“Ãñare, cotibajare ĩnare cu̶daboarine, rojose tãmu̶obetiru̶arãja mu̶a” yigu̶, yu̶ masisere mu̶are u̶jocaju̶ yu̶, “Rojose yirã jediro, to yicõari, vãtia quẽne rojose mu̶are yibeticõato” yigu̶. 	 Ben size, yılanları ve akrepleri ayak altında ezmek ve düşmanın bütün gücünü alt etmek için yetki verdim. Hiçbir şey size zarar vermeyecektir.


To bajiri ĩre ĩamasicõari u̶cayujarã ĩna. “¿‘Quẽnarisoje’ vãme cu̶ti soje tu̶ gãjoa sẽnirujirũgũgũ̶ me ñati ĩ?”, yiyujarã ĩna. 	 Onun, tapınağın Güzel Kapısında oturup para dilenen kişi olduğunu anlayınca ondaki değişiklik karşısında büyük bir hayret ve şaşkınlığa düştüler.


Cuarenta rẽtoro ñarirãcu̶ ñañujarã ĩna, “Pablore ĩre sĩarãsa mani” yiriarã. 	 Bu anlaşmaya katılanların sayısı kırkı aşıyordu.


Ĩna tu̶ ejacõari, ado bajiro goticama ĩna: —Ãnoa jud'io masa mani ñarimacanare gotigõjanabioama. 	 Onları yargıçların karşısına çıkartarak, ‹‹Bu adamlar Yahudidir›› dediler, ‹‹Kentimizi altüst ettiler. Biz Romalılar için benimsenmesi ve uygulanması yasak birtakım töreler yayıyorlar.››


So manaju̶a ĩna rijajediro bero, so quẽne rijacoacamo yuja. 	 Hepsinden sonra kadın da öldü.


U̶ju̶ ya cũmuro rujigu̶ riojojacatu̶a ĩ cu̶orijotire ãmicami. 	 Kuzu gelip tahtta oturanın sağ elinden tomarı aldı.


To bajiro Jesús ĩ yiñarone, sĩgũ̶ Dios ĩ rotimasirere gotimasiorimasu̶, ĩre sẽniĩaru̶, vũ̶mu̶rũ̶gũ̶ñuju. “Ado bajiro yu̶ sẽniĩajama, josase ti ñajare, cu̶dimasibeticõari bojoneose tãmu̶oru̶cu̶mi” yitu̶oĩagũ̶ ñari, ado bajise ĩre sẽniĩañuju: —Gotimasiorimasu̶, yu̶ rijato beroju̶ “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere yu̶re ĩ ĩsisere yu̶ bojajama, ¿no bajiro yiroti ñati yu̶re? —ĩre yisẽniĩañuju. 	 Bir Kutsal Yasa uzmanı İsayı denemek amacıyla gelip şöyle dedi: ‹‹Öğretmenim, sonsuz yaşamı miras almak için ne yapmalıyım?››


Cristo yarã ñari, Abraham jãnerabatiare bajiro bajiaja mu̶a quẽne. To bajirã ñari, Abrahamre Dios ĩ gotimasiriarore bajirone quẽnaro ĩ yirona ñaja mu̶a. 	 Eğer Mesih'e aitseniz, İbrahim'in soyundansınız, vaade göre de mirasçısınız.


Jesucristo mu̶are ĩ mairore bajiro, gãjerãre ĩnare maiña mu̶a quẽne. Mu̶are maigũ̶ ñari, rojose mu̶a tãmu̶oborotire mu̶are yirẽtobosagu̶, mu̶are rijabosayumi Jesucristo. To bajiro manire ĩ yirẽtobosare ñajare, bu̶to variquẽnañumi Dios. 	 Mesih bizi nasıl sevdiyse ve bizim için kendisini güzel kokulu bir sunu ve kurban olarak nasıl Tanrıya sunduysa, siz de öylece sevgi yolunda yürüyün.


“Betania macaju̶ ñaami Jesús” ĩna yisere ajicõari jud'io masa jãjarã ejacama. Jesús sĩgũ̶rene ĩre ĩarã ejarã me, bajicama ĩna. Lázarore, Jesús ĩ catior'ire ĩarã rãcane vayuma ĩna. 	 Yahudilerden büyük bir kalabalık İsanın Beytanyada bulunduğunu öğrendi ve yalnız İsa için değil, Onun ölümden dirilttiği Lazarı da görmek için oraya geldi.


Õ vecaju̶ ñagũ̶, Diore bajiro bajigu̶ ñaboarine, adigodoju̶ vagu̶, “Ĩre bajiro bajicõa ñaru̶cu̶ja yu̶”, yibesuju Cristo. 	 Mesih, Tanrı özüne sahip olduğu halde, Tanrıya eşitliği sımsıkı sarılacak bir hak saymadı.


Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Mu̶a ñicu̶a ĩna bajimasiriarore bajirone Diore mu̶a ajitirũ̶nu̶beticõa ñajare, ĩna sĩamasire vaja rojose ĩnare ĩ yiroti rẽtobu̶saro rojose mu̶are yiru̶cu̶mi Dios, adirũ̶mu̶ri ñarãre —ĩnare yicami Jesús. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, bunların hepsinden bu kuşak sorumlu tutulacaktır.


Sĩgũ̶, “Rojose yigu̶ me ñaja” ĩ yitu̶oĩajama, ĩ masune socagu̶ yami. 	 Kişi bir hiçken kendini bir şey sanıyorsa, kendini aldatmış olur.


So tudicatisere ĩacõari, no yimasibesujarã so jacu̶a, ti ũnire ĩabetirũgũriarã ñari. To bajiro ĩna bajisere ĩacõari, ĩna macore ĩ catiosere gotirotibesuju Jesús. 	 Kızın annesiyle babası şaşkınlık içindeydi. İsa, olanları hiç kimseye anlatmamaları için onları uyardı.


Tire bariarã, cinco mil ũ̶mu̶a ñañujarã. 	 Yemek yiyen erkeklerin sayısı beş bin kadardı.


To yicõari, gajeye tire bajibu̶sasene ado bajiro yaja: “Mu̶ masu ruju̶re mu̶ mairore bajirone mu̶ tu̶anare maiña”, yigotiaja Dios ĩ rotimasire. 	 İlkine benzeyen ikinci buyruk da şudur: ‹Komşunu kendin gibi seveceksin.›


Riojo mu̶are gotiaja yu̶. U̶ju̶ ĩ bojarore bajirone ĩ yire ti ñajare, ĩ cu̶ose jedirorene ĩre ĩatirũ̶nu̶ rotigu̶mi. 	 Size doğrusunu söyleyeyim, efendisi onu bütün malının üzerinde yetkili kılacak.


To yicõari, —“Rojose mani tãmu̶oboajaquẽne, manire yirẽtobosaru̶cu̶mi”, yu̶re yitu̶oĩarã me ñaja mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús. To bajiro ĩ yisere ĩacõari, no yimasibesujarã ĩ buerimasa. —¿Ñimu̶ ũgũ̶ masu̶ ñati ãni? Minore, to yicõari, sabesere ĩ tu̶jarotijama, ĩre ajiaja —gãmerã yiyujarã ĩna, ĩre güirã. 	 İsa öğrencilerine, ‹‹Nerede imanınız?›› dedi. Onlar korku ve şaşkınlık içindeydiler. Birbirlerine, ‹‹Bu adam kim ki, rüzgara, suya bile buyruk veriyor, onlar da sözünü dinliyor!›› dediler.


Bu̶tobu̶sa Diore mu̶a ajitirũ̶nu̶jama, ĩju̶a quẽne mu̶are ejarẽmoru̶cu̶mi, “Quẽnabu̶saro yu̶re ajitirũ̶nu̶ato ĩna” yigu̶. To bajiri, rojose mu̶a yisere yitu̶jacõaña. “Diore masirã ñaja yu̶a” yiboarine, Diore masimena ĩna yisere yivariquẽnarũgũaja mu̶a. 	 Tanrıya yaklaşın, O da size yaklaşacaktır. Ey günahkârlar, ellerinizi günahtan temizleyin. Ey kararsızlar, yüreklerinizi paklayın.


“Yu̶ gu̶bo su̶orine rojose yibu̶ yu̶” mu̶a yitu̶oĩamasijama, jatarocaya. Mu̶are cojo gu̶bo ti manijama, quẽnabetoja. To bajiboarine, ju̶a gu̶bo rãca mu̶a bajireajama, jeame yatibetimeju̶ mu̶a vajama, rẽtobu̶saro quẽnabetiru̶aroja. 	 Eğer ayağın günah işlemene neden olursa, onu kes. Tek ayakla yaşama kavuşman, iki ayakla cehenneme atılmandan iyidir.


Tire ajicõari, Jesúre ĩarã vasujarã ĩna, ti macana jediro. Ĩ tu̶ ejacõari, ĩre güirã, rũ̶cu̶bu̶ose rãca ĩre varotiyujarã. 	 Bunun üzerine bütün kent halkı İsa'yı karşılamaya çıktı. O'nu görünce bölgelerinden ayrılması için yalvardılar.


To bajiri Judas yu̶a rãcagu̶ ñaboacami. Ĩ ye moare quẽne ñaboacaju̶ ti. 	 Yahuda bizden biri sayılmış ve bu hizmette yerini almıştı.››


Tire yu̶a bagajanorone, idiriabaja ãmicõari, “Quẽnaro yaja mu̶”, Diore yicami quẽna. To yicõari, tibaja yu̶are ĩsigũ̶ne, ado bajiro yicami: —Mu̶a jediro adire idiya. 	 Sonra bir kâse alıp şükretti ve bunu öğrencilerine vererek, ‹‹Hepiniz bundan için›› dedi.


To bajiro ĩna yi vatone, burro vãme cu̶tigu̶re ĩre bu̶jacõari, ĩre vajejacami Jesús, “To bajirone bajiru̶cu̶mi” Dios oca, masa ĩna yiucamasire ñajare. Ado bajiro yiucamasiñuma ĩna: 	 İsa bir sıpa bulup üzerine bindi. Yazılmış olduğu gibi, ‹‹Korkma, ey Siyon kızı! İşte, Kralın sıpaya binmiş geliyor.››


Ĩnare ĩacõari, ado bajiro gotiyuju ĩ: —Yu̶a jud'io masa, gãjerã masa ya vire yu̶a sãjajama, to yicõari, no bojariju̶ gãjerã masa rãca yu̶a vu̶sajama, yu̶a u̶jarã ĩna rotisere cu̶dimena yirãja yu̶a. Tire ajiriarãja mu̶a. To bajiro ti bajiboajaquẽne, Dioma ado bajiro yu̶re yimasimi: “ ‘Quẽnaja’ yu̶ yisema quẽnase ñaja. ‘Rẽore ñaja’ yibesa mu̶”, yu̶re yimasimi Dios. To bajiri, “Jud'io masu̶ ñaboarine gãjerã masa rãca yu̶ ñajama, quẽnacõaja ti”, yimasiaja yu̶ yuja. 	 Onlara şöyle dedi: ‹‹Bir Yahudinin başka ulustan biriyle ilişki kurmasının, onu ziyaret etmesinin töremize aykırı olduğunu bilirsiniz. Oysa Tanrı bana, hiç kimseye bayağı ya da murdar dememem gerektiğini gösterdi.


To bajiro ĩ yijama, riojo gotigu̶ yiyumi. To bajiri socarãne masare gotitorãre bu̶to ĩnare gotiya mu̶, “Dios oca Jesús yeju̶are tu̶oĩato ĩna” yigu̶. 	 Bu tanıklık doğrudur. Bu nedenle, Yahudi masallarına, gerçeği reddedenlerin buyruklarına kulak vermeyip sağlam imana sahip olmaları için onları sert bir şekilde uyar.


Ti macaju̶ Jesús ĩ ñajama, Diore gotirẽtobosarimasu̶ Isa'ias vãme cu̶timasir'i, ado bajiro ĩ yiucamasire ñari, bajiyuju: 	 Bu, Peygamber Yeşaya aracılığıyla bildirilen şu söz yerine gelsin diye oldu: ‹‹Zevulun ve Naftali bölgeleri, Şeria Irmağının ötesinde, Deniz Yolunda, Ulusların yaşadığı Celile!


To yicõari, quẽna ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —No bojase mu̶a cu̶ose juaábeja. Tueriayucú̶ri, mu̶a bare sãriajoari, to yicõari, gãjoare quẽne juaábeja. Gajeye sudi juaámenane, mu̶a sãñasene sãñacõari, vaja. 	 Onlara şöyle dedi: ‹‹Yolculuk için yanınıza hiçbir şey almayın: Ne değnek, ne torba, ne ekmek, ne para, ne de yedek mintan.


No bojarã yu̶ gotiboasere ajitirũ̶nu̶menama, yu̶re ajitirũ̶nu̶boronare matarã yirãma. No bojarã, “Jesúre ajitirũ̶nu̶ña” yu̶re yigoticudibosamenama, “Ĩre ajibesa” yirãre bajiro bajirã ñarãma —ĩnare yiyuju Jesús. 	 Benden yana olmayan bana karşıdır, benimle birlikte toplamayan dağıtıyor demektir.


To yigajano, gaje queti ĩnare gotirũtuasuju: —U̶ju̶, gãji u̶ju̶ rãca ĩna gãmerã quẽajama, ado bajiro tu̶oĩagũ̶mi: “¿Yu̶a diez mil ñarirãcu̶ yu̶re moabosarimasa rãca, veinte mil masa cu̶ogu̶re quẽarẽtocũrãjari yu̶a?”, ¿yitu̶oĩasu̶obecu̶jarique? 	 ‹‹Ya da hangi kral başka bir kralla savaşa gittiğinde, üzerine yirmi bin askerle yürüyen düşmana on bin askerle karşı koyabilir miyim diye önce oturup bir değerlendirme yapmaz?


Ĩre ajitirũ̶nu̶rã, “ ‘Ñie rojose mana ñaama’ manire yiĩato Dios” yigu̶, manire rijabosayumi Jesucristo. To bajicõari, “Rojose yiru̶aboarine, yibeticõari, quẽnaseju̶are yato” yigu̶, manire rijabosayumi. 	 Mesih bizi her suçtan kurtarmak, arıtıp kendisine ait, iyilik etmekte gayretli bir halk yapmak üzere kendini bizim için feda etti.


To bajiri, Dios, Moisére ĩ roticũmasire, ñajediro riojo yise ñaja ti. To bajicõari quẽnase ñaja. 	 İşte böyle, Yasa gerçekten kutsaldır. Buyruk da kutsal, doğru ve iyidir.


To bajiro ĩna bajisere ĩacõari bu̶to güiyujarã. Bu̶to güigu̶ ñari, “To bajiro yigu̶ yigu̶ja” yiri mene, ado bajiro Jesúre yiyuju Pedro: —Yu̶ u̶ju̶, adoju̶ mani ñajama, quẽnamasucõaja. Mu̶a ñaro cõrone vijãiri mu̶are quẽnobosaru̶arãja yu̶a. Mu̶ yajãi, Moisés yajãi, to yicõari, El'ias yajãi bu̶abosaru̶arãja —Jesúre yiboayuju Pedro. 	 Petrus İsaya, ‹‹Rabbî, burada bulunmamız ne iyi oldu! Üç çardak kuralım: Biri sana, biri Musaya, biri de İlyasa›› dedi.


