Y ronojel ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ojer ca, riche (rixin) chi cˈo nucˈut chkawech tek tzˈibatal ca. Can nuben cˈa chake chi yojcochˈon y nucukubaˈ kacˈuˈx chiroyobexic ri rutzil ri Dios. 	 زیرا همه‌چیزهایی که از قبل مکتوب شد، برای تعلیم ما نوشته شد تا به صبر وتسلی کتاب امیدوار باشیم.


Yacˈa ri jun chique ri rudiscípulos, ri sibilaj najowex ruma ri Jesús, ye rakˈel cˈa junan riqˈui ri Jesús. 	 ویکی از شاگردان او بود که به سینه عیسی تکیه می‌زد و عیسی او را محبت می‌نمود؛


Ri Jesús can xerubanalaˈ wi qˈuiy milagros chiquiwech ri winek. Pero ma riqˈui wi riˈ riyeˈ ma xquinimaj ta. 	 و با اینکه پیش روی ایشان چنین معجزات بسیار نموده بود، بدو ایمان نیاوردند.


Las nueve cˈa ri nimakˈaˈ tek xquibajij ri Jesús chuwech cruz. 	 و ساعت سوم بود که اورا مصلوب کردند.


Pero ri xubij ri Juan o ri nubij jun ta chic achi chuwij riyin, ma rajawaxic ta cˈa chuwe riyin. Ri xubij ri Juan nnataj apo chiwe ruma rajawaxic chiwe riyix, riche (rixin) chi yixcolotej. 	 او چراغ افروخته و درخشنده‌ای بود و شما خواستید که ساعتی به نور او شادی کنید.


Pero riqˈui jubaˈ yecˈo ri yebin: Wi ri caminakiˈ xquecˈastej chic el, ¿achique cami rubaniquil riˈ? ¿Achique cami rubanic nitzuˈun ri quichˈacul? 	 اما اگر کسی گوید: «مردگان چگونه برمی خیزند و به کدام بدن می‌آیند؟»،


Y chupan ri rutzˈiban ca riyaˈ, ri Dios nubij: Chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij, xtinyaˈ pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ ri winek, y ri imiˈal y ri icˈajol xtiquikˈalajsaj ri nbij chique. Y ri cˈa ye cˈajolaˈ na, pa jun achiˈel achicˈ xtiquitzˈet ri nkˈalajsaj chique. Y ri achiˈaˈ ye rijitaˈk chic, pa cachicˈ cˈa ri cˈo xquenkˈalajsaj chique. 	 که "خدا می‌گوید در ایام آخر چنین خواهدبود که از روح خود بر تمام بشر خواهم ریخت وپسران و دختران شما نبوت کنند و جوانان شما رویاها و پیران شما خوابها خواهند دید؛


Y riyit chak benak ruwech yit yawaˈ. Rumacˈariˈ ma utz ta chi ruyon relic yaˈ ri nakum. Xa takumuˈ chukaˈ jubaˈ ruyaˈal uva riche (rixin) chi queriˈ utz nuben chare ri apan. 	 دیگر آشامنده آب فقط مباش، بلکه بجهت شکمت و ضعفهای بسیار خود شرابی کم میل فرما.


Yacˈa ri jubaˈ chic chare ri ijaˈtz xka pa jun utzilaj ulef, jabel xeqˈuiy y xewachin chukaˈ jabel. Ruma cˈo ijaˈtz xquiyalaˈ a treinta quiwech, cˈo xquiyalaˈ a sesenta quiwech y cˈo ri can jojun ciento quiwech xquiyalaˈ. 	 و برخی درزمین نیکو کاشته شده، بار آورد، بعضی صد وبعضی شصت و بعضی سی.


Pero wi xa majun kachˈalal cˈo ri nicowin ta nikˈaxan achique ri niquibij ri kachˈalal pa nicˈaj chic chˈabel, ma quechˈo ta cˈa pa nicˈaj chic chˈabel chiquiwech ri kachˈalal ri quimolon quiˈ. Xaxu (xaxe wi) cˈa riyeˈ quechˈo ka pa cánima riqˈui ri Dios. 	 اما اگرمترجمی نباشد، در کلیسا خاموش باشد و با خودو با خدا سخن گوید.


Yacˈa ri Dios ri Kacolonel xucˈut ri rutzil chkawech, y xketamaj cˈa chi Riyaˈ quinojel ri winek yerajoˈ, 	 لیکن چون مهربانی ولطف نجات‌دهنده ما خدا ظاهر شد،


Y ri Herodes xubij cˈa chique ri rusamajel: Ri Jesús xa ya ri Juan ri Bautista ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. Rumariˈ tek cˈo uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi qˈuiy ri nicowin yerubanalaˈ, xchaˈ chique. 	 به خادمان خود گفت: «این است یحیی تعمید‌دهنده که ازمردگان برخاسته است، و از این جهت معجزات از او صادر می‌گردد.»


Y xa utz ta chic, chi yix ta riyix ri yixtijon quiche (quixin) ri nicˈaj chic riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Ruma qˈuiy yan chic tiempo yixcˈo pa ruchˈabel, pero riyix xa cˈa nicˈatzin na itijoxic chupan ri nabey tak tijonic chare ri ruchˈabel ri Dios. Ruma ri ibanon wacami xa cˈa yix achiˈel na jun acˈal ri xa cˈariˈ nalex, ri xa cˈa xu (xe wi) tzˈumaj nrajoˈ y cˈa ma jane nutij ta wey. 	 زیرا که هر‌چند با این طول زمان شما را می‌باید معلمان باشید، باز محتاجیدکه کسی اصول و مبادی الهامات خدا را به شمابیاموزد و محتاج شیر شدید نه غذای قوی.


Niquibilaˈ cˈa chi ri Bernabé yariˈ ri dios ri rubiniˈan Júpiter, y ri Pablo yariˈ ri dios ri rubiniˈan Mercurio, ruma ya riyaˈ ri ucˈuayon ri chˈabel. 	 پس برنابا را مشتری و پولس راعطارد خواندند زیرا که او در سخن‌گفتن مقدم بود.


Y ri Dios ri xojsiqˈuin (xojoyon), can kitzij wi nitzijon, y Riyaˈ can xtuben wi kiqˈui achiˈel ri nubij. 	 امین است دعوت کننده شما که این را هم خواهد کرد.


Y xitek pa camic ri Jesús ri niyaˈo cˈaslen. Pero ri Dios xuben chare chi xbecˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. Nikabij cˈa quereˈ chiwe ruma riyoj can xkatzˈet wi tek cˈastajnek chic pe. 	 و رئیس حیات را کشتید که خدا او را ازمردگان برخیزانید و ما شاهد بر او هستیم.


Y ri winek ri ye sachnek, can ye achiˈel jun ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ ri xa chakiˈj chic. Chukaˈ can ye achiˈel sutzˈ ri ye rucˈamom pe cakˈikˈ. Ri winek cˈa riˈ, can ye oyoben wi ruma ri lugar ri sibilaj kˈekuˈm kˈekuˈm rupan riche (rixin) tijoj pokonal. Y xquebe chiriˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 اینها چشمه های بی‌آب و مه های رانده شده به باد شدید هستند که برای ایشان ظلمت تاریکی جاودانی، مقرر است.


Y tek Riyaˈ tzˈuyul pa mesa ri chiriˈ pa jay, ye qˈuiy cˈa chique ri ye cˈutuy tak alcawal y nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ, xetzˈuyeˈ apo ri pa mesa junan riqˈui ri Jesús y quiqˈui ri rudiscípulos. 	 و واقع شد چون او در خانه به غذا نشسته بود که جمعی از باجگیران وگناهکاران آمده، با عیسی و شاگردانش بنشستند.


Y xucˈuex cˈa apo ri cˈajol chuwech ri Jesús. Pero tek ri itzel espíritu xutzˈet ri Jesús, riqˈui ruchukˈaˈ xuyicaj ri cˈajol y xuchˈakij pan ulef. Y ri cˈajol nubolkotilaˈ cˈa riˈ y niwoko ruchub (rucˈaxej) pa ruchiˈ. 	 پس اورا نزد وی آوردند. چون او را دید، فور آن روح او را مصروع کرد تا بر زمین افتاده، کف برآورد وغلطان شد.


Riyoj can nikacˈutuj wi cˈa chare ri Dios chi man ta jun etzelal ri niben. Riyoj nikacˈutuj queriˈ pan iwiˈ riyix, pero ma ruma ta chi riyoj nikajoˈ chi nikˈalajin chiwech chi can yoj riche (rixin) wi ri Dios y can cˈo ri ruchukˈaˈ pa kakˈaˈ. Ma que ta riˈ. Ri nikajoˈ riyoj ya ta chi riyix niben ri utz, astapeˈ ma nikˈalajin ta chiwech chi can yoj riche (rixin) wi ri Dios. 	 و از خدا مسالت می‌کنم که شما هیچ بدی نکنید، نه تا ظاهر شود که ما مقبول هستیم، بلکه تا شما نیکویی کرده باشید، هرچند ما گویامردود باشیم.


Riyin cukul nucˈuˈx chi can xquixquicot na wi kuma riyoj. Xa rumacˈariˈ tek riyin xinwajoˈ cˈa chi xikˈax ta cˈa iwuqˈui riyix nabey, riche (rixin) chi tek yitzolin pe, can yikˈax chic cˈa jun bey iwuqˈui, riche (rixin) chi camul ta cˈa nicˈul ri utzil. 	 و بدین اعتماد قبل از این خواستم به نزدشما آیم تا نعمتی دیگر بیابید،


¿Riyix nichˈob chi riyin xipe riche (rixin) chi nyaˈ uxlanibel cˈuˈx chuwech re ruwachˈulef? Ma que ta riˈ. Wuma riyin yecˈo ri xa xtiquitaluj quiˈ. 	 آیا گمان می‌برید که من آمده‌ام تا سلامتی بر زمین بخشم؟ نی بلکه به شما می‌گویم تفریق را.


Ri Juan xubij chique: Xaxu (xaxe wi) cˈa ri alcawal ri bin chiwe ruma ri aj kˈatbel tzij, can xu (xe) wi riˈ ticˈutuj chique ri winek. Man cˈa ticˈutuj ta más. 	 بدیشان گفت: «زیادتر از آنچه مقرر است، مگیرید.»


Y ri tzˈuyul pa ruwiˈ ri lokˈolaj chˈaquet riˈ, can achiˈel cˈa nitzuˈun ri abej ri nibix jaspe y cornalina chique, can sibilaj cˈa nitzˈitzˈan. Ri lokˈolaj chˈaquet riˈ sutin cˈa pe rij ruma jun xcokˈaˈ. Y ri xcokˈaˈ riˈ rex cˈa nitzuˈun, achiˈel ri abej ri nibix esmeralda chare. 	 وآن نشیننده، در صورت، مانند سنگ یشم و عقیق است و قوس قزحی در گرد تخت که به منظرشباهت به زمرد دارد


Y riyix can ninimirisaj iwiˈ y nibij chi itzel yequibanalaˈ ri winek ri yebano ri mac riˈ. Y xa queriˈ chukaˈ yixtajin chubanic riyix. ¿La nichˈob cami chi ri Dios man ta xtuyaˈ chukaˈ rutojbalil ri imac riyix? 	 پس‌ای آدمی که برکنندگان چنین اعمال حکم می‌کنی و خود همان را می‌کنی، آیا گمان می‌بری که تو از حکم خداخواهی رست؟


ruma ri Kajaf Jesucristo xucˈut riˈ chinuwech, y xubij cˈa chuwe: Chanin catel el waweˈ pa Jerusalem, ruma ri winek ri yecˈo waweˈ ma xtiquinimaj ta ri xtakˈalajsaj chuwij riyin, xchaˈ chuwe. 	 پس او را دیدم که به من می‌گوید: "بشتاب و از اورشلیم به زودی روانه شو زیرا که شهادت تو را در حق من نخواهند پذیرفت."


Y xabachique cˈa winek ri niyokˈon chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, cˈa nicuyutej na rumac. Yacˈa ri niyokˈon chrij ri Lokˈolaj Espíritu, man cˈa xticuyutej ta rumac. 	 و هر‌که سخنی برخلاف پسر انسان گوید، آمرزیده شود. اما هر‌که به روح‌القدس کفر گویدآمرزیده نخواهد شد.


Kachˈalal, riyoj nikajoˈ chi riyix niwetamaj ri achique xtiban chique ri ye caminek chic el, riche (rixin) chi queriˈ ma yixbison ta, achiˈel yebison ri winek ri majun coyoben ta riqˈui ri Jesucristo. 	 اما‌ای برادران نمی خواهیم شما از حالت خوابیدگان بی‌خبر باشید که مبادا مثل دیگران که امید ندارند، محزون شوید.


Y tek ri achi cˈo chic pa samaj nijopin ijaˈtz, cˈo cˈa jubaˈ chare ri ijaˈtz riˈ xa pa bey xka wi. Y xepe cˈa ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, xquitij el ri ijaˈtz riˈ. 	 و چون تخم می‌پاشید، قدری بر راه ریخته شده، مرغان هوا آمده آنها را برچیدند.


Pero chukaˈ ri israelitas riˈ xa xtzˈapitej quiwech, y rumariˈ ri quinojibal ma qˈuiy ta cˈa ri xkˈax chuwech. Y cˈa que na riˈ quibanon ri israelitas wacami. Tek nisiqˈuix ri nabey trato chiquiwech, ma nikˈax ta jabel chiquiwech, ruma can cˈa tzˈapel na quiwech. Y ri nelesan ri tzˈapebel quiwech xaxu (xaxe) wi cˈa ri Cristo. 	 بلکه ذهن ایشان غلیظ شدزیرا که تا امروز همان نقاب در خواندن عهد عتیق باقی است و کشف نشده است، زیرا که فقط درمسیح باطل می‌گردد.


¿La can majun bey cˈa isiqˈuin ta ri jun tzij ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios? Tek nubij: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ xa can cˈo wi ri xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 آیا این نوشته رانخوانده‌اید: سنگی که معمارانش رد کردند، همان سر زاویه گردید؟


Y yacˈariˈ tek xpe jun sutzˈ ri xuben muj pa quiwiˈ. Y chupan cˈa ri sutzˈ riˈ cˈo jun chˈabel xquicˈaxaj ri xubij: Yareˈ ri Nucˈajol y can sibilaj nwajoˈ, can ya cˈa Riyaˈ tiwacˈaxaj, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 ناگاه ابری بر ایشان سایه انداخت و آوازی از ابردر‌رسید که «این است پسر حبیب من، از اوبشنوید.»


Yacˈa ri Dios can cˈo pe wuqˈui. Rumariˈ majun cˈa ri ncˈulwachin pa quikˈaˈ ri winek. Can nbin cˈa pe ri ruchˈabel ri Dios chique quinojel ri winek, chique ri sibilaj cˈo quikˈij y chique chukaˈ ri majun quikˈij. Y xaxu (xaxe) wi cˈa ri quibin ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri ojer ca, y ri rubin ca ri Moisés, xaxu (xaxe wi) riˈ ri ntzijoj riyin, ruma yecˈa riyeˈ ri ye biyon ca ri nibanatej. 	 اما از خدا اعانت یافته، تا امروزباقی ماندم و خرد و بزرگ را اعلام می‌نمایم وحرفی نمی گویم، جز آنچه انبیا و موسی گفتند که می‌بایست واقع شود،


Chupan cˈa chukaˈ ri tiempo riˈ, ri Juan ri Bautista cˈo cˈa ri chiriˈ pa Enón, ri cˈo chunakajal ri tinamit Salim. Riyaˈ chiriˈ cˈa yeruben wi bautizar ri winek, ruma chupan ri lugar riˈ jabel yaˈ cˈo y ri winek yeˈapon cˈa riqˈui riche (rixin) chi yeban el bautizar. 	 و یحیی نیز در عینون، نزدیک سالیم تعمید می‌داد زیرا که در آنجا آب بسیار بود ومردم می‌آمدند و تعمید می‌گرفتند،


Yacˈa tek ri María xapon acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús y xutzˈet, xxuqueˈ xmajeˈ ka chuwech y xubij chare: Ajaf, xa ta waweˈ yitcˈo wi, man ta xcom ri nuxibal, xchaˈ. 	 و مریم چون به‌جایی که عیسی بودرسید، او را دیده، بر قدمهای او افتاد و بدو گفت: «ای آقا اگر در اینجا می‌بودی، برادر من نمی مرد.»


Astapeˈ riyeˈ can cachˈalal ri Jesús, pero xa man cˈa niquinimaj ta. 	 زیرا که برادرانش نیز به او ایمان نیاورده بودند.


Riyoj ma nikaben ta cˈa achiˈel niquiben riyeˈ. Ruma riyoj ma nikajoˈ ta nikacˈul kakˈij ruma jun samaj ri xa ma yatajnek ta chake. Riyoj xaxu (xaxe wi) yojsamej ri acuchi (achique) nrajoˈ ri Dios chi yojapon wi. Y ri Dios xuyaˈ cˈa kˈij chake chi xojbesamej cˈa iwuqˈui riyix. 	 اما ما زیاده از اندازه فخر نمی کنیم، بلکه بحسب اندازه آن قانونی که خدا برای ما پیمود، و آن اندازه‌ای است که به شمانیز می‌رسد.


Yacˈa tek xapon ri mozo quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef, ri kajoy tak ulef riˈ xquichop cˈa ri mozo riˈ y xquichˈey, y majun cˈa uva xquiyaˈ el chare. 	 اما ایشان او را گرفته، زدند و تهی‌دست روانه نمودند.


Y xjach cˈa pa rukˈaˈ ri Jesús ri wuj ri rutzˈiban ca ri profeta Isaías, jun chique ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, riche (rixin) chi nusiqˈuij chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. Y tek xuricˈ cˈa ri wuj riˈ, xril ri acuchi (achique) nubij wi: 	 آنگاه صحیفه اشعیا نبی را بدو دادند و چون کتاب راگشود، موضعی را یافت که مکتوب است


Y ri chiriˈ majun chic cˈa ri xtika ta rucˈayewal pa ruwiˈ, ruma can majun chic mac. Can chiriˈ cˈa xticˈojeˈ wi ri lokˈolaj ruchˈacat ri Dios y ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y quinojel cˈa ri ye rusamajel xtiquiyaˈ cˈa rukˈij. 	 و دیگر هیچ لعنت نخواهد بود و تخت خدا و بره در آن خواهد بود و بندگانش او راعبادت خواهند نمود.


