Yacˈa riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, can tinatej cˈa chiwe ri bin ca cuma ri ruˈapóstoles ri Kajaf Jesucristo chrij ri xquebanatej. 	 اما شما‌ای حبیبان، بخاطر آورید آن سخنانی که رسولان خداوند ما عیسی مسیح پیش گفته‌اند،


Ri ka‑Dios ri can cˈo wi rukˈij rucˈojlen y sibilaj rubeyomal cˈo, xtuyaˈ cˈa ronojel ri nicˈatzin chiwe ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 اماخدای من همه احتیاجات شما را برحسب دولت خود در جلال در مسیح عیسی رفع خواهد نمود.


Y ruma chukaˈ riˈ nikˈalajin chi ri Dios can choj wi nuben kiqˈui riyoj chupan re tiempo reˈ, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi Riyaˈ can choj wi y nuben chake chi yojtzˈetetej ruma Riyaˈ mismo chi majun kamac, ruma kaniman ri Jesús. 	 برای اظهار عدالت خود در زمان حاضر، تا او عادل شود و عادل شمارد هرکسی را که به عیسی ایمان آورد.


Ri aj tzˈibaˈ y ri fariseos, can ma niquiyaˈ ta ca jubaˈ ri Jesús, cˈo ta nicajoˈ riyeˈ chi niquicˈaxaj chi Riyaˈ cˈo ta jun chˈabel ri ma rucˈamon ta ri nubij y nika ta pa quikˈaˈ, riche (rixin) chi niquitzujuj (niquisujuj). Yacˈa ri Jesús can ruyon cˈa pa ruchojmil ri yerubij. 	 و در کمین او می‌بودند تا نکته‌ای از زبان او گرفته مدعی اوبشوند.


Y chukaˈ ri Simón ri achi aj itz, xunimaj ri ruchˈabel ri Dios y xban bautizar. Ri Simón riˈ, can acuchi (achique) cˈa benak wi ri Felipe, can benak chukaˈ riyaˈ. Pero riyaˈ can achiˈel cˈa nisach rucˈuˈx tek yerutzˈet ri nimaˈk tak milagros ri yerubanalaˈ ri Felipe chiquiwech ri winek, riche (rixin) chi retal chi can ya wi ri ruchˈabel ri Dios nutzijoj. 	 وشمعون نیز خود ایمان آورد و چون تعمید یافت همواره با فیلپس می‌بود و از دیدن آیات و قوات عظیمه که از او ظاهر می‌شد، در حیرت افتاد.


Rumacˈariˈ ri beyon riˈ xuchˈob ka pa ránima: ¿Achique ta jun nben riche (rixin) chi queriˈ nyec ronojel ri nucosecha? Ruma majun chic nyaˈ wi re nicˈaj chic, xchaˈ. 	 پس با خود اندیشیده، گفت چه کنم؟ زیراجایی که محصول خود را انبار کنم، ندارم.


Ruma re cˈa yoj qˈues na chuwech re ruwachˈulef, riche (rixin) chi nikayaˈ rukˈij ri Cristo. Y chukaˈ tek yojcom, riche (rixin) chi nikayaˈ rukˈij. Tek cˈa yoj qˈues na, yoj riche (rixin) ri Cristo. Y queriˈ chukaˈ tek yojcom, yoj riche (rixin) Riyaˈ. 	 زیرا اگر زیست کنیم برای خداوندزیست می‌کنیم و اگر بمیریم برای خداوند می میریم. پس خواه زنده باشیم، خواه بمیریم، ازآن خداوندیم.


Ronojel ri tzij riˈ xa naˈoj y pixaˈ quiche (quixin) winek. Ruma ri yetij, ketaman chi xa riche (rixin) chi yeqˈuis tek yecˈo ca. Ma xajan ta cˈa chi nachop, nabecˈamaˈ pe o natij. 	 (که همه اینها محض استعمال فاسد می‌شود)برحسب تقالید و تعالیم مردم،که چنین چیزهاهرچند در عبادت نافله و فروتنی و آزار بدن صورت حکمت دارد، ولی فایده‌ای برای رفع تن پروری ندارد.


Yacˈa riyaˈ xubij chique: Man cˈa tixibij ta iwiˈ. Riyin wetaman chi riyix nicanoj ri ruchˈacul ri Jesús aj Nazaret, ri xcamisex chuwech cruz. Ri ruchˈacul xa man cˈo ta chic waweˈ. Riyaˈ xcˈastej yan el. Titzuˈ ri acuchi (achique) xcˈojeˈ wi. 	 اوبدیشان گفت: «ترسان مباشید! عیسی ناصری مصلوب را می‌طلبید؟ او برخاسته است! در اینجانیست. آن موضعی را که او را نهاده بودند، ملاحظه کنید.


Tek xecˈak pa tak kˈakˈ, ma xecˈat ta. Xecolotej pa quikˈaˈ ri xeˈajowan xecamisan quiche (quixin) tzan espada, xyaˈox (xyaˈ) quichukˈaˈ tek xecˈojeˈ pa tak rucˈayewal. Xechˈacon chiquij nicˈaj chic tinamit ri xebano chˈaˈoj quiqˈui, y xecokotaj el. 	 سورت آتش را خاموش کردند و از دم شمشیرها رستگار شدند و از ضعف، توانایی یافتند و در جنگ شجاع شدند و لشکرهای غربارا منهزم ساختند.


Y ri ti kˈopoj can xtzolin na wi pe ri ránima y can yariˈ xyacatej pe. Y ri Jesús xubij chi titzuj (tisuj) ruway. 	 و روح او برگشت وفور برخاست. پس عیسی فرمود تا به وی خوراک دهند.و پدر و مادر او حیران شدند. پس ایشان را فرمود که هیچ‌کس را از این ماجراخبر ندهند.


Ri bis cˈa riˈ junan riqˈui ri kˈaxon ri nukˈaxaj jun ixok tek napon ri rukˈijul riche (rixin) chi nralaj jun acˈal. Pero tek ri acˈal alaxnek chic, ri teˈej riˈ man cˈa noka ta chic chucˈuˈx achique chi kˈaxomal ri xukˈaxaj, ruma sibilaj niquicot ri ránima chi xalex chic jun acˈal chuwech re ruwachˈulef. 	 زن در حین زاییدن محزون می‌شود، زیرا که ساعت او رسیده است. و لیکن چون طفل را زایید، آن زحمت رادیگر یاد نمی آورد به‌سبب خوشی از اینکه انسانی در جهان تولد یافت.


Y can yacˈariˈ tek xpe ri itzel winek nutojtobej ri Jesús, y xubij cˈa chare: Wi kas kitzij chi yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, tabanaˈ cˈa chique re abej reˈ chi queˈoc caxlan wey, xchaˈ. 	 پس تجربه کننده نزد او آمده، گفت: «اگر پسر خداهستی، بگو تا این سنگها نان شود.»


Wachˈalal, queriˈ chukaˈ ri cheˈ higo rubiˈ, ma xtuyaˈ ta aceituna. Ni ri uva ma xtuyaˈ ta higo, chukaˈ pa jun ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ ma xtel ta pe tzaylaj yaˈ y utzilaj yaˈ. 	 یا می‌شودای برادران من که درخت انجیر، زیتون یا درخت مو، انجیر بار آورد؟ و چشمه شور نمی تواند آب شیرین را موجود سازد.


Man cˈa ncˈutuj ta chawe Nataˈ Dios chi queˈawelesaj yan el chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi yeˈacol. Ri ncˈutuj cˈa chawe, chi xa queˈatoˈ. Ma tayaˈ ta kˈij chi ri itzel winek nichˈacon chiquij. 	 خواهش نمی کنم که ایشان را از جهان ببری، بلکه تا ایشان را از شریرنگاه داری.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chare ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin): Tek nawajoˈ cˈa chi cˈo yepe awuqˈui riche (rixin) chi noquibanaˈ jun waˈin, ma xaxu (xaxe) ta wi ri awachibil, ri ateˈ atataˈ, ri ye awachˈalal, y ri avecinos ri ye beyomaˈ ri yeˈasiqˈuij (yeˈawoyoj), ruma chi riyeˈ xa can yecowin chukaˈ yatquisiqˈuij (yatcoyoj) riyit pa jun waˈin pa cachoch, y riqˈui riˈ xa can xtiquiyaˈ yan el ri rajel ruqˈuexel chawe. 	 پس به آن کسی‌که از او وعده خواسته بود نیز گفت: «وقتی که چاشت یا شام دهی دوستان یا برادران یا خویشان یا همسایگان دولتمند خود را دعوت مکن مبادا ایشان نیز تو رابخوانند و تو را عوض داده شود.


Riyin can kˈij kˈij cˈa xicˈojeˈ iwuqˈui ri pa rachoch ri Dios, y majun achique ta xiben chuwe. Pero cˈa ya cˈa hora reˈ ri yaˈon chiwe riyix, hora tek nikˈalajin ruchukˈaˈ ri rajawalul ri kˈekuˈm, xchaˈ ri Jesús chique. 	 وقتی که هر روزه در هیکل با شما می‌بودم دست بر من دراز نکردید، لیکن این است ساعت شما و قدرت ظلمت.»


Y yecˈo cˈa chique ri winek, tek xquicˈaxaj ka ri chˈabel ri xerubij ri Jesús, xquibij cˈa: Kas kitzij wi chi ya profeta laˈ ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios; achiˈel ri bitajnek ca, ri can cˈo chi nipe na. 	 آنگاه بسیاری از آن گروه، چون این کلام راشنیدند، گفتند: «در حقیقت این شخص همان نبی است.»


Y ri Josías xralcˈualaj ri Jeconías y ri ye nicˈaj chic rachˈalal ri Jeconías. Y ya tiempo riˈ tek ri kech aj Israel xechapatej el y xeˈucˈuex cˈa pa Babilonia. 	 ویوشیا، یکنیا و برادرانش را در زمان جلای بابل آورد.


Tikayaˈ cˈa rukˈij ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo, ruma Riyaˈ nuyaˈ ronojel bendición riche (rixin) chilaˈ chicaj chake riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 متبارک باد خدا و پدر خداوند ما عیسی مسیح که ما را مبارک ساخت به هر برکت روحانی در جایهای آسمانی در مسیح.


Y ruma chukaˈ chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xcˈojeˈ chupan ri ruwachˈulef ri tzujun (sujun) chare ruma ri Dios; pero riyaˈ xuben chi achiˈel xa ma riche (rixin) ta ri ruwachˈulef riˈ. Y rumariˈ xa pa tak manteada xcˈojeˈ wi. Queriˈ chukaˈ xquiben ri Isaac ri rucˈajol y ri Jacob ri rumam; astapeˈ can tzujun (sujun) chukaˈ chique riyeˈ chi ntoc quiche (quixin) ri ruwachˈulef riˈ. 	 و به ایمان در زمین وعده مثل زمین بیگانه غربت پذیرفت و درخیمه‌ها با اسحاق و یعقوب که در میراث همین وعده شریک بودند مسکن نمود.


Riyaˈ ma xupokonaj ta cˈa xuyaˈ ca ri rukˈij rucˈojlen, y xoˈalex ka chuwech re ruwachˈulef. Can xoc cˈa winek achiˈel riyoj; xuben achiˈel jun ti mozo. 	 لیکن خود راخالی کرده، صورت غلام را پذیرفت و درشباهت مردمان شد؛


Y riyin xtintek el ri kachˈalal Artemas awuqˈui o ri kachˈalal Tíquico. Y tek xtapon awuqˈui jun chique riyeˈ, chanin yape pa tinamit Nicópolis. Ruma nchˈobon chi yibecˈojeˈ chiriˈ pa rukˈijul ri job. 	 وقتی که ارتیماس یا تیخیکس را نزد توفرستم، سعی کن که در نیکوپولیس نزد من آیی زیرا که عزیمت دارم زمستان را در آنجا بسر برم.


Y rumariˈ Riyaˈ can benak ruwech chi nicowin yerucol ri yejel apo riqˈui chucanoxic ri Dios. Ruma Riyaˈ jurayil chi cˈo rucˈaslen riche (rixin) chi ma nitaneˈ ta chi nucˈutuj rutzil ri Dios pa quiwiˈ. 	 از این جهت نیز قادر است که آنانی را که بوسیله وی نزد خدا آیند، نجات بی‌نهایت بخشد، چونکه دائم زنده است تاشفاعت ایشان را بکند.


Titijaˈ cˈa ikˈij chi can tibanaˈ cuenta iwiˈ chi can ta junan iwech y man ta jun oyowal chicojol. Y can ya ta cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri nibano chi can ta junan iwech. 	 و سعی کنید که یگانگی روح را در رشته سلامتی نگاه دارید.


Chukaˈ ri winek can xquixquicˈuaj cˈa chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij; chiquiwech reyes y nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij. Y xa wuma cˈa riyin tek xticˈulwachij queriˈ, pero xa can xquixcowin cˈa xquinikˈalajsaj chiquiwech riyeˈ y chiquiwech chukaˈ ri winek ri ma ye israelitas ta. 	 ودر حضور حکام و سلاطین، شما را بخاطر من خواهند برد تا بر ایشان و بر امت‌ها شهادتی شود.


Wi cˈo jun winek ri ma runiman ta ri Dios, y riyaˈ yixrusiqˈuij (yixroyoj) pa jun waˈin, utz yixbe, wi niwajoˈ. Y titijaˈ ri yeruyaˈ chiwe, y ma rajawaxic ta na chi nicˈutuj wi tzujun (sujun) o ma tzujun (sujun) ta chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek riche (rixin) chi ma xtikˈaxo ta ri iwánima. 	 هرگاه کسی ازبی ایمانان از شما وعده خواهد و می‌خواهیدبروید، آنچه نزد شما گذارند بخورید و هیچ مپرسید بجهت ضمیر.


Riyaˈ junanin (anibel) cˈa xtzolin y xbe cˈa riqˈui ri Simón Pedro y riqˈui chukaˈ ri jun chic discípulo ri sibilaj xajowex ruma ri Jesús. Ri María Magdalena xuyaˈ cˈa rutzijol chique y xubij cˈa: Yecˈo xeˈelesan el ri ruchˈacul ri Ajaf Jesús pa jul, ruma man cˈo ta chic. Y wacami ma ketaman ta acuchi (achique) xbequiyaˈ wi ca, xchaˈ. 	 پس دوان دوان نزد شمعون پطرس و آن شاگرد دیگرکه عیسی او را دوست می‌داشت آمده، به ایشان گفت: «خداوند را از قبر برده‌اند و نمی دانیم او راکجا گذارده‌اند.»


Y can yacˈariˈ tek ri ruwuk ángel xuquiraj pa cakˈikˈ ri rucˈuan chupan ri vaso, y xinwacˈaxaj cˈa chi cˈo nichˈo pe pa rachoch ri Dios chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) cˈo ri lokˈolaj ruchˈacat ri Dios. Y can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ nubij pe: Ya xcˈachoj cˈa laˈ. 	 و هفتمین، پیاله خود را بر هوا ریخت وآوازی بلند از میان قدس آسمان از تخت بدرآمده، گفت که «تمام شد.»


Nikatek el rutzil ruwech ri kachˈalal Apia. Y chukaˈ nikatek el rutzil ruwech ri kachˈalal Arquipo kachibil chupan ri samaj, y chukaˈ chique ri quiniman ri Jesucristo ri niquimol quiˈ pan awachoch. 	 و به اپفیه محبوبه و ارخپس همسپاه ما به کلیسایی که در خانه ات می‌باشد.


Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can xquipe chic cˈa jun bey, y junan chic cˈa nukˈij nucˈojlen riqˈui ri Nataˈ y ye wachibilan pe ri nuˈángeles. Y yacˈariˈ tek xtinyaˈ rajel ruqˈuexel chique quinojel; rajel ruqˈuexel ri xequibanalaˈ. 	 زیرا که پسر انسان خواهد آمد درجلال پدر خویش به اتفاق ملائکه خود و در آن وقت هر کسی را موافق اعمالش جزا خواهد داد.هرآینه به شما می‌گویم که بعضی در اینجاحاضرند که تا پسر انسان را نبینند که در ملکوت خود می‌آید، ذائقه موت را نخواهند چشید.»


Y tek ri Jesús xchˈo quiqˈui ri caˈiˈ aj chapoy tak car riˈ, xubij chique: Quinitzekelbej y xtincˈut chiwech achique rubanic yeˈichˈec pe winek riche (rixin) chi yinquitzekelbej. 	 بدیشان گفت: «از عقب من آیید تا شما را صیاد مردم گردانم.»


Ruma chi acuchi (achique) cˈo wi ri ibeyomal, chiriˈ chukaˈ nicˈojeˈ wi ri iwánima. 	 زیرا جایی که خزانه شما است، دل شما نیز در آنجا می‌باشد.


Y ri rey xerutek chic el nicˈaj rumozos y xubij el chique: Tibij chique quinojel ri nyaˈon chic rutzijol chique chrij re jun nimakˈij reˈ, chi ronojel cˈo chic riche (rixin) chi nikaben ri waˈin. Ri achij tak nuwáquix y ri nicˈaj chic chicop ri xentiojirisaj riche (rixin) chi yecˈatzin chupan re kˈij reˈ, xecamisex yan y xechojmirisex yan riche (rixin) chi yetij. Can ronojel cˈa cˈo chic, quixchaˈ chique. Chi can quepe cˈa chupan re jun cˈulanen reˈ, xchaˈ el chique. 	 باز غلامان دیگر روانه نموده، فرمود: "دعوت‌شدگان را بگویید که اینک خوان خود را حاضر ساخته‌ام و گاوان و پرواریهای من کشته شده و همه‌چیز آماده است، به عروسی بیایید."


Y ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Achique nibij riyix? ¿La utz cami chi man ta yewaˈ ri xesiqˈuix (xeˈoyox) pa jun cˈulanen tek xa cˈa cˈo na apo quiqˈui ri achijlon ri xa cˈa xcˈuleˈ? Ma utz ta. Can ma utz ta cˈa ri niquiben, wi xa ma yewaˈ ta, ruma ri achijlon xa cˈa cˈo na chiquicojol. 	 عیسی بدیشان گفت: «آیا ممکن است پسران خانه عروسی مادامی که داماد با ایشان است روزه بدارند؟ زمانی که داماد را با خود دارند، نمی توانند روزه‌دارند.


