Y riche (rixin) chi niwetamaj chukaˈ riyix ri achique nbanon, ntek cˈa el ri kachˈalal Tíquico iwuqˈui. Riyaˈ jun kachˈalal ri sibilaj nwajoˈ y can ma nitaneˈ ta chi nuben ri rusamaj ri Ajaf. Riyaˈ xtiberubij cˈa ronojel chiwe ri achique nbanon waweˈ. 	 اما تا شما هم از احوال من و از آنچه می‌کنم مطلع شوید، تیخیکس که برادر عزیز و خادم امین در خداوند است، شما را از هرچیز خواهدآگاهانید،


Yacˈa tek xapon riqˈui ri Simón Pedro riche (rixin) chi nuchˈej ri raken, ri Pedro xubij chare ri Jesús: Ajaf, ¿can nachˈej cˈa chukaˈ waken riyin? xchaˈ. 	 پس چون به شمعون پطرس رسید، او به وی گفت: «ای آقا تو پایهای مرا می‌شویی؟»


Y wi nikanaˈ ka pa kánima chi cˈo mac kabanon, ri Dios can retaman wi, ruma ri Dios más nim que chuwech ri kánima. Ruma Riyaˈ can retaman ronojel. 	 یعنی درهرچه دل ما، ما را مذمت می‌کند، زیرا خدا از دل ما بزرگتر است و هرچیز را می‌داند.


nichaˈ ri Dios. ¿Achique cˈa ri xeyaco royowal ri Dios astapeˈ can quicˈaxan chic ri ruchˈabel? Ri xebano queriˈ, quinojel ri xeˈel pe ri pa ruwachˈulef Egipto, ri xecolotej pe ruma ri Moisés. 	 پس که بودند که شنیدند و خشم او راجنبش دادند؟ آیا تمام آن گروه نبودند که بواسطه موسی از مصر بیرون آمدند؟


Y xekacanoj cˈa ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ. Y wukuˈ kˈij ri xojcˈojeˈ chiriˈ quiqˈui. Y ri kachˈalal riˈ xquibij cˈa chare ri Pablo chi ma tibe ta pa Jerusalem, ruma ri Lokˈolaj Espíritu rukˈalajsan chiquiwech chi cˈo nucˈulwachij ri Pablo ri pa Jerusalem. 	 پس شاگردی چند پیدا کرده، هفت روز در آنجاماندیم و ایشان به الهام روح به پولس گفتند که به اورشلیم نرود.


Riyin sibilaj yiquicot ruma xeˈitek pe ri oxiˈ kachˈalal wuqˈui, ri Estéfanas, ri Fortunato y ri Acaico. Pa nabey mul can sibilaj wi xixinbisoj, ruma nwajoˈ chi yixcˈo ta pe wuqˈui chiˈiwonojel, pero riqˈui ri xepe riyeˈ, wacami sibilaj yiquicot. 	 و از آمدن استفان و فرتوناتس واخائیکوس مرا شادی رخ نمود زیرا که آنچه ازجانب شما ناتمام بود، ایشان تمام کردند.


Pero ri Pedro xutzuˈ xutzuˈ ri achi, y chukaˈ queriˈ xuben ri Juan, y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Kojatzuˈ jabel, xchaˈ chare. 	 اما پطرس با یوحنا بر وی نیک نگریسته، گفت: «به ما بنگر.»


Y yacˈariˈ tek ri ye rumozo ri rajaf ri ulef xeˈapon cˈa riqˈui y xquibij chare: Ri ijaˈtz ri xatic ka pan awulef can utz wi. Xa yacˈa wacami cˈo itzel kˈayis chucojol. ¿Acuchi (achique) cˈa xpe wi ri ijaˈtz riche (rixin) ri itzel kˈayis? xechaˈ. 	 پس نوکران صاحب‌خانه آمده، به وی عرض کردند: "ای آقامگر تخم نیکو در زمین خویش نکاشته‌ای؟ پس ازکجا کرکاس بهم رسانید؟"


Quinojel cˈa ri niquicˈuaj jun cˈaslen achiˈel nubij re chˈabel reˈ, xticˈojeˈ ta cˈa uxlanibel cˈuˈx quiqˈui. Y can xtijoyowex ta cˈa chukaˈ quiwech ruma ri Dios. Y que chukaˈ riˈ ri kitzij israelitas ri can ye rutinamit wi ri Dios. 	 وآنانی که بدین قانون رفتار می‌کنند، سلامتی ورحمت بر ایشان باد و بر اسرائیل خدا.بعد ازاین هیچ‌کس مرا زحمت نرساند زیرا که من در بدن خود داغهای خداوند عیسی را دارم.


Tek yetzolin cˈa pe ri pa tak cˈaybel, wi ma niquichˈajchˈojsaj ta quiˈ, can ma yewaˈ ta. Y cˈo cˈa nicˈaj chic ri ye quibin ca ri catiˈt quimamaˈ ri yequibanalaˈ, achiˈel ri achique rubanic ri quijoskˈixic ri kumbel tak yaˈ, ri xára, ri chˈichˈ tak lek y ri achique chukaˈ rujoskˈixic niquiben chare ri quiwarabel. 	 و چون از بازارها آیند تا نشویند چیزی نمی خورند و بسیار رسوم دیگر هست که نگاه می‌دارند چون شستن پیاله‌ها و آفتابه‌ها و ظروف مس و کرسیها.


ruma can yin cˈa riyin ri xquiyaˈo chˈabel chiwe. Y xtinyaˈ chukaˈ naˈoj chiwe riche (rixin) chi queriˈ, riqˈui ri naˈoj riˈ xtikˈil quichiˈ ri yeˈetzelan iwuche (iwixin). 	 زیرا که من به شما زبانی وحکمتی خواهم داد که همه دشمنان شما با آن مقاومت و مباحثه نتوانند نمود.


Y ri discípulos tek xquitzˈet ri ntajin nibanatej, xquinabej ri achique ri xticˈulwachitej. Rumariˈ xquibij cˈa chare: Ajaf, ¿nawajoˈ chi yojyacatej chiquij riqˈui espada? xechaˈ. 	 رفقایش چون دیدند که چه می‌شود عرض کردند خداوندابه شمشیر بزنیم.


Riche (rixin) chi queriˈ, can achiˈel xuben ri mac chi xcˈojeˈ ri ruchukˈaˈ pa quiwiˈ ri winek riche (rixin) chi xerucˈuaj pa camic, can quecˈariˈ chukaˈ nuben ri rutzil ri Dios chake riyoj riche (rixin) chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac, riche (rixin) chi queriˈ nikil ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, cˈaslen ri nuyaˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 تا آنکه چنانکه گناه در موت سلطنت کرد، همچنین فیض نیزسلطنت نماید به عدالت برای حیات جاودانی بوساطت خداوند ما عیسی مسیح.


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa: Riyix aj Jerusalem, aj Jerusalem, ¿achique cˈa ruma tek yeˈicamisalaˈ ri profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? ¿Achique cˈa ruma chukaˈ tek yeˈicamisalaˈ chi abej ri yerutek pe ri Dios chicojol? Riyin can qˈuiy cˈa mul ri xinwajoˈ chi xixinmol ta wuqˈui, achiˈel nuben ri quiteˈ ecˈ chique ri tak ral, yerumol chuxeˈ ri ruxicˈ. Yacˈa riyix ma xiwajoˈ ta. 	 «ای اورشلیم، اورشلیم، قاتل انبیا وسنگسار کننده مرسلان خود! چند مرتبه‌خواستم فرزندان تو را جمع کنم، مثل مرغی که جوجه های خود را زیر بال خود جمع می‌کند ونخواستید!


Xa yacˈa riyix cowirnek ri iwánima. Ma niwajoˈ ta niyaˈ ca rubanic ri mac. Y rumariˈ, xa nimol rucˈayewal chiwij. Can xtika cˈa ri royowal ri Dios pan iwiˈ chupan ri kˈij tek Riyaˈ xtukˈet tzij. Y ri rukˈatbel tzij Riyaˈ can choj wi. 	 و به‌سبب قساوت و دل ناتوبه‌کار خود، غضب را ذخیره می‌کنی برای خود در روز غضب و ظهور داوری عادله خدا


Can ticˈuluˈ jabel ruma queriˈ utz chi niben riyix lokˈolaj tak kachˈalal, chique ri xa jun chukaˈ quibanon riqˈui ri Ajaf. Nwajoˈ chi xtitoˈ ta ri kachˈalal Febe riqˈui ri nicˈatzin chare; ruma riyaˈ ye rutoˈon ye qˈuiy y queriˈ chukaˈ rubanon wuqˈui riyin. 	 تااو را در خداوند بطور شایسته مقدسین بپذیرید ودر هر چیزی که به شما محتاج باشد او را اعانت کنید، زیرا که او بسیاری را و خود مرا نیز معاونت می‌نمود.


Y wi nayaˈ kˈij chare ri itzel tak raybel, chiriˈ nipe wi ri mac. Y pa ruqˈuisbel nucˈom pe ri camic. 	 پس شهوت آبستن شده، گناه را می‌زاید و گناه به انجام رسیده، موت را تولید می‌کند.


Y cˈo cˈa jun ri xbin apo chare ri Jesús: Ri ateˈ y ri ye awachˈalal yecˈo pe waweˈ chuwajay el. Riyeˈ nicajoˈ yechˈo awuqˈui, xchaˈ chare. 	 و شخصی وی را گفت: «اینک مادر تو و برادرانت بیرون ایستاده، می‌خواهند باتو سخن گویند.»


Y riyeˈ xquibij cˈa: Riyoj nikajoˈ cˈa chi tek yitcˈo chic pan awajawaren, nayaˈ ta cˈa kˈij chake chi yojtzˈuyeˈ apo awuqˈui; jun ta cˈa ri pan awajquikˈaˈ y jun ta cˈa ri pan awajxocon, xechaˈ chare. 	 گفتند: «به ما عطا فرما که یکی به طرف راست و دیگری برچپ تو در جلال تو بنشینیم.»


Y ri Felipe xubij cˈa chare ri Jesús: Wi ta nikalokˈ caˈiˈ ciento denario caxlan wey, ma xqueruben ta. Astapeˈ xa ta jubaˈ oc nikayaˈ chique chiquijujunal, xchaˈ. 	 فیلپس او را جواب داد که «دویست دینار نان، اینها را کفایت نکند تا هر یک اندکی بخورند!»


Y riqˈui riˈ, riyix ibanon chare ri rupixaˈ ri Dios chi majun rejkalen. Y queriˈ ibanon xaxu (xaxe) wi riche (rixin) chi niben ri achique quibin ca ri iwatiˈt imamaˈ. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic achiˈel reˈ ri yeˈibanalaˈ. Queriˈ xubij ri Jesús chique ri achiˈaˈ fariseos y ri ye aj tzˈibaˈ. 	 پس کلام خدا را به تقلیدی که خود جاری ساخته‌اید، باطل می‌سازید و کارهای مثل این بسیار به‌جامی آورید.»


Ma que ta riˈ. Nbij cˈa chiwe: Wi riyix ma xtitzolin ta pe icˈuˈx riqˈui ri Dios, xa can xtitzˈilaˈ chukaˈ iwiˈ chiˈiwonojel riyix achiˈel riyeˈ. 	 حاشا، بلکه شما رامی گویم که اگر توبه نکنید همگی شما همچنین هلاک خواهید شد.»


Pero Riyaˈ xa ma rewan ta riˈ. Titzuˈ cˈa laˈ, Riyaˈ nichˈo chiquiwech ri winek y majun niquibij ta chare. Riqˈui jubaˈ ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo chkacojol xa xquetamaj yan chi can ya wi Riyaˈ ri Cristo. 	 و اینک آشکارا حرف می‌زند و بدو هیچ نمی گویند. آیاروسا یقین می‌دانند که او در حقیقت مسیح است؟


Y cˈacˈariˈ xubij chique: Riyix xoˈiyaˈ re Jesús pa nukˈaˈ, y nitzujuj (nisujuj) chi nusukˈ quinaˈoj ri winek. Pero can chiwech cˈa riyix xincˈutuj wi chare, y riyin ntzˈet chi can majun mac ye rubanalon ta ri achiˈel ri nibij riyix. 	 به ایشان گفت: «این مرد را نزدمن آوردید که قوم را می‌شوراند. الحال من او رادر حضور شما امتحان کردم و از آنچه بر او ادعامی کنید اثری نیافتم.


Y ri achiˈaˈ fariseos y ri aj tzˈibaˈ xquicˈutuj chare ri Jesús: ¿Achique ruma tek ri ye rudiscípulos ri Juan can cˈo kˈij niquichajij tek can ma yewaˈ ta, riche (rixin) chi yequibanalaˈ oraciones chare ri Dios? Y can queriˈ chukaˈ niquiben ri kadiscípulos riyoj, yacˈa ri adiscípulos riyit ma que ta riˈ niquiben, xa yewaˈ yeˈucˈyaˈ, xechaˈ chare. 	 پس به وی گفتند: «از چه سبب شاگردان یحیی روزه بسیار می‌دارند و نماز می‌خوانند وهمچنین شاگردان فریسیان نیز، لیکن شاگردان تواکل و شرب می‌کنند.»


Ruma wi jun winek niqˈuix yirukˈalajsaj riyin y niqˈuix nukˈalajsaj ri nuchˈabel, queriˈ chukaˈ xtinben riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, tek xquipe chic jun bey, xquiqˈuix nbij chi ri jun winek riˈ wuche (wixin) riyin, tek xtikˈalajin chi can yin Rey wi, y chukaˈ junan chic nukˈij nucˈojlen riqˈui ri Nataˈ y ye wachibilan pe ri lokˈolaj tak ángeles. 	 زیرا هر‌که از من و کلام من عار دارد پسر انسان نیز وقتی که در جلال خود و جلال پدر و ملائکه مقدسه آید از او عار خواهد داشت.


Can kitzij wi chi can jubaˈ ma yicamisex. Pero riyin nbij el chiwe chi ri wánima niquicot iwuma riyix chi xinimaj ri Kajaf Jesucristo, y riyix iwetaman chi can kitzij wi ri nbij y ma ntzˈuc ta el tzij. Kˈij kˈij jubaˈ ma nikil kacamic. 	 به آن فخری درباره شما که مرا در خداوند ما مسیح عیسی هست قسم، که هرروزه مرا مردنی است.


Y ri Jesús xucˈom chukaˈ apo ri vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan; y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xuyaˈ chique, y quinojel cˈa xquikum ri ruyaˈal uva. 	 وپیاله‌ای گرفته، شکر نمود و به ایشان داد و همه ازآن آشامیدند


nichaˈ ri rutzˈiban ca ri David. Y yacˈa chukaˈ riˈ tek ri Pedro xubij: Wech aj Israel, riyix iwetaman chi ri katataˈ David ri xcˈojeˈ ojer ca, xcom y xmuk. Y ri panteón ri mukun wi ca, can cˈa cˈo na re wacami. 	 «ای برادران، می‌توانم درباره داود پطریارخ با شما بی‌محابا سخن گویم که او وفات نموده، دفن شد و مقبره او تا امروز در میان ماست.


Rumacˈariˈ wachˈalal ri iwoyoben ronojel reˈ, titijaˈ cˈa ikˈij chi man ta jun tzˈil cˈo pa tak iwánima, y man ta jun chukaˈ imac tek yixorilaˈ ka ri Ajaf. Y cˈo ta cˈa chukaˈ uxlanibel cˈuˈx iwuqˈui. 	 لهذا‌ای حبیبان، چون انتظار این چیزها رامی کشید، جد و جهد نمایید تا نزد او بی‌داغ و بی عیب در سلامتی یافت شوید.


Quecˈariˈ xubij ri María. Y ri María xa jubaˈ ma achiˈel oxiˈ icˈ xcˈojeˈ ka pa rachoch ri Elisabet, y cˈacˈariˈ xtzolin chrachoch. 	 و مریم قریب به سه ماه نزد وی ماند. پس به خانه خود مراجعت کرد.


Yacˈa ri chˈabel ri xubij ri acˈal chique ri José y ri María, ma xkˈax ta chiquiwech. 	 ولی آن سخنی را که بدیشان گفت، نفهمیدند.


Y xquichop niquirek apo quichiˈ chare ri Jesús y xquibij: Tijonel, tajoyowaj kawech ruma re kabanon, xechaˈ. 	 به آواز بلندگفتند: «ای عیسی خداوند بر ما ترحم فرما.»


Y ri José can yacˈariˈ tek xcˈastej, y can chupan cˈa ri akˈaˈ riˈ xquichop el bey riche (rixin) chi xebe cˈa pan Egipto, xucˈuaj el ri acˈal y ri teˈej. 	 پس شبانگاه برخاسته، طفل ومادر او را برداشته، بسوی مصر روانه شد


Ruma tek xtapon ri kˈij chi ri caminakiˈ xquecˈastej el, ri achi ma xticˈojeˈ ta chic rixjayil, ni ri ixok ma xticˈojeˈ ta chic rachijil, ruma can majun chic cˈulanen xtibanatej. Xa xqueˈoc achiˈel ri ángeles ri yecˈo chilaˈ chicaj. 	 زیرا هنگامی که از مردگان برخیزند، نه نکاح می‌کنند و نه منکوحه می‌گردند، بلکه مانندفرشتگان، در آسمان می‌باشند.


Y yacˈariˈ tek cˈo jun achi siquirnek, liˈen el chuwech ruwarabel, xucˈuex apo chuwech ri Jesús. Y tek ri Jesús xerutzˈet chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui, Riyaˈ xubij cˈa chare ri achi siquirnek: Walcˈual, tiquicot cˈa ri awánima; ri amac xecuyutej, xchaˈ chare. 	 ناگاه مفلوجی را بر بستر خوابانیده، نزد وی آوردند. چون عیسی ایمان ایشان را دید، مفلوج را گفت: «ای فرزند، خاطر جمع دار که گناهانت آمرزیده شد.»


Rumariˈ xequichop el ri ye caˈiˈ apóstoles riˈ, y xequiyaˈ pa cárcel. Y ma xechojmirisex ta cˈa ri kˈij riˈ, ruma xa tikakˈij chic. Xa can cˈa ya ri pa rucaˈn kˈij xechojmirisex. 	 پس دست بر ایشان انداخته، تا فردا محبوس نمودند زیرا که آن، وقت عصر بود.


Pero ma ruma ta chukaˈ chi yix cˈa riyix ri yixchajin quiche (quixin), ruma ta riˈ nikˈax ruwiˈ ri niben chique. Ma que ta riˈ. Xa can ticˈuaj jun chojmilaj cˈaslen chiquiwech, riche (rixin) chi queriˈ riyeˈ niquetamaj niquicˈuaj chukaˈ jun chojmilaj cˈaslen. 	 و نه‌چنانکه بر قسمت های خود خداوندی بکنید بلکه بجهت گله نمونه باشید،


Rumacˈariˈ ri can ye tunun chic ruma ri Dios, majun winek ri tijacho ta quiche (quixin), xchaˈ chique. 	 پس آنچه خدا پیوست، انسان آن راجدا نکند.»


