Ruma chi can pa cánima cˈa ri winek yepe wi ri itzel tak naˈoj tek yecamisan. Chiriˈ chukaˈ nipe wi ri naˈoj tek ri ixok cˈo rachijil y nucˈom ruwech jun chic achi, y tek ri achi cˈo rixjayil y nucanoj jun chic ixok, y ri winek ri yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Y pa cánima chukaˈ nipe wi tek yeˈelekˈ, tek yequibilaˈ tzij ri xa ma kitzij ta chiquij nicˈaj chic, y chukaˈ tek yeyokˈon. 	 زیرا که از دل برمی آید، خیالات بد و قتلها و زناها و فسقها ودزدیها و شهادات دروغ و کفرها.


Cˈa ta cˈa riyix. Ruma riyix hasta ri rusmal tak iwiˈ ajlan ronojel. 	 لیکن همه مویهای سر شما نیزشمرده شده است.


Y quinojel ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Jesucristo yeˈucusex chukaˈ chare ri jay, y can jabel rubanic ntajin niban chare riche (rixin) chi ntoc jun lokˈolaj rachoch ri Ajaf. 	 که در وی تمامی عمارت با هم مرتب شده، به هیکل مقدس در خداوند نمو می‌کند.و در وی شما نیز با هم بنا کرده می‌شوید تا در روح مسکن خدا شوید.


Ruma ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca nubij chi ri Cristo jun chique ri ye riy rumam ri rey David. Y ri chiriˈ pa Belén ri tinamit ri xalex wi ri David, chiriˈ cˈo chi nipe wi ri Cristo, yechaˈ. 	 آیا کتاب نگفته است که از نسل داود و ازبیت لحم، دهی که داود در آن بود، مسیح ظاهر خواهد شد؟»


Y can yacˈariˈ tabanaˈ riqˈui ronojel awánima. Y riqˈui riˈ yatzˈetetej cuma quinojel chi yatajin yaqˈuiy chupan ri samaj ri yatajnek chawe ruma ri Dios. 	 در این امور تامل نما و در اینها راسخ باش تا ترقی تو برهمه ظاهر شود.خویشتن را و تعلیم را احتیاطکن و در این امور قائم باش که هرگاه چنین کنی، خویشتن را و شنوندگان خویش را نیز نجات خواهی داد.


¿Achique ruma tek riyix ma xkˈax ta chiwech chi ma ruma ta chi majun caxlan wey icˈamom pe, tek xinbij chiwe chi can tichajij iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri fariseos y saduceos? xchaˈ ri Jesús. 	 پس چرا نفهمیدید که درباره نان شما را نگفتم که از خمیرمایه فریسیان وصدوقیان احتیاط کنید؟»


Ri Jesús xerutzuˈ apo ri rudiscípulos y xubij chique: Ma tichˈob ta queriˈ. Ri winek ma yecowin ta niquicol quiˈ, yacˈa ri Dios ronojel nicowin nuben, xchaˈ chique. 	 عیسی متوجه ایشان شده، گفت: «نزدانسان این محال است لیکن نزد خدا همه‌چیزممکن است.»


Yacˈa wacami yibe na pa Jerusalem riche (rixin) chi nbenjachaˈ ca jun ofrenda chique ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo chiriˈ. 	 لکن الان عازم اورشلیم هستم تا مقدسین را خدمت کنم.


Y chrij cˈa el ri tinamit riˈ cˈo cˈa jun tzˈak ri rusutin riˈ chrij. Jun nimalaj tzˈak ri nej jotol wi chicaj y rucˈuan cablajuj puertas. Y pa ronojel ri puertas riˈ yecˈo cˈa jojun ángel. Ri pa tak puertas riˈ, ye tzˈibatal cˈa jojun quibiˈ ri cablajuj tinamit ri quiche (quixin) ri cablajuj rucˈajol ri Israel. 	 و دیواری بزرگ و بلند دارد ودوازده دروازه دارد و بر سر دروازه‌ها دوازده فرشته و اسم‌ها بر ایشان مرقوم است که نامهای دوازده سبط بنی‌اسرائیل باشد.


Ri Jesucristo xbe chilaˈ chicaj, y wacami cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios. Can pa rukˈaˈ cˈa Riyaˈ yecˈo wi ri ángeles, y pa rukˈaˈ cˈa Riyaˈ yecˈo wi ri aj kˈatbel tak tzij, y pa rukˈaˈ chukaˈ Riyaˈ yecˈo wi ri cˈo nimaˈk tak uchukˈaˈ pa quikˈaˈ. 	 که به آسمان رفت و بدست راست خدا است وفرشتگان و قدرتها و قوات مطیع او شده‌اند.


Ruma Riyaˈ nrajoˈ chi can ta quinojel ri winek niquetamaj ta ri kas kitzij y yecolotej ta pe chupan ri quimac. 	 که می‌خواهد جمیع مردم نجات یابند و به معرفت راستی گرایند.


Y wacami kacˈaxan chi yecˈo jojun chicojol ri ma niquicˈuaj ta pa ruchojmil ri quicˈaslen, xa yekˈoran y ma nicajoˈ ta yesamej, y niquinimilaˈ apo quiˈ pa tak mololen tzij ri xa ma nicˈatzin ta. 	 زیرا شنیدیم که بعضی در میان شما بی‌نظم رفتار می‌کنند که کاری نمی کنند بلکه فضول هستند.


Ri chˈaculaj cˈa ri kacˈuan wacami, majun oc rucˈojlen, pero xtapon na jun kˈij tek Riyaˈ xtujel el y xkoj‑oc cˈa achiˈel Riyaˈ ri cˈo rukˈij rucˈojlen. Queriˈ xtuben kiqˈui ruma can sibilaj nim ri uchukˈaˈ ri cˈo riqˈui y ya uchukˈaˈ riˈ ri nucusaj riche (rixin) chi nicˈojeˈ ronojel pa rukˈaˈ. 	 که شکل جسد ذلیل ما را تبدیل خواهد نمود تا به صورت جسد مجید او مصورشود، برحسب عمل قوت خود که همه‌چیز رامطیع خود بگرداند.


Y ri Anás ri jun nimalaj sacerdote ri rubanon ca, tek xbepabex cˈa ri Jesús chuwech, cˈo cˈa ri xracˈaxaj chare. Riyaˈ xracˈaxaj cˈa chare ri Jesús ri achique rubanic quicˈaslen ri yetzekelben riche (rixin) y chukaˈ xracˈaxaj chare achique rubanic chi chˈabel ri nucˈut chiquiwech ri winek. 	 پس رئیس کهنه از عیسی درباره شاگردان و تعلیم او پرسید.


Wacami cˈa, riche (rixin) chi riyix niwetamaj chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can cˈo kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi ncuy mac, titzˈetaˈ cˈa. Y ri Jesús xubij cˈa chare ri achi siquirnek: 	 لیکن تا بدانید که پسر انسان رااستطاعت آمرزیدن گناهان بر روی زمین هست...» مفلوج را گفت:


Y tek rubanon ca, xa yix caminek chupan ri imac, y xiben ri itzel tak iraybel. Can ma banon ta cˈa ri circuncisión chiwe. Yacˈa re wacami cuyutajnek chic ri imac y riqˈui riˈ ri Dios xuben chiwe chi junan xixcˈastej riqˈui ri Cristo. 	 و شما را که در خطایا ونامختونی جسم خود مرده بودید، با او زنده گردانید چونکه همه خطایای شما را آمرزید،


Y tek ri Jesús xtaneˈ chubixic ri chˈabel riˈ, xel cˈa el chiriˈ ye rachibilan ri rudiscípulos, xuyaˈ cˈa ca ri lugar riˈ, ri Galilea rubiˈ. Riyaˈ xbe cˈa quelaˈ pa Judea, y xkˈax cˈa jucˈan chic chare ri raken yaˈ Jordán. 	 و چون عیسی این سخنان را به اتمام رسانید، از جلیل روانه شده، به حدودیهودیه از آن طرف اردن آمد.


Pero ri Jesús xubij: Majun cˈa chique ta riyeˈ ri xmacun, riche (rixin) chi quereˈ xucˈulwachij re jun achi reˈ. Ni riyaˈ, ni ri ruteˈ rutataˈ. Riyaˈ can quecˈareˈ rubanon pe pa ralaxic, riche (rixin) chi xtikˈalajin ri samaj ri xtuben ri Dios riqˈui. 	 عیسی جواب داد که «گناه نه این شخص کرد و نه پدر و مادرش، بلکه تا اعمال خدادر وی ظاهر شود.


Quixjel apo riqˈui ri Dios, y Riyaˈ chukaˈ xtijel pe iwuqˈui. Riyix ri xixmacun chuwech ri Dios, tichˈajchˈojsaj cˈa ri icˈaslen achiˈel nichˈajchˈojsaj ikˈaˈ. Riyix ri caˈiˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios, tichˈajchˈojsaj cˈa ri iwánima. 	 و به خدا تقرب جویید تا به شما نزدیکی نماید. دستهای خود راطاهر سازید، ای گناهکاران و دلهای خود را پاک کنید، ای دودلان.


Y ri achi beyon xubij: Jaˈ (je), can kitzij wi ri xabij, nataˈ Abraham. Pero wi cˈo jun ri caminek chic ri nicˈastej el y napon quiqˈui ri wachˈalal, can xtitzolin wi pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, xchaˈ ri beyon. 	 گفت نه‌ای پدرما ابراهیم، لیکن اگر کسی از مردگان نزد ایشان رود، توبه خواهند کرد.وی را گفت هرگاه موسی و انبیا را نشنوند اگر کسی از مردگان نیزبرخیزد، هدایت نخواهند پذیرفت.»


Y ri Jesús xuchop cˈa rubixic chique ri rudiscípulos: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, cˈo chi nkˈaxaj na qˈuiy tijoj pokonal. Xquinetzelex cuma ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij. Xquinetzelex cuma ri principaliˈ tak sacerdotes. Chukaˈ xquinetzelex cuma ri aj tzˈibaˈ. Y xquicamisex. Yacˈa ri pa rox kˈij xquicˈastej pe, xchaˈ ri Jesús chique. 	 آنگاه ایشان را تعلیم دادن آغاز کرد که «لازم است پسر انسان بسیار زحمت کشد و ازمشایخ و روسای کهنه و کاتبان رد شود و کشته شده، بعد از سه روز برخیزد.»


Can nrayij cˈa chi ye elesan ta el ri winek ri yeyojo ruchˈabel ri Dios chiwech. 	 کاش آنانی که شما را مضطرب می‌سازند خویشتن را منقطع می‌ساختند.


Ri rajaf ri ulef xtipe cˈa y xquerucamisaj ri kajoy tak ulef riˈ y ri rulef xtuyaˈ chic ca pa kajic chique nicˈaj chic, xchaˈ ri Jesús. Tek ri winek quicˈaxan chic ka ri cˈambel tzij riˈ, xquibij: Dios ta cˈa xkojtoˈo chi man ta xtibanatej queriˈ, xechaˈ. 	 اوخواهد آمد و باغبانان را هلاک کرده باغ را به دیگران خواهد سپرد.» پس چون شنیدند گفتندحاشا.


Riyoj majun bey cˈa xkachˈob ta chi queriˈ niquiben, ruma riyeˈ ma xu (xe) ta wi xquiyaˈ jun ofrenda riche (rixin) chi nucˈuex chique ri kachˈalal ri nicˈatzin quitoˈic. Riyeˈ xa can nabey xquijech quiˈ pa rukˈaˈ ri Ajaf riche (rixin) chi niquiben ri nrajoˈ Riyaˈ, y can xquijech chukaˈ quiˈ chupan ri samaj ri kachapon rubanic riyoj, can achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. 	 و نه‌چنانکه امیدداشتیم، بلکه اول خویشتن را به خداوند و به مابرحسب اراده خدا دادند.


Y ri Isaí xralcˈualaj ri David ri xoc jun rey; y ri rey David xralcˈualaj ri Salomón. Y ri ruteˈ ri Salomón, ya ri rixjayil ca ri Urías. 	 ویسا داود پادشاه را آورد و داود پادشاه، سلیمان را از زن اوریا آورد.


Y chupan ri nimalaj Lokˈolaj lugar riˈ cˈo jun altar riche (rixin) chi niporox pon pa ruwiˈ, y kˈanapuek ronojel rij. Cˈo cˈa chukaˈ ri cáxa riche (rixin) ri rutrato ri Dios. Y ri cáxa riˈ kˈanapuek ronojel rij y queriˈ chukaˈ ri rupan. Chupan cˈa ri cáxa cˈo jun lek banon riqˈui kˈanapuek y chupan ri lek cˈo jubaˈ maná, ri wey ri xka pe chilaˈ chicaj. Y chupan ri cáxa riˈ cˈo chukaˈ ri ruchˈameˈy ri Aarón, ri xjotayin chic pe. Y chukaˈ cˈo ri tzˈalan tak abej ri tzˈibatal wi ca ri trato ri xuben ri Dios quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ. 	 که در آن بود مجمره زرین و تابوت شهادت که همه اطرافش به طلا آراسته بود؛ و در آن بود حقه طلا که پر از من بود و عصای هارون که شکوفه آورده بود و دو لوح عهد.


Y tek xecˈachoj chare ri waˈin quinojel, ri Jesús xucˈutuj chare ri Simón Pedro: Riyit Simón ri yit rucˈajol ri Jonás, ¿la yinawajoˈ cami más que chiquiwech quinojel reˈ? xchaˈ chare. Y ri Simón Pedro xubij cˈa: Jaˈ (je), can queriˈ wi, Ajaf. Riyit awetaman chi yatinwajoˈ. Y ri Jesús xubij chare: Wi can yinawajoˈ, can queˈayukˈuj cˈa ri alaj tak nucarneˈl, xchaˈ. 	 و بعد از غذا خوردن، عیسی به شمعون پطرس گفت: «ای شمعون، پسر یونا، آیا مرابیشتر از اینها محبت می‌نمایی؟» بدو گفت: «بلی خداوندا، تو می‌دانی که تو را دوست می‌دارم.» بدو گفت: «بره های مرا خوراک بده.»


Pero ri ye aj chˈameˈy riˈ xquibij: Riyoj man cˈa xkachop ta pe, ruma ri chˈabel ri yerubij Riyaˈ majun chic cˈa achi biyon ta. Can sibilaj jabel, xechaˈ. 	 خادمان در جواب گفتند: «هرگزکسی مثل این شخص سخن نگفته است!»


Reˈ can qˈuiy cˈa etamabel nrajoˈ riche (rixin) chi nikˈax chawech, ruma ri wukuˈ rujolon (ruwiˈ) ri chicop, xa ye wukuˈ cˈa juyuˈ ri acuchi (achique) tzˈuyul wi ri ixok riˈ. 	 «اینجاست ذهنی که حکمت دارد. این هفت سر، هفت کوه می‌باشد که زن بر آنها نشسته است؛


Tinaˈ cˈa kˈaxon pa tak iwánima, quixbison y quixokˈ ruma ri imac. Riyix ri yixtzeˈen ruma ri quicoten riche (rixin) re ruwachˈulef, ma quixtzeˈen ta chic. Xa quixokˈ. Riyix ri sibilaj quicoten inaˈon chuwech re ruwachˈulef, xa quixbison pa tak iwánima. 	 خود را خوار سازید و ناله وگریه نمایید و خنده شما به ماتم و خوشی شما به غم مبدل شود.


Yacˈariˈ tek ri Pedro can xucholojij rubixic chique chrij ri xbanatej. Riyaˈ xubij cˈa: 	 پطرس از اول مفصلا بدیشان بیان کرده، گفت:


Can tiwikaˈ cˈa iwiˈ achiˈel nuben jun soldado. Riyaˈ can cˈo chˈichˈ ri yerucusaj riche (rixin) chi nutoˈ riˈ chuwech ri rucˈulel. Y riyix chukaˈ, can ticusaj cˈa ronojel ri ruyaˈon ri Dios chiwe riche (rixin) chi nitoˈ iwiˈ chuwech ri itzel winek. Queriˈ tibanaˈ riche (rixin) chi ma yixtzak ta pa rukˈaˈ, ruma riyaˈ can cˈo wi runaˈoj chubanic. 	 اسلحه تمام خدا را بپوشید تا بتوانید با مکرهای ابلیس مقاومت کنید.


Ruma chi ri kitzij cˈaslen, más rejkalen que chuwech ri iway iwucˈyaˈ y ri ichˈacul chukaˈ can más rejkalen que chuwech ri itziak. 	 جان از خوراک و بدن از پوشاک بهتر است.


Can quinojel cˈa jabel xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz. 	 پس جمیع خورده، سیر شدند.


Y tek banatajnek chic ri tzˈiban biˈaj, xbecˈulun pe chukaˈ jun achi aj Galilea ri xubiniˈaj Judas, y riyaˈ xcowin cˈa xuben chi ye sibilaj ye qˈuiy winek ri xetzekelben riche (rixin). Pero tek xcamisex cˈa chukaˈ ri Judas riˈ, quinojel ri xeniman rutzij, xquitaluj el quiˈ. 	 و بعد از او یهودای جلیلی درایام اسم نویسی خروج کرد و جمعی را در عقب خود کشید. او نیز هلاک شد و همه تابعان اوپراکنده شدند.


Yacˈa ri pa nicˈaj akˈaˈ xacˈaxatej cˈa jun ri nurek ruchiˈ y nubij cˈa: Ya xpe ri cˈajol ri xticˈuleˈ. Can quixel cˈa pe chucˈulic. Quecˈariˈ nubij ri ntajin nurek pe ruchiˈ. 	 و درنصف شب صدایی بلند شد که "اینک دامادمی آید به استقبال وی بشتابید."


Wachˈalal, sibilaj utz ri ibanon pe, chi iwajowan pe iwiˈ. Man cˈa tiyaˈ ta ca ri ajowabel riˈ. 	 محبت برادرانه برقرار باشد؛


Yacˈariˈ tek ri Saulo, ri nibix chukaˈ Pablo chare, can nojnek cˈa ri ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. Riyaˈ xutzuˈ xutzuˈ ri achi aj itz, 	 ولی سولس که پولس باشد، پر ازروح‌القدس شده، بر او نیک نگریسته،


Tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Sardis, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri cˈo ri ye wukuˈ espíritu riche (rixin) ri Dios wuqˈui y ri ye wukuˈ chˈumilaˈ, nbij cˈa: Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Wetaman chi nibix chiwe chi yix qˈues, pero xa ma que ta riˈ. Xa can yix caminek. 	 «و به فرشته کلیسای در ساردس بنویس این را می‌گوید او که هفت روح خدا و هفت ستاره را دارد. اعمال تو را می‌دانم که نام داری که زنده‌ای ولی مرده هستی.


