Rumariˈ riyit catanmej chuwech ri itzel tak raynic ri nipe pa quicˈaslen ri cˈa ye cˈajolaˈ na. Riyit xa can tatijaˈ akˈij chi nacˈuaj ri cˈaslen choj. Can tacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Dios. Queˈawajoˈ quinojel. Y can ticˈojeˈ uxlanibel cˈuˈx chicojol quiqˈui ri nicˈaj chic ri can riqˈui jun chˈajchˈojlaj cánima niquiyaˈ rukˈij ri Ajaf. 	 اما از شهوات جوانی بگریز و با آنانی که ازقلب خالص نام خداوند را می‌خوانند، عدالت وایمان و محبت و سلامتی را تعاقب نما.


Y chunakajal apo ri lugar ri yojcˈo wi, cˈo cˈa jun liˈaj ulef riche (rixin) jun achi ri Publio rubiˈ. Y riyaˈ, yariˈ ri aj kˈatbel tzij chupan ri lugar riˈ. Jabel xojrucˈul ri pa rachoch, y oxiˈ cˈa kˈij ri jabel xojrilij. 	 و در آن نواحی، املاک رئیس جزیره که پوبلیوس نام داشت بود که او ما را به خانه خودطلبیده، سه روز به مهربانی مهمانی نمود.


Y ri discípulos xquimestaj cˈa xquicˈuaj quiway, y chiriˈ pa jucuˈ xaxu (xaxe wi) cˈa jun caxlan wey cˈo ca. 	 و فراموش کردند که نان بردارند و با خود در کشتی جز یک نان نداشتند.


Yacˈa ri jun chic mozo ri xa jun oc talento ri yaˈon ca chare ruma ri rupatrón, xa xberucˈotoˈ cˈa jun jul pan ulef y chiriˈ xumuk wi ca ri puek ri yaˈon ca chare. 	 اما آنکه یک قنطار گرفته بود، رفته زمین را کند و نقد آقای خود را پنهان نمود.


Y cˈo cˈa jun ángel ri petenak chilaˈ chicaj xucˈut riˈ chuwech, riche (rixin) chi xoruyaˈ ka más ruchukˈaˈ ri Jesús. 	 وفرشته‌ای از آسمان بر او ظاهر شده او را تقویت می‌نمود.


Y ri Jesús xutek cˈa el ri achi chrachoch. Riyaˈ xubij cˈa el chare: Ma catoc ta pan aldea riche (rixin) chi nbeˈatzijoj ca chiriˈ, xa choj jet chawachoch, xchaˈ el ri Jesús chare. 	 پس او را به خانه‌اش فرستاده، گفت: «داخل ده مشو و هیچ‌کس را در آن جا خبر مده.»


Y quinojel cˈa ri winek ri yeˈacˈaxan riche (rixin) ri Saulo, xsach quicˈuˈx y niquibilaˈ cˈa chrij: ¿La ma ya ta cami achi reˈ ri xerokotalaˈ ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Jesús chiriˈ pa tinamit Jerusalem y xuben chique chi xquikˈaxaj tijoj pokonal? Y wacami xoka waweˈ re pa Damasco riche (rixin) chi ye ximon yerucˈuaj el ri niquiyaˈ rukˈij ri Jesús, y yeberuyaˈ pa quikˈaˈ ri principaliˈ tak sacerdotes, yechaˈ. 	 و آنانی که شنیدند تعجب نموده، گفتند: «مگر این آن کسی نیست که خوانندگان این اسم را در اورشلیم پریشان می‌نمود و در اینجا محض این آمده است تا ایشان را بند نهاده، نزد روسای کهنه برد؟»


Y ri José ya cˈa riˈ ri nuchˈob pa ránima. Y pa rachicˈ xucˈut cˈa riˈ jun ángel riche (rixin) ri Ajaf chuwech, y xbix chare ruma ri ángel riˈ: Riyit José, ri yit jun chique ri ye ralcˈual ca ri rey David, man cˈa taxibij ta awiˈ chi yacˈuleˈ riqˈui ri María ri acˈutun chic riche (rixin) chi ntoc awixjayil. Wacami petenak chic alanic chrij ruma ya ri Lokˈolaj Espíritu xka pa ruwiˈ. 	 اما چون او در این چیزهاتفکر می‌کرد، ناگاه فرشته خداوند در خواب بروی ظاهر شده، گفت: «ای یوسف پسر داود، ازگرفتن زن خویش مریم مترس، زیرا که آنچه دروی قرار گرفته است، از روح‌القدس است،


Y riyeˈ xeˈapon chic cˈa riqˈui ri Elisabet, tek xapon cˈa ri wakxakiˈ rukˈij ri acˈal, tek can ya chukaˈ kˈij riˈ niban ri circuncisión chare ri acˈal. Y can ya chukaˈ kˈij riˈ tek niquicanoj ca rubiˈ ri acˈal. Y ri yecˈo quiqˈui ri ruteˈ rutataˈ ri acˈal xcajoˈ cˈa xquiyaˈ ta ri rubiˈ ri rutataˈ chare ri acˈal, y queriˈ ri acˈal xubiniˈaj ta Zacarías. 	 و واقع شد در روزهشتم چون برای ختنه طفل آمدند، که نام پدرش زکریا را بر او می‌نهادند.


ri pa Frigia, ri pa Panfilia, ri pan Egipto, y yecˈo chukaˈ ye petenak más cˈa quelaˈ chare ri Cirene ri pa nimalaj ruwachˈulef Africa. Yecˈo ye petenak pa Roma. Y chiquicojol riyeˈ yecˈo ri can ye israelitas pa calaxic y yecˈo nicˈaj ri ma ye israelitas ta, pero quibanon chi ye israelitas ruma chi niquinimaj ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 و فریجیه و پمفلیه و مصر ونواحی لبیا که متصل به قیروان است و غربا از روم یعنی یهودیان و جدیدان


Y wi cˈo jun chicojol ri cˈo pa tijoj pokonal, tubanaˈ cˈa orar. Wi cˈo jun niquicot ri ránima, tubixaj rubiˈ ri Dios. 	 اگر کسی از شما مبتلای بلایی باشد، دعابنماید و اگر کسی خوشحال باشد، سرود بخواند.


Y ri nimalaj sacerdote y quinojel ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij jabel quetaman, ruma can ye riyeˈ ri xeyaˈo el wuj pa nukˈaˈ, riche (rixin) chi nbenjachaˈ pa quikˈaˈ ri kachˈalal aj Israel ri yecˈo pa tinamit Damasco. Y tzˈibatal el chuwech ri wuj riˈ chi yaˈon el kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yibe chiquichapic ri winek ri yetzekelben ri Jesucristo, riche (rixin) chi queriˈ ye ximon yencˈom pe waweˈ pa Jerusalem, y cˈacˈariˈ yenyaˈ cˈa pa tijoj pokonal. 	 چنانکه رئیس کهنه و تمام اهل شورا به من شهادت می‌دهند که از ایشان نامه‌ها برای برادران گرفته، عازم دمشق شدم تا آنانی را نیز که در آنجا باشند قید کرده، به اورشلیم آورم تا سزا یابند.


Ticˈayilaˈ cˈa ri cˈo iwuqˈui y tiyalaˈ chique ri winek ri nicˈatzin quitoˈic. Wi queriˈ niben, xticˈojeˈ jun iyaconobal chilaˈ chicaj ri majun bey xtijar ta, y xticˈojeˈ ibeyomal chupan, beyomel ri majun bey xtiqˈuis ta, ni majun alekˈom xtelekˈan ta, ni ma nichicopir ta chukaˈ. 	 آنچه دارید بفروشید و صدقه دهید وکیسه‌ها بسازید که کهنه نشود و گنجی را که تلف نشود، در آسمان جایی که دزد نزدیک نیاید و بیدتباه نسازد.


Juyiˈ oc quiwech ri achiˈaˈ riˈ, ruma xa can niquitzekelbej ri itzel bey ri xucˈuaj ri Caín ojer ca. Ruma chukaˈ chi nicajoˈ niquichˈec quirajil can quinimon quiˈ chupan ri itzel naˈoj ri xucˈuaj ri Balaam ojer ca. Y niquiben chukaˈ achiˈel xuben ri Coré ojer, tek xyacatej chiquij ri ye rusamajel ri Dios. Rumariˈ can cˈa pa rucˈayewal xquebeka wi. 	 وای بر ایشان زیرا که به راه قائن رفته‌اند ودر گمراهی بلعام بجهت اجرت غرق شده‌اند و درمشاجرت قورح هلاک گشته‌اند.


Rumariˈ riyin ma yin ximil ta cˈa chuxeˈ rutzij jun winek riche (rixin) chi ya ta riyaˈ ri nibin pe chuwe achique ri cˈo chi nben riqˈui ri samaj. Riyin can pa wánima cˈa xalex wi chi nben chi yin achiˈel jun mozo quiche (quixin) quinojel riche (rixin) chi yecˈo ta nicˈaj chic ri yeniman riche (rixin) ri Cristo. 	 زیرا با اینکه از همه کسی آزاد بودم، خودرا غلام همه گردانیدم تا بسیاری را سود برم.


Ri Pablo y ri nicˈaj chic xejoteˈ chic el ri pa jay. Riyaˈ xuwechˈ cˈa ri caxlan wey, y xquitij. Y xuchop chic cˈa tzij jun bey, y cˈa ya tek niseker pe tek xtaneˈ. Y can yacˈa chukaˈ riˈ tek xbe. 	 پس بالا رفته و نان را شکسته، خورد و تا طلوع فجر گفتگوی بسیار کرده، همچنین روانه شد.


Ruma ri rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios xtika acuchi (achique) cˈo wi ri mac. Can xtibanatej cˈa achiˈel niquiben ri cˈuch. Ruma ri aj xicˈ tak chicop riˈ xabacuchi (xabachique) cˈo wi jun caminek chˈaculaj, chiriˈ cˈa yeka wi. 	 و هرجا که مرداری باشد، کرکسان در آنجا جمع شوند.


Y ri discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, waweˈ cˈo caˈiˈ espada, xechaˈ. Yacˈa ri Jesús xubij chique: Xa riqˈui cˈa riˈ, xchaˈ. 	 گفتند: «ای خداوند اینک دوشمشیر.» به ایشان گفت: «کافی است.»


Rumacˈariˈ ma tiben ta chi xaxu (xaxe wi) jun kachˈalal ri más cˈo rukˈij chiwech. Man cˈa timestaj ta chi ronojel xa can ye iwuche (iwixin) wi riyix. 	 پس هیچ‌کس در انسان فخر نکند، زیراهمه‌چیز از آن شما است:


Riyit y riyin can yoj israelitas pa kalaxic, ma yoj aj maquiˈ ta achiˈel ri winek ri ma ye israelitas ta. 	 ما که طبع یهود هستیم و نه گناهکاران از امت‌ها،


Y queriˈ chukaˈ xkaben chiwe riyix. Can sibilaj xixkajoˈ. Rumacˈariˈ xkabilaˈ chiwe ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. Y ma xu (xe) ta riˈ. Ruma wi ta xcˈatzin chi xojapon ta chuwech ri camic chiˈitoˈic, can xkaben ta. Ruma sibilaj yixkajoˈ. 	 بدین طرز شایق شماشده، راضی می‌بودیم که نه همان انجیل خدا را به شما دهیم، بلکه جانهای خود را نیز از بس که عزیز ما بودید.


Y ri rajaf ri ulef xerutakalaˈ cˈa nicˈaj chic achiˈaˈ ri ye rumozos. Sibilaj ye qˈuiy chic cˈa ri xerutek. Xa yacˈa ri achiˈaˈ kajoy tak ulef xa can queriˈ chukaˈ xquibanalaˈ pe chique. 	 باز غلامان دیگر، بیشتر از اولین فرستاده، بدیشان نیز به همانطور سلوک نمودند.


Yacˈa tek xpe rusekeric, ri Jesús xapon y xbepaˈeˈ cˈa chiriˈ chuchiˈ ri choy. Yacˈa ri discípulos xa man cˈa xquetamaj ta pe ruwech ri Jesús. 	 و چون صبح شد، عیسی بر ساحل ایستاده بود لیکن شاگردان ندانستند که عیسی است.


Y ri achi moy can yacˈariˈ tek xtzuˈun y xtzekeˈ el chrij ri Jesús. Ri achi cˈa chukaˈ riˈ nuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. Y quinojel ri winek ri xetzˈeto chi xtzuˈun ri moy, can xquiyaˈ cˈa chukaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. 	 در ساعت بینایی یافته، خدا راتمجید‌کنان از عقب او افتاد و جمیع مردم چون این را دیدند، خدا را تسبیح خواندند.


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa achique ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. Ruma achique cˈa ri xtichˈacon, ma xtapon ta cˈa chupan ri tijoj pokonal riche (rixin) ri rucaˈn camic. 	 آنکه گوش دارد بشنود که روح به کلیساها چه می‌گوید: هر‌که غالب آید ازموت ثانی ضرر نخواهد یافت.


Y can kitzij wi chi sibilaj nim rucˈojlen ri rukˈalajsan chic ri Dios chkawech re wacami, ri nichˈo chrij ri achique rubanic ri cˈaslen ri nika chuwech. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri Dios xcˈojeˈ waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y xoc winek. Xcˈut chkawech ruma ri Lokˈolaj Espíritu chi can choj wi ri rucˈaslen. Chukaˈ xtzˈetetej cuma ri ángeles. Xtzijox chique ri winek ri ma ye israelitas ta, xnimex cuma ye qˈuiy chuwech re ruwachˈulef. Y xcˈul chilaˈ chicaj riqˈui rukˈij rucˈojlen. 	 وبالاجماع سر دینداری عظیم است که خدا درجسم ظاهر شد و در روح، تصدیق کرده شد و به فرشتگان، مشهود گردید و به امتها موعظه کرده ودر دنیا ایمان آورده و به جلال بالا برده شد.


Y chukaˈ ri acuchi (achique) yecˈo wi tek ri Dios xubij chique: Riyix ma yix nutinamit ta, can chiriˈ chukaˈ xtibix wi chique: Riyix yix ralcˈual chic ri cˈaslic Dios. 	 و جایی که به ایشان گفته شد که شما قوم من نیستید، در آنجا پسران خدای حی خوانده خواهند شد.»


Riyin nunaˈ ri wánima chi utz ri yitajin chubanic. Pero ma riqˈui ta riˈ yicowin nbij chi can utz yitajin chubanic, ma que ta riˈ, ya cˈa ri Ajaf ri xtibin. 	 زیرا که در خود عیبی نمی بینم، لکن ازاین عادل شمرده نمی شوم، بلکه حکم کننده من خداوند است.


Y tek ri Jesús xretamaj ronojel riˈ, xel cˈa el pa Judea y xtzolin chic jun bey pa Galilea ye rachibilan ri rudiscípulos. 	 یهودیه راگذارده، باز به‌جانب جلیل رفت.


Y konojel can junan ta cˈa kawech xtikaben, ruma kaniman y ketaman chic ruwech ri Rucˈajol ri Dios. Y que ta cˈa riˈ xtibanatej apo cˈa ya tek xtibekilaˈ cˈa jun cˈaslen ri can tzˈaket; can achiˈel ri rucˈaslen ri Cristo ruma Riyaˈ can tzˈaket wi ri rucˈaslen. 	 تا همه به یگانگی ایمان ومعرفت تام پسر خدا و به انسان کامل، به اندازه قامت پری مسیح برسیم.


Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xenatej chare ri chˈabel ri bin ca chare ruma ri Jesús, chi cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech. Y riyaˈ xel cˈa el y xuchop jun nimalaj okˈej. 	 آنگاه پطرس سخن عیسی را به یاد آورد که گفته بود: قبل از بانگ زدن خروس، سه مرتبه مرا انکار خواهی کرد.» پس بیرون رفته زار‌زار بگریست.


¡Juyiˈ oc iwech riyix ri yixkˈaxan ri nubij ri ley! ruma chi riyix iwetaman achique rubaniquil riche (rixin) chi jun winek ntoc riche (rixin) ri Dios, yacˈa riyix ma yix oconek ta riche (rixin) ri Dios y chukaˈ ye ikˈaton ri winek ri nicajoˈ yeˈoc riche (rixin) ri Dios. 	 وای بر شما‌ای فقها، زیرا کلید معرفت رابرداشته‌اید که خود داخل نمی شوید و داخل‌شوندگان را هم مانع می‌شوید.»


¡Y chukaˈ can juyiˈ oc iwech riyix ri yixbin chi yix ucˈuey bey y xa yix moyiˈ! Riyix ri yixbin chi wi cˈo jun ri ninatan ri rachoch ri Dios riche (rixin) chi nuben jurar, astapeˈ ma nuben ta ri xubij, riˈ majun nuben. Yacˈa ri ninatan ri kˈanapuek ri cˈo pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi nuben jurar, riˈ cˈo chi nuben, yixchaˈ riyix. 	 وای بر شما‌ای راهنمایان کور که می‌گویید "هر‌که به هیکل قسم خورد باکی نیست لیکن هر‌که به طلای هیکل قسم خورد باید وفاکند."


Y yecˈo nicˈaj ri xa itzel niquinaˈ chuwe; riyeˈ niquitzijoj rubiˈ ri Cristo pero xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nicajoˈ yetzˈetetej chi riyeˈ más yecowin niquiben ri samaj riˈ. Pero yecˈo chukaˈ ri can riqˈui ronojel cánima niquiben ri samaj. 	 اما بعضی ازحسد و نزاع به مسیح موعظه می‌کنند، ولی بعضی هم از خشنودی.


Ri Jesús y ri ye benak riqˈui, xeˈapon cˈa pa tinamit Capernaum. Y chupan ri uxlanibel kˈij, ri Jesús xbe cˈa pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chupan ri tinamit riˈ. Riyaˈ nutzijoj cˈa ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek. 	 و چون وارد کفرناحوم شدند، بی‌تامل درروز سبت به کنیسه درآمده، به تعلیم دادن شروع کرد،


Ri Moisés xcˈojeˈ cˈa chiquicojol ri ye chaˈon ruma ri Dios, pa jun desierto. Y ya chukaˈ riyaˈ ri xbin chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri tzij ri xubij ri ángel riche (rixin) ri Dios, ri xtzijon riqˈui pa ruwiˈ ri juyuˈ Sinaí. Can chare wi cˈa riyaˈ xjach wi ri chˈabel riche (rixin) cˈaslen riche (rixin) chi nuyaˈ chake riyoj. 	 همین است آنکه در جماعت در صحرا باآن فرشته‌ای که در کوه سینا بدو سخن می‌گفت وبا پدران ما بود و کلمات زنده را یافت تا به مارساند،


Y niquibixaj cˈa ri rubix ri Moisés ri rusamajel ri Dios y ri rubix ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y ri bix quecˈareˈ ri niquibij: Ajaf Dios, riyit ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pan akˈaˈ, y can ya cˈa ri nimaˈk tak samaj ri yacowin nabanalaˈ, can kitzij y choj ri abey, y yit cˈa riyit ri Rey quiche (quixin) quinojel ri lokˈolaj tak awalcˈual. 	 سرود موسی بنده خدا و سرودبره را می‌خوانند و می‌گویند: «عظیم و عجیب است اعمال تو‌ای خداوند خدای قادر مطلق! عدل و حق است راههای تو‌ای پادشاه امت‌ها.


