“Ñie rojose ĩ yire su̶ori ĩre sĩaña manoja ti”, yicaju̶ yu̶. To bajiro yu̶ yiboajaquẽne, “ ‘Rojose yiyujari yu̶’ yigu̶, U̶ju̶ Césare ĩre ĩacõĩarotiru̶cu̶ja yu̶” yu̶re ĩ yijare, “U̶ju̶ César ĩ ñaroju̶ ĩre cõaru̶cu̶ja”, yicaju̶ yu̶. 	 Oysa ben, ölüm cezasını gerektiren hiçbir suç işlemediğini anladım. Yine de, kendisi davasının İmparatora iletilmesini istediğinden, onu göndermeye karar verdim.


To bajiro yu̶a yijare, ado bajiro yu̶are goticami: —To bajiri Dios oca masa ĩna ucamasire quẽnaro riojo gotimasiomasicõarãja mu̶a. To yicõari, mu̶are yu̶ gotimasiosere ajimasirã ñari, tire quẽne quẽnaro riojo gotimasiomasirãja. To bajiro mu̶a bajijama, vi u̶ju̶ gajeyeũni tirũ̶mu̶ju̶ ñarere quẽne, mame ĩ juarere quẽne quẽnocũr'ire bajiro bajirãja mu̶a. Ĩ ya viana ĩna cu̶obetijama, ĩnare ĩsigũ̶mi. Ĩ yirore bajirone mu̶a yarãre quẽne ĩna ajimasiroti ti ru̶yajama, tirũ̶mu̶ayere, to yicõari, yucu̶ yu̶ gotisere quẽne quẽnaro riojo ĩnare gotimasioru̶arãja —yu̶are yicami Jesús. 	 O da onlara, ‹‹İşte böylece Göklerin Egemenliği için eğitilmiş her din bilgini, hazinesinden hem yeni hem eski değerler çıkaran bir mal sahibine benzer›› dedi.


Yu̶re cõacacu̶re quẽne masibeama Diore ajimena. To bajiri yu̶re ajitirũ̶nu̶rã mu̶a ñajare, mu̶are quẽne rojose yisu̶yaru̶arãma ĩna. 	 Bütün bunları size benim adımdan ötürü yapacaklar. Çünkü beni göndereni tanımıyorlar.


To bajiri ti vi sãjacõari, ĩaboayujarã ĩna. Ĩ ruju̶ri mañuju. 	 Ama içeri girince Rab İsanın cesedini bulamadılar.


Moisére Dios ĩ roticũmasirere cu̶orã ñari, ĩ bojarore bajiro yirere masirãja. To yicõari, “Dios ĩ rotimasire masicõari, quẽnasere yimasirã ñaja yu̶a”, yirãja mu̶a. 	 Tanrının isteğini biliyorsun. En üstün değerleri ayırt etmeyi Yasadan öğrenmişsin.


Quẽna ado bajiro ĩnare gotimasiocami Jesús: —Sĩgũ̶ masu̶ u̶ye vese otegu̶mi. Tire otegajanocõari, matagu̶mi. To yicõari, u̶ye oco juarotiju̶ quẽnogũ̶mi. Tiju̶ bero, vecaju̶ ñacõari, ĩ ĩatirũ̶nu̶jesarotiju̶ quẽnogũ̶mi. To yigajanocõari, gãjerãre, “Yu̶re ĩatirũ̶nu̶bosaba”, yigu̶mi. “U̶ye ti rica cu̶tiro, gãjerãre ĩsicõari, vaja sẽniru̶arãja mu̶a. To yicõari, mu̶a juajama, ‘Ado cõro ñaja mani ye. Ado cõro ñaja ĩ yema’ yicõĩama”, ĩnare yigu̶mi. To yicõari, gajeroju̶ vacoacu̶mi yuja. 	 ‹‹Bir benzetme daha dinleyin: Toprak sahibi bir adam, bağ dikti, çevresini çitle çevirdi, üzüm sıkma çukuru kazdı, bir de bekçi kulesi yaptı. Sonra bağı bağcılara kiralayıp yolculuğa çıktı.


To bajiri, ado bajiro mu̶re yaja yu̶: ‘Adone ñaja yu̶. Mu̶ bojasere yiru̶ masa tu̶ju̶ vacu̶ yaja. “To bajiro bajiru̶cu̶mi” mu̶ ocare masa ĩna yiucacatore bajirone yiru̶, bajiaja’ ”, Diore ĩre yiyuju Cristo, masare ĩ rijabosarotire yigu̶. 	 O zaman şöyle dedim: ‹Kutsal Yazı tomarında Benim için yazıldığı gibi, Senin isteğini yapmak üzere, Ey Tanrı, işte geldim.› ››


Tire bajirone bajiaja gãji rojose ĩ yiru̶a tu̶oĩarore bajiro yirũgũgũ̶ma. To bajiro ĩ yicõa ñajama, õ vecaju̶ rojose ĩ yise vaja rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ĩre rocaru̶cu̶mi Dios. Esp'iritu Santo ĩ rotisere yirũgũgũ̶rema, ĩ rãca quẽnaro masu ĩ ñarotire yiru̶cu̶mi. 	 Kendi benliğine eken, benlikten ölüm biçecektir. Ruha eken, Ruhtan sonsuz yaşam biçecektir.


To bajiro ĩna yijare, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —U̶jarã, Dios yarã me ñarã, ĩna yarãre bu̶to tutuaro rotirãma ĩna. To bajiro yirã ĩna ñaboajaquẽne, “Masare quẽnaro yirã ñaama”, yiĩarũ̶cu̶bu̶ore ñaja. 	 İsa onlara, ‹‹Ulusların kralları, kendi uluslarına egemen kesilirler. İleri gelenleri de kendilerine iyiliksever unvanını yakıştırırlar›› dedi.


Ti cũ̶mare paia u̶ju̶ ñamasugũ̶ Caifás vãme cu̶tigu̶ ñacami. To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju ĩ: —Masibeaja mu̶a. 	 İçlerinden biri, o yıl başkâhin olan Kayafa, ‹‹Hiçbir şey bilmiyorsunuz›› dedi.


To cõro ti rẽtiatu̶satone, jud'io masa ye rãca ado bajiro tutuaro avasãñuju Jesús: —Eloi, Eloi, ¿lema sabactani? —yiavasãñuju. (“Dios, yu̶ jacu̶, ¿no yigu̶ yu̶re cãmotadiati mu̶?” yire ũni ñañuju ti.) 	 Saat üçte İsa yüksek sesle, ‹‹Elohi, Elohi, lema şevaktani›› yani, ‹‹Tanrım, Tanrım, beni neden terk ettin?›› diye bağırdı.


To bajiri, Dios rĩa ñari, “Orone, cõme vetane, gũ̶tane masare bajirã ĩna quẽnoriarã ũgũ̶ ñagũ̶mi mani rũ̶cu̶bu̶ogu̶”, ĩre yitu̶oĩabeticõato. Masa ĩna quẽnoboasema Diore bajiro bajise me ñaja ti. 	 ‹‹Tanrının soyundan olduğumuza göre, tanrısal özün, insan düşüncesi ve becerisiyle biçimlendirilmiş altın, gümüş ya da taştan bir nesneye benzediğini düşünmemeliyiz.


Ado bajiro ĩna bajisere masiaja yu̶: Dios ĩ bojasere bu̶to yiru̶aboama ĩna. To bajiboarine, “Ti ñaja ĩ bojase”, yimasibeama. 	 Onlara ilişkin tanıklık ederim ki, Tanrı için gayretlidirler; ama bu bilinçli bir gayret değildir.


To bajiro ĩ yijare, ado bajiro ĩre gotiyuju ángel: —Diorãcagu̶ ñaja yu̶, Gabriel vãme cu̶tigu̶. “Quẽnase queti gotiaya” yigu̶, yu̶re cõami. 	 Melek ona şöyle karşılık verdi: ‹‹Ben Tanrının huzurunda duran Cebrailim. Seninle konuşmak ve bu müjdeyi sana bildirmek için gönderildim.


Tiju̶ bero, rotirã ĩna rujiri cũmurorire ĩacaju̶ yu̶. Ti cũmuroriju̶ rujirãre quẽne ĩacaju̶ yu̶. Ĩna ñacama masa rojose ĩna yisere ĩacõari, “Ado bajiro yirã ñari, rojose tãmu̶oru̶arãja” ĩnare yirona. “To bajiro yiru̶arãja mu̶a”, ĩnare yicũñumi Dios. To bajicõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶ tu̶jabeticõari, ĩ ocare ĩna gotimasio tu̶jabetijare, ĩna ãmu̶arire jasurereacama. To bajiro yiecorã ñacama güiogu̶re, to yicõari, ĩre bajigu̶ ĩna quẽnorujeocacu̶re quẽne rũ̶cu̶bu̶obeticana. To yicõari, ĩ vãmere ĩna riovecarire, ĩna ãmorire quẽne ucatu ecobeticana ñacama. Ĩna ãmu̶ari jasurereacana ñaboarine, tudicaticõari, õ vecaju̶ mil cũ̶mari Cristo rãca rotirona ñacama ĩna. 	 Bazı tahtlar ve bunlara oturanları gördüm. Onlara yargılama yetkisi verilmişti. İsaya tanıklık ve Tanrının sözü uğruna başı kesilenlerin canlarını da gördüm. Bunlar, canavara ve heykeline tapmamış, alınlarına ve ellerine onun işaretini almamış olanlardı. Hepsi dirilip Mesihle birlikte bin yıl egemenlik sürdüler.


No bojagu̶, “Jesúre bajiro rojose tãmu̶osu̶yaru̶cu̶ja yu̶” yitu̶oĩabecu̶, yu̶re ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñamasibecu̶mi —ĩnare yigotiyuju Jesús. 	 Çarmıhını yüklenip ardımdan gelmeyen, öğrencim olamaz.


To bajiro tu̶oĩagũ̶ ñari, yu̶ yimasiro cõro quẽnasere yirũgũaja yu̶, Dios quẽne, masa quẽne, “ ‘Rojose yigu̶ ñaami’ yu̶re yiroma” yigu̶. 	 Bu nedenle ben gerek Tanrı, gerek insanlar önünde vicdanımı temiz tutmaya her zaman özen gösteriyorum.


To yu̶a yirone, ado bajiro yu̶are cu̶dicami Jesús: —Adi macaru̶cu̶roju̶re mani catiro cõro quẽnaro cõĩamasiami Dios. Ĩ bojaro cõro catiru̶arãja mani. No bojarã Diore masirã, Dios ĩ bojasere yitu̶jabeama, yu̶re ajitirũ̶nu̶rã ñari. 	 İsa şu karşılığı verdi: ‹‹Günün on iki saati yok mu? Gündüz yürüyen sendelemez. Çünkü bu dünyanın ışığını görür.


To bajiri, Cristo ĩ bajirere ĩna gotimasiosere ajicõari, “To bajirone bajirimi Cristo”, yitu̶oĩare ñaja. 	 Demek ki iman, haberi duymakla, duymak da Mesihle ilgili sözün yayılmasıyla olur.


Pablo, Bernabé quẽne, Antioqu'iaju̶re tujayujarã ĩna. To ñacõari, gãjerã jãjarã rãca Jesús ĩ bajirere masare gotimasiocõa ñarũgũñujarã ĩna. 	 Pavlusla Barnaba ise Antakyada kaldılar, birçoklarıyla birlikte öğretip Rabbin sözünü müjdelediler.


—Ĩre catiogu̶ varu̶cu̶ja yu̶ —ĩre yicu̶diyuju Jesús. 	 İsa, ‹‹Gelip onu iyileştireceğim›› dedi.


Gajerũ̶mu̶ busuriju̶, “Ado bajiro Pablore ĩre sĩaru̶arãja mani”, yiyujarã ĩna sĩgũ̶ri, jud'io masa. “Pablore ĩre mani sĩaroto rĩjoro bare babeti, idibeti, bajiru̶arãja mani. To bajiro mani yibetijama, rojose manire yato Dios”, yiyujarã ĩna. 	 Ertesi sabah Yahudiler aralarında gizli bir anlaşma yaptılar. ‹‹Pavlusu öldürmeden bir şey yiyip içersek, bize lanet olsun!›› diye ant içtiler.


To yu̶a yirone, ado bajiro yu̶are cu̶dicami ĩ: —Riojo mu̶are gotiaja yu̶. “To bajiro yiru̶cu̶mi Dios” ĩre mu̶a yiajitirũ̶nu̶ tu̶jabetijama, higuera vãme cu̶tiu̶re yu̶ yise ũni rĩrene yimasimenaja mu̶a. Gajeye josase ti ñaboajaquẽne, yimasicõarãja. “I burore, moa riagaju̶ rocaroacoasa” mu̶a yijama, to bajirone bajiru̶aroja. 	 İsa onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Size doğrusunu söyleyeyim, eğer imanınız olur da kuşku duymazsanız, yalnız incir ağacına olanı yapmakla kalmazsınız; şu dağa, ‹Kalk, denize atıl› derseniz, dediğiniz olacaktır.


Ñoco ĩ tujarũ̶gũ̶sere ĩacõari, bu̶to variquẽna vasujarã ĩna, ñocoa ĩna bajisere buerimasa. 	 Yıldızı gördüklerinde olağanüstü bir sevinç duydular.


To bajiro ĩna yijare, no yimasibetiboacu̶, ado bajiro tu̶oĩañuju Pilato: “No bajiro yicõari, ĩre bumasibecu̶ja yu̶. Ĩna bojarore bajiro yu̶ yibetijama, avasãtu̶jabeticõari, rojose yijacarãma ĩna”, yitu̶oĩañuju. To bajiro tu̶oĩacõari, oco juarotiyuju ĩ. To yicõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju: —Mu̶a ĩaro rĩjoroju̶a yu̶ ãmorire coeĩoaja yu̶, “Ãni rojose yibecu̶re sĩaru̶abeaja yu̶ma” yigu̶. To bajiri mu̶a masune mu̶a sĩarotijama, quẽnacõaroja. To bajiro mu̶a yijama, mu̶ane su̶oye cu̶tiru̶arãja mu̶a —ĩnare yiyuju ĩ. 	 Pilatus, elinden bir şey gelmediğini, tersine, bir kargaşalığın başladığını görünce su aldı, kalabalığın önünde ellerini yıkayıp şöyle dedi: ‹‹Bu adamın kanından ben sorumlu değilim. Bu işe siz bakın!››


Quẽna gajeye ado bajise yiyumi Dios, ĩ macu̶re yigu̶: “Rẽmoju̶ne adi macaru̶cu̶rore rujeomasicaju̶ mu̶. 	 Yine diyor ki, ‹‹Ya Rab, başlangıçta Dünyanın temellerini sen attın. Gökler de senin ellerinin yapıtıdır.


Ado bajiro ĩre cu̶diyuju Jesús: —¿Israelita masare ĩnare gotimasiogũ̶ ñaboarine, adi quetirema masibeati mu̶? 	 İsa ona şöyle yanıt verdi: ‹‹Sen İsrailin öğretmeni olduğun halde bunları anlamıyor musun?


Mu̶ama, yu̶ yarã ñari, ĩnare bajiro bajibetiru̶arãja. Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã, ñamasurã ñaru̶arãma, gãjerã ĩna bojasere masicõari, quẽnaro ĩnare yiejarẽmorã. 	 Sizin aranızda böyle olmayacak. Aranızda büyük olmak isteyen, ötekilerin hizmetkârı olsun.


Oco joeju̶ ĩ vadire ĩarãne, u̶cacoasujarã ĩna. “¡Bajirocar'i vãti ñaami!”, yiavasãñujarã. To ĩna yiboajaquẽne, —Güibesa. Variquẽnaña mu̶a. Yu̶ne ñaja —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Onlar ise, gölün üstünde yürüdüğünü görünce Onu hayalet sanarak bağrıştılar.


Quẽnaro tu̶oĩaña mu̶a. “Rojose yu̶ yijama, masibecu̶mi Dios” mani yitu̶oĩaboajaquẽne, diseju̶a ĩ masibeti manijare, mani yisere masijeogu̶ ñaami. Gotimasiore ocare mu̶are gotigu̶ yaja yu̶: Ote ajere mani otejama, ti ajene judicõari, ti bu̶cu̶ato, ti ricarene juaru̶arãja. Gajeye mere juaru̶arãja mani. 	 Aldanmayın, Tanrı alaya alınmaz. İnsan ne ekerse onu biçer.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro gãmerã yicama ĩna, jud'io masa u̶jarã: —¿Ĩ masune sĩayayiru̶ yati ĩ, “Yu̶ varotoju̶re vabetiru̶arãja mu̶a” ĩ yijama? —gãmerã yicama ĩna. 	 Yahudi yetkililer, ‹‹Yoksa kendini mi öldürecek?›› dediler. ‹‹Çünkü, ‹Benim gideceğim yere siz gelemezsiniz› diyor.››


Tirodori, gãjerã, mu̶are ñejecõari, ĩsirearu̶arãma, gãjerãre, “ ‘Rojorã ñaama’ yiĩacõari, rojose ĩnare yato” yirã. To bajiri, gãjerãju̶a, rojose mu̶are yigajanocõari, mu̶are sĩaru̶arãma. Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã mu̶a ñajare, mu̶are ĩateru̶arãma adi macaru̶cu̶roana jediro. 	 ‹‹O zaman sizi sıkıntıya sokacak, öldürecekler. Benim adımdan ötürü bütün uluslar sizden nefret edecek.


To bajiri Jesúre bu̶to güirã ñari, —Vacoasa. Ado mu̶ ñasere bojabeaja —ĩre yiyujarã ĩna. 	 Bunun üzerine halk, bölgelerinden ayrılması için İsaya yalvarmaya başladı.


To ĩna bajirone, Dios ocare ĩna buerivi u̶ju̶ quẽne ejayuju, Jairo vãme cu̶tigu̶. Jesúre ĩacõari, ĩ rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetuyuju, ĩre rũ̶cu̶bu̶ogu̶. To yicõari, ado bajiro Jesúre ĩre sẽniñuju: —Yu̶ maco sĩgõne ñagõ, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituari cũ̶mari tu̶saco ñaamo so. Bajirocaco yimo. So tu̶ ejacõari, sore mu̶ moaĩajama, caticoaru̶ocomo —Jesúre ĩre yisẽniñuju. To bajiro Jairo ĩ yisere ajicõari, ĩre su̶yasuju Jesús. Jãjarã masa ĩre su̶yacõari, no bajiro yi vamasiña manoju̶ vasujarã ĩna. 	 O sırada, havra yöneticisi olan Yair adında bir adam gelip İsanın ayaklarına kapandı, evine gelmesi için yalvardı.


To ĩ yijare, Isa'ias ĩ ucamasirere ĩre ĩagotigu̶ne, ado bajiro ĩre gotiyuju Felipe: —Isa'ias ñamasir'i to bajiro ĩ ucajama, Jesús ĩ bajirotirene yigu̶ yimasiñumi —ĩre yigotiyuju Felipe. To yicõari, Jesús ĩ bajiñarere ĩre gotimasioñuju yuja. 	 Bunun üzerine Filipus anlatmaya koyuldu. Kutsal Yazıların bu bölümünden başlayarak ona İsayla ilgili Müjdeyi bildirdi.


Moarimasa u̶jarãre, mu̶are quẽne gotigu̶ yaja yu̶. Mu̶are moabosarimasare quẽnaro ĩnare yiya. Sĩgũ̶ne ñaami mani u̶ju̶ ñamasugũ̶, mu̶are moabosarimasare, to yicõari mu̶are quẽne rotigu̶. Ĩne ñaami mu̶a yise jedirore sẽniĩarocu̶. 	 Ey efendiler, gökte sizin de bir Efendiniz olduğunu bilerek kölelerinize adalet ve eşitlikle davranın.