Y wi ta riyeˈ xecom el jurayil y xa man ta yecˈastej chic pe jun bey, ri Dios man ta qui‑Dios chic riyeˈ, ruma ri Dios ma Dios ta quiche (quixin) caminakiˈ, xa can Dios quiche (quixin) ri cˈo quicˈaslen. Rumacˈariˈ riyin nbij chi xa yix sachnek riqˈui ri nibij, xchaˈ ri Jesús chique. 	 و او خدای مردگان نیست بلکه خدای زندگان است. پس شما بسیار گمراه شده‌اید.»


Ri pa quichiˈ yeˈel pe tzij ri sibilaj ye itzel. Can achiˈel jun jul ri jakel ri cˈo caminek chupan, sibilaj itzel ruxlaˈ. Can yekˈolon riqˈui ri quichˈabel. Ri chˈabel ri niquibij xa nicamisan, achiˈel niquiben ri cumatz tek yechˈopon. 	 گلوی ایشان گور گشاده است و به زبانهای خود فریب می‌دهند. زهر مار در زیر لب ایشان است،


Kachˈalal, nikabij cˈa chiwe pa rubiˈ ri Kajaf Jesucristo chi wi cˈo jun chicojol ri ma nuben ta achiˈel ri xkabij chiwe, y ma nucˈuaj ta pa ruchojmil ri rucˈaslen, ma ticˈuaj ta iwiˈ riqˈui. 	 ولی‌ای برادران، شما را به نام خداوند خودعیسی مسیح حکم می‌کنیم که از هر برادری که بی‌نظم رفتار می‌کند و نه برحسب آن قانونی که ازما یافته‌اید، اجتناب نمایید.


Tek ri Dios ma xucˈom ta chic quiwech ri wech aj Israel ruma ma xquinimaj ta chic ri rutzij, yacˈariˈ tek xucˈom iwech riyix ri ma yix israelitas ta. Yacˈa tek xticˈamer chic quiwech jun bey ri wech aj Israel, yacˈariˈ tek xkojcˈastej el y xtikachop el jun cˈacˈacˈ cˈaslen. 	 زیرا اگر رد شدن ایشان مصالحت عالم شد، باز‌یافتن ایشان چه خواهدشد؟ جز حیات از مردگان!


Riche (rixin) chi nicˈuaj jun cˈaslen utz chiquiwech ri winek ri xa ma jane quiniman ta ri Jesucristo, y riche (rixin) chukaˈ chi ma nicˈatzin ta chi riyix niwajoˈ chi ye ta ri winek ri cˈo niquiyaˈ pe chiwe. 	 تا نزد آنانی که خارج‌اند بطورشایسته رفتار کنید و به هیچ‌چیز محتاج نباشید.


Ruma chuwech ri Dios, ri naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef xa can majun oc rejkalen, achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca: Ri winek ri niquicukubaˈ ka quicˈuˈx riqˈui ri naˈoj ri cˈo quiqˈui, qˈuiy mul xa chubanic ri etzelal niquicusaj wi y chiriˈ cˈa yeruchop wi ri Dios. Riqˈui cˈa ri naˈoj ri cˈo quiqˈui yeruchop wi y yeka pa rukˈaˈ. 	 زیرا حکمت این جهان نزد خداجهالت است، چنانکه مکتوب است: «حکما را به مکر خودشان گرفتار می‌سازد.»


Y ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx y ri utzil ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 فیض و سلامتی از جانب خدای پدر وخداوند ما عیسی مسیح با شما باد؛


Rumariˈ xincˈutuj yan jun utzil chique re adiscípulos chi tiquelesaj el re jun itzel espíritu reˈ riqˈui ri nucˈajol, pero xa ma ye cowinek ta chi niquelesaj, xchaˈ chare ri Jesús. 	 و از شاگردانت درخواست کردم که او را بیرون کنند نتوانستند.»


Y queriˈ chukaˈ ri ruchilaben ca ri Ajaf, chi ri yetzijon ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ya cˈa samaj riˈ ri niquitzukbej quiˈ. 	 و همچنین خداوند فرمود که «هرکه به انجیل اعلام نماید، ازانجیل معیشت یابد».


Queriˈ xuben ri Dios riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen ruma ri nimalaj rutzil ránima pa kawiˈ. Y ruma cˈa ri rutzil ri kacˈulun, rumariˈ tek xa jun chic kabanon riqˈui ri lokˈolaj Rucˈajol. Y ri Dios, ruma chi can sibilaj nrajoˈ ri Rucˈajol, rumariˈ can yojrucˈul chukaˈ riyoj. 	 برای ستایش جلال فیض خود که ما را به آن مستفیض گردانید در آن حبیب.


Xa can quixoc cˈa achiˈel ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin), ruma ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) can lokˈolaj wi. Riyix can quixoc cˈa chukaˈ lokˈolaj tak winek riqˈui ronojel ri icˈaslen. 	 بلکه مثل آن قدوس که شما را خوانده است، خود شما نیز درهر سیرت، مقدس باشید.


Y riyin xinwacˈaxaj cˈa chi ri ángel ri yaˈon uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi nitakanoj pa quiwiˈ ri yaˈ, xchˈo cˈa y xubij: Ajaf Dios, riyit ri can yitcˈo wi pe y can yitcˈo wacami, riyit ri can yit choj y can yit lokˈolaj wi, can pa ruchojmilal cˈa yatajin yakˈato tzij, xchaˈ. 	 و فرشته آبها را شنیدم که می‌گوید: عادلی تو که هستی و بودی‌ای قدوس، زیرا که چنین حکم کردی،


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios tzˈibatal ca, nubij: Ri Dios can xquerutek pe ri ruˈángeles awuqˈui, riche (rixin) chi yatquichajij. 	 زیرامکتوب است که فرشتگان خود را درباره تو حکم فرماید تا تو را محافظت کنند.


Y ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri ye cablajuj rudiscípulos, y xuyaˈ kˈatbel tzij pa quikˈaˈ, riche (rixin) chi yecowin yequelesaj ri itzel tak espíritu y riche (rixin) chi yequicˈachojsaj ri winek chare xabachique chi yabil y xabachique chi kˈaxomal. 	 و دوازده شاگرد خود را طلبیده، ایشان را بر ارواح پلید قدرت داد که آنها رابیرون کنند و هر بیماری و رنجی را شفا دهند.


Ruma can yecˈo cˈa ri xquebecˈulun pe y xtiquibilaˈ cˈa chi ye riyeˈ ri Cristo. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel. Y yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek xquebecˈulun pe ri xquebin chi ye profetas ri niquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel chukaˈ. Y xquequibanalaˈ cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ruma nicajoˈ chi yenimex y yecˈo ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. Y wi xa ta yecowin, riyeˈ yequikˈol ta chukaˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios. 	 زانرو که مسیحان دروغ و انبیای کذبه ظاهرشده، آیات و معجزات از ایشان صادر خواهدشد، بقسمی که اگر ممکن بودی، برگزیدگان را هم گمراه نمودندی.


Y rumacˈariˈ ri Pilato xutek ruchˈayic ri Jesús. 	 پس پیلاطس عیسی را گرفته، تازیانه زد.


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 فیض و سلامتی از جانب پدر ما خدا وعیسی مسیح خداوند بر شما باد.


Y ruma can yenwajoˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios chi yecolotej, rumariˈ tek riyin ncochˈ ronojel tijoj pokonal. Riche (rixin) chi queriˈ can niquil wi ri colotajic ri nuyaˈ ri Cristo Jesús. Y riyeˈ xquebe chilaˈ chicaj y can xticˈojeˈ quikˈij quicˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 و ازاین جهت همه زحمات را بخاطر برگزیدگان متحمل می‌شوم تا ایشان نیز نجاتی را که درمسیح عیسی است با جلال جاودانی تحصیل کنند.


Can quicˈuan cˈa quiˈ ri Simón Pedro, ri Tomás ri nibix chukaˈ Dídimo chare, ri Natanael ri aj pa tinamit Caná ri cˈo quelaˈ pa rucuenta ri Galilea, ri ye caˈiˈ rucˈajol ri Zebedeo y ye caˈiˈ chic discípulos. 	 شمعون پطرس وتومای معروف به توام و نتنائیل که از قانای جلیل بود و دو پسر زبدی و دو نفر دیگر از شاگردان اوجمع بودند.


Y xcˈojeˈ na cˈa el jubaˈ ri chiriˈ pan Antioquía. Cˈacˈariˈ xtzolin chic jun bey chucukubaxic quicˈuˈx ri kachˈalal ri yecˈo pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galacia y ri yecˈo chukaˈ pa rucuenta ri Frigia. 	 و مدتی در آنجا مانده، باز به سفر توجه نمود و در ملک غلاطیه و فریجیه جابجا می‌گشت و همه شاگردان را استوار می‌نمود.


Y jun cˈa chique riyeˈ, ri Cleofas rubiˈ, xubij apo chare: ¿Xaxu (xaxe wi) cˈa riyit ri ma yit aj waweˈ ta ri yitcˈo pa Jerusalem y ma awetaman ta achique ri ye banatajnek chiriˈ, chupan re caˈiˈ oxiˈ kˈij reˈ? xchaˈ chare. 	 یکی که کلیوپاس نام داشت درجواب وی گفت: «مگر تو در اورشلیم غریب وتنها هستی و از آنچه در این ایام در اینجا واقع شدواقف نیستی؟»


Y can queriˈ chukaˈ niquiben ri soldados. Yetzeˈen apo chrij ri Jesús. Yejel apo riqˈui y xquitzuj (xquisuj) jun chˈomilaj ruyaˈal uva chare. 	 و سپاهیان نیز او را استهزا می‌کردند و آمده او را سرکه می‌دادند،


Y ruma cˈa ri rey Agripa y ri Berenice qˈuiy kˈij ri xecˈojeˈ ka chiriˈ, ri Festo xutzijoj cˈa chare ri rucˈulwachin ri Pablo. Y xubij cˈa: Waweˈ cˈo jun achi ri yaˈon ca pa cárcel ruma ri Félix. 	 و چون روزی بسیار در آنجا توقف نمودند، فستوس برای پادشاه، مقدمه پولس را بیان کرده، گفت: «مردی است که فیلکس او را در بند گذاشته است،


Ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri discípulos: Xabachique ta na tinamit ri yixapon wi; tek yixoc pa jun jay, chiriˈ quixcˈojeˈ wi ka. Xa can cˈa ya tek yixel pe chupan ri tinamit riˈ, cˈacˈariˈ utz chi niyaˈ ca ri jay ri xixcˈojeˈ wi. 	 و بدیشان گفت: «در هر جاداخل خانه‌ای شوید، در آن بمانید تا از آنجا کوچ کنید.


Ruma yareˈ ri utz y ya chukaˈ reˈ ri nika chuwech ri Dios ri Kacolonel chi nikaben. 	 زیرا که این نیکو و پسندیده است، در حضورنجات‌دهنده ما خدا


Y cˈo chic jun ri nwajoˈ nbij chawe. Y chuwech ri Dios nbij wi, Dios ri niyaˈo quicˈaslen quinojel ri yecˈo. Y chukaˈ chuwech ri Jesucristo nbij wi, ri Jesucristo ri ma xuxibij ta riˈ chi xukˈalajsaj ri kas kitzij chuwech ri aj kˈatbel tzij ri xubiniˈaj Poncio Pilato. Y yacˈareˈ ri nwajoˈ nbij chawe: 	 تو را وصیت می‌کنم به حضور آن خدایی که همه را زندگی می‌بخشد و مسیح عیسی که در‌پیش پنطیوس پیلاطس اعتراف نیکونمود،


Ruma sibilaj nrayij yibe chiˈitzˈetic, y nwajoˈ nbenkˈalajsaj chiwech ri nuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chake, riche (rixin) chi queriˈ más nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 زیرا بسیار اشتیاق دارم که شما را ببینم تا نعمتی روحانی به شما برسانم که شما استوار بگردید،


Yacˈa riyeˈ xa xetzeˈen chrij ri Jesús, ruma quetaman chi ri ti kˈopoj riˈ xa can caminek chic. Xpe cˈa ri Jesús xerelesaj cˈa pe ri winek. Cˈacˈariˈ Riyaˈ xerucusaj apo ri ruteˈ rutataˈ ri ti kˈopoj y ri ye oxiˈ chic ri ye benak riqˈui, chupan ri jay ri acuchi (achique) cˈo wi ri ruchˈacul ri ti kˈopoj. 	 ایشان بر وی سخریه کردند لیکن او همه را بیرون کرده، پدر و مادردختر را با رفیقان خویش برداشته، به‌جایی که دختر خوابیده بود، داخل شد.


Riyin ri Pablo can ye qˈuiy wi cˈa ri yetzijon chuwij y niquibij cˈa: Tek ri Pablo cˈo chkacojol sibilaj jabel, can nuchˈutinirisaj riˈ y riqˈui chˈuchˈujil nichˈo wi chake, yacˈa tek xa nej cˈo wi, ma nupokonaj ta chic nubij pe cowilaj tak chˈabel chake, yechaˈ. Pero riyin xa ma que ta riˈ nben. Riyin xa can riqˈui chˈuchˈujil ncˈutuj cˈa jun utzil chiwe y can nchˈutinirisaj wiˈ chucˈutuxic can achiˈel ri chˈuchˈujil riche (rixin) ri Cristo. 	 اما من خود، پولس، که چون در میان شما حاضر بودم، فروتن بودم، لیکن وقتی که غایب هستم، با شما جسارت می‌کنم، ازشما به حلم و رافت مسیح استدعا دارم


Ruma wi xaxu (xaxe wi) riqˈui ri awespíritu yamatioxin chare ri Dios, y wi xa ma xtikˈax ta chiquiwech ri yeˈacˈaxan awuche (awixin), ¿la xtiquibij cami pe amén tek xa ma xkˈax ta chiquiwech ri yatajin namatioxij chare ri Dios? 	 زیرا اگر در روح تبرک می‌خوانی، چگونه آن کسی‌که به منزلت امی است، به شکر تو آمین گوید و حال آنکه نمی فهمد چه می‌گویی؟


Ri xebechapo pe riche (rixin) ri Jesús chiriˈ pa Getsemaní, xquicˈuaj cˈa riqˈui ri Caifás ri nimalaj sacerdote, ri acuchi (achique) quimolon wi ca quiˈ ri aj tzˈibaˈ y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij. 	 و آنانی که عیسی را گرفته بودند، او را نزدقیافا رئیس کهنه جایی که کاتبان و مشایخ جمع بودند، بردند.


Y ri Jesús xubij chique: Ma xixcowin ta xiwelesaj ruma ma icukuban ta icˈuˈx jabel riqˈui ri Dios. Y can kitzij cˈa ri nbij chiwe: Xa riqˈui ta nicukubaˈ jubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios, astapeˈ jun cukbel cˈuˈx ri xa achiˈel jun ti ijaˈtz riche (rixin) ri mostaza, xa riqˈui riˈ yixcowin nibij chare re jun juyuˈ reˈ chi tel el waweˈ y tikˈax quelaˈ, y can xtikˈax wi. Y can ronojel cˈa xquixcowin xtiben, wi nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 عیسی ایشان را گفت: «به‌سبب بی‌ایمانی شما. زیرا هرآینه به شما می‌گویم، اگر ایمان به قدر دانه خردلی می‌داشتید، بدین کوه می‌گفتید از اینجابدانجا منتقل شو، البته منتقل می‌شد و هیچ امری بر شما محال نمی بود.


Tek xapon cˈa ri mozo ri yaˈon ca wuˈoˈ talento chare, can ma xu (xe) ta wi riˈ ri rucˈuan apo, xa can rucˈuan cˈa apo wuˈoˈ chic talento y xubij cˈa chare ri rupatrón: Riyit wuˈoˈ cˈa talento ri xayaˈ ca chuwe. Yacˈareˈ cˈo, y ya chukaˈ reˈ cˈo wuˈoˈ talento ri xinchˈec riqˈui, xchaˈ ri mozo riˈ. 	 پس آنکه پنج قنطار یافته بود، پیش آمده، پنج قنطار دیگرآورده، گفت: خداوندا پنج قنطار به من سپردی، اینک پنج قنطار دیگر سود کردم."


Yacˈa ri cˈastajbel quiche (quixin) ri caminakiˈ, can cˈo wi. ¿La ma isiqˈuin ta cˈa ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca ruma ri Moisés, tek ri Dios xchˈo pe chare chupan ri juwiˈ kˈayis ri cˈo ruqˈuixal? Tek ri Dios xubij: Yin cˈa riyin ri ru‑Dios ri Abraham, ri ru‑Dios ri Isaac y ri ru‑Dios chukaˈ ri Jacob, xchaˈ chare. 	 اما در باب مردگان که برمی خیزند، در کتاب موسی در ذکربوته نخوانده‌اید چگونه خدا او را خطاب کرده، گفت که منم خدای ابراهیم و خدای اسحاق وخدای یعقوب.


Chukaˈ yecˈo nicˈaj chicojol ri ma nicajoˈ ta niquiyaˈ ca ri chˈabel ri niquicˈut ri winek ri nibix nicolaítas chique. Y ri itzel tak chˈabel riˈ, xa can ma yeka ta chinuwech riyin. 	 و همچنین کسانی را داری که تعلیم نقولاویان را پذیرفته‌اند.


Y yacˈariˈ tek riyin ri Juan xintzˈet chic ri nabey chicop y xentzˈet ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef chukaˈ, y can ye qˈuiy cˈa chukaˈ achiˈaˈ banoy chˈaˈoj ri ye cachibilan el. Y quinojel riˈ can quimolon cˈa quiˈ riche (rixin) chi niquiben chˈaˈoj riqˈui ri Jun ri chˈocol chrij ri quiej sek rij y quiqˈui chukaˈ ri ye tzekelbeyon riche (rixin). 	 و دیدم وحش و پادشاهان زمین ولشکرهای ایشان را که جمع شده بودند تا بااسب‌سوار و لشکر او جنگ کنند.


Y jun cˈa chique ri jucuˈ riˈ riche (rixin) ri Simón. Y chupan ri rujucuˈ ri Simón, xoc wi ri Jesús. Y Riyaˈ xubij cˈa chare ri Simón chi tunimaˈ apo jubaˈ pa ruwiˈ yaˈ. Y cˈacˈariˈ xtzˈuyeˈ ka chiriˈ pa jucuˈ, y xuchop pe quitijoxic ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. 	 پس به یکی از آن دو زورق که مال شمعون بود سوار شده، از او درخواست نمود که از خشکی اندکی دور ببرد. پس در زورق نشسته، مردم را تعلیم می‌داد.