Y ri Jesús yerutijoj cˈa ri winek ri quimolon quiˈ riqˈui, chiriˈ pa rachoch ri Dios, y xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? 	 و هنگامی که عیسی در هیکل تعلیم می‌داد، متوجه شده، گفت: «چگونه کاتبان می‌گویند که مسیح پسر داود است؟


Can tawajoˈ cˈa ri Dios ri Awajaf. Tawajoˈ riqˈui ronojel awánima. Tawajoˈ chupan ronojel ri acˈaslen, riqˈui ri anojibal y riqˈui chukaˈ ronojel ri awuchukˈaˈ. Yacˈareˈ ri pixaˈ ri más nim rejkalen. 	 و خداوندخدای خود را به تمامی دل و تمامی جان وتمامی خاطر و تمامی قوت خود محبت نما، که اول از احکام این است.


Riqˈui chukaˈ Riyaˈ nikil wi ri kachukˈaˈ riche (rixin) chi yojqˈuiy. Xa can achiˈel nuben ri ruchˈacul ri winek, tek ronojel ri rukˈaˈ raken ye utz y niquitolaˈ quiˈ, can cˈo cˈa ruchukˈaˈ. Can queriˈ wi cˈa nikaben riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. Tek junan kawech konojel y nikaben ri samaj ri yaˈon chake chikajujunal, can ntajin cˈa yojqˈuiy chupan ri kacˈaslen riqˈui ri Dios. Queriˈ nibanatej tek cˈo ajowabel kiqˈui. 	 که از او تمام بدن مرکب و مرتب گشته، به مدد هر مفصلی و برحسب عمل به اندازه هرعضوی بدن را نمو می‌دهد برای بنای خویشتن در محبت.


Queriˈ nben ruma nwajoˈ cˈa ncˈasoj jun raybel quiqˈui ri wech aj Israel riche (rixin) chi yecˈo ta chique riyeˈ ri xquecolotej; ruma can niquitzˈet cˈa ri nusamaj chicojol riyix ri ma yix israelitas ta. 	 تاشاید ابنای جنس خود را به غیرت آورم و بعضی از ایشان را برهانم.


Queriˈ nubij ri rutzˈiban ca ri Isaías. Re winek reˈ can ma yecowin ta niquinimaj, ruma chupan ri rutzˈiban ca ri Isaías nubij chukaˈ: 	 و از آنجهت نتوانستندایمان آورد، زیرا که اشعیا نیز گفت:


Y can queriˈ chukaˈ xtunaˈ ri cánima chupan ri kˈij tek ri Dios xtukˈet tzij pa quiwiˈ quinojel ri winek, tek xtiquicˈul chukaˈ rutojbalil ri quimac ri ye quewan pe ri pa tak cánima. Y tek xtukˈet tzij ri Dios, yacˈa ri Jesucristo ri xtucusaj riche (rixin) chi xtukˈet tzij. Queriˈ nubij ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri ntzijoj riyin. 	 در روزی که خدا رازهای مردم را داوری خواهد نمود به وساطت عیسی مسیح برحسب بشارت من.


Can ya cˈa ri Dios ri niyaˈo ri uxlanibel cˈuˈx ri xtibano ta chiwe chi ronojel kˈij nicˈuaj jun cˈaslen chˈajchˈoj. Chukaˈ nwajoˈ chi ri Dios xtuchajij ta ri iwespíritu, ri iwánima y ri ichˈacul, riche (rixin) chi queriˈ majun itzel nilitej pan icˈaslen tek xtipe chic jun bey ri Kajaf Jesucristo. 	 اما خود خدای سلامتی، شما را بالکل مقدس گرداناد و روح و نفس و بدن شما تمام بی‌عیب محفوظ باشد در وقت آمدن خداوند ماعیسی مسیح.


Ri mozos riˈ niquibij cˈa: Ri ye ruqˈuisbel mozos xeˈoc pa samaj, y xa jun hora oc xesamej, y riyit can junan xaben chake quiqˈui riyeˈ, tek riyoj can jun kˈij xojsamej y xojcˈojeˈ chuxeˈ ri rucˈatanal ri kˈij, yechaˈ cˈa. 	 گفتند که "این آخرین، یک ساعت کار کردند و ایشان را با ما که متحمل سختی و حرارت روز گردیده‌ایم مساوی ساخته‌ای؟"


Pero ri nimalaj sacerdote ye rachibilan ri achiˈaˈ ri nibix saduceos chique, itzel cˈa niquinaˈ chique ri apóstoles. 	 اما رئیس کهنه و همه رفقایش که از طایفه صدوقیان بودند، برخاسته، به غیرت پر گشتند


Ye qˈuiy cˈa ri quiniman chic ri Ajaf Jesús, ye aj itzaˈ ri rubanon ca. Rumariˈ xequicanolaˈ pe ri quiwuj riche (rixin) itz, y can ya ri chiquiwech ri winek xequiporoj wi ri quiwuj riˈ. Y ri rajel ri qˈuiy wuj riche (rixin) itz ri xporox, achiˈel xa cincuenta mil sakapuek. 	 و جمعی از شعبده بازان کتب خویش را آورده، در حضور خلق سوزانیدند وچون قیمت آنها را حساب کردند، پنجاه هزاردرهم بود


Riyeˈ xquequitzujuj (xquequisujuj) ri cachibil. Ma xtiquichˈob ta jubaˈ achique ri niquiben. Sibilaj nimaˈk niquinaˈ ka quiˈ. Más xticajoˈ ri quicoten riche (rixin) re ruwachˈulef, que chuwech chi xticajoˈ ta ri Dios. 	 و خیانت کار وتندمزاج و مغرور که عشرت را بیشتر از خدادوست می‌دارند؛


Ri xbano cˈa reˈ can ya wi ri Ajaf y reˈ can nikamey ruma majun bey katzˈeton ta chi nibanatej ta quereˈ. 	 این از جانب خداوند شد و در نظر ما عجیب است.


Y Riyaˈ retaman chi tek xkabij ri ruchˈabel chiwe, ma riche (rixin) ta chi xkachˈec puek. Y riyix chukaˈ iwetaman chi ma xkacanoj ta chˈabel ri nika chiwech riyix riche (rixin) chi xixkakˈol. 	 زیرا هرگز سخن تملق‌آمیز نگفتیم، چنانکه می‌دانید، و نه بهانه طمع کردیم، خداشاهد است؛


Y quinojel cˈa ri achiˈaˈ ri ye cˈutuy tak alcawal y ri nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ xeˈapon cˈa apo riqˈui ri Jesús riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri nutzijoj. 	 و چون همه باجگیران و گناهکاران به نزدش می‌آمدند تا کلام او را بشنوند،


Yacˈa ri Cristo xaxu (xaxe wi) jun bey xuyaˈ riˈ pa camic, y riˈ nicˈatzin chi ronojel tiempo riche (rixin) chi nicuyutej quimac ri winek. Y tek xcˈastej el, xbetzˈuyeˈ pa rajquikˈaˈ ri Dios chilaˈ chicaj. 	 لکن او چون یک قربانی برای گناهان گذرانید، به‌دست راست خدابنشست تا ابدالاباد.


Y ye qˈuiy cˈa chukaˈ winek ri yecˈo pa tak tinamit ri yecˈo pe chunakajal ri Jerusalem, xeˈoka chiriˈ pa tinamit, y ye quicˈamom pe yawaˈiˈ ri yecˈo quiqˈui. Yecˈo cˈa ri ye yawaˈiˈ riqˈui relic yabil, y yecˈo ri ye chˈujernek cuma ri itzel tak espíritu. Y quinojel cˈa yecˈachojsex el. 	 و گروهی از بلدان اطراف اورشلیم، بیماران و رنج دیدگان ارواح پلیده را آورده، جمع شدند و جمیع ایشان شفایافتند.


Re wuj ri nuchop el waweˈ, jun wuj ri tzˈibatal wi ca ri quibiˈ ri ye ojer tak ratiˈt rumamaˈ ri Jesucristo. Can nikˈalajin wi cˈa chi Riyaˈ can jun chique ri ye ralcˈual ca ri rey David, y can ralcˈual ca chukaˈ ri Abraham. 	 کتاب نسب نامه عیسی مسیح بن داود بن ابراهیم:


Xa yacˈa ri ma utz ta chi ninimirisaj iwiˈ riyix y nikasaj ta quikˈij ri wech aj Israel ri xeˈelesex el. Ruma iwetaman chi ma ya ta ri rukˈaˈ ri cheˈ ri ye chapayon riche (rixin) ri rucˈamal, xa ya ri rucˈamal ri chapayon quiche (quixin). Y riyix xa yix rukˈaˈ ri cheˈ y ma yix rucˈamal ta. 	 بر شاخه‌ها فخرمکن و اگر فخر کنی تو حامل ریشه نیستی بلکه ریشه حامل تو است.


Y can quinojel cˈa ri winek quixibin quiˈ. Y qˈuiy cˈa milagros ri yebanalox cuma ri apóstoles; y ri milagros ri yequibanalaˈ riyeˈ, can ye retal chi can kitzij chi ye rusamajel ri Dios. 	 و همه خلق ترسیدند و معجزات وعلامات بسیار از دست رسولان صادر می‌گشت.


Ri Dios can xukˈalajsaj chi yerucˈul ri winek riˈ. Rumariˈ xuyaˈ pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ, ruma xutzuˈ ri cánima. Junan cˈa ri xuben ri Dios chake riyoj israelitas y chique ri ma ye israelitas ta. 	 و خدای عارف‌القلوب بر ایشان شهادت داد بدین که روح‌القدس رابدیشان داد، چنانکه به ما نیز.


Y jun cˈa chique ri yecˈo riqˈui ri Jesús chiriˈ, xrelesaj ri ruˈespada y xusoc ri rumozo ri nimalaj sacerdote y can ya ri ruxquin ri xuchoy. 	 و یکی از حاضرین شمشیر خود را کشیده، بر یکی از غلامان رئیس کهنه زده، گوشش را ببرید.


Yacˈariˈ tek ye qˈuiy israelitas ri ye aponak riqˈui ri María, xquinimaj ri Jesús tek xquitzˈet ri xuben, chi xucˈasoj ri caminek. 	 آنگاه بسیاری از یهودیان که با مریم آمده بودند، چون آنچه عیسی کرد دیدند، بدو ایمان آوردند.


Pero cˈa ye qˈuiy na chiwe riyix ri ma yinquinimaj ta, xchaˈ ri Jesús. Queriˈ xubij ruma Riyaˈ can pa rutiquiribel retaman chic pe achique winek ri ma xqueniman ta riche (rixin), y ri achique ri xtijacho el riche (rixin) pa quikˈaˈ ri winek. 	 ولیکن بعضی از شما هستند که ایمان نمی آورند.» زیرا که عیسی از ابتدا می‌دانست کیانند که ایمان نمی آورند وکیست که او را تسلیم خواهد کرد.


Tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xentzˈet ye cajiˈ ángeles. Jojun ángel ye paˈel pa jojun ruxquinaˈil ri ruwachˈulef, quikˈaton ruwech ri cajiˈ cakˈikˈ, riche (rixin) chi ma nipe ta ri cakˈikˈ riˈ pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, pa ruwiˈ ri mar, y pa quiwiˈ ri cheˈ. 	 و بعد از آن دیدم چهار فرشته، بر چهارگوشه زمین ایستاده، چهار باد زمین را بازمی دارند تا باد بر زمین و بر دریا و بر هیچ درخت نوزد.


Y yacˈa tek ri Pedro elenak chiquitzˈetic ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo pa tak nicˈaj chic tinamit, xapon cˈa chukaˈ quiqˈui ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Lida. 	 اما پطرس در همه نواحی گشته، نزدمقدسین ساکن لده نیز فرود آمد.


Rumariˈ can ruraybel wi ri Dios, chi ye junan riqˈui ri Rucˈajol. Y ri Rucˈajol can Dios wi chukaˈ. 	 زیرا خدارضا بدین داد که تمامی پری در او ساکن شود،


Ruma tek ri Dios xuyaˈ ri ley, xubij: Riyit achi ri cˈo awixjayil, man cˈa tacanoj ta jun chic ixok. Y chukaˈ riyit ixok ri cˈo awachijil, man cˈa tacˈom ta ruwech jun chic achi. Y ri Dios mismo xubij: Ma cacamisan ta. Y wi riyit ma nacanoj ta jun chic ixok, pero xa nacamisaj jun winek, nikˈalajin chi can ma nanimaj ta ri ley ri ruyaˈon ca ri Dios. 	 زیرا او که گفت: «زنا مکن»، نیزگفت: «قتل مکن». پس هرچند زنا نکنی، اگر قتل کردی، از شریعت تجاوز نمودی.


Riyin ri Pablo, yin jun rusamajel ri Jesucristo. Ya cˈa ri Dios ri xisiqˈuin (xinoyon) riche (rixin) chi xinoc apóstol. Ri Dios xiruchaˈ cˈa riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj ruchˈabel ri niyaˈo colotajic 	 پولس، غلام عیسی مسیح و رسول خوانده شده و جدا نموده شده برای انجیل خدا،


Y queriˈ chukaˈ ri ixokiˈ nicˈatzin chi niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen chiquiwech ri winek. Y chukaˈ man ta yekˈaban tzij. Ixokiˈ ri can ta ye choj riqˈui ri quicˈaslen, ri can niquichˈob jabel ri niquiben, y can niquiben ta ri samaj ri nibix chique ri cˈo chi niquiben. 	 و به همینطورزنان نیز باید باوقار باشند و نه غیبت‌گو بلکه هشیارو در هر امری امین.


Pero ri Esteban, jun achi ri can nojnek ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. Rumariˈ, tek riyaˈ xtzuˈun chicaj, xutzˈet cˈa ri rukˈij rucˈojlen ri Dios, y xutzˈet chukaˈ ri Jesús cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios. 	 اما او از روح‌القدس پر بوده، به سوی آسمان نگریست و جلال خدا رادید و عیسی را بدست راست خدا ایستاده وگفت:


Y ri Herodes, jun chique ri ye cajiˈ aj kˈatbel tak tzij chupan ri tiempo riˈ, can yeracˈaxalaˈ cˈa ronojel ri yerubanalaˈ ri Jesús. Pero ma nril ta cˈa achique ri nunimaj, ruma yecˈo yebin chi ri nibano queriˈ ya ri Juan ri Bautista ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 اما هیرودیس تیترارک، چون خبر تمام این وقایع را شنید مضطرب شد، زیرا بعضی می‌گفتندکه یحیی از مردگان برخاسته است،


Y yecˈo cˈa chiwe riyix ri xkˈax yan jubaˈ chiquiwech chi chupan ri kˈij tek xtipe ri Ajaf Jesús chikacˈamaric, xquixquicot riyix kuma riyoj, can achiˈel chukaˈ xkojquicot riyoj iwuma riyix. 	 چنانکه به مافی الجمله اعتراف گردید که محل فخر شماهستیم، چنانکه شما نیز ما را می‌باشید در روزعیسی خداوند.


Ri Jesús xubij cˈa chique ri winek riˈ: Chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca nubij chi ri wachoch, jay riche (rixin) oración. Yacˈa riyix xa achiˈel jul quiche (quixin) alekˈomaˈ ibanon chare, xchaˈ ri Jesús chique. 	 و ایشان را گفت: «مکتوب است که خانه من خانه دعا نامیده می‌شود. لیکن شما مغاره دزدانش ساخته‌اید.»


Y tek riyeˈ quichapon chic cˈa el bey, cˈo cˈa jun achi ri xbecˈulun pe, y xubij chare ri Jesús: Ajaf, riyin nwajoˈ cˈa yatintzekelbej xabacuchi (xabachique) yabe wi, xchaˈ chare. 	 و هنگامی که ایشان می‌رفتند در اثنای راه شخصی بدو گفت: «خداوندا هر جا روی تو رامتابعت کنم.»


Can kitzij cˈa re xtinbij chiwe: Jun ruwech trigo wi ma nimuk ta ka pan ulef, ri ti ruwech ri trigo riˈ xa choj cˈa queriˈ xticˈojeˈ. Pero wi nimuk ka pan ulef, ri ti ruwech trigo riˈ, xtiqˈuis cˈa chuxeˈ ri ulef, pero xtitzˈuc pe y xtuyaˈ ruwech. 	 آمین آمین به شما می‌گویم اگر دانه گندم که در زمین می‌افتد نمیرد، تنها ماند لیکن اگربمیرد ثمر بسیار آورد.


Ruma can ye wuˈoˈ chic awachijil quecˈojeˈ. Y ri achi ri cˈo awuqˈui wacami, xa ma awachijil ta. Rumariˈ can kitzij wi cˈa ri xabij chi majun awachijil. 	 زیرا که پنج شوهر داشتی وآنکه الان داری شوهر تو نیست! این سخن راراست گفتی!»


Y ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Achique nibij riyix? ¿la utz cami chi man ta yewaˈ ri xesiqˈuix (xeˈoyox) pa jun cˈulanen tek xa cˈa cˈo na apo quiqˈui ri achijlon ri xa cˈa xcˈuleˈ? Ma utz ta. 	 بدیشان گفت: «آیامی توانید پسران خانه عروسی را مادامی که دامادبا ایشان است روزه‌دار سازید؟


Pero ri niquibij xa ye riyeˈ yechˈobo queriˈ, ruma riyin xa xquinapon yan iwuqˈui, wi queriˈ xtrajoˈ ri Ajaf. Y tek xquinapon, man ya ta ri quichˈabel ri xtinwacˈaxaj, xa xtinwetamaj cˈa riyin wi can cˈo ruchukˈaˈ ri Dios quiqˈui ri kachˈalal ri yebin chi can cˈo quikˈij. 	 لکن به زودی نزد شما خواهم آمد، اگرخداوند بخواهد و خواهم دانست نه سخن متکبران را بلکه قوت ایشان را.


Y ri ye cˈayinel ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, can sibilaj cˈa xticokˈej y xtiquibisoj cˈa ri tinamit riˈ, ruma majun chic cˈa xtilokˈo riche (rixin) ri quicˈayij ri ye quicˈualon apo riche (rixin) chi nbequicˈayij ca chiriˈ. 	 «و تجار جهان برای او گریه و ماتم خواهندنمود، زیرا که از این پس بضاعت ایشان را کسی نمی خرد.