Vadicõari, manire ĩ rijabosare su̶orine Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca mani jacu̶ Diore sẽnimasiaja mani. 	 Onun aracılığıyla hepimiz tek Ruhta Babanın huzuruna çıkabiliriz.


Ĩ caticõa ñajama, ĩ masune cu̶ocõa ñagũ̶mi maji. Ĩ rijato bero, tire cu̶omasigũ̶mi gãjiju̶a. To bajiri, “Ĩ gotiriarore bajirone bajiaja”, yimasire ñaja. 	 Çünkü vasiyet ancak ölümden sonra geçerli olur. Vasiyet eden yaşadıkça, vasiyetin hiçbir etkinliği yoktur.


“Bare bojaja yu̶” mu̶a macu̶ ĩ yisẽnijama, ¿gũ̶tane ĩsirãtique mu̶a? Ĩsimenaja mu̶a. 	 Hanginiz kendisinden ekmek isteyen oğluna taş verir?


To bajiri Jesús ĩ gotiroticõasu̶oriarã rãca rẽjañujarã ĩna. Tocãrãcarũ̶mu̶ne ĩna rãca rẽjarũgũñujarã. To bajiri sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩañujarã ĩna. To bajicõari Diore sẽnirũgũñujarã ĩna. Bare barã quẽne, Jesús ĩ yirotiriarore bajirone yibayujarã ĩna. 	 Bunlar kendilerini elçilerin öğretisine, paydaşlığa, ekmek bölmeye ve duaya adadılar.


Nicodemo ñamiju̶ Jesúrãca ñagõgũ̶ ejar'i quẽne ejayuju. Treinta y cuatro kilo cõro rũ̶cu̶se su̶tiquẽnasere juaejayuju ĩ. Mirra vãme cu̶tise, áloe vãme cu̶tise rãca vu̶ore ñañuju ti su̶tise. 	 Daha önce geceleyin İsanın yanına gelen Nikodim de otuz litre kadar karışık mür ve sarısabır özü alarak geldi.


Quẽna ado bajiro ĩnare gotimasioñuju Jesús: —Gajeye ado bajiro gotiaja Moisére Dios ĩ roticũmasire: “No bojagu̶ ĩ manajore ĩ rocaru̶ajama, ‘Mu̶re rocagu̶ yaja’ yise papera ucacõari, sore ĩsiroti ñaja”, yigotiaja Dios ĩ rotimasire. 	 ‹‹ ‹Kim karısını boşarsa ona boşanma belgesi versin› denmiştir.


Dios ocare ĩna bueriviriju̶ masare gotimasiocudirũgũñuju Jesús. To bajiro ĩ yisere ajicõari, “Quẽnaro masigũ̶ ñaami”, ĩre yiyujarã ĩna, ĩre ajirã jediro. 	 Oranın havralarında öğretiyor, herkes tarafından övülüyordu.


Jesúre ñiacõari, paia u̶ju̶ ñamasugũ̶ Caifás vãme cu̶tigu̶ tu̶ju̶ ĩre ãmiasujarã. Toju̶ rẽjacõari, ñañujarã Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa, to yicõari, bu̶cu̶rã quẽne. 	 İsayı tutuklayanlar, Onu başkâhin Kayafaya götürdüler. Din bilginleriyle ileri gelenler de orada toplanmışlardı.


No bojase ĩna cu̶obetijama, ĩnare ĩsiña. To bajiro mu̶a yijama, ĩnare mu̶a ĩsirere ĩacõĩacõari, mu̶a ĩsise rẽtobu̶saro mu̶are ĩsiru̶cu̶mi Dios —ĩre ajitirũ̶nu̶rãre yigotiyuju Jesús. 	 Verin, size verilecektir. İyice bastırılmış, silkelenmiş ve taşmış, dolu bir ölçekle kucağınıza boşaltılacak. Hangi ölçekle verirseniz, aynı ölçekle alacaksınız.››


To bajiri gaje vãmeju̶a rĩne masa ĩna rũ̶cu̶bu̶ocõa ñajare, “No ĩna bojaro yicõa ñato ĩna”, ĩnare yicõañuju Dios. Ado bajiro yirũgũñujarã ĩna: “Rõmia, ũ̶mu̶a rãca yiru̶arãma” Dios ĩ yiboarere yibeticõari, rõmia rĩne gãmerã ajeriarã cu̶tiyujarã ĩna. 	 İşte böylece Tanrı onları utanç verici tutkulara teslim etti. Kadınları bile doğal ilişki yerine doğal olmayanı yeğlediler.


Jesús ĩ bajiñasere, ajijedicõañujarã Galilea vãme cu̶ti sitana. To yicõari, ĩna u̶ju̶ Herodes quẽne ajiyuju, ado bajiro ĩna yisere: —Juan vãme cu̶tigu̶, masare oco rãca bautizarimasu̶ne sĩaecoboarine, tudicaticoarimi. To bajiri ĩaĩañamani yiĩoñagũ̶mi —yiyujarã ĩna, Jesúre. 	 Kral Hirodes de olup bitenleri duydu. Çünkü İsanın ünü her tarafa yayılmıştı. Bazıları, ‹‹Bu adam, ölümden dirilen Vaftizci Yahyadır. Olağanüstü güçlerin onda etkin olmasının nedeni budur›› diyordu.


U̶ju̶re gãjoa sẽnibosarimasa quẽne ejayujarã, Juanre oco rãca bautizarotirã. Ejacõari, ado bajiro ĩre sẽniĩañujarã ĩna quẽne: —Gotimasiorimasu̶, yu̶aju̶arema ¿ñiere yu̶a yirotire bojati Dios? —ĩre yisẽniĩañujarã ĩna quẽne. 	 Bazı vergi görevlileri de vaftiz olmaya gelerek, ‹‹Öğretmenimiz, biz ne yapalım?›› dediler.


To bajise gotigajanocõari, ado bajise yu̶are gotitu̶sacami Jesús: —To bajirone yiru̶cu̶mi yu̶ jacu̶ õ vecagu̶ quẽne, gãjerã rojose ĩna yisere mu̶a masiriobetijama —yu̶are yicami Jesús. 	 ‹‹Eğer her biriniz kardeşini gönülden bağışlamazsa, göksel Babam da size öyle davranacaktır.››


Ti queti ajicõari, Herodes tu̶ju̶ ejayujarã, Juan buerimasa. Ejacõari, ĩ ruju̶ri ñaboarere ãmivacõari, yujeyujarã. 	 Yahyanın öğrencileri bunu duyunca gelip cesedi aldılar ve mezara koydular.


“Dios oca ñamasuse ti ñajare, ajitirũ̶nu̶cõa ñaroti ñaja”, mu̶are yigotiaja yu̶. Masijeogu̶ ĩ ñajare, “To bajiro bajiru̶aroja” ĩ oca ti yigotirore bajirone bajiru̶aroja ti. Jariase ju̶ajacatu̶aju̶ne bu̶jariase mani u̶su̶ju̶ ti ejarore bajiro bajiaja Dios oca, mani ajise. To bajiri, mani tu̶oĩase, “Masibecu̶mi Dios” mani yiboasere quẽne ĩamasigũ̶ ñaami Dios. Ĩ oca su̶orine, “Rojose ñaja; quẽnase ñaja”, yitu̶oĩamasiaja mani. 	 Tanrının sözü diri ve etkilidir, iki ağızlı kılıçtan daha keskindir. Canla ruhu, ilikle eklemleri birbirinden ayıracak kadar derinlere işler; yüreğin düşüncelerini, amaçlarını yargılar.


Ado bajiro Jesucristo ĩ tu̶oĩariarore bajiro tu̶oĩaroti ñaja mu̶are: 	 Mesih İsadaki düşünce sizde de olsun.


To ĩ bajiro ĩacõari, ado bajiro rojose ĩre yirotiĩaboayuju vãtia u̶ju̶, Satanás: —Dios macu̶ne mu̶ ñajama, adiari gũ̶tarine pan godoveoya mu̶ —ĩre yirotiboayuju, Jesúre. 	 O zaman Ayartıcı yaklaşıp, ‹‹Tanrının Oğluysan, söyle şu taşlar ekmek olsun›› dedi.


Quẽnaro tu̶oĩagũ̶ ñari, masa ĩna ĩaro rĩjoroju̶a, jud'io masa ĩna gotiboasere, “To bajiro me bajiaja” yigu̶, Dios oca masa ĩna ucamasirere gotiyuju ĩ. —“Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶ Dios ĩ cõar'i, ĩne ñaami Jesús —yigotimasioñuju ĩ. Quẽnaro ĩ gotimasiojare, “To bajiro me bajiaja”, yimasibesujarã jud'io masa. 	 Şöyle ki Kutsal Yazılar'dan, İsa'nın Mesih olduğunu kanıtlayarak Yahudiler'in iddialarını açıkça ve güçlü bir şekilde çürüttü.


Riojo ñamasusere mu̶are gotiaja yu̶: Yu̶ su̶orine ado bajiro tu̶oĩaama masa: “Cristore ajitirũ̶nu̶cõari, ĩre baba cu̶tiroti ñaja”, yitu̶oĩaama. Yu̶re ajitirũ̶nu̶cõari, yu̶re ĩna baba cu̶ti variquẽnarotire bojagu̶ ñari, ĩna cu̶disere yurũgũaja yu̶. “Ĩre baba cu̶tiru̶aja” ĩna masune ĩna yicu̶dijama, ĩna rãca quẽnaro baba cu̶tiru̶cu̶ja yu̶. 	 İşte kapıda durmuş, kapıyı çalıyorum. Biri sesimi işitir ve kapıyı açarsa, onun yanına gireceğim; ben onunla, o da benimle, birlikte yemek yiyeceğiz.


Jesúre ĩre ajitirũ̶nu̶cõari, ado bajiro sore yicama ĩna, rõmiore: —Jẽre, ĩre ajitirũ̶nu̶aja yu̶a, mu̶ gotise rĩne me. Yucu̶ne yu̶a masune ĩre ajicõari, “To bajiro masu bajigu̶ ñaami”, ĩre yiajitirũ̶nu̶aja yu̶a yuja. “Ĩne ñaami adi macaru̶cu̶roana rojose mani tãmu̶oborotire manire yirẽtobosarocu̶”, yimasiaja yu̶a yuja —sore yicama ĩna, ti macana. 	 Bunlar kadına, ‹‹Bizim iman etmemizin nedeni artık senin sözlerin değil›› diyorlardı. ‹‹Kendimiz işittik, Onun gerçekten dünyanın Kurtarıcısı olduğunu biliyoruz.››


To bajiro ĩ yijare, ĩ yarã tu̶ju̶ tudicoasuju ĩ. Tudiejacõari, Decápolis vãme cu̶ti sita ñarimacarianare, Jesús ĩ yirere goticudiyuju. To bajiro ĩ yigotisere ajicõari, no yimasibesujarã ĩna masa, ti ũnire ajibetirũgũriarã ñari. 	 Adam da gitti, İsanın kendisi için neler yaptığını Dekapoliste duyurmaya başladı. Anlattıklarına herkes şaşıp kalıyordu.


Yu̶ jacu̶, Dios oca socase mere ĩ gotirotirore bajirone mu̶are yu̶ gotimasioboajaquẽne, yu̶re sĩaru̶aja mu̶a. Abraham ñamasir'ima ti ũnire yibetirũgũmasiñumi. 	 ‹‹Ama şimdi beni -Tanrıdan işittiği gerçeği sizlere bildireni- öldürmek istiyorsunuz. İbrahim bunu yapmadı.


Jesús ĩ tuyaritẽroju̶re ĩ ru̶joa vecare ĩ vãmere ucaturotiyumi Pilato. Ado bajise yituyacaju̶: “Jesús Nazaret macagu̶, jud'io masa u̶ju̶” yiucature ñacaju̶ ti. 	 Pilatus bir de yafta yazıp çarmıhın üzerine astırdı. Yaftada şöyle yazılıydı:


“Rojose mani yisere yitu̶jacõari, Jesucristoju̶are ĩre ajitirũ̶nu̶aja” yirãre, manire rijabosayumi Jesús, rojose mani yisere “Yitu̶jato” yigu̶. To bajiro ĩ bajire ti ñajare, rojosere yiru̶a tu̶oĩaboarine, tire yitu̶jaroti ñaja. 	 Artık günaha kölelik etmeyelim diye, günahlı varlığımızın ortadan kaldırılması için eski yaradılışımızın Mesihle birlikte çarmıha gerildiğini biliriz.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre sẽniĩacama ĩna: —¿Ñimu̶ ñari, “Mu̶ cũñaritore ãmiasa” mu̶re yigu̶ma? —ĩre yisẽniĩacama ĩna. 	 ‹‹Sana, ‹Şilteni topla ve yürü› diyen adam kim?›› diye sordular.


To bajiri, Jesúrãca ĩna bañarone, ejayujarã fariseo masa, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa quẽne. Ĩna ñañujarã, Moisére Dios ĩ roticũmasirere bu̶to ajirũ̶cu̶bu̶orã, rojose yirã rãca ñaru̶amena. To bajiri, ĩna bañaroju̶ ejacõari, ado bajiro Jesús buerimasare ĩnare sẽniĩañujarã: —¿No yirã ãnoa rojose yirã rãca bati mu̶a? —ĩnare yisẽniĩañujarã ĩna. 	 Ferisilerle onların din bilginleri söylenmeye başladılar. İsanın öğrencilerine, ‹‹Siz neden vergi görevlileri ve günahkârlarla birlikte yiyip içiyorsunuz?›› dediler.


Yu̶ moare ñaja Jesucristo ĩ bajire su̶orine Dios quẽnaro masare ĩ yisere gotimasiore. Griego ocare ñagõrãre quẽne, ĩna mere quẽne, quẽnaro masirãre, masimenare quẽne gotimasioroti ñaja yu̶re. To bajigu̶ ñari, Roma macaju̶ ejacõari, mu̶a rãcanare quẽne bu̶to gotimasioru̶aja yu̶. 	 Greklere ve Grek olmayanlara, bilgelere ve bilgisizlere karşı sorumluluğum var.


To bajiro ĩna yijare, gãjoare boca juacõari, ĩnare ĩna rotiriarore bajirone socase queti goticudiyujarã ĩna, Jesúre ĩna yujeriavire codeboariarã. To bajiri adirũ̶mu̶ri quẽne, “Tudicatibesuju Jesús. Ĩ ñaboar'i buerimasane, ĩ ruju̶rire ãmirudiyujarã ĩna” yire quetire goticõa ñarũgũama jud'io masa. 	 Böylece askerler parayı aldılar ve kendilerine söylendiği gibi yaptılar. Bu söylenti Yahudiler arasında bugün de yaygındır.


To bajiro yirã ñaboarine, yucu̶rema ado bajiroju̶a yimasiaja mani yuja: “Dios ĩ rotimasire ñaro cõrone yijeomena ñaboarine, sĩgũ̶rire, ‘Ñie rojose mana ñaama’ yiĩaami Dios”, yimasiaja mani. Mani ñaja, Cristore ajitirũ̶nu̶rã ñari, “Ñie rojose mana ñaama” Dios ĩ yiĩarã. To bajiro manire ĩ yirotire goti rĩjoro cu̶tiyuja, Moisére Dios ĩ roticũmasire, to yicõari, Diore gotirẽtobosariarã ĩna ucamasire quẽne. 	 Ama şimdi Yasadan bağımsız olarak Tanrının insanı nasıl aklayacağı açıklandı. Yasa ve peygamberler buna tanıklık ediyor.


Cristo ĩ bajirotire masimena, to yicõari Dios rĩa me ñañuja mu̶a maji. Mani ñicu̶a jud'io masarema, “Yu̶ rotisere mu̶a cu̶dijama, quẽnaro mu̶are yiru̶cu̶ja yu̶”, ĩnare yigoticũmasiñumi Dios. Gajeyere quẽne, ĩna cu̶dirotire tu̶oĩabecu̶ne, “Yu̶ rĩa mu̶a ñajare, quẽnaro mu̶are yiru̶cu̶ja yu̶”, ĩnare yimasiñumi Dios. To bajiboarine, mu̶aju̶ama, mu̶a rijato beroju̶ mu̶a bajirotire masibesuja mu̶a maji. 	 o zaman Mesihsiz, İsrailde vatandaşlıktan yoksun, vaade dayanan antlaşmalara yabancı, dünyada umutsuz ve tanrısızdınız.


Yu̶a bañarone su̶tiquẽnase nardo vãme cu̶tisere ãmiejacamo Lázaro bedeo ñatu̶sago, Mar'ia vãme cu̶tigo. Trescientos gramos cõro ñacaju̶ ti. Jairo vaja cu̶tise ñacaju̶. Tine Jesús gu̶borire yuetucamo so. Yuetucõari so joa ñajone tire vejacarocamo so. Vi jũ̶mu̶rone su̶tijũ̶mu̶coacaju̶ ti. 	 Meryem, çok değerli saf hintsümbülü yağından yarım litre kadar getirerek İsanın ayaklarına sürdü ve saçlarıyla ayaklarını sildi. Ev yağın güzel kokusuyla doldu.


To bajicõari ĩnare sẽniĩacami Jesús: —¿Noju̶ ĩre yujemasiri mu̶a? —ĩnare yisẽniĩacami Jesús. To bajiro ĩ yirone, —Adoju̶a ĩagũ̶ vadiĩasa yu̶a u̶ju̶ —ĩre yicama ĩna. 	 ‹‹Onu nereye koydunuz?›› diye sordu. Ona, ‹‹Ya Rab, gel gör›› dediler.


Jesús ĩ bajirere yu̶ gotise yayioroju̶ gotire me ñaja. Masa ĩna ĩaro bajire ñaja ti. To bajiro bajire ti ñajare, masare yu̶ gotimasiocatire masigũ̶mi U̶ju̶ Agripa. To bajiri, güibecu̶ne ñajediro ĩre gotiaja yu̶ —Festore ĩre yiyuju Pablo. 	 Kral bu konularda bilgili olduğu için kendisiyle çekinmeden konuşuyorum. Bu olaylardan hiçbirinin onun dikkatinden kaçmadığı kanısındayım. Çünkü bunlar ücra bir köşede yapılmış işler değildir.


“Yu̶a rũ̶cu̶bu̶osere rũ̶cu̶bu̶obeami. ‘Jesús vãme cu̶tigu̶, rijacoaboarine tudicatiami quẽna’ yisocarũgũami Pablo”. “ ‘Rojose yigu̶ yimi’ yirã yaja”, yirã, ti rĩne yu̶re goticama. 	 Ancak onunla çekiştikleri bazı sorunlar vardı. Bunlar, kendi dinlerine ve ölmüş de Pavlusun iddiasına göre yaşamakta olan İsa adındaki birine ilişkin konulardı.


To bajiro ĩ yirone, —¿Mu̶ masu tu̶oĩarine, to bajise yu̶re yisẽniĩati mu̶? ¿Gãjerã mu̶re ĩna gotijare, to bajise yu̶re sẽniĩatique mu̶? —ĩre yiyuju Jesús, Pilatore. 	 İsa şöyle karşılık verdi: ‹‹Bunu kendiliğinden mi söylüyorsun, yoksa başkaları mı sana söyledi?››


Adire quẽne quẽnaro ajiya yu̶ mairã: “Rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ yu̶a vaborotire yu̶are yirẽtobosaru̶cu̶mi Dios” yirã ñaboarine, gãjerãre mu̶a ejarẽmobetijama, Diore ajitirũ̶nu̶rã me ñarãja mu̶a. To bajiro mu̶a bajijama, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mu̶are cõaru̶cu̶mi Dios. 	 Kardeşlerim, bir kimse iyi eylemleri yokken imanı olduğunu söylerse, bu neye yarar? Böylesi bir iman onu kurtarabilir mi?