Y xentzˈet ri caminakiˈ, chi chˈutiˈk chi nimaˈk ye paˈel apo chuwech ri Dios. Xejakalox cˈa ri wuj, y xjak cˈa chukaˈ ri jun wuj riche (rixin) ri cˈaslen. Quinojel cˈa ri caminakiˈ riˈ can xkˈat cˈa tzij pa quiwiˈ, y can achiˈel ri xequibanalaˈ, queriˈ chukaˈ ri kˈatoj tzij ri xban pa quiwiˈ. Achiˈel ri ye tzˈibatal chupan quinojel ri wuj riˈ. 	 و مردگان را خرد وبزرگ دیدم که پیش تخت ایستاده بودند؛ و دفترهارا گشودند. پس دفتری دیگر گشوده شد که دفترحیات‌است و بر مردگان داوری شد، بحسب اعمال ایشان از آنچه در دفترها مکتوب است.


Ruma ri rumac re achi reˈ xa chiwech ka riyix. Xa chrij chˈabel, chrij ri iley y chrij ri biˈaj Jesús. Riyin ma nwajoˈ ta cˈa nben ruchojmil reˈ. Xa tichojmirisaj ka chiwech riyix, xchaˈ. 	 ولی چون مساله‌ای است درباره سخنان ونامها و شریعت شما، پس خود بفهمید. من درچنین امور نمی خواهم داوری کنم.»


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Kitzij wi nbij, wi xa ma nitij ta ri nuchˈacul y ma nikum ta chukaˈ ri nuquiqˈuel riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, man cˈo ta ri icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 عیسی بدیشان گفت: «آمین آمین به شما می‌گویم اگر جسد پسرانسان را نخورید و خون او را ننوشید، در خودحیات ندارید.


Ri can xticuy cˈa rumac riyix, riyin chukaˈ queriˈ xtinben riqˈui. Ruma chinuwech riyin xa can xcuyutej yan cˈa rumac. Y ri rumac ri xincuy riyin, can iwuma cˈa riyix tek xincuy rumac. Ri mac ri xincuy riyin, ma xu (xe) ta cˈa chinuwech ka riyin, xa can chuwech cˈa ri Cristo chukaˈ. 	 اما هرکه را چیزی عفو نمایید، من نیز می‌کنم زیرا که آنچه من عفو کرده‌ام، هرگاه چیزی را عفوکرده باشم، به‌خاطر شما به حضور مسیح کرده‌ام،


Pero re kachˈalal reˈ xa xenabeyej yan cˈa el chkawech riyoj, y xojcoyobej cˈa ri chiriˈ pa tinamit Troas. 	 و ایشان پیش رفته، درترواس منتظر ما شدند.


Can tabij cˈa chique ri kachˈalal chi can quequinimaj ri aj kˈatbel tak tzij. Can tiquinimaj cˈa ri nibix chique, y riqˈui ronojel cánima tiquibanaˈ ronojel utzilaj tak samaj. 	 بیاد ایشان آور که حکام و سلاطین رااطاعت کنند و فرمانبرداری نمایند و برای هرکار نیکو مستعد باشند،


Y cˈo cˈa jun rey riche (rixin) re ruwachˈulef Israel ri xcˈojeˈ ojer ca ri xubiniˈaj Salomón. Riyaˈ ruyon jabel tak tziek ri xerucusaj, pero majun bey xucusaj ta jun rutziak ri can achiˈel jun cotzˈiˈj. 	 لیکن به شما می‌گویم سلیمان هم باهمه جلال خود چون یکی از آنها آراسته نشد.


Yacˈa re wacami ma ya ta chic ri ley riche (rixin) ri Moisés ri niyukˈun kiche (kixin). Ruma wacami xpe yan ri Jesucristo, y ya Riyaˈ ri nikanimaj. 	 لیکن چون ایمان آمد، دیگر زیر دست لالا نیستیم.


Ri achi riˈ can ya cˈa ri camposanto ri oconek rachoch, y riyaˈ hasta riqˈui cadena ma ye cowinek ta quichapon, ruma can sibilaj ruchukˈaˈ cˈo. 	 که در قبور ساکن می‌بود و هیچ‌کس به زنجیرها هم نمی توانست اورا بند نماید،


Y rumariˈ utz chi xa queˈichaˈ el ri can cˈo quikˈij chicojol, y yenwachibilaj el ri yojbe ka cˈa pa Cesarea, riche (rixin) chi queriˈ cˈa chilaˈ niquibij wi chuwe ri rumac rubanon ri achi riˈ, xchaˈ ri Festo chique. 	 و گفت: «پس کسانی از شما که می‌توانندهمراه بیایند تا اگر چیزی در این شخص یافت شود، بر او ادعا نمایند.»


Y achiˈel xa pa nicˈaj kˈij chare ri kˈij riˈ tek ri Jesús xeˈapon chiriˈ y chiriˈ cˈa cˈo wi ri pozo riche (rixin) ri Jacob nibix chare. Chiriˈ cˈa xtzˈuyeˈ wi ka ri Jesús, ruma Riyaˈ can sibilaj cˈa cosnek chic ruma ri binen ri quibanon pe. 	 و در آنجا چاه یعقوب بود. پس عیسی از سفر خسته شده، همچنین بر سر چاه نشسته بود و قریب به ساعت ششم بود.


Riqˈui ri Rucˈajol nikˈalajin wi rukˈij rucˈojlen ri Dios. Ri Rucˈajol can junan wi cˈa riqˈui Riyaˈ. Y ya cˈa ri Cˈajolaxel ri ucˈuayon riche (rixin) ronojel ri cosas ri yecˈo; riqˈui ri ruchukˈaˈ ri ruchˈabel ruchapon wi. Y Riyaˈ xcom riche (rixin) chi xrelesaj ri kamac; y xcˈastej. Y xbetzˈuyeˈ chilaˈ chicaj pa rajquikˈaˈ ri nimalaj Dios. 	 که فروغ جلالش و خاتم جوهرش بوده و به کلمه قوت خود حامل همه موجودات بوده، چون طهارت گناهان را به اتمام رسانید، به‌دست راست کبریا در اعلی علیین بنشست،


Ruma can yecˈo chiwe riyix ri yebin, chi riyin tek cˈo wuj yentek el chiwe, can ruyon cowilaj tak chˈabel ri can ye pokon ri yentzˈibaj el chupan. Yacˈa tek yinapon cˈa chilaˈ iwuqˈui xa ma riqˈui ta chic cowilaj tak chˈabel ri yichˈo wi iwuqˈui, y ri nuchˈabel xa majun rejkalen, yechaˈ. 	 زیرامی گویند: «رساله های او گران و زورآور است، لیکن حضور جسمی او ضعیف و سخنش حقیر.»


Yacˈa Riyaˈ xtubij pe chiwe: Xinbij yan chiwe chi ma wetaman ta acuchi (achique) quixpe wi. Quixel el chinuwech riyix ri xa yix banoy tak etzelal, xtichaˈ ri Ajaf. 	 بازخواهد گفت، به شما می‌گویم که شما رانمی شناسم از کجا هستید؟ ای همه بدکاران از من دور شوید.


Re caˈiˈ oxiˈ cˈa winek reˈ, xeˈapon apo riqˈui ri Felipe ri aj Betsaida ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Galilea, riche (rixin) chi niquicˈutuj jun utzil chare; ruma riyaˈ jun rudiscípulo ri Jesús. Ri winek riˈ xquibij cˈa chare: Táta, riyoj nikajoˈ yojchˈo riqˈui ri Jesús. 	 ایشان نزدفیلپس که از بیت صیدای جلیل بود آمدند و سوال کرده، گفتند: «ای آقا می‌خواهیم عیسی را ببینیم.»


Y riyoj ri kaniman chic ri Dios y nikatij pokon ruma can queriˈ ri nrajoˈ Riyaˈ, xa can tikajachaˈ cˈa kiˈ pa rukˈaˈ ri Dios ri qˈuiytisanel riche (rixin) ronojel ri majun bey yojruyaˈ ta ca, y can tikabanaˈ cˈa ri utz. 	 پس کسانی نیز که برحسب اراده خدا زحمت کشند، جانهای خود را در نیکوکاری به خالق امین بسپارند.


Tek nikatzijoj cˈa chique ri winek, ma rajawaxic ta chi nikaben achiˈel xuben ri Moisés. Riyaˈ xcˈatzin chi xutzˈapij rupalej riqˈui jun tziek, riche (rixin) chi ri israelitas man cˈa niquitzuˈ ta tek niqˈuis el ri sakil chupalej. 	 و نه مانند موسی که نقابی برچهره خود کشید تا بنی‌اسرائیل، تمام شدن این فانی را نظر نکنند،


Pero ri Saulo xa xcˈojeˈ el más ruchukˈaˈ riche (rixin) chi nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios. Y nukˈalajsaj cˈa chi ri Jesús yariˈ ri Cristo. Y rumacˈariˈ ri israelitas ri yecˈo chiriˈ pa Damasco ma niquil ta cˈa achique niquichˈob chrij ri Saulo. 	 اما سولس بیشتر تقویت یافته، یهودیان ساکن دمشق رامجاب می‌نمود و مبرهن می‌ساخت که همین است مسیح.


Yacˈa riyix xa ma que ta riˈ nibij. Xa can nibij chi riyoj nikaben riˈ. Xa can ninimirisaj iwiˈ chuwech ri Dios. Y ri queriˈ niben ma utz ta chuwech ri Dios. 	 اما الحال به عجب خود فخرمی کنید و هر چنین فخر بد است.پس هرکه نیکویی‌کردن بداند و بعمل نیاورد، او را گناه است.


Y chukaˈ ma ya ta ri Adán ri xkˈolotej, xa ya ri Eva ri xkˈolotej y chiriˈ xpe wi ri mac. 	 وآدم فریب نخورد بلکه زن فریب خورده، درتقصیر گرفتار شد.اما به زاییدن رستگارخواهد شد، اگر در ایمان و محبت و قدوسیت وتقوا ثابت بمانند.


Y ri José can xuben wi cˈa ri xbix chare pa rachicˈ ruma ri ángel. Xucˈuaj el ri acˈal, y ri teˈej. Y xetzolin cˈa pan Israel. 	 اما چون شنید که ارکلاوس به‌جای پدر خود هیرودیس بر یهودیه پادشاهی می‌کند، از رفتن بدان سمت ترسید و در خواب وحی یافته، به نواحی جلیل برگشت.و آمده در بلده‌ای مسمی به ناصره ساکن شد، تا آنچه به زبان انبیا گفته شده بود تمام شود که «به ناصری خوانده خواهد شد.»


Y ri winek riˈ man chic cˈa xcajoˈ ta xquicˈaxaj ri Pablo. Xa xquichop cˈa niquirek quichiˈ y niquibilaˈ: ¡Ticamisex la jun achi laˈ, ruma xa ma rucˈamon ta chic chi qˈues! yechaˈ. 	 پس تا این سخن بدو گوش گرفتند؛ آنگاه آواز خود را بلند کرده، گفتند: «چنین شخص را ازروی زمین بردار که زنده ماندن او جایز نیست!»


Y ri aj kˈatbel tzij riˈ qˈuiy mul nusiqˈuij (nroyoj) ri Pablo riche (rixin) chi nichˈo riqˈui, ruma xroyobej chi ri Pablo cˈo ta puek xutzuj (xusuj) chare riche (rixin) chi nucol el. Pero majun puek ri xutzuj (xusuj) ta chare. 	 و نیز امید می‌داشت که پولس او را نقدی بدهد تا او را آزاد سازد و از این جهت مکرر وی را خواسته، با او گفتگو می‌کرد.اما بعد از انقضای دو سال، پورکیوس فستوس، خلیفه ولایت فیلکس شد و فیلکس چون خواست بر یهود منت نهد، پولس را در زندان گذاشت.


Y pa rukˈijul cˈa ri job, yacˈariˈ tek ntajin ri nimakˈij ri Dedicación rubiˈ; nimakˈij riche (rixin) chi niquinatabej ri kˈij tek xchojmirisex chic ri rachoch ri Dios ri cˈo chiriˈ pa tinamit Jerusalem. 	 پس در اورشلیم، عید تجدید شد و زمستان بود.


Y ri achiˈaˈ cˈa ri ye tzekelbeyon riche (rixin) ri Saulo xenacanoˈ, ruma niquicˈaxaj ri chˈabel, pero ma niquitzˈet ta achique ri nichˈo pe. 	 اما آنانی که همسفر او بودند، خاموش ایستادند چونکه آن صدا را شنیدند، لیکن هیچ‌کس را ندیدند.


Y riyin ri chiriˈ can cˈa ma jane cˈa wetaman ta ruwech achique chi achi riˈ. Pero ri Dios ri yin takayon pe riche (rixin) chi yenben bautizar ri winek riqˈui yaˈ, can rukˈalajsan wi cˈa chic chinuwech chi tek xtintzˈet chi nika pe ri Lokˈolaj Espíritu y xtika pa ruwiˈ jun achi y can xticˈojeˈ riqˈui, ya cˈa achi riˈ ri nibano bautizar quiche (quixin) ri winek riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. 	 و من او را نشناختم، لیکن او که مرافرستاد تا به آب تعمید دهم، همان به من گفت برهر کس بینی که روح نازل شده، بر او قرار گرفت، همان است او که به روح‌القدس تعمید می‌دهد.


Ri kachˈalal Timoteo nutek el rutzil iwech. Kachibilan kiˈ pa rusamaj ri Dios. Niquitek el chukaˈ rutzil iwech ri Lucio, ri Jasón y ri Sosípater; riyeˈ ye nuwinak. 	 تیموتاوس همکار من و لوقا و یاسون وسوسیپاطرس که خویشان منند شما را سلام می‌فرستند.


Pa jun chic cˈa uxlanibel kˈij, ri Jesús y ri rudiscípulos xebe pa jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y xuchop cˈa quitijoxic ri quimolon quiˈ chiriˈ. Y chiquicojol ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, cˈo cˈa jun achi ri chakiˈj ri rajquikˈaˈ. 	 و در سبت دیگر به کنیسه درآمده تعلیم می‌داد و در آنجا مردی بود که دست راستش خشک بود.


Y ya tek xoj‑el pe ri pa Tiro riche (rixin) chi xojbe cˈa pa Tolemaida, yacˈariˈ ri ruqˈuisbel kˈij ri xojbiyin pa ruwiˈ yaˈ. Y chiriˈ pa tinamit Tolemaida, tek kayaˈon chic rutzil quiwech ri kachˈalal, xojcˈojeˈ pe jun kˈij quiqˈui. 	 و ما سفر دریا را به انجام رسانیده، از صور به پتولامیس رسیدیم و برادران را سلام کرده، باایشان یک روز ماندیم.


Y tek xitzolin pe y xinoka waweˈ pa Jerusalem, xibe cˈa pa rachoch ri Dios chubanic orar. Y yacˈa tek yitajin chare ri oración, xinben cˈa jun achiˈel achicˈ, 	 و چون به اورشلیم برگشته، در هیکل دعا می‌کردم، بیخودشدم.


Pero tek xa can tzˈaket chic ri naˈoj cˈo kiqˈui, man chic xquecˈatzin ta ri naˈoj ri ye yatajnek chake wacami; ronojel riˈ xa xquekˈax rukˈijul. 	 لکن هنگامی که کامل آید، جزئی نیست خواهد گردید.


Y ruma chi xkacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo, rumariˈ tek Riyaˈ yoj rucusan apo chupan ri rutzil ri Dios y wacami cof yojcˈo chupan. Y can yojquicot ruma koyoben chic ri kˈij tek junan xkojcˈojeˈ riqˈui ri Dios ri cˈo rukˈij rucˈojlen. 	 که به وساطت او دخول نیزیافته‌ایم بوسیله ایمان در آن فیضی که در آن پایداریم و به امید جلال خدا فخر می‌نماییم.


Y nbij cˈa chukaˈ chiwe: Tiyaˈ kˈij chi ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nucˈuan iwuche (iwixin), y ma tiben ta ri xa iraybel ka riyix. 	 اما می‌گویم به روح رفتار کنید پس شهوات جسم را به‌جا نخواهید آورد.


Pero riyix xa ikasan quikˈij ri pobres, y ye ri beyomaˈ ri iyaˈon quikˈij. ¿Can ma noka ta cami chiˈicˈuˈx chi xa ye ri beyomaˈ ri ye banayon chiwe chi yixcˈo pa rucˈayewal? ¿La ma noka ta chiˈicˈuˈx chi xa ye chukaˈ riyeˈ ri yixkiriren apo pa tak kˈatbel tzij? 	 لکن شما فقیر را حقیر شمرده‌اید. آیا دولتمندان برشما ستم نمی کنند و شما را در محکمه هانمی کشند؟


Y ri Cornelio rutzuliben cˈa ri ángel, y sibilaj ruxibin riˈ. Y xubij chare ri ángel: Ajaf, ¿achique cˈa ri nawajoˈ? Y ri ángel xubij chare: Ri oraciones ri yeˈaben yeka chuwech ri Dios, y queriˈ chukaˈ can kajnek chuwech chi yeˈatoˈ ri winek ri nicˈatzin quitoˈic, y rumariˈ ri Dios yarunataj pe re wacami. 	 آنگاه او بر وی نیک نگریسته و ترسان گشته، گفت: «چیست‌ای خداوند؟» به وی گفت: «دعاها و صدقات تو بجهت یادگاری به نزد خدا برآمد.


Ri jubaˈ ijaˈtz ri xeka pa bey, junan riqˈui ri ruchˈabel ri Dios tek nacˈaxex cuma ri winek. Ri itzel winek chanin nipe, y nrelesaj el ri ruchˈabel ri Dios ri xtic pa tak cánima ri winek riˈ, riche (rixin) chi queriˈ ri winek riˈ ma niquinimaj ta ri Dios, y ma yecolotej ta chukaˈ. 	 و آنانی که در کنار راه هستندکسانی می‌باشند که چون می‌شنوند، فور ابلیس آمده کلام را از دلهای ایشان می‌رباید، مبادا ایمان آورده نجات یابند.


¿La ma awetaman ta cˈa chi riyin yicowin ncˈutuj chare ri Nataˈ chi yerutek ta pe más ye setenta y dos mil ángeles chinutoˈic? 	 آیا گمان می‌بری که نمی توانم الحال از پدرخود درخواست کنم که زیاده از دوازده فوج ازملائکه برای من حاضر سازد؟


Y xu (xe) wi xeˈel pe pa jucuˈ, ri winek ri yecˈo chiriˈ chuchiˈ yaˈ, chanin cˈa xquetamaj ruwech chi ya ri Jesús ri xel pe pa jucuˈ. 	 و چون از کشتی بیرون شدند، مردم در حال او را شناختند،


Y ri Pedro can yacˈariˈ xel el, y junanin (anibel) xbe cˈa chuchiˈ ri jul. Y tek xtzuˈun cˈa apo chupan ri jul, xutzuˈ chi ri tziek yecˈo ca chiriˈ. Riyaˈ xtzolin cˈa el, y numey rij ri xbanatej. 	 اما پطرس برخاسته، دوان دوان به سوی قبر رفت و خم شده کفن را تنها گذاشته دیدو از این ماجرا در عجب شده به خانه خود رفت.