Cˈacˈariˈ tek ri itzel winek xubij chare ri Jesús: Wi kas kitzij chi yit Rucˈajol ri Dios, tacˈakaˈ ka awiˈ pa xulan. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios tzˈibatal ca, nubij: Ri Dios can xquerutek pe ri ruˈángeles awuqˈui riche (rixin) chi yatquichajij. Xcatquiliˈej pa quikˈaˈ, riche (rixin) chi queriˈ ma xtachakˈij (xtatochˈ) ta awaken chuwech abej, 	 به وی گفت: «اگر پسرخدا هستی، خود را به زیر انداز، زیرا مکتوب است که فرشتگان خود را درباره تو فرمان دهد تاتو را به‌دستهای خود برگیرند، مبادا پایت به سنگی خورد.»


Ruma riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol ma xipe ta riche (rixin) chi ye ri winek yebano samaj pa nucuenta riyin. Riyin xipe riche (rixin) chi nben ri samaj ri nicˈatzin chi nben pa quicuenta ri winek, y can nyaˈ wiˈ pa camic riche (rixin) chi queriˈ ye qˈuiy ri yecolotej, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرا که پسر انسان نیز نیامده تامخدوم شود بلکه تا خدمت کند و تا جان خود رافدای بسیاری کند.»


Y ri acˈalaˈ riˈ niquibilaˈ cˈa: Xojkˈojoman riqˈui xul chiwech y ma xixxajo ta. Xkabixaj bix riche (rixin) bis chiwech y ma xixokˈ ta. Queriˈ niquibilaˈ ri acˈalaˈ pa quetzˈanen. Y ye queriˈ ri winek riche (rixin) re tiempo reˈ, majun ri nika ta chiquiwech. 	 می‌گویند: "برای شما نی نواختیم، رقص نکردید؛ نوحه گری کردیم، سینه نزدید."


Ruma ri ka‑Dios can achiˈel jun kˈakˈ ri yeruqˈuis ronojel ri ma ye utz ta. 	 زیرا خدای ماآتش فروبرنده است.


Y ri Ajaf xubij pe chare ri Pedro: Catan cˈa pe. Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xel el chupan ri jucuˈ y xuchop cˈa nibiyin pa ruwiˈ yaˈ riche (rixin) chi nibe apo riqˈui ri Jesús. 	 گفت: «بیا!» در ساعت پطرس از کشتی فرود شده، برروی آب روانه شد تا نزد عیسی آید.


Pero ri achi riˈ netzelex cˈa cuma ri ruwinak, rumariˈ tek riyaˈ cˈo chic chupan ri ruwachˈulef ri acuchi (achique) cˈo chi napon wi riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) pe kˈatbel tzij pa rukˈaˈ riche (rixin) chi ntoc pe rey, ri ye ruwinak xequitek cˈa el achiˈaˈ ri xeˈapon ri cˈa acuchi (achique) cˈo wi riyaˈ riche (rixin) chi xbequibij: Riyoj ma nikajoˈ ta chi re achi reˈ ntoc jun aj kˈatbel tzij pa kawiˈ, xechaˈ. 	 اما اهل ولایت او، چونکه او رادشمن می‌داشتند ایلچیان در عقب او فرستاده گفتند، نمی خواهیم این شخص بر ما سلطنت کند.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Can kitzij cˈa re nbij chiwe, chi riyin ri Cˈajolaxel ma yisamej ta pa nuyonil; xa ya ri ntzˈet riqˈui ri Tataˈixel ri nben. Ronojel ri nuben ri Tataˈixel, yariˈ chukaˈ nben riyin ri Cˈajolaxel. 	 زیرا که پدر پسر را دوست می‌دارد و هرآنچه خود می‌کند بدو می‌نماید و اعمال بزرگتر از این بدو نشان خواهد داد تا شما تعجب نمایید.


Rumariˈ tikacanoj cˈa achique ri nikaben riche (rixin) chi man ta jun oyowal chkacojol y tikacukubaˈ kacˈuˈx chikachibil kiˈ riche (rixin) chi yojqˈuiy chupan ri kacˈaslen riqˈui ri Dios. 	 پس آن اموری را که منشا سلامتی و بنای یکدیگر است پیروی نمایید.


Rumacˈariˈ xa jun iwech tibanaˈ, y can tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Y tek nichˈob rij jun cosa can junan iwech tibanaˈ, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈakatisaj ri quicoten ri cˈo chic pa wánima. 	 پس خوشی مرا کامل گردانید تابا هم یک فکر کنید و همان محبت نموده، یک دل بشوید و یک فکر داشته باشید.


Y can niquiben cˈa chi achiˈel niquiyaˈ rutzil ruwech ri Jesús, y niquibilaˈ cˈa chare: Caquicot cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas, yechaˈ cˈa chare. 	 و او را سلام کردن گرفتند که «سلام‌ای پادشاه یهود!»


Y ri Ajaf Jesús xubij cˈa chukaˈ chare ri jun rudiscípulo ri nibix Pedro chare: Simón, Simón, nbij cˈa chawe chi ri Satanás xixrucˈutuj chare ri Dios riche (rixin) chi yixrutojtobej. Can nrajoˈ cˈa yixruchayuj achiˈel nichayux ri trigo chupan jun chuybel. 	 پس خداوند گفت: «ای شمعون، ای شمعون، اینک شیطان خواست شما را چون گندم غربال کند،


Ruma riyoj kachibil kiˈ pa rusamaj ri Dios, y riyix can yix achiˈel jun ticoˈn ri can nisamajix ruma ri Dios. Riyix chukaˈ yix achiˈel jun jay ri ntajin rubanic ruma ri Dios. 	 زیرا با خدا همکاران هستیم وشما زراعت خدا و عمارت خدا هستید.


Y can kitzij cˈa re nbij chiwe chi yecˈo cˈa nicˈaj chiwe ri yecˈo waweˈ ri ma xquecom ta na, xquecom pero cˈa ya tek quitzˈeton chic na ca ri rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 لیکن هرآینه به شما می‌گویم که بعضی از حاضرین دراینجا هستند که تا ملکوت خدا را نبینند ذائقه موت را نخواهند چشید.»


Y pa ruwiˈ ronojel reˈ cˈo chic na jun ri más nicˈatzin y riˈ ya chi nicˈojeˈ ri ajowabel iwuqˈui. Ruma wi yeˈiwajoˈ ri nicˈaj chic, can nuben chiwe chi junan iwech chiˈiwachibil iwiˈ. 	 و بر این همه محبت را که کمربند کمال است بپوشید.


Ruma chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, nubij: Can achiˈel cˈa ri nawajoˈ ka awiˈ riyit, can queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. Y wi naben cˈa re nubij re jun tzij reˈ, can xaben yan cˈa ronojel ri nubij chupan ri ley riˈ. 	 زیرا که تمامی شریعت در یک کلمه کامل می‌شود یعنی در اینکه همسایه خود راچون خویشتن محبت نما.


Xa jun chic cˈa ri kabanon chikachˈalal kiˈ y jun ri Lokˈolaj Espíritu ri cˈo pa tak kánima. Y riyix can xixsiqˈuix (xixoyox) chukaˈ riche (rixin) chi junan nikoyobej iwuqˈui ri utzil ri xtuben ri Dios kiqˈui. 	 یک جسدهست و یک روح، چنانکه نیز دعوت شده‌اید دریک امید دعوت خویش.


Can ruma chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo tek cˈo kaherencia riyoj, ruma queriˈ ruchˈobon chic pe ri Dios chi nikacˈul. Y can ronojel wi cˈa ri ruchˈobon chi nuben, can ya wi riˈ ri ruraybel. Ri Dios ruchˈobon cˈa pe chi nikacˈul jun kaherencia 	 که ما نیز در وی میراث او شده‌ایم، چنانکه پیش معین گشتیم برحسب قصد او. که همه‌چیزها را موافق رای اراده خود می‌کند.


Tek banatajnek chic ronojel riˈ, ri Pablo xpe cˈa pa ránima chi nibe cˈa pa Macedonia y pan Acaya chiquitzˈetic ri kachˈalal. Y chukaˈ xpe pa ránima chi nibe cˈa pa Jerusalem, y cˈacˈariˈ cˈo chi nibe pa Roma. 	 و بعد از تمام شدن این مقدمات، پولس درروح عزیمت کرد که از مکادونیه و اخائیه گذشته، به اورشلیم برود و گفت: «بعد از رفتنم به آنجا روم را نیز باید دید.»


Riyoj can ma nikaben ta chic achiˈel ri niquiben ri nicˈaj chic. Riyoj xa kayaˈon chic ca rubanic ri ma pa sakil ta yeban wi y xa qˈuixbel chi yeban. Majun kˈoloj nikaben chique ri winek, y ma nikajel ta chukaˈ rukˈalajsaxic ri ruchˈabel ri Dios ri nikabij chique ri winek. Ma que ta riˈ nikaben. Riyoj can ya wi cˈa ri kas kitzij ri nikakˈalajsaj chique ri winek, y ri winek can niquinaˈ pa tak cánima chi can kitzij ri nikabij y nikaben chuwech ri Dios. 	 بلکه خفایای رسوایی را ترک کرده، به مکر رفتارنمی کنیم و کلام خدا را مغشوش نمی سازیم، بلکه به اظهار راستی، خود را به ضمیر هرکس درحضور خدا مقبول می‌سازیم.


Y cˈacˈariˈ ri itzel winek xubij chic chare ri Jesús: Riyin njech pan akˈaˈ re nimaˈk tak tinamit reˈ, ri can cˈo quicˈojlen, y riyin nyaˈ kˈij chawe riche (rixin) chi riyit nakˈet tzij pa quiwiˈ, ruma pa nukˈaˈ riyin ye jachon wi ca, y riyin yicowin nyaˈ xabachoj chare nwajoˈ nyaˈ wi. 	 و ابلیس بدو گفت: «جمیع این قدرت و حشمت آنها را به تو می‌دهم، زیرا که به من سپرده شده است و به هر‌که می‌خواهم می‌بخشم.


Can cukul wi cˈa kacˈuˈx riqˈui ri cˈacˈacˈ trato chi ma xtiqˈuis ta ka rukˈij, y rumariˈ can ma nikewaj ta rukˈalajsaxic chique ri winek. 	 پس چون چنین امید داریم، با کمال دلیری سخن می‌گوییم.


Queriˈ xubij ri Dios. Y ri Dios majun bey xubij ta chare jun ángel: Catzˈuyeˈ pa wajquikˈaˈ, cˈa ya tek xquenyaˈ na pan akˈaˈ pan awaken ri yeˈetzelan awuche (awixin). 	 و به کدام‌یک از فرشتگان هرگز گفت: «بنشین به‌دست راست من تا دشمنان تو راپای انداز تو سازم»؟آیا همگی ایشان روح های خدمتگذار نیستند که برای خدمت آنانی که وارث نجات خواهند شد، فرستاده می‌شوند؟


Y nchilabej cˈa el chiwe chi ticˈuluˈ ri kachˈalal Febe. Ri ixok riˈ jun diaconisa pan iglesia ri cˈo pa tinamit Cencrea. 	 و خواهر ما فیبی را که خادمه کلیسای در کنخریا است، به شما می‌سپارم


Y ri achi riˈ, can xu (xe) wi xutzˈet ri Jesús, can yacˈariˈ tek xbexuqueˈ xbemajeˈ chuwech. Y xurek apo ruchiˈ chare ri Jesús, y xubij cˈa: Riyit Jesús ri can yit Rucˈajol ri nimalaj Dios, ¿achique ruma tek yinanek? Tabanaˈ jun utzil ma quinachˈujirisaj ta, xchaˈ. 	 چون عیسی را دید، نعره زد و پیش او افتاده به آواز بلندگفت: «ای عیسی پسر خدای تعالی، مرا با تو چه‌کار است؟ از تو التماس دارم که مرا عذاب ندهی.»


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈapon cˈa pa Betsaida. Y cˈo cˈa jun achi moy xbeyaˈox (xbeyaˈ) chuwech. Y ri ye cˈamayon pe ri moy riˈ, xquicˈutuj utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ ri moy riche (rixin) chi nitzuˈun. 	 چون به بیت صیدا آمد، شخصی کور را نزد او آوردند و التماس نمودند که او را لمس نماید.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Yin cˈa riyin ri caxlan wey ri yiyaˈo cˈaslen. Ri xtucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui, man chic cˈa xtinum ta ri ránima. Y chukaˈ ri xtiniman wuche (wixin), ma xtutij ta chic chakiˈj chiˈ ri ránima. 	 عیسی بدیشان گفت: «من نان حیات هستم. کسی‌که نزد من آید، هرگز گرسنه نشود و هر‌که به من ایمان آرد هرگز تشنه نگردد.


Ri retal riche (rixin) chi wi ya ti acˈal riˈ ri niwil, xtitzˈet cˈa chi boron jabel pa tziek y cotzˈoban pa jun quiwaybal chicop, xchaˈ ri ángel. 	 و علامت برای شمااین است که طفلی در قنداقه پیچیده و در آخورخوابیده خواهید یافت.»


Y cˈacˈariˈ tek Riyaˈ xubij: Ri Nataˈ Dios can ronojel cosas rujachon pa nukˈaˈ. Y majun chic cˈa etamayon ta yin achique riyin, xaxu (xaxe) wi ri Nataˈ ri etamayon. Y majun chukaˈ etamayon ta achique riˈ ri Nataˈ, xaxu (xaxe) wi riyin ri Rucˈajol ri etamayon, y ri winek ri achoj chare xtinwajoˈ xtinkˈalajsaj wi riyin, xtretamaj achique cˈa riˈ ri Nataˈ. 	 و به سوی شاگردان خود توجه نموده گفت: «همه‌چیز را پدر به من سپرده است. وهیچ‌کس نمی شناسد که پسر کیست، جز پدر و نه که پدر کیست، غیر از پسر و هر‌که پسر بخواهدبرای او مکشوف سازد.»


Y kas kitzij na wi, quinojel cˈa ri yeˈajowan niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen ri nika chuwech ri Cristo Jesús, can xtiquikˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri winek. 	 و همه کسانی که می‌خواهند در مسیح عیسی به دینداری زیست کنند، زحمت خواهند کشید.


Rumariˈ hasta ri rutziak ri nibix gabacha chare y chukaˈ ri rusuˈt xeˈucˈuex quiqˈui yawaˈiˈ, y ri yawaˈiˈ riˈ can xecˈachoj. Chukaˈ ri winek ri yecˈo itzel tak espíritu quiqˈui, ri itzel tak espíritu can xeˈel wi el. 	 بطوری که از بدن او دستمالها و فوطه‌ها برده، بر مریضان می‌گذاردند و امراض از ایشان زایل می شد و ارواح پلید از ایشان اخراج می‌شدند.


Can rubin wi pe chi xkojrucol chiquiwech ri yeˈetzelan kiche (kixin), y xkojrucol pa quikˈaˈ ri ma yojcajoˈ ta, 	 رهایی از دشمنان ما و از دست آنانی که از ما نفرت دارند،


Yacˈa ri Jesús can retaman wi cˈa ri niquichˈob chrij. Rumariˈ Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma riyix nitij ikˈij riche (rixin) chi yinitojtobej? 	 او چون مکر ایشان را درک کرد، بدیشان گفت: «مرا برای چه امتحان می‌کنید؟


Y tek ri Jesús ruchapon el bey, xutzˈet jun achi Mateo rubiˈ. Ri achi riˈ tzˈuyul cˈa ri acuchi (achique) yetoj wi ca ri alcawal. Y xpe ri Jesús xubij cˈa chare: Quinatzekelbej. Y yacˈariˈ tek riyaˈ xbeyacatej pe ri acuchi (achique) tzˈuyul wi y xutzekelbej el ri Jesús. 	 چون عیسی از آنجا می‌گذشت، مردی رامسمی به متی به باج گاه نشسته دید. بدو گفت: «مرا متابعت کن.» در حال برخاسته، از عقب وی روانه شد.


Riyaˈ can cˈo riqˈui ri Dios tek xban re ruwachˈulef. 	 همان در ابتدا نزد خدا بود.


Re nichop el bey man cˈa ticˈuaj ta el yaˈl. Ma ticˈuaj ta el caˈiˈ itziak, xa can xu (xe) wi ri icusan el. Ma ticˈuaj ta jun chic cˈulaj ixajab, ni ma ticˈuaj ta chukaˈ ichˈameˈy. Can majun cˈa ri ticˈuaj. Ruma chi ri aj samajel xabacuchi (xabachique) ri napon wi, rucˈamon chi niyaˈox (nyaˈ) ri nicˈatzin chare. 	 و برای سفر، توشه‌دان یا دو پیراهن یا کفشها یا عصابرندارید، زیرا که مزدور مستحق خوراک خوداست.


Ri xquiben waˈin chupan ri kˈij riˈ, achiˈel xa cajiˈ mil winek. Y cˈacˈariˈ ri Jesús xerutek el ri winek chi tak cachoch. 	 و عددخورندگان قریب به چهار هزار بود. پس ایشان رامرخص فرمود.


Yacˈa tek xchˈo ri ángel quiqˈui ri caˈiˈ ixokiˈ, xubij cˈa chique: Riyix man cˈa tixibij ta iwiˈ. Ruma riyin can wetaman chi riyix nicanoj ri ruchˈacul ri Jesús ri xcamisex chuwech cruz. 	 اما فرشته به زنان متوجه شده، گفت: شما ترسان مباشید!


Y tek ri Dios xuben cˈa chi ri Jesús ri Rucˈajol xbecˈastej pe, chicojol cˈa riyix xutek wi nabey. Riyaˈ xrajoˈ cˈa xuyaˈ ca ri rutzil chicojol, ri jun utzil chi nuben chiwe chiˈijujunal chi niyaˈ ca rubanic ri mac. 	 برای شما اولا خدا بنده خودعیسی را برخیزانیده، فرستاد تا شما را برکت دهدبه برگردانیدن هر یکی از شما از گناهانش.»


Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Nicodemo: ¿Achique ruma nabij queriˈ? Riyit ni ma yit ta aj Galilea. Tanicˈoj na peˈ jabel rupan ri ruchˈabel ri Dios y tatzˈetaˈ ri tzˈibatal ca chiriˈ. Can nikˈalajin wi cˈa chi ri pa Galilea ma xtel ta cˈa pe jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ. 	 ایشان در جواب وی گفتند: «مگر تو نیزجلیلی هستی؟ تفحص کن و ببین زیرا که هیچ نبی از جلیل برنخاسته است.» پس هر یک به خانه خود رفتند.


