسی را اطلاع دادند.


Y can xurek cˈa ruchiˈ y xubij cˈa: Riyit Jesús ri Rucˈajol ri nimalaj Dios, ¿Achique ruma tek yinanek? Pa rubiˈ ri Dios ncˈutuj jun utzil chawe, chi ma quinachˈujirisaj ta, xchaˈ chare ri Jesús. 	 و به آواز بلندصیحه زده، گفت: «ای عیسی، پسر خدای تعالی، مرا با تو چه‌کار است؟ تو را به خدا قسم می‌دهم که مرا معذب نسازی.»


Ri winek ri chˈajchˈoj ri quicˈaslen, utz niquitzˈet ronojel ri utz. Yacˈa ri winek ri ma chˈajchˈoj ta ri quicˈaslen y ma quiniman ta chukaˈ ri Dios, ronojel ri utz xa itzel niquitzˈet chare, ruma xa yojtajnek ri quinaˈoj y ma niquinaˈ ta pa cánima chi ma utz ta ri quicˈaslen chuwech ri Dios. 	 هرچیز برای پاکان پاک است، لیکن آلودگان و بی‌ایمانان را هیچ‌چیزپاک نیست، بلکه فهم و ضمیر ایشان نیز ملوث است؛مدعی معرفت خدا می‌باشند، اما به افعال خود او را انکار می‌کنند، چونکه مکروه ومتمرد هستند و بجهت هر عمل نیکو مردود.


Pero, ¿la rajawaxic cami chi nwetamaj na wi chˈajchˈoj cánima tek niquitzijoj ri Cristo o xa riqˈui caˈiˈ quipalej? Ma que ta riˈ. Ruma ri más rajawaxic chuwe riyin ya ri nitzijox rubiˈ ri Cristo y yariˈ ri niyaˈo sibilaj quicoten chuwe y ri quicoten riˈ majun bey xtiqˈuis ta el wuqˈui. 	 پس چه؟ جز اینکه به هر صورت، خواه به بهانه و خواه به راستی، به مسیح موعظه می‌شود واز این شادمانم بلکه شادی هم خواهم کرد،


Y ri winek riˈ ruma chi can benak cánima chrij ri puek, xtiquibij cˈa chi can riche (rixin) wi ri Dios ri chˈabel ri niquicˈut. Y xa ma que ta riˈ. Y riqˈui chi queriˈ niquiben can xtiquelesaj el puek chiwe. Y ri winek cˈa ri yebano queriˈ, can yecˈo chic cˈa chi xqueqˈuis, ruma can ojer ojer riˈ rubin pe ri Dios chi xtuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ. Ri rucˈayewal riˈ can nipe wi. 	 و از راه طمع به سخنان جعلی شما را خرید و فروش خواهند کرد که عقوبت ایشان از مدت مدید تاخیر نمی کند وهلاکت ایشان خوابیده نیست.


Y cˈacˈariˈ xubij chare ri Jesús: Ri ti numiˈal yawaˈ, y ya xa jubaˈ ma nicom ka. Tabanaˈ cˈa jun utzil jayaˈ ri akˈaˈ pa ruwiˈ riche (rixin) chi nicˈachoj y ma nicom ta, xchaˈ. Y riyaˈ can xucˈutulaˈ cˈa utzil chare ri Jesús. 	 بدو التماس بسیار نموده، گفت: «نفس دخترک من به آخر رسیده. بیا و بر او دست گذار تاشفا یافته، زیست کند.»


¿Achique cˈa ruma tek riyit xa chuwe riyin ri nacˈutuj wi? Tacˈutuj chique ri ye acˈaxayon wuche (wixin). Tacˈutuj chique achique ri ye nbin, y natzˈet na cˈa chi riyeˈ jabel quetaman achique ri nbin riyin chique. 	 چرا از من سوال می‌کنی؟ از کسانی که شنیده‌اند بپرس که چه چیز بدیشان گفتم. اینک ایشان می‌دانند آنچه من گفتم.»


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Kitzij ri xabij, y chukaˈ can nbij wi cˈa chiwe chi can xu (xe wi) xtinkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, can yacˈariˈ tek xquinitzˈet riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, yin tzˈuyul pa rajquikˈaˈ ri Dios ri nicowin nuben ronojel. Y xquinitzˈet tek yipe pa sutzˈ ri chilaˈ chicaj, xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی به وی گفت: «تو گفتی! و نیز شما رامی گویم بعد از این پسر انسان را خواهید دید که بر دست راست قوت نشسته، بر ابرهای آسمان می‌آید!»


Y wi cˈo jun kachˈalal ri ma nrajoˈ ta nunimaj ri kitzij ri nbij riyin, man cˈa tinimex ta chukaˈ riyaˈ. 	 اما اگر کسی جاهل است، جاهل باشد.


Tek xintzˈet cˈa riyin riˈ, xitzak ka chuwech, achiˈel yin jun caminek. Pero Riyaˈ xuyaˈ ri rajquikˈaˈ pa nuwiˈ y xubij cˈa chuwe: Ma taxibij ta awiˈ, ruma yin cˈa riyin ri nabey y ri ruqˈuisbel. 	 و چون او را دیدم، مثل مرده پیش پایهایش افتادم و دست راست خود را بر من نهاده، گفت: «ترسان مباش! من هستم اول و آخر و زنده؛


Yin cˈa riyin ri Aj Yukˈ pero man cˈa xquicom ta el jurayil, xa xquicˈastej chic pe. Y xquixinwoyobej ri chilaˈ pa Galilea, xchaˈ ri Jesús. 	 اما بعد از برخاستنم، پیش از شمابه جلیل خواهم رفت.


Yacˈa riyix ri iniman chic ri Jesucristo, chuxeˈ ri juyuˈ Sion rubiˈ yixcˈo wi apo. Yixcˈo chic nakaj chare ri tinamit riche (rixin) ri cˈaslic Dios, ri nibix Jerusalem chare, y chilaˈ chicaj cˈo wi, ri acuchi (achique) quimolon wi quiˈ pa tak mil chi ángeles. 	 بلکه تقرب جسته ایدبه جبل صهیون و شهر خدای حی یعنی اورشلیم سماوی و به جنود بی‌شماره از محفل فرشتگان


Yacˈa ri ixokiˈ tek niquiben orar, y chukaˈ tek niquibij ri rukˈalajsan ri Dios chique, tiquicuchuˈ ri quijolon (quiwiˈ). Ruma wi xa ma niquiben ta queriˈ, niquikasaj rukˈij ri jolomaj ri cˈo pa quiwiˈ. Y chukaˈ ri ma niquicuch ta ri quijolon (quiwiˈ), can junan riqˈui chi socan el ronojel ri rusmal quiwiˈ. 	 اما هر زنی که سر برهنه دعا یانبوت کند، سر خود را رسوا می‌سازد، زیرا این چنان است که تراشیده شود.


Y cˈo cˈa jun kˈij ri Jesús ntajin nrelesaj jun itzel espíritu riqˈui jun achi. Ri itzel espíritu riˈ rubanon cˈa mem chare ri achi. Y xbanatej cˈa chi tek ri Jesús xubij cˈa chare ri itzel espíritu chi tel el riqˈui ri achi riˈ, ri itzel espíritu can xel cˈa el, y yacˈariˈ tek ri achi mem xchˈo. Y ri winek ri xetzˈeto, can xquimey cˈa ri xquitzˈet. 	 و دیوی را که گنگ بود بیرون می‌کرد وچون دیو بیرون شد، گنگ گویا گردید و مردم تعجب نمودند.


Chukaˈ chupan ri tiempo riˈ xka cˈa pe sakboch ri chilaˈ chicaj. Y jojun cˈa sakboch achiˈel jojun quintal calal. Y ruma cˈa ri jun nimalaj sakboch riˈ, ri winek sibilaj cˈa niquiyokˈ ri Dios; ruma ri rucˈayewal ri xuyaˈ ri Dios pa quiwiˈ ri winek riˈ, can jun nimalaj rucˈayewal. 	 و تگرگ بزرگ که گویا به وزن یک من بود، از آسمان برمردم بارید و مردم به‌سبب صدمه تگرگ، خدا راکفر گفتند زیرا که صدمه‌اش بینهایت سخت بود.


Ri itzel dragón xcˈak cˈa pe, y tek xunaˈ chi chuwech chic re ruwachˈulef cˈo wi, yariˈ tek xuchop cˈa rokotaxic ri ixok ri xcˈojeˈ ri ti ral. 	 و چون اژدها دید که بر زمین افکنده شد، برآن زن که فرزند نرینه را زاییده بود، جفا کرد.


Pero riyix itzˈeton y chukaˈ iwacˈaxan chic chi ri achi ri nibix Pablo chare, nubij cˈa chique ri winek chi ri dioses ri xa ye banon cuma winek ma ye dios ta. Y can ye qˈuiy ri rujalon chic quinaˈoj y quiniman chic, ma xu (xe) ta wi re waweˈ pan Efeso, xa can jubaˈ ma pa ronojel re ruwachˈulef Asia. 	 ودیده و شنیده‌اید که نه‌تنها در افسس، بلکه تقریب در تمام آسیا این پولس خلق بسیاری را اغوانموده، منحرف ساخته است و می‌گوید اینهایی که به‌دستها ساخته می‌شوند، خدایان نیستند.


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos ri yecˈo cˈa chiriˈ, xquibij apo chare ri Jesús: Riyoj ma nikanimaj ta chi kitzij ri nabij chawij, ruma xa yit cˈa riyit ri yabin ka. 	 آنگاه فریسیان بدو گفتند: «تو بر خود شهادت می‌دهی، پس شهادت تو راست نیست.»


Ri Dios xuyaˈ ronojel pa rukˈaˈ ri Cristo, y can xuben chukaˈ chake chi ya Riyaˈ ri jolomaj (wiˈaj) ri cˈo pa kawiˈ konojel riyoj ri kaniman, ri nibix iglesia chake. 	 و همه‌چیز را زیر پایهای او نهاد و او را سرهمه‌چیز به کلیسا داد،که بدن اوست یعنی پری او که همه را در همه پر می‌سازد.


Ri Simón Pedro xa cˈariˈ nutzijoj ka chake ri achique rubanic xuben ri Dios tek xapon pa nabey mul quiqˈui ri winek ri xa ma ye israelitas ta. Can cˈo ri xeruchaˈ riche (rixin) chi yeˈoc rutinamit riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. 	 شمعون بیان کرده است که چگونه خدا اول امت‌ها را تفقدنمود تا قومی از ایشان به نام خود بگیرد.


Y ri kachˈalal riˈ, can xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios ruma xquicˈaxaj chi jalatajnek chic ri nucˈaslen. 	 و خدا را در من تمجید نمودند.


Ri Jesús quecˈariˈ ri xubij, riche (rixin) chi queriˈ nibanatej na cˈa achiˈel ri rubin. Riyaˈ can rubin wi cˈa: Chique ri xeˈayaˈ chuwe, majun chic cˈa ri xsach ta ca. 	 تا آن سخنی که گفته بود تمام گردد که «از آنانی که به من داده‌ای یکی را گم نکرده‌ام.»


Y riyit ti nucˈajol, xchaˈ ri Zacarías, xtibix chawe chi can yit jun profeta ri kˈalajsey ruchˈabel ri nimalaj Dios. Ruma yit cˈa riyit ri xcanabeyej chuwech ri Ajaf riche (rixin) chi xtachojmirisaj apo ri rubey, 	 و تو‌ای طفل نبی حضرت اعلی خوانده خواهی شد، زیرا پیش روی خداوند خواهی خرامید، تا طرق او را مهیاسازی،


Pero tek xtipe ri itzel achi riˈ, can ya cˈa ri ruchukˈaˈ ri Satanás ri nucusan riche (rixin), rumariˈ qˈuiy ri xquerubanalaˈ; y chukaˈ xquerubanalaˈ milagros riche (rixin) chi xtinimex. Y ri xquerubanalaˈ xaxu (xaxe) wi cˈa riche (rixin) chi yerukˈol ri winek. 	 که ظهور او بعمل شیطان است با هر نوع قوت و آیات و عجایب دروغ


Y ri kachˈalal ri majun quikˈij chuwech re ruwachˈulef, xa tiquicot cˈa ri cánima ruma can cˈo wi quikˈij chuwech ri Dios ruma can quiniman chic Riyaˈ. 	 لکن برادر مسکین به‌سرافرازی خود فخربنماید،


Ruma ri kas kitzij chi ye israelitas ma xaxu (xaxe) ta wi ri banon circuncisión chare ri quichˈacul. 	 زیرا آنکه در ظاهراست، یهودی نیست و آنچه در ظاهر در جسم است، ختنه نی.بلکه یهود آن است که در باطن باشد و ختنه آنکه قلبی باشد، در روح نه در حرف که مدح آن نه از انسان بلکه از خداست.


