Yacˈa tek ye benak chuwech ri gradas ri yecˈo chuwech ri cuartel, ri soldados riˈ cˈo chi xquitzekej ri Pablo chicaj, ruma ri winek sibilaj yacatajnek coyowal. 	 و چون به زینه رسید، اتفاق افتاد که لشکریان به‌سبب ازدحام مردم او را برگرفتند،


Riyix can choj tibanaˈ riqˈui ri yeˈibanalaˈ achiˈel nuben ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. Riyaˈ can choj wi riqˈui ri yerubanalaˈ. 	 پس شما کامل باشید چنانکه پدر شما که در آسمان است کامل است.


Pero ri kachˈalal Onesíforo ma que ta riˈ xuben. Ri Ajaf xtujoyowaj ta cˈa quiwech ri yecˈo pa rachoch, ruma riyaˈ ma xqˈuix ta xinorutzˈetaˈ waweˈ pa cárcel. Xa qˈuiy mul xorucukubaˈ nucˈuˈx. 	 خداوند اهل خانه انیسیفورس را ترحم کناد زیرا که او بارها دل مرا تازه کرد و از زنجیر من عار نداشت،


Y can yacˈariˈ tek quinojel ri ye benak chiriˈ pa jucuˈ xquiyaˈ cˈa rukˈij ri Jesús y xquibij cˈa chare: Can kitzij wi chi yit Rucˈajol ri Dios, xechaˈ chare. 	 پس اهل کشتی آمده، او راپرستش کرده، گفتند: «فی الحقیقه تو پسر خدا هستی!»


Xpe Riyaˈ xubij: Kojiyaˈ na ca jubaˈ kayon, ruma re ti kˈopoj reˈ xa ma caminek ta, xa warnek, xchaˈ chique ri winek. Yacˈa riyeˈ xa xetzeˈen chrij ri Jesús, ruma can quetaman chi caminek chic ri ti kˈopoj riˈ. 	 بدیشان گفت: «راه دهید، زیرا دختر نمرده بلکه در خواب است.» ایشان بر وی سخریه کردند.


Y ri Pedro xubij: Jaˈ (je), nuyaˈ. Y tek ri Pedro xapon ri pa jay, nabey ri Jesús xbechˈo pe y xubij chare: Simón Pedro, ¿achique nabij riyit? Ri aj kˈatbel tak tzij chuwech re ruwachˈulef, ¿achoj chare cˈa niquicˈutuj wi ri alcawal o ri impuestos? ¿Chique ri calcˈual ka riyeˈ o chique ri nicˈaj chic ri xa ma ye calcˈual ta? xchaˈ ri Jesús. 	 گفت: «بلی.» و چون به خانه درآمده، عیسی بر او سبقت نموده، گفت: «ای شمعون، چه گمان داری؟ پادشاهان جهان از چه کسان عشر و جزیه می‌گیرند؟ از فرزندان خویش یا از بیگانگان؟»


Y ri Jesús ye rachibilan ri discípulos xeˈel el ri chiriˈ y xebe pa Nazaret ri tinamit ri xqˈuiy wi Riyaˈ. 	 پس از آنجا روانه شده، به وطن خویش آمد و شاگردانش از عقب او آمدند.


Riyin ma nbij ta cˈa chiwe chi can cˈo chi queriˈ tibanaˈ. Ma que ta riˈ. Ri nwajoˈ riyin chiwe ya ta chi riyix niben achiˈel niquiben ri nicˈaj chic kachˈalal. Riyeˈ can pa cánima cˈa xpe wi riche (rixin) chi xquimol ri ofrenda. Yacˈariˈ nwajoˈ riyin chi niben riyix riche (rixin) chi nikˈalajin chi kitzij cˈo ajowabel iwuqˈui. 	 این را به طریق حکم نمی گویم بلکه به‌سبب اجتهاد دیگران و تااخلاص محبت شما را بیازمایم.


Can xsach wi quicˈuˈx y xquimey cˈa ri xquicˈaxaj y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿La ma ye aj Galilea ta cami quinojel re yechˈo? 	 و همه مبهوت و متعجب شده به یکدیگر می‌گفتند: «مگر همه اینها که حرف می‌زنند جلیلی نیستند؟


Y astapeˈ sibilaj qˈuiy ri beyomel ri cˈo riqˈui ri winek, xa can ma xticowin ta nulokˈ ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 یا آنکه آدمی چه چیز را به عوض جان خود بدهد؟زیرا هر‌که در این فرقه زناکار و خطاکار از من و سخنان من شرمنده شود، پسر انسان نیز وقتی که با فرشتگان مقدس درجلال پدر خویش آید، از او شرمنده خواهدگردید.»


Pero wi can yixnum, más ta utz chi can quixwaˈ pe ri pa tak iwachoch. Riyin nbij ronojel reˈ riche (rixin) chi ma nipe ta rucˈayewal pan iwiˈ. Y cˈo nicˈaj chic tijonic ri cˈo chi nyaˈ chiwe, pero cˈa ya tek xquinapon iwuqˈui, cˈacˈariˈ tek xtinyaˈ ri tijonic riˈ chiwe. 	 و اگرکسی گرسنه باشد، در خانه بخورد، مبادا بجهت عقوبت جمع شوید. و چون بیایم، مابقی را منتظم خواهم نمود.


Ri achiˈaˈ cˈa ri xetak el riqˈui ri Juan, ye ri ye cachibil ri fariseos. 	 و فرستادگان از فریسیان بودند.


Y ri Rey xtubij cˈa: Can kitzij wi cˈa ri nbij chiwe chi ronojel ri utzil ri xiben chare jun wachˈalal ri majun oc rukˈij, ntel chi tzij chi can chuwe cˈa riyin xiben wi ri utzil riˈ, xtichaˈ ri Rey. 	 پادشاه درجواب ایشان گوید: هرآینه به شما می‌گویم، آنچه به یکی از این برادران کوچکترین من کردید، به من کرده‌اید.


Y riyeˈ can sibilaj xequicot tek xquicˈaxaj riˈ, y xquitzuj (xquisuj) puek chare. 	 ایشان شادشده با او عهد بستند که نقدی به وی دهند.


Yacˈa re wacami, cˈo chi nicˈojeˈ na chilaˈ chicaj, cˈa ya tek xtapon na ri kˈij tek xtiban ruchojmil ronojel. Queriˈ nubij ri Dios chupan ri ye quitzˈiban ca ri lokˈolaj tak profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri xecˈojeˈ ojer ca. 	 که می‌باید آسمان او را پذیرد تا زمان معاد همه‌چیز که خدا از بدوعالم به زبان جمیع انبیای مقدس خود، از آن اخبار نمود.


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. 	 آنکه گوش دارد بشنود که روح به کلیساها چه می‌گوید.


Ruma can ya ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, ri cˈo chukaˈ pa runicˈajal ri acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj chˈaquet, can ya wi Riyaˈ ri nichajin quiche (quixin) ri winek riˈ. Y can yeruchajij achiˈel yechajix ri carneˈl, y can yerucˈuaj cˈa chukaˈ riche (rixin) chi nuyaˈ quiyaˈ ri pa tak ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ riche (rixin) cˈaslen. Y ri Dios can xtusuˈ cˈa el ri ruyaˈal quiwech. 	 زیرا بره‌ای که در میان تخت است، شبان ایشان خواهد بود و به چشمه های آب حیات، ایشان را راهنمایی خواهد نمود؛ وخدا هر اشکی را از چشمان ایشان پاک خواهدکرد.»


Y yecˈo cˈa caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ chicojol ri can niquitij quikˈij riche (rixin) chi niquiben utzil chiwe, pero xa ma riche (rixin) ta chi cˈo utz nucˈom pe chiwe. Ruma riyeˈ xa nicajoˈ chi yixquelesaj el kiqˈui riyoj, riche (rixin) chi xaxu (xaxe) wi riyeˈ ri nicajoˈ chi yeˈitzekelbej. 	 شما را به غیرت می‌طلبند، لیکن نه به خیر، بلکه می‌خواهند در را بر روی شما ببندند تا شما ایشان را بغیرت بطلبید.


Y ri pa tinamit riˈ xberilaˈ jun achi Eneas rubiˈ, y cˈo yan cˈa wakxakiˈ junaˈ kajnek pa chˈat. Ri achi cˈa riˈ siquirnek. 	 و در آنجاشخصی اینیاس نام یافت که مدت هشت سال ازمرض فالج بر تخت خوابیده بود.


Queriˈ nikaben ruma can cukul kacˈuˈx chi ri xcˈason el riche (rixin) ri Ajaf Jesús chiquicojol ri caminakiˈ, ya chukaˈ riˈ ri xkojcˈason el riyoj. Ruma riyoj xa jun chic kabanon riqˈui ri Ajaf Jesús. Riyoj y riyix junan xkojberuyaˈ chilaˈ chicaj. 	 چون می‌دانیم او که عیسی خداوندرا برخیزانید، ما را نیز با عیسی خواهد برخیزانیدو با شما حاضر خواهد ساخت.


Ruma can riche (rixin) wi chi niben queriˈ tek xixsiqˈuix (xixoyox) ruma ri Dios. Ruma ri Cristo xutij chukaˈ pokon kuma riyoj. Y riqˈui riˈ xucˈut ca chkawech chi tikacochˈoˈ ri tijoj pokonal achiˈel ri xuben Riyaˈ. 	 زیرا که برای همین خوانده شده‌اید، چونکه مسیح نیز برای ما عذاب کشید وشما را نمونه‌ای گذاشت تا در اثر قدمهای وی رفتار نمایید،


Man cˈa quixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri winek ri niquibij tzij ri xa majun rejkalen. Ruma quinojel ri yebano ri mac re xenbij ka, can kitzij na wi chi xtika ri royowal ri Dios pa quiwiˈ ruma ma niquinimaj ta rutzij ri Dios. 	 هیچ‌کس شما را به سخنان باطل فریب ندهد، زیرا که به‌سبب اینها غضب خدا بر ابنای معصیت نازل می‌شود.


Chukaˈ ri niquiyalaˈ quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek. Ri yebano itz. Ri yecˈuluˈan quiˈ. Ri yebano oyowal. Ri itzel niquinaˈ chique ri nicˈaj chic ri utz yecˈo. Ri nipe coyowal chanin. Ri nicajoˈ chi xaxu (xaxe wi) ta riyeˈ ri cˈo utz niquicˈom ca chare ronojel cosas. Ri niquijachalaˈ quiˈ ruma ma junan ta niquichˈob. Ri nika chiquiwech ri chˈabel ri xa ma ye kitzij ta. 	 و بت‌پرستی وجادوگری و دشمنی و نزاع و کینه و خشم وتعصب و شقاق و بدعتها،


Riyeˈ xquiyaˈ cˈa chiquiwech achique chi kˈoloj ri xtiquicusaj riche (rixin) chi nika ri Jesús pa quikˈaˈ, y cˈacˈariˈ niquicamisaj. 	 شورا نمودند تا عیسی را به حیله گرفتارساخته، به قتل رسانند.


Y riyin nbij cˈa chiwe riyix, can ticˈutuj cˈa ri nicˈatzin chiwe y ri Dios can xtuyaˈ wi pe chiwe. Ticanoj ri niwajoˈ y xtiwil. Quixsiqˈuin (quixoyon) apo chuchiˈ jay y xtojak chiwech. 	 «و من به شما می‌گویم سوال کنید که به شماداده خواهد شد. بطلبید که خواهید یافت. بکوبیدکه برای شما بازکرده خواهد شد.


Y riyix can jabel iwetaman, ruma iwacˈaxan ri xbix ojer ca, chi ri nelesan jun runakˈ ruwech jun winek, can queriˈ cˈa chukaˈ tiban chare ri xbano. Ri nikˈajo el rey jun winek, can queriˈ cˈa chukaˈ niban chare ri xbano. 	 «شنیده‌اید که گفته شده است."چشمی به چشمی و دندانی به دندانی "


Y riyin ri Juan xintzˈet cˈa chi cˈo chic cˈa jun itzel chicop ri xbeˈel pe ri pan ulef. Y ri jun chic chicop riˈ cˈo caˈiˈ rucˈaˈ achiˈel rucˈaˈ jun nimalaj carneˈl. Yacˈa ri ruchˈabel can achiˈel ri ruchˈabel jun dragón. 	 و دیدم وحش دیگری را که از زمین بالامی آید و دو شاخ مثل شاخهای بره داشت و ماننداژدها تکلم می‌نمود؛


xubij cˈa chare: Tek xqueˈoka ri ye tzujunel (sujunel) chawij, xtinwacˈaxaj cˈa chukaˈ ri chˈabel ri xqueˈabij riche (rixin) chi natoˈ awiˈ, xchaˈ ri aj kˈatbel tzij. Y xubij cˈa chukaˈ ri aj kˈatbel tzij riˈ chi tucˈuex ri Pablo cˈa pa palacio riche (rixin) ri Herodes, y tichajix cuma soldados. 	 گفت: «چون مدعیان تو حاضر شوند، سخن تو را خواهم شنید.» و فرمود تا او را در سرای هیرودیس نگاه دارند.


Yacˈariˈ tek ri Pilato xubij chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ruma tek majun tzij nabij pe chuwe? Riyin can cˈo cˈa ri xincˈutuj chawe. ¿La ma awetaman ta cˈa chi riyin cˈo kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi nbij chi yacamisex chuwech cruz o riche (rixin) chi yatincol el? xchaˈ. 	 پیلاطس بدو گفت: «آیا به من سخن نمی گویی؟ نمی دانی که قدرت دارم تو راصلیب کنم و قدرت دارم آزادت نمایم؟»


Y tek ri ye caˈiˈ achiˈaˈ ri ye rutakon pe ri Juan xebe el, ri Jesús xerubilaˈ cˈa utzilaj tak chˈabel chrij ri Juan chiquiwech ri winek ri yecˈo chiriˈ. Y quecˈareˈ ri nubij ri Jesús chique ri winek: ¿Achique ri xbeˈitzˈetaˈ riyix pa desierto? ¿La xitzˈet cami riyix jun achi chiriˈ, chi xa achiˈel jun aj, ri xa nibe quelaˈ y xa nibe chic quelaˈ pa rukˈaˈ ri cakˈikˈ? Ma que ta riˈ. 	 و چون فرستادگان یحیی رفته بودند، درباره یحیی بدان جماعت آغاز سخن نهاد که «برای دیدن چه چیز به صحرا بیرون رفته بودید، آیا نی را که از باد در جنبش است؟


Y chukaˈ niquitzijolaˈ chi iwoyoben ri kˈij tek ri Jesucristo ri Rucˈajol ri Dios, xtipe chic jun bey chilaˈ chicaj. Riyix iwetaman chi Riyaˈ xcˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ ruma ri ruchukˈaˈ ri Dios. Y chukaˈ iwetaman chi ya Riyaˈ ri xkojcolo chuwech ri rucˈayewal ri xtipe. 	 و تا پسر او را از آسمان انتظاربکشید که او را از مردگان برخیزانید، یعنی عیسی که ما را از غضب آینده می‌رهاند.


Y tek ri winek xquicˈaxaj ri xkˈajan, can xquimol cˈa apo quiˈ. Y astapeˈ ri winek riˈ xa ma junan ta quichˈabel, ruma ma junan ta ri ye petenak wi, pero tek ri ye tzekelbey riche (rixin) ri Jesús xebechˈo pe, ri winek xkˈax chiquiwech, ruma can pa jalajoj cˈa ruwech chˈabel ri xechˈo wi. Ri winek xsach quicˈuˈx tek xquicˈaxaj riˈ. 	 پس چون این صدابلند شد گروهی فراهم شده در حیرت افتادندزیرا هر کس لغت خود را از ایشان شنید.


Y riyoj can ya cˈa ri Cristo ri nikakˈalajsaj y ma yoj ta riyoj ri nikakˈalajsaj kiˈ. Can nikakˈalajsaj cˈa chi ri Jesucristo yariˈ ri Ajaf pa kawiˈ. Riyoj xa yoj jun rumozo ri Cristo, y yoj achiˈel jun imozo chukaˈ riyix; y ruma Riyaˈ tek nikaben queriˈ. 	 زیرا به خویشتن موعظه نمی کنیم بلکه به مسیح عیسی خداوند، اما به خویشتن که غلام شما هستیم بخاطر عیسی.


Yacˈa ri kech aj Israel, can niquitij wi quikˈij ruma nicajoˈ yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac. Can niquitij quikˈij riche (rixin) chi niquiben ta ri nubij ri ruley ri Dios, pero ma yecowin ta. 	 لکن اسرائیل که در‌پی شریعت عدالت می‌رفتند، به شریعت عدالت نرسیدند.


Ri Pablo oxiˈ icˈ ri can xoc y xel chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Can man cˈa nuxibij ta riˈ nutzijoj ri ruchˈabel ri Jesucristo chique ri winek. Junan cˈa niquichˈob rij ri chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, y ri Pablo can nutij cˈa rukˈij chi nucˈut ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech. 	 پس به کنیسه درآمده، مدت سه ماه به دلیری سخن می‌راند و در امور ملکوت خدا مباحثه می‌نمود و برهان قاطع می‌آورد.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Ri ma yecowin ta niquiben ri winek, ri Dios can nicowin wi nuben, xchaˈ chique. 	 او گفت: «آنچه نزد مردم محال است، نزد خدا ممکن است.»


Rumacˈariˈ ri pa rajawaren ri caj xtibanatej cˈa achiˈel ri xuben jun achi tek xbe nej. Riyaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri rumozos y xuyaˈ cˈa ca ri rubeyomal chique. 	 «زیرا چنانکه مردی عازم سفر شده، غلامان خود را طلبید و اموال خود را بدیشان سپرد،


Que ta cˈa riˈ ri naˈoj nicˈojeˈ iwuqˈui riche (rixin) chi queriˈ ronojel kˈij ri xquixcˈaseˈ el, ya ta cˈa ri ruraybel ri Dios ri niben el y man ta ya ri nirayij riyix. 	 تا آنکه بعد از آن مابقی عمر را در جسم نه بحسب شهوات انسانی بلکه موافق اراده خدا بسر برد.


Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. Y ri caˈiˈ discípulos xebe cˈa, y xquiben wi ri bin el chique ruma ri Jesús. 	 پس شاگردان رفته، آنچه عیسی بدیشان امر فرمود، بعمل آوردند


Nimakˈaˈ yan ri rucaˈn kˈij, can cˈa mukmuj na, ri Jesús xyacatej el y xbe pa jun lugar ri acuchi (achique) majun winek cˈo, riche (rixin) chi xberubanaˈ orar. 	 بامدادان قبل از صبح برخاسته، بیرون رفت و به ویرانه‌ای رسیده، در آنجا به دعا مشغول شد.


Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Riche (rixin) ri César, xechaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can tiyaˈ cˈa chare ri César ri can riche (rixin) wi ri César. Y can tiyaˈ cˈa chare ri Dios, ri can riche (rixin) wi ri Dios, xchaˈ chique. 	 بدو گفتند: «از آن قیصر.» بدیشان گفت: «مال قیصر را به قیصر ادا کنید و مال خدا رابه خدا!»


Y tek xtiwacˈaxalaˈ cˈa chi yecˈo ruwachˈulef ri cˈo chˈaˈoj ntajin chiquicojol o ri winek yeyacatej chiquij ri aj kˈatbel tak tzij pa quitinamit, man cˈa tixibij ta iwiˈ, ruma nabey can cˈo chi nibanatej na queriˈ, pero xa ma ya ta riˈ ri ruqˈuisbel tak kˈij chare re ruwachˈulef. 	 و چون اخبارجنگها و فسادها را بشنوید، مضطرب مشویدزیرا که وقوع این امور اول ضرور است لیکن انتهادر ساعت نیست.»


Ruma riyix can nibij cˈa chi yix beyomaˈ, nibij chi can ronojel cˈo iwuqˈui y majun chic cˈa ri rajawaxic ta chiwe. Y ma iwetaman ta chi xa ti lawaloˈ oc ibanon, xa majun cˈo ta iwuqˈui. Juyiˈ oc iwech ruma ri ibanon, ruma achiˈel yix chˈanel, y chukaˈ yix achiˈel moyiˈ. 	 زیرامی گویی دولتمند هستم و دولت اندوخته‌ام و به هیچ‌چیز محتاج نیستم و نمی دانی که تو مستمندو مسکین هستی و فقیر و کور و عریان.


Tek ye benak chic, xekˈax cˈa el ri pa rucuenta ri Siria y Cilicia, niquicukubalaˈ cˈa ca quicˈuˈx ri kachˈalal ri can pa rubiˈ ri Dios niquimol wi quiˈ. 	 و ازسوریه و قیلیقیه عبور کرده، کلیساها را استوارمی نمود.


Y riqˈui cˈa jubaˈ yecˈo kachˈalal ri nicajoˈ yechˈojin chrij ri yitajin chubixic, pero riyin nbij cˈa chique chi riyoj majun chic jun costumbre chkacojol, y ni xa ta chiquicojol ri iglesias ri xabachique ta na lugar yecˈo wi. 	 و اگر کسی ستیزه گر باشد، ما وکلیساهای خدا را چنین عادتی نیست.


Y tek nberilaˈ pe ri carneˈl riˈ, nuyaˈ cˈa pe chuwiruteleˈn. Can niquicot wi cˈa ruma chi xril pe. 	 پس چون آن را یافت به شادی بر دوش خود می‌گذارد،


Y yacˈariˈ tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈapon cˈa chiriˈ chupan ri lugar ri Getsemaní rubiˈ. Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Riyix quixtzˈuyeˈ na cˈa ca jubaˈ waweˈ, riyin xa yibe na apo jubaˈ quereˈ nbenbanaˈ orar, xchaˈ chique. 	 آنگاه عیسی با ایشان به موضعی که مسمی به جتسیمانی بود رسیده، به شاگردان خود گفت: «در اینجا بنشینید تا من رفته، در آنجا دعا کنم.»


Majun ri cˈo waweˈ chuwech ri ruwachˈulef ri utz nibij tataˈixel chare. Ruma xa jun ri Tataˈixel iwuche (iwixin) riyix ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 و هیچ‌کس را بر زمین، پدر خود مخوانید زیرا پدر شمایکی است که در آسمان است.


Jun ruˈángel ri Ajaf can chupan cˈa ri hora riˈ xuben cˈa chare ri Herodes chi xka chi jun yabil, ruma chi xa ya riyaˈ ri xucˈul rukˈij y xa ma xuyaˈ ta rukˈij rucˈojlen ri Dios. Ri Herodes xtij cˈa cuma jut, y yariˈ ri xcamisan el. 	 که در ساعت فرشته خداوند اورا زد زیرا که خدا را تمجید ننمود و کرم او راخورد که بمرد.


Riyoj can nikacˈut wi cˈa kiˈ chi yoj rusamajel ri Dios, y yariˈ ri nibin chi can utz wi chi yojcˈul ri acuchi (achique) yojapon wi. Can nikˈalajin wi chi yoj rusamajel ri Dios ruma sibilaj kacochˈon kawech chupan ri rusamaj, kakˈaxan tijoj pokonal, kacochˈon tek cˈo qˈuiy rajawaxic chake, kacochˈon tek cˈo kˈaxon ri yepe chikij. 	 بلکه در هر امری خود را ثابت می‌کنیم که خدام خدا هستیم: درصبر بسیار، در زحمات، در حاجات در تنگیها،


Y ri mozos riˈ xquibij cˈa: Majun xyaˈo kasamaj, xechaˈ. Y ri tataˈaj rajaf ri ulef xubij cˈa chique ri mozos riˈ: Quixbesamej cˈa chukaˈ riyix pa nujuyuˈ ri nuticon ruwech riqˈui uva y xtintoj cˈa chiwe ri rucˈamon chi nichˈec, xchaˈ chique. Y ri mozos riˈ can xebe cˈa pa samaj. 	 گفتندش: "هیچ‌کس ما را به مزد نگرفت." بدیشان گفت: "شما نیز به تاکستان بروید و حق خویش راخواهید یافت."


ri xayaˈ pe riyit quiche (quixin) quinojel ri winek. 	 که آن راپیش روی جمیع امت‌ها مهیا ساختی.


Y tek ri Pilato xutzˈet chi xa majun chic cˈa ri nicowin ta nuben y ri winek xa sibilaj pa quichiˈ niquiben, xpe riyaˈ xberucˈamaˈ pe jubaˈ ruyaˈ y xuchˈej rukˈaˈ chiquiwech quinojel ri winek riˈ, y xubij: Riyin majun numac chare ri rucamic re jun chojmilaj achi reˈ. Kas yix wi cˈa riyix achique niben chare, xchaˈ chique. 	 چون پیلاطس دید که ثمری ندارد بلکه آشوب زیاده می‌گردد، آب طلبیده، پیش مردم دست خود راشسته گفت: «من بری هستم از خون این شخص عادل. شما ببینید.»


Y ronojel cˈa riˈ xapon rutzijol quiqˈui ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Jerusalem. Y ri kachˈalal riˈ xquibij cˈa chare ri Bernabé chi tibe cˈa pan Antioquía. 	 اما چون خبر ایشان به سمع کلیسای اورشلیم رسید، برنابا را به انطاکیه فرستادند


Ruma riche (rixin) chi xintek ri kachˈalal Tito ri chilaˈ iwuqˈui, nabey xincˈutuj na sibilaj utzil chare, y cˈacˈariˈ xbe iwuqˈui, rachibilan el jun chic kachˈalal. ¿La xixrukˈol cami ri kachˈalal Tito? Ma que ta riˈ. Riyaˈ can ucˈuan wi ruma ri Lokˈolaj Espíritu, can achiˈel ri nucˈaslen riyin, can queriˈ chukaˈ ri rucˈaslen riyaˈ. 	 به تیطس التماس نمودم و با وی برادر را فرستادم. آیا تیطس از شمانفع برد؟ مگر به یک روح و یک روش رفتارننمودیم؟


Tek ri Jesús rubin chic cˈa ka re chˈabel reˈ, xurek ruchiˈ y xubij: Lázaro, cayacatej y catel pe, xchaˈ. 	 چون این را گفت، به آوازبلند ندا کرد: «ای ایلعازر، بیرون بیا.»


Ri ye cablajuj ri xeruchaˈ ri Jesús, ya ri Simón ri xubij chukaˈ Pedro chare. 	 و شمعون را پطرس نام نهاد.


Xa can junan cˈa riqˈui ri chˈom (levadura) ri nberucˈamaˈ pe jun ixok y nuyaˈ ca chupan oxiˈ pajbel harina, y nuchˈomirisaj ronojel, xchaˈ ri Jesús. 	 خمیرمایه‌ای را می‌ماند که زنی گرفته در سه پیمانه آرد پنهان ساخت تا همه مخمرشد.»


Jalajoj cˈa ruwech samaj yatajnek chake, pero ri niyaˈo, xa jun; y riˈ ya ri Lokˈolaj Espíritu. 	 و نعمتها انواع است ولی روح همان.


Y riyix iwacˈaxan ri achique chi cˈaslen ri xincˈuaj tek rubanon ca, tek cˈa ntzekelben na ri quireligión ri wech aj Israel. Riyin can xkˈax ruwiˈ xinben chique ri quiniman ri Jesucristo. Ruma can riqˈui ronojel woyowal xinchop quicanoxic y xinwajoˈ chi xeqˈuis ta. 	 زیراسرگذشت سابق مرا در دین یهود شنیده‌اید که برکلیسای خدا بینهایت جفا می‌نمودم و آن راویران می‌ساختم،


Y ri Dios can xtusuˈ cˈa el ri ruyaˈal runakˈ tak quiwech, y can xtuben chi xtiqˈuis el ri camic, ri okˈej, ri jiloj y ri kˈaxomal. Ruma ronojel ri xecˈojeˈ ojer xeqˈuis, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 و خدا هر اشکی ازچشمان ایشان پاک خواهد کرد. و بعد از آن موت نخواهد بود و ماتم و ناله و درد دیگر رو نخواهدنمود زیرا که چیزهای اول درگذشت.»


Y yecˈo cˈa chukaˈ winek ri yecˈo pa pokonal pa quikˈaˈ ri itzel tak espíritu ri yecˈo quiqˈui. Xeˈelesex chukaˈ el ri itzel tak espíritu riˈ ruma ri Jesús. 	 و کسانی که از ارواح پلید معذب بودند، شفا یافتند.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij cˈa chique ri ye rachˈalal: Riyin ma jane napon ta ri kˈij riche (rixin) chi yibe. Yacˈa riyix utz chi xabachique hora yixbe. 	 آنگاه عیسی بدیشان گفت: «وقت من هنوز نرسیده، اما وقت شما همیشه حاضراست.


Chupan cˈa ri rucaˈn kˈij, xquimol quiˈ chiriˈ pa Jerusalem ri ye aj kˈatbel tzij ri yecˈo chiquicojol ri israelitas, ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, y ri aj tzˈibaˈ. 	 بامدادان روسا و مشایخ و کاتبان ایشان دراورشلیم فراهم آمدند،


Ri caˈiˈ achiˈaˈ cˈa riˈ xbequibij chukaˈ chique ri nicˈaj chic ri xetzekelben cˈa ri Jesús, pero chukaˈ ma xenimex ta. 	 ایشان رفته، دیگران را خبر دادند، لیکن ایشان را نیز تصدیق ننمودند.


Y wi nikabij chi xa winek xebin chare ri Juan chi xuben queriˈ, xquepe quinojel ri winek y xkojquiqˈuek chi abej. Ruma chi ri winek can quetaman wi chi ri Juan can jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ cˈa ka chiquiwech. 	 و اگر گوییم از انسان، تمامی قوم ما را سنگسار کنند زیرا یقین می‌دارند که یحیی نبی است.»


Ye qˈuiy cˈa winek yebiyaj chuwech re ruwachˈulef ri xa ma ya ta ri kitzij ri niquibij, ruma niquibij chi ri Jesucristo tek xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma xoc ta winek achiˈel riyoj. Y ri nibin queriˈ chrij ri Jesucristo, yacˈariˈ ri kˈolonel ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. 	 زیرا گمراه کنندگان بسیار به‌دنیا بیرون شدندکه عیسی مسیح ظاهر شده در جسم را اقرارنمی کنند. آن است گمراه‌کننده و دجال.


Ruma tek ri Moisés rubin chic chique ri winek ronojel ri nubij chupan ri ley ri cˈo chi niquiben, xberucˈamaˈ cˈa pe quiquiqˈuel ri alaj tak wáquix, quiquiqˈuel ri achij tak qˈuisicˈ (cabras), y xuxol jubaˈ yaˈ riqˈui, cˈacˈariˈ xberucˈamaˈ pe jubaˈ rusmal carneˈl ri quek banon chare y jubaˈ kˈayis ri hisopo rubiˈ, y cˈacˈariˈ xuchicaj pa ruwiˈ ri wuj ri tzˈibatal wi ri ley y xuchicaj pa quiwiˈ quinojel ri winek chukaˈ. 	 زیرا که چون موسی تمامی احکام رابحسب شریعت، به سمع قوم رسانید، خون گوساله‌ها و بزها را با آب و پشم قرمز و زوفاگرفته، آن را بر خود کتاب و تمامی قوم پاشید؛


Ri Dios can rutzˈeton wi pe y can rukˈalajsan wi chi quinojel ri winek can ye aj maquiˈ wi. Ri Dios queriˈ rubin ruma nrajoˈ chi nujoyowaj kawech konojel y nrajoˈ yojrucol. 	 زیرا خدا همه رادر نافرمانی بسته است تا بر همه رحم فرماید.


Y ri jun cˈa ri nichˈo pe riqˈui ri Pedro, pa rucamul xubij chic cˈa pe chare: Ronojel ri chˈajchˈojsan chic pe ruma ri Dios, can chˈajchˈoj wi riˈ, y man cˈa tabij ta chi ma chˈajchˈoj ta. 	 بار دیگر خطاب به وی رسید که «آنچه خدا پاک کرده است، تو حرام مخوان.»


Pero ma ticˈuluˈaj ta. Xa tipixabaj, achiˈel ta niben chare jun iwachˈalal. 	 اما او رادشمن مشمارید بلکه چون برادر او را تنبیه کنید.


Riyoj can ronojel cˈa ri cˈo pa kánima ri nikabij chiwe riyix kachˈalal ri yixcˈo chiriˈ pa Corinto. Y kas kitzij wi cˈa chi yixkajoˈ riqˈui ronojel kánima. 	 ای قرنتیان، دهان ما به سوی شما گشاده ودل ما وسیع شده است.


Y ri Jesús xbe chic cˈa apo chubanic orar pa rucamul y nubij cˈa: Nataˈ Dios, wi can cˈo cˈa chi nkˈaxaj na ri tijoj pokonal, riyin can nwajoˈ cˈa nben ri araybel riyit. Quecˈariˈ ri xubij pa ruˈoración. 	 و بار دیگر رفته، بازدعا نموده، گفت: «ای پدر من، اگر ممکن نباشد که این پیاله بدون نوشیدن از من بگذرد، آنچه اراده تواست بشود.»


Ri ye rudiscípulos ri Juan ri Bautista y ri quidiscípulos ri fariseos, cˈo cˈa kˈij niquichajij tek can ma yewaˈ ta riche (rixin) chi niquiben orar. Y rumariˈ xoquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Ri yoj rudiscípulos ri Juan y ri quidiscípulos ri fariseos can cˈo kˈij nikachajij tek can ma yojwaˈ ta, riche (rixin) chi nikaben orar. ¿Y achique cˈa ruma tek ri adiscípulos riyit ma que ta riˈ niquiben? 	 و شاگردان یحیی و فریسیان روزه می‌داشتند. پس آمده، بدو گفتند: «چون است که شاگردان یحیی و فریسیان روزه می‌دارند وشاگردان تو روزه نمی دارند؟»


Y ri Jesús cˈo cˈa ri pa tinamit Betania, chiriˈ pa rachoch ri Simón ri xcˈachojsex chare ri itzel yabil ri lepra rubiˈ. Ri Jesús tzˈuyul cˈa ri pa mesa niwaˈ, y yacˈariˈ tek cˈo jun ixok xoc apo y rucˈuan apo jun cˈojlibel (frasco) ri banon riqˈui jun abej alabastro rubiˈ y cˈo el nardo chupan; jun akˈom ri jubul ruxlaˈ ri sibilaj jotol rajel. Y tek ri ixok riˈ xukˈip el ri ti rukul ri cˈojlibel (frasco), xukˈej cˈa ri akˈom jubul ruxlaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús. 	 و هنگامی که او در بیت عنیا در خانه شمعون ابرص به غذا نشسته بود، زنی با شیشه‌ای از عطرگرانبها از سنبل خالص آمده، شیشه را شکسته، برسر وی ریخت.


Y jun kˈij, tek man cˈa ye waynek ta riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Ajaf Dios, ri Lokˈolaj Espíritu xubij cˈa chique ri kachˈalal riˈ: Ri Bernabé y ri Saulo can ye nusiqˈuin (woyon) riche (rixin) chi cˈo jun samaj niquiben. Rumariˈ can queˈijachaˈ ca riche (rixin) chi yebe chubanic ri samaj riˈ, xchaˈ. 	 چون ایشان در عبادت خدا و روزه مشغول می‌بودند، روح‌القدس گفت: «برنابا و سولس را برای من جداسازید از بهر آن عمل که ایشان را برای آن خوانده‌ام.»


Achiˈel chukaˈ nuben jun samajel pa juyuˈ. Riyaˈ riche (rixin) chi nril jun utzilaj cosecha cˈo chi nisamej nabey. 	 برزگری که محنت می‌کشد، باید اول نصیبی ازحاصل ببرد.


Y can queriˈ wi xinben riyin wachˈalal, tek xinapon iwuqˈui. Ma riqˈui ta naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, ni ma riqˈui ta chukaˈ chˈabel ri achiˈel niquicusaj ri nimaˈk tak achiˈaˈ ri qˈuiy quetaman. 	 و من‌ای برادران، چون به نزد شما آمدم، با فضیلت کلام یا حکمت نیامدم چون شمارا به‌سر خدا اعلام می‌نمودم.


Riyin ri Pablo can ncˈutuj wi cˈa chare ri Dios chi can niqˈuiy ta más ri ajowabel iwuqˈui riche (rixin) chi niwajoˈ iwiˈ, pero can riqˈui naˈoj y riqˈui etamabel. 	 و برای این دعا می‌کنم تا محبت شما درمعرفت و کمال فهم بسیار افزونتر شود.