Rumariˈ, can xu (xe) wi cˈa xeˈapon ri achiˈaˈ ri ye itakon el riche (rixin) chi yibequisiqˈuij (yibecoyoj) pe, can majun cˈa xinbij chi man ta yipe, xa can yacˈariˈ xipe quiqˈui. Y re wacami nwajoˈ cˈa nwetamaj achique ruma tek xitek nusiqˈuixic (woyoxic), xchaˈ ri Pedro. 	 از این جهت به مجرد خواهش شما بی‌تامل آمدم و الحال می‌پرسم که از برای چه مرا خواسته‌اید.»


Y riyit, ¿achique ruma tek ya ri ti kˈayis cˈo pa runakˈ ruwech ri awachˈalal ri natzˈet chanin y ma nanaˈ ta ri cheˈ ri kˈatel pa runakˈ awech riyit? 	 و چون است که خس را درچشم برادر خود می‌بینی و چوبی را که چشم خود داری نمی یابی؟


Ronojel cˈa ri etzelal achiˈel riˈ, pa ránima cˈa ri winek yepe wi, y yacˈariˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin). Quecˈariˈ xubij ri Jesús chique ri rudiscípulos. 	 تمامی این چیزهای بد از درون صادر می‌گردد و آدم را ناپاک می‌گرداند.»


Y can ye qˈuiy cˈa winek ri aj Lida y aj Sarón ri xetzˈeto chi ri Eneas xcˈachoj. Y ri winek riˈ xquinimaj ri Ajaf Jesús y xjalatej quicˈaslen. 	 و جمیع سکنه لده و سارون او را دیده، به سوی خداوند بازگشت کردند.


Xoka chiquicojol ri israelitas ri can ye ruwinak Riyaˈ mismo. Pero ri winek riˈ xa ma xquicˈul ta. 	 به نزد خاصان خود آمد و خاصانش او را نپذیرفتند؛


Y ruma chi ri Dios xucˈasoj ri Cristo chiquicojol ri caminakiˈ, queriˈ chukaˈ xuben kiqˈui riyoj, xojrucˈasoj. Y xuben chake chi xojtzˈuyeˈ chilaˈ chicaj riqˈui ri Cristo Jesús. 	 و با او برخیزانید و در جایهای آسمانی در مسیح عیسی نشانید.


Y cˈa ya tek kˈaxnek chic cˈa ri nimakˈij tek nitij ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui, cˈacˈariˈ tek riyoj xoj‑oc el pa jun barco, y xkayaˈ ca ri tinamit Filipos. Y wuˈoˈ kˈij cˈa ri xojbiyin riyoj riche (rixin) chi xojapon quiqˈui, chiriˈ pa Troas. Y wukuˈ cˈa kˈij ri xojcˈojeˈ ka chiriˈ. 	 و اما ما بعد از ایام فطیراز فیلپی به کشتی سوار شدیم و بعد از پنج روز به ترواس نزد ایشان رسیده، در آنجا هفت روزماندیم.


¿Cˈa ta cˈa ri Dios chi man ta xquerutoˈ ri winek ri ye ruchaˈon chic Riyaˈ y chi pakˈij chi chakˈaˈ niquiben orar? ¿Ri Dios ma chanin ta cami xquerutoˈ pe ri winek ri ye ruchaˈon chic? 	 و آیا خدا برگزیدگان خود را که شبانه‌روز بدو استغاثه می‌کنند، دادرسی نخواهد کرد، اگرچه برای ایشان دیرغضب باشد؟


Ri Kajaf Jesucristo y ri Katataˈ Dios ri sibilaj xojrajoˈ riyoj y can nucukubaˈ kacˈuˈx riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y nuben chukaˈ chake chi can koyoben ri kˈij tek xkojbe chilaˈ chicaj ruma ri rutzil, 	 و خود خداوند ما عیسی مسیح و خدا و پدر ماکه ما را محبت نمود و تسلی ابدی و امید نیکو رابه فیض خود به ما بخشید،دلهای شما راتسلی عطا کناد و شما را در هر فعل و قول نیکواستوار گرداناد.


Ruma chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij riˈ ye qˈuiy chique ri winek ri xaxu (xaxe) wi riyeˈ xticajoˈ ka quiˈ y ma xqueˈoka ta chiquicˈuˈx ri nicˈaj chic. Can xtibe cánima chrij ri puek. Sibilaj xtiquinimirisaj quiˈ. Xtiquiben chi cˈo quikˈij. Can xqueyokˈon. Ma xtiquinimaj ta quitzij ri quiteˈ quitataˈ. Ma xtiquimatioxij ta ri utzil ri niban chique. Qˈuiy etzelal ri xticˈojeˈ ri pa tak quicˈaslen. 	 زیرا که مردمان، خودپرست خواهند بود و طماع ولاف‌زن و متکبر و بدگو و نامطیع والدین و ناسپاس و ناپاک


Rumariˈ majun tibano chare chi majun rukˈij. Y tek xtel pe chiriˈ iwuqˈui, xtiyaˈ ta pe ri nicˈatzin chare riche (rixin) ri rubey y can ta riqˈui uxlanibel cˈuˈx nitzolin pe, ruma riyin can xtinwoyobej cˈa apo quiqˈui ri kachˈalal. 	 لهذاهیچ‌کس او را حقیر نشمارد، بلکه او را به سلامتی مشایعت کنید تا نزد من آید زیرا که او را با برادران انتظار می‌کشم.


Y riyoj can kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Ajaf chi riyix yixtajin chic chubanic ri xkabij chiwe. Y can kacukuban kacˈuˈx chukaˈ chi can ma xtiyaˈ ta ca. 	 اما بر شما در خداونداعتماد داریم که آنچه به شما امر کنیم، بعمل می‌آورید و نیز خواهید آورد.


Y ri tataˈaj riˈ chanin cˈa xoka chucˈuˈx chi ya hora riˈ tek ri Jesús xubij chare chi ri rucˈajol nicˈaseˈ. Y riyaˈ y ri ye aj pa rachoch can xquinimaj cˈa ri Jesús. 	 آنگاه پدر فهمیدکه در همان ساعت عیسی گفته بود: «پسر تو زنده است.» پس او و تمام اهل خانه او ایمان آوردند.و این نیز معجزه دوم بود که از عیسی در وقتی که از یهودیه به جلیل آمد، به ظهور رسید.


Yacˈa chuwech ri Dios, can nikˈalajin wi ri cˈo pa tak kánima y chukaˈ chuwech Riyaˈ nikˈalajin wi ri nuchˈob ri Lokˈolaj Espíritu; ruma ri Lokˈolaj Espíritu can retaman wi ri ruraybel ri Dios y yariˈ ri nucˈutuj pa kawiˈ riyoj ri yoj lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 و او که تفحص کننده دلهاست، فکر روح را می‌داند زیراکه او برای مقدسین برحسب اراده خدا شفاعت می‌کند.


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique: Re nichop el bey, can majun cˈa ticˈuaj el. Ma ticˈuaj ta chˈameˈy, ma ticˈuaj ta yaˈl, ni caxlan wey, ni irajil. Y ma ticˈuaj ta el caˈiˈ itziak, xa can xu (xe) wi ri icusan. 	 و بدیشان گفت: «هیچ‌چیز بجهت راه برمدارید نه عصا و نه توشه‌دان و نه نان و نه پول ونه برای یک نفر دو جامه.


Ri Pedro y ri Cornelio yetzijon cˈa xeˈoc apo pa jay. Y yacˈa tek xeˈoc apo pa jay, yacˈariˈ tek ri Pedro xutzˈet chi ye qˈuiy winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. 	 و با اوگفتگوکنان به خانه درآمده، جمعی کثیر یافت.


Y ri ixokiˈ, ruma ri quixibinriˈil xquilucubaˈ ka quijolon (quiwiˈ). Y yacˈariˈ tek ri achiˈel achiˈaˈ xquibij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma riyix chiquicojol caminakiˈ nicanoj wi ri xa qˈues? 	 و چون ترسان شده سرهای خود را به سوی زمین افکنده بودند، به ایشان گفتند: «چرا زنده را از میان مردگان می‌طلبید؟


Ri winek ri xtitzak cˈa chuwech re jun abej reˈ, can xtuquiraj riˈ chuwech. Y ri winek ri xtika ri abej riˈ chrij, can xticˈajtej cˈa, xchaˈ ri Jesús. 	 و هر‌که بر آن سنگ افتد، منکسرشود و اگر آن بر کسی افتد، نرمش سازد.»


Y tek banatajnek chic cˈa ronojel riˈ, ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xbe pa Judea, y chiriˈ xebecˈojeˈ wi. Y xeˈapon cˈa winek chiriˈ riche (rixin) chi yeban el bautizar. 	 و بعد از آن عیسی با شاگردان خود به زمین یهودیه آمد و با ایشان در آنجا به‌سر برده، تعمیدمی داد.


Y rumariˈ ri discípulos ri ye rachibil ri Tomás xquibij chare: Riyoj xkatzˈet ri Ajaf Jesús. Y ri Tomás xubij chique: Wi ma xtintzˈet ta ri socotajic ri xerucˈuaj ri rukˈaˈ cuma ri láwux, y ma xtinjuˈ ta ri ruwiˈ nukˈaˈ pa tak socotajic ri cˈo pa rukˈaˈ y chukaˈ wi ma xtinjuˈ ta ri nukˈaˈ pa rupox (rucˈalcˈaˈx) chupan ri socotajic ri xuben ri lanza, ma xtinimaj ta chi ya Riyaˈ, xchaˈ. 	 پس شاگردان دیگر بدو گفتند: «خداوند رادیده‌ایم.» بدیشان گفت: «تا در دو دستش جای میخها را نبینم و انگشت خود را در جای میخهانگذارم و دست خود را بر پهلویش ننهم، ایمان نخواهم آورد.»


Y tek ri Jesús xubij cˈa re chˈabel reˈ chique ri rudiscípulos, can jabel cˈa kˈalaj rubixic xuben chare. Yacˈa ri Pedro ma xka ta chuwech ri xubij ri Jesús, rumariˈ xucˈuaj el jubaˈ quelaˈ, y xbechapon pe chare. 	 و چون این کلام را علانیه فرمود، پطرس او را گرفته، به منع کردن شروع نمود.


Y can que wi cˈa riˈ xcˈulwachitej, ri kˈij can xeruporoj ri winek, y ma riqˈui wi riˈ ri winek can ma xubij ta jubaˈ ri cánima chi xtzolin ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi xquiyaˈ ta rukˈij rucˈojlen. Pa ruqˈuexel chi que ta riˈ xquiben, xa xquiyokˈ ri rubiˈ ri Dios, Dios ri takayon pe ri rucˈayewal. 	 ومردم به حرارت شدید سوخته شدند و به اسم آن خدا که بر این بلایا قدرت دارد، کفر گفتند و توبه نکردند تا او را تمجید نمایند.


Rumacˈariˈ ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Wi cˈo jun ri nrajoˈ nunimirisaj riˈ, más utz chi ya ri Ajaf tunimirisaj rukˈij. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 تا چنانکه مکتوب است هر‌که فخر کنددر خداوند فخر نماید.


Y ri quimolon cˈa quiˈ xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿la ma ya ta cˈa kˈij reˈ tek naben chake riyoj israelitas chi nicˈojeˈ chic jun bey ri kˈatbel tzij pa kakˈaˈ? xechaˈ chare. 	 پس آنانی که جمع بودند، از او سوال نموده، گفتند: «خداوندا آیا در این وقت ملکوت را براسرائیل باز برقرار خواهی داشت؟»


Y tek banatajnek chic cˈa ronojel riˈ, ri Ajaf Jesús xeruchaˈ cˈa nicˈaj chic achiˈaˈ riche (rixin) chi yesamej riqˈui; y can ye setenta cˈa achiˈaˈ ri xeruchaˈ, riche (rixin) chi xerutek el chi ye cacaˈ. Xerutek ri pa tak tinamit y pa tak nicˈaj chic lugar ri acuchi (achique) cˈo chi xtapon wi Riyaˈ. 	 و بعد از این امور، خداوند هفتاد نفر دیگر را نیز تعیین فرموده، ایشان را جفت جفت پیش روی خود به هر شهری و موضعی که خود عزیمت آن داشت، فرستاد.


Ri chiriˈ pa Pátara xbekilaˈ cˈa jun barco ri nibe cˈa pa Fenicia. Xoj‑oc cˈa el chupan, y xkachop cˈa el bey. 	 وچون کشتی‌ای یافتیم که عازم فینیقیه بود، بر آن سوار شده، کوچ کردیم.


Y Riyaˈ xluqueˈ ka riqˈui ri yawaˈ y xubij chi tiqˈuis el ri cˈaten chrij. Y can xu (xe) wi cˈa xubij queriˈ ri Jesús, can yacˈariˈ tek xqˈuis el ri nimalaj cˈaten chrij ri yawaˈ. Y ri ixok riˈ, can yacˈariˈ tek xbeyacatej pe y xuchop yerunimaj yerilij apo ri Jesús y ri ye benak riqˈui. 	 پس برسر وی آمده، تب را نهیب داده، تب از او زایل شد. در ساعت برخاسته، به خدمتگذاری ایشان مشغول شد.


Rumacˈariˈ tek cˈo jun ri nisiqˈuin (noyon) awuche (awixin) pa jun cˈulanen, catzˈuyeˈ ri pa ruqˈuisbel tak chˈaquet riche (rixin) chi queriˈ tek yarutzˈet pe ri xsiqˈuin (xoyon) awuche (awixin), xtoka cˈa awuqˈui riyit y xtubij chawe: Tabanaˈ jun utzil cajoteˈ pe waweˈ. Y tek queriˈ xtiban chawe, quinojel cˈa ri yetzˈuyeˈ awuqˈui ri pa mesa riche (rixin) ri waˈin, xtiquetamaj chi can cˈo akˈij. 	 بلکه چون مهمان کسی باشی، رفته در پایین بنشین تاوقتی که میزبانت آید به تو گوید، ای دوست برترنشین آنگاه تو را در حضور مجلسیان عزت خواهد بود.


Y can yecˈo kachˈalal aj Cesarea ri xekachibilaj el. Y chiquicojol riyeˈ benak cˈa jun kachˈalal ri aj Chipre, ri Mnasón rubiˈ. Riyaˈ cˈo yan cˈa chic tiempo runiman pe ri Ajaf Jesús, y cˈo jun rachoch pa tinamit Jerusalem ri xojbecˈojeˈ wi. 	 و تنی چند از شاگردان قیصریه همراه آمده، ما را نزد شخصی مناسون نام که از اهل قپرس و شاگرد قدیمی بود، آوردند تانزد او منزل نماییم.


Riyix tek nitzij jun kˈakˈ, majun bey niyaˈ ta oc chuxeˈ jun almul, ma que ta riˈ. Riyix xa nicanoj jun rucˈojlibel ri nitzˈuyubaˈ wi, riche (rixin) chi queriˈ can yerusakirisaj cˈa quinojel ri yecˈo pa jay. 	 و چراغ را نمی افروزند تا آن را زیر پیمانه نهند، بلکه تا بر چراغدان گذارند؛ آنگاه به همه کسانی که در خانه باشند، روشنایی می‌بخشد.


Rumariˈ ma tiben ta achiˈel ri niquiben ri nacanek tak winek. Xa can nicˈatzin chi tikˈax chiwech achique ri ruraybel ri Ajaf. 	 ازاین جهت بی‌فهم مباشید، بلکه بفهمید که اراده خداوند چیست.


Wacami cˈa, ri itinamit xtimalix ca ruma ri Dios, xtiban cˈa ca chare achiˈel jun desierto. Y kas kitzij chukaˈ nbij chiwe chi man cˈa xquinitzˈet ta chic. Xquinitzˈet chic jun bey, cˈa ya tek xtapon na ri kˈij tek xtibij chuwe: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Riyaˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios! ¡Y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! xquixchaˈ chuwe, xchaˈ ri Jesús. 	 اینک خانه شمابرای شما خراب گذاشته می‌شود و به شمامی گویم که مرا دیگر نخواهید دید تا وقتی آیدکه گویید مبارک است او که به نام خداوندمی آید.»


Queriˈ nikabij, ruma ri Cristo can majun bey xuben ta jun mac, pero xban chare chi ya Riyaˈ ri xejkalen ri kamac konojel. Queriˈ xban chare riche (rixin) chi konojel riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 زیرا او را که گناه نشناخت در راه ما گناه ساخت تا ما در وی عدالت خدا شویم.


can yacˈariˈ tek ye caˈiˈ moyiˈ ye tzˈuyul chuchiˈ ri bey xquicˈaxaj cˈa chi ri Jesús yariˈ ri nikˈax el queriˈ, y riyeˈ xquirek quichiˈ y xquibij cˈa: Riyit Ajaf, ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj cˈa kawech ruma re kabanon, xechaˈ. 	 که ناگاه دومرد کور کنار راه نشسته، چون شنیدند که عیسی در گذر است، فریاد کرده، گفتند: «خداوندا، پسرداودا، بر ما ترحم کن!»


Tek ri discípulos xquijek anej ri runakˈ quiwech, majun chic cˈa ri xquitzˈet, xa can ruyon chic ri Jesús cˈo ca. 	 و چشمان خود را گشوده، هیچ‌کس راجز عیسی تنها ندیدند.


Ri jun ixok riˈ ma israelita ta. Riyaˈ jun aj sirofenicia. Pero xoxuqueˈ chuwech ri Jesús riche (rixin) chi xorucˈutuj jun utzil chare chi trelesaj el ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri ral. 	 و او زن یونانی از اهل فینیقیه صوریه بود. پس از وی استدعا نمود که دیو را ازدخترش بیرون کند.


Yacˈa tek ri Jesús xracˈaxaj pe, xubij chare ri Jairo: Ma taxibij ta awiˈ ruma ri xobix chawe. Xaxu (xaxe wi) tacukubaˈ cˈa acˈuˈx wuqˈui, y ri ti amiˈal xticˈastej, xchaˈ chare. 	 چون عیسی این را شنید توجه نموده به وی گفت: «ترسان مباش، ایمان آور و بس که شفا خواهد یافت.»


Y ri achi moy riˈ xurek ruchiˈ, y xubij cˈa: Riyit Jesús, ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj nuwech ruma re nbanon, xchaˈ. 	 در حال فریاد برآورده گفت: «ای عیسی، ای پسر داود، بر من ترحم فرما.»