Y ya tiempo chukaˈ riˈ tek ri Jesús xubij: Nyaˈ akˈij Nataˈ Dios, riyit ri yit Rajaf ri caj y re ruwachˈulef, ruma ma xakˈalajsaj ta ri lokˈolaj achˈabel chiquiwech ri winek ri can niquinaˈ chi sibilaj qˈuiy quinaˈoj y qˈuiy quetaman. Xa chiquiwech cˈa ri winek ri ma qˈuiy ta quetaman ri xa ye achiˈel tak acˈalaˈ, xa chiquiwech riyeˈ xakˈalajsaj wi re lokˈolaj achˈabel reˈ. 	 در آن وقت، عیسی توجه نموده، گفت: «ای پدر، مالک آسمان و زمین، تو را ستایش می‌کنم که این امور را از دانایان و خردمندان پنهان داشتی و به کودکان مکشوف فرمودی!


Y rumariˈ ncˈutuj jun utzil chiwe chi ticˈuaj jun cˈaslen utz, can achiˈel ri nucˈaslen riyin. 	 پس ازشما التماس می‌کنم که به من اقتدا نمایید.


Y riqˈui ri ruraybel Riyaˈ xuyaˈ jun cˈacˈacˈ kacˈaslen tek xkanimaj ri kas kitzij ruchˈabel, y xoj‑oc achiˈel ri nabey tak cosecha chare ronojel ri ruqˈuiytisan ca ri Dios. 	 او محض اراده خود ما رابوسیله کلمه حق تولید نمود تا ما چون نوبرمخلوقات او باشیم.


Y pa jun uxlanibel kˈij, riyoj xoj‑el cˈa el ri pa tinamit riche (rixin) chi xojbe chuchiˈ jun raken yaˈ, jun lugar ri can niban wi oración. Y xojbetzˈuyeˈ cˈa chiriˈ, y xkachop cˈa rutzijoxic chique ri ixokiˈ ri xquimol quiˈ chiriˈ, ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 و در روز سبت از شهربیرون شده و به کنار رودخانه جایی که نماز می گذاردند، نشسته با زنانی که در آنجا جمع می‌شدند سخن راندیم.


ri acuchi (achique) ri quijutil riyeˈ xa ma yecom ta, y ri kˈakˈ chukaˈ can ma nichuptej ta. 	 جایی که کرم ایشان نمیرد وآتش، خاموشی نپذیرد.


Wacami can yiquicot wi cˈa, pero ma ruma ta cˈa ri xixinyaˈ pa bis, ma que ta riˈ, yiquicot ruma ri bis xuben chiwe chi xtzolin pe icˈuˈx. Can ruraybel wi cˈa ri Dios chi xixcˈojeˈ pa bis, ruma cˈo utzil xucˈom pe chiwe, ruma wi xa man ta xixcˈojeˈ pa bis, man ta xtzolin pe icˈuˈx, y riˈ kamac ta riyoj, wi xa man ta jun ri xkabij chiwe. 	 الحال شادمانم، نه از آنکه غم خوردید بلکه از اینکه غم شما به توبه انجامید، زیرا که غم شما برای خدابود تا به هیچ وجه زیانی از ما به شما نرسد.


Riche (rixin) chi queriˈ can pa rubiˈ ri Jesús, quexuqueˈ cˈa quinojel ri yecˈo chilaˈ chicaj, ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, y chukaˈ ri yecˈo chuxeˈ ri ulef. 	 تا به نام عیسی هر زانویی از آنچه در آسمان و بر زمین وزیر زمین است خم شود،


Yacˈa ri achi ri principal chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, sibilaj itzel xunaˈ chare ri Jesús ruma xucˈachojsaj ri ixok chupan ri uxlanibel kˈij. Rumariˈ ri achi principal xubij chique ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ: Ronojel semana cˈo wakiˈ kˈij riche (rixin) chi yojsamej. Y chupan cˈa ri kˈij riˈ, quixpe riqˈui ri Jesús riche (rixin) chi yixcˈachojsex, y ma ya ta chupan jun uxlanibel kˈij, xchaˈ. 	 آنگاه رئیس کنیسه غضب نمود، از آنروکه عیسی او را در سبت شفا داد. پس به مردم توجه نموده، گفت: «شش روز است که باید کاربکنید در آنها آمده شفا یابید، نه در روزسبت.»


¿Achoj riqˈui yenjunumaj wi ri winek yecˈo re tiempo reˈ? Re winek reˈ xa ye junan quiqˈui ri acˈalaˈ ri yetzˈuyeˈ pa tak cˈaybel y niquirek quichiˈ chiquij ri cachibil tek yeˈetzˈeyaj. 	 لیکن این طایفه را به چه چیزتشبیه نمایم؟ اطفالی را مانند که در کوچه هانشسته، رفیقان خویش را صدا زده،


Yacˈa tek xoc pe ri akˈaˈ, cˈo cˈa jun tzekelbey riche (rixin) ri Jesús ri xapon, jun beyon aj pa tinamit Arimatea, ri José rubiˈ. 	 اما چون وقت عصر رسید، شخصی دولتمند از اهل رامه، یوسف نام که او نیز ازشاگردان عیسی بود آمد،


Riyix nibij chuwe chi xa uchukˈaˈ riche (rixin) ri Beelzebú ri ncusaj riyin tek yenwelesaj ri itzel tak espíritu, pero ri ye tzekelbey iwuche (iwixin) riyix yequelesaj chukaˈ itzel tak espíritu. ¿La ya cami ruchukˈaˈ ri Beelzebú ri niquicusaj chukaˈ riyeˈ nichˈob riyix? Rumariˈ yecˈa ri ye tzekelbey iwuche (iwixin) riyix, yecˈa riyeˈ ri xquebin chiwe chi xa ma kitzij ta ri xibij chuwe. 	 و اگر من به وساطت بعلزبول دیوها را بیرون می‌کنم، پسران شما آنها را به یاری که بیرون می‌کنند؟ از این جهت ایشان بر شما داوری خواهند کرد.


Y xuyaˈ cˈa rukˈaˈ pa ruwiˈ ri ixok. Y ri ixok can yacˈariˈ xchojmir, xpaˈeˈ jabel. Y ri ixok can yacˈariˈ xuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. 	 و دست های خود را بر وی گذارد که در ساعت راست شده، خدا را تمجیدنمود.


Wachˈalal, ma chak tirayij chi qˈuiy chiwe riyix yixoc tijonel quiche (quixin) ri nicˈaj chic kachˈalal. Ruma chi riyoj ri yojtijon, ketaman wi xa ma nikaben ta ri yecˈo chupan ri tijonic ri yekayaˈ, can más na rucˈayewal ri xtikacˈul. 	 ای برادران من، بسیار معلم نشوید چونکه می دانید که بر ما داوری سخت‌تر خواهدشد.


Y yacˈa tek quicˈaxan chic ri jun chˈabel riˈ, yacˈariˈ tek xquitzˈet chi ri Jesús xa ruyon chic cˈo ca. Y ri discípulos riˈ, qˈuiy cˈa kˈij ri majun achoj chare xquibij wi ri xquitzˈet ri chiriˈ pa ruwiˈ ri juyuˈ. 	 و چون این آوازرسید عیسی را تنها یافتند و ایشان ساکت ماندندو از آنچه دیده بودند هیچ‌کس را در آن ایام خبرندادند.


Y tek ri Jesús xtzˈuyeˈ chic anej choj, xutzˈet cˈa chi xaxu (xaxe wi) chic ri ixok ri paˈel ca chiriˈ. Rumariˈ xucˈutuj cˈa chare ri ixok riˈ: ¿Y ri winek ri yetzujun (yesujun) chawij? ¿Majun ri xcˈojeˈ ca riche (rixin) chi yarucamisaj? xchaˈ ri Jesús. 	 پس عیسی چون راست شد و غیر از زن کسی را ندید، بدو گفت: «ای زن آن مدعیان تو کجا شدند؟ آیا هیچ‌کس برتو فتوا نداد؟»


Rumariˈ wi yecˈo chiwe riyix ri banon ri circuncisión chique tek ri Dios xerusiqˈuij (xeroyoj) riche (rixin) chi xeˈoc ralcˈual, queriˈ quecˈojeˈ. Wi yecˈo chukaˈ chiwe riyix ri ma banon ta ri circuncisión chique tek ri Dios xerusiqˈuij (xeroyoj) riche (rixin) chi xeˈoc ralcˈual, riyeˈ chukaˈ queriˈ quecˈojeˈ. 	 اگر کسی در مختونی خوانده شود، نامختون نگردد و اگر کسی درنامختونی خوانده شود، مختون نشود.


Y can ya ri Dios ri nitoˈo riche (rixin) ri Pedro chupan ri samaj ri can nuben wi jun apóstol, ri chiquicojol ri kech aj Israel ri banon ri circuncisión chique. Y queriˈ chukaˈ riyin, can ya Dios riˈ ri nitoˈo wuche (wixin), riche (rixin) chi yisamej chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta ri ma banon ta ri circuncisión chique. 	 زیرا او که برای رسالت مختونان در پطرس عمل کرد، در من هم برای امت‌ها عمل کرد.


Y ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Can kitzij wi chi can nunaˈ wi cˈa jubaˈ ri kánima tek yojtzijon ri yoj petenak, tek Riyaˈ xukˈalajsaj chkawech ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, xechaˈ. 	 پس با یکدیگر گفتند: «آیا دل در درون مانمی سوخت، وقتی که در راه با ما تکلم می‌نمود وکتب را بجهت ما تفسیر می‌کرد؟»


Rumacˈariˈ cof cˈa quixpaˈeˈ, tibatzˈaˈ jabel ri ipan riqˈui ri kitzij. Achiˈel nuben jun soldado, riyaˈ nubetzˈ rupan riqˈui jun chˈichˈ achiˈel cincho riche (rixin) chi nibe pa chˈaˈoj. Y nucusaj chukaˈ jun rutziak can chˈichˈ riche (rixin) chi nutoˈ riˈ chuwech ri rucˈulel. Y riyix riche (rixin) chi nitoˈ iwiˈ, ya cˈa ri cˈaslen choj ri ticˈuaj. 	 پس کمر خود را به راستی بسته و جوشن عدالت رادربر کرده، بایستید.


Y riyeˈ queriˈ niquiben y reˈ ma nusech ta kacˈuˈx ruma xa can queriˈ chukaˈ nuben ri Satanás; riyaˈ nuben chi jun utzilaj ángel riche (rixin) ri sakil y xa ma que ta riˈ. 	 و عجب نیست، چونکه خودشیطان هم خویشتن را به فرشته نور مشابه می‌سازد.


Y ri apóstoles y ri nicˈaj chic kachˈalal ri yecˈo pa Judea, xquicˈaxaj cˈa chi yecˈo winek ri ma ye israelitas ta ri xeniman ri ruchˈabel ri Dios. 	 پس رسولان و برادرانی که در یهودیه بودند، شنیدند که امت‌ها نیز کلام خدارا پذیرفته‌اند.


Queriˈ cˈa chukaˈ iwetaman chi jun utzilaj cheˈ nuyaˈ utzilaj tak ruwech, yacˈa ri itzel cheˈ, itzel chukaˈ ri ruwech ri nuyaˈ. 	 همچنین هر درخت نیکو، میوه نیکو می‌آورد و درخت بد، میوه بد می‌آورد.


Ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xel cˈa pe chupan ri lugar ri nakaj nicanaj chare ri tinamit Tiro y xbekˈax pe pa Sidón. Y xbekˈax pe chukaˈ pa Decápolis, cˈacˈariˈ xoka chuchiˈ ri choy Galilea. 	 و باز از نواحی صور روانه شده، از راه صیدون در میان حدود دیکاپولس به دریای جلیل آمد.


Rumacˈariˈ ri winek xquicˈutuj utzil chare ri Jesús chi tel el chiriˈ chupan ri quilugar. 	 پس شروع به التماس نمودند که از حدود ایشان روانه شود.


Pero ri achiˈaˈ riˈ ma xecowin ta xeˈoc apo chupan ri jay, ruma sibilaj ye qˈuiy winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. Rumariˈ riyeˈ xquichˈob chi xejoteˈ pa ruwiˈ ri jay, y xquelesaj el jubaˈ ruwiˈ ri jay. Y chiriˈ xquikasaj wi ka ri achi siquirnek cˈo el chuwech ri ruwarabel. Y cˈa chuwech ri Jesús xbeka wi ka, chiriˈ pa quinicˈajal ri winek. 	 و چون به‌سبب انبوهی مردم راهی نیافتند که او را به خانه درآورند بر پشت بام رفته، او را با تختش از میان سفالها در وسط پیش عیسی گذاردند.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Nbij cˈa chiwe, chi ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chupan ri icˈaslen, chi acuchi (achique) xtipe wi ri iway y chi acuchi (achique) xtipe wi ri itziak. 	 پس به شاگردان خود گفت: «از این جهت به شما می‌گویم که اندیشه مکنید بجهت جان خودکه چه بخورید و نه برای بدن که چه بپوشید.


Y ya puek riˈ ri xquilokˈbej ri ulef riche (rixin) ri aj banoy bojoˈy, can achiˈel ri xubij ri Ajaf chuwe. Queriˈ cˈa ri rubin ca ri Jeremías. 	 و آنها را بجهت مزرعه کوزه‌گر دادند، چنانکه خداوند به من گفت.»


Cˈacˈariˈ ri Jesús xucˈut riˈ chiquiwech ri julajuj ruˈapóstoles tek quichapon waˈin, y Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek xa can ma xicukubaˈ ta icˈuˈx y xa xicowirisaj ri iwánima? xchaˈ chique. Queriˈ ri xubij chique ruma riyeˈ xa can ma xequinimaj ta ri xetzˈeto ca ri Jesús chi cˈastajnek chic pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 و بعد از آن بدان یازده هنگامی که به غذانشسته بودند ظاهر شد و ایشان را به‌سبب بی‌ایمانی و سخت دلی ایشان توبیخ نمود زیرا به آنانی که او را برخاسته دیده بودند، تصدیق ننمودند.


Tiyaˈ quikˈij quinojel ri winek. Tiwajowalaˈ iwiˈ chiˈiwonojel riyix ri iniman chic ri Jesucristo. Tixibij cˈa iwiˈ yixmacun chuwech ri Dios. Tiyaˈ cˈa rukˈij ri aj kˈatbel tzij ri nibix rey chare. 	 همه مردمان را احترام کنید. برادران را محبت نمایید. از خدا بترسید. پادشاه رااحترام نمایید.


Riyeˈ ya cˈa ri pa tak tinamit y ri pa tak lugar riˈ xquitzijoj wi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 و در آنجا بشارت می‌دادند.


Can ya cˈa ri Cristo niyaˈo wuchukˈaˈ riche (rixin) chi yicowin nkˈaxaj ronojel. 	 قوت هرچیز را دارم در مسیح که مرا تقویت می‌بخشد.


Y wi cˈo ri xquebano pokon chiwe, ma tiyaˈ ta cˈa ruqˈuexel chique. Xa titijaˈ ikˈij chi niben ri utz chique quinojel ri winek, chiwe ka riyix chiˈiwachibil iwiˈ ri iniman chic ri Jesucristo, y chique chukaˈ ri winek ri ma quiniman ta. 	 زنهار کسی با کسی به سزای بدی بدی نکند، بلکه دائم بایکدیگر و با جمیع مردم در‌پی نیکویی بکوشید.


Y ri Herodías can rajowan wi cˈa chi rucamisan ta ri Juan ruma itzel nunaˈ chare, pero ma cowinek ta. 	 پس هیرودیا از او کینه داشته، می‌خواست اور ا به قتل رساند اما نمی توانست،


Y wacami nwajoˈ yichˈo cˈa jubaˈ chrij ri puek ri ntajin rumolic riche (rixin) chi nitek el chique ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo pa Jerusalem. Y can achiˈel ri nbin chique ri iglesias ri yecˈo pa ronojel Galacia, can queriˈ chukaˈ nwajoˈ chi niben riyix. 	 اما درباره جمع کردن زکات برای مقدسین، چنانکه به کلیساهای غلاطیه فرمودم، شما نیز همچنین کنید.


Rumariˈ riyin can majun bey xquitaneˈ ta chi nnataj quereˈ chiwe, astapeˈ ta na riyix can iwetaman wi y chukaˈ can cukul wi icˈuˈx riqˈui re kitzij chˈabel re ntzˈibaj chiwe. 	 لهذا از پیوسته یاد دادن شما از این امورغفلت نخواهم ورزید، هرچند آنها را می‌دانید ودر آن راستی که نزد شما است استوار هستید.


Y chi ye caˈiˈ xquiyaˈ chiquiwech chi niquicˈom ca jubaˈ chare ri rajel ri ulef, y ri nicˈaj chic xucˈuaj el ri Ananías riche (rixin) chi xberuyaˈ pa quikˈaˈ ri apóstoles. 	 قدری از قیمت آن را به اطلاع زن خود نگاه داشت و قدری از آن راآورده، نزد قدمهای رسولان نهاد.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi: Ri xwan, can cˈo wi jul ri acuchi (achique) yecˈojeˈ wi; y queriˈ chukaˈ ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, can cˈo chukaˈ quisoc. Yacˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can majun wachoch ri acuchi (achique) yinuxlan wi jubaˈ, xchaˈ chare ri achi riˈ. 	 عیسی به وی گفت: «روباهان راسوراخها است و مرغان هوا را آشیانه‌ها، لیکن پسر انسان را جای سر نهادن نیست.»


Y tek ri Pedro xapon cˈa chrachoch ri María, xsiqˈuin (xoyon) cˈa apo pa puerta, y xbeˈel cˈa pe jun ti kˈopoj ri Rode rubiˈ. 	 چون او در خانه راکوبید، کنیزی رودا نام آمد تا بفهمد.


Y riqˈui cˈa reˈ nikˈalajin wi chi ri Dios can pa ruchojmilal wi nukˈet tzij. Y rumariˈ ruyaˈon iwuchukˈaˈ riche (rixin) chi riyix yix cowinek icochˈon ri tijoj pokonal riˈ, riche (rixin) chi queriˈ can rucˈamon chi yixoc pa rajawaren ri Dios ri achoj ruma nikˈaxaj tijoj pokonal re wacami. 	 که دلیل است بر داوری عادل خدا تا شما مستحق ملکوت خدا بشوید که برای آن هم زحمت می‌کشید.


Y tek xapon chic cˈa jun aj cˈas, ri mayordomo xucˈutuj cˈa chare: Y riyit, ¿achique ri acˈas y janipeˈ? Ri aj cˈas xubij: Riyin cˈo jun ciento pajbel trigo ri nucˈas, xchaˈ. Y ri mayordomo xubij cˈa chare: Ya ruwujil ri acˈas reˈ, y wacami catzˈuyeˈ ka y tabanaˈ chic jun. Y chupan ri jun chic wuj ri xtaben, tatzˈibaj ka chi xa ochenta, xchaˈ. 	 باز دیگری را گفت از تو چقدر طلب دارد؟ گفت صد کیل گندم. وی را گفت سیاهه خود را بگیر و هشتادبنویس.