Y yacˈariˈ tek xapon jun achi José rubiˈ; ri aj pa tinamit Arimatea. Riyaˈ cachibil ri achiˈaˈ ri aj kˈatbel tzij chiquicojol ri quiwinak; y cˈo cˈa rukˈij chiquicojol riyeˈ. Riyaˈ chukaˈ can royoben tek xtoka ri rajawaren ri Dios. Y riyaˈ can majun xibinriˈil chuwech chi xapon riqˈui ri Pilato chupan ri hora riˈ, chucˈutuxic ri ruchˈacul ri Jesús riche (rixin) chi numuk. 	 یوسف نامی ازاهل رامه که مرد شریف از اعضای شورا و نیزمنتظر ملکوت خدا بود آمد و جرات کرده نزدپیلاطس رفت و جسد عیسی را طلب نمود.


Ri tinamit Jerusalem cuadrado ri rubanon. Can junan wi cˈa raken riqˈui ri ruwech. Y xpe ri ángel xretaj cˈa ri tinamit, y ri tinamit riˈ xbeˈel cˈa cablajuj mil estadios. Can quecˈariˈ ri ruwech, ri raken y ri jotol chicaj. 	 و شهر مربع است که طول و عرضش مساوی است و شهر را به آن نی پیموده، دوازده هزار تیر پرتاب یافت و طول و عرض وبلندی‌اش برابر است.


Rumacˈariˈ wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj chrij ri xbanatej quiqˈui ri kateˈ katataˈ ojer. Can cˈo ri rutzil ri Dios quiqˈui. Ruma can xuyaˈ cˈa pe jun sutzˈ ri xucˈuan quibey. Xujech chukaˈ ri mar chiquiwech riche (rixin) chi xekˈax el. 	 زیرا‌ای برادران نمی خواهم شما بی خبر باشید از اینکه پدران ما همه زیرابر بودند و همه از دریا عبور نمودند


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri ye caˈiˈ ral ri ixok riˈ: Riyix ma iwetaman ta cˈa ri nicˈutuj chuwe. ¿La nicochˈ cami riyix achiˈel ri xtiban chuwe riyin? ¿Y la nicochˈ cami chukaˈ riyix jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin? xchaˈ ri Jesús. Y riyeˈ xquibij cˈa: Nikacochˈ, xechaˈ chare. 	 عیسی در جواب گفت: «نمی دانید چه می‌خواهید. آیا می‌توانید از آن کاسه‌ای که من می‌نوشم، بنوشید و تعمیدی را که من می‌یابم، بیابید؟» بدو گفتند: «می‌توانیم.»


Riyin ri Pablo, yin jun ruˈapóstol ri Jesucristo ruma yariˈ ri ruraybel ri Dios. Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix lokˈolaj tak wachˈalal, ri yixcˈo pa tinamit Efeso; riyix ri can cukul wi icˈuˈx riqˈui ri Cristo Jesús. 	 پولس به اراده خدا رسول عیسی مسیح، به مقدسینی که در افسس می‌باشند وایمانداران در مسیح عیسی.


Tek ri Cristo xcˈojeˈ chuwech re ruwachˈulef, xutij pokon ruma ri kamac riyoj. Y can ya chukaˈ naˈoj riˈ ticˈojeˈ iwuqˈui riyix, ma tipokonaj ta nikˈaxaj tijoj pokonal. Ruma wi nikˈaxaj tijoj pokonal ruma iniman ri Cristo, can nikˈalajin wi chi iyaˈon chic ca ri mac. 	 لهذا چون مسیح بحسب جسم برای مازحمت کشید، شما نیز به همان نیت مسلح شوید زیرا آنکه بحسب جسم زحمت کشید، ازگناه بازداشته شده است.


Y ri Herodes xa xnimatej cˈa anej más ri rumac, ruma xutzˈapij ri Juan pa cárcel. 	 این رانیز بر همه افزود که یحیی را در زندان حبس نمود.


Can ya chukaˈ ri nabey tak chˈaquet yequicanolaˈ ri pa nimaˈk tak waˈin y ya chukaˈ riˈ ri yequichaˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ nibix chi riyeˈ cˈo quikˈij. 	 و بالا نشستن درضیافتها و کرسیهای صدر در کنایس را دوست می‌دارند،


Can elenak cˈa rutzijol ri banatajnek chicojol riyix. Ruma chi cˈo jun kachˈalal ri can xquicˈom ka quiˈ riqˈui ri ruyajteˈ. Y hasta ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios majun bey niquiben ta queriˈ. 	 فی الحقیقه شنیده می‌شود که در میان شمازنا پیدا شده است، و چنان زنایی که درمیان امت‌ها هم نیست؛ که شخصی زن پدر خود را داشته باشد.


Y can ruraybel wi cˈa riyaˈ chi nibe pa ruwachˈulef Acaya. Rumariˈ tek ri kachˈalal ri yecˈo pan Efeso xquibij cˈa chare chi utz ri nuchˈob, y xquiben chukaˈ el jun wuj riche (rixin) chi nuyaˈ chique ri can ye nimanel wi riche (rixin) ri Jesús ri yecˈo pan Acaya. Ri wuj riˈ nubij cˈa chi tiquicˈuluˈ ri Apolos. Y tek ri Apolos xapon, can sibilaj xucukubaˈ quicˈuˈx ri ye nimanel ri yecˈo chiriˈ, ri can samajnek chic ri rutzil ri Dios ri pa tak cánima riche (rixin) chi quiniman y ye colotajnek chic. 	 پس چون اوعزیمت سفر اخائیه کرد، برادران او راترغیب نموده، به شاگردان سفارش نامه‌ای نوشتند که او را بپذیرند. و چون بدانجا رسیدآنانی را که به وسیله فیض ایمان آورده بودند، اعانت بسیار نمود،زیرا به قوت تمام بر یهوداقامه حجت می‌کرد و از کتب ثابت می‌نمود که عیسی، مسیح است.


Can quecˈariˈ tibanaˈ riyix, can quiniwoyobej apo. Achiˈel ri achi chajinel, ruma ma retaman ta ajan (jampeˈ) xtoka ri rajaf ri jay, riyaˈ cˈo chi noyoben apo. Ruma ri rajaf ri jay riqˈui jubaˈ xa noka tek ntoc pe ri akˈaˈ, o ya ri pa nicˈaj akˈaˈ, o tek yesiqˈuin pe ri ecˈ tek xa nipe yan rusekeric o ri nimakˈaˈ yan. Rumariˈ riyix can quiniwoyobej apo. 	 پس بیدار باشید زیرا نمی دانید که در چه وقت صاحب‌خانه می‌آید، در شام یا نصف شب یا بانگ خروس یا صبح.


Chupan cˈa ri nimalaj kˈij y ruqˈuisbel riche (rixin) ri jun semana nimakˈij riˈ, ri Jesús xpaˈeˈ anej y riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xubij: Wi cˈo cˈa jun ri can nichakiˈj ruchiˈ, tipe cˈa wuqˈui riyin, y tucˈuyaˈ. 	 و در روز آخر که روز بزرگ عید بود، عیسی ایستاده، ندا کرد و گفت: «هر‌که تشنه باشدنزد من آید و بنوشد.


Cˈa ta cˈa jun achi chi man ta nicˈachojsex, tek xa can cˈo más rukˈij que chuwech jun carneˈl. Xa rumacˈariˈ tek can rucˈamon wi chi niban ri utz pa jun uxlanibel kˈij. 	 پس چقدر انسان از گوسفند افضل است. بنابراین در سبت‌ها نیکویی‌کردن روا است.»


Ma can ta xicˈojeˈ ri pa tak tinamit riche (rixin) ri Judea, y rumariˈ ri iglesias ri ye riche (rixin) ri Cristo ri yecˈo chiriˈ ma quetaman ta nuwech. 	 و به کلیساهای یهودیه که در مسیح بودند صورت غیرمعروف بودم،


Y chukaˈ nbij chawe, wi cˈo jun anciano riche (rixin) ri iglesia ri nibix chi cˈo rumac xuben y cˈo jun ri nitzujun (nisujun) chrij, ma tanimaj ta chanin. Rajawaxic chi yecˈo caˈiˈ o ye oxiˈ ri junan niquibij chrij chi cˈo mac rubanon, cˈacˈariˈ tanimaj. 	 ادعایی بر یکی ازکشیشان جز به زبان دو یا سه شاهد مپذیر.


Can iwetaman chic cˈa ri rutzil ri Kajaf Jesucristo; Riyaˈ ruma can sibilaj yixrajoˈ, rumariˈ xuyaˈ ca ri rubeyomal chilaˈ chicaj y xorubanaˈ ka achiˈel jun pobre chuwech re ruwachˈulef. Riyaˈ xuben queriˈ riche (rixin) chi riyoj nikil ta cˈa ri kitzij beyomel. 	 زیرا که فیض خداوند ما عیسی مسیح را می‌دانید که هرچنددولتمند بود، برای شما فقیر شد تا شما از فقر اودولتمند شوید.


Pero tek ri kachˈalal Onesíforo xoka waweˈ pa tinamit Roma, sibilaj cˈa xirucanoj y cˈarunaj xiril. 	 بلکه چون به روم رسید، مرا به کوشش بسیار تفحص کرده، پیدا نمود.(خداوند بدو عطا کناد که در آن روز در حضورخداوند رحمت یابد. ) و خدمتهایی را که درافسس کرد تو بهتر می‌دانی.


Y xa ta jun awaken ri nibano chawe chi yamacun, más ta utz chi nachoy el. Ruma más utz chi xaxu (xaxe) wi jun awaken cˈo y yatoc chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, que chuwech cˈo chi caˈiˈ awaken y xa pa kˈakˈ ri majun bey xtichuptej ta ri yatbecˈak wi ca, 	 و هرگاه پایت تو رابلغزاند، قطعش کن زیرا تو را مفیدتر است که لنگ داخل حیات شوی از آنکه با دو پا به جهنم افکنده شوی، در آتشی که خاموشی نپذیرد؛


Y ri David rubin ca chukaˈ: Ri nimaˈk tak waˈin ri niquiben tek niquibanalaˈ ri quinimakˈij, ya ta cˈa riˈ ri xtoc ta jun trampa y can xtoc ta jun chapabel quiche (quixin). Ya ta cˈa riˈ ri xtoc ta cˈa tzakbel quiche (quixin) y xtoc rutojbalil ri xa ma utz ta ri yequibanalaˈ. 	 و داود می‌گوید که «مائده ایشان برای ایشان تله و دام و سنگ مصادم و عقوبت باد؛


Y tek niben queriˈ can ta yix chˈajchˈoj, man ta jun etzelal iwuqˈui ri xa nuben chi nikˈaxo ri iwánima. Riche (rixin) chi queriˈ, wi cˈo jun winek itzel nichˈo chiwij ruma iniman ri Cristo y nubij chi ma utz ta ri icˈaslen, ri itzel nichˈo chiwij, xa xtiqˈuix ka ruma ri icˈaslen xa utz. 	 و ضمیر خود را نیکو بدارید تاآنانی که بر سیرت نیکوی شما در مسیح طعن می‌زنند، در همان چیزی که شما را بد می‌گویندخجالت کشند،


Ruma chi riyin can caˈiˈ cˈa kˈij pa jun semana ri ma yiwaˈ ta riche (rixin) chi nben orar. Y niwelesaj ca ri nudiezmo chare ronojel ri nchˈec, riche (rixin) chi nyaˈ chawe riyit, xchaˈ ri fariseo pa ruˈoración. 	 هر هفته دو مرتبه روزه می‌دارم و ازآنچه پیدا می‌کنم ده‌یک می‌دهم.


Y wi xa jun samaj ri xa ti coˈol oc achiˈel riˈ ma yixcowin ta niben, ¿achique cˈa ruma tek can nichˈujirisaj iwiˈ riche (rixin) chi niwil nicˈaj chic chique ri yecˈatzin chiwe? 	 پس هرگاه توانایی کوچکترین کاری را ندارید چرا برای مابقی می اندیشید.


Wech aj Israel y riyix principaliˈ chupan re katinamit, can tiwacˈaxaj cˈa ri chˈabel ri xquenbij chiwe wacami, riche (rixin) chi ntoˈ wiˈ, xchaˈ. 	 «ای برادران عزیز و پدران، حجتی را که الان پیش شما می‌آورم بشنوید.»


Wachˈalal ri iniman chic ri Kajaf Jesucristo ri sibilaj nim rukˈij rucˈojlen, riyin nbij cˈa chiwe chi ma titzuˈ ta achique rubanic jun winek. Xa tikanaˈ cˈa kiˈ chi xa yoj junan konojel. 	 ای برادران من، ایمان خداوند ما عیسی مسیح، رب الجلال را با ظاهربینی مدارید.


Y ya cˈa riˈ ri rutzujun (rusujun) ca ri Jesucristo chake. Ri rutzujun (rusujun) cˈa ca Riyaˈ, ya ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 و این است آن وعده‌ای که او به ما داده است، یعنی حیات جاودانی.