Y can yacˈariˈ tek ri Saulo xyacatej el chiriˈ pan ulef. Y tek xerujek ri runakˈ tak ruwech, yacˈariˈ tek xunabej chi xa ma nitzuˈun ta chic. Rumariˈ tek xquichop el chukˈaˈ, xquicˈuaj cˈa pa Damasco. 	 پس سولس از زمین برخاسته، چون چشمان خود را گشود، هیچ‌کس را ندید و دستش را گرفته، او را به دمشق بردند،


Y tek ri Jesús ntel cˈa pe pa yaˈ, xutzˈet chi ri caj xjakatej, y ri Lokˈolaj Espíritu nika cˈa pe pa ruwiˈ achiˈel jun palomax. 	 وچون از آب برآمد، در ساعت آسمان را شکافته دید و روح را که مانند کبوتری بروی نازل می‌شود.


Cˈacˈariˈ xquitzolin chic quiqˈui ri israelitas y xtinben chi xtitzolin chic pe ri rukˈatbel tzij ri David, ri xa yojtajnek chic achiˈel jun jay ri xa tzaknek chic y xtinchojmirisaj chic jun bey, y xtinben cˈa chare chi xtibeyacatej chic pe jun bey ri kˈatbel tzij riˈ. 	 که «بعد از این رجوع نموده، خیمه داود را که افتاده است باز بنا می‌کنم و خرابیهای آن را باز بنامی کنم و آن را برپا خواهم کرد،


riche (rixin) chi ntoc ca apóstol pa ruqˈuexel ri Judas, y nipaˈeˈ chuwech ri samaj. Ruma ri Judas xa xuyaˈ ca ri samaj, ruma ri itzel ri xuben. Y wacami riyaˈ xapon yan chupan ri lugar ri can cˈo chi napon wi, xechaˈ. 	 تا قسمت این خدمت و رسالت رابیابد که یهودا از آن باز افتاده، به مکان خودپیوست.»پس قرعه به نام ایشان افکندند وقرعه به نام متیاس برآمد و او با یازده رسول محسوب گشت.


Y ri winek ruma chi can coyoben cˈa ri achique xticˈulwachitej chuwech re ruwachˈulef, xtipe quicamic ruma ri xibinriˈil riˈ. Ruma hasta ronojel ri nimalaj tak uchukˈaˈ ri yecˈo chilaˈ chicaj xquesilon na ruma ri ruchukˈaˈ ri Dios. 	 و دلهای مردم ضعف خواهد کرد از خوف و انتظار آن وقایعی که برربع مسکون ظاهرمی شود، زیرا قوات آسمان متزلزل خواهد شد.


Y ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj cˈa chare ri achi: ¿Achique cˈa ri xbin chawe chi tacˈoloˈ el ri awarabel y cabiyin? xechaˈ chare. 	 لیکن آن شفا یافته نمی دانست که بود، زیرا که عیسی ناپدید شد چون در آنجا ازدحامی بود.


Ri rey xchˈo cˈa riqˈui ri achi riˈ, ri can rusiqˈuin (royon) wi chukaˈ chupan ri jun cˈulanen riˈ, y xucˈutuj cˈa chare: Y riyit ¿achique cˈa modo xatoc pe waweˈ, tek xa ma xacusaj ta ri tziek ri nicˈatzin chupan re jun cˈulanen reˈ? xchaˈ ri rey chare. Y ri achi ma xchˈo ta. 	 بدوگفت: "ای عزیز چطور در اینجا آمدی و حال آنکه جامه عروسی در بر نداری؟" او خاموش شد.


Y wacami cˈa, ri yixcˈo chiriˈ, ticˈuluˈ ri rutzil iwech ri niquitek el ri kachˈalal ri yecˈo waweˈ pa tinamit ri nibix Babilonia chare, kachˈalal ri can ye chaˈon wi ruma ri Dios, can achiˈel ri xixruchaˈ riyix ri chiriˈ. Chukaˈ ticˈuluˈ ri rutzil iwech ri nutek el ri jun ri can achiˈel nucˈajol, ri Marcos rubiˈ. 	 خواهر برگزیده با شما که در بابل است و پسر من مرقس به شما سلام می‌رسانند.


Y Riyaˈ can xumey ruma xerutzˈet chi ri winek ri aj chiriˈ pa rutinamit, xa can ma niquinimaj ta. Riyaˈ xbe cˈa ri pa tak aldea ri yecˈo pe chunakajal ri rutinamit, y xucˈut cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri winek. 	 واز بی‌ایمانی‌ایشان متعجب شده، در دهات آن حوالی گشته، تعلیم همی داد.


Y cˈacˈariˈ, quinojel ri yecˈo chiriˈ xeyacatej cˈa el, y xquicˈuaj el ri Jesús riche (rixin) chi nbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ. 	 پس تمام جماعت ایشان برخاسته، اورا نزد پیلاطس بردند.


Ruma ri bis ri nuyaˈ ri Dios can nuben chare ri winek chi nitzolin pe rucˈuˈx, y riqˈui riˈ nicolotej. Y ri xtitzolin pe rucˈuˈx riqˈui ri Dios majun bey cˈa xtutzolij ta chic riˈ chrij, ruma ruyon utz ri nucˈom pe chare. Yacˈa ri bis ri cˈo quiqˈui ri winek ri xa riqˈui ri ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, xa camic cˈa ri nucˈom pe chique, ruma ma nuben ta chique chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 زیرا غمی که برای خداست منشا توبه می‌باشد به جهت نجات که از آن پشیمانی نیست؛ اما غم دنیوی منشا موت است.


Ri Pedro y ri jun chic discípulo, can xu (xe) wi xquicˈaxaj ri xubij ri María Magdalena chique, can yacˈariˈ xeˈel el y xebe chuchiˈ ri jul. 	 آنگاه پطرس و آن شاگرد دیگربیرون شده، به‌جانب قبر رفتند.


Y Riyaˈ kuma konojel riyoj tek xcom, riche (rixin) chi ri kacˈaslen ri cˈo wacami ma riche (rixin) ta chic chi nikaben ri nikajoˈ riyoj, xa can riche (rixin) chi nikaben ri nrajoˈ ri xcom y xcˈastej kuma. 	 و برای همه مرد تا آنانی که زنده‌اند، از این به بعد برای خویشتن زیست نکنندبلکه برای او که برای ایشان مرد و برخاست.


Yacˈa ri Ajaf Jesús xubij chique: Xa riqˈui ta nicukubaˈ jubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios, astapeˈ jun cukbel cˈuˈx ri xa achiˈel jun ti ijaˈtz riche (rixin) ri mostaza, xa riqˈui riˈ can yixcowin wi nibij chare re jun cheˈ ri sicómoro rubiˈ chi tel el waweˈ y tikˈax chupan ri mar riche (rixin) chi nberuticaˈ riˈ chiriˈ, y re cheˈ reˈ can xtunimaj wi itzij. 	 خداوند گفت: «اگر ایمان به قدر دانه خردلی می‌داشتید، به این درخت افراغ می‌گفتیدکه کنده شده در دریا نشانده شود اطاعت شمامی کرد.


Rumacˈariˈ ri Zacarías, ri rutataˈ ri acˈal, tek nojnek ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, riyaˈ xukˈalajsaj cˈa y xubij: 	 و پدرش زکریا از روح‌القدس پر شده نبوت نموده، گفت:


Pero tek ri aj chˈameˈy ri ye takon el xeˈapon chuchiˈ ri cárcel y xeˈoc apo riche (rixin) chi yebequicˈamaˈ pe, riyeˈ xquitzˈet chi xa ma yecˈo ta chic ri apóstoles chiriˈ. Can yacˈariˈ tek xetzolin, y xbequiyaˈ rutzijol. 	 پس خادمان رفته، ایشان را در زندان نیافتند و برگشته، خبر داده،


Y ri Juan ronojel cˈa ri ruchiˈ ri raken yaˈ Jordán xbe wi. Riyaˈ xubij cˈa chique ri winek ri xeˈapon riqˈui chi titzolin cˈa pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios y tiquibanaˈ bautizar quiˈ, riche (rixin) chi queriˈ ri Dios nucuy quimac. 	 به تمامی حوالی اردن آمده، به تعمیدتوبه بجهت آمرزش گناهان موعظه می‌کرد.


Y tek ri Pedro xoc cˈa apo pa rachoch ri Cornelio, ri Cornelio xberucˈuluˈ y xbexuqueˈ chuwech, riche (rixin) chi nuyaˈ rukˈij. 	 چون پطرس داخل شد، کرنیلیوس او را استقبال کرده، بر پایهایش افتاده، پرستش کرد.


Pero ri Dios ma xutek ta ri Elías chutoˈic jun malcaˈn ixok waweˈ pan Israel. Ri Dios xutek el ri Elías riqˈui jun malcaˈn ixok cˈa pa jun tinamit ri Sarepta rubiˈ. Y ri tinamit Sarepta riˈ, xa ma pa rucuenta ta ri Israel cˈo wi, xa cˈa chunakajal ri tinamit Sidón cˈo wi apo. 	 و الیاس نزد هیچ کدام از ایشان فرستاده نشد، مگر نزد بیوه‌زنی در صرفه صیدون.


Ri xchaˈo iwuche (iwixin) riyix, yin cˈa riyin, y xa ma yix ta cˈa riyix ri xixchaˈo wuche (wixin) riyin. Y riyin xixinchaˈ riche (rixin) chi yixintek chubanic ri nusamaj y riche (rixin) chukaˈ chi ri icˈaslen niwachin, y jurayil ta cˈa xtiwachin ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ xabachique cˈa ri xticˈutuj chare ri Nataˈ pa nubiˈ riyin, can xtuyaˈ pe chiwe. 	 شما مرا برنگزیدید، بلکه من شما رابرگزیدم و شما را مقرر کردم تا شما بروید و میوه آورید و میوه شما بماند تا هر‌چه از پدر به اسم من طلب کنید به شما عطا کند.


Riyin can kˈij kˈij cˈa xicˈojeˈ iwuqˈui chiriˈ pa rachoch ri Dios, tek xincˈut ri ruchˈabel chiwech y majun bey xinichop ta. Pero can quereˈ cˈo chi nibanatej, ruma can quereˈ wi ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 هر روزدر نزد شما در هیکل تعلیم می‌دادم و مرا نگرفتید. لیکن لازم است که کتب تمام گردد.»


Y chiriˈ xcˈojeˈ wi. Ri cawinek kˈij cˈa ri xcˈojeˈ chiriˈ, ri itzel winek can nutij rukˈij chrij riche (rixin) chi nitzak ta pa rukˈaˈ. Y janipeˈ tiempo xcˈojeˈ ri Jesús chupan ri lugar riˈ, ma xwaˈ ta. Rumariˈ xpe runumic. 	 ومدت چهل روز ابلیس او را تجربه می‌نمود و درآن ایام چیزی نخورد. چون تمام شد، آخر گرسنه گردید.


Y xbequibij cˈa: Ri pa cárcel majun chique riyeˈ ri cˈo ta. Cˈa ya na riyoj ri xojbejako, pero xa majun cˈo ta chiriˈ. Ri cárcel can jabel rutzˈapxic banon ca, y ri ye chajinel ye paˈel chiriˈ chuchiˈ ri cárcel, yechajin, xechaˈ. 	 گفتند که «زندان را به احتیاط تمام بسته یافتیم و پاسبانان را بیرون درها ایستاده، لیکن چون باز کردیم، هیچ‌کس را در آن نیافتیم.»


Y ri Moisés quecˈareˈ xubij chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca: Ri Kajaf Dios xtuyec cˈa pe jun profeta chiquicojol ri kachˈalal aj Israel ri xtikˈalajsan ri ruchˈabel chique ri kech aj Israel, jun profeta ri can achiˈel riyin. Can tiwacˈaxaj cˈa ronojel ri xtubij chiwe. 	 زیراموسی به اجداد گفت که خداوند خدای شما نبی مثل من، از میان برادران شما برای شما برخواهدانگیخت. کلام او را در هر‌چه به شما تکلم کندبشنوید؛


Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Pedro chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ pa rachoch ri Cornelio, tek ri Lokˈolaj Espíritu yariˈ xka pe pa quiwiˈ quinojel ri yeˈacˈaxan riche (rixin). 	 این سخنان هنوز بر زبان پطرس بود که روح‌القدس بر همه آنانی که کلام را شنیدند، نازل شد.


Rumariˈ can nikatij cˈa kakˈij chi nikaben ri nrajoˈ ri Dios riche (rixin) chi utz yojrutzˈet. Nikajoˈ chi utz yojrutzˈet tek cˈa yoj qˈues na chuwech re ruwachˈulef y chukaˈ tek ma yoj qˈues ta chic chuwech re ruwachˈulef. 	 لهذا حریص هستیم بر اینکه خواه متوطن و خواه غریب، پسندیده او باشیم.


Rumacˈariˈ riyin ri Pablo, yin yaˈon pa cárcel ruma ntzijoj ri ruchˈabel ri Cristo Jesús chiwe riyix ri ma yix israelitas ta. 	 از این سبب من که پولس هستم و اسیر مسیح عیسی برای شما‌ای امت ها-


Xa titijaˈ ikˈij riche (rixin) chi ya ta ri iwánima jabel wikil chuwech ri Dios. Tiwikaˈ iwiˈ riqˈui jun cˈaslen chˈuchˈuj y riqˈui jun cˈaslen ri nucˈut chi jabel inaˈoj. Ruma ri wikbel riˈ ma xtiqˈuis ta, y yariˈ ri más rejkalen chuwech ri Dios. 	 بلکه انسانیت باطنی قلبی در لباس غیر فاسد روح حلیم و آرام که نزدخدا گرانبهاست.


Y tek Riyaˈ xpe chic cˈa jun bey quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, xa ye warnek chic cˈa jun bey xeril, ruma ri discípulos riˈ sibilaj al rubanon ri runakˈ tak quiwech ruma ri quiwaran. 	 و آمده، باز ایشان را در خواب یافت زیرا که چشمان ایشان سنگین شده بود.


Ri Jesús xubij chare: ¿Achique cˈa ri nubij chupan ri ley ri xuyaˈ ri Dios chare ri Moisés? ¿Y achique nikˈax chawech riyit? 	 به وی گفت: «در تورات چه نوشته شده است و چگونه می‌خوانی؟»


Rumacˈariˈ riyix ma tikˈet ta apo tzij pa ruwiˈ jun winek tek xa ma jane rukˈijul ta. Ma tiben ta queriˈ. Xa tiwoyobej na ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf Jesús. Riyaˈ can xquerelesaj pe chuwasakil ri yebanalox ri ma yekˈalajin ta y xquerukˈalajsaj pe ri achique cˈo pa tak kánima. Y ri Dios yacˈariˈ tek xtuyaˈ kakˈij chikajujunal achiˈel ri rucˈamon chi nuyaˈ chake. 	 لهذا پیش از وقت به چیزی حکم مکنید تا خداوند بیاید که خفایای ظلمت راروشن خواهد کرد و نیتهای دلها را به ظهورخواهد آورد؛ آنگاه هرکس را مدح از خدا خواهدبود.


Yacˈariˈ tek xubij cˈa chukaˈ chare ri rudiscípulo: Ya ateˈ laˈ, xchaˈ chare. Y ri discípulo can xunimaj wi ri xbix chare. Rumariˈ tek can ya cˈa hora riˈ xucˈuex el ri María ruma ri discípulo riche (rixin) chi xbecˈojeˈ pa rachoch ri discípulo riˈ. 	 و به آن شاگرد گفت: «اینک مادر تو.» و در همان ساعت آن شاگرد او را به خانه خودبرد.


Y ya tiempo chukaˈ riˈ, pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús y ri rudiscípulos ye benak cˈa pa jun ulef ri ticon trigo chuwech. Y ri discípulos xpe quinumic y rumariˈ cˈo cˈa ruwiˈ trigo ri yequichˈuplaˈ cˈa riche (rixin) chi niquitij. 	 در آن زمان، عیسی در روز سبت از میان کشتزارها می‌گذشت و شاگردانش چون گرسنه بودند، به چیدن و خوردن خوشه هاآغاز کردند.


Y can quecˈariˈ ri winek. Ri winek utz, ya ri utz ri nuben y nubij, ruma chi can ya ri utz ri cˈo pa ránima. Yacˈa ri winek itzel, ya ri itzel ri nuben y nubij, ruma chi can ya ri itzel ri cˈo pa ránima. Ruma jun winek can ya cˈa ri cˈo pa ránima ri nubij. 	 آدم نیکو از خزینه خوب دل خود چیز نیکوبرمی آورد و شخص شریر از خزینه بد دل خویش چیز بد بیرون می‌آورد. زیرا که از زیادتی دل زبان سخن می‌گوید.


Pero ri samaj ri yitajin chubanic yariˈ ri más nikˈalajsan wuche (wixin) que chuwech ri xubij ri Juan, ruma ri nben riyin can ya samaj riˈ ri rubin pe ri Tataˈixel chuwe. Y ri samaj ri yenben riyin yariˈ nikˈalajsan wuche (wixin) chi can ya ri Tataˈixel ri yin takayon pe. 	 وخود پدر که مرا فرستاد، به من شهادت داده است که هرگز آواز او را نشنیده و صورت او راندیده‌اید،


Pero xaxu (xaxe wi) cˈa jun ri más rajawaxic y más utz, y yacˈariˈ ri xuchaˈ ri María. Y ri xuchaˈ riyaˈ, majun xtelesan ta chare. 	 لیکن یک چیز لازم است و مریم آن نصیب خوب را اختیار کرده است که از او گرفته نخواهد شد.»


Yacˈa ronojel riˈ xa ma kitzij ta. Ruma ri Cristo can xcˈastej wi el chiquicojol ri caminakiˈ. Ya cˈa Riyaˈ ri nabey ri xcˈastej el y rumariˈ can xquecˈasox na wi el ri nicˈaj chic caminakiˈ. 	 لیکن بالفعل مسیح از مردگان برخاسته ونوبر خوابیدگان شده است.


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique ri ye rudiscípulos: Tek xixintek y ma xinwajoˈ ta chi xicˈuaj yabel irajil, ni yaˈl, ni jun chic cˈulaj ixajab, ¿la cˈo cami ri xiwajoˈ y man ta xiwil? xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij: Majun ri man ta xkil, xechaˈ. 	 و به ایشان گفت: «هنگامی که شما را بی‌کیسه و توشه‌دان و کفش فرستادم به هیچ‌چیز محتاج شدید؟» گفتند هیچ.


Tek ri Jesús xapon cˈa chuchiˈ ri jul, xpe chic cˈa jun bey ri bis chare. Ri jul ri mukul wi ca ri Lázaro cˈoton chuwech jun juyuˈ, y tzˈapel ca ruchiˈ riqˈui jun abej. 	 پس عیسی باز بشدت در خود مکدر شده، نزد قبر‌آمد و آن غاره‌ای بود، سنگی بر سرش گذارده.