Y qˈuiy chukaˈ tijoj pokonal ikˈaxan pe ruma chi iniman ri Jesucristo. ¿Can majun cami xcˈatzin wi ri tijoj pokonal riˈ? Riyin nrayij chi man ta queriˈ. 	 آیااینقدر زحمات را عبث کشیدید اگر فی الحقیقه عبث باشد؟


Riyoj can kacukuban wi kacˈuˈx riqˈui ri Dios, y nikajoˈ chi man ta yojcˈo chic chupan re chˈaculaj re kacˈuan, xa más ta utz chi can ta riqˈui chic ri Ajaf yojcˈo wi. 	 پس خاطرجمع هستیم و این را بیشترمی پسندیم که از بدن غربت کنیم و به نزد خداوندمتوطن شویم.


Can konojel cˈa riyoj kacˈulun ri rutzil ránima ri Cristo. Can ma nitaneˈ ta cˈa chi yeruyaˈ pe ri utzil riˈ pa kawiˈ. 	 و از پری او جمیع ما بهره یافتیم و فیض به عوض فیض،


Yacˈa ri Jesús xchapon cˈa chique chi ma tiquiyaˈ ta rutzijol chi ya Riyaˈ ri Rucˈajol ri Dios. 	 و ایشان را به تاکید بسیار فرمود که او را شهرت ندهند.


Yacˈa riyeˈ xa ma que ta riˈ xquiben tek ye elenak chic pe chiriˈ riqˈui ri Jesús. Riyeˈ xa xquichop cˈa rutzijoxic pa ronojel ri ruwachˈulef riˈ, ri xuben ri Jesús. 	 اما ایشان بیرون رفته، او را در تمام آن نواحی شهرت دادند.


Xtikˈekumatej ta cˈa ri runakˈ tak quiwech, riche (rixin) chi ma xquetzuˈun ta. Xtalucubaˈ ta cˈa quij ronojel tiempo, ruma ri tijoj pokonal. 	 چشمان ایشان تار شود تا نبینند و پشت ایشان را دائم خم گردان.»


Y chupan ri nabey kˈij riche (rixin) ri semana, xkamol kiˈ quiqˈui ri kachˈalal ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ riche (rixin) chi nikatij ri caxlan wey natabel riche (rixin) ri rucamic ri Ajaf Jesucristo. Y ri Pablo xchˈo cˈa chiquiwech ri kachˈalal, y xapon cˈa nicˈaj akˈaˈ, ruma ya ri rucaˈn kˈij cˈo chi nibe. 	 و در اول هفته چون شاگردان بجهت شکستن نان جمع شدند و پولس در فردای آن روز عازم سفر بود، برای ایشان موعظه می‌کرد و سخن او تانصف شب طول کشید.


Y can yacˈariˈ tek xpe jun nimalaj silonel chuwech ri ruwachˈulef, y jun cˈa chique ri lajuj partes riche (rixin) ri tinamit xwulutej. Y ye wukuˈ mil winek ri xecom ruma ri silonel. Yacˈa ri nicˈaj chic winek ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ, ri ma xecom ta, xpe cˈa nimalaj xibinriˈil chique. Y xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 و در همان ساعت، زلزله‌ای عظیم حادث گشت که ده‌یک از شهر منهدم گردید و هفت هزارنفر از زلزله هلاک شدند و باقی ماندگان ترسان گشته، خدای آسمان را تمجید کردند.


Y tek ri Jesús rubin chic ka queriˈ chique, xerucˈut cˈa ri rukˈaˈ raken chiquiwech. 	 این را گفت و دستها و پایهای خود رابدیشان نشان داد.


Y riyix can xquinikˈalajsaj cˈa chukaˈ chiquiwech ri winek; ruma chi can pa rutiquiribel pe ri yixcˈo pe wuqˈui. 	 و شما نیزشهادت خواهید داد زیرا که از ابتدا با من بوده‌اید.


Kachˈalal, ri Ajaf ri niyaˈo ri uxlanibel cˈuˈx, can ya ta cˈa Riyaˈ ri xtiyaˈo ri uxlanibel cˈuˈx riˈ chiwe chupan xabachique ta na ri nicˈulwachij. Y ri Ajaf xticˈojeˈ cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. 	 اما خود خداوند سلامتی شما را پیوسته درهر صورت، سلامتی عطا کناد و خداوند با همگی شما باد.تحیت به‌دست من پولس که علامت در هر رساله است بدینطور می‌نویسم:


Y tek can runiman chic cˈa rutzij ri Dios chupan ronojel, Riyaˈ xoc kitzij chi Colonel ri can nicowin wi nuyaˈ colotajic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek chique quinojel ri yeniman rutzij. 	 و کامل شده، جمیع مطیعان خود را سبب نجات جاودانی گشت.


Tinatej cˈa chiwe ri kˈij ri xekˈax yan ca, tek riyix xa cˈa jubaˈ tisakirisex ri icˈaslen. Can xkˈax cˈa ruwiˈ ri pokonal ri xitij chiriˈ. Pero can xicochˈ. 	 ولیکن ایام سلف را به یاد آورید که بعد ازآنکه منور گردیدید، متحمل مجاهده‌ای عظیم ازدردها شدید،


Chiquij cˈa ri ángeles, ri tzˈibatal ca xaxu (xaxe) wi nubij: Ri ruˈángeles ri Dios sibilaj yebiyin chubanic ri rusamaj, ruma nuben chique chi ye achiˈel ri cakˈikˈ y nuben chique ri rusamajelaˈ chi ye achiˈel ri ruxak kˈakˈ. 	 و در حق فرشتگان می‌گوید که «فرشتگان خود را بادها می‌گرداند و خادمان خودرا شعله آتش.»


Yacˈa ri Jesús xubij chique: Riyin rajawaxic chi yibe pa nicˈaj chic tinamit, riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, ruma chi xa can rumariˈ tek xitak pe, xchaˈ ri Jesús. 	 به ایشان گفت: «مرا لازم است که به شهرهای دیگر نیز به ملکوت خدا بشارت دهم، زیرا که برای همین کار فرستاده شده‌ام.»پس در کنایس جلیل موعظه می‌نمود.


Y ri ruchˈabel ri Dios nubij cˈa chukaˈ: Ri utzil ri ntzujun (nsujun) chare ri rey David, can kitzij wi, y can nyaˈ chukaˈ chiwe riyix, nichaˈ. Queriˈ xubij ri Dios riche (rixin) chi nucˈut chkawech chi ri Jesús can xcˈasox wi ruma ri Dios chiquicojol ri caminakiˈ, y man cˈa xticom ta chic. 	 و در آنکه او را از مردگان برخیزانید تادیگر هرگز راجع به فساد نشود چنین گفت که "به برکات قدوس و امین داود برای شما وفا خواهم کرد."


Y can tzan espada xutek wi rucamisaxic ri Jacobo rachˈalal ri Juan. 	 ویعقوب برادر یوحنا را به شمشیر کشت.


Y nwajoˈ chukaˈ nnataj chiwe ri xuben ri Dios chique ri ángeles ri xa xquiyaˈ ca ri samaj ri ruyaˈon pa quikˈaˈ y xeˈel pe pa cachoch chilaˈ chicaj. Wacami ri Dios ye ruyaˈon chupan ri lugar riche (rixin) tijoj pokonal, ri acuchi (achique) ruyon kˈekuˈm cˈo. Chiriˈ ye yaquel wi ronojel kˈij, coyoben ri nimalaj kˈij tek xtikˈat tzij pa quiwiˈ. 	 و فرشتگانی را که ریاست خود را حفظ نکردند بلکه مسکن حقیقی خود را ترک نمودند، در زنجیرهای ابدی درتحت ظلمت بجهت قصاص یوم عظیم نگاه داشته است.


Nkˈalajsaj cˈa chawech achique rubanic ri wukuˈ chˈumilaˈ ri xatzˈet pa wajquikˈaˈ y ri wukuˈ candeleros ri ye banon riqˈui kˈanapuek. Ri wukuˈ chˈumilaˈ ri yecˈo pa wajquikˈaˈ, yeriˈ ri wukuˈ ángeles ri yecˈo pa quiwiˈ ri wukuˈ iglesias. Y ri wukuˈ candeleros ri ye banon riqˈui kˈanapuek, yeriˈ ri wukuˈ iglesias. 	 سر هفت ستاره‌ای را که در دست راست من دیدی و هفت چراغدان طلا را. اما هفت ستاره، فرشتگان هفت کلیسا هستند و هفت چراغدان، هفت کلیسا می‌باشند.


Pero cˈo cˈa jun ti cˈajol ri Eutico rubiˈ, ri tzˈuyul pa ventana riche (rixin) ri jay. Y ruma ri Pablo can cˈa nichˈo na cˈa ri nej chic akˈaˈ, ri ti cˈajol riˈ xpe cˈa sibilaj ruwaran. Pero tek xwer ka, xtzak cˈa el. Can ya cˈa ri pa rox tanaj (wik) chare ri jay xtzak wi el. Y tek xebe cˈa chuyaquic, xquitzˈet chi xa caminek chic. 	 ناگاه جوانی که افتیخس نام داشت، نزد دریچه نشسته بود که خواب سنگین او را درربود و چون پولس کلام راطول می‌داد، خواب بر او مستولی گشته، از طبقه سوم به زیر افتاد و او را مرده برداشتند.


¿Achique cˈa ntel wi chi tzij reˈ tek xubij: Xquinicanoj y ma xquiniwil ta, y ri acuchi (achique) xquibecˈojeˈ wi riyin, ma xquixcowin ta xquixapon riyix? yechaˈ cˈa. 	 این چه کلامی است که گفت مرا طلب خواهید کرد ونخواهید یافت و جایی که من هستم شمانمی توانید آمد؟»


Yacˈa wi can niyaˈ kˈij chi ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nucˈuan iwuche (iwixin), ri icˈaslen can niwachin jabel. Y xticˈojeˈ pa tak iwánima ri ajowabel, ri quicoten, ri uxlanibel cˈuˈx, ri cochˈonic, ri utzilaj naˈoj, ri raybel chi nibanalaˈ utzil, ri cukbel cˈuˈx, 	 لیکن ثمره روح، محبت و خوشی وسلامتی و حلم و مهربانی و نیکویی و ایمان وتواضع و پرهیزکاری است،


Riyaˈ can pa ránima cˈa xpe wi riche (rixin) chi nibe chilaˈ iwuqˈui. Queriˈ xuchˈob ruma can sibilaj nrajoˈ yixrutoˈ y ma xu (xe) ta wi ruma chi xkabij chare chi utz nibe chilaˈ iwuqˈui. 	 زیرا او خواهش ما رااجابت نمود، بلکه بیشتر با اجتهاد بوده، به رضامندی تمام به سوی شما روانه شد.


Pero ri kakˈ ma yojcowin ta nikakˈil. Xa achiˈel jun itzel cumatz ri rucˈuan veneno riche (rixin) chi nicamisan. 	 لکن زبان را کسی ازمردمان نمی تواند رام کند. شرارتی سرکش و پر اززهر قاتل است!


Y ri Jesús xuchop cˈa rubixic jun cˈambel tzij chique ri winek, y xubij cˈa: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri xutic ruwech ri rulef riqˈui uva. Y cˈacˈariˈ xuyaˈ ca pa kajic chique caˈiˈ oxiˈ mozos. Y riyaˈ xbe el riche (rixin) qˈuiy tiempo. 	 و این مثل را به مردم گفتن گرفت که «شخصی تاکستانی غرس کرد و به باغبانش سپرده مدت مدیدی سفر کرد.


Yacˈariˈ tek riyeˈ xequitek ri quidiscípulos ye cachibilan el ye caˈiˈ oxiˈ chique ri yecˈo pa rupartido ri rey Herodes. Xequitek el cˈa riqˈui ri Jesús; y riyeˈ xbequibij cˈa chare tek xeˈapon riqˈui: Riyit ri can yit jun Tijonel, riyoj can ketaman cˈa chi xaxu (xaxe) wi cˈa ri kas kitzij ri nika chawech y yariˈ ri natzijoj. Can nacˈut wi ri bey riche (rixin) ri Dios chiquiwech ri winek. Y riyit ma naxibij ta awiˈ chuwech jun winek, astapeˈ can cˈo rukˈij. 	 و شاگردان خودرا با هیرودیان نزد وی فرستاده، گفتند: «استادامی دانیم که صادق هستی و طریق خدا را به راستی تعلیم می‌نمایی و از کسی باک نداری زیراکه به ظاهر خلق نمی نگری.


Y tek ri achiˈaˈ riˈ xequitzˈet chi yecˈo chique ri rudiscípulos ri Jesús ri yetajin chi waˈin y xa ma xquichˈej ta quikˈaˈ achiˈel rubanic ri niquiben riyeˈ, ma utz ta xequitzˈet, y rumariˈ qˈuiy cˈa ri xquibij chiquij. 	 چون بعضی ازشاگردان او را دیدند که با دستهای ناپاک یعنی ناشسته نان می‌خورند، ملامت نمودند،


Riyit nu‑Dios, can man cˈa xquinayaˈ ta ca chiquicojol ri caminakiˈ, ni man cˈa chukaˈ xtayaˈ ta kˈij chi ri nuchˈacul riyin, ri Lokˈolaj Acˈajol, nikˈey ka. 	 زیرا که نفس مرا در عالم اموات نخواهی گذاشت و اجازت نخواهی داد که قدوس تو فساد را ببیند.


ri xtibano chukaˈ queriˈ, can xtika wi cˈa ri royowal ri Dios pa ruwiˈ. Ruma ri winek ri yebano queriˈ, ri Dios can ma xtujoyowaj ta quiwech, xa can xtuyaˈ pe ronojel ri royowal pa quiwiˈ. Y can chiquiwech apo ri lokˈolaj tak ruˈángeles ri Dios y chukaˈ chuwech ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, ri xtiquitij wi pokonal chupan ri kˈakˈ y ri azufre, ruma chi yacatajnek pe royowal ri Dios chiquij. 	 او نیز از خمر غضب خدا که در‌پیاله خشم وی بیغش آمیخته شده است، خواهدنوشید، و در نزد فرشتگان مقدس و در حضوربره، به آتش و کبریت، معذب خواهد شد،


Y riqˈui jubaˈ nikˈax chiwech chi ri ley xa itzel, pero ma que ta riˈ. Ri ley nicˈatzin riche (rixin) chi nukˈalajsaj ri mac. Wi man ta cˈo ri ley, riyin man ta wetaman achique riˈ ri mac. Achiˈel tek nubij ri ley: Ma tarayij ta riyit ri cˈo riqˈui jun chic. Y ruma queriˈ nubij, wetaman chi wi xtinben queriˈ, yimacun chuwech ri Dios. Man ta nubij queriˈ, man ta wetaman chi mac. 	 پس چه گوییم؟ آیا شریعت گناه است؟ حاشا! بلکه گناه را جز به شریعت ندانستیم. زیراکه شهوت را نمی دانستم، اگر شریعت نمی گفت که طمع مورز.


Y ri Jesucristo xchˈo cˈa y xubij: Riyin xa yipe yan. Jabel cˈa ruwaquikˈij quinojel winek ri yeniman ri nukˈalajsaj ri Dios chupan re jun wuj reˈ. 	 «و اینک به زودی می‌آیم. خوشابحال کسی‌که کلام نبوت این کتاب را نگاه دارد.»


Ma tiyaˈ ta kˈij chi yixucˈuex ruma chˈabel ri yecˈut cuma ri winek, ri man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios. Más utz chi riyix ticukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri chˈabel ri nichˈo chrij ri rutzil ri Dios, y ma riqˈui ta ri chˈabel ri niquicˈut ri winek ri nichˈo chrij ri yetij. Ruma yecˈo winek ri ye ucˈuan ruma ri chˈabel ri nichˈo chrij ri yetij y xa majun utz nucˈom pe chique. 	 از تعلیمهای مختلف و غریب از جا برده مشوید، زیرا بهتر آن است که دل شما به فیض استوار شود و نه به خوراکهایی که آنانی که در آنهاسلوک نمودند، فایده نیافتند.


Y tek riyix isiqˈuin chic re wuj reˈ chiquiwech ri kachˈalal, can tibanaˈ cˈa chi tisiqˈuix chukaˈ chiquiwech ri quiniman chic ri Jesucristo ri nibix iglesia chique ri yecˈo pa tinamit Laodicea. Y queriˈ chukaˈ ri jun chic wuj ri nben el chique riyeˈ, nwajoˈ chi nisiqˈuij chukaˈ riyix. 	 و چون این رساله برای شما خوانده شد، مقرر دارید که در کلیسای لاودکیان نیز خوانده شود و رساله از لاودکیه را هم شما بخوانید.و به ارخپس گویید: «باخبر باش تا آن خدمتی را که در خداوند یافته‌ای به‌کمال رسانی.»


Yacˈa ri achiˈaˈ fariseos niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Titzuˈ laˈ xa majun nikachˈec, ruma xa ma niquinimaj ta katzij y xa quinojel ri winek ye benak riqˈui, yechaˈ. 	 پس فریسیان به یکدیگر گفتند: «نمی بینید که هیچ نفع نمی برید؟ اینک تمام عالم از پی او رفته‌اند!»


Y ri Ajaf Jesús xubij: ¿Achoj riqˈui cami yenjunumaj wi ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ? ¿Y achoj riqˈui ye junan wi? 	 آنگاه خداوند گفت: «مردمان این طبقه را به چه تشبیه کنم و مانند چه می‌باشند؟


Queriˈ nikabij chiwe ruma can ya ri Dios ri xbin pa rutiquiribel chi tisakirisan cˈa ri sakil ri pa kˈekuˈm, y ya chukaˈ Riyaˈ ri nisakirisan ri pa tak kánima wacami, riche (rixin) chi riyoj can tikasakirisaj y tikakˈalajsaj cˈa chique ri winek ri rukˈij rucˈojlen ri Dios, ri can nitzˈetetej wi riqˈui ri Jesucristo. 	 زیرا خدایی که گفت تانور از ظلمت درخشید، همان است که در دلهای ما درخشید تا نور معرفت جلال خدا در چهره عیسی مسیح از ما بدرخشد.