Chupan ri tiempo riˈ, ri Jesús cˈo achiˈel xa juwinek lajuj rujunaˈ. Can yacˈariˈ tek xuchop ri rusamaj. Y pa quicˈuˈx ri winek chi ri Jesús can rucˈajol wi ri José. Ri José rucˈajol ca ri Elí. 	 و خود عیسی وقتی که شروع کرد، قریب به سی ساله بود. و حسب گمان خلق، پسر یوسف ابن هالی


Y tzijon cˈa chique chi riyit nabij chique ri israelitas ri yecˈo pa nicˈaj chic ruwachˈulef, chi ma tiquiben ta ronojel ri nubij ri ruley ri Moisés, chi ma tiquiben ta ri circuncisión chique ri tak cˈajolaˈ (alaboniˈ), y chukaˈ ma tiquiben ta ri nicˈaj chic ri rubin ca ri Moisés ri cˈo chi niban. 	 ودرباره تو شنیده‌اند که همه یهودیان را که در میان امت‌ها می‌باشند، تعلیم می‌دهی که از موسی انحراف نمایند و می‌گویی نباید اولاد خود رامختون ساخت و به سنن رفتار نمود.


Ri Jesús xubij cˈa: Can kitzij cˈa nbij chiwe chi tek xtapon ri kˈij tek ronojel cˈacˈacˈ chic rubanic, riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol cˈo chic cˈa nukˈij nucˈojlen y xquitzˈuyeˈ pa jun chˈaquet riche (rixin) chi nkˈet tzij. Y yacˈa chukaˈ riˈ tek riyix ri xixtzekelben wuche (wixin), xquixtzˈuyeˈ pa cablajuj chˈaquet riche (rixin) chi nikˈet tzij pa quiwiˈ ri cablajuj tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Israel. 	 «عیسی ایشان را گفت: «هرآینه به شما می‌گویم شما که مرا متابعت نموده‌اید، در معاد وقتی که پسر انسان بر کرسی جلال خود نشیند، شما نیز به دوازده کرسی نشسته، بر دوازده سبط اسرائیل داوری خواهید نمود.


Wi riyix yixchˈo pa jun chˈabel ri xa ma nikˈax ta chiquiwech ri winek ri yeˈacˈaxan iwuche (iwixin), ¿la xtikˈax cami chiquiwech ri nibij? Ma nikˈax ta. Xa pa cakˈikˈ cˈa xquixchˈo wi. 	 همچنین شما نیز به زبان، سخن مفهوم نگویید، چگونه معلوم می‌شودآن چیزی که گفته شد زیرا که به هوا سخن خواهید گفت؟


Y chukaˈ yecˈo ye caˈiˈ alekˈomaˈ ri xequibajij chuwech cruz. Jun xcˈojeˈ pa rajquikˈaˈ ri Jesús y ri jun chic pa rajxocon. 	 و با وی دو دزد را یکی از دست راست و دیگری از دست چپ مصلوب کردند.


Can jabel ruwaquikˈij ri winek ri xquetzˈetetej ruma ri Ajaf Dios chi majun quimac. 	 خوشابحال کسی‌که خداوند گناه را به وی محسوب نفرماید.»


Riyix sibilaj ninimirisaj iwiˈ ruma cˈo ri ruley ri Dios iwuqˈui. Pero xa ma ninimaj ta ri nubij ri ley riˈ y rumariˈ xa yixtajin nikasaj rukˈij ri Dios. 	 و به شریعت فخر می‌کنی، آیا به تجاوز از شریعت خدا را اهانت نمی کنی؟


Queriˈ nbij chiwe ruma kas kitzij chi xabachique ri nibin chare re juyuˈ reˈ chi tel el waweˈ y tikˈax pa mar, can queriˈ wi nibanatej wi can kitzij nucukubaˈ rucˈuˈx y ma nuben ta caˈiˈ rucˈuˈx. 	 زیرا که هرآینه به شما می‌گویم هر‌که بدین کوه گویدمنتقل شده، به دریا افکنده شو و در دل خود شک نداشته باشد بلکه یقین دارد که آنچه گویدمی شود، هرآینه هر‌آنچه گوید بدو عطا شود.


Achiˈel xa cˈa ma jane nikˈax ta chiwech. ¿Y ma ninatej ta chiwe tek xentzuk ri wuˈoˈ mil winek riqˈui ri wuˈoˈ caxlan wey? ¿Can ma ninatej ta cˈa chiwe janipeˈ chi chaquech caxlan wey ri ximol ca? 	 آیا هنوزنفهمیده و یاد نیاورده‌اید آن پنج نان و پنج هزارنفر و چند سبدی را که برداشتید؟


Yacˈa riyix wi xa janiˈ na itzel nunaˈ ri iwánima chare jun chic winek ruma chi utz cˈo, y niwajoˈ chi can xu (xe) ta wi riyix ri cˈo utz nicˈom ca chare ronojel cosa; wi xa queriˈ niben, man cˈa tibij ta chi cˈo utzilaj naˈoj iwuqˈui. Ruma riqˈui jun ibanobal queriˈ, can nikˈalajin wi chi xa ma kitzij ta ri naˈoj ri cˈo iwuqˈui. 	 لکن اگر در دل خودحسد تلخ و تعصب دارید، فخر مکنید و به ضدحق دروغ مگویید.


Y tek ri Moisés xutzˈet apo ri xucˈut riˈ chuwech, xumey. Y riche (rixin) chi nutzˈet jabel, xjel apo. Pero yariˈ tek xbechˈo pe ri Ajaf chare, y xubij cˈa: 	 موسی چون این را دید از آن رویا درعجب شد و چون نزدیک می‌آمد تا نظر کند، خطاب از خداوند به وی رسید


Ri Jesús xjoteˈ cˈa el pa ruwiˈ jun juyuˈ y xerusiqˈuij (xeroyoj) el ri xrajoˈ Riyaˈ chi xerucˈuaj el. Ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) apo chiquijujunal ri achiˈaˈ riˈ y ri achiˈaˈ riˈ xebe apo riqˈui. 	 پس بر فراز کوهی برآمده، هر‌که راخواست به نزد خود طلبید و ایشان نزد او آمدند.


Can tiyalaˈ cˈa rutzil iwech chiˈijujunal riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij. 	 یکدیگر را به بوسه مقدسانه تحیت نمایید.جمیع مقدسان به شما سلام می‌رسانند.


Y riyin can cukul nucˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, chi riyix can xu (xe) wi ri kitzij ri xtinimaj. Y ri winek cˈa ri niyojo ri ruchˈabel ri Dios chiwech, can cˈo cˈa chi xtika rucˈayewal pa ruwiˈ. Y xabachique ta cˈa chi winek riˈ. 	 من در خداوند بر شما اعتماد دارم که هیچ رای دیگر نخواهید داشت، لیکن آنکه شما رامضطرب سازد هرکه باشد قصاص خود راخواهد یافت.


Y kitzij na wi chi re wacami ri kánima can sibilaj nijilo chupan ri chˈaculaj ruma sibilaj cˈa nrajoˈ chi ntoc yan ta chupan ri jun chic rachoch ri cˈo chilaˈ chicaj, 	 زیرا که در این هم آه می‌کشیم، چونکه مشتاق هستیم که خانه خود را که ازآسمان است بپوشیم،


Yacˈa ri ma xtutzolij ta riˈ chrij y xtucochˈ ronojel cˈa pa ruqˈuisbel, ya cˈa riˈ ri xticolotej. 	 لیکن هر‌که تا به انتها صبر کند، نجات یابد.


Yacˈa riyix ma quixquicot ta xaxu (xaxe wi) ruma chi ri itzel tak espíritu yixquinimaj. Más quixquicot pa tak iwánima ruma can tzˈibatal ri ibiˈ chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 ولی از این شادی مکنید که ارواح اطاعت شما می‌کنند بلکه بیشتر شاد باشیدکه نامهای شما در آسمان مرقوم است.»


Ma tiben ta chi xaxu (xaxe wi) tek yecˈo apo ri ipatrón iwuqˈui tek yixsamej jabel, riche (rixin) chi niwajoˈ yixtzˈetetej chi can yix utzilaj tak mozos. Riyix yix rusamajel ri Cristo, y rumariˈ nicˈatzin chi riqˈui ronojel iwánima tibanaˈ rusamaj ri ipatrón, ruma yariˈ ri ruraybel ri Dios. 	 نه به خدمت حضور مثل طالبان رضامندی انسان، بلکه چون غلامان مسیح که اراده خدا را از دل به عمل می‌آورند،


Y can jabel wi nikˈalajin ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu, chi chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij yecˈo winek ri xtiquiyaˈ ca ri ruchˈabel ri Dios y ma xtiquinimaj ta chic. Xa ya chic ri chˈabel ri xa ma kitzij ta ri xtiquiyaˈ quixquin chare, ri xa tijonic quiche (quixin) ri itzel tak espíritu, espíritu ri xa yekˈolon. 	 و لیکن روح صریح می‌گوید که در زمان آخر بعضی از ایمان برگشته، به ارواح مضل و تعالیم شیاطین اصغا خواهند نمود،


Can xkachˈob cˈa chi ma yojcolotej ta chic chuwech ri camic, pero reˈ xkacˈulwachij riche (rixin) chi ma nikacukubaˈ ta kacˈuˈx riqˈui ri xa kachukˈaˈ ka riyoj. Xa riche (rixin) chi nikacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Dios, chi Riyaˈ can cˈo ruchukˈaˈ, can yerucˈasoj wi cˈa ri caminakiˈ. 	 لکن در خود فتوای موت داشتیم تا بر خود توکل نکنیم، بلکه بر خداکه مردگان را برمی خیزاند،


nichaˈ ri Dios, xechaˈ apo chare ri rey Herodes. Yacˈariˈ tek ri rey Herodes pan ewel xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ, y xucˈutuj ca jabel chique janipeˈ chic kˈij tiquitzˈet wi ri ruchˈumil ri Cristo. 	 آنگاه هیرودیس مجوسیان را در خلوت خوانده، وقت ظهور ستاره را از ایشان تحقیق کرد.


Rumariˈ, wi cˈo jun winek ri nichˈo wuqˈui y xa ma wetaman ta ri ruchˈabel, chuwech riyaˈ xa yin jun winek ri xa cˈa pa jun chic tinamit yipe wi, ruma ma nikˈax ta chinuwech ri nubij. Y queriˈ chukaˈ riyaˈ chinuwech riyin. 	 پس هرگاه قوت زبان را نمی دانم، نزد متکلم بربری می‌باشم و آنکه سخن گوید نزد من بربری می‌باشد.


Ruma riyix jabel iwetaman achique xkaben tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. Riyoj can pa ruchojmil xkacˈuaj ri kacˈaslen chicojol. Y achiˈel ri xkaben riyoj, can quecˈariˈ cˈo chi niben riyix chukaˈ. 	 زیرا خود آگاه هستید که به چه قسم به ما اقتدا می‌باید نمود، چونکه در میان شما بی‌نظم رفتار نکردیم،


Y wacami riyix iwetaman ri achique banayon chi ma jane tibanatej ta ronojel riˈ. Y cˈa que na riˈ rubanon riche (rixin) chi queriˈ, cˈa ya tek xtapon na ri tiempo, cˈa yacˈariˈ tek xtibecˈulun pe ri itzel achi riˈ. 	 و الان آنچه راکه مانع است می‌دانید تا او در زمان خود ظاهربشود.


Y riqˈui chi kacˈuan ri cˈacˈacˈ kacˈaslen, majun nuben wi yoj israelitas o ma yoj israelitas ta, wi banon ri circuncisión chake o xa ma banon ta, wi cˈo jubaˈ kakˈij o xa can majun, wi yoj ximil pa samaj o ma yoj ximil ta. Xa can junan nuben chake. Ri nicˈatzin ya ri cˈo ri Cristo pa tak kánima. 	 که در آن نه یونانی است، نه یهود، نه ختنه، نه نامختونی، نه بربری، نه سکیتی، نه غلام و نه آزاد، بلکه مسیح همه و در همه است.


Y can yacˈariˈ tek xintzˈet chi xpe jun chic ángel rucˈamom pe jun pucˈbel (ponobel) ri banon riqˈui kˈanapuek, y xbepaˈeˈ chuwech apo ri altar. Y xbejach cˈa pe qˈuiy pon chare, riche (rixin) chi queriˈ nuporoj pa ruwiˈ ri altar ri banon riqˈui kˈanapuek, ri cˈo apo chuwech ri lokˈolaj chˈaquet. Ri pon nrachibilaj riˈ riqˈui ri quiˈoraciones ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 و فرشته‌ای دیگرآمده، نزد مذبح بایستاد با مجمری طلا و بخوربسیار بدو داده شد تا آن را به دعاهای جمیع مقدسین، بر مذبح طلا که پیش تخت است بدهد،


Pero ri Ajaf can xirutoˈ wi. Xuyaˈ wuchukˈaˈ. Y rumariˈ xicowin xinqˈuis rukˈalajsaxic ri ruchˈabel ri Dios chique quinojel ri winek ri ma ye israelitas ta y ruma chi xirutoˈ ri Ajaf, rumariˈ tek xicolotej pe ri pa ruchiˈ ri jun achiˈel coj. 	 لیکن خداوند با من ایستاده، به من قوت داد تاموعظه بوسیله من به‌کمال رسد و تمامی امت هابشنوند و از دهان شیر رستم.