To bajiro ĩre yu̶ yiboajaquẽne, “Vasa mu̶. Sõju̶ mu̶re cõagu̶agu̶ yaja yu̶, jud'io masa me ĩna ñaroriju̶”, yu̶re yicami yu̶ u̶ju̶ —jud'io masare ĩnare yigotiyuju Pablo. 	 ‹‹Rab bana, ‹Git› dedi, ‹Seni uzaktaki uluslara göndereceğim.› ››


Adoju̶ tubiberiaviju̶ yu̶ rãca ñagũ̶ Aristarco vãme cu̶tigu̶, mu̶are quẽnarotiami. Bernabé tẽñu̶, Marcos vãme cu̶tigu̶ quẽne mu̶are quẽnarotiami. “Mu̶a tu̶ju̶ ĩ ejacoajama, ĩre quẽnaro yiba”, mu̶are yiucacõacaju̶ yu̶, jẽre. 	 Hapishane arkadaşım Aristarhus ve Barnabanın yeğeni Markos size selam ederler. Markosla ilgili buyruklar aldınız; yanınıza gelirse kendisini kabul edin.


Quẽnaro ĩre rũ̶cu̶bu̶o variquẽnarũgũru̶arãja mani. To bajirone bajiato. 	 Babamız Tanrıya sonsuzlara dek yücelik olsun! Amin.


Ĩ quẽne, manire bajirone bajigu̶ ĩ ñajare, Dios ĩ rotise yimasijeogu̶ me ñamasiñuju ĩ. “Yu̶re quẽne josaja” yitu̶oĩagũ̶ ñari, “Gãjerã Diore ajitirũ̶nu̶rãre, to bajirone bajiroja”, yiĩamaiñuju. 	 Bilgisizlere, yoldan sapanlara yumuşak davranabilir. Çünkü kendisi de zayıflıklarla kuşatılmıştır.


Tire yu̶are goticõa, quẽna gajeye yu̶are gotirẽmocami: —Mani baba Lázaro, cãnicoarimi. To bajiri ĩre yujiogu̶acu̶ yaja yu̶ —yicami Jesús. 	 Bu sözleri söyledikten sonra, ‹‹Dostumuz Lazar uyudu›› diye ekledi, ‹‹Onu uyandırmaya gidiyorum.››


To bajiro so yisere ajicõari, ado bajiro yiyuju Pedro: —“Riojo yaja mu̶”, mu̶re yimasibeaja yu̶. Mu̶re ajimasibeaja —sore yiyuju Pedro. To bajiro yicõari, matariasãniro sãjariasoje tu̶ vasuju Pedro. 	 Petrus ise bunu inkâr ederek, ‹‹Senin neden söz ettiğini bilmiyorum, anlamıyorum›› dedi ve dışarıya, dış kapının önüne çıktı. Bu arada horoz öttü.


To bajiro ĩ yiñaro rĩne ju̶a cũ̶ma rẽtocoasuju ti. “Jud'io masa yu̶re jũnisiniroma” yigu̶, Pablore ĩre bubesuju ĩ. Ju̶a cũ̶ma bero, u̶ju̶ ĩ ñaboasere budicoasuju Félix. To bajiri, Porcio Festo vãme cu̶tigu̶ju̶a u̶ju̶ sãjañuju. 	 İki yıl dolunca görevini Porkius Festus'a devreden Feliks, Yahudiler'in gönlünü kazanmak amacıyla Pavlus'u hapiste bıraktı.


Ĩna ũmavadone ĩnare sẽniĩacãnamua ruyuayuju Jesús. “¿Ñati mu̶a?” ĩ yisere ajicõari, ĩre yirũ̶cu̶bu̶orã, ĩ rĩjoroju̶a muqueacõari, ĩ gu̶borire ñiañujarã ĩna. 	 İsa ansızın karşılarına çıktı, ‹‹Selam!›› dedi. Yaklaşıp İsanın ayaklarına sarılarak Ona tapındılar.


To bajiri ĩ rũ̶gõboariju̶re rũ̶gõbibecõañujarã. To ĩna bajijare, ju̶a cũmuari masa maniari jayasere ĩabu̶jayuju ĩ. Vai sĩarimasa ĩna bajiyucu̶rire coerã ĩna vãgãgoriari ñañuju. Coja ñañuju Pedro yaga. 	 İsa, gölün kıyısında iki tekne gördü. Balıkçılar teknelerinden inmiş ağlarını yıkıyorlardı.


Cristore ajitirũ̶nu̶rã, Macedonia vãme cu̶ti sitana, Acaya vãme cu̶ti sitana quẽne, ado bajiro tu̶oĩañujarã ĩna: “Jerusalén macana, Cristore ajitirũ̶nu̶rã maioro bajirãre gãjoa rãca ĩnare ejarẽmoto mani”, yitu̶oĩañujarã ĩna. To bajiro yitu̶oĩariarã, ĩna ĩsirere juacõari, Jerusalén macanare ĩsigu̶acu̶ yaja yu̶. 	 Çünkü Makedonya ve Ahayada bulunanlar, Yeruşalimdeki kutsallar arasında yoksul olanlar için yardım toplamayı uygun gördüler.


‘Rojose mani yiro bero, manire masiriocõari, “Rojose yicaju̶ mu̶a. To bajiri rojose mu̶are yiru̶cu̶ja yu̶” tudiyibetiru̶cu̶mi Dios’ yitu̶oĩarãma, variquẽnaru̶arãma”, yiucamasiñumi David. 	 Günahı Rab tarafından sayılmayana ne mutlu!››


Tire ajicõari, “Diore ajirũ̶cu̶bu̶obetiriarã ñari, ti sitaju̶re ejabesuma”, yimasiaja mani. 	 Görüyoruz ki, imansızlıklarından ötürü oraya giremediler.


Quẽnato yu̶ maigũ̶ Ampliato quẽne. Mani u̶ju̶re ajitirũ̶nu̶gũ̶ ĩ ñajare, ĩre bu̶to maiaja yu̶. 	 Rabbe ait olan sevgili kardeşim Ampliatusa selam söyleyin.


To bajiro ĩ yigotisere ajitego ñari, ĩre sĩarotiru̶aboayuju Herod'ias. To bajiro so yitu̶oĩaboajaquẽne, “Dios ĩ bojarore bajiro quẽnaro yigu̶ ñaami Juan” yigu̶, ĩ gotisere ajirũ̶cu̶bu̶ogu̶ ñari, Herod'ias, Juanre so sĩaru̶aboasere matayuju Herodes. Juan ĩre ĩ gotisere quẽnaro ajivariquẽnagũ̶ ñaboarine, “To bajiro yiru̶cu̶ja yu̶”, yimasibesuju Herodes. 	 Hirodiya bu yüzden Yahyaya kin bağlamıştı; onu öldürtmek istiyor, ama başaramıyordu.


Ĩna gotisere ĩna ajijedicoaboajaquẽne, Pablore, Bernabére gotiyiroyujarã ĩna, jud'io masa, gajeyeũni jairã rõmiri Diore rũ̶cu̶bu̶orãre, to yicõari ti macana ñamasurãre quẽne. To bajiro ĩna yijare, jũnisinicõari, Pablo, Bernabére varotiyujarã ĩna. 	 Ne var ki Yahudiler, Tanrıya tapan saygın kadınlarla kentin ileri gelen erkeklerini kışkırttılar, Pavlusla Barnabaya karşı bir baskı hareketi başlatıp onları bölge sınırlarının dışına attılar.


Mu̶a jediro, quẽnaro gãmerã yirũgũru̶arãja mu̶a, “Quẽnaro ñacõari, bu̶tobu̶sa Dios ĩ bojarore bajiro yirã ñato mani” yirã. To bajiro mu̶a yibetijama, Diorãca quẽnaro ñabetiru̶arãja. 	 Herkesle barış içinde yaşamaya, kutsal olmaya gayret edin. Kutsallığa sahip olmadan kimse Rabbi göremeyecek.


To ĩ yisere ajicõari, no bajiro ĩre cu̶dimasibesujarã ĩna. 	 Onlar buna hiçbir karşılık veremediler.


—Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã, ado bajiro yiru̶arãma ĩna: Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã ñari, yu̶ masise su̶orine masa u̶su̶riju̶ sãñarãre vãtiare burearu̶arãma. To yicõari, ĩna masibeti oca ñaboaserene ñagõru̶arãma. 	 İman edenlerle birlikte görülecek belirtiler şunlardır: Benim adımla cinleri kovacaklar, yeni dillerle konuşacaklar, yılanları elleriyle tutacaklar. Öldürücü bir zehir içseler bile, zarar görmeyecekler. Ellerini hastaların üzerine koyacaklar ve hastalar iyileşecek.››


Tirene gotiaja Dios ĩ yirere, Oseas ñamasir'i ĩ ucamasire: “ ‘Yu̶ yarã merene, “Yu̶ yarã ñaama”, yiru̶cu̶ja yu̶. Yu̶ ĩamaibeticanare, “Yu̶ ĩamairã ñaama”, yiru̶cu̶ja yu̶’, yami Dios. 	 Tanrı Hoşea Kitabında şöyle diyor: ‹‹Halkım olmayana halkım, Sevgili olmayana sevgili diyeceğim.››


Ĩna rãca ajeru̶amenare bajiro yirã ñarãja mu̶a, adirodoriana. Juan, quẽnase bare babeti, quẽnase idire idibeti bajiñañuju ĩ. To bajiro bajigu̶ ĩ ñajare, “Vãti sãñagũ̶ ñagũ̶mi”, ĩre yitu̶oĩacaju̶ mu̶a, ĩre ajiterã ñari. 	 Vaftizci Yahya geldiği zaman oruç tutup şaraptan kaçındı, ona ‹cinli› diyorsunuz.


To bajiro David ñamasir'i ĩ yiucamasire ti ñajare, Judare ĩre vasoagu̶, Jesús ĩ rijato bero quẽna ĩ tudicatiro ĩacacu̶re, Juan, Jesúre ĩ tuñĩabiaro ĩacacu̶re, yu̶a Jesús ĩ cõasu̶ocana rãca vacudicacu̶re macato mani —yiyuju Pedro. 	 ‹‹Buna göre, Yahyanın vaftiz döneminden başlayarak Rab İsanın aramızdan yukarı alındığı güne değin bizimle birlikte geçirdiği bütün süre boyunca yanımızda bulunan adamlardan birinin, İsanın dirilişine tanıklık etmek üzere bize katılması gerekir.››


Idiatuti cu̶tivi ñacaju̶ yu̶a rẽjacativi. To bajiri tu̶saritutiju̶re ñacaju̶ yu̶a. Jairo sĩabusuore ñacaju̶ ti. 	 Toplanmış olduğumuz üst kattaki odada birçok kandil yanıyordu.


To bajiro tu̶oĩagũ̶ ñari, “Jesúre ajitirũ̶nu̶rã, Dios ĩ rotimasirere rũ̶cu̶bu̶obeama” yitu̶oĩacõari, ado bajiro rojose ĩnare yicaju̶ yu̶: Ũ̶mu̶are, rõmiare quẽne ĩnare ñejecõari, tubiberiaviriju̶ ĩnare tubibecũrũgũcaju̶ yu̶. To yicõari, ĩnare sĩarotirũgũcaju̶ yu̶. 	 İsanın yolundan gidenlere öldüresiye zulmeder, kadın erkek demeden onları bağlayıp hapse atardım.


To ti bajiro ĩacõari, ũmadi, yu̶a tu̶ju̶ ejacamo so. Pedro, yu̶, Jesús bu̶to ĩ maicacu̶, ñacaju̶ yu̶a. Yu̶a tu̶ju̶re ejacõari, ado bajiro yu̶are goticamo so: —Mani u̶ju̶ ruju̶rire ãmicoasuma ĩna. “Toju̶ ĩ ruju̶rire cũriarãma ĩna”, yimasibeaja yu̶ —yu̶are yicamo so. 	 Koşarak Simun Petrusa ve İsanın sevdiği öbür öğrenciye geldi. ‹‹Rabbi mezardan almışlar, nereye koyduklarını da bilmiyoruz›› dedi.


Rojose mani tu̶oĩase, “Dios su̶orine to bajiro tu̶oĩaja”, yiroti me ñaja. Rojose tu̶oĩagũ̶ me ñagũ̶mi Dios. To bajiri, “Dios su̶orine rojose yaja”, yimasiña maja. 	 Ayartılan kişi, ‹‹Tanrı beni ayartıyor›› demesin. Çünkü Tanrı kötülükle ayartılmadığı gibi kendisi de kimseyi ayartmaz.


Yu̶ jacu̶ rãca ñacõaja yu̶. Mu̶a rãca quẽne ñacõaja yu̶. Mu̶aju̶a quẽne, “Yu̶ rãcane ñacõaja mu̶a” yu̶ yirore bajirone, yu̶ tudicatirirũ̶mu̶, “Socu̶ mene yiyumi Jesús”, yimasiru̶arãja mu̶a yuja. 	 O gün anlayacaksınız ki, ben Babamdayım, siz bendesiniz, ben de sizdeyim.


“Masa quẽnaro gãmerã ejarẽmoato” yigu̶, u̶jarãre cũgũ̶mi Dios. To ĩ yiboajaquẽne, rojose mu̶a yijama, “Rojose yu̶a yise vaja rojose yu̶are yiru̶arãma u̶jarã” yimasirã ñari, ĩnare güiru̶arãja mu̶a. “Rojose yirãre rojose ĩna yise vaja rojose yu̶re yibosato” yigu̶, ĩnare cũgũ̶mi Dios. 	 Çünkü yönetim, senin iyiliğin için Tanrıya hizmet etmektedir. Ama kötü olanı yaparsan, kork! Yönetim, kılıcı boş yere taşımıyor; kötülük yapanın üzerine Tanrının gazabını salan öç alıcı olarak Tanrıya hizmet ediyor.


To bajiri, “Jesúre ĩre bucõaru̶cu̶ja yu̶” ĩ yisere ajicõari, ado bajiro Pilatore avasãjedicõañujarã masa: —¡Bajibeticõato! ¡Barrabáju̶are bucõari, Jesúju̶are sĩarotiya mu̶! —yiavasã jedicõañujarã ĩna. 	 Ama onlar hep bir ağızdan, ‹‹Yok et bu adamı, bize Barabbayı salıver!›› diye bağırdılar.


To bajiro ĩna yisẽniĩarone, ado bajirone ĩnare cu̶diyuju Jesús: —Yu̶re quẽnaro ajiya mu̶a. Macaju̶ mu̶are yu̶ gotigu̶ tu̶re vasa mu̶a. To mu̶a ejarone, sĩgũ̶, oco vagu̶ mu̶are bocaru̶cu̶mi. Ĩre su̶yaja mu̶a. To bajicõari, vi ĩ sãjarone, ti vi u̶ju̶re ado bajiro ĩre yiba: “ ‘¿Noju̶ ñati Pascua boserũ̶mu̶ adi ñami yu̶ buerimasare yu̶ ũmato barotijau̶?’ mu̶re yicõami gotimasiorimasu̶”, yiba mu̶a. 	 İsa onlara, ‹‹Bakın›› dedi, ‹‹Kente girdiğinizde karşınıza su testisi taşıyan bir adam çıkacak. Adamı, gideceği eve kadar izleyin ve evin sahibine şöyle deyin: ‹Öğretmen, öğrencilerimle birlikte Fısıh yemeğini yiyeceğim konuk odası nerede? diye soruyor.›


Jãjarã ĩna rẽjasere ĩacõari, bu̶to jũnisiniñujarã jud'io masa. To bajicõari, “Socu̶ yaja mu̶”, Pablore ĩre yitud'iyujarã ĩna. 	 Kalabalığı gören Yahudiler büyük bir kıskançlık içinde, küfürlerle Pavlusun söylediklerine karşı çıktılar.