¿Ma quibin ta cami ca riyeˈ chi ri Cristo can cˈo wi chi nukˈaxaj tijoj pokonal, y cˈacˈariˈ nibe chilaˈ chicaj riche (rixin) chi nbecˈojeˈ chic rukˈij rucˈojlen? xchaˈ chique. 	 آیا نمی بایست که مسیح این زحمات را بیند تابه جلال خود برسد؟»


Ri Abraham majun rumac xtzˈetetej ruma ri Dios, pero ma ruma ta ri utzilaj tak banobel ri xerubanalaˈ. Ruma wi xa ta queriˈ, xcowin ta ri Abraham xunimirisaj riˈ ruyon. Astapeˈ ma rucˈamon ta chi nunimirisaj riˈ chuwech ri Dios. 	 زیرا اگر ابراهیم به اعمال عادل شمرده شد، جای فخر دارد اما نه درنزد خدا.


Chukaˈ ye caˈiˈ ixokiˈ ri junan yequiˈen, jun cˈa ri xtucˈuex el y jun ri xticanaj ca. 	 و دو زن که دستاس می‌کنند، یکی گرفته ودیگری رها شود.


Can kitzij na wi chi majun winek xtajowan ta chi nicom pa ruqˈuexel jun chic winek, astapeˈ retaman chi can pa ruqˈuexel jun winek ri can choj ri rucˈaslen. O riqˈui cˈa jubaˈ cˈo jun ri can ma nupokonaj ta chi nicom pa ruqˈuexel jun chic winek ri can utz rucˈaslen. 	 زیرا بعید است که برای شخص عادل کسی بمیرد، هرچند در راه مرد نیکو ممکن است کسی نیز جرات کند که بمیرد.


Y ri aj tzˈib can xu (xe wi) cˈa xubij ri chˈabel riˈ, can yacˈariˈ xubij chique ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ chi tiquitaluj el quiˈ. 	 این را گفته، جماعت را متفرق ساخت.


Tichˈoboˈ na peˈ chi utz ri achique ri xuben ri Jesús tek cˈo ri xucˈulwachij pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. Riyaˈ xucochˈ ronojel. Quecˈariˈ tibanaˈ riyix. Ticochˈoˈ ronojel. Man cˈa quixcos ta, ni ma timalij ta icˈuˈx. 	 پس تفکر کنید در او که متحمل چنین مخالفتی بود که از گناهکاران به اوپدید آمد، مبادا در جانهای خود ضعف کرده، خسته شوید.


Nikayaˈ cˈa chukaˈ rukˈij ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. Riyaˈ can sibilaj xujoyowaj kawech, y rumariˈ tek xutek pe ri Jesucristo riche (rixin) chi xcom y xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, riche (rixin) chi xuyaˈ jun cˈacˈacˈ kacˈaslen. Y re cˈacˈacˈ kacˈaslen reˈ can nuben cˈa chake chi can qˈues chikacˈuˈx chi koyoben jun nimalaj utzil ri xtikacˈul ri chkawech apo. 	 متبارک باد خدا و پدر خداوند ما عیسی مسیح که بحسب رحمت عظیم خود ما رابوساطت برخاستن عیسی مسیح از مردگان از نوتولید نمود برای امید زنده،


Y ri Jesús can cˈa nichˈo na quiqˈui ri winek tek xapon ri ruteˈ y ri ye rachˈalal. Riyeˈ nicajoˈ cˈa yechˈo riqˈui ri Jesús, xa yacˈa ri ma xeˈoc ta apo cˈa riqˈui. 	 او با آن جماعت هنوز سخن می‌گفت که ناگاه مادر و برادرانش در طلب گفتگوی وی بیرون ایستاده بودند.


Y kitzij chi queriˈ quibanon pe chake y cˈa que na riˈ yetajin wacami. Ruma yojwayjan, nichakiˈj kachiˈ, lawaloˈ ti katziak, nipakˈilox kapalej chi kˈaˈ, y majun kachoch. 	 تا به همین ساعت گرسنه و تشنه و عریان و کوبیده وآواره هستیم،


Y tek rubanon ca, tek cˈa ma jane tiwetamaj ruwech ri Dios, riyix xiyaˈ quikˈij nicˈaj chic dioses ri xa ma kitzij ta chi ye dios. 	 لیکن در آن زمان چون خدا را نمی شناختید، آنانی را که طبیعت خدایان نبودند، بندگی می‌کردید.


Yacˈa ri achi mozo achoj riqˈui banon wi ri cˈas, ma xrajoˈ ta achiˈel ri xbix chare y rumariˈ xbe pa kˈatbel tzij y xberuyaˈ ca pa cárcel, riche (rixin) chi queriˈ tek rutojon chic na ca rucˈas, cˈacˈariˈ utz chi ntel pe. 	 اما اوقبول نکرد بلکه رفته، او را در زندان انداخت تاقرض را ادا کند.


Riyeˈ can kˈekumatajnek ri quinaˈoj. Can kˈalaj chi ma quetaman ta ruwech ri Dios ruma xa cowirnek ri cánima pa mac. Rumariˈ ma niquicˈul ta ri cˈaslen ri nipe riqˈui ri Dios. 	 که در عقل خود تاریک هستند و از حیات خدامحروم، به‌سبب جهالتی که بجهت سخت دلی ایشان در ایشان است.


Wi cˈo jun nibin chi nuyaˈ rukˈij ri Dios y xa ma nukˈil ta riˈ riqˈui ri itzel tak chˈabel, ruyon riyaˈ nukˈol ka riˈ. Y xa majun utz nucˈom pe chare tek nubij chi riyaˈ can nuyaˈ wi rukˈij ri Dios. 	 اگرکسی از شما گمان برد که پرستنده خدا است وعنان زبان خود را نکشد بلکه دل خود را فریب دهد، پرستش او باطل است.پرستش صاف وبی عیب نزد خدا و پدر این است که یتیمان وبیوه‌زنان را در مصیبت ایشان تفقد کنند و خود رااز آلایش دنیا نگاه دارند.


Y can yacˈariˈ tek ri rey ri quipatrón ri mozos riˈ, ruma xyacatej royowal, xujech cˈa el ri itzel mozo pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ ri yebano pokon. Y chiriˈ xtiban chare chi nukˈaxaj tijoj pokonal cˈa ya tek nitojtej na ca ronojel ri rucˈas. 	 پس مولای او درغضب شده، او را به جلادان سپرد تا تمام قرض رابدهد.به همینطور پدر آسمانی من نیز با شماعمل خواهد نمود، اگر هر یکی از شما برادر خودرا از دل نبخشد.»


riche (rixin) chi queriˈ nawetamaj jabel chrij ri kitzij ri ye bin y ye cˈutun pe chawech. 	 تا صحت آن کلامی که در آن تعلیم یافته‌ای دریابی.


Queriˈ nwajoˈ chiwe, y rumariˈ xintek el ri kachˈalal Timoteo iwuqˈui, riche (rixin) chi nunataj chiwe ri achique rubanic ri cˈaslen riqˈui ri Cristo, ri xiwetamaj ca tek xicˈojeˈ chilaˈ iwuqˈui. Riyin sibilaj nwajoˈ ri Timoteo. Riyaˈ can achiˈel walcˈual; y can nuben wi achiˈel nrajoˈ ri Ajaf. Y achiˈel xtubij riyaˈ chiwe chi rajawaxic chi riyix nicˈuaj jun cˈaslen utz, can queriˈ chukaˈ ncˈut riyin chiquiwech quinojel ri iglesias xabacuchi (xabachique) ta na yecˈo wi. 	 برای همین تیموتاوس را نزد شما فرستادم که اوست فرزند محبوب من و امین در خداوند تا راههای مرا در مسیح به یاد شما بیاورد، چنانکه در هرجاو در هرکلیسا تعلیم می‌دهم.


y xtiquibilaˈ cˈa: La jun achi laˈ xrajoˈ xupabaˈ jun jay, y xa ma xcowin ta chic xuqˈuis, xquechaˈ. 	 این شخص عمارتی شروع کرده نتوانست به انجامش رساند.


Y queriˈ nikaben konojel riyoj ri kaniman chic ri Cristo. Re waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma jane ye tzˈaket ta ri naˈoj ri yecˈo kiqˈui. Xa junan riqˈui ri achiˈel tek yojtzuˈun pa jun espejo, y ma can ta nikˈalajin ri achique nikatzˈet. Pero xtapon jun kˈij tek ma xtikaben ta chic queriˈ, y xa can kˈalaj wi ri xtikatzˈet. Chupan ri kˈij riˈ can xtikˈax wi chkawech ronojel. Y xtiketamaj jabel ruwech ri Dios, can achiˈel Riyaˈ retaman kawech riyoj wacami. 	 زیرا که الحال در آینه بطور معما می‌بینم، لکن آن وقت روبرو؛ الان جزئی معرفتی دارم، لکن آن وقت خواهم شناخت، چنانکه نیز شناخته شدم.و الحال این سه چیز باقی است: یعنی‌ایمان و امید ومحبت. اما بزرگتر از اینها محبت است.


Y rumariˈ tek riyin nbij chiwe: Ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chupan ri icˈaslen chi acuchi (achique) nipe wi ri iway iwucˈyaˈ, ni ruma ta ri itziak ri nicuchbej ri ichˈacul. ¿La ma ya ta cami ri icˈaslen ri ruyaˈon ri Dios ri más rejkalen que chuwech ri iway iwucˈyaˈ? ¿La ma ya ta cami ri ichˈacul ri más rejkalen que chuwech ri itziak? 	 «بنابراین به شما می‌گویم، از بهر جان خوداندیشه مکنید که چه خورید یا چه آشامید و نه برای بدن خود که چه بپوشید. آیا جان، از خوراک و بدن از پوشاک بهتر نیست؟


Riyix can jabel iwetaman, ruma iwacˈaxan ri tzij ri bin ojer ca. Ri tzij riˈ nubij: Can utz wi chi queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Yacˈa ri yeˈetzelan awuche (awixin), can queˈawetzelaj. 	 «شنیده‌اید که گفته شده است "همسایه خورا محبت نما و با دشمن خود عداوت کن."


Y quinojel cˈa ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, xquimey tek xquitzˈet ri xuben ri Jesús, y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa rubanic ri ruchukˈaˈ ri ruchˈabel re achi reˈ? Ruma ri ruchˈabel can nucˈut cˈa chi Riyaˈ can cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ. Ri itzel tak espíritu can niquinimaj rutzij y yeˈel el, yechaˈ cˈa ka chiquiwech. 	 پس حیرت بر همه ایشان مستولی گشت و یکدیگر را مخاطب ساخته، گفتند: «این چه سخن است که این شخص با قدرت و قوت، ارواح پلید را امر می‌کند و بیرون می‌آیند!»


Y jun cˈa chique ri wukuˈ ángeles ri ye ucˈuayon jojun vaso, xochˈo wuqˈui y xorubij cˈa chuwe: Catam pe wuqˈui y xtincˈut cˈa chawech ri achique chi rucˈayewal ri xtika pa ruwiˈ ri ixok ri ma utz ta rucˈaslen ri tzˈuyul pa quiwiˈ qˈuiy yaˈ. 	 و یکی از آن هفت فرشته‌ای که هفت پیاله را داشتند، آمد و به من خطاب کرده، گفت: «بیا تا قضای آن فاحشه بزرگ را که برآبهای بسیار نشسته است به تو نشان دهم،


Yacˈa riyix ma tiben ta queriˈ. Xa queˈiwajoˈ ri winek ri yeˈetzelan iwuche (iwixin); tibanaˈ utzil chique. Y tek riyix niyaˈ pa kajic jun icosa, man cˈa tiwoyobej ta ri ruqˈuexel. Wi queriˈ niben, nim ri rajel ruqˈuexel ri xticˈul, y xtikˈalajin cˈa chi can yix ralcˈual chic ri nimalaj Dios. Riyaˈ jabel runaˈoj quiqˈui ri winek ri sibilaj ye itzel, y jabel runaˈoj quiqˈui ri majun bey yematioxin ta. 	 بلکه دشمنان خود را محبت نمایید واحسان کنید و بدون امید عوض، قرض دهید زیراکه اجر شما عظیم خواهد بود و پسران حضرت اعلی خواهید بود چونکه او با ناسپاسان وبدکاران مهربان است.


Y xcˈojeˈ cˈa oxiˈ icˈ chiriˈ. Y tek riyaˈ xrajoˈ xbe pa barco riche (rixin) chi nitzolin pa ruwachˈulef Siria, yacˈariˈ tek xunabej chi ri rech aj Israel ri ma quiniman ta, cˈo ri quichˈobon chi niquiben chare tek xtoc el ri pa barco. Y rumariˈ riyaˈ xa xujel ri ruchˈobon, riyaˈ xa xuchˈob chi xtikˈax chic jun bey ri pa Macedonia. 	 و سه ماه توقف نمود و چون عزم سفر سوریه کرد و یهودیان در کمین وی بودند، اراده نمود که از راه مکادونیه مراجعت کند.


Yariˈ yitajin chubanic ri chiriˈ pa rachoch ri Dios, tek ri wech aj Israel ri ye petenak cˈa quelaˈ pa ruwachˈulef Asia xinquitzˈet. Riyin nchˈajchˈojsan chic cˈa wiˈ, achiˈel nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, y majun winek ye nuyacon ta el, ni majun chukaˈ chˈaˈoj yitajin nyec chiquicojol ri winek. Xa ya ri caˈiˈ oxiˈ israelitas riˈ ri xeyaco pe ri oyowal. 	 و در این امور چند نفر ازیهودیان آسیا مرا در هیکل مطهر یافتند بدون هنگامه یا شورشی.


Tayaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Prisca y Aquila, y chukaˈ quinojel ri yecˈo pa rachoch ri kachˈalal Onesíforo. 	 فرسکا و اکیلا و اهل خانه انیسیفورس راسلام رسان.


Y queriˈ chukaˈ riyix ixokiˈ ri iniman ri Dios, can tinimaj cˈa quitzij ri iwachijlal. Riche (rixin) chi queriˈ, wi ri iwachijlal ma quiniman ta ri ruchˈabel ri Dios, ruma ta jun utzilaj cˈaslen ri icˈuan riyix, riyeˈ xtiquinimaj ta chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios. Y ma rajawaxic ta na chi nitzijox chique. 	 همچنین‌ای زنان، شوهران خود را اطاعت نمایید تا اگر بعضی نیز مطیع کلام نشوند، سیرت زنان، ایشان را بدون کلام دریابد،


Y tek rucˈutun chic cˈa riˈ chiquiwech ri pa ciento kachˈalal riˈ, yacˈariˈ tek xucˈut chukaˈ riˈ chuwech ri Jacobo. Y ya tek rucˈutun chic riˈ chuwech ri kachˈalal riˈ, cˈacˈariˈ tek xucˈut riˈ chiquiwech quinojel ri ye ruˈapóstoles. 	 از آن پس به یعقوب ظاهر شد و بعدبه جمیع رسولان.


Rumacˈariˈ riyix can tinimaj quitzij. Can ronojel cˈa ri niquibij chiwe, tibanaˈ y titakej. Xa yacˈa ri ma tiben ta achiˈel ri niquiben riyeˈ. Ruma chi riyeˈ xa ma niquiben ta ri niquibij chi tiban. 	 پس آنچه به شما گویند، نگاه دارید و به‌جا آورید، لیکن مثل اعمال ایشان مکنید زیرا می‌گویند ونمی کنند.


Y riyix can tzˈaket chic ri icˈaslen ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo. Y can ya wi Riyaˈ ri cˈo pa quiwiˈ ri ángeles y pa quiwiˈ ri cˈo kˈatbel tzij pa quikˈaˈ. 	 و شما در وی تکمیل شده‌اید که سرتمامی ریاست و قدرت است.


Riyix cˈo runakˈ tak iwech, pero achiˈel xa ma yixtzuˈun ta. Cˈo ixquin, pero achiˈel xa ma yixacˈaxan ta. ¿Can ma ninatej ta cˈa chiwe? 	 آیا چشم داشته نمی بینید و گوش داشته نمی شنوید و به یاد ندارید؟


Y can chupan cˈa chukaˈ ri kˈakˈ riˈ xecˈak wi quinojel ri winek ri ma tzˈibatal ta quibiˈ chupan ri wuj ri riche (rixin) cˈaslen. 	 و هر‌که در دفتر حیات مکتوب یافت نشد، به دریاچه آتش افکنده گردید.


Ri kachˈalal Silvano, ri kachˈalal Timoteo y riyin ri yojtzijon ri Jesucristo ri Rucˈajol ri Dios chiwe, riyoj can kitzij wi ri nikabij chiwe y ma nikajalalaˈ ta ri katzij. Ruma riqˈui ri Jesucristo xa can xu (xe) wi cˈa ri kitzij cˈo. Tek Riyaˈ nubij jun cosa chi kitzij, can kitzij wi y tek nubij chi majun, can majun wi cˈa riˈ. 	 زیرا که پسرخدا عیسی مسیح که ما یعنی من و سلوانس وتیموتاوس در میان شما به وی موعظه کردیم، بلی و نی نشد بلکه در او بلی شده است.


Can queˈiwajoˈ cˈa quinojel riqˈui ronojel iwánima y mani riqˈui caˈiˈ ipalej. Tiwetzelaj ri ma utz ta y titzekelbej ri utz. 	 محبت بی‌ریا باشد. از بدی نفرت کنید و به نیکویی بپیوندید.


Y cˈo cˈa jun achi José rubiˈ, y aj pa tinamit Arimatea, tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Judea. Ri jun utzilaj y chojmilaj achi riˈ cachibil ri achiˈaˈ ri yekˈato tzij chiquicojol ri israelitas. 	 و اینک یوسف نامی از اهل شورا که مردنیکو و صالح بود،


Ri oxiˈ itzel tak espíritu riˈ, riqˈui cˈa ri itzel winek ye petenak wi y can yequibanalaˈ cˈa milagros. Y yebe cˈa quiqˈui quinojel ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef. Yequimol apo riche (rixin) ri kˈij tek xtiquiben chˈaˈoj riqˈui ri Dios, Dios ri can cˈo wi ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel. 	 زیرا که آنها ارواح دیوها هستند که معجزات ظاهر می‌سازند و بر پادشاهان تمام ربع مسکون خروج می‌کنند تا ایشان را برای جنگ آن روزعظیم خدای قادر مطلق فراهم آورند.


Y rumariˈ tek ri jun ulef riˈ can cˈa nibix na cˈa Ulef riche (rixin) Quicˈ chare. Can man cˈa jalatajnek ta ri rubiˈ. 	 از آن جهت، آن مزرعه تا امروزبحقل الدم مشهور است.


Xa cˈa jubaˈ chic riˈ, tek ye chic cˈa ri quimolon quiˈ chiriˈ ri xejel apo riqˈui ri Pedro y xquibij cˈa chare: Can kitzij na wi chi riyit can yit jun chique ri yecˈo riqˈui ri Jesús. Can kˈalaj rubanic ri yachˈo, ruma ri aj Galilea queriˈ yechˈo, xechaˈ chare. 	 بعد از چندی، آنانی که ایستاده بودند پیش آمده، پطرس را گفتند: «البته تو هم از اینها هستی زیرا که لهجه تو بر تودلالت می‌نماید!»