Yacˈa tek ya xa niquichop chi yetzolin el, ri Silas xa ma xbe ta chic, xa xka chuwech xcˈojeˈ ca chiriˈ quiqˈui ri kachˈalal. 	 اماپولس و برنابا در انطاکیه توقف نموده،


Y rumariˈ ri Herodes xuben cˈa jurar chare ri ral ri Herodías chi xabachique cˈa ri nrajoˈ can xtuyaˈ wi chare. 	 از این‌رو قسم خورده، وعده داد که آنچه خواهدبدو بدهد.


Y ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj cˈa chique ri ruteˈ rutataˈ ri achi: ¿La ya iwalcˈual reˈ, ri nibij chi can moy tek xalex? Wi moy cˈa tek xalex, ¿achique cˈa ruma tek nitzuˈun chic wacami? xechaˈ chique. 	 و از ایشان سوال کرده، گفتند: «آیا این است پسر شما که می‌گویید کورمتولد شده؟ پس چگونه الحال بینا گشته است؟»


Y ri Jesús xubij chic cˈa jun cˈambel tzij chiquiwech ri winek, ruma yecˈo chique riyeˈ ri niquichˈob chi choj ri quicˈaslen, y yequetzelaj ri nicˈaj chic winek. Rumariˈ ri Jesús xubij: 	 و این مثل را آورد برای بعضی که بر خوداعتماد می‌داشتند که عادل بودند و دیگران راحقیر می‌شمردند.


Quecˈariˈ ri rutzˈiban ca. Ri Dios ri nibano chake chi cukul apo kacˈuˈx chiroyobexic ri rutzujun (rusujun) ca chake, can xtunojsaj ta cˈa ri iwánima riqˈui ronojel quicoten y uxlanibel cˈuˈx ruma can iniman chic Riyaˈ. Can queriˈ ta cˈa xtuben chiwe riche (rixin) chi can ta cukul apo icˈuˈx chiroyobexic ri rutzil ri Dios ri nuyaˈ chiwe, ruma chi ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu can nisamej pa tak iwánima. 	 الان خدای امید، شما را از کمال خوشی وسلامتی در ایمان پر سازد تا به قوت روح‌القدس در امید افزوده گردید.


Y ri rey Agripa xubij cˈa chare ri Festo: Riyin nrayij nwacˈaxaj achique ri nubij ri jun achi riˈ. Y ri Festo xubij cˈa chare ri rey Agripa: Chuaˈk xtawacˈaxaj cˈa ri achi riˈ, xchaˈ. 	 اغریپاس به فستوس گفت: «من نیزمی خواهم این شخص را بشنوم.» گفت: «فردا اورا خواهی شنید.»


Can tichajij cˈa iwiˈ jabel, chi ma xaxu (xaxe) ta riche (rixin) chi utz yixtzˈetetej cuma ri winek tek niben ri nrajoˈ ri Dios, riˈ ma utz ta. Ruma wi xa queriˈ niben, can majun cˈa rajel ruqˈuexel xticˈul riqˈui ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 «زنهار عدالت خود را پیش مردم به‌جامیاورید تا شما را ببینند و الا نزد پدر خودکه در آسمان است، اجری ندارید.


Y tek qˈuiy cˈa chic ye chˈonak ka chrij ri naˈoj riˈ, ri Pedro xpaˈeˈ, y xubij cˈa: Wachˈalal, wech aj Israel, riyix iwetaman chi cˈo yan chic jubaˈ tiempo tek ri Dios xiruchaˈ el chicojol riche (rixin) chi xintzijoj chique ri winek ri ma ye israelitas ta, ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, riche (rixin) chi queriˈ tiquinimaj chukaˈ riyeˈ. 	 و چون مباحثه سخت شد، پطرس برخاسته، بدیشان گفت: «ای برادران عزیز، شما آگاهید که از ایام اول، خدا از میان شمااختیار کرد که امت‌ها از زبان من کلام بشارت رابشنوند و ایمان آورند.


Y re xtinbij chiwe can kitzij wi, ruma ri Cristo can cˈo wuqˈui: Can majun cˈa chiwe riyix ri yixcˈo pa ruwachˈulef Acaya ri xtelesan ta ri quicoten wuqˈui, ruma chuwe riyin can jun quicoten chi nben ri rusamaj ri Dios y nuyon cˈa ntzuk wiˈ. 	 به راستی مسیح که در من است قسم که این فخر در نواحی اخائیه از من گرفته نخواهد شد.


Y ri kachˈalal ri ye oconek mozo, queˈapixabaj chi tiquinimaj quitzij ri quipatrón. Y jabel tiquibanaˈ chare ronojel ri samaj ri nibix chique. Y ma tiquitzolij ta ruwech ri quitzij ri quipatrón. 	 غلامان را نصیحت نما که آقایان خود رااطاعت کنند و در هر امر ایشان را راضی سازند ونقیض گو نباشند؛


Achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Imac riyix tek niyokˈotej rubiˈ ri Dios cuma ri ma ye israelitas ta. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 زیرا که به‌سبب شمادر میان امت‌ها اسم خدا را کفر می‌گویند، چنانکه مکتوب است.


Ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri cablajuj rudiscípulos, y xuyaˈ uchukˈaˈ chique y xuyaˈ kˈatbel tzij pa quikˈaˈ riche (rixin) chi yecowin yequelesaj quinojel quiwech itzel tak espíritu, y riche (rixin) chukaˈ yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. 	 پس دوازده شاگرد خود را طلبیده، به ایشان قوت و قدرت بر جمیع دیوها و شفادادن امراض عطا فرمود.


Riyix ri achiˈel tak walcˈual, ntzˈibaj ronojel reˈ chiwe, ruma riqˈui ri xuben ri Jesucristo, wacami cuyutajnek chic ri imac. 	 ای فرزندان، به شما می‌نویسم زیرا که گناهان شما بخاطر اسم او آمرزیده شده است.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri winek chi quetzˈuyeˈ ka ri pan ulef. 	 پس مردم را فرمود تا برزمین بنشینند.


Y cˈacˈariˈ ri Ajaf Jesús xubij: Riyin wetaman chi riyix xiwacˈaxaj ri jabel tak chˈabel ri xerubij ri aj kˈatbel tzij, y riyaˈ xa ma utzilaj aj kˈatbel tzij ta. 	 خداوند گفت بشنوید که این داوربی انصاف چه می‌گوید؟


Xabachique cˈa winek ri cˈo nucˈutuj chawe, tayaˈ chare ri nrajoˈ. Y wi cˈo jun winek ri cˈo numej el chawe, majun bey chic cˈa tachˈojij ta chare. 	 هرکه از تو سوال کند بدو بده و هر‌که مال تو راگیرد از وی باز مخواه.


Wacami cˈa quixbiyin chanin, y jeˈibij chique quinojel ri rudiscípulos ri Jesús, chi Riyaˈ xcˈastej yan cˈa el chiquicojol ri caminakiˈ. Riyaˈ can ninabeyej cˈa el chiwech, y nicˈul iwiˈ chilaˈ pa Galilea. Y chiriˈ xtitzˈet wi, achiˈel re nbij el chiwe. 	 و به زودی رفته شاگردانش را خبر دهید که ازمردگان برخاسته است. اینک پیش از شما به جلیل می‌رود. در آنجا او را خواهید دید. اینک شما را گفتم.»


Y can queriˈ wi cˈa xquiben. Xquichop ri cˈajolaxel, xquicamisaj. Xquelesaj cˈa el chupan ri ulef ri ticon ruwech riqˈui uva y xbequicˈakaˈ ca jucˈan chic. 	 پس او را گرفته، مقتول ساختند و او را بیرون از تاکستان افکندند.


Wi riyix ninimaj o ma ninimaj ta, yacˈa ri nbij chiwe riyin chi ri tzˈibatal ca tek nubij chi nipe ri Elías xa chrij cˈa ri Juan nichˈo wi. 	 و اگر خواهید قبول کنید، همان است الیاس که باید بیاید.


Ri Pedro quecˈariˈ xubij apo y ma retaman ta achique ruma tek xchˈo apo. Xa chˈobon ma chˈobon ri xerubilaˈ apo, ruma chi ye oxiˈ quixibin quiˈ. 	 از آنرو که نمی دانست چه بگوید، چونکه هراسان بودند.


Y riyit xa nabij el chare: Cabiyin. Ma tachajij ta pena chare ri atziak y ri away. Xa tacusaj atziak y cawaˈ jabel, yachaˈ el chare. Y xa ma nayaˈ ta el ri nicˈatzin chare, xa majun nicˈatzin wi ri xabij el chare. 	 و کسی از شما بدیشان گوید: «به سلامتی بروید و گرم و سیر شوید»، لیکن مایحتاج بدن را بدیشان ندهد، چه نفع دارد؟


Y ri rupatrón ri mozo riˈ xubij cˈa: Ma utz ta ri xaben. Ruma yit jun itzel mozo y ma naben ta ri nibix chawe. Ruma wi can awetaman chi riyin yin jun cˈaˈnlaj (cˈaˈelaj) achi y chi riyin nwajoˈ ncˈul ri ntel pe chuwech ri ticoˈn ri xa ma yin ta xitico ka y nwajoˈ ncˈol ruwech ri ticoˈn ri xa ma yin ta xijopin ka, 	 آقایش در جواب وی گفت: ای غلام شریر بیکاره! دانسته‌ای که از جایی که نکاشته‌ام میدروم و از مکانی که نپاشیده‌ام، جمع می‌کنم.


Yacˈa tek quiyaˈon chic cˈa chiquiwech ri achique niquiben riqˈui ri puek riˈ, riyeˈ xquilokˈ cˈa ri rulef jun aj banoy bojoˈy. Ri ulef riˈ can xticˈatzin cˈa riche (rixin) chi chiriˈ yemuk wi ri winek ri ma ye aj chiriˈ ta. 	 پس شورا نموده، به آن مبلغ، مزرعه کوزه‌گر را بجهت مقبره غرباءخریدند.


Yacˈa ri pa rutiquiribel pe xa ma que ta riˈ. Ri pa rutiquiribel, tek ri Dios xuben re ruwachˈulef, can pa cˈulaj cˈa xeruben ri winek. Can ma ruyon ta ri achi y ma ruyon ta chukaˈ ri ixok. 	 لیکن از ابتدای خلقت، خدا ایشان را مرد و زن آفرید.


Y chiriˈ cˈa pa tinamit Mileto yojcˈo wi, tek ri Pablo xutek quisiqˈuixic (coyoxic) ri ancianos riche (rixin) ri iglesia pan Efeso. 	 پس از میلیتس به افسس فرستاده، کشیشان کلیسا را طلبید.


Pero ma riqˈui wi riˈ, riyin nbij chi re pixaˈ reˈ cˈacˈacˈ chiwe riyix. Ruma ma jane ojer ta tikˈalajsex ca ruma ri Jesucristo. Y xa cˈa jubaˈ tinimaj riyix. Y ma jane ojer ta chukaˈ tuchop chi niqˈuis el ri kˈekuˈm y queriˈ chukaˈ ma jane ojer ta tuchop nisakirisan ri kitzij sakil. 	 و نیزحکمی تازه به شما می‌نویسم که آن در وی و درشما حق است، زیرا که تاریکی درگذر است و نورحقیقی الان می‌درخشد.


Ruma wi xaxu (xaxe wi) ta oc chuwech re ruwachˈulef koyoben chi ri Cristo cˈo ri nuyaˈ chake, xa ta can kitzij chi queriˈ, juyiˈ ta oc kawech que chiquiwech quinojel ri winek, ruma kacukuban apo kacˈuˈx riqˈui chi cˈo xtuyaˈ chake y xa majun. 	 اگر فقط در این جهان در مسیح امیدواریم، از جمیع مردم بدبخت تریم.


Y xchapatej cˈa el ri nabey chicop, rachibilan ri jun achi ri nibin chi profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta chi profeta. Ri jun cˈa achi riˈ, xa aj tzˈucuy tzij, can ye rubanalon cˈa pe milagros chuwech ri chicop riˈ. Y riqˈui cˈa riˈ, ye rukˈolon ri winek riche (rixin) chi xquicˈul ri quetal. Y ri winek riˈ can xquiyaˈ cˈa chukaˈ rukˈij ri ruwachbel ri chicop. Y rumariˈ ri chicop y ri achi ri xbano ri kˈoloj chique ri winek, can ye qˈues cˈa xecˈak chupan ri kˈakˈ xolon riqˈui azufre ri can achiˈel jun nimalaj choy ri ntajin nicˈat. 	 و وحش گرفتار شد و نبی کاذب با وی که پیش او معجزات ظاهر می‌کرد تا به آنها آنانی را که نشان وحش رادارند و صورت او را می‌پرستند، گمراه کند. این هر دو، زنده به دریاچه آتش افروخته شده به کبریت انداخته شدند.و باقیان به شمشیری که از دهان اسب‌سوار بیرون می‌آمد کشته شدند وتمامی مرغان از گوشت ایشان سیر گردیدند.


Y wi ta ri Jesucristo cˈa cˈo ta na chuwech re ruwachˈulef, ma niyatej ta chare chi ntoc jun sacerdote, ruma can cˈa yecˈo na sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví ri yequicamisaj chicop riche (rixin) chi yequitzuj (yequisuj) chuwech ri Dios, ri can achiˈel nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 پس اگر بر زمین می بود، کاهن نمی بود چون کسانی هستند که به قانون شریعت هدایا را می‌گذرانند.


Ruma chupan ri rajawaren ri caj, can nibanatej cˈa achiˈel ri xuben jun rey, tek xrajoˈ cˈa xuchojmirisaj janipeˈ quicˈas chiquijujunal ri rumozos. 	 از آنجهت ملکوت آسمان پادشاهی راماند که با غلامان خود اراده محاسبه داشت.


Rumacˈariˈ tek riyix cˈo ri niwajoˈ niben, más utz tibij: Wi ri Ajaf xtuyaˈ kˈij y wi cˈa nuyaˈ na kacˈaslen, can yekabanalaˈ wi cˈa riˈ, quixchaˈ. 	 به عوض آنکه باید گفت که «اگر خدا بخواهد، زنده می‌مانیم و چنین و چنان می‌کنیم.»


Y yacˈariˈ ri nabey tak kˈaxomal, y cˈacˈariˈ tek xquepe cˈa nicˈaj chic quiwech tijoj pokonal. 	 اما همه اینها آغازدردهای زه است.


Ri Dios xuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chake, y can pa ruqˈuiyal xuyaˈ chake y ya ri Kacolonel Jesucristo ri xucusaj riche (rixin) chi xuyaˈ pe ri Lokˈolaj Espíritu chake. 	 که او را به ما به دولتمندی افاضه نمود، به توسط نجات‌دهنده ماعیسی مسیح،


Can tichajij cˈa ka icˈaslen riyix, y queriˈ chukaˈ tibanalaˈ quiqˈui quinojel ri kachˈalal, ruma ri samaj ri ruyaˈon ri Lokˈolaj Espíritu chiwe, ya chi can jabel quicˈuaxic niben, ruma riyeˈ can ye riche (rixin) chic ri Ajaf Jesús y ye ruˈiglesia chic, ruma can ya Riyaˈ ri xcolo quiche (quixin) riqˈui ri ruquiqˈuel ri xbiyin chuwech ri cruz tek xcamisex. 	 پس نگاه دارید خویشتن وتمامی آن گله را که روح‌القدس شما را بر آن اسقف مقرر فرمود تا کلیسای خدا را رعایت کنیدکه آن را به خون خود خریده است.


Y can majun cˈa runabexic tek yariˈ cˈo jun ri xkˈajan pe chicaj, can achiˈel tek cˈo jun nimalaj cakˈikˈ ri nikˈajan petenak. Y reˈ xunojsaj ri jay ri acuchi (achique) quimolon wi quiˈ, ye tzˈuyul. 	 که ناگاه آوازی چون صدای وزیدن باد شدید از آسمان آمد و تمام آن خانه را که در آنجا نشسته بودند پر ساخت.


Can quinojel cˈa winek ri yebano etzelal, xtiquicˈulwachij rucˈayewal; xtiquitij pokonal. Nabey xtika ri rucˈayewal pa quiwiˈ ri israelitas y cˈacˈariˈ chukaˈ xtika pa quiwiˈ ri ma ye israelitas ta. 	 وعذاب و ضیق بر هر نفس بشری که مرتکب بدی می‌شود، اول بر یهود و پس بر یونانی؛


Pa ruwiˈ cˈa ri juyuˈ ri xbajix wi ri Jesús chuwech ri cruz, ri chunakajal apo, cˈo cˈa jun ulef ri ticon ruwech riqˈui cotzˈiˈj y cheˈ ri niquiyaˈ quiwech. Y chiriˈ cˈo cˈa jun jul cˈoton riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan y ri jul ri cˈacˈacˈ. Can cˈa ma jane jun caminek ri yaˈon ta chupan. 	 و در موضعی که مصلوب شد باغی بود و درباغ، قبر تازه‌ای که هرگز هیچ‌کس در آن دفن نشده بود.پس به‌سبب تهیه یهود، عیسی را در آنجاگذاردند، چونکه آن قبر نزدیک بود.


Pero ri Jesús xchˈo chic cˈa apo chare y xubij cˈa: María, xchaˈ. Y ri María Magdalena can yacˈariˈ xretamaj chi ya ri Jesús ri nichˈo pe riqˈui, y rumariˈ xtzuˈun chic apo riqˈui y xubij chare: Raboni, xchaˈ. Re jun chˈabel reˈ ntel chi tzij Tijonel. 	 عیسی بدو گفت: «ای مریم!» اوبرگشته، گفت: «ربونی (یعنی‌ای معلم ).»


Rumacˈariˈ riyix can nichˈo wi cˈa chukaˈ ri Ajaf chiwe y nubij cˈa: Quixel cˈa pe chiquicojol ri ma ye wuche (wixin) ta riyin. Ma ticˈuaj ta iwiˈ quiqˈui y ma tichop ta apo ri cˈaslen ri xa tzˈil, riche (rixin) chi queriˈ riyin yixincˈul. 	 پس خداوند می‌گوید: «از میان ایشان بیرون آیید و جدا شوید و چیزناپاک را لمس مکنید تا من شما را مقبول بدارم،و شما را پدر خواهم بود و شما مرا پسران ودختران خواهید بود؛ خداوند قادر مطلق می‌گوید.»


Y ri ixok ri xcˈojeˈ ral, xanmej cˈa, y xbe cˈa pa jun desierto, ruma can ya lugar riˈ ri chojmirisan ruma ri Dios riche (rixin) chi chiriˈ nilix wi oxiˈ junaˈ riqˈui nicˈaj. 	 و زن به بیابان فرار کرد که درآنجا مکانی برای وی از خدا مهیا شده است تا اورا مدت هزار و دویست و شصت روز بپرورند.