To bajiboarine, U̶ju̶ Salomón ñamasir'i gajeyeũni jaigu̶ ĩ ñaboajaquẽne, quẽnase ĩ sudi sãñamasire rẽtoro quẽnase ñaja ti. 	 Ama size şunu söyleyeyim, bütün görkemine karşın Süleyman bile bunlardan biri gibi giyinmiş değildi.


To bajiboarine, “Jesúre masa ĩna ajitirũ̶nu̶jama, quẽnabeti ñaja” masa ĩna yise rĩne ajirũgũmu̶ yu̶a. To bajiri, mu̶ tu̶oĩase yu̶are mu̶ gotisere bojaja —ĩre yicama ĩna, Pablore. 	 ‹‹Biz senin fikirlerini senden duymak isteriz. Çünkü her yerde bu mezhebe karşı çıkıldığını biliyoruz.››


Ĩ ruyuariaro bero, cojomo cõro, idia jẽnituarirũ̶mu̶ri ĩ cu̶otu̶sato, ĩ tu̶ju̶re ejayujarã masa, ĩna yirũgũriarore bajiro sũcare circuncisión yirã ejarã. To yicõari, —Ĩ jacu̶ vãmene ĩre vãme yito mani —yiboayujarã ĩna. 	 Sekizinci gün çocuğun sünnetine geldiler. Ona babası Zekeriyanın adını vereceklerdi.


“Jesucristore quẽnaro ajitirũ̶nu̶cõa ñaama ĩna. To bajicõari, Dios yarã jedirore quẽnaro mairã ñaama” mu̶are masa ĩna yisere ajirũgũaja yu̶a. To bajiro ĩna yirũgũsere ajivariquẽnaja yu̶a. To bajiri, tocãrãcajine mani u̶ju̶ Jesucristo jacu̶re mu̶are yu̶a sẽnibosajama, “Quẽnaro yaja mu̶”, ĩre yivariquẽnarũgũaja yu̶a. 	 Sizler için dua ederken Tanrıya, Rabbimiz İsa Mesihin Babasına her zaman şükrediyoruz.


To yicõari, yu̶ gãcojacatu̶aju̶a ñarãrema ado bajiro yiru̶cu̶ja yu̶: “Yu̶re cãmotadiya mu̶a. ‘Rojose tãmu̶oru̶arãma’ Dios ĩ yirã ñaja mu̶a. ‘Jeame yatibetimeju̶, rojose tãmu̶oru̶arãma vãtia, ĩna u̶ju̶ rãca’ Dios ĩ yirujeocatiju̶ju̶ vasa mu̶a. 	 ‹‹Sonra solundakilere şöyle diyecek: ‹Ey lanetliler, çekilin önümden! İblisle melekleri için hazırlanmış sönmez ateşe gidin!


Sĩgõ yu̶are ajigo, Lidia vãme cu̶tigo ñacamo, Tiatira vãme cu̶ti macago. Sudijãiri, sũarivu̶jojãiri ĩsicõari, vaja sẽnigõ ñacamo. Quẽnaro Diore yirũ̶cu̶bu̶ogo so ñajare, “Pablo ĩ gotimasiosere ajimasiato” yigu̶, ĩ masisere sore cõañumi Dios. To bajiro sore ĩ yijare, Jesúre ĩre ajitirũ̶nu̶su̶ocamo so. 	 Bizi dinleyenler arasında Tiyatira Kentinden Lidya adında bir kadın vardı. Mor kumaş ticareti yapan Lidya, Tanrıya tapan biriydi. Pavlusun söylediklerine kulak vermesi için Rab onun yüreğini açtı.


To bajiro ĩnare ĩ yigotiboajaquẽne, ĩre ajiterã “Rojose yigu̶ ñaami Pablo. Socagu̶ ñaami”, yiyujarã ĩna. To bajiro ĩre ĩna yijare, “To cõrone mu̶are gotitu̶jagu̶ yaja” yigu̶, ĩ sudi sãñasere tũ̶ayayeyuju Pablo. To yicõari, ado bajiro ĩnare yiyuju: —Jesús su̶orine Dios quẽnaro ĩ yisere mu̶are yu̶ gotisere ajiterã ñari, su̶oye cu̶tiaja mu̶a. Yu̶ su̶ori me bajiru̶arãja mu̶a. To bajiri, jud'io masa meju̶are mu̶are yu̶ gotiboasere ĩnare gotigu̶acu̶ yaja yu̶ —ĩnare yigotiyuju Pablo. 	 Ama Yahudiler karşı gelip ona sövmeye başlayınca Pavlus, giysilerini silkerek, ‹‹Başınıza geleceklerin sorumlusu sizsiniz!›› dedi. ‹‹Sorumluluk benden gitti. Bundan böyle öteki uluslara gideceğim.››


¿Ñimu̶ ũgũ̶re tu̶oĩarã vacati mu̶a? ¿Quẽnase sudi sãñagũ̶re tu̶oĩa vacati? To bajiro me tu̶oĩariarãja mu̶a. “Quẽnase sudi sãñarãma, quẽnariviriju̶, u̶jarã ya viriju̶ ñarãma”, yimasiaja mani. 	 Söyleyin, ne görmeye gittiniz? Pahalı giysiler giymiş bir adam mı? Oysa şahane giysiler giyip bolluk içinde yaşayanlar kral saraylarında bulunur.


To ti bajiboajaquẽne, ru̶joa tutuoriaju̶ rãca ĩ ru̶joare tutuocõari, cãnisãñañuju Jesús, cũmua gu̶deju̶. Ĩ cãniro ĩacõari, ĩre yujioyujarã ĩna: —Yu̶a u̶ju̶, ¡rujareana yaja mani! ¿“To bajiro ti bajijama, quẽnacõaroja”, yati mu̶? —ĩre yiyujarã ĩna. 	 İsa, teknenin kıç tarafında bir yastığa yaslanmış uyuyordu. Öğrenciler Onu uyandırıp, ‹‹Öğretmenimiz, öleceğiz! Hiç aldırmıyor musun?›› dediler.


To yicõari, quẽna ado bajiro ĩ buerimasare gotiyuju Jesús: —Yu̶ babarãre ado bajiro mu̶are gotiaja yu̶: Mu̶are sĩaru̶arãre güibeja mu̶a. Mu̶a u̶su̶riju̶rema sĩamasimenama ĩna. 	 ‹‹Siz dostlarıma söylüyorum, bedeni öldüren, ama ondan sonra başka bir şey yapamayanlardan korkmayın.


Mu̶are yu̶ gotisere masiritibesa mu̶a: “Moabosarimasu̶ma, ñamasugũ̶ me ñaami. U̶ju̶ju̶ama ñamasugũ̶ ñaami ĩma” yigu̶, mu̶are gotibu̶ yu̶. Diore ajimenama, mu̶a u̶ju̶re, yu̶re rojose yisu̶yarũgũama. To bajiri mu̶are quẽne rojose yisu̶yaru̶arãma. To bajiboarine tu̶oĩavasoacõari, yu̶ gotimasiosere cu̶dirũgũama. To bajiri mu̶are quẽne mu̶are cu̶diru̶arãma. 	 Size söylediğim sözü hatırlayın: ‹Köle efendisinden üstün değildir.› Bana zulmettilerse, size de zulmedecekler. Benim sözüme uydularsa, sizinkine de uyacaklar.


Sĩgũ̶ri, Dios ocare ĩna gotimasiojama, quẽnaro riojo gotirãma. Gãjerãma, quẽnaro riojo gotimasiomenama. Tocãrãcu̶rene gotimasiorimasare, “Quẽnaro gotiyuma. Quẽnaro gotimasibesuma”, yimasiru̶arãja mani, masa jedirore Dios ĩ ĩabeserirũ̶mu̶ju̶. To bajiri, ĩna gotimasiorere, “Quẽnase ñaja” yimasiru̶, jeameju̶ tire soeĩagũ̶re bajiro yiru̶cu̶mi Cristo. Ĩna gotimasiore quẽnase ti ñajama, u̶abetoja. Quẽnabeti ti ñajama, u̶ajedicoaru̶aroja. 	 Şimdi her şeyi aynadaki silik görüntü gibi görüyoruz, ama o zaman yüz yüze görüşeceğiz. Şimdi bilgim sınırlıdır, ama o zaman bilindiğim gibi tam bileceğim.


Jesúre ĩarãne, ado bajiro yiavasãñujarã ĩna u̶su̶riju̶re sãñarã, vãtia: —¿No yigu̶ yu̶a tu̶ vadiati Dios macu̶? ¡Yu̶are gõjanabiobesa! Rojose yu̶a yise vaja, rojose yu̶are mu̶ yirotirũ̶mu̶ ti ejabetiboajaquẽne, ¿rojose yu̶are yigu̶ vadiati mu̶? —Jesúre yiyujarã vãtia. 	 İsaya, ‹‹Ey Tanrının Oğlu, bizden ne istiyorsun?›› diye bağırdılar. ‹‹Buraya, vaktinden önce bize işkence etmek için mi geldin?››


Masaju̶are, Dios ĩ ĩajama, jairo vaja cu̶tirãre bajiro manire ĩaami. Manire bu̶to maiami ĩ. To bajiro bajigu̶ ñari, mani ru̶joajoare, cojojoara ru̶yabeto cõĩajeogu̶ ñaami. To bajiri rojose mu̶are yirãre güibeja —ĩ buerãre yu̶are yicami Jesús. 	 Size gelince, başınızdaki bütün saçlar bile sayılıdır.


Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ ñacõari, gãjoa sãriaju̶ riore rujiyuju Jesús. Rujicõari, jãjarã masa tiju̶re gãjoa ĩna sãñasere ĩañuju. Gãjoa jairã, jairo sãñujarã. 	 İsa tapınakta bağış toplanan yerin karşısında oturmuş, kutulara para atan halkı seyrediyordu. Birçok zengin kişi kutuya bol para attı.


Jud'io masare, to yicõari, jud'io masa me ñarãre quẽne, “Rojose mu̶a yisere yitu̶jacõari, ‘Dios ĩ bojaseju̶are yiru̶arãja. To yicõari, mani u̶ju̶ Jesucristo ĩ rijabosare su̶orine rojose yu̶a yisere Dios ĩ masiriojare, ĩ rãca quẽnaro ñaja yu̶a’ yitu̶oĩaña”, mu̶are yigotirũgũcaju̶ yu̶. 	 Hem Yahudileri hem de Grekleri, tövbe edip Tanrıya dönmeye ve Rabbimiz İsaya inanmaya çağırdım.


Mani jacu̶ Dios ĩ ĩamairore bajirone mu̶a quẽne, masare ĩamaiña —ĩ buerimasare yigotiyuju Jesús. 	 Babanız merhametli olduğu gibi, siz de merhametli olun.››


“Bu̶to oco quedirirũ̶mu̶re bajibeticõato” yirã, Diore sẽnicõa ñarũgũña. 	 Dua edin ki, kaçışınız kışa rastlamasın.


Pablo ĩ ejarone ado bajiro gotiyuju Festo: —U̶ju̶ Agripa, ado rẽjarã jediro, ĩaña mu̶a. Ãni ñaami Pablo. Bu̶to ĩre sĩaru̶arũgũama jud'io masa. Jerusaléana, adi macana quẽne, “Ĩre sĩacõaroti ñaja”, yiavasãboacama ĩna. 	 Festus, ‹‹Kral Agrippa ve burada bizimle bulunan bütün efendiler›› dedi, ‹‹Yeruşalimde olsun, burada olsun, bütün Yahudi halkının bana şikâyet ettiği bu adamı görüyorsunuz. ‹Onu artık yaşatmamalı!› diye haykırıyorlardı.


To bajiri, cuarenta ñaricũ̶mari bero, cojorũ̶mu̶ Sina'i vãme cu̶tiricu̶ gũ̶tau̶ tu̶ju̶ yucú̶ manoju̶re vacudigu̶ vamasiñuju Moisés. To bajiro ĩ bajirone, ĩ tu̶ju̶re yucú̶ zarza vãme cu̶tiu̶, ũ̶ju̶rũ̶gõmasiñuju. To bajiro vatoaju̶re ruyuarũ̶gũ̶ñuju ángel. 	 ‹‹Kırk yıl geçtikten sonra Musaya, Sina Dağının yakınlarındaki çölde, yanan bir çalının alevleri içinde bir melek göründü.


Tirũ̶mu̶rire jãjarã masa Jesúre ñagõjai ñacama ĩna. Sĩgũ̶ri ado bajiro yicama: —Quẽnaro yigu̶ ñagũ̶mi —yicama ĩna. Gãjerãju̶ama: —Quẽnaro yigu̶ me ñagũ̶mi. Masare yitogu̶ ñagũ̶mi —boca yicama. U̶jarãre güirã ñari, ĩna masune yayioroaca gãmerã ñagõcõa ñacama ĩna, Jesúre gõjarã. 	 Kalabalık arasında Onunla ilgili bir sürü laf fısıldanıyordu. Bazıları, ‹‹İyi adamdır››, bazıları da, ‹‹Hayır, tam tersine, halkı saptırıyor›› diyorlardı.


¿Yu̶ yiĩosere ĩarã ñaboarine, ajimasibeati mu̶a maji? —ĩnare yiyuju Jesús. To yicõari, ado bajise ĩnare yirẽmoñuju: —Cojomo cõro ñaricarire panre bu̶ju̶ocõari, cinco mil masa ñarãre ecacaju̶ yu̶. Ĩnare yu̶ ecaro bero, ¿nocãrãca jibu̶ri ru̶yacati ti? —ĩnare yiyuju Jesús. To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶diyujarã ĩna: —Ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituaro ñarijibu̶ri ru̶yacaju̶ —ĩre yicu̶diyujarã ĩna. 	 Gözleriniz olduğu halde görmüyor musunuz? Kulaklarınız olduğu halde işitmiyor musunuz? Hatırlamıyor musunuz, beş ekmeği beş bin kişiye bölüştürdüğümde kaç sepet dolusu yemek fazlası topladınız?›› ‹‹On iki›› dediler.


To bajiro ti bajijare, ote u̶ju̶re sẽniña, ĩre moabosarimasa cõato ĩ yirã —yu̶are yicami Jesús. 	 ‹‹Bu nedenle ürünün sahibi Rab'be yalvarın, ürününü kaldıracak işçiler göndersin.››


Tiju̶ bero, yu̶a gajeyeũnire quẽnosã, Jerusalénju̶ vacoacaju̶ yu̶a. 	 Bir süre sonra hazırlığımızı yapıp Yeruşalime doğru yola çıktık.


Samuel vãme cu̶timasir'i, to yicõari, ĩre bajiro bajirã quẽne ĩ beroana Diore ĩre gotirẽtobosariarã ñajediro, adirũ̶mu̶ri bajirotire gotiyujarã ĩna quẽne. 	 ‹‹Samuel ve ondan sonra konuşan peygamberlerin hepsi bu günleri duyurdu.


Efeso macana, jud'io masa, to yicõari griego masa quẽne, to bajiro Esceva rĩa ĩna yiecorere ajicõari, bu̶to güiyujarã ĩna. To yicõari, Jesús yere ĩna gotijama, rũ̶cu̶bu̶ose rãca gotiyujarã ĩna. 	 Bu haber, Efeste yaşayan bütün Yahudilerle Greklere ulaştı. Hepsini bir korku aldı ve Rab İsanın adı büyük bir saygınlık kazandı.


Ĩna ejarone, “Tu̶oĩarejaibecu̶ne vasa mu̶” Esp'iritu Santo yu̶re ĩ yijare, vacaju̶ yu̶. Cojomo cõro coja jẽnituarirãcu̶ Jesúre ajitirũ̶nu̶rã yu̶re baba cu̶ti vacama ĩna. Ĩna rãca vacõari, Cornelio ya viju̶re sãjacaju̶ yu̶a. 	 Ruh bana, ayrım gözetmeden onlarla birlikte gitmemi söyledi. Bu altı kardeş de benimle geldiler, varıp adamın evine girdik.


Tirodore ĩaĩañamanire Dios ĩ masise rãca yiĩoñuju Pablo. 	 Tanrı, Pavlusun eliyle olağanüstü mucizeler yaratıyordu.


Dios ĩ bojasere masijeobetiboarine, mani ajimasiro cõro mani yicõa ñajama, quẽnaru̶aroja. 	 Ancak, eriştiğimiz düzeye uygun bir yaşam sürelim.


Yu̶re mu̶ sẽniĩarone, yu̶ gu̶dajoa sãñagũ̶ sũca variquẽnagũ̶, yuguiami. 	 Bak, selamın kulaklarıma eriştiği an, çocuk rahmimde sevinçle hopladı.


To bajiro bajiroti ti ñajare, roori ñaru̶arãja mu̶a. To bajicõari, ado bajiro Diore sẽnirũgũru̶arãja mu̶a: “ ‘Dios ĩ roticõacacu̶ ĩ tudivadiroto rĩjoro, rojose tãmu̶oroti ti ñaboajaquẽne, ĩre ajitirũ̶nu̶ tu̶jabeticõari, õ vecaju̶ ĩ rĩjoroju̶a bojonemenane ejato’ yigu̶, yu̶are ejarẽmoña”, ĩre yisẽnirũgũru̶arãja mu̶a —ĩnare yigotiyuju Jesús. 	 Her an uyanık kalın, gerçekleşmek üzere olan bütün bu olaylardan kurtulabilmek ve İnsanoğlunun önünde durabilmek için dua edin.››


To bajiro yu̶are ĩ yigotimasio ñarone, fariseo masa, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa quẽne ejacama. Sĩgõ rõmio manaju̶ cu̶tiboarine gãji rãca ajeri cu̶tigore yu̶a ĩaro rĩjoroju̶are sore jiaejocama ĩna. 	 Din bilginleri ve Ferisiler, zina ederken yakalanmış bir kadın getirdiler. Kadını orta yere çıkararak İsaya, ‹‹Öğretmen, bu kadın tam zina ederken yakalandı›› dediler.


Jãjarã yitorã ñaru̶arãma, “Yu̶ne ñaja ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõagũ̶” yirã, to yicõari, “Diore gotirẽtobosarimasa ñaja yu̶a” yirã. To bajiro yirã, ĩaĩañamani jairo yiĩoru̶arãma, masare yitorã. To bajiro yiru̶arãma, “ ‘Yu̶ yarã ñaña mu̶a’ Dios ĩ yirere cu̶dirã quẽne, maniju̶are ajitirũ̶nu̶ato” yirã. 	 Çünkü sahte mesihler, sahte peygamberler türeyecek; bunlar büyük belirtiler ve harikalar yapacaklar. Öyle ki, ellerinden gelse, seçilmiş olanları bile saptıracaklar.


—Yu̶ u̶ju̶, yu̶ macu̶re ĩamaiña mu̶. Biyaroaca rijaquedirũgũami. To bajica yigu̶, bu̶to rojose tãmu̶orũgũami. Cojoji me jeameju̶ rocatĩacõarũgũami. To bajicõari, oco vatoaju̶ quẽne rocaroacõarũgũmi. 	 ‹‹Ya Rab›› dedi, ‹‹Oğlumun haline acı! Sarası var, çok acı çekiyor. Sık sık ateşe, suya düşüyor.