Y ri José, rucˈajol ca ri Matatías, y ri Matatías rucˈajol ca ri Amós, y ri Amós rucˈajol ca ri Nahum, y ri Nahum rucˈajol ca ri Esli, y ri Esli rucˈajol ca ri Nagai. 	 ابن متاتیا، بن آموس، بن ناحوم، بن حسلی، بن نجی،


Y rumariˈ tikamatioxij chi kiche (kixin) chic riyoj ri kˈatbel tzij ri can majun nisilon ta riche (rixin). Y riche (rixin) chi yojmatioxin chare ri Dios, tikabanaˈ cˈa ri rusamaj, can achiˈel ri nika chuwech Riyaˈ. Tikaxibij cˈa kiˈ chuwech y tikayaˈ chukaˈ rukˈij. 	 پس چون ملکوتی را که نمی توان جنبانیدمی یابیم، شکر به‌جا بیاوریم تا به خشوع و تقواخدا را عبادت پسندیده نماییم.زیرا خدای ماآتش فروبرنده است.


Ruma wi yejalatej el ri sacerdotes, nicˈatzin chukaˈ chi nijalatej ri ley. 	 زیرا هر گاه کهانت تغییر می‌پذیرد، البته شریعت نیز تبدیل می‌یابد.


Y ri tinamit cˈa riˈ, can nitzˈitzˈan ruma ri nimalaj sakil riche (rixin) ri Dios; can achiˈel tek nitzˈitzˈan ri jaspe, jun abej ri sibilaj jabel. Ri tinamit can achiˈel vidrio nitzuˈun. 	 و جلال خدا را دارد و نورش مانند جواهر گرانبها، چون یشم بلورین.


Yacˈariˈ tek ri israelitas xquibilaˈ cˈa: Titzuˈ la Jesús, nrokˈej ri Lázaro. Nikˈalajin chi can sibilaj xrajoˈ, xechaˈ. 	 آنگاه یهودیان گفتند: «بنگرید چقدر او را دوست می‌داشت!»


Wachˈalal, pa rubiˈ cˈa ri Kajaf Jesucristo ncˈutuj jun utzil chiwe, chi junan iwech tibanaˈ. Ma quepe ta itzel tak chˈobonic pa tak iwánima riche (rixin) chi nijachalaˈ iwiˈ. Xa junan ichˈobonic y junan inaˈoj tibanaˈ chiˈiwonojel. 	 لکن‌ای برادران از شما استدعا دارم به نام خداوند ما عیسی مسیح که همه یک سخن گوییدو شقاق در میان شما نباشد، بلکه در یک فکر ویک رای کامل شوید.


Y xubij cˈa chare ri Jesús: ¡Ah! ¿Achique cˈa ri nawajoˈ chake, riyit Jesús aj Nazaret? ¿Xape cˈa riche (rixin) chi naqˈuis kakˈij? Riyin wetaman yit achique cˈa riyit y rumariˈ wetaman chi riyit can yit lokˈolaj wi y yit petenak riqˈui ri Dios, xchaˈ chare. 	 گفت: «ای عیسی ناصری ما را با تو چه‌کار است؟ آیا برای هلاک کردن ما آمدی؟ تو را می‌شناسم کیستی، ای قدوس خدا!»


Y can yacˈariˈ xel pe ri Pablo chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y xbe chrachoch ri jun achi ri Justo rubiˈ. Ri achi riˈ can nuxibij riˈ chi nimacun chuwech ri Dios, y ri rachoch, can riqˈui cˈa apo ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios cˈo wi. 	 پس از آنجا نقل کرده، به خانه شخصی یوستس نام خداپرست آمد که خانه او متصل به کنیسه بود.


Y riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xipe wi cˈa chiquicanoxic y chiquicolic ri ye sachnek pa mac. 	 زیرا که پسر انسان آمده است تا گم شده رانجات‌بخشد.


Binakil nikaben orar pan iwiˈ riyix, y nikamatioxij chare ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 خدا و پدر خداوند خود عیسی مسیح راشکر می‌کنیم و پیوسته برای شما دعا می‌نماییم،


Y yacˈariˈ tek ri ruwuk ángel xuxupuj ri rutrompeta. Y yecˈo ri riqˈui quichukˈaˈ xechˈo pe ri chilaˈ chicaj, y xquibilaˈ cˈa: Ri tinamit ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, wacami ye riche (rixin) chic ri Kajaf Dios y ye riche (rixin) chic chukaˈ ri Cristo ri chaˈon pe ruma ri Dios. Y can ya Riyaˈ ri xtikˈato tzij riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xechaˈ. 	 و فرشته‌ای بنواخت که ناگاه صداهای بلنددر آسمان واقع شد که می‌گفتند: «سلطنت جهان از آن خداوند ما و مسیح او شد و تا ابدالابادحکمرانی خواهد کرد.»


Ri soldados ye tzˈuyul cˈa chiriˈ quichajin apo ri Jesús tek cˈo chuwech ri cruz. 	 و در آنجا به نگاهبانی او نشستند.


Y ri achi achiˈel jun coronel xubij chare ri ti cˈajol chi titzolin, y ma tutzijoj ta chi xberubij yan ca chare riyaˈ. 	 مین باشی آن جوان را مرخص فرموده، قدغن نمود که «به هیچ‌کس مگو که مرا ازاین راز مطلع ساختی.»


Ri Moisés jun utzilaj rusamajel ri Dios, can utz quicˈuaxic xuben chique ri ye ralcˈual ri Dios. Ri Moisés xerukˈalajsaj yan cˈa ri cˈa ma jane yebanatej ta chupan ri tiempo riˈ. 	 و موسی مثل خادم در تمام خانه او امین بود تا شهادت دهد بر چیزهایی که می‌بایست بعد گفته شود.


Rumacˈariˈ can xtiwetamaj quiwech ri winek ri yeˈapon iwuqˈui, xaxu (xaxe wi) riqˈui nitzˈet ri rubanic ri quicˈaslen. 	 لهذا از میوه های ایشان، ایشان را خواهیدشناخت.


Xpe ri Jesús xubij chique ri ye rudiscípulos: Can ma cukul ta cˈa icˈuˈx wuqˈui, rumariˈ tek ixibin iwiˈ, xchaˈ chique. Y Riyaˈ xbeyacatej cˈa pe y xubij: Tiqˈuis el ri cakˈikˈ y titaneˈ ka ri ruwiˈ yaˈ, xchaˈ. Y queriˈ xbanatej. Ri cakˈikˈ xqˈuis el, y chukaˈ ri ruwiˈ yaˈ xtaneˈ ka. 	 بدیشان گفت: «ای کم‌ایمانان، چرا ترسان هستید؟» آنگاه برخاسته، بادها و دریا را نهیب کرد که آرامی کامل پدید آمد.


Rumacˈariˈ, riyin ri Pablo ri yin yaˈon pa cárcel ruma ri rubiˈ ri Ajaf, can nchilabej cˈa chiwe chi ticˈuaj jun cˈaslen achiˈel ri rucˈamon chi nicˈuaj ruma ya ri Dios ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) riche (rixin) chi xixoc ralcˈual. 	 لهذا من که در خداوند اسیر می‌باشم، ازشما استدعا دارم که به شایستگی آن دعوتی که به آن خوانده شده‌اید، رفتار کنید،


Ri Dios xubij chare ri Abraham chi xtuyaˈ ri ruwachˈulef chare, y chique ri ye riy rumam ca. Ri Dios queriˈ xubij chare ri Abraham pero ma ruma ta chi rubanon ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. Ma que ta riˈ, xa ruma chi can xunimaj chi can xtiyatej wi chare ri xutzuj (xusuj) ri Dios chare y ruma chukaˈ riˈ tek xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 زیرا به ابراهیم و ذریت او، وعده‌ای که اووارث جهان خواهد بود، از جهت شریعت داده نشد بلکه از عدالت ایمان.


ruma nrajoˈ chi kuma riyoj ninimirisex ri rubiˈ y nucˈul rukˈij rucˈojlen. Queriˈ nrajoˈ chake riyoj ri can pa nabey koyoben pe ri utzil ri xtuyaˈ ri Cristo chake. 	 تا از ما که اول امیدوار به مسیح می‌بودیم، جلال او ستوده شود.


Ri Jesús xeruyaˈ chic cˈa ca jun bey y xbe chic chubanic orar pa rox mul. Riyaˈ xerubij chic cˈa ri achiˈel ri chˈabel ri xerubij chupan ri oración ri xa cˈa jubaˈ tuben ka. 	 پس ایشان را ترک کرده، رفت و دفعه سوم به همان کلام دعا کرد.


Pero xa ma xequil ta pe ri Pablo y ri Silas. Rumariˈ tek xa ya chic ri Jasón y nicˈaj chic kachˈalal ri xequicˈuaj apo chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri tinamit. Y can niquirek apo quichiˈ, y niquibij: Ri achiˈaˈ Pablo y Silas xa niquisukˈ quinaˈoj quinojel ri winek riche (rixin) re ruwachˈulef, y xeˈoka yan cˈa re waweˈ chupan re katinamit. 	 و چون ایشان رانیافتند، یاسون و چند برادر را نزد حکام شهرکشیدند و ندا می‌کردند که «آنانی که ربع مسکون را شورانیده‌اند، حال بدینجا نیزآمده‌اند.


Y riyix chukaˈ jabel iwetaman chi tek yeˈicˈayij wuˈoˈ aj xicˈ tak chicop, xaxu (xaxe) wi caˈiˈ oxiˈ oc tak centavos cajel. Y ma riqˈui ta chi ri aj xicˈ tak chicop riˈ xa ma qˈuiy ta oc cajel, ri Dios majun bey yerumestaj ta ca. 	 آیا پنج گنجشک به دو فلس فروخته نمی شود وحال آنکه یکی از آنها نزد خدا فراموش نمی شود؟


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chique: Ri winek yecˈo wacami sibilaj ye itzel y xa ma niquinimaj ta chic ri Dios. Riyeˈ xa can nicajoˈ cˈa chi riyin nben na jun milagro chiquiwech cˈacˈariˈ chi yinquinimaj. Y xa ma ya ta cˈa ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej. Ruma xa can xu (xe wi) ri xbanatej riqˈui ri profeta Jonás ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xaxu (xaxe wi) cˈa riˈ ri retal ri xtibanatej. 	 او در جواب ایشان گفت: «فرقه شریر و زناکارآیتی می‌طلبند و بدیشان جز آیت یونس نبی داده نخواهد شد.


Rumariˈ ri achi riˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye rumozos, y xerumol chukaˈ ri nicˈaj chic aj banoy ruwachbel ri jay riche (rixin) ri Diana, y xubij chique: Riyix iwetaman cˈa chi re jun samaj kachapon, can cˈo chˈacoj chrij. 	 فراهم آورده، گفت: «ای مردمان شما آگاه هستید که از این شغل، فراخی رزق ما است.


Ri achi xubij chique: Ri jun achi ri Jesús rubiˈ xuben jubaˈ ti chˈabek y yariˈ ri xuquil chrij ri runakˈ nuwech, y cˈacˈariˈ xubij chuwe: Cabiyin y jachˈajaˈ ri runakˈ awech chupan ri atinibel ri Siloé rubiˈ. Y riyin can xibe wi y xinchˈej ri runakˈ nuwech y yacˈariˈ tek xitzuˈun. 	 او جواب داد: «شخصی که او را عیسی می‌گویند، گل ساخت وبر چشمان من مالیده، به من گفت به حوض سیلوحا برو و بشوی. آنگاه رفتم و شسته بیناگشتم.»


Y pa rox kˈij, ruma chi ri cakˈikˈ can cˈa cˈo na, can xojtoˈon cˈa chukaˈ riyoj, riche (rixin) chi qˈuiy chare ri rusamajbal ri barco xkarokij ca pa yaˈ. 	 و روز سوم به‌دستهای خود آلات کشتی را به دریا انداختیم.


Y tek yixucˈuex cˈa chiquiwech ri principaliˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y tek yixucˈuex chukaˈ chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chuchˈobic achique chi chˈabel ri xtibij tek yixchˈo chiquiwech. 	 و چون شما را درکنایس و به نزد حکام و دیوانیان برند، اندیشه مکنید که چگونه و به چه نوع حجت آورید یا چه بگویید.


Toka chiˈicˈuˈx chi chupan ri tiempo riˈ ma jane cˈo ta ri Cristo iwuqˈui. Cˈa nej na yixcˈo wi riche (rixin) chi yixoc rutinamit ri Dios. Ma jane iwuche (iwixin) ta riyix ri utzil ri rutzujun (rusujun) pe ri Dios chupan ri trato ri xuben. Majun utzil iwoyoben ta ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, ni majun chukaˈ Dios iwuqˈui. 	 که شما در آن زمان از مسیح جدا و از وطنیت خاندان اسرائیل، اجنبی و از عهدهای وعده بیگانه و بی‌امید و بی‌خدا در دنیا بودید.


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri Pedro: Riyin can kitzij cˈa nbij chawe, chi wacami chupan re akˈaˈ reˈ, cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ, tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech, xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی به وی گفت: «هرآینه به تو می‌گویم که در همین شب قبل ازبانک زدن خروس، سه مرتبه مرا انکار خواهی کرد!»


Man cˈa tichˈob ta chi ruma xipe riyin chuwech re ruwachˈulef, ruma ta riˈ can ta cˈo uxlanibel cˈuˈx quiqˈui quinojel. Ma que ta riˈ. Xa wuma riyin xqueyojtej ri winek chiquiwech y xtiquiben chˈaˈoj. 	 گمان مبرید که آمده‌ام تا سلامتی بر زمین بگذارم. نیامده‌ام تا سلامتی بگذارم بلکه شمشیر را.


Ruma riyin ma riqˈui ta cˈa jun winek xincˈul wi pe, ni ma xitijox ta chukaˈ ruma jun winek. Can ya ri Jesucristo ri xkˈalajsan chinuwech. 	 زیرا که من آن را از انسان نیافتم ونیاموختم، مگر به کشف عیسی مسیح.


Y riyin can sibilaj cˈa yinokˈ, ruma can majun cˈa ri rucˈamon (takal chrij) riche (rixin) chi nujek ri wuj y nusiqˈuij. Can majun cˈo, astapeˈ chi xaxu (xaxe) ta wi riche (rixin) chi nutzuˈ ka jubaˈ. 	 ومن بشدت می‌گریستم زیرا هیچ‌کس که شایسته گشودن کتاب یا خواندن آن یا نظر کردن بر آن باشد، یافت نشد.


Y riyin nbij chi riyix iwacˈaxan chi ri Dios ruyaˈon re samaj reˈ chuwe, riche (rixin) chi nkˈalajsaj ri utzil ri ruyaˈon chiwe riyix. 	 اگر شنیده باشید تدبیر فیض خدا را که بجهت شما به من عطا شده است،


Y chukaˈ xa cˈo jun nimalaj siwan chkacojol. Rumariˈ, wi cˈo jun ri cˈo waweˈ nrajoˈ ta napon iwuqˈui, ma nicowin ta. Y wi ta jun chiwe riyix nrajoˈ nipe waweˈ kiqˈui riyoj, ma nicowin ta chukaˈ, xchaˈ ri Abraham. 	 و علاوه بر این در میان ما و شماورطه عظیمی است، چنانچه آنانی که می‌خواهنداز اینجا به نزد شما عبور کنند، نمی توانند و نه نشینندگان آنجا نزد ما توانند گذشت.


Y can rumariˈ xinbij cˈa chiwe chi chupan ri imac yixcom wi, ruma wi xa ma yininimaj ta yin achique cˈa riyin, can xquixcom na wi chupan ri imac, xchaˈ. 	 از این جهت به شما گفتم که در گناهان خود خواهید مرد، زیرا اگر باور نکنیدکه من هستم در گناهان خود خواهید مرد.»


Yariˈ ri nabey mul niban queriˈ. Y tek xban ri nabey tzˈiban biˈaj riˈ, yariˈ tek cˈa nikˈato na tzij ri jun achi ri Cirenio rubiˈ, chilaˈ pa ruwachˈulef Siria. 	 و این اسم نویسی اول شد، هنگامی که کیرینیوس والی سوریه بود.


Can quecˈariˈ riyix, wacami cˈo chic bis pa tak iwánima, pero riyin yipe chic jun bey chiˈitzˈetic. Y yacˈariˈ tek xtitzolin chic pe ri quicoten pa tak iwánima, y ri quicoten riˈ can majun cˈa xtelesan ta iwuqˈui. 	 پس شما همچنین الان محزون می‌باشید، لکن باز شما را خواهم دیدو دل شما خوش خواهد گشت و هیچ‌کس آن خوشی را از شما نخواهد گرفت.


Quinojel cˈa riyeˈ cˈa cukul na quicˈuˈx riqˈui ri Dios tek xecom el, astapeˈ cˈa ma jane cˈa tiquicˈul ri rutzujun (rusujun) ri Dios chique. Xa cˈanej cˈa xquitzuˈ wi apo. Pero xa can niquicot ri cánima ruma xquinimaj el chi kas kitzij wi ri xutzuj (xusuj) ri Dios chique chi can xtuyaˈ na wi. Riyeˈ can xquikˈalajsaj wi cˈa chi ma ye riche (rixin) ta re ruwachˈulef, xa xquibij chi xa ye kˈaxel el chuwech. 	 در ایمان همه ایشان فوت شدند، درحالیکه وعده‌ها را نیافته بودند، بلکه آنها را از دوردیده، تحیت گفتند و اقرار کردند که بر روی زمین، بیگانه و غریب بودند.


Y ri Moisés xuchicaj chukaˈ ri quicˈ chrij ri rachoch ri Dios y chrij ronojel ri cosas ri nucusex pa rusamaj ri Dios. 	 و همچنین خیمه و جمیع آلات خدمت را نیز به خون بیالود.


Y can chupan cˈa chukaˈ ri tinamit Babilonia xbiyin wi quiquiqˈuel quinojel ri ye rusamajel ri Dios, ruma chiriˈ xecamisex wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel, y ri nicˈaj chic lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, y quinojel ri ye camisan chuwech re ruwachˈulef. 	 و درآن، خون انبیا و مقدسین و تمام مقتولان روی زمین یافت شد.»


Titzuˈ na peˈ, riyin xquipe yan chic jun bey. Can tichajij cˈa jabel ri iyacon pa tak iwánima, riche (rixin) chi majun xtelesan ta chiwe ri lokˈolaj sipanic. 	 بزودی می‌آیم، پس آنچه داری حفظ کن مبادا کسی تاج تو را بگیرد.


Yacˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri icˈulun riyix ri yaˈon chic chiwe ruma ri Jesucristo can cˈo wi pa tak iwánima. Y ma nicˈatzin ta cˈa chi cˈo ta jun chic nitijon iwuche (iwixin), ruma ri Lokˈolaj Espíritu yixrutijoj chare ronojel. Y ri nucˈut Riyaˈ chiwech, can kitzij wi. Majun ri nucˈut ri man ta kitzij. Y can achiˈel rucˈutun Riyaˈ chiwech, can queriˈ tibanaˈ; can quixcˈojeˈ riqˈui ri Cristo. 	 و اما در شما آن مسح که از او یافته‌اید ثابت است و حاجت ندارید که کسی شما را تعلیم دهدبلکه چنانکه خود آن مسح شما را از همه‌چیزتعلیم می‌دهد و حق است و دروغ نیست، پس بطوری که شما را تعلیم داد در او ثابت می‌مانید.


Y nubij cˈa chukaˈ chupan ri wuj Salmos rubiˈ: Man cˈa xtayaˈ ta kˈij chi ri ruchˈacul ri Lokˈolaj Acˈajol nikˈey, nichaˈ cˈa. 	 بنابراین در جایی دیگر نیز می‌گوید: "توقدوس خود را نخواهی گذاشت که فساد را بیند."


Y jalajoj ruwech samaj ri nikaben pa rusamaj ri Dios, pero xaxu (xaxe wi) jun Rajaf re samaj reˈ; y riˈ ya ri Ajaf. 	 وخدمتها انواع است اما خداوند همان.


Achiˈel xa pa tak a las nueve ri nimakˈaˈ riˈ, riyaˈ xel chic el jun bey y xerutzˈet cˈa chi chiriˈ pa cˈaybel yecˈo mozos ri ma quilon ta quisamaj. 	 و قریب به ساعت سوم بیرون رفته، بعضی دیگر را در بازار بیکار ایستاده دید.


Ruma re naˈoj reˈ, ma petenak ta chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. Xa can riche (rixin) re ruwachˈulef. Xa quiche (quixin) winek. Xa riche (rixin) ri itzel winek. 	 این حکمت از بالا نازل نمی شود، بلکه دنیوی و نفسانی و شیطانی است.


Y quecˈariˈ xbanatej, ruma cˈo cˈa chi nibanatej na ri rutzˈiban ca ri profeta Isaías ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyaˈ rutzˈiban cˈa ca: Ajaf, ri achˈabel ri xkatzijoj chique ri winek, ¿la can cˈo cami jun ri xniman? ¿Cˈo cami cˈa jun ri xkˈax yan chuwech, ruma xutzˈet ri awuchukˈaˈ? 	 تا کلامی که اشعیا نبی گفت به اتمام رسد: «ای خداوندکیست که خبر ما را باور کرد و بازوی خداوند به که آشکار گردید؟»


Y yacˈariˈ tek ri apóstoles, ri ancianos riche (rixin) ri iglesia, y nicˈaj chic kachˈalal xquichˈob cˈa chi yecˈo kachˈalal xquequichaˈ el riche (rixin) chi yebe cˈa pan Antioquía y yecachibilaj el ri Pablo y ri Bernabé. Ri xequichaˈ cˈa el riyeˈ ya ri Judas ri nibix chukaˈ Barsabás chare y ri Silas, ye caˈiˈ kachˈalal ri cˈo quikˈij chiquiwech ri nicˈaj chic kachˈalal. 	 آنگاه رسولان و کشیشان با تمامی کلیسابدین رضا دادند که چند نفر از میان خود انتخاب نموده، همراه پولس و برنابا به انطاکیه بفرستند، یعنی یهودای ملقب به برسابا و سیلاس که ازپیشوایان برادران بودند.


Ri wech aj Israel, qˈuiy cˈa ri quicˈulun, ruma ri Dios xuben chique chi xeˈoc ralcˈual. Y can xcˈojeˈ wi cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios quiqˈui. Ri Dios xuben chukaˈ jun trato quiqˈui. Ri Dios chique riyeˈ xuyaˈ wi ri ley, y xucˈut chiquiwech achique rubanic riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y chukaˈ xubij chi xtuyaˈ qˈuiy ruwech rutzil chique. 	 که ایشان اسرائیلی‌اند و پسرخواندگی وجلال و عهدها و امانت شریعت و عبادت ووعده‌ها از آن ایشان است؛


Y tek riyaˈ xracˈaxaj cˈa chi ri nikˈax el queriˈ ya ri Jesús aj Nazaret, riyaˈ xurek ruchiˈ y xubij cˈa: Riyit Jesús, ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj nuwech ruma re nbanon, xchaˈ. 	 چون شنید که عیسی ناصری است، فریاد کردن گرفت و گفت: «ای عیسی ابن داود بر من ترحم کن.»


Y cukul nucˈuˈx chi ri Ajaf xtuben chuwe chi riyin chukaˈ xquicowin xquinapon iwuqˈui pa jun caˈiˈ oxiˈ kˈij apo. 	 اما در خداونداعتماد دارم که خود هم به زودی بیایم.


Y xbecˈulun pe jun quiej quek rij. Y ri chˈocolbeyon riche (rixin), xjach cˈa uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nuyaˈ chˈaˈoj chiquicojol ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, riche (rixin) chi queriˈ tiquicamisalaˈ na quiˈ. Y xjach chukaˈ el jun nimalaj espada pa rukˈaˈ. 	 و اسبی دیگر، آتشگون بیرون آمد و سوارش را توانایی داده شده بود که سلامتی را از زمین بردارد و تا یکدیگررا بکشند؛ و به وی شمشیری بزرگ داده شد.


Yacˈa riyix kachˈalal, ma yixcˈo ta chic pa kˈekuˈm. Y rumariˈ, tek xtoka ri Jesucristo, chiwe riyix, ma xtoka ta achiˈel noka jun alekˈom, ruma can iwoyoben chic ri kˈij tek xtipe. 	 لیکن شما‌ای برادران در ظلمت نیستید تا آن روز چون دزد برشما آید،


Achiˈel xa pa nicˈaj kˈij tek xoc kˈekuˈm ronojel ri ruwachˈulef. Y ri kˈekuˈm riˈ xqˈuis cˈa el cˈa pa tak a las tres ri tikakˈij. 	 و تخمین از ساعت ششم تا ساعت نهم، ظلمت تمام روی زمین را فرو گرفت.


Queriˈ xubij ri Simón, ruma riyaˈ majun bey rutzˈeton ta chi que ta riˈ nibanatej. Y can queriˈ chukaˈ quinojel ri ye benak riqˈui. Riyeˈ can xquixibij quiˈ tek xquitzˈet chi ye qˈuiy car xequichop ri kˈij riˈ. 	 چونکه به‌سبب صیدماهی که کرده بودند، دهشت بر او و همه رفقای وی مستولی شده بود.


Yacˈa re jun ruwech itzel espíritu reˈ ntel, pero wi riyix niben orar y ma yixwaˈ ta tek niben ri oración riˈ, xchaˈ chique. 	 لیکن این جنس جز به دعا و روزه بیرون نمی رود.»


Ri xinbij chiwe, riche (rixin) chi yixintoˈ y ma riche (rixin) ta chi yixinkˈet. Riyin nwajoˈ chi riyix nicˈuaj ta jun cˈaslen utz y man ta jun ri ntoc chupan, riche (rixin) chi can ya ta ri nrajoˈ ri Ajaf ri niben. 	 اما این را برای نفع شمامی گویم نه آنکه دامی بر شما بنهم بلکه نظر به شایستگی و ملازمت خداوند، بی‌تشویش.


Yacˈa ri winek ri quicˈuan jun itzel cˈaslen, xa ma ya ta ri kas kitzij ri niquitzijoj, y xa más cˈa yeˈoc itzel tak winek. Riyeˈ yequikˈol ri winek y xa queriˈ chukaˈ niban chique riyeˈ. 	 لیکن مردمان شریر و دغاباز در بدی ترقی خواهند کرد که فریبنده و فریب خورده می‌باشند.


Rumacˈariˈ riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Riyit ri can yit jun Tijonel, cˈo cˈa jun ri nikajoˈ nikacˈutuj chawe. Ri Moisés can rutzˈiban wi cˈa ca chake chi tek jun achi nicom el y majun ralcˈual nicˈojeˈ ca riqˈui ri rixjayil, can jun cˈa rachˈalal ri achi riˈ cˈo chi nicˈuleˈ riqˈui ri ixok ri xmalcanij ca, riche (rixin) chi queriˈ yecˈojeˈ ta ralcˈual riqˈui ri ixok riˈ. Y ri nabey ti cˈajol (alaˈ) ri nalex ntoc ralcˈual ri caminek chic el. 	 گفتند: «ای استاد، موسی گفت اگر کسی بی‌اولاد بمیرد، می‌باید برادرش زن او را نکاح کند تا نسلی برای برادر خود پیدا نماید.


Y ri Ezequías xralcˈualaj ri Manasés; ri Manasés xralcˈualaj ri Amón; y ri Amón xralcˈualaj ri Josías. 	 و حزقیا، منسی را آورد ومنسی، آمون را آورد و آمون، یوشیا را آورد.


Y wi cˈo cˈa jun xtibin pe chiwe chi achique ruma yixtajin niquir ri ti alaj bur, riyix tibij cˈa ca chare chi nicˈatzin chare ri Ajaf, xeˈucheˈex el ruma ri Jesús. 	 و اگر کسی به شما گوید، چرا این راباز می‌کنید، به وی گویید خداوند او را لازم دارد.»


Yacˈa ri nicˈaj chic xequichop ri mozos ri ye rutakon el ri rey, janiˈ na cˈa xquiben chique y xequicamisaj. 	 و دیگران غلامان او را گرفته، دشنام داده، کشتند.


y riqˈui jun chojmilaj y chˈajchˈojlaj cˈaslen chuwech Riyaˈ, nikaben ri rusamaj ronojel kˈij ri yojcˈaseˈ el chuwech re ruwachˈulef. 	 در حضور او به قدوسیت و عدالت، درتمامی روزهای عمر خود.


Can quixcˈojeˈ cˈa wuqˈui jurayil, riche (rixin) chi queriˈ riyin can yicˈojeˈ cˈa chukaˈ iwuqˈui riyix. Ruma ri rukˈaˈ ri uva ma niwachin ta, wi xa man cˈo ta riqˈui ri ruchiˈel. Can nicˈatzin chi jun rukˈaˈ uva cˈo riqˈui ri ruchiˈel, riche (rixin) chi queriˈ niwachin. Can queriˈ chukaˈ riyix, rajawaxic chi can quixcˈojeˈ wuqˈui. 	 در من بمانید و من در شما. همچنانکه شاخه از خودنمی تواند میوه آورد اگر در تاک نماند، همچنین شما نیز اگر در من نمانید.


Y majun cˈa xtibin ta chi yareˈ cˈo waweˈ, o yalaˈ cˈo chilaˈ, ruma chi ri rajawaren ri Dios cˈo chic chicojol, xchaˈ ri Jesús. 	 و نخواهندگفت که در فلان یا فلان جاست. زیرا اینک ملکوت خدا در میان شما است.»


Y tek ri winek ri yecˈo chupan jun tinamit niquichop yixquiyaˈ pa tijoj pokonal, utz niyaˈ ca y yixanmej cˈa el chuwech ronojel riˈ, y yixbe pa jun chic tinamit. Y nbij cˈa chiwe chi ma jane quixkˈax ta pa ronojel tinamit ri yecˈo waweˈ pan Israel, tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xapon yan ri kˈij chi yipe. 	 و وقتی که در یک شهر بر شما جفا کنند، به دیگری فرار کنید زیرا هرآینه به شما می‌گویم تاپسر انسان نیاید، از همه شهرهای اسرائیل نخواهید پرداخت.


Can xu (xe) wi xquicˈaxaj ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos ri chˈabel ri xubij ri Jesús, ri achiˈaˈ riˈ can yacˈariˈ xquichop niquichˈob ka: ¿Achique cˈa chi achi reˈ? ¿Y achique ruma tek nuben chi can ya Riyaˈ ri Dios? ¿Ruma achique ta chic jun ri nicuyu mac? Majun chic jun. Xaxu (xaxe) wi ri Dios ri nicuyu mac, yechaˈ cˈa pa tak cánima. 	 آنگاه کاتبان و فریسیان در خاطر خود تفکرنموده، گفتن گرفتند: «این کیست که کفر می‌گوید. جز خدا و بس کیست که بتواند گناهان رابیامرزد؟»


Queriˈ ri xubij ri Dios chare ri Cristo. Y tek ri Cristo xcˈojeˈ waweˈ chuwech re ruwachˈulef can xubanalaˈ wi orar y xucˈutuj rutoˈic chare ri Dios. Retaman cˈa chi ri Dios can nicowin wi nutoˈ chuwech ri camic. Riyaˈ can riqˈui cˈa ronojel ruchukˈaˈ xchˈo riche (rixin) chi xuben orar, y chukaˈ xokˈ. Y ri Dios can xracˈaxaj wi ri Cristo, ruma ri Cristo can ruyaˈon wi rukˈij ri Dios, ri Rutataˈ. 	 و او در ایام بشریت خود، چونکه با فریادشدید و اشکها نزد او که به رهانیدنش از موت قادر بود، تضرع و دعای بسیار کرد و به‌سبب تقوای خویش مستجاب گردید،


Y ri Jesús xubij: Wi xa ta nuyon cˈa riyin nyaˈ nukˈij nucˈojlen, xa majun cˈa nicˈatzin wi. Pero ri nukˈij nucˈojlen riyin, ya cˈa ri Nataˈ niyaˈo. Ri Nataˈ yacˈariˈ ri nibij i‑Dios chare. 	 عیسی در جواب داد: «اگر خود را جلال دهم، جلال من چیزی نباشد. پدر من آن است که مرا جلال می‌بخشد، آنکه شما می‌گویید خدای ما است.


Y xquitzijoj cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiriˈ pa tinamit Perge. Y cˈacˈariˈ xebe pa tinamit Atalia. 	 و در پرجه به کلام موعظه نمودند و به اتالیه فرود آمدند.


Y chupan cˈa chukaˈ ri kˈij riˈ, yecˈo achiˈaˈ fariseos ri xeˈapon riqˈui ri Jesús, y xquibij chare: Ri Herodes, ri aj kˈatbel tzij, nrajoˈ yarucamisaj. Catel cˈa el waweˈ chanin, xechaˈ chare. 	 در همان روز چند نفر از فریسیان آمده به وی گفتند: «دور شو و از اینجا برو زیرا که هیرودیس می‌خواهد تو را به قتل رساند.»


Yacˈa ri tzij ri xa majun quejkalen, achiˈel ri tzij ri nitzijox chiquij ri winek ri xecˈojeˈ ojer ca, ma queˈawacˈaxaj ta. Y chukaˈ ri oyowal ri yequiben ri winek ri xa ma junan ta niquichˈob chrij ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, ma queˈawacˈaxaj ta chukaˈ, ruma ronojel ri tzij ri achiˈel riˈ xa majun utz nucˈom pe. 	 و از مباحثات نامعقول و نسب نامه‌ها و نزاعهاو جنگهای شرعی اعراض نما زیرا که بی‌ثمر وباطل است.


Can xyaˈox (xyaˈ) cˈa kˈij chare ri kˈopoj chi xuwik riˈ riqˈui tziek ri can sibilaj chˈajchˈoj y nitzˈitzˈan, tziek ri nibix lino chare, ri sibilaj jabel. Y ri tziek riˈ, yariˈ ri utzil ri ye quibanon ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 وبه او داده شد که به کتان، پاک و روشن خود رابپوشاند، زیرا که آن کتان عدالتهای مقدسین است.»


Y tek xojapon cˈa pa tinamit Jerusalem, riqˈui cˈa quicoten xojcˈul cuma ri kachˈalal. 	 و چون وارد اورشلیم گشتیم، برادران ما رابه خشنودی پذیرفتند.


Y tek ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ quicˈaxan chic cˈa ri chˈabel ri xbix el chique ruma ri rey Herodes, xebe. Y ri chˈumil ri quitzˈeton pe riyeˈ ri cˈa acuchi (achique) quepe wi, pa relebel kˈij, can rucˈuan cˈa el quibey. Y tek xeˈapon, ri chˈumil riˈ xpaˈeˈ pa ruwiˈ ri acuchi (achique) cˈo wi ri acˈal. 	 چون سخن پادشاه راشنیدند، روانه شدند که ناگاه آن ستاره‌ای که در مشرق دیده بودند، پیش روی ایشان می‌رفت تافوق آنجایی که طفل بود رسیده، بایستاد.


Yacˈa ri ruchukˈaˈ ri sakil ri xintzˈet can xirumoyirisaj cˈa, y rumariˈ xa chinukˈaˈ chic xiyukex wi el cuma ri wachibil riche (rixin) chi xojapon cˈa pa tinamit Damasco. 	 پس چون از سطوت آن نور نابیناگشتم، رفقایم دست مرا گرفته، به دمشق رسانیدند.


Y ri Tito can sibilaj wi cˈa yixrajoˈ wacami, más que chuwech tek can cˈa ma jane napon ta iwuqˈui. Ruma noka cˈa chucˈuˈx chi tek riyaˈ xapon iwuqˈui, ixibin iwiˈ xicˈul y yixbarbot (yixbaybot) ruma riqˈui jubaˈ xa ma ibanon ta ri achique rucˈamon chi niben. Can iwoyoben cˈa ri achique chˈabel rucˈuan el riyaˈ chiwe. Y chukaˈ can noka wi cˈa chucˈuˈx chi riyix can sibilaj yixniman tzij. 	 و خاطراو به سوی شما زیادتر مایل گردید، چونکه اطاعت جمیع شما را به یاد می‌آورد که چگونه به ترس و لرز او را پذیرفتید.شادمانم که درهرچیز بر شما اعتماد دارم.


Y riyix can xitek cˈa rucˈutuxic chare ri Juan ri Bautista wi ya riyaˈ ri Cristo, pero riyaˈ xa can yin cˈa riyin ri xirukˈalajsaj pe chiwe y can ya cˈa ri kitzij ri xubij pe chiwe. 	 اما من شهادت انسان را قبول نمی کنم ولیکن این سخنان را می‌گویم تا شمانجات یابید.


Ri winek riche (rixin) re tiempo reˈ sibilaj ye itzel y xa ma niquinimaj ta chic ri Dios. Riyeˈ xa can nicajoˈ chi riyin nben na jun milagro chiquiwech cˈacˈariˈ yinquinimaj. Xa ma ya ta cˈa ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej. Ma que ta riˈ. Xa can xu (xe wi) achiˈel ri xbanatej riqˈui ri profeta Jonás ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xaxu (xaxe) wi riˈ ri retal ri xtibanatej, xchaˈ ri Jesús. Y xbe ye rachibilan ri rudiscípulos; xeruyaˈ ca quiyon ri achiˈaˈ riˈ. 	 فرقه شریر زناکار، آیتی می‌طلبند و آیتی بدیشان عطا نخواهد شدجز آیت یونس نبی.» پس ایشان را رها کرده، روانه شد.