Y tek ri rudiscípulos ri Jesús xquitzˈet chi xoc pe ri akˈaˈ, xexuleˈ ka chuchiˈ choy. 	 و چون شام شد، شاگردانش به‌جانب دریاپایین رفتند،


Riyix ticˈuaj cˈa ri nuyugo chrij tak iwiˈ, y tiwetamaj cˈa chuwij riyin, chi riyin ncˈuan jun cˈaslen chˈuchˈuj y nchˈutinirisan wiˈ. Can quecˈariˈ tibanaˈ riyix riche (rixin) chi ri iwánima xtril uxlanen. 	 یوغ مرا بر خود گیرید و از من تعلیم یابید زیرا که حلیم و افتاده‌دل می‌باشم و درنفوس خود آرامی خواهید یافت؛زیرا یوغ من خفیف است و بار من سبک.»


Riyix ri can niwajoˈ yixcˈojeˈ chuxeˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés, tibij na cˈa chuwe: ¿La ma kˈaxnek ta cˈa chiwech ri nubij ri ley riˈ? 	 شما که می‌خواهید زیر شریعت باشید، مرابگویید آیا شریعت را نمی شنوید؟


Xepe ri soldados xquicusaj cˈa apo ri Jesús chuwajay ri cˈo chiriˈ pa palacio. Cˈacˈariˈ xequisiqˈuij (xecoyoj) quinojel ri nicˈaj chic soldados, ri ye cachibil. Xequimol cˈa apo chrij ri Jesús. 	 آنگاه سپاهیان او را به‌سرایی که دارالولایه است برده، تمام فوج را فراهم آوردند


Yacˈareˈ ri kitzij cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek: Chi tiquetamaj awech riyit kitzij Dios y chukaˈ tiquetamaj nuwech riyin. Ruma yit cˈa riyit ri kitzij Dios y majun chic jun Dios cˈo, y riyin ri Jesucristo ri xinatek pe chuwech re ruwachˈulef. 	 و حیات جاودانی‌این است که تو را خدای واحد حقیقی و عیسی مسیح را که فرستادی بشناسند.


Riyoj can ma yoj cowinek ta kacolon kiˈ chupan ri kamac. Quecˈariˈ kabanon tek xorilaˈ cˈa ri kˈij ri ruchˈobon pe ri Dios chi ri Cristo xcom cˈa kuma riche (rixin) chi xojrucol ri yoj aj maquiˈ. 	 زیرا هنگامی که ما هنوز ضعیف بودیم، در زمان معین، مسیح برای بیدینان وفات یافت.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Xabachique achi ri nujech ca ri rixjayil y cˈacˈariˈ nucˈom chic jun ixok, ri achi riˈ nimacun chuwech ri rixjayil. 	 بدیشان گفت: «هر‌که زن خود را طلاق دهد و دیگری را نکاح کند، بر‌حق وی زنا کرده باشد.


Yacˈariˈ tek ri winek ri niwajin quichˈabel ri chicaj, xquibij cˈa chukaˈ: Tinimirisaj cˈa rubiˈ ri Dios, ruma ri Babilonia ntajin nicˈat pa kˈakˈ, y ri rusibil can nijoteˈ cˈa chicaj riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 و بار دیگر گفتند: «هللویاه، و دودش تاابدالاباد بالا می‌رود!»


Y Riyaˈ xchˈo cˈa chique ri ye rudiscípulos, y xubij: Xqueˈoka cˈa ri kˈij tek riyix xtiwajoˈ chi astapeˈ xaxu (xaxe wi) jun kˈij xtiwajoˈ xtitzˈet ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol. Pero ma xtitzˈet ta. 	 و به شاگردان خود گفت: «ایامی می‌آید که آرزو خواهید داشت که روزی از روزهای پسر انسان را بینید ونخواهید دید.


Ri pokolaj riche (rixin) re tinamit reˈ ri cˈo el chikaken, nikatotaj (nikaquiraj) ca chiwech, riche (rixin) chi queriˈ tiwetamaj chi ma utz ta ri xiben chi ma xojicˈul ta. Y tiwetamaj ca chukaˈ chi ri rajawaren ri Dios xa nakaj chic cˈo wi iwuqˈui, quixchaˈ chique. 	 حتی خاکی که از شهرشما بر ما نشسته است، بر شما می‌افشانیم. لیکن این را بدانید که ملکوت خدا به شما نزدیک شده است.


Y can achiˈel cˈa nuben ri Tataˈixel tek nuyaˈ quicˈaslen ri caminakiˈ chi yeruyec pe, can queriˈ chukaˈ nben riyin ri Cˈajolaxel, can nyaˈ cˈa chukaˈ cˈaslen chique ri winek ri achoj chique nwajoˈ nyaˈ wi. 	 زیرا که پدر برهیچ‌کس داوری نمی کند بلکه تمام داوری را به پسر سپرده است.


Rumacˈariˈ, ri winek israelitas ri ma niquinimaj ta ri Jesús, tek xquitzˈet chi ye qˈuiy winek ri xeˈapon, sibilaj itzel xquinaˈ, y riche (rixin) chi niquikˈet ruwech ri tzij ri nubij ri Pablo, niquibij cˈa chi xa ma ya ta ri kitzij nubij ri Pablo, y niquiyokˈolaˈ cˈa. 	 ولی چون یهود ازدحام خلق را دیدند، از حسد پرگشتند و کفر گفته، با سخنان پولس مخالفت کردند.


Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 هر‌که گوش شنوادارد بشنود.»


Ri chˈabel ri xinbij chiwe ma riche (rixin) ta chi ri winek niquiyaˈ nukˈij. 	 ولکن شما را می‌شناسم که در نفس خود محبت خدا را ندارید.


Xa rumacˈariˈ, quecˈareˈ rubanic ri cˈacˈacˈ trato ri xtinben chic quiqˈui ri israelitas, tek xtapon ri rukˈijul: Xtinyaˈ ri nuley pa tak quichˈobonic, y xtintzˈibaj chukaˈ pa tak cánima. Xquinoc qui‑Dios, y riyeˈ xqueˈoc nutinamit. Yariˈ ri trato ri xtinben quiqˈui. 	 وخداوند می‌گوید این است آن عهدی که بعد از آن ایام با خاندان اسرائیل استوار خواهم داشت که احکام خود را در خاطر ایشان خواهم نهاد و بردل ایشان مرقوم خواهم داشت و ایشان را خداخواهم بود و ایشان مرا قوم خواهند بود.


Rumacˈariˈ ri Jesús xuchop cˈa rubixic jun cˈambel tzij chiquiwech, y xubij: 	 پس برای ایشان این مثل را زده، گفت:


Tichˈoboˈ cˈa jabel. ¿La utz cami chi ri ixok ma nucuch ta rujolon (ruwiˈ) tek nichˈo riqˈui ri Dios pan oración? 	 در دل خود انصاف دهید: آیا شایسته است که زن ناپوشیده نزد خدا دعا کند؟


Tiyaˈ ca ri itzel cˈaslen ri xicˈuaj tek rubanon ca, tek cˈa ma jane jalatajnek ta ri icˈaslen; tek xa cˈa yix kˈolotajnek na pa quikˈaˈ ri itzel tak iraybel. Ruma ri cˈaslen riˈ xa yixrutzˈilaˈ. 	 تا آنکه شمااز جهت رفتار گذشته خود، انسانیت کهنه را که ازشهوات فریبنده فاسد می‌گردد، از خود بیرون کنید.


Y yacˈa tek riyin xinapon chilaˈ pa tinamit Troas, can xinapon wi cˈa riche (rixin) chi nbentzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic; chˈabel ri can riche (rixin) wi ri Cristo. Y ri chilaˈ, ri Ajaf xujek cˈa jun puerta chinuwech, ruma can xuyaˈ wi cˈa kˈij chuwe riche (rixin) chi xintzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 اما چون به تروآس بجهت بشارت مسیح آمدم و دروازه‌ای برای من در خداوند باز شد،


Yacˈariˈ tek xintzˈet chic cˈa chi ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, paˈel pa ruwiˈ ri juyuˈ ri Sion rubiˈ, y yecˈo cˈa ciento cuarenta y cuatro mil winek riqˈui. Y quinojel ri winek riˈ cˈo ri rubiˈ ri Jesucristo y cˈo chukaˈ ri rubiˈ ri Rutataˈ ri Jesucristo chi nicˈaj tak quiwech. 	 و دیدم که اینک بره، بر کوه صهیون ایستاده است و با وی صد و چهل وچهار هزار نفر که اسم او و اسم پدر او را بر پیشانی خود مرقوم می‌دارند.


Pero majun cˈa chique ri winek ri yebin queriˈ ri niquikˈalajsaj ta quiˈ, ruma xa niquixibij cˈa quiˈ chiquiwech ri israelitas ri cˈo quikˈij. 	 و لیکن بسبب ترس از یهود، هیچ‌کس درباره اوظاهر حرف نمی زد.


Y yecˈo cˈa ri xquichop niquiben qˈuiy pokon chare ri Jesús. Xquichop cˈa niquichubalaˈ rupalej. Xquitzˈapij ruwech. Xquibucˈlaˈ chi kˈaˈ, y cˈacˈariˈ niquicˈutulaˈ chare: ¿Achique cˈa ri xachˈeyo? Tabij na cˈa chake, yechaˈ chare. Chukaˈ ri ye aj chˈameˈy ri yecˈo chiriˈ, xquipakˈilaˈ rupalej ri Jesús chi kˈaˈ. 	 و بعضی شروع نمودند به آب دهان بروی انداختن و روی او را پوشانیده، او را می‌زدندو می‌گفتند نبوت کن. ملازمان او را می‌زدند.


Can yekakasaj wi cˈa tijonic ri xa quiche (quixin) winek y can yekakasaj chukaˈ ronojel ruwech naˈoj ri yebeyacatej pe pa quijolon ri winek ri ma nuyaˈ ta kˈij chi netamex ruwech ri Dios. Y ronojel ri chˈobonic ri xa quiche (quixin) winek can yekakasaj wi y nbekayaˈ chuxeˈ rukˈaˈ raken ri Cristo riche (rixin) chi niquinimaj y niquiben ri nrajoˈ Riyaˈ. 	 که خیالات و هر بلندی را که خود را به خلاف معرفت خدا می‌افرازد، به زیر می‌افکنیم وهر فکری را به اطاعت مسیح اسیر می‌سازیم.


Y tek Riyaˈ xbeyacatej pe chare ri oración, xpe cˈa quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, yacˈa tek xoka quiqˈui, xa ye warnek. Xpe Riyaˈ xubij cˈa chare ri Pedro: ¿Can ma jubaˈ cˈa xacowin ta xacˈaseˈ jun ti hora wuqˈui? 	 و نزدشاگردان خود آمده، ایشان را در خواب یافت. وبه پطرس گفت: «آیا همچنین نمی توانستید یک ساعت با من بیدار باشید؟


Rumacˈariˈ ma caqˈuix ta chi nakˈalajsaj ri ruchˈabel ri Kajaf. Ni ma caqˈuix ta chukaˈ nabij chi awetaman nuwech riyin, astapeˈ riyin yin yaˈon pa cárcel ruma ri rubiˈ Riyaˈ. Y ma tapokonaj ta nakˈaxaj tijoj pokonal ruma natzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Xa can tacochˈoˈ cˈa ronojel riqˈui ri uchukˈaˈ ri niyaˈox (nyaˈ) chawe ruma ri Dios. 	 پس از شهادت خداوند ما عار مدار و نه ازمن که اسیر او می‌باشم، بلکه در زحمات انجیل شریک باش برحسب قوت خدا،


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xapon cˈa pa jun lugar ri nakaj nicanaj wi chare ri tinamit Cesarea ri nibix chukaˈ riche (rixin) ri Felipe chare. Xpe ri Jesús xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Achique cˈa niquibij ri winek chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, chi yin achique cˈa riyin? xchaˈ chique. 	 و هنگامی که عیسی به نواحی قیصریه فیلپس آمد، از شاگردان خود پرسیده، گفت: «مردم مرا که پسر انسانم چه شخص می‌گویند؟»


Y jun cˈa chique ri ye caˈiˈ alekˈomaˈ ri yecˈo chukaˈ chuwech quicruz, itzel xchˈo apo chare ri Jesús, ruma xubij: Riyit ri nabij chi yit cˈa riyit ri Cristo, tacoloˈ cˈa awiˈ riyit, y kojacoloˈ chukaˈ riyoj, xchaˈ. 	 و یکی از آن دو خطاکار مصلوب بر وی کفر گفت که «اگر تو مسیح هستی خود را و ما رابرهان.»


Y ronojel ri niquiben xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi utz yetzˈet cuma ri winek y yenimex. Y rumariˈ tek nimaˈk ruwech niquibanalaˈ chare ri niquitzˈibaj wi ri ruchˈabel ri Dios ri niquicˈuaj chrij ri quikˈaˈ y ri nicˈaj tak quiwech. Y ruma chukaˈ riˈ tek nimaˈk raken niquibanalaˈ chare ri retzˈabaˈl ruchiˈ tak quitziak. 	 و همه کارهای خود را می‌کنند تا مردم، ایشان را ببینند. حمایلهای خود را عریض و دامنهای قبای خود را پهن می‌سازند،


Xutek cˈa rutzaqˈuixic rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista chiriˈ pa cárcel. 	 و فرستاده، سر یحیی را در زندان از تن جدا کرد،


Niquibij chi quetaman ruwech ri Dios, pero can nikˈalajin chi ma kitzij ta, ruma xa itzel ri niquibanalaˈ. Ma utz ta yetzˈetetej. Ma yeniman ta tzij. Y majun utzil ri niquiben ta. 	 مدعی معرفت خدا می‌باشند، اما به افعال خود او را انکار می‌کنند، چونکه مکروه ومتمرد هستند و بجهت هر عمل نیکو مردود.


Pero riyeˈ xa ma xecowin ta xeˈoc apo cˈa riqˈui ri Jesús, cuma ri winek ri quimolon apo quiˈ sibilaj ye qˈuiy. Ma xecowin ta cˈa xekˈax chiquicojol ri winek riˈ, rumariˈ xa ya chic ruwiˈ ri jay ri xquelesaj el jubaˈ. Y chiriˈ cˈa xquikasaj wi ka ri yawaˈ, rachibilan ri ruwarabel. 	 و چون به‌سبب جمعیت نتوانستند نزد او برسند، طاق جایی را که او بود باز کرده و شکافته، تختی را که مفلوج بر آن خوابیده بود، به زیر هشتند.


Pero ri Simón Pedro rucˈuan cˈa jun espada, y yariˈ ri xrelesaj pe y xusoc ri rumozo ri nimalaj sacerdote. Y can ya cˈa ri ruxquin ri cˈo pa rajquikˈaˈ ri xuchoy. Y ri mozo riˈ Malco rubiˈ. 	 آنگاه شمعون پطرس شمشیری که داشت کشیده، به غلام رئیس کهنه که ملوک نام داشت زده، گوش راستش را برید.


Queriˈ chukaˈ ri Cristo, ma chak ta queriˈ xoc Nimalaj Sacerdote y xcˈojeˈ rukˈij, can ya cˈa ri Dios ri xchaˈo riche (rixin). Ruma ri Dios xubij cˈa chare: Yit cˈa riyit ri nucˈajol. Rumariˈ wacami nyaˈ acˈaslen. 	 و همچنین مسیح نیز خود را جلال نداد که رئیس کهنه بشود، بلکه او که به وی گفت: «تو پسر من هستی؛ من امروز تو را تولید نمودم.»


Ri ruley ri Moisés nucˈom pe ri royowal ri Dios pa quiwiˈ quinojel ri ma yeniman ta. Pero acuchi (achique) majun wi ri ley, chiriˈ chukaˈ majun xtibin ta chi ma ninimex ta ri nubij ri ley. 	 زیرا که شریعت باعث غضب است، زیرا جایی که شریعت نیست تجاوز هم نیست.


Y wi riyit yaxuqueˈ yamajeˈ chinuwech riche (rixin) chi nayaˈ nukˈij, ronojel cˈa reˈ xqueˈoc awuche (awixin), xchaˈ ri itzel winek. 	 پس اگر تو پیش من سجده کنی، همه از آن تو خواهد شد.»


Wacami nwajoˈ yichˈo cˈa jubaˈ chrij ri itzˈiban pe chupan ri wuj ri xitek pe chuwe. Can utz wi cˈa riˈ chi jun achi man ta nicˈojeˈ rixjayil. 	 اما درباره آنچه به من نوشته بودید: مرد رانیکو آن است که زن را لمس نکند.


Y ri ángel riˈ xubij cˈa chuwe: Cˈo cˈa chi nakˈalajsaj jun bey chic ri nubij ri Dios chawe chiquij ye qˈuiy tinamit, chiquij cocoj y nimaˈk tak tinamit ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, chiquij ri aj kˈatbel tak tzij, y chiquij ri winek ri ma junan ta quichˈabel, xinucheˈex. 	 و مرا گفت که «می‌باید تو اقوام وامت‌ها و زبانها و پادشاهان بسیار را نبوت کنی.»


Y ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon cˈa pa Betania. Ri kˈij cˈa tek xeˈapon riyeˈ, cˈo chic cajiˈ kˈij timuk wi ri Lázaro. 	 پس چون عیسی آمد، یافت که چهار روزاست در قبر می‌باشد.


Y rumariˈ tek ri Dios xiruchaˈ riyin riche (rixin) chi xinoc jun apóstol riche (rixin) chi ntzijoj ri ruchˈabel chique ri winek ri ma ye israelitas ta. Y ronojel re nbij wacami can kitzij wi. Ri Cristo can nutzˈet wi ri wánima chi can kitzij wi ri nbij y ma ntzˈuc ta tzij. Y ncˈut ri ruchˈabel chiquiwech ri winek ri ma ye israelitas ta, riche (rixin) chi ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo y tiquetamaj ri kitzij. 	 و برای این، من واعظ و رسول ومعلم امتها در ایمان و راستی مقرر شدم. در مسیح راست می‌گویم و دروغ نی.


Y tek ri Pablo y ri Bernabé ye kˈaxnek chic el ri pa Perge, xebe cˈa pa jun chic tinamit ri Antioquía chukaˈ rubiˈ. Y ri tinamit riˈ pa rucuenta ri Pisidia cˈo wi. Y chupan cˈa ri uxlanibel kˈij, riyeˈ xebe cˈa pa jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y xebetzˈuyeˈ cˈa. 	 و ایشان از پرجه عبور نموده، به انطاکیه پیسیدیه آمدند ودر روز سبت به کنیسه درآمده، بنشستند.