Y man cˈa tikaben ta achiˈel xuben ri Caín ojer ca. Riyaˈ can riche (rixin) wi ri itzel winek, y xucamisaj ri ruchakˈ. ¿Y achique cˈa ruma xucamisaj? Ruma ri yeruben ri ruchakˈ ye choj. Y ri yeruben riyaˈ xa ye itzel. 	 نه مثل قائن که از آن شریر بود و برادر خود را کشت؛ و ازچه سبب او را کشت؟ از این سبب که اعمال خودش قبیح بود و اعمال برادرش نیکو.


Y ri Jesús can yacˈariˈ xjel apo riqˈui, xuchop cˈa rukˈaˈ y xuben chare chi xyacatej. Y can xu (xe) wi cˈa queriˈ xuben chare, can yacˈariˈ tek xqˈuis el ri nimalaj cˈaten chrij. Y ri ixok riˈ can yacˈariˈ xuchop yerunimaj yerilij apo ri Jesús y ri ye benak riqˈui. 	 پس نزدیک شده، دست او را گرفته، برخیزانیدش که همان وقت تب از او زایل شد و به خدمت گذاری ایشان مشغول گشت.


Y can nuchilabej cˈa el chique quinojel riyeˈ chi ma tiquiyaˈ ta rutzijol chi Riyaˈ xerucˈachojsaj chare ri quiyabil. 	 و ایشان را قدغن فرمودکه او را شهرت ندهند.


Queriˈ xquiben, ruma riyeˈ más nika chiquiwech ri quikˈij ri niyaˈox (nyaˈ) cuma ri winek, que chuwech ri quikˈij ri niyaˈox (nyaˈ) ruma ri Dios. 	 زیرا که جلال خلق را بیشتر از جلال خدا دوست می‌داشتند.


Xpe cˈa ri Jesús xubij chique ri winek ri yecˈo chiriˈ: Wacami nwajoˈ cˈa ncˈutuj chiwe: ¿La más cami rucˈamon chi niban utzil pa jun uxlanibel kˈij o xa ya ri etzelal? ¿Ri nicol jun winek chuwech ri camic o ri nicamisex? ¿Achique nichˈob riyix? xchaˈ chique. 	 عیسی بدیشان گفت: «از شما چیزی می‌پرسم که در روزسبت کدام رواست، نیکویی‌کردن یا بدی، رهانیدن جان یا هلاک کردن؟»


Can tibanaˈ cˈa riyix achiˈel ruchˈobonic ri Cristo Jesús. 	 پس همین فکر در شما باشد که در مسیح عیسی نیز بود


Y nuben chukaˈ chake chi ri chilaˈ chicaj xtikacˈul jun kaherencia ri ma xtikˈey ta, ma xtitzˈilob ta, ni ma xtucˈulwachij ta achiˈel ri cotzˈiˈj ri xa nichakiˈj ka. Ri herencia riˈ can iwuche (iwixin) riyix tek yacon chilaˈ chicaj. 	 بجهت میراث بی‌فساد و بی‌آلایش و ناپژمرده که نگاه داشته شده است در آسمان برای شما؛


Ruma ri nibe awánima chrij ri puek, chiriˈ nipe wi ronojel ruwech etzelal. Y can yecˈo kachˈalal ri xquiyaˈ yan ca ri Dios ruma xbe cánima chrij ri puek, y ri puek riˈ xa qˈuiy kˈaxon xucˈom pe chique. 	 زیرا که طمع ریشه همه بدیهااست که بعضی چون در‌پی آن می‌کوشیدند، ازایمان گمراه گشته، خود را به اقسام دردهاسفتند.


Y riyin ri Juan ri yin iwachˈalal, can yin iwachibil cˈa chupan ri tijoj pokonal, can yin iwachibil chupan ri rajawaren ri Dios, y can junan chukaˈ xkacˈul ri nuyaˈ ri Jesucristo chake riche (rixin) chi nikacochˈ ri tijoj pokonal. Riyin xicˈojeˈ cˈa pa ti ruwachˈulef Patmos rubiˈ, jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa yaˈ. Chiriˈ xicˈojeˈ wi ruma ri ruchˈabel ri Dios y ruma chukaˈ chi xinkˈalajsaj ri Jesucristo. 	 من یوحنا که برادر شما و شریک در مصیبت و ملکوت و صبر در عیسی مسیح هستم، بجهت کلام خدا و شهادت عیسی مسیح در جزیره‌ای مسمی به پطمس شدم.


Ruma ri achi ri xcˈachoj ruma ri milagro riˈ xa más chic cawinek rujunaˈ. 	 زیرا آن شخص که معجزه شفا دراو پدید گشت، بیشتر از چهل ساله بود.


Y ruma cˈa ri ma nuyaˈ ta ca rubanic ri rumac ri nuben quiqˈui ri achiˈaˈ, rumacˈariˈ xtinben cˈa chare chi nika pa chˈat ruma jun yabil. Y chukaˈ ri janipeˈ ri ye kajnek pa mac riqˈui, can xtiquikˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal. Y can queriˈ xtinben chique wi ma niquiyaˈ ta ca rubanic ri mac y wi ma nitzolin ta pe quicˈuˈx wuqˈui. 	 اینک او را بر بستری می‌اندازم و آنانی را که بااو زنا می‌کنند، به مصیبتی سخت مبتلا می‌گردانم اگر از اعمال خود توبه نکنند،


Y chiriˈ xecˈojeˈ wi quiqˈui ri kachˈalal. Jun junaˈ cˈa ri xecˈojeˈ quiqˈui, ruma riyeˈ xequitijoj sibilaj ye qˈuiy winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Y ya ri chilaˈ pan Antioquía ri kas nabey mul tek xbix cristianos chique ri ye tzekelbey riche (rixin) ri Jesucristo. 	 و ایشان سالی تمام درکلیسا جمع می‌شدند و خلقی بسیار را تعلیم می‌دادند و شاگردان نخست در انطاکیه به مسیحی مسمی شدند.


Xa ma xticajoˈ ta chic xtiquicˈaxaj ri kitzij chi ruchˈabel ri Dios, ruma xa nibe cánima chrij chˈabel ri yetzijox ri xa majun quejkalen. 	 و گوشهای خود رااز راستی برگردانیده، به سوی افسانه‌ها خواهندگرایید.


Y ri Marta tek xapon cˈa riqˈui ri Jesús, riyaˈ xubij chare: Ajaf, ri nuxibal xcom. Xa ta waweˈ yitcˈo wi, cˈa qˈues ta na ri nuxibal. 	 پس مرتابه عیسی گفت: «ای آقا اگر در اینجا می‌بودی، برادر من نمی مرد.


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. Ruma achique cˈa ri xtichˈacon, can xtinyaˈ cˈa kˈij chare chi nutij ri maná ri yacon ca. Y chukaˈ xtinjech cˈa jun ti abej sek chare, ri acuchi (achique) tzˈibatal el jun cˈacˈacˈ biˈaj. Y re cˈacˈacˈ biˈaj reˈ, xaxu (xaxe wi) cˈa ri nicˈulu riche (rixin) ri netaman. 	 آنکه گوش دارد، بشنود که روح به کلیساها چه می‌گوید: و آنکه غالب آید، از من مخفی به وی خواهم داد وسنگی سفید به او خواهم بخشید که بر آن سنگ اسمی جدید مرقوم است که احدی آن رانمی داند جز آنکه آن را یافته باشد.


Ri Jesús xubij cˈa chare: Ri Mesías ri nibij chukaˈ Cristo chare, yin cˈa riyin riˈ, ri yitzijon awuqˈui, xchaˈ. 	 عیسی بدو گفت: «من که با تو سخن می‌گویم همانم.»


Y achiˈel cˈa xuben ri Dios chare ri Ajaf Jesús chi xucˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ, queriˈ chukaˈ xtuben chake riyoj. Xkojrucˈasoj el riqˈui ri ruchukˈaˈ. 	 و خدا خداوند را برخیزانید و ما را نیز به قوت خود خواهد برخیزانید.


Y ri Jesús paˈel cˈa apo chuwech ri aj kˈatbel tzij ri Poncio Pilato. Y ri aj kˈatbel tzij riˈ xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Yit cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas? xchaˈ chare. Y ri Jesús xubij cˈa: Jaˈ (je), queriˈ. Can achiˈel ri xabij, xchaˈ. 	 اما عیسی در حضور والی ایستاده بود. پس والی از او پرسیده، گفت: «آیا تو پادشاه یهودهستی؟» عیسی بدو گفت: «تو می‌گویی!»


Queˈiwajoˈ ri kachˈalal kiˈ quiqˈui ruma kaniman ri Dios. Y can riqˈui ronojel iwánima queˈiwajoˈ quinojel ri winek. 	 و در دینداری، محبت برادران و درمحبت برادران، محبت را.


Ri ye ucˈuan cˈa ruma ri itzel tak quiraybel, xa camic cˈa ri nucˈom pe chique. Yacˈa ri ye ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu, cˈaslen y uxlanibel cˈuˈx ri nucˈom pe chique. 	 از آن جهت که تفکر جسم موت است، لکن تفکر روح حیات و سلامتی است.


Y yecˈo ri yecˈo apo chiriˈ chunakajal ri Jesús, tek xquicˈaxaj ri xubij, xquibilaˈ cˈa: Riyaˈ ya ri Elías ri nusiqˈuij (nroyoj), xechaˈ cˈa. 	 اما بعضی از حاضرین چون این را شنیدند، گفتند که او الیاس را می‌خواند.


Can cˈa nikˈalajin na cˈa jubaˈ chi cˈo utz pan icˈaslen, ruma ma icˈamon ta ka quiwech ri winek ri nibix nicolaítas chique ruma ri itzel niquibanalaˈ. Can utz wi cˈa chi queriˈ ibanon, ruma riyin chukaˈ can itzel ntzˈet ri yequibanalaˈ riyeˈ. 	 لکن این راداری که اعمال نقولاویان را دشمن داری، چنانکه من نیز از آنها نفرت دارم.


Riyin cukul cˈa nucˈuˈx riqˈui ri kachˈalal Silvano, ruma riyaˈ can riqˈui ronojel ránima nuben ri rusamaj ri Dios. Rumariˈ riyin xincˈutuj cˈa utzil chare riyaˈ chi tucˈuaj el chiwe re wuj reˈ, ri xa ma nim ta xinben el chare, riche (rixin) chi nbij el chupan chi can kitzij wi ri rutzil ri Dios ri achoj riqˈui icukuban wi icˈuˈx. Y rumariˈ majun bey tiyaˈ ca. 	 به توسط سلوانس که او را برادر امین شمامی شمارم، مختصری نوشتم و نصیحت وشهادت می‌دهم که همین است فیض حقیقی خداکه بر آن قائم هستید.خواهر برگزیده با شما که در بابل است و پسر من مرقس به شما سلام می‌رسانند.


Pero ri itzel mozo, wi xa nuchˈob ka pa ránima: Ri nupatrón riˈ xa cˈa ma jane noka ta na, nichaˈ; 	 لیکن هرگاه آن غلام شریر با خود گوید که آقای من در‌آمدن تاخیر می‌نماید،


xchaˈ ri Simeón. Y ri José y ri María ri ruteˈ ri Jesús can xquimey tek xquicˈaxaj ri xubilaˈ ri Simeón chrij ri acˈal. 	 و یوسف و مادرش ازآنچه درباره او گفته شد، تعجب نمودند.


Y ri winek cˈa ri ye riche (rixin) pa tak barcos y ri ye samajel ri riche (rixin) pa tak yaˈ, xquiyalaˈ cˈa ulef pa tak quijolon (quiwiˈ), yeˈokˈ y yebison cˈa, y riqˈui quichukˈaˈ niquibij: Juyiˈ oc ruwech ri nimalaj tinamit Babilonia. Can riqˈui cˈa ri rubeyomal riyaˈ xebeyomer cˈa quinojel rajaf tak barcos. Y xa pa jun hora xqˈuis ronojel, xechaˈ. 	 وخاک بر سر خود ریخته، گریان و ماتم‌کنان فریادبرآورده، می‌گفتند: «وای، وای بر آن شهر عظیم که از آن هر‌که در دریا صاحب کشتی بود، ازنفایس او دولتمند گردید که در یک ساعت ویران گشت.