Ruma xa más ta utz chi man ta xquetamaj achique rubanic riche (rixin) chi niquicˈuaj jun cˈaslen choj chuwech ri Dios que chuwech chi xa quetaman chic y xa xquiyaˈ ca ri lokˈolaj tak pixaˈ ri xeruyaˈ ri Dios chique. 	 زیرا که برای ایشان بهتر می‌بود که راه عدالت را ندانسته باشند از اینکه بعد از دانستن باردیگر از آن حکم مقدس که بدیشان سپرده شده بود، برگردند.لکن معنی مثل حقیقی بر ایشان راست آمد که «سگ به قی خود رجوع کرده است و خنزیر شسته شده، به غلطیدن در گل.»


Re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe, ma ye riche (rixin) ta chic cˈa re ruwachˈulef, achiˈel riyin. Riyin ma yin riche (rixin) ta chukaˈ re ruwachˈulef. 	 ایشان از جهان نیستند چنانکه من از جهان نمی باشم.


Y queriˈ xquibij, ruma quinojel winek ri yecˈo chiriˈ pan Atenas, ri aj chiriˈ y ri yepe jucˈan chic ruwachˈulef, can majun chic cˈa achique ta ri niquiben, xa can xu (xe) wi niquicˈaxaj o niquibij jun chic naˈoj ri can cˈacˈacˈ chiquiwech riyeˈ. 	 اما جمیع اهل اطینا و غربای ساکن آنجا جز برای گفت و شنید درباره چیزهای تازه فراغتی نمی داشتند.


Y ruma ri Jesús can retaman chic cˈa chi ronojel xcˈachoj yan y ruma can cˈo chi nibanatej ronojel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, rumacˈariˈ xubij: Chakiˈj nuchiˈ, xchaˈ. 	 و بعد چون عیسی دید که همه‌چیز به انجام رسیده است تا کتاب تمام شود، گفت: «تشنه‌ام.»


Y wi ya ri Dios ri yayon pe uchukˈaˈ chuwe riche (rixin) chi yenwelesaj ri itzel tak espíritu, ntel chi tzij chi xoka yan ri rajawaren ri Dios iwuqˈui riyix. 	 لیکن هرگاه به انگشت خدا دیوها را بیرون می‌کنم، هرآینه ملکوت خدا ناگهان بر شما آمده است.


Y ri Jesús xubij chukaˈ: Tek ri winek yeˈoc pa rajawaren ri Dios, nibanatej cˈa achiˈel nibanatej riqˈui jun ijaˈtz ri nbetic ca ruma jun achi pan ulef. 	 و گفت: «همچنین ملکوت خدا مانند کسی است که تخم بر زمین بیفشاند،


Ri Pablo xuyalaˈ rutzil quiwech, y cˈacˈariˈ chi jojun chi jojun xutzijoj ri xuben ri Dios chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta, ruma ri rusamaj riyaˈ. 	 پس ایشان را سلام کرده، آنچه خدا بوسیله خدمت او در میان امت‌ها به عمل آورده بود، مفصلا گفت.


Y ri achi xchˈo apo chique y xubij cˈa: Reˈ sibilaj nmey riyin, ruma riyix ma iwetaman ta acuchi (achique) nipe wi, pero riyin xujek ri runakˈ nuwech, rumariˈ wacami yitzuˈun chic. 	 آن مرد جواب داده، بدیشان گفت: «این عجب است که شما نمی دانید از کجا است وحال آنکه چشمهای مرا باز کرد.


Ruma ri mac, can majun chic rukˈaˈ pa kawiˈ, ruma xojcolotej yan. Ma nikacukubaˈ ta chic kacˈuˈx riqˈui ri ruley ri Moisés, xa riqˈui chic cˈa ri rutzil ri Dios. 	 زیرا گناه بر شما سلطنت نخواهد کرد، چونکه زیر شریعت نیستید بلکه زیرفیض.


Yacˈa ri discípulos ma xekˈajan ta apo chuwech ri Jesús, ruma tek ye petenak pa bey, xa xquichˈojilaˈ cˈa chiquiwech chi achique ri más nim rukˈij chique riyeˈ. 	 اما ایشان خاموش ماندند، از آنجا که در راه با یکدیگر گفتگومی کردند در اینکه کیست بزرگتر.


Riche (rixin) chi quinojel can ta junan quiwech. Xa jun ta cˈa xtiquiben. Can ta xtiquiben achiˈel ri kabanon riyoj. Ruma riyit y riyin xa yoj jun. Ruma riyit Nataˈ Dios can yitcˈo wuqˈui riyin, y riyin, can yincˈo chukaˈ awuqˈui riyit. Queriˈ ri nwajoˈ chi niquiben ta riyeˈ kiqˈui riyoj. Can ta nikˈalajin chiquiwech ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, chi riyin, can yit cˈa riyit ri xatako pe wuche (wixin), ruma niquitzˈet chi can junan quiwech quibanon ri yecˈo kiqˈui riyoj. 	 تا همه یک گردند چنانکه تو‌ای پدر، در من هستی و من در تو، تا ایشان نیز در مایک باشند تا جهان ایمان آرد که تو مرا فرستادی.


Can acˈutun ri utzilaj bey riche (rixin) ri cˈaslen chinuwech, y sibilaj xtiquicot ri wánima tek xquicˈojeˈ awuqˈui, 	 طریقهای حیات را به من آموختی و مرا از روی خود به خرمی سیرگردانیدی."


Y riyit Timoteo, tatijaˈ cˈa akˈij chi yape wuqˈui tek cˈa ma jane rukˈijul ta ri job. Ri kachˈalal Eubulo nutek el rutzil awech. Y chukaˈ ri kachˈalal Pudente, ri Lino, ri Claudia, y quinojel ri kachˈalal waweˈ niquitek el rutzil awech. 	 سعی کن که قبل از زمستان بیایی. افبولس و پودیس ولینس و کلادیه و همه برادران تو را سلام می‌رسانند.


Y tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xuchop chic el ri rubey, cˈo jun achi junanin (anibel) xoka riqˈui, xxuqueˈ chuwech, y xubij cˈa chare: Riyit ri can yit utzilaj Tijonel, tabij cˈa chuwe: ¿Achique cˈa ri rajawaxic chi nben riyin riche (rixin) chi ntoc ta wuche (wixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek? xchaˈ chare ri Jesús. 	 چون به راه می‌رفت، شخصی دوان دوان آمده، پیش او زانو زده، سوال نمود که «ای استادنیکو چه کنم تا وارث حیات جاودانی شوم؟


Y tek ri kachˈalal ri yecˈo pa Jerusalem quicˈaxan chic ka ri xubij ri Pedro chique, man cˈa xechˈo ta chic apo. Ri kachˈalal riˈ niquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, y niquibij cˈa: Ri Dios can xuyaˈ cˈa chukaˈ kˈij chique ri ma ye israelitas ta riche (rixin) chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui Riyaˈ, riche (rixin) chi niquil quicˈaslen riqˈui, xechaˈ. 	 چون این را شنیدند، ساکت شدند و خدا را تمجیدکنان گفتند: «فی الحقیقت، خدا به امت‌ها نیز توبه حیات‌بخش را عطا کرده است!»


Ri kas kitzij chi malcaˈn ixok, ri can ruyon chic cˈo ca, riyaˈ can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y can ma nitaneˈ ta chi nucˈutuj utzil y nuben orar chi pakˈij chi chakˈaˈ. 	 اما زنی که فی الحقیقت بیوه وبی کس است، به خدا امیدوار است و در صلوات ودعاها شبانه‌روز مشغول می‌باشد.


Riyin ma xipe ta chiquicanoxic winek ri choj quicˈaslen. Riyin xipe chiquicanoxic ri aj maquiˈ, ri rajawaxic chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Quixbiyin cˈa chiretamaxic ri achique ntel wi chi tzij ri ruchˈabel ri Dios tek nubij: Riyin ri más nika chinuwech chi niben riyix ya chi nijoyowaj quiwech ri winek, ya cˈa riˈ ri más nika chinuwech, que chuwech ri chicop ri yecamisex y yeˈitzuj (yeˈisuj) chinuwech. 	 لکن رفته، این را دریافت کنید که "رحمت می‌خواهم نه قربانی "، زیرا نیامده‌ام تاعادلان را بلکه گناهکاران را به توبه دعوت نمایم.»


Y achique cˈa ri ma xtiniman ta chare ri profeta riˈ, xticamisex y xtelesex cˈa el chiquicojol ri ye rutinamit chic ri Dios, nichaˈ ri rutzˈiban ca ri Moisés. 	 و هر نفسی که آن نبی را نشنود، از قوم منقطع گردد.


Y can cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, tek ri Dios ruchˈobon chic pe chi nutek pe ri Cristo. Pero xa cˈa ya re ruqˈuisbel tak kˈij riche (rixin) re tiempo reˈ xoka ri Cristo, xpe cˈa chuwech re ruwachˈulef ruma sibilaj yixrajoˈ. 	 که پیش از بنیاد عالم معین شد، لکن درزمان آخر برای شما ظاهر گردید،


Rumariˈ riyaˈ, can xu (xe) wi xbix queriˈ chare, can yacˈariˈ tek cˈa nej apo chupan ri cárcel xeberuyaˈ wi ca. Y ri caken xerukˈatabalaˈ ca cojol cheˈ ri nibix cepo chare, riche (rixin) chi queriˈ man cˈa xqueˈel ta el. 	 و چون او بدینطورامر یافت، ایشان را به زندان درونی انداخت وپایهای ایشان را در کنده مضبوط کرد.


Y ri achi can xu (xe) wi cˈa xracˈaxaj queriˈ, can yacˈariˈ xyacatej pe. Xuyaˈ ca ri ruchaqueta chiriˈ y xbe apo riqˈui ri Jesús. 	 درساعت ردای خود را دور انداخته، بر پا جست ونزد عیسی آمد.


Ruma yecˈo kachˈalal ri cˈo na kˈij niquichajij, riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Ajaf. Pero yecˈo nicˈaj chic kachˈalal ri niquibij chi ronojel kˈij xa utz chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij ri Ajaf. Ri kachˈalal ri niquitij ronojel, queriˈ niquiben riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Ajaf; ruma can niquimatioxij chare ri Dios tek niquitij. Y queriˈ chukaˈ niquiben ri kachˈalal ri ma niquitij ta ronojel. Queriˈ niquiben riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Ajaf. Y riyeˈ chukaˈ yematioxin chare ri Dios. 	 آنکه روز را عزیز می‌داندبخاطر خداوند عزیزش می‌دارد و آنکه روز راعزیز نمی دارد هم برای خداوند نمی دارد؛ و هرکه می‌خورد برای خداوند می‌خورد زیرا خدا راشکر می‌گوید، و آنکه نمی خورد برای خداوندنمی خورد و خدا را شکر می‌گوید.


Y ri apóstoles can cˈa quitzuliben na cˈa el ri xbe chicaj. Tek cˈa xquinaˈ xebecˈulun pe ye caˈiˈ achiˈel achiˈaˈ quiqˈui, ri ye quicusan sek tak tziek. 	 و چون به سوی آسمان چشم دوخته می‌بودند، هنگامی که او می‌رفت، ناگاه دومرد سفیدپوش نزد ایشان ایستاده،


Ri Dios nuben chake chi yojcochˈon y nucukubaˈ apo kacˈuˈx. Y ri nuraybel riyin chiwe riyix, chi ri Dios nuben ta chiwe chi can ta junan iwech, can achiˈel chukaˈ ri xucˈut ca ri Cristo Jesús. 	 الان خدای صبر و تسلی شما را فیض عطاکناد تا موافق مسیح عیسی با یکدیگر یکرای باشید.


Yin cˈa riyin ri caxlan wey ri yiyaˈo cˈaslen ri xika pe chilaˈ chicaj. Ri xquetijo cˈa re caxlan wey reˈ, xquecˈaseˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Ri caxlan wey cˈa ri xtinyaˈ riyin chique can ya cˈa ri nuchˈacul, ri xtapon pa camic riche (rixin) chi nuyaˈ quicˈaslen ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 من هستم آن نان زنده که از آسمان نازل شد. اگر کسی از این نان بخورد تا به ابد زنده خواهد ماند و نانی که من عطامی کنم جسم من است که آن را بجهت حیات جهان می‌بخشم.»


Ronojel cˈa ri niben, can riqˈui cˈa ronojel iwánima tibanaˈ. Achiˈel xa ta can ya ri rusamaj ri Ajaf ri niben y ma quiche (quixin) ta ri winek. 	 و آنچه کنید، از دل کنید بخاطر خداوند نه به بخاطر انسان.


Cˈacˈariˈ riyeˈ xepe cˈa y xquibij chare ri Jesús: Riyit ri can yit jun Tijonel, riyoj can ketaman cˈa chi xaxu (xaxe) wi cˈa ri kas kitzij ri nika chawech y yariˈ ri natzijoj. Y riyit ma naxibij ta chukaˈ awiˈ chuwech jun winek, astapeˈ can cˈo rukˈij. Y can nacˈut wi ri bey riche (rixin) ri Dios chiquiwech ri winek. ¿Achique cˈa nabij riyit? ¿La rucˈamon cami chi nikatoj ri alcawal ri nubij ri César ri cˈo chi nikatoj o xa ma rucˈamon ta? xechaˈ chare. 	 ایشان آمده، بدو گفتند: «ای استاد، ما را یقین است که تو راستگو هستی و از کسی باک نداری، چون که به ظاهر مردم نمی نگری بلکه طریق خدارا به راستی تعلیم می‌نمایی. جزیه دادن به قیصرجایز است یا نه؟ بدهیم یا ندهیم؟


Y ri jun ri can nrajoˈ ri rachˈalal, can cˈo cˈa pa sakil, y majun cˈa ri xtibano chare chi nitzak ta pa mac. 	 وکسی‌که برادر خود را محبت نماید، در نور ساکن است و لغزش در وی نیست.


Y ri winek ri ye ucˈuayon apo riche (rixin) ri Jesús chuwech ri aj kˈatbel tzij, xquibij chare: Wi ta re achi reˈ man ta banoy etzelal, man ta xokajachaˈ pan akˈaˈ, xechaˈ chare. 	 در جواب او گفتند: «اگر او بدکار نمی بود، به تو تسلیم نمی کردیم.»


Ri niquitij cˈa ri nuchˈacul y niquikum chukaˈ ri nuquiqˈuel, xa jun cˈa ri xtikaben quiqˈui. Riyeˈ xquecˈojeˈ wuqˈui riyin y riyin quiqˈui riyeˈ. 	 پس هر‌که جسد مرا می‌خورد و خون مرا می‌نوشد، در من می‌ماند و من در او.


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij: Riyix winek ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, majun chiwe ri cukul ta rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Chiˈiwonojel xa yix sachnek. ¿Riyix nichˈob chi riyin can ronojel kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui y man cˈa xquitaneˈ ta chi yixincochˈ? Ticˈamaˈ cˈa pe ri cˈajol waweˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی در جواب گفت: «ای فرقه بی‌ایمان کج رفتار، تا به کی با شماباشیم و تا چند متحمل شما گردم؟ او را نزد من آورید.»


Y ri Saulo nibarbot (nibaybot) ruma xibinriˈil, xubij: Ajaf, ¿achique cˈa ri rucˈamon chi nben? xchaˈ. Y ri Ajaf Jesús xubij chare: Cayacatej cˈa el, y cabiyin cˈa pa tinamit, y chiriˈ xtibix wi chawe achique ri rucˈamon chi naben, xucheˈex. 	 لیکن برخاسته، به شهر برو که آنجا به تو گفته می‌شودچه باید کرد.»


Y chiriˈ chuwech ri Jesús cˈo cˈa apo jun achi ri sipojnek. 	 واینک شخصی مستسقی پیش او بود،


Kas kitzij wi cˈa ri nibix: Wi riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo can xojcom yan riqˈui Riyaˈ tek xcom chuwech cruz, can xkojbecˈaseˈ chukaˈ riqˈui Riyaˈ, ruma Riyaˈ can qˈues wi. 	 این سخن امین است زیرا اگر با وی مردیم، با او زیست هم خواهیم کرد.


Y yacˈariˈ tek ri discípulos xebe apo riqˈui ri Jesús y xquicˈutuj chare: ¿Achique ruma tek riqˈui cˈambel tak tzij yachˈo wi chiquiwech ri winek? xechaˈ chare. 	 آنگاه شاگردانش آمده، به وی گفتند: «ازچه جهت با اینها به مثلها سخن می‌رانی؟»


Y sibilaj ye qˈuiy chic winek ri aj chiriˈ ri xeniman tek xquicˈaxaj ri chˈabel ri xubij ri Jesús. 	 و بسیاری دیگر بواسطه کلام او ایمان آوردند.


Y yacˈariˈ tek xintzˈet y xinwacˈaxaj chukaˈ chi tiropop benak jun ángel pa runicˈajal ri caj, y can nurek cˈa ruchiˈ chubixic: Juyiˈ oc quiwech, juyiˈ oc quiwech ruma sibilaj rucˈayewal cˈa ri xtiquicˈulwachij ri winek chuwech ri ruwachˈulef, tek xquekˈajan pe ri oxiˈ chic trompetas ri xa yexupux yan cuma ri ángeles, xchaˈ. 	 و عقابی را دیدم و شنیدم که دروسط آسمان می‌پرد و به آواز بلند می‌گوید: «وای وای وای بر ساکنان زمین، بسبب صداهای دیگرکرنای آن سه فرشته‌ای که می‌باید بنوازند.»


Ri malcaˈn ixok ri utz chi nitzˈibex rubiˈ ri can nicˈatzin chi nilix cuma ri kachˈalal, ya ri ixok ri cˈo chic más sesenta rujunaˈ y rixjayil ca xaxu (xaxe wi) jun achi. 	 بیوه‌زنی که کمتر از شصت ساله نباشد و یک شوهر کرده باشد، باید نام او ثبت گردد،


Y tek ri moy riˈ xracˈaxaj chi sibilaj ye qˈuiy winek ri yekˈax el, xucˈutuj cˈa chi achique ri xcˈulwachitej. 	 و چون صدای گروهی را که می‌گذشتند شنید، پرسید چه چیزاست؟


Pero can achiˈel cˈa ri nbin chiwe, chi astapeˈ riyix can itzˈeton ri nben riyin, xa ma yininimaj ta. 	 لیکن به شماگفتم که مرا هم دیدید و ایمان نیاوردید.