Can achiˈel wi ri xtzijox chiwe chi riyix can xticˈul wi ri utzil ruma ri Cristo, can quecˈariˈ xbanatej; can queriˈ nikˈalajin ri pa tak icˈaslen wacami. 	 چنانکه شهادت مسیح در شما استوارگردید،


Wi queriˈ niben, can nikˈalajin wi chi riyix xa nitzuˈ achique rubanic jun winek, y yixoc cˈa achiˈel jun itzel aj kˈatbel tzij y ma ninaˈ ta ka iwiˈ chi xa yix junan chiˈiwonojel. Xa can niben chi jun winek más rejkalen que chuwech jun chic, y riˈ xa jun itzel naˈoj. 	 آیا در خود متردد نیستید و داوران خیالات فاسد نشده‌اید؟


Y ri achiˈaˈ riˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Tabij cˈa chake: ¿Achique chi kˈatbel tzij cˈo pan akˈaˈ riche (rixin) chi xeˈawokotaj el ri winek ri yecˈayin waweˈ pa rachoch ri Dios? ¿Y achique chukaˈ xyaˈo ri kˈatbel tzij riˈ pan akˈaˈ chi yeˈabanalaˈ quereˈ? xechaˈ chare. 	 به وی گفتند: «به ما بگو که به چه قدرت این کارها رامی کنی و کیست که این قدرت را به تو داده است؟»


Y ri José chukaˈ royoben apo ri rajawaren ri Dios y rumariˈ tek riyaˈ ma xka ta chuwech ri xquibij ri rachibil chi niban chare ri Jesús. 	 که در رای و عمل ایشان مشارکت نداشت و از اهل رامه بلدی از بلاد یهودبود و انتظار ملکوت خدا را می‌کشید،


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: ¿La ma isiqˈuin ta cˈa riyix chupan ri ruchˈabel ri Dios ri nubij wi chi ri Dios can pa rutiquiribel pe tek can pa cˈulaj xeruben? Can ma ruyon ta cˈa ri achi, y chukaˈ ma ruyon ta ri ixok. 	 او در جواب ایشان گفت: «مگرنخوانده‌اید که خالق در ابتدا ایشان را مرد و زن آفرید،


Can lokˈolaj cˈa ri quicˈaslen y jabel chukaˈ ruwaquikˈij ri janipeˈ xquecˈastej chupan ri nabey cˈastajbel; ruma ma xticowin ta ri rucaˈn camic chiquij. Riyeˈ can xqueˈoc cˈa sacerdotes riche (rixin) ri Dios y riche (rixin) ri Cristo. Y junan cˈa xquekˈato tzij riqˈui ri Cristo chupan ri jun mil junaˈ. 	 خوشحال و مقدس است کسی‌که از قیامت اول قسمتی دارد. بر اینها موت ثانی تسلط ندارد بلکه کاهنان خدا و مسیح خواهند بود و هزار سال با اوسلطنت خواهند کرد.


Queriˈ xubij ri Dios.Riqˈui riˈ nikˈalajin chi riyoj ri kaniman, yoj‑oc chupan ri uxlanen ri nuyaˈ ri Dios. Y ri uxlanen riˈ xuchop pe tek ri Dios xuqˈuis rubanic re ruwachˈulef. Y chupan ri ruchˈabel ri Dios tzˈibatal ca, chrij ri ruwuk kˈij nichˈo wi tek nubij: Ri Dios xuxlan chupan ri ruwuk kˈij, tek xcˈachoj ronojel re ruwachˈulef y ri caj. 	 ودر مقامی درباره روز هفتم گفت که «در روز هفتم خدا از جمیع اعمال خود آرامی گرفت.»


Riyoj kabin el chiwe chi ma queˈitijoj ta chic ri winek pa rubiˈ ri Jesús. Pero wacami re tinamit Jerusalem nojnek chic riqˈui ri nicˈut riyix y nikˈalajin cˈa jabel chi chikij riyoj niwajoˈ niyaˈ wi ri rucamic ri jun achi ri xubiniˈaj Jesús. 	 «مگر شما را قدغن بلیغ نفرمودیم که بدین اسم تعلیم مدهید؟ همانا اورشلیم را به تعلیم خود پرساخته‌اید و می‌خواهید خون این مرد را به گردن ما فرود آرید.»


Pa rucaˈn kˈij ri winek ri xecˈojeˈ ca ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ ri acuchi (achique) xetzuk wi ruma ri Jesús, riyeˈ quetaman chi xa jun jucuˈ ri xcˈojeˈ chiriˈ y majun chic jun, y quetaman chi ri Jesús ma xoc ta el quiqˈui ri rudiscípulos tek xebe el ruma xa quiyon cˈa ri discípulos ri xebe, y ri Jesús xa xcˈojeˈ ca. 	 بامدادان گروهی که به آن طرف دریا ایستاده بودند، دیدند که هیچ زورقی نبود غیر از آن که شاگردان او داخل آن شده بودند و عیسی باشاگردان خود داخل آن زورق نشده، بلکه شاگردانش تنها رفته بودند.


Y rumariˈ can riqˈui cˈa ronojel icˈuˈx yixcowin nibij: Riyin ya ri Ajaf ri nitoˈo wuche (wixin). Rumariˈ ma nxibij ta wiˈ chiquiwech ri winek ri nicajoˈ niquiben xabachique pokon chuwe. 	 بنابراین ما با دلیری تمام می‌گوییم: «خداوند مددکننده من است و ترسان نخواهم بود. انسان به من چه می‌کند؟»


Y ri caˈiˈ discípulos xebe cˈa pa tinamit Jerusalem. Y tek xeˈapon, can xbanatej na wi achiˈel ri rubin el ri Jesús chique. Y riyeˈ can xquiben wi cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chare ri waˈin chupan ri pascua riˈ. 	 شاگردانش روانه شدند و به شهر رفته، چنانکه او فرموده بود، یافتند و فصح را آماده ساختند.


Xpe ri Pablo xutotaj ca ri cumatz pa kˈakˈ, y majun retal chi cˈo ta ri nucˈulwachij. 	 اما آن جانور را در آتش افکنده، هیچ ضرر نیافت.


Yacˈa ri capitán man cˈa xrajoˈ ta chi xquiben queriˈ, riche (rixin) chi nicolotej ri Pablo. Xa xubij cˈa chi quinojel cˈa ri can yecowin yemuxan (yeˈatin), tiquicˈakaˈ el quiˈ y quebe nabey, riche (rixin) chi yebeˈel chuchiˈ yaˈ. 	 لیکن یوزباشی چون خواست پولس را برهاند، ایشان را از این اراده بازداشت و فرمود تا هر‌که شناوری داند، نخست خویشتن را به دریا انداخته به ساحل رساند.وبعضی بر تختها و بعضی بر چیزهای کشتی وهمچنین همه به سلامتی به خشکی رسیدند.


Ri Pedro y ri Juan cachibilan quiˈ ye jotol cˈa el riche (rixin) chi yebe pa rachoch ri Dios. A las tres riche (rixin) ri tikakˈij yacˈariˈ tek ye benak el chupan ri hora riche (rixin) ri oración. 	 و در ساعت نهم، وقت نماز، پطرس و یوحنا با هم به هیکل می‌رفتند.


Xpe cˈa ri Jesús xubij chique: Wi jun chiwe riyix cˈo ta jun rucarneˈl ri nitzak ta chupan jun jul pa jun uxlanibel kˈij, ¿achique ta cami nuben riqˈui? ¿La ma nrelesaj ta cami chiriˈ? Riyaˈ xa can nucˈom wi ka riche (rixin) chi nrelesaj pe. 	 وی به ایشان گفت: «کیست از شما که یک گوسفند داشته باشد و هرگاه آن در روز سبت به حفره‌ای افتد، او را نخواهد گرفت و بیرون آورد؟


Can kitzij cˈa nbij chiwe: Riyix can xquixokˈ y xquixbison ruma ri xtincˈulwachij riyin. Yacˈa ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, riyeˈ xa xquequicot. Yacˈa riyix astapeˈ can cˈo chic bis ri pa tak iwánima, ri bis cˈa riˈ xa xtijalatej, xa can xtoc quicoten. 	 آمین آمین به شما می‌گویم که شما گریه و زاری خواهید کرد و جهان شادی خواهد نمود. شما محزون می‌شوید لکن حزن شما به خوشی مبدل خواهد شد.


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ, ye qˈuiy wi ri winek xeniman riche (rixin) ri Jesús ri chiriˈ pa tinamit Sicar, ri cˈo chiriˈ pa rucuenta ri Samaria. Y riˈ ruma chi ri ixok quereˈ xberubij chique ri winek: Ri Jesús xubij chuwe ronojel ri ye nubanalon, xchaˈ chique. 	 پس در آن شهر بسیاری از سامریان بواسطه سخن آن زن که شهادت داد که هر‌آنچه کرده بودم به من باز‌گفت بدو ایمان آوردند.


Pa ruqˈuexel chi que ta riˈ xiben, xa xeˈitelelaˈ ri ruwachbel ri rachoch ri dios Moloc, ri ruwachbel ri chˈumil, ri i‑dios Renfán rubiˈ. Y ri wachbel riˈ xa ikˈaˈ riyix xebano ka, riche (rixin) chi xiyaˈ quikˈij. Rumacˈariˈ riyin, xtinben chiwe chi yixbecˈojeˈ cˈa quelaˈ más nej chrij el ri Babilonia, xchaˈ ri Dios. 	 وخیمه ملوک و کوکب، خدای خود رمفان رابرداشتید یعنی اصنامی را که ساختید تا آنها راعبادت کنید. پس شما را بدان طرف بابل منتقل سازم."


Ruma ronojel ri ruqˈuiytisan ri Dios, utz. Y rumariˈ ma tibix ta chi ma utz ta chi nitij. Pero nicˈatzin chi nimatioxix chare ri Dios. 	 زیرا که هر مخلوق خدا نیکو است وهیچ‌چیز را رد نباید کرد، اگر به شکرگزاری پذیرند،


Ruma yecˈo chake riyoj ri ye aj pa Judea, yecˈo ye petenak ri pa Partia, ri pa Media, ri pan Elam, ri pa Mesopotamia, ri pa Capadocia, ri pa Ponto, ri pan Asia, 	 پارتیان و مادیان و عیلامیان و ساکنان جزیره و یهودیه و کپدکیا وپنطس و آسیا


Pero riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe chi ma timestaj ta chi chuwech ri Ajaf Dios, jun kˈij achiˈel jun mil junaˈ. Y mil junaˈ xa achiˈel oc jun kˈij. 	 لکن‌ای حبیبان، این یک چیز از شما مخفی نماند که یک روز نزد خدا چون هزار سال است وهزار سال چون یک روز.


Yacˈariˈ tek jun cˈa chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij xucˈutuj cˈa chuwe: ¿Awetaman ye achique cˈa chi winek laˈ, la sek sek quitziak quicusan? ¿Y awetaman chukaˈ acuchi (achique) yepe wi? xchaˈ chuwe. 	 و یکی از پیران متوجه شده، به من گفت: «این سفیدپوشان کیانند و از کجا آمده‌اند؟»


Rumariˈ xinbij chiwe chi ri quipoˈon anej quiˈ chi ye apóstoles, ma nusech ta kacˈuˈx. Ruma man cˈa ye ta riyeˈ ri nabey ri yebano queriˈ, ruma ri ye rusamajel ri Satanás xa can niquipoˈ wi quiˈ chi ye samajel riche (rixin) ri chojmilal. Pero ri pa ruqˈuisbel kˈij xa xtiquicˈul cˈa rucˈayewal, achiˈel cˈa ri nucˈutuj ri itzel ri yequibanalaˈ. 	 پس امر بزرگ نیست که خدام وی خویشتن را به خدام عدالت مشابه سازند که عاقبت ایشان برحسب اعمالشان خواهد بود.


Can jabel cˈa ruwarukˈij ri winek ri nisiqˈuin ri chˈabel ri kˈalajsan ca waweˈ, y can jabel chukaˈ ruwaquikˈij ri winek ri yeˈacˈaxan y can niquinimaj ri nubij. Ruma can nakaj chic cˈo ri kˈij tek xquebanatej ronojel ri tzˈibatal ca waweˈ. 	 خوشابحال کسی‌که می‌خواند و آنانی که می‌شنوند کلام این نبوت را، و آنچه در این مکتوب است نگاه می‌دارند، چونکه وقت نزدیک است.


Yacˈa ri achiˈaˈ fariseos y ri aj tzˈibaˈ xexebexot (xexebeloj) apo chrij ri Jesús. Y niquibilaˈ cˈa: Re Jesús can junan ruwech quiqˈui ri xa ye aj maquiˈ. Ruma ma xu (xe) ta wi chi jabel quicˈulic nuben, xa can niwaˈ chukaˈ quiqˈui, yechaˈ cˈa. 	 فریسیان و کاتبان، همهمه‌کنان می‌گفتند: «این شخص، گناهکارن را می‌پذیرد و با ایشان می‌خورد.»


Y ri Pablo xubij: Wachˈalal wech aj Israel, riyin ma wetaman ta riˈ wi ya riyaˈ ri nimalaj sacerdote, ruma xa ta wetaman, man ta xinbij ri xa cˈariˈ nbij ka, ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios nubij cˈa: Ma itzel ta cachˈo chrij jun aj kˈatbel tzij riche (rixin) ri atinamit, nichaˈ, xchaˈ ri Pablo. 	 پولس گفت: «ای برادران، ندانستم که رئیس کهنه است، زیرا مکتوب است حاکم قوم خود رابد مگوی.»


Nicˈaj chic kachˈalal yatajnek chique ruma ri Lokˈolaj Espíritu chi yecowin niquiben milagros. Yecˈo chukaˈ kachˈalal ri yatajnek chique chi yecowin niquikˈalajsaj ri nubij ri Dios. Y nicˈaj chic kachˈalal yatajnek chique chi chanin niquinabej, wi ri nubij jun winek can riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu petenak wi o xa riqˈui jun itzel espíritu. Y chique nicˈaj chic ri Lokˈolaj Espíritu nuben chi yecowin yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Y chique nicˈaj chic yatajnek chi yecowin niquikˈaxaj ri chˈabel ri yequibij ri kachˈalal tek yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. 	 و یکی را قوت معجزات ودیگری را نبوت و یکی را تمییز ارواح و دیگری را اقسام زبانها و دیگری را ترجمه زبانها.


Y ruma chi ri caxlan wey xa jun, rumariˈ junan kawech kabanon konojel achiˈel rubanon jun chˈaculaj, astapeˈ riyoj sibilaj yoj qˈuiy. Ruma konojel yojtijo riche (rixin) ri caxlan wey riˈ. 	 زیرا ما که بسیاریم، یک نان و یکتن می‌باشیم چونکه همه از یک نان قسمت می‌یابیم.


Pero jun anciano riche (rixin) ri iglesia cˈo chi rucˈuan jun utzilaj cˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ majun tzij nibix ta chrij. Cˈo chi jun achi ri xaxu (xaxe wi) jun rixjayil cˈo, nuchˈob jabel ri yerubanalaˈ, retaman nukˈil riˈ chare ri mac, y rucˈamon chi nikayaˈ rukˈij, jun achi ri can jabel yerucˈul apo ri kachˈalal pa rachoch ri xa cˈa jun chic tinamit yepe wi, y can jabel nicowin nucˈut ri ruchˈabel ri Dios, 	 پس اسقف باید بی‌ملامت و صاحب یک زن و هشیارو خردمند و صاحب نظام و مهمان‌نواز و راغب به تعلیم باشد؛


Y wacami riyin cˈo cˈa jun ri nwajoˈ nbij chiwe y can utz wi nuben chiwe riyix. Y yacˈareˈ ri nwajoˈ nnataj: Can junabir ca xalex pan iwánima riche (rixin) chi xichop rumolic ri ofrenda quiche (quixin) ri nicˈaj chic kachˈalal. 	 و در این، رای می‌دهم زیرا که این شما را شایسته است، چونکه شما در سال گذشته، نه در عمل فقط بلکه در اراده نیز اول ازهمه شروع کردید.


Rumacˈariˈ, riyin can nbij cˈa chiwe chi ronojel ri nicˈutuj tek riyix niben orar y wi can ninimaj chi nicˈul, can xtiyatej wi cˈa chiwe. 	 بنابراین به شما می‌گویم آنچه در عبادت سوال می‌کنید، یقین بدانید که آن را یافته‌اید و به شماعطا خواهد شد.


Ri ruchukˈaˈ ri Ajaf Dios can cˈo wi quiqˈui ri achiˈaˈ riˈ y rumariˈ sibilaj ye qˈuiy winek xeniman ri Ajaf. Can xtzolin cˈa pe quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo. 	 و دست خداوند باایشان می‌بود و جمعی کثیر ایمان آورده، به سوی خداوند بازگشت کردند.


Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal Marcos, ri Aristarco, ri Demas y ri Lucas ri ye wachibil pa samaj, niquitek chukaˈ el rutzil awech. 	 و ارسترخس و دیماس و لوقاهمکاران من تو را سلام می‌رسانند.


Can nchˈobon wi cˈa chi yikˈax iwuqˈui riyix chiriˈ pa Corinto tek xquibe pa Macedonia, y tek yitzolin pe pa Macedonia, chiriˈ chic iwuqˈui riyix yibecˈojeˈ wi, y yix ta cˈa riyix ri yixyaˈo el chuwe ri rajawaxic chuwe chupan ri nubey riche (rixin) chi yibe pa Judea. Pero xa ma que ta riˈ xbanatej, xa ma xinapon ta chilaˈ iwuqˈui. 	 و از راه شما به مکادونیه بروم و باز از مکادونیه نزد شما بیایم و شما مرا به سوی یهودیه مشایعت کنید.


Riyoj can sibilaj yojcos chi samaj riche (rixin) chi nikachˈec kaway. Y astapeˈ cˈo ri yeyokˈo kiche (kixin), riyoj xa nikacˈutuj ri rutzil ri Dios pa quiwiˈ. Y astapeˈ cˈo pokon niquiben ri winek chake ruma ri rubiˈ ri Cristo, riyoj can nikacochˈ. 	 و به‌دستهای خود کار کرده، مشقت می‌کشیم و دشنام شنیده، برکت می‌طلبیم و مظلوم گردیده، صبر می‌کنیم.


Ri winek ri nibano chare jun chic riche (rixin) chi ntoc preso, can queriˈ cˈa chukaˈ xtiban chare riyaˈ. Y ri nicamisan riqˈui ri espada, can riqˈui cˈa chukaˈ espada nicamisex wi riyaˈ. Rumacˈariˈ ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, xaxu (xaxe) wi cˈa quecochˈon y ticukeˈ más quicˈuˈx. 	 اگر کسی اسیر نماید به اسیری رود، واگر کسی به شمشیر قتل کند، می‌باید او به شمشیرکشته گردد. در اینجاست صبر و ایمان مقدسین.