Re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe, can nyaˈon wi cˈa ri achˈabel chique. Rumariˈ tek xeˈetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, ruma re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe ma ye riche (rixin) ta chic re ruwachˈulef. Can ye achiˈel chic cˈa riyin chi ma yin riche (rixin) ta re ruwachˈulef. 	 من کلام تو را به ایشان دادم و جهان ایشان رادشمن داشت زیرا که از جهان نیستند، همچنان‌که من نیز از جهان نیستم.


Yacˈa ri nicˈaj chic ri can yincajoˈ wi, can riqˈui cˈa jun chˈajchˈoj cánima niquiben ri samaj, can yinquitoˈ wi, ruma quetaman chi ri Dios can yin ruyaˈon wi riche (rixin) chi ntoˈ ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic y nkˈalajsaj chi can kitzij wi. 	 ولی اینان از راه محبت، چونکه می‌دانند که من بجهت حمایت انجیل معین شده‌ام.


Y cˈo cˈa caˈiˈ quiwachbel ángeles ri nibix querubín chique quiricˈon cˈa quixicˈ pa ruwiˈ ri cáxa. Ri ángeles riˈ niquikˈalajsaj cˈa chi chiriˈ cˈo wi rukˈij rucˈojlen ri Dios y chiriˈ chukaˈ nicuyutej wi quimac ri winek ruma ri Dios. Pero wacami ma xtikabij ta cˈa más chrij ronojel reˈ. 	 و بر زبر آن کروبیان جلال که بر تخت رحمت سایه‌گستر می‌بودند والان جای تفصیل آنها نیست.


Y Riyaˈ xchˈo apo chique y xubij cˈa: Walcˈual, ¿la cˈo chic car ichapon riche (rixin) chi nitij? xchaˈ apo chique. Y ri discípulos xquibij pe chare: Majun, xechaˈ. 	 عیسی بدیشان گفت: «ای بچه‌ها نزد شماخوراکی هست؟» به او جواب دادند که «نی.»


Y can xu (xe) wi xubij queriˈ ri Jesús, can yacˈariˈ xqˈuis el ri lepra chrij ri achi y xcˈachoj ca. 	 و چون سخن گفت، فی الفور برص از او زایل شده، پاک گشت.


Riyeˈ chukaˈ astapeˈ xquequichop itzel tak cumatz y xquequitijlaˈ camisanel tak akˈom, majun xtiquicˈulwachij. Xtiquiyalaˈ chukaˈ quikˈaˈ pa quiwiˈ yawaˈiˈ y xquecˈachoj. Qˈuiy cˈa ri xquequibanalaˈ riyeˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 و مارها را بردارند و اگر زهر قاتلی بخورندضرری بدیشان نرساند و هرگاه دستها بر مریضان گذارند شفا خواهند یافت.»و خداوند بعد از آنکه به ایشان سخن گفته بود، به سوی آسمان مرتفع شده، به‌دست راست خدا بنشست.


Y ri ley riche (rixin) ri Moisés nubij chi ri ye riy rumam ca ri Leví, yeriˈ ri yeˈoc sacerdotes, y can yaˈon ca ri pixaˈ chique chi ye riyeˈ ri yecˈulu ri diezmo ri niquiyaˈ ri quiwinak; astapeˈ ri quiwinak riˈ can ye riy rumam wi ca chukaˈ ri Abraham. 	 و اما از اولاد لاوی کسانی که کهانت را می‌یابند، حکم دارند که از قوم بحسب شریعت ده‌یک بگیرند، یعنی از برادران خود، باآنکه ایشان نیز از صلب ابراهیم پدید آمدند.


Ri ruchˈacul xa man cˈo ta chic waweˈ, ruma Riyaˈ xcˈastej yan el, achiˈel ri rubin ca chiwe. Quixam pe y titzuˈ na peˈ ri acuchi (achique) xcˈojeˈ wi ri ruchˈacul ri Ajaf. 	 دراینجا نیست زیرا چنانکه گفته بود برخاسته است. بیایید جایی که خداوند خفته بود ملاحظه کنید،


Y tek ri Jesús ruyaˈon chic rukˈaˈ pa tak quiwiˈ ri acˈalaˈ, Riyaˈ xbe, xuyaˈ cˈa ca ri lugar riˈ. 	 و دستهای خود را بر ایشان گذارده از آن جا روانه شد.


Yacˈa tek ri Pilato xracˈaxaj cˈa ri tzij ri xquibij ri winek chare, can yariˈ xberelesaj pe ri Jesús. Y xbetzˈuyeˈ ri acuchi (achique) can tukˈet wi tzij; lugar ri banon empedrar, y pa chˈabel hebreo nibix Gabata chare. 	 پس چون پیلاطس این را شنید، عیسی رابیرون آورده، بر مسند حکومت، در موضعی که به بلاط و به عبرانی جباتا گفته می‌شد، نشست.


Ri kamamaˈ Abraham ri xcˈojeˈ ojer ca, can xuben wi ri xubij ri Dios chare. Y ma xupokonaj ta xuyaˈ ri Isaac ri rucˈajol pa ruwiˈ ri altar riche (rixin) chi nuyaˈ chare ri Dios. Y rumariˈ ri Abraham xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 آیا پدر ما ابراهیم به اعمال، عادل شمرده نشد وقتی که پسر خود اسحاق را به قربانگاه گذرانید؟


Pero ri Ajaf Jesús xubij chare: Marta, Marta, riyit qˈuiy ri nachˈob, y sachnek acˈuˈx ruma qˈuiy ri cˈo chi naben. 	 عیسی در جواب وی گفت: «ای مرتاه، ای مرتاه تو در چیزهای بسیار اندیشه و اضطراب داری.لیکن یک چیز لازم است و مریم آن نصیب خوب را اختیار کرده است که از او گرفته نخواهد شد.»


Xpe ri rucaˈn achi, ri rachˈalal ca ri achi ri caminek chic el, xcˈuleˈ riqˈui ri malcaˈn ixok. Pero chukaˈ ri achi riˈ xcom el y majun ralcˈual ri xcˈojeˈ ta ca. Ri rox achi can queriˈ chukaˈ ri xucˈulwachij el, achiˈel ri caˈiˈ nabey tak rachˈalal y ri ixok cˈa xcˈojeˈ na ca. 	 پس ثانی او را گرفته، هم بی‌اولاد فوت شد و همچنین سومی.


Xaxu (xaxe) wi cˈa ruma ri rumac ri Adán, rumariˈ tek xpe ri camic pa quiwiˈ quinojel ri winek. Y ketaman chi ri samaj ri xuben ri Jesucristo más nim ri ruchukˈaˈ y rumariˈ can kˈalaj wi chi ri yecˈulu ri colotajic ri nusipaj Riyaˈ, can cˈo wi uchukˈaˈ pa quikˈaˈ riche (rixin) chi xquekˈato tzij pa jun cˈacˈacˈ cˈaslen. Ruma can nuben wi cˈa chique chi yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac. 	 زیرا اگر به‌سبب خطای یک نفر و بواسطه آن یک موت سلطنت کرد، چقدر بیشتر آنانی که افزونی فیض و بخشش عدالت را می‌پذیرند، در حیات سلطنت خواهند کرد بوسیله یک یعنی عیسی مسیح.


Y wacami riyit xacamisaj ri ti wáquix tiˈoj, xaxu (xaxe wi) ruma chi xtzolin pe re jun acˈajol reˈ, ri xa xberuqˈuisaˈ yan ca ronojel ri abeyomal quiqˈui ixokiˈ ri ma utz ta quicˈaslen, xchaˈ. 	 لیکن چون این پسرت آمد که دولت تو رابا فاحشه‌ها تلف کرده است، برای او گوساله پرواری را ذبح کردی.


Y ntek cˈa el awuqˈui. Y ncˈutuj jun utzil chawe chi jabel tacˈuluˈ, achiˈel can ta yin cˈa riyin ri yinapon awuqˈui. 	 که او را نزد تو پس می‌فرستم. پس تو او را بپذیر که جان من است.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi fariseo ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin): Simón, cˈo jun ri nwajoˈ nbij chawe, xchaˈ chare. Ri Simón xubij chare ri Jesús: Tijonel, ¿achique cˈa ri nawajoˈ nabij chuwe? xchaˈ. 	 عیسی جواب داده به وی گفت: «ای شمعون چیزی دارم که به تو گویم.» گفت: «ای استاد بگو.»


Y wi cˈo cˈa jun ri xa nrelesaj ruchukˈaˈ o nujel rubixic ri nukˈalajsaj ri Dios chupan re jun wuj reˈ, ri Dios can xtuben cˈa chare ri winek riˈ chi ma nucˈul ta ri utzil ri niquicˈul ri winek ri tzˈiban quibiˈ chupan ri wuj riche (rixin) cˈaslen, y ma xtuyaˈ ta chukaˈ kˈij chare riche (rixin) chi ntoc apo chupan ri lokˈolaj tinamit, ni ma xtiyatej ta chare ri utzil ri nubij chupan re wuj reˈ. 	 و هر گاه کسی از کلام این نبوت چیزی کم کند، خدا نصیب او را از درخت حیات و از شهر مقدس و از چیزهایی که در این کتاب نوشته است، منقطع خواهد کرد.او که بر این امور شاهد است، می‌گوید: «بلی، به زودی می‌آیم!»آمین. بیا، ای خداوند عیسی!


tek xucˈasoj ri Cristo chiquicojol ri caminakiˈ y xuben chare chi xbetzˈuyeˈ chilaˈ chicaj pa rajquikˈaˈ Riyaˈ. 	 که درمسیح عمل کرد چون او را از مردگان برخیزانید وبه‌دست راست خود در جایهای آسمانی نشانید،


Yacˈa tek xa yeˈapon yan apo acuchi (achique) nuchop nixuleˈ wi el ri bey chuwech ri juyuˈ Olivos, quinojel ri ye tzekelbey riche (rixin) ri Jesús ri ye benak, ruma niquicot ri cánima, xquichop cˈa niquirek quichiˈ chuyaˈic rukˈij ri Dios. Niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios ruma ye quitzˈeton ri milagros ri ye rubanalon ri Jesús. 	 و چون نزدیک به‌سرازیری کوه زیتون رسید، تمامی شاگردانش شادی کرده، به آوازبلند خدا را حمد گفتن شروع کردند، به‌سبب همه قواتی که از او دیده بودند.


Y tek ri Jesús cˈa petenak na pa ruwiˈ yaˈ, ri Pedro xchˈo cˈa apo chare y xubij: Ajaf, wi yit cˈa riyit, tabanaˈ cˈa chuwe chi yibiyin pa ruwiˈ yaˈ riche (rixin) chi yibe apo awuqˈui, xchaˈ ri Pedro. 	 پطرس در جواب او گفت: «خداوندا، اگر تویی مرا بفرما تا بر روی آب، نزد تو آیم.»


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi riˈ: Tek jun achi nisamej pa juyuˈ riqˈui ri arado, ma utz ta chi nitzuˈun ca chrij. Queriˈ cˈa chukaˈ ri winek ri niniman riche (rixin) ri Dios, ma utz ta chi nitzuˈun ca chrij. Ruma wi queriˈ nuben, ma rucˈamon ta chi nisamej chupan ri samaj riche (rixin) ri rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی وی را گفت: «کسی‌که دست را به شخم زدن دراز کرده از پشت سر نظر کند، شایسته ملکوت خدا نمی باشد.»


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xurek ruchiˈ y xubij: Nataˈ Dios, pan akˈaˈ cˈa riyit njech wi ri wánima, xchaˈ. Y can xu (xe) wi cˈa xubij queriˈ, can yacˈariˈ xcom ka. 	 و عیسی به آواز بلند صدا زده گفت: «ای پدر به‌دستهای تو روح خود را می‌سپارم.» این را بگفت و جان را تسلیم نمود.


Y tek ye chˈonak chic cˈa pe ri wukuˈ achiˈel coklajay riˈ, can yacˈariˈ tek riyin ya xa nchop ka rutzˈibaxic ri xquibij. Pero cˈo cˈa jun chˈabel ri xinwacˈaxaj ri petenak chilaˈ chicaj, y xubij cˈa pe chuwe: Xaxu (xaxe wi) awuqˈui riyit ticˈojeˈ wi ka ri chˈabel ri xquibij ri wukuˈ achiˈel coklajay, y man cˈa tatzˈibaj ta. 	 و چون هفت رعد سخن‌گفتند، حاضر شدم که بنویسم. آنگاه آوازی از آسمان شنیدم که می‌گوید: «آنچه هفت رعد گفتند مهر کن و آنها را منویس.»