To bajiro so yiboajaquẽne, Dios ocare ĩna buerivi u̶ju̶, so quẽnaejasere ĩacõari, Jesúre ĩajũnisiniñuju ĩ. “U̶su̶sãjariarũ̶mu̶re catiorotibeama u̶jarã. To bajiri, ‘Rojose yigu̶ ñaami’ ”, Jesúre yijũnisiniñuju ĩ. To bajiro Jesúre ĩre yijũnisinigũ̶ ñari, ado bajiro masaju̶are gotiyuju: —Tocãrãca semana, cojomo cõro coja jẽnituarirãcarũ̶mu̶ri, moariarũ̶mu̶ri ñaja ti. To cõroju̶ mu̶a catirotire sẽnirã vadirũgũroti ñaja. Adirũ̶mu̶ u̶su̶sãjariarũ̶mu̶ ũnorema to bajiro yirã ejabesa mu̶a —ĩnare yigotiyuju ĩ. 	 İsanın hastayı Şabat Günü iyileştirmesine kızan havra yöneticisi kalabalığa seslenerek, ‹‹Çalışmak için altı gün vardır›› dedi. ‹‹O günler gelip iyileşin, Şabat Günü değil.››


Ĩ macu̶re adi macaru̶cu̶roju̶re ejacacu̶re ĩre ajitirũ̶nu̶menare rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ĩnare rearu̶cu̶mi. Ĩ macu̶ su̶orine Diorãca quẽnaro ñaama masa, ĩre masirã. Masaju̶ama rojose yitu̶jaru̶amena ñarã ñari, quẽnaseju̶are tu̶oĩavasoaru̶amenama ĩna. To bajiri Dios macu̶re ajitirũ̶nu̶menama. To bajiro yirã ĩna ñajare, ĩnare rearu̶cu̶mi Dios. 	 Yargı da şudur: Dünyaya ışık geldi, ama insanlar ışık yerine karanlığı sevdiler. Çünkü yaptıkları işler kötüydü.


Adi macaru̶cu̶roju̶ yu̶ ñaro, yu̶ su̶orine quẽnase mu̶re yirũ̶cu̶bu̶ocoadicama ĩna masa. Yu̶re mu̶ yirotirũgũro cõrone jẽre mu̶re yibosagajanoaja yu̶. 	 Yapmam için bana verdiğin işi tamamlamakla seni yeryüzünde yücelttim.


Jerusalén maca vadiriarã jud'io masa jãjarã ejayuma, Lázaro ĩ bajirocajare otirã. “Quẽnabeti bajiaja ti mu̶a gagu̶ ĩ bajiyayise” Martare, to yicõari Mar'iare quẽne yiotirã ejayuma ĩna. 	 Birçok Yahudi, kardeşlerini yitiren Martayla Meryemi avutmaya gelmişti.


Socarãne, “Mu̶are maiaja”, yitobesa. To yicõari, ĩnare mai, ĩnare ejarẽmo, rojose yibeti, quẽnase rĩne yirũgũña. 	 Sevginiz ikiyüzlü olmasın. Kötülükten tiksinin, iyiliğe bağlanın.


To bajiri, Cristo yarã ñari, Dios ĩ ĩavariquẽnarã ñaja mu̶a. To bajiri, gãjerã socase gotirimasa ado bajise mu̶are ĩna yisere ajibesa mu̶a: “Ti ñaja babetiroti. Adi ñaja idibetiroti. Ñamiagu̶ muiju ĩ roarirũ̶mu̶ beroagarũ̶mu̶ ñaja rũ̶cu̶bu̶oriarũ̶mu̶. U̶su̶sãjariarũ̶mu̶re ado bajiro yirũgũroti ñaja”, mu̶are yirãma ĩna. 	 Bu nedenle kimse yiyecek içecek, bayram, yeni ay ya da Şabat Günü konusunda sizi yargılamasın.


“U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirona mu̶a ñaru̶ajama, Jesúre ajitirũ̶nu̶ña” yire queti, adi macaru̶cu̶ro ñarã masa ñaro cõrone gotimasiojeo ecoru̶arãma. Ĩna masijedicõaro beroju̶ adi macaru̶cu̶ro jediru̶aroja. 	 Göksel egemenliğin bu Müjdesi bütün uluslara tanıklık olmak üzere dünyanın her yerinde duyurulacak. İşte o zaman son gelecektir.


Ado bajiro bajirã ñari, yu̶ yere ajimasimena ñarãma ĩna: Gãmo gojeri tusubeti, to yicõari, caje ĩamenare bajiro bajirãma. To bajiro yu̶ yijama, “Yu̶ yere tu̶oĩaru̶amena ñaama” yigu̶ yaja yu̶. To bajirã ñari, tire quẽnaro ajimasibeama. Yu̶ yere ĩna tu̶oĩaru̶ajama, tire ajimasicõari, yu̶ bojarore bajiro tu̶oĩavasoacõari, yu̶re sẽnirũ̶cu̶bu̶oborãma ĩna. Yu̶re ĩna sẽnijama, yu̶re ĩna cãmotadicõa tu̶jaborotire ĩnare yirẽtobosabogu̶ja yu̶’, yigotiami Dios”, yiucamasiñumi Isa'ias ñamasir'i. 	 Çünkü bu halkın yüreği duygusuzlaştı, Kulakları ağırlaştı. Gözlerini kapadılar. Öyle ki, gözleri görmesin, Kulakları duymasın, yürekleri anlamasın Ve bana dönmesinler. Dönselerdi, onları iyileştirirdim.›


Apolos, ñamasugũ̶ me ñaami. Yu̶ quẽne, ñamasugũ̶ me ñaja. Dioju̶a ñaami ñamasugũ̶ma. Ĩre moabosarimasa ñaja yu̶a. Tocãrãcu̶ne, mani u̶ju̶, yu̶are ĩ moaroticõariarore bajirone moaja yu̶a. Yu̶a gotimasiore su̶orine Cristore ajitirũ̶nu̶su̶oyuja mu̶a. 	 Sevgi kaba davranmaz, kendi çıkarını aramaz, kolay kolay öfkelenmez, kötülüğün hesabını tutmaz.


To yitu̶oĩamasicõari, Juan Marcos vãme cu̶tigu̶ jaco, Mar'ia ya viju̶ vacoasuju ĩ. Ti viju̶re jãjarã masa rẽjacõari ñañujarã, Diore sẽnirã. 	 Petrus olanların farkına varınca Markos diye tanınan Yuhannanın annesi Meryemin evine gitti. Orada birçok kişi toplanmış dua ediyordu.


To bajiro socase ocare gotirã, circuncisión yire rũ̶cu̶bu̶orã ñari, ĩna vejerijoare quẽne ĩna yijetareacõajama, quẽnaboroja. 	 Aklınızı çelenler keşke kendilerini hadım etseler!


“Ramá vãme cu̶ti macago so rĩare so tu̶oĩa otise ruyuru̶aroja. Oticõa ñaru̶ocomo so, Raquel vãme cu̶tigo, so rĩare otigo. Gãjerã, ‘Otibesa’ sore ĩna yiboajaquẽne, ajibetiru̶ocomo, so rĩa ñamasiboariarãre godocu̶tigo ñari”, yiucamasiñumi Jerem'ias. 	 ‹‹Ramada bir ses duyuldu, Ağlayış ve acı feryat sesleri! Çocukları için ağlayan Rahel Avutulmak istemiyor. Çünkü onlar yok artık!››


Rijaye cu̶tirãre catioba. To yicõari, “U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirona mu̶a ñaru̶ajama, rojose mu̶a yisere yitu̶jacõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶ña”, ti macanare yigotimasioma. 	 Orada bulunan hastaları iyileştirin ve kendilerine, ‹Tanrının Egemenliği size yaklaştı› deyin.


Sudi gosise, u̶eri mani botise, ĩna sãñarotire ĩnare ĩsimi Dios. Ĩna ye sudi u̶eri mani, “Rojose mana ñaama Dios yarã” yiĩore ũni ñacaju̶ ti —yi ocaruyucaju̶ ti. 	 Giymesi için ona temiz ve parlak İnce keten giysiler verildi.››


To bajiro ĩ yisere ajicõari, —Cuarenta y seis ñaricũ̶mari josayujarã ĩna, adi vire bu̶añarã. ¿Mu̶ma, “Idiarũ̶mu̶ berone quẽna bu̶ajeocõaru̶cu̶ja”, yiboati mu̶? —Jesúre ĩre yicama ĩna. 	 Yahudi yetkililer, ‹‹Bu tapınak kırk altı yılda yapıldı, sen onu üç günde mi kuracaksın?›› dediler.


“ ‘Diorãca ñaami’ masa yu̶re yirũ̶cu̶bu̶oato” yigu̶, yu̶re ejarẽmoadicaju̶ mu̶. To bajirone yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre quẽne, yu̶re mu̶ ejarẽmocatore bajirone ĩnare ejarẽmoru̶cu̶ja yu̶, masa, ĩnare ĩacõari “ ‘Diorãca ñaama’ ĩnare yirũ̶cu̶bu̶oato” yigu̶. To bajiro ĩnare yiru̶cu̶ja yu̶, mani bajirore bajirone, “Sĩgũ̶re bajiro ñato ĩna” yigu̶. 	 Bana verdiğin yüceliği onlara verdim. Öyle ki, bizim bir olduğumuz gibi bir olsunlar.


To bajiri ti macana bu̶to variquẽnañujarã ĩna. 	 Ve o kentte büyük sevinç oldu.


Capernaum macaju̶ ejayujarã ĩna. Ti macaju̶ ĩna ejaro bero, u̶su̶sãjariarũ̶mu̶ ti ejaro, Dios ocare ĩna bueriviju̶ sãjañuju Jesús. Sãjacõari, masare gotimasioñuju. 	 Kefarnahuma girdiler. Şabat Günü İsa havraya gidip öğretmeye başladı.


Tirodo Juan vãme cu̶tigu̶, masare oco rãca bautizarimasu̶, tubiberiaviju̶ ñañuju ĩ. Toju̶ ĩ ñarone, Jesús masare ĩ gotimasiocudicati, to yicõari, ĩaĩañamani ĩ yiĩocati queti ĩre ejayuju. Tire ajicõari, ju̶arã ĩ buerimasare cõañumi, “Jesúre sẽniĩaaya” yigu̶. 	 Tutukevinde bulunan Yahya, Mesihin yaptığı işleri duyunca, Ona gönderdiği öğrencileri aracılığıyla şunu sordu: ‹‹Gelecek Olan sen misin, yoksa başkasını mı bekleyelim?››


To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩ buerimasare gotiyuju Jesús: —“Dios ĩ ejarẽmose rãca yimasicõarãja”, yitu̶oĩaña mu̶a. 	 İsa onlara şöyle karşılık verdi: ‹‹Tanrıya iman edin.


Cristo, manire bajiro ruju̶ cu̶ticõari, adigodoju̶ ñagũ̶ ĩ bajirocaroto rĩjoro, Diore bu̶to sẽnirũgũñuju ĩ. Otigu̶ne, ado bajise jacase sẽniñuju ĩ: “Cacu̶, ‘Yu̶re sĩabeticõato ĩna’ yigu̶, yu̶re ejarẽmoña. To bajiboarine, mu̶ bojarore bajirone bajiru̶aroja”, yiyuju Cristo, ĩ jacu̶re. Ĩ rotirore bajiro yigu̶ ĩ ñajare, ĩre ajicõari, “Yu̶ bojarore bajirone bajiato” yigu̶, ĩre ejarẽmoñuju Dios. 	 Mesih, yeryüzünde olduğu günlerde kendisini ölümden kurtaracak güçte olan Tanrıya büyük feryat ve gözyaşlarıyla dua etti, yakardı ve Tanrı korkusu nedeniyle işitildi.


To ĩ yise rãcane, sĩgũ̶, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasu̶, Jesús tu̶ ejayuju. —Gotimasiorimasu̶, no bojaro mu̶ vato cõrone mu̶re su̶yaru̶aja yu̶ —Jesúre ĩre yiyuju ĩ. 	 O sırada din bilginlerinden biri Ona yaklaşıp, ‹‹Öğretmenim›› dedi, ‹‹Nereye gidersen, senin ardından geleceğim.››


Yu̶a vadi quetire ajicõari, yu̶are bocarã vayuma ĩna, ti macana Jesúre ajitirũ̶nu̶rã. To bajiri, Foro de Apio vãme cu̶ti macaju̶ yu̶are bocacama. Gãjerãma, Tres Tabernas vãme cu̶toju̶ yu̶are bocacama ĩna. To ĩna bajiro ĩacõari, variquẽnagũ̶ ñari, “Quẽnaro yaja mu̶”, Diore ĩre yicami Pablo. 	 Haberimizi alan Romadaki kardeşler, bizi karşılamak için Appius Çarşısına ve Üç Hanlara kadar geldiler. Pavlus onları görünce Tanrıya şükretti, yüreklendi.


Yu̶a tudiejarone oco varia sotu̶re ãmibecone, so ñariaroju̶ vacoacamo so. So ñariaroju̶ tudiejacõari, ado bajiro masare ĩnare yigoticudiyuju so: 	 Sonra kadın su testisini bırakarak kente gitti ve halka şöyle dedi: ‹‹Gelin, yaptığım her şeyi bana söyleyen adamı görün. Acaba Mesih bu mudur?››


Toju̶ ĩna ñatoyene bajirocacoasuju U̶ju̶ Herodes. “Egipto sitaju̶ yu̶ macu̶ ĩ ñaro ĩre jicõaru̶cu̶ja yu̶”, ĩre gotirẽtobosarimasu̶ su̶orine Dios ĩ yimasire ñajare, to bajirone bajiyuju. 	 Hirodesin ölümüne dek orada kaldı. Bu, Rabbin peygamber aracılığıyla bildirdiği şu söz yerine gelsin diye oldu: ‹‹Oğlumu Mısırdan çağırdım.››


To yicõari, cũmuaju̶ ĩna vasãjarone, mino vatu̶jacoacaju̶ yuja. 	 Onlar tekneye bindikten sonra rüzgar dindi.


Mu̶are yu̶ rotise josari me ñaja. To bajiri yu̶ rotisere mu̶a cu̶dijama, variquẽnaru̶arãja mu̶a —yicami Jesús. 	 Boyunduruğumu taşımak kolay, yüküm hafiftir.››


To bajiri mu̶a jediro Jesucristore ajitirũ̶nu̶rã ñari, “Yu̶ rĩa ñaja” Dios yirã ñaja mu̶a quẽne yuja. 	 Çünkü Mesih İsaya iman ettiğiniz için hepiniz Tanrının oğullarısınız.


Bu̶to rojose tãmu̶oru̶arãja mu̶a. Masa, gojere bajiro bajiaja mu̶a. Ti goje joere vaboarine, “Masa ĩna yujeriagoje ñaroja” yimasimenama, õ ẽñerocaju̶ ti ñajare. Tire bajiro bajiaja mu̶are quẽne. Rojose mu̶a tu̶oĩasere masimena ñari, “Rojorã rãca ñaja mani”, mu̶are yimasibeama masa, mu̶a tu̶ju̶ ejarã —ĩnare yigotiyuju Jesús, fariseo masare. 	 Vay halinize! İnsanların, farkında olmadan üzerlerinde gezindiği belirsiz mezarlara benziyorsunuz.››


To bajiri Pilato ĩ rotijare, ĩ yarã surara vacõari, yucú̶tẽroju̶ Jesús tu̶ju̶ ju̶arã tuyarãre ĩna ñicu̶gũ̶ri gõare jatũ̶recama ĩna. 	 Bunun üzerine askerler gidip birinci adamın, sonra da İsayla birlikte çarmıha gerilen öteki adamın bacaklarını kırdılar.