Queriˈ xuben ruma can ruraybel wi cˈa chi riyoj ri yoj iglesia can cˈo cˈa kakˈij kacˈojlen y can yoj chˈajchˈoj tek xkojrucˈul. Y ma nrajoˈ ta chi cˈo ta jun tzˈil pa tak kacˈaslen. Xa nrajoˈ chi can yoj lokˈolaj tak ralcˈual, achiˈel jun tziek ri chˈajchˈoj chic; banon chic ruchojmil, y ma kˈochokˈek ta. 	 تاکلیسای مجید را به نزد خود حاضر سازد که لکه وچین یا هیچ‌چیز مثل آن نداشته باشد، بلکه تامقدس و بی‌عیب باشد.


Y can nurek cˈa ruchiˈ chubixic: Tixibij iwiˈ y tinimaj rutzij ri Dios, y tiyaˈ chukaˈ rukˈij, ruma ri kˈij riche (rixin) chi nukˈet tzij xa xoka yan. Tiyaˈ cˈa rukˈij ri banayon ri caj, ri banayon ri ruwachˈulef, ri banayon ri mar y ri ralaxbel (rutzˈucbel) tak yaˈ. 	 و به آواز بلند می‌گوید: «از خدا بترسید واو را تمجید نمایید، زیرا که زمان داوری اورسیده است. پس او را که آسمان و زمین و دریا وچشمه های آب را آفرید، پرستش کنید.»


Ri nabey achi, can riche (rixin) wi re ruwachˈulef, ruma riqˈui ulef xban wi. Yacˈa ri jun chic achi, can aj chilaˈ chicaj wi. Y riˈ ya ri Cristo ri Ajaf. 	 انسان اول از زمین است خاکی؛ انسان دوم خداوند است از آسمان.


Re tzij reˈ jun cˈambel naˈoj. Ruma re caˈiˈ ixokiˈ reˈ, ruqˈuexewach ri caˈiˈ tratos ri xuben ri Dios quiqˈui ri winek. Ruma ri Agar ri raj icˈ ri Abraham, ruqˈuexewach ri jun trato ri xban acuchi (achique) cˈo wi ri nimalaj juyuˈ Sinaí, ruma quinojel cˈa ri yeˈoc chupan ri trato riˈ, xa yeximeˈ chuxeˈ rutzij ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 واین امور بطور مثل گفته شد زیرا که این دو زن، دوعهد می‌باشند، یکی از کوه سینا برای بندگی می‌زاید و آن هاجر است.


Ri Jesús xubij cˈa el chare ri achi riˈ: Majun achoj chare tatzijoj wi ri xbanatej awuqˈui, xa choj jacˈutuˈ awiˈ chuwech ri sacerdote. Y can tayaˈ cˈa ri ofrenda ri rajawaxic chi nayaˈ, achiˈel nubij chupan ri rutzˈiban ca ri Moisés, riche (rixin) chi queriˈ nakˈalajsaj cˈa awiˈ chiquiwech chi yit chˈajchˈoj chic, xucheˈex el. 	 گفت: «زنهار کسی را خبر مده، بلکه رفته خود را به کاهن بنما و آنچه موسی فرموده، بجهت تطهیر خودبگذران تا برای ایشان شهادتی بشود.»لیکن اوبیرون رفته، به موعظه نمودن و شهرت دادن این امر شروع کرد، بقسمی که بعد از آن او نتوانست آشکارا به شهر درآید بلکه در ویرانه های بیرون بسر می‌برد و مردم از همه اطراف نزد وی می‌آمدند.


Ruma xtapon na kˈij tek xtipe kˈaxon pan iwiˈ, kˈij tek ri achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj xquebeyacatej pe chiwij, y xtiquisutij rij ri itinamit y xtiquiben achiˈel jun coral chiwij. Xquixquiyaˈ pa quinicˈajal y xquixcˈojeˈ pa tijoj pokonal. 	 زیرا ایامی بر تو می‌آید که دشمنانت گرد تو سنگرها سازند و تو را احاطه کرده از هرجانب محاصره خواهند نمود.


Wi can cˈo cˈa jun winek ri nrajoˈ nuben ri nusamaj, can quirutzekelbej cˈa. Y ri acuchi (achique) cˈa yincˈo wi riyin, can chiriˈ cˈa chukaˈ xticˈojeˈ wi riyaˈ. Ri can xtibano cˈa ri nusamaj, xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa rukˈij ruma ri Nataˈ. 	 اگر کسی مرا خدمت کند، مرا پیروی بکند و جایی که من می‌باشم آنجاخادم من نیز خواهد بود؛ و هر‌که مرا خدمت کندپدر او را حرمت خواهد داشت.


Ri Jesucristo can ruma cˈa kamac riyoj tek xjach pa camic y cˈacˈariˈ xban chare ruma ri Dios chi xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, riche (rixin) chi xuben chake chi majun kamac yojtzˈetetej ruma ri Dios. 	 که به‌سبب گناهان ما تسلیم گردید و به‌سبب عادل شدن ما برخیزانیده شد.


y chi yecˈo ri xquebe pa nubiˈ riyin chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek chuwech ronojel re ruwachˈulef, chi titzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi nicuyutej quimac. Y nitiquiribex el re pa Jerusalem. 	 و از اورشلیم شروع کرده، موعظه به توبه و آمرزش گناهان در همه امت‌ها به نام او کرده شود.


Yichˈo iwuqˈui riyix ri cˈo inaˈoj, tichˈoboˈ jabel ri xinbij, y cˈacˈariˈ tibij chuwe wi kitzij o xa ma kitzij ta ri xinbij. 	 به خردمندان سخن می‌گویم: خود حکم کنیدبرآنچه می‌گویم.


Y rumariˈ riyin xitzak pan ulef. Y yacˈariˈ tek xinwacˈaxaj jun chˈabel, y ri chˈabel riˈ nubij cˈa: Saulo, Saulo, ¿achique cˈa ruma achapon wokotaxic? xchaˈ. 	 پس بر زمین افتاده، هاتفی را شنیدم که به من می‌گوید: "ای شاول، ای شاول، چرا بر من جفا می‌کنی؟"


Y ri itzel dragón riˈ, riqˈui ri rujey xerumes pe xa jubaˈ ma pa nicˈaj chique ri chˈumilaˈ ri yecˈo chicaj, y xeruqˈuek cˈa pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. Cˈacˈariˈ xbecˈojeˈ apo chuwech ri ixok ri nicˈojeˈ yan ral, ruchajin apo ajan (jampeˈ) xticˈojeˈ ri acˈal, riche (rixin) chi queriˈ nutij. 	 و دمش ثلث ستارگان آسمان را کشیده، آنها را بر زمین ریخت. و اژدها پیش آن زن که می‌زایید بایستاد تاچون بزاید فرزند او را ببلعد.


Rumacˈariˈ nbij cˈa chiwe chi can titijaˈ ikˈij chubanic ri xtinbij chiwe wacami riche (rixin) chi niben chare ri icˈaslen riqˈui ri Dios chi niqˈuiy y niwachin. Riyix can cˈo icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios pero wacami titijaˈ ikˈij chi nikˈalajin chukaˈ ri ruchukˈaˈ ri Dios pa tak icˈaslen. Tiwetamaj chukaˈ ri kas nika chuwech ri Dios. 	 و به همین جهت، کمال سعی نموده، درایمان خود فضیلت پیدا نمایید


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyix xa yix sachnek riqˈui ri xibij. Xa ma kˈaxnek ta chiwech ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. Y xa ma iwetaman ta chi ri ruchukˈaˈ ri Dios sibilaj nim. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «گمراه هستید از این‌رو که کتاب و قوت خدا رادر نیافته‌اید،


¿La can niquicˈuaj cami quiˈ ri Cristo riqˈui ri Belial ri nibix chukaˈ Satanás chare? ¿O can majun cami rucojol jun ri runiman ri Cristo riqˈui jun ri xa ma runiman ta? 	 و مسیح را با بلیعال چه مناسبت و مومن را با کافر چه نصیب است؟


Majun cˈa discípulo ri más ta nim rukˈij que chuwech ri rutijonel. Chukaˈ majun mozo ri más ta nim rukˈij que chuwech ri rupatrón. 	 شاگرد از معلم خود افضل نیست و نه غلام از آقایش برتر.


Y ri winek cˈa ri xetzˈeto riche (rixin) ri Jesús tek xusiqˈuij (xroyoj) ri Lázaro ri caminek chic el riche (rixin) chi xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, can niquitzijolaˈ cˈa chique ri nicˈaj chic winek. 	 و گروهی که با او بودند شهادت دادند که ایلعازر را از قبرخوانده، او را از مردگان برخیزانیده است.


Ruma tek xpe ri Juan ri Bautista, riyaˈ ma nutij ta caxlan wey, ma nukum ta chukaˈ ruyaˈal uva. Yacˈa riyix xibij chi riyaˈ xa cˈo itzel espíritu riqˈui. 	 زیرا که یحیی تعمید‌دهنده آمد که نه نان می‌خورد و نه شراب می‌آشامید، می‌گویید دیو دارد.


Quecˈariˈ nikaben ruma ma nikajoˈ ta cˈa chi yepe tzij chikij, rumacˈariˈ tek ma kayon ta riyoj ri yojmolo y yojbejacho riche (rixin) ri nimalaj ofrenda ri yojtajin chumolic. 	 چونکه اجتناب می‌کنیم که مبادا کسی ما را ملامت کند درباره این سخاوتی که خادمان آن هستیم.


Y tek ri Jesús ntajin cˈa chare ri oración, xjalatej cˈa ri ruwachbel, y can queriˈ chukaˈ ri rutziak, can xjalatej ri yetzuˈun. Ri rutziak sibilaj rusakil xuben y nitzˈitzˈan. 	 و چون دعامی کرد هیات چهره او متبدل گشت و لباس اوسفید و درخشان شد.


Can utz inaˈoj tibanaˈ quiqˈui ri winek y can queriˈ ta cˈa nikˈalajin chiquiwech quinojel. Ruma ri Ajaf xa nakaj chic cˈo wi pe. 	 اعتدال شما بر جمیع مردم معروف بشود. خداوند نزدیک است.


Y quinojel riyeˈ can junan quiwech quibanon y can ma yetaneˈ ta chi niquiben orar, ye cachibilan ri ixokiˈ, y chukaˈ ri María ri ruteˈ ri Jesús, y ri ye rachˈalal ri Jesús. 	 و جمیع اینها با زنان و مریم مادر عیسی و برادران او به یکدل درعبادت و دعا مواظب می‌بودند.


Yacˈa wacami nwajoˈ cˈa nbij jun tzij chiwe, ri xa cˈa ma jane qˈuiy ta kˈij tikˈalajsex ruma ri Dios. Ma konojel ta xkojcom el, pero konojel xtijalatej el ri kachˈacul. 	 همانا به شماسری می‌گویم که همه نخواهیم خوابید، لیکن همه متبدل خواهیم شد.


Tiyaˈ cˈa rutzijol chique ri winek ye riche (rixin) ri tinamit Sion, chi ri qui‑Rey yacˈareˈ petenak. Ri qui‑Rey can chˈuchˈuj wi cˈa ránima. Y Riyaˈ chˈocol pe chrij jun ti bur. Can chrij wi cˈa jun ti alaj bur chˈocol wi pe. Ri ti alaj bur ral cˈa jun chicop riche (rixin) ejkaˈn. 	 که «دختر صهیون را گوییداینک پادشاه تو نزد تو می‌آید با فروتنی و سواره بر حمار و بر کره الاغ.»


¿La ma iwetaman ta cˈa chi ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios cˈo pa tak iwánima? ¿La ma iwetaman ta cˈa chukaˈ riyix chi yix rachoch ri Dios? 	 آیا نمی دانید که هیکل خدا هستید و روح خدا در شما ساکن است؟


Y can kitzij cˈa nbij chiwe, chi ri xa ma niquiben ta achiˈel ri acˈalaˈ riche (rixin) chi niquijech quiˈ pa rukˈaˈ ri Dios, can man cˈa xqueˈoc ta pa rajawaren ri Dios, xchaˈ chique. 	 هرآینه به شما می‌گویم هر‌که ملکوت خدا را مثل بچه کوچک قبول نکند، داخل آن نشود.»


Y tek ye waynek chic cˈa jabel ri winek riˈ, ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Ticˈoloˈ cˈa pe ronojel ri caxlan wey y car ri ma xqˈuis ta, ruma ma nwajoˈ ta cˈa chi cˈo ta yecˈojeˈ ca queriˈ. 	 و چون سیر گشتند، به شاگردان خود گفت: «پاره های باقی‌مانده را جمع کنید تاچیزی ضایع نشود.»


Y pa rucaˈn kˈij, tek ri Jesús ye rachibilan ri ye oxiˈ rudiscípulos xka pe pa ruwiˈ ri juyuˈ, can ye sibilaj cˈa ye qˈuiy ri winek ri xecˈulu apo riche (rixin). 	 و در روز بعد چون ایشان از کوه به زیرآمدند، گروهی بسیار او را استقبال نمودند.


Rumariˈ ri Dios xeruyaˈ ca, chi tiquicˈuaj na cˈa ri itzel cˈaslen, ruma can yariˈ ri ruraybel ri cánima. Can xkˈax ruwiˈ ri etzelal xquiben. Sibilaj niquiyaˈ (niquitzek) quiqˈuix chicachibil quiˈ. 	 لهذا خدا نیز ایشان رادر شهوات دل خودشان به ناپاکی تسلیم فرمود تادر میان خود بدنهای خویش را خوار سازند،


Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Niwajoˈ isamaj? Wi niwajoˈ, quixbiyin cˈa chukaˈ riyix, quixbesamej pa nujuyuˈ ri nuticon ruwech riqˈui uva, y riyin xtintoj cˈa chiwe ri rucˈamon chi nichˈec, xchaˈ chique. Y ri mozos riˈ can xebe cˈa pa samaj. 	 ایشان را نیز گفت: "شما هم به تاکستان بروید وآنچه حق شما است به شما می‌دهم." پس رفتند.


Y xutzˈet cˈa chi cˈo jun aj Egipto ri sibilaj pokon nuben chare jun rech aj Israel. Y riche (rixin) chi nutoˈ ri rech aj Israel y riche (rixin) chi nuyaˈ ruqˈuexel chare ri achi ri nibano ri pokon, xucamisaj. 	 وچون یکی را مظلوم دید او را حمایت نمود وانتقام آن عاجز را کشیده، آن مصری را بکشت.


Y tek xtitzˈet cˈa chi ri tinamit Jerusalem sutin chic rij cuma achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj, tiwetamaj cˈa riˈ chi xa jubaˈ chic tiempo nrajoˈ riche (rixin) chi ri tinamit xtiwulex. 	 «و چون بینید که اورشلیم به لشکرهامحاصره شده است آنگاه بدانید که خرابی آن رسیده است.


Rumariˈ tek quicˈuan chic quiˈ, man chic ye caˈiˈ ta cˈa winek, ma que ta chic riˈ, xa jun xtiquiben. Rumacˈariˈ ri can ye tunun chic ruma ri Dios, majun winek ri tijacho ta quiche (quixin). Queriˈ ri tzˈibatajnek ca, xchaˈ ri Jesús. 	 بنابراین بعد از آن دونیستند بلکه یک تن هستند. پس آنچه را خداپیوست انسان جدا نسازد.»


Rumacˈariˈ wachˈalal, can ticukeˈ cˈa icˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo. Riyin sibilaj yixinwajoˈ y nrayij chukaˈ chi nikatzˈet chic jun bey kawech iwuqˈui. Riyix sibilaj quicoten ri icˈamom pe chuwe ruma riqˈui ri icˈaslen riyix nikˈalajin chi cˈo xucˈom pe ri samaj ri xinben chicojol; can yix cˈa riyix ri rajel ruqˈuexel ri nusamaj. 	 بنابراین، ای بردران عزیز و مورد اشتیاق من و شادی و تاج من، به همینطور در خداونداستوار باشید‌ای عزیزان.


Y ri rupixaˈ Riyaˈ ya ri tikanimaj ri rubiˈ ri Jesucristo ri Rucˈajol, y tikajoˈ kiˈ achiˈel ri rubin ca chake chi tikabanaˈ. 	 و هرکه احکام او را نگاه دارد، در او ساکن است و او در وی؛ و ازاین می‌شناسیم که در ما ساکن است، یعنی از آن روح که به ما داده است.


Ri José chukaˈ can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ riyaˈ tek ya xa nicom yan ka, xunataj cˈa chique ri ye rech israelitas chi xtapon na wi jun kˈij tek ri quiy quimam xqueˈel el pan Egipto. Y xuchilabej ca chique chi tiquicˈuaj el ri rubakil tek xquebe. 	 به ایمان یوسف در حین وفات خود، ازخروج بنی‌اسرائیل اخبار نمود و درباره استخوانهای خود وصیت کرد.


Wacami cˈa, ri rucˈamon chi niben riyix ya ri ticˈuaj jun cˈaslen utz can achiˈel nubij ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo. Wi xquinapon iwuqˈui, que ta riˈ yixtajin chubanic xquixbenwilaˈ riqˈui ri icˈaslen, y wi ma xquinapon ta, xtinwacˈaxaj ta cˈa chiwij, chi can cof yix paˈel chupan ruchˈabel ri Cristo, chi can ta junan iwech ibanon. Xtinwacˈaxaj ta cˈa chukaˈ chiwij chi can itijon ikˈij chi itoˈon iwiˈ chiˈiwonojel chutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 باری بطور شایسته انجیل مسیح رفتارنمایید تا خواه آیم و شما را بینم و خواه غایب باشم، احوال شما را بشنوم که به یک روح برقرارید و به یک نفس برای ایمان انجیل مجاهده می‌کنید.


Yacˈa ri winek ri nuben ri nubij ri rupixaˈ ri Dios, kitzij chi can tzˈaket ri ajowabel riche (rixin) ri Dios cˈo riqˈui. Y wi queriˈ nikaben, ketaman chi xa jun chic kabanon riqˈui Riyaˈ. 	 لکن کسی‌که کلام او را نگاه دارد، فی الواقع محبت خدا در وی کامل شده است و از این می‌دانیم که در وی هستیم.


Xa ta riyix iwetaman achique ntel wi chi tzij ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios, man ta xixcowin xibij chi ri nudiscípulos ma utz ta yetajin chubanic. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios nubij: Riyin ri más nika chinuwech chi niben riyix, ya chi nijoyowaj quiwech ri winek, ya cˈa riˈ ri más nika chinuwech, que chuwech ri chicop ri yecamisex y yeˈitzuj (yeˈisuj) chinuwech. 	 و اگر این معنی را درک می‌کردید که رحمت می‌خواهم نه قربانی، بی‌گناهان را مذمت نمی نمودید.