Y ri apóstoles xquibij cˈa chare ri Ajaf Jesús: Tabanaˈ cˈa chake chi nikacukubaˈ más kacˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 آنگاه رسولان به خداوند گفتند: «ایمان ما رازیاد کن.»


Chique cˈa ri ma xquecolotej ta, xa achiˈel ruxlaˈ jun cosa ri xa nicamisan. Yacˈa chique ri yecolotej, jun uxlaˈ riche (rixin) cˈaslen, ruma nuyaˈ quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Xa yacˈa riche (rixin) chi nibiyin rutzijol ri ruchˈabel ri Dios ma xabachique ta winek ri nibano ri samaj riˈ. 	 امااینها را عطر موت، الی موت و آنها را عطر حیات الی حیات. و برای این امور کیست که کافی باشد؟زیرا مثل بسیاری نیستیم که کلام خدا را مغشوش سازیم، بلکه از ساده دلی و از جانب خدا در حضور خدا در مسیح سخن می‌گوییم.


Y quinojel cˈa ri winek ri yecˈo apo y xquitzˈet ri xbanatej, niquibajlaˈ (niquibucˈlaˈ) cˈa ruwa tak quicˈuˈx ri xetzolin el, ruma ri kˈaxon cˈo pa tak cánima. 	 وتمامی گروه که برای این تماشا جمع شده بودندچون این وقایع را دیدند، سینه زنان برگشتند.


Ruma ya cˈa Riyaˈ xbano ronojel ri cˈo chilaˈ chicaj y ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Ruma cˈa Riyaˈ tek yecˈo ri ye tzˈetetel y ri ma ye tzˈetetel ta. Ruma chukaˈ Riyaˈ tek yecˈo ri ángeles, ri ye aj kˈatbel tak tzij, ri nimaˈk quikˈij y ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ; can quinojel cˈa ruma Riyaˈ tek yecˈo, y can riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij tek xeruben. 	 زیرا که در اوهمه‌چیز آفریده شد، آنچه در آسمان و آنچه برزمین است از چیزهای دیدنی و نادیدنی و تختهاو سلطنتها و ریاسات و قوات؛ همه بوسیله او وبرای او آفریده شد.


Y riqˈui ri nibij, can nikˈalajin wi chi riyix niben chique ri alcˈualaxelaˈ chi majun chic tiquiyaˈ chique ri quiteˈ quitataˈ. 	 وبعد از این او را اجازت نمی دهید که پدر یا مادرخود را هیچ خدمت کند.


Tek riyix ma yixwaˈ ta riche (rixin) chi niben orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri xa caˈiˈ quipalej; ruma riyeˈ xa yebison ri yetzuˈun, riche (rixin) chi can nikˈalajin chiquiwech ri winek chi ma ye waynek ta. Y kitzij nbij chiwe, chi ri yebano queriˈ, riqˈui ri niquicˈul quikˈij chique ri winek, xquicˈul yan cˈa ri rajel ruqˈuexel. 	 «اما چون روزه‌دارید، مانند ریاکاران ترشرو مباشید زیرا که صورت خویش را تغییرمی دهند تا در نظر مردم روزه‌دار نمایند. هرآینه به شما می‌گویم اجر خود را یافته‌اند.


Quecˈareˈ rubanic tek xtiquir pe rutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ruchˈabel ri Jesucristo ri Rucˈajol ri Dios. 	 ابتدا انجیل عیسی مسیح پسر خدا.


Y xubij cˈa chique: Tek can cˈa ma jane quicamisex ta, xinbij cˈa chiwe ri xtinkˈaxaj, y xinbij chukaˈ chiwe chi can rajawaxic chi nibanatej na ronojel ri ye tzˈibatal ca chuwij riyin chupan ri ruchˈabel ri Dios, achiˈel ri ye tzˈibatal ca ruma ri Moisés, ri ye tzˈibatal ca cuma ri nicˈaj chic profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, y ri ye tzˈibatal ca chupan ri wuj Salmos rubiˈ. 	 و به ایشان گفت: «همین است سخنانی که وقتی با شما بودم گفتم ضروری است که آنچه درتورات موسی و صحف انبیا و زبور درباره من مکتوب است به انجام رسد.»


Pero ri achiˈaˈ riˈ can yeyokˈon chiquij ri ni xa ta quetaman rubanic. Yacˈa ri cosas ri can quetaman achique rubanic, xa can niquitzˈilobisaj quiˈ chupan, can ye achiˈel ri chicop ri ma yechˈobon ta chi utz y rumariˈ xa pa rucˈayewal xquebeka wi. 	 لکن این اشخاص بر آنچه نمی دانند افتراء می‌زنند و در آنچه مثل حیوان غیرناطق بالطبع فهمیده‌اند، خود را فاسدمی سازند.


Y xbanatej cˈa chi pa rutiempo ri Augusto César tek ya riyaˈ ri aj kˈatbel tzij, riyaˈ xutek cˈa rubixic chique quinojel ri winek chi tiquitzˈibaj quibiˈ. 	 و در آن ایام حکمی از اوغسطس قیصرصادر گشت که تمام ربع مسکون را اسم نویسی کنند.


Y wacami, riyin wetaman chi riyix ri yin kˈaxnek chicojol chutzijoxic ri rajawaren ri Dios, can majun chic cˈa chiwe riyix ri xtitzˈeto chic el nuwech chuwech re ruwachˈulef. 	 و الحال این رامی دانم که جمیع شما که در میان شما گشته و به ملکوت خدا موعظه کرده‌ام، دیگر روی مرانخواهید دید.


Y astapeˈ ri ojer ca, ri Dios majun xuben chique ri winek ri ma ye israelitas ta, chi xequicˈualaˈ ri itzel bey ri xka chiquiwech riyeˈ, 	 که در طبقات سلف همه امت‌ها را واگذاشت که در طرق خود رفتارکنند،


Y tek ri Jesús xracˈaxaj chi can jabel wi xkˈax chuwech ri jun aj tzˈib riˈ, ri Jesús xubij cˈa chare: Riyit xa ma nej ta chic cˈa yitcˈo wi riche (rixin) chi yatoc pa rajawaren ri Dios, xchaˈ chare. Y yacˈariˈ tek can majun chic ri xbano cowil chi cˈo ta ri xucˈutuj apo chare ri Jesús. 	 چون عیسی بدید که عاقلانه جواب داد، به وی گفت: «از ملکوت خدادور نیستی.» و بعد از آن، هیچ‌کس جرات نکردکه از او سوالی کند.


Y yecˈo cˈa chique ri discípulos ri xetak el ruma ri Jesús cˈa pa tinamit Jerusalem, pa rachoch jun achi, y xbix el chique chi tek xqueˈapon, tiquibij cˈa chare: Ri Katijonel rubin cˈa pe: Ri nutiempo xa nakaj chic cˈa cˈo wi pe. Ya cˈa ri pan awachoch riyit nwajoˈ nben wi ri waˈin riche (rixin) re pascua reˈ, ye wachibilan ri nudiscípulos, quixchaˈ chare, xchaˈ ri Jesús chique ri discípulos riˈ. 	 گفت: «به شهر، نزدفلان کس رفته، بدو گویید: "استاد می‌گوید وقت من نزدیک شد و فصح را در خانه تو با شاگردان خود صرف می‌نمایم."»


Y chique ri winek ri xa ma ye israelitas ta ri quiniman chic, xkatek yan cˈa el jun wuj quiqˈui riche (rixin) chi xkabij el chique chi ma rajawaxic ta chi niquiben ronojel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, xaxu (xaxe wi) xkabij el chique chi ma tiquitij ta tiˈij riche (rixin) jun chicop ri xcamisex riche (rixin) chi xtzuj (xsuj) chuwech jun dios ri xa banon cuma winek, chi ma tiquitij ta quicˈ, ni man cˈa chukaˈ tiquitij ta tiˈij quiche (quixin) ri chicop ri xa xejitzˈex chiquikul, chukaˈ ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ, ma tiquicanolaˈ ta quiˈ riche (rixin) chi yemacun, xechaˈ chare. 	 لیکن درباره آنانی که از امت‌ها ایمان آورده‌اند، مافرستادیم و حکم کردیم که از قربانی های بت وخون و حیوانات خفه شده و زنا پرهیز نمایند.


Ruma xa ta can kitzij chi riyix ninimaj ri ye rutzˈiban ca ri Moisés, can yininimaj ta chukaˈ riyin, ruma ri ye rutzˈiban ca riyaˈ, can chuwij wi riyin yechˈo wi. 	 اما چون نوشته های او را تصدیق نمی کنید، پس چگونه سخنهای مرا قبول خواهید کرد.»


Y ri Jesús xubij chukaˈ chi xa ya ri itzel ri yepe pa ránima ri winek, xa yariˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin). 	 وگفت: «آنچه از آدم بیرون آید، آن است که انسان را ناپاک می‌سازد،


Y can sibilaj yebison ruma ri Pablo, ruma riyaˈ xubij cˈa chique chi majun bey chic cˈa xtiquitzˈet ta el ruwech waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Y xebe cˈa riqˈui, riche (rixin) chi xbequijachaˈ ca pa barco. 	 و بسیار متالم شدندخصوص بجهت آن سخنی که گفت: «بعد از این‌روی مرا نخواهید دید.» پس او را تا به کشتی مشایعت نمودند.


Quecˈariˈ tek ri Dios nuben chake riyoj chi yojchˈo pa nicˈaj chic chˈabel, reˈ jun retal chiquiwech ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, pero ma retal ta chkawech riyoj ri kaniman chic. Yacˈa tek riyoj nikakˈalajsaj ri nibix chake ruma ri Dios, riˈ jun retal chkawech riyoj, pero ma chiquiwech ta ri ma quiniman ta ri Dios. 	 پس زبانها نشانی است نه برای ایمان داران بلکه برای بی‌ایمانان؛ اما نبوت برای بی‌ایمان نیست بلکه برای ایمانداران است.


Ri rucˈajol ri Abraham ri xalex riqˈui ri raj icˈ, xalex achiˈel yeˈalex xabachique acˈalaˈ. Yacˈa ri jun chic rucˈajol ri Abraham ri xalex riqˈui ri kas kitzij chi rixjayil, xalex ruma can ya ri Dios ri tzujuyun (sujuyun) pe chare. 	 لیکن پسر کنیز، بحسب جسم تولد یافت و پسر آزاد، برحسب وعده.


¿O la nuyaˈ ta cˈa jun alacrán (kˈasnaˈj) pa rukˈaˈ, tek ri acˈal xa jun sakmoloˈ ri nucˈutuj chare? 	 یا اگرتخم‌مرغی بخواهد، عقربی بدو عطا کند.


Xaxu (xaxe wi) cˈa nwajoˈ chi ma tiyaˈ ta ca ri utzilaj tijonic ri yaˈon chiwe. Y can cˈa ya ta na riˈ yixtajin chubanic tek riyin xquipe chic jun bey. 	 جز آنکه به آنچه دارید تا هنگام آمدن من تمسک جویید.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa chare ri ixok riˈ: Wi ta riyit awetaman achique chi sipanic ruyaˈon pe ri Dios, y awetaman ta chukaˈ achique cˈa riˈ ri nicˈutun jubaˈ ruyaˈ chawe; xa yit ta riyit ri yacˈutun ayaˈ chare, y Riyaˈ can ta nuyaˈ Ayaˈ ri can niyaˈo cˈaslen, xchaˈ ri Jesús. 	 عیسی در جواب او گفت: «اگر بخشش خدا را می‌دانستی و کیست که به تو می‌گوید آب به من بده، هرآینه تو از او خواهش می‌کردی و به تو آب زنده عطا می‌کرد.


Chukaˈ nutek el rutzil iwech ri kachˈalal Jesús, ri nibix chukaˈ Justo chare. Y chiquicojol ri wech aj Israel xaxu (xaxe wi) re ye oxiˈ kachˈalal reˈ ri yin quitoˈon chutzijoxic ri rajawaren ri Dios. Y riyeˈ can niquicukubaˈ chukaˈ nucˈuˈx. 	 و یسوع، ملقب به یسطس که ایشان تنها از اهل ختنه برای ملکوت خدا همخدمت شده، باعث تسلی من گردیدند.


Yacˈa riyoj ni xa ta jubaˈ xubij ri kánima chi xekanimaj ta; riche (rixin) chi queriˈ ri kitzij rubaniquil ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ya ta riˈ ri nicˈojeˈ iwuqˈui riyix. 	 که ایشان را یک ساعت هم به اطاعت در این امر تابع نشدیم تا راستی انجیل در شماثابت ماند.


Y tek yecˈo chic chiriˈ pa Babilonia, ri Jeconías xralcˈualaj ri Salatiel; y ri Salatiel xralcˈualaj ri Zorobabel. 	 و بعد از جلای بابل، یکنیا، سالتیئل را آورد و سالتیئیل، زروبابل را آورد.


Y cˈo cˈa chi pa jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa yaˈ xkojbeka wi ca, xchaˈ ri Pablo chique quinojel ri achiˈaˈ ri ye benak chupan ri jun barco riˈ. 	 لیکن باید در جزیره‌ای بیفتیم.»


Y ronojel reˈ can xtuben cˈa chiwe chi pan iwiˈ riyix xtika wi ri rutojbalil ri quicamic quinojel ri chojmilaj tak winek ri ye camisan el chuwech re ruwachˈulef. Xuchop pe riqˈui tek xcamisex ri chojmilaj achi xubiniˈaj Abel y nbeqˈuis cˈa riqˈui tek xcamisex ri achi xubiniˈaj Zacarías, ri rucˈajol ri achi xubiniˈaj Berequías. Y nbij cˈa chiwe, chi ri Zacarías can yix chukaˈ riyix ri xixcamisan riche (rixin), chiriˈ chunakajal ri altar ri cˈo chuwarachoch ri Dios. 	 تا همه خونهای صادقان که بر زمین ریخته شد بر شما وارد آید، از خون هابیل صدیق تا خون زکریا ابن برخیا که او را در میان هیکل ومذبح کشتید.


Y cˈacˈariˈ yecˈo chic nicˈaj ri xebepaˈeˈ pe y quecˈareˈ ri xquibij chrij ri Jesús: 	 وبعضی برخاسته شهادت دروغ داده، گفتند:


Y sibilaj qˈuiy ri tijoj pokonal ri xinkˈaxaj ruma ri yabil. Pero ma riqˈui ta chi yin yawaˈ, riyix ma itzel ta xinitzˈet, ni ma xiniwetzelaj ta. Xa can jabel nucˈulic xiben. Achiˈel xa ta jun ángel riche (rixin) ri Dios, o achiˈel xa ta can yin cˈa riyin ri Cristo Jesús ri xiben chuwe tek xinicˈul. 	 و آن امتحان مرا که در جسم من بود، خوار نشمردید و مکروه نداشتید، بلکه مرا چون فرشته خدا و مثل مسیح عیسی پذیرفتید.


Y reˈ ma nbij ta cˈa ruma nwajoˈ nutoˈic. Ma que ta riˈ. Riyin xa xucˈuluj yan chuwe chi yiquicot ronojel kˈij. Wi cˈo ncusaj, utz, y wi majun ncusaj, utz chukaˈ chuwe riyin. 	 نه آنکه درباره احتیاج سخن می‌گویم، زیرا که آموخته‌ام که در هر حالتی که باشم، قناعت کنم.


Y ri Matat, rucˈajol ca jun achi ri Leví rubiˈ, y ri Leví rucˈajol ca ri Simeón, y ri Simeón rucˈajol ca jun chic achi ri Judá rubiˈ, y ri Judá rucˈajol ca jun chic achi ri José rubiˈ, y ri José rucˈajol ca ri Jonán, y ri Jonán rucˈajol ca ri Eliaquim. 	 ابن شمعون، بن یهودا، بن یوسف، بن یونان، بن ایلیاقیم،


Tek xcape, tacˈamaˈ pe ri nuchaqueta ri xinyaˈ ca riqˈui ri kachˈalal Carpo pa tinamit Troas. Y queˈacˈamaˈ pe chukaˈ ri nuwuj. Pero ri más nicˈatzin chuwe chi nacˈom pe ye ri tzˈum ri ye tzˈiban ruwech. 	 ردایی را که در تروآس نزدکرپس گذاشتم، وقت آمدنت بیاور و کتب را نیز وخصوص رقوق را.


Ri jucˈulaj winek riˈ majun cˈa calcˈual, ruma ri Elisabet ma alanel ta. Y chi ye caˈiˈ ye rijitaˈk chic. 	 و ایشان را فرزندی نبودزیرا که الیصابات نازاد بود و هر دو دیرینه سال بودند.


Tek riyin xentzuk ri wuˈoˈ mil winek riqˈui ri wuˈoˈ caxlan wey ri xinwechˈ chiquiwech, ¿janipeˈ chaquech ri xeˈinojsaj riqˈui ri caxlan wey ri ximol ca? xchaˈ chique. Y ri discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: Cablajuj chaquech, xechaˈ apo. 	 وقتی که پنج نان را برای پنج هزار نفر پاره کردم، چند سبدپر از پاره‌ها برداشتید؟» بدو گفتند: «دوازده.»


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma nibanalaˈ ruchojmil ri panteón acuchi (achique) ye mukun wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyix can jabel wi niwik ri acuchi (achique) ye mukun wi ri chojmilaj tak ralcˈual ri Dios. 	 وای بر شما‌ای کاتبان و فریسیان ریاکار که قبرهای انبیا را بنا می‌کنید و مدفنهای صادقان رازینت می‌دهید،


Y riyeˈ xquibij cˈa: Chkacojol riyoj xecˈojeˈ cˈa ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ. Y xbanatej cˈa chi ri nimalaxel xcˈuleˈ pero ri achi riˈ xa xcom el y majun ralcˈual xcˈojeˈ ta ca. Y ri rixjayil xcanaj ca chare ri rachˈalal. 	 باری در میان ما هفت برادر بودند که اول زنی گرفته، بمرد و چون اولادی نداشت زن را به برادر خود ترک کرد.


Y tek ri apóstoles quikˈalajsan y quitzijon chic ca ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek pa Samaria, cˈacˈariˈ tek xebe chupan ri qˈuiy tak tinamit ri yecˈo chukaˈ pa rucuenta ri Samaria, riche (rixin) chi xbequitzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri winek. Y cˈacˈariˈ tek xetzolin pa Jerusalem. 	 پس ارشاد نموده و به کلام خداوند تکلم کرده، به اورشلیم برگشتند و دربسیاری از بلدان اهل سامره بشارت دادند.