Y xapon cˈa jun kˈij, tek yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ ri qˈuiy quetaman chrij ri ley, ri xbequicˈuluˈ quiˈ ri acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. Yecˈo cˈa chique riyeˈ ri ye petenak cˈa quelaˈ pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea. Yecˈo ye petenak pa tinamit Jerusalem y pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea. Ri achiˈaˈ riˈ ri qˈuiy quetaman chrij ri ley y ri fariseos cˈa riˈ, ye tzˈuyul apo chiquicojol ri winek ri yeˈacˈaxan ri ruchˈabel ri Dios ri nucˈut ri Jesús chiquiwech. Y ri Jesús can cˈo ruchukˈaˈ ri Ajaf Dios riqˈui, riche (rixin) chi yerucˈachojsaj ri yawaˈiˈ. 	 روزی از روزها واقع شد که او تعلیم می‌دادو فریسیان و فقها که از همه بلدان جلیل و یهودیه و اورشلیم آمده، نشسته بودند وقوت خداوندبرای شفای ایشان صادر می‌شد،


Y achique cˈa ri xqueniman wuche (wixin), qˈuiy cˈa xquequibanalaˈ riche (rixin) chi nikˈalajin chi can yincˈo wi quiqˈui. Pa nubiˈ cˈa riyin xquequelesalaˈ itzel tak espíritu y xquechˈo anej pa tak chˈabel ri xa ma ye quichˈabel ta. 	 و این آیات همراه ایمانداران خواهد بود که به نام من دیوها را بیرون کنند و به زبانهای تازه حرف زنند


Ri Pedro y ri ángel choj cˈa xekˈax el chiquicojol caˈiˈ moc chajinel. Y tek xeˈapon chuwech ri puerta ri banon riqˈui chˈichˈ, ri puerta riˈ can ruyon xjakatej chiquiwech. Y riyeˈ xeˈel cˈa el pa bey riche (rixin) ri tinamit, y xebe. Tek ye biyinek chic cˈa jubaˈ, yacˈariˈ tek ri ángel xbe el y xuyaˈ ca ruyon ri Pedro pa bey. 	 پس از قراولان اول و دوم گذشته، به دروازه آهنی که به سوی شهر می‌رود رسیدند و آن خودبخود پیش روی ایشان باز شد؛ و از آن بیرون رفته، تا آخر یک کوچه برفتند که در ساعت فرشته از او غایب شد.


Y queriˈ chukaˈ ri yeˈucusan ri cosas ri cˈo chuwech re ruwachˈulef, ma tibe ta cánima chrij, man cˈa tiquiyaˈ ta kˈij chi yariˈ ri nibano chique chi ma niquiben ta chic ri nrajoˈ ri Dios. Ruma ronojel ri nikatzˈet chuwech re ruwachˈulef xa niqˈuis. 	 و استعمال کنندگان این جهان مثل استعمال کنندگان نباشند، زیرا که صورت این جهان درگذر است.


Pero chupan ri jun kˈij riche (rixin) ri Ajaf, riyin xinben cˈa jun achiˈel achicˈ ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, y xinwacˈaxaj cˈa chi cˈo jun ri nichˈo pe chuwij ri can riqˈui ruchukˈaˈ nichˈo, can achiˈel tek nikˈajan jun trompeta. 	 و در روز خداوند درروح شدم و از عقب خود آوازی بلند چون صدای صور شنیدم،


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ, can pa nubiˈ cˈa riyin xticˈutuj wi chare ri Nataˈ, y Riyaˈ can xtuyaˈ cˈa pe chiwe ri nicˈutuj chare. Y ma rajawaxic ta chic chi cˈa yin na riyin ri yicˈutun pan iqˈuexel riyix. Ma que ta riˈ. 	 «در آن روز به اسم من طلب خواهید کرد وبه شما نمی گویم که من بجهت شما از پدر سوال می‌کنم،


Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Aser. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Neftalí. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Manasés. 	 و از سبط اشیر دوازده هزار؛ و از سبطنفتالیم دوازده هزار؛ و از سبط منسی دوازده هزار؛


Pero wi xa cˈo cˈa jun tataˈaj ri ma ruyaˈon ta ri rumiˈal riche (rixin) chi nicˈuleˈ, y ri kˈopoj xa cˈo chic rujunaˈ, y ri tataˈaj nuchˈob chi ma utz ta rubanon chi ma ruyaˈon ta kˈij chare ri rumiˈal riche (rixin) chi nicˈuleˈ, y nutzˈet chi ri kˈopoj xa nrajoˈ nicˈuleˈ, tuyaˈ cˈa kˈij chare riche (rixin) chi nicˈuleˈ, ruma ma mac ta ri nuben, wi nuyaˈ el riche (rixin) chi nicˈuleˈ. 	 لکن هرگاه کسی گمان برد که با باکره خودناشایستگی می‌کند، اگر به حد بلوغ رسید و ناچاراست از چنین شدن، آنچه خواهد بکند؛ گناهی نیست؛ بگذار که نکاح کنند.


Y cˈo chukaˈ jun chic tzij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri nubij: Yit cˈa riyit ri Sacerdote ri majun bey xcajalatej ta, can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec ri xcˈojeˈ ojer ca. 	 چنانکه در مقام دیگر نیز می‌گوید: «تو تا به ابدکاهن هستی بر رتبه ملکیصدق.»


Chukaˈ nbij cˈa chiwe, chi xabachique winek ri nukˈalajsaj riˈ chi yin runiman riyin, queriˈ chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, xtinkˈalajsaj chiquiwech ri ruˈángeles ri Dios chi ri winek riˈ wuche (wixin) chic riyin. 	 «لیکن به شما می‌گویم هر‌که نزد مردم به من اقرار کند، پسر انسان نیز پیش فرشتگان خدا او رااقرار خواهد کرد.


Y ronojel ri samaj riˈ xa jun niyaˈo y ri niyaˈo ya ri Lokˈolaj Espíritu. Y chikajujunal cˈo cˈa jun samaj nuyaˈ chake, y can achiˈel cˈa ri nrajoˈ Riyaˈ ri nuyaˈ chake. 	 لکن در جمیع اینها همان یک روح فاعل است که هرکس را فرد بحسب اراده خود تقسیم می‌کند.


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xusiqˈuij (xroyoj) jun ti acˈal y xuyaˈ chiriˈ pa quinicˈajal. 	 آنگاه عیسی طفلی طلب نموده، در میان ایشان برپا داشت


Y ri fariseo ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin) ri Jesús, tek xutzˈet ri xuben ri ixok, xuchˈob ka: Wi ta re achi reˈ kas kitzij wi chi jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, nunabej ta achique nichapo la raken, y achique chi winek la ixok laˈ. Ruma la jun ixok laˈ xa itzel ri rucˈaslen, xchaˈ ka pa ránima. 	 چون فریسی‌ای که از او وعده خواسته بوداین را بدید، با خود می‌گفت که «این شخص اگرنبی بودی هرآینه دانستی که این کدام و چگونه زن است که او را لمس می‌کند، زیرا گناهکاری است.»


Tek ri Pablo y ri Silas xeˈelesex el pa cárcel, xebe cˈa ri pa rachoch ri Lidia, y xquicukubalaˈ ca quicˈuˈx ri kachˈalal. Y tek ye chˈonak chic ca chique quinojel, xebe el. 	 آنگاه اززندان بیرون آمده، به خانه لیدیه شتافتند و بابرادران ملاقات نموده و ایشان را نصیحت کرده، روانه شدند.


Rumacˈariˈ riyix, ronojel ri tzij ri nitzijoj pa kˈekuˈm, ronojel riˈ xtel rutzijoxic pa sakil. Y ronojel cˈa chˈabel ri pan ekal ibin pa tak ixquin ri pa tak jay, xtetamex na cuma ri winek y xtiquirek quichiˈ chubixic cˈa pa ruwiˈ tak jay. 	 بنابراین آنچه در تاریکی گفته‌اید، درروشنایی شنیده خواهد شد و آنچه در خلوتخانه در گوش گفته‌اید بر پشت بامها ندا شود.


Ri kˈij cˈa riˈ, yecˈo cˈa jucuˈ ri ye petenak pa tinamit Tiberias ri xeˈapon chunakajal ri acuchi (achique) xewaˈ wi ri winek ri jun kˈij ca, tek xquitij ri caxlan wey ri xuyaˈ ri Ajaf Jesús chique, tek rumatioxin chic chare ri Dios. 	 لیکن زورقهای دیگر از طبریه آمد، نزدیک به آنجایی که نان خورده بودند بعد از آنکه خداوند شکر گفته بود.


Y ri Dios xucusaj cˈa ri Pablo riche (rixin) chi xerubanalaˈ nimaˈk tak milagros. 	 و خداوند از دست پولس معجزات غیرمعتاد به ظهور می‌رسانید،


Pero ri Jesús xubij: Ri utzilaj tak chˈabel ri yencˈut riyin, can ya ri yin takayon pe ri chilabeyon pe chuwe. Reˈ ma wuche (wixin) ta cˈa riyin. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «تعلیم من از من نیست، بلکه ازفرستنده من.


Riyix can iwachˈalal iwiˈ ruma iniman ri Cristo. Rumacˈariˈ can tiwajoˈ iwiˈ riqˈui ronojel iwánima y tiyalaˈ ikˈij chiˈiwachibil iwiˈ. 	 با محبت برادرانه یکدیگر رادوست دارید و هر یک دیگری را بیشتر از خوداکرام بنماید.


Yacˈa ri katiˈt kamamaˈ xquicˈutuj rey riche (rixin) chi nikˈato tzij pa quiwiˈ. Y ri Dios can xuyaˈ wi cˈa jun rey pa quiwiˈ ri xubiniˈaj Saúl, ri rucˈajol jun achi ri Cis rubiˈ. Ri rey Saúl cawinek junaˈ cˈa xkˈato tzij pa quiwiˈ ri katiˈt kamamaˈ. Y riyaˈ jun chique ri ye riy rumam ca ri Benjamín. 	 و از آن وقت پادشاهی خواستند و خدا شاول بن قیس را ازسبط بنیامین تا چهل سال به ایشان داد.


Y ri Felipe jun cˈa chique ri kachˈalal ri xebano queriˈ. Riyaˈ xapon cˈa chupan jun tinamit ri cˈo chiriˈ pa rucuenta ri Samaria. Y tek cˈo chic chiriˈ, xuchop cˈa rutzijoxic ri Cristo chique ri winek ri ye aj chiriˈ. 	 اما فیلپس به بلدی از سامره درآمده، ایشان را به مسیح موعظه می‌نمود.


Y queriˈ chukaˈ tibanaˈ riyix. Quixcochˈon. Can ticukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma chanin xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf. 	 شما نیز صبر نمایید و دلهای خود را قوی سازید زیرا که آمدن خداوند نزدیک است.


Wacami cˈa, nbij ca chawe chi xtipe alanic chawij, y tek xtalex cˈa ri acˈal riˈ, ti cˈajol (alaˈ) y Jesús ri rubiˈ ri xtayaˈ. 	 واینک حامله شده، پسری خواهی زایید و او راعیسی خواهی نامید.


Y can jabel cˈa ruwaquikˈij ri mozos ri ye qˈues tek noka ri quipatrón. Y kas kitzij nbij chiwe, chi ri quipatrón xtuchojmirisaj cˈa riˈ y yerutzˈuyubaˈ cˈa ri rumozos pa mesa. Y yerunimaj yerilij apo jabel ruma sibilaj niquicot chi cˈa coyoben na apo ri hora riˈ. 	 خوشابحال آن غلامان که آقای ایشان چون آید ایشان را بیداریابد. هر آینه به شما می‌گویم که کمر خود را بسته ایشان را خواهد نشانید و پیش آمده، ایشان راخدمت خواهد کرد.


Ruma ri ojer ca, queriˈ chukaˈ xquiwik quiˈ ri lokˈolaj tak ixokiˈ ri xcoyobej ri rutzil ri Dios. Xquiwik jabel ri cánima y xquinimaj chukaˈ quitzij ri cachijlal. 	 زیرا بدینگونه زنان مقدسه درسابق نیز که متوکل به خدا بودند، خویشتن رازینت می‌نمودند و شوهران خود را اطاعت می‌کردند.


Y tek ye banatajnek chic cˈa ca ronojel riˈ, ri Jesús y ri rudiscípulos xebe cˈa jucˈan chic ruchiˈ ri choy Galilea; y ri choy riˈ nibix chukaˈ Tiberias chare. 	 و بعد از آن عیسی به آن طرف دریای جلیل که دریای طبریه باشد، رفت.


Chupan cˈa ri ley ri xuyaˈ ri Dios ri ka‑Rey, tzˈibatal cˈa ca jun tzij ri nim rejkalen, y nubij: Can achiˈel nawajoˈ ka awiˈ riyit, queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Queriˈ nubij chupan ri ley. Y wi can niben cˈa riˈ, can utz. 	 اما اگر آن شریعت ملوکانه را برحسب کتاب به‌جا آورید یعنی «همسایه خود را مثل نفس خود محبت نما» نیکو می‌کنید.


Man cˈa queˈacˈul ta chˈabel ri majun quejkalen y xa majun utz niquicˈom pe chawe, ruma ya tzij ri achiˈel riˈ ri yecˈamo pe oyowal. 	 لیکن ازمسائل بیهوده و بی‌تادیب اعراض نما چون می‌دانی که نزاعها پدید می‌آورد.


Ruma ketaman chi ri yekˈaxan tijoj pokonal jabel ruwaquikˈij. Achiˈel ri Job, ri jun achi ri xcˈojeˈ ojer ca, riyix iwacˈaxan chi Riyaˈ can xucochˈ wi ri sibilaj tijoj pokonal ri xukˈaxaj. Y can iwetaman chukaˈ ri xuben el ri Ajaf riqˈui ri Job ri pa ruqˈuisbel. Rumariˈ ketaman chi ri Ajaf sibilaj utz y can nujoyowaj kawech. 	 اینک صابران را خوشحال می‌گوییم و صبرایوب را شنیده‌اید و انجام کار خداوند رادانسته‌اید، زیرا که خداوند بغایت مهربان و کریم است.


Y ri Pedro qˈuiy cˈa kˈij ri xcˈojeˈ ka chiriˈ pa tinamit Jope. Xcˈojeˈ pa rachoch jun achi aj tzacoy tzˈum ri Simón rubiˈ. 	 و دریافا نزد دباغی شمعون نام روزی چند توقف نمود.


Pero ri Pablo xubij cˈa chique ri nicˈaj chic chajinel: Riyoj yoj achiˈaˈ romanos. Pero ri iwir, ri aj kˈatbel tak tzij can chanin yan xquitek kachˈayic chiquiwech ri winek y ma jane quikˈaton ta tzij pa kawiˈ. Cˈacˈariˈ xojquitzˈapij ca re waweˈ pa cárcel. Y re wacami can nicajoˈ chi man ta jun ri ninaben re yoj‑el el. Reˈ ma utz ta chuwech ri ley. Xa can jeˈibij chique ri ye aj kˈatbel tak tzij, chi yecˈa riyeˈ ri quepe chikelesaxic, xchaˈ ri Pablo chique. 	 لیکن پولس بدیشان گفت: «ما را که مردمان رومی می‌باشیم، آشکارا و بی‌حجت زده، به زندان انداختند. آیا الان ما را به پنهانی بیرون می‌نمایند؟ نی بلکه خود آمده، ما را بیرون بیاورند.


Jun soldado nucˈuaj chukaˈ jun perepic chˈichˈ ri achoj chrij nutoˈ wi riˈ chiquiwech ri chˈab (flecha) ri cˈo el kˈakˈ chutzaˈn. Y riyix riche (rixin) chi nikˈet ri itzel winek tek can nutij rukˈij chiwij riche (rixin) chi nrajoˈ yixmacun, nicˈatzin chi can ticukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios ruma ri icukbel cˈuˈx can achiˈel ri perepic chˈichˈ ri nucusaj ri soldado. 	 و بر روی این همه سپرایمان را بکشید که به آن بتوانید تمامی تیرهای آتشین شریر را خاموش کنید.


Ruma chi riyin nbij cˈa, chi re jun nucˈajol reˈ caminek chic, pero wacami xa achiˈel xcˈastej pe. Rusachon cˈa el riˈ, pero xoka chic kiqˈui, xchaˈ ri tataˈaj. Y yacˈariˈ tek xchapatej ri nimakˈij. 	 زیرا که این پسر من مرده بود، زنده گردید و گم شده بود، یافت شد. پس به شادی کردن شروع نمودند.


Queriˈ ri rubin ri Dios. Y tek ri Dios xunataj ri cˈacˈacˈ trato, riqˈui riˈ xkˈalajin chi Riyaˈ nubij chi ri nabey trato xa majun chic rejkalen. Y jun cosa ri xa majun chic rejkalen y ma nicˈatzin ta chic, xa napon yan cˈa ri kˈij tek niqˈuis. 	 پس چون «تازه» گفت، اول را کهنه ساخت؛ و آنچه کهنه و پیر شده است، مشرف بر زوال است.


Rumariˈ ri Pablo y ri Bernabé cˈa xecˈojeˈ na cˈa qˈuiy kˈij quiqˈui ri kachˈalal. Y ruma can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, rumariˈ can majun cˈa xibinriˈil quiqˈui riche (rixin) chi niquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek, chˈabel ri nikˈalajsan ri rutzil ri Dios. Y ri Dios can nukˈalajsaj cˈa chiquiwech ri winek, chi ri niquibij ri Pablo y ri Bernabé can ye kitzij wi. Y rumariˈ yequibanalaˈ cˈa qˈuiy milagros. 	 پس مدت مدیدی توقف نموده، به نام خداوندی که به کلام فیض خود شهادت می‌داد، به دلیری سخن می‌گفتند و او آیات و معجزات عطا می‌کرد که ازدست ایشان ظاهر شود.


Y yacˈariˈ tek xeˈapon ri rudiscípulos y riyeˈ jun wi jubaˈ xquinaˈ ruma nitzijon riqˈui jun ixok aj Samaria. Pero ri discípulos majun xquibij chare ri Jesús: ¿Achique nacˈutuj chare? o ¿Achique ri natzijoj riqˈui? Majun cˈa xquicˈutuj ta chare. 	 و در همان وقت شاگردانش آمده، تعجب کردند که با زنی سخن می‌گوید و لکن هیچ‌کس نگفت که چه می‌طلبی یا برای چه با او حرف می‌زنی.