Xa yacˈa tek xpe ruchukˈaˈ ri kˈij, xemayamoˈ y xechakiˈj ka. Y ruma chi xa ma nej ta benak wi ka ri quicˈamal, rumariˈ xechakiˈj ka chanin. 	 وچون آفتاب برآمد، سوخته شد و از آنرو که ریشه نداشت خشکید.


Y wi riyix can sibilaj yeˈirayij ri yeruyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, riˈ utz, pero ma xaxu (xaxe) ta wi chiwe riyix quecˈatzin wi ka, xa can tirayij chi ri yeruyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chiwe, can ta yecˈatzin chukaˈ riche (rixin) chi ri iglesia yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 همچنن شما نیز چونکه غیورعطایای روحانی هستید بطلبید اینکه برای بنای کلیسا افزوده شوید.


Y majun winek ri nutzij ta jun kˈakˈ y cˈacˈariˈ nuyaˈ ta acuchi (achique) ri ma nikˈalajin ta pe, o nuyaˈ ta chuxeˈ jun almul. Ri winek ri nutzij jun kˈakˈ, can cˈo rucˈojlibel ri acuchi (achique) nuyaˈ wi riche (rixin) chi queriˈ niquitzˈet quibey ri yeˈoc apo pa jay. 	 و هیچ‌کس چراغی نمی افروزد تا آن را درپنهانی یا زیر پیمانه‌ای بگذارد، بلکه بر چراغدان، تا هر‌که داخل شود روشنی را بیند.


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri Nicodemo: Riyin can kitzij cˈa re nbij chawe: Ri achique cˈa ri ma xtalex ta chic jun bey, ma xtoc ta pa rajawaren ri Dios, xchaˈ chare. 	 عیسی در جواب اوگفت: «آمین آمین به تو می‌گویم اگر کسی از سر نومولود نشود، ملکوت خدا را نمی تواند دید.»


Y tek rukasan chic cˈa pe ri ruchˈacul ri Jesús chuwech ri cruz, riyaˈ xubor pa jun sakilaj tziek. Y cˈacˈariˈ xberuyaˈ ca pa jun jul riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan, ri cˈoton chuwech jun nimabej. Can cˈa ma jane jun caminek ri yaˈon ta chupan ri jul riˈ. 	 پس آن را پایین آورده در کتان پیچید و در قبری که ازسنگ تراشیده بود و هیچ‌کس ابد در آن دفن نشده بود سپرد.


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj chi qˈuiy cˈa mul ri can nchojmirisan chic wiˈ chi yibe chilaˈ iwuqˈui, xa yacˈa chi cˈo oconek chupan, rumariˈ ma yin benak ta. Riyin can nuraybel wi cˈa chi riyix niwetamaj más chrij ri ruchˈabel ri Dios, can achiˈel nbanon quiqˈui ye qˈuiy winek ri xa ma ye israelitas ta chukaˈ achiˈel riyix. Y riqˈui riˈ can xtiwachin ta cˈa ri chˈabel pa tak icˈaslen riyix chukaˈ. 	 لکن‌ای برادران، نمی خواهم که شمابی خبر باشید از اینکه مکرر اراده آمدن نزد شماکردم و تا به حال ممنوع شدم تا ثمری حاصل کنم در میان شما نیز چنانکه در سایر امت‌ها.


Y tek nakaj chic cˈo wi apo ri Jesús chare ri tinamit Jerusalem, xutzˈet cˈa apo ri tinamit riˈ y xuchop nrokˈej ruwech, 	 و چون نزدیک شده، شهر را نظاره کرد برآن گریان گشته،


Ri winek ri ojer ca, xquibanalaˈ dios riche (rixin) chi xquiyaˈ quikˈij, y ri Dios sibilaj xerucochˈ, ruma ma quetaman ta achique ri rucˈamon chi niquiyaˈ rukˈij. Yacˈa re kˈij reˈ, Riyaˈ nubij chi quinojel winek titzolin pe quicˈuˈx riqˈui. 	 پس خدا اززمانهای جهالت چشم پوشیده، الان تمام خلق رادر هر جا حکم می‌فرماید که توبه کنند.


Yacˈa ri winek israelitas ri ma niquinimaj ta ri Jesús, xequitakchiˈij ri ixokiˈ ri ma ye israelitas ta, ixokiˈ ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios y can cˈo chukaˈ quikˈij. Y xequitakchiˈij chukaˈ ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek, riche (rixin) chi yecokotaj el ri Pablo y ri Bernabé chiriˈ chupan ri quiruwachˈulef. Y can queriˈ wi xquiben el chique. 	 اما یهودیان چند زن دیندار و متشخص و اکابر شهر را بشورانیدند و ایشان را به زحمت رسانیدن بر پولس و برنابا تحریض نموده، ایشان را از حدود خود بیرون کردند.


¿Achique cami ruma tek ma nwajoˈ ta chi yinitzuk? ¿La ruma cami chi riyin ma yixinwajoˈ ta? Ma que ta riˈ. Ri Dios retaman chi riyin can yixinwajoˈ wi, y rumariˈ tek ma nwajoˈ ta nyaˈ jun ejkaˈn chiwij. 	 از چه سبب؟ آیا ازاینکه شما را دوست نمی دارم؟ خدا می‌داند!


Pero yecˈo cˈa chique ri winek ri xquibij chi ri Jesús xa ya ri Elías. Y yecˈo nicˈaj chic xquibij chi Riyaˈ jun achi profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y chukaˈ xquibij chi Riyaˈ jun chique ri achiˈaˈ ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 اما بعضی گفتند که الیاس است و بعضی گفتند که نبی‌ای است یا چون یکی از انبیا.


Pero ri yebin queriˈ xaxu (xaxe) wi cˈa nwajoˈ nbij chique chi can achiˈel wi rubanic ri chˈabel ri ye katzˈiban el chupan ri wuj ri ye katakon el, xa can queriˈ chukaˈ xtibekabanaˈ tek xkojapon chilaˈ iwuqˈui. 	 چنین شخص بداند که چنانکه در کلام به رساله‌ها در غیاب هستیم، همچنین نیز در فعل درحضور خواهیم بود.


Ruma ri yebin chiwe chi tiban ri circuncisión chiwe, riyeˈ can banon wi ri circuncisión chique. Pero ma riqˈui wi riˈ riyeˈ xa ma niquiben ta ronojel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. Riyeˈ niquibij chi tiban ri circuncisión chiwe, pero xaxu (xaxe wi) nicajoˈ chi ninimaj quitzij riche (rixin) chi queriˈ nicˈojeˈ quikˈij. 	 زیراایشان نیز که مختون می‌شوند، خود شریعت رانگاه نمی دارند بلکه می‌خواهند شما مختون شوید تا در جسم شما فخر کنند.


Y wi riyoj yoj‑el pe chupan ronojel ri etzelal, can yoj achiˈel ri cosas ri yeˈucusex chare ri nimaˈk quejkalen, yoj chˈajchˈojsan chic ruma ri Ajaf, y yojcˈatzin chare riche (rixin) chi nikaben ronojel ruwech utzilaj tak samaj. 	 پس اگرکسی خویشتن را از اینها طاهر سازد، ظرف عزت خواهد بود مقدس و نافع برای مالک خود ومستعد برای هر عمل نیکو.


Majun winek tzˈeteyon ta ruwech ri Dios. Pero wi nikajoˈ kiˈ, nikˈalajin chi ri Dios can cˈo pa tak kánima. Y ri ajowabel riche (rixin) ri Dios can tzˈaket ri cˈo kiqˈui. 	 کسی هرگزخدا را ندید؛ اگر یکدیگر را محبت نماییم، خدادر ما ساکن است و محبت او در ما کامل شده است.


Y tek riyin xinapon pan itinamit, riyix ma xinicˈul ta pa tak iwachoch. Tek lawaloˈ chic nutziak chuwij, riyix ma xiyaˈ ta nutziak. Tek xiyawej, riyix ma xixapon ta chinutzˈetic. Y tek xicˈojeˈ pa cárcel, ma xixapon ta chukaˈ chinutzˈetic, xtichaˈ ri Rey chique. 	 غریب بودم مرا جا ندادید، عریان بودم مرا نپوشانیدید، مریض و محبوس بودم عیادتم ننمودید.


Y ri ye petenak pa ronojel ruwachˈulef, ri ye colotajnek chic, can ya cˈa riqˈui ri nimalaj sakil riche (rixin) ri tinamit ri xquetzuˈun wi riche (rixin) chi yebiyin. Y ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef xquequicˈualaˈ cˈa apo chupan ri tinamit riˈ ronojel ri quibeyomal ri banayon chique chi cˈo quikˈij quicˈojlen. 	 و امت‌ها در نورش سالک خواهندبود و پادشاهان جهان، جلال و اکرام خود را به آن خواهند درآورد.


Pero xtapon na ri kˈij tek re achijlon reˈ xtelesex el chiquicojol, y yacˈariˈ tek ma xquewaˈ ta riche (rixin) chi xtiquiben orar. 	 بلکه ایامی می‌آید که داماد از ایشان گرفته شود، آنگاه در آن روزها روزه خواهند داشت.»


Pero yecˈo cˈa nicˈaj ri xa xquicowirisaj ri cánima, y ma xeniman ta. Pa ruqˈuexel chi xeniman ta, xa xquichop itzel yechˈo chiquiwech ri winek chrij ri Ajaf Jesús, ri kitzij Bey. Rumariˈ ri Pablo xujech el riˈ quiqˈui y xerucˈuaj el ri quiniman chic ri Jesucristo, riche (rixin) chi nbequimoloˈ quiˈ pa jun jay ri acuchi (achique) yetijox wi ri winek ruma jun achi ri Tiranno rubiˈ, riche (rixin) chi niquichˈob rij ri ruchˈabel ri Dios ronojel kˈij. 	 اما چون بعضی سخت دل گشته، ایمان نیاوردند و پیش روی خلق، طریقت را بد می‌گفتند، از ایشان کناره گزیده، شاگردان را جدا ساخت و هر روزه درمدرسه شخصی طیرانس نام مباحثه می‌نمود.


Can xquinquicamisaj, yacˈa ri pa rox kˈij xquicˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. Y tek ri discípulos xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús, can sibilaj cˈa xebison. 	 و او را خواهند کشت و درروز سوم خواهد برخاست.» پس بسیار محزون شدند.


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique: ¿La can majun bey cˈa isiqˈuin ta ri jun tzij tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios? Ri tzij riˈ nubij cˈa: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ xa can cˈo wi xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. Ri xbano cˈa reˈ can ya wi ri Ajaf, y reˈ can nikamey ruma majun bey katzˈeton ta chi nibanatej ta quereˈ. 	 عیسی بدیشان گفت: «مگر در کتب هرگزنخوانده‌اید این که سنگی را که معمارانش ردنمودند، همان سر زاویه شده است. این از جانب خداوند آمد و در نظر ما عجیب است.


Chiwech ka riyix, riyoj xa can yoj nacanek cˈa chupan ri rusamaj ri Cristo, yacˈa riyix nibij chi can cˈo inaˈoj icˈulun riqˈui ri Cristo. Chiwech riyix, riyoj xa majun oc kachukˈaˈ, yacˈa riyix nibij chi can cˈo iwuchukˈaˈ. Riyix nibij chi can cˈo ikˈij. Yacˈa riyoj xa yojetzelex. 	 ما به‌خاطر مسیح جاهل هستیم، لکن شما در مسیح دانا هستید؛ ما ضعیف لکن شما توانا؛ شما عزیز اما ما ذلیل.


Xa can utz inaˈoj tibanalaˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Tijoyowaj iwech chiˈiwachibil iwiˈ, ticuyulaˈ iwiˈ, can achiˈel xuben ri Dios chi xucuy ri kamac riyoj ruma chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 و با یگدیگر مهربان باشید ورحیم و همدیگر را عفو نمایید چنانکه خدا درمسیح شما را هم آمرزیده است.


Y can ya cˈa kˈij riˈ tek xquiyaˈ yan cˈa chiquiwech chi xtiquicamisaj ri Jesús. 	 و از همان روز شورا کردند که او را بکشند.


Can rujoyowan wi kawech, achiˈel ri rubin ca chique ri katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, ri can rubin ca chare ri Abraham y chake riyoj ri yoj riy rumam ca riyaˈ. Ri Dios can majun bey cˈa xtumestaj ta ri rubin ca. 	 چنانکه به اجداد ما گفته بود، به ابراهیم و به ذریت او تاابدالاباد.»


Y tek ri winek xquicˈaxaj chi cˈo Jun ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, xa xetzeˈen apo chrij ri Pablo. Y yecˈo xebin chare: Cˈa xcatkacˈaxaj na chic jun bey, xechaˈ. 	 چون ذکر قیامت مردگان شنیدند، بعضی استهزا نمودند و بعضی گفتند مرتبه دیگر در این امر از تو خواهیم شنید.


Ruma wi ta majun caminek xticˈastej el, ri Cristo man ta xcˈastej el chukaˈ. 	 اما اگرمردگان را قیامت نیست، مسیح نیز برنخاسته است.


Y xechˈo anej pa nicˈaj chic chˈabel ri xa ma ye quichˈabel ta. Pero queriˈ xbanatej ruma ri Lokˈolaj Espíritu xunojsaj ri cánima, y yariˈ ri xbano chique riche (rixin) chi xechˈo pa nicˈaj chic chˈabel. 	 و همه از روح‌القدس پر گشته، به زبانهای مختلف، به نوعی که روح بدیشان قدرت تلفظ بخشید، به سخن‌گفتن شروع کردند.


Y can ruchojmirisan chic riˈ riche (rixin) chi nuben achiˈel nuben jun achi tek nujoskˈij ri rutrigo pan era, ri can cˈo chic jun horqueta pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nuqˈuek chuwacakˈikˈ ri trigo ri chˈayon chic. Ri trigo ri nuchayuj ca riˈ, yariˈ ri numol y nuyec. Yacˈa ri raken ri trigo ri nucˈuaj el cakˈikˈ, xa nuporoj pa kˈakˈ ri majun bey nichuptej ta. 	 او غربال خود را دردست دارد و خرمن خود را نیکو پاک کرده، گندم خویش را در انبار ذخیره خواهد نمود، ولی کاه رادر آتشی که خاموشی نمی پذیرد خواهدسوزانید.»


Y xtapon cˈa jun kˈij tek xtikˈalajin ri kasamaj ri xkaben chikajujunal ruma nikˈaxex na pa kˈakˈ, y cˈa chiriˈ nitzˈet wi, wi xtucochˈ ri kˈakˈ o xa xtiqˈuis, ruma xtitojtobex riqˈui kˈakˈ. 	 کار هرکس آشکار خواهد شد، زیرا که آن روز آن را ظاهر خواهد نمود، چونکه آن به آتش به ظهور خواهد رسید و خود آتش، عمل هرکس را خواهد آزمود که چگونه است.


Wacami ri Wajaf Dios nuyaˈ cˈa re acˈal reˈ chuwe, riche (rixin) chi riyin ma xquiqˈuix ta chic chiquiwech ri winek ri niquikasaj nukˈij ruma chi majun wal. 	 «به اینطور خداوند به من عمل نمود درروزهایی که مرا منظور داشت، تا ننگ مرا از نظرمردم بردارد.»


Tek rubanon ca, riyix xicˈuaj jun cˈaslen achiˈel quicˈaslen ri nicˈaj chic winek ri can ma ye israelitas ta chukaˈ achiˈel riyix ri xa ruyon naˈoj ri majun utz nucˈom pe chique, xa yariˈ ri yequibanalaˈ. Y pa rubiˈ cˈa ri Ajaf nchilabej cˈa chiwe chi ma tirayij ta chi niben queriˈ. 	 پس این را می‌گویم و در خداوند شهادت می‌دهم که شما دیگر رفتار منمایید، چنانکه امت‌ها در بطالت ذهن خود رفتار می‌نمایند.


Can tinatej cˈa chiwe ri xinbij chiwe, chi ri mozo ma ya ta riˈ ri más ta nim rukˈij que chuwech ri patrón. Y wi riyin ri Iwajaf yinetzelex cuma ri winek y cˈo pokon niquiben chuwe, riyix chukaˈ xa can queriˈ xtiban chiwe. Pero ri winek ri niquiben ri nubij ri nuchˈabel riyin, xa can niquiben chukaˈ ri nibij riyix chique. 	 به‌خاطر آرید کلامی را که به شما گفتم: غلام بزرگتراز آقای خود نیست. اگر مرا زحمت دادند، شما رانیز زحمت خواهند داد، اگر کلام مرا نگاه داشتند، کلام شما را هم نگاه خواهند داشت.


Y can queriˈ chukaˈ riyoj. Ri kánima nikˈaxo y nijilo. Can sibilaj cˈa nikajoˈ chi napon yan ta chanin ri kˈij tek xtikˈalajin chi ri Dios xuben chake chi xoj‑oc ralcˈual, y tek xtijalatej el ri kachˈacul. Ketaman chi queriˈ xtiban chake, ruma ri Dios ruyaˈon chic ri Lokˈolaj Espíritu pa tak kánima y yareˈ ri nabey utzil ri xuyaˈ chake. 	 و نه این فقط، بلکه ما نیز که نوبر روح را یافته‌ایم، در خود آه می‌کشیم در انتظارپسرخواندگی یعنی خلاصی جسم خود.


Y ri nrajoˈ ri Nataˈ Dios ri yin takayon pe, ya cˈa chi quinojel ri ye ruyaˈon chuwe, man ta jun xtisach ca, y pa ruqˈuisbel kˈij xquencˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ. 	 و اراده پدری که مرا فرستاد این است که از آنچه به من عطا کرد چیزی تلف نکنم بلکه در روز بازپسین آن را برخیزانم.


Y riyin, can ye nuchajin wi pe re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe. Re kˈij re yincˈo pe quiqˈui chuwech re ruwachˈulef, can xenchajij riqˈui ri awuchukˈaˈ riyit. Y can majun chic cˈa ri xsach ta ca chique, xa can xu (xe) wi ri jun ri cˈo chi nutzˈilaˈ riˈ, can achiˈel ri tzˈibatajnek ca. 	 مادامی که با ایشان در جهان بودم، من ایشان را به اسم تو نگاه داشتم، و هر کس را که به من داده‌ای حفظ نمودم که یکی از ایشان هلاک نشد، مگر پسر هلاکت تا کتاب تمام شود.