Yacˈa ri Judá y ri Tamar ri rixjayil xecalcˈualaj ri Fares y ri Zara; yacˈa ri Fares ri xalcˈualan ri Esrom; y ri Esrom xralcˈualaj ri Aram. 	 و یهودا، فارص و زارح را از تامار آورد وفارص، حصرون را آورد و حصرون، ارام را آورد.


Pa rucaˈn kˈij xquichop chic el bey. Y xaxu (xaxe wi) ri setenta soldados ri ye benak chrij quiej, xaxu (xaxe) wi chic riˈ ri xebe riqˈui ri Pablo, y ri cajiˈ ciento soldados xetzolix ca. 	 و بامدادان سواران را گذاشته که با او بروند، خود به قلعه برگشتند.


Y nicˈatzin chi riqˈui chˈuchˈujil tubij chique ri winek ri xa itzel yechˈo chrij ri ruchˈabel ri Dios chi tiquijalaˈ ri quinaˈoj. Riqˈui cˈa jubaˈ ri Dios xa xtuben na chique ri winek riˈ chi xtitzolin pe quicˈuˈx y xtiquetamaj ri kitzij. 	 و با حلم مخالفین را تادیب نماید که شاید خدا ایشان راتوبه بخشد تا راستی را بشناسند.تا از دام ابلیس باز به هوش آیند که به حسب اراده او صیداو شده‌اند.


Y riyoj, can ya cˈa ri rutzujun (rusujun) ri Dios chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri ojer ca, ya cˈa riˈ ri nikayaˈ rutzijol chiwe y riˈ ya ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 پس ما به شما بشارت می‌دهیم، بدان وعده‌ای که به پدران ما داده شد،


Yacˈa ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef, can xu (xe) wi xquitzˈet chi ya ri rucˈajol ri rajaf ri ulef ri xapon, xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Yareˈ ri xtoc ca rajaf ronojel re ulef re kakajon. Wacami quixam pe, tikacamisaj riche (rixin) chi queriˈ re ulef reˈ ntoc ca kiche (kixin) riyoj, xechaˈ. 	 اما چون باغبانان او رادیدند، با خود تفکرکنان گفتند، این وارث می‌باشد، بیایید او را بکشیم تا میراث از آن ماگردد.


Ruma wi xaxu (xaxe wi) ri winek ri yebano ri nubij ri ley ri yecˈulu ri tzujun (sujun) ca ruma ri Dios, man ta jun nicˈatzin wi chi cukul kacˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma man ta jun nucˈom pe chake ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios. 	 زیرا اگر اهل شریعت وارث باشند، ایمان عاطل شد و وعده باطل.


Y ruma ri xkacˈaxaj chupan ri kˈij tek xoka ri kachˈalal, ma yoj tanel ta chi kabanon pe orar pan iwiˈ. Nikacˈutuj chare ri Dios chi xtuben ta chiwe chi can ta jabel xtiwetamaj ri ruraybel ri Dios, y ri Lokˈolaj Espíritu xtuyaˈ ta chukaˈ ronojel naˈoj y etamabel chiwe. 	 و از آن جهت ما نیز از روزی که این راشنیدیم، باز نمی ایستیم از دعا کردن برای شما ومسالت نمودن تا از کمال معرفت اراده او در هرحکمت و فهم روحانی پر شوید،


Y ri winek cˈa ri ma ye israelitas ta, riqˈui cˈa Riyaˈ xticoyobej wi ri quicolotajic. 	 و به نام او امت‌ها امید خواهند داشت.»


Y ri Jesús can xumey cˈa tek xracˈaxaj ri rutakon el rubixic ri capitán. Y can yacˈariˈ xerutzuˈ ri winek ri ye tzeketel chrij, y xubij cˈa chique: Can kitzij nbij chiwe, chi ri achi ri takayon pe rubixic re chˈabel reˈ, can rucukuban wi rucˈuˈx wuqˈui. Y majun cˈa wech aj Israel ri wilon ta ri can rucukuban ta rucˈuˈx wuqˈui, achiˈel ri jun achi riˈ. 	 چون عیسی این راشنید، تعجب نموده به سوی آن جماعتی که از عقب او می‌آمدند روی گردانیده، گفت: «به شمامی گویم چنین ایمانی، در اسرائیل هم نیافته‌ام.»


Rumariˈ wi riyit can yitcˈo chic apo riqˈui ri altar riche (rixin) chi nayaˈ jun ofrenda chare ri Dios y yariˈ tek ninatej chawe chi riyit cˈo jun pokon abanon chare jun awachˈalal, 	 پس هرگاه هدیه خود را به قربانگاه ببری و آنجا به‌خاطرت آید که برادرت بر تو حقی دارد،


Ri ley riche (rixin) ri Moisés xa achiˈel jun rumachˈachˈil ri utzil ri xquepe chkawech apo. Ruma ma xucˈom ta pe ri utzil achiˈel ri kas kitzij chi utzil ri nucˈom pe ri Cristo. Y xa rumariˈ ri chicop ri xetzuj (xesuj) chuwech ri Dios ronojel junaˈ, ma xecowin ta xuben chique ri winek chi xeˈapon ta riqˈui ri Dios, chi man ta jun quimac xetzˈet ruma ri Dios. 	 زیرا که چون شریعت را سایه نعمتهای آینده است، نه نفس صورت آن چیزها، آن هرگز نمی تواند هر سال به همان قربانی هایی که پیوسته می‌گذرانند، تقرب جویندگان را کامل گرداند.


Quinojel cˈa ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo waweˈ, niquitek cˈa rutzil iwech riyix. 	 جمیع مقدسان به شما سلام می‌رسانند.


Y tek xeˈapon cˈa ri mozos ri xeˈoc pa samaj nabey riche (rixin) chi yebetoj pe, xquichˈob chi riyeˈ más qˈuiy cajel xtiquicˈul que chiquiwech ri nicˈaj chic ri xa majun kˈij ta ri xesamej. Yacˈa tek xquicˈul ri cajel, yacˈariˈ tek xquitzˈet chi riyeˈ chukaˈ xa jun puek ri nibix denario chare ri xquicˈul. 	 و اولین آمده، گمان بردند که بیشترخواهند یافت. ولی ایشان نیز هر نفری دیناری یافتند.


Y riyin xtincˈutuj cˈa chare ri Nataˈ, y Riyaˈ can xtutek cˈa pe jun chic ri nitoˈo iwuche (iwixin); Jun ri can xticˈojeˈ wi iwuqˈui riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 و من از پدر سوال می‌کنم و تسلی دهنده‌ای دیگر به شما عطا خواهد کرد تا همیشه باشما بماند،


Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. Y tek ri Jesús rubin chic cˈa chique ri winek chi quebe chi tak cachoch, yacˈariˈ tek Riyaˈ xtzolin pa jay ye rachibilan ri rudiscípulos. Y yacˈariˈ tek ri rudiscípulos xejel apo riqˈui y xquibij cˈa chare: Riyoj nikajoˈ cˈa chi riyit nabij ta chake achique ntel wi chi tzij ri cˈambel tzij chrij ri trigo y ri itzel kˈayis ri xetic ca pa jun ulef. Ruma can ma xkˈax ta chkawech, xechaˈ. 	 آنگاه عیسی آن گروه را مرخص کرده، داخل خانه گشت و شاگردانش نزد وی آمده، گفتند: «مثل کرکاس مزرعه را بجهت ما شرح فرما.»


Yacˈa ri acuchi (achique) ntajin wi ri molojriˈil, ri winek sibilaj pa quichiˈ niquiben. Yecˈo ri jun wi niquibij. Y yecˈo nicˈaj ri jun wi chic ri niquibilaˈ. Pero sibilaj cˈa ye qˈuiy ri ma quetaman ta achique ruma tek quibanon ri molojriˈil riˈ. Can sachnek cˈa quicˈuˈx ri winek ri quimolon quiˈ. 	 و هر یکی صدایی علیحده می‌کردند زیرا که جماعت آشفته بود و اکثرنمی دانستند که برای چه جمع شده‌اند.


Y wi ri tinamit ri yixapon wi xa ma yixcˈul ta, can quixel cˈa pe chiriˈ y titotalaˈ (tiquiralaˈ) ca ri pokolaj ri cˈo chiwaken chiquiwech ri winek riˈ, riche (rixin) chi queriˈ tiquetamaj chi ma utz ta ri xquiben, xchaˈ ri Jesús. 	 و هر‌که شما را نپذیرد، وقتی که از آن شهر بیرون شوید خاک پایهای خود را نیزبیفشانید تا بر ایشان شهادتی شود.»


Y ruma chi can ya wi cˈa ri quicoten nwajoˈ chi nicˈojeˈ iwuqˈui, rumariˈ can xinbij wi cˈa pa wánima chi majun bey chic xquibe ta chilaˈ iwuqˈui wi xa bis nbenyaˈ pa tak iwánima. 	 اما در دل خود عزیمت داشتم که دیگر باحزن به نزد شما نیایم،


Y xa ruma cˈa ri queriˈ yequibanalaˈ ri winek ri ma niquinimaj ta rutzij ri Dios, rumariˈ tek nipe royowal ri Dios pa quiwiˈ. 	 که به‌سبب اینهاغضب خدا بر ابنای معصیت وارد می‌آید.


Ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, can yacˈariˈ xquiyaˈ ca ri chapoj car y xquitzekelbej el. 	 بی‌تامل دامهای خود را گذارده، از پی او روانه شدند.


Man cˈa tikachˈob ta chi ri Dios man ta rubanon ri nubij chupan ri ruchˈabel. Ruma ma quinojel ta ri ye riy rumam ri Israel ri can kitzij chi ye aj Israel chuwech ri Dios. 	 ولکن چنین نیست که کلام خدا ساقط شده باشد؛ زیرا همه که از اسرائیل‌اند، اسرائیلی نیستند،


Y ruma can quinojel cˈa xetzˈeto, xquixibij quiˈ. Y rumariˈ ri Jesús chanin xchˈo apo chique y xubij: Ma tixibij ta iwiˈ. Xa ticukubaˈ icˈuˈx. Xa yin cˈa riyin, xchaˈ chique. 	 زیرا که همه او را دیده، مضطرب شدند. پس بی‌درنگ بدیشان خطاب کرده، گفت: «خاطر جمع دارید! من هستم، ترسان مباشید!»


Can kitzij wi cˈa ri nbij chiwe: Ri can yirunimaj cˈa riyin, can xtiyatej wi cˈa chare chi can xquerubanalaˈ cˈa chukaˈ ri samaj ri xenben riyin; y más cˈa nimaˈk tak samaj ri xquerubanalaˈ, que chuwech ri xinben riyin, ruma riyin xa yibe riqˈui ri Nataˈ chilaˈ chicaj, 	 آمین آمین به شمامی گویم هر‌که به من ایمان آرد، کارهایی را که من می‌کنم او نیز خواهد کرد و بزرگتر از اینها نیزخواهد کرد، زیرا که من نزد پدر می‌روم.


Y tek ma jane nibanatej ta ronojel riˈ, riyix xquixchapatej y xtiban cˈa chiwe chi xtikˈaxaj tijoj pokonal ruma ri ruchˈabel ri Dios. Xquixucˈuex cˈa chiquiwech ri principaliˈ ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Xquixtzˈapix pa cárcel. Xquixucˈuex chiquiwech aj kˈatbel tak tzij; chiquiwech reyes y nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij. Ronojel cˈa riˈ xticˈulwachilaˈ ruma icˈuan ri nubiˈ riyin. 	 و قبل از این همه، بر شمادست اندازی خواهند کرد و جفا نموده شما را به کنایس و زندانها خواهند سپرد و در حضورسلاطین و حکام بجهت نام من خواهند برد.


Y can iwetaman chukaˈ chi ri Jesús ri aj Nazaret, ri Dios can xuyaˈ wi pe ri Lokˈolaj Espíritu pa ruwiˈ y xuyaˈ chukaˈ pe uchukˈaˈ pa rukˈaˈ. Can xerubanalaˈ utzil chique ri winek y xerucˈachojsaj chukaˈ ri ye chapon ruma ri itzel winek. Queriˈ ri xerubanalaˈ ri Jesús, ruma can cˈo ri Dios riqˈui. 	 یعنی عیسی ناصری را که خدا او را چگونه به روح‌القدس و قوت مسح نمود که او سیر کرده، اعمال نیکو به‌جا می‌آورد و همه مقهورین ابلیس را شفا می‌بخشید زیرا خدا با وی می‌بود.


Y can achiˈel xquiben ri Janes y ri Jambres ri ojer ca, chi xquetzelaj ri xubij ri Moisés, can que wi chukaˈ riˈ niquiben ri achiˈaˈ riˈ, niquetzelaj ri kas kitzij. Yojtajnek ri quinaˈoj ruma ri etzelal. Can kˈalaj chi ma cukul ta quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 و همچنان‌که ینیس و یمبریس با موسی مقاومت کردند، ایشان نیز با راستی مقاومت می‌کنند که مردم فاسدالعقل و مردود از ایمانند.


Can yixnatej wi chuwe, y nmatioxij chare ri Dios iwuma riyix. 	 در تمامی یادگاری شما خدای خود را شکرمی گذارم،


Y ri Ajaf xchˈo cˈa riqˈui ri Pablo pa jun chakˈaˈ, xucˈut cˈa riˈ chuwech pa jun achiˈel achicˈ, y xubij cˈa chare: Man cˈa taxibij ta awiˈ y ma tatanabaˈ ta rubixic ri nuchˈabel chique ri winek. 	 شبی خداوند در رویا به پولس گفت: «ترسان مباش، بلکه سخن بگو و خاموش مباش


Y chupan cˈa chukaˈ ri tinamit riˈ, cˈo cˈa jun malcaˈn ixok. Y ri malcaˈn ixok riˈ binakil napon riqˈui ri aj kˈatbel tzij riˈ y nubij cˈa chare: Takˈataˈ tzij pa ruwiˈ ri nucˈulel, nichaˈ. 	 ودر همان شهر بیوه‌زنی بود که پیش وی آمده می‌گفت، داد مرا از دشمنم بگیر.


Y riyix can xitzekelbej chukaˈ achiˈel ri cˈaslen ri kacˈuan riyoj y xitzekelbej chukaˈ achiˈel ri cˈaslen ri xucˈuaj ri Ajaf. Ruma tek xinimaj ri ruchˈabel ri Dios, sibilaj xixetzelex cuma ri winek ri ma quiniman ta ri ruchˈabel ri Dios. Pero ma riqˈui wi chi cˈo tijoj pokonal ri nikˈaxaj, riyix ma xixbison ta. Ruma ya ri Lokˈolaj Espíritu xyaˈo quicoten pa tak iwánima. 	 وشما به ما و به خداوند اقتدا نمودید و کلام را درزحمت شدید، با خوشی روح‌القدس پذیرفتید،


Ri trato ri tzˈiban chuwech tzˈalan tak abej ri xyaˈox (xyaˈ) chare ri Moisés xa camic xucˈom pe pa kawiˈ. Pero ma riqˈui wi riˈ can cˈo rukˈij. Ruma can xkˈalajin ri nimalaj sakil riche (rixin) ri Dios chupalej ri Moisés tek xban ri trato riˈ y rumariˈ ri israelitas can ma xecowin ta xquitzuˈ apo ri rupalej ruma can sibilaj nitzˈitzˈan y ri sakil riˈ xa niqˈuis ka. Y wi nim rejkalen ri nabey trato riˈ, 	 اما اگر خدمت موت که در حرف بود و برسنگها تراشیده شده با جلال می‌بود، بحدی که بنی‌اسرائیل نمی توانستند صورت موسی را نظاره کنند به‌سبب جلال چهره او که فانی بود،


Y ri Pablo xel pe chiquicojol. 	 و همچنین پولس ازمیان ایشان بیرون رفت.لیکن چند نفر بدوپیوسته ایمان آوردند که از‌جمله ایشان دیونیسیوس آریوپاغی بود و زنی که دامرس نام داشت و بعضی دیگر با ایشان.


Ri Jesús xuchop chic cˈa tzij quiqˈui ri winek, y xerucusaj nicˈaj chic cˈambel tak tzij. Riyaˈ xuchop cˈa rubixic: 	 و عیسی توجه نموده، باز به مثلها ایشان را خطاب کرده، گفت:


Can ye sibilaj qˈuiy winek ri xetzekelben el riche (rixin), ruma ri winek riˈ quitzˈeton chic cˈa ri milagros ri nikˈalajsan riche (rixin) chi ya ri Dios takayon pe, milagros ri yerubanalaˈ tek yerucˈachojsaj ri yawaˈiˈ. 	 و جمعی کثیر از عقب او آمدند زیرا آن معجزاتی را که به مریضان می‌نمود، می‌دیدند.


Y ri Pablo y ri Bernabé man cˈa xquixibij ta quiˈ chiquiwech riche (rixin) chi xquibij chique: Can rajawaxic cˈa chi nabey na chiwe riyix ri yix kech aj Israel nokabij wi ri ruchˈabel ri Dios, pero riyix xa ma nika ta chiwech. Y riqˈui riˈ can nikˈalajin cˈa chi ma rucˈamon ta chiwe riyix ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Rumariˈ quiqˈui ri winek ri ma ye israelitas ta ri yojbe wi. 	 آنگاه پولس و برنابا دلیر شده، گفتند: «واجب بود کلام خدا نخست به شما القا شود. لیکن چون آن را رد کردید و خود را ناشایسته حیات جاودانی شمردید، همانا به سوی امت هاتوجه نماییم.


Y ri chilaˈ chicaj xbanatej cˈa jun nimalaj chˈaˈoj. Ri arcángel Miguel ye rachibilan ri ruˈángeles, xquiben chˈaˈoj riqˈui ri itzel dragón y quiqˈui ri ye itzel tak ruˈángeles. 	 و در آسمان جنگ شد: میکائیل وفرشتگانش با اژدها جنگ کردند و اژدها وفرشتگانش جنگ کردند،


Y ronojel riˈ xinbij cˈa chiwe ruma riyin nwajoˈ chi ma yixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri yeˈucusan jabel tak chˈabel xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi yixtzak pa quikˈaˈ. 	 امااین را می‌گویم تا هیچ‌کس شما را به سخنان دلاویز اغوا نکند،


Nicˈatzin cˈa chi ma tamestaj ta, chi chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij chare re ruwachˈulef xtipe qˈuiy rucˈayewal. 	 اما این را بدان که در ایام آخر زمانهای سخت پدید خواهد آمد،


Y can kitzij na wi chi ri ixok xban riqˈui jun rubakil ri achi, pero chukaˈ ri achi nalex riqˈui jun ixok. Can majun cˈa ri más ta nim rukˈij. Pero konojel riqˈui ri Dios yoj petenak wi. 	 زیرا چنانکه زن از مرد است، همچنین مرد نیزبوسیله زن، لیکن همه‌چیز از خدا.