Riyix ri can nkˈalajsan wi pe ri chˈabel chiwech, can yix chˈajchˈoj chic cˈa ruma ri chˈabel riˈ. 	 الحال شما به‌سبب کلامی که به شما گفته‌ام پاک هستید.


Queriˈ nwajoˈ nben riyin ruma nwajoˈ nwetamaj más ruwech ri Cristo y nisamej ta ri ruchukˈaˈ ri Dios pa nucˈaslen riyin; can achiˈel ri uchukˈaˈ ri xucusaj tek xucˈasoj ri Cristo chiquicojol ri caminakiˈ. Nwajoˈ ntij pokon ruma rubiˈ ri Dios, can achiˈel ri pokon ri xutij ri Cristo. Nwajoˈ cˈa ncˈut chi riyin can achiˈel ta chi can xicom riqˈui ri Cristo chuwech ri cruz. Y yacˈariˈ nwajoˈ nben. 	 و تا او را و قوت قیامت وی را و شراکت در رنجهای وی را بشناسم و باموت او مشابه گردم.


Y queriˈ chukaˈ ri Enoc ruma chi rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek ma xcom ta, xa can qˈues xucˈuex el chilaˈ chicaj ruma ri Dios. Y ma xilitej ta chic chuwech re ruwachˈulef, ruma qˈues xucˈuex el, pero tek cˈa cˈo na waweˈ chochˈulef, ri Dios xukˈalajsaj chi can niquicot ránima riqˈui ri Enoc riˈ. 	 به ایمان خنوخ منتقل گشت تا موت را نبیندو نایاب شد چرا‌که خدا او را منتقل ساخت زیراقبل از انتقال وی شهادت داده شد که رضامندی خدا را حاصل کرد.


Ma que ta riˈ. Yacˈa riyix, wi ma xtitzolin ta pe icˈuˈx riqˈui ri Dios, xa can xtitzˈilaˈ chukaˈ iwiˈ chiˈiwonojel riyix achiˈel riyeˈ. 	 نی، بلکه به شما می‌گویم اگر توبه نکنید، همگی شماهمچنین هلاک خواهید شد.


Yacˈa riyin majun ri ncˈutun ta chiwe, y chukaˈ ma ntzˈibaj ta el ronojel reˈ chiwe riche (rixin) chi yinitzuk yiniwilij, ma que ta riˈ. Más utz yicom el que chuwech ncˈutuj jun cosa chiwe. Ruma riyin can yiquicot chi majun ri ncˈutun ta chiwe, y ma nwajoˈ ta cˈa chi cˈo ta jun ri nelesan re raybel reˈ chuwe. 	 لیکن من هیچیک از اینهارا استعمال نکردم و این را به این قصد ننوشتم تا بامن چنین شود، زیرا که مرا مردن بهتر است از آنکه کسی فخر مرا باطل گرداند.


Y tek ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ xquiquiraj cˈa el quiˈ, ye qˈuiy cˈa ri xetzekelben el quiche (quixin) ri Pablo y ri Bernabé. Yecˈo cˈa israelitas, y yecˈo cˈa ri xa ma ye israelitas ta ri can niquiben chukaˈ ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, ruma can niquiyaˈ rukˈij ri Dios. Y ri Pablo y ri Bernabé xquibij cˈa chique, chi can ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri rutzil ri Dios. 	 و چون اهل کنیسه متفرق شدند، بسیاری از یهودیان و جدیدان خداپرست از عقب پولس و برنابا افتادند؛ و آن دو نفر به ایشان سخن گفته، ترغیب می‌نمودند که به فیض خداثابت باشید.


Y ri Felipe xubij cˈa chare ri achi riˈ: Wi can riqˈui ronojel awánima nanimaj ri Jesucristo, utz chi yaban bautizar, xchaˈ. Y ri achi xubij cˈa: Riyin nnimaj chi ri Jesucristo can yariˈ ri Rucˈajol ri Dios. 	 فیلپس گفت: «هر گاه به تمام دل ایمان آوردی، جایز است.» او درجواب گفت: «ایمان آوردم که عیسی مسیح پسرخداست.»


Sibilaj cˈa niquicot ri wánima y yimatioxin chare ri Ajaf iwuma, chi xinatej chic pe chiwe riche (rixin) chi yinitoˈ, astapeˈ cˈo chic jubaˈ kˈij ri majun chic achique ta ri itakon pe chuwe. Pero riˈ ma ruma ta chi xinimestaj, ma que ta riˈ, xa ruma chi ma yix cowinek ta. 	 و در خداوند بسیار شاد گردیدم که الان آخر، فکر شما برای من شکوفه آورد و در این نیزتفکر می‌کردید، لیکن فرصت نیافتید.


Xpe ri Jesús y xuchop cˈa rujachic ri caxlan wey chiquiwech, y can queriˈ chukaˈ xuben riqˈui ri car. Xujachalaˈ cˈa chiquiwech, riche (rixin) chi yewaˈ. 	 آنگاه عیسی آمد و نان را گرفته، بدیشان داد و همچنین ماهی را.


Ri Judas ri nijacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek, can retaman cˈa chukaˈ ri lugar riˈ ri acuchi (achique) xeˈapon wi ri Jesús y ri rudiscípulos, ruma ri Jesús qˈuiy mul ye rucˈuan ri rudiscípulos chiriˈ. 	 و یهودا که تسلیم‌کننده وی بود، آن موضع را می‌دانست، چونکه عیسی در آنجا با شاگردان خود بارها انجمن می‌نمود.


pero riyin xa ma ncusaj ta cˈa re wacami. Riyin xa jun utzil ncˈutuj chawe ruma ri ajowabel cˈo kiqˈui. Riyit awetaman chi riyin xa yin riˈj chic, y ma xu (xe) ta wi chukaˈ riˈ, xa can awetaman chukaˈ chi wacami yin yaˈon pa cárcel ruma ri rubiˈ ri Jesucristo. 	 لیکن برای محبت، سزاوارتر آن است که التماس نمایم، هرچند مردی چون پولس پیر والان اسیر مسیح عیسی نیز می‌باشم.


Y tek ri Jesús banon chic cˈa bautizar, xbeˈel pe pa yaˈ. Y Riyaˈ xutzˈet cˈa chi ri caj xjakatej y xutzˈet chukaˈ chi ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios nika cˈa pe pa ruwiˈ achiˈel jun palomax. Can choj wi cˈa petenak pa ruwiˈ Riyaˈ. 	 اما عیسی چون تعمیدیافت، فور از آب برآمد که در ساعت آسمان بروی گشاده شد و روح خدا را دید که مثل کبوتری نزول کرده، بر وی می‌آید.آنگاه خطابی ازآسمان در‌رسید که «این است پسر حبیب من که ازاو خشنودم.»


Y tek ri itzel espíritu riˈ nitzolin chic apo pa ránima ri winek, nril cˈa ri ránima ri winek riˈ achiˈel jun jay ri majun cˈo ta chupan, meson y wikon jabel. 	 پس چون آید، آن را جاروب کرده شده و آراسته می‌بیند.


Yacˈa ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, ma niquinimaj ta cˈa chi ri achi riˈ can moy wi tek xalex y wacami xa nitzuˈun chic. Rumariˈ can xequisiqˈuij (xecoyoj) na cˈa ri ruteˈ rutataˈ ri achi ri ya nitzuˈun chic. 	 لیکن یهودیان سرگذشت او را باور نکردندکه کور بوده و بینا شده است، تا آنکه پدر و مادرآن بینا شده را طلبیدند.


Riyoj ri xkanimaj ri Cristo ruma nikajoˈ chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac, wi xa cˈa nikaben na ri mac, ¿la ya cami ri Cristo xbano ka aj maquiˈ chake? Ma que ta riˈ. 	 اما اگر چون عدالت در مسیح را می‌طلبم، خود هم گناهکار یافت شویم، آیا مسیح خادم گناه است؟ حاشا!


Achiˈel ta jun kachˈalal ri nicˈatzin rutziak y nicˈatzin ruway. 	 پس اگربرادری یا خواهری برهنه و محتاج خوراک روزینه باشد،


Y chiriˈ cˈo cˈa jun ixok aj Canaán xpe cˈa riqˈui ri Jesús. Riyaˈ ruma nibison, can nucˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús y can nurakalaˈ cˈa ruchiˈ chubixic: Tajoyowaj nuwech riyit Ajaf, ri yit Ralcˈual ca ri rey David. Quinatoˈ cˈa, ruma ri ti wal cˈo jun itzel espíritu riqˈui, y chˈujernek pa rukˈaˈ. 	 ناگاه زن کنعانیه‌ای از آن حدود بیرون آمده، فریاد‌کنان وی را گفت: «خداوندا، پسر داودا، بر من رحم کن زیرا دختر من سخت دیوانه است.»


Y cˈo ri yecˈo nabeyel ri xquecanaj cˈa pa ruqˈuisbel y cˈo ri yecˈo pa ruqˈuisbel ri xquecˈojeˈ pa nabey, xchaˈ ri Jesús. 	 و اینک آخرین هستند که اولین خواهند بود و اولین که آخرین خواهند بود.»


Riyin xipe cˈa chuwech re ruwachˈulef y wuma cˈa riyin nipe oyowal chiquicojol ri winek. Queriˈ xtibanatej ri pa tak jay. Ri cˈajol xtiyacatej chrij ri rutataˈ. Ri kˈopoj xtiyacatej cˈa chrij ri ruteˈ. Y can queriˈ chukaˈ ri alibetz xtiyacatej chrij ri raliteˈ. 	 زیرا که آمده‌ام تا مرد را از پدر خود و دختر رااز مادر خویش و عروس را از مادر شوهرش جداسازم.


Ri Jesús xracˈaxaj cˈa chi ri achi riˈ xelesex pe. Rumariˈ, tek xquil quiˈ riqˈui ri achi riˈ, xubij cˈa chare: ¿La nanimaj cami riyit ri Rucˈajol ri Dios? xchaˈ ri Jesús chare. 	 عیسی چون شنید که او را بیرون کرده‌اند، وی را جسته گفت: «آیا تو به پسر خدا ایمان داری؟»


Rumariˈ riyoj ri kaniman chic ri Dios, wi xa majun utzil nikaben ta, xa yoj achiˈel jun caminek y majun nicˈatzin wi nikabij chi kaniman. Xa yoj achiˈel jun chˈaculaj ri man cˈo ta chic ri ránima riqˈui. 	 زیراچنانکه بدن بدون روح مرده است، همچنین ایمان بدون اعمال نیز مرده است.


Chupan cˈa ri puerta ri xa coˈol ruwech, chiriˈ cˈa quixoc wi. Ruma can nim wi ruwech ri puerta riche (rixin) ri itzel cˈaslen, ri nicˈamo pe ri camic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y sibilaj cˈa ye qˈuiy ri yeˈoc chiriˈ. 	 «از در تنگ داخل شوید. زیرا فراخ است آن در و وسیع است آن طریقی که مودی به هلاکت است و آنانی که بدان داخل می‌شوندبسیارند.


Y pa ruqˈuisbel, xutek ri rucˈajol ruma riyaˈ xuchˈob ka: Ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef can xqueniman wi cˈa chare ri nucˈajol tek xtiquitzˈet chi can ya riyaˈ ri napon quiqˈui, xchaˈ. 	 بالاخره پسر خود را نزد ایشان فرستاده، گفت: "پسر مرا حرمت خواهند داشت."


Riyeˈ quetaman chi ri Dios rubin chi ri yebano queriˈ, cˈo chi nika ri camic pa quiwiˈ. Y astapeˈ can quetaman, xa can cˈa niquiben na wi ronojel ri etzelal riˈ, y chukaˈ can yequicot tek niquitzˈet chi yecˈo nicˈaj chic ri yebano queriˈ. 	 زیرا هر‌چند انصاف خدا را می‌دانند که کنندگان چنین کارها مستوجب موت هستند، نه فقط آنها را می‌کنند بلکه کنندگان را نیز خوش می‌دارند.


Y tek ri Jesús aponak chic cˈa, Riyaˈ xoc cˈa pa rachoch ri Dios ri cˈo chiriˈ pa Jerusalem. Yacˈariˈ tek Riyaˈ xerokotalaˈ pe ri yetajin yecˈayin y ri yelokˈonaj ri chiriˈ pa rachoch ri Dios. 	 و چون داخل هیکل شد، کسانی را که درآنجا خرید و فروش می‌کردند، به بیرون نمودن آغاز کرد.


Y ri Jesús xerutzuˈ ri rudiscípulos y xubij chique: Ri cˈo quibeyomal, cˈayef (cuesta) chi yeˈoc pa rajawaren ri Dios, xchaˈ chique. 	 آنگاه عیسی گرداگرد خود نگریسته، به شاگردان خود گفت: «چه دشوار است که توانگران داخل ملکوت خدا شوند.»


Y xetzˈet cˈa pe cuma ri achiˈaˈ fariseos, y xquibij cˈa chare ri Jesús: Queˈatzuˈ la adiscípulos xajan yetajin chubanic. Ruma can ma utz ta chi yesamej chupan jun uxlanibel kˈij achiˈel re kˈij re wacami, xechaˈ. 	 اما فریسیان چون این را دیدند، بدوگفتند: «اینک شاگردان تو عملی می‌کنند که کردن آن در سبت جایز نیست.»


Riyin ri Pablo, yin jun ruˈapóstol ri Jesucristo ruma yariˈ ri ruraybel ri Dios. Riyin wachibilan cˈa ri kachˈalal Timoteo, 	 پولس به اراده خدا رسول مسیح عیسی وتیموتاوس برادر،


Y tek xetzolin ri winek ri ye takon pe ruma ri capitán, xquitzˈet cˈa chi ri mozo ri yawaˈ, can majun chic yabil cˈo ta chare. 	 پس فرستادگان به خانه برگشته، آن غلام بیماررا صحیح یافتند.


Tek xchˈobotej chuwech, xubij: Wacami wetaman chic achique ri xtinben, riche (rixin) chi queriˈ yecˈo yecˈulu wuche (wixin) ri pa tak cachoch, tek xtelesex ri nusamaj. 	 دانستم چکنم تا وقتی که از نظارت معزول شوم، مرا به خانه خود بپذیرند.


Y ruma ya ri Jesús xcom kuma riyoj, ma yekatzuj (yekasuj) ta chic cˈa chicop chuwech ri Dios. Ri nikaben wacami ya ri nikayaˈ rukˈij. Can ma kojtaneˈ ta chi nikayaˈ rukˈij, tikabixaj ri rubiˈ y tikakˈalajsaj riqˈui ri kachiˈ chi ya Riyaˈ ri kaniman. 	 پس بوسیله او قربانی تسبیح را به خدابگذرانیم، یعنی ثمره لبهایی را که به اسم او معترف باشند.


Y ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can ya cˈa ri nabey tak chˈaquet yequicanolaˈ, riche (rixin) chi queriˈ nibix chi riyeˈ cˈo quikˈij. Y can queriˈ chukaˈ yequibanalaˈ ri pa nimaˈk tak waˈin. 	 و کرسی های اول در کنایس و جایهای صدر در ضیافت‌ها را دوست می‌دارند.


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈut chic cˈa riˈ jun bey chiquiwech ri rudiscípulos. Riyaˈ can ya cˈa ri chuchiˈ choy ri Tiberias rubiˈ, chiriˈ xucˈut wi riˈ chiquiwech. Y quecˈareˈ rubanic tek Riyaˈ xucˈut riˈ chiquiwech: 	 بعد از آن عیسی باز خود را در کناره دریای طبریه، به شاگردان ظاهر ساخت و بر اینطور نمودار گشت:


Y ri xinbij chawe chiquiwech ye qˈuiy kachˈalal, can ya cˈa chukaˈ riˈ tacˈutuˈ chiquiwech ri nicˈaj chic kachˈalal achiˈaˈ ri can cukul wi acˈuˈx quiqˈui chi yecowin yequitijoj jabel ri nicˈaj chic. 	 و آنچه به شهود بسیار از من شنیدی، به مردمان امین بسپارکه قابل تعلیم دیگران هم باشند.


Can tichajij cˈa iwiˈ, chi man ta pan iwiˈ riyix xtika wi ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Chupan ri ye quitzˈiban ca riyeˈ, ri Dios nubij: 	 پس احتیاط کنید، مبادا آنچه در صحف انبیامکتوب است، بر شما واقع شود،


chi ma titij ta tiˈij riche (rixin) jun chicop ri xcamisex riche (rixin) chi xtzuj (xsuj) chuwech jun dios ri xa banon cuma winek, ma titij ta quicˈ, ni man cˈa chukaˈ titij ta tiˈij quiche (quixin) chicop ri xa xejitzˈex chiquikul, y chukaˈ ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ ma tiquicanolaˈ ta quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Wi ronojel cˈa reˈ xtinimaj, utz cˈa xquixbiyin. Dios cˈa xtichajin iwuche (iwixin). 	 که از قربانی های بتها و خون و حیوانات خفه شده و زنا بپرهیزید که هرگاه از این امور خود را محفوظ دارید به نیکویی خواهید پرداخت والسلام.»


Y re wacami can nchojmirisan chic wiˈ riche (rixin) chi yinapon chic jun bey iwuqˈui. Yacˈareˈ ri rox mul ri xquibe iwuqˈui y tek xquinapon, man cˈa tichˈob ta chi cˈo cosas nwajoˈ chi niyaˈ pe chuwe. Ma que ta riˈ. Riyin ma ya ta cˈa ri cˈo iwuqˈui ri nwajoˈ, riyin can yix cˈa riyix ri yixinwajoˈ. Y ma nwajoˈ ta nyaˈ jun ejkaˈn chiwij, ruma re waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma ye ta ri ye alcˈualaxel ri yemolo beyomel riche (rixin) chi niquiyaˈ chare ri tataˈaj, xa ye ri tataˈaj ri yeyaˈo chique ri calcˈual. 	 اینک مرتبه سوم مهیا هستم که نزد شمابیایم و بر شما بار نخواهم نهاد از آنرو که نه مال شما بلکه خود شما را طالبم، زیرا که نمی بایدفرزندان برای والدین ذخیره کنند، بلکه والدین برای فرزندان.