Mani u̶ju̶, Dios ñamasusere ĩ rotimasire ado bajiro gotiaja: “Mu̶ masu ruju̶re mu̶ mairore bajirone mu̶ tu̶anare maiña”, yigotiaja. Tire mu̶a cu̶dijama, quẽnaro yirã yirãja mu̶a. 	 ‹‹Komşunu kendin gibi seveceksin›› diyen Kutsal Yazıya uyarak Kralımız Tanrının Yasasını gerçekten yerine getiriyorsanız, iyi ediyorsunuz.


Quẽna ado bajiro ĩnare gotimasioñuju Jesús: —Sĩgũ̶ri, “Quẽnarã ñaja yu̶a” yiboarine, ĩna yirore bajiro yirã me ñarãma. Bare bamenane Diore ĩna sẽnijama, “ ‘Su̶tiritiama’ yiĩato ĩna” yirã, su̶tiritirãre bajirã ñaĩorãma ĩna. To bajiro yirãma, “ ‘Ĩna, Diore rũ̶cu̶bu̶orã, bare bamena bajirãma’ masa yu̶are yiĩato” yirã. To bajiro ĩna yirore bajiro yibesa mu̶ama. Riojo mu̶are gotiaja yu̶. To bajiro ĩna yise vaja masa ĩnare ĩna rũ̶cu̶bu̶osene jẽre vaja bu̶jacõama ĩnama. Ñie gajeye bu̶jarẽmobetiru̶arãma, Dios tu̶ju̶re. Ĩnare masa ĩna rũ̶cu̶bu̶oboajaquẽne, Dioju̶ama, ĩnare rũ̶cu̶bu̶obetiru̶cu̶mi. 	 ‹‹Oruç tuttuğunuz zaman, ikiyüzlüler gibi surat asmayın. Onlar oruç tuttuklarını insanlara belli etmek için kendilerine perişan bir görünüm verirler. Size doğrusunu söyleyeyim, onlar ödüllerini almışlardır.


“Ĩre mani ejarẽmojama, manire quẽne sĩarãma” yimasiboarine, yu̶re ĩna sĩaborotire yirẽtobosacama ĩna. To bajiri, “Quẽnaro yu̶re yicaju̶ mu̶a”, ĩnare yiucacõaja yu̶. Yu̶ sĩgũ̶ mere, “Quẽnaro yirã yicaju̶ mu̶a”, ĩnare yaja yu̶. Yu̶ sĩgũ̶ me to bajiro mu̶are yicõaja yu̶. Jud'io masa me, tocãrãca macariana Cristore ajitirũ̶nu̶rã quẽne, yirũgũama. 	 Onlar benim uğruma yaşamlarını tehlikeye attılar. Yalnız ben değil, öteki ulusların bütün kiliseleri de onlara minnettardır.


Tire bajiro mu̶are yu̶ gotise ti bajisere ĩacõari, “Mojoroaca ru̶yaja Diore rotibosagu̶, Jesús ĩ vadiroti”, yimasiru̶arãja mu̶a. 	 Aynı şekilde, bu olayların gerçekleştiğini gördüğünüzde bilin ki, Tanrının Egemenliği yakındır.


To bajise so yitu̶oĩarone ado bajise sore gotiyuju ĩ, Gabriel: —Yu̶ gotisere tu̶oĩarejaibesa mu̶. Bu̶to mu̶re maiami Dios. 	 Ama melek ona, ‹‹Korkma Meryem›› dedi, ‹‹Sen Tanrının lütfuna eriştin.


To yicõari, gajeye ado bajiro yu̶re goticami ángel: —Ajeriarã cu̶tigo so ñaroju̶ riagari mu̶ ĩase, masa ñaama ĩna. Tocãrãca macana, cojo masa jũna ru̶yabeto, to yicõari, cojo sita ru̶yabetoana ñaama ĩna. 	 Bundan sonra melek bana, ‹‹Şu gördüğün sular -fahişenin kenarında oturduğu sular- halklar, toplumlar, uluslar ve dillerdir›› dedi.


Tirĩmarone, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi yotoria gasero vorujijedicoasuju ti. “ ‘Dios ĩ ñarisõa’ vãme cu̶ti sõare sãjamasibeama masa” yirã, ĩna yotoria gasero ñañuju. 	 O anda tapınaktaki perde yukarıdan aşağıya yırtılarak ikiye bölündü.


To bajiri, manire Cristo ĩ mairore bajirone, mu̶a manajoare ĩnare maiña mu̶a. Ju̶arã ñaboarine, sĩgũ̶ ruju̶re bajirone ñaja mu̶a, Dios ĩ ĩajama. To bajiri, ĩ manajore maigũ̶ma, ĩ masu ruju̶re ĩ mairore bajirone maigũ̶mi, sore. 	 Aynı biçimde kocalar da karılarını kendi bedenleri gibi sevmelidir. Karısını seven kendini sever.


To bajiri micagũ̶ ñaboar'i, Pedro, Juan rãca ĩ ñajare, “Rojose yiyuja mu̶a”, yimasibesujarã u̶jarã. 	 İyileştirilen adam, Petrus ve Yuhannayla birlikte gözleri önünde duruyordu; bunun için hiçbir karşılık veremediler.


Bero, Lev'i ya viju̶ ejacõari, bayuju Jesús. To bajiri Jesúrãca bañañujarã Lev'i ĩ yiriarore bajiro rojose yirã, u̶ju̶re gãjoa sẽnibosarimasa, gãjerã “Rojose yirã ñaama” masare yiĩarã quẽne. To yicõari, Jesús buerimasa quẽne bañañujarã ĩna. To bajiri jãjarã masu ñañujarã Jesúre ĩre ajisu̶yarã. 	 Sonra İsa, Levinin evinde yemek yerken, birçok vergi görevlisiyle günahkâr Onunla ve öğrencileriyle birlikte sofraya oturmuştu. Onu izleyen böyle birçok kişi vardı.


To bajiro ĩ yirone, —Jesús Nazaret macagu̶re macaja yu̶a —ĩre yicu̶dicama ĩna. To bajiro ĩna yirone, —Yu̶ne ñaja —ĩnare yicu̶dicami ĩju̶ama. Judas, Jesúre ĩaterãre gotiyiror'i quẽne ĩna rãca ñacami. 	 ‹‹Nasıralı İsayı›› diye karşılık verdiler. İsa onlara, ‹‹Benim›› dedi. Ona ihanet eden Yahuda da onlarla birlikte duruyordu.


“Yu̶ su̶orine Dios ĩ ĩavariquẽnarã ñari, Dios ĩ rotimasire cu̶diru̶a tu̶oĩabeticõato ĩna” yigu̶, manire rijabosayumi Cristo. To bajiri, gajeye tu̶oĩamenane, “Cristo ĩ rijabosare su̶orine Dios ĩ ĩavariquẽnarã ñaja mani”, yitu̶oĩarũgũru̶arãja mu̶a. Gãjerã ricati ĩna gotijama, ĩnare ajibetirũgũru̶arãja. 	 Mesih bizi özgür olalım diye özgür kıldı. Bunun için dayanın. Bir daha kölelik boyunduruğuna girmeyin.


To ĩ yijare, quẽna ĩ tudiñagõrotire ajiterã, ĩna gãmo gojerire bibeyujarã ĩna. To yi, ĩna jediro bu̶to avasãcõari, ĩre ñiarã ũmarẽjañujarã ĩna. 	 Bunun üzerine kulaklarını tıkayıp çığlıklar atarak hep birlikte İstefanosa saldırdılar.


Jãjarã masa, adigodoana, rojose ĩna yise vaja, ‘Rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ĩnare cõaru̶cu̶ja’ ĩ yiriarũ̶mu̶ ti ejaro rẽmone ĩnare cõarearu̶cu̶mi”, yiucamasiñuju Isa'ias. 	 Çünkü Rab yeryüzündeki yargılama işini Tez yapıp bitirecek.››


Melquisedec, Salem macana u̶ju̶ ñamasiñuju. To bajicõari, pai ñamasiñuju. Ñajediro u̶ju̶re Diore rũ̶cu̶bu̶ogu̶ ñamasiñuju. Mani ñicu̶ Abraham ñamasir'i gaje macariana u̶jarãre sĩareacõari, ĩ ya macaju̶are tudiamasiñuju ĩ. To bajiri ĩ tudiado, ĩre bocagu̶, vamasiñuju Melquisedec. Ĩre bocacõari, ĩre sẽnibosamasiñuju, “Quẽnaro ĩre yato Dios” yigu̶. 	 Bu Melkisedek, Şalem Kralı ve yüce Tanrının kâhiniydi. Kralları bozguna uğratmaktan dönen İbrahimi karşılamış ve onu kutsamıştı.


Tire masirã ñari, gajeyere quẽne tu̶oĩaña mu̶a. Diore rũ̶cu̶bu̶orã soemu̶oriaju̶ vacu̶ne, “Rojose ĩre yibu̶ yu̶” mu̶a yitu̶oĩabu̶jajama, Diore rũ̶cu̶bu̶orã ĩre mu̶a soemu̶oĩsirotire soemu̶obeja maji. 	 Bu yüzden, sunakta adak sunarken kardeşinin sana karşı bir şikâyeti olduğunu anımsarsan, adağını orada, sunağın önünde bırak, git önce kardeşinle barış; sonra gelip adağını sun.


Gajeye jairo mu̶are ñagõrẽmobetiru̶cu̶ja yu̶. Diore ajimenare rojose yirotigu̶, vãtia u̶ju̶, jẽre vadicoagu̶mi. To bajiboarine, yu̶re rotimasigũ̶ me ñaami ĩma. 	 Artık sizinle uzun uzun konuşmayacağım. Çünkü bu dünyanın egemeni geliyor. Onun benim üzerimde hiçbir yetkisi yoktur.


Diore ĩna sẽnigajanoro, sita nu̶ru̶añuju. Tirĩmarone, Dios ĩ cõagũ̶ Esp'iritu Santo, ĩ masisere ĩnare ĩsiñuju. To ĩ yijare, cojo vãme ru̶yabeto Dios ĩ bojarore bajirone güimenane, Dios ocare masare gotiyujarã ĩna. 	 Duaları bitince toplandıkları yer sarsıldı. Hepsi Kutsal Ruhla doldular ve Tanrının sözünü cesaretle duyurmaya devam ettiler.


To bajiri jãjarã jud'io masa, griego masa rõmia ñamasurã, ũ̶mu̶a quẽne, Jesúre ĩre ajitirũ̶nu̶su̶oyujarã ĩna. 	 Böylelikle içlerinden birçokları ve çok sayıda saygın Grek kadın ve erkek iman etti.


Judas, Silas quẽne, Diore gotirẽtobosarimasa ñañujarã ĩna. To bajiri toanare Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre Jesús ocare quẽnaro gotimasioñujarã. Tire ajicõari, bu̶tobu̶sa ajivariquẽnañujarã ĩna. 	 Kendileri peygamber olan Yahuda ile Silas, birçok konuşmalar yaparak kardeşleri yüreklendirip ruhça pekiştirdiler.


To bajise Pedrore ĩ yijama, ĩ sĩaecoroti vãmere gotimasiogũ̶ yicami. To bajiro mu̶ yiecosere ĩacõari, “Diore rũ̶cu̶bu̶oru̶arãma masa” yigu̶, to bajise goticami Jesús, Pedrore. To yigajanogũ̶ne, —Vayá yu̶ rãca. Yu̶re ajitirũ̶nu̶ su̶yaya —ĩre yicami Jesús. 	 Bunu, Tanrıyı ne tür bir ölümle yücelteceğini belirtmek için söyledi. Sonra ona, ‹‹Ardımdan gel›› dedi.


Adi macaru̶cu̶ro ñaro cõrone, to yicõari, õ vecaye quẽne jedicoaru̶aroja. To bajiboarine, yu̶ ocama, jedibeti mu̶orũ̶gõcõaru̶aroja. 	 Yer ve gök ortadan kalkacak, ama benim sözlerim asla ortadan kalkmayacaktır.


Yu̶ mairã, yu̶ gotirore bajiro yirã ñaboarine, gajeye mu̶a yise quẽnabeaja. Mani u̶ju̶, Jesucristore yibosagu̶, ado bajiro mu̶are yaja yu̶: Rojose mu̶a yijama, “Ju̶aji rojose yimenasa mani” yicõari, sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩaña. 	 Bu nedenle ve melekler uğruna kadının başı üzerinde yetkisi olmalıdır.


Quẽna ado bajiro yu̶are yicami Jesús: —Mu̶are cõagũ̶ yu̶ ñajare, gãjerã tu̶ mu̶a ejaro, quẽnaro mu̶are ĩna yijama, yu̶rene quẽnaro yirã yirãma. Yu̶re quẽnaro yirãma, yu̶re cõacacu̶re quẽnaro yirã yirãma. 	 ‹‹Sizi kabul eden beni kabul etmiş olur. Beni kabul eden de beni göndereni kabul etmiş olur.


Tirũ̶mu̶ju̶, Diore masiboarine, quẽnaro ĩre rũ̶cu̶bu̶obetimasiñujarã masa. Quẽnaro ĩnare ĩ yiboajaquẽne, “Quẽnaro yaja mu̶”, ĩre yibetimasiñujarã ĩna. To bajiro bajirã ñari, socaseju̶are ajitirũ̶nu̶cõari, Dios ĩ ĩajama, rojose ti ñaboajaquẽne, “Quẽnasere yirã yaja mani”, yicoayuma ĩna. 	 Tanrıyı bildikleri halde Onu Tanrı olarak yüceltmediler, Ona şükretmediler. Tersine, düşüncelerinde budalalığa düştüler; anlayışsız yüreklerini karanlık bürüdü.


Jesúre ñiacõari, paia u̶ju̶ ñamasugũ̶ tu̶ju̶ ĩre ãmiasujarã. Toju̶ rẽjacõari, ñañujarã paia u̶jarã, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa, to yicõari bu̶cu̶rã quẽne. 	 İsayı görevli başkâhine götürdüler. Bütün başkâhinler, ileri gelenler ve din bilginleri de orada toplandı.


To bajiri Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ sãjacõari, Salomón vãme cu̶tijacatu̶aju̶are vacaju̶ yu̶a Jesúrãca. 	 İsa tapınağın avlusunda, Süleymanın Eyvanında yürüyordu.


U̶tabu̶cu̶ra gajejacatu̶aju̶ Gerasa vãme cu̶ti maca tu̶ju̶ ejayujarã. 	 Gölün karşı yakasına, Gerasalıların memleketine vardılar.


Mu̶a cõariaro cõrone yu̶re ĩsicami Epafrodito. Yu̶ cu̶oru̶a tu̶oĩacati rẽtobu̶saro cõañuja mu̶a. Yu̶re quẽnaro mu̶a yicatire ĩavariquẽnarimi Dios. 	 Benim her şeyim var, bolluk içindeyim. Epafroditusun eliyle gönderdiğiniz armağanları alınca bir eksiğim kalmadı. Bunlar güzel kokulu sunular, Tanrının beğenisini kazanan, Onu hoşnut eden kurbanlardır.