Pero ri Pilato xubij cˈa chique ri principaliˈ tak sacerdotes riˈ: Ri xintzˈibaj yan, can tzˈibatal chic cˈa riˈ. Ma nicˈatzin ta cˈa chi njel rubixic, xchaˈ chique. 	 پیلاطس جواب داد: «آنچه نوشتم، نوشتم.»


Y rumariˈ ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios, xa can achique chic na chi winek yixquitzˈet, ruma riyix ma nibanalaˈ ta chic ri itzel ri cˈa niquibanalaˈ na riyeˈ. Y rumariˈ tek ri winek riˈ itzel yechˈo chiwij. 	 و در این متعجب هستند که شما همراه ایشان به سوی همین اسراف اوباشی نمی شتابید و شما را دشنام می‌دهند.


Yacˈareˈ nicˈachoj ri trato ri xinben quiqˈui. Chi riyin xtincuy ri quimac, 	 و این است عهد من باایشان در زمانی که گناهانشان را بردارم.»


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Tiwacˈaxaj cˈa achique nubij ri cˈambel tzij ri nichˈo chrij ri achi ri xbe pa jopin ijaˈtz. 	 پس شما مثل برزگر را بشنوید.


Y quinojel ri winek riche (rixin) ri tinamit xebeyacatej pe, y junanin (anibel) ye petenak. Y can quikiriren cˈa pe ri Pablo, xquelesaj pe ri chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y can ya chukaˈ riˈ xetzˈapix ca ri ruchiˈ ri rachoch ri Dios. 	 پس تمامی شهر به حرکت آمد و خلق ازدحام کرده، پولس را گرفتند و از هیکل بیرون کشیدند و فی الفور درها را بستند.


Icochˈon ikˈaxan tijoj pokonal, y sibilaj yix samajnek wuma riyin y ma yix kˈitajnek ta. 	 و صبرداری و بخاطر اسم من تحمل کردی و خسته نگشتی.


Yacˈa riyoj can yoj riche (rixin) chic chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) nipe wi ri Kacolonel, y yariˈ ri Ajaf Jesucristo, y xaxu (xaxe wi) chic koyoben ri kˈij tek xtipe. 	 اما وطن ما در آسمان است که از آنجا نیزنجات‌دهنده یعنی عیسی مسیح خداوند را انتظارمی کشیم،که شکل جسد ذلیل ما را تبدیل خواهد نمود تا به صورت جسد مجید او مصورشود، برحسب عمل قوت خود که همه‌چیز رامطیع خود بگرداند.


Yacˈa ri ye tzˈibatal ca chupan re wuj reˈ, can ye tzˈibatal ca riche (rixin) chi riyix ninimaj cˈa chi ri Jesús yariˈ ri Cristo ri Rucˈajol ri Dios, y riche (rixin) chukaˈ chi tek riyix xtinimaj, xticˈul ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ruma can xicukubaˈ cˈa icˈuˈx riqˈui. 	 لیکن این قدرنوشته شد تا ایمان آورید که عیسی، مسیح و پسرخدا است و تا ایمان آورده به اسم او حیات یابید.


Y rumacˈariˈ riyin nbij chiwe: Ri mac y ri yokˈonic ri yequibanalaˈ ri winek, can cˈa yecuyutej na. Yacˈa ri yeyokˈon chrij ri Lokˈolaj Espíritu, can ma xticuyutej ta quimac. 	 از این‌رو، شما را می‌گویم هر نوع گناه و کفر از انسان آمرزیده می‌شود، لیکن کفر به روح‌القدس از انسان عفو نخواهد شد.


Y tek xetaneˈ chare ri oración, ri acuchi (achique) quimolon wi quiˈ sibilaj xsilon. Y yacˈariˈ tek ri cánima xnoj riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, y rumariˈ majun cˈa xibinriˈil chiquiwech riche (rixin) chi niquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios. 	 و چون ایشان دعا کرده بودند، مکانی که درآن جمع بودند به حرکت آمد و همه به روح‌القدس پر شده، کلام خدا را به دلیری می‌گفتند.


Can ya wi ri Cristo ri nikakˈalajsaj riyoj. Nikabij chique quinojel winek chi tiquiyaˈ ca ri mac, y riqˈui ronojel etamabel yekatijoj quinojel. Queriˈ nikaben ruma nikajoˈ chi can tzˈaket ta ri quicˈaslen quinojel ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 و ما او را اعلان می‌نماییم، در حالتیکه هر شخص را تنبیه می‌کنیم و هر کس را به هرحکمت تعلیم می‌دهیم تا هرکس را کامل درمسیح عیسی حاضر سازیم.و برای این نیزمحنت می‌کشم و مجاهده می‌نمایم بحسب عمل او که در من به قوت عمل می‌کند.


Ruma cˈa chi ri Adán ma xunimaj ta ri xbix chare ruma ri Dios, rumariˈ quinojel winek xeˈoc aj maquiˈ. Yacˈa ri Jesucristo can xunimaj wi rutzij ri Dios, y rumariˈ tek sibilaj ye qˈuiy ri niban chique chi majun quimac yetzˈetetej ruma ri Dios. 	 زیرا به همین قسمی که ازنافرمانی یک شخص بسیاری گناهکار شدند، همچنین نیز به اطاعت یک شخص بسیاری عادل خواهند گردید.


Wachˈalal, wi cˈo jun chiwe ri sachnek y xa ma rutzekelben ta chic ri kitzij chi ruchˈabel ri Dios y wi riyix nibeyacaˈ pe, riˈ sibilaj utz. 	 ای برادران من، اگر کسی از شما از راستی منحرف شود و شخصی او را بازگرداند،


Y ri Pablo xubij chique: Ri bautismo ri xuben ri Juan, retal chi ri winek xtzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Ri Juan xubij chukaˈ chique ri winek chi cˈo jun achi ri xtipe, y yariˈ ri tiquinimaj. Y riˈ ya ri Jesús, ruma ya Riyaˈ ri Cristo, xchaˈ ri Pablo. 	 پولس گفت: «یحیی البته تعمید توبه می‌داد و به قوم می‌گفت به آن کسی‌که بعد از من می‌آید ایمان بیاورید یعنی به مسیح عیسی.»


Y yacˈariˈ tek ri Judas Iscariote xuchop ruchˈobic chi achique ta rubanic nuben chi xtujech ri Jesús pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ riˈ. 	 و از آن وقت در صدد فرصت شد تا اورا بدیشان تسلیم کند.


Wi xtikacochˈ ri tijoj pokonal ruma kaniman Riyaˈ, napon na jun kˈij tek junan xkojkˈato tzij riqˈui. Y wi xa xtikapokonaj nikabij chi yoj riche (rixin) chic Riyaˈ, chukaˈ Riyaˈ xtubij chi ma yoj riche (rixin) ta. 	 و اگرتحمل کنیم، با او سلطنت هم خواهیم کرد؛ وهرگاه او را انکار کنیم او نیز ما را انکار خواهدکرد.


Ri kachˈalal ri yatajnek cˈa chique chi niquikˈalajsaj ri nibix chique ruma ri Dios, quechˈo cˈa caˈiˈ o ye oxiˈ. Y ri nicˈaj chic tiquichˈoboˈ cˈa rij jabel achique ri ntajin rubixic, wi riqˈui ri Dios petenak wi o xa mani. 	 و از انبیا دو یا سه سخن بگویند و دیگران تمیز دهند.


Y can kitzij wi ri nibix chi ri kaway riche (rixin) chi nunojsaj ri kapan y ri kapan riche (rixin) chi nucˈul ri kaway. Pero xtapon na jun kˈij tek ri cosas riˈ xa xqueqˈuis, ruma ri Dios can que wi riˈ xtuben chique. Yacˈa ri Ajaf Dios xuyaˈ ri kachˈacul riche (rixin) chi ntoc riche (rixin) Riyaˈ y ri Ajaf ntoc kiche (kixin) riyoj. Y ma xuyaˈ ta ri kachˈacul riche (rixin) chi nikacusaj chubanic ri mac, ma que ta riˈ. Ma nrajoˈ ta chi ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun. 	 خوراک برای شکم است و شکم برای خوراک، لکن خدااین و آن را فانی خواهد ساخت. اما جسم برای زنانیست، بلکه برای خداوند است و خداوند برای جسم.


y niquibixaj cˈa jun cˈacˈacˈ bix chuwech apo ri lokˈolaj chˈaquet ri acuchi (achique) tzˈuyul wi ri Dios y ri acuchi (achique) yecˈo wi ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij y ri ye cajiˈ ri sibilaj qˈuiy runakˈ tak quiwech cˈo. Y jun cˈacˈacˈ bix cˈa ri niquibixaj. Y can majun cˈa chukaˈ ri nicowin ta netaman ri bix riˈ, xa can xu (xe) wi cˈa ri ciento cuarenta y cuatro mil ri ye colotajnek chic el chuwech ri ruwachˈulef. 	 و درحضور تخت و چهار حیوان و پیران، سرودی جدید می‌سرایند و هیچ‌کس نتوانست آن سرودرا بیاموزد، جز آن صد و چهل و چهار هزار که ازجهان خریده شده بودند.


Rumariˈ rajawaxic chi can tikˈax chiquiwech ri winek chi riyoj can yoj rusamajel wi ri Cristo, y yaˈon pa kakˈaˈ chi nikakˈalajsaj ri ruchˈobon pe ri Dios ri xa ma kˈalajsan ta pe ojer. 	 هرکس ما را چون خدام مسیح و وکلای اسرار خدا بشمارد.


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri itzel winek: Tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, chi ma xu (xe) ta wi riqˈui caxlan wey nicˈaseˈ wi ri winek, xa can nicˈaseˈ chukaˈ riqˈui ronojel ri ruchˈabel ri Dios. 	 در جواب گفت: «مکتوب است انسان نه محض نان زیست می‌کند، بلکه به هر کلمه‌ای که از دهان خدا صادرگردد.»


Ri itzel niquinaˈ chique ri nicˈaj chic ri utz yecˈo. Ri yecamisan. Ri yekˈaber. Ri yebano ma utzilaj tak nimakˈij ta. Y ri yequibanalaˈ chukaˈ nicˈaj chic quiwech etzelal achiˈel ri queriˈ. Y can nbin chic cˈa chiwe jun bey, y ncamuluj rubixic chiwe, chi ri winek ri yebano etzelal achiˈel ri queriˈ, ma xqueˈoc ta cˈa pa rajawaren ri Dios. 	 و حسد و قتل ومستی و لهو و لعب و امثال اینها که شما را خبرمی دهم چنانکه قبل از این دادم، که کنندگان چنین کارها وارث ملکوت خدا نمی شوند.


Xepe ri principaliˈ tak sacerdotes y ri aj tzˈibaˈ xquibij cˈa chare ri rey: Ri Cristo nalex pa tinamit Belén waweˈ pa rucuenta re Judea. Ruma jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, quecˈareˈ ri rutzˈiban ca: 	 بدو گفتند: «در بیت لحم یهودیه زیرا که از نبی چنین مکتوب است:


Y ri ruteˈ y ri ye rachˈalal ri Jesús xepe cˈa ri acuchi (achique) cˈo wi Riyaˈ. Pero ma xeˈoc ta apo riqˈui. Xaxu (xaxe) wi cˈa xquitek rubixic chare chi nicajoˈ yetzijon riqˈui. 	 پس برادران و مادر او آمدند و بیرون ایستاده، فرستادند تا او را طلب کنند.


Ruma ri iwánima can nicˈojeˈ acuchi (achique) cˈo wi ri ibeyomal. 	 زیرا هرجا گنج تواست دل تو نیز در آنجا خواهد بود.


Ri xinwajoˈ xinbij chiwe riqˈui reˈ, ya chi nikatolaˈ kiˈ konojel, riche (rixin) chi nicukeˈ kacˈuˈx. Riyix yinitoˈ riyin riche (rixin) chi nicukeˈ nucˈuˈx, y riyin chukaˈ yixintoˈ riyix riche (rixin) chi nicukeˈ icˈuˈx. Queriˈ xtikaben ruma kaniman ri Jesucristo. 	 یعنی تا در میان شماتسلی یابیم از ایمان یکدیگر، ایمان من و ایمان شما.


Y ri winek ri ye benak chuchapic ri Jesús can yacˈariˈ tek xquichop. 	 ناگاه دستهای خود را بر وی انداخته، گرفتندش.


Ronojel ri xincukubaˈ nucˈuˈx riqˈui tek rubanon ca, xinyaˈ ca. Majun chic cˈa quejkalen chinuwech riyin. Queriˈ xinben ruma xinwetamaj ruwech ri Wajaf Cristo Jesús. Ruma ri Cristo xinyaˈ ca ronojel. Xinrokij ca, achiˈel niban chare ri mes. Queriˈ xinben ruma nwajoˈ chi ri Cristo can ntoc Wajaf. 	 بلکه همه‌چیز را نیز به‌سبب فضیلت معرفت خداوند خود مسیح عیسی زیان می‌دانم که بخاطر او همه‌چیز را زیان کردم وفضله شمردم تا مسیح را دریابم.


Riyin can yichapon cˈa chare jun winek y chukaˈ can ncˈajsaj ruwech tek ma utz ta ri yeruben, ruma can nwajoˈ wi ri winek riˈ. Rumacˈariˈ riyix can riqˈui ronojel iwánima titzolin chic pe icˈuˈx wuqˈui. 	 هر‌که را من دوست می‌دارم، توبیخ وتادیب می‌نمایم. پس غیور شو و توبه نما.


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes, ri aj tzˈibaˈ y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, xquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa xtikabij chare wacami? xechaˈ ka. Ruma wi nikabij chi ri Juan ya ri Dios ri takayon pe, ri Jesús xa xtubij cˈa chake chi achique cˈa ruma tek ma xinimaj ta ri xubij. 	 ایشان با خود اندیشیده، گفتند که اگر گوییم از آسمان، هرآینه گوید چرا به او ایمان نیاوردید؟


Riyaˈ xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Pero riˈ xinbij yan chiwe y xa ma xiwajoˈ ta xiniwacˈaxaj. ¿Achique cˈa ruma tek wacami riyix niwajoˈ chi riyin ncamuluj chic rubixic chiwe? ¿La niwajoˈ cˈa chi yixoc rudiscípulos Riyaˈ? xchaˈ chique. 	 ایشان را جواب داد که «الان به شما گفتم. نشنیدید؟ و برای چه باز می‌خواهید بشنوید؟ آیاشما نیز اراده دارید شاگرد او بشوید؟»


Yacˈa ri Jesús majun chˈabel xubij ta chare ri ixok. Y ri discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús y xquibij chare: Tabij chare re ixok reˈ chi titzolin ca, ruma nurakalaˈ ruchiˈ tzeketel pe chikij, xechaˈ chare. 	 لیکن هیچ جوابش نداد تا شاگردان او پیش آمده، خواهش نمودند که «او را مرخص فرمای زیرا در عقب ما شورش می‌کند.»


Y can yacˈa chukaˈ riˈ xbeˈel pe jun chic ángel chiriˈ pa rachoch ri Dios, y can nurek apo ruchiˈ chare ri tzˈuyul pa ruwiˈ ri sutzˈ. Y nubij cˈa apo chare: Tacusaj cˈa la ajos (awos) y takˈataˈ la ticoˈn, ruma ya xoka yan ri hora y can kˈen chic ri ticoˈn riche (rixin) ri ruwachˈulef. 	 و فرشته‌ای دیگر از قدس بیرون آمده، به آواز بلند آن ابرنشین را ندا می‌کند که داس خود را پیش بیاور و درو کن، زیرا هنگام حصاد رسیده و حاصل زمین خشک شده است.


Y riyit jabel awetaman chukaˈ chi riyaˈ sibilaj xojrutoˈ tek xojcˈojeˈ pa tinamit Efeso. Ri Ajaf xtujoyowaj ta cˈa ruwech chupan ri ruqˈuisbel kˈij. 	 (خداوند بدو عطا کناد که در آن روز در حضورخداوند رحمت یابد. ) و خدمتهایی را که درافسس کرد تو بهتر می‌دانی.


Y wi nikacochˈ nikakˈaxaj tijoj pokonal, nikˈalajin chi can cukul kacˈuˈx riqˈui ri Dios y cof yojcˈo, y reˈ nuben cˈa chake chi can nikoyobej apo ri rutzil Riyaˈ. 	 و صبر امتحان را و امتحان امید را.


Rumariˈ can ma yiqˈuix ta chuwech ri Tito, ruma tek can cˈa ma jane tibe ta chilaˈ iwuqˈui, riyin xintzijoj chare ri Tito chi riyix sibilaj yix jabel. Y wacami xkˈalajin chi man xa choj ta xinyaˈ ikˈij riqˈui ri nuchˈabel, xa can kitzij wi xel, can achiˈel ri iwetaman riyix chi riyoj majun bey kabin ta chiwe jun tzij ri xa man ta kitzij. 	 زیرا اگردرباره شما بدو فخر کردم، خجل نشدم بلکه چنانکه همه سخنان را به شما به راستی گفتیم، همچنین فخر ما به تیطس راست شد.


Tikacˈutuj cˈa chare ri Dios chi querutoˈ ri ye aj kˈatbel tak tzij ri nibix reyes chique. Tikacˈutuj chukaˈ chare chi querutoˈ ri nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij, riche (rixin) chi queriˈ xtucˈuex ta jun cˈaslen chˈuchˈuj kuma konojel, y man ta cˈo chˈaˈoj chkacojol. Y chukaˈ xtikacˈuaj ta cˈa jun utzilaj cˈaslen chuwech ri Dios y chiquiwech ri winek. 	 بجهت پادشاهان و جمیع صاحبان منصب تا به آرامی و استراحت و با کمال دینداری و وقار، عمر خود را بسر بریم.


Yacˈa ri Pilato man cˈa nunimaj ta chi can xcom yan chanin ri Jesús. Rumariˈ riyaˈ xusiqˈuij (xroyoj) ri capitán, y xucˈutuj chare wi kitzij chi caminek chic ri Jesús. 	 پیلاطس تعجب کرد که بدین زودی فوت شده باشد، پس یوزباشی را طلبیده، از او پرسید که «آیاچندی گذشته وفات نموده است؟»


Y ruma chi yin aj mac, can xinnaˈ ka chi ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi yin cˈa riyin ri xinapon awuqˈui. Riyit xaxu (xaxe wi) cˈa tabij jun chˈabel chi nicˈachoj ri numozo, y xticˈachoj. 	 و از این سبب خود را لایق آن ندانستم که نزد تو آیم، بلکه سخنی بگو تا بنده من صحیح شود.