Y tek ri aj tzˈib riche (rixin) ri tinamit riˈ xcowin xerutanabaˈ ka ri winek, xubij cˈa chique: Achiˈaˈ riche (rixin) re tinamit Efeso, ¿la can cˈo ta cami jun winek ri man ta etamayon chi ri aj waweˈ pan Efeso can ye chajinel wi riche (rixin) ri rachoch ri Diana y queriˈ chukaˈ riche (rixin) ri ruwachbel ri nimalaj dios Diana ri kajnek pe chilaˈ riqˈui ri dios Júpiter? 	 پس از آن مستوفی شهر خلق را ساکت گردانیده، گفت: «ای مردان افسسی، کیست که نمی داند که شهر افسسیان ارطامیس خدای عظیم و آن صنمی را که از مشتری نازل شد پرستش می‌کند؟


Ri fariseos y ri aj tzˈibaˈ riˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Tijonel, re jun ixok re kapaban chawech, nimacun riqˈui jun achi ri xilitej pe. 	 بدوگفتند: «ای استاد، این زن در عین عمل زنا گرفته شد؛


Y tek benak cˈa cánima riqˈui ri quitzij ri ye benak y riqˈui ri niquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech ka riyeˈ, ri Jesús cˈastajnek chic el, xeberukˈiˈ cˈa, y junan xebe. 	 و چون ایشان در مکالمه و مباحثه می‌بودند، ناگاه خود عیسی نزدیک شده، با ایشان همراه شد.


Y ri achi chajinel xucˈutuj cˈa kˈakˈ. Y tek rucˈuan chic ri kˈakˈ riˈ, junanin (anibel) cˈa xoc apo ri pa cárcel, pero can nibarbot (nibaybot) ruma ruxibin riˈ. Y ri achi chajinel riˈ xbexuqueˈ cˈa chiquiwech ri Pablo y ri Silas. 	 پس چراغ طلب نموده، به اندرون جست و لرزان شده، نزد پولس وسیلاس افتاد.


Y yentek ta cˈa el chi tak cachoch y xa majun niquitij el, ma utz ta. Ruma yecˈo nej ye petenak wi, y riqˈui jubaˈ yetzak pa tak bey ruma wayjal, xchaˈ chique. 	 و هرگاه ایشان را گرسنه به خانه های خود برگردانم، هرآینه در راه ضعف کنند، زیرا که بعضی از ایشان از راه دور آمده‌اند.»


Ruma xaxu (xaxe) wi cˈa jun Dios cˈo, y quinojel ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui, banon o ma banon ta ri circuncisión chique, Riyaˈ nuben chique chi majun quimac yerutzˈet ruma xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui. 	 زیرا واحد است خدایی که اهل ختنه را از ایمان، و نامختونان را به ایمان عادل خواهد شمرد.پس آیا شریعت را به ایمان باطل می‌سازیم؟ حاشا! بلکه شریعت رااستوار می‌داریم.


Ya Riyaˈ chukaˈ ri Sakil quiche (quixin) ri winek ri ma ye israelitas ta, ruma ya Riyaˈ xticˈutu ri bey chiquiwech riche (rixin) chi yeˈapon awuqˈui. Y riyoj ri yoj atinamit Israel, ruma can chkacojol xalex wi ri Colonel, qˈuiy cˈa utzil xtikacˈul y xticˈojeˈ kakˈij kacˈojlen, 	 نوری که کشف حجاب برای امت‌ها کند و قوم تواسرائیل را جلال بود.»


Yacˈariˈ tek xtitzˈetetej jun retal chilaˈ chicaj chi yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol ri yin petenak. Yacˈariˈ tek xqueˈokˈ quinojel quiwech chi winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, tek xquinquitzˈet chi yin cˈa riyin ri yin petenak pa sutzˈ ri chilaˈ chicaj, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen. 	 آنگاه علامت پسر انسان در آسمان پدید گرددو در آن وقت، جمیع طوایف زمین سینه زنی کنندو پسر انسان را بینند که بر ابرهای آسمان، با قوت و جلال عظیم می‌آید؛


Wi ta xa riyin xicanon re samaj reˈ, can cˈo ta wajel ncˈutuj chiwe. Pero xa ma que ta riˈ. Ri samaj ri nben, can ya wi ri Dios ri xyaˈo chuwe. 	 زیراهرگاه این را طوع کنم اجرت دارم، لکن اگر کره باشد وکالتی به من سپرده شد.


Y tek ri mozo xtzolin pe, xubij cˈa chare ri rupatrón: Xencˈom pe ri winek ri xabij el chuwe, pero ri chˈaquet cˈa qˈuiy na cˈo. 	 پس غلام گفت: ای آقا آنچه فرمودی شد و هنوز جای باقی است.


Y yecˈo cˈa caˈiˈ oxiˈ winek ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. Ri winek riˈ can xebe wi cˈa riqˈui ri Pablo. Chiquicojol ri winek ri xeniman, cˈo cˈa jun achi ri Dionisio rubiˈ, cachibil ri yekˈato tzij pan Areópago. Y cˈo cˈa chukaˈ jun ixok ri Dámaris rubiˈ ri xniman ri Ajaf Jesucristo. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic. 	 لیکن چند نفر بدوپیوسته ایمان آوردند که از‌جمله ایشان دیونیسیوس آریوپاغی بود و زنی که دامرس نام داشت و بعضی دیگر با ایشان.


Ronojel reˈ ntzˈibaj chiwe, pero ma ruma ta chi ma iwetaman ta ri kitzij, ma que ta riˈ, xa ruma chi iwetaman ri kitzij y chukaˈ iwetaman chi majun tzˈucun tak tzij petenak ta riqˈui ri kitzij. 	 ننوشتم به شما از این جهت که راستی را نمی دانید، بلکه از اینرو که آن رامی دانید و اینکه هیچ دروغ از راستی نیست.


Y re wuj reˈ ntek cˈa el chiwe iwonojel riyix kachˈalal, ri yixcˈo pa Roma. Ri Dios sibilaj yixrajoˈ y rumariˈ xixrusiqˈuij (xixroyoj) riche (rixin) chi xixoc lokˈolaj tak ralcˈual. Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 به همه که در روم محبوب خدا و خوانده شده و مقدسید، فیض و سلامتی از جانب پدر ما خدا و عیسی مسیح خداوند بر شما باد.


Y xcˈulwachitej cˈa chi tek xbetzolin pe riyaˈ, tek cˈo chic pe rukˈij rucˈojlen, y tek cˈo chic ri pa ruruwachˈulef, xutek cˈa quisiqˈuixic (coyoxic) ri rumozos ri ruyaˈon ca puek chique tek riyaˈ cˈa ma jane tibe. Queriˈ xuben ruma nrajoˈ nretamaj janipeˈ puek quichˈacon chiquijujunal. 	 و چون ملک را گرفته مراجعت کرده بود، فرمود تا آن غلامانی را که به ایشان نقد سپرده بودحاضر کنند تا بفهمد هر یک چه سود نموده است.


Wi queriˈ xtiben, ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Dios xticˈojeˈ pa tak iwánima; y ri uxlanibel cˈuˈx riˈ can xtuchajij wi ri iwánima y xquixrutoˈ riqˈui ri nichˈob. Queriˈ xtuben chiwe ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. Y ri uxlanibel cˈuˈx riˈ can ma xkojcowin ta nikachˈob, ruma can sibilaj nim ri samaj ri nuben. 	 و سلامتی خدا که فوق از تمامی عقل است، دلها و ذهنهای شما را در مسیح عیسی نگاه خواهد داشت.


Y ri Jesús can chanin cˈa xunaˈ chi cˈo jun xucˈachojsaj riqˈui ri uchukˈaˈ ri xel el riqˈui. Rumariˈ xtzuˈun chrij, y xubij chique ri winek: ¿Achique cˈa xchapo nutziak chuwij? xchaˈ. 	 فی الفور عیسی از خود دانست که قوتی از اوصادر گشته. پس در آن جماعت روی برگردانیده، گفت: «کیست که لباس مرا لمس نمود؟»


Y chiriˈ chiquicojol ri winek ri quimolon quiˈ, cˈo cˈa jun achi chakiˈj jun rukˈaˈ. Xepe cˈa ri winek riˈ xquicˈutuj chare ri Jesús: ¿La rucˈamon cami chi nicˈachojsex jun yawaˈ pa jun uxlanibel kˈij? xechaˈ chare. Queriˈ cˈa ri xquicˈutuj chare ruma nicajoˈ yetzujun (yesujun) chrij. 	 که ناگاه شخص دست خشکی حاضر بود. پس ازوی پرسیده، گفتند: «آیا در روز سبت شفا دادن جایز است یا نه؟» تا ادعایی بر او وارد آورند.


Y riyaˈ sibilaj nrajoˈ chi yixrutzˈet yan chanin, y can nibison, ruma retaman chi riyix can xiwacˈaxaj yan chi riyaˈ xyawej. 	 زیرا که مشتاق همه شما بود و غمگین شد ازاینکه شنیده بودید که او بیمار شده بود.


Ri Dios can xutek wi pe ri Cristo riche (rixin) chi xcom y xbiyin ri ruquiqˈuel ruma quimac ri winek, riche (rixin) chi queriˈ xabachique ri can nucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Cristo y can nunimaj, can nicuyutej ri rumac. Ri Dios queriˈ xuben riche (rixin) chi nikˈalajin chi Riyaˈ can choj wi y can nukˈet wi tzij pa ruwiˈ ri mac. Rumariˈ xutek pe ri Cristo riche (rixin) chi ya Riyaˈ xejkalen quimac ri winek. Ruma chi queriˈ ruchˈobon ri Dios, rumariˈ tek ma xuyaˈ ta na rutojbalil ri mac ri xequibanalaˈ ri winek ojer ca, xa sibilaj xerucochˈ. 	 که خدا او را از قبل معین کرد تا کفاره باشد به واسطه ایمان به وسیله خون او تا آنکه عدالت خود را ظاهر سازد، به‌سبب فرو گذاشتن خطایای سابق در حین تحمل خدا،


¿La ma nikˈax ta cami chiwech ri tzij ri nubij chi ri nutij ka ri winek, xa ma ya ta riˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin)? Ruma ri nutij ka xa chupan nibe wi y cˈacˈariˈ ntel el. 	 یا هنوز نیافته‌اید که آنچه از دهان فرو می‌رود، داخل شکم می‌گردد ودر مبرز افکنده می‌شود؟


Ma que ta riˈ nuben ri xa ma kitzij ta chi aj yukˈ, ri niyukˈun xa ruma chi tojon. Riyaˈ xa ma cajaf ta ri carneˈl y tek nutzˈet cˈa chi petenak ri utif (coyote), xa ya riyaˈ ri nucol el riˈ nabey y yerumalij ca ri carneˈl. Y ri utif (coyote) cˈo carneˈl yerucˈuaj el y ri nicˈaj chic yerutaluj ca. 	 اما مزدوری که شبان نیست و گوسفندان از آن او نمی باشند، چون بیند که گرگ می‌آید، گوسفندان را گذاشته، فرار می‌کند و گرگ گوسفندان را می‌گیرد وپراکنده می‌سازد.


Y ri discípulos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Tijonel, ¿achique cˈa ri xmacun riche (rixin) chi quereˈ xalex re jun achi reˈ? ¿Ye ri ruteˈ rutataˈ o ya riyaˈ? xechaˈ. 	 وشاگردانش از او سوال کرده، گفتند: «ای استاد گناه که کرد، این شخص یا والدین او که کورزاییده شد؟»


Y cˈa nichˈo na cˈa ri Pedro, tek cˈo jun sutzˈ ri xka pe pa quiwiˈ y xerucuch. Y ri ye rudiscípulos xquixibij quiˈ tek xquinaˈ chi yecˈo chic chupan ri sutzˈ riˈ. 	 و این سخن هنوز بر زبانش می‌بود که ناگاه ابری پدیدار شده بر ایشان سایه افکند وچون داخل ابر می‌شدند، ترسان گردیدند.


Y ri yawaˈ riˈ xubij cˈa chare ri Jesús: Táta, tek nisilon pe ri yaˈ, majun yitoˈo ta riche (rixin) chi yinapon ta apo cˈa chupan. Rumariˈ, astapeˈ ntij nukˈij chi yibe ta apo, cˈa ma jane quinapon ta, tek xa can yariˈ xapon yan jun chic, xchaˈ chare ri Jesús. 	 عیسی بدو گفت: «برخیز و بستر خود رابرداشته، روانه شو!»


Xa xquijel rubanic ri kitzij, ruma ma xquitzekelbej ta ri kitzij chi Dios y xquitzekelbej ri ma kitzij ta. Ruma ma xquiyaˈ ta rukˈij ni ma xquiben ta ri samaj ri nrajoˈ ri Dios. Xa ya ri cosas ri ye rubanon ri Dios, xa yeriˈ ri xquiyaˈ quikˈij y quicˈojlen. Y ya ri Dios ri nicˈatzin chi ninimirisex rukˈij rucˈojlen ronojel kˈij. Amén. 	 که ایشان حق خدا را به دروغ مبدل کردند وعبادت و خدمت نمودند مخلوق را به عوض خالقی که تا ابدالاباد متبارک است. آمین.


Y Riyaˈ xubij chique: Chiwe cˈa riyix can yaˈon cˈa kˈij riche (rixin) chi niwetamaj chrij ri rajawaren ri Dios, yacˈa ri nicˈaj chic winek ri ma yeniman ta wuche (wixin), ma yaˈon ta kˈij chique riche (rixin) chi niquetamaj. Rumacˈariˈ riqˈui cˈambel tak tzij yitzijon wi quiqˈui, 	 به ایشان گفت: «به شما دانستن سر ملکوت خدا عطاشده، اما به آنانی که بیرونند، همه‌چیز به مثلهامی شود،


Y riyoj can xkacukubaˈ cˈa kacˈuˈx riqˈui chi can ya wi Riyaˈ ri petenak chkacolic konojel riyoj israelitas. Pero wacami majun chic cˈa achique xtikaben, ruma ya xa xuben oxiˈ kˈij ticom wi el. 	 اما ما امیدوار بودیم که همین است آنکه می‌باید اسرائیل را نجات دهد وعلاوه بر این همه، امروز از وقوع این امور روزسوم است،


Can tibanaˈ cˈa cuenta chiˈiwachˈalal iwiˈ riche (rixin) chi queriˈ chiˈiwonojel niwil ri rutzil ri Dios. Ma tiyaˈ ta kˈij chi ntoc ri etzelal pan icˈaslen, ri xa achiˈel jun cˈayilaj kˈayis ri xa nuben qˈuey chare ronojel. 	 و مترصد باشید مبادا کسی از فیض خدامحروم شود و ریشه مرارت نمو کرده، اضطراب بار آورد و جمعی از آن آلوده گردند.


Y yecˈo nicˈaj ri niquibij: Re Jesús reˈ yareˈ ri Cristo. Pero yecˈo chic cˈa nicˈaj ri niquibij: ¿La xa ta pa Galilea cˈa nipe wi ri Cristo? yechaˈ. 	 و بعضی گفتند: «او مسیح است.» وبعضی گفتند: «مگر مسیح از جلیل خواهد آمد؟


Y ri Jesús xubij cˈa chique: ¿La ninimaj cami? 	 عیسی به ایشان جواب داد: «آیا الان باورمی کنید؟


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri winek riˈ: Kitzij nbij chiwe, chi riyix yinicanoj pero ma ruma ta xeˈitzˈet ri milagros ri xenbanalaˈ riyin ri yekˈalajsan wuche (wixin) chi ya ri Dios yin takayon pe. Yinicanoj pero xa ruma xixwaˈ jabel wuqˈui y xixnoj. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «آمین آمین به شمامی گویم که مرا می‌طلبید نه بسبب معجزاتی که دیدید، بلکه بسبب آن نان که خوردید و سیرشدید.


Y tek xapon cˈa ri tiempo ri chaˈon ruma ri Dios, ri Dios xutek cˈa pe ri Rucˈajol. Y xoˈalex ka riqˈui jun ixok. Y ruma chkacojol riyoj israelitas xalex wi ri Rucˈajol ri Dios, xcˈojeˈ cˈa chuxeˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 لیکن چون زمان به‌کمال رسید، خدا پسر خود را فرستاد که از زن زاییده شد و زیر شریعت متولد،


Y ruma ronojel ri xinbij yan, riyix ri ma yix israelitas ta, toka chiˈicˈuˈx chi tek rubanon ca, can ya ri itzel tak iraybel ri xucˈuan iwuche (iwixin), y rumariˈ xbix chiwe cuma ri ye wech aj Israel, chi ma yix junan ta quiqˈui riyeˈ, ruma riyeˈ can banon ri circuncisión chique, circuncisión ri xa ya ri quichˈacul nucˈuan y winek ri nibano chique. 	 لهذا به یاد آورید که شما در زمان سلف (ای امت های در جسم که آنانی که به اهل ختنه نامیده می‌شوند، اما ختنه ایشان در جسم وساخته شده به‌دست است، شما را نامختون می‌خوانند)،


Riqˈui ronojel ri kachapon pe rubixic chiwe, rajawaxic chi nikˈax chiwech chi can cˈo jun Kanimalaj Sacerdote riyoj, y Riyaˈ xtzˈuyeˈ chilaˈ chicaj pa rajquikˈaˈ ri lokˈolaj chˈaquet ri acuchi (achique) tzˈuyul wi ri Dios. 	 پس مقصود عمده از این کلام این است که برای ما چنین رئیس کهنه‌ای هست که درآسمانها به‌دست راست تخت کبریا نشسته است،


Pero pa ruqˈuexel chi que ta riˈ nicˈutuj pe chuwe, ri iwánima xa xnoj riqˈui bis, ruma ri xinbij ka chiwe. 	 ولیکن چون این را به شما گفتم، دل شما از غم پر شده است.


Y ri ixok ri xatzˈet, yacˈariˈ ri jun nimalaj tinamit ri cˈo pa quiwiˈ ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef. 	 و زنی که دیدی، آن شهر عظیم است که بر پادشاهان جهان سلطنت می‌کند.»


Tek xtikˈajan ri ruqˈuisbel trompeta, yariˈ tek xtijalatej el ri kachˈacul, y xa pa ti jumej xkojjalatej el achiˈel tayup ka jubaˈ runakˈ awech. Tek xtikˈajan cˈa ri trompeta riˈ, yacˈariˈ tek xquecˈastej el ri caminakiˈ ri xquinimaj el ri Cristo, pero riqˈui chic quichˈacul ri ma nikˈey ta chic tek xquecˈastej el. Y riyoj ri cˈa yoj qˈues na yacˈariˈ tek xtijalatej el ri kachˈacul. 	 در لحظه‌ای، درطرفه العینی، به مجرد نواختن صور اخیر، زیراکرنا صدا خواهد داد، و مردگان، بی‌فساد خواهندبرخاست و ما متبدل خواهیم شد.