To ĩna gãmerã yiñaro ũnone, macajú̶ju̶ Zacar'iare yucõa ñañujarã ĩna. Yubu̶saboana, “¿No yigu̶ to cõro yoaro bajiati?”, yitu̶oĩañujarã ĩna. 	 Zekeriyayı bekleyen halk, onun tapınakta bu kadar uzun süre kalmasına şaştı.


“Dios manire ejarẽmoru̶cu̶mi” yitu̶oĩarã ñari, ĩre ĩna sẽnisere ĩnare cõaru̶cu̶mi. Ĩna macajaquẽne, bu̶jaru̶arãma —ĩ buerimasare yiyuju Jesús. 	 Çünkü her dileyen alır, arayan bulur, kapı çalana açılır.


Tirũ̶mu̶aye Dios ĩ rotimasire ado bajiro bajiyuja: “Adocãrãca vãme baru̶arãja mu̶a. Gajeyerema babetiru̶arãja mu̶a”, ĩnare yimasiñumi. To yicõari, ĩna idirotire, ĩna guarotire, ĩna ãmo coerotire quẽne to bajirone yimasiñumi. To bajiro ĩ yijama, ti ñajediro ĩ rotimasire mameju̶a ĩ vasoaroto rĩjororema, ĩna ruju̶re ĩna ĩatirũ̶nu̶roti rĩne yigu̶ yiyumi Dios. 	 Bunlar yalnız yiyecek, içecek, çeşitli dinsel yıkanmalarla ilgilidir; yeni düzenin başlangıcına kadar geçerli olan bedensel kurallardır.


“Jesúre ajitirũ̶nu̶cõari, ĩ ocare ĩna gotimasiose su̶orine ĩnare rũ̶cu̶bu̶obeama adirodoriana” yiĩagũ̶ ñari, ĩna ĩaro rĩjoroju̶a, “Jesúre rũ̶cu̶bu̶ogu̶ ñaja yu̶”, yibojonebesa. To bajiro yibojonegũ̶ ñari, yu̶ yu̶ ĩ ñaru̶abetijama, “Yu̶ yu̶ me ñaami”, ĩre yiĩaru̶cu̶ja yu̶ quẽne, Dios ĩ roticõacacu̶ ñacõari, “Quẽnarẽtogũ̶ ñaja yu̶” yu̶ jacu̶ ĩ yiĩorore bajiro yigu̶ ñari, ĩ bususe rãca yu̶ vadirũ̶mu̶. Yu̶ rãca vadiru̶arãma Dios ĩ cõarã, ángel mesa —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Bu vefasız ve günahkâr kuşağın ortasında, kim benden ve benim sözlerimden utanırsa, İnsanoğlu da, Babası'nın görkemi içinde kutsal meleklerle birlikte geldiğinde o kişiden utanacaktır.››


Lamec jacu̶ ñamasiñuju Matusalén. Matusalén jacu̶ ñamasiñuju Enoc. Enoc jacu̶ ñamasiñuju Jared. Jared jacu̶ ñamasiñuju Mahalaleel. Mahalaleel jacu̶ ñamasiñuju Cainán. 	 Metuşelah oğlu, Hanok oğlu, Yeret oğlu, Mahalalel oğlu, Kenan oğlu,


To bajiro ĩna yijare, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —No bajiro yicõari, masimenaja mu̶ama. Dios mani jacu̶ma ĩ masise rãca ĩ yirotire, ĩ sĩgũ̶ne masiami. 	 İsa onlara, ‹‹Babanın kendi yetkisiyle belirlemiş olduğu zamanları ve tarihleri bilmenize gerek yok›› karşılığını verdi.


Rĩjoroagu̶ jutisu̶ocami. Ĩ jutisu̶orone, yu̶su̶jedise oco veta vẽjacaju̶. To bajicõari, jea ũ̶ju̶se, ri'i vu̶sase, vẽjacaju̶. Ti vẽjarone, adi sita idiaju̶ ñasere cojoju̶ cõĩariaro cõro u̶ajedicoacaju̶. Yucú̶ri, jediro ta catise quẽne, u̶ajedicoacaju̶. 	 Birinci melek borazanını çaldı. Kanla karışık dolu ve ateş oluştu, yeryüzüne yağdı. Yerin üçte biri, ağaçların üçte biri ve bütün yeşil otlar yandı.


“Jesús ĩ yirore bajiro bajiroja” ĩre yiajigu̶ma, to bajiro ĩ yiajise su̶orine “Socagu̶ me ñaami Dios” yigu̶ ñagũ̶mi. 	 Onun tanıklığını kabul eden, Tanrının gerçek olduğuna mührünü basmıştır.


Quẽna gajeye ado bajiro ĩnare gotirẽmoñuju Jesús: —Adi macaru̶cu̶ro jedirirodo, sĩgũ̶, “Diore rũ̶cu̶bu̶obeticõato ĩna” yigu̶, Dios ĩ bojabetire yiru̶cu̶mi. Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ ĩ ñasere masiru̶arãja mu̶a. (Yu̶, Marcos, adi paperare Jesús ĩ gotisere yu̶ ucasere ĩacõari, ajimasiña.) To bajiri Dios ĩ bojabetire ĩ yisere ĩacõari, “Jerusalén maca ti jedirotirũ̶mu̶ cõñaro bajiaja”, yimasiru̶arãja mu̶a. To bajiro bajirirũ̶mu̶ Judea sitana gũ̶tayucu̶ju̶ guaro rudicoajaro ĩna. 	 ‹‹Yıkıcı iğrenç şeyin, bulunmaması gereken yerde dikildiğini gördüğünüz zaman -okuyan anlasın- Yahudiyede bulunanlar dağlara kaçsın.


To bajiboarine, yu̶re ĩna bucõajama, yu̶ gotimasiose su̶orine jãjarãbu̶sa Cristore ajitirũ̶nu̶ru̶arãma. To bajiri, “Yu̶re ĩna sĩarotire bojaja yu̶. Yu̶ caticõa ñarotire quẽne bojaja yu̶”, yimasibeaja yu̶. Ju̶a vãmeju̶ne quẽnacõaja yu̶re. 	 Hayatta kalırsam yararlı işler yapacağım. Ama hangisini seçeceğimi bilemiyorum.


To yicõari, bare jeobariabaja joeju̶ jeocõari, Herod'ias macore ĩsiñuju. To yicõari, soju̶a, jacore ĩsirẽtoñuju so yuja. 	 Kesik başı bir tepsi üzerinde getirip genç kıza verdi, kız da annesine götürdü.


Ĩna rẽtoro bero, samaritano masu̶ vagu̶mi. Ĩre ĩamaicõari, ĩ tu̶re tujarũ̶gũ̶ ejagu̶mi. To bajicõari, ĩ cãmire ĩre u̶co yigu̶, olivo u̶yene, to yicõari, u̶ye oco rãca ĩ cãmire ĩre tugu̶mi. To yicõari, sudigase rãca ĩ cãmire ĩre du̶reagu̶mi. Du̶reagajanocõari, ĩ yu̶ burro vãme cu̶tigu̶ joeju̶ ĩre ãmijeo, vacoacu̶mi samaritano masu̶. Vacudirimasa ĩna cãniriviju̶ ĩre ãmiejocõari, ĩre codegu̶mi. 	 O yoldan geçen bir Samiriyeli ise adamın bulunduğu yere gelip onu görünce, yüreği sızladı.


Quẽna ado bajiro ĩ buerãre yu̶are yicami Jesús: —Rojose mu̶are ĩna yitud'iboajaquẽne, ĩnare güibeja mu̶a. “Masa ĩna ĩabeto yitud'irã yaja” mu̶are ĩna yiboajaquẽne, Dioju̶ama, ĩacõaru̶cu̶mi. Ñieju̶a masa ĩna yirudise maja, Diorema. Adirũ̶mu̶ri masa ĩna masibeti jediro, Dios ĩ beserirũ̶mu̶ ti ejaro, “Quẽnaro tire masiato” yigu̶, gotiru̶cu̶mi. 	 ‹‹Bu yüzden onlardan korkmayın. Çünkü örtülü olup da açığa çıkarılmayacak, gizli olup da bilinmeyecek hiçbir şey yoktur.


To bajise Dios ĩ gotimasire ti ñaboajaquẽne, maniju̶ama, Cristore ĩre ajitirũ̶nu̶ tu̶jarona me ñaja mani. To bajiri, “Manire rijabosayumi Cristo” yitu̶oĩarã ñari, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ vabeticõari, Dios tu̶ju̶ quẽnaro ñacõa ñarũgũrona ñaja mani. 	 Bizler geri çekilip mahvolanlardan değiliz; iman edip canlarının kurtuluşuna kavuşanlardanız.


To yu̶a vatone, sĩgõ rõmio rijago Jesús su̶yaroju̶a ejarũ̶gũ̶riomo. Gãmorõmi cu̶tigo ñañumo so. Ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituari cũ̶mari rijañañuju. “Jesús sudiro gaja moaĩaru̶aja yu̶. Ti rĩne bojaja yu̶. To bajiro yu̶ yijama, quẽnaejacoaru̶ocoja yu̶”, yiriomo so. To bajiro yirio ñari, Jesús su̶yaroju̶a ejarũ̶gũ̶cõari, ĩ sudiro gajare moaĩariomo. 	 Tam o sırada, on iki yıldır kanaması olan bir kadın İsanın arkasından yetişip giysisinin eteğine dokundu.


Nazaretju̶ Jesús ĩ ñatoye, Jerusalénju̶ tocãrãca cũ̶mane Pascua boserũ̶mu̶ ĩarã varũgũñujarã ĩ jacu̶a. 	 İsanın annesi babası her yıl Fısıh Bayramında Yeruşalime giderlerdi.


Diore mu̶a sẽnijama, “Yu̶a masirotire yu̶are u̶jobetiru̶cu̶mi”, yitu̶oĩabesa. Diore sẽnigũ̶, “Yu̶re u̶jogu̶mi” yigu̶ ñaboarine, “Yu̶re u̶jobecu̶mi” ĩ yitu̶oĩajama, oco sabesere bajiro bajiroja ĩ tu̶oĩase. Gajeroju̶ sabe, quẽna gajeroju̶ sabe, bajiñarore bajiro bajiroja ĩ tu̶oĩaboase. 	 Yalnız hiç kuşku duymadan, imanla istesin. Çünkü kuşku duyan kişi rüzgarın sürükleyip savurduğu deniz dalgasına benzer.


To yicõari, quẽna gaje queti, gotimasiore queti ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Sĩabusuoriare jẽocõari, sotu̶ne tiare mubu̶amenaja mu̶a. Tire jẽocõari, “Ñajediro ti vianare ũ̶ju̶busuato” yirã, vecaju̶ jeorãja mu̶a —ĩnare yigotiyuju Jesús. 	 ‹‹Hiç kimse kandil yakıp onu gizli yere ya da tahıl ölçeğinin altına koymaz. Tersine, içeri girenler ışığı görsünler diye onu kandilliğe koyar.


To bajiri fariseo masa, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa quẽne ĩna tu̶oĩasere masicõari, ado bajiro ĩnare sẽniĩañuju Jesús: —¿Adirũ̶mu̶ u̶su̶sãjariarũ̶mu̶re rijaye cu̶tirãre manire catiorotibeati Dios oca masa ĩna ucamasire? —ĩnare yisẽniĩañuju ĩ. 	 İsa, Kutsal Yasa uzmanlarına ve Ferisilere, ‹‹Şabat Günü bir hastayı iyileştirmek Kutsal Yasaya uygun mudur, değil midir?›› diye sordu.


To bajiro Jesús ĩ yisere ajijedicõañujarã ĩna, Judea sitana. Ti sita soju̶ana quẽne, tire ajiyujarã ĩna. 	 İsayla ilgili bu haber bütün Yahudiyeye ve çevre bölgelere yayıldı.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju Juan: —Ñie manane ñaborãma masa, Dios ĩ cõabetijama. Mani bajirũgũse quẽne Dios ĩ bojasere bajirone bajirũgũaja ti. 	 Yahya şöyle yanıt verdi: ‹‹İnsan, kendisine gökten verilmedikçe hiçbir şey alamaz.


To yu̶ yirone, ado bajiro yu̶re cu̶dicami Jesús: —Pan yosecõari, yu̶ ĩsigũ̶ne ñaru̶cu̶mi yu̶re ĩsirocarocu̶ma —yicu̶dicami Jesús. To yicõa yuja, Simón macu̶ Judas Iscariotere, ĩsicami ĩ yuja. 	 İsa, ‹‹Lokmayı sahana batırıp kime verirsem odur›› diye yanıtladı. Sonra lokmayı batırıp Simun İskariotun oğlu Yahudaya verdi.


Mu̶ju̶ama, Dios ocare buecõari, riojo ĩnare gotimasioña, “Dios ĩ bojarore bajiro yirã ñato” yigu̶. 	 Sana gelince, sağlam öğretiye uygun olanı öğret.


To bajiri ñamasurã mu̶a ñaru̶ajama, gãjerãre moabosaru̶arãja mu̶a. 	 Aranızda birinci olmak isteyen, ötekilerin kulu olsun.


To yicõa, quẽna gotirũtuasuju ĩ: —To bajiboarine, masa ĩna quẽnoriavire ñabecu̶mi Dios, Diore ĩre gotirẽtobosamasir'i, ado bajiro ucamasire ñajare: 	 ‹‹Ne var ki, en yüce Olan, elle yapılmış konutlarda oturmaz. Peygamberin belirttiği gibi, ‹Gök tahtım, Yeryüzü ayaklarımın taburesidir. Benim için nasıl bir ev yapacaksınız? Ya da, neresi dinleneceğim yer? Bütün bunları yapan elim değil mi? diyor Rab.›


Ĩ vato bero, papera tũnariajotire su̶oñiariaju̶re gajeju̶re jãnecami oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶. To ĩ yirone, quẽna gãji ĩaĩañamagũ̶ ado bajise yicami: —Adoju̶a vayá —yicami ĩ quẽne, gãjire jigu̶. 	 Kuzu ikinci mührü açınca, ikinci yaratığın ‹‹Gel!›› dediğini işittim.


To bajiro ĩnare ĩna yicõaboajaquẽne, ĩna u̶ju̶ ĩre cũgũ̶mi u̶ju̶ ñamasugũ̶. To bajiro ĩ yir'i ñari, ĩ ya macanare ĩnare rotigu̶ tudiejagu̶mi. Tudiejacõari, ĩ gãjoa ĩsiriarãre ĩnare jicõagũ̶mi, “Tire quẽnaro yimasiboayujari ĩna” yigu̶. 	 ‹‹Adam kral atanmış olarak geri döndüğünde, parayı vermiş olduğu köleleri çağırtıp ne kazandıklarını öğrenmek istedi.


Ĩre siatucõari, ĩre ĩna bajeroadone, to rũ̶gõgũ̶re, surara u̶ju̶re rotibosarimasu̶re ado bajiro ĩre yiyuju Pablo: —Rojose yu̶ yirere ĩacõĩabetiboarine, yu̶re mu̶a bajejama, ¿quẽnacõarojari ti, Roma macagu̶ yu̶ ñaboajaquẽne? —ĩre yiyuju Pablo. 	 Kendisini sırımlarla bağlayıp kollarını geriyorlardı ki, Pavlus orada duran yüzbaşıya, ‹‹Mahkemesi yapılmamış bir Roma vatandaşını kamçılamanız yasaya uygun mudur?›› dedi.


So macu̶ cu̶tisere ajicõari, “Quẽnaro sore ejarẽmogũ̶ yiyumi Dios”, yitu̶oĩañujarã ĩna, so yarã, so tu̶ana quẽne. To bajiro yitu̶oĩarã ñari, sore variquẽna ejayujarã ĩna. 	 Komşularıyla akrabaları, Rabbin ona ne büyük merhamet gösterdiğini duyunca, onun sevincine katıldılar.


To bajise ĩna gotimasiosere, “To cõrone gotitu̶jaya”, ĩnare yiya mu̶. “Gãjoa bu̶jarãsa” yirã, socasere gotimasio ñarãma. Tire ajica yirã, cojo viana me, ajimavisiarãma. 	 Onların ağzını kapamak gerek. Haksız kazanç uğruna, öğretmemeleri gerekeni öğreterek bazı aileleri tümüyle yıkıyorlar.


—“Dios macu̶ ñaja yu̶. Yu̶re ejarẽmoru̶cu̶mi”, yirũgũmi. To bajiri ĩ macu̶ne ĩ ñajama, ĩre ĩamaigũ̶ ñari, ĩre yirẽtobosato Dios —yiajatud'icama ĩna. 	 Tanrıya güveniyordu; Tanrı Onu seviyorsa, kurtarsın bakalım! Çünkü, ‹Ben Tanrının Oğluyum› demişti.››


Toju̶re jãjarã ñacama, “Circuncisión yirere Dios ĩ roticũmasirere yiroti ñaja” yirã. To yicõari, socaserene masare ejarẽmobetirene gotitorã ñacama. To bajiro ĩna yijama, Dios ĩ bojasere yirã me yicama. 	 Çünkü asi, boşboğaz, aldatıcı birçok kişi vardır. Özellikle sünnet yanlıları bunlardandır.


To bajiri yujiya mu̶a. Ĩre bocarã vajaro. Yu̶re ĩsirocarocu̶ vadiami yuja —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Kalkın, gidelim. İşte bana ihanet eden geldi!››


To bajiro mu̶a yijama, ĩna rijato beroju̶ “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere ĩsirocu̶re sĩarotiyuja mu̶a. To bajiboarine rijar'irene tudicatiocõañuju Dios. Ĩre ĩacõari, “Quẽna tudicaticoasumi”, yimasiaja yu̶a. 	 Siz Yaşam Önderini öldürdünüz, ama Tanrı Onu ölümden diriltti. Biz bunun tanıklarıyız.


Mani Cristore ajitirũ̶nu̶rã, gũ̶tavi Dios ĩ quẽnorivire bajiro bajirã ñaja mani. To bajiri ti viju̶re ñagũ̶re bajiro bajigu̶ ñaami Esp'iritu Santo, mani jediro ĩ rãcana mani ñajare. Gũ̶ta ñamasuricare bajiro bajigu̶ ñaami Jesucristo, ĩ su̶orine Dios rĩa mani ñajare. Ĩ beroana ñaama Diore gotirẽtobosariarã, to yicõari yu̶a Jesús ĩ bajirere goticudirimasa, yu̶a gotisere ajicõari Jesucristore mu̶a ajitirũ̶nu̶su̶ore ñajare. Yu̶a beroana ñaja mu̶a. 	 Elçilerle peygamberlerden oluşan temel üzerine inşa edildiniz. Köşe taşı Mesih İsanın kendisidir.


To yicõari, —“Jesús su̶orine Dios yarã ñaama” yirã, oco rãca ĩnare bautizaya mu̶a —ĩ rãcanare ĩnare yiyuju Pedro. To bajiri, ĩna bautiza ecoro bero, “Vabesa maji. Yu̶a rãca ñacõaña”, Pedrore ĩre yiyujarã Cornelio rãcana. 	 Böylelikle onların İsa Mesih adıyla vaftiz olmalarını buyurdu. Sonra onlar Petrus'a, birkaç gün yanlarında kalması için ricada bulundular.


To ĩna yirone, rũ̶cacane masare rujirotiyuju Jesús. To yicõari pan cojomo cõro ju̶a jẽnituaro ñaricari ñasere juacõari, “Quẽnaro yaja mu̶”, Diore ĩre yivariquẽnañuju Jesús. To yicõari tire iguesurebatecõari, ĩ buerimasare ĩsiñuju. To bajiri ĩnaju̶a rujirãre ĩsibatoyujarã yuja. 	 Bunun üzerine İsa, halka yere oturmalarını buyurdu. Sonra yedi ekmeği aldı, şükredip bunları böldü, dağıtmaları için öğrencilerine verdi. Onlar da halka dağıttılar.