To bajiro ĩna bajisere ĩagũ̶ ñari, ado bajiro yu̶are yicami: —Ote jairo bu̶cu̶aroja. To bajiboarine, mojoroaca ñarãma tire juarimasa. 	 O zaman İsa öğrencilerine, ‹‹Ürün bol, ama işçi az›› dedi,


Cojorũ̶mu̶, u̶tabu̶cu̶ra Galilea vãme cu̶tira tu̶ju̶ vacudigu̶ vasuju Jesús. To vacu̶ju̶, ĩañuju, Simón vãme cu̶tigu̶re, bero Pedro vãme cu̶tirocu̶re, ĩ bedi Andrére quẽne. Vai sĩarimasa ñañujarã ĩna. Bajiyucu̶rire rearoderuu yiñañujarã ĩna. 	 İsa, Celile Gölünün kıyısından geçerken, göle ağ atmakta olan Simun ile kardeşi Andreası gördü. Bu adamlar balıkçıydı.


Cristo ĩ gotimasiorere, josari me bu̶sane ajimasirere mu̶are gotimasiorũgũcaju̶. “Yu̶ gotimasiosu̶osere ajimasibeticõa ñaama” yigu̶, josasere mu̶are gotimasiobeticaju̶. Yucu̶ quẽne to bajirone bajicõa ñarãja mu̶a maji. Beroaye mu̶are gotimasioroti ti ñaboajaquẽne, mu̶are yu̶ gotimasioboacatirene tudigoticõaroti ñaroja. Mu̶a masune mu̶a bojarore bajiro mu̶a yicõa ñajare, to bajiro yaja yu̶. Gãjerã ĩna bajisere ĩacõari, “Yu̶a rẽtoro quẽnaro ñaama” yiĩajũnisini, ñagõjai, bajiñarãja mu̶a. To bajiro mu̶a bajiñajama, Esp'iritu Santore cu̶omenare bajiro mu̶a masune mu̶a bojarore bajiro yicõa ñarãja. 	 Peygamberlikte bulunabilsem, bütün sırları bilsem, her bilgiye sahip olsam, dağları yerinden oynatacak kadar büyük imanım olsa, ama sevgim olmasa, bir hiçim.


“To bajiru̶arãma” Dios ĩ yimasire ñajare, mu̶a manajoare reabetiroti ñaja —ĩnare yiyuju Jesús. 	 O halde Tanrının birleştirdiğini insan ayırmasın.››


Saulo ñañuju. Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre sĩaru̶, bu̶to ĩnare ĩajũnisinirũgũñuju maji. To bajiri, paia u̶ju̶ ñamasugũ̶re sẽnigũ̶ vasuju. 	 Saul ise Rabbin öğrencilerine karşı hâlâ tehdit ve ölüm soluyordu. Başkâhine gitti, Şamdaki havralara verilmek üzere mektuplar yazmasını istedi. Orada İsanın yolunda yürüyen kadın erkek, kimi bulsa tutuklayıp Yeruşalime getirmek niyetindeydi.


Jesúre ĩna ãmiejaro, ĩacõari, paia u̶ju̶ ñamasugũ̶, ado bajiro ĩre sẽniĩañuju: —¿Nocãrãcu̶ ñati mu̶ buerã? ¿Ñie ũnire ĩnare gotimasiorũgũati mu̶? —ĩre yisẽniĩañuju ĩ, Jesúre. 	 Başkâhin İsaya, öğrencileri ve öğretisiyle ilgili sorular sordu.


To bajiboarine masiaja yu̶, bajigu̶ju̶ma. Tocãrãca macari yu̶ ejaro, Esp'iritu Santo ado bajise yu̶re gotirũgũami: “Tubibe ecoru̶cu̶ja mu̶. To yicõari, gajeye rojose tãmu̶oru̶cu̶ja mu̶”, yu̶re yigotirũgũami. 	 Ancak Kutsal Ruh, beni zincirler ve sıkıntıların beklediğine dair her kentte beni uyarıyor.


Ĩre moabosarimasa ángel mesare yigu̶, ado bajiro yiyumi Dios: “Ángel mesare yu̶ rotijama, yoaro me mino ti vẽatuvasere bajiro yoaro mene yu̶re cu̶diru̶arãma. To yicõari, jea ũ̶ju̶se guaro ti ũ̶ju̶jẽnirore bajiro yu̶re moabosaru̶arãma ĩna”, yiyumi Dios, ángel mesa ĩre ĩna moabosarotire yigu̶. 	 Melekler için, ‹‹Kendi meleklerini rüzgar, Hizmetkârlarını ateş alevi yapar›› diyor.


Rojose mu̶a yise vaja guaro rojose mu̶are ĩ yibetijama, “Manire maigũ̶ ñari, rojose yibetiru̶cu̶mi Dios”, ¿yitu̶oĩaboati mu̶a? To bajiro me bajiaja. Mu̶are ĩamaicõari, rojose mu̶a yise vaja guaro rojose mu̶are yiru̶abeami Dios. Rojose mu̶a yisere su̶tiriticõari, mu̶a tu̶oĩavasoarotire bojaami. Rojose mu̶a yisere “Yitu̶jato” yigu̶, mu̶are yugu̶ bajiami maji. 	 Tanrının sınırsız iyiliğini, hoşgörüsünü, sabrını hor mu görüyorsun? Onun iyiliğinin seni tövbeye yönelttiğini bilmiyor musun?


Yu̶ mairã, ado bajiro mu̶are gotitu̶saja yu̶: Quẽnase rĩne tu̶oĩarũgũña. Rũ̶cu̶bu̶ore queti, quẽnaro yire queti, maire queti, to yicõari, masa quẽne ĩna ajivariquẽnase queti tu̶oĩarũgũña. To yicõari, “Quẽnase ñaja” Dios ĩ yisere quẽne tu̶oĩarũgũña. 	 Sonuç olarak, kardeşlerim, gerçek, saygıdeğer, doğru, pak, sevimli, hayranlık uyandıran, erdemli ve övülmeye değer ne varsa, onu düşünün.


Tocãrãcu̶ne Esp'iritu Santo ĩ ñajare, Diore masirã ñaja mu̶a yuja. Dios rĩa ñaja mu̶a quẽne. 	 Böylece artık yabancı ve garip değil, kutsallarla birlikte yurttaş ve Tanrının ev halkısınız.


To bajiro bajirã ñari, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ varu̶arãma. Dios ĩ bojasere yimena ñari, ĩna masu ĩna bojase rĩne yirã ñaama. To bajicõari, rojose ĩna yijama, bojonemenane, tire gotivariquẽnarãma. Adigodoaye rĩne tu̶oĩarũgũrãma. 	 Onların sonu yıkımdır; tanrıları mideleridir. Ayıplarıyla övünür, yalnız bu dünyayı düşünürler.


“Diore yu̶ yirũ̶cu̶bu̶ose su̶orine ĩ bojasere yigu̶ yaja yu̶”, yitu̶oĩarãma sĩgũ̶ri. To bajiro yitu̶oĩarã ñaboarine, rojose ĩna ñagõsere ĩna yitu̶jabetijama, ĩna masune socarã yirãma. Diore ĩna yirũ̶cu̶bu̶oboase, vaja manoja ti. Dios ĩ bojasere yirã me ñarãma ĩna. 	 Dindar olduğunu sanıp da dilini dizginlemeyen kişi kendini aldatır. Böylesinin dindarlığı boştur.


To yicõari, gãjerãre su̶yarotibesuju Jesús yuja. Pedro, Santiago, ĩ bedi Juan, ĩna idiarãrene su̶yarotiyuju. 	 İsa, Petrus, Yakup ve Yakupun kardeşi Yuhannadan başka hiç kimsenin kendisiyle birlikte gitmesine izin vermedi.


To bajiri, Asia sitana, cojomo cõro ju̶a jẽnituaro macarianare, Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre mu̶are ucaja yu̶, Juan vãme cu̶tigu̶. Mu̶are quẽnarotigu̶, Diore, ĩ macu̶ Jesucristore, to yicõari, Esp'iritu Santore quẽne ado bajise mu̶are sẽnibosaja yu̶: “Quẽnaro mu̶a rãca ĩna ñarotire yirã, ĩnare ejarẽmoña”, mu̶are yisẽnibosaja yu̶. Dios ñaami tirũ̶mu̶ju̶ ñamasir'i ñaboarine, adirũ̶mu̶rire quẽne ñacõa ñarũgũgũ̶. Bero, masa tu̶ju̶ ñagũ̶, ejarocu̶ ñaami. Dios, rotigu̶ ĩ rujiri cũmuro rĩjoroju̶a ñagũ̶ ñaami Esp'iritu Santo. Sĩgũ̶ ñaboarine, cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarãre bajiro bajigu̶, jediro masigũ̶ ñaami. To bajicõari, Jesucristo ñaami ĩ jacu̶ yere riojo gotirũgũgũ̶. Rijacoaboarine quẽna tudicaticõari, rijarocu̶ me ñasu̶ocami. To bajicõari, adi macaru̶cu̶roana u̶jarã ñarã jediro u̶ju̶ ñaami. Ĩ ñaami manire maigũ̶. Rojose mani yise vajare, ĩ rijacati rãca manire vaja yijeobosacacu̶ ñaami. 	 Ben Yuhannadan, Asya İlindeki yedi kiliseye selam! Var olan, var olmuş ve gelecek olandan, Onun tahtının önünde bulunan yedi ruhtan ve ölüler arasından ilk doğan, dünya krallarına egemen olan güvenilir tanık İsa Mesihten sizlere lütuf ve esenlik olsun. Yücelik ve güç sonsuzlara dek, bizi seven, kanıyla bizi günahlarımızdan özgür kılmış ve bizi bir krallık haline getirip Babası Tanrının hizmetinde kâhinler yapmış olan Mesihin olsun! Amin.


To bajiri, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ ĩna sãjaroto rĩjoro, ĩna ruju̶re ĩna ye gajeyeũnire quẽne, vaibu̶cu̶rã ri'ine yayebate gurotiyujarã mani ñicu̶a. To bajiro yiroticõari, sãjarũgũmasiñujarã ĩna. To bajiro ĩna yijama, õ vecaju̶ ĩna bajiroti ũnire yirã bajimasiñujarã ĩna. To bajiboarine toju̶ama Dios ye masu ti ñajare, vaibu̶cu̶ ri'i ĩna yayebate guorotire ũnirene yiro, rẽtoro quẽnagũ̶ ĩ rijabosasere bojayuja. To bajiri, manire ĩ rijabosare ti ñajare, “Rojose mana ñacõari, Dios ya viju̶ sãjaru̶arãja mani”, yimasire ñaja. 	 Böylelikle aslı göklerde olan örneklerin bu kurbanlarla, ama gökteki asıllarının bunlardan daha iyi kurbanlarla temiz kılınması gerekti.


Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Moisére Dios ĩ roticũmasire gotimasiorimasa, fariseo masa quẽne, quẽnaro ĩna yiboase rẽtoro quẽnaro mu̶a yibetijama, U̶ju̶ Dios yarã me ñaru̶arãja mu̶a quẽne. 	 Size şunu söyleyeyim: Doğruluğunuz din bilginleriyle Ferisilerinkini aşmadıkça, Göklerin Egemenliğine asla giremezsiniz!››


To bajiro ĩ yisere ajicõari, —“Tocãrãcajine masiriotĩmamenaja” yitu̶oĩarã ñari, yu̶a masiriotĩmarotire Dios ĩ ejarẽmosere bojaja —yiyujarã ĩna. 	 Elçiler Rabbe, ‹‹İmanımızı artır!›› dediler.


Ado bajiro ti bajijare, to bajiro bajiaja: No bojagu̶re, ñamasugũ̶ ñaru̶agu̶re, “Ñamasugũ̶ me ñato”, ĩre yiru̶cu̶mi Dios. No bojagu̶re, “Ñamasugũ̶ me ñaja yu̶” yigu̶, quẽnaro gãjerãre yirũ̶cu̶bu̶ogu̶ju̶are, “Ñamasugũ̶ ñato”, ĩre yiru̶cu̶mi Dios —ĩnare yigotimasioñuju Jesús. 	 Kendini yücelten herkes alçaltılacak, kendini alçaltan yüceltilecektir.››


To yigu̶ne, ado bajiro ti quetire ĩnare gotirẽtobuyuju Jesús: —Oterimasu̶ma, yu̶ gotimasisere gotimasiocudirimasu̶re bajiro bajigu̶ ñagũ̶mi. 	 Ekincinin ektiği, Tanrı sözüdür.


To bajiro yitu̶oĩarã ñari, ĩna rãcanare, to yicõari, “U̶ju̶ ñamasugũ̶ ñaru̶cu̶mi Herodes” yirũgũriarãre quẽne, Jesús tu̶ ĩnare cõañujarã ĩna, “Ĩre sẽniĩaaya mu̶a” yirã. To ĩna yicõariarã ado bajiro Jesúre sẽniĩacama ĩna: —Ajiya gotimasiorimasu̶. “Riojo gotigu̶ ñaami”, mu̶re yimasiaja yu̶a. “Ado bajiro mani yisere bojagu̶mi Dios” yigotimasiogũ̶ ñari, riojo yu̶are gotimasioaja mu̶. “Ado bajiro yu̶ gotimasiojama, yu̶re ajijũnisiniru̶arãma” yitu̶oĩabecu̶ne, riojo gotigu̶ ñaja mu̶. “Ãnoama, ñamasurã ĩna ñajare, ricati ĩna ajijũnisinibetire ĩnare gotimasioru̶cu̶ja”, yitu̶oĩabecu̶ ñaja mu̶. Masa ñajedirore yu̶are riojo gotigu̶ ñaja mu̶. 	 Hirodes yanlılarıyla birlikte gönderdikleri kendi öğrencileri İsaya gelip, ‹‹Öğretmenimiz›› dediler, ‹‹Senin dürüst biri olduğunu, Tanrı yolunu dürüstçe öğrettiğini, kimseyi kayırmadığını biliyoruz. Çünkü insanlar arasında ayrım yapmazsın.


To ĩ bajivatore, sĩgũ̶ ti macagu̶ ñañuju, Zaqueo vãme cu̶tigu̶. Ĩ ñañuju gãjoa sẽnibosarimasa u̶ju̶. Gajeyeũni jaigu̶ ñañuju. 	 Orada vergi görevlilerinin başı olan, Zakkay adında zengin bir adam vardı.


Gajeyerema jairigoje ñamatacõaja. To bajiri mu̶ tu̶ju̶re ejamasibeaja yu̶a. Mu̶aju̶a quẽne yu̶a tu̶ju̶re ejamasibeaja mu̶a”, ĩre yicu̶digu̶mi Abraham. 	 Üstelik, aramıza öyle bir uçurum kondu ki, ne buradan size gelmek isteyenler gelebilir, ne de oradan kimse bize gelebilir.›


Tire mani ajijama, “Jesucristo su̶orine Dios ĩ gotiriarore bajirone quẽnaro manire yiru̶cu̶mi”, yimasiaja mani. 	 Böylece İsa daha iyi bir antlaşmanın kefili olmuştur.


Adigodoaye rojose tu̶oĩamenane, Dios yeju̶are tu̶oĩarũgũroti ñaja. 	 Yeryüzündeki değil, gökteki değerleri düşünün.


“Mu̶ yarãre ĩnare gotiaya mu̶: ‘Yu̶re ajirã ñaboarine, ajimasibeticõa ñaru̶arãma. Yu̶ yiĩosere ĩarã ñaboarine, “¿To bajiro bajisere yigu̶ yatique ĩ?”, yiĩamasibeticõa ñaru̶arãma. 	 Ruh dedi ki, ‹Bu halka gidip şunu söyle: Duyacak duyacak, ama hiç anlamayacaksınız, Bakacak bakacak, ama hiç görmeyeceksiniz.