Kachˈalal, ri Dios nrajoˈ cˈa chi riyix nichˈajchˈojsaj iwiˈ chare ronojel ri xa ma utz ta, tiyaˈ ca rubanic ri mac, achiˈel ri mac ri niquiben ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 زیرا که این است اراده خدا یعنی قدوسیت شما تا از زنا بپرهیزید.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, can sibilaj cˈa wajowan chi ntzˈiban ta el jun wuj chiwe ri nichˈo chrij ri kacolotajic. Yacˈa re wacami tek ntzˈibaj el re wuj reˈ chiwe, ma chrij ta chic ri kacolotajic. Ruma nicˈatzin chi riyin nbij chiwe chi ma tiyaˈ ta kˈij chare chˈabel ri xa ma ye achiˈel ta nubij ri chˈabel ri xjach chake riyoj ri yoj lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios tek xkanimaj ri Jesucristo, chˈabel ri majun bey xtijalatej ta ri nubij. Rumacˈariˈ can titijaˈ ikˈij chi nitoˈ ri lokˈolaj chˈabel riˈ. 	 ای حبیبان، چون شوق تمام داشتم که درباره نجات عام به شما بنویسم، ناچار شدم که الان به شما بنویسم و نصیحت دهم تا شما مجاهده کنیدبرای آن ایمانی که یک بار به مقدسین سپرده شد.


Y can yekˈalajin wi ri etzelal ri yequibanalaˈ ri achiˈaˈ riˈ, yequibanalaˈ ri sibilaj qˈuixbel. Xa ye achiˈel ri nimaˈk tak ruwiˈ ri mar nisilon. Can nibolkoˈt y niwoko. Ye achiˈel chukaˈ chˈumilaˈ ri ye elenak chic el chupan ri quibey. Riyeˈ xa can ye oyoben chic ri acuchi (achique) cˈo ri nimalaj kˈekuˈm, ri acuchi (achique) xquebecˈojeˈ wi riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 و امواج جوشیده دریا که رسوایی خود را مثل کف برمی آورند و ستارگان آواره هستند که برای ایشان تاریکی ظلمت جاودانی مقرر است.


Y ri ninatan cˈa ri caj riche (rixin) chi nuben jurar, can nunataj wi cˈa ronojel. Nunataj cˈa ri tzˈuyul wi ri Dios y can nunataj cˈa chukaˈ ri Dios ri tzˈuyul chiriˈ. 	 و هر‌که به آسمان قسم خورد، به کرسی خدا و به او که بر آن نشسته است، قسم خورده باشد.


Pero xa coˈol ri puerta y coˈol oc ruwech ri bey ri yatucˈuan pa utzilaj cˈaslen, y ma ye qˈuiy ta oc ri yeˈilo. 	 زیرا تنگ است آن در و دشوار است آن طریقی که مودی به حیات‌است و یابندگان آن کمند.


chi tek nberilaˈ rukˈijul, tek tzˈaket chic ri tiempo, can pa rukˈaˈ ri Cristo xtuyaˈ wi ronojel ri cˈo chilaˈ chicaj y ri cˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Y xa jun xtiquiben. 	 برای انتظام کمال زمانها تا همه‌چیز را خواه آنچه در آسمان و خواه آنچه بر زمین است، درمسیح جمع کند، یعنی در او.


Ruma riyin xa can xu (xe wi) chic cˈa woyoben ri kˈij chi yicamisex. Ri kˈij riche (rixin) chi yibe y nyaˈ ca re ruwachˈulef, xa nakaj chic cˈo wi. 	 زیرا که من الان ریخته می‌شوم و وقت رحلت من رسیده است.


Y ketaman chukaˈ chi ri ley ma xyaˈox (xyaˈ) ta pa quiwiˈ ri winek ri choj quicˈaslen. Ri ley xa xyaˈox (xyaˈ) pa quiwiˈ ri winek ri ma yeniman ta tzij, pa quiwiˈ ri ma utz ta quicˈaslen chuwech ri Dios, ri aj maquiˈ, ri cˈo itzel pa tak cánima, ri niquixolkˈotij ri rubiˈ ri Dios, ri yequicamisalaˈ quiteˈ quitataˈ, ri yequicamisalaˈ xabachique winek. 	 و این بداند که شریعت بجهت عادل موضوع نمی شود، بلکه برای سرکشان و طاغیان و بی‌دینان وگناهکاران و ناپاکان و حرامکاران و قاتلان پدر و قاتلان مادر و قاتلان مردم


Riyin sibilaj yin samajnek y qˈuiy tijoj pokonal nkˈaxan: Nkˈaxan cosic, ncochˈon waran, nkˈaxan wayjal, nkˈaxan chakiˈj chiˈ, ncochˈon tef, xeqˈuis ka ri nutziak chuwij y majun ncˈom wi, y chukaˈ can qˈuiy mul ma yiwaˈ ta riche (rixin) chi queriˈ cˈo cˈa más samaj nben. 	 در محنت و مشقت، در بی‌خوابیها بارها؛ در گرسنگی و تشنگی، در روزه‌ها بارها؛ در سرماو عریانی.


Y yacˈariˈ tek xquinitzˈet riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, chi yin petenak pa jun sutzˈ, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen, xchaˈ ri Jesús. 	 و آنگاه پسر انسان را خواهند دید که بر ابری سوار شده با قوت و جلال عظیم می‌آید.


Rumariˈ riyix ma quixoc ta cachibil, ma tiben ta achiˈel niquiben riyeˈ. 	 پس با ایشان شریک مباشید.


Ri ixok riˈ can xralaj wi jun ti cˈajol (alaˈ), y ri ti acˈal riˈ xmaj el chuwech, y xucˈuex chare ri Dios ri tzˈuyul pa lokˈolaj ruchˈacat. Y ya ri ti acˈal riˈ ri xtikˈato tzij riqˈui jun vara ri can chˈichˈ pa quiwiˈ ri tinamit ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef. 	 پس پسر نرینه‌ای را زایید که همه امت های زمین را به عصای آهنین حکمرانی خواهد کرد؛ و فرزندش به نزد خدا وتخت او ربوده شد.


Ruma, ¿achique ta cˈa nucˈom pe chare ri winek wi nicˈojeˈ ri beyomel riche (rixin) ronojel re ruwachˈulef riqˈui y wi xa ma nicolotej ta? 	 زیراکه شخص را چه سود دارد هر گاه تمام دنیا را ببرد و نفس خود را ببازد؟


Ronojel ri cosas abanon xayaˈ pa rukˈaˈ pa raken. 	 همه‌چیز را زیر پایهای اونهادی.» پس چون همه‌چیز را مطیع او گردانید، هیچ‌چیز را نگذاشت که مطیع او نباشد. لکن الان هنوز نمی بینیم که همه‌چیز مطیع وی شده باشد.


¡Oh rey! Pero ri pa nicˈaj kˈij tek nchapon el bey pa Damasco, xintzˈet jun nimalaj sakil ri petenak chilaˈ chicaj, ri kˈaxnek ruchukˈaˈ chuwech ri kˈij, y xka pe pa nuwiˈ riyin y pa quiwiˈ chukaˈ ri wachibil. 	 در راه، ای پادشاه، در وقت ظهر نوری را از آسمان دیدم، درخشنده تر از خورشید که در دور من و رفقایم تابید.


Y jibeˈicˈamaˈ cˈa pe chukaˈ ri ti wáquix ri más tiˈoj, y ticamisaj. Tikabanaˈ cˈa jun nimakˈij, y kojwaˈ cˈa. 	 و گوساله پرواری را آورده ذبح کنید تا بخوریم و شادی نماییم.


Riyin nxibij wiˈ yinapon chic iwuqˈui, ruma man xa tukasaj nukˈij ri Dios ruma chi riqˈui jubaˈ xquebenwilaˈ chi cˈa ye qˈuiy na kachˈalal ri cˈa yecˈo na pa mac y ma quiyaˈon ta ca rubanic ri etzelal. Ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ cˈa niquicanolaˈ na quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Can ma niquimestaj ta ca rubanic riˈ, y ma yeqˈuix ta chukaˈ chubanic. Ronojel ri mac riˈ can nucˈom wi pe okˈej chuwe riyin. 	 و چون بازآیم، خدای من مرا نزدشما فروتن سازد و ماتم کنم برای بسیاری از آنانی که پیشتر گناه کردند و از ناپاکی و زنا و فجوری که کرده بودند، توبه ننمودند.


Y chilaˈ cˈo wi, royoben ri kˈij riche (rixin) chi yejach pa rukˈaˈ pa raken, quinojel ri yeˈetzelan riche (rixin). 	 و بعد از آن منتظر است تادشمنانش پای انداز او شوند.


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek cˈo jun achi aj pa tinamit Arimatea, ri José rubiˈ, ri xapon riqˈui ri Pilato. Ri achi riˈ astapeˈ majun bey xukˈalajsaj ta riˈ chi jun tzekelbey riche (rixin) ri Jesús, ruma nuxibij riˈ chiquiwech ri israelitas ri cˈo quikˈij, pero riyaˈ xberucˈutuj utzil chare ri Pilato riche (rixin) chi tuyaˈ ri ruchˈacul ri Jesús chare riche (rixin) chi numuk. Y ri Pilato xuyaˈ kˈij chare. Xpe cˈa ri José, xberukasaj pe ri ruchˈacul ri Jesús y xucˈuaj el riche (rixin) chi xumuk. 	 و بعد از این، یوسف که از اهل رامه وشاگرد عیسی بود، لیکن مخفی به‌سبب ترس یهود، از پیلاطس خواهش کرد که جسد عیسی رابردارد. پیلاطس اذن داد. پس آمده، بدن عیسی رابرداشت.


Quecˈariˈ xtuben chiwe wi kas kitzij chi cof yixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios y majun bey yixsilon ta el. Y nicˈatzin cˈa chi can riqˈui ronojel iwánima niwoyobej apo ri utzil ri nubij chupan ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyix can jabel wi iwetaman ri chˈabel riˈ, y ya chukaˈ riˈ ri aponak rutzijoxic chique quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Y riche (rixin) chi nitzijox ri lokˈolaj chˈabel riˈ, ri Dios xuben chuwe riyin ri Pablo chi xinoc jun rusamajel. 	 به شرطی که در ایمان بنیاد نهاده و قایم بمانیدو جنبش نخورید از امید انجیل که در آن تعلیم یافته‌اید و به تمامی خلقت زیر آسمان بدان موعظه شده است و من پولس خادم آن شده‌ام.


Can rubin cˈa chi ya Riyaˈ ri Cristo, ri Rey riche (rixin) re katinamit Israel. Wi queriˈ, can tika cˈa pe chuwech la cruz, y queriˈ nikatzˈet y nikanimaj, yechaˈ. Y ri alekˈomaˈ ri ye bajin chuwech quicruz ri yecˈo apo chuxquin ri Jesús, cˈo chukaˈ pokon tak chˈabel ri yequibilaˈ apo chare. 	 مسیح، پادشاه اسرائیل، الان از صلیب نزول کند تا ببینیم و ایمان آوریم.» و آنانی که با وی مصلوب شدند او را دشنام می‌دادند.


ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix lokˈolaj tak kachˈalal ri yixcˈo pa tinamit Colosas, riyix ri can cukul wi icˈuˈx riqˈui ri Cristo. Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 به مقدسان در کولسی و برادران امین، در مسیح فیض و سلامتی از جانب پدر ما خداو عیسی مسیح خداوند بر شما باد.


Riyin ma nyaˈ ta kˈij chi ya ta ri nuchˈacul ri nichˈacon chuwij, xa can nben wi chare chi yin cˈa riyin ri rajaf y tunimaj nutzij. Ruma sibilaj ta juyiˈ oc nuwech, wi ta riyin ma yichˈacon ta, tek xa can yin cˈa riyin ri xitzijon ri ruchˈabel ri Dios chique sibilaj ye qˈuiy winek. 	 بلکه تن خودرا زبون می‌سازم و آن را در بندگی می‌دارم، مباداچون دیگران را وعظ نمودم، خود محروم شوم.


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal María. Riyaˈ sibilaj nisamej chicojol. 	 و مریم را که برای شما زحمت بسیار کشید، سلام گویید.


Yacˈa ri niyokˈon chrij ri Lokˈolaj Espíritu, can ma xticuyutej ta rumac, xa can xtrejkalej rumac riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 لیکن هر‌که به روح‌القدس کفر گوید، تا به ابد آمرزیده نشود بلکه مستحق عذاب جاودانی بود.»


Cˈo chic ri rucimiento ri jay, y riˈ ya ri Jesucristo. Y can majun chic cˈa xticowin ta xtiyaˈo jun chic rucimiento. 	 زیرا بنیادی دیگر هیچ‌کس نمی تواند نهاد جز آنکه نهاده شده است، یعنی عیسی مسیح.


Ri Jesús sibilaj cˈa xujoyowaj ruwech ri achi ri rucˈulwachin ri yabil riˈ; rumariˈ Riyaˈ can yacˈariˈ tek xuchop apo y xubij chare: Nwajoˈ chi yacˈachoj. Tiqˈuis cˈa el re yabil reˈ chawij, xchaˈ chare. 	 عیسی ترحم نموده، دست خودرا دراز کرد و او را لمس نموده، گفت: «می‌خواهم. طاهر شو!»


Y ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu, ya chukaˈ riˈ ri nikajoˈ riyoj chiwe chi ma nikayaˈ ta más ejkaˈn chikul, chi ma rajawaxic ta nitzekelbej ronojel ri nubij chupan ri ley, xa can xu (xe) wi cˈa ri más nicˈatzin, yariˈ tibanaˈ, 	 زیراکه روح‌القدس و ما صواب دیدیم که باری بر شماننهیم جز این ضروریات


Riyin ri Pablo can yin cˈa riyin yitzˈiban el riqˈui nukˈaˈ ri rutzil iwech ri ntek el. 	 من پولس ازدست خود سلام می‌رسانم.


Rumariˈ riyix quixtzeˈen y quixquicot cˈa, ruma nim rajel ruqˈuexel ri xticˈul chilaˈ chicaj. Ruma ri tijoj pokonal ri nikˈaxaj riyix wacami, can queriˈ chukaˈ xquikˈaxaj ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, achiˈaˈ ri xecˈojeˈ el nabey que chiwech riyix. 	 خوش باشید و شادی عظیم نمایید، زیرا اجر شما در آسمان عظیم است زیرا که به همینطور بر انبیای قبل از شما جفامی رسانیدند.


Y ri Jesús xubij chare ri rudiscípulo: Riyit can yeˈatzuˈ cˈa chi re jay reˈ can ye jabel y ye nimaˈk, pero xtapon na jun kˈij tek xa can xquewulex y majun chic ri xtipaˈeˈ ta ca. Ronojel re nimaˈk tak abej re ye ucusan chique re jay reˈ, xa can xquewulex cˈa pe. Can majun cˈa abej ri xticˈojeˈ ta ca achiˈel la rubanon wacami, xchaˈ chare. 	 عیسی در جواب وی گفت: «آیا این عمارت های عظیمه را می‌نگری؟ بدان که سنگی بر سنگی گذارده نخواهد شد، مگر آنکه به زیرافکنده شود!»


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri ixok: Ri yekumu re yaˈ reˈ, re ntel chupan re pozo, xa jubaˈ oc nrelesaj ri chakiˈj chiˈ chique. Xa can nicˈatzin cˈa chi niquikum más yaˈ riche (rixin) chi nichˈuchˈuˈ ka jubaˈ ri chakiˈj chiˈ chique. 	 عیسی در جواب اوگفت: «هر‌که از این آب بنوشد باز تشنه گردد،


Riyaˈ xbe cˈa riqˈui ri Pilato ri aj kˈatbel tzij y xberucˈutuj ri ruchˈacul ri Jesús chare riche (rixin) chi numuk. Y ri Pilato xubij cˈa chi tijach pe ri ruchˈacul ri Jesús chare ri José. 	 و نزد پیلاطس رفته، جسد عیسی را خواست. آنگاه پیلاطس فرمان داد که داده شود.


Wachˈalal ri sibilaj yatinwajoˈ, riyin nwajoˈ chi can ta utz ntel chawech ronojel ri nasamajij, y man ta jun ayabil. Can ta achiˈel ri acˈaslen chuwech ri Dios chi can utz wi benak. 	 ای حبیب، دعا می‌کنم که در هر وجه کامیاب و تندرست بوده باشی، چنانکه جان توکامیاب است.


Y queriˈ chukaˈ tibanaˈ tek yixapon xabachique tinamit y jabel icˈulic niban. Can titijaˈ cˈa ronojel ri nisipex chiwe. 	 ودر هر شهری که رفتید و شما را پذیرفتند، از آنچه پیش شما گذارند بخورید.


y xucol chuwech ronojel tijoj pokonal. Xuben cˈa chare chi ri Faraón ri rey riche (rixin) ri ruwachˈulef Egipto utz xutzˈet y xutzˈet chukaˈ chi can cˈo runaˈoj. Y rumariˈ ri rey xuben chare ri José chi xoc jun aj kˈatbel tzij pa ruwiˈ ri Egipto, y xuyaˈ kˈatbel tzij pa rukˈaˈ riche (rixin) chi ya riyaˈ nitakanoj pa ruwiˈ rachoch ri rey riˈ. 	 و او را ازتمامی زحمت او رستگار نموده، در حضورفرعون، پادشاه مصر توفیق و حکمت عطا فرمودتا او را بر مصر و تمام خاندان خود فرمان فرما قرارداد.


Riqˈui ri chˈabel ri nibij, riqˈui riˈ xtikˈat tzij pan iwiˈ. Wi utzilaj chˈabel ri nibij, riqˈui riˈ nikˈalajin chi choj ri icˈaslen chuwech ri Dios. Yacˈa ri chˈabel wi xa majun rejkalen ri nibij, riqˈui riˈ nikˈalajin chi xtika rucˈayewal pan iwiˈ. 	 زیرا که از سخنان خودعادل شمرده خواهی شد و از سخنهای تو بر توحکم خواهد شد.»


Ruma ri chˈabel ri nucˈut chiquiwech ri winek can achiˈel jun achi ri cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ y man achiˈel ta oc ri niquicˈut ri aj tzˈibaˈ. 	 زیرا که ایشان را چون صاحب قدرت تعلیم می‌داد و نه مثل کاتبان.


Y can yacˈariˈ tek ri pa tak runakˈ ruwech ri Saulo xetzak el ye achiˈel rusolotal car, y xtzuˈun chic jun bey. Y can yacˈa chukaˈ riˈ xyacatej el riche (rixin) chi xban bautizar. 	 در ساعت از چشمان او چیزی مثل فلس افتاده، بینایی یافت و برخاسته، تعمیدگرفت.