Ri Juan ri Bautista tek xpe, riyaˈ xucˈut cˈa jun chojmilaj bey chiwech, yacˈa riyix xa ma xinimaj ta. Xaxu (xaxe wi) ri cˈutuy tak alcawal y ri ixokiˈ ri ma utz ta quicˈaslen, xaxu (xaxe) wi riyeˈ ri xeniman. Yacˈa riyix, astapeˈ xitzˈet riˈ xa ma xtzolin ta pe icˈuˈx riche (rixin) chi queriˈ xinimaj ta. 	 زانرو که یحیی از راه عدالت نزد شما آمد وبدو ایمان نیاوردید، اما باجگیران و فاحشه‌ها بدوایمان آوردند و شما چون دیدید آخر هم پشیمان نشدید تا بدو ایمان آورید.


Y riyix can yix chajin ruma ri ruchukˈaˈ ri Dios ruma can icukuban icˈuˈx riqˈui Riyaˈ. Queriˈ rubanon ri Dios chiwe ruma nrajoˈ chi ntoc iwuche (iwixin) ri colotajic ri can ruchojmirisan chic Riyaˈ. Y reˈ can xtikˈalajin na wi tek xtapon ri ruqˈuisbel kˈij. 	 که به قوت خدامحروس هستید به ایمان برای نجاتی که مهیاشده است تا در ایام آخر ظاهر شود.


Y oxiˈ icˈ ri xojcˈojeˈ cˈa ri chiriˈ pa Malta. Y cˈo cˈa jun barco ri nipe cˈa quelaˈ pa tinamit Alejandría. Ri barco riˈ rucˈuan cˈa ri quiwachbel caˈiˈ dios chutzaˈn. Ri dios riˈ, Cástor y Pólux quibiˈ. Y cˈo cˈa ri chiriˈ pa Malta, ruma chiriˈ xcˈojeˈ wi chupan ri tiempo riche (rixin) cakˈikˈ. Y chupan cˈa ri barco riˈ xojbe wi. 	 و بعد از سه ماه به کشتی اسکندریه که علامت جوزا داشت و زمستان را در جزیره بسربرده بود، سوار شدیم.


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri Pilato: Riyin ma yin rey ta riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef. Ruma wi ta riyin yin rey riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef, quinojel ta ri ye nusamajel, yetajin ta chic chi chˈaˈoj, riche (rixin) chi ma yijach ta el pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij. Riyin can ma yin rey ta cˈa riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef. 	 عیسی جواب داد که «پادشاهی من از این جهان نیست. اگر پادشاهی من از این جهان می‌بود، خدام من جنگ می‌کردند تا به یهود تسلیم نشوم. لیکن اکنون پادشاهی من از این جهان نیست.»


Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Priscila y Aquila, ri junan xojsamej quiqˈui pa rusamaj ri Cristo Jesús. 	 سلام برسانید به پرسکلا و اکیلا، همکاران من در مسیح عیسی


Wi yixquicot riqˈui jun winek ri nibin queriˈ chiwe, más ta utz chi wuqˈui riyin yixquicot wi. Ruma riyin can cˈo wi wejkalen que chiquiwech ri nicˈaj ri xa quipoˈon anej quiˈ chi ye nimaˈk tak apóstoles. 	 زیرا مرا یقین است که از بزرگترین رسولان هرگز کمتر نیستم.


Y riyin ri Pablo, re rutzil iwech ri ntek el, can riqˈui nukˈaˈ riyin ntzˈiban wi el. Y tiwetamaj chi can kitzij chi yin cˈa riyin ri yitako el re wuj reˈ chiwe, ruma can quereˈ wi ri yitzˈiban y yareˈ ri retal ronojel wuj ri ntek el riyin. 	 تحیت به‌دست من پولس که علامت در هر رساله است بدینطور می‌نویسم:


Sibilaj yojquicot riyoj wacami, ruma nikanaˈ pa kánima chi ronojel ri yekabanalaˈ can chˈajchˈoj y can choj wi chuwech ri Dios. Y ma kanaˈoj ta cˈa riyoj ri nikacusaj. Ri nikacusaj cˈa riyoj ya ri utzil ri kacˈulun chare ri Dios. Can que wi cˈa riˈ ri kacˈaslen ri kacˈutun chiquiwech ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, yacˈa riyix kachˈalal más itzˈeton. Chukaˈ iwetaman achique rubanic ri cˈaslen ri kacˈuan. 	 زیرا که فخر ما این است یعنی شهادت ضمیر ما که به قدوسیت و اخلاص خدایی، نه به حکمت جسمانی، بلکه به فیض الهی در جهان رفتار نمودیم و خصوص نسبت به شما.


Y wi ta ri achi riˈ man ta riqˈui ri Dios petenak wi, man ta xcowin xuben ri milagro wuqˈui riyin, xchaˈ. 	 اگر این شخص از خدا نبودی، هیچ کارنتوانستی کرد.»


Y tek ri winek xquinabej el chi xbe ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos, xebe chukaˈ riyeˈ. Y tek ri winek riˈ xeˈapon riqˈui ri Jesús, Riyaˈ jabel xerucˈul y xubij chukaˈ chique achique rubanic ri rajawaren ri Dios. Y chukaˈ xerucˈachojsaj yawaˈiˈ. 	 اما گروهی بسیار اطلاع یافته در عقب وی شتافتند. پس ایشان را پذیرفته، ایشان را از ملکوت خدا اعلام می‌نمود و هر‌که احتیاج به معالجه می‌داشت صحت می‌بخشید.


Y can ye qˈuiy cˈa ri xeniman ri Ajaf Jesucristo chiquicojol ri israelitas. Y can queriˈ chukaˈ chiquicojol ri winek ri xa ye griegos. Yecˈo ixokiˈ ri cˈo quikˈij ri xeniman y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ. 	 پس بسیاری از ایشان ایمان آوردند و از زنان شریف یونانیه و از مردان، جمعی عظیم.


Yacˈa ri Jesús xretamaj cˈa ri niquichˈob ri rudiscípulos pa tak cánima, y xubij cˈa chique: ¿Achique ruma riyix nichˈob chi ruma majun caxlan wey xicˈom pe, rumariˈ tek xinbij queriˈ? ¿Can ma icukuban ta icˈuˈx wuqˈui y rumariˈ xaxu (xaxe wi) ri caxlan wey ri nichˈob? 	 عیسی این را درک نموده، بدیشان گفت: «ای سست‌ایمانان، چرا در خود تفکرمی کنید از آنجهت که نان نیاورده‌اید؟


Riyin nwajoˈ wachˈalal, chi riyix niwetamaj chi re kachˈacul re kacˈuan wacami chuwech re ruwachˈulef ma xticowin ta xtibecˈojeˈ pa rajawaren ri Dios, ruma ri kachˈacul xa nikˈey, y ri pa rajawaren ri Dios ma xticˈojeˈ ta jun cosa ri xa nikˈey. 	 لیکن‌ای برادران این را می‌گویم که گوشت و خون نمی تواند وارث ملکوت خدا شود و فاسدوارث بی‌فسادی نیز نمی شود.


Ri winek ri xa más cˈa xquerajoˈ ruteˈ rutataˈ que chinuwech riyin, can ma rucˈamon ta chi ntoc wuche (wixin) riyin. Ri teˈej tataˈaj ri xa can más yecajoˈ ri calcˈual que chinuwech riyin, can ma rucˈamon ta chi yeˈoc wuche (wixin) riyin. 	 و هر‌که پدر یا مادر را بیش از من دوست دارد؛ لایق من نباشد و هر‌که پسر یا دختر را از من زیاده دوست دارد، لایق من نباشد.


Y ri Jesús xubij chukaˈ: Wi cˈo cˈa jun achi ri nujech ca ri rixjayil y cˈacˈariˈ nucˈom chic jun ixok, ri achi riˈ nimacun chuwech ri Dios. Y wi cˈo cˈa jun achi ri nicˈamo jun ixok ri jachon ca ruma ri rachijil, chukaˈ ri achi riˈ nimacun chuwech ri Dios. 	 هر‌که زن خود را طلاق دهد و دیگری را نکاح کند زانی بود و هر‌که زن مطلقه مردی را به نکاح خویش درآورد، زنا کرده باشد.


Ri kachˈalal ri yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel, xaxu (xaxe wi) riyeˈ ri yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. Yacˈa ri kachˈalal ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios, más utz niquiben, ruma can niquiben chukaˈ chi ri iglesia yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 هرکه به زبانی می‌گوید، خود را بنا می‌کند، اما آنکه نبوت می‌نماید، کلیسا را بنا می‌کند.


Achiˈel chrij ri tiˈij, riyoj cukul kacˈuˈx chi utz nikatij ronojel, yacˈa ri kachˈalal ri ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Cristo, cukul quicˈuˈx chi xaxu (xaxe) wi ri ichaj ri utz yequitij. 	 یکی ایمان دارد که همه‌چیز را بایدخورد اما آنکه ضعیف است بقول می‌خورد.


Tek ri iwatiˈt imamaˈ xekˈax chupan ri desierto, riyeˈ xquitij ri caxlan wey ri xubiniˈaj maná, pero ma xuyaˈ ta quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xa xecom. 	 پدران شما در بیابان من را خوردند ومردند.


Riyaˈ ma nuben ta achiˈel niquiben ri nimalaj tak sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví. Riyeˈ ronojel kˈij yequicamisaj chicop riche (rixin) chi yequitzuj (yequisuj) chuwech ri Dios. Queriˈ niquiben ruma ri quimac riyeˈ y ruma chukaˈ ri quimac ri quiwinak. Yacˈa ri Jesús ma rajawaxic ta chi qˈuiy mul cˈo ta ri nutzuj (nusuj) chuwech ri Dios. Ruma Riyaˈ xa jun bey cˈa ri cˈo chi xcom chuwech ri cruz y can riche (rixin) ronojel tiempo nicˈatzin. 	 که هرروز محتاج نباشد به مثال آن روسای کهنه که اول برای گناهان خود و بعد برای قوم قربانی بگذراند، چونکه این را یک بار فقط به‌جا آورد هنگامی که خود را به قربانی گذرانید.از آنرو که شریعت مردمانی را که کمزوری دارند کاهن می‌سازد، لکن کلام قسم که بعد از شریعت است، پسر را که تاابدالاباد کامل شده است.


Y ri Judá, rucˈajol ca ri Joana, y ri Joana rucˈajol ca ri Resa, y ri Resa rucˈajol ca ri Zorobabel, y ri Zorobabel rucˈajol ca ri Salatiel, y ri Salatiel rucˈajol ca ri Neri. 	 ابن یوحنا، بن ریسا، بن زروبابل، بن سالتیئیل، بن نیری،


Y ri nimalaj sacerdote xucˈutuj cˈa chare ri Esteban: ¿La kitzij cˈa ri xbix ka chawij? 	 آنگاه رئیس کهنه گفت: «آیا این امور چنین است؟»


Ruma tek xtapon ri kˈij chi ri caminakiˈ xquecˈastej el, ri achi ma xticˈojeˈ ta chic rixjayil, ni ri ixok ma xticˈojeˈ ta chic rachijil, ruma can majun chic cˈulanen xtibanatej. Riyeˈ xa can xqueˈoc cˈa achiˈel ri ruˈángeles ri Dios chilaˈ chicaj. 	 زیرا که در قیامت، نه نکاح می‌کنند و نه نکاح کرده می‌شوند بلکه مثل ملائکه خدا در آسمان می‌باشند.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Can kitzij wi chi ri samaj riche (rixin) chi nitzijox ri ruchˈabel ri Dios, sibilaj nim; yecˈa ri yetzijon ri chˈabel riˈ xa ma ye qˈuiy ta oc. 	 آنگاه به شاگردان خود گفت: «حصاد فراوان است لیکن عمله کم. پس از صاحب حصاد استدعا نمایید تاعمله در حصاد خود بفرستد.»


Xepe cˈa ri discípulos xquicˈasoj ri Jesús, y xquibij chare: ¡Tijonel! ¡Tijonel! Wacami yojcom, xechaˈ chare. Y ri Jesús xyacatej cˈa pe, y xubij: Tiqˈuis el ri cakˈikˈ y ri ruwiˈ yaˈ titaneˈ ka, xchaˈ. Y queriˈ xbanatej. Ri cakˈikˈ xqˈuis el, y ri ruwiˈ yaˈ xtaneˈ ka. 	 پس نزد او آمده او را بیدار کرده، گفتند: «استادا، استادا، هلاک می‌شویم.» پس برخاسته باد وتلاطم آب را نهیب داد تا ساکن گشت و آرامی پدید آمد.


Pero chukaˈ can utz chi tirayij jun samaj ri más nim rejkalen. Titijaˈ cˈa ikˈij chi iwuqˈui ta riyix nicˈojeˈ wi ri utzil riˈ. Y riyin nwajoˈ chukaˈ ncˈut jun bey chiwech ri más chi na rejkalen. 	 لکن نعمتهای بهتر را به غیرت بطلبید و طریق افضلتر نیز به شمانشان می‌دهم.


Y ri Pablo qˈuiy cˈa kˈij ri xcˈojeˈ na ka ri chiriˈ quiqˈui ri kachˈalal pa Corinto, ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Acaya, pero xapon cˈa jun kˈij tek cˈo chi xbe el. Y tek chˈonak chic cˈa ca chique ri kachˈalal, riyaˈ xoc cˈa el pa jun barco riche (rixin) chi xbe cˈa pa ruwachˈulef Siria ye rachibilan cˈa el ri Priscila y ri Aquila. Yacˈa ri Pablo cˈo ri rutzujun (rusujun) chare ri Dios. Rumariˈ tek xeˈapon pa Cencrea, ri tinamit ri cˈo chi yeˈoc wi el pa barco, ri Pablo xusocaj ri rusmal tak ruwiˈ y coˈol xuben cˈa chare, riche (rixin) chi retal chi riyaˈ xuqˈuis yan pa ruwiˈ ri rutzujun (rusujun) chare ri Dios chi nuben. 	 اما پولس بعد از آن روزهای بسیار در آنجاتوقف نمود پس برادران را وداع نموده، به سوریه از راه دریا رفت و پرسکله و اکیلا همراه او رفتند. و درکنخریه موی خود را چید چونکه نذر کرده بود.


Y rumariˈ riyin can ronojel kˈij ntij cˈa nukˈij chi ma nben ta ri etzelal chuwech ri Dios y chiquiwech chukaˈ ri winek. Y queriˈ ri wánima can utz wi cˈa nunaˈ. 	 و خود را دراین امر ریاضت می‌دهم تا پیوسته ضمیر خود رابه سوی خدا و مردم بی‌لغزش نگاه دارم.


Y ri kachˈalal cˈa ri yecˈo pa Listra y ri pan Iconio sibilaj cˈa jabel yechˈo chrij ri Timoteo. 	 که برادران در لستره و ایقونیه بر او شهادت می‌دادند.


Y queriˈ chukaˈ ri Cristo, xaxu (xaxe wi) jun bey cˈo chi xcom riche (rixin) chi xrejkalej ri kamac. Y xtapon na wi jun kˈij tek Riyaˈ xtipe chic jun bey. Pero ma riche (rixin) ta xticom chic jun bey ruma ri kamac, ma que ta riˈ, xa can riche (rixin) chi yojrucol el riyoj ri koyoben apo Riyaˈ. 	 همچنین مسیح نیز چون یک بار قربانی شد تاگناهان بسیاری را رفع نماید، بار دیگر بدون گناه، برای کسانی که منتظر او می‌باشند، ظاهر خواهدشد بجهت نجات.


Y ye qˈuiy cˈa ixokiˈ ri can cˈa pa Galilea ye tzeketel wi pe chrij ri Jesús riche (rixin) chi niquinimaj niquilij, riyeˈ yetzuˈun cˈa apo, xa yacˈa chi cˈanej yecˈo wi el. 	 و در آنجا زنان بسیاری که از جلیل در عقب عیسی آمده بودند تا او راخدمت کنند، از دور نظاره می‌کردند،


Tek chapatajnek chic cˈa ri Pedro ruma ri Herodes, xutek cˈa pa cárcel. Y ruma ri Herodes ruchˈobon chic chi cˈa nikˈax na ca ri nimakˈij pascua, cˈacˈariˈ xtrelesaj pe riche (rixin) chi nukˈet tzij pa ruwiˈ chiquiwech ri winek, rumariˈ can ye cajiˈ cˈa moc chajinel ri xerucusaj riche (rixin) chi niquichajij ri Pedro. Y can ye cajquej achiˈaˈ yecˈo pa jojun moc. 	 پس او را گرفته، در زندان انداخت و به چهار دسته رباعی سپاهیان سپرد که او را نگاهبانی کنند و اراده داشت که بعداز فصح او را برای قوم بیرون آورد.


Ruma can koyoben ri utzil ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios chi nuyaˈ chake chupan ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri nimalaj ka‑Dios y Kacolonel Jesucristo, ri can petenak riqˈui nimalaj rukˈij rucˈojlen. 	 و آن امید مبارک و تجلی جلال خدای عظیم و نجات‌دهنده خود ما عیسی مسیح را انتظار کشیم،


Quecˈariˈ ri winek ri nimolo beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef, y xa man cˈo ta ri beyomel riche (rixin) ri Dios riqˈui. 	 همچنین است هر کسی‌که برای خودذخیره کند و برای خدا دولتمند نباشد.»


Y tek ye benak pa bey yetzijon cˈa chrij ri xebanatej ri cabjir oxjir ca. 	 و با یک دیگر از تمام این وقایع گفتگومی کردند.


Y ri apóstoles sibilaj qˈuiy nimaˈk tak milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ri yequibanalaˈ chiquiwech ri winek, can retal chi can kitzij wi ri niquibij. Y ri can quiniman chic ri Dios, junan cˈa quiwech niquimol quiˈ chuchiˈ ri raken jay riche (rixin) ri rachoch ri Dios ri nibix Riche (Rixin) ri Salomón chare. 	 و آیات و معجزات عظیمه از دستهای رسولان در میان قوم به ظهور می‌رسید و همه به یکدل در رواق سلیمان می‌بودند.


ri Judas ri rachˈalal ri Jacobo, y ri Judas Iscariote ri xcˈayin el riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek. 	 یهودا برادریعقوب و یهودای اسخریوطی که تسلیم‌کننده وی بود.