To bajiro ĩ yijare, ado bajiro ĩre cu̶dicami Jesús: —Yucu̶acarema mu̶a gu̶borire yu̶ coesere tu̶oĩamasibeaja mu̶a maji. Bero tire ajimasiru̶arãja mu̶a —yicami Jesús. 	 İsa ona şu yanıtı verdi: ‹‹Ne yaptığımı şimdi anlayamazsın, ama sonra anlayacaksın.››


To bajiri Jesúre ñiaru̶aboacama ĩna. “Diore gotirẽtobosarimasu̶ ñaami Jesús” masa ĩna yitu̶oĩajare, masare güirã, ĩre ñiabeticama. 	 O'nu tutuklamak istedilerse de, halkın tepkisinden korktular. Çünkü halk, O'nu peygamber sayıyordu.


To bajiro ĩ yirone, —To yijama, pan quẽnamasusere yu̶are ecarũgũma mu̶ —ĩre yicama ĩna yuja. 	 Onlar da, ‹‹Efendimiz, bizlere her zaman bu ekmeği ver!›› dediler.


To ĩ yisere ajicõari, ĩ buerimasare, to yicõari, ĩre ajirã ejariarãre quẽne ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —Rojosere tu̶oĩarã ñari, Diore ajitirũ̶nu̶mena masu ñacõaja mu̶a. ¿No cõroju̶ mu̶are gotimasio tu̶jagu̶ti yu̶? Yoaro mu̶a rãca yu̶ ñaboajaquẽne, yu̶ masise mu̶are yu̶ u̶josere ajitirũ̶nu̶beaja mu̶a maji —ĩnare yiyuju Jesús. To yicõari, —Adoju̶a mu̶ macu̶re ãmiaya —ĩre yiyuju, vãti sãñagũ̶ jacu̶ju̶are. 	 İsa şöyle karşılık verdi: ‹‹Ey imansız ve sapmış kuşak! Sizinle daha ne kadar kalıp size katlanacağım? Oğlunu buraya getir.››


To yicõari, ju̶arã ĩre rotibosarãre ĩnare jicõari, ado bajiro ĩnare yiyuju ĩ: —Yucu̶ ñami nueve ñaro, Cesarea vãme cu̶ti macaju̶ Pablore ũmato vana yirãja mu̶a. Adocãrãcu̶ ĩnare jirẽoña, mu̶a rãca varona: Doscientos ñarirãcu̶ gu̶bone varona, setenta ñarirãcu̶ caballo joe varona, to yicõari, doscientos ñarirãcu̶ reare besu cu̶ocõari varonare ĩnare jirẽoña mu̶a. 	 Komutan, yüzbaşılardan ikisini yanına çağırıp şöyle dedi: ‹‹Akşam saat dokuzda Sezariyeye hareket etmek üzere iki yüz piyade, yetmiş atlı ve iki yüz mızraklı hazırlayın.


Jẽre jairo mu̶are gotibu̶ yu̶. Tire bajiro Diore tu̶oĩamasiriarã jediro ĩna bajimasirere yu̶ ucajama, yoaro ucabogu̶ja yu̶. Gedeón, Barac, Sansón, Jefté, David, Samuel, to yicõari, Diore gotirẽtobosariarã jediro ĩna bajimasirere quẽne ucabogu̶ja yu̶. 	 Daha ne diyeyim? Gidyon, Barak, Şimşon, Yiftah, Davut, Samuel ve peygamberlerle ilgili olanları anlatsam, zaman yetmeyecek.


Dios ĩ rotimasire ñaro cõrone cu̶dijeomenare, “Ĩna ye su̶orine rojose ñaja”, ĩnare yiĩagũ̶mi Dios. To bajiro yiĩagũ̶ ĩ ñajare, ĩ rotirere cojo vãme mani cu̶dibetijama, ñajediro ĩ rotirere cu̶dibetijeocõarãre bajiro bajirãja mani, Dios ĩ ĩajama. 	 Çünkü Yasanın her dediğini yerine getirse de tek konuda ondan sapan kişi bütün Yasaya karşı suçlu olur.


Mu̶re rudiadicõari, yoaro me adoju̶ ĩ ñarotire bojarimi Dios, mu̶ tu̶ju̶ tudiejacõari, quẽnaro ĩ ñacõa ñarotire yigu̶. “Yucu̶rema Jesucristore ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñari, ĩ rijato beroju̶ ĩ catirotire Dios ĩ ĩsir'i ñari, õ vecaju̶ quẽne mu̶ rãca quẽnaro ñacõa ñarũgũru̶cu̶mi” yigu̶ yaja yu̶. 	 Onisimosun bir süre senden ayrılması belki de onu temelli geri alman içindi.


To bajiro yigajanocõari, quẽna ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Sĩgũ̶ ñagũ̶mi jairo gajeyeũni cu̶ogu̶. Quẽnase sudi, vaja jacase rĩne sãñarũgũgũ̶mi. Tocãrãcarũ̶mu̶rine bare quẽnase rĩne ba, boserũ̶mu̶ quẽno, variquẽnarũgũgũ̶mi. 	 ‹‹Zengin bir adam vardı. Mor, ince keten giysiler giyer, bolluk içinde her gün eğlenirdi.


Gaje vãme ado bajiro masare gotiyuju Juan: —Yu̶ bero ejagu̶ju̶ama, trigo ajere besegu̶re bajiro yiru̶cu̶mi, masare. To bajiri ti gasere yireacõari, soereariarore bajiro yiru̶cu̶mi, jeame yatibetimeju̶ masare cõagũ̶, to yicõari, quẽnase cõrone juagu̶re bajiro yiru̶cu̶mi, ĩre ajitirũ̶nu̶rãre juavacu̶ —ĩnare yiyuju Juan. 	 Yabası elindedir. Harman yerini temizleyecek, buğdayını toplayıp ambara yığacak, samanı ise sönmeyen ateşte yakacak.››


Ĩ sẽniĩasere ĩna cu̶disere ajiru̶, tocãrãcu̶rene ĩnare ĩaboayuju. Ĩna cu̶dibeto ĩaboacu̶, ado bajiro ĩre yiyuju, ãmo ñujobecu̶ju̶are: —Mu̶ ãmore ñujoya mu̶ —ĩre yiyuju Jesús. To ĩ yirone, ĩ ãmore ĩ ñujorone, quẽnaejacoasuju yuja. 	 Gözlerini hepsinin üzerinde gezdirdikten sonra adama, ‹‹Elini uzat›› dedi. Adam elini uzattı, eli yine sapasağlam oluverdi.


To ĩna bajirone, ĩna tu̶ju̶re ruyuarũ̶gũ̶ñuju sĩgũ̶ ángel, Diore moabosagu̶. To ĩ bajirone, ĩna tu̶ju̶ bu̶to busubatoyuju, “ ‘Dios macu̶ ruyuagu̶mi’ yiĩamasiato ĩna” yigu̶. To bajiro ti bajijare, oveja coderimasa bu̶to güiyujarã ĩna. 	 Rabbin bir meleği onlara göründü ve Rabbin görkemi çevrelerini aydınlattı. Büyük bir korkuya kapıldılar.


Rojose tãmu̶orãre ĩamaicõari, ejarẽmoña. To bajiro mu̶a yijama, Cristo ĩ rotiriarore bajiro yirã, yirãja mu̶a. 	 Birbirinizin yükünü taşıyın, böylece Mesihin Yasasını yerine getirirsiniz.


To bajiro ti bajisere ĩacõari, no yimasibeticaju̶ yu̶a, ti ũnire ĩabetirũgũcana ñari. “¿No yiro guaro sĩnirocacoajari ti?”, yisẽniĩacaju̶ yu̶a. 	 Öğrenciler bunu görünce şaşkına döndüler. ‹‹İncir ağacı birdenbire nasıl kurudu?›› diye sordular.


Sĩgũ̶ vãti sãñagũ̶ ñañuju. “¡Ñagõbeticõato!” yigu̶, ĩ u̶su̶ju̶re sãjacõari, ñañuju. Ĩre Jesús ĩ burocarone, ñagõmasicoasuju masu̶ju̶a. Tire ĩacõari, no yimasibesujarã masa, ti ũnire ĩabetirũgũriarã ñari. 	 İsa adamın birinden dilsiz bir cini kovuyordu. Cin çıkınca adamın dili çözüldü. Halk hayret içinde kaldı.


—Jesúre sĩaru̶arã, ¿no bajiro yigu̶ ñaami yitocõari, ñiarotirãti mani? 	 İsayı hileyle tutuklayıp öldürmek için düzen kurdular.


Ĩna rãca ñacamo Mar'ia Magdalena. Gajeo Mar'ia vãme cu̶tigo quẽne ñacamo. Sone ñacamo Santiago, to yicõari, José jaco. Zebedeo ñamasicacu̶ rĩa jaco quẽne ñacamo. 	 Aralarında Mecdelli Meryem, Yakup ile Yusufun annesi Meryem ve Zebedi oğullarının annesi de vardı.


Rojose ĩna tãmu̶otu̶jabetirotire tu̶oĩacõari, Dios ĩ rotisere cu̶dirãma, Jesúre ajitirũ̶nu̶ tu̶jabetiroti ñaja mu̶are —yigoticami ángel. 	 Bu da, Tanrının buyruklarını yerine getiren, İsaya imanlarını sürdüren kutsalların sabrını gerektirir.››


To ĩna yirone, —¿No cõro jairo pan cu̶oati mu̶a? —ĩnare yiyuju. —Cojomo cõro ju̶a jẽnituaro ñaricari ñaja —ĩre yiyujarã ĩna. 	 İsa, ‹‹Kaç ekmeğiniz var?›› diye sordu. ‹‹Yedi tane›› dediler.


Dios ĩ roticõacacu̶re, yu̶re mu̶a ajitirũ̶nu̶se su̶orine gãjerã mu̶are ajatud'icõari, “Rojorã ñaama” mu̶are ĩna yisocaboajaquẽne, variquẽnaru̶arãja mu̶a. 	 İnsanoğluna bağlılığınız yüzünden İnsanlar sizden nefret ettikleri, Sizi toplum dışı edip aşağıladıkları Ve adınızı kötüleyip sizi reddettikleri zaman Ne mutlu size!


Yu̶ baro bero, ado bajiro yu̶re goticami ĩ quẽna: —Masa tocãrãca macana, cojo masa jũna ru̶yabeto, cojo oca ru̶yabeto ñagõrã, to yicõari, cojo sita ru̶yabetoana ĩna u̶jarã quẽne ĩna bajirotire goti rĩjoro yiroti ñaja mu̶re quẽna —yu̶re yicami. 	 Sonra bana şöyle dendi: ‹‹Yine birçok halk, ulus, dil ve kralla ilgili olarak peygamberlikte bulunmalısın.››


To bajiro so yijare, ado bajiro sore yiyuju Jesús: —Mu̶re yu̶ gotisere ajitirũ̶nu̶ña mu̶: Cojorũ̶mu̶ adi burore quẽne, to yicõari Jerusalénju̶re quẽne Diore, mani jacu̶re, ĩre yirũ̶cu̶bu̶orã vabetiru̶arãma masa. 	 İsa ona şöyle dedi: ‹‹Kadın, bana inan, öyle bir saat geliyor ki, Babaya ne bu dağda, ne de Yeruşalimde tapınacaksınız!


“Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã bu̶tobu̶sa ajitirũ̶nu̶ato” yigu̶, ĩna gotimasiorotire u̶joyumi Dios. Tire u̶joecoriarãma, quẽnaro gotimasioroti ñaja. Maioro bajirãre gãjoa ĩsigũ̶ma, “To bajiro yu̶ yise vaja yu̶re ejarẽmoru̶arãma ĩna” yitu̶oĩagũ̶ me, ĩsiroti ñaja. Rotirãrema, quẽnaro rotiroti ñaja. Maioro bajirãre ejarẽmorãrema, variquẽnase rãca ĩnare ejarẽmoroti ñaja. 	 Öğüt veren, öğütte bulunsun. Bağışta bulunan, bunu cömertçe yapsın. Yöneten, gayretle yönetsin. Merhamet eden, bunu güler yüzle yapsın.


To bajiro ĩre yigajanocõa, ĩ tu̶bu̶sa ejarũ̶gũ̶cõari, ado bajiro ĩre yiyujarã ĩna: —Jud'io masa u̶ju̶re mu̶re quẽnarotiaja yu̶a yuja —yiajatud'iyujarã ĩna, Jesúre. To yicõari ĩ riogare ĩre jayujarã ĩna. 	 Önüne geliyor, ‹‹Selam, ey Yahudilerin Kralı!›› diyor, yüzüne tokat atıyorlardı.


U̶ye oco jiase veroĩacõari ado bajiro yicami Jesús: —Dios ĩ roticõacatore bajirone jẽre yijeocõaja yu̶ yuja. To cõrone ñaja —yicami Jesús. To yigu̶ne, murocayo, u̶su̶tadicõa tu̶jacami Jesús yuja. 	 İsa şarabı tadınca, ‹‹Tamamlandı!›› dedi ve başını eğerek ruhunu teslim etti.


To bajiro ĩnare ĩ yiñarone, ĩ ñaroju̶ ĩre ãmimu̶jacoasuju Dios. 	 Ve onları kutsarken yanlarından ayrıldı, göğe alındı.


To bajiro ĩnare yigotigajanocõari, masare jirẽocõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Ñajediro quẽnaro ajiya, yu̶ gotimasiosere. Tire ajicõari, “To bajiro manire yigotigu̶ yami”, yiajimasiña mu̶a: Mani ñicu̶a, “Mani basãse su̶orine ñaja Dios ĩ ĩavariquẽnabeti, ĩre mani yirũ̶cu̶bu̶ose ĩ bojabeti”, yitu̶oĩamasiboayuma. To bajiro me bajiaja. Rojose tu̶oĩacõari, mu̶a ñagõse su̶orine bajiaja, Dios ĩ ĩavariquẽnabeti, ĩre mu̶a yirũ̶cu̶bu̶osere ĩ bojabetima —masare yiyuju Jesús. 	 İsa, halkı yine yanına çağırıp onlara, ‹‹Hepiniz beni dinleyin ve şunu belleyin›› dedi.


José jacu̶ ñamasiñuju Matat'ias. Matat'ias jacu̶ ñamasiñuju Amós. Amós jacu̶ ñamasiñuju Nahúm. Nahúm jacu̶ ñamasiñuju Esli. Esli jacu̶ ñamasiñuju Nagai. 	 Mattitya oğlu, Amos oğlu, Nahum oğlu, Hesli oğlu, Nagay oğlu,


Quẽna ado bajiro yiyuju Jesús: —Vãti, masu̶ u̶su̶ju̶re budicõari, oco manoriju̶ vacudigu̶mi. Tujariajau̶ bu̶jabecu̶ ñari, ado bajiro tu̶oĩagũ̶mi: “Yu̶ budiriaroju̶ne vacoarocu̶ ñagũ̶ja yu̶”, yitu̶oĩagũ̶mi. 	 ‹‹Kötü ruh insandan çıkınca kurak yerlerde dolanıp huzur arar. Bulamayınca da, ‹Çıktığım eve, kendi evime döneyim› der.


To bajiro ĩna yisere ajiu̶cacõari, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju ĩ: —Yu̶ cajere ĩ ĩarotiboajaquẽne, “Toju̶ vadir'i ñañumi”, yimasibeaja mu̶a. 	 Adam onlara şu karşılığı verdi: ‹‹Şaşılacak şey! Onun nereden geldiğini bilmiyorsunuz, ama gözlerimi O açtı.