Y riyix iwetaman chic ronojel reˈ, chi majun achi y majun ixok ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ y niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun, ni majun chique ri yebano etzelal ri xtoc ta quiche (quixin) ri rajawaren ri Dios. Y queriˈ chukaˈ ri chak benak cánima chi niquirayij ri cosas ri cˈo riqˈui jun chic, majun quiherencia pa rajawaren ri Dios y ri Cristo, ruma ri yebano queriˈ xa yetajin chubanic achiˈel ri yeyaˈo quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek. 	 زیرا این را یقین می‌دانید که هیچ زانی یا ناپاک یا طماع که بت‌پرست باشد، میراثی در ملکوت مسیح و خداندارد.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can tiyaˈ cˈa chare ri César ri can riche (rixin) wi ri César. Y can tiyaˈ cˈa chare ri Dios, ri can riche (rixin) wi ri Dios, xchaˈ chique. 	 او به ایشان گفت: «پس مال قیصررا به قیصر رد کنید و مال خدا را به خدا.»


Can yacˈariˈ tek ri ángel xberucˈamaˈ chic pe ri pucˈbel (ponobel) y xberuyaˈ pe rachek kˈakˈ chupan, ri cˈo pa ruwiˈ ri altar. Y cˈacˈariˈ xuqˈuek ri kˈakˈ cˈa pa ruwiˈ ri ruwachˈulef xintzˈet riyin. Y yariˈ tek xepe coklajay, chˈabel, coyopaˈ, y xuben chukaˈ jun nimalaj silonel. 	 پس آن فرشته مجمررا گرفته، از آتش مذبح آن را پر کرد و به سوی زمین انداخت و صداها و رعدها و برقها و زلزله حادث گردید.


Riyoj ruma kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesús, rumariˈ tek kachapon bey chi yojapon riqˈui y astapeˈ ma yojtajin ta nikatzˈet ruwech wacami. 	 (زیرا که به ایمان رفتار می‌کنیم نه به دیدار)


Rumariˈ, wi xa ya ri itzel tak karaybel ri xquekabanalaˈ, xa jun cˈaslen riche (rixin) camic ri xtikacˈul. Yacˈa wi nikacˈuaj ri cˈaslen ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu, xtikacˈul cˈa ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 زیرا هر‌که برای جسم خود کارد، از جسم فساد را درو کند و هرکه برای روح کارد از روح حیات جاودانی خواهد دروید.


Y ri Jesús y ri discípulos xeˈoc chic cˈa el pa jucuˈ y xekˈax cˈa jucˈan chic ruchiˈ yaˈ. Y tek xeˈapon, sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri xquimol apo quiˈ riqˈui. Riyaˈ chuchiˈ cˈa ri choy xcˈojeˈ wi. 	 و چون عیسی باز به آنطرف، در کشتی عبور نمود، مردم بسیار بر وی جمع گشتند و برکناره دریا بود.


Tek xtiquir cˈa pe ronojel, can cˈo chic pe ri Chˈabel; y ri Chˈabel yariˈ ri Cristo. Riyaˈ can cˈo cˈa riqˈui ri Dios, y Riyaˈ chukaˈ can Dios wi. 	 در ابتدا کلمه بود و کلمه نزد خدا بود وکلمه خدا بود.


Y wacami nwajoˈ nbij jubaˈ chrij ri icˈutun pe chuwe, chrij ri tiˈij quiche (quixin) ri chicop ri yecamisex riche (rixin) chi nitzuj (nisuj) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek. Riyoj y riyix ketaman ronojel riˈ. Pero ri naˈoj riˈ xa nuben chiwe chi ninimirisaj iwiˈ. Yacˈa riyin nbij chi más utz chi tikajoˈ kiˈ, ruma wi nikajoˈ kiˈ, nuben chake chi yojqˈuiy chupan ri kacˈaslen riqˈui ri Dios. 	 اما درباره قربانی های بتها: می‌دانیم که همه علم داریم. علم باعث تکبر است، لکن محبت بنا می‌کند.


Y ri Pilato xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa riˈ ri kitzij? Y tek rubin chic cˈa ca queriˈ chare ri Jesús, ri Pilato xel chic cˈa el ri chiriˈ pa rupalacio riche (rixin) chi xbechˈo chique ri winek israelitas y xubij chique: Riyin majun achique ta mac nwil ta chrij re jun achi reˈ. 	 پیلاطس به او گفت: «راستی چیست؟» و چون این را بگفت، باز به نزد یهودیان بیرون شده، به ایشان گفت: «من در این شخص هیچ عیبی نیافتم.


Ya cˈa riˈ ri ncˈutuj chare ri Dios, ruma nwajoˈ chi nikˈax ta chiwech achique ri utz chi niben. Riche (rixin) chi queriˈ riyix kas ta xticˈuaj jun cˈaslen chˈajchˈoj y man ta jun itzel nilitej chiwij tek xtoka ri kˈij riche (rixin) chi xtipe ri Cristo. 	 تاچیزهای بهتر را برگزینید و در روز مسیح بی‌غش و بی‌لغزش باشید،


Pero xa ruma chi ye qˈuiy ri yebano chi can cˈo quikˈij, niquiben chi can cˈo qˈuiy quetaman, xa rumariˈ tek riyin chukaˈ nyaˈ jubaˈ nukˈij. 	 چونکه بسیاری از طریق جسمانی فخر می‌کنند، من هم فخر می‌نمایم.


Wachˈalal, tek xicˈojeˈ iwuqˈui majun modo xixintijoj ta achiˈel xentijoj ri nicˈaj chic kachˈalal ri ye ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Ruma riyix xa ya ri iraybel ri niben y ma can ta yix qˈuiyinek chupan ri ruchˈabel ri Cristo, xa cˈa yix achiˈel acˈalaˈ. Y rumariˈ cˈo nicˈaj chic tijonic ma xinyaˈ ta chiwe. 	 و من‌ای برادران نتوانستم به شما سخن گویم چون روحانیان، بلکه چون جسمانیان و چون اطفال در مسیح.


Tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Efeso, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri yecˈo ri wukuˈ achiˈel chˈumilaˈ pa wajquikˈaˈ y riyin ri yibiyaj chukaˈ chiquicojol ri wukuˈ candeleros ri ye banon riqˈui kˈanapuek. nbij cˈa: 	 «به فرشته کلیسای در افسس بنویس که این را می‌گوید او که هفت ستاره را بدست راست خود دارد و در میان هفت چراغدان طلامی خرامد.


Y xubij el chique: Quixbiyin apo chupan la aldea la nitzuˈ apo chilaˈ y can xu (xe) wi xquixoc apo, xtiwil jun ti alaj bur ri ximil ca chiriˈ ri can cˈa ma jane jun chˈocolbeyon ta. Tiquiraˈ cˈa pe y nicˈom cˈa pe chuwe. 	 گفت: «به آن قریه‌ای که پیش روی شما است بروید و چون داخل آن شدید، کره الاغی بسته خواهید یافت که هیچ‌کس بر آن هرگز سوار نشده. آن را باز کرده بیاورید.


Ruma ronojel ri qˈuiytisan ruma ri Dios xuben cˈa chique chi majun quejkalen y xka ri rucˈayewal pa quiwiˈ; y queriˈ xquicˈulwachij pa rukˈaˈ ri Dios, pero ma ye ta riyeˈ xeˈajowan chi queriˈ quicˈulwachin. Y ma riche (rixin) ta xtibe kˈij xtibe sek chi queriˈ xquecˈojeˈ ca, ruma xa can coyoben cˈa chi cˈo jun kˈij xquechojmirisex. 	 زیرا خلقت، مطیع بطالت شد، نه به اراده خود، بلکه بخاطر او که آن را مطیع گردانید،


Yacˈariˈ tek ri Jesús can jabel cˈa kˈalaj rubixic ri xubij chique tek xubij: Ri Lázaro, xa caminek chic. 	 آنگاه عیسی علانیه بدیشان گفت: «ایلعازرمرده است.


Y ma nikajoˈ ta cˈa nikelesaj más atiempo, pero xaxu (xaxe wi) cˈa ruma ketaman chi riyit can utz wi anaˈoj, rumariˈ nikajoˈ cˈa chi nawacˈaxaj ta jubaˈ ri caˈiˈ oxiˈ chˈabel ri nikajoˈ nikabij. 	 ولیکن تا تو را زیاده مصدع نشوم، مستدعی هستم که از راه نوازش مختصر عرض ما را بشنوی.


Ruma can ya cˈa riyaˈ riˈ ri takoˈn ri natan chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek ri Dios xubij: Xtintek cˈa ri nutakoˈn ri ninabeyej chawech, riche (rixin) chi nuchojmirisaj apo ri abey. 	 زیرا این است آنکه درباره وی مکتوب است، اینک من رسول خود را پیش روی تومی فرستم تا راه تو را پیش تو مهیا سازد.


Ri can banon ri circuncisión chique, riˈ sibilaj utz; pero wi niquiben ronojel ri nubij chupan ri ley ri xuyaˈ ri Dios. Y wi ma niquiben ta, majun nicˈatzin wi chi xban ri circuncisión chique, xa junan riqˈui chi ma banon ta ri circuncisión chique. 	 زیرا ختنه سودمند است هرگاه به شریعت عمل نمایی. اما اگر از شریعت تجاوزنمایی، ختنه تو نامختونی گشته است.


Y rumariˈ ri kachˈalal ri yecˈo pan Antioquía xquichˈob cˈa chi yequitoˈ ri kachˈalal ri yecˈo pa Judea, y chiquijujunal niquiyaˈ cˈa el ri yecowin niquiyaˈ. 	 و شاگردان مصمم آن شدند که هر یک برحسب مقدور خود، اعانتی برای برادران ساکن یهودیه بفرستند.پس چنین کردند و آن را به‌دست برنابا و سولس نزد کشیشان روانه نمودند.


Can nkˈalajsan wi cˈa ri abiˈ riyit chique, y can cˈa xtinkˈalajsaj na wi; riche (rixin) chi queriˈ achiˈel yinawajoˈ riyin queriˈ ta chukaˈ xticajoˈ quiˈ riyeˈ. Y xquicˈojeˈ ta cˈa riyin quiqˈui riyeˈ. 	 و اسم تو را به ایشان شناسانیدم و خواهم شناسانید تا آن محبتی که به من نموده‌ای در ایشان باشد و من نیز در ایشان باشم.»


Xcatquiliˈej pa quikˈaˈ, riche (rixin) chi queriˈ ma xtachakˈij (xtatochˈ) ta awaken chuwech abej. 	 و تو را به‌دستهای خود بردارند، مبادا پایت به سنگی خورد.»


Yacˈa tek kˈaxnek chic ri oxiˈ kˈij riqˈui nicˈaj, ri Dios xuben cˈa chi xebecˈastej pe ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ. Rumariˈ riyeˈ can xepaˈeˈ chic cˈa el jun bey. Y ri winek ri xetzˈeto quiche (quixin), can sibilaj cˈa xquixibij quiˈ. 	 و بعد از سه روز و نیم، روح حیات از خدابدیشان درآمد که بر پایهای خود ایستادند وبینندگان ایشان را خوفی عظیم فرو گرفت.


Y tek Riyaˈ xracˈaxaj chi ri Lázaro yawaˈ, ma can ta xbe chanin chutzˈetic, xa xcˈojeˈ na chic caˈiˈ kˈij chiriˈ ri acuchi (achique) cˈo wi. 	 پس چون شنید که بیمار است در جایی که بود دو روز توقف نمود.


Y ri Lokˈolaj Espíritu rukˈalajsan chic cˈa chare ri Simeón chi ma nicom ta na, xticom pero cˈa ya tek rutzˈeton chic na ca ri Cristo, ri xtutek pe ri Ajaf Dios. 	 و از روح‌القدس بدو وحی رسیده بود که، تا مسیح خداوند را نبینی موت را نخواهی دید.


Majun utzilaj cheˈ xtuyaˈ ta itzel tak ruwech, ni majun chukaˈ itzel cheˈ ri xtuyaˈ ta utzilaj tak ruwech. 	 نمی تواند درخت خوب میوه بد آورد، و نه درخت بد میوه نیکو آورد.


Y can yacˈa hora riˈ, ri Jesús xquicot ránima ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Y xubij: Nyaˈ akˈij Nataˈ Dios, riyit ri can yit Rajaf ri caj y re ruwachˈulef, ruma ma xakˈalajsaj ta ri lokˈolaj achˈabel chiquiwech ri winek ri can niquinaˈ chi sibilaj qˈuiy quinaˈoj y qˈuiy quetaman. Y xa chiquiwech ri winek ri ma qˈuiy ta quetaman ri xa ye achiˈel tak acˈalaˈ, xa chiquiwech riyeˈ xakˈalajsaj wi re lokˈolaj achˈabel reˈ. Can que wi cˈa riˈ Nataˈ Dios, ruma chi queriˈ ri araybel riyit, xchaˈ ri Jesús pa ruˈoración. 	 در همان ساعت، عیسی در روح وجدنموده گفت: «ای پدر مالک آسمان و زمین، تو راسپاس می‌کنم که این امور را از دانایان وخردمندان مخفی داشتی و بر کودکان مکشوف ساختی. بلی‌ای پدر، چونکه همچنین منظور نظرتو افتاد.»


Cˈacˈariˈ xuyaˈ chukaˈ yaˈ chupan jun palangana y xuchop ruchˈajic ri caken chiquijujunal ri rudiscípulos y nusulaˈ cˈa ri caken riqˈui ri toalla ri ruximon xerupan. 	 پس آب در لگن ریخته، شروع کرد به شستن پایهای شاگردان وخشکانیدن آنها با دستمالی که بر کمر داشت.


Y jun kˈij cˈa tek kachapon el bey riche (rixin) chi yojbe cˈa acuchi (achique) niban wi oración, xkacˈul jun kˈopoj. Y riyaˈ cˈo cˈa jun itzel espíritu riqˈui, y yariˈ ri nibano chare chi nicowin nubij cˈa ri xtiquicˈulwachilaˈ ri winek. Ri kˈopoj riˈ can lokˈon cuma ri rupatrón. Rumariˈ ronojel ri puek ri niquiyaˈ ri winek chare riche (rixin) chi niquitoj, can pa quikˈaˈ cˈa ri ye rupatrón ri napon wi. 	 و واقع شد که چون ما به محل نمازمی رفتیم، کنیزی که روح تفال داشت و ازغیب گویی منافع بسیار برای آقایان خود پیدامی نمود، به ما برخورد.


Ruma wi riyix can riqˈui ronojel iwánima nicˈutuj chare ri Dios, Riyaˈ can xtuyaˈ wi pe chiwe. Wi riyix can nicanoj, can xtiwil wi. Y wi riyix yixsiqˈuin (yixoyon) apo chuchiˈ jay, can xtojak wi cˈa chiwech. 	 زیرا هر‌که سوال کند، یابد و هر‌که بطلبد، خواهد یافت وهرکه کوبد، برای او باز کرده خواهد شد.


Riyin nbij chi riyix can isiqˈuin chukaˈ ri tzˈibatal chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, chi ri sacerdotes can yesamej wi pa rachoch ri Dios chupan ri uxlanibel kˈij y riyeˈ ma mac ta ri niquiben. 	 یا درتورات نخوانده‌اید که در روزهای سبت، کهنه درهیکل سبت را حرمت نمی دارند و بی‌گناه هستند؟


Ri rutziak cˈa ri rucusan, muˈul pa quicˈ. Y Riyaˈ can cˈo cˈa jun rubiˈ, y ri biˈaj riˈ ntel chi tzij, Ruchˈabel ri Dios. 	 وجامه‌ای خون آلود دربر دارد و نام او را «کلمه خدا» می‌خوانند.


Y yareˈ ri nibano chi niquicot ri iwánima, astapeˈ cˈo cˈa jun caˈiˈ oxiˈ kˈij ri nikˈaxaj tijoj pokonal ruma yixapon chupan qˈuiy ruwech tojtobenic, wi queriˈ nrajoˈ ri Dios. 	 و در آن وجد می‌نمایید، هرچند در حال، اندکی از راه ضرورت در تجربه های گوناگون محزون شده‌اید،


Y wi chiriˈ chupan ri jay riˈ, cˈo jun winek riqˈui quicoten xquixrucˈul, ri uxlanibel cˈuˈx riche (rixin) ri Dios xticˈojeˈ ca riqˈui. Yacˈa ri winek ri xa ma xquixrucˈul ta, ri uxlanibel cˈuˈx ma xticˈojeˈ ta ca riqˈui, xa xtitzolin pe iwuqˈui riyix. 	 پس هرگاه ابن السلام در آن خانه باشد، سلام شما بر آن قرار گیرد والا به سوی شما راجع شود.


Y riyeˈ xquibij cˈa: Xecˈojeˈ cˈa ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ. Y xbanatej cˈa chi ri nimalaxel xcˈuleˈ. Pero ri achi riˈ xcom el, y majun ralcˈual ri xcˈojeˈ ta ca. 	 پس هفت برادر بودند که نخستین، زنی گرفته، بمرد واولادی نگذاشت.


Queriˈ xuben ruma riyaˈ can xuchˈob chi más utz chi nberutijaˈ pokonal quiqˈui ri ruwinak, ri can rutinamit wi ri Dios, que chuwech chi niquicot ka chupan ri quicoten ri nucˈom pe ri mac, jun quicoten ri xa kˈaxel. 	 و ذلیل بودن با قوم خدا را پسندیده تر داشت از آنکه لذت اندک زمانی گناه را ببرد؛


Y ri Judas ri jun chique ri cablajuj rudiscípulos ri Jesús, ri xbix chukaˈ Iscariote chare, can oconek chic ri Satanás pa ránima. 	 اما شیطان در یهودای مسمی به اسخریوطی که از‌جمله آن دوازده بود داخل گشت،


Ruma riyix ri can nikum cˈa ri ruyaˈal uva riche (rixin) chi ninataj ri rucamic ri Ajaf, can ma rucˈamon ta chi nikum chukaˈ jun cosa ri xa quiche (quixin) ri itzel tak espíritu. Riyix ri nitij ri caxlan wey riche (rixin) chi ninataj ri rucamic ri Ajaf, can ma rucˈamon ta chi nitij chukaˈ jun cosa ri xa quiche (quixin) ri itzel tak espíritu. 	 محال است که هم از پیاله خداوند و هم از پیاله دیوها بنوشید؛ و هم از مایده خداوند و هم ازمایده دیوها نمی توانید قسمت برد.


Rumariˈ ri Timoteo y ri Erasto ri yetoˈo riche (rixin), xerutek cˈa el cˈa pa Macedonia. Y riyaˈ cˈa xcˈojeˈ na ca jubaˈ ri pa ruwachˈulef Asia. 	 پس دو نفر از ملازمان خودیعنی تیموتاوس و ارسطوس را به مکادونیه روانه کرد و خود در آسیا چندی توقف نمود.