Ri Jesús xubij cˈa chare ri teˈej riˈ: ¿Achique cˈa ri nawajoˈ? xchaˈ chare. Y ri ixok xubij cˈa chare ri Jesús: Riyin nwajoˈ cˈa chi tek yitcˈo chic pan awajawaren, can tabanaˈ cˈa chi re ye caˈiˈ wal reˈ yetzˈuyeˈ ta apo awuqˈui; jun ta cˈa ri pan awajquikˈaˈ y jun ta cˈa ri pan awajxocon, xchaˈ. 	 بدو گفت: «چه خواهش داری؟» گفت: «بفرما تا این دو پسر من در ملکوت تو، یکی بر دست راست و دیگری بر دست چپ تو بنشینند.»


Y tek riyeˈ ye xulan cˈa pe chuwech ri juyuˈ, ri Jesús xuchilabej chique ri rudiscípulos, y xubij: Majun achoj chare tibij wi ri xitzˈet. Riyix utz nitzijoj, cˈa ya tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol yin cˈastajnek chic pe chiquicojol ri caminakiˈ, xchaˈ chique. 	 و چون ایشان از کوه به زیر می‌آمدند، عیسی ایشان را قدغن فرمود که «تاپسر انسان از مردگان برنخیزد، زنهار این‌رویا را به کسی باز نگویید.»


Y tek ntajin cˈa ri nimakˈij, ri nimalaxel nisamej pa juyuˈ. Y tek xtzolin cˈa pe y xapon cˈa chunakajal ri jay, xracˈaxaj cˈa chi ntajin ri kˈojon y xajoj. 	 اما پسر بزرگ او در مزرعه بود. چون آمده نزدیک به خانه رسید، صدای ساز و رقص راشنید.


Quecˈareˈ ri xubij ri capitán: Ajaf, ri numozo siquirnek; y ri yabil riˈ rukasan pa ruwarabel chilaˈ chwachoch. Y sibilaj pokonal ri ntajin chukˈaxaxic, xchaˈ chare. 	 گفت: «ای خداوند، خادم من مفلوج در خانه خوابیده و بشدت متالم است.»


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xesiqˈuix (xeˈoyox) cˈa chukaˈ riyeˈ chupan ri cˈulanen riˈ. 	 و عیسی وشاگردانش را نیز به عروسی دعوت کردند.


Y yacˈa tek ri winek israelitas riˈ y chukaˈ ri ma ye israelitas ta y ri ye aj kˈatbel tak tzij quiyaˈon chiquiwech chi niquiyaˈ (niquitzek) el quiqˈuix ri Pablo y ri Bernabé, y hasta xquequicamisaj chi abej, 	 وچون امت‌ها و یهود با روسای خود بر ایشان هجوم می‌آوردند تا ایشان را افتضاح نموده، سنگسار کنند،


Xojkˈax cˈa el chrij jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa mar, ri Clauda rubiˈ. Y chiriˈ ma can ta nim ruchukˈaˈ ri cakˈikˈ, pero cˈa cˈayef (cuesta) na xuben chkawech riche (rixin) chi xkajotobaˈ el ri jun ti coˈol lancha ri kiriren el ruma ri barco ri yoj benak wi. 	 پس در زیر جزیره‌ای که کلودی نام داشت، دوان دوان رفتیم و به دشواری زورق را درقبض خود آوردیم.


Y cˈacˈariˈ tek xerucˈuaj chrachoch riche (rixin) chi xerutzuk pe. Y riyaˈ y ri ye aj pa rachoch sibilaj cˈa xquicot ri cánima, ruma xquinimaj ri Dios. 	 و ایشان را به خانه خود درآورده، خوانی پیش ایشان نهاد و باتمامی عیال خود به خدا ایمان آورده، شادگردیدند.


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj ri xa cˈa ma jane qˈuiy ta tiempo tukˈalajsaj ri Dios, riche (rixin) chi riyix man xa tichˈob ka chi qˈuiy iwetaman y cˈo más inaˈoj que chiquiwech ri israelitas, ma que ta riˈ. Y rumariˈ nbij el chiwe ri xa cˈareˈ xukˈalajsaj ri Dios, chi ri wech aj Israel ri cowirnek ri cánima y ma nicajoˈ ta niquinimaj ri Dios, xquecˈojeˈ na pakeˈ queriˈ, cˈa ya tek xquetzˈaket na ri ma ye israelitas ta ri cˈo chi niquinimaj na ri Dios. 	 زیرا‌ای برادران نمی خواهم شما از این سربی خبر باشید که مبادا خود را دانا انگارید که مادامی که پری امت‌ها درنیاید، سختدلی بربعضی از اسرائیل طاری گشته است.


Can qˈuiy yan cˈa ri nucˈul chupan re tiempo re kachapon. Y chupan apo ri jun chic tiempo chkawech apo, can xtiyatej cˈa chukaˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 جز اینکه در این عالم چند برابربیابد و در عالم آینده حیات جاودانی را.»


Ruma xquibij chake chi ri ruchˈacul ri Jesús xa man cˈo ta chic chiriˈ pa jul. Y niquibij cˈa chukaˈ chi cˈo ángeles xquicˈut quiˈ chiquiwech, y chi ri ángeles riˈ xquibij chique chi ri Jesús xcˈastej yan el. 	 وجسد او را نیافته آمدند و گفتند که فرشتگان را دررویا دیدیم که گفتند او زنده شده است.


Ya Riyaˈ achiˈel ri jolomaj (wiˈaj) ri cˈo pa kawiˈ riyoj ri kaniman, ri nibix iglesia chake y yoj oconek achiˈel ruchˈacul. Ya chukaˈ Riyaˈ ri niyaˈo rucˈaslen ri chˈaculaj riˈ. Y can ya chukaˈ Riyaˈ ri nabey ri xcˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ. Y rumariˈ ya Riyaˈ ri nabey chuwech ronojel. 	 و او بدن یعنی کلیسا راسر است، زیرا که او ابتدا است و نخست زاده ازمردگان تا در همه‌چیز او مقدم شود.


Ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Can tiwacˈaxaj cˈa ri xtinbij chiwe, chi can tichajij cˈa iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri achiˈaˈ fariseos y ri achiˈaˈ saduceos, xchaˈ chique. 	 عیسی ایشان راگفت: «آگاه باشید که از خمیرمایه فریسیان وصدوقیان احتیاط کنید!»


Yacˈa ri nicˈaj chic discípulos can cˈa ya na ri pa jucuˈ xepe wi, y quikiriren cˈa pe ri yaˈl nojnek chi car. Ma can ta nej cˈa ye oconek apo pa ruwiˈ yaˈ. Achiˈel xa cˈo jun oxiˈ raken cˈan. 	 اما شاگردان دیگر در زورق آمدند زیرااز خشکی دور نبودند، مگر قریب به دویست ذراع و دام ماهی را می‌کشیدند.


Y yecˈo cˈa nicˈaj chic winek, ri xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi niquitojtobej ri Jesús, xquibij cˈa chare chi tubanaˈ cˈa chi cˈo jun retal nibanatej chuwech ri caj. 	 و دیگران از روی امتحان آیتی آسمانی از او طلب نمودند.


Ri winek ri quimolon quiˈ quinojsan cˈa el ruwech ri ruwachˈulef xejoteˈ el y xbequisutij rij ri acuchi (achique) yecˈo wi ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. Y xbequisutij rij ri tinamit ri sibilaj najowex ruma ri Dios. Pero ri Dios xuben chi xbeka pe kˈakˈ pa quiwiˈ, y xeruqˈuis. 	 و بر عرصه جهان برآمده، لشکرگاه مقدسین و شهر محبوب را محاصره کردند. پس آتش از جانب خدا از آسمان فرو ریخته، ایشان رابلعید.


Y riyix mozos, can tichˈutinirisaj cˈa iwiˈ y tinimaj quitzij ri ipatrón. Y wi jabel quinaˈoj iwuqˈui, can tinimaj cˈa quitzij. Y wi xa itzel quinaˈoj iwuqˈui, chukaˈ can tinimaj cˈa quitzij. 	 ای نوکران، مطیع آقایان خود باشید با کمال ترس؛ و نه فقط صالحان و مهربانان را بلکه کج خلقان را نیز.


Y yacˈariˈ tek xbecˈulun pe jun rucaˈn ángel, y xubij: Xtzak yan ri nimalaj tinamit Babilonia. Xtzak yan ri nimalaj tinamit ri xbano chique quinojel ri winek chuwech re ruwachˈulef chi xquiyaˈ ca ri Dios y xquiyec royowal ri Dios pa quiwiˈ, ruma ri tinamit riˈ xuben chique quinojel ri winek chi can achiˈel xerukˈabarisaj chi ma niquinaˈ ta chic chi niquiben ri mac, achiˈel ri mac tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 و فرشته‌ای دیگر از عقب او آمده، گفت: «منهدم شد بابل عظیم که از خمر غضب زنای خود، جمیع امت‌ها را نوشانید.»


Rumariˈ ri Pablo napon cˈa ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chupan ri tinamit riˈ, y niquichˈob cˈa rij ri ruchˈabel ri Dios, ye rachibilan ri israelitas y nicˈaj chic winek ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios. Y can queriˈ wi chukaˈ nberubanaˈ ronojel ri nicˈaj chic kˈij quiqˈui ri yeˈapon pa cˈaybel. 	 پس درکنیسه با یهودیان و خداپرستان و در بازار، هرروزه با هر‌که ملاقات می‌کرد، مباحثه می‌نمود.


Y xebecˈulun cˈa pe ri Moisés y ri Elías, y xquichop cˈa tzij riqˈui ri Jesús. 	 که ناگاه موسی و الیاس بر ایشان ظاهرشده، با او گفتگو می‌کردند.


Jun winek ri nuchˈob chi cˈo qˈuiy retaman, riˈ xa sachnek chuwech. Ruma xa ma kˈaxnek ta chuwech ri rajawaxic chi nretamaj. 	 اگر کسی گمان برد که چیزی می‌داند، هنوز هیچ نمی داند، بطوری که بایددانست.


Y chiquicojol ri winek ri quimolon quiˈ ri chiriˈ, cˈo cˈa jun ixok ri cˈo chic wakxaklajuj junaˈ ruchapon pe yabil. Ri ixok cˈa riˈ luculic rij, y can ma nicowin ta nipaˈeˈ choj. Ri ixok riˈ rucˈulwachin cˈa queriˈ ruma jun itzel espíritu. 	 و اینک زنی که مدت هجده سال روح ضعف می‌داشت و منحنی شده ابد نمی توانست راست بایستد، در آنجا بود.


Y ri winek xemolotej cˈa apo. Pa mil winek ri xquimol apo quiˈ. Rumariˈ niquipalbej chic quiˈ. Y ri Jesús xuchop cˈa tzij quiqˈui ri ye rudiscípulos nabey, y xubij cˈa chique: Tichajij iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri achiˈaˈ fariseos. Ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri achiˈaˈ fariseos ntel chi tzij chi xa caˈiˈ quipalej, xa ma niquiben ta ri niquicˈut. 	 و در آن میان، وقتی که هزاران از خلق جمع شدند، به نوعی که یکدیگر راپایمال می‌کردند، به شاگردان خود به سخن‌گفتن شروع کرد. «اول آنکه از خمیرمایه فریسیان که ریاکاری است احتیاط کنید.


Yacˈa riyin nbij chiwe: Majun bey tiben ta jurar, ni ma tinataj ta ri caj ruma chi niben jurar, ruma ya ri chilaˈ chicaj tzˈuyul wi ri Dios. 	 لیکن من به شما می‌گویم، هرگز قسم مخورید، نه به آسمان زیرا که عرش خداست،


Ri discípulo ri cˈa ninatex ka, can ya cˈa riyaˈ ri tzˈibayon ronojel re cˈo chupan re jun wuj reˈ. Can ketaman cˈa chi kitzij ronojel ri nukˈalajsaj; ruma riyaˈ can xutzˈet ri xbanatej. 	 و این شاگردی است که به این چیزها شهادت داد و اینهارا نوشت و می‌دانیم که شهادت او راست است.


Rumariˈ riyin can riqˈui cˈa quicoten nsech ronojel ri cˈo wuqˈui iwuma riyix y hasta riyin nchapon yiqˈuis ka chukaˈ ruma can sibilaj yixinwajoˈ riyix. Astapeˈ riyix ma can ta yiniwajoˈ achiˈel ri yixinwajoˈ riyin. 	 اما من به‌کمال خوشی برای جانهای شما صرف می‌کنم و صرف کرده خواهم شد. و اگر شما را بیشتر محبت نمایم، آیا کمترمحبت بینم؟


Y ri Jesús xoc cˈa pa rachoch ri Dios ri cˈo pa tinamit Jerusalem. Y tek xerutzˈet ri winek chi achiˈel cˈaybel quibanon chare rachoch ri Dios, xerokotaj cˈa pe quinojel ri yetajin yecˈayin y ri yelokˈonaj chiriˈ. Y ri aj qˈuexoy tak puek xerutecmayilaˈ ca ri quimesas, y queriˈ chukaˈ xuben chique ri quichˈacat ri yetajin yecˈayin palomax. 	 پس عیسی داخل هیکل خدا گشته، جمیع کسانی را که در هیکل خرید و فروش می‌کردند، بیرون نمود و تختهای صرافان و کرسیهای کبوترفروشان را واژگون ساخت.


Y ri ángel riche (rixin) ri Ajaf xubij cˈa chare: Cayacatej cˈa el. Tacˈuaj el ri acˈal rachibilan ri ruteˈ y quixtzolin cˈa pan Israel. Ruma ri xeˈajowan chi xquicamisaj ta ri acˈal, xecom yan. 	 پس برخاسته، طفل و مادر او را برداشت و به زمین اسرائیل آمد.


Can xcˈak cˈa pe ri itzel dragón ri quek rij ye rachibilan ri itzel tak ruˈángeles cˈa pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. Xcˈak pe ri dragón ri nibix chukaˈ itzel winek y Satanás chare. Ya cˈa riyaˈ ri xoc jun cumatz ojer ca, y ya riyaˈ ri nikˈolo quiche (quixin) ri winek chuwech ronojel re ruwachˈulef. 	 واژدهای بزرگ انداخته شد، یعنی آن مار قدیمی که به ابلیس و شیطان مسمی است که تمام ربع مسکون را می‌فریبد. او بر زمین انداخته شد وفرشتگانش با وی انداخته شدند.


Y ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi ri rupan ri rachoch ri Dios xel pa caˈiˈ. Xuchop pe cˈa pa ruwiˈ y xbeqˈuis cˈa chuxeˈ ka. 	 آنگاه پرده هیکل از سر تا پا دوپاره شد.


Y riche (rixin) chi yequitolaˈ ri kachˈalal ri nicˈatzin quitoˈic, yequicˈayilaˈ ri achique ri yecˈo quiqˈui. 	 و املاک و اموال خود را فروخته، آنها را به هر کس به قدراحتیاجش تقسیم می‌کردند.


Wacami cˈa nikˈax chkawech chi riyit can ronojel wi cˈa awetaman. Ma rajawaxic ta chi cˈa nikacˈutuj na chawe, riyit xa awetaman ri nikachˈob. Y rumariˈ riyoj can nikanimaj wi chi riqˈui ri Dios yit petenak wi, xechaˈ. 	 الان دانستیم که همه‌چیز رامی دانی و لازم نیست که کسی از تو بپرسد. بدین جهت باور می‌کنیم که از خدا بیرون آمدی.»


Y tek xetzolin cˈa pe ri setenta achiˈaˈ riˈ chare ri samaj ri bin el chique y xeˈoka riqˈui ri Jesús, sibilaj yequicot, y xquibij cˈa chare: Ajaf, ri itzel tak espíritu can xeniman chukaˈ chake tek pan abiˈ riyit xojchˈo wi chique. 	 پس آن هفتاد نفر با خرمی برگشته گفتند: «ای خداوند، دیوها هم به اسم تو اطاعت مامی کنند.»


Y chukaˈ ri ixok ri Rahab rubiˈ ri xcˈojeˈ ojer ca, astapeˈ ma utz ta rucˈaslen xucˈuaj, pero xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac ruma ri xuben. Ruma riyaˈ xerewaj ri caˈiˈ achiˈaˈ israelitas ri ye takon el ruma ri Josué, y xerutek el pa jun chic bey riche (rixin) chi majun xquicˈulwachij. 	 و همچنین آیا راحاب فاحشه نیز ازاعمال عادل شمرده نشد وقتی که قاصدان راپذیرفته، به راهی دیگر روانه نمود؟زیراچنانکه بدن بدون روح مرده است، همچنین ایمان بدون اعمال نیز مرده است.


Ruma can ya cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri xucusan quiche (quixin) ri lokˈolaj tak achiˈaˈ ri ye riche (rixin) ri Dios, chukˈalajsaxic ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Y ma quiyon ta riyeˈ xquitzˈuc anej ri xquibij. 	 زیرا که نبوت به اراده انسان هرگزآورده نشد، بلکه مردمان به روح‌القدس مجذوب شده، از جانب خدا سخن‌گفتند.


Pero riyix can yaˈon chic ri Lokˈolaj Espíritu chiwe ruma ri Lokˈolaj Cristo, y rumariˈ cˈo chic etamabel iwuqˈui chiˈiwonojel. 	 و اما شما از آن قدوس، مسح را یافته‌اید وهرچیز را می‌دانید.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri Juan ri Bautista: Riyoj rajawaxic cˈa chi nikaben ronojel ri nubij ri Dios chake. Rumariˈ re wacami rajawaxic cˈa chi riyit yinaben bautizar riyin. Y cˈacˈariˈ tek ri Juan ri Bautista xuben bautizar ri Jesús. 	 عیسی در جواب وی گفت: «الان بگذارزیرا که ما را همچنین مناسب است تا تمام عدالت را به‌کمال رسانیم.»


Yin cˈa riyin ri utzilaj Aj Yukˈ, y wetaman quiwech ri ye nucarneˈl, y riyeˈ quetaman cˈa chukaˈ nuwech riyin. 	 من شبان نیکو هستم و خاصان خود را می‌شناسم وخاصان من مرا می‌شناسند.