Can yacˈariˈ tek xechˈo apo ri discípulos chare ri Jesús y xquibij cˈa: Re acuchi (achique) re yojcˈo wi xa majun cˈo. ¿Acuchi (achique) ta cˈa nbekilaˈ wi pe wey riche (rixin) chi yekatzuk jabel re winek reˈ? Xa can sibilaj ye qˈuiy, xechaˈ. 	 شاگردانش به او گفتند: «از کجا در بیابان ما را آنقدر نان باشدکه چنین انبوه را سیر کند؟»


Y xquibij: Juyiˈ oc ruwech ri nimalaj tinamit Babilonia, ruma ri rubanon ca, can achiˈel cˈa jun ixok ri ruwikon riˈ riqˈui tziek ri sibilaj jabel. Ruwikon riˈ riqˈui tziek ri lino rubiˈ, y quiqˈui ri tziek ri quek y morado yetzuˈun. Y xerucusaj cˈa chukaˈ kˈanapuek, perlas y nicˈaj chic quiwech abej ri sibilaj ye jabel. 	 خواهند گفت: وای، وای، ای شهرعظیم که به کتان و ارغوانی و قرمز ملبس می‌بودی و به طلا و جواهر و مروارید مزین، زیرا در یک ساعت اینقدر دولت عظیم خراب شد.


Ruma riqˈui ri Cristo nikˈalajin wi ronojel kas achique rubanic ri Dios. 	 که دروی از جهت جسم، تمامی پری الوهیت ساکن است.


Nabey nmatioxij chare ri Dios pa rubiˈ ri Jesucristo iwuma riyix. Nmatioxij chare ruma nitzijox pa ronojel re ruwachˈulef chi riyix can icukuban icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 اول شکر می‌کنم خدای خود را به وساطت عیسی مسیح درباره همگی شما که ایمان شما درتمام عالم شهرت یافته است؛


Ruma riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús, majun nuben wi niban ri circuncisión chake, o ma niban ta. Ri cˈo rejkalen ya ri cukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo Jesús, ruma ri kacukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo nuben chake chi cˈo ajowabel kiqˈui. 	 و در مسیح عیسی نه ختنه فایده دارد و نه نامختونی بلکه ایمانی که به محبت عمل می‌کند.


Ruma ri ley riche (rixin) ri Moisés ma xcowin ta xuben chake chi majun kamac yojtzˈetetej ruma ri Dios. Pero quinojel cˈa ri xqueniman riche (rixin) ri Jesús, xquetzˈetetej cˈa ruma ri Dios chi majun quimac. 	 و به وسیله او هر‌که ایمان آورد، عادل شمرده می‌شود، از هر چیزی که به شریعت موسی نتوانستید عادل شمرده شوید.


Y ya cˈa Riyaˈ ri yojucusan pa rusamaj, y xuben cˈa chake chi xoj‑oc rusamajel riche (rixin) chi nikakˈalajsaj ri cˈacˈacˈ trato chiquiwech ri winek. Y ya cˈa chukaˈ Riyaˈ niyaˈo chake ri rajawaxic, riche (rixin) chi can yojcowin nikaben ri samaj riˈ. Y ma riche (rixin) ta cˈa chi nikasamajij ri ojer trato ri tzˈiban ca chuwech tzˈalan tak abej, ma que ta riˈ, can riche (rixin) cˈa chi nikakˈalajsaj ri cˈacˈacˈ trato ri tzˈiban riqˈui ri Espíritu. Ruma ri ojer trato ri tzˈiban chuwech tzˈalan tak abej ma nuyaˈ ta cˈaslen, xa nucˈut chkawech chi nika ri camic pa kawiˈ ruma xa yoj aj maquiˈ. Pero ri tzˈiban riqˈui ri Espíritu, can nuyaˈ wi cˈaslen. 	 که او ما را هم کفایت داد تا عهدجدید را خادم شویم، نه حرف را بلکه روح رازیرا که حرف می‌کشد لیکن روح زنده می‌کند.


Y wi ri awachˈalal can ma nracˈaxaj ta riqˈui ri xibij riyix chare, cˈacˈariˈ riyit ri banon ri pokon chawe, tabij chique ri kachˈalal riche (rixin) ri iglesia. Y tek bin chic chare cuma ri kachˈalal y ma riqˈui wi riˈ ma nunimaj ta tzij, tibanaˈ cˈa chare achiˈel xa jun cˈutuy alcawal chi ma iwachibil ta chic. 	 واگر سخن ایشان را رد کند، به کلیسا بگو. و اگرکلیسا را قبول نکند، در نزد تو مثل خارجی یاباجگیر باشد.


Y ri cˈajol achi xubij cˈa chare ri Jesús: Cˈa yin coˈol na tek nchapon pe rubanic ronojel riˈ. ¿Achique ta cˈa ri nicˈaj chic ri ma nbanon ta? xchaˈ. 	 جوان وی را گفت: «همه اینها را از طفولیت نگاه داشته‌ام. دیگر مرا چه ناقص است؟»


Y yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos ri yecˈo apo chiriˈ riqˈui ri Jesús, y tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús, xquibij: ¿La yoj moy ta cˈa chukaˈ riyoj, rumariˈ tek queriˈ nabij? xechaˈ. 	 بعضی از فریسیان که با او بودند، چون این کلام را شنیدند گفتند: «آیا ما نیز کورهستیم؟»عیسی بدیشان گفت: «اگر کورمی بودید گناهی نمی داشتید و لکن الان می‌گوییدبینا هستیم. پس گناه شما می‌ماند.


Y tek ri Jesús xutzˈet ri jun malcaˈn ixok riˈ, xucˈut cˈa chiquiwech ri ye rudiscípulos, y xubij chique: Can kitzij cˈa nbij chiwe, chi riyin ntzˈet chi xa ya la ixok laˈ ri xyaˈo ca más qˈuiy que chiquiwech quinojel ri ye yayon ca puek. 	 پس گفت: «هرآینه به شمامی گویم این بیوه فقیر از جمیع آنها بیشترانداخت.


Y can yacˈariˈ tek ri rey Herodes xunabej chi ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ xa ma xquiben ta ri achiˈel ri rubin el riyaˈ chique, rumariˈ xyacatej cˈa sibilaj royowal y xutek cˈa quicamisaxic quinojel ri tak cˈajolaˈ (alaboniˈ) ri xa cˈa ma jane nikˈax ta cacaˈ quijunaˈ ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Belén, y ri yecˈo pa tak lugar ri yecˈo pe chunakajal ri tinamit. Queriˈ xuben ruma riyaˈ can retaman ca chi cˈo chic caˈiˈ junaˈ titzˈetetej wi ri chˈumil cuma ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ. 	 چون هیرودیس دید که مجوسیان او را سخریه نموده‌اند، بسیارغضبناک شده، فرستاد و جمیع اطفالی را که دربیت لحم و تمام نواحی آن بودند، از دو ساله وکمتر موافق وقتی که از مجوسیان تحقیق نموده بود، به قتل رسانید.


Ri chiriˈ cˈa pa tinamit Jerusalem, ri chunakajal apo ri puerta, puerta quiche (quixin) ri Carneˈl nibix chare, cˈo cˈa jun atinibel. Y chiriˈ chuchiˈ ri yaˈ yecˈo cˈa wuˈoˈ ruchiˈ raken jay. Y pa quichˈabel ri israelitas niquibij cˈa Betesda chare ri lugar riˈ. 	 و در اورشلیم نزدباب الضان حوضی است که آن را به عبرانی بیت حسدا می‌گویند که پنج رواق دارد.


Ticˈutuˈ cˈa pe ri puek ri niyaˈ riyix riche (rixin) chi nitoj ri alcawal, xchaˈ chique. Y riyeˈ can yacˈariˈ xquicˈut apo ri puek chuwech; y ri puek ri xquicˈut apo, ya cˈa ri niquibij denario chare. 	 سکه جزیه را به من بنمایید.» ایشان دیناری نزد وی آوردند.


Y ri Jesús y ri ye rudiscípulos xeˈapon cˈa ri jucˈan chic ruchiˈ choy, ri chiriˈ pa jun lugar ri Gadara rubiˈ. 	 پس به آن کناره دریا تا به‌سرزمین جدریان آمدند.


Ye qˈuiy cˈa ri can xquetzak ca, yecˈo chukaˈ xtiquitzujuj (xtiquisujuj) quiˈ y yecˈo ri xtiquetzelaj quiˈ. 	 و در آن زمان، بسیاری لغزش خورده، یکدیگر را تسلیم کنند واز یکدیگر نفرت گیرند.


Y ri achi fariseo, can achique na xunaˈ tek xutzˈet chi ri Jesús xtzˈuyeˈ apo pa mesa y ma xuchˈej ta rukˈaˈ achiˈel rubanic ri niquiben riyeˈ. 	 امافریسی چون دید که پیش از چاشت دست نشست، تعجب نمود.


Can tichˈoboˈ cˈa jabel ri achique niben. Y can tichajij chukaˈ ri icˈaslen y ma quixwer ta ka. Ruma ri itzel winek, ri kacˈulel can nisutin pe chikij. Can achiˈel nuben jun coj ri nurek pe ruchiˈ queriˈ, tek nucanoj achique ri nutij. Can queriˈ nuben ri itzel winek chake riyoj. 	 هشیار و بیدار باشید زیراکه دشمن شما ابلیس مانند شیر غران گردش می‌کند و کسی را می‌طلبد تا ببلعد.


Yacˈa ri wuˈoˈ chic kˈopojiˈ ri cˈo quinaˈoj, xquicˈuaj cˈa ri quilámpara y quicˈualon chukaˈ el cˈojlibel (frasco) nojnek el riqˈui aceite. Y riyeˈ xebe cˈa chiroyobexic ri cˈajol ri xticˈuleˈ. 	 لیکن دانایان، روغن در ظروف خود بامشعلهای خویش برداشتند.


Can ticˈamaˈ cˈa inaˈoj chrij ri juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ. Tek can yeraxer cˈa pe ri rukˈaˈ y niquichop yeqˈuiy pe ri ruxak, etaman cˈa riˈ chi ya xa nikˈax yan rukˈijul ri sakˈij. 	 «الحال از درخت انجیر مثلش را فراگیریدکه چون شاخه‌اش نازک شده، برگ می‌آوردمی دانید که تابستان نزدیک است.


Ruma ri Dios can retaman chic cˈa kawech tek cˈa ma jane kojalex, y rumariˈ tek can ruchˈobon chic apo ri achique rubanic nuben chake chi yoj‑oc can achiˈel rubanic ri Rucˈajol. Y ri Dios nrajoˈ cˈa chi can yoj qˈuiy ta ri yoj‑oc ralcˈual y ya ri Rucˈajol ri nimalaxel chkacojol. 	 زیرا آنانی را که از قبل شناخت، ایشان را نیز پیش معین فرمود تا به صورت پسرش متشکل شوند تا او نخست زاده ازبرادران بسیار باشد.


Yacˈa tek xeˈapon pa jun lugar ri cˈo yaˈ, ri achi eunuco xubij cˈa chare ri Felipe: Waweˈ cˈo yaˈ. ¿La cˈo ta cami ri nibano chuwe chi riyin man ta utz chi yiban bautizar? xchaˈ. 	 و چون در عرض راه به آبی رسیدند، خواجه گفت: «اینک آب است! از تعمید یافتنم چه چیز مانع می‌باشد؟»


Pero chupan ri kˈij tek ri Herodes xtzˈaket chic jun rujunaˈ, riyaˈ xuben cˈa jun nimakˈij, y chupan cˈa ri nimakˈij riˈ ri kˈopoj ral ri Herodías xxajo cˈa chuwech ri Herodes, y ri xajoj ri xuben ri kˈopoj sibilaj xka chuwech ri Herodes. 	 اما چون بزم میلاد هیرودیس را می‌آراستند، دختر هیرودیا درمجلس رقص کرده، هیرودیس را شاد نمود.


Ri achi ri rumozo ri rey, tek xracˈaxaj chi ri Jesús petenak cˈa quelaˈ pa Judea y xapon ri chiriˈ pa Galilea, xbe cˈa riqˈui. Riyaˈ xberucˈutuj jun utzil chare riche (rixin) chi nucol ta ri rucˈajol chuwech ri camic, ruma ri cˈajol riˈ ya xa nicom yan ka. 	 وچون شنید که عیسی از یهودیه به جلیل آمده است، نزد او آمده، خواهش کرد که فرود بیاید وپسر او را شفا دهد، زیرا که مشرف به موت بود.


Ruma can ye qˈuiy ri xquepe y xtiquibilaˈ: Yin cˈa riyin ri Cristo, xquechaˈ. Y sibilaj ye qˈuiy ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. 	 زآنرو که بسا به نام من آمده خواهند گفت که من مسیح هستم و بسیاری را گمراه خواهند کرد.


Pero ma xu (xe) ta wi cˈa reˈ, xa can yojquicot chukaˈ riqˈui ri Dios ruma ri Kajaf Jesucristo. Ruma chukaˈ Riyaˈ tek wacami junan chic kawech riqˈui ri Dios. 	 و نه همین فقط بلکه در خدا هم فخر می‌کنیم بوسیله خداوند ما عیسی مسیح که بوساطت او الان صلح یافته‌ایم.