Y rumariˈ ri Jesús cˈo chi queriˈ ri xucˈulwachij. Riyaˈ can xucˈuex wi cˈa el cˈa chuchiˈ el ri tinamit, xapon chupan ri rupokonal y xcom. Can xbiyin wi ri ruquiqˈuel kuma riyoj, riche (rixin) chi xuchˈajchˈojsaj ri kánima. 	 بنابراین، عیسی نیزتا قوم را به خون خود تقدیس نماید، بیرون دروازه عذاب کشید.


Can tatijaˈ cˈa akˈij riche (rixin) chi yatoc jun utzilaj samajel chuwech ri Dios, y majun achique ruma chi yaqˈuix, ruma can pa ruchojmil natzijoj ri kas kitzij ruchˈabel ri Dios. 	 و سعی کن که خود را مقبول خداسازی، عاملی که خجل نشود و کلام خدا رابخوبی انجام دهد.


Nabey, tukuˈ na ka riˈ, wi jabel kˈaxnek chuwech y cˈacˈariˈ tutijaˈ ri caxlan wey y tukumuˈ ri ruyaˈal uva. 	 اما هر شخص خود راامتحان کند و بدینطرز از آن نان بخورد و از آن پیاله بنوشد.


Xa yacˈa chikajujunal cˈo cˈa jojun samaj ri yatajnek chake ruma rutzil ri Cristo y can ya cˈa ri Cristo ri nibin ri achique chi samaj ri nuyaˈ pe chake. 	 لیکن هریکی از ما را فیض بخشیده شد بحسب اندازه بخشش مسیح.


Wachˈalal Filemón, sibilaj quicoten cˈo pa kánima y can nacukubaˈ kacˈuˈx ruma kacˈaxan chi yeˈawajoˈ quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal y can acukuban quicˈuˈx. 	 زیرا که مرا خوشی کامل وتسلی رخ نمود از محبت تو از آنرو که دلهای مقدسین از تو‌ای برادر استراحت می‌پذیرند.


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij chique ri principaliˈ tak sacerdotes, y chique ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri ye chajinel pa rachoch ri Dios, y chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij ri ye benak chuchapic: ¿Achique cˈa xichˈob riyix? ¿Xichˈob chi yix petenak chuchapic jun alekˈom y rumariˈ icˈamom pe cheˈ y espada? 	 پس عیسی به روسای کهنه و سرداران سپاه هیکل و مشایخی که نزد او آمده بودند گفت: «گویا بر دزد با شمشیرها و چوبها بیرون آمدید.


Chupan ri tinamit riˈ, xcˈojeˈ jun ixok ri Rahab rubiˈ. Ri jun ixok riˈ tek rubanon ca ma utz ta chi cˈaslen rucˈuan. Pero riyaˈ jabel xerucˈul pa rachoch ri caˈiˈ israelitas ri xeˈapon pa tinamit pan ewel riche (rixin) chi xebenachan ca. Queriˈ xuben ruma chi can xucukubaˈ wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ ma xcamisex ta tek xecamisex quinojel ri winek ri xa ma xeniman ta chare ri Dios. 	 به ایمان، راحاب فاحشه با عاصیان هلاک نشد زیرا که جاسوسان را به سلامتی پذیرفته بود.


Yecˈo ri niquiben chake chi achiˈel xa ma quetaman ta kawech, pero xa jabel etaman kawech. Can yoj rutzekelben ri camic, pero xa cˈa yoj qˈues na. Yoj yaˈon pa tijoj pokonal, pero ma yoj caminek ta. 	 چون مجهول و اینک معروف؛ چون در حالت موت و اینک زنده هستیم؛ چون سیاست کرده شده، اما مقتول نی؛


Y ri Cristo xrelesaj ri uchukˈaˈ ri cˈo pa quikˈaˈ ri cajawalul ri itzel tak espíritu y pa quikˈaˈ chukaˈ ri cˈo kˈatbel tzij pa quikˈaˈ y xkˈalajin chiquiwech quinojel chi xukasaj quikˈij. Can xchˈacon wi chiquij tek xcom chuwech ri cruz. 	 و ازخویشتن ریاسات و قوات را بیرون کرده، آنها راعلانیه آشکار نمود، چون در آن بر آنها ظفریافت.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xuchop nitzijon riche (rixin) chi yerutijoj, y xubij cˈa: 	 آنگاه دهان خود را گشوده، ایشان را تعلیم داد و گفت:


Pero ri achi ri rumozo ri rey xubij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, tabanaˈ cˈa jun utzil chi caxuleˈ pa tinamit Capernaum, ruma chi ri nucˈajol ya xa nicom. 	 سرهنگ بدو گفت: «ای آقا قبل از آنکه پسرم بمیرد فرود بیا.»


Y cˈo cˈa jun cˈajol achi ri xapon riqˈui ri Jesús y xubij: Riyit ri can yit utzilaj Tijonel, tabij cˈa chuwe: ¿Achique cˈa ri rajawaxic chi nben riyin riche (rixin) chi ntoc ta wuche (wixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek? xchaˈ chare ri Jesús. 	 ناگاه شخصی آمده، وی را گفت: «ای استادنیکو، چه عمل نیکو کنم تا حیات جاودانی یابم؟»


Y nimakˈaˈ yan cˈa chupan ri nabey kˈij chare ri semana, ri María Magdalena xbe cˈa chuchiˈ ri jul, y can cˈa mukmuj na tek xbe. Y yacˈariˈ tek xutzˈet chi ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul, xa elesan chic el. 	 بامدادان در اول هفته، وقتی که هنوز تاریک بود، مریم مجدلیه به‌سر قبر‌آمدو دید که سنگ از قبر برداشته شده است.


Y ketaman chukaˈ chi yecˈo winek ri yebin chi yecˈo nicˈaj chic dios. Yecˈo dios waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y yecˈo dios chilaˈ chicaj, yechaˈ. Can ye qˈuiy ri nibix dios y ajaf chique. 	 زیرا هرچند هستند که به خدایان خوانده می‌شوند، چه در آسمان و چه درزمین، چنانکه خدایان بسیار و خداوندان بسیارمی باشند،


Y wi cˈo ta jun kachˈalal ri ntajin chukˈalajsaxic chique ri kachˈalal ri bin chare ruma ri Dios, y ya rato riˈ tek ri Dios cˈo chukaˈ ri nukˈalajsaj chare jun chic kachˈalal ri tzˈuyul apo chiriˈ, ya chic cˈa ri kachˈalal riˈ ri tichˈo y ri jun ri ntajin nichˈo xa titzˈuyeˈ cˈa ka riche (rixin) chi nuyaˈ kˈij chare ri jun chic. 	 و اگر چیزی به دیگری از اهل مجلس مکشوف شود، آن اول ساکت شود.


Y yacˈariˈ tek xjel apo riqˈui ri Jesús jun aj tzˈib. Ri aj tzˈib riˈ xracˈaxaj cˈa ri xquibij ri achiˈaˈ saduceos chare ri Jesús, y xracˈaxaj chukaˈ ri xubij ri Jesús chique ri achiˈaˈ riˈ. Y chuwech riyaˈ can kˈalaj wi chi utz ri xubij ri Jesús y cˈacˈariˈ xucˈutuj cˈa: ¿Achique cˈa ri nabey pixaˈ chare ronojel ri pixaˈ ri xuyaˈ ri Dios pa rukˈaˈ ri Moisés? xchaˈ chare ri Jesús. 	 و یکی از کاتبان، چون مباحثه ایشان را شنیده، دید که ایشان را جواب نیکو داد، پیش آمده، از او پرسید که «اول همه احکام کدام است؟»


Y ruma cˈa ri mozo riˈ ma nicowin ta nutoj ri rucˈas ri rubanon, ri rey xubij cˈa chi ticˈayix ri mozo riˈ rachibilan ri rixjayil y ri ye calcˈual. Y chukaˈ can quecˈayix ri rucosas riche (rixin) chi ri rajel ntoc tojbel ri cˈas. 	 وچون چیزی نداشت که ادا نماید، آقایش امر کردکه او را با زن و فرزندان و تمام مایملک اوفروخته، طلب را وصول کنند.


Y riyeˈ xquetaj ri rupan ri yaˈ. Y xquitzˈet cˈa chi treinta y seis metros rupan ri yaˈ tek xquetaj ri pa nabey mul. Yacˈa tek yoj biyinek chic apo jubaˈ, xquitzˈet cˈa chi xa xax nuben ka ri yaˈ ruma xaxu (xaxe) wi chic veinte y siete metros rupan. 	 پس پیمایش کرده، بیست قامت یافتند. وقدری پیشتر رفته، باز پیمایش کرده، پانزده قامت یافتند.


Ruma can achiˈel ri Tataˈixel can nuyaˈ cˈaslen, queriˈ chukaˈ xuyaˈ chuwe riyin ri Cˈajolaxel chi can nyaˈ cˈaslen. 	 و بدو قدرت بخشیده است که داوری هم بکند زیرا که پسر انسان است.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique: Can tiyaˈ cˈa chare ri César ri can riche (rixin) wi ri César. Y can tiyaˈ cˈa chare ri Dios, ri can riche (rixin) wi ri Dios, xchaˈ chique. Y riyeˈ xquimey tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús chique, ruma ma xecowin ta chrij chi xtzak ta pa quikˈaˈ. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «آنچه از قیصر است، به قیصر رد کنید وآنچه از خداست، به خدا.» و از او متعجب شدند.


Y tek riyeˈ xetaneˈ cˈa chi yetzeˈen chrij, xquelesaj el ri tziek morado ri quiyaˈon ka chrij. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ el ri can rutziak wi Riyaˈ, y xquicˈuaj cˈa el riche (rixin) chi nbequibajij chuwech cruz. 	 و چون او را استهزاکرده بودند، لباس قرمز را از وی کنده جامه خودش را پوشانیدند و او را بیرون بردند تامصلوبش سازند.


Ri Simón Pedro xbe cˈa y xjoteˈ ri pa jucuˈ. Y xberelesaj pe ri yaˈl nojnek chi car. Can ye qˈuiy wi cˈa car nimaˈk yecˈo chupan ri yaˈl. Yecˈo cˈa ciento cincuenta y tres ri xquiyaˈ pe quiˈ. Xa matiox chi ma xretzetej (xtzeretej) ta ruwech ri yaˈl, ruma sibilaj ye qˈuiy car yecˈo pe chupan. 	 پس شمعون پطرس رفت و دام را برزمین کشید، پر از صد و پنجاه و سه ماهی بزرگ وبا وجودی که اینقدر بود، دام پاره نشد.


Yacˈa tek riyeˈ xeˈel el, ye qˈuiy cˈa winek ri xetzˈeto el y can xquetamaj el quiwech. Rumariˈ ri winek junanin (anibel) xebe chicaken, xquimololaˈ el quiˈ pa bey; ri pa tak tinamit ri xekˈax wi el. Y xa ye riyeˈ ri xeˈapon nabey. Y tek ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon, ri winek xquimol cˈa apo quiˈ chiquij. 	 و مردم ایشان را روانه دیده، بسیاری اورا شناختند و از جمیع شهرها بر خشکی بدان سوشتافتند و از ایشان سبقت جسته، نزد وی جمع شدند.


Ruma ri Dios rujakon jun nimalaj puerta chinuwech re waweˈ riche (rixin) chi ntzijoj ri ruchˈabel y can cˈo wi utz rucˈamom pe re samaj reˈ, astapeˈ ye qˈuiy cˈa ri yeˈetzelan riche (rixin). 	 زیرا که دروازه بزرگ و کارساز برای من باز شد و معاندین، بسیارند.


Y astapeˈ can ye qˈuiy cˈa ri xeˈapon ri xquitzˈuc tzij chrij ri Jesús, pero xa ma junan ta ri xquibij. Pa ruqˈuisbel xeˈapon ye caˈiˈ ri junan wi ri xquibij, xa yacˈa ri ma kitzij ta chukaˈ ri xquibij. 	 لیکن نیافتند. با آنکه چند شاهد دروغ پیش آمدند، هیچ نیافتند. آخر دو نفر آمده،


Xpe cˈa ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) riche (rixin) chi niquitzekelbej. Y ri Jacobo y ri Juan can xu (xe wi) chukaˈ xquicˈaxaj queriˈ, xquitzekelbej el ri Jesús y xquiyaˈ ca ri quitataˈ. Ri tataˈaj y ri mozos xecˈojeˈ cˈa ca chiriˈ pa jucuˈ. 	 درحال ایشان را دعوت نمود. پس پدر خود زبدی را با مزدوران در کشتی گذارده، از عقب وی روانه شدند.


Ri nben, can ya cˈa ri Nataˈ ri xitako pe chubanic, riche (rixin) chi ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, tiquetamaj chi riyin nwajoˈ ri Nataˈ. Kojyacatej cˈa el y koj‑el el waweˈ, xchaˈ. 	 لیکن تاجهان بداند که پدر را محبت می‌نمایم، چنانکه پدر به من حکم کرد همانطور می‌کنم. برخیزید ازاینجا برویم.


Wachˈalal, can nikajoˈ chukaˈ nikayaˈ rutzijol chiwe chrij ri utzil ri ruyaˈon ri Dios pa tak cánima quinojel ri iglesias ri yecˈo waweˈ pa ruwachˈulef Macedonia. 	 لیکن‌ای برادران شما را مطلع می‌سازیم ازفیض خدا که به کلیساهای مکادونیه عطاشده است.


Riche (rixin) chi queriˈ majun xtibin ta chi pa nubiˈ riyin xban wi bautizar. 	 که مباداکسی گوید که به نام خود تعمید دادم.


Yecˈo kachˈalal chicojol ri can niquinaˈ chi can cˈo quikˈij y niquibij chi riyin ma xquinapon ta chic iwuqˈui. 	 اما بعضی تکبرمی کنند به گمان آنکه من نزد شما نمی آیم.


Yacˈa ri Jesús xa ma xchˈo ta cˈa. Can majun cˈa chˈabel ri xubij. Rumariˈ xpe ri nimalaj sacerdote, xucˈutuj chic cˈa chare: ¿La yit cˈa riyit ri Cristo ri Rucˈajol ri nimalaj Dios ri nikayaˈ rukˈij? xchaˈ chare. 	 اما او ساکت مانده، هیچ جواب نداد. باز رئیس کهنه از او سوال نموده، گفت: «آیا تو مسیح پسرخدای متبارک هستی؟»


Rumacˈariˈ wachˈalal, riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo, yoj achiˈel ri ral ri rixjayil ri Abraham, y ma yoj ral ta ri aj icˈ. 	 خلاصه‌ای برادران، فرزندان کنیز نیستیم بلکه از زن آزادیم.


Y quinojel xka cˈa chiquiwech ri xubij ri Gamaliel. Y cˈacˈariˈ xquibij chi queˈucˈuex chic apo ri apóstoles. Y tek ri apóstoles yecˈo chic chiriˈ, xechˈay y xbix chic el chique chi man chic tiquitzijoj ta ri Jesús chique ri winek. Y cˈacˈariˈ xquiyaˈ el kˈij chique riche (rixin) chi xebe. 	 پس به سخن او رضا دادند و رسولان را حاضر ساخته، تازیانه زدند و قدغن نمودند که دیگر به نام عیسی حرف نزنند پس ایشان رامرخص کردند.


Y ri winek riˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ri nika chuwech ri Dios chi nikaben riche (rixin) chi queriˈ nikaben ri nrajoˈ Riyaˈ? xechaˈ. 	 بدو گفتند: «چه کنیم تا اعمال خدا را به‌جا آورده باشیم؟»


Ri María Magdalena y ri jun chic ixok María chukaˈ rubiˈ, can ye tzˈuyul cˈa apo chuwech ri jul tek xmuk ri Jesús. 	 و مریم مجدلیه و مریم دیگر در آنجا، در مقابل قبرنشسته بودند.


Y ri Marta xubij chare ri Jesús: Jaˈ (je), riyin can wetaman chi xticˈastej; tek xtapon ri ruqˈuisbel kˈij, tek quinojel cˈa ri caminakiˈ xquecˈastej, xchaˈ. 	 مرتا به وی گفت: «می‌دانم که در قیامت روزبازپسین خواهد برخاست.»


Y tek ri Zacarías xbeˈel pe, ma nicowin ta chic nichˈo chique, ruma chi memurnek chic. Rumacˈariˈ, ri ye oyobeyon riche (rixin), xquinabej chi cˈo xucˈut riˈ chuwech ri chiriˈ chupan ri lokˈolaj rachoch ri Dios. Ri Zacarías xaxu (xaxe wi) riqˈui rukˈaˈ nichˈo wi chique, ruma xa xmemur cˈa ca. 	 اما چون بیرون آمده نتوانست با ایشان حرف زند، پس فهمیدند که در قدس رویایی دیده است، پس به سوی ایشان اشاره می‌کرد و ساکت ماند.


Pero can cˈo cˈa jun ri nikˈalajsan wuche (wixin). Y ri nubij riyaˈ chuwij riyin, can kitzij wi. 	 شما نزد یحیی فرستادید و او به راستی شهادت داد.


Ruma can pa ruchojmil wi xkabilaˈ ri ruchˈabel ri Dios chiwe riche (rixin) chi xixkapixabaj. Y ma xixkakˈol ta. Y ma xkabilaˈ ta chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios chiwe, ruma chi cˈo ta jun achique ri nikajoˈ chiwe, ma que ta riˈ. 	 زیرا که نصیحت ما ازگمراهی و خباثت و ریا نیست،


Yacˈa ri ye caminek chic el ri can rucˈamon (takal chiquij) chi yebe chilaˈ chicaj, tek xtapon ri kˈij chi xquecˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ, ri achi ma xticˈojeˈ ta chic rixjayil y ri ixok ma xticˈojeˈ ta chic rachijil, ruma can majun chic cˈulanen xtibanatej. 	 لیکن آنانی که مستحق رسیدن به آن عالم و به قیامت از مردگان شوند، نه نکاح می‌کنند و نه نکاح کرده می‌شوند.


Y riyix chukaˈ xiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Can kitzij wi cˈa ri chˈabel ri xiwacˈaxaj, y ya lokˈolaj chˈabel riˈ ri xcˈamo pe colotajic chiwe. Riyix can xinimaj cˈa ri Cristo, y ri Dios xuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chiwe, can achiˈel wi ri rutzujun (rusujun) pe chi nuyaˈ. Y ri Lokˈolaj Espíritu riˈ yariˈ retal chi yix riche (rixin) chic ri Dios. 	 و دروی شما نیز چون کلام راستی، یعنی بشارت نجات خود را شنیدید، در وی چون ایمان آوردید، از روح قدوس وعده مختوم شدید.