Riyix ri ma yix israelitas ta, tek rubanon ca ma xinimaj ta ri Dios. Pero ruma ri wech aj Israel ma xquinimaj ta chic rutzij ri Dios, rumariˈ ri Dios xujoyowaj iwech riyix, y xuyaˈ ri colotajic chiwe. 	 زیرا همچنان‌که شما در سابق مطیع خدا نبودید و الان به‌سبب نافرمانی‌ایشان رحمت یافتید،


Ri Rucˈajol ri Dios sibilaj xnimirisex rukˈij que chiquiwech ri ángeles, y chukaˈ ri rubiˈ Riyaˈ can más wi nim rejkalen que chuwech ri quibiˈ ri ángeles. 	 و از فرشتگان افضال گردید، بمقدارآنکه اسمی بزرگتر از ایشان به میراث یافته بود.


Rumacˈariˈ ri Dios ruyaˈon ca ri pixaˈ chi quekajoˈ ri kachˈalal. Y wi nikajoˈ ri Dios, can quekajoˈ cˈa chukaˈ ri kachˈalal. Queriˈ nubij ri pixaˈ riˈ. 	 و این حکم رااز وی یافته‌ایم که هرکه خدا را محبت می‌نماید، برادر خود را نیز محبت بنماید.


Riyix ma xu (xe) ta wi yatajnek chiwe chi ninimaj ri Cristo, xa can yatajnek chukaˈ chiwe chi nikˈaxaj tijoj pokonal ruma rubiˈ Riyaˈ. 	 زیراکه به شما عطا شد به‌خاطر مسیح نه فقط ایمان آوردن به او بلکه زحمت کشیدن هم برای او. وشما را همان مجاهده است که در من دیدید و الان هم می‌شنوید که در من است.


Y chukaˈ ketaman chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Dios y Riyaˈ can cˈo pa tak kánima, ruma can ruyaˈon ri Rulokˈolaj Espíritu chake. 	 از این می‌دانیم که در وی ساکنیم و او در مازیرا که از روح خود به ما داده است.


Y ri Jesús xubij chique: Can jabel cˈa tichajij iwiˈ riche (rixin) chi ma xquixkˈolotej ta. Ruma can ye qˈuiy ri xquepe y xtiquibilaˈ: Yin cˈa riyin ri Cristo, xquechaˈ. Ya tiempo reˈ xoka, xquechaˈ. Yacˈa riyix ma queˈinimaj ta, ni ma queˈitzekelbej ta chukaˈ. 	 گفت: «احتیاط کنید که گمراه نشوید. زیرا که بسا به نام من آمده خواهند گفت که من هستم و وقت نزدیک است. پس از عقب ایشان مروید.


Riyoj can ya ri kitzij nikatzijoj, y cˈo chukaˈ ri ruchukˈaˈ ri Dios kiqˈui. Can choj chukaˈ ri kacˈaslen ri kacˈuan, yacˈariˈ ri nitoˈo kiche (kixin) tek yecˈo yeyacatej pe chikij. Xabacuchi (xabachique) yebeyacatej wi pe, wi yepe pa kajquikˈaˈ o yepe pa kajxocon. 	 در کلام حق، در قوت خدا بااسلحه عدالت بر طرف راست و چپ،


Nchˈobon chi yikˈax el iwuqˈui tek xquibe pan España. Nwajoˈ yicˈojeˈ el jun caˈiˈ oxiˈ kˈij iwuqˈui riche (rixin) chi nikatzˈet chic kawech, riche (rixin) chi riyix niyaˈ quicoten pa wánima. Y chukaˈ nwajoˈ chi niyaˈ ta el chuwe ri nicˈatzin riche (rixin) ri nubey. 	 هرگاه به اسپانیا سفرکنم، به نزد شما خواهم آمد زیرا امیدوار هستم که شما را در عبور ملاقات کنم و شما مرا به آن سوی مشایعت نمایید، بعد از آنکه از ملاقات شما اندکی سیر شوم.


Rumariˈ riyin ntij nukˈij nchapon anin (anibel) y ma nben ta achiˈel nuben jun ri xa ma retaman ta acuchi (achique) napon wi. Ni ma nben ta cˈa achiˈel nuben jun ri netzˈeyaj chi yechˈayo quiˈ riqˈui jun chic, y tek nuyaˈ jun kˈaˈ chare, xa ma nukˈiˈ ta apo, xa pa cakˈikˈ nuyaˈ wi. 	 پس من چنین می‌دوم، نه چون کسی‌که شک دارد؛ ومشت می‌زنم نه آنکه هوا را بزنم.بلکه تن خودرا زبون می‌سازم و آن را در بندگی می‌دارم، مباداچون دیگران را وعظ نمودم، خود محروم شوم.


Queriˈ chukaˈ ri Jesús xucˈut riˈ chiquiwech ye caˈiˈ achiˈaˈ ri quichapon cˈa bey chi yebe pa jun aldea. Pero ruma chi ri Jesús jun wi chic nitzuˈun tek xucˈut riˈ chiquiwech, rumariˈ ma chanin ta cˈa xquetamaj ruwech. 	 و بعد از آن به صورت دیگر به دو نفر ازایشان در هنگامی که به دهات می‌رفتند، هویداگردید.


Y tek ri nicˈaj chic discípulos xeˈoka chuchiˈ yaˈ y xeˈel pe ri pa jucuˈ, xquitzˈet cˈa chi cˈo rachek kˈakˈ. Y ri pa rachek kˈakˈ cˈo jun car saˈon ka, y cˈo chukaˈ caxlan wey. 	 پس چون به خشکی آمدند، آتشی افروخته و ماهی بر آن گذارده و نان دیدند.


Y ri Pedro xubij chare: Ajaf, ¿achique cˈa ruma tek ma yicowin ta yatintzekelbej el wacami? Ruma wi nicˈatzin, can nyaˈ cˈa ri nucˈaslen awuma riyit, xchaˈ. 	 پطرس بدو گفت: «ای آقا برای چه الان نتوانم از عقب تو بیایم؟ جان خود را در راه تو خواهم نهاد.»عیسی به او جواب داد: «آیا جان خود رادر راه من می‌نهی؟ آمین آمین به تو می‌گویم تا سه مرتبه مرا انکار نکرده باشی، خروس بانگ نخواهد زد.


Xtapon na jun kˈij tek ronojel re nitzˈet waweˈ xquewulex y majun chic ri xtipaˈeˈ ta ca. Ronojel re nimaˈk tak abej re ye ucusan chare re jay reˈ, xa can xquewulex cˈa pe. Can majun cˈa abej ri xticˈojeˈ ta ca achiˈel la rubanon wacami, xchaˈ chique. 	 «ایامی می‌آید که از این چیزهایی که می‌بینید، سنگی بر سنگی گذارده نشود، مگر اینکه به زیرافکنده خواهد شد.


Quinojel cˈa ri kachˈalal niquitek el rutzil iwech. Y chukaˈ nbij chiwe chi tiyalaˈ rutzil iwech chiˈijujunal riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij. 	 همه برادران شما را سلام می‌رسانند. یکدیگر را به بوسه مقدسانه سلام رسانید.


Y pa rubiˈ ri Ajaf nbij cˈa chiwe, chi tisiqˈuij re wuj reˈ chiquiwech quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal. 	 شمارا به خداوند قسم می‌دهم که این رساله برای جمیع برادران مقدس خوانده شود.


Y tek ri rox ángel xuxupuj ri rutrompeta, xintzˈet cˈa chi jun nimalaj chˈumil nibiro pa kˈakˈ xbetzak pe chilaˈ chicaj. Y ri chˈumil riˈ xka cˈa pa raken tak yaˈ y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chique ri raken tak yaˈ y ri ralaxbel (rutzˈucbel) tak yaˈ ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef ri xka wi. 	 و چون فرشته سوم نواخت، ناگاه ستاره‌ای عظیم، چون چراغی افروخته شده از آسمان فرود آمد و بر ثلث نهرها و چشمه های آب افتاد.


Tek xapon chukaˈ ri mozo ri yaˈon ca caˈiˈ talento chare, riyaˈ xubij cˈa chare ri rupatrón: Riyit caˈiˈ talento ri xayaˈ ca chuwe. Yacˈareˈ cˈo, y ya chukaˈ reˈ cˈo caˈiˈ talento chic ri xinchˈec riqˈui, xchaˈ ri mozo riˈ. 	 وصاحب دو قنطار نیز آمده، گفت: ای آقا دو قنطارتسلیم من نمودی، اینک دو قنطار دیگر سودیافته‌ام.


Ruma can majun ri man ta xinbij chiwe, xa can ronojel ri ruchˈobon ri Dios pa kawiˈ riyoj, xinbij chiwe. 	 زیراکه از اعلام نمودن شما به تمامی اراده خداکوتاهی نکردم.


Yacˈa ri Jesús can retaman cˈa ri niquichˈob ka ri aj tzˈibaˈ. Rumariˈ Riyaˈ xubij chique: ¿Achique ruma tek itzel ri xichˈob pa tak iwánima? 	 عیسی خیالات ایشان رادرک نموده، گفت: «از بهر‌چه خیالات فاسد به‌خاطر خود راه می‌دهید؟


Y tek xpe chic cˈa jun bey quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, xa ye warnek chic cˈa jun bey xeril, ruma ri discípulos riˈ sibilaj al rubanon ri runakˈ tak quiwech ruma ri quiwaran. Y riyeˈ ma nichˈobotej ta cˈa chiquiwech achique ri niquibij, ruma xeˈilitej chic jun bey chi quichapon waran. 	 و نیز برگشته، ایشان را در خواب یافت زیرا که چشمان ایشان سنگین شده بود وندانستند او را چه جواب دهند.


Ruma ri ruwachˈulef ri xticˈojeˈ re chkawech apo ri yojtajin chutzijoxic chiwe; ri Dios ma rubin ta chi pa quikˈaˈ ángeles xtuyaˈ wi, riche (rixin) chi niquikˈet tzij pa ruwiˈ, ma que ta riˈ. 	 زیرا عالم آینده‌ای را که ذکر آن را می‌کنیم مطیع فرشتگان نساخت.


Y quinojel cˈa ri xquemol el, xquebecˈak ca chupan ri nimalaj kˈakˈ; y chiriˈ cˈa xqueˈokˈ wi y xtiquikachˈachˈej quey. 	 و ایشان را به تنور آتش خواهند انداخت، جایی که گریه و فشار دندان بود.


Riyin nyaˈ cˈa rutzijol chiwe chi ri kachˈalal Timoteo elenak chic pa cárcel; y wi xtipe yan chanin, nwachibilaj el tek xquibe chiˈitzˈetic. 	 بدانید که برادرما تیموتاوس رهایی یافته است و اگر زود آید، به اتفاق او شما را ملاقات خواهم نمود.همه مرشدان خود و جمیع مقدسین راسلام برسانید؛ و آنانی که از ایتالیا هستند، به شماسلام می‌رسانند.


Yacˈa ri pa rucaˈn kˈij, ri Jesús xuchˈob chi nibe cˈa pa Galilea. Y chupan cˈa ri kˈij riˈ ri Jesús xucˈul jun achi ri Felipe rubiˈ y xubij chare: Quinatzekelbej. 	 بامدادان چون عیسی خواست به سوی جلیل روانه شود، فیلپس را یافته، بدو گفت: «ازعقب من بیا.»


Y ri ixok tek xutzˈet chi xa xnabex, nibarbot (nibaybot) cˈa xoxuqueˈ xomajeˈ chuwech ri Jesús. Y chiquiwech quinojel ri winek xubij apo chare ri Jesús ri achique ruma tek xuchop ruchiˈ rutziak. Y xubij chukaˈ chi can xu (xe wi) xuchop ruchiˈ rutziak ri Jesús, can yacˈariˈ xunaˈ riyaˈ chi xcˈachoj. 	 چون آن زن دید که نمی تواند پنهان ماند، لرزان شده، آمد و نزد وی افتاده پیش همه مردم گفت که به چه سبب او را لمس نمود و چگونه فور شفا یافت.


Cˈo jun achi xtzijon wuqˈui y xubij cˈa chuwe ronojel ri ye nubanalon. ¿La ma ya ta cami reˈ ri Cristo? Joˈ, y titzˈetaˈ, xchaˈ chique. 	 «بیایید و کسی راببینید که هرآنچه کرده بودم به من گفت. آیا این مسیح نیست؟»


Yacˈa ri can ye achiˈel tzˈiˈ ruma quicˈuan jun itzel cˈaslen, ma xquecowin ta xqueˈoc apo chupan ri tinamit. Y queriˈ chukaˈ xtiban chique ri aj itzaˈ, ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ y niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun, ri ye camisanel, ri yeyaˈo quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek y ri can nika chiquiwech niquitzˈuc tzij, quinojel riˈ can ma xqueˈoc ta wi ri pa cˈacˈacˈ tinamit. 	 زیرا که سگان وجادوگران و زانیان و قاتلان و بت‌پرستان و هر‌که دروغ را دوست دارد و بعمل آورد، بیرون می‌باشند.


Riyin xinyaˈ yan akˈij acˈojlen waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Y xinqˈuis yan cˈa chukaˈ rubanic ronojel ri samaj ri achilaben pe chuwe riche (rixin) chi nben. 	 من بر روی زمین تو را جلال دادم و کاری را که به من سپردی تابکنم، به‌کمال رسانیدم.


Riyin sibilaj cˈa ntij nukˈij chi can ta nitzˈaket ri quicˈaslen quinojel, y riche (rixin) chi nben ri samaj riˈ, ncusaj ronojel ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Cristo chuwe, uchukˈaˈ ri can sibilaj wi nim. 	 و برای این نیزمحنت می‌کشم و مجاهده می‌نمایم بحسب عمل او که در من به قوت عمل می‌کند.


Ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, xa ma ye rucˈamon ta (takal ta chiquij) chi yecˈojeˈ ri utzilaj tak winek chiquicojol. Rumariˈ ri quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios xebe quelaˈ xebe quelaˈ ri pa tak desierto, ri pa tak juyuˈ, y ri pa tak jul, ruma ri rucˈayewal ri xquil. 	 آنانی که جهان لایق ایشان نبود، درصحراها و کوهها و مغاره‌ها و شکافهای زمین پراکنده گشتند.


Y tzˈibatal chukaˈ ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, chi quinojel ri winek xquetijox na ruma ri Dios, queriˈ ri nubij. Y ri achique cˈa ri nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Nataˈ Dios y nretamaj, can xtipe cˈa chinucanoxic. 	 درانبیا مکتوب است که همه از خدا تعلیم خواهندیافت. پس هر‌که از پدر شنید و تعلیم یافت نزد من می‌آید.


Jabel ruwaquikˈij ri winek ri can niquinaˈ pa cánima chi nicˈatzin ri Dios chique, ruma quiche (quixin) riyeˈ ri rajawaren ri caj. 	 «خوشابحال مسکینان در روح، زیرا ملکوت آسمان از آن ایشان است.


tek ntzˈibaj el re wuj reˈ chiwe riyix, ri can yix ruˈiglesia ri Dios ri yixcˈo pa tinamit Corinto; ri can chˈajchˈojsan chic ri icˈaslen ruma ri Cristo Jesús. Riyix wachˈalal xixsiqˈuix (xixoyox) ruma ri Dios riche (rixin) chi xixoc lokˈolaj tak ralcˈual, achiˈel xuben quiqˈui quinojel ri niquiyaˈ rukˈij ri Kajaf Jesucristo pa nicˈaj chic tinamit. Can ya cˈa ri Jesucristo ri Kajaf konojel riyoj ri kaniman chic. 	 به کلیسای خدا که در قرنتس است، ازمقدسین در مسیح عیسی که برای تقدس خوانده شده‌اند، با همه کسانی که در هرجا نام خداوند ماعیسی مسیح را می‌خوانند که (خداوند) ما و(خداوند) ایشان است.


Yacˈa riyoj can riqˈui cˈa ri Cristo cukul wi kacˈuˈx ruma ri Lokˈolaj Espíritu, y rumariˈ cukul apo kacˈuˈx koyoben chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 زیرا که ما بواسطه روح از ایمان مترقب امید عدالت هستیم.


Y ri Jesús xchˈo cˈa chique ri rudiscípulos, y xubij: Wi cˈo jun nrajoˈ yirutzekelbej, man cˈa tupokonaj ta nukˈaxaj tijoj pokonal. Xa can tubanaˈ cˈa achiˈel nuben jun ri benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex. Ma nuben ta chic ri nurayij ka riyaˈ. Wi cˈo cˈa jun nichˈobo queriˈ, utz chi nipe wuqˈui y quirutzekelbej cˈa. 	 آنگاه عیسی به شاگردان خود گفت: «اگر کسی خواهدمتابعت من کند، باید خود را انکار کرده وصلیب خود را برداشته، از عقب من آید.


Ruma astapeˈ ri Cristo xqˈuis ruchukˈaˈ ri ruchˈacul tek xcom chuwech ri cruz, pero re wacami qˈues ruma ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios. Y quecˈariˈ kabanic riyoj, can majun wi kachukˈaˈ can achiˈel xuben ri ruchˈacul ri Cristo tek xcom, ruma xa jun chic kabanon riqˈui Riyaˈ. Pero wacami can yoj qˈues ruma ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios y can cˈo chic ri ruchukˈaˈ ri Dios kiqˈui riche (rixin) chi xtikaben cˈa achique ri rucˈamon chi nikaben chicojol. 	 زیرا هرگاه از ضعف مصلوب گشت، لیکن از قوت خدا زیست می‌کند. چونکه ما نیز در وی ضعیف هستیم، لیکن با او از قوت خدا که به سوی شما است، زیست خواهیم کرد.


Xa rumariˈ tek ri ruteˈ rutataˈ ri achi ri nitzuˈun chic, xaxu (xaxe) xquibij chi tiquicˈutuj chare riyaˈ, ruma riyaˈ cˈo chic rujunaˈ. 	 و از اینجهت والدین اوگفتند: «او بالغ است از خودش بپرسید.»


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi riˈ: Xa tayaˈ cˈa ca chi ri caminakiˈ quemuk na cuma ri ye caminek chupan ri quimac. Yacˈa riyit jet, jatzijoj achique rubanic ri rajawaren ri Dios. 	 عیسی وی را گفت: «بگذار مردگان مردگان خود را دفن کنند. اما تو برو و به ملکوت خداموعظه کن.»


y xquibij cˈa chare: ¿Achique cˈa ruma tek riyit xatapon quiqˈui ri winek ri xa ma banon ta ri circuncisión chique? ¿Y achique cˈa ruma can xawaˈ xatucˈyaˈ chukaˈ quiqˈui? xechaˈ chare. 	 گفتند که «بامردم نامختون برآمده، با ایشان غذا خوردی!»