Ri Jesús man achiˈel ta cˈa ri nimalaj tak sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví. Ruma riyeˈ xa ye winek y ma can ta cˈo quichukˈaˈ. Pero ma riqˈui wi riˈ, ri ley riche (rixin) ri Moisés nubij chi yeˈoc nimalaj tak sacerdotes. Yacˈa ri Jesús can Rucˈajol wi ri Dios. Y astapeˈ can cˈo chic ri ley, ri Dios can xuben jurar chi ri Jesús xoc Nimalaj Sacerdote. Ruma ri Jesús can tzˈaket wi riqˈui ronojel riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 از آنرو که شریعت مردمانی را که کمزوری دارند کاهن می‌سازد، لکن کلام قسم که بعد از شریعت است، پسر را که تاابدالاباد کامل شده است.


Y ri Jesús xubij chare ri Natanael: Riyit can xanimaj chi yin cˈa riyin ri Rucˈajol ri Dios, xa ruma chi xinbij chawe chi chuxeˈ ri juwiˈ higo yitcˈo wi tek cˈa ma jane carusiqˈuij (caroyoj) ta pe ri Felipe. Pero yecˈo milagros ri más ye nimaˈk que chuwech reˈ ri xtatzˈet na. 	 عیسی در جواب اوگفت: «آیا از اینکه به تو گفتم که تو را زیر درخت انجیر دیدم، ایمان آوردی؟ بعد از این چیزهای بزرگتر از این خواهی دید.»پس بدو گفت: «آمین آمین به شما می‌گویم که از کنون آسمان را گشاده، و فرشتگان خدا را که بر پسر انسان صعودو نزول می‌کنند خواهید دید.»


Y ri Jun cˈa ri xtipe, can ruchojmirisan chic riˈ riche (rixin) chi nuben achiˈel nuben jun achi tek nujoskˈij ri rutrigo pan era, ri can cˈo chic jun horqueta pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nuqˈuek chuwacakˈikˈ ri trigo ri chˈayon chic. Ri trigo ri nuchayuj ca riˈ, yariˈ ri numol y nuyec. Yacˈa ri raken ri trigo ri nucˈuaj el cakˈikˈ, xa nuporoj pa kˈakˈ ri majun bey nichuptej ta. Can quecˈariˈ xtuben ri jun achi ri xtipe, xchaˈ ri Juan. 	 او غربال خود را به‌دست خود دارد وخرمن خویش را پاک کرده، گندم را در انبارخود ذخیره خواهد نمود و کاه را در آتشی که خاموشی نمی پذیرد خواهد سوزانید.»


Y ri Jesús can xerutek wi el ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos, y xubij el chique: Quixbiyin pa tinamit Jerusalem, y chiriˈ xtitzˈet cˈa chi cˈo jun achi ri rucˈamom pe yaˈ pa jun cucuˈ. Titzekelbej cˈa el. 	 پس دو نفر از شاگردان خود رافرستاده، بدیشان گفت: «به شهر بروید و شخصی با سبوی آب به شما خواهد برخورد. از عقب وی بروید،


Y riqˈui jun chique ri ye riy rumam ca ri rey David ri xalex wi ri Jesús, can achiˈel ri tzujun (sujun) pe ruma ri Dios, riche (rixin) chi yojrucol riyoj israelitas. 	 و از ذریت او خدابرحسب وعده، برای اسرائیل نجات‌دهنده‌ای یعنی عیسی را آورد،


Ri tataˈaj ri nuyaˈ ri rumiˈal riche (rixin) chi nicˈuleˈ, utz ri nuben. Yacˈa ri tataˈaj ri ma nuyaˈ ta ri rumiˈal riche (rixin) chi nicˈuleˈ, más na utz ri nuben. 	 پس هم کسی‌که به نکاح دهد، نیکو می‌کند و کسی‌که به نکاح ندهد، نیکوتر می‌نماید.


Y tek riyaˈ ye rutzˈakatisan chic ca ri kˈij riche (rixin) ri samaj chiriˈ pa rachoch ri Dios, xbe chrachoch. 	 و چون ایام خدمت او به اتمام رسید، به خانه خود رفت.


ri winek ri nibano queriˈ can qˈuiy cˈa xtucˈul. Can pa ciento cˈa mul ri xtucˈul chupan re tiempo re kachapon. Xtucˈul rachoch, rachˈalal ye cˈajolaˈ o kˈopojiˈ, ruteˈ, ralcˈual y rulef. Astapeˈ can cˈo wi cˈa tijoj pokonal ri xtukˈaxaj ruma tzekelbey wuche (wixin) riyin, pero chupan apo ri jun chic tiempo chkawech apo, can xtiyatej cˈa chukaˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 جزاینکه الحال در این زمان صد چندان یابد ازخانه‌ها و برادران و خواهران و مادران و فرزندان و املاک با زحمات، و در عالم آینده حیات جاودانی را.


Y ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij xquibij cˈa chare ri Jesús: Wacami ketaman chic chi can cˈo itzel espíritu awuqˈui; ruma nabij chi achique ri yeniman ri achˈabel, man cˈa xquecom ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, yachaˈ. Tatzˈetaˈ cˈa ri katataˈ Abraham y ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xa xecom. 	 پس یهودیان بدو گفتند: «الان دانستیم که دیو داری! ابراهیم و انبیا مردند و تو می‌گویی اگر کسی کلام مرا حفظ کند، موت را تا به ابد نخواهد چشید


Ruma wi can yitcˈo pa jun sakil, y wi can majun cˈa retal ri kˈekuˈm awuqˈui, can yacowin wi cˈa yatzuˈun jabel achiˈel tek tzijon jun kˈakˈ riche (rixin) sakil. 	 بنابراین هرگاه تمامی جسم تو روشن باشد وذره‌ای ظلمت نداشته باشد همه‌اش روشن خواهد بود، مثل وقتی که چراغ به تابش خود، تورا روشنایی می‌دهد.»


Rumariˈ xa ta riyin nwajoˈ nyaˈ nukˈij, riˈ ma yin sachnek ta riqˈui ri nben, ruma ri nbij can kitzij wi, pero riyin ma nwajoˈ ta nyaˈ nukˈij, ruma ma nwajoˈ ta chi ri winek nikˈax ruwiˈ niquiyaˈ nukˈij, ruma ri winek ma xu (xe) ta wi ri niquitzˈet o niquicˈaxaj chawij ri niquiben, xa can nikˈax chic jubaˈ ruwiˈ niquiyaˈ akˈij. 	 زیرااگر بخواهم فخر بکنم، بی‌فهم نمی باشم چونکه راست می‌گویم. لیکن اجتناب می‌کنم مبادا کسی در حق من گمانی برد فوق از آنچه در من بیند یا ازمن شنود.


Y tek xquicˈaxaj ri xubij ri Pablo chique, riyeˈ xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, y xquibij cˈa chare ri Pablo: Kachˈalal, can niquicot cˈa ri kánima ruma ri xatzijoj ka chake, y riyit can awetaman chic cˈa chi pa mil israelitas ri quiniman chic, y riyeˈ niquibij chi can rajawaxic chi niban ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 ایشان چون این راشنیدند، خدا را تمجید نموده، به وی گفتند: «ای برادر، آگاه هستی که چند هزارها از یهودیان ایمان آورده‌اند و جمیع در شریعت غیورند:


Pero xa janiˈ ta na cˈa ri etamabel ri ruyaˈon ri Dios chake, can queriˈ cˈa rajawaxic chi nikaben pa kacˈaslen, y can junan ta cˈa nikachˈob konojel. 	 اما به هر مقامی که رسیده‌ایم، به همان قانون رفتار باید کرد.


Ri runakˈ tak awech can yecˈatzin cˈa chawe, achiˈel nicˈatzin jun kˈakˈ riche (rixin) sakil. Y wi ri runakˈ tak awech ye utz, riyit yitcˈo pa jun sakil. 	 «چراغ بدن چشم است؛ پس هرگاه چشمت بسیط باشد تمام بدنت روشن بود؛


Xpe ri Jesús xubij cˈa chare: Judas, ¿Achique cˈa ri nawajoˈ? xchaˈ chare. Y can yacˈariˈ tek ri winek ri ye benak riqˈui ri Judas xejel apo riqˈui ri Jesús y xquichop cˈa. 	 عیسی وی را گفت: «ای رفیق، از بهر‌چه آمدی؟» آنگاه پیش آمده، دست بر عیسی انداخته، او را گرفتند.


Rumariˈ man chic tikabij ta chrij jun kachˈalal chi ma utz ta yerubanalaˈ. Ri rajawaxic chi nikaben ya ri tikatijaˈ kakˈij riche (rixin) chi ma nikaben ta chare jun kachˈalal chi nitzak pa mac. 	 بنابراین بر یکدیگر حکم نکنیم بلکه حکم کنید به اینکه کسی سنگی مصادم یا لغزشی در راه برادر خود ننهد.


Y Riyaˈ cˈanej cˈa cˈo wi tek xutzˈet chi cˈo juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ y sibilaj jabel rubanon ri ruxak. Xbe cˈa apo chuxeˈ chucanoxic ruwech. Y tek xapon apo riqˈui, xa majun ruwech cˈo ta, xa ruyon ruxak cˈo. Ruma ma rukˈijul ta chi niwachin. 	 ناگاه درخت انجیری که برگ داشت از دور دیده، آمد تا شاید چیزی بر آن بیابد. اما چون نزد آن رسید، جز برگ بر آن هیچ نیافت زیرا که موسم انجیر نرسیده بود.


Tinimirisaj cˈa rubiˈ ri Dios ruma ri rukˈatbel tzij can kitzij y can choj wi; ruma can xuyaˈ wi rucˈayewal pa ruwiˈ ri ixok ri itzel rucˈaslen, ri xbano chique ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef chi xquiyaˈ ca ri Dios ruma xeka pa mac, achiˈel ri mac tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanoj quiˈ chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Y ri Dios, xuyaˈ cˈa ruqˈuexel chare ri ixok ri itzel rucˈaslen, ri yerucamisaj ri ye rusamajel ri Dios, xechaˈ ri winek riˈ. 	 زیرا که احکام او راست و عدل است، چونکه داوری نمود بر فاحشه بزرگ که جهان را به زنای خود فاسد می‌گردانید و انتقام خون بندگان خود را از دست او کشید.»


Y ri itzel espíritu nurek ruchiˈ xel el. Y xuquiyicaˈ ca ri ruchˈacul ri achi ri achoj riqˈui xel wi el. 	 در ساعت آن روح خبیث او را مصروع نمود و به آواز بلند صدازده، از او بیرون آمد.


Y riyoj can ketaman y kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Dios, chi can cˈo wi ri rajowabel pa kawiˈ. Ruma ri Dios can ajowabel wi. Y xabachique winek ri cˈo ajowabel pa ránima, xa can jun chic rubanon riqˈui ri Dios y ri Dios can cˈo wi chukaˈ pa ránima. 	 و ما دانسته و باور کرده‌ایم آن محبتی را که خدا با ما نموده است. خدا محبت است و هرکه در محبت ساکن است در خدا ساکن است و خدا در وی.


Chukaˈ ri ley cˈo pa quiwiˈ ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, y pa quiwiˈ ri achiˈaˈ ri xa quiqˈui quech achiˈaˈ yemacun wi. Cˈo chukaˈ pa quiwiˈ ri yeˈelekˈan winek, pa quiwiˈ ri yebin chˈabel ri ma kitzij ta, pa quiwiˈ ri can niquinataj wi rubiˈ ri Dios tek yetzijon riche (rixin) chi ninimex ri niquibij, pero xa ma kitzij ta ri niquibij. Y cˈo chukaˈ pa quiwiˈ ri winek ri yeˈetzelan ri ruchˈabel ri Dios. 	 و زانیان و لواطان ومردم دزدان و دروغ‌گویان و قسم دروغ خوران وبرای هر عمل دیگری که برخلاف تعلیم صحیح باشد،


Ruma can xukˈalajsaj wi cˈa chkawech ri ruraybel Riyaˈ ri majun bey kˈalajsan ta; y can pa ránima cˈa Riyaˈ xpe wi chi xukˈalajsaj chkawech ri ruchˈobon pe, 	 چونکه سر اراده خود را به ما شناسانید، برحسب خشنودی خود که در خود عزم نموده بود،


Ruma can nbij wi cˈa chiwe, chi majun bey xtinben ta chic re waˈin reˈ, cˈa ya tek banatajnek chic ronojel pa rajawaren ri Dios ri nucˈut re jun waˈin reˈ. Can cˈa yacˈariˈ tek xtinben chic re waˈin reˈ. 	 زیرا به شما می‌گویم از این دیگرنمی خورم تا وقتی که در ملکوت خدا تمام شود.»