Dios oca masa ĩna ucamasire ti gotirore bajiro rojose tãmu̶oru̶cu̶ja yu̶, Dios ĩ roticõacacu̶. To bajirocu̶ yu̶ ñajare, yu̶re ĩaterãre yu̶re ĩsirocaru̶cu̶mi. Yu̶re ĩ ĩsirocaroti su̶orine rojose tãmu̶oru̶cu̶ja yu̶. “Masare yirẽtobosaru̶cu̶mi” Dios ĩ yimasire ñajare, bajiru̶cu̶ja yu̶. To bajiboarine, yu̶re ĩsirocarocu̶ju̶ama, rojose tãmu̶oru̶cu̶mi. Ruyuabeticõarocu̶ ñaboayumi —ĩnare yiyuju Jesús. 	 ‹‹Evet, İnsanoğlu kendisi için yazılmış olduğu gibi gidiyor, ama İnsanoğluna ihanet edenin vay haline! O adam hiç doğmamış olsaydı, kendisi için daha iyi olurdu.››


To ĩna yirone, —Masare tatũcuroju̶ rujatubuari rujirotiya —ĩnare yiyuju Jesús. 	 İsa herkesi küme küme yeşil çayıra oturtmalarını buyurdu.


To bajiro ĩna gãmerã yisere masicõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju ĩ: —¿No yirã “Pan maja manire”, yati mu̶a? ¿Yu̶re ajimasibeati mu̶a maji? ¿Adi macaru̶cu̶roaye rĩne tu̶oĩarãre bajiro tu̶oĩacõa ñati mu̶a maji? 	 Bunun farkında olan İsa, ‹‹Ekmeğiniz yok diye niçin tartışıyorsunuz?›› dedi. ‹‹Hâlâ akıl erdiremiyor, anlamıyor musunuz? Zihniniz köreldi mi?


To bajiro yitu̶oĩacõari, “Riri sotu̶ri vearimasu̶ sitare vaja yito mani. Ti sita ñaru̶aroja gajeroanare bajirearãre mani yujeroti sita”, yitu̶oĩañujarã ĩna yuja. 	 Kendi aralarında anlaşarak bu parayla yabancılar için mezarlık yapmak üzere Çömlekçi Tarlasını satın aldılar.


Jesús ĩ bajireayere gotimasio tu̶jabesujarã Jesús ĩ gotiroticõasu̶oriarã. “Jesús, rijacoaboarine, tudicaticõari ñaami quẽna”, yigotiyujarã ĩna, masare. To bajiro quẽnaro ĩnare yigoticõari, ĩaĩañamanire ĩnare yiĩoñujarã. “To bajirone quẽnaro yiñato ĩna” yigu̶, Jesúre ajitirũ̶nu̶rã ĩna ñaro cõrone quẽnaro ĩnare yirẽmoñuju Dios. 	 Elçiler, Rab İsanın ölümden dirildiğine çok etkili bir biçimde tanıklık ediyorlardı. Tanrının büyük lütfu hepsinin üzerindeydi.


Quẽna Jecon'ias macu̶ ñamasiñuju Salatiel. Salatiel macu̶ ñamasiñuju Zorobabel. 	 Yehoyakin, Babil sürgününden sonra doğan Şealtielin babasıydı, Şealtiel Zerubbabilin babasıydı,


To bajiri ju̶arã yu̶re gotirẽtobosaronare cõaru̶cu̶ja yu̶. Idia cũ̶ma, gaje cũ̶ma gu̶dareco cõro yu̶re gotirẽtobosa ñaru̶arãma ĩna. “ ‘Su̶tiritiama’ yiĩato” yimasiore sudi sãñacõari, gotiñaru̶arãma —yu̶re yi ocaruyucami Dios. 	 İki tanığıma güç vereceğim; çul giysiler içinde bin iki yüz altmış gün peygamberlik edecekler.››


Niju̶ane Diore ĩre ĩagũ̶ magũ̶mi. To bajiboarine ĩ macu̶ sĩgũ̶ne ñagũ̶, ĩ jacu̶ rãcagu̶ ñari, ĩ jacu̶re bajirone tu̶oĩagũ̶ ñari, ĩ jacu̶ ĩ bajisere riojo manire gotimasiocami. 	 Tanrıyı hiçbir zaman hiç kimse görmedi. Babanın bağrında bulunan ve Tanrı olan biricik Oğul Onu tanıttı.


To bajiri u̶ye ĩ juabetire ĩacõari, quẽna gãjire cõagũ̶mi vese u̶ju̶. U̶ye veseju̶ ĩ ejasere ĩacõari, ĩre quẽne jarãma ĩna. To bajiri cãmi cu̶tigu̶mi. To yicõari, ĩre ñiacõari, vese soju̶aju̶ rocarãma ĩna. 	 Adam bir üçüncüsünü yolladı, bağcılar onu da yaralayıp kovdular.


Ti sitaju̶ ejacõari, idiarã muijua ñañuju ĩ. To bajiñaboa, Siria sitaju̶re varu̶aboayuju. Jud'io masa ĩre ĩna sĩaru̶asere ajicõari, vabesuju. To bajiri, “Macedonia sitare rẽtoaru̶cu̶ja yu̶, Efeso macaju̶ vacu̶”, yitu̶oĩañuju Pablo. 	 Orada üç ay kaldı. Suriyeye deniz yoluyla gitmek üzereyken Yahudilerin kendisine karşı bir düzen kurması nedeniyle dönüşü Makedonya üzerinden yapmaya karar verdi.


Mani yarã, jud'io masare maiami. To bajiri ĩne Dios ocare yu̶a buerotivire bu̶aroticami. To yigu̶ ĩ ñajare, ĩre sẽnibosarã bajibu̶ yu̶a. ¿Ĩre moabosagu̶re catiogu̶ varu̶abeati mu̶? —Jesúre yisẽniñujarã ĩna. 	 Çünkü ulusumuzu seviyor. Havramızı yaptıran da kendisidir.››


Ũ̶mu̶a ti ñajama, rõmia ju̶arã trigore vãiaabo ñaru̶arãma. To bajiri, sĩgõ ãmiecoru̶ocomo. Gajeoma, ãmiecobetiru̶ocomo. 	 Birlikte buğday öğüten iki kadından biri alınacak, öbürü bırakılacak.››


Ote aje, maaju̶ vẽjaquearere yu̶ yijama, “U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirona ĩna ñaru̶ajama, ado bajiro yiroti ñaja” yu̶ yigotimasiosere quẽnaro ajimasimenare yigu̶ yibu̶ yu̶. Minia, ejacõari, ote ajere ĩna basere yu̶ yijama, vãtia u̶ju̶ ejacõari, Dios ocare ĩna ajimasiboasere guaro ĩ masiriosere yigu̶ yibu̶ yu̶. To bajiro yami vãtia u̶ju̶, “Dios ocare ajitirũ̶nu̶cõari, quẽnaro yirẽto ecoroma ĩna” yigu̶. 	 Yol kenarındakiler sözü işiten kişilerdir. Ama sonra İblis gelir, inanıp kurtulmasınlar diye sözü yüreklerinden alır götürür.


Mu̶re quẽnarotiaja yu̶a jediro. Mu̶ rãcana quẽne, Jesucristore ajitirũ̶nu̶rã, yu̶are mairã quẽnato. Diore sẽnirã, “Quẽnasere ĩnare cõaña”, mu̶are yisẽnibosaja yu̶a. To cõro ñaja. 	 Yanımdakilerin hepsi sana selam eder. Bizi seven imanlılara selam söyle. Tanrı'nın lütfu hepinizle birlikte olsun.


Yu̶re quẽne sẽnibosarũgũña mu̶a. “Ĩre ĩaterãre güibecu̶ne, to yicõari jud'io masa mere quẽne Dios oca ĩna masibeticatire quẽnaro gotimasiocõa ñato ĩ” yirã, yu̶re sẽnibosarũgũña mu̶a, Dios rĩa ĩna ñarotire yirã. 	 Ağzımı her açtığımda bana gerekli söz verilsin diye benim için de dua edin; öyle ki, Müjdenin sırrını cesaretle bildirebileyim.


Rojose yirãre Dios rojose ĩnare ĩ yiroti ti ñajare, rojose yibesa mu̶a. 	 Bunlar yüzünden Tanrının gazabı söz dinlemeyenlerin üzerine geliyor.


Ĩ rotijama, ñimu̶ju̶a ĩre cu̶dibecu̶ magũ̶mi. To bajiri, Cristo yarã ñari, jediro ñamasuse cu̶orã ñaja mu̶a. Diseju̶a ru̶yabeaja mu̶are quẽne. 	 Siz de her yönetim ve hükümranlığın başı olan Mesihte doluluğa kavuştunuz.


Ti ñami ĩ buerimasa ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarã barujicaju̶ yu̶a, Jesúrãca. 	 Akşam olunca İsa on iki öğrencisiyle yemeğe oturdu.


To bajiro yigotigajanocõari, varũtu vasuju Jesús, Jerusalén ñaejari maaju̶re. 	 İsa, bu sözleri söyledikten sonra önden yürüyerek Yeruşalime doğru ilerledi.


To bajiboarine, Cristoju̶rema, tudirijabetirocu̶ ĩ ñajare, “Ĩre moavasoarocu̶ magũ̶mi”, yimasiaja mani. 	 Ama İsa sonsuza dek yaşadığı için kâhinliği süreklidir.


Cojo sitana rotirimasa ĩna gãmerã quẽajama, ĩna masune gãmerã sĩayayirã yirãma. 	 ‹‹Bir ülke kendi içinde bölünmüşse, ayakta kalamaz.


To ĩna bajirone, õ vecaju̶ ruyugoaro ado bajise ocaruyucaju̶: —Adoju̶a mu̶jaaya —yi ocaruyucaju̶. To bajiro yi ocaruyucatire ajicõari, masa ĩnare ĩaterã ĩna ĩarone, buerigaseri vatoaju̶ mu̶jacoacama ĩna. 	 İki peygamber gökten gelen yüksek bir sesin, ‹‹Buraya çıkın!›› dediğini işittiler. Sonra düşmanlarının gözü önünde bir bulut içinde göğe yükseldiler.


Satanás ĩ vato bero, quẽna Galilea sitaju̶ tudicoasuju Jesús. Tudiejacõari, Esp'iritu Santore cu̶ogu̶ ñari, ĩ ejarẽmose rãca diseju̶a ru̶yariaro mano quẽnaro yiyuju Jesús, toju̶re. To bajiro ĩ yijare, ĩ bajise quetire gotibatoyujarã masa, toana jediro, gajeroana quẽne. 	 İsa, Ruhun gücüyle donanmış olarak Celileye döndü. Haber bütün bölgeye yayıldı.


To so yiro ajicõari, so gu̶dajoa sãñagũ̶ sũca yuguiyuju ĩ. 	 Elizabet Meryemin selamını duyunca rahmindeki çocuk hopladı. Kutsal Ruhla dolan Elizabet yüksek sesle şöyle dedi: ‹‹Kadınlar arasında kutsanmış bulunuyorsun, rahminin ürünü de kutsanmıştır!


To bajiro ĩ yiavasãrone, —¡Avasãbesa! —ĩre yiyujarã masa. To bajiro ĩna yiboajaquẽne, bu̶tobu̶sa avasãñuju quẽna: —U̶ju̶ David ñamasir'i jãnami “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõar'i ñaja mu̶. Yu̶re ĩamaiña —Jesúre ĩre yiavasãñuju. 	 Birçok kimse onu azarlayarak susturmak istediyse de o, ‹‹Ey Davut Oğlu, halime acı!›› diyerek daha çok bağırdı.


Bu̶cu̶rã rõmirire quẽne, ado bajiro ĩnare gotimasioña mu̶: “Diore ajitirũ̶nu̶rã ñari, quẽnaro yirã ñaña. Gãjerãre socasere ĩnare gõjabesa. Idimecu̶menane ñaña”, ĩnare yigotiya. “Quẽnase rĩne yirã ñari, mamarã rõmiri mame manaju̶a cu̶tirãre, ‘Mu̶a manaju̶are mu̶a rĩare quẽne ĩnare ĩamaiña’ ĩnare yigotiya mu̶a”, ĩnare yiya. 	 Aynı şekilde yaşlı kadınlar saygın bir yaşam sürmeli. İftiracı, şaraba tutsak olmamalı; iyi olanı öğretmeli.


Masa, rojose ĩna tu̶oĩajama, ado bajiro yirãma: Juarudirãma. Gãjerãre sĩarãma. Manajo cu̶tirã, manaju̶ cu̶tirã quẽne, gãjerã rãca ajeriarã cu̶tirãma. 	 Çünkü kötü düşünceler, fuhuş, hırsızlık, cinayet, zina, açgözlülük, kötülük, hile, sefahat, kıskançlık, iftira, kibir ve akılsızlık içten, insanın yüreğinden kaynaklanır.


Yu̶ gotisere quẽnaro ajiya. Gu̶da ñaru̶ocoja mu̶. To bajicõari, macu̶ cu̶tiru̶ocoja mu̶. Macu̶ cu̶ticõari, Jesús ĩre vãme yiru̶ocoja mu̶. 	 Bak, gebe kalıp bir oğul doğuracak, adını İsa koyacaksın.


Jẽre Diore ajitirũ̶nu̶cõari, quẽnaro yirũgũrãja mu̶a. To bajiri, Cristore ajitirũ̶nu̶rã mu̶a ñajare, gãjerã, rojose mu̶are ĩna yiboajaquẽne, quẽnaro yicõa ñarãja mu̶a. Mu̶are bajirone yu̶ quẽne Dios ocare yu̶ ajitirũ̶nu̶jare, romano masa yu̶re ĩna sĩarotire yu̶ tu̶oĩajama, su̶tiritiboarine, Dios ocare mu̶are yu̶ gotimasiocatiju̶are variquẽnaja yu̶. To bajirone tu̶oĩavariquẽnaroti ñaja, mu̶are quẽne, mu̶are yu̶ gotimasiocatire. 	 Kanım imanınızın sunusu ve hizmeti üzerine adak şarabı gibi dökülecek olsa da seviniyor, hepinizin sevincine katılıyorum.


To yicõari, Diore rũ̶cu̶bu̶oriaviju̶ gajeyeũni no bojasere masa jedirore juarotibesuju. 	 Yük taşıyan hiç kimsenin tapınağın avlusundan geçmesine izin vermedi.


To bajiro ĩna yisere ajicõari ado bajiro ĩnare yicu̶dicami Jesús: —Dios ĩ cõacacu̶re yu̶re mu̶a ajitirũ̶nu̶sere bojaami Dios —ĩnare yicami Jesús yuja. 	 İsa, ‹‹Tanrının işi Onun gönderdiği kişiye iman etmenizdir›› diye yanıt verdi.


To ĩna yiboajaquẽne, —Tu̶oĩasu̶tiritibesa mu̶. Yu̶ masiseju̶are tu̶oĩacõa ñaña —ĩre yiyuju Jesús. 	 İsa bu sözlere aldırmadan havra yöneticisine, ‹‹Korkma, yalnız iman et!›› dedi.