Y ri Pablo can yacˈariˈ xpaˈeˈ anej, y xuben apo retal riqˈui rukˈaˈ chi majun chic tichˈo, y xuchop cˈa rubixic chique: Tiwacˈaxaj riyix wech aj Israel y chukaˈ riyix ri can nixibij iwiˈ chi yixmacun chuwech ri Dios; tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe: 	 پس پولس برپا ایستاده، به‌دست خوداشاره کرده، گفت: «ای مردان اسرائیلی وخداترسان، گوش دهید!


Y ri Jesús can xtzekelbex cˈa cuma sibilaj ye qˈuiy winek ri ye petenak pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea, cuma chukaˈ ri ye petenak pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Decápolis, ri yepe pa Jerusalem y ri ye petenak pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea. Y can queriˈ chukaˈ, xtzekelbex cuma sibilaj ye qˈuiy winek ri ye petenak cˈa jucˈan chic ruchiˈ ri raken yaˈ Jordán. 	 و گروهی بسیار از جلیل و دیکاپولس واورشلیم و یهودیه و آن طرف اردن در عقب اوروانه شدند.


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri Juan: Ma tikˈil ta chic. Ruma ri ma yojquetzelaj ta, can ye kachibil wi cˈa riˈ. 	 عیسی بدو گفت: «او را ممانعت مکنید. زیرا هر‌که ضد شما نیست با شماست.»


Wacami cˈo cˈa ri nwajoˈ nchilabej chique ri ye cˈulan. Y ri nchilabej chique ma yin ta riyin yibin. Can ya ri Ajaf biyon: Chi ri ixokiˈ ma tiquijech ta quiˈ quiqˈui ri cachijlal. 	 اما منکوحان را حکم می‌کنم و نه من بلکه خداوند که زن از شوهر خود جدا نشود؛


Y wi xtikayaˈ cˈa kˈij chare, can quinojel cˈa ri winek xqueniman riche (rixin). Y tek xtiquinabej pe ri winek romanos, xtoquiwulaj ca ri lokˈolaj jay ri acuchi (achique) nikayaˈ wi rukˈij ri Dios y xkojquiqˈuis ca chukaˈ riyoj ri yojcˈo chupan re ruwachˈulef reˈ, xechaˈ. 	 اگر او را چنین واگذاریم، همه به اوایمان خواهند‌آورد و رومیان آمده، جا و قوم مارا خواهند گرفت.»


Y ri tataˈaj xapon cˈa chukaˈ riqˈui ri jun chic rucˈajol, y xubij chare chi tibe pa samaj. Y ri cˈajolaxel riˈ xubij chare ri rutataˈ: Táta, yareˈ yibe, xchaˈ. Yacˈa ri cˈajolaxel riˈ xa ma xbe ta pa samaj. 	 و به دومین نیز همچنین گفت. اودر جواب گفت: "ای آقا من می‌روم." ولی نرفت.


Riyin sibilaj yiquicot y yimatioxin chare ri Dios ruma yatajnek chuwe ruma ri Lokˈolaj Espíritu, chi yicowin yichˈo pa nicˈaj chic chˈabel, más que chiwech iwonojel riyix. 	 خدا را شکر می‌کنم که زیادتر ازهمه شما به زبانها حرف می‌زنم.


Tek ri winek xquitzˈet ri xbanatej, xpe jun nimalaj xibinriˈil chique. Y xquiyaˈ chukaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios, y niquibilaˈ cˈa: Wacami xbecˈulun pe jun nimalaj profeta chkacojol, ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. Wacami ri Dios xutek pe jun ri niyaˈo rutzil chkacojol riyoj ri yoj rutinamit, xechaˈ ri winek. 	 پس خوف همه را فراگرفت و خدا راتمجیدکنان می‌گفتند که «نبی‌ای بزرگ در میان مامبعوث شده و خدا از قوم خود تفقد نموده است.»


Ruma astapeˈ ri nuchˈabel ma janipeˈ ta oc rubanic tek yichˈo, pero can wetaman wi jabel ri achique ri yitajin chubixic tek yichˈo. Y riˈ can iwetaman chukaˈ riyix chi queriˈ, ruma chi can itzˈeton ronojel ri yekabanalaˈ. 	 اما هرچند در کلام نیز امی باشم، لیکن در معرفت نی. بلکه در هر امری نزدهمه کس به شما آشکار گردیدیم.


Wacami tibij na cˈa chuwe: ¿Achique cami ri más cˈayef (cuesta) rubanic nichˈob riyix? ¿La ya cami ri nbij chare ri achi reˈ chi ri rumac xecuyutej yan, o ya ri nbij chare: Cayacatej y cabiyin el? 	 کدام سهلتر است، گفتن اینکه گناهان تو آمرزیده شد، یا گفتن اینکه برخیز و بخرام؟


Riyin xintzˈibaj cˈa el ronojel reˈ chiwe, xa cuma ri winek ri nicajoˈ yixquikˈol. 	 و این را به شما نوشتم درباره آنانی که شما را گمراه می‌کنند.


Tibanaˈ cˈa achiˈel niquiben ri mozos pa jun jay. Ri mozos coyoben ajan (jampeˈ) nitzolin pe ri quipatrón ri benak pa jun cˈulanen, riche (rixin) chi queriˈ tek noka y nisiqˈuin (noyon) apo, can yacˈariˈ niquijek pe ruchiˈ ri jay chuwech. 	 و شما مانند کسانی باشید که انتظار آقای خود را می‌کشند که چه وقت ازعروسی مراجعت کند تا هروقت آید و در رابکوبد، بی‌درنگ برای او بازکنند.


Y jun cˈa chique ri ye lajuj achiˈaˈ riˈ, tek xutzˈet chi can xcˈachojsex wi chare ri ruyabil, riyaˈ xtzolin. Y can nuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios, y can nurek ruchiˈ chubixic. 	 و یکی از ایشان چون دید که شفا یافته است، برگشته به صدای بلند خدا را تمجید می‌کرد.


Y can iwuche (iwixin) cˈa riyix ri ye rutzujun (rusujun) ca ri Dios chupan ri ye tzˈibatal ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri ojer ca. Y can iwuche (iwixin) chukaˈ riyix ri xutzuj (xusuj) tek xuben ri jun trato quiqˈui ri ojer tak katiˈt kamamaˈ, tek xubij chare ri Abraham chi ruma jun riy rumam riyaˈ ri xtibecˈojeˈ na tek ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef xtiquicˈul cˈa utzil. 	 شما هستید اولاد پیغمبران و آن عهدی که خدا با اجداد ما بست، وقتی که به ابراهیم گفت از ذریت تو جمیع قبایل زمین، برکت خواهند یافتبرای شما اولا خدا بنده خودعیسی را برخیزانیده، فرستاد تا شما را برکت دهدبه برگردانیدن هر یکی از شما از گناهانش.»


Yacˈa ri rutataˈ ri Publio kajnek pa chˈat ruma yabil. Nimalaj cˈaten y quicˈ chupan ri ntoc cˈa chare. Y ri Pablo xapon cˈa chutzˈetic. Xuben orar, y xuyaˈ chukaˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ, y ri yawaˈ xcˈachoj. 	 ازقضا پدر پوبلیوس را رنج تب و اسهال عارض شده، خفته بود. پس پولس نزد وی آمده و دعاکرده ودست بر او گذارده، او را شفا داد.


Ri Katataˈ Dios xixruchaˈ cˈa riyix, ruma can queriˈ wi ri ruchˈobon pe chiwij. Y can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nelesan el ri itzel ri cˈo pa tak icˈaslen. Xixruchaˈ riche (rixin) chi queriˈ yixniman tzij, y riche (rixin) chukaˈ chi nuchop nichˈajchˈojir el ri icˈaslen. Ruma ri ruquiqˈuel ri Jesucristo ri xbiyin tek xcom, yariˈ ri nichˈajo el ri imac. Y ri Dios can pa ruqˈuiyal ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx xtuyaˈ chiwe. 	 برگزیدگان برحسب علم سابق خدای پدر، به تقدیس روح برای اطاعت و پاشیدن خون عیسی مسیح.فیض و سلامتی بر شما افزون باد.


Y kˈaxnek chic cˈa cawinek junaˈ ticˈojeˈ ri Moisés chiriˈ pa Madián, yacˈariˈ tek xucˈut riˈ jun ángel chuwech, chupan ri juwiˈ kˈayis ri cˈo ruqˈuixal, ri zarza nibix chare y nijino pa kˈakˈ. Riˈ xutzˈet chupan jun desierto ri acuchi (achique) cˈo wi ri juyuˈ Sinaí rubiˈ. 	 و چون چهل سال گذشت، در بیابان کوه سینا، فرشته خداوند در شعله آتش از بوته به وی ظاهر شد.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can nrayin pe chi tek cˈa ma jane yinapon ta chuwech ri camic, junan nikaben re jun waˈin riche (rixin) re jun pascua reˈ. 	 و به ایشان گفت: «اشتیاق بی‌نهایت داشتم که پیش از زحمت دیدنم، این فصح را باشما بخورم.


Y can queriˈ wi xinben chique ri chiriˈ pa Jerusalem. Y riqˈui chukaˈ chi ri principaliˈ tak sacerdotes xquiyaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ, riyin ye qˈuiy cˈa chique ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios ri xenyaˈ pa cárcel. Y tek cˈo jun chique ri ye nimanel riˈ nicamisex, riyin nbij cˈa chi utz rubanic chare. 	 چنانکه در اورشلیم هم کردم واز روسای کهنه قدرت یافته، بسیاری از مقدسین را در زندان حبس می‌کردم و چون ایشان را می کشتند، در فتوا شریک می‌بودم.


Rumariˈ juyiˈ oc iwech riyix ri yixcˈo pa tinamit Corazín, y juyiˈ oc chukaˈ iwech riyix ri yixcˈo pa tinamit Betsaida, ruma sibilaj qˈuiy milagros xeban chiwech y ma xinimaj ta ri ruchˈabel ri Dios. Ruma xa ta ya ri pa tinamit Tiro y pa tinamit Sidón ri xeban ta wi ri milagros riˈ, ri winek aj chiriˈ xtzolin yan ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y quicusalon ta chic quitziak riche (rixin) bis, y quiyalon ta chic chaj chiquij, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi yebison ruma sibilaj qˈuiy quimac ri ye quibanalon. 	 وای بر تو‌ای خورزین؛ وای بر تو‌ای بیت صیدا، زیرا اگر معجزاتی که در شما ظاهر شددر صور و صیدون ظاهر می‌شد، هرآینه مدتی درپلاس و خاکستر نشسته، توبه می‌کردند.


Tatzˈibaj cˈa chukaˈ el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Filadelfia, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri can yin lokˈolaj wi, ri yin kitzij y ri yin ucˈuayon chukaˈ ri llave riche (rixin) ri David, llave ri tek nujek can majun ri nitzˈapin ta y tek nutzˈapij majun ri nijako ta, nbij cˈa: 	 «و به فرشته کلیسای در فیلادلفیه بنویس که این را می‌گوید آن قدوس و حق که کلید داود رادارد که می‌گشاید و هیچ‌کس نخواهد بست ومی بندد و هیچ‌کس نخواهد گشود.


Y can rajawaxic chi xcom ri Cristo riche (rixin) chi xkacˈul ri herencia riˈ. Achiˈel tek jun winek rubanon jun wuj y rubin chupan chi tek xticom el, ronojel ri rubeyomal ntoc ca riche (rixin) jun chic winek. Pero ri winek riˈ ma nijach ta na ri herencia chare, nicˈatzin chi nroyobej na, cˈa ya tek nicom na el ri banayon ca ri wuj, cˈacˈariˈ nijach ri herencia pa rukˈaˈ. 	 زیرا در هر جایی که وصیتی است، لابداست که موت وصیت‌کننده را تصور کنند،


Y chukaˈ ri chicop riˈ qˈuiy cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta ri yerubanalaˈ. Can nuben cˈa chi nika pe kˈakˈ chilaˈ chicaj riche (rixin) chi nika pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. Y can chiquiwech cˈa ri winek nubanalaˈ wi queriˈ. 	 ومعجزات عظیمه بعمل می‌آورد تا آتش را نیز ازآسمان در حضور مردم به زمین فرود آورد.


Jun soldado jabel chukaˈ nuchojmij el ri ruxajab riche (rixin) chi nutoˈ ri raken tek nibe pa chˈaˈoj. Que cˈa chukaˈ riˈ riyix, can ya cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo uxlanibel cˈuˈx ri ticusaj el riche (rixin) chi nitobej iwiˈ. 	 و نعلین استعداد انجیل سلامتی را در پا کنید.


Tek yicˈojeˈ chiquicojol ri wech aj Israel, can nben achiˈel niquiben riyeˈ, ruma can nwajoˈ chi niquinimaj ri Cristo. Riyeˈ chuxeˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés yecˈo wi, y riyin ma yincˈo ta chic chuxeˈ ri ley riˈ. Yacˈa tek yicˈojeˈ chiquicojol, can nben achiˈel can yincˈo chuxeˈ ri ley, ruma nwajoˈ chi yenchˈec riche (rixin) chi niquinimaj ri Cristo. 	 ویهود را چون یهود گشتم تا یهود را سود برم واهل شریعت را مثل اهل شریعت تا اهل شریعت را سود برم؛


Ruma ri awalcˈual xtoc jun samajel ri sibilaj nim rukˈij xtitzˈetetej ruma ri Dios. Ma xtukum ta ruyaˈal uva, ni nicˈaj chic quiwech yaˈ ri yekˈabarisan, ruma chi can pa ralaxic pe nojnek ri ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. 	 زیرا که در حضورخداوند بزرگ خواهد بود و شراب و مسکری نخواهد نوشید و از شکم مادر خود، پر ازروح‌القدس خواهد بود.


Ri cˈo cˈa pa ruwiˈ ri rachoch tek xtibanatej ronojel riˈ, xa utz chi tanmej el. Y ma tika ta pe riche (rixin) chi ntoc pa rachoch riche (rixin) chi nberucˈamaˈ pe ri rucosas ri cˈo pa jay. Y wi cˈo cˈa chukaˈ jun ri nisamej pa juyuˈ chupan ri kˈij riˈ, ma titzolin ta chic pa rachoch. 	 در آن روز هر‌که بر پشت بام باشد و اسباب او در خانه نزول نکند تا آنها را بردارد و کسی‌که در صحراباشد همچنین برنگردد.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xoc apo ri pa tinamit Jericó, y nikˈax cˈa el. 	 پس وارد اریحا شده، از آنجا می گذشت.


Y jun mozo ri ximil pa samaj riqˈui jun patrón ma xticˈojeˈ ta ka jurayil pa rachoch ri patrón riˈ ruma xa xtelesex el. Can queriˈ wi niban chare jun ri ma riche (rixin) ta ri Dios. Yacˈa ri jun ri can ralcˈual wi ri Dios, yariˈ majun bey xtelesex ta el. 	 و غلام همیشه در خانه نمی ماند، اما پسر همیشه می‌ماند.


Queriˈ xubij ri Isaías. ¿Achique cˈa nikabij chrij reˈ? Ri ma ye israelitas ta astapeˈ ma quitijon ta quikˈij riche (rixin) chi yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac, xa yeriˈ ri xquetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac ruma quicukuban quicˈuˈx riqˈui. 	 پس چه گوییم؟ امت هایی که در‌پی عدالت نرفتند، عدالت را حاصل نمودند، یعنی عدالتی که از ایمان است.


Rumariˈ nbij chawe riyit Simón, chi re ixok reˈ sibilaj nrajoˈ ri xcuyu ri rumac. Y rumariˈ ri janipeˈ chi mac ri ye rubanalon pe xecuyutej yan. Yacˈa jun winek ri nunaˈ chi xa ma qˈuiy ta ri rumac ri xecuy, xa ma can ta nrajoˈ ri xcuyu ri rumac. 	 از این جهت به تو می‌گویم، گناهان او که بسیار است آمرزیده شد، زیرا که محبت بسیار نموده است. لیکن آنکه آمرزش کمتر یافت، محبت کمتر می‌نماید.»


Y riyin wetaman chi ri Ajaf xticolo wuche (wixin) chuwech ronojel etzelal ri nipe chuwij. Wetaman chi xquiruchajij riche (rixin) chi queriˈ xquinoc pa rajawaren chilaˈ chicaj. Ri Ajaf can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 و خداوند مرا ازهر کار بد خواهد رهانید و تا به ملکوت آسمانی خود نجات خواهد داد. او را تا ابدالاباد جلال باد. آمین.


Y yacˈariˈ tek cˈo jun chˈabel ri xpe chilaˈ chicaj y xubij: Yit cˈa riyit ri Nucˈajol y can sibilaj yatinwajoˈ, y can nucukuban wi nucˈuˈx awuqˈui, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 و آوازی از آسمان در‌رسید که «توپسر حبیب من هستی که از تو خشنودم.»


Y cˈo cˈa jun achi chiquicojol ri fariseos ri Nicodemo rubiˈ, y ri achi riˈ cˈo cˈa rukˈij chiquicojol ri rech aj Israel. 	 و شخصی از فریسیان نیقودیموس نام ازروسای یهود بود.


Majun modo chi ri Dios man ta choj, ruma wi ta ri Dios man ta choj, man ta nicowin nukˈet tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef. 	 حاشا! در این صورت خدا چگونه عالم راداوری خواهد کرد؟


Cˈacˈariˈ Riyaˈ xuben chique chi nikˈax cˈa chiquiwech ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. 	 و در آن وقت ذهن ایشان را روشن کرد تا کتب را بفهمند.


Y ri winek niquicanolaˈ cˈa ri Jesús. Riyeˈ ye paˈel chupan ri rachoch ri Dios y niquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa nichˈob riyix? ¿Xtipe cami chupan re nimakˈij reˈ? yechaˈ cˈa ri winek riˈ. 	 و در طلب عیسی می‌بودند و درهیکل ایستاده، به یکدیگر می‌گفتند: « «چه گمان می‌برید؟ آیا برای عید نمی آید؟»اما روسای کهنه و فریسیان حکم کرده بودند که اگر کسی بداند که کجا است اطلاع دهد تا او را گرفتارسازند.


Yecˈa ri rudiscípulos ri yecˈo apo ri pa mesa riqˈui ma xkˈax ta chiquiwech achique ruma tek xubij el queriˈ chare ri Judas. 	 اما این سخن را احدی از مجلسیان نفهمید که برای چه بدو گفت.