Y ri Pedro xuyec cˈa anej ri Cornelio y xubij cˈa chare: Capaˈeˈ, ma caxuqueˈ ta chinuwech riyin riche (rixin) chi nayaˈ nukˈij, ruma riyin xa yin jun chukaˈ winek achiˈel riyit. 	 اما پطرس او را برخیزانیده، گفت: «برخیز، من خود نیز انسان هستم.»


Ruma xquetamaj chi cˈo Dios, xa yacˈa riyeˈ ma xquiyaˈ ta rukˈij rucˈojlen ri Dios, ni ma xematioxin ta chare, y xa ruyon ri ma nicˈatzin ta ri xequichˈob; ye nacanek y xa pa kˈekuˈm chic cˈo wi ri cánima. 	 زیرا هر‌چند خدا را شناختند، ولی اورا چون خدا تمجید و شکر نکردند بلکه درخیالات خود باطل گردیده، دل بی‌فهم ایشان تاریک گشت.


Y tek ye benak cˈa ri rudiscípulos pa tinamit chulokˈic riche (rixin) ri niquitij, xapon cˈa jun ixok aj Samaria chuchiˈ ri pozo chirelesaxic ruyaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chare ri ixok riˈ: Tasipaj jubaˈ nuyaˈ riche (rixin) chi nkum, xchaˈ chare. 	 که زنی سامری بجهت آب کشیدن آمد. عیسی بدو گفت: «جرعه‌ای آب به من بنوشان.»


Y can yacˈariˈ tek riyaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ye caˈiˈ capitanes, y xubij chique chi a las nueve chupan ri akˈaˈ riˈ, nrajoˈ cˈa chi quichojmirisan chic quiˈ caˈiˈ ciento soldados ri yebe chicaken, ye setenta soldados ri yebe chrij quiej y caˈiˈ ciento chic ri niquicˈuaj el lanzas, riche (rixin) chi yebe cˈa pa Cesarea. 	 پس دو نفر از یوزباشیان را طلبیده، فرمودکه «دویست سپاهی و هفتاد سوار و دویست نیزه‌دار در ساعت سوم از شب حاضر سازید تا به قیصریه بروند؛


Pero ma ya ta riˈ ri más nchˈob rij, ni ma ya ta chukaˈ ri nucˈaslen ri más nchˈob. Ri más cˈa nchˈob, ya ri samaj ri ruyaˈon ri Ajaf Jesús chuwe, y riqˈui ta cˈa quicoten ri xtinqˈuis rutzijoxic chique ri winek ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ri nikˈalajsan ri rutzil ri Dios. 	 لیکن این چیزها را به هیچ می‌شمارم، بلکه جان خود را عزیز نمی دارم تادور خود را به خوشی به انجام رسانم و آن خدمتی را که از خداوند عیسی یافته‌ام که به بشارت فیض خدا شهادت دهم.


Y ri Jesús xbe chic cˈa apo jun bey chubanic orar. Riyaˈ xucamuluj chic cˈa rubixic ri chˈabel ri xerubij chupan ri oración ri xa cˈa jubaˈ tuben ka. 	 و باز رفته، به همان کلام دعانمود.


Yecˈa ri winek ri nicajoˈ chi niquicol quiˈ ruma ri ley, y xa ma yecowin ta niquiben ronojel ri nubij chupan ri ley riˈ, xa can xtika wi cˈa rucˈayewal pa quiwiˈ. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri winek ri ma nuben ta cˈa ronojel ri nubij chupan ri wuj riche (rixin) ri ruley ri Moisés, nika rucˈayewal pa ruwiˈ. Quecˈariˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. 	 زیرا جمیع آنانی که از اعمال شریعت هستند، زیر لعنت می‌باشند زیرا مکتوب است: «ملعون است هر‌که ثابت نماند در تمام نوشته های کتاب شریعت تا آنها را به‌جا آرد.»


Rumariˈ ri Abraham can xchˈobotej chuwech chi ri Dios can cˈo ruchukˈaˈ riche (rixin) chi nucˈasoj pe ri Isaac chiquicojol ri caminakiˈ, y yojcowin nikabij chi ri Isaac xcom y xcˈastej pe, ruma ri Abraham xucˈom chic pe ri rucˈajol. 	 چونکه یقین دانست که خدا قادر بربرانگیزانیدن از اموات است و همچنین او را درمثلی از اموات نیز باز‌یافت.


Y can yacˈariˈ tek xoj‑oc el pa jun barco, y xkayaˈ ca ri tinamit Troas. Y choj xojbe cˈa pa Samotracia. Y cˈa pa rucaˈn kˈij ri xoj‑el chic el chiriˈ, riche (rixin) chi xojapon pa tinamit Neápolis. 	 پس از ترواس به کشتی نشسته، به راه مستقیم به ساموتراکی رفتیم و روز دیگر به نیاپولیس.


Y ri teˈej tataˈaj can xquimey tek xquitzˈet ri xbanatej riqˈui ri calcˈual. Y ri Jesús xubij chique chi majun achoj chare tiquitzijoj wi ri xbanatej. 	 و پدر و مادر او حیران شدند. پس ایشان را فرمود که هیچ‌کس را از این ماجراخبر ندهند.


Y can ticˈuluˈ cˈa chukaˈ ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Jesucristo ri nikˈalajsan ri kas kitzij, ri nabey ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ y ri cˈo pa quiwiˈ quinojel ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Riyaˈ yojrajoˈ y rumariˈ xcom y xbiyin ri ruquiqˈuel, riche (rixin) chi xuchˈej ri kamac. 	 و از عیسی مسیح که شاهد امین ونخست زاده از مردگان و رئیس پادشاهان جهان است. مر او را که ما را محبت می‌نماید و ما را ازگناهان ما به خون خود شست،


Y ri Abraham can royoben chi can nibanatej na wi ri xbix chare ruma ri Dios y ma xuben ta caˈiˈ rucˈuˈx riche (rixin) chi xroyobej, xa can xcukeˈ wi más rucˈuˈx y xuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. 	 و در وعده خدا از بی‌ایمانی شک ننمود، بلکه قوی الایمان گشته، خدا را تمجیدنمود،


Pa nicˈaj cˈa chare ri nimabey riche (rixin) ri tinamit, chiriˈ nikˈax wi ri raken yaˈ ri niyaˈo cˈaslen. Y chi caˈiˈ ruchiˈ ri raken yaˈ riˈ, yecˈo cˈa ri cheˈ ye tiquil, ri yeyaˈo chukaˈ cˈaslen, y can cablajuj cˈa mul yewachin pa jun junaˈ, y can chi icˈ chi icˈ yewachin. Y ri quixak ri cheˈ riˈ, ye akˈom riche (rixin) chi niquicusaj ri winek ri ye petenak pa ronojel ruwachˈulef. 	 و در وسط شارع عام آن و بر هر دو کناره نهر، درخت حیات را که دوازده میوه می‌آورد یعنی هر ماه میوه خود رامی دهد؛ و برگهای آن درخت برای شفای امت هامی باشد.


Riyeˈ jubaˈ ma xecom chinucolic riyin, y riyin sibilaj nmatioxij chique. Y queriˈ chukaˈ quinojel ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, can yematioxin chukaˈ chique. 	 که در راه جان من گردنهای خود را نهادند و نه من به تنهایی ممنون ایشان هستم، بلکه همه کلیساهای امت‌ها.


Yacˈa riyeˈ xa ma yetaneˈ ta ka. Xa niquitij cˈa quikˈij chi niquibilaˈ apo: Xa nusukˈ quinaˈoj ri winek pa ronojel tinamit riche (rixin) re Judea. Chilaˈ cˈa pa Galilea ruchapon wi pe rubanic. Y queriˈ nubanalaˈ ri petenak y xocˈulun cˈa waweˈ pa tinamit Jerusalem, xechaˈ apo. 	 ایشان شدت نموده گفتند که «قوم رامی شوراند و در تمام یهودیه از جلیل گرفته تا به اینجا تعلیم می‌دهد.»


Y xpe cˈa ri Juan xubij chare ri Jesús: Tijonel, riyoj katzˈeton cˈa jun achi ri pan abiˈ riyit yerelesalaˈ itzel tak espíritu. Pero ruma xa ma kachibil ta, xkakˈil ca, xchaˈ chare ri Jesús. 	 یوحنا جواب داده گفت: «ای استادشخصی را دیدیم که به نام تو دیوها را اخراج می‌کند و او را منع نمودیم، از آن رو که پیروی مانمی کند.»


Ruma yecˈo chic cˈa malcaniˈ tak ixokiˈ ri quiyaˈon chic ca ri utzilaj cˈaslen y xetzekeˈ el chrij ri Satanás. 	 زیرا که بعضی برگشتندبه عقب شیطان.


Ruma ri can cˈo qˈuiy riqˈui, xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa más chare y queriˈ qˈuiy cˈa ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare. 	 زیرا هر‌که دارد بدو داده شود و از هر‌که ندارد آنچه نیز داردگرفته خواهد شد.»


Yacˈa tek xinpiscolij wiˈ chuwij riche (rixin) chi ntzˈet achique ri nichˈo pe wuqˈui, yacˈariˈ tek xentzˈet wukuˈ candeleros ri ye banon riqˈui kˈanapuek. 	 پس رو برگردانیدم تا آن آوازی را که با من تکلم می‌نمود بنگرم؛ و چون رو گردانیدم، هفت چراغدان طلا دیدم،


Y ri ye benak wuqˈui xquixibij quiˈ, ruma xquitzˈet ri sakil, pero ma xkˈax ta chiquiwech ri xubij ri Jun ri xchˈo pe wuqˈui. 	 و همراهان من نور را دیده، ترسان گشتند ولی آواز آن کس را که با من سخن گفت نشنیدند.


Queriˈ chukaˈ rubin ca ri David, chi jabel ruwaquikˈij ri winek ri yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac, ruma xquinimaj y ma ruma ta chi sibilaj xesamej. 	 چنانکه داود نیز خوش حالی آن کس را ذکر می‌کند که خدا برای او عدالت محسوب می‌دارد، بدون اعمال:


Ri Dios xbin chique ri lokˈolaj tak profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel Riyaˈ ojer ca, chi xquibij chi xtuyaˈ jun Kacolonel. 	 چنانچه به زبان مقدسین گفت که از بدو عالم انبیای اومی بودند،


Ri ruwakak ángel xberutixaˈ cˈa ca ri rucˈuan el chupan ri vaso pa ruwiˈ ri nimalaj raken yaˈ ri Eufrates rubiˈ. Y ri raken yaˈ riˈ xchakiˈj ka riche (rixin) chi xchojmitej jun bey ri xquekˈax wi ri aj kˈatbel tak tzij ri ye petenak pa relebel kˈij. 	 و ششمین، پیاله خود را بر نهر عظیم فرات ریخت و آبش خشکید تا راه پادشاهانی که ازمشرق آفتاب می‌آیند، مهیا شود.


¿La xa ma ya ta cami reˈ ri rucˈajol ri jun achi ri aj samajel chrij cheˈ? ¿La xa ma ya ta cˈa reˈ ral ri María y rachˈalal ri Jacobo, ri José, ri Simón y ri Judas? 	 آیا این پسر نجار نمی باشد؟ و آیا مادرش مریم نامی نیست؟ و برادرانش یعقوب و یوسف و شمعون ویهودا؟


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Y chukaˈ nubij: Tiyaˈ rukˈij ri Ajaf chiˈiwonojel riyix ri ma yix israelitas ta. Quinojel winek tiquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios. 	 و ایض «ای جمیع امت‌ها خداوند را حمد گویید و‌ای تمامی قومهااو را مدح نمایید.»


Y yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos ri Jesús niquibilaˈ ka chiquiwech chi achique cami ri xtijacho el riche (rixin) ri Jesús. 	 آنگاه از یکدیگر شروع کردند به پرسیدن که کدام‌یک از ایشان باشد که این کار بکند؟


Rumariˈ, tiwetamaj chi ri Cristo can xtipe na wi pa sutzˈ. Y quinojel xquetzˈeto riche (rixin). Hasta ri winek ri xetekˈun el ri ruchˈacul ri Jesucristo hasta riyeˈ xtiquitzˈet na chukaˈ. Can quinojel cˈa ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef xqueˈokˈ tek xtiquitzˈet Riyaˈ. Jaˈ (je), can que wi riˈ xtibanatej. 	 اینک با ابرها می‌آید و هر چشمی او راخواهد دید و آنانی که او را نیزه زدند و تمامی امت های جهان برای وی خواهند نالید. بلی!


Yacˈa ri Festo xa xubij cˈa chique: Ri Pablo tzˈapel pa cárcel chilaˈ pa Cesarea, y riyin xa yitzolin yan cˈa ka jun bey chic chilaˈ. 	 اما فستوس جواب داد که «پولس را باید در قیصریه نگاه داشت»، زیرا خود اراده داشت به زودی آنجابرود.


Jix cˈa iyon riyix chupan ri nimakˈij. Riyin xa cˈa ma jane yibe ta chupan ri nimakˈij riˈ. Ruma ri kˈij riche (rixin) chi nkˈalajsaj wiˈ, can cˈa ma jane napon ta, xchaˈ ri Jesús chique. 	 شما برای این عیدبروید. من حال به این عید نمی آیم زیرا که وقت من هنوز تمام نشده است.»


Wachˈalal aj Galacia, ¿achique cˈa ruma ma yixchˈobon ta jabel? ¿Y achique cˈa xixkˈolo rumariˈ tek ma ninimaj ta ri kas kitzij? Tek xa can kˈalajsan chic jabel chiwech ri achique rubanic xban chare ri Jesucristo tek xcom chuwech ri cruz kuma. 	 ای غلاطیان بی‌فهم، کیست که شما راافسون کرد تا راستی را اطاعت نکنید که پیش چشمان شما عیسی مسیح مصلوب شده مبین گردید؟


Riyaˈ xcˈojeˈ cˈa ral ti cˈajol (alaˈ). Ri María jabel xubor ri acˈal pa tziek, y xulibaˈ pa jun quiwaybal chicop. Pa jun quicaˈaj chicop xalex wi ri nabey ti ral ri María, ruma chi nojnek chic ri mesón. 	 پسر نخستین خود رازایید. و او را در قنداقه پیچیده، در آخورخوابانید. زیرا که برای ایشان در منزل جای نبود.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri Pedro: Riyin ma nbij ta cˈa chawe chi wukuˈ mul ri utz chi nacuy rumac jun awachˈalal ri cˈo pokon nubanalaˈ chawe. Riyin nbij cˈa chawe chi ri rumac ri awachˈalal utz chi wukuˈ mul chi setenta ri nacuy rumac. 	 عیسی بدو گفت: «تو را نمی گویم تا هفت مرتبه، بلکه تا هفتاد هفت مرتبه!


Pero matiox chare ri Dios chi Riyaˈ xutek pe ri Kajaf Jesucristo chkacolic y rumariˈ tek nuben chake chi yojchˈacon. 	 لیکن شکر خدا راست که ما را بواسطه خداوند ماعیسی مسیح ظفر می‌دهد.بنابراین‌ای برادران حبیب من پایدار وبی تشویش شده، پیوسته در عمل خداوندبیفزایید، چون می‌دانید که زحمت شما درخداوند باطل نیست.


Y Riyaˈ xbe cˈa chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios pa ronojel tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea. Xabachique cˈa tinamit ri xapon wi, Riyaˈ xutzijoj ri ruchˈabel ri Dios ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y chukaˈ can xerelesalaˈ cˈa ri itzel tak espíritu. 	 پس در تمام جلیل درکنایس ایشان وعظ می‌نمود و دیوها را اخراج می‌کرد.


Rumariˈ ri runakˈ kawech ma rucˈamon ta nubij chare ri kakˈaˈ: Riyit ma yacˈatzin ta chuwe. Y queriˈ chukaˈ ri jolomaj ma rucˈamon ta nubij chare ri kaken: Riyit ma yacˈatzin ta chuwe. 	 و چشم دست رانمی تواند گفت که محتاج تو نیستم یا سر پایها رانیز که احتیاج به شما ندارم.


Pero can ya cˈa ri ruwachˈulef ri xtoˈo riche (rixin) ri ixok riche (rixin) chi majun xucˈulwachij chupan ri achiˈel raken yaˈ ri xuqˈuek ri dragón, ruma ri ulef xjakatej y xubikˈ chanin ri yaˈ riˈ. 	 وزمین زن را حمایت کرد و زمین دهان خود راگشاده، آن رود را که اژدها از دهان خود ریخت فرو برد.و اژدها بر زن غضب نموده، رفت تا باباقی ماندگان ذریت او که احکام خدا را حفظمی کنند و شهادت عیسی را نگاه می‌دارند، جنگ کند.


Yacˈa ri Pedro xa xrewaj cˈa, ruma xubij: Riyin ma wetaman ta ruwech ri Jesús. Ma nikˈax ta chukaˈ chinuwech achique ruma tek queriˈ nabij chuwe, xchaˈ chare ri aj icˈ. Y ri Pedro xel cˈa el ri chiriˈ chiquicojol y xbe chuchiˈ bey. Y yacˈariˈ tek xsiqˈuin pe ri ecˈ. 	 اوانکار نموده، گفت: «نمی دانم و نمی فهمم که توچه می‌گویی!» و چون بیرون به دهلیز خانه رفت، ناگاه خروس بانگ زد.


yacˈariˈ tek xtibecˈulun pe ri itzel achi ri can ucˈuan wi ruma ri etzelal. Yacˈa tek xtipe chic ri Ajaf Jesucristo, xtucamisaj cˈa ri itzel achi riˈ xaxu (xaxe wi) riqˈui ri xtuxupuj el. Y riqˈui chukaˈ ri nimalaj sakil ri rucˈamom pe ri Ajaf, xtuqˈuis rukˈij ri itzel achi riˈ. 	 آنگاه آن بی‌دین ظاهر خواهد شدکه عیسی خداوند او را به نفس دهان خود هلاک خواهد کرد و به تجلی ظهور خویش، او را نابودخواهد ساخت؛


Yacˈa riyix ri jabel ibanon pe ri rusamaj ri Dios, tichajij cˈa ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ man cˈa xtitzˈilaˈ ta ri rutojbalil ri isamaj. Xa can ta tzˈaket ri rajel ruqˈuexel ri xticˈul. 	 خود رانگاه بدارید مبادا آنچه را که عمل کردیم برباددهید بلکه تا اجرت کامل بیابید.


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, man cˈa quixkˈolotej ta. Ri winek ri rucˈuan jun cˈaslen choj, can choj wi, achiˈel ri Jesucristo chi can choj wi. 	 ای فرزندان، کسی شما را گمراه نکند؛ کسی‌که عدالت را به‌جا می‌آورد، عادل است چنانکه اوعادل است.