Gãji, yu̶re bajiro Cristo ocare gotimasiogũ̶, Urbano vãme cu̶tigu̶, quẽnato. To bajicõari, yu̶ maigũ̶ Estaquis quẽne, quẽnato. 	 Mesih yolunda emektaşımız olan Urbanusa ve sevgili kardeşim Stakise selam edin.


Mu̶ama, Diore quẽnaro mu̶a masibecu̶rene rũ̶cu̶bu̶oaja mu̶a. Yu̶aju̶ama, mu̶a rẽtoro ĩre masiaja yu̶a. Yu̶a, jud'io masa su̶orine masa rojose ĩna tãmu̶oborotire ĩnare yirẽtobosaru̶cu̶mi Dios. 	 Siz bilmediğinize tapıyorsunuz, biz bildiğimize tapıyoruz. Çünkü kurtuluş Yahudilerdendir.


Diore sẽnigũ̶ var'i, tudiejacõari yu̶are yujiocami: —¿No yirã cãni manicõati mu̶a maji? Ado cõrone Dios ĩ roticõacacu̶re rojose yirãre yu̶re ĩsirocarocu̶ vadicoagu̶mi yuja. 	 Sonra öğrencilerin yanına dönerek, ‹‹Hâlâ uyuyor, dinleniyor musunuz?›› dedi. ‹‹İşte saat yaklaştı, İnsanoğlu günahkârların eline veriliyor.


“ ‘Yu̶ macu̶re ajitirũ̶nu̶ña’ Dios ĩ yicõare ñajare, ĩre ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñagũ̶mi Pablo” yimasicõari, “Quẽnaro yaja mu̶”, Diore yirũ̶cu̶bu̶oyujarã ĩna. 	 Böylece benden ötürü Tanrı'yı yüceltiyorlardı.


To yigajanogũ̶ne, Pedrore, Santiagore, to yicõari Juanre quẽne ji vasuju Jesús. To vacu̶, bu̶to tu̶oĩasu̶tiritiyuju ĩ yuja. 	 Petrusu, Yakupu ve Yuhannayı yanına aldı. Hüzünlenmeye ve ağır bir sıkıntı duymaya başlamıştı.


Jẽre so jacu̶are sẽnicõañuju ĩ. To bajiro yir'i ñari, so rãca vasuju José. “Macu̶ cu̶tiru̶ocomo” Dios ĩ yirio ñari, gu̶da ñañuju so. 	 Orada, hamile olan nişanlısı Meryemle birlikte yazılacaktı.


To bajiro ĩre ĩ yirone, —Yu̶ u̶ju̶, Dione ñaja mu̶ —Jesúre yicami Tomás. 	 Tomas Ona, ‹‹Rabbim ve Tanrım!›› diye yanıtladı.


To ĩna bajirone, ĩnare tudisẽniĩacami Jesús: —¿Ñimu̶re macarã bajiati mu̶a? —ĩnare yicami Jesús. To bajiro ĩ yirone, —Jesús Nazaret macagu̶re macaja yu̶a —yicama ĩna. 	 Bunun üzerine İsa onlara yine, ‹‹Kimi arıyorsunuz?›› diye sordu. ‹‹Nasıralı İsayı›› dediler.


Quẽna ado bajiro yu̶are gotirẽmocami Jesús: —Noé ñamasir'i ĩ ñariarodo masa ĩna bajiñamasiriarore bajiro bajiñaru̶arãma, Dios ĩ roticõacacu̶, yu̶ tudiejarirũ̶mu̶re quẽne. 	 Nuhun günlerinde nasıl olduysa, İnsanoğlunun gelişinde de öyle olacak.


To ĩna yirone, ado bajiro ĩnare cu̶dicami Jesús: —Mu̶a adirodoriana, rojose yirã jãjarã ñaja mu̶a. Yu̶re ajiterã ñari, ĩaĩañamani mu̶are yu̶ yiĩosere bojaboaja mu̶a. To bajiro mu̶a bojaboajaquẽne, to bajise mu̶are yiĩobetiru̶cu̶ja yu̶. To bajiboarine Jonás ñamasir'i Diore gotirẽtobosarimasu̶ ĩ bajimasirere bajiro bajiĩoroti ñaroja. 	 İsa onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Kötü ve vefasız kuşak bir belirti istiyor! Ama ona Peygamber Yunusun belirtisinden başka bir belirti gösterilmeyecektir.


To ĩ yirone, bu̶to bu̶jo yabecõari, jacami. To bajicõari, güiose ocaruyucaju̶. To bajicõari, sita bu̶to sabecaju̶. Adi macaru̶cu̶roana ĩna sabe ecoriaro rẽtoro sabecaju̶. 	 O anda şimşekler çaktı, uğultular, gök gürlemeleri işitildi. Öyle büyük bir deprem oldu ki, yeryüzünde insan oldu olalı bu kadar büyük bir deprem olmamıştı.


Moisére ĩ roticũmasirere yu̶ masiroto rĩjoroju̶ma, “Quẽnaro yigu̶ ñaja yu̶”, yitu̶oĩaboacaju̶ yu̶ maji. “Bojaĩabesa” Dios ĩ yimasirere masicõari, “Yu̶ bojaĩajama, rojose yigu̶ yaja” yimasiboarine, bu̶tobu̶sa gãjerã yere bojaĩarũtuacaju̶ yu̶. To bajiri, “Dios ĩ ĩajama, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ varocu̶ ñaja yu̶”, yimasicaju̶ yu̶ yuja. 	 Bir zamanlar, Yasanın bilincinde değilken diriydim. Ama buyruğun bilincine vardığımda günah dirildi, bense öldüm. Buyruk da bana yaşam getireceğine, ölüm getirdi.


Eliseo vãme cu̶tigu̶, Diore gotirẽtobosamasir'ire quẽne, to bajirone bajimasiñuju. Ĩ ñarirodori, mani ñicu̶a ñamasiriarã, gase boarã jãjarã ñamasiñujarã ĩna. Jãjarã ĩna ñaboajaquẽne, ĩnare catiobetimasiñuju ĩ. Ĩnare catiobetiboarine, gãjerã masu̶ju̶are, Siria sitagu̶re Naamán vãme cu̶tigu̶re catiomasiñuju Eliseo —ĩnare yigotiyuju Jesús, Dios ocare ĩna buerivi rẽjarãre. 	 Peygamber Elişanın zamanında İsrailde çok sayıda cüzamlı vardı. Bunlardan hiçbiri iyileştirilmedi; yalnız Suriyeli Naaman iyileştirildi.››


Ãni Pablo vãme cu̶tigu̶, yu̶a jud'io masa jedirore bu̶to gotimavisiocudirũgũami. To bajiro ĩ yijare, quẽnaro ñamasibeaja yu̶a. To bajiri, nazareno masare socase yirãre ĩnare ũmato ñagũ̶ ñaami. Tire masiaja yu̶a. 	 ‹‹Biz şunu anladık ki, bu adam dünyanın her yanında bütün Yahudiler arasında kargaşalık çıkaran bir fesatçı ve Nasrani tarikatının elebaşılarından biridir.


To ĩna yiñarone, sĩgõ, manaju̶ rijaveorio ejacõari, gãjoatii ju̶atiine so sãsere ĩañuju. Mojoroaca vaja cu̶titiiri ñañuju ti. 	 Yoksul bir dul kadın da geldi, birkaç kuruş değerinde iki bakır para attı.


Jesús buerimasa ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñacaju̶ yu̶a. To bajiri yu̶a rãcagu̶ne Judas Iscariote vãme cu̶tigu̶, paia u̶jarãre ñagõgũ̶ varimi. 	 O sırada Onikilerden biri -adı Yahuda İskariot olanı- başkâhinlere giderek, ‹‹Onu ele verirsem bana ne verirsiniz?›› dedi. Otuz gümüş tartıp ona verdiler.


To bajiro ĩ yirone, quẽna gãme sẽniĩaquẽnoñuju Nicodemo: —¿No bajiro bajiroada ti? —Jesúre ĩre yisẽniĩa quẽnoñuju ĩ. 	 Nikodim İsaya, ‹‹Bunlar nasıl olabilir?›› diye sordu.


Masa ĩna baru̶asere ĩ buerimasa ĩna juarẽogajanorone, cũmuaju̶ ĩnare vasãjarotiyuju Jesús: —Betsaida vãme cu̶ti macaju̶ yu̶re jẽadiyuya. Maji masare vare gotigu̶ yaja yu̶ —yiyuju Jesús. 	 Bundan hemen sonra İsa öğrencilerine, tekneye binip kendisinden önce karşı yakada bulunan Beytsaydaya geçmelerini buyurdu. Bu arada kendisi halkı evlerine gönderecekti.


Tijata joere rũ̶gõmasiñujarã Diorãcana vu̶rã querubines vãme cu̶tirãre bajirã masa ĩna quẽnomasiriarã. Ĩna ñamasiñujarã, “Adiju̶ ñaja masa rojose ĩna yisere Dios ĩ masirioriju̶” yigotirã. Ĩna queru̶ju̶ri rãca gãmerã ñucãnamucõari, rũ̶gõmasiñujarã ĩna. Yucu̶rema ti viaye bu̶to gotire maja ti. 	 Sandığın üstünde Bağışlanma Kapağını gölgeleyen yüce Keruvlar dururdu. Ama şimdi bunların ayrıntılarına giremeyiz.


Bero, ĩ su̶orine Canaán sita ñarimacarianare heteo masare, gergeseo masare, amorreo masare, cananeo masare, ferezeo masare, heveo masare, to yicõari jebuseo masare quẽne ĩnare sĩareacõari, ĩna ñaboaria macarire ñamasiñujarã ĩna. To bajiro ĩna bajijama, “Yu̶ yarãju̶a, ti sitare ñaru̶arãma” Dios ĩ yimasire ñajare, to bajiro bajiyuma ĩna. 	 Kenan ülkesinde yenilgiye uğrattığı yedi ulusun topraklarını İsrail halkına miras olarak verdi. Bütün bunlar aşağı yukarı dört yüz elli yıl sürdü. ‹‹Sonra Tanrı, Peygamber Samuelin zamanına kadar onlar için hakimler yetiştirdi.


To yicõari, quẽna gaje queti gotiyuju: —Adi quetire quẽne tu̶oĩaña: Sĩgũ̶ vi u̶ju̶, “Adi ñami juarudirimasu̶ ejaru̶cu̶mi” ĩ yimasijama, roori ñabogu̶mi, ĩre mataru̶. 	 Ama şunu bilin ki, ev sahibi, hırsızın hangi saatte geleceğini bilse, evinin soyulmasına fırsat vermez.


To yicõari, gajeye ado bajiro gotiaja ti: “Mu̶ masu ruju̶re mu̶ mairore bajirone mu̶ tu̶anare maiña”, yigotiaja Dios ĩ rotimasire. Diseju̶a gajeye Dios ĩ rotimasire rẽtoro ñamasuse maja —ĩre yiyuju Jesús. 	 İkincisi de şudur: ‹Komşunu kendin gibi seveceksin.› Bunlardan daha büyük buyruk yoktur.››


“Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi”, Diore ĩre yitu̶oĩagũ̶ ñamasiñuju Enoc ñamasir'i quẽne. To bajiro Diore tu̶oĩagũ̶ ĩ ñajare, “Yu̶ bojarore bajiro yigu̶ ñaami” ĩre yiĩavariquẽnagũ̶ ñari, ĩ bajirocabetone, ĩre ãmicoamasiñuju Dios. To bajiri, ĩre bu̶jabetimasiñujarã masa. To bajirone gotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. 	 İman sayesinde Hanok ölümü tatmamak üzere yukarı alındı. Kimse onu bulamadı, çünkü Tanrı onu yukarı almıştı. Yukarı alınmadan önce Tanrıyı hoşnut eden biri olduğuna tanıklık edildi.


Gaje macariana yu̶re ajitirũ̶nu̶rã jediro, Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca mu̶are yu̶ gotisere mu̶a ajimasiru̶ajama, quẽnaro tu̶oĩato ĩna —yicami yu̶re ruyuaĩocacu̶. 	 Kulağı olan, Ruhun kiliselere ne dediğini işitsin.› ››


To ĩna yiro bero, Pabloju̶are ĩre ñagõrotiyuju Félix. To ĩ yijare, ado bajiro ĩre gotiyuju Pablo: —“Cojo cũ̶ma me jud'io masa yu̶a yisere quẽnaro riojo ĩacõĩarũgũami. To bajiri yu̶ yisere quẽne quẽnaro riojo ĩacõĩaru̶cu̶mi” mu̶re yitu̶oĩamasigũ̶ ñari, variquẽnase rãca mu̶re gotiaja yu̶. 	 Valinin bir işareti üzerine Pavlus şöyle karşılık verdi: ‹‹Senin yıllardan beri bu ulusa yargıçlık ettiğini bildiğim için, kendi savunmamı sevinçle yapıyorum.


Gũ̶tane ĩre ĩna reañarone, Jesúre ado bajiro sẽniñuju Esteban: —Jesús, yu̶ u̶ju̶ yu̶ u̶su̶re bocaãmiña mu̶ —yiyuju Esteban. 	 İstefanos taş yağmuru altında, ‹‹Rab İsa, ruhumu al!›› diye yakarıyordu.


—Mu̶a jacu̶a, mu̶a bederã, mu̶a yarã, mu̶a rãcana quẽne, mu̶are ĩsirearu̶arãma ĩna. To bajiro ĩna yijare, sĩaecoru̶arãja mu̶a sĩgũ̶ri. 	 Anne babanız, kardeşleriniz, akraba ve dostlarınız bile sizi ele verecek ve bazılarınızı öldürtecekler.


Adriático vãme cu̶tiyaju̶re ju̶a semana vacaju̶ yu̶a, mino yu̶are vẽatucõase rãca. To bajivana rĩne, ñami gu̶dareco ti tu̶sato, “Yucú̶yoare cõñacoana yirãja mani”, yicama cũmuare ĩacoderimasa. 	 On dördüncü gece İyon Denizinde sürükleniyorduk. Gece yarısına doğru gemiciler karaya yaklaştıklarını sezinlediler.


Gãjima, ado bajiro ĩre cu̶digu̶mi: “ ‘Cojomocãrãcu̶ ta vecu̶a vaja yibu̶ yu̶. Ĩnare ĩaĩagu̶acu̶ yaja’ yicõami. To bajiri, ‘Vadimemi’ ĩre yicõama, mu̶ u̶ju̶re”, ĩre yicu̶digu̶mi, ĩ quẽne. 	 ‹‹Bir başkası, ‹Beş çift öküz aldım, onları denemeye gidiyorum. Rica ederim, beni hoş gör› dedi.


Masare gotimasiogũ̶ yu̶ vadibetijama, “Rojose yirã ñaja mani. Dios ĩ rotiriarore bajirone cu̶dibeaja”, yimasibetiboriarãma, Diore ajimena. Ĩnare yu̶ gotimasioro bero ñajare, “Rojose mana ñaja”, yimasibeama ĩna yuja. 	 Eğer gelmemiş ve onlara söylememiş olsaydım, günahları olmazdı; ama şimdi günahları için özürleri yoktur.


Romaju̶ ĩ ejaro bero idiarũ̶mu̶ ñatu̶sacu̶, “Jud'io masa u̶jarãre ĩnare jirẽoña”, yicami Pablo. Ĩna rẽjajediro, ado bajiro ĩnare goticami: —Yu̶re ajiya yu̶ yarã. Mani yarãre rojose yu̶ yibetiboajaquẽne, to yicõari, mani ñicu̶a ĩna yirũgũrere yu̶ rũ̶cu̶bu̶orũgũboajaquẽne, yu̶re ñiacõari, romano masare ĩsicama mani yarã, Jerusalén macana. 	 Üç gün sonra Pavlus, Yahudilerin ileri gelenlerini bir araya çağırdı. Bunlar toplandıkları zaman Pavlus kendilerine şöyle dedi: ‹‹Kardeşler, halkımıza ya da atalarımızın törelerine karşı hiçbir şey yapmadığım halde, Yeruşalimde tutuklanıp Romalıların eline teslim edildim.


“Jediro masigũ̶ ñari, quẽnase rĩne yigu̶ ñaja”, yimasibeaja yu̶. To bajiboarine, “Dios ĩ bojarore bajiro quẽnaro yiru̶cu̶ja” yigu̶, yu̶ yimasiro cõro yirũgũaja yu̶. “Yu̶re bajiro quẽnase rĩne yigu̶ ñato” yigu̶, “Yu̶re ajitirũ̶nu̶ña mu̶”, yu̶re yicami Jesucristo. 	 Bunlara şimdiden kavuştuğumu ya da yetkinliğe eriştiğimi söylemiyorum. Ama Mesih İsanın beni kazanmakla benim için öngördüğü ödülü kazanmak için koşuyorum.


Mu̶a masa ñicu̶, Abraham ñamasir'i, “Cojorũ̶mu̶ ejaru̶cu̶mi Dios ĩ cõagũ̶, ñajediro masa u̶ju̶” yigu̶, variquẽna yuñamasiñumi. To bajiri adi macaru̶cu̶roju̶re yu̶ ejaro ĩacõari, variquẽnamasucõacami —ĩnare yicami Jesús, jud'io masa u̶jarãre. 	 Babanız İbrahim günümü göreceği için sevinçle coşmuştu. Gördü ve sevindi.››


Moisés ñamasir'i ĩ rotimasirere cu̶dirã ñari, u̶su̶sãjariarũ̶mu̶ ti ñaboajaquẽne sũcare circuncisión yaja mu̶a. Yu̶ju̶arema u̶su̶sãjariarũ̶mu̶ ti ñaboajaquẽne sĩgũ̶ rijagu̶re yu̶ catiojama, ¿no yirã yu̶re jũnisiniati mu̶a? 	 Musanın Yasası bozulmasın diye Şabat Günü biri sünnet ediliyor da, Şabat Günü bir adamı tamamen iyileştirdim diye bana neden kızıyorsunuz?


To bajiro Jesús yu̶are ĩ yiñarirĩmarone, Judas Iscariote vãme cu̶tigu̶, yu̶a rãcagu̶ne, vadicami yuja. Jãjarã ĩ rãca vadicama jariaseri cu̶orã, gãjerã yucú̶juriri cu̶orã. Bu̶cu̶rã, paia u̶jarã quẽne ĩna cõariarã ñacama ĩna. 	 İsa daha konuşurken, Onikilerden biri olan Yahuda geldi. Yanında, başkâhinlerle halkın ileri gelenleri tarafından gönderilmiş kılıçlı sopalı büyük bir kalabalık vardı.


Jãjarã masa ñacama. Ĩna ye sudi joeayere vejecõari, ĩ varotiju̶re cũ rĩjoro cu̶ticama. “Yu̶a u̶ju̶ ñaja mu̶” yirã, to bajiro yicama, Jesúre rũ̶cu̶bu̶orã. Gãjerã yucú̶ ru̶ju̶ri jasurecõari, maare cũ rĩjoro cu̶ticama. 	 Halkın büyük bir bölümü giysilerini yolun üzerine serdi. Bazıları da ağaçlardan dal kesip yola seriyordu.


To bajiro ĩnare so yisere ajicõari, ado bajiro yiyuju Pedro: —Ĩre masibeaja yu̶. Socu̶ me yaja yu̶. Dios quẽne yu̶re ajigu̶mi —ĩnare yiyuju Pedro. 	 Petrus ant içerek, ‹‹Ben o adamı tanımıyorum›› diye yine inkâr etti.