Tek xanmej pe awuqˈui, can cˈa ma jane kachˈalal ta, xa jun mozo ri can ximil pa samaj awuqˈui. Yacˈa re wacami can kachˈalal chic. Riyin sibilaj nwajoˈ riyaˈ, yacˈa riyit can sibilaj cˈa chukaˈ xtawajoˈ, ma xaxu (xaxe) ta wi ruma chi can amozo, ma que ta riˈ, riyit can xtawajoˈ chukaˈ ruma can runiman chic ri Ajaf. 	 لیکن بعد از این نه چون غلام بلکه فوق از غلام یعنی برادر عزیزخصوص به من اما چند مرتبه زیادتر به تو هم درجسم و هم در خداوند.


Quecˈariˈ nbij chiwe; ruma ri Dios nim rajel ri xuyaˈ ri xixrulokˈbej. Y rumariˈ ri ichˈacul y ri iwespíritu can ye riche (rixin) chic Riyaˈ. Rumacˈariˈ can queˈicusaj cˈa riche (rixin) chi niyaˈ rukˈij rucˈojlen. 	 زیرا که به قیمتی خریده شدید، پس خدا را به بدن خودتمجید نمایید.


Pero ri Dios xa can nucukubaˈ wi quicˈuˈx ri ye kajnek pa jun tijoj pokonal y rumariˈ xucukubaˈ kacˈuˈx riyoj, riqˈui ri xoka ri Tito. 	 لیکن خدایی که تسلی دهنده افتادگان است، ما را به آمدن تیطس تسلی بخشید.


Ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, can yacˈariˈ xquiyaˈ ca ri chapoj car y xquitzekelbej el. 	 در ساعت دامها را گذارده، از عقب او روانه شدند.


Y tek ri Jesús can cˈa nichˈo na cˈa quiqˈui ri rudiscípulos, yacˈariˈ tek xoka ri Judas ri jun chique ri cablajuj rudiscípulos, y ye rucˈuan cˈa apo ye qˈuiy winek ri quicˈualon cheˈ y espada. Quinojel riˈ ye takon cˈa el cuma ri principaliˈ tak sacerdotes, cuma ri aj tzˈibaˈ y cuma chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek. 	 در ساعت وقتی که او هنوز سخن می‌گفت، یهودا که یکی از آن دوازده بود، با گروهی بسیار باشمشیرها و چوبها از جانب روسای کهنه و کاتبان و مشایخ آمدند.


Y quinojel xtiquibij chi ri Jesucristo yariˈ ri Ajaf, riche (rixin) chi queriˈ can xtiquiyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Katataˈ Dios. 	 و هر زبانی اقرار کندکه عیسی مسیح، خداوند است برای تمجیدخدای پدر.


Ri Jesús can ximon wi el tek xquicˈuaj y xbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri Poncio Pilato rubiˈ. 	 پس او را بند نهاده، بردند و به پنطیوس پیلاطس والی تسلیم نمودند.


Ri Cristo xuyaˈ uxlanibel cˈuˈx chkacojol riyoj israelitas iwuqˈui riyix ri ma yix israelitas ta y xa jun tinamit xuben chake, ruma ri Cristo xuwulaj ri cˈo chkacojol. 	 زیرا که او سلامتی ما است که هر دو را یک گردانید و دیوار جدایی را که در میان بود منهدم ساخت،


Tachajij cˈa jabel ri acˈaslen y queriˈ chukaˈ tabanaˈ riqˈui ri utzilaj tijonic ri nacˈut chiquiwech ri kachˈalal. Y man tayaˈ ta ca rubanic re nchilabej chawe, ruma wi naben ronojel reˈ, xtacol awiˈ riyit y xqueˈacol chukaˈ ri yeˈacˈaxan awuche (awixin). 	 خویشتن را و تعلیم را احتیاطکن و در این امور قائم باش که هرگاه چنین کنی، خویشتن را و شنوندگان خویش را نیز نجات خواهی داد.


Y ri Jesús can xumey cˈa tek xracˈaxaj ri chˈabel riˈ y xubij chique ri ye tzekelbeyon riche (rixin): Can kitzij nbij chiwe chi ri xbin re chˈabel reˈ, can rucukuban wi rucˈuˈx wuqˈui. Y majun cˈa wech aj Israel ri wilon ta ri can rucukuban ta rucˈuˈx wuqˈui, achiˈel re jun achi reˈ. 	 عیسی چون این سخن را شنید، متعجب شده، به همراهان خود گفت: «هرآینه به شما می‌گویم که چنین ایمانی در اسرائیل هم نیافته‌ام.


Y riyoj ketaman chi xabachique winek ri rucˈuan ri cˈacˈacˈ alaxic riqˈui ri Dios, ruyaˈon chic ca rubanic ri mac. Ruma ri Ralcˈual ri Dios can nuchajij wi ri winek riˈ. Y ri itzel winek majun nicowin nuben chare. 	 و می‌دانیم که هرکه از خدا مولود شده است، گناه نمی کند بلکه کسی‌که از خدا تولد یافت خودرا نگاه می‌دارد و آن شریر او را لمس نمی کند.


Y cˈacˈariˈ tek cˈo chi xbequiyaˈ ca pa ruwiˈ ri raken yaˈ riche (rixin) chi nicom. Pero ri rumiˈal ri rey Faraón xucˈuaj cˈa el ri acˈal riˈ y xuqˈuiytisaj y can achiˈel ral cˈa xuben chare. 	 و چون او را بیرون افکندند، دختر فرعون او رابرداشته، برای خود به فرزندی تربیت نمود.


Y rumariˈ yecˈo apo riqˈui ri Dios, chupan ri rachoch, y chi pakˈij chi chakˈaˈ niquiben rusamaj. Y ri Dios tzˈuyul cˈa chupan ri lokˈolaj ruchˈacat ye ruchajin, ruma can quiqˈui cˈo wi. 	 از این جهت پیش روی تخت خدایند و شبانه‌روز در هیکل او وی راخدمت می‌کنند و آن تخت‌نشین، خیمه خود را برایشان برپا خواهد داشت.


Yacˈariˈ tek ri Dios xubij chare ri Abraham: Catel el chiquicojol ri awachˈalal, y tayaˈ ca ri aruwachˈulef, y jet cˈa pa jun chic ruwachˈulef ri xtincˈut chawech, xchaˈ ri Dios chare. 	 و بدوگفت: "از وطن خود و خویشانت بیرون شده، به زمینی که تو را نشان دهم برو."


Y ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ xquibij cˈa chare ri Pablo: ¿Achique ruma tek itzel yachˈo apo chare la nimalaj rusacerdote ri Dios? xechaˈ chare. 	 حاضران گفتند: «آیا رئیس کهنه خدا را دشنام می‌دهی؟»


Y riyeˈ xquibij: Ma rajawaxic ta cˈa chi noka chic jun ri norubij chake chi re achi reˈ can aj mac wi. Ruma konojel xkacˈaxaj ri xa cˈariˈ xubij ka, xechaˈ. 	 گفتند: «دیگر ما را چه حاجت به شهادت است، زیرا خود از زبانش شنیدیم.»


Pero riyeˈ xa ma xetaneˈ ta ka, xa más niquirek apo quichiˈ, niquicˈutuj chi ticamisex ri Jesús chuwech cruz. Can nikˈalajin cˈa chi ya ri chˈabel ri xquibilaˈ apo ri winek y ri principaliˈ tak sacerdotes ri xtichˈacon. 	 اماایشان به صداهای بلند مبالغه نموده خواستند که مصلوب شود و آوازهای ایشان و روسای کهنه غالب آمد.


Can xibe wi cˈa apo riqˈui ri ángel, y xincˈutuj ri ti alaj libro chare. Y ri ángel xubij cˈa chuwe: Tachapaˈ cˈa re wuj reˈ y tatijaˈ. Y ri pan achiˈ xtanaˈ chi achiˈel ruquiˈil ri cab xtuben. Yacˈa ri apan qˈuey qˈuey xtuben, xchaˈ chuwe. 	 پس به نزد فرشته رفته، به وی گفتم که کتابچه را به من بدهد. او مرا گفت: «بگیر و بخور که اندرونت را تلخ خواهد نمود، لکن در دهانت چون عسل شیرین خواهد بود.»


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij cˈa chare ri rumozo ri rey: Man ta nitzˈet riyix ri milagros ri nben riyin, man ta yininimaj. 	 عیسی بدو گفت: «اگر آیات و معجزات نبینید، همانا ایمان نیاورید.»


Y chukaˈ ye caˈiˈ achiˈaˈ ri junan yesamej pa juyuˈ, jun cˈa ri xtucˈuex el y jun ri xticanaj ca. 	 و دونفر که درمزرعه باشند، یکی برداشته و دیگری واگذارده خواهد شد.»در جواب وی گفتند: «کجا‌ای خداوند.» گفت: «در هر جایی که لاش باشد درآنجا کرکسان جمع خواهند شد.»


Riyin can chuyaquic cˈa kˈakˈ chicojol re xipe chuwech re ruwachˈulef. Y riyin nwajoˈ chi ri kˈakˈ riˈ nicˈat ta chic. 	 من آمدم تا آتشی در زمین افروزم، پس چه می‌خواهم اگر الان در‌گرفته است.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Xkˈax chiwech ronojel re xinbij chiwe? xchaˈ chique. Y ri discípulos xquibij cˈa: Jaˈ (je) Ajaf, xkˈax chkawech, xechaˈ. 	 عیسی ایشان را گفت: «آیا همه این امور رافهمیده‌اید؟» گفتندش: «بلی خداوندا.»


Y ri mayordomo xuchˈob cˈa ka pa ránima: ¿Achique nben? Ruma chi re nupatrón nrelesaj nusamaj. Wi yibesamej pa juyuˈ, xa ma yicowin ta. Wi yinoc cˈutuy limosna pa tak bey, yiqˈuix. 	 ناظر با خود گفت چکنم؟ زیرا مولایم نظارت رااز من می‌گیرد. طاقت زمین‌کندن ندارم و از گدایی نیز عار دارم.


Riqˈui jubaˈ cˈo jun ri xtibin chuwe: Riyit Santiago, nabij chi ma xu (xe) ta wi nicˈatzin chi nanimaj ri Dios, xa can rajawaxic chi nabanalaˈ chukaˈ ri utzil. Yacˈa riyin, xtichaˈ ri jun, riqˈui ri nuniman chic ri Dios, majun chic nicˈatzin chi nben. Yacˈa riyin ri Santiago nbij cˈa chare ri jun ri nibin queriˈ; riyin, riqˈui ri utzil ri nben, yicowin ncˈut chawech chi kitzij nuniman ri Dios. Y riyit ¿achique cˈa rubanic naben chi nacˈut chinuwech chi animan chic ri Dios, wi xa majun utzil naben ta? 	 بلکه کسی خواهد گفت: «تو ایمان داری و من اعمال دارم. ایمان خود را بدون اعمال به من بنما و من ایمان خود را از اعمال خود به توخواهم نمود.»


Ri wey cˈa ri xtuyaˈ ri Dios chiwe ya ri quichˈacul ri reyes, quichˈacul ri capitanes, y quichˈacul cˈa chukaˈ ri achiˈaˈ ri cˈo sibilaj quichukˈaˈ; quichˈacul cˈa chukaˈ quiej y ri ye chˈocol chiquij; can quichˈacul cˈa quinojel winek, chi ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón o ma ye ximil ta, chi chˈutiˈk chi nimaˈk, xchaˈ ri ángel. 	 تا بخورید گوشت پادشاهان و گوشت سپه سالاران و گوشت جباران و گوشت اسبها و سواران آنها و گوشت همگان را، چه آزاد و چه غلام، چه صغیر و چه کبیر.»


Ri ijaˈtz ri xeka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal can nichˈo wi cˈa chiquij ri winek ri niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Pero ri winek riˈ xa yejikˈ ruma xaxu (xaxe wi) niquichˈob achique nicˈatzin chare ri quicˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef y xaxu (xaxe) wi niquichˈob ri quibeyomal y chukaˈ ri achique yequirayij. Y rumariˈ ma niwachin ta jabel ri quicˈaslen. 	 اما آنچه در خارهاافتاد اشخاصی می‌باشند که چون شنوند می‌روند و اندیشه های روزگار و دولت و لذات آن ایشان راخفه می‌کند و هیچ میوه به‌کمال نمی رسانند.


Riyin ri Pablo, yin yaˈon cˈa waweˈ pa cárcel ruma ri rubiˈ ri Jesucristo. Y wachibilan cˈa ri kachˈalal Timoteo tek ntzˈibaj el re wuj reˈ chawe riyit Filemón. Y sibilaj yitkajoˈ ruma kachibil kiˈ chupan ri samaj. 	 پولس، اسیر مسیح عیسی و تیموتاوس برادر، به فلیمون عزیز و همکار ما


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chique ri rudiscípulos: Ri jun cˈa ri xtuyaˈ pe ri rukˈaˈ riche (rixin) chi xtumuˈ pe ri caxlan wey wuqˈui pa lek, yacˈariˈ ri xtijacho el wuche (wixin) pa quikˈaˈ ri winek. 	 او در جواب گفت: «آنکه دست با من در قاب فرو برد، همان کس مرا تسلیم نماید!


¿La nbij ta cami cˈa chi ri utzilaj ley xucˈom pe camic chuwe? Ma que ta riˈ. Xa ya cˈa ri mac ri xcˈamo pe ri camic, ruma xuben chuwe chi ma xinnimaj ta ri nubij ri utzilaj ley. Y riqˈui riˈ ri ley xucˈut cˈa chinuwech achique riˈ ri mac; y queriˈ, nikˈalajin chi ri mac can itzel wi. 	 پس آیا نیکویی برای من موت گردید؟ حاشا! بلکه گناه، تا گناه بودنش ظاهر شود. بوسیله نیکویی برای من باعث مرگ شد تا آنکه گناه به‌سبب حکم بغایت خبیث شود.


Tikayaˈ cˈa rukˈij ri Dios, ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. Riyaˈ jun Tataˈaj ri can nujoyowaj wi quiwech ri ye ralcˈual, y chukaˈ can jun Dios ri can nucukubaˈ quicˈuˈx ri ye riche (rixin) chic Riyaˈ. 	 متبارک باد خدا و پدر خداوند ما عیسی مسیح که پدر رحمتها و خدای جمیع تسلیات است،


Man ta cˈo jun ri nibano jun kˈoloj chare jun kachˈalal riche (rixin) chi nicˈojeˈ riqˈui ri rixjayil. Ruma wi nibanatej jun mac quereˈ, ri Ajaf can xtuyaˈ wi rutojbalil. Queriˈ xkabij chiwe tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. 	 و تا کسی در این امر دست تطاول یا طمع بر برادر خود دراز نکند، زیرا خداوند از تمامی چنین کارها انتقام کشنده است.


Riyin ri Pablo, nmatioxij cˈa chare ri Dios awuma riyit Timoteo, chare ri Dios ri nben ri rusamaj riqˈui jun chˈajchˈojlaj wánima achiˈel xquiben ri katiˈt kamamaˈ ri ojer ca. Y can yanatej cˈa chuwe y rumariˈ ma yitaneˈ ta chi nben orar pan awiˈ chi pakˈij chi chakˈaˈ. 	 شکر می‌کنم آن خدایی را که از اجداد خودبه ضمیر خالص بندگی او را می‌کنم، چونکه دائم در دعاهای خود تو را شبانه‌روز یاد می‌کنم،


Y kas xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen ri Katataˈ Dios, riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 و خدا و پدر ما را تا ابدالابادجلال باد. آمین.


Y ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri israelitas xquibij chare ri Jesús: Riyoj ma yatkaqˈuek ta chi abej ruma jun utzilaj samaj. Riyoj yatkaqˈuek chi abej ruma nabij chi yit junan riqˈui ri Dios. Ruma jun achi ri nibin queriˈ, xa nuyokˈ rubiˈ ri Dios, xechaˈ. 	 یهودیان در جواب گفتند: «به‌سبب عمل نیک، تو را سنگسار نمی کنیم، بلکه به‌سبب کفر، زیرا توانسان هستی و خود را خدا می‌خوانی.»


Yacˈa ri Jesús ma xrajoˈ ta. Xa xubij cˈa chare: Catzolin chawachoch, y jatzijoj chique ri ye aj pan awachoch ri xuben ri Dios awuqˈui riyit, ruma xjoyowex awech ruma ri Ajaf. 	 اما عیسی وی را اجازت نداد بلکه بدو گفت: «به خانه نزدخویشان خود برو و ایشان را خبر ده از آنچه خداوند با تو کرده است و چگونه به تو رحم نموده است.»


Y cˈo yan chic cˈa junaˈ ri ma yin cˈulunak ta waweˈ. Y wacami xipe, ncˈamon cˈa pe jubaˈ puek ri numolon pe riche (rixin) chi nonjachaˈ chique ri nuwinak ri can nicˈatzin quitoˈic, y chukaˈ ncˈamom pe ri nu‑ofrenda riyin riche (rixin) pa rachoch ri Dios. 	 و بعداز سالهای بسیار آمدم تا صدقات و هدایا برای قوم خود بیاورم.


Can quinojel cˈa jabel xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz. Y cˈa cˈo na caxlan wey y car ri xmol ca. Wukuˈ chaquech cˈa ri xnoj riqˈui ri caxlan wey y car ri xemolotej ca. 	 و همه خورده، سیرشدند و از خرده های باقی‌مانده هفت زنبیل پربرداشتند.


Rumacˈariˈ wachˈalal, ncˈutuj cˈa jun utzil chiwe chi tibanaˈ achiˈel xinben riyin, ruma riyin xinben chukaˈ achiˈel niben riyix. Tek xicˈojeˈ iwuqˈui, riyix majun pokon xiben chuwe. 	 ای برادران، از شما استدعا دارم که مثل من بشوید، چنانکه من هم مثل شما شده‌ام. به من هیچ ظلم نکردید.


y riyix ninaˈ chi yixcowin yeˈitijoj ri winek ri majun quetaman, y yeˈitijoj chukaˈ ri acˈalaˈ. Ruma chiwe riyix yaˈon wi ri ley ri cˈo etamabel y cˈo ronojel ri kitzij chupan. 	 و مودب جاهلان و معلم اطفال هستی و در شریعت صورت معرفت و راستی را داری،


Y tek ri Ajaf Jesús xutzˈet ri ixok ri xcom el ri ral, xujoyowaj ruwech, y xubij cˈa chare: Man cˈa catokˈ ta chic. 	 چون خداوند او را دید، دلش بر اوبسوخت و به وی گفت: «گریان مباش.»