Pero chiˈijujunal quixcanaj achiˈel xuyaˈ ri Dios chiwe. Y chiˈijujunal quixcanaj achiˈel ri ibanon tek ma jane quixsiqˈuix (quixoyox) ruma ri Dios. Yacˈareˈ nchilabej chique quinojel ri iglesias ri yecˈo xabachique lugar. 	 مگر اینکه به هرطور که خداوند به هرکس قسمت فرموده و به همان حالت که خدا هرکس راخوانده باشد، بدینطور رفتار بکند؛ و همچنین درهمه کلیساها امر می‌کنم.


Riyin can nbij wi cˈa chiwe chi xabachique achi ri nujech riˈ riqˈui ri rixjayil y xa ma ruma ta chi ri ixok xucˈom ruwech jun chic achi; wi ri achi riˈ nucˈom chic pe jun ixok, ri achi riˈ nimacun chuwech ri Dios. Y wi cˈo cˈa jun achi ri nucˈuan el ri ixok ri jachon ca ruma ri rachijil, chukaˈ ri achi riˈ nimacun chuwech ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 و به شما می‌گویم هر‌که زن خود را بغیر علت زناطلاق دهد و دیگری را نکاح کند، زانی است و هرکه زن مطلقه‌ای را نکاح کند، زنا کند.»


Y ri Judas y ri Silas ye profetas ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios. Qˈuiy cˈa chˈabel xquibij chique ri kachˈalal riche (rixin) chi xquicukubaˈ quicˈuˈx. 	 و یهودا و سیلاس چونکه ایشان هم نبی بودند، برادران را به سخنان بسیار، نصیحت وتقویت نمودند.


Pero tek xa cˈa jubaˈ tutzuˈ ca riˈ pan espejo, xa ma noka ta chic chucˈuˈx ri achique rubanic nitzuˈun. 	 زیرا خود رانگریست و رفت و فور فراموش کرد که چطورشخصی بود.


Xa cˈa caˈiˈ oxiˈ kˈij tibanatej wi ronojel riˈ, tek ri Jesús xuchop cˈa chi nibe pa tak tinamit y pa tak aldeas, y chi ye cablajuj rudiscípulos ye benak riqˈui. Y Riyaˈ nutzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios. 	 و بعد از آن واقع شد که او در هر شهری ودهی گشته، موعظه می‌نمود و به ملکوت خدا بشارت می‌داد و آن دوازده با وی می‌بودند.


Yacˈa ri ruteˈ ri acˈal chanin xubij: Re acˈal reˈ ma xtubiniˈaj ta achiˈel rubiˈ ri rutataˈ, ruma re acˈal reˈ xtubiniˈaj Juan. 	 اما مادرش ملتفت شده، گفت: «نی بلکه به یحیی نامیده می‌شود.»


Y quinojel cˈa ri winek ri yeˈacˈaxan quiche (quixin), can xquimey ri utzilaj tak chˈabel ri niquitzijoj ri aj yukˈaˈ. 	 و هر‌که می‌شنید از آنچه شبانان بدیشان گفتند، تعجب می‌نمود.


Re caˈiˈ pixaˈ reˈ, yareˈ rucˈuˈx ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés y ronojel cˈa ri quibin ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xchaˈ ri Jesús. 	 بدین دو حکم، تمام تورات و صحف انبیامتعلق است.»


Y xtuben cˈa chique ye qˈuiy awech israelitas chi niquinimaj ri Ajaf Dios y nijalatej ri quicˈaslen. 	 و بسیاری ازبنی‌اسرائیل را، به سوی خداوند خدای ایشان خواهد برگردانید.


Riyeˈ xa quijachon el quiˈ riqˈui ri Cristo ri jolomaj (wiˈaj) pa kawiˈ konojel ri kaniman chic. Ya Riyaˈ nibano chake chi yojqˈuiy riyoj ri yoj oconek achiˈel ruchˈacul. Nuben chake chi junan kawech konojel. Nuben chake chi yojqˈuiy, can achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. Can achiˈel cˈa rubanic ri ruchˈacul jun winek, ri jabel quitunun quiˈ y quichapon quiˈ ruma ri rubochˈil. 	 و به‌سر متمسک نشده که از آن تمامی بدن به توسطمفاصل و بندها مدد یافته و با هم پیوند شده، نمومی کند به نموی که از خداست.


Riyix can jabel iwetaman, ruma can iwacˈaxan ri tzij bin ca ojer. Ri tzij riˈ nubij: Jun achi ri cˈo rixjayil, man cˈa tucanoj ta jun chic ixok. Y jun ixok ri cˈo rachijil, man cˈa tucˈom ta ruwech jun chic achi. 	 «شنیده‌اید که به اولین گفته شده است "زنامکن."


Yacˈa ri yebano etzelal, xtiquicˈul cˈa rutojbalil ri etzelal ri niquiben. Ruma ri Dios ma ya ta achique rubanic ri winek ri nutzuˈ, wi cˈo rukˈij o majun, ri nutzuˈ Riyaˈ ya ri achique ri yequibanalaˈ. 	 زیرا هرکه ظلم کند، آن ظلمی را که کرد، خواهد یافت وظاهربینی نیست.


Y ri Pedro xubij cˈa chi ri Cornelio y quinojel ri quimolon quiˈ riqˈui, queban cˈa bautizar pa rubiˈ ri Ajaf Jesús. Y ri kachˈalal ri xeban bautizar, xquicˈutuj cˈa jun utzil chare ri Pedro chi ticˈojeˈ ka caˈiˈ oxiˈ kˈij quiqˈui. 	 پس فرمود تا ایشان را به نام عیسی مسیح تعمید دهند. آنگاه از او خواهش نمودند که روزی چند توقف نماید.


Y pa rucˈuˈx ri Moisés chi ri ye rech aj Israel xtiquetamaj chi ya riyaˈ ri takon ruma ri Dios riche (rixin) chi yerucol el pa quikˈaˈ ri aj Egipto, pero xa ma que ta riˈ xbanatej. Ri israelitas xa ma xquetamaj ta chi yariˈ ri rusamaj. 	 پس گمان برد که بردرانش خواهند فهمید که خدا به‌دست او ایشان را نجات خواهد داد. امانفهمیدند.


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin cˈo chukaˈ jun ri nwajoˈ ncˈutuj chiwe. Y wi riyix xtibij chuwe, riyin chukaˈ xtinbij chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ rumariˈ yicowin yenbanalaˈ quereˈ. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «من از شما نیز سخنی می پرسم، مرا جواب دهید تا من هم به شما گویم به چه قدرت این کارها را می‌کنم.


Y yacˈariˈ tek riyaˈ xutzˈet chi ri Jesús nikˈax el queriˈ. Riyaˈ xubij: Titzuˈ, ya achi laˈ, ri achiˈel Alaj Carneˈl ri takon pe ruma ri Dios. 	 ناگاه عیسی را دید که راه می‌رود؛ و گفت: «اینک بره خدا.»


Ya ri Jesucristo ri rucˈamon (takal chrij) chi ninimirisex rukˈij, yacˈa riyin más utz chi yichˈutiner ka. 	 می‌باید که او افزوده شود و من ناقص گردم.


Y achiˈel xa jun hora tikˈax ka riˈ, tek cˈo chic cˈa jun ri xbin: Re achi reˈ, can kitzij wi chi rachibil ri Jesús, ruma can pa Galilea chukaˈ nipe wi, xchaˈ. 	 و چون تخمین یک ساعت گذشت یکی دیگر با تاکیدگفت: «بلاشک این شخص از رفقای او است زیراکه جلیلی هم هست.»


Y can xka cˈa pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ, tek ri Pablo xuyaˈ rukˈaˈ pa quiwiˈ. Y xechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, y xquikˈalajsalaˈ ri xbix chique ruma ri Dios. 	 وچون پولس دست بر ایشان نهاد، روح‌القدس برایشان نازل شد و به زبانها متکلم گشته، نبوت کردند.


Y pa ruwiˈ cˈa ri cruz, riyeˈ xquiyaˈ cˈa jun tzˈalan ri tzˈiban el chuwech ri achique mac ri niquibij riyeˈ chi xuben ri Jesús, y rumariˈ nicamisex. Chuwech ri tzˈalan riˈ nubij cˈa: YAREˈ RI JESUS RI QUI‑REY RI ISRAELITAS. 	 و تقصیر نامه او را نوشته، بالای سرش آویختند که «این است عیسی، پادشاه یهود!»


Y ri kachˈalal ri xerachibilaj el ri Pablo, tek yecˈo chic chuchiˈ ri mar, xquicˈuaj cˈa el cˈa pa tinamit Atenas. Y ri kachˈalal riˈ xetzolin cˈa, y xbix pe chique ruma ri Pablo chi ri Silas y ri Timoteo queˈapon yan chanin ri pan Atenas, ruma chiriˈ yeroyobej wi riyaˈ. 	 ورهنمایان پولس او را به اطینا آوردند و حکم برای سیلاس و تیموتاوس گرفته که به زودی هر‌چه تمام تر به نزد او آیند، روانه شدند.


Y can etaman wi chi ri kachˈalal Bernabé y ri Pablo can ye aponak pa tak tijoj pokonal chutzijoxic ri ruchˈabel ri Kajaf Jesucristo. 	 اشخاصی که جانهای خود را در راه نام خداوند ما عیسی مسیح تسلیم کرده‌اند.


Ri Cornelio y ri ye aj pa rachoch can niquiyaˈ wi cˈa rukˈij ri Dios, y niquixibij cˈa quiˈ chi yemacun chuwech ri Dios. Y riyaˈ can ma nitaneˈ ta chi nuben orar, y can qˈuiy cˈa yerutolaˈ wi ri winek ri majun cˈo quiqˈui. 	 و او با تمامی اهل بیتش متقی و خداترس بود که صدقه بسیار به قوم می‌داد و پیوسته نزدخدا دعا می‌کرد.


Ruma xtapon na wi jun kˈij tek ri winek xa ma xticajoˈ ta chic chi yetijox riqˈui ri utzilaj tak chˈabel. Xa can xtibe cánima chrij ri xa ma ye kitzij ta ri yecˈut chiquiwech, y xquequicanoj cˈa ye qˈuiy ri yetijon quiche (quixin) riqˈui ri achiˈel ri nicajoˈ ka riyeˈ chi niquicˈaxaj. 	 زیرا ایامی می‌آید که تعلیم صحیح را متحمل نخواهند شد، بلکه برحسب شهوات خود خارش گوشها داشته، معلمان را برخود فراهم خواهند‌آورد،


Ri Dios can xubij cˈa chare ri Abraham: Ri ye awiy amam ri xquepe ruma ri Isaac, ye riyeˈ ri xquecˈulu ri utzil ri xtinyaˈ, xchaˈ ri Dios chare ri Abraham. 	 که به او گفته شده بود که «نسل تو به اسحاق خوانده خواهد شد.»


Y pa quinicˈajal ri wukuˈ candeleros riˈ, paˈel cˈa jun ri can achiˈel ri Cˈajolaxel ri xalex chkacojol, rucusan jun rutziak ri napon cˈa chraken ka. Y ri chuwarucˈuˈx kˈaxnek jun ximibel ri banon riqˈui kˈanapuek. 	 و در میان هفت چراغدان، شبیه پسر انسان را که ردای بلند در بر داشت و برسینه وی کمربندی طلا بسته بود،


¿La yecˈo cami ri yecowin yojquelesaj el riqˈui ri ajowabel riche (rixin) ri Cristo? ¿Nicowin cami yojrelesaj el ri tijoj pokonal? ¿ri kˈaxomal? ¿o ri yojetzelex ruma kaniman ri Cristo? ¿ri wayjal? ¿ri majun katziak? ¿o ri yojcˈo pa rucˈayewal? ¿o ri camic? 	 کیست که ما را ازمحبت مسیح جدا سازد؟ آیا مصیبت یا دلتنگی یاجفا یا قحط یا عریانی یا خطر یا شمشیر؟


Riyeˈ xquicˈutuj cˈa jun nimalaj utzil chare ri Festo chi tutakaˈ rucˈamaric ri Pablo, ruma xa can quichˈobon chic cˈa chi tek xticˈamer pe pa Jerusalem, nicoyobej pa bey riche (rixin) chi niquicamisaj. 	 منتی بر وی خواستند تا او را به اورشلیم بفرستد و درکمین بودند که او را در راه بکشند.


Pero cˈo cˈa jun achi Ananías rubiˈ y ri rixjayil Safira rubiˈ, xquicˈayij cˈa jun culef. 	 اما شخصی حنانیا نام، با زوجه‌اش سفیره ملکی فروخته،


Rumacˈariˈ riyix, can ticusaj ri etamabel ri cˈo iwuqˈui riche (rixin) chi nichˈob jabel ri achique niben riche (rixin) chi nichajij jabel ri icˈaslen. Y can riqˈui cˈa chukaˈ ronojel iwánima tiwoyobej ri utzil ri xticˈamer pe chiwe tek xtipe chic ri Jesucristo. 	 لهذا کمر دلهای خود را ببندید و هشیارشده، امید کامل آن فیضی را که در مکاشفه عیسی مسیح به شما عطا خواهد شد، بدارید.


Y tek ye benak chic ri ye rachˈalal chupan ri nimakˈij riˈ, cˈacˈariˈ tek Riyaˈ xbe. Pero xa ma xucˈut ta riˈ tek xbe. 	 لیکن چون برادرانش برای عید رفته بودند، او نیز آمد، نه آشکار بلکه در خفا.


Y tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos tek quicˈaxan chic ka ri cˈambel tak tzij ri xerutzijoj ri Jesús, can xkˈax cˈa chiquiwech chi chiquij riyeˈ xchˈo wi ka. 	 وچون روسای کهنه و فریسیان مثلهایش راشنیدند، دریافتند که درباره ایشان می‌گوید.وچون خواستند او را گرفتار کنند، از مردم ترسیدند زیرا که او را نبی می‌دانستند.


Y rumariˈ tek quinojel winek can xquimey tek xquitzˈet y niquibilaˈ cˈa: ¿La ma ya ta cami reˈ ri Cristo ralcˈual ca ri David ri koyoben? yechaˈ. 	 و تمام آن گروه در حیرت افتاده، گفتند: «آیا این شخص پسر داود نیست؟»


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Can kitzij wi nbij chiwe, chi ri winek ri achoj chare nicˈutux wi apo, xtibeyacatej pe, pero ma ruma ta chi can ya ri ramigo ri nicˈutun apo chare. Ma que ta riˈ, xa ruma chi ma nitaneˈ ta chucˈutuxic, rumariˈ xtibeyacatej pe y nberuyaˈ pe ronojel ri nicˈatzin chare, riche (rixin) chi titaneˈ apo chucˈutuxic. 	 به شمامی گویم هر‌چند به علت دوستی برنخیزد تا بدودهد، لیکن بجهت لجاجت خواهد برخاست و هرآنچه حاجت دارد، بدو خواهد داد.


Ma ticˈux ta iwiˈ y ma titij ta iwiˈ chiˈijujunal, xa tibanaˈ cuenta iwiˈ riche (rixin) chi ma yixqˈuis ta ka. 	 اما اگر همدیگر رابگزید و بخورید، باحذر باشید که مبادا ازیکدیگر هلاک شوید.


Y ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon chic cˈa ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y chiquicojol ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, cˈo cˈa jun achi chakiˈj jun rukˈaˈ. 	 و باز به کنیسه درآمده، در آنجا مرد دست خشکی بود.


Xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi nikˈax ri jun chicop ri camello rubiˈ pa ti rachek jun bak riche (rixin) tˈisoˈn (tzˈisoˈn), que chuwech chi ntoc jun beyon pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرا گذشتن شتر از سوراخ سوزن آسانتر است از دخول دولتمندی در ملکوت خدا.»


Y queriˈ chukaˈ majun niyaˈo ta cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan jun tzˈum yabel yaˈ ri xa riˈj chic. Ruma wi queriˈ niban, y ri tzˈum xa ma niyukuk ta chic, xa nirakaroˈ y niqˈuis el ri ruyaˈal uva chupan. Y chukaˈ ri tzˈum riˈ majun chic nicˈatzin wi. Yacˈa jun cˈacˈacˈ tzˈum yabel yaˈ, utz niyaqueˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan. Queriˈ xubij ri Jesús chrij ri chˈabel ri xucˈut. 	 و کسی شراب نو را در مشکهای کهنه نمی ریزد وگرنه آن شراب نو مشکها را بدرد و شراب ریخته، مشکهاتلف می‌گردد. بلکه شراب نو را در مشکهای نوباید ریخت.»


Ncˈutuj cˈa jun utzil chique ri kachˈalal Evodia y ri kachˈalal Síntique chi junan quiwech tiquibanaˈ, ruma can quiniman chic ri Ajaf. 	 از افودیه استدعا دارم و به سنتیخی التماس دارم که در خداوند یک رای باشند.


Yacˈa wi xa caˈiˈ kacˈuˈx nikaben tek nikatij jun cosa, yojmacun. Ruma xabachique cˈa ri nikaben ri xa riqˈui caˈiˈ kacˈuˈx tek nikaben, yojmacun. 	 لکن آنکه شک دارد اگر بخورد ملزم می‌شود، زیرا به ایمان نمی خورد؛ و هر‌چه از ایمان نیست گناه است.


Yacˈariˈ tek yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos ri xquibij chique ri ye rudiscípulos ri Jesús: ¿Achique ruma riyix yeˈibil re trigo pan ikˈaˈ re kˈij reˈ? Re kˈij reˈ, uxlanibel kˈij y xajan chi niban samaj, xechaˈ. 	 و بعضی از فریسیان بدیشان گفتند: «چرا کاری می‌کنید که کردن آن در سبت جایز نیست.»


Y ri Jesús can xukˈalajsaj cˈa chiquiwech ri cˈambel tzij, y xubij cˈa: Ri ticonel riche (rixin) ri utzilaj ijaˈtz, yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 در جواب ایشان گفت: «آنکه بذر نیکومی کارد پسر انسان است،


Y ri winek ri yecˈo cˈa apo riqˈui ri Juan, can coyoben cˈa chi ri Juan nubij ta chique chi achique cˈa riˈ riyaˈ, ruma riyeˈ niquibilaˈ cˈa pa tak cánima chi riqˈui jubaˈ chi ri Juan yariˈ ri Cristo. 	 و هنگامی که قوم مترصد می‌بودند و همه در خاطر خود درباره یحیی تفکر می‌نمودندکه این مسیح است یا نه،


Y ri ixok xtzolin cˈa chrachoch. Y xberilaˈ ri ral cotzˈol pa chˈat. Y chanin chukaˈ xutzˈet chi ri itzel espíritu man cˈo ta chic riqˈui ri ral. 	 پس چون به خانه خود رفت، دیو را بیرون شده و دختر را بربستر خوابیده یافت.