To yicõari, cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãcu̶ ángel mesa rãcagu̶ orobaja cu̶ocacu̶ yu̶ tu̶ju̶ ejacami. Ejacõari, ado bajiro yu̶re goticami: —Adoju̶a vayá. Riaga jairisa tu̶ju̶ ñagõ, jãjarã ũ̶mu̶a rãca ajeriarã cu̶tigo rojose so tãmu̶orotire mu̶re ĩoru̶ yaja. 	 Yedi tası alan yedi melekten biri gelip benimle konuştu: ‹‹Gel!›› dedi. ‹‹Sana engin suların kenarında oturan büyük fahişenin çarptırılacağı cezayı göstereyim.


Gãjoa jairã ĩna sãboajaquẽne, jairo ru̶yacõaroja ĩnarema. Soma, so cu̶ose ñaro cõroacane sãcõamo —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Çünkü ötekilerin hepsi, zenginliklerinden artanı attılar. Bu kadın ise yoksulluğuna karşın, varını yoğunu, geçinmek için elinde ne varsa, tümünü verdi.››


Tirene, ado bajiro gotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire: “Jediro mu̶ rotirore bajiro cu̶digu̶ magũ̶mi. 	 Yazılmış olduğu gibi: ‹‹Doğru kimse yok, tek kişi bile yok.


Quẽna ado bajiro yu̶are gotimasiorũtuacami Jesús: —“Yu̶re ajiquejeroma” yigu̶, adire mu̶are gotiaja yu̶: 	 ‹‹Bunları size, sendeleyip düşmeyesiniz diye söyledim.


To yiro bero ju̶arũ̶mu̶ bajiña, vacoacaju̶ yu̶a quẽna, Jesúrãca, Galilea sitaju̶are vana. 	 Bu iki günden sonra İsa oradan ayrılıp Celileye gitti.


Sĩgũ̶ mu̶a vatoaju̶, Jesucristo ocare ajitirũ̶nu̶rãre ricatine ĩ gotimavisio ñajama, “Tire yibeticõaña”, ĩre yigotiba mu̶. To bajiro ĩre mu̶ yigotiboajaquẽne, ĩ ajibetijama, quẽna ĩre gotirẽmoma. Ĩre mu̶ tudigotiboajaquẽne, ĩ ajibeti manicõajama, ĩre cãmotadicõama. 	 Birinci ve ikinci uyarıdan sonra bölücü kişiyle ilişkini kes.


U̶co yirimasu̶, Lucas vãme cu̶tigu̶, yu̶a maigũ̶ quẽne, mu̶are quẽnarotiami. Demas vãme cu̶tigu̶ quẽne, to bajirone yami. 	 Sevgili hekim Lukayla Dimas da size selam ederler.


Dios ĩ bojarore bajiro Jesúre ajitirũ̶nu̶rere mu̶are gotimasio gajanocõaja yu̶. To bajiri yu̶re tudiĩabetiru̶arãja mu̶a. 	 ‹‹Şimdi aralarında dolaşıp Tanrının Egemenliğini duyurduğum sizlerden hiçbirinin yüzümü bir daha görmeyeceğini biliyorum.


To ĩna yiro bero, quẽna ado bajiro gãme tudisẽniĩañuju Pilato. To bajiro ĩna yiavasã ñaboajaquẽne, Jesúre bucõaru̶, quẽna ĩ budirotire sẽniĩaboayuju Pilato. 	 İsayı salıvermek isteyen Pilatus onlara yeniden seslendi.


To yigu̶ne, ĩ ãmorire ĩna jajucatire, ĩ varubu̶re ĩna sarecatire yu̶are ĩocami Jesús. Yu̶a ĩ buecana yu̶a u̶ju̶re ĩacõari, bu̶to variquẽnacaju̶ yu̶a yuja. 	 Bunu söyledikten sonra onlara ellerini ve böğrünü gösterdi. Öğrenciler Rabbi görünce sevindiler.


Tirũ̶mu̶ne Herodes, Pilato rãca gãmerã oca quẽnoñujarã ĩna, gãmerã ĩateboariarã. 	 Bu olaydan önce birbirine düşman olan Hirodesle Pilatus, o gün dost oldular.


To bajiro ĩ yirone, —Vũ̶mu̶rũ̶gũ̶ña. Mu̶ cũñaritore ãmiña. To yicõari, vasa —ĩre yicami Jesús. 	 İsa ona, ‹‹Kalk, şilteni topla ve yürü›› dedi.


Tirũ̶mu̶ne, vi ñar'i, budiacõari, u̶tabu̶cu̶ra tu̶ju̶ yu̶a rãca ejarũju ejacami Jesús. To bajicõari, masare gotimasiocami. 	 Aynı gün İsa evden çıktı, gidip göl kıyısında oturdu.


To ĩ yiro bero, masare jicõari, ado bajiro ĩnare yicami Jesús: —Yu̶re ajicõari, quẽnaro ajimasiña mu̶a. 	 İsa, halkı yanına çağırıp onlara, ‹‹Dinleyin ve şunu belleyin›› dedi.


David macu̶ Salomón ñamasir'iju̶a Diore ĩre vi bu̶abosamasiñuju yuja —yiyuju Esteban, u̶jarãre gotigu̶. 	 Oysa Tanrı için bir ev yapan Süleyman oldu.


Ĩna bautizarotiboajaquẽne, fariseo masa, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa quẽne, Juan ĩ gotisere ajicõari, “Bajibeaja ti”, yitu̶oĩañujarã ĩnaju̶ama. Dios ĩ bojasere yiru̶abesujarã. To bajiri Juanre bautizarotibesujarã ĩnama. 	 Oysa Yahya tarafından vaftiz edilmeye yanaşmayan Ferisilerle Kutsal Yasa uzmanları, Tanrının kendileriyle ilgili tasarısını reddettiler.


Toju̶ ñañuju sĩgũ̶, ĩ ruju̶ jediro u̶cu̶gu̶. 	 Önünde, vücudu su toplamış bir adam vardı.


Ĩ macu̶ ñamasugũ̶re, adi macaru̶cu̶roju̶re ĩre cõagũ̶, ado bajise ĩre yiyumi: “Ángel mesa quẽne mu̶re rũ̶cu̶bu̶o jedicõaru̶arãma ĩna”, yiyumi Dios. 	 Yine Tanrı ilk doğanı dünyaya gönderirken diyor ki, ‹‹Tanrının bütün melekleri Ona tapınsın.››


To bajiro ĩna yitu̶oĩajare, ado bajiro sore yiyuju Jesús: —“Rojose yu̶ yirũgũsere yu̶re masiriocõañumi Dios” mu̶ yitu̶oĩase ñajare, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mu̶ vaborotire mu̶re yirẽtobosabu̶ yu̶. To bajiri, “Dios ĩ ĩajama, quẽnagõ ñaja yu̶”, yitu̶oĩa variquẽna vasa mu̶ —sore yiyuju Jesús. 	 İsa ise kadına, ‹‹İmanın seni kurtardı, esenlikle git›› dedi.


Quẽna ado bajiro yu̶are yicami Jesús: —Yu̶ yere ajiterãre güiose ĩna yisere ĩaru̶arãja mu̶a. Sĩgũ̶ rĩa ñaboarine, “Ĩnare sĩato” yirã, ñejerotiru̶arãma ĩna. To yicõari, jacu̶a quẽne, “Yu̶a rĩare sĩato” yirã, ĩna rĩare ñejerotiru̶arãma. Ĩna rĩaju̶a quẽne, ĩna jacu̶are ajijũnisinicõari, gãjerãre sĩarotiru̶arãma ĩna. 	 ‹‹Kardeş kardeşi, baba çocuğunu ölüme teslim edecek. Çocuklar anne babaya başkaldırıp onları öldürtecek.


Dios ocare gãmerã gotivariquẽnaña mu̶a. “Maji busiyu̶ gãmerã gotiroti ñaroja”, yitu̶oĩabesa, mu̶a rãcana sĩgũ̶ri vãti ĩ rotiseju̶are cu̶dicõari, “ ‘Dios oca socase ñaja’ yiroma” yirã. To bajiri tocãrãcarũ̶mu̶ne gãmerã goticõa ñarũgũroti ñaja mu̶are, “Tire ajitirũ̶nu̶ tu̶jabeticõato” yirã. 	 ‹‹Gün bugündür›› denildikçe birbirinizi her gün yüreklendirin. Öyle ki, hiçbirinizin yüreği günahın aldatıcılığıyla nasırlaşmasın.


To yu̶a bajivato, ũ̶mu̶recaji ñaro, ũ̶mu̶agu̶ muiju ĩ bususe rẽtoro bu̶to caje mose busucaju̶ ti. 	 Ey kralım, öğlende yolda giderken, gökten gelip benim ve yol arkadaşlarımın çevresini aydınlatan, güneşten daha parlak bir ışık gördüm.


Quẽnaro mani yibetiboajaquẽne, manire ĩamaicõari, quẽnaro ĩ yire ti ñajare, ĩ yarã ñaja mani. To bajiro ti bajijare, “Quẽnaro mani yise su̶ori me, ‘Yu̶ yarã ñaama’ manire yiĩañumi Dios”, yimasiaja mani. 	 Eğer bu, lütufla olmuşsa, iyi işlerle olmamış demektir. Yoksa lütuf artık lütuf olmaktan çıkar!


To bajiro ĩna yisere ajicõari, —Yu̶ quẽne, ado bajiro mu̶are sẽniĩaja yu̶. Yu̶re mu̶a cu̶dicõaroju̶, “Ĩ rotise rãca yaja yu̶”, mu̶are yiru̶cu̶ja maji. 	 İsa da onlara, ‹‹Size bir soru soracağım›› dedi. ‹‹Bana yanıt verin, ben de size bunları hangi yetkiyle yaptığımı söylerim.


Ti oca quẽnasere masicõari, ado bajiro yirẽmomasiaja mani: “Dios manire ejarẽmoami, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ vabeticõato ĩna” yigu̶. Rojose gãjerã manire ĩna yiboajaquẽne, “Dios manire ĩ ejarẽmojare, no bajiro manire yimasimenama”, yimasiaja mani. 	 Öyleyse buna ne diyelim? Tanrı bizden yanaysa, kim bize karşı olabilir?


Riojo ñamasuse ñaja ti mu̶ oca. To bajiri yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre ĩnare yirẽmoña mu̶, mu̶ ocare “Quẽnaro ajimasiato ĩna” yigu̶. Mu̶ ocare ajimasicõari, “Quẽnase rĩne yirã ñato” yigu̶, ĩnare yirẽmoña. 	 Onları gerçekle kutsal kıl. Senin sözün gerçektir.


To bajiri, ĩ u̶su̶ju̶ vãtia u̶ju̶ ĩ sãjare, ĩ su̶orine rojose tu̶oĩacõari, paia u̶jarã, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi coderã ĩna ñaroju̶re vacoasuju Judas. Ĩna tu̶ju̶ ejacõari, Jesúre ĩ ĩsirocarotire gãmerã ñagõñujarã ĩna. 	 Yahuda gitti, başkâhinler ve tapınak koruyucularının komutanlarıyla İsayı nasıl ele verebileceğini görüştü.


To ĩ yijare, ĩre ñagõrotiyuju surara u̶ju̶. To cõrone Pabloju̶a, mu̶jariaroju̶re rũ̶gõcõari, ĩ ãmone ñumu̶oñuju, “Ñagõbesa mu̶a” yigu̶. To ĩ yirone, ñagõtu̶jacoa bu̶sayujarã. To bajiri, hebreo oca rãca ado bajiro ĩnare ñagõñuju Pablo: 	 Komutanın izin vermesi üzerine Pavlus merdivende dikilip eliyle halka bir işaret yaptı. Derin bir sessizlik olunca, İbrani dilinde konuşmaya başladı.


Yu̶re besecana me ñaja mu̶ama. Yu̶ju̶a mu̶are besecaju̶ yu̶. “Quẽnase rĩne yato ĩna” yigu̶, mu̶are besecaju̶ yu̶. To bajiro mu̶a yijama, gãjerã mu̶are ĩacõari, mu̶are ajicõari yu̶re ajitirũ̶nu̶ru̶arãma ĩna quẽne. To bajiri Dios ĩ catisere cu̶oru̶arãma ĩna quẽne. To bajiri, quẽnase mu̶a yijama, yu̶re mu̶a sẽnirore bajirone mu̶are ĩsiru̶cu̶mi yu̶ jacu̶. 	 Siz beni seçmediniz, ben sizi seçtim. Gidip meyve veresiniz, meyveniz de kalıcı olsun diye sizi ben atadım. Öyle ki, benim adımla Babadan ne dilerseniz size versin.


To bajicõari, jatirocarũ̶gũ̶cõari, vasu̶oyuju ĩ yuja. Ĩna rãca sãjasuju micaboar'i, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶re. To jatisãjacu̶ne, “Dios quẽnaro yu̶re yami. Yu̶ rijaye cu̶tisere yu̶re catioami”, yivariquẽnañuju ĩ. 	 Sıçrayıp ayağa kalktı, yürümeye başladı. Yürüyüp sıçrayarak, Tanrıyı överek onlarla birlikte tapınağa girdi.


Moisére Dios ĩ roticũmasire mani ajitirũ̶nu̶ tu̶jarere mani tudi ajitirũ̶nu̶jama, rojose yirã yirãja mani. 	 Yıktığımı yeniden kurarsam, yasayı çiğnediğimi kanıtlamış olurum.


Tocãrãca macare mu̶a ejajama, mu̶a ejasu̶orivine cãnima. Ti vine ñacõari, yu̶ ocare goticudiru̶arãja mu̶a maji, gajeroju̶ mu̶a varoto rĩjoro. 	 Hangi eve girerseniz, kentten ayrılıncaya dek orada kalın.


Yu̶a idiñaro rĩne u̶ye oco jedicoacaju̶. To ti bajirone, ado bajiro Jesúre yicamo ĩ jaco: —U̶ye oco jedicoaju̶ yuja —ĩre yicamo. 	 Şarap tükenince annesi İsaya, ‹‹Şarapları kalmadı›› dedi.


To bajiri José jacu̶ mani ñicu̶ ñamasir'i, Jacob, “Egiptoju̶ trigo ĩna juacũre ñañuju ti” yirere ajicõari, ĩ rĩare cõamasiñuju “Vaja yirã vajaro” yigu̶. 	 Mısırda tahıl bulunduğunu duyan Yakup, atalarımızı oraya ilk yolculuklarına gönderdi.


Gãji, veseju̶ moañagũ̶, ĩ ye sudire juagu̶ tudiatĩmabetiru̶cu̶mi, rujarĩmarone yu̶ ejaroti ti ñajare. 	 Tarlada olan, abasını almak için geri dönmesin.


U̶su̶sãjariarũ̶mu̶ ti ejaro, trigo ĩna oteriavese cu̶tore vasuju Jesús, ĩ buerimasa rãca. To bajivanane, trigo ricare tũnejuacõari, ĩna ãmorine ti gasere sĩguẽreacõari, bayujarã ĩ buerimasa. 	 Bir Şabat Günü İsa ekinler arasından geçiyordu. Öğrencileri yolda giderken başakları koparmaya başladılar.


To bajiro ĩna yijare, fariseo masaju̶a ado bajiro ĩnare yiyujarã: —¿To yitogu̶ ĩ yiserene ĩre ajiri mu̶a? 	 Ferisiler, ‹‹Yoksa siz de mi aldandınız?›› dediler.


Ũ̶mu̶a ti ñaro moamasiaja mani. Rãioro beroju̶ma moamasibeaja mani. To bajirone bajiaja mani catise quẽne. Ado ñarãma, moamasiaja mani. To bajiboarine, no bojarirũ̶mu̶ mani bajireacoajama, moamenaja mani. To bajiri, yu̶re cõacacu̶ ĩ rotirore bajirone quẽnaro yirũgũroti ñaja. 	 Beni gönderenin işlerini vakit daha gündüzken yapmalıyız. Gece geliyor, o zaman kimse çalışamaz.


Ĩnare bu̶jabetica yirã, Jasón to yicõari gãjerã Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre quẽne, ĩnare vejabudiacõari, ti maca u̶jarã tu̶ju̶ ĩnare juaásujarã. To ejacõari, ado bajiro ĩnare avasãgotiyujarã ĩna: —Ãnoa, macaru̶cu̶ro jediro ñarã masare gõjanabiorã ñaama. To bajiri adoju̶re quẽne manire gõjanabiorã ejama ĩna. 	 Onları bulamayınca, Yason ile bazı kardeşleri kent yetkililerinin önüne sürüklediler. ‹‹Dünyayı altüst eden o adamlar buraya da geldiler›› diye bağırıyorlardı.


Quẽna ado bajiro gotimasiocami Jesús: —“Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶ja mu̶” yigu̶, Dios ĩ cõagũ̶, yu̶ gotimasiosere no bojarã ĩna ajitirũ̶nu̶jama, mu̶are yu̶ gotisere mojoroaca ajimasiboarine, rojose ĩna ñare cu̶tisere tu̶oĩavasoacõari, tocãrãcarũ̶mu̶ri quẽnaro ñamu̶jarũ̶gũ̶cõari, quẽnaro ajimasimu̶jarũ̶gũ̶jama, ado bajiro bajiru̶aroja: Sĩgũ̶ ĩ ya veseju̶re mostaza ajea otegu̶mi. 	 İsa onlara bir benzetme daha anlattı: ‹‹Göklerin Egemenliği, bir adamın tarlasına ektiği hardal tanesine benzer›› dedi.


Tire mu̶a bajama, mu̶a rijato beroju̶, “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere ĩsiecoru̶arãja mu̶a. 	 Çünkü Tanrının ekmeği, gökten inen ve dünyaya yaşam verendir.››


To bajiri, “Dios manire ĩ gotiriarore bajirone quẽnaro yiru̶cu̶mi” mu̶a yitu̶oĩa su̶ocatore bajiro yitu̶oĩaña mu̶a quẽna. Tire tu̶oĩacõari, mu̶a yimasiro cõrone Diore quẽnaro ĩre ajitirũ̶nu̶ña mu̶a, “Ñajediro Dios ĩ gotiriarore bajirone quẽnaro manire yato” yirã. 	 Bunun için sarkık ellerinizi kaldırın, bükük dizlerinizi doğrultun, ayaklarınız için düz yollar yapın. Öyle ki, kötürüm olan parça eklemden çıkmasın, tersine şifa bulsun.


Micagũ̶re catiogajano vagu̶ne, Mateo vãme cu̶tigu̶re yu̶re ĩabu̶jacami Jesús. U̶ju̶re gãjoa sẽnibosarimasu̶ ñacaju̶ yu̶. Gãjoa sẽnirã ĩna rujiriju̶re gãjoa sẽnirujicaju̶. To yu̶ yiñaro ĩacõari, —Yu̶re ajisu̶yaya —yu̶re yicami Jesús. To bajiro ĩ yisere ajicõari, ĩre su̶yacoacaju̶ yu̶ yuja. 	 İsa oradan geçerken, vergi toplama yerinde oturan birini gördü. Matta adındaki bu adama, ‹‹Ardımdan gel›› dedi. Adam da kalkıp İsanın ardından gitti.