Y wacami can nyaˈ yan cˈa apo rutzijol chiwe ri xtibanatej, riche (rixin) chi queriˈ tek xtapon ri kˈij chi xtibanatej reˈ, xtinimaj cˈa chi can yin cˈa riyin ri Cristo. 	 الان قبل از وقوع به شما می‌گویم تا زمانی که واقع شود باور کنید که من هستم.


Riyix can tibanaˈ cˈa achiˈel niquiben ri tak acˈalaˈ ri cˈa calaxic, can niquirayij ri quitzˈun, y riqˈui riˈ yeqˈuiy. Y queriˈ chukaˈ riyix, can tirayij niwacˈaxaj y nisiqˈuij ri kitzij ruchˈabel ri Dios ri majun kˈoloj rucˈuan riche (rixin) chi queriˈ yixqˈuiy y niwil colotajic. 	 چون اطفال نوزاده، مشتاق شیر روحانی و بی‌غش باشید تا از آن برای نجات نمو کنید،


Ruma riyeˈ niquitzijoj chi tek xojapon iwuqˈui riyix, can xojicˈul jabel. Niquitzijolaˈ chukaˈ chi riyix xinimaj ri cˈaslic Dios, y ma xiyaˈ ta chic quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek riche (rixin) chi queriˈ xichop rubanic ri nrajoˈ ri kitzij Dios. 	 زیرا خود ایشان درباره ما خبر می‌دهند که چه قسم وارد به شما شدیم و به چه نوع شما از بتها به سوی خدا بازگشت کردید تا خدای حی حقیقی را بندگی نمایید،و تا پسر او را از آسمان انتظاربکشید که او را از مردگان برخیزانید، یعنی عیسی که ما را از غضب آینده می‌رهاند.


Y nbij chic cˈa jun bey chique ri achiˈaˈ ri can nicajoˈ chi niban ri circuncisión chique: Wi can nicajoˈ chi niban ri circuncisión chique, can nicˈatzin chi niquiben cˈa ronojel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés riche (rixin) chi queriˈ yecolotej. 	 بلی باز به هرکس که مختون شود شهادت می‌دهم که مدیون است که تمامی شریعت را به‌جا آورد.


Y xpe ri Jesús xucˈutuj cˈa chare: ¿Achique abiˈ? Y riyaˈ xubij pe: Yoj qˈuiy ri nubiˈ, ruma ma nuyon ta riyin, xa can ye qˈuiy chukaˈ ri wachibil yecˈo, xchaˈ. 	 پس از اوپرسید: «اسم تو چیست؟» «به وی گفت: «نام من لجئون است زیرا که بسیاریم.»


Y tek ri Moisés cˈa cˈo na pa ruwiˈ ri juyuˈ Sinaí, xquibij cˈa chare ri Aarón: Queˈabanaˈ cˈa wachbel riche (rixin) chi yeˈoc ka‑dios, y yeriˈ ri yeˈucˈuan kiche (kixin). Ruma ri Moisés ri xojelesan pe pan Egipto, ma ketaman ta achique ruma tek ma tzolijnek ta pe. 	 و به هارون گفتند: "برای ما خدایان ساز که در‌پیش ما بخرامند زیرا این موسی که ما رااز زمین مصر برآورد، نمی دانیم او را چه شده است."


Y jun cˈa chique ri yecˈo riqˈui ri Jesús, can yacˈariˈ chanin xbe ri rukˈaˈ, xrelesaj ri ruˈespada y xusoc ri jun rumozo ri nimalaj sacerdote. Can xuchoy cˈa ri ruxquin. 	 و ناگاه یکی از همراهان عیسی دست آورده، شمشیر خود را از غلاف کشیده، بر غلام رئیس کهنه زد و گوشش را از تن جدا کرد.


Pero riyix can jabel cˈa tichajij ka iwiˈ. Ruma xa can yecˈo cˈa ri xquixjacho pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij. Y chukaˈ xquixquichˈey pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y xquixucˈuex cˈa chiquiwech aj kˈatbel tak tzij; xquixucˈuex chiquiwech reyes y nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij. Y xa wuma cˈa riyin tek xticˈulwachij queriˈ, pero xa can xquixcowin cˈa xquinikˈalajsaj chiquiwech riyeˈ. 	 «لیکن شما از برای خود احتیاط کنید زیرا که شما را به شوراها خواهند سپرد و در کنایس تازیانه‌ها خواهند زد و شما را پیش حکام وپادشاهان بخاطر من حاضر خواهند کرد تا برایشان شهادتی شود.


Y jun cˈa chique ri ye rudiscípulos xusoc jun rumozo ri nimalaj sacerdote. Can xuchoy ruxquin. Y ri ruxquin ri xuchoy ya ri cˈo pa rajquikˈaˈ. 	 و یکی از ایشان، غلام رئیس کهنه را زده، گوش راست او را از تن جدا کرد.


Ruma ri xbanatej, can xbanatej riche (rixin) chi queriˈ kitzij ntel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. Ruma ri tzˈibatal ca, nubij: Can majun cˈa rubakil Riyaˈ ri xtikˈip (xtikˈapux) ta. 	 زیرا که این واقع شد تا کتاب تمام شودکه می‌گوید: «استخوانی از او شکسته نخواهدشد.»


Ri winek ri riqˈui uxlanibel cˈuˈx niquitij quikˈij chi man ta jun oyowal chiquicojol ri winek, riyeˈ can achiˈel yetajin chutiquic jun utzilaj ijaˈtz ri nucˈom pe jun cˈaslen choj, ruma chi can niquitij quikˈij chi nicajoˈ nicˈojeˈ uxlanibel cˈuˈx chiquicojol ri winek. 	 و میوه عدالت در سلامتی کاشته می‌شود برای آنانی که سلامتی را بعمل می‌آورند.


Ruma riqˈui ri Cristo nilitej wi ronojel ri utzilaj tak etamabel y naˈoj ri can achiˈel jun beyomel. 	 یعنی سر مسیح که در وی تمامی خزاین حکمت و علم مخفی است.


Y ri Jesús can retaman wi ri yetajin niquichˈob pa tak cánima ye qˈuiy chique ri yetzekelben riche (rixin), rumariˈ xubij chique: ¿Achique ruma tek riyix nichˈob chi cˈayef (cuesta) riche (rixin) chi xtinimex ri xinbij? 	 چون عیسی در خود دانست که شاگردانش در این امر همهمه می‌کنند، بدیشان گفت: «آیا این شما را لغزش می‌دهد؟


Y ri Pablo xubij chare: Wi chanin o ma chanin ta, ri Dios xtuben ta cˈa chawe riyit y chique quinojel ri yeˈacˈaxan pe wuche (wixin) chi niquicukubaˈ ta quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo achiˈel xuben chuwe riyin. Xa yacˈa ri ma nwajoˈ ta chi yixtzˈapix pa cárcel y ni xa ta yixxim riqˈui cadena, achiˈel ri banon chuwe riyin, xchaˈ ri Pablo. 	 پولس گفت: «از خداخواهش می‌داشتم یا به قلیل یا به کثیر، نه‌تنها توبلکه جمیع این اشخاصی که امروز سخن مرامی شنوند مثل من گردند، جز این زنجیرها!»


Y yacˈariˈ tek xepe ri jumoc soldados y ri achi ri nim rukˈij chiquicojol riyeˈ, y chukaˈ ri jumoc aj chˈameˈy ri ye quiyaˈon pe ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xquichop cˈa ri Jesús y xquixim el. 	 انگاه سربازان و سرتیبان و خادمان یهود، عیسی را گرفته، او را بستند.


Y quinojel cˈa ri xquecˈutun quitoˈic chare ri Ajaf, can xquecolotej wi. 	 وچنین خواهد بود که هر‌که نام خداوند را بخواند، نجات یابد."


Xepe ri soldados riˈ xquelesaj cˈa el nicˈaj rutziak ri Jesús, cˈacˈariˈ xquiyaˈ jun tziek quek chrij can achiˈel wi ri yequicusalaˈ ri reyes. 	 واو را عریان ساخته، لباس قرمزی بدو پوشانیدند،


Y ri ye aj Samaria riˈ xbequicˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús chi ticˈojeˈ ka quiqˈui. Y Riyaˈ xcˈojeˈ cˈa ka caˈiˈ kˈij quiqˈui. 	 و چون سامریان نزد او آمدند، از او خواهش کردند که نزدایشان بماند و دو روز در آنجا بماند.


Yacˈa chukaˈ riˈ tek yecˈo nicˈaj chic ri xeˈapon, quicˈuan cˈa apo jun achi siquirnek. Ye cajiˈ cˈa ri ye ucˈuayon apo riche (rixin), quiliˈen el chuwech ri ruwarabel. 	 که ناگاه بعضی نزد وی آمده مفلوجی را به‌دست چهار نفر برداشته، آوردند.


Y ri ixok riˈ cˈo jun biˈaj tzˈibatal chi nicˈaj ruwech. Y ri biˈaj riˈ ma can ta cˈa kˈalaj achique ntel wi chi tzij, pero quecˈareˈ ri nubij: RI NIMALAJ TINAMIT BABILONIA, QUITEˈ RI IXOKIˈ RI MA UTZ TA QUICˈASLEN Y QUITEˈ CHUKAˈ RI WINEK RI YEBANO ETZELAL. 	 و بر پیشانی‌اش این اسم مرقوم بود: «سرو بابل عظیم و مادر فواحش و خبائث دنیا.»


Ruma chupan cˈa re jun pozo reˈ xrelesaj wi ruyaˈ ri kamamaˈ Jacob, quiyaˈ ri ralcˈual y quiyaˈ chukaˈ quinojel ri chicop ri xeruqˈuiytisaj. ¿Acuchi (achique) ta cˈa xtacˈom wi ri yaˈ ri natzuj (nasuj)? ¿La más ta cˈa nim akˈij riyit que chuwech ri kamamaˈ Jacob chi ma waweˈ ta cˈa nacˈom wi ri yaˈ? xchaˈ ri ixok. 	 آیا تو از پدر ما یعقوب بزرگترهستی که چاه را به ما داد و خود و پسران و مواشی او از آن می‌آشامیدند؟»


Ruma ya Riyaˈ ri xbano ronojel. Can riqˈui wi cˈa Riyaˈ petenak wi ronojel. Y ronojel xeruben, riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij rucˈojlen. Can tinimirisex cˈa rukˈij ri Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 زیرا که از او و به او و تا او همه‌چیز است؛ و او را تا ابدالاباد جلال باد، آمین.


Tek ri ye tzujunel (sujunel) chrij ri ixok xquicˈaxaj cˈa ri xubij ri Jesús, ri cánima xubij chique chi riyeˈ chukaˈ ye aj maquiˈ; y chi jojun xeˈel cˈa el chiriˈ. Xenabeyej el ri rijitaˈk, y cˈacˈariˈ xebe ri cˈa ye acˈalaˈ na. Xa can xu (xe wi) chic cˈa ri ixok ri xbequipabaˈ pa nicˈaj ri xcˈojeˈ ca chiriˈ chuwech ri Jesús. 	 پس چون شنیدند، از ضمیرخود ملزم شده، از مشایخ شروع کرده تا به آخر، یک یک بیرون رفتند و عیسی تنها باقی ماند با آن زن که در میان ایستاده بود.


Y yecˈo cˈa aj yukˈaˈ yequiwaraj quicarneˈl pa jun juyuˈ, ri nakaj nicanaj wi ca chare ri tinamit Belén. 	 و در آن نواحی، شبانان در صحرا بسرمی بردند و در شب پاسبانی گله های خویش می‌کردند.


Ri Jesús xel cˈa el chiriˈ, y xutzˈet cˈa jun achi ri cˈutuy alcawal. Ri achi riˈ Leví rubiˈ, y tzˈuyul cˈa acuchi (achique) yetoj wi ca ri alcawal. Y xpe ri Jesús xubij chare: Quinatzekelbej. 	 از آن پس بیرون رفته، باجگیری را که لاوی نام داشت، بر باجگاه نشسته دید. او را گفت: «از عقب من بیا.»


Y ronojel cˈa ri xubij ri Jesús chique ri winek riˈ, ruyon cˈambel tak tzij yerucusaj tek nichˈo quiqˈui. Can majun cˈa ri xubij ta chique chi man ta xucusaj cˈambel tak tzij. 	 همه این معانی را عیسی با آن گروه به مثلهاگفت و بدون مثل بدیشان هیچ نگفت،


¡Xa can juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma tek riyix niyaˈ ri idiezmo, can niyaˈ wi ri kˈayis ri jubul ruxlaˈ, ri menta rubiˈ, ri anís y ri comino. Pero xa iyaˈon ca rubanic ri ruchojmilal ri cˈaslen ri nubij chupan ri ley ri más rajawaxic chi niben, chi ticˈojeˈ joyowanic iwuqˈui y kitzij tucukeˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios. Ya ta cˈa riˈ ri rajawaxic chi niben y rajawaxic chukaˈ chi ma niyaˈ ta ca ruyaˈic ri idiezmo. 	 وای بر شما‌ای کاتبان و فریسیان ریاکار که نعناع و شبت و زیره را عشر می‌دهید و اعظم احکام شریعت، یعنی عدالت و رحمت و ایمان را ترک کرده‌اید! می‌بایست آنها را به‌جا آورده، اینها را نیز ترک نکرده باشید.


Queriˈ chukaˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Majun winek ri can ta choj ri rucˈaslen. Can ni xa ta jun. 	 چنانکه مکتوب است که «کسی عادل نیست، یکی هم نی.


Nabey cˈa xquicˈuaj ri Jesús cˈa chuwech ri Anás, ruma ri Anás riˈ rujinan ri Caifás. Y ri junaˈ riˈ ya cˈa ri Caifás ri nimalaj sacerdote. 	 و اول او را نزدحنا، پدر زن قیافا که در همان سال رئیس کهنه بود، آوردند.


Ri rajawaren ri caj can junan cˈa riqˈui achiˈel nuben jun achi tataˈaj pa jun jay ri xel el ri nimakˈaˈ chiquicanoxic mozos, riche (rixin) chi yerutek pa rulef ri ruticon ruwech riqˈui uva. 	 «زیرا ملکوت آسمان صاحب‌خانه‌ای را ماند که بامدادان بیرون رفت تا عمله بجهت تاکستان خود به مزد بگیرد.


Y wi cˈo jun nibin chi nrajoˈ ri Dios y xa nretzelaj jun rachˈalal, ma kitzij ta ri nubij. Ruma wi ma nrajoˈ ta ri rachˈalal ri can nutzˈet, ¿la nicowin cami nrajoˈ ri Dios ri xa ma nutzˈet ta? 	 اگر کسی گوید که خدا را محبت می‌نمایم و از برادر خود نفرت کند، دروغگوست، زیرا کسی‌که برادری را که دیده است محبت ننماید، چگونه ممکن است خدایی را که ندیده است محبت نماید؟و این حکم رااز وی یافته‌ایم که هرکه خدا را محبت می‌نماید، برادر خود را نیز محبت بنماید.


Y can yecˈo na wi achiˈaˈ ri can cˈa pa calaxic pe riqˈui ri quiteˈ tek xkˈalajin yan chi ma xtiquicanoj ta ixok. Yecˈo chukaˈ achiˈaˈ ri ye queriˈ, xa ruma chi xa banon chique cuma ri ye ajkˈomanel. Y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ ri ye queriˈ, xa ruma chi xa yecˈa riyeˈ ri xechˈobo chi ma niquicanoj ta ixok, riche (rixin) chi yesamej jabel pa rusamaj ri Dios y yequitoˈ ri winek ri yeˈoc pa rajawaren ri caj. Ri jun cˈa ri can nunaˈ chi nicowin nicˈojeˈ ruyonil, man cˈa tucanoj ta ixok riche (rixin) chi ntoc rixjayil, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرا که خصی‌ها می‌باشند که از شکم مادر چنین متولدشدند و خصی‌ها هستند که از مردم خصی شده‌اند و خصی‌ها می‌باشند که بجهت ملکوت خدا خود را خصی نموده‌اند. آنکه توانایی قبول دارد بپذیرد.»


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare: ¿Re xacˈutuj chuwe, can pan ajolon cˈa riyit xpe wi, o xa nicˈaj chic winek ri ye biyon chawe? xchaˈ. 	 عیسی به او جواب داد: «آیا تو این رااز خود می‌گویی یا دیگران درباره من به توگفتند؟»


Riyin nchˈob chi riyix aj Filipos cˈa ninatej na chiwe, chi tek riyin xinchop rutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, y tek xinel pe chiriˈ pa Macedonia, majun chic jun iglesia ri xyaˈo ta jun ofrenda chuwe, xa can xu (xe) wi cˈa riyix. 	 اما‌ای فیلیپیان شما هم آگاهید که درابتدای انجیل، چون از مکادونیه روانه شدم، هیچ کلیسا در امر دادن و گرفتن با من شراکت نکرد جزشما و بس.


Yacˈa ri julajuj rudiscípulos ri Jesús, xebe cˈa pa Galilea. Y xebe cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ ri bin ca chique ruma ri Jesús. 	 اما یازده رسول به جلیل، بر کوهی که عیسی ایشان را نشان داده بود رفتند.


Y riyeˈ can ma xquitzijoj ta cˈa ri achique xquitzˈet, pero niquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech chi achique ri xrajoˈ xubij ri Jesús riqˈui ri chˈabel tek xubij chi xticˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 و این سخن را در خاطر خود نگاه داشته، از یکدیگرسوال می‌کردند که برخاستن از مردگان چه باشد.


Y ri Dios can xutek pe ri Jesucristo, Ajaf kiche (kixin) konojel riche (rixin) chi xutzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ri niyaˈo chukaˈ uxlanibel cˈuˈx. Y xorutzijoj chique ri kech aj Israel. 	 کلامی را که نزد بنی‌اسرائیل فرستاد، چونکه به وساطت عیسی مسیح که خداوند همه است به سلامتی بشارت می‌داد،


Y xquibij cˈa chique ri ye chajinel: Riyix xaxu (xaxe) wi cˈa tibij chi ya tek yix warnek yacˈariˈ tek xeˈapon ri ye rudiscípulos ri Jesús pa kˈekuˈm y xquelekˈaj el ri ruchˈacul. 	 گفتند: «بگویید که شبانگاه شاگردانش آمده، وقتی که ما در خواب بودیم او را دزدیدند.


Y tek xacˈaxex cˈa ri chˈabel riˈ cuma ri sibilaj ye qˈuiy winek ri yecˈo chiriˈ, yecˈo qˈuiy xebin chi xa jun coklajay ri xquicˈaxaj. Yacˈa ri nicˈaj chic xquibij chi jun ángel ri xchˈo pe chare. 	 پس گروهی که حاضر بودند این را شنیده، گفتند: «رعد شد!» ودیگران گفتند: «فرشته‌ای با او تکلم کرد!»