Y can kitzij cˈa re xtinbij chiwe: Ya cˈa ri ma pa ruchiˈ ta ri quicoral ri carneˈl ntoc wi, y xa pa jucˈan chic ri ntoc wi, ya cˈa riˈ xa alekˈom, y xa achiˈel jun ri nalekˈ ca pa tak bey. 	 «آمین آمین به شما می‌گویم هر‌که از دربه آغل گوسفند داخل نشود، بلکه از راه دیگر بالا رود، او دزد و راهزن است.


Ronojel re xtintzˈibaj el chiwe ma riche (rixin) ta cˈa chi nyaˈ (ntzek) iqˈuix. Ma que ta riˈ. Xaxu (xaxe wi) nwajoˈ yixinpixabaj jubaˈ, ruma can yix achiˈel tak walcˈual nnaˈ riyin, y sibilaj yixinwajoˈ. 	 و این را نمی نویسم تا شما را شرمنده سازم بلکه چون فرزندان محبوب خود تنبیه می‌کنم.


Y ri Jesús xubij cˈa: Rumariˈ xinbij chiwe chi majun winek ri nicowin ta nipe wuqˈui, wi ma yaˈon ta pe chare ruma ri Tataˈixel chi nucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui. 	 پس گفت: «از این سبب به شما گفتم که کسی نزد من نمی تواند آمد مگر آنکه پدر من، آن را بدو عطاکند.»


¿Achique nichˈob riyix? ¿La ma choj ta cami xuben ri Dios, tek queriˈ xuben? Ri Dios can choj wi xuben. 	 پس چه گوییم؟ آیا نزد خدا بی‌انصافی است؟ حاشا!


Y xtibanatej chukaˈ chi ri winek xtiquibij chique ri nimaˈk tak juyuˈ: Quixtzak pe chikij. Chukaˈ xtiquibij chique ri cocoj tak juyuˈ: Kojiwewaj, xquechaˈ. 	 و در آن هنگام به کوهها خواهند گفت که بر ما بیفتید و به تلها که ما را پنهان کنید.


Riyin can xinmey tek xinwacˈaxaj chi riyix niwajoˈ niyaˈ yan ca ri Dios y chukaˈ ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyix xa jun wi chic chi naˈoj ri niwajoˈ nichop el rutzekelbexic y nej yixbe wi ca chare ri Dios, ri Dios ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) riche (rixin) chi xuyaˈ ri rutzil ri Cristo pan iwiˈ. 	 تعجب می‌کنم که بدین زودی از آن کس که شما را به فیض مسیح خوانده است، برمی گردیدبه سوی انجیلی دیگر،


Tek rubanon ca, can que wi cˈa riˈ ri xeˈibanalaˈ riyix; tek can cˈa yixcˈo na chupan ri itzel cˈaslen. 	 که شما نیز سابق در اینها رفتار می‌کردید، هنگامی که در آنها زیست می‌نمودید.


Cˈa jubaˈ riˈ, ri chakˈlaxel xucˈayilaˈ ca ronojel ri ruherencia. Can qˈuiy cˈa ri puek ri xumol el, y cˈacˈariˈ xbe pa jun chic ruwachˈulef ri nej cˈo wi. Y tek cˈo chic chiriˈ, xucˈuaj cˈa jun itzel cˈaslen, y rumariˈ xuqˈuis ronojel ri rurajil. 	 و چندی نگذشت که آن پسر کهتر، آنچه داشت جمع کرده، به ملکی بعید کوچ کرد و به عیاشی ناهنجار، سرمایه خود را تلف نمود.


Ri jun cˈa tzij ri xubij ri Jesús, can xetamex cˈa cuma ri kachˈalal. Y ri kachˈalal can xquichˈob cˈa chi ri jun discípulo riˈ can man cˈa xticom ta. Pero ri xubij ri Jesús xa ma que ta riˈ ntel wi chi tzij, ruma Riyaˈ xa xubij cˈa: Wi riyin nwajoˈ chi riyaˈ cˈa qˈues na tek xquipe chic jun bey, ma rajawaxic ta chi yariˈ ri nachˈob. 	 پس این سخن در میان برادران شهرت یافت که آن شاگرد نخواهد مرد. لیکن عیسی بدو نگفت که نمی میرد، بلکه «اگربخواهم که او بماند تا باز آیم تو را چه.»و این شاگردی است که به این چیزها شهادت داد و اینهارا نوشت و می‌دانیم که شهادت او راست است.


Ruma chi xa can ya cˈa ri rey Herodes ri xbin chi tichapatej ri Juan. Y cˈacˈariˈ xuyaˈ pa cárcel y xximeˈ pa cadena. Ruma ri Herodes rucˈamon ka ri Herodías rixjayil ri Felipe, y ri Felipe riˈ xa can rachˈalal ri Herodes. 	 زیرا که هیرودیس فرستاده، یحیی را گرفتار نموده، او رادر زندان بست بخاطر هیرودیا، زن برادر او فیلپس که او را در نکاح خویش آورده بود.


Y tek ri winek quicˈaxan chic ri chˈabel ri nucˈut ri Jesús, can xquimey ri xquicˈaxaj, ruma majun bey quicˈaxan ta chˈabel queriˈ. 	 و آن گروه چون شنیدند، از تعلیم وی متحیر شدند.


Pero ri achi ri xcˈachojsex, ma retaman ta cˈa achique ri xcˈachojsan chare ri ruyabil; ruma ri Jesús xa ma xcˈojeˈ ta ka chiriˈ chiquicojol ri winek. Riyaˈ xa xbe el. 	 و بعد از آن، عیسی او را در هیکل یافته بدو گفت: «اکنون شفا یافته‌ای. دیگر خطا مکن تابرای تو بدتر نگردد.»


Y ruma chi queriˈ xquicˈutuj chare ri Jesús, Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek riyix xa ya ri quibin ca ri iwatiˈt imamaˈ ri niben? Riqˈui riˈ niben chare ri rupixaˈ ri Dios chi majun rejkalen. 	 او در جواب ایشان گفت: «شمانیز به تقلید خویش، از حکم خدا چرا تجاوزمی کنید؟


Queˈapixabaj chukaˈ ri ye cˈajolaˈ, chi can tiquikˈilaˈ quiˈ chare ri mac. 	 و به همین نسق جوانان را نصیحت فرما تا خرداندیش باشند.


Can kitzij cˈa nbij chiwe, xchaˈ ri Jesús, chi ri achi cˈutuy alcawal xtzolin el, y xtzˈetetej ruma ri Dios chi xa majun rumac. Y yacˈa ri achi fariseo ma que ta riˈ xcˈulun chuwech ri Dios. Ruma chi xabachique cˈa ri nunimirisaj riˈ, xa can xtikasex cˈa rukˈij. Yacˈa ri ruchˈutinirisan riˈ, xtinimirisex rukˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 به شمامی گویم که این شخص، عادل کرده شده به خانه خود رفت به خلاف آن دیگر، زیرا هر‌که خود رابرافرازد، پست گردد و هرکس خویشتن را فروتن سازد، سرافرازی یابد.»


Xa ichapon yixkˈolotej pa rukˈaˈ ri ntajin rucˈutic chiwech wacami, y can kˈalaj chi ma riqˈui ta ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) petenak wi ri tijonic riˈ. 	 این ترغیب از او که شما را خوانده است نیست.


Juyiˈ oc quiwech ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, ruma yecˈo ri yebano chique chi yemacun. Can cˈo wi cˈa chi queriˈ nicˈulwachitej chuwech re ruwachˈulef. Pero juyiˈ cˈa oc ruwech ri winek ri nibano chare jun chic chi nimacun. 	 وای بر این جهان به‌سبب لغزشها؛ زیرا که لابد است از وقوع لغزشها، لیکن وای بر کسی‌که سبب لغزش باشد.


Ruma quecˈareˈ rubin ri Ajaf Dios chake: Yit nuyaˈon cˈa riche (rixin) sakil quiche (quixin) ri winek ri ma ye israelitas ta. Y awuma riyit xtiquil ta ri colotajic ri winek ri yecˈo pa ronojel re ruwachˈulef. 	 زیرا خداوند به ما چنین امرفرمود که "تو را نور امت‌ها ساختم تا الی اقصای زمین منشا نجات باشی."»


Y ri Jesús retaman chic cˈa ronojel achique ri xquerucˈulwachij. Rumariˈ tek Riyaˈ can xbe cˈa chiquicˈulic ri ye chapoy riche (rixin) y xucˈutuj cˈa chique: ¿Achique cˈa ri nicanoj? xchaˈ chique. 	 آنگاه عیسی با اینکه آگاه بود از آنچه می‌بایست بر اوواقع شود، بیرون آمده، به ایشان گفت: «که رامی طلبید؟»


Ri Dios nrajoˈ cˈa chi ri cˈo nimalaj tak uchukˈaˈ pa quikˈaˈ ri yecˈo chilaˈ chicaj niquitzˈet ri utzil ri nuben chake riyoj ri kaniman chic Riyaˈ ri nibix iglesia chake. Y queriˈ tiquetamaj cˈa chi ri Dios sibilaj qˈuiy naˈoj ri cˈo riqˈui. 	 تا آنکه الحال بر ارباب ریاستها و قدرتها در جایهای آسمانی، حکمت گوناگون خدا بوسیله کلیسا معلوم شود،


Wacami cˈa, queˈicˈamaˈ cˈa pe ri yeˈetzelan wuche (wixin), y ri ma xeˈajowan ta chi xinoc rey, y chinuwech riyin queˈicamisaj wi, xchaˈ ri rey. Queriˈ xubij ri Jesús. 	 اما آن دشمنان من که نخواستند من بر ایشان حکمرانی نمایم، در اینجا حاضر ساخته پیش من به قتل رسانید.»


Ri Jesús y ri rudiscípulos quichapon cˈa waˈin. Yacˈa ri Judas Iscariote, ri rucˈajol ri jun achi ri Simón rubiˈ, nisamej chic cˈa ri itzel winek pa ránima, y yacˈariˈ ri nibin chare chi tujachaˈ ri Jesús. 	 و چون شام می‌خوردند و ابلیس پیش ازآن در دل یهودا پسر شمعون اسخریوطی نهاده بود که او را تسلیم کند،


Ruma ri yecˈo chic chilaˈ chicaj y ri cˈa yojcˈo na waweˈ chuwech re ruwachˈulef can kacˈuan chic cˈa rubiˈ ri Dios ruma can yoj rufamilia chic. 	 که از او هر خانواده‌ای در آسمان و بر زمین مسمی می‌شود؛


Yacˈa ri ixokiˈ ri coyoben chic alanen, y ri ixokiˈ ri xa cˈa yetzˈuman na ri tak cal, juyiˈ oc quiwech tek xtapon ri kˈij riˈ. 	 لیکن وای برآبستنان و شیر دهندگان در آن ایام!


Wi ri kˈayis riche (rixin) pa juyuˈ wacami jabel oc rubanon, yacˈa ri chuaˈk xa chakiˈj chic y nicˈak pa kˈakˈ, y ma riqˈui wi riˈ ri Dios yeruwik, ¿cˈa ta cˈa riyix winek chi man ta xtuyaˈ itziak ri Dios? ¿Achique cˈa ruma tek xa ma nicukubaˈ ta icˈuˈx riqˈui? 	 پس اگر خدا علف صحرا را که امروز هست وفردا در تنور افکنده می‌شود چنین بپوشاند، ای کم‌ایمانان آیا نه شما را از طریق اولی؟


Can ruma wi cˈa chi xcom ri Cristo chuwech cruz tek junan kawech xuben riqˈui ri Dios. Y junan kawech xuben chake riyoj israelitas iwuqˈui riyix ri ma yix israelitas ta y xrelesaj ri oyowal chkacojol. 	 و تا هر دو را در یک جسد با خدا مصالحه دهد، بوساطت صلیب خود که بر آن عداوت را کشت،


Tek kˈaxnek chic ri caˈiˈ kˈij riˈ, xuyaˈ cˈa ca ri tinamit Sicar ri cˈo pa rucuenta ri Samaria y xuchop chic cˈa el ri rubey riche (rixin) chi xbe cˈa pa Galilea. 	 اما بعد از دو روز از آنجا بیرون آمده، به سوی جلیل روانه شد.


Quicˈualon chukaˈ canela, y akˈom ri niyaˈox (nyaˈ) chrij ri ruquil wey, pon, mirra y nicˈaj chic akˈom ri sibilaj jubul ruxlaˈ; ri ruyaˈal uva, aceite, qˈuej (harina) ri sibilaj jabel y trigo. Ye quicˈualon apo chukaˈ riche (rixin) chi yebequicˈayij ca, carneˈl, quiej y nicˈaj chic chicop, carruajes, y chukaˈ yequicˈayij winek. 	 و دارچینی وحماما و خوشبوی‌ها و مر و کندر و شراب وروغن و آرد میده و گندم و رمه‌ها و گله‌ها و اسبان و ارابه‌ها و اجساد و نفوس مردم.


Tek xapon cˈa rutzijol riqˈui ri Marta chi petenak ri Jesús, junanin (anibel) xel el riche (rixin) chi xbe chucˈulic. Y ri María man cˈa xunabej ta, xa xcˈojeˈ ca ri chiriˈ pa jay. 	 وچون مرتا شنید که عیسی می‌آید، او را استقبال کرد. لیکن مریم در خانه نشسته ماند.


Y xubij cˈa chi ri yebin chi ri Pablo cˈo rumac, quepe cˈa chawech riyit. Y yacˈa tek xtacˈutuj ri rumac ye rubanalon, xtawetamaj cˈa chi can kitzij wi ri yojtajin chubixic chawe chrij ri Pablo, xchaˈ ri Tértulo. 	 و فرمود تا مدعیانش نزد تو حاضر شوند؛ و از او بعد از امتحان می‌توانی دانست حقیقت همه این اموری که ما براو ادعا می‌کنیم.»


Yacˈareˈ ri xubij ri Jesús chique ri winek israelitas ri quimolon quiˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chiriˈ pa tinamit Capernaum. 	 این سخن را وقتی که در کفرناحوم تعلیم می‌داد، در کنیسه گفت.


Y riche (rixin) cˈa chi xkajech kiˈ quiqˈui, xkakˈetelaˈ ca kiˈ. Riyoj xoj‑oc el pa barco, y ri kachˈalal xetzolin chcachoch. 	 پس یکدیگر را وداع کرده، به کشتی سوار شدیم و ایشان به خانه های خود برگشتند.


Y tek cˈa ma jane toka ri Jesús, ri Juan ri Bautista xukˈalajsaj cˈa chique ri kech aj Israel chi titzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y queban bautizar. 	 چون یحیی پیش ازآمدن او تمام قوم اسرائیل را به تعمید توبه موعظه نموده بود.


Queriˈ nbij chiwe ruma xijoyowaj quiwech ri ye tzˈapel pa cárcel ruma rubiˈ ri Dios. Y tek ri icosas xeˈelesex chiwe, ma xipokonaj ta xiyaˈ el. Xa can riqˈui quicoten xiyaˈ el. Ruma iwetaman chi xtiyaˈox (xtyaˈ) jun iwerencia chilaˈ chicaj, y riˈ más utz que chuwech ri beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef, y chukaˈ majun xtelesan ta chiwe. 	 زیرا که با اسیران نیز همدردمی بودید و تاراج اموال خود را نیز به خوشی می‌پذیرفتید، چون دانستید که خود شما را درآسمان مال نیکوتر و باقی است.


Can yacˈa chukaˈ riˈ tek yecˈo caˈiˈ oxiˈ soldados ri ye aponak riqˈui ri Juan, xquicˈutuj apo chare: Y riyoj, ¿achique cˈa ri rucˈamon chi nikaben? xechaˈ. Ri Juan xubij cˈa chique: Man cˈa queˈiwelesalaˈ ta quicosas ri winek, ma ruma ta chi cˈo kˈatbel tzij pan ikˈaˈ. Ni ma tikˈabaj ta tzij chiquij ri winek riche (rixin) chi cˈo niwelesaj chique. Xa quixquicot cˈa riqˈui ri irajil ri nichˈec, xchaˈ ri Juan. 	 سپاهیان نیز از او پرسیده، گفتند: «ماچه کنیم؟» به ایشان گفت: «بر کسی ظلم مکنید وبر هیچ‌کس افترا مزنید و به مواجب خود اکتفاکنید.»


Yacˈa tek xapon jun chic mozo ri rucˈulun ca chukaˈ puek ri nibix mina chare, xubij: Ajaf, ya cˈa arajil reˈ nonjachaˈ ca chawe. Re puek reˈ ximpis pa jun suˈt riche (rixin) chi xinyec. 	 و سومی آمده گفت، ای آقا اینک قنطار تو موجود است، آن را در پارچه‌ای نگاه داشته‌ام.


Ri tiˈij ri nicˈayix pa tak cˈaybel, riyix utz chi nilokˈ y nitij. Ma rajawaxic ta na chi riyix nicˈutuj, wi tzujun (sujun) o ma tzujun (sujun) ta chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek. Riche (rixin) chi queriˈ ma xtikˈaxo ta ri iwánima. 	 هرآنچه را در قصابخانه می‌فروشند، بخوریدو هیچ مپرسید به‌خاطر ضمیر.


Y riyix can yix nuˈamigos, wi niben ronojel ri nbij chiwe ri cˈo chi niben. 	 شما دوست من هستید اگر آنچه به شما حکم می‌کنم به‌جا آرید.


Pero ma ya ta Riyaˈ ri Cristo, ruma xa can ketaman cˈa acuchi (achique) nipe wi. Ruma tek xtoka ri kitzij Cristo, xa man cˈa xtetamex ta achique lugar nbecˈulun wi pe, yechaˈ ri winek aj Jerusalem. 	 لیکن این شخص را می‌دانیم از کجا است، امامسیح چون آید هیچ‌کس نمی شناسد که از کجااست.»


Y riyin cˈa ri xquichajin awuche (awixin) waweˈ, can majun ri xtacˈulwachij ta pa quikˈaˈ ri winek. Ruma re waweˈ pa tinamit Corinto ye qˈuiy winek ri can ye wuche (wixin) chic riyin, ruma can xquinquinimaj wi, xchaˈ ri Ajaf. 	 زیرا که من با تو هستم و هیچ‌کس تو را اذیت نخواهد رسانید زیرا که مرا در این شهر خلق بسیار است.»