Dios ĩ rotimasirere ajisu̶yaboarine, rojose mani yise vajare, Cristo, rojose magũ̶ ñaboarine rojose yir'ire bajiro manire rijabosayumi. Dios ocare masa ĩna ucamasire ado bajiro ti gotijare, “ ‘Rojose yir'i ñaami’ yiĩami Dios”, yimasiaja mani: “Yucú̶ju̶ ĩna jaju sĩagũ̶re, ‘Rojose yir'i ñaami’ yiĩaami Dios”, yigotiaja ti. 	 İbrahime sağlanan kutsama Mesih İsa aracılığıyla uluslara sağlansın ve bizler vaat edilen Ruhu imanla alalım diye, Mesih bizim için lanetlenerek bizi Yasanın lanetinden kurtardı. Çünkü, ‹‹Ağaç üzerine asılan herkes lanetlidir›› diye yazılmıştır.


“ ‘Mani ñicu̶a Dios ĩ rotimasirere ĩna ajitirũ̶nu̶rũgũmasire rẽtoro quẽnamasuse ñaja’ mani yitu̶oĩamasirotire yiro bajiyuja”, yimasiaja mani. “Mani ñicu̶a, tirũ̶mu̶ju̶ ĩna yirũgũmasiriarore bajirone mani quẽne, rojose mani yisere, ‘Manire masirioato Dios’ yirã, paire mani soemu̶oroticõa ñajama, Dioju̶a ĩ ĩajama, ‘Rojose maja ĩnare’ manire yiĩabeticõa ñagũ̶mi”, yimasiaja mani. 	 Bu, şimdiki çağ için bir örnektir; sunulan kurbanlarla sunuların tapınan kişinin vicdanını yetkinleştiremediğini gösteriyor.


“Jesúre ĩ catioro bero, tudirijabetiru̶cu̶mi” yigu̶, quẽna gajeju̶ ado bajiro yimasiñumi Dios: “Davidre yu̶ goti rĩjoro cu̶ticatore bajirone quẽnaro mu̶are yiru̶cu̶ja yu̶ yuja”, yimasiñumi Dios. 	 ‹‹Tanrı, Onu asla çürümemek üzere ölümden dirilttiğini şu sözlerle belirtmiştir: ‹Size, Davuta söz verdiğim Kutsal ve güvenilir nimetleri vereceğim.›


“Dios ocare ajirũ̶cu̶bu̶obecu̶ ñañumi”, ĩre yimasiaja mani, ado bajiro ĩna bajimasire ñajare: Ĩ jacu̶ ĩ bajirocaroto rĩjoro, “Ĩ gagu̶ ñaja mu̶. To bajiri quẽnaro mu̶re yiru̶cu̶mi Dios”, ĩ jacu̶ ĩ yisere ajiru̶amasiboayuju Esaú. “Jẽre mu̶ bediju̶are gotiyuja yu̶” ĩ yisere ajicõari, bu̶to otiboarine, “Quẽnaro yiru̶cu̶ja” Dios ĩ yirere bu̶jabetimasiñuju Esaú. 	 Biliyorsunuz, Esav daha sonra kutsanma hakkını miras almak istediyse de geri çevrildi. Kutsanmak için gözyaşı döküp yalvarmasına karşın, vermiş olduğu kararın sonucunu değiştiremedi.


To ĩ yirone, rãioroto rĩjoro, Jesús buerimasa, ĩ tu̶ ejacõari, ado bajiro yiyujarã: —Jẽre rãioato yaja. Masa manoju̶ ñaja. 	 Vakit ilerlemişti. Öğrencileri İsaya gelip, ‹‹Burası ıssız bir yer›› dediler, ‹‹Vakit de ilerledi. Halkı salıver de çevredeki çiftlik ve köylere gidip kendilerine yiyecek alsınlar.››


Ti rãioato bero, u̶tabu̶cu̶ra jẽana, tira gu̶dareco tu̶sasujarã, Jesús buerimasa. Jesúju̶ama, sĩgũ̶ne ñacõañuju ĩ maji. 	 Akşam olduğunda, tekne gölün ortasına varmıştı. Yalnız başına karada kalan İsa, öğrencilerinin kürek çekmekte çok zorlandıklarını gördü. Çünkü rüzgar onlara karşı esiyordu. Sabaha karşı İsa, gölün üstünde yürüyerek onlara yaklaştı. Yanlarından geçip gidecekti.


“Ĩnare ĩamaicõari, quẽnaro mu̶ yijare, variquẽnama Jesúre ajitirũ̶nu̶rã” ĩna yisere ajicõari, bu̶to variquẽnarũgũaja yu̶ quẽne. 	 Sevgin benim için büyük sevinç ve teselli kaynağı oldu. Çünkü kutsalların yürekleri senin sayende ferahladı, kardeşim.


To ĩ yiro beroagarũ̶mu̶rine, ĩ macu̶, ĩ bediju̶a gaje sitaju̶ varu̶ ĩ yere ĩsigũ̶mi ĩ. Ti gãjoa rãcane vacoacu̶mi, gaje sitaju̶ vacu̶. Toju̶ ejacõari, rujajine ĩ gãjoare yibatereajeocõagũ̶mi. 	 ‹‹Bundan birkaç gün sonra küçük oğul her şeyini toplayıp uzak bir ülkeye gitti. Orada sefahat içinde bir yaşam sürerek varını yoğunu çarçur etti.


“ ‘Yiru̶cu̶ja’ ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi”, Diore ĩre yitu̶oĩagũ̶ ñamasiñuju Moisés ñamasir'i quẽne. To bajiro tu̶oĩagũ̶ ñari, bu̶cu̶acu̶, Egipto sita u̶ju̶ maco so masor'i ñaboarine, “Egipcio masu̶re bajiro bajigu̶ ñaami” masa ĩna yirũ̶cu̶bu̶osere bojabetimasiñuju Moisés. 	 Musa büyüyünce iman sayesinde firavunun kızının oğlu olarak tanınmayı reddetti.


Tiju̶ bero, gajeyeũni quẽnosãjeo, guaro vacoasuju so, Judea sita bu̶to buri jairoju̶, Isabelre ĩagoaco. 	 O günlerde Meryem kalkıp aceleyle Yahudanın dağlık bölgesindeki bir kente gitti.


Rahab vãme cu̶timasirio jãjarã ajeriarã cu̶tigo ñaboarine, quẽnaro so yimasirere quẽne tu̶oĩaña: Jud'io masa u̶ju̶ ĩ cõamasiriarã ĩna ejaro ĩacõari, “Mu̶are ĩaterã mu̶are sĩaroma” yigo, “Yu̶ ya viju̶ sãjarudiya mu̶a”, ĩnare yimasiñuju. To yicõari, “Mu̶a rudiarotire mu̶are gotiru̶ocoja”, yimasiñuju so. To bajiro ĩnare so yirẽmomasire ti ñajare, “Rojose magõ ñaamo”, sore yiĩamasiñuju Dios. 	 Aynı biçimde, ulakları konuk edip değişik bir yoldan geri gönderen fahişe Rahav da bu eylemiyle aklanmadı mı?


To bajiri, ĩre boca bojoneaja yu̶”, mu̶re yami. No yigu̶ sãjabecu̶ja mu̶. “Sãjabetiboarine, ĩ ñagõtu̶oĩasene catiomasicõagũ̶mi”, mu̶re yami. 	 Bu yüzden yanına gelmeye de kendimi layık görmedim. Sen yeter ki bir söz söyle, uşağım iyileşir.


To bajirone, Dios ocare ĩna buerivi u̶ju̶ quẽne ejayuju, Jairo vãme cu̶tigu̶. Jesúre ĩacõari, ĩ rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetuyuju, ĩre rũ̶cu̶bu̶ogu̶. 	 Bu sırada havra yöneticilerinden Yair adında biri geldi. İsayı görünce ayaklarına kapandı, ‹‹Küçük kızım can çekişiyor. Gelip ellerini onun üzerine koy da kurtulsun, yaşasın!›› diye yalvardı.


—Jediro ĩna yisere masiaja yu̶. Mu̶a gãmerã maisere masiaja yu̶. Yu̶re mu̶a ajitirũ̶nu̶sere quẽne masiaja. “Quẽnabu̶saro ĩre ajitirũ̶nu̶to mani” yirã, mu̶a gãmerã ejarẽmosere quẽne masiaja. Gãjerã rojose mu̶are ĩna yiboajaquẽne, yu̶re mu̶a ajitirũ̶nu̶cõa ñasere quẽne masiaja. Tirũ̶mu̶ju̶ yu̶re ajitirũ̶nu̶su̶orãju̶ quẽnaro mu̶a yicati rẽtoro quẽnaro yirũgũaja mu̶a, adirũ̶mu̶rirema. Ti jedirorene masiaja yu̶. 	 ‹Yaptıklarını, sevgini, imanını, hizmetini, sabrını biliyorum. Son yaptıklarının ilk yaptıklarını aştığını da biliyorum.


Toju̶ jãjarã masa Jesúre su̶yacama. Rijaye cu̶tirãre ĩnare catiocami ĩ. 	 Büyük halk toplulukları da Onun ardından gitti. Hasta olanları orada iyileştirdi.


Tiju̶ bero, jãjarã õ vecaju̶ ruyugoaro ĩna ocaruyusere ajicaju̶ yu̶. Ado bajiro yi ocaruyucama ĩna: —“Quẽnarẽtogũ̶ ñaami Dios mani u̶ju̶” Diore yivariquẽnato mani —yi ocaruyucama ĩna. —Ĩ ñaami rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mani vaborotire manire yirẽtobosar'i. Ĩ ñaami rẽtoro ñamasugũ̶, to yicõari, rẽtoro masigũ̶. 	 Bundan sonra gökte büyük bir kalabalığın sesini andıran yüksek bir ses işittim. ‹‹Haleluya!›› diyorlardı. ‹‹Kurtarış, yücelik ve güç Tanrımıza özgüdür.


To baji jẽanane, Genesaret vãme cu̶ti sitaju̶ ejacaju̶ yu̶a. 	 Gölü aşıp Ginnesarda karaya çıktılar.


Tocãrãcarũ̶mu̶ sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩarã ñari, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶re rẽjarũgũñujarã ĩna, Diore sẽnirã. To yigajano, gãjerãre jicoasujarã ĩna, ĩnare barotirã. Ĩna ya viriju̶ ejacõari, bare barãne, Jesús ĩ rotiriarore bajirone yibavariquẽnañujarã ĩna. To bajiro bajirã, quẽnase Diore yirũ̶cu̶bu̶orũgũñujarã ĩna. To bajiri ĩnare ĩacõari, “Quẽnaro yirã ñaama”, yiĩañujarã ĩna, ti macana. To bajiri, Jesús ĩ masisere ĩnare cõañuju. Ĩnare ĩ cõajare, cojorũ̶mu̶ ru̶yabeto ti macana sĩgũ̶ri, Jesúre ĩre ajitirũ̶nu̶su̶oyujarã ĩna. To bajicõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶rã tu̶ju̶ rẽjañujarã ĩna quẽne. Ĩna rãca ñarã, jãjarãbu̶sa ñañujarã, Jesúre ajitirũ̶nu̶rã. 	 Her gün tapınakta toplanmaya devam eden imanlılar, kendi evlerinde de ekmek bölüp içten bir sevinç ve sadelikle yemek yiyor ve Tanrı'yı övüyorlardı. Bütün halkın beğenisini kazanmışlardı. Rab de her gün yeni kurtulanları topluluğa katıyordu.


To bajiro so yirone, —Ĩne ñaja yu̶, mu̶re ñagõgũ̶ma —sore yicami Jesús. 	 İsa, ‹‹Seninle konuşan ben, Oyum›› dedi.


Paia u̶jarã, to yicõari gãjerã u̶jarã, ĩna jediro Jesúre sĩaru̶ayujarã. To bajiro yirã ñari, “Rojose masu yigu̶ ñaami Jesús” yisocaronare macañujarã. 	 Başkâhinler ve Yüksek Kurulun öteki üyeleri, İsayı ölüm cezasına çarptırmak için kendisine karşı tanık arıyor, ama bulamıyorlardı.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —Ĩna masune ejamasimenama masa, Dios tu̶ju̶re. Dioju̶ama, ñajediro yimasijeocõami. Ñieju̶a josase maja ĩrema. Ĩ su̶orine ĩ tu̶ju̶ ejamasire ñaja —ĩnare yiyuju Jesús. 	 İsa, ‹‹İnsanlar için imkânsız olan, Tanrı için mümkündür›› dedi.


Ĩabecu̶ ñaboar'ire ĩre ĩna bucõasere ajicaju̶ yu̶a, Jesúrãca. To bajiri ĩre ĩabu̶jacõari, ado bajiro ĩre yicami Jesús: —¿Dios ĩ roticõacacu̶re ajitirũ̶nu̶ati mu̶? —ĩre yicami Jesús. 	 İsa adamı kovduklarını duydu. Onu bularak, ‹‹Sen İnsanoğluna iman ediyor musun?›› diye sordu.


Fariseo masama, ado bajiro tu̶oĩarã ñañujarã ĩna: “Bajireariarãre tudicatioru̶cu̶mi Dios. Ángel mesa, to yicõari, mani vatoa ĩna ñaboajaquẽne, ĩabu̶jayamana quẽne ñarãma”, yitu̶oĩarã ñañujarã ĩna. Saduceo masaju̶ama, “Bajireariarãre tudicatiobetiru̶cu̶mi Dios. Ángel mesa quẽne manama. ‘Mani vatoare ĩabu̶jayamana ñarãma’, ĩna yirã quẽne, manama”, yirã ñañujarã ĩna. 	 Sadukiler, ölümden diriliş, melek ve ruh yoktur derler; Ferisiler ise bunların hepsine inanırlar.


To so yijare, guaro Herodes tu̶ju̶ vacõari, ado bajiro ĩre gotiyuju: —Yucu̶acane Juan vãme cu̶tigu̶, masare oco rãca bautizarimasu̶ ru̶joare bare jeobariabaja joeju̶ jeocõari, yu̶re ĩsigũ̶ vayá —ĩre yiyuju so. 	 Kız hemen koşup kralın yanına girdi, ‹‹Vaftizci Yahyanın başını bir tepsi üzerinde hemen bana vermeni istiyorum›› diyerek dileğini açıkladı.


To ĩ yirone, to ñacana jud'io masa Jesúre ĩre sẽniĩacama: —“Dios ĩ masise rãca yigu̶ yaja yu̶” mu̶ yijama, ¿no bajiro yu̶are yiĩogu̶ada mu̶? —ĩre yisẽniĩacama ĩna, Jesúre. 	 Yahudi yetkililer İsaya, ‹‹Bunları yaptığına göre, bize nasıl bir belirti göstereceksin?›› diye sordular.


To yicõari, masa jedirore ado bajiro gotiyuju: —Gãjerã ye gajeyeũnire bojaĩabesa. To yicõari, gajeyeũni cu̶tirã mu̶a ñajama, bu̶to tire maibesa. Jairo mani cu̶ojama, mani cu̶obetijaquẽne, no yibeaja. Ti su̶ori me variquẽnare ñaroja —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Sonra onlara, ‹‹Dikkatli olun!›› dedi. ‹‹Her türlü açgözlülükten sakının. Çünkü insanın yaşamı, malının çokluğuna bağlı değildir.››


To yicõari, “Gãmerã ajeriarã cu̶tiroma” yirã, mu̶a rãcanare quẽnaro gotiru̶arãja mu̶a. Esaú ñamasir'ire bajiro yibeticõaña mu̶a. Ĩ gagu̶ ñaboarine, bare baru̶ne, “Yu̶re mu̶ ecajama, mu̶ bedire bajiro bajiru̶cu̶ja yu̶”, ĩre yimasiñuju. To yicõari, “Mani jacu̶ ĩ rijaroto rĩjoro, ‘Yu̶ macu̶ ñasu̶ogu̶ ñaami’ ĩ yirocu̶ ñaru̶cu̶ja mu̶. To ĩ yirocu̶ ñari, ‘Quẽnaro yiru̶cu̶ja’ Dios ĩ yirere yiecorocu̶ ñaru̶cu̶ja mu̶”, yimasiñuju Esaú, ĩ bedire. 	 Kimse fuhuş yapmasın ya da ilk oğulluk hakkını bir yemeğe karşılık satan Esav gibi kutsal değerlere saygısızlık etmesin.


To bajiro ĩna yisere ajicõari ado bajiro ĩnare yicu̶dicami Jesús: —Adi vi Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavire mu̶a caguerocacõajama, idiarũ̶mu̶ tu̶satirũ̶mu̶ne quẽna ti vire bu̶ajeocõaru̶cu̶ja yu̶ —ĩnare yicami. 	 İsa şu yanıtı verdi: ‹‹Bu tapınağı yıkın, üç günde onu yeniden kuracağım.››


“Ado bajiro bajirãma Cristore ajitirũ̶nu̶ tu̶jarã” mu̶are yu̶ yigotimasiosere, “Mu̶ane ñaja Diore ajitirũ̶nu̶ tu̶jarona” yigu̶ me yaja yu̶. Quẽnaro mu̶a yirere ajicõari, “Jesucristo su̶ori Dios yarã ñarãma”, mu̶are yaja yu̶. To bajiro mu̶are yimasicõari, “Bu̶tobu̶sa Dios ĩ bojarore bajiro yirũtu varu̶arãma ĩna”, mu̶are yaja yu̶. 	 Size gelince, sevgili kardeşler, böyle konuştuğumuz halde, durumunuzun daha iyi olduğuna, kurtuluşa uygun düştüğüne eminiz.


To ĩ yiro bero, õ vecaju̶ gãji ángel bu̶to yaagu̶ ĩ rujiadirere ĩacaju̶ yu̶. To bajiro bajigu̶ ĩ ñajare, adi macaru̶cu̶ro busujedicoacaju̶. To bajicõari, gãjerã ángel mesare rotigu̶ ñacami. 	 Bundan sonra büyük yetkiye sahip başka bir meleğin gökten indiğini gördüm. Yeryüzü onun görkemiyle aydınlandı.


Gajerũ̶mu̶ Cesarea vãme cu̶ti macaju̶ vacaju̶ yu̶a. To ejacõari, Felipe ya viju̶ vacaju̶. Jesús ĩ bajirere gotimasiogũ̶ ñacami Felipe. Jerusalén macana Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre, “Bare batoato” yirã ĩna beseriarã rãcagu̶ ñacami. 	 Ertesi gün ayrılıp Sezariyeye geldik. Yedilerden biri olan müjdeci Filipusun evine giderek onun yanında kaldık.


Ĩna riseri budise su̶orine güiorã masu ñacama. Ĩna jĩcorori quẽne ãñare bajise ñacaju̶. To bajicõari, ãña ĩ ru̶joa rãca ĩ cũnirore bajiro güioro yise ñacaju̶. 	 Atların gücü ağızlarında ve kuyruklarındadır. Yılanı andıran kuyruklarının başıyla zarar verirler.


To bajiri yu̶are su̶yacõari, ado bajiro yu̶are yiavasã su̶yarũgũcamo so: —Ãnoa, masirẽtogũ̶ Dios ĩ bojasere yirã ñaama. Dios, masa rojose ĩna tãmu̶oborotire ĩnare ĩ yirẽtobosarotire gotirimasa ñaama —yiavasã su̶yarũgũcamo so. 	 Pavlusu ve bizleri izleyerek, ‹‹Bu adamlar yüce Tanrının kullarıdır, size kurtuluş yolunu bildiriyorlar!›› diye bağırıp durdu.