Y ri catiˈt quimamaˈ riyeˈ ye ri Abraham, ri Isaac y ri Jacob. Y chiquicojol cˈa ri wech aj Israel xalex wi ri Cristo tek xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Ri Cristo yariˈ ri Dios y ya Riyaˈ ri cˈo pa ruwiˈ ronojel cosas. Can cˈo rukˈij riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 که پدران از آن ایشانند و از ایشان مسیح بحسب جسم شد که فوق از همه است، خدای متبارک تا ابدالاباد، آمین.


Y ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri ruchˈabel. Rumariˈ xpaˈeˈ cˈa y xubij chi tisiqˈuix (toyox) pe ri achi. Y yacˈariˈ tek xbequisiqˈuij (xbecoyoj) pe ri achi moy y xquibij chare: Ma taxibij ta awiˈ. Joˈ kiqˈui. Ri Jesús yarusiqˈuij (yaroyoj), xechaˈ chare. 	 پس عیسی ایستاده، فرمود تا او را بخوانند. آنگاه آن کور را خوانده، بدو گفتند: «خاطر جمع دار برخیز که تو را می‌خواند.»


Ri roˈ ángel xberutixaˈ cˈa ca ri rucˈuan chupan ri vaso pa ruwiˈ ri ruchˈacat ri nabey chicop y xka cˈa jun nimalaj kˈekuˈm pa quiwiˈ quinojel ri yecˈo chuxeˈ rutzij. Y ruma cˈa ri rucˈayewal ri yetajin chukˈaxaxic ri winek riˈ, rumariˈ can niquicachˈachˈej ri cakˈ. 	 و پنجمین، پیاله خود را بر تخت وحش ریخت و مملکت او تاریک گشت و زبانهای خودرا از درد می‌گزیدند،


Chiriˈ cˈa pa rachoch ri Dios cˈo wi ri Jesús tek ri María y ri José xbequilaˈ. Riyeˈ can xquimey cˈa. Y yacˈariˈ tek ri ruteˈ xubij chare ri ral: ¿Achique xaben? ¿Achique ruma tek xacˈojeˈ ca y ma xabij ta chake? Tatzuˈ laˈ. La atataˈ y riyin sibilaj yit kacanon chic. Y can nikˈaxo chic kánima ruma ma jubaˈ yatkil ta. 	 چون ایشان او را دیدند، مضطرب شدند. پس مادرش به وی گفت: «ای فرزند چرا با ماچنین کردی؟ اینک پدرت و من غمناک گشته تو را جستجو می‌کردیم.»


Ruma can quinojel cˈo yecˈatzin wi, chi cocoj chi nimaˈk. Y ri nikˈalajin chi xa majun quejkalen xa yeriˈ ri más na ye cˈatzinel. 	 بلکه علاوه بر این، آن اعضای بدن که ضعیفتر می‌نمایند، لازم ترمی باشند.


Y ri tzˈak cˈa ri rusutin rij ri tinamit, can riqˈui cˈa ri abej ri jaspe rubiˈ banon wi. Y ri tinamit riˈ, can riqˈui kˈanapuek banon wi, can achiˈel vidrio ri chˈajchˈojsan jabel. 	 وبنای دیوار آن از یشم بود و شهر از زر خالص چون شیشه مصفی بود.


Y cˈa pa rucaˈn kˈij chare ri queˈel wi pe ri pa Jope, cˈacˈariˈ xeˈapon ri pa tinamit Cesarea. Y ri acuchi (achique) cˈo wi ri Cornelio ye rusiqˈuin (royon) cˈa ri ye rachˈalal y chukaˈ ye rusiqˈuin (royon) ri winek ri can sibilaj yerajoˈ, y ye coyoben apo ri Pedro. 	 روز دیگر وارد قیصریه شدند و کرنیلیوس خویشان و دوستان خاص خود را خوانده، انتظارایشان می‌کشید.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Jun achi jun bey ca, xuben jun nimakˈij pa rachoch riche (rixin) chi niquiben jun waˈin. Rumariˈ riyaˈ ye qˈuiy winek ri xubij chique chi yeroyobej chrachoch ri kˈij riche (rixin) ri waˈin. 	 به وی گفت: «شخصی ضیافتی عظیم نمود و بسیاری را دعوت نمود.


Ncˈutuj chare ri Dios chi ri Lokˈolaj Espíritu ri niyaˈo ri naˈoj, can ta xtuyaˈ pa ruqˈuiyal chiwe. Ri Lokˈolaj Espíritu qˈuiy ta xtukˈalajsaj chiwech, riche (rixin) chi niwetamaj ruwech ri Dios. Yareˈ ri ncˈutuj chare ri Tataˈixel ri cˈo rukˈij rucˈojlen; ri Dios ri riche (rixin) ri Kajaf Jesucristo. 	 تاخدای خداوند ما عیسی مسیح که پدر ذوالجلال است، روح حکمت و کشف را در معرفت خود به شما عطا فرماید.


Y tabij chukaˈ chique chi ma tiquibij ta itzel tak tzij chrij jun chic winek, y chi ma tiquiben ta oyowal, xa can utz quinaˈoj tiquibanaˈ quiqˈui quinojel, y xa can tiquicˈutuˈ chˈuchˈujil quiqˈui quinojel ri winek. 	 و هیچ‌کس را بدنگویند و جنگجو نباشند بلکه ملایم و کمال حلم را با جمیع مردم به‌جا آورند.


Y ri winek ri yeˈapon cˈa riqˈui ri Juan ri Bautista, sibilaj cˈa ye qˈuiy. Yecˈo cˈa ri ye aj pa tinamit Jerusalem, ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Judea. Y yecˈo chukaˈ ri aj pa nicˈaj chic tinamit riche (rixin) ri Judea. Y chukaˈ can yecˈo cˈa ri yepe cˈa quelaˈ chunakajal ri raken yaˈ Jordán. Can quinojel cˈa ri winek riˈ ri yeˈapon riqˈui. 	 در این وقت، اورشلیم و تمام یهودیه وجمیع حوالی اردن نزد او بیرون می‌آمدند،


Ri mac ri xuben ri Adán ma junan ta riqˈui ri colotajic ri xusipaj ri Dios chake. Ruma ri rumac ri Adán, rumariˈ tek konojel riyoj winek xoj‑oc chuxeˈ ri camic. Yacˈa ri Jesucristo, can qˈuiy utzil xucˈom pe chake konojel ri kaniman chic. Ruma ri rutzil Riyaˈ y ruma chukaˈ ri rutzil ri Dios kacˈulun ri colotajic. 	 و نه‌چنانکه خطا بود، همچنان نعمت نیز باشد. زیرااگر به خطای یک شخص بسیاری مردند، چقدرزیاده فیض خدا و آن بخششی که به فیض یک انسان، یعنی عیسی مسیح است، برای بسیاری افزون گردید.


Rumariˈ riyoj riche (rixin) chi nikatzijoj ri ruchˈabel ri Dios, nikatzijoj riqˈui jun kánima chˈajchˈoj, y ma nikaben ta achiˈel niquiben nicˈaj chic, ruma yecˈo qˈuiy ri xa niquijel rubixic ri ruchˈabel ri Dios, ruma nicajoˈ yechˈacon chrij. Yacˈa riyoj can yoj rusamajel wi ri Dios ri yojrutek chubanic ri rusamaj, xa jun kabanon riqˈui ri Cristo chubanic ri samaj, y chukaˈ can chuwech ri Dios tek nikaben ri samaj riˈ. 	 زیرا مثل بسیاری نیستیم که کلام خدا را مغشوش سازیم، بلکه از ساده دلی و از جانب خدا در حضور خدا در مسیح سخن می‌گوییم.


Riyin ri Pablo wachibilan ri kachˈalal Timoteo yoj rusamajel ri Jesucristo. Nikatzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix lokˈolaj tak kachˈalal ri yixcˈo pa tinamit Filipos; riyix ri xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. Nikatzˈibaj re wuj reˈ chiwe riyix kachˈalal ri yix ancianos riche (rixin) ri iglesia, chiwe riyix diáconos y chiwe chiˈiwonojel. 	 پولس و تیموتاوس، غلامان عیسی مسیح، به همه مقدسین در مسیح عیسی که درفیلپی می‌باشند با اسقفان و شماسان.


Y ri Jesús can cˈo cˈa jun ti alaj bur ri xril, riche (rixin) chi xuchˈocolbej, can achiˈel wi cˈa ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. Chiriˈ nubij: 	 وعیسی کره الاغی یافته، بر آن سوار شد چنانکه مکتوب است


Y queriˈ chukaˈ qˈuiy ruwech chˈaculaj yecˈo. Ri kachˈacul riyoj winek ma junan ta riqˈui ri quichˈacul ri chicop, y ri quichˈacul ri aj xicˈ tak chicop ma junan ta riqˈui ri quichˈacul ri car y ri nicˈaj chic chicop. 	 هر گوشت از یک نوع گوشت نیست، بلکه گوشت انسان، دیگر است وگوشت بهایم، دیگر و گوشت مرغان، دیگر وگوشت ماهیان، دیگر.


Tek ri Pablo y ri Bernabé xeˈapon cˈa ri pa tinamit Iconio, riyeˈ xeˈapon cˈa pa jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y ri ruchˈabel ri Dios ri xquibij riyeˈ chique ri winek, can xuben cˈa chique chi sibilaj ye qˈuiy ri xquinimaj ri Jesucristo. Yecˈo cˈa israelitas y yecˈo cˈa chukaˈ ri ma ye israelitas ta ri xeniman. 	 اما در ایقونیه، ایشان با هم به کنیسه یهود در‌آمده، به نوعی سخن‌گفتند که جمعی کثیر از یهود و یونانیان ایمان آوردند.


Y pa ruwiˈ cˈa ri cruz, riyeˈ xquiyaˈ cˈa jun tzˈalan ri tzˈiban el chuwech ri achique mac ri niquibij riyeˈ chi xuben ri Jesús y rumariˈ nicamisex. Chuwech ri tzˈalan riˈ nubij cˈa: YAREˈ RI QUI‑REY RI ISRAELITAS. 	 و تقصیر نامه وی این نوشته شد: «پادشاه یهود.»


Y ya cˈa ri oración pa nuwiˈ riyin ri más nchilabej chiwe, riche (rixin) chi queriˈ yicowin yinapon yan chic iwuqˈui. 	 و بیشتر التماس دارم که چنین کنید تا زودتر به نزد شما باز آورده شوم.


¿La ma noka ta cˈa chiˈicˈuˈx chi xa ye chukaˈ riyeˈ ri yeyokˈo ri utzilaj rubiˈ ri Jesucristo, ri natan pan iwiˈ? 	 آیا ایشان به آن نام نیکو که بر شما نهاده شده است کفر نمی گویند؟


Y riyeˈ cˈo cˈa jubaˈ saˈon car y jubaˈ cab ri cˈa cˈo na pa ruceraˈil xquiyaˈ chare. 	 پس قدری از ماهی بریان و از شانه عسل به وی دادند.


Achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Ruma yoj awalcˈual, rumariˈ tek ri winek ma yetaneˈ ta chi nicajoˈ yojquicamisaj; ruma chiquiwech riyeˈ xa yoj achiˈel tak carneˈl ri can ye riche (rixin) chi yecamisex. 	 چنانکه مکتوب است که «بخاطر تو تمام روزکشته و مثل گوسفندان ذبحی شمرده می‌شویم.»


Riyoj can utz wi rubanic chake, ruma yojtajin chutojic ri itzel ye kabanalon. Yacˈa Riyaˈ majun achique ta mac rubanon. 	 و اما ما به انصاف، چونکه جزای اعمال خود را یافته‌ایم، لیکن این شخص هیچ کار بی‌جا نکرده است.»


Y ri kachˈalal Zenas ri nikˈaxan rubixic ri nubij ri ley y ri kachˈalal Apolos, can tatijaˈ akˈij chi nayaˈ el ronojel ri nicˈatzin chique riche (rixin) ri quibey, riche (rixin) chi queriˈ cˈo ronojel ri nicˈatzin chique. 	 زیناس خطیب و اپلس را در سفر ایشان به سعی امداد کن تا محتاج هیچ‌چیز نباشند.و کسان ما نیز تعلیم بگیرند که در کارهای نیکومشغول باشند برای رفع احتیاجات ضروری، تابی ثمر نباشند.


Y tek can cˈa yetajin na cˈa chi waˈin, ri Jesús xucˈom cˈa apo jun caxlan wey y tek rucˈutun chic ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ, cˈacˈariˈ xuwechˈelaˈ ri caxlan wey riˈ y xuyaˈ chique ri rudiscípulos y xubij cˈa chique: Ticˈamaˈ cˈa re caxlan wey reˈ y titijaˈ. Ruma yacˈareˈ ri nuchˈacul. 	 و چون غذا می‌خوردند، عیسی نان راگرفته، برکت داد و پاره کرده، بدیشان داد و گفت: «بگیرید و بخورید که این جسد من است.»


Riche (rixin) chi queriˈ ri icukbel cˈuˈx cof nicˈojeˈ chupan ri ruchukˈaˈ ri Dios y ma chupan ta ri naˈoj quiche (quixin) ri winek. 	 تا ایمان شما در حکمت انسان نباشد بلکه در قوت خدا.


Y tek ri Jesús xtaneˈ cˈa ka riche (rixin) chi nitzijon chiquiwech ri winek, cˈo cˈa jun chique ri achiˈaˈ fariseos xubij chare ri Jesús chi tubanaˈ jun utzil nibe ta jubaˈ ri pa rachoch, riche (rixin) chi nutij jun ruway. Y ri Jesús can xbe na wi. Riyaˈ xapon, y xbetzˈuyeˈ ri pa mesa. 	 و هنگامی که سخن می‌گفت یکی ازفریسیان از او وعده خواست که در خانه اوچاشت بخورد. پس داخل شده بنشست.


Y ri tinamit ri xebekˈax wi pe, xquicukubalaˈ cˈa ca quicˈuˈx ri kachˈalal, y xequipixabaj cˈa ca chi ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Ruma nicˈatzin chi riqˈui qˈuiy tijoj pokonal yoj‑oc pa rajawaren ri Dios. 	 و دلهای شاگردان را تقویت داده، پند می‌دادند که در ایمان ثابت بمانند و اینکه با مصیبتهای بسیار می‌بایدداخل ملکوت خدا گردیم.


Y ri israelitas riˈ xquibij cˈa chare chi ticˈojeˈ ka jubaˈ quiqˈui chiriˈ pan Efeso, pero riyaˈ ma xrajoˈ ta. 	 و چون ایشان خواهش نمودندکه مدتی با ایشان بماند، قبول نکرد


Y tek ri Rucˈajol xcom chuwech ri cruz y xbiyin ri ruquiqˈuel, Riyaˈ xujek bey chiquiwech quinojel ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef y chiquiwech chukaˈ ri yecˈo chicaj riche (rixin) chi queriˈ yecowin chi junan quiwech niquiben riqˈui ri Dios, ruma xuben chi xcˈojeˈ uxlanibel cˈuˈx chiquicojol ruma ri Rucˈajol xcom chuwech ri cruz. 	 و اینکه بوساطت او همه‌چیز را با خودمصالحه دهد، چونکه به خون صلیب وی سلامتی را پدید آورد. بلی بوسیله او خواه آنچه بر زمین وخواه آنچه در آسمان است.


Y ri Barrabás yaˈon pa cárcel ruma xyacatej chrij ri kˈatbel tzij chiriˈ pa tinamit, y rubanon chukaˈ camic. 	 و او شخصی بود که به‌سبب شورش و قتلی که در شهر واقع شده بود، در زندان افکنده شده بود.


Pero chukaˈ ma can ta xquenimex, ruma chanin xtibekˈalajin pe chiquiwech quinojel, chi riyeˈ xa ye nacanek riqˈui ri quichˈobonic, can achiˈel xbanatej quiqˈui ri Janes y ri Jambres ri ojer ca, chi xkˈalajin pe chi riyeˈ xa ye nacanek. 	 لیکن بیشتر ترقی نخواهندکرد زیرا که حماقت ایشان بر جمیع مردم واضح خواهد شد، چنانکه حماقت آنها نیز شد.


Y chiriˈ pa tinamit Listra yecˈo cˈa israelitas ri ye aponak. Ri israelitas cˈa riˈ ye petenak cˈa pa tinamit Antioquía y pa tinamit Iconio. Y ri israelitas riˈ xequitakchiˈij ri winek aj chiriˈ pa Listra, y can xecowin wi chiquij, rumariˈ ri winek aj chiriˈ xquichop niquiqˈuek chi abej ri Pablo, y cˈacˈariˈ xquikirirej el y xbequicˈakaˈ ca chuchiˈ el ri tinamit, ruma riyeˈ xquichˈob chi ri Pablo caminek chic. 	 اما یهودیان از انطاکیه و ایقونیه آمده، مردم را با خود متحد ساختند و پولس را سنگسارکرده، از شهر بیرون کشیدند و پنداشتند که مرده است.


Y chuwech ri Dios nbij chiwe chi re ntzˈibaj el, can kitzij wi. Ma ntzˈuc ta tzij. 	 اما درباره آنچه به شما می‌نویسم، اینک در حضور خدا دروغ نمی گویم.


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos xquibij cˈa chique ri ye aj chˈameˈy: ¿Riyix chukaˈ xixkˈolotej pe pa rukˈaˈ? 	 آنگاه فریسیان در جواب ایشان گفتند: «آیاشما نیز گمراه شده‌اید؟


Y tek ri Pablo y ri Bernabé xeˈapon pan Antioquía, xequimol cˈa quinojel ri kachˈalal riche (rixin) ri iglesia ri cˈo chiriˈ, y cˈacˈariˈ xquichop rutzijoxic chique ronojel ri nimaˈk tak samaj ri rubanon ri Dios quiqˈui riyeˈ riche (rixin) chi ye rutoˈon, y ri achique rubanic tek ri Dios xujek quibey ri winek ri ma ye israelitas ta, chi utz niquinimaj ri Jesucristo y niquil colotajic. 	 و چون وارد شهر شدند کلیسا را جمع کرده، ایشان را مطلع ساختند از آنچه خدا با ایشان کرده بود و چگونه دروازه ایمان را برای امت‌ها باز کرده بود.پس مدت مدیدی با شاگردان بسر بردند.


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek chanin xuchop rukˈaˈ ri Pedro y xubij chare: ¿Achique cˈa ruma tek xa jubaˈ oc xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui? xchaˈ chare. 	 عیسی بی‌درنگ دست آورده، او رابگرفت و گفت: «ای کم‌ایمان، چرا شک آوردی؟»