Wachˈalal, wi yixetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, man cˈa tisach ta icˈuˈx. 	 ای برادران من، تعجب مکنید اگر دنیا از شما نفرت گیرد.


Y tek benak cˈa ri Jesús, ri winek niquiriqˈuilaˈ cˈa ka ri nimaˈk tak quitziak pa rubey riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y queriˈ ri niquibanalaˈ ye benak. 	 و هنگامی که او می‌رفت جامه های خود را در راه می‌گستردند.


Ya cˈa Dios riˈ ri banayon re ruwachˈulef y ronojel ri cˈo chuwech. Ya cˈa Riyaˈ ri Rajaf ri caj y Rajaf re ruwachˈulef. Y rumariˈ ma pa jun jay ta ri xa banon cuma winek cˈo wi. 	 خدایی که جهان و آنچه در آن است آفرید، چونکه او مالک آسمان و زمین است، درهیکلهای ساخته شده به‌دستها ساکن نمی باشد


Rumariˈ ri fariseos y ri aj tzˈibaˈ xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ruma tek la adiscípulos riyit ma niquiben ta achiˈel ri bin ca cuma ri katiˈt kamamaˈ? Ruma la adiscípulos riyit tek yewaˈ ma niquichˈej ta quikˈaˈ, achiˈel rubanic ri nikaben riyoj, xechaˈ chare ri Jesús. 	 پس فریسیان و کاتبان از اوپرسیدند: «چون است که شاگردان تو به تقلیدمشایخ سلوک نمی نمایند بلکه به‌دستهای ناپاک نان می‌خورند؟»


Yacˈa riyin nbij chiwe chi majun chic jun lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Yecˈo winek ri xa jun wi chic ri niquicˈut, ri xa niquisech icˈuˈx. Ruma nicajoˈ cˈa niquijel rubixic ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo ri niyaˈo colotajic. 	 که (انجیل ) دیگر نیست. لکن بعضی هستند که شما را مضطرب می‌سازندو می‌خواهند انجیل مسیح را تبدیل نمایند.


Tek cˈachojnek chic ca ri cˈulanen riˈ, ri Jesús rachibilan ri ruteˈ, ri ye rachˈalal y ri rudiscípulos xebe pa tinamit Capernaum. Y xecˈojeˈ cˈa caˈiˈ oxiˈ kˈij chiriˈ. 	 و بعد ازآن او با مادر و برادران و شاگردان خود به کفرناحوم آمد و در آنجا ایامی کم ماندند.


Y wacami cˈo caˈiˈ oxiˈ chˈabel ri nwajoˈ nbij chique ri nicˈaj chic, y ri nbij chiwe ri Ajaf majun rubin ca chrij reˈ achique ri utz chi niquiben, xa yin yibin: Wi jun achi xunimaj ri Cristo tek cˈulan chic y ri ixok ma nunimaj ta ri Cristo, pero ri ixok nrajoˈ nicˈojeˈ riqˈui ri achi, ri kachˈalal achi man cˈa tiquijech ta quiˈ riqˈui ri rixjayil. 	 و دیگران را من می‌گویم نه خداوند که اگرکسی از برادران زنی بی‌ایمان داشته باشد و آن زن راضی باشد که با وی بماند، او را جدا نسازد.


Y ri xbetico ca ri itzel kˈayis, ya cˈa ri itzel winek. Ri kˈatoj, ya cˈa ri xtibanatej pa ruqˈuisbel chare re tiempo re kachapon; y ri xquebano ri kˈatoj yecˈa ri ángeles. 	 و دشمنی که آنها را کاشت، ابلیس است و موسم حصاد، عاقبت این عالم ودروندگان، فرشتگانند.


Y quinojel cˈa winek ri quiniman chic ri Jesucristo, junan cˈa quiwech y xa jun cánima quibanon. Majun cˈa ri nibin ta chi can xu (xe) ta wi riche (rixin) ka riyaˈ ri cˈo riqˈui, ruma xa can jun quibanon quinojel. 	 و جمله مومنین را یک دل و یک جان بود، بحدی که هیچ‌کس چیزی از اموال خودرا از آن خود نمی دانست، بلکه همه‌چیز رامشترک می‌داشتند.


Y ri Neri, rucˈajol ca jun chic achi Melqui rubiˈ, y ri Melqui rucˈajol ca ri Adi, y ri Adi rucˈajol ca ri Cosam, y ri Cosam rucˈajol ca ri Elmodam, y ri Elmodam rucˈajol ca ri Er. 	 ابن ملکی، بن ادی، بن قوسام، بن ایلمودام، بن عیر،


Pero ri Jesús xubij cˈa chare ri aj chˈameˈy riˈ: Wi cˈo cˈa chˈabel ri ma ya ta rubixic xinben apo chare, tabij cˈa achique ri ma utz ta ri xinbij apo. Y wi ronojel ri xinbij apo, xa can utz, ¿achique cˈa ruma xinachˈey? xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی بدو جواب داد: «اگر بد گفتم، به بدی شهادت ده؛ و اگرخوب، برای چه مرا می‌زنی؟»


Ruma chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xipe cˈa chiquicanoxic y chiquicolic ri ye sachnek pa mac, xchaˈ ri Jesús. 	 زیرا که پسرانسان آمده است تا گمشده را بجوید و نجات‌بخشد.»


Y rumariˈ xbe cˈa rutzijoxic ri ruchˈabel ri Ajaf pa ronojel lugar y ma xu (xe) ta cˈa ri pa Macedonia y Acaya ri xetamex wi, xa can xetamex chukaˈ cuma ri winek pa ronojel lugar chi riyix can iniman ri Dios riqˈui ronojel iwánima y ma rajawaxic ta chi nikatzijoj riyoj. 	 بنوعی که از شما کلام خداوند نه فقط در مکادونیه و اخائیه نواخته شد، بلکه در هرجا ایمان شما به خدا شیوع یافت، بقسمی که احتیاج نیست که ما چیزی بگوییم،


Y ri Jesús xubot cˈa ca ri wuj ri xusiqˈuij chiquiwech ri winek ri yecˈo chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y yacˈariˈ tek xuyaˈ ca chare jun ri nisamej chiriˈ, y xbetzˈuyeˈ cˈa riche (rixin) chi nichˈo. Y ri winek quitzuliben quitzuliben cˈa. 	 پس کتاب را به هم پیچیده، به خادم سپرد وبنشست و چشمان همه اهل کنیسه بر وی دوخته می‌بود.


Y re ruwachˈulef xa xtikˈax, y chukaˈ ronojel ri itzel tak raynic riche (rixin) re ruwachˈulef xa xtiqˈuis. Yacˈa ri winek ri can nuben ri ruraybel ri Dios, can xticˈojeˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 و دنیا و شهوات آن در گذراست لکن کسی‌که به اراده خدا عمل می‌کند، تا به ابد باقی می‌ماند.


Y riyaˈ xubij cˈa chukaˈ chuwe: Ri Dios ri quiche (quixin) ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, xaruchaˈ riche (rixin) chi nawetamaj ri ruraybel Riyaˈ y riche (rixin) chukaˈ xatzˈet ri Ajaf Jesucristo ri can choj wi, y xawacˈaxaj ri ruchˈabel. 	 او گفت: "خدای پدران ما تو را برگزید تا اراده او را بدانی و آن عادل را ببینی و از زبانش سخنی بشنوی.


Ri Dios ma xubij ta queriˈ chare jun ángel. Ri ángeles can ye espíritu y ye rusamajel ri Dios. Y can yetak wi ruma ri Dios riche (rixin) chi yequitoˈ ri winek ri yatajnek chique chi xtiquil na ri colotajic. 	 آیا همگی ایشان روح های خدمتگذار نیستند که برای خدمت آنانی که وارث نجات خواهند شد، فرستاده می‌شوند؟


Y tek ri ye caˈiˈ riˈ quiqˈuison chic rukˈalajsaxic ri yatajnek chique chi niquikˈalajsaj, ri itzel chicop ri ntel pe chupan ri itzel jul ri kˈekuˈm rupan, xtuchop cˈa chˈaˈoj quiqˈui ri ye caˈiˈ riˈ, y xqueruchˈec y xquerucamisaj. 	 و چون شهادت خود را به اتمام رسانند، آن وحش که از هاویه برمی آید، با ایشان جنگ کرده، غلبه خواهد یافت و ایشان را خواهد کشت


Pero ruma chupan ri ley queriˈ nubij, rumariˈ xbecˈulun pe ri mac ri cˈo pa wánima. Xuben chuwe chi xbecˈastej pe ronojel quiwech itzel tak raybel ri yecˈo wuqˈui. Man ta cˈo ri ley, caminek ta ri mac ri cˈo pa wánima. 	 لکن گناه از حکم فرصت جسته، هر قسم طمع را در من پدید آورد، زیرا بدون شریعت گناه مرده است.


Riyeˈ xbequibij cˈa chare: Táta, riyoj xnatej chake chi tek ri Jesús can cˈa qˈues na, xubij cˈa chi xticˈastej pe ri pa rox kˈij. Can queriˈ wi cˈa rubin ca ri kˈolojel riˈ. 	 گفتند: «ای آقا ما را یاد است که آن گمراه‌کننده وقتی که زنده بود گفت: "بعد از سه روزبرمی خیزم."


Y yacˈa tek ri aj kˈatbel tzij xucˈutuj chic jun bey chique ri winek riˈ chi achique cˈa chique chi ye caˈiˈ ri nrelesaj el, ri winek riˈ can yacˈariˈ xquibij: Ya ri Barrabás tawelesaj el, xechaˈ. 	 پس والی بدیشان متوجه شده، گفت: «کدام‌یک از این دو نفر را می‌خواهیدبجهت شما رها کنم؟ گفتند: «برابا را.»


Yacˈa tek xapon pa tinamit ri acuchi (achique) xqˈuiy wi, Riyaˈ xuchop cˈa rucˈutic ri ruchˈabel ri Dios ri chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y ruma cˈa ri chˈabel ri yerubij chique, ri winek riˈ can xquimey cˈa y xquibij: ¿Achique cˈa ruma tek re achi reˈ sibilaj qˈuiy etamabel cˈo riqˈui y nicowin yeruben milagros? 	 و چون به وطن خویش آمد، ایشان را در کنیسه ایشان تعلیم داد، بقسمی که متعجب شده، گفتند: «از کجا این شخص چنین حکمت و معجزات را بهم رسانید؟


Chukaˈ can rubanon chake konojel ri yojcˈo chuwech re ruwachˈulef chi xa riqˈui jun winek yoj petenak wi, y katalun kiˈ chuwech re ruwachˈulef re yojcˈo wi y rubin chukaˈ chic ri quitiempo re karuwachˈulef y ri mojones riche (rixin) ri kalugar. 	 و هر امت انسان را از یک خون ساخت تا بر تمامی روی زمین مسکن گیرند و زمانهای معین و حدودمسکنهای ایشان را مقرر فرمود


Y xquitzˈapij runakˈ ruwech y xquiyalaˈ kˈaˈ chupalej y niquicˈutulaˈ cˈa chare: ¿Achique cˈa ri xachˈeyo? Tabij na cˈa chake, yechaˈ chare ri Jesús. 	 و چشم او را بسته طپانچه بر رویش زدند و از وی سوال کرده، گفتند: «نبوت کن که تو را زده است؟»


Y ya ri jun achi aj samajel chrij sakapuek ri Demetrio rubiˈ, ri xetakchiˈin ri winek. Ruma ri chiriˈ pan Efeso, can cˈo rachoch jun ruwachbel ixok ri nibix Diana chare, y ya cˈa ri ruwachbel ri jay riˈ ri yerubanalaˈ riyaˈ riqˈui ri sakapuek, y yerucˈayij. Y ri achi riˈ, ye rachibilan ri ye rumozo sibilaj cˈa yechˈacon chiquij ri tak ruwachbel ri jay riˈ. 	 زیرا شخصی دیمیتریوس نام زرگر که تصاویربتکده ارطامیس از نقره می‌ساخت و بجهت صنعتگران نفع خطیر پیدا می‌نمود، ایشان را و دیگرانی که در چنین پیشه اشتغال می‌داشتند،


Y tek ri Judas xapon, can choj cˈa xbe apo riqˈui ri Jesús y xubij chare: Nutijonel, Nutijonel, xchaˈ chare y cˈacˈariˈ xutzˈumaj (xutzˈubaj) ruchiˈ. 	 و درساعت نزد وی شده، گفت: «یا سیدی، یا سیدی.» و وی را بوسید.


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij el chique ri ye caˈiˈ rudiscípulos ri Juan: Wacami quixtzolin, y jebeˈitzijoj chare ri xitzˈet ca y ri xiwacˈaxaj el re waweˈ. Jebeˈitzijoj chare achique rubanic tek ri moyiˈ yecowin yetzuˈun el, achique rubanic tek ri winek ye cojo yebiyin el jabel, y achique rubanic tek ri ye yawaˈiˈ riqˈui ri yabil lepra yechˈajchˈojir el. Jebeˈitzijoj chukaˈ chare ri achique rubanic tek ri ma yeˈacˈaxan ta yecˈachoj, ri caminakiˈ yecˈastej, y chique ri pobres ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «بروید و یحیی را از آنچه دیده و شنیده‌اید خبردهید که کوران، بینا و لنگان خرامان و ابرصان طاهر و کران، شنوا و مردگان، زنده می‌گردند و به فقرا بشارت داده می‌شود.


Wacami cˈa, ri itinamit xtimalix ca ruma ri Dios, xtiban cˈa ca chare chi xtoc achiˈel jun desierto. 	 اینک خانه شما برای شما ویران گذارده می‌شود.زیرا به شما می‌گویم از این پس مرا نخواهید دید تا بگویید مبارک است او که به نام خداوند می‌آید.»


Y nbij cˈa chiwe achoj chuwech ri rucˈamon chi nixibij wi iwiˈ: Tixibij iwiˈ chuwech ri jun ri can nicowin nucamisaj ri chˈaculaj y nicowin yixrutek pa kˈakˈ. Can chuwech cˈa riˈ tixibij wi iwiˈ. 	 بلکه به شما نشان می‌دهم که از که باید ترسید، از او بترسید که بعد از کشتن، قدرت دارد که به جهنم بیفکند. بلی به شما می‌گویم از او بترسید.


Y ri Jesús tzuliben cˈa apo cuma sibilaj ye qˈuiy winek y cuma chukaˈ ri achiˈaˈ ri can yekˈato wi tzij chiquicojol ri israelitas. Y quinojel cˈa ri winek riˈ niquitzeˈej apo, y niquibilaˈ cˈa: Riyaˈ can yecˈo wi cˈa ri xerucol. Wacami tucoloˈ cˈa riˈ ruyon, wi kas kitzij chi ya Riyaˈ ri Cristo ri chaˈon pe ruma ri Dios, xechaˈ. 	 و گروهی به تماشا ایستاده بودند. و بزرگان نیز تمسخرکنان با ایشان می‌گفتند: «دیگران را نجات داد. پس اگر او مسیح و برگزیده خدا می‌باشد خود رابرهاند.»


Ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa chare ri ixok ri xbeyaˈo rutzijol chique: Wacami ketaman chic y nikanimaj chukaˈ, pero ma xaxu (xe) ta wi ruma ri xabij riyit chake, xa can nikanimaj chukaˈ ruma ri xkacˈaxaj riyoj y xketamaj cˈa chi kas kitzij wi chi ya Riyaˈ ri Cristo, ri Colonel quiche (quixin) quinojel winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 و به زن گفتند که «بعد از این بواسطه سخن تو ایمان نمی آوریم زیرا خود شنیده و دانسته‌ایم که او درحقیقت مسیح و نجات‌دهنده عالم است.»


Chukaˈ chupan ri tiempo riˈ ruma can qˈuiyirnek chic ri etzelal, ye qˈuiy cˈa ri xa can ma xticajoˈ ta chic quiˈ. 	 و بجهت افزونی گناه محبت بسیاری سرد خواهد شد.


Yacˈa ri winek israelitas riˈ yexebexot (yexebeloj) apo chrij ri Jesús, ruma Riyaˈ xubij: Riyin ri caxlan wey ri kajnek pe chilaˈ chicaj. 	 پس یهودیان درباره او همهمه کردند زیراگفته بود: «من هستم آن نانی که از آسمان نازل شد.»


Y ronojel cˈa ri nbin chic chiwe, can riche (rixin) cˈa chi tiquicot ri iwánima, can achiˈel ri quicoten ri cˈo wuqˈui riyin. Y can tzˈaket ta cˈa chukaˈ ri quicoten xticˈojeˈ pa tak iwánima. 	 این را به شماگفتم تا خوشی من در شما باشد و شادی شماکامل گردد.


¿La utz cami chi chak quelaˈ abanon y ri tiempo xa chanin benak? Cayacatej cˈa el riche (rixin) chi naben bautizar awiˈ, y tanimaj rubiˈ ri Ajaf Jesús, riche (rixin) chi nicuyutej ri amac, xchaˈ chuwe. 	 و حال چرا تاخیر می‌نمایی؟ برخیز و تعمید بگیر و نام خداوند را خوانده، خود را از گناهانت غسل ده."


Ruma astapeˈ ma yincˈo ta apo iwuqˈui, chi can ta yin paˈel apo pan inicˈajal, ri wánima riyin can cˈo wi iwuqˈui. Sibilaj yiquicot ruma ntzˈet chi can riqˈui ruchojmilal yix benak y can cof yixcˈo chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo. 	 زیرا که هرچند در جسم غایبم لیکن در روح با شما بوده، شادی می‌کنم ونظم و استقامت ایمانتان را در مسیح نظاره می‌کنم.


Y ri ángel ri nichˈo wuqˈui, rucˈuan cˈa jun achiˈel aj riche (rixin) etabel, y ri etabel riˈ can riqˈui cˈa kˈanapuek banon wi. Y ri ángel riˈ rucˈuan cˈa ri etabel riˈ riche (rixin) chi nretaj ri tinamit Jerusalem, ri cablajuj rupuertas y ri tzˈak. 	 و آن کس که با من تکلم می‌کرد، نی طلاداشت تا شهر و دروازه هایش و دیوارش رابپیماید.


Yacˈa ri chicojol riyix jun wi chic. Ruma ri nrajoˈ chi nicˈojeˈ rukˈij chicojol, xa tuchˈutinirisaj riˈ, y querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 لیکن در میان شما چنین نخواهد بود، بلکه هرکه در میان شما می‌خواهد بزرگ گردد، خادم شماباشد.