Riyix ri yixetzelan ri nuchˈabel, titzuˈ cˈa ri nimalaj rucˈayewal ri nika pe pan iwiˈ, y quixqˈuis cˈa, ruma ri nimalaj rucˈayewal ri xtinyaˈ pan iwiˈ, can riche (rixin) cˈa chi nitij sibilaj pokon. Yacˈa riyix, can ma xtinimaj ta, astapeˈ cˈo jun ri niyaˈo rutzijol chiwe. 	 که "ای حقیرشمارندگان، ملاحظه کنید و تعجب نمایید و هلاک شوید زیرا که من عملی را درایام شما پدید آرم، عملی که هر‌چند کسی شما را از آن اعلام نماید، تصدیق نخواهیدکرد.»


Y rumariˈ xoka cˈa chinucˈuˈx ri tzij ri rubin ca ri Ajaf Jesús, chi ri Juan pa yaˈ xeruben wi bautizar ri winek. Yacˈa riyix riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu xquixban wi bautizar. Queriˈ rubin ca Riyaˈ. 	 آنگاه بخاطرآوردم سخن خداوند را که گفت: "یحیی به آب تعمید داد، لیکن شما به روح‌القدس تعمیدخواهید یافت."


Ri Jesús y ri rudiscípulos yacˈa tek quichapon el elen pa tinamit Jericó, y sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri ye tzekelbeyon el riche (rixin), 	 و هنگامی که از اریحا بیرون می‌رفتند، گروهی بسیار از عقب او می‌آمدند.


Wachˈalal, ri chicojol riyix, ¿yecˈo cami ri can cˈo quinaˈoj y cˈo etamabel quiqˈui? Wi queriˈ, sibilaj utz. Pero can tiquicˈutuˈ cˈa chi cˈo utzil yetajin chubanic ruma quicˈuan jun utzilaj cˈaslen. Y ronojel ri utzil ri niquibanalaˈ can tiquibanaˈ riqˈui chˈuchˈujil, y riqˈui riˈ nikˈalajin chi cˈo quinaˈoj. 	 کیست در میان شما که حکیم و عالم باشد؟ پس اعمال خود را از سیرت نیکو به تواضع حکمت ظاهر بسازد.


Ruma ri Jesucristo xuyaˈ cˈa riˈ riche (rixin) chi xcamisex ruma ri kamac, riche (rixin) chi queriˈ yojrucol chuwech ri etzelal ri cˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef re tiempo reˈ. Ronojel riˈ xuben ri Jesucristo kuma riyoj, ruma can queriˈ wi xrajoˈ ri Katataˈ Dios chi xbanatej. 	 که خود رابرای گناهان ما داد تا ما را از این عالم حاضر شریربحسب اراده خدا و پدر ما خلاصی بخشد،


Y ri Jesús xubij: Ye lajuj cˈa ri xecˈachoj chare ri quiyabil y xechˈajchˈojir. Y ri belejeˈ chic, ¿acuchi (achique) yecˈo wi? 	 عیسی ملتفت شده گفت «آیا ده نفر طاهر نشدند، پس آن نه کجا شدند؟


Queˈitzuˈ re nukˈaˈ waken. Quinichapaˈ na peˈ, y xtitzˈet chi can yin wi riyin. Ruma xa ta yin jun ánima achiˈel ri nichˈob riyix, man ta cˈo nuchˈacul. Y riyix nitzˈet chi riyin can cˈo nuchˈacul y cˈo nubakil, xchaˈ ri Jesús chique. 	 دستها وپایهایم را ملاحظه کنید که من خود هستم و دست بر من گذارده ببینید، زیرا که روح گوشت واستخوان ندارد، چنانکه می‌نگرید که در من است.»


Pero ri mozo riˈ wi xa nuchˈob ka pa ránima: Ri nupatrón riˈ xa cˈa ma jane noka ta na, nichaˈ; y nuchop cˈa quichˈayic ri nicˈaj chic mozos chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ, y can xu (xe) wi waˈin y tijoj yaˈ nuben quiqˈui ri kˈabarelaˈ, 	 لیکن اگر آن غلام در خاطر خود گوید، آمدن آقایم به طول می‌انجامد و به زدن غلامان و کنیزان و به خوردن و نوشیدن و میگساریدن شروع کند،


Y tek ri achi riˈ xracˈaxaj ri xubij ri Jesús, sibilaj xbison pa ránima, ruma qˈuiy rubeyomal cˈo y ma nrajoˈ ta ntel pa rukˈaˈ. 	 چون این راشنید محزون گشت، زیرا که دولت فراوان داشت.


Ri xtiquitij cˈa ri nuchˈacul y xtiquikum chukaˈ ri nuquiqˈuel, cˈo cˈa ri quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y riyin xquencˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ ri pa ruqˈuisbel kˈij. 	 و هر‌که جسد مرا خورد و خون مرا نوشید، حیات جاودانی دارد و من در روزآخر او را خواهم برخیزانید.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xerucusaj el ri rudiscípulos chupan ri jucuˈ y xubij chique chi quebe cˈa ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ; chi can quenabeyej cˈa el chuwech, ruma Riyaˈ cˈa yerutek na ca ri winek chi tak cachoch. 	 بی‌درنگ عیسی شاگردان خود را اصرارنمود تا به کشتی سوار شده، پیش از وی به کناره دیگر روانه شوند تا آن گروه را رخصت دهد.


Riyaˈ can sibilaj cˈa ninum chic, y can nurayij cˈa chi niwaˈ yan. Y yacˈa tek royoben cˈa chi nichojmirisex ri xtutij, ri Dios can yacˈariˈ tek xuben chare ri Pedro chi xuben achiˈel jun achicˈ. 	 و واقع شد که گرسنه شده، خواست چیزی بخورد. اما چون برای اوحاضر می‌کردند، بی‌خودی او را رخ نمود.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Tikasaj cˈa pan ulef re jay reˈ, jay ri can riche (rixin) wi ri Dios y riyin pan oxiˈ kˈij npabaˈ chic jun bey, xchaˈ chique. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «این قدس راخراب کنید که در سه روز آن را برپا خواهم نمود.»


Yacˈa riyit, tek naben jun nimakˈij, queˈasiqˈuij (queˈawoyoj) ri pobres, ri winek ri cut quikˈaˈ o cut caken, ri ye cojos y ri moyiˈ. 	 بلکه چون ضیافت کنی، فقیران و لنگان و شلان و کوران رادعوت کن.


Y nimakˈaˈ yan cˈa chupan ri nabey kˈij chare ri semana, xebe cˈa chuchiˈ ri jul. Y tek ntel pe ri kˈij, yacˈariˈ tek xeˈapon. 	 وصبح روز یکشنبه را بسیار زود وقت طلوع آفتاب بر سر قبر‌آمدند.


Y tinimaj cˈa chukaˈ quitzij ri nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij ri ye yaˈon chicojol ruma ri rey. Ruma ye riyeˈ ri ye yaˈon riche (rixin) chi niquicˈajsaj quiwech ri winek ri ye banoy riche (rixin) ri etzelal y riche (rixin) chukaˈ chi niquiyaˈ quikˈij ri winek ri yebano ri utz. 	 و خواه حکام را که رسولان وی هستند، بجهت انتقام کشیدن از بدکاران و تحسین نیکوکاران.


Queriˈ xuben ri Cristo tek xcom chuwech ri cruz. Can ruma cˈa ri rucamic tek xuben chare ri ley ri xuyaˈ ri Moisés chake riyoj israelitas chi majun chic rejkalen. Y queriˈ xuben riche (rixin) chi wacami cˈo chic uxlanibel cˈuˈx chkacojol riyoj israelitas iwuqˈui riyix ri ma yix israelitas ta; xa junan chic kawech. Xojjalatej yan cˈa; can cˈacˈacˈ chic kacˈaslen ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 و عداوت یعنی شریعت احکام را که در فرایض بود، به جسم خود نابود ساخت تا که مصالحه کرده، از هر دو یک انسان جدید در خود بیافریند.


Waweˈ chuwech re ruwachˈulef ri nimalaj tak sacerdotes quiche (quixin) ri israelitas yequicamisaj chicop y cˈo nicˈaj chic cosas ri yequitzuj (yequisuj) chuwech ri Dios. Ya samaj riˈ ri yaˈon chique riche (rixin) chi niquiben. Y rumariˈ ri Jesús chukaˈ rajawaxic chi cˈo xutzuj (xusuj) chare ri Dios, ruma Riyaˈ jun Nimalaj Sacerdote. 	 زیرا که هررئیس کهنه مقرر می‌شود تا هدایا و قربانی هابگذراند؛ و از این جهت واجب است که او را نیزچیزی باشد که بگذراند.


Ri Tito xorucukubaˈ kacˈuˈx, ma xu (xe) ta wi cˈa ruma ri xoka kiqˈui y xkatzˈet ruwech, ma que ta riˈ. Riyaˈ xa can xorucukubaˈ chukaˈ kacˈuˈx riyoj waweˈ, ruma riyix can xicukubaˈ wi cˈa pe rucˈuˈx ri chilaˈ. Xoruyaˈ chukaˈ rutzijol chake chi riyix xa can yojiwajoˈ wi, chi riyix xa yixbison wacami ruma ma chanin ta xixcowin xichojmirisaj ri xbanatej chicojol. Y chukaˈ xorutzijoj chake chi riyix sibilaj cˈa nitij ikˈij riche (rixin) chi niben ri nbin chiwe. Ronojel cˈa riˈ, can xuben cˈa chuwe chi can sibilaj xquicot ri wánima. 	 و نه از آمدن او تنهابلکه به آن تسلی نیز که او در شما یافته بود، چون ما را مطلع ساخت از شوق شما و نوحه گری شماو غیرتی که درباره من داشتید، به نوعی که بیشترشادمان گردیدم.


Yacˈa ri jun chic alekˈom xchapon apo chare ri jun y xubij: ¿Can ma naxibij ta awiˈ chuwech ri Dios chupan re rucˈayewal re junan yojcˈo wi riqˈui? 	 اما آن دیگری جواب داده، او را نهیب کرد و گفت: «مگر تو از خدا نمی ترسی؟ چونکه تو نیز زیر همین حکمی.


Xa can ruyon ri ma choj ta ri cˈo pa tak cánima ri niquiben. Ruma ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Niquibanalaˈ etzelal chique ri nicˈaj chic. Ma yetaneˈ ta chi niquirayij ri cosas ri cˈo riqˈui jun chic winek. Qˈuiy etzelal niquirayij niquiben chique nicˈaj chic. Sibilaj itzel niquinaˈ chare jun chic ruma ri utz cˈo. Yecamisan. Ye yacol tak chˈaˈoj, yekˈolon. Ma tiquitzˈet jun cosa, can chanin niquijel rubixic. 	 مملو از هرنوع ناراستی و شرارت و طمع و خباثت؛ پر ازحسد و قتل و جدال و مکر و بدخویی؛


Y ma riqˈui wi chi queriˈ xubij ri Jesús, ri Pedro xa can nutij rukˈij chubixic chare ri Jesús: Wi can rajawaxic chi yicom junan awuqˈui riyit, can quecˈariˈ riˈ, pero can ma xtinbij ta chi ma wetaman ta awech, xchaˈ ri Pedro. Y ri nicˈaj chic discípulos can queriˈ chukaˈ xquibij. 	 لیکن او به تاکید زیادتر می‌گفت: «هرگاه مردنم با تو لازم افتد، تو را هرگز انکار نکنم.» ودیگران نیز همچنان گفتند.


Y nbij chukaˈ chiwe: Jun alcˈualaxel tek xa cˈa coˈol na, ma jane nijach ta ri herencia chare, xa junan cˈa riqˈui jun mozo, astapeˈ ri acˈal riˈ ya riyaˈ ri rajaf ca ronojel. 	 است، از غلام هیچ فرق ندارد، هرچندمالک همه باشد.


Y tek riyeˈ ye tzˈuyul chic cˈa apo pa mesa, y yetajin chic chi waˈin, yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Kas kitzij cˈa nbij chiwe, chi jun chiwe riyix ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri winek. Jun ri can niwaˈ wuqˈui, yariˈ ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri winek, xchaˈ ri Jesús. 	 و چون نشسته غذا می‌خوردند، عیسی گفت: «هرآینه به شما می‌گویم که، یکی از شما که با من غذامی خورد، مرا تسلیم خواهد کرد.»


Cˈa ya cˈa re wacami xukˈalajsaj chi riyix ri ma yix israelitas ta cˈo chukaˈ ri herencia xtiwil junan kiqˈui riyoj israelitas. Y junan chi yoj rukˈaˈ raken ri Cristo y kiche (kixin) konojel ri utzil ri rutzujun (rusujun) pe ri Dios. Y ronojel reˈ ruma ri Cristo Jesús y ruma chukaˈ kaniman ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 که امت‌ها در میراث و در بدن و در بهره وعده او در مسیح بوساطت انجیل شریک هستند.