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri israelitas, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿La xtucamisaj cami cˈa riˈ? Ruma nubij: Ri acuchi (achique) xquibe wi riyin, riyix ma yixcowin ta yixapon, xchaˈ, yechaˈ cˈa ri achiˈaˈ riˈ. 	 یهودیان گفتند: «آیا اراده قتل خود دارد که می‌گوید به‌جایی خواهم رفت که شما نمی توانیدآمد؟»


Y tek rutzˈeton chic cˈa ri nubij ri wuj, ri aj kˈatbel tzij riˈ xucˈutuj cˈa chare ri Pablo chi achique ruwachˈulef petenak wi. Tek racˈaxan chic cˈa ca chi pa Cilicia petenak wi, 	 پس والی نامه را ملاحظه فرموده، پرسید که از کدام ولایت است. چون دانست که از قیلیقیه است،گفت: «چون مدعیان تو حاضر شوند، سخن تو را خواهم شنید.» و فرمود تا او را در سرای هیرودیس نگاه دارند.


Riyin tek xintij nukˈij chi xisamej chiquicojol ri winek re waweˈ pan Efeso, winek ri can ye achiˈel itzel tak chicop, ma naˈoj ta quiche (quixin) winek ri xincusaj. Xa ta queriˈ xinben, ronojel ri tijoj pokonal ri xinkˈaxaj pa quikˈaˈ ri winek tek xeyacatej pe chuwij, man ta jun utz nucˈom pe chuwe. Y xa ta kitzij chi ri caminakiˈ man ta yecˈastej el, juyiˈ ta oc kawech kabanon, xa más ta utz chi nikaben achiˈel ri nibix: Kojwaˈ y kojucˈuyaˈ ruma xa chuaˈk cabij yojcom el. 	 چون بطور انسان در افسس با وحوش جنگ کردم، مرا چه سود است؟ اگر مردگان برنمی خیزند، بخوریم و بیاشامیم چون فردامی میریم.


Can kitzij wi ri nbij chiwe, chi ri nacˈaxan ri nuchˈabel y nunimaj ri yin takayon pe, nril rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y man cˈa xtapon ta chupan ri lugar riche (rixin) tijoj pokonal, ruma colotajnek chic pe chuwech ri camic, y xkˈax chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 آمین آمین به شما می‌گویم که ساعتی می‌آید بلکه اکنون است که مردگان آواز پسر خدارا می‌شنوند و هر‌که بشنود زنده گردد.


Y ri Jesús xjel cˈa apo quiqˈui ri rudiscípulos, xeruchop ka riqˈui rukˈaˈ y xubij cˈa chique: Quixyacatej cˈa y ma tixibij ta iwiˈ, xchaˈ ri Jesús chique. 	 عیسی نزدیک آمده، ایشان را لمس نمود و گفت: «برخیزید و ترسان مباشید!»


Tek xquil cˈa, xquibij chare: Quinojel ri winek yatquicanoj, xechaˈ. 	 چون او را دریافتند، گفتند: «همه تو رامی طلبند.»


¿Pero achique ri xbeˈitzˈetaˈ riyix pa desierto? ¿Xitzˈet cami jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? Can kitzij wi chi ri achi ri xitzˈet chiriˈ, can ya wi riˈ ri rusamaj. Pero can cˈo cˈa chukaˈ jun chic samaj ri yaˈon pe chare. 	 پس برای دیدن چه رفته بودید، آیا نبی‌ای را؟ بلی به شما می‌گویم کسی را که از نبی هم بزرگتراست.


Ri etzˈanen utz chi naben jubaˈ ruma nicˈatzin chi nasiloj jubaˈ ri achˈacul. Yacˈa ri más nicˈatzin chi naben, ya chi nacˈuaj jun utzilaj cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. Ruma cˈo utz nucˈom pe chawe chupan ri acˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef y chupan chukaˈ ri acˈaslen riche (rixin) ri chkawech apo. 	 که ریاضت بدنی اندک فایده‌ای دارد، لیکن دینداری برای هر چیز مفید است که وعده زندگی حال وآینده را دارد.


ri más ta utz chi xaben, xayaˈ ta re nurajil pa banco, y re xinoka wacami xincˈul ta cˈa ri puek ri can wuche (wixin) wi riyin y xincˈul ta chukaˈ ri ral re nurajil. 	 از همین جهت تو را می‌بایست نقد مرابه صرافان بدهی تا وقتی که بیایم مال خود را باسود بیابم.


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Tek riyix nitzˈet chi quek rubanon ri sutzˈ chuwech ri caj, tek xka ka ri kˈij, nibij chi jabel ri tiempo nberubanaˈ. 	 ایشان راجواب داد که «در وقت عصر می‌گویید هوا خوش خواهد بود زیرا آسمان سرخ است؛


Yacˈariˈ tek xquecolotej ri aj Israel. Achiˈel nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Chi ri Colonel xtipe pa Sion, y xtrelesaj el ronojel ri ma utz ta pa cánima ri ye riy rumam ca ri Jacob. 	 وهمچنین همگی اسرائیل نجات خواهند یافت، چنانکه مکتوب است که «از صهیون نجات‌دهنده‌ای ظاهر خواهد شد و بی‌دینی را ازیعقوب خواهد برداشت؛


Y wi ketaman chi ri Dios nracˈaxaj ri nikacˈutuj chare, ketaman chukaˈ chi nuyaˈ wi pe ri nikacˈutuj chare. 	 و اگر دانیم که هرچه سوال کنیم ما را می‌شنود، پس می‌دانیم که آنچه از او درخواست کنیم می‌یابیم.


Ri Dios can xuben wi cˈa chare chi xoc Nimalaj Sacerdote; can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec ri xcˈojeˈ ojer ca. 	 و خدا او را به رئیس کهنه مخاطب ساخت به رتبه ملکیصدق.


Y xubij chukaˈ: Xtincuy ri quimac y ma xtoka ta chic chinucˈuˈx ri itzel ri yequibanalaˈ. 	 (باز می‌گوید) وگناهان و خطایای ایشان را دیگر به یاد نخواهم آورد.»


Can nuraybel wi cˈa y cukul nucˈuˈx chi xtinyaˈ rukˈij ri Cristo, achiˈel ri nbanon pe. Y cukul nucˈuˈx chi ma xquiqˈuix ta y ma xtinxibij ta wiˈ. Wi yicˈaseˈ o yicom, ri nuraybel riyin ya ri nyaˈ rukˈij ri Cristo. 	 برحسب انتظار و امید من که در هیچ‌چیزخجالت نخواهم کشید، بلکه در کمال دلیری، چنانکه همیشه، الان نیز مسیح در بدن من جلال خواهد یافت، خواه در حیات و خواه در موت.


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Ri nabey pixaˈ ya cˈa ri nubij: Tiwacˈaxaj cˈa riyix aj Israel, chi ri Kajaf xaxu (xaxe) wi jun, y riˈ ya ri Kajaf Dios. 	 عیسی او را جواب داد که «اول همه احکام این است که بشنو‌ای اسرائیل، خداوندخدای ما خداوند واحد است.


Y chukaˈ Riyaˈ can xtukˈalajsaj chi ri Dios can xtukˈet wi tzij pa quiwiˈ ri winek, ruma wacami ya kˈaton chic tzij pa ruwiˈ ri itzel winek ri chapayon riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 و اما بر داوری، از آنرو که بررئیس این جهان حکم شده است.


Rumacˈariˈ tiyaˈ ca ronojel ri ma chˈajchˈoj ta y ronojel ri etzelal. Y can tikasaj iwiˈ chi ninimaj ri ruchˈabel ri Dios ri cˈo chic pa tak iwánima. Ruma ya chˈabel riˈ ri nicolo iwuche (iwixin). 	 پس هر نجاست و افزونی شر را دورکنید و با فروتنی، کلام کاشته شده را بپذیرید که قادر است که جانهای شما را نجات‌بخشد.


Ri Dios can xeruqˈuis wi ri aj Sodoma y ri aj Gomorra. Pero xucol pe ri jun achi ri choj rucˈaslen ri xubiniˈaj Lot chuwech ri rucˈayewal riˈ. Ri Lot xkˈaxo cˈa ri ránima tek xcˈojeˈ chiquicojol ri winek riˈ ruma xerutzˈet chi xquicˈuaj jun itzel cˈaslen. 	 و لوط عادل را که از رفتار فاجرانه بی‌دینان رنجیده بود رهانید.


¿La can majun cami iwachoch riche (rixin) chi chiriˈ ta yixwaˈ yixucˈyaˈ wi? ¿O chiwech riyix xa can majun oc quikˈij ri nicˈaj chic kachˈalal ye riche (rixin) ri iglesia? ¿Y achique chukaˈ ruma tek can niyaˈ (nitzek) quiqˈuix ri kachˈalal ri xa majun oc cˈo quiqˈui? ¿Can niwajoˈ cˈa riyix chi riqˈui ri yeˈibanalaˈ, riyin nyaˈ ta ikˈij? Riyin xa ma nyaˈ ta ikˈij ruma xa ma utz yixtajin chubanic. 	 مگر خانه‌ها برای خوردن و آشامیدن ندارید؟ یا کلیسای خدا راتحقیر می‌نمایید و آنانی را که ندارند شرمنده می‌سازید؟ به شما چه بگویم؟ آیا در این امر شمارا تحسین نمایم؟ تحسین نمی نمایم!


Astapeˈ ri Jesús ma ya ta Riyaˈ ri yebano bautizar ri winek, xa yecˈa ri ye rudiscípulos ri yebano bautizar. 	 با اینکه خود عیسی تعمید نمی داد بلکه شاگردانش،


Wi xa man ta yecˈastej ri caminakiˈ, majun nicˈatzin wi chi riyoj nikayaˈ kiˈ pa camic ronojel kˈij ruma nikatzijoj ri ruchˈabel ri Cristo. 	 و ما نیز چراهر ساعت خود را در خطر می‌اندازیم؟


Rumacˈariˈ xa ticˈutuj chare ri Dios chi ronojel riˈ man ta xtibanatej pa rukˈijul ri job, riche (rixin) chi queriˈ ma nitij ta más pokon tek yixanmej. 	 و دعاکنید که فرار شما در زمستان نشود،


Can xinkˈalajsaj cˈa ri abiˈ chique ri achiˈaˈ ri xeˈayaˈ chuwe ri ye achaˈon chic pe chiquicojol ri winek chuwech re ruwachˈulef, ri can ye awuche (awixin) cˈa riyit y wacami riyeˈ can niquiben cˈa ri nubij ri achˈabel. 	 «اسم تو را به آن مردمانی که از جهان به من عطا کردی ظاهر ساختم. از آن تو بودند و ایشان را به من دادی و کلام تو را نگاه داشتند.


Y chukaˈ ronojel can ta pa rucholaj y pa ruchˈajchˈojil tibanaˈ. 	 لکن همه‌چیز به شایستگی و انتظام باشد.


Y tek ri María racˈaxan chic ka ronojel riˈ, xucˈutuj chare ri ángel: ¿Achique cˈa modo riˈ tek xticˈojeˈ wal? Ruma riyin xa ma jane yincˈo ta riqˈui ri achi ri xtoc wachijil. 	 مریم به فرشته گفت: «این چگونه می‌شود وحال آنکه مردی را نشناخته‌ام؟»


Ma xu (xe) ta cˈa riyix ri nichˈob ka iwiˈ, xa can queˈichˈoboˈ cˈa chukaˈ ri nicˈaj chic. 	 و هریک از شما ملاحظه کارهای خود را نکند، بلکه هرکدام کارهای دیگران را نیز.


Rumariˈ ri Pablo, riche (rixin) chi nutoˈ riˈ, xchˈo cˈa apo, y xubij: Riyin majun cˈa numac nbanon chuwech ri ley kiche (kixin) riyoj israelitas, ni majun chukaˈ numac nbanon ta ri pa rachoch ri Dios ri cˈo pa Jerusalem, y majun chukaˈ numac nbanon chuwech ri ley ri yaˈon ruma ri César, xchaˈ ri Pablo. 	 او جواب داد که «نه به شریعت یهود و نه به هیکل و نه به قیصر هیچ گناه کرده‌ام.»


Y ri Jesús xubij chique: Tek xquixapon ri pa tinamit Jerusalem, xtitzˈet cˈa chi cˈo jun achi ri rucˈamom pe yaˈ pa jun cucuˈ. Titzekelbej cˈa el ri achi riˈ cˈa achique jay xtoc wi. 	 ایشان را گفت: «اینک هنگامی که داخل شهر شوید، شخصی با سبوی آب به شمابرمی خورد. به خانه‌ای که او درآید، از عقب وی بروید،


Y riyix nabey cˈo chi niwetamaj chi majun winek ri nicowin ta nikˈalajsan ri achique nubij ri ruchˈabel ri Dios, wi xa man cˈo ta ri Lokˈolaj Espíritu riqˈui ri nitoˈo riche (rixin). 	 و این رانخست بدانید که هیچ نبوت کتاب از تفسیر خودنبی نیست.زیرا که نبوت به اراده انسان هرگزآورده نشد، بلکه مردمان به روح‌القدس مجذوب شده، از جانب خدا سخن‌گفتند.


Y ri achi achiˈel jun coronel majun cˈa tzij xracˈaxaj ta jabel, ruma sibilaj ye qˈuiy ri winek ri yecˈo chiriˈ. Jun wi cˈa niquibij ri nicˈaj, y jun wi chic niquibilaˈ ri nicˈaj chic, y can niquirek quichiˈ tek niquibij. Rumariˈ ri achi achiˈel coronel xubij chi tucˈuex apo ri Pablo pa cuartel cuma ri soldados. 	 اما بعضی از آن گروه به سخنی و بعضی به سخنی دیگر صدا می‌کردند. و چون او به‌سبب شورش، حقیقت امر رانتوانست فهمید، فرمود تا او را به قلعه بیاورند.


Ri runakˈ tak ruwech can ye achiˈel cˈa ruxak tak kˈakˈ. Cˈo cˈa qˈuiy coronas rucusan, y chiriˈ chukaˈ tzˈibatal el jun biˈaj. Y ri biˈaj riˈ, can majun cˈa achoj chuwech nikˈax wi, xa can xu (xe wi) cˈa chuwech Riyaˈ. 	 و چشمانش چون شعله آتش و بر سرش افسرهای بسیار و اسمی مرقوم داردکه جز خودش هیچ‌کس آن را نمی داند.


Y ri achiˈaˈ cˈa riˈ sibilaj yacatajnek pe coyowal chiquij ri Pedro y ri Juan, ruma yequitijoj ri winek. Can niquitzijoj chi ri Jesús caminek chic el y xbecˈastej pe, y rumariˈ ri caminakiˈ can xquecˈastej wi chukaˈ, yechaˈ cˈa chique ri winek. 	 چونکه مضطرب بودند از اینکه ایشان قوم را تعلیم می‌دادند و در عیسی به قیامت ازمردگان اعلام می‌نمودند.


Ri ye caˈiˈ cˈa achiˈaˈ riˈ can niquitzuˈ wi cˈa ri benak quiqˈui, pero cˈo cˈa banayon chique chi ma niquetamaj ta ruwech. 	 ولی چشمان ایشان بسته شد تا اورا نشناسند.


Wacami tiwelesaj cˈa ca ri talento chare y tiyaˈ chare ri numozo ri cˈo ri lajuj talento riqˈui. 	 الحال آن قنطار را از او گرفته، به صاحب ده قنطار بدهید.


Y yacˈariˈ tek ri itzel winek xucˈuaj ri Jesús cˈa chupan ri lokˈolaj tinamit Jerusalem, y cˈa pa ruwiˈ ri rachoch ri Dios xberuyaˈ wi. 	 آنگاه ابلیس او را به شهر مقدس برد و برکنگره هیکل برپا داشته،


Pero wi ya ri samaj ri ruchilaben pe ri Dios chuwe ri nben; astapeˈ ma yininimaj ta riyin, pero tinimaj cˈa chi ri samaj ri nben riyin can ya wi ri ruchilaben pe ri Dios chuwe. Tinimaj cˈa riche (rixin) chi tiwetamaj chi ri Nataˈ Dios can cˈo wi wuqˈui riyin y riyin chukaˈ can yincˈo wi riqˈui ri Nataˈ y xa yoj jun, xchaˈ ri Jesús. 	 ولکن چنانچه به‌جا می‌آورم، هرگاه به من ایمان نمی آورید، به اعمال ایمان آورید تا بدانید و یقین کنید که پدر در من است و من در او.»


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Xaxu (xaxe) wi cˈa ri Ajaf Dios tayaˈ rukˈij, y xaxu (xaxe wi) chukaˈ Riyaˈ ri rucˈamon chi nanimaj ri nubij, xchaˈ ri Jesús chare. 	 عیسی در جواب او گفت: «ای شیطان، مکتوب است، خداوند خدای خود را پرستش کن و غیر او راعبادت منما.»


Yacá ri Esteban can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri xyaˈo ri naˈoj chare, y rumariˈ, tek riyaˈ xchˈo, ri winek ri ye yacatajnek chrij xa ma xecowin ta riqˈui. 	 و با آن حکمت و روحی که او سخن می‌گفت، یارای مکالمه نداشتند.


Can ruma wi ri rutzil ri Dios tek xixcolotej ruma xicukubaˈ icˈuˈx riqˈui. Ruma iyon riyix ma yixcowin ta nicol iwiˈ, ri colotajic xa nisipex chake ruma ri Dios. 	 زیرا که محض فیض نجات یافته‌اید، بوسیله ایمان و این از شمانیست بلکه بخشش خداست،


Tek xbeka cˈa ri pa Cesarea, xa can choj cˈa xbe ri pa Jerusalem. Y tek ye ruyaˈon chic ca rutzil tak quiwech ri kachˈalal ri niquimol quiˈ pa rubiˈ ri Dios ri chiriˈ, riyaˈ xbe cˈa pan Antioquía. 	 و به قیصریه فرود آمده (به اورشلیم ) رفت و کلیسا را تحیت نموده، به انطاکیه آمد.


can jabel ruwarukˈij ri mozo riˈ, ruma ntajin chubanic ri samaj tek noˈilitej ruma ri rupatrón. 	 خوشابحال آن غلامی که چون آقایش آید، او را در چنین کار مشغول یابد.


Y wi man ta xipe riyin chuwech re ruwachˈulef chukˈalajsaxic ri nuchˈabel, riyeˈ can ta yecowin niquibij chi majun quimac. Yacˈa re wacami, ruma riyin xipe chuwech re ruwachˈulef y xinquetzelaj, rumariˈ riyeˈ can ma xquecowin ta xtiquibij chi majun quimac. 	 اگرنیامده بودم و به ایشان تکلم نکرده، گناه نمی داشتند؛ و اما الان عذری برای گناه خودندارند.