Y xuben chukaˈ chi ri pa ruwachˈulef Canaán xeqˈuis ri winek quiche (quixin) wukuˈ tinamit, y ri culef ri winek riˈ xuyaˈ ca pa quikˈaˈ ri ye katiˈt kamamaˈ. 	 و هفت طایفه را در زمین کنعان هلاک کرده، زمین آنها را میراث ایشان ساخت تا قریب چهار صد و پنجاه سال.


Ri Cˈajolaxel cˈa ri petenak chilaˈ chicaj, can ya cˈa ri racˈaxan pe y rutzˈeton ca, yariˈ ri norukˈalajsaj ka chake. Pero ri winek ma nicajoˈ ta cˈa niquicˈul ri nukˈalajsaj Riyaˈ. 	 و آنچه را دید و شنید، به آن شهادت می‌دهد و هیچ‌کس شهادت او را قبول نمی کند.


Rumariˈ ma utz ta chi nikabij chi ma utz ta ri yerubanalaˈ jun kachˈalal. Y ma utz ta chukaˈ chi niketzelaj jun kachˈalal. Ruma can konojel cˈo chi yojapon na chuwech ri Cristo riche (rixin) chi nikˈat tzij pa kawiˈ. 	 لکن تو چرا بر برادر خود حکم می‌کنی؟ یا تونیز چرا برادر خود را حقیر می‌شماری؟ زانرو که همه پیش مسند مسیح حاضر خواهیم شد.


Riyoj cˈo cˈa jun kaˈaltar, pero ma junan ta riqˈui ri altar ri yetzuj (yesuj) chicop pa ruwiˈ chiriˈ pa rachoch ri Dios. Riyoj can ya ri Cristo ri xcom kuma riche (rixin) chi xcuyutej kamac. Rumariˈ ri yesamej pa rachoch ri Dios, ma yatajnek ta chique chi niquitij ri nitzuj (nisuj) pa ruwiˈ ri kaˈaltar riyoj. 	 مذبحی داریم که خدمت گذاران آن خیمه، اجازت ندارند که از آن بخورند.


Y ri Juan rubin chare ri Herodes: Ma utz ta abanon chi acˈamon ka rixjayil ri awachˈalal. 	 از آن جهت که یحیی به هیرودیس گفته بود: «نگاه داشتن زن برادرت بر تو روا نیست.»


Ruma can rajawaxic cˈa chi yixcochˈon, riche (rixin) chi queriˈ riyix yixcowin niben ri nrajoˈ ri Dios, y tek ibanon chic ri nrajoˈ ri Dios xticˈul ri utzil ri tzujun (sujun) chiwe. 	 زیرا که شما را صبر لازم است تااراده خدا را بجا آورده، وعده را بیابید.


Y ri caˈiˈ discípulos, can yacˈariˈ tek xetzolin el chcachoch. 	 پس آن دو شاگرد به مکان خود برگشتند.


nuchˈob ka: quitzolin na chic pa ránima ri winek ri acuchi (achique) xinel wi pe, nichaˈ cˈa. Y tek ri itzel espíritu riˈ nitzolin chic apo pa ránima ri winek, nril cˈa ri ránima ri winek riˈ achiˈel jun jay ri majun cˈo ta chupan, meson y wikon jabel. 	 پس می‌گوید "به خانه خود که از آن بیرون آمدم برمی گردم، " و چون آید، آن را خالی و جاروب شده و آراسته می‌بیند.


Y tek ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos xquitzˈet ri Jesús chi xa niwaˈ quiqˈui ri ye cˈutuy tak alcawal y quiqˈui ri winek ri xa ye aj maquiˈ, xquicˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Achique ruma laˈ chi Riyaˈ niwaˈ y nucˈuyaˈ quiqˈui ri ye cˈutuy tak alcawal y quiqˈui nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ? xechaˈ chique. 	 و چون کاتبان و فریسیان او را دیدند که با باجگیران و گناهکاران می‌خورد، به شاگردان او گفتند: «چرا با باجگیران وگناهکاران اکل و شرب می‌نماید؟»


Ri discípulos can xbequimoloˈ cˈa pe y xquinojsaj cablajuj chaquech riqˈui ri ma xqˈuis ta rutijic, tek ye waynek chic quinojel. Cˈa ya na cˈa riˈ xmolotej ca chare ri wuˈoˈ tak caxlan wey banon riqˈui cebada. 	 پس جمع کردند و ازپاره های پنج نان جو که از خورندگان زیاده آمده بود، دوازده سبد پر کردند.


Wachˈalal, can ronojel kˈij tiquicot cˈa ri iwánima riqˈui ri Ajaf; y nbij chic cˈa jun bey chiwe chi can tiquicot cˈa ri iwánima. 	 در خداوند دائم شاد باشید. و باز می‌گویم شاد باشید.


Yacˈa ri cˈastajbel quiche (quixin) ri caminakiˈ, can cˈo wi. Ri Moisés rutzˈiban ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek riyaˈ xutzˈet chi nicˈat ri juwiˈ kˈayis ri cˈo ruqˈuixal, y xracˈaxaj tek xubij ri Ajaf Dios: Yin cˈa riyin ri ru‑Dios ri Abraham, ri ru‑Dios ri Isaac, y ri ru‑Dios chukaˈ ri Jacob, xchaˈ. 	 و امااینکه مردگان برمی خیزند، موسی نیز در ذکر بوته نشان داد، چنانکه خداوند را خدای ابراهیم وخدای اسحاق و خدای یعقوب خواند.


Xa caˈiˈ apalej, nabey na tachojmirisaj ka ri acˈaslen riyit, cˈacˈariˈ utz natoˈ ri awachˈalal chi nuchojmirisaj ri rucˈaslen. 	 ای ریاکار، اول چوب را از چشم خود بیرون کن، آنگاه نیک خواهی دید تا خس را از چشم برادرت بیرون کنی!


Ruloman chi riyin yinapon, riyit can ma cataneˈ ta chi nasiqˈuij ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri kachˈalal. Nwajoˈ chukaˈ chi queˈapixabaj, y queˈatijoj. 	 تا مادامی که نه آیم، خود را به قرائت ونصیحت و تعلیم بسپار.


Y ri chajinel xberubij cˈa chare ri Pablo: Ri aj kˈatbel tak tzij, xquitek cˈa pe rubixic chuwe chi yixinwelesaj el. Wacami quixel cˈa pe. Quixbiyin cˈa y xticˈojeˈ ta cˈa uxlanibel cˈuˈx pa tak iwánima, xchaˈ chique. 	 آنگاه داروغه پولس را از این سخنان آگاهانیدکه «والیان فرستاده‌اند تا رستگار شوید. پس الان بیرون آمده، به سلامتی روانه شوید.»


Ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri israelitas xeˈapon riqˈui ri Jesús, xquisutij quiˈ chrij, y cˈacˈariˈ xquibij cˈa chare: ¿Achique cˈa ruma tek nasech kacˈuˈx, ruma majun bey nawajoˈ nakˈalajsaj awiˈ chkawech? Wi can yit cˈa riyit ri Cristo, tabij cˈa chake. 	 پس یهودیان دور او را گرفته، بدوگفتند: «تا کی ما را متردد داری؟ اگر تو مسیح هستی، آشکارا به ما بگو.


Y ri yeyukˈun quiche (quixin) ri ak riˈ, tek xquitzˈet ri xbanatej, xeˈanmej y xbequiyalaˈ ca rutzijol pa tinamit y ri pa tak juyuˈ. 	 چون گرازبانان ماجرا را دیدند فرار کردند و در شهر واراضی آن شهرت دادند.


Y ri Jesús xuchop cˈa rubixic jun cˈambel tzij chique ri winek ri ye siqˈuin (oyon) chupan ri waˈin riˈ, ruma xerutzˈet chi ri winek riˈ yequichalaˈ ri nabey tak chˈaquet riche (rixin) chi yetzˈuyeˈ chiriˈ pa mesa. Rumariˈ xubij cˈa chique: 	 و برای مهمانان مثلی زد، چون ملاحظه فرمود که چگونه صدر مجلس را اختیارمی کردند. پس به ایشان گفت:


Ri Jesús xubij cˈa chare: ¿La ma awetaman ta cˈa achique rubanic reˈ, y can yit jun tijonel chiquicojol ri kech aj Israel? 	 عیسی در جواب وی گفت: «آیا تو معلم اسرائیل هستی و این رانمی دانی؟


Y chanin cˈa xbe rutzijol ri Jesús. Rumariˈ ri winek ri yecˈo pa tak lugar ri yecˈo pe chunakajal ri tinamit Capernaum, xquicˈaxaj chukaˈ ri yerubanalaˈ ri Jesús. 	 وشهرت او در هر موضعی از آن حوالی، پهن شد.


Yacˈa tek riyix niyaˈ limosna, man cˈa titzijoj ta chare jun chic. Can majun cˈa nicˈatzin wi chi nretamaj ta na jun chic winek ri yixtajin chubanic. 	 بلکه تو چون صدقه دهی، دست چپ تو از آنچه دست راستت می‌کند مطلع نشود،


Y xa nakaj chic cˈa ri kˈij riche (rixin) ri quinimakˈij ri israelitas, ri pascua rubiˈ. Rumariˈ ri Jesús xbe cˈa pa tinamit Jerusalem, riche (rixin) ri nimakˈij riˈ. 	 و چون عید فصح نزدیک بود، عیسی به اورشلیم رفت،


Man cˈa tikanimirisaj ta kiˈ; ma tikayacalaˈ ta koyowal chikachibil kiˈ. Ni man cˈa chukaˈ itzel ta tikanaˈ chique nicˈaj chic ri utz yecˈo. 	 لاف‌زن مشویم تا یکدیگر را به خشم آوریم و بر یکدیگر حسد بریم.


Y xa cˈa jubaˈ ka riˈ, tek cˈo chic cˈa jun ri xtzˈeto pe riche (rixin) ri Pedro, y xubij chare: Riyit, yit jun chique ri yecˈo riqˈui ri Jesús, xchaˈ. Y ri Pedro xubij: Táta, kitzij nbij chawe ma yin ta riˈ, xchaˈ. 	 بعد از زمانی دیگری او را دیده گفت: «تو از اینها هستی.» پطرس گفت: «ای مرد، من نیستم.»


Tek ri winek riˈ xbequilaˈ ri Jesús ri jucˈan chic ruchiˈ choy, xquibij cˈa chare: Tijonel, ¿ajan (jampeˈ) catoka waweˈ? xechaˈ. 	 و چون او را در آن طرف دریا یافتند، بدوگفتند: «ای استاد کی به اینجا آمدی؟»


Y ri winek ri can nrajoˈ cˈa nuben ri achiˈel nrajoˈ ri Dios, ri winek riˈ can xtretamaj cˈa, wi ri utzilaj chˈabel ri ncˈut riyin can riqˈui ri Dios petenak wi o xa nuyon riyin yibin. 	 اگر کسی بخواهد اراده او را به عمل آرد، درباره تعلیم خواهد دانست که از خدااست یا آنکه من از خود سخن می‌رانم.


Y yacˈariˈ tek ri Judas, ri xtijacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek, xubij apo: Riyit Nutijonel, ¿la yin cami riyin ri xquijacho el awuche (awixin)? xchaˈ. Y ri Jesús xubij: Jaˈ (je), queriˈ, can achiˈel ri xabij, xchaˈ ri Jesús. 	 و یهوداکه تسلیم‌کننده وی بود، به جواب گفت: «ای استاد آیا من آنم؟» به وی گفت: «تو خود گفتی!»


Y ri cablajuj puertas riˈ ye abej. Y ri jojun puertas riˈ ye banon riqˈui jojun abej ri nibix perla chare. Yacˈa ri nimabey riche (rixin) ri tinamit, can riqˈui cˈa kˈanapuek banon wi, y can achiˈel vidrio nitzuˈun. 	 و دوازده دروازه، دوازده مروارید بود، هر دروازه از یک مروارید وشارع عام شهر، از زر خالص چون شیشه شفاف.


Y ri achi achiˈel jun coronel xubij cˈa: Riyin sibilaj qˈuiy puek xinyaˈ riche (rixin) chi queriˈ xinoc jun achi romano, xchaˈ. Y ri Pablo xubij: Riyin mani, riyin can xinwalaxibej pe chi yin jun achi romano, xchaˈ ri Pablo. 	 مین باشی جواب داد: «من این حقوق رابه مبلغی خطیر تحصیل کردم!» پولس گفت: «امامن در آن مولود شدم.»


Ri jucˈulaj winek riˈ choj ri quicˈaslen chuwech ri Ajaf Dios, y niquinimaj cˈa ri rutzij. Can niquiben wi ri nubij. Y majun winek nicowin nibin ta jun tzij chiquij, ruma chi can ye choj wi. 	 و هر دو در حضورخدا صالح و به جمیع احکام و فرایض خداوند، بی‌عیب سالک بودند.


Y yacˈariˈ tek can cˈo cˈa jun ri xbechˈo pe acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj ruchˈacat ri Dios, y quecˈareˈ ri nubij: Chiˈiwonojel riyix rusamajel ri Dios, can tiyaˈ cˈa rukˈij ri ka‑Dios. Y riyix chukaˈ ri ninimaj rutzij ri Dios, y riyix chi chˈutiˈk chi nimaˈk, can tiyaˈ cˈa rukˈij. 	 و آوازی از تخت بیرون آمده، گفت: «حمدنمایید خدای ما را‌ای تمامی بندگان او وترسندگان او چه کبیر و چه صغیر.»


Y reˈ nikabij chiwe ruma queriˈ xubij ri Ajaf, chikonojel riyoj ri cˈa yoj qˈues na o cˈa yojcˈo na chuwech re ruwachˈulef tek xtipe chic jun bey ri Ajaf, ma yoj ta cˈa ri xkojnabeyej el chiquiwech ri ye caminek chic el. 	 زیرا این را به شما از کلام خدامی گوییم که ما که زنده و تا آمدن خداوند باقی باشیم برخوابیدگان سبقت نخواهیم جست.


Y tek ri Jesús rubin chic cˈa ronojel reˈ, ri ránima can achique na cˈa xuben xunaˈ Riyaˈ, ruma ri bis. Riyaˈ can xukˈalajsaj cˈa achique ruma tek sibilaj bis cˈo pa ránima y xubij cˈa: Kas kitzij cˈa ri nbij chiwe, chi jun chiwe riyix ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri winek, xchaˈ chique. 	 چون عیسی این را گفت، در روح مضطرب گشت و شهادت داده، گفت: «آمین آمین به شمامی گویم که یکی از شما مرا تسلیم خواهد کرد.»


Y ronojel cˈa ri niben, can riqˈui cˈa ajowabel tibanaˈ. 	 جمیع کارهای شما با محبت باشد.


Wacami titzolin cˈa pe icˈuˈx riqˈui ri Ajaf Dios y tijalatej ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ nicuyutej y nisachatej ri imac. Y xquepe cˈa tiempo riche (rixin) uxlanen tek ri Ajaf cˈo chic iwuqˈui. 	 پس توبه وبازگشت کنید تا گناهان شما محو گردد و تا اوقات استراحت از حضور خداوند برسد.


Yacˈariˈ tek ri soldados xquichˈob chi yequicamisaj cˈa quinojel ri presos, riche (rixin) chi majun nimuxan (natin) el riche (rixin) chi nanmej. 	 آنگاه سپاهیان قصد قتل زندانیان کردند که مبادا کسی شنا کرده، بگریزد.


yariˈ ri banayon chuwe chi xinoc rusamajel ri Jesucristo, riche (rixin) chi ntzijoj chique ri winek ri ma ye israelitas ta ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. Y queriˈ riyeˈ niquijech ri quicˈaslen chare ri Dios ruma ri nusamaj riyin. Riyeˈ can yeka wi chuwech ri Dios, ruma ri Lokˈolaj Espíritu nuchˈajchˈojsaj ri quicˈaslen. 	 تا خادم عیسی مسیح شوم برای امت هاو کهانت انجیل خدا را به‌جا آورم تا هدیه امت هامقبول افتد، مقدس شده به روح‌القدس.


Ruma ri kachˈalal ri yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, ma quiqˈui ta cˈa winek yechˈo wi, can riqˈui cˈa ri Dios yechˈo wi. Queriˈ nbij chiwe ruma chi ri yeˈacˈaxan quiche (quixin) xa ma nikˈax ta chiquiwech ri niquibij. Ruma can ya wi ri Lokˈolaj Espíritu ri niyaˈo ri chˈabel chique ri niquibij, chˈabel ri xa ewatel chkawech riyoj ri yoj winek. 	 زیرا کسی‌که به زبانی سخن می‌گوید، نه به مردم بلکه به خدا می‌گوید، زیراهیچ‌کس نمی فهمد لیکن در روح به اسرار تکلم می‌نماید.


Y queriˈ chukaˈ ri Abel ruma chi rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ riyaˈ xutzuj (xusuj) jun ofrenda chare ri Dios ri más utz xtzˈet ruma ri Dios que chuwech ri ruˈofrenda ri Caín. Y ri Dios can xukˈalajsaj wi cˈa chi ri ofrenda ri xuyaˈ sibilaj utz, y riqˈui riˈ can xkˈalajin chi ri Abel xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. Y astapeˈ ri Abel caminek chic, achiˈel chi xa can nitzijon na pe kiqˈui wacami ruma xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 به ایمان هابیل قربانی نیکوتر از قائن را به خدا گذرانید و به‌سبب آن شهادت داده شد که عادل است، به آنکه خدا به هدایای او شهادت می‌دهد؛ و به‌سبب همان بعد از مردن هنوزگوینده است.


Chanin, quixyacatej. Yalaˈ petenak ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 برخیزید برویم. اینک تسلیم‌کننده من نزدیک است!»


Y cˈo cˈa jun achi ri tzˈuyul chiriˈ pa mesa, tek racˈaxan chic ka ri tzij ri xubij ri Jesús, xubij cˈa apo chare ri Jesús: Jabel ruwarukˈij ri can xtibewaˈ pa rajawaren ri Dios, xchaˈ. 	 آنگاه یکی از مجلسیان چون این سخن راشنید گفت: «خوشابحال کسی‌که در ملکوت خداغذا خورد.»


Rumariˈ ri rudiscípulos can chanin xoka chiquicˈuˈx ri jun tzij tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. Ri tzij cˈa riˈ nubij: Sibilaj nikˈaxo chic wánima ruma ri itzel yetajin chubanic ri winek chupan ri awachoch, nichaˈ. 	 آنگاه شاگردان او را یاد آمد که مکتوب است: «غیرت خانه تو مرا خورده است.»