Y cˈacˈariˈ riyin ri Juan can xintzˈet cˈa chi cˈo chic jun nimalaj retal ri xbanatej chilaˈ chicaj, ri majun bey tzˈeton ta. Yecˈo cˈa wukuˈ ángeles ri xekˈalajin y ri wukuˈ cˈa ángeles riˈ chiquijujunal jachon pa quikˈaˈ jojun chique ri wukuˈ ruqˈuisbel tak rucˈayewal. Y riqˈui ri wukuˈ rucˈayewal riˈ, xtzˈaket ri royowal ri Dios ri nuyaˈ pa quiwiˈ ri winek. 	 و علامت دیگر عظیم و عجیبی درآسمان دیدم، یعنی هفت فرشته‌ای که هفت بلایی دارند که آخرین هستند، زیرا که به آنها غضب الهی به انجام رسیده است.


Riyix ri xinimaj ri Dios y wacami ichapon chic niyaˈ ca, ¿la ma iwetaman ta cˈa chi tek nibe iwánima chrij ri raybel riche (rixin) re ruwachˈulef, nikˈalajin chi niwetzelaj ri Dios? Rumariˈ, riyix ri benak chic iwánima chrij ri raybel riche (rixin) re ruwachˈulef, can nikˈalajin cˈa chi riyix ntoc icˈulel ri Dios, ruma xa niwetzelaj ca. 	 ای زانیات، آیا نمی دانید که دوستی دنیا، دشمنی خداست؟ پس هرکه می‌خواهد دوست دنیا باشد، دشمن خدا گردد.


Ronojel cˈa ri xquicˈulwachij riyeˈ, jun cˈambel naˈoj chkawech riyoj. Ye tzˈibatal cˈa ca riche (rixin) chi riyoj ri yojcˈo chupan re ruqˈuisbel tak tiempo riche (rixin) re ruwachˈulef, can tikachajij kiˈ riche (rixin) chi ma xtikacˈulwachij ta chukaˈ riyoj queriˈ. 	 و این همه بطور مثل بدیشان واقع شد وبرای تنبیه ما مکتوب گردید که اواخر عالم به ما رسیده است.


Jabel ruwaquikˈij ri chˈuchˈuj cánima, ruma riyeˈ xtoc quiche (quixin) ri ruwachˈulef ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios chique. 	 خوشابحال حلیمان، زیرا ایشان وارث زمین خواهند شد.


Tikˈilaˈ iwiˈ chuwech ri mac. Ticˈojeˈ cochˈonic pa tak iwánima. Ticˈuaj ri icˈaslen achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. 	 و در فضیلت، علم و در علم، عفت و در عفت، صبر و در صبر، دینداری


Ruma wi riyix xa itzel ninaˈ chare jun chic ruma chi utz cˈo, y niwajoˈ chi can xu (xe) ta wi riyix ri cˈo utz nicˈom ca chare ronojel cosa, nikˈalajin chi ma xu (xe) ta wi riˈ ri niben. Xa can niyec oyowal, y yix banoy cˈa ronojel ruwech etzelal. 	 زیرا هرجایی که حسد و تعصب است، درآنجا فتنه و هر امر زشت موجود می‌باشد.


Ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri ye rudiscípulos: Cˈo cˈa jun achi beyon. Y ri beyon riˈ cˈo cˈa jun rumayordomo ri ruyaˈon pa ruwiˈ ronojel ri rubeyomal. Y xbix cˈa chare ri achi beyon chi ri rumayordomo, ntajin cˈa chuqˈuisic ri beyomel. 	 و به شاگردان خود نیز گفت: «شخصی دولتمند را ناظری بود که از او نزد وی شکایت بردند که اموال او را تلف می‌کرد.


Y tek ye caminek chic cˈa el ri ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ chuwech ri ixok riˈ, pa ruqˈuisbel xcom chukaˈ el ri ixok. 	 و آخر ازهمه آن زن نیز مرد.


Queriˈ xuben ri Moisés, ruma riyaˈ xchˈobotej chuwech chi más nim rejkalen ri pokonal ri xtukˈaxaj ruma nucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Cristo, que chuwech ri beyomel ri xtucˈul chiriˈ pa ruwachˈulef Egipto. Ruma riyaˈ can ya wi ri nimalaj rajel ruqˈuexel ri xtucˈul ri rutzuliben chic apo. 	 و عار مسیح رادولتی بزرگتر از خزائن مصر پنداشت زیرا که به سوی مجازات نظر می‌داشت.


Y yacˈa tek riyoj nikakˈaxaj tijoj pokonal pa rusamaj ri Cristo, riˈ xa can riche (rixin) chi nucukubaˈ icˈuˈx riyix y yixcolotej. Y tek riyoj nicukubex kacˈuˈx ruma ri Dios, xa can riche (rixin) chukaˈ chi nucukubaˈ icˈuˈx riyix y yixcolotej. Y riˈ nuben chiwe riyix chi nicochˈ nikˈaxaj tijoj pokonal ri achiˈel yojtajin chukˈaxaxic riyoj. 	 اما خواه زحمت کشیم، این است برای تسلی و نجات شما، و خواه تسلی پذیریم این هم بجهت تسلی و نجات شما است که میسرمی شود از صبر داشتن در همین دردهایی که ما هم می‌بینیم.


Yacˈariˈ tek xebekˈax pe ri pa Pisidia, y xeˈapon ri pa ruwachˈulef Panfilia. 	 و از پیسیدیه گذشته به پمفلیه آمدند.


Riche (rixin) chi queriˈ ri limosna ri niyaˈ, majun cˈa winek netaman. Yacˈa ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj, Riyaˈ retaman. Riyaˈ can nutzˈet ri ma tzˈetetel ta cuma ri winek y xtuyaˈ rajel ruqˈuexel chiwe. Y ri rajel ruqˈuexel ri xtuyaˈ chiwe, can xtikˈalajin cˈa chiquiwech ri winek. 	 تاصدقه تو در نهان باشد و پدر نهان بین تو، تو راآشکارا اجر خواهد داد.


Y ri caˈiˈ ixokiˈ riˈ can yacˈariˈ xeˈel el ri chiriˈ pa jul. Y astapeˈ can quixibin quiˈ, xa can sibilaj chukaˈ yequicot. Riyeˈ can junanin (anibel) cˈa xebe riche (rixin) chi nbequiyaˈ rutzijol chique ri rudiscípulos ri Jesús. 	 پس، از قبر با ترس و خوشی عظیم به زودی روانه شده، رفتند تا شاگردان او را اطلاع دهند.


Ruma riyin can nwajoˈ chi yiniwoyobej ta apo, y man ta yixwer, ruma can ma xtinyaˈ ta na rutzijol tek xquipe. 	 مبادا ناگهان آمده شما را خفته یابد.اما آنچه به شما می‌گویم، به همه می‌گویم: بیدار باشید!»


Ruma ri pobres xa can yecˈo wi iwuqˈui y xabachique kˈij utz niben utzil chique. Yacˈa riyin ma ronojel ta tiempo xquicˈojeˈ iwuqˈui, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرا که فقرا همیشه با شما می‌باشند و امامن همه وقت با شما نیستم.»


Y ri achi can xerutzuˈ, y royoben cˈa achique ri xtiquiyaˈ ca chare. 	 پس بر ایشان نظرافکنده، منتظر بود که از ایشان چیزی بگیرد.


Yacˈa re wacami, can iwetaman chic ruwech ri Dios. O más utz nikabij chi ri Dios retaman chic iwech riyix. ¿Achique cˈa ruma tek riyix niwajoˈ yixtzolin chic jun bey chuxeˈ ri costumbres riche (rixin) re ruwachˈulef ri xa majun quejkalen y ma niquicˈom ta pe colotajic chiwe? 	 اما الحال که خدا را می‌شناسید بلکه خدا شما را می‌شناسد، چگونه باز می‌گردید به سوی آن اصول ضعیف و فقیر که دیگرمی خواهید از سر نو آنها را بندگی کنید؟


Ruma jun rusamajel ri Ajaf Dios, ma utz ta chi nuben oyowal. Can nicˈatzin chi utz runaˈoj quiqˈui quinojel. Y nicˈatzin chukaˈ chi nicowin yerutijoj jabel ri kachˈalal, y nicochˈon. 	 اما بنده خدانباید نزاع کند، بلکه با همه کس ملایم و راغب به تعلیم و صابر در مشقت باشد،


Y ri ye ranaˈ, ¿la xa man ta cˈa yecˈo chkacojol? ¿Acuchi (achique) ta cˈa xretamaj wi ri retaman y acuchi (achique) ta cˈa petenak wi ri ruchukˈaˈ riche (rixin) chi yerubanalaˈ milagros? yechaˈ chiquiwech. 	 و همه خواهرانش نزد ما نمی باشند؟ پس این همه را از کجا بهم رسانید؟»


Jun winek ri can utz nuben riqˈui ri xa ma qˈuiy ta ri yaˈon ca chare, can utz cˈa chukaˈ xtuben riqˈui wi qˈuiy niyaˈox (nyaˈ) ca chare. Yacˈa jun winek ri xa ma utz ta nuben riqˈui ri ma qˈuiy ta ri yaˈon ca chare, xa can ma utz ta chukaˈ xtuben riqˈui wi qˈuiy niyaˈox (nyaˈ) ca chare. 	 آنکه در اندک امین باشد درامر بزرگ نیز امین بود و آنکه در قلیل خائن بود در کثیر هم خائن باشد.


Chanin cˈa xincˈuaj chiquiwech ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij chiquicojol ri israelitas, ruma xinwajoˈ xinwetamaj achique mac ri ye rubanalon y rumariˈ niquitzujuj (niquisujuj). 	 و چون خواستم بفهمم که به چه سبب بروی شکایت می‌کنند، او را به مجلس ایشان درآوردم.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Tiwelesaj la abej tzˈapebel ruchiˈ la jul, xchaˈ. Yacˈa ri Marta, ri ranaˈ ca ri caminek, xubij chare ri Jesús: Ajaf, can cˈo chic cajiˈ kˈij ticom wi el, y riˈ xa can cˈo chic ruxlaˈ, xchaˈ. 	 عیسی گفت: «سنگ را بردارید.» مرتاخواهر میت بدو گفت: «ای آقا الان متعفن شده، زیرا که چهار روز گذشته است.»


Y ye qˈuiy cˈa winek ri xeniman riche (rixin) ri Jesús chiriˈ chuchiˈ ri raken yaˈ Jordán. 	 پس بسیاری در آنجا به او ایمان آوردند.


Riyin can nimaˈk wi cˈa ri ye rukˈalajsan ri Dios chinuwech. Y riche (rixin) chi ma nnimirisaj ta wiˈ ruma ronojel riˈ, yaˈon cˈa jun kˈaxon chare ri nuchˈacul achiˈel jun chˈut laj qˈuix. Ri Dios xuyaˈ cˈa kˈij chare ri Satanás chi xuyaˈ re kˈaxomal reˈ chuwe riche (rixin) chi ma nnimirisaj ta wiˈ. 	 و تا آنکه از زیادتی مکاشفات زیاده سرافرازی ننمایم، خاری در جسم من داده شد، فرشته شیطان، تا مرا لطمه زند، مبادا زیاده سرافرازی نمایم.


Y ronojel cˈa reˈ, can xinbij cˈa chiwe, riche (rixin) chi riyix niwetamaj yan ca y man ta jun nibano chiwe chi yixtzak. 	 این را به شما گفتم تا لغزش نخورید.


Y riyaˈ can nutij cˈa rukˈij riche (rixin) chi nrajoˈ nutzuˈ el ri Jesús, pero ruma chi sibilaj ye qˈuiy ri winek y riyaˈ xa ti coˈol oc ri rupalen, rumariˈ ma nicowin ta cˈa nutzˈet el ri Jesús. 	 خواست عیسی را ببیند که کیست و از کثرت خلق نتوانست، زیرا کوتاه قد بود.


Y ronojel ri xerubanalaˈ ri Jesús ri pa Jerusalem y ri pa tak nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea, can xkatzˈet cˈa riyoj ri yoj apóstoles riche (rixin) Riyaˈ. Y yacˈariˈ ri nikakˈalajsaj chiquiwech ri winek. Ri Jesús xbajix cˈa chuwech jun crusin cheˈ riche (rixin) chi xcamisex. 	 و ماشاهد هستیم بر جمیع کارهایی که او در مرزوبوم یهود و در اورشلیم کرد که او را نیز بر صلیب کشیده، کشتند.


Y ri rutojbalil cˈa ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chique, can sibilaj rucˈayewal y can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y xqueˈelesex cˈa el y man cˈa xquecˈojeˈ ta apo riqˈui ri Ajaf ri cˈo rukˈij rucˈojlen y cˈo ruchukˈaˈ. 	 که ایشان به قصاص هلاکت جاودانی خواهند رسید از حضور خداوند و جلال قوت او


Y can majun chic xecowin xquibij chiquij ri ye caˈiˈ apóstoles, ruma can paˈel apo chiriˈ quiqˈui ri achi ri xcˈachojsex. 	 و چون آن شخص را که شفا یافته بود باایشان ایستاده دیدند، نتوانستند به ضد ایشان چیزی گویند.


Y jun oxiˈ horas ticom wi ka ri Ananías, tek xapon ri rixjayil. Y riyaˈ ma runaben ta cˈa ri xbanatej chiriˈ. 	 و تخمین سه ساعت گذشت که زوجه‌اش ازماجرا مطلع نشده درآمد.


Riyaˈ xuchˈob na cˈa achique ri xtuben, y tek xchˈobotej chuwech, xbe chrachoch ri María ri ruteˈ ri Juan ri nibix chukaˈ Marcos chare. Y chupan ri jay riˈ ye qˈuiy cˈa kachˈalal quimolon quiˈ yetajin chi oración. 	 چون این را دریافت، به خانه مریم مادریوحنای ملقب به مرقس آمد و در آنجا بسیاری جمع شده، دعا می‌کردند.


Y ri Natanael xubij: ¿La xtel ta cˈa pe jun utzilaj achi chiriˈ pa tinamit Nazaret? xchaˈ. Pero ri Felipe xubij chare: Wi ma nanimaj ta, catam pe, joˈ tikatzuˈ. 	 نتنائیل بدو گفت: «مگرمی شود که از ناصره چیزی خوب پیدا شود؟» فیلپس بدو گفت: «بیا و ببین.»


Ri Pablo y ri Silas quichapon cˈa bey xekˈax ri pa tinamit Anfípolis y xekˈax ri pa tinamit Apolonia, y cˈacˈariˈ xeˈapon ri pa tinamit Tesalónica. Y ri winek israelitas ri yecˈo chiriˈ, cˈo cˈa jun jay ri niquimol wi quiˈ ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 و از امفپولس و اپلونیه گذشته، به تسالونیکی رسیدند که در آنجا کنیسه یهود بود.


Ri Pablo y riyoj can yoj tzekelben cˈa ruma ri jun kˈopoj riˈ. Can nurakalaˈ cˈa ruchiˈ chikij y nubilaˈ: Re achiˈaˈ reˈ ye rusamajel ri nimalaj Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, y niquitzijoj cˈa ri bey riche (rixin) ri colotajic chiwe, nichaˈ cˈa. 	 و از عقب پولس و ماآمده، ندا کرده، می‌گفت که «این مردمان خدام خدای تعالی می‌باشند که شما را از طریق نجات اعلام می‌نمایند.»


Y yacˈariˈ tek yecˈo achiˈaˈ fariseos ri xeˈapon riqˈui ri Jesús, riche (rixin) chi niquitojtobej y nitzak ta pa quikˈaˈ. Y rumariˈ xquicˈutuj cˈa chare: ¿Utz cami chi jun achi nujech riˈ riqˈui ri rixjayil ruma xabachique ta chi mac nuben ri rixjayil? xechaˈ. 	 پس فریسیان آمدند تا او را امتحان کنند وگفتند: «آیا جایز است مرد، زن خود را به هر علتی طلاق دهد؟»


Y yecˈo cˈa ri xpe coyowal tek xquitzˈet chi queriˈ xuben ri ixok riqˈui ri akˈom riˈ y xquibilaˈ cˈa: ¿Achique cˈa ruma tek la ixok laˈ chi chak queriˈ xutix la akˈom laˈ? 	 و بعضی در خود خشم نموده، گفتند: «چرا این عطر تلف شد؟


Quecˈariˈ nubij ri tzˈibatajnek ca. Kitzij cˈa re xtinbij chiwe wacami: Chiquicojol quinojel ri ye alaxnek chuwech re ruwachˈulef, majun chic jun profeta ri más ta nim rukˈij que chuwech ri Juan ri Bautista. Pero wacami ri pa rajawaren ri Dios, astapeˈ jun winek xa coˈol oc rukˈij, hasta riˈ más nim rukˈij que chuwech ri Juan. 	 هرآینه به شما می‌گویم که از اولاد زنان، بزرگتری از یحیی تعمید‌دهنده برنخاست، لیکن کوچکتر در ملکوت آسمان از وی بزرگ تر است.


Y xtacuy ta cˈa ronojel ri kamac ri yekaben chawech, can achiˈel yekacuy ri winek ri cˈo pokon niquiben chake. Y man cˈa tayaˈ ta kˈij chi ri itzel nuben ta chake chi yojtzak pa mac. Xa can kojacoloˈ cˈa chuwech, xchaˈ ri Jesús. 	 و گناهان ما را ببخش زیرا که ما نیز هر قرضدار خود را می‌بخشیم. و ما را در آزمایش میاور، بلکه ما را از شریر رهایی ده.»


Riyit nabij chi xtapon na jun kˈij tek ri caminakiˈ xquecˈastej pe. Tek xtapon cˈa ri kˈij riˈ, ¿achoj rixjayil cˈa xtoc wi ri ixok riˈ? Ruma chi ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ xecˈojeˈ riqˈui, xechaˈ chare ri Jesús. 	 پس در قیامت چون برخیزند، زن کدام‌یک از ایشان خواهد بود ازآنجهت که هر هفت، او را به زنی گرفته بودند؟»


Cˈo cˈa jubaˈ chic chare ri ijaˈtz cojol tak abej xka wi y chiriˈ xa ma qˈuiy ta ri ulef cˈo. Y chanin cˈa xeˈel pe ruma xa ma pim ta ri ulef. 	 و پاره‌ای بر سنگلاخ پاشیده شد، در جایی که خاک بسیار نبود. پس چون که زمین عمق نداشت به زودی رویید،


Riyaˈ xubij cˈa queriˈ, ruma can retaman achique ri xtijacho el riche (rixin) pa quikˈaˈ ri winek. Y rumariˈ tek xubij: Ma chiˈiwonojel ta yix chˈajchˈoj. 	 زیرا که تسلیم‌کننده خود را می‌دانست و از این جهت گفت: «همگی شما پاک نیستید.»