Ti macana jairo gajeyeũni cu̶orã ñaama ĩna. Diseju̶a ru̶yabeaja ĩnare. “U̶jarã ñaja mani” yiboama. “Manaju̶a rijaveoriarãre bajiro su̶tiritibetiru̶arãja mani” yiboama. “Rojose tãmu̶omenane, quẽnaro ñacõa ñaru̶arãja mani” yirã ñaboarine, bu̶to rojose yirã ĩna ñajare, bu̶to rojose ĩnare yiru̶cu̶ja —yi ocaruyucami Dios. 	 Kendini yücelttiği, sefahate verdiği oranda Istırap ve keder verin ona. Çünkü içinden diyor ki, ‹Tahtında oturan bir kraliçeyim, dul değilim. Asla yas tutmayacağım!›


Ti bajirotire tu̶oĩacõari ado bajiro ucamasiñujarã Diore gotirẽtobosamasiriarã: 	 Peygamberlerin sözleri de bunu doğrulamaktadır. Yazılmış olduğu gibi: ‹Bundan sonra ben geri dönüp, Davutun yıkık konutunu yeniden kuracağım. Onun yıkıntılarını yeniden kurup Onu tekrar ayağa kaldıracağım.


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro Jairore gotiyuju Jesús: —Tu̶oĩasu̶tiritibesa mu̶. Yu̶ masiseju̶are tu̶oĩacõa ñaña. Mu̶ tu̶oĩacõa ñajama, tudicaticoaru̶ocomo so —ĩre yiyuju Jesús. 	 İsa bunu duyunca havra yöneticisine şöyle dedi: ‹‹Korkma, yalnız iman et, kızın kurtulacak.››


Gãjerãma, Jesús ĩ yiĩosere ĩacõari, fariseo masare gotirã vasujarã ĩna. 	 Ama içlerinden bazıları Ferisilere giderek İsanın yaptıklarını onlara bildirdiler.


Jẽre ĩre ĩomu̶ yu̶, ĩ tu̶ju̶ mu̶ ejarotire. To bajiri ĩ tu̶ sãjaejacõari mu̶ ãmo ñujeoru̶cu̶ja mu̶, “Quẽna tudiĩato” yigu̶ —Anan'iare yiyuju Jesús. 	 Görümünde yanına Hananya adlı birinin geldiğini ve gözlerini açmak için ellerini kendisinin üzerine koyduğunu görmüştür.››


To yigajano, Belénju̶ ĩnare varotiyuju ĩ: —Vasa. Sũcare, quẽnaro ĩre macama. Ĩre ĩabu̶jacõari, yu̶re gotirã vaba. Yu̶ quẽne ĩre rũ̶cu̶bu̶ogu̶ varu̶ yaja —yiyuju, ĩnare yitogu̶. 	 ‹‹Gidin, çocuğu dikkatle arayın, bulunca bana haber verin, ben de gelip Ona tapınayım›› diyerek onları Beytleheme gönderdi.


To bajiro ĩre yicõa, —Damascoju̶ vasa mu̶. To mu̶ ejaro, “Ado bajiro yiya”, mu̶re yiru̶arãma —Saulore yiyuju Jesús. 	 ‹‹Haydi kalk ve kente gir, ne yapman gerektiği sana bildirilecek.››


To bajiri quẽnaro yu̶re ajiya mu̶a. Diore mu̶a sẽnijama, cõaru̶cu̶mi. Ĩre sẽnicõari, mu̶a macajama, bu̶jaru̶arãja mu̶a. Sĩgũ̶ no bojase ĩre ti ru̶yajama, gãji ya viju̶ ejacõari sãjaru̶, sẽniĩagũ̶mi. Ĩ sẽniĩajare, ĩre sãjaroticõari, ĩre ejarẽmogũ̶mi. To bajirone bajiaja Diore sẽnirãre quẽne. Ĩre mu̶a sẽnisere ajicõari, quẽnaro mu̶are yiejarẽmoru̶cu̶mi. 	 ‹‹Ben size şunu söyleyeyim: Dileyin, size verilecek; arayın, bulacaksınız; kapıyı çalın, size açılacaktır.


To bajiro yu̶are ĩ yijare, variquẽnarãne, ĩre sãcaju̶ yu̶a. Ĩre yu̶a sãrirĩmarone jẽaejacoacaju̶ yu̶a yuja. 	 Bunun üzerine Onu tekneye almak istediler. O anda tekne gidecekleri kıyıya ulaştı.


To bajiro yirã ñari, Jesús ãmorire siacõari ĩre ãmiasujarã ĩna, Pilato vãme cu̶tigu̶ ya viju̶ vana. Jud'io masa u̶ju̶ ñamasugũ̶, romano masu̶ ñañuju Pilato. To bajiri ĩ ya viju̶ Jesúre ãmiejayujarã. 	 Onu bağladılar ve götürüp Vali Pilatusa teslim ettiler.


Tire tu̶oĩaboarine, yu̶ bajirotire güibeaja yu̶. Ñamasuse me ñaja ti. Ado bajiseju̶a ñaja ñamasuse: Masare Dios ĩ maisere quẽnase quetire mani u̶ju̶ Jesús yu̶re ĩ gotiroticatire tire yijeocõaru̶aja yu̶. 	 Canımı hiç önemsemiyorum, ona değer vermiyorum. Yeter ki yarışı bitireyim ve Rab İsadan aldığım görevi, Tanrının lütfunu bildiren Müjdeye tanıklık etme görevini tamamlayayım.


Tire mu̶are gotiboarine, “Mani u̶ju̶ ĩ ejarẽmose rãca yu̶ bajijama, yu̶ quẽne ĩ rãca mu̶are ĩagũ̶ varu̶cu̶ja”, yitu̶oĩaja yu̶. 	 Ben de yakında geleceğim, bu konuda Rabbe güveniyorum.


To yicõari, adire quẽne quẽnaro tu̶oĩaña mu̶a: Rojose tãmu̶oboarine, “ ‘Manire ejarẽmoru̶cu̶mi Dios’ yicõa ñarãre quẽnaro yigu̶mi Dios”, yitu̶oĩaja mani. To bajiro bajimasiñuju Job vãme cu̶timasir'ire quẽne. Cojo vãme me bu̶to rojose tãmu̶oboarine, “Yu̶re ejarẽmoru̶cu̶mi Dios”, yicõa ñamasiñuju. Rojose ĩ tãmu̶oro bero, quẽnaro ĩ yiecomasirere ajiriarãja mu̶a. To bajiri, “Manire quẽne ĩamaicõari, quẽnaro yigu̶ ñagũ̶mi Dios”, yimasirãja mu̶a. 	 Sıkıntıya dayanmış olanları mutlu sayarız. Eyüpün nasıl dayandığını duydunuz. Rabbin en sonunda onun için neler yaptığını bilirsiniz. Rab çok şefkatli ve merhametlidir.


U̶su̶sãjariarũ̶mu̶ ti ñaro Dios ocare ĩna bueriviju̶ masare gotimasio ñañuju Jesús. 	 Bir Şabat Günü İsa, havralardan birinde öğretiyordu.


Yu̶ne ĩna jacu̶re bajiro bajigu̶ ñari, yu̶ mairãre, ‘Ado bajiroju̶a mu̶a yijama, quẽnaru̶aroja’ ĩnare yirũgũaja yu̶”, yigotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire. 	 Çünkü Rab sevdiğini terbiye eder, Oğulluğa kabul ettiği herkesi cezalandırır.››


Gajesõa, Dios ĩ ñarisõa vãme cu̶timasiñuju. 	 İkinci perdenin arkasında En Kutsal Yer denen bir bölme vardı.


Mu̶are ĩamairã rĩne mu̶a ĩamaijama, ¿“Quẽnaro yaja mu̶a” mu̶are yi, vaja yigu̶jari Dios? Yibecu̶mi. Rojorã, u̶ju̶re gãjoa sẽnibosarimasa, ĩnare ĩamairã rĩrene ĩamairũgũama ĩna quẽne. 	 Eğer yalnız sizi sevenleri severseniz, ne ödülünüz olur? Vergi görevlileri de öyle yapmıyor mu?


Ũ̶mu̶agu̶ muiju quẽne rẽtiacoaru̶cu̶mi. Ñamiagu̶ muiju quẽne ri'ire bajirone sũagũ̶ ñacoaru̶cu̶mi. Ti jediatone, Dios rojose yirãre ĩabeserirũ̶mu̶ ejaro bajiru̶aroja. Ñamasurirũ̶mu̶ ñaru̶aroja, Jesús to bajiro ĩ yiĩorirũ̶mu̶. Gajerũ̶mu̶ tire bajiro bajibetiru̶aroja yuja. Güiorirũ̶mu̶ ñaro yiru̶aroja yuja. 	 Rabbin büyük ve görkemli günü gelmeden önce Güneş kararacak, Ay kan rengine dönecek.


Ñocoa quẽne, sita tũcuroju̶are vẽjacoacama ĩna. Higuera vãme cu̶tiu̶ ti rica burirodo rĩjoro, ti rica busere mino vẽasure vẽjacatore bajiro vẽjacama ĩna. 	 İncir ağacı, güçlü bir rüzgarla sarsıldığında nasıl ham incirlerini dökerse, gökteki yıldızlar da öylece yeryüzüne düştü.


Damascoju̶ ejacõari, idiarũ̶mu̶ ĩabeti, babeti, idibeti, bajiñañuju Saulo. 	 Üç gün boyunca gözleri görmeyen Saul hiçbir şey yiyip içmedi.


No bojarirũ̶mu̶ ejaru̶aroja bu̶to rojose mu̶a tãmu̶orotirũ̶mu̶. Tirũ̶mu̶re ado bajise tu̶oĩaru̶arãja mu̶a: “Rĩa mana rõmiri rojose tãmu̶orã ñaboarine, bu̶to su̶tiritibetiru̶arãma, ‘Bu̶cu̶rã rĩne bajirearu̶arãja yu̶a’ yitu̶oĩarã ñari”. 	 Çünkü öyle günler gelecek ki, ‹Kısır kadınlara, hiç doğurmamış rahimlere, emzirmemiş memelere ne mutlu!› diyecekler.


Gãjerã rojose mu̶are ĩna yijama, rojose ĩnare yicõaru̶aboarine, quẽnaseju̶are yicõa ñaña. 	 Kötülüğe yenilme, kötülüğü iyilikle yen.


To bajiri, ĩaĩañamanire Jesús ĩ yiĩocatire ajicõari Jesúre ĩarã ejacama jãjarã masa. 	 İsanın bu doğaüstü belirtiyi gerçekleştirdiğini duyan halk Onu karşılamaya çıktı.


To ĩ yiro bero, quẽna gajeju̶ su̶oñiariaju̶re jãnecami oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶. To ĩ yirone, sita bu̶to ti sabesere ĩacaju̶ yu̶. To bajicõari, muiju ũ̶mu̶agu̶ busu tu̶jacami. To bajiri, noju̶a bususe manicaju̶. To bajicõari, ñamiagu̶ muiju, ri'ire bajiro bu̶to sũacami. 	 Kuzu altıncı mührü açınca, büyük bir deprem olduğunu gördüm. Güneş keçi kılından yapılmış siyah bir çul gibi karardı. Ay baştan aşağı kan rengine döndü.


Yucú̶tẽroju̶ Jesúre jajutugajanocõari, ĩ sudi sãñaboarere juacama ĩna surara. Babaricãrãcaju̶ vocõari, gãmerã batocama ĩna. To bajiri, cojasene ru̶yacaju̶ ti, ĩna ãmirotiase. Jesús ĩ sãñarito joeado tiayamano ñacaju̶ ti. Riojone suamu̶jagajanoriaro ñacaju̶ ti. 	 Askerler İsayı çarmıha gerdikten sonra giysilerini alıp her birine birer pay düşecek biçimde dört parçaya böldüler. Mintanını da aldılar. Mintan boydan boya tek parça dikişsiz bir dokumaydı.


“ ‘Rẽtoro rojose tãmu̶orobe’ yirã, rojose mu̶a yisere yitu̶jaya mu̶a” yigu̶, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —“Yu̶ ãmo su̶orine rojose yibu̶ yu̶” mu̶a yitu̶oĩamasijama, jatarocaya. Mu̶are cojo ãmo ti manijama, quẽnabetoja. To bajiboarine, ju̶aãmo rãca mu̶a bajireajama, jeame yatibetimeju̶ mu̶a vajama, rẽtobu̶saro quẽnabetiru̶aroja. 	 Eğer elin günah işlemene neden olursa, onu kes. Tek elle yaşama kavuşman, iki elle sönmez ateşe, cehenneme gitmenden iyidir.


Ĩnare ĩabu̶jacõari, Abrahamre ado bajise avasãĩamu̶ogũ̶mi: “Ñicu̶, yu̶re ĩamaiña. Adi jeamere bu̶to rojose tãmu̶oaja yu̶. Lázarore, yu̶ tu̶ju̶ ĩre cõaña. Mojoroaca oco juaádiato”, ĩre yiavasãgũ̶mi. To ĩ yirone, ado bajiro ĩre cu̶digu̶mi Abraham: “Tu̶oĩaña jãnami. Mu̶ ya macaju̶ ñagũ̶ quẽnasere cu̶ocaju̶ mu̶. Variquẽnacaju̶ mu̶. Lázaroju̶ama toju̶ ñagũ̶ bu̶to rojose tãmu̶ocami. Yucu̶rema, quẽnaro variquẽnaro ñagũ̶ bajiami yuja. Mu̶ju̶ama bu̶to rojose tãmu̶ogũ̶ bajiaja mu̶ yuja. 	 ‹Ey babamız İbrahim, acı bana!› diye seslendi. ‹Lazarı gönder de parmağının ucunu suya batırıp dilimi serinletsin. Bu alevlerin içinde azap çekiyorum.›


Ti macaju̶ ñacõari vana, Regio vãme cu̶ti macaju̶ ejacaju̶ yu̶a. Gajerũ̶mu̶ yu̶a vato riojo mino ti vajare, Puteoli vãme cu̶ti macaju̶ vaejacaju̶ yu̶a. 	 Oradan da yolumuza devam ederek Regiuma geldik. Ertesi gün güneyden esmeye başlayan rüzgarın yardımıyla iki günde Puteoliye vardık.


To bajiri quẽna ado bajiro yu̶are gotirũtuacami Jesús: —Quẽnaro ñaña mu̶a. Yu̶ jacu̶ masa tu̶ju̶ yu̶re ĩ cõacatore bajirone yu̶ quẽne mu̶are cõaja yu̶ yuja —yu̶are yicami Jesús. 	 İsa yine onlara, ‹‹Size esenlik olsun!›› dedi. ‹‹Baba beni gönderdiği gibi, ben de sizi gönderiyorum.››


Jericó vãme cu̶ti macaju̶ ĩ cõñatone, caje ĩabecu̶ rujiyuju, maa tu̶. Maioro bajigu̶ ĩ barotire, to yicõari, gajeyeũniaca ĩ cu̶orotire tu̶oĩagũ̶, gãjoa sẽnigũ̶ bajiyuju. 	 İsa Erihaya yaklaşırken kör bir adam yol kenarında oturmuş dileniyordu.


Ti macaye sĩabusuoriabajari busuboacati quẽne busubetiru̶aroja. To yicõari, ãmosiarã ĩna basase ajiyamano ñaru̶aroja ti maca. “Gajeyeũni ĩsicudirimasa rẽtoro ñamasurã ñaboacama ti macana” ĩnare yiru̶arãma masa. Adi macaru̶cu̶ro ñarã jedirore rojose ĩna ũmato yitorã ñaboacama —yicami gũ̶ta jairicare rocaroacacu̶. 	 Artık sende hiç kandil ışığı parlamayacak. Sende artık gelin güvey sesi duyulmayacak. Senin tüccarların dünyanın büyükleriydi. Bütün uluslar senin büyücülüğünle yoldan sapmıştı.


To bajiro ĩna yiñarone, “Yu̶are ñagõbosaya; manire quẽne rojose yiroma ĩna” yirã, ĩna yu̶ Alejandro vãme cu̶tigu̶re ĩre turocavioyujarã jud'io masa. To ĩna yijare, “Avasãtu̶jaya” yigu̶, ĩ ãmo rãca vãre vãre yiboayuju. 	 Yahudiler İskenderi öne çıkarınca kalabalıktan bazıları olayı ona bağladı. Eliyle bir işaret yapan İskender, halka savunmasını yapmak istedi.


To bajiro bajigu̶ne, quẽnariruju̶ ĩ ruju̶ cu̶tirore bajirone manire quẽne vasoaru̶cu̶mi, adi macaru̶cu̶roaye jediro rotimasigũ̶ ñari. 	 O her şeyi kendine bağlı kılmaya yeten gücünün etkinliğiyle zavallı bedenlerimizi değiştirip kendi yüce bedenine benzer hale getirecektir.


Gãjerãju̶a, “Ñamasurã ñaama” Cristore ajitirũ̶nu̶rã ĩna yirũ̶cu̶bu̶orã, “Quẽnaro riojo gotimasioami Pablo”, yicama ĩnama. “ ‘Rojose maja mu̶are’ Dios manire ĩ yiĩavariquẽnase mu̶ gotimasioru̶ajama, gajeye gotimasiorẽmoroti ñaja”, yu̶re yibeticama. “Ado bajiro bajiriarã ñari, ñamasurã ñaama ĩna” gãjerã ĩna yirũ̶cu̶bu̶orã ĩna ñajama, ĩna ñabetijaquẽne, no yibeaja yu̶rema. “ ‘Ñamasurã ñaama’ masa ĩna yirũ̶cu̶bu̶orã ĩna ñajare, ‘Gãjerã rẽtoro masirã ñaama’ yiĩagũ̶mi Dios quẽne”, yire maja. 	 Ama ileri gelenler -ne oldukları bence önemli değil, Tanrı insanlar arasında ayrım yapmaz- evet, bu ileri gelenler söylediklerime bir şey katmadılar.


Ĩnare ũmato jãjacõari, so ãmore ñiañuju Jesús. To yigu̶ne, ado bajiro sore yiyuju: —Talita cumi —sore yiyuju. (“ ‘Daquego, vũ̶mu̶rũ̶gũ̶ña’ mu̶re yaja yu̶” yire ũni ñañuju.) 	 Çocuğun elini tutarak ona, ‹‹Talita kumi!›› dedi. Bu söz, ‹‹Kızım, sana söylüyorum, kalk›› demektir.


Galilea sitaju̶re Jesús ĩ ñariaroju̶re ĩ rãca yu̶a ejatone quẽnaro yu̶are yicama toana. Ĩna quẽne Jerusalénju̶ Pascua boserũ̶mu̶ ñaro ĩarã variarã tudiejariarã ñacama ĩna. To bajiri jediro Pascua ñaro Jesús ĩ yicatire ĩariarã ñañuma ĩna quẽne. 	 Celileye geldiği zaman Celileliler Onu iyi karşıladılar. Çünkü onlar da bayram için gitmişler ve bayramda Onun Yeruşalimde yaptığı her şeyi görmüşlerdi.


Evodia vãme cu̶tigore, S'intique vãme cu̶tigore quẽne, mu̶are gotigu̶ yaja. Mu̶a ju̶arã, mani u̶ju̶ yarã ñari, sĩgõre bajiro tu̶oĩaña mu̶a. 	 Evodiyaya rica ediyorum, Sintihiye rica ediyorum, Rab yolunda aynı düşüncede olun.


Quẽnaro mu̶a ñaroti rĩne tu̶oĩabesa. Gãjerã quẽnaro ĩna ñarotire quẽne tu̶oĩarũgũña. 	 Yalnız kendi yararını değil, başkalarının yararını da gözetsin.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare sẽniĩañuju Pilato: —¿Ñimu̶ju̶are yu̶ busere bojati mu̶a? ¿Jud'io masa u̶ju̶re yu̶ busere bojatique mu̶a? —ĩnare yisẽniĩañuju Pilato. 	 Pilatus onlara, ‹‹Sizin için Yahudilerin Kralını salıvermemi ister misiniz?›› dedi.