Y riyin nwoyobej cˈa chi riyix xtiwetamaj chi riyoj can yoj cˈulun chic ruma ri Dios, y Riyaˈ cˈo kiqˈui. 	 اما امیدوارم که خواهید دانست که ما مردودنیستیم.


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, quekajoˈ quinojel pero ma xaxu (xaxe) ta wi riqˈui ri kachˈabel. Xa can quekatoˈ chukaˈ riqˈui ronojel kánima y ma riqˈui ta caˈiˈ kapalej. 	 ای فرزندان، محبت را به‌جا آریم نه درکلام و زبان بلکه در عمل و راستی.


Y quinojel ri winek ri xquerukˈol riqˈui ri etzelal ri xqueruben, ye winek riˈ ri xquebe pa kˈakˈ ruma ma xcajoˈ ta xquinimaj ri kas kitzij riche (rixin) chi xecolotej ta pe chupan ri quimac. 	 و به هرقسم فریب ناراستی برای هالکین، از آنجا که محبت راستی را نپذیرفتند تا نجات یابند.


Pero xabachique ta na ri nitzijon ri ruchˈabel ri Dios, wi ye ri nicˈaj chic apóstoles o wi yin cˈa riyin, riˈ majun rubanon. Ruma xa can junan ri nikatzijoj, y jabel chi riyix can xinimaj wi ri chˈabel riˈ. 	 پس خواه من و خواه ایشان بدین طریق وعظمی کنیم و به اینطور ایمان آوردید.


Riyix ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe: Wi yecˈo ri yebano pokon chiwe, ma tiyaˈ ta ruqˈuexel chique. Xa tiyaˈ pa rukˈaˈ ri Dios, ruma ya Riyaˈ ri xtiyaˈo rutojbalil ri pokon ri yequibanalaˈ. Can achiˈel ri nubij ri Dios chupan ri tzˈibatal ca: Pa nukˈaˈ riyin cˈo wi riche (rixin) chi nyaˈ rutojbalil pa quiwiˈ ri yemacun, nichaˈ ri Ajaf. 	 ای محبوبان انتقام خود را مکشید بلکه خشم را مهلت دهید، زیرا مکتوب است «خداوند می‌گوید که انتقام ازآن من است من جزا خواهم داد.»


Y ri Pedro xubij chic cˈa chukaˈ chique ri winek: Ri chapatajnek ca rubixic ruma ri Samuel y ri xquibij cˈa ri profetas ri xecˈojeˈ tek man cˈo ta chic ri Samuel, can chrij wi cˈa ri xquebanatej chupan re tiempo reˈ ye chˈonak wi ca. 	 و جمیع انبیا نیز از سموئیل وآنانی که بعد از او تکلم کردند از این ایام اخبارنمودند.


Y quecˈariˈ rubanic tek xxuleˈ ka ri Jacob pan Egipto. Chiriˈ cˈa xcom wi riyaˈ y chiriˈ cˈa xecom wi ri ye rucˈajol, ri can ye katiˈt kamamaˈ wi riyoj. 	 پس یعقوب به مصر فرود آمده، او و اجداد ما وفات یافتند.


Y ri nikˈalajsan cˈa ronojel reˈ, can nubij cˈa chukaˈ: Jaˈ (je), can kitzij wi chi yipe yan, nichaˈ. Y riyin ri Juan nbij: Can que ta cˈa riˈ xtibanatej. Catam pe cˈa, Ajaf Jesús. 	 او که بر این امور شاهد است، می‌گوید: «بلی، به زودی می‌آیم!»آمین. بیا، ای خداوند عیسی!


Y rumacˈariˈ nbij chiwe chi queˈiyaˈ ca re achiˈaˈ reˈ. Ruma wi xa quinaˈoj winek ri yetajin chubanic, xa xtichuptej ruwech. 	 الان به شما می‌گویم از این مردم دست بردارید و ایشان را واگذارید زیرا اگراین رای و عمل از انسان باشد، خود تباه خواهد شد.


Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. Ri rutziak cˈa ri Juan ri Bautista banon riqˈui rusmal camello, y rucusan jun tzˈum ri oconek ximibel xerupan. Y ri ruway ye cˈa ri sacˈ y ri cab ri niquiyaˈ ri tak chicop pa tak juyuˈ. 	 و این یحیی لباس از پشم شترمی داشت، و کمربند چرمی بر کمر و خوراک او ازملخ و عسل بری می‌بود.


Yin cˈa riyin ri xitzijon nabey chiwe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyix xinimaj ri Cristo Jesús ruma ri chˈabel ri xintzijoj chiwe, y rumariˈ riyin xinoc achiˈel jun tataˈaj chiwe riyix. Y astapeˈ yecˈo ta lajuj mil ri yetijon iwuche (iwixin) chrij ri Cristo, xaxu (xaxe wi) riyin ri achiˈel itataˈ. 	 زیرا هرچند هزاران استاد در مسیح داشته باشید، لکن پدران بسیار ندارید، زیرا که من شما رادر مسیح عیسی به انجیل تولید نمودم،


Y ri ye rachˈalal cˈa ri Jesús xquibij chare: Catel el jubaˈ re pa Galilea y jet cˈa pa Judea, riche (rixin) chi queriˈ ri winek ri yetzekelben awuche (awixin) ri yecˈo chilaˈ, niquitzˈet ri milagros ri yeˈabanalaˈ. 	 پس برادرانش بدو گفتند: «از اینجا روانه شده، به یهودیه برو تاشاگردانت نیز آن اعمالی را که تو می‌کنی ببینند،


Tek banatajnek chic ca riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xintzˈet cˈa chukaˈ jun chic ángel; jun ángel ri can cˈo sibilaj kˈatbel tzij pa rukˈaˈ, y ruchapon cˈa nika pe chilaˈ chicaj. Ri ángel chukaˈ riˈ, ruma ri rusakil, can xusakirisaj ri ruwachˈulef. 	 بعد از آن دیدم فرشته‌ای دیگر ازآسمان نازل شد که قدرت عظیم داشت و زمین به جلال او منور شد.


Sibilaj ye qˈuiy cˈa ri winek ri xewaˈ ruma xaxu (xaxe) wi ri achiˈaˈ yecˈo wuˈoˈ mil. 	 و خورندگان نان، قریب به پنج هزارمرد بودند.


Pero can xkˈalajsex chique ri achiˈaˈ riˈ chi ronojel ri xquibij ri xtucˈulwachij ri Cristo, ma ya ta chupan ri quitiempo riyeˈ ri xtibanatej wi. Xa cˈa ya re pa katiempo riyoj xbanatej wi. Y yacˈa chˈabel riˈ ri nitzijox chiwe riyix wacami cuma ri achiˈaˈ ri can ye toˈon ruma ri Lokˈolaj Espíritu ri takon pe chilaˈ chicaj, tek niquitzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y ronojel cˈa reˈ hasta ri ángeles sibilaj nicajoˈ niquetamaj. 	 و بدیشان مکشوف شد که نه به خود بلکه به ما خدمت می‌کردند، در آن اموری که شما اکنون از آنها خبریافته‌اید از کسانی که به روح‌القدس که از آسمان فرستاده شده است، بشارت داده‌اند و فرشتگان نیز مشتاق هستند که در آنها نظر کنند.


Y xquibij chare chi ya ri Jesús aj Nazaret ri nikˈax el queriˈ. 	 گفتندش عیسی ناصری در گذر است.


Riyix iwetaman ri achique rubanic ri icˈaslen ri xicˈuaj tek rubanon ca, tek cˈa ma jane iwetaman ta ruwech ri Dios. Riyix chak utz chiwe chi xabacuchi (xabachique) xixucˈuex wi riche (rixin) chi xiyaˈ quikˈij dios ri ma yechˈo ta, dios ri xa ye banon cuma winek. 	 می دانید هنگامی که امت‌ها می‌بودید، به سوی بتهای گنگ برده می‌شدید بطوری که شما رامی بردند.


Re chˈaculaj re kacˈuan wacami can ronojel kˈij cˈo chuwech ri camic, ruma xabacuchi (xabachique) yojapon wi can najowex yojcamisex. Can nikacˈulwachij wi achiˈel xucˈulwachij ri Jesús, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi re chˈaculaj re kacˈuan wacami can nucˈul chukaˈ rucˈaslen achiˈel ri rucˈaslen ri Jesús. 	 پیوسته قتل عیسی خداوند را در جسد خودحمل می‌کنیم تا حیات عیسی هم در بدن ما ظاهرشود.


Ri katataˈ xquiyaˈ xcˈaˈy chake riche (rixin) jun caˈiˈ oxiˈ kˈij, y can ya cˈa ri xcajoˈ riyeˈ, yariˈ ri xquiben chake. Yacˈa ri Katataˈ Dios yojruyaˈ pa tijoj pokonal, riche (rixin) chi cˈo utzil nucˈom pe ri pa kacˈaslen; riche (rixin) chi yoj‑oc lokˈolaj tak winek, y yoj‑oc ta achiˈel Riyaˈ, ri can Lokˈolaj wi. 	 زیرا که ایشان اندک زمانی، موافق صوابدید خود ما راتادیب کردند، لکن او بجهت فایده تا شریک قدوسیت او گردیم.


Y astapeˈ itzel yechˈo chikij, riyoj xa pan utzil nikabij chique chi xa ma utz ta ri yetajin chubanic. Y can quibanon chake chi majun oc kakˈij y cˈa que na riˈ quibanon chake wacami. Xa yoj achiˈel mes yojquitzˈet y quibanon chake chi xa yoj achiˈel quitzˈilol. 	 چون افترا بر مامی زنند، نصیحت می‌کنیم و مثل قاذورات دنیا وفضلات همه‌چیز شده‌ایم تا به حال.


Can nbij cˈa chiwe chi yacˈareˈ ri ruqˈuisbel mul ri xinkum el re ruyaˈal uva. Y tek xtinkum chic jun bey, cˈa chupan chic ri rajawaren ri Nataˈ. Xtinkum riyin y riyix chukaˈ xtikum ri ruyaˈal uva riˈ. Y ri xtikakum cˈa chiriˈ, jun cˈacˈacˈ ruyaˈal uva, xchaˈ ri Jesús chique. 	 اما به شمامی گویم که بعد از این از میوه مو دیگر نخواهم نوشید تا روزی که آن را با شما در ملکوت پدرخود، تازه آشامم.»


Y niquibanalaˈ chi cˈo quinaˈoj pero xa chˈabel ri majun quejkalen ri yequibilaˈ. Y riche (rixin) chi yequikˈol ri xa cˈa jubaˈ quecolotej pe chiquicojol ri ye ucˈuayon jun itzel cˈaslen, niquibilaˈ cˈa chique chi cˈo modo yequibanalaˈ xabachique ri niquirayij riyeˈ. 	 زیرا که سخنان تکبرآمیز و باطل می‌گویند و آنانی را که از اهل ضلالت تازه رستگار شده‌اند، در دام شهوات به فجور جسمی می‌کشند،


Y ri Jesús xubij cˈa: Astapeˈ can yin cˈa riyin ri xichaˈo iwuche (iwixin) riyix cablajuj, ma riqˈui wi riˈ, can cˈo cˈa jun itzel winek xel chicojol, xchaˈ. 	 عیسی بدیشان جواب داد: «آیا من شما دوازده را برنگزیدم و حال آنکه یکی از شماابلیسی است.»و این را درباره یهودا پسرشمعون اسخریوطی گفت، زیرا او بود که می‌بایست تسلیم‌کننده وی بشود و یکی از آن دوازده بود.


Y pa ruqˈuisbel xcom chukaˈ el ri ixok. 	 و بعد از همه، آن زن نیز وفات یافت.


Yacˈariˈ tek Riyaˈ xeruliˈej ri wukuˈ caxlan wey y ri car pa rukˈaˈ y tek rumatioxin chic chare ri Dios, cˈacˈariˈ xeruwechˈelaˈ y xuyalaˈ el chique ri rudiscípulos, y ri discípulos xequiyaˈ chique ri sibilaj winek riˈ. 	 و آن هفت نان و ماهیان را گرفته، شکر نمود و پاره کرده، به شاگردان خود داد وشاگردان به آن جماعت.


Ri winek can quetaman cˈa chi ya achi riˈ ri nitzˈuyeˈ chuchiˈ rachoch ri Dios nicˈutun limosna, ri acuchi (achique) cˈo wi ri jun ruchiˈ jay ri Jabel Oc Nitzuˈun nibix chare. Y ri winek riˈ xsach quicˈuˈx chrij y quixibin quiˈ ruma ri xbanatej chiriˈ. 	 و چون او را شناختند که همان است که به در جمیل هیکل بجهت صدقه می‌نشست، به‌سبب این امر که بر او واقع شد، متعجب و متحیر گردیدند.


Ruma quinojel ri ye ucˈuan cˈa ruma ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios, yeriˈ ri can ye ralcˈual chic ri Dios. 	 زیرا همه کسانی که از روح خدا هدایت می‌شوند، ایشان پسران خدایند.


Y yecˈo cˈa chique ri achiˈaˈ fariseos ri xeˈapon riqˈui ri Jesús, y xquichop cˈa quiˈ riqˈui chˈabel riqˈui Riyaˈ. Y riche (rixin) chi niquitojtobej, xquibij cˈa chare chi tubanaˈ cˈa chi cˈo jun retal nibanatej chuwech ri caj. 	 و فریسیان بیرون آمده، با وی به مباحثه شروع کردند. و از راه امتحان آیتی آسمانی از او خواستند.


Y yacˈa tek ri winek ye elenak chic el, ri Jesús xoc apo chupan ri jay ri acuchi (achique) cˈo wi ri ti kˈopoj ri caminek chic. Xpe Riyaˈ xuchop rukˈaˈ ri ti kˈopoj, y can yacˈariˈ tek xcˈastej. 	 اما چون آن گروه بیرون شدند، داخل شده، دست آن دختر را گرفت که در ساعت برخاست.


Y cˈo cˈa jun chic chukaˈ ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios chrij ri Jesús, y nubij: Xtiquitzuˈ cˈa ri Jun ri xquitekˈuj el ri ruchˈacul. 	 و باز کتاب دیگر می‌گوید: «آن کسی راکه نیزه زدند خواهند نگریست.»


Y yacˈariˈ tek ri Cornelio xubij: Pa cajiˈ kˈij ca achiˈel re hora reˈ, pa tak a las tres riche (rixin) ri tikakˈij tek riyin majun waˈin nbanon ta, y yitajin chi oración waweˈ pa wachoch, yacˈariˈ tek xucˈut cˈa riˈ jun achiˈel achi chinuwech ri nitzˈitzˈan ri rutziak. 	 کرنیلیوس گفت: «چهار روز قبل از این، تااین ساعت روزه‌دار می‌بودم؛ و در ساعت نهم درخانه خود دعا می‌کردم که ناگاه شخصی با لباس نورانی پیش من بایستاد


Yacˈariˈ tek ri Jesús xpe cˈa quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, y xubij cˈa chique: ¿Can cˈa yixwer na? Wacami can quixwer cˈa y quixuxlan. Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can ya wi cˈa reˈ xoka ri hora, chi xquijach cˈa el pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. 	 آنگاه نزد شاگردان آمده، بدیشان گفت: «مابقی را بخوابید واستراحت کنید. الحال ساعت رسیده است که پسر انسان به‌دست گناهکاران تسلیم شود.


Y wi cˈo jun chicojol ri xa ma nrajoˈ ta nracˈaxaj ronojel ri xkabij yan ka chiwe, y xa cˈa nrajoˈ na nucˈuaj jun itzel cˈaslen, ma yoj ta cˈa riyoj o jun ta chic winek ri nretzelaj. Xa can ya ri Dios ri yayon pe ri Lokˈolaj Espíritu chake ri nretzelaj. 	 لهذا هرکه حقیر شمارد، انسان را حقیر نمی شمارد، بلکه خدا را که روح قدوس خود را به شما عطا کرده است.


Y tek xa cˈa jubaˈ tibix queriˈ chare ri Moisés, xanmej el y xuyaˈ cˈa ca ri Egipto y xbe cˈa pa jun chic ruwachˈulef Madián rubiˈ. Y chiriˈ, chiquicojol winek ri ma ye israelitas ta xcˈojeˈ wi. Chiriˈ xcˈuleˈ wi chukaˈ, y xecˈojeˈ ye caˈiˈ rucˈajol. 	 پس موسی از این سخن فرار کرده، در زمین مدیان غربت اختیار کرد و در آنجا دو پسر آورد.


Pero tek ri discípulos xquicˈaxaj chic jun bey ri chˈabel ri xubij ri Jesús, xsach quicˈuˈx y xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Wi can achiˈel ri xubij, ¿achique ta cˈa jun ri xticolotej? xechaˈ. 	 ایشان بغایت متحیرگشته، با یکدیگر می‌گفتند: «پس که می‌تواندنجات یابد؟»


Yacˈa jun chique ri yebano chˈaˈoj, ri can nikˈax ruwiˈ nuben, xunim el ri Moisés, y xubij chare: ¿Achique xyaˈo kˈatbel tzij pan akˈaˈ y achique xbin chawe chi nakˈet tzij pa kawiˈ? 	 آنگاه آنکه بر همسایه خودتعدی می‌نمود، او را رد کرده، گفت: "که تو را بر ماحاکم و داور ساخت؟


Y riyaˈ xbe cˈa riqˈui ri Pilato ri aj kˈatbel tzij y xberucˈutuj ri ruchˈacul ri Jesús chare, riche (rixin) chi numuk. 	 نزدیک پیلاطس آمده جسد عیسی را طلب نمود.


Majun bey titzuˈ ta achique quibanic ri winek xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi itzel yixtzijon chiquij, riche (rixin) chi queriˈ ma xtiban ta chukaˈ queriˈ chiwe riyix. Ma tirayij ta chi jun winek nika rucˈayewal pa ruwiˈ, riche (rixin) chi queriˈ ma xtika ta chukaˈ rucˈayewal pan iwiˈ riyix. Ticuyuˈ quimac ri winek y xticuyutej chukaˈ ri imac riyix. 	 «داوری مکنید تا بر شما داوری نشود وحکم مکنید تا بر شما حکم نشود و عفو کنید تاآمرزیده شوید.


Y ri Caifás, ri nimalaj sacerdote, xbepaˈeˈ cˈa pe ri pa quinicˈajal y xucˈutuj chare ri Jesús: ¿Kitzij cami ri xquibij ka chawij re winek reˈ? ¿Y achique cˈa nabij riyit chi natobej awiˈ? xchaˈ chare. 	 پس رئیس کهنه از آن میان برخاسته، ازعیسی پرسیده، گفت: «هیچ جواب نمی دهی؟ چه چیز است که اینها در حق تو شهادت می‌دهند؟»