To bajiro ĩnare ĩ yire ti ñaboajaquẽne, “Mu̶are ru̶yaja. Dios mu̶are ĩ ĩavariquẽnase mu̶a bojajama, ado bajiro yiroti ñaja”, ĩnare yaja mu̶a, Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre. To bajiro ĩnare mu̶a yijama, Jesús ĩ rijabosare su̶orine quẽnaro Dios manire ĩ yisere ajimenare bajiro yirã yaja mu̶a. Circuncisión ĩnare mu̶a yirotijama, Dios ĩ rotimasire ñaro cõrone cu̶diroti ñaroja ĩnare. Rẽmoju̶ne mani ñicu̶a quẽne yijeobeticoadimasiñuma. Mani quẽne, tire cu̶dijeobeticaju̶ mani. 	 Öyleyse, ne bizim ne de atalarımızın taşıyamadığı bir boyunduruğu öğrencilerin boynuna geçirerek şimdi neden Tanrıyı deniyorsunuz?


So manaju̶a ĩna rijajediro bero, so quẽne rijacoacamo yuja. 	 Son olarak kadın da öldü.


Quẽna ado bajiro yu̶re yicami yu̶re ruyuaĩocacu̶: —Sardis vãme cu̶ti macana yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre ũmato ñagũ̶re ado bajiro yu̶re ucaya: “Adi mu̶are yu̶ ucase, ado bajiro bajicacu̶ mu̶are ĩ goticati ñaja: Sĩgũ̶ ñaboarine, cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarãre bajiro bajigu̶re, Dios ĩ cõagũ̶ Esp'iritu Santore cu̶ogu̶ ñacami. To bajicõari, cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñocoa cu̶ocami. To bajiro yu̶re ruyuaĩocacu̶ ĩ goticatire ĩre ucacõabosagu̶ yaja yu̶”, yiucaya —yicami. To yicõari, ado bajiro mu̶are goticami: —Masa ĩna ĩajama, “Cristore ajitirũ̶nu̶rã ñari, ĩna rijato beroju̶ ĩna catirotire yigu̶, Dios ĩ catisere ĩ ĩsiriarã ñaama”, mu̶are yirãma. To bajiro ĩna yiboajaquẽne, “Yu̶re ajimenare bajiro mu̶a rijato beroju̶ rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ varona ñaama”, mu̶are yaja yu̶ma. 	 ‹‹Sarttaki kilisenin meleğine yaz. Tanrının yedi ruhuna ve yedi yıldıza sahip olan şöyle diyor: ‹Yaptıklarını biliyorum. Yaşıyorsun diye ad yapmışsın, ama ölüsün.


El'i jacu̶ ñamasiñuju Matat. Matat jacu̶ ñamasiñuju Lev'i. Lev'i jacu̶ ñamasiñuju Melqui. Melqui jacu̶ ñamasiñuju Jana. Jana jacu̶ ñamasiñuju José. 	 Mattat oğlu, Levi oğlu, Malki oğlu, Yannay oğlu, Yusuf oğlu,


To cõro ĩna vaja tasere ĩacõari, “Manima jaibu̶saro bu̶jaru̶arãja”, yitu̶oĩaboarãma ejasu̶oriarãju̶a. To bajiro yitu̶oĩaboariarãre gãjerã ĩna vaja taro cõrone ĩnare vaja yigu̶mi. 	 İlk başlayanlar gelince daha çok alacaklarını sandılar, ama onlara da birer dinar verildi.


Ti macaju̶ yu̶ ñacato bero, Jerusalénju̶re tudiejacõari, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶, Jesúre sẽnigũ̶ sãjacaju̶ yu̶. Ĩre yu̶ sẽniñarone yu̶re ruyuaĩocõari, ado bajiro yu̶re yicami: “Divatone vasa. Yu̶ bajisere adi macanare mu̶ gotijama, mu̶re ajibetiru̶arãma ĩna”, yu̶re yicami. 	 ‹‹Ben Yeruşalime döndükten sonra, tapınakta dua ettiğim bir sırada, kendimden geçerek Rabbi gördüm. Bana, ‹Çabuk ol› dedi, ‹Yeruşalimden hemen ayrıl. Çünkü benimle ilgili tanıklığını kabul etmeyecekler.›


To bajicõari, yucú̶yoari, gũ̶tayucu̶ri quẽne yayijedicoacaju̶. 	 Bütün adalar ortadan kalktı, dağlar yok oldu.


Adire masiritibecu̶ ñari, to bajiro yiyumi: Mani ñicu̶, Abrahamre, ĩ beroanare quẽne, “Mu̶a masare, mu̶a jãnerabatiare quẽnaro yicõa ñaru̶cu̶ja yu̶”, ĩnare yigotimasiñuju Dios. Tire masiritibecu̶ ñari, to bajiro yiyumi —Isabelre yigotiyuju Mar'ia. 	 Atalarımıza söz verdiği gibi, İbrahime ve onun soyuna sonsuza dek Merhamet etmeyi unutmayarak Kulu İsrailin yardımına yetişti.››


Zorobabel macu̶ ñamasiñuju Abiud. Abiud macu̶ ñamasiñuju Eliaquim. Eliaquim macu̶ ñamasiñuju Azor. 	 Zerubbabil Avihutun babasıydı, Avihut Elyakimin babasıydı, Elyakim Azorun babasıydı,


To bajiro mani bajiñaboajaquẽne, “To cõrone yu̶ macu̶re cõaru̶cu̶ja yu̶” Dios ĩ yiriarũ̶mu̶ ejayumi. To bajiri Dios macu̶ ñaboarine, manire bajirone rõmio su̶orine ruyuayumi. Jud'io masu̶ ruyuar'i ñari, Dios ĩ rotimasire rotiecoyumi. 	 Ama zaman dolunca Tanrı, Yasa altında olanları özgürlüğe kavuşturmak için kadından doğan, Yasa altında doğan öz Oğlunu gönderdi. Öyle ki, bizler oğulluk hakkını alalım.


To ĩ bajirone, ado bajiro ĩre gotiyuju ángel: —Yu̶re güibesa mu̶. Dios ĩre mu̶ sẽnirũgũsere mu̶re ajiami. To bajiri, ado bajiro mu̶re yicõami: “Macu̶ cu̶tiru̶ocomo so, ĩ manajo. Juan ĩre vãme yato”, mu̶re yimi Dios —ĩre yigotiyuju ángel. 	 Melek, ‹‹Korkma, Zekeriya›› dedi, ‹‹Duan kabul edildi. Karın Elizabet sana bir oğul doğuracak, adını Yahya koyacaksın.


Mu̶aju̶ama, rojose yirã me ñaja mu̶a, Esp'iritu Santo mu̶a rãca ĩ ñajare. Esp'iritu Santo ĩ bojarore bajiro yirã ñarãja mu̶a. Esp'iritu Santore cu̶obecu̶, Jesucristo yu̶ me ñaami, ĩ ũgũ̶ma. 	 Ne var ki, Tanrının Ruhu içinizde yaşıyorsa, benliğin değil, Ruhun denetimindesiniz. Ama içinde Mesihin Ruhu olmayan kişi Mesihin değildir.


Idiarã muijua sore baba cu̶tiñaboa, so ya viju̶ tudicoasuju Mar'ia. 	 Meryem, üç ay kadar Elizabetin yanında kaldı, sonra kendi evine döndü.


Ĩ sĩgũ̶ne ñamasugũ̶ ĩ ñajare, ado bajise ĩre yiyumi Dios: “Adirũ̶mu̶ne yu̶ macu̶ ñari, yu̶re bajiro rotisu̶oru̶cu̶ja mu̶”, ĩre yimasiñuju Dios. Ángel mesarema, to bajiro ĩnare yibesumi Dios. Gãjerãre quẽne, ti ũnire yibecu̶ne ĩ macu̶ sĩgũ̶rene tu̶oĩagũ̶, ado bajiro yiyumi Dios: “Ĩ jacu̶ ñaja yu̶. To bajiri yu̶ macu̶ ñaami”, ĩre yiyumi. 	 Çünkü Tanrı meleklerin herhangi birine, ‹‹Sen benim Oğlumsun, Bugün ben sana Baba oldum›› Ya da, ‹‹Ben Ona Baba olacağım, O da bana Oğul olacak››


To bajiri yuja, gũ̶tare tũnuogocama masa. Ĩna tũnuogorone, õ vecaju̶are ĩamu̶ocõari, ado bajiro yicami Jesús: —Cacu̶, “Quẽnaja” mu̶re yaja, yu̶re mu̶ ajise ñajare. Tocãrãcajine mu̶re yu̶ sẽniro ajirũgũaja mu̶. To bajiri, “ ‘Dione ñaami Jesúre ĩre cõar'i’ yimasiato ĩna” yigu̶, ĩna ĩaro rĩjoroju̶a yu̶ yimasirotire mu̶re sẽniaja yu̶ —Diore yicami Jesús. 	 Bunun üzerine taşı çektiler. İsa gözlerini gökyüzüne kaldırarak şöyle dedi: ‹‹Baba, beni işittiğin için sana şükrediyorum.


Jesús tu̶ju̶re jãjarãbu̶sa masa ĩna ejarũtuatone, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Mu̶a adirodoriana, rojose yirã jãjarã ñaja mu̶a. Yu̶re ajiterã ñari, ĩaĩañamani mu̶are yu̶ yiĩosere bojaboaja mu̶a. To bajiro mu̶a bojaboajaquẽne, mu̶are yiĩobetiru̶cu̶ja yu̶. To bajiboarine Jonás ñamasir'i Diore gotirẽtobosarimasu̶ ĩ bajimasirere bajiro bajiĩoroti ñaroja. 	 Çevredeki kalabalık büyürken İsa konuşmaya başladı. ‹‹Şimdiki kuşak kötü bir kuşaktır›› dedi. ‹‹Doğaüstü bir belirti istiyor, ama ona Yunusun belirtisinden başka bir belirti gösterilmeyecek.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, so jacoju̶a, “Ado bajiro ĩre yicu̶diya” so yi ocasãjare, ado bajiro Herodere cu̶diyuju so: —Yucu̶acane Juan vãme cu̶tigu̶, masare oco rãca bautizarimasu̶ ru̶joare, bare jeobariabaja joeju̶ jeocõari, yu̶re ĩsigũ̶ vayá —ĩre yiyuju so. 	 Kız, annesinin kışkırtmasıyla, ‹‹Bana şimdi, bir tepsi üzerinde Vaftizci Yahyanın başını ver›› dedi.


Mani maigũ̶ Timoteore ĩna tubiber'ire jẽre ĩre bucõañujarã. To bajiri, yoaro mene ĩ ejajama, ĩ rãca mu̶a tu̶ju̶ varu̶cu̶ja yu̶. 	 Kardeşimiz Timoteosun salıverildiğini bilmenizi istiyorum. Yakında yanıma gelirse, onunla birlikte sizi görmeye geleceğim.


“Rojose Jesúre yirãsa” yirã, ĩre ĩna ajicode ñarone, jãjarã masa ĩ tu̶ju̶re rẽjañujarã ĩna. Jãjarã masu rẽjarã ñari, ĩna masune gãmerã cu̶daroriju̶ ñañujarã ĩna. To ĩna bajiñarone, Jesús ĩ buerimasaju̶are ado bajiro gotisu̶oyuju ĩ: —Fariseo masa “Pan vauvato” yirã, ĩna vu̶osere quẽnaro ajicõĩaña mu̶a. “Quẽnaro yirã ñaja yu̶a” yitu̶oĩaboarine, rojose yirã ñaama. 	 O sırada halktan binlerce kişi birbirlerini ezercesine toplanmıştı. İsa önce kendi öğrencilerine şunları söylemeye başladı: ‹‹Ferisilerin mayasından -yani, ikiyüzlülükten- kaçının.


To ĩna yi vato bero, vagu̶mi pai. Ĩre ĩaru̶abecu̶ ñari, ĩre gãnirẽtocoacu̶mi. 	 Bir rastlantı olarak o yoldan bir kâhin geçiyordu. Adamı görünce yolun öbür yanından geçip gitti.


Dios, Moisére ĩ roticũmasiriaro cõrone ĩna cu̶dijeocõaboajaquẽne, “Rojose mana ñaama”, ĩnare yiĩabetiborimi Dios. To bajiri Moisére Dios ĩ roticũmasire, vaja manire bajiro bajiyuja ti. 	 Önceki buyruk, zayıflığı ve yararsızlığı nedeniyle geçersiz kılındı.


To yu̶a yirone, ado bajiro yu̶are yicami: —¿No yirã otiati mu̶a? Yu̶re yisu̶tiriobeticõaña. Jesúre ajitirũ̶nu̶gũ̶ yu̶ ñajare, jud'io masa Jerusalén macana yu̶re ĩna siajama, ĩna sĩajaquẽne quẽnacõaru̶aroja. To bajirone mani u̶ju̶ Jesús ĩ bojajama, “To bajirone bajiato”, yaja yu̶ —yu̶are yicami Pablo. 	 Bunun üzerine Pavlus şöyle karşılık verdi: ‹‹Ne yapıyorsunuz, ne diye ağlayıp yüreğimi sızlatıyorsunuz? Ben Rab İsanın adı uğruna Yeruşalimde yalnız bağlanmaya değil, ölmeye de hazırım.››


To ĩ yiro bero, gajeye ado bajise yu̶re bajiĩocaju̶: Õ vecaju̶, Dios ĩ ñaroju̶, jãnariasojere ĩacaju̶ yu̶. To yu̶ ĩamu̶orone, jutiria trompeta vãme cu̶tiare jutibu̶su̶oriaro cõro bu̶to, ado bajiro ocaruyucaju̶ ti: —Mu̶jaaya. Bero bajiroti quetire mu̶re ĩoru̶cu̶ja yu̶ —yu̶re yi ocaruyucaju̶. 	 Bundan sonra gökte açık duran bir kapı gördüm. Benimle konuştuğunu işittiğim, borazan sesine benzeyen ilk ses şöyle dedi: ‹‹Buraya çık! Bundan sonra olması gereken olayları sana göstereyim.››


Yu̶ gotisere ajicõari, quẽnaro mu̶a yijama, variquẽnaru̶arãja mu̶a. 	 Bildiğiniz bu şeyleri yaparsanız, ne mutlu size!››


To bajiri, ¿ĩ yarãre jud'io masare ĩnare maitu̶jacoasujari Dios? Bajibeaja. No yigu̶ maitu̶jabecu̶mi. Yu̶ quẽne, jud'io masu̶ ñaja. Yu̶ ñicu̶ ñasu̶or'i ñamasiñuju Abraham. To bajiri, ĩ jãnami ñamasir'i, Benjam'in ñamasir'i ya jũnagu̶ ñaja yu̶. 	 Öyleyse soruyorum: Tanrı kendi halkından yüz mü çevirdi? Kesinlikle hayır! Ben de İbrahim soyundan, Benyamin oymağından bir İsrailliyim.


To bajiro ĩna bajiro vatoaju̶re sĩgõ, gãmorõmi cu̶tigo ñañuju so. Ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituari cũ̶mari gãmogõre bajiro bajicõarũ̶mu̶ri cu̶tirũgũñuju so. 	 Orada, on iki yıldır kanaması olan bir kadın vardı.


Diore gotirẽtobosamasiriarã ĩna ñaro cõrone Jesús ĩ bajirotire ucamasiñujarã ĩna. To bajiro yirã ñari, no bojarãre, Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre, rojose ĩna yisere Dios ĩ masiriorotire ucamasiñujarã —yiyuju Pedro. 	 Peygamberlerin hepsi Onunla ilgili tanıklıkta bulunuyorlar. Şöyle ki, Ona inanan herkesin günahları Onun adıyla bağışlanır.››


Caifás ñañuju: “Ĩre mani sĩabetijama, mani ñaro cõrone sĩajeocõaru̶arãma ĩna romano masa. To bajiri manire rijabosagu̶re bajirone bajiato ĩ”, yigotir'i ñañuju ĩ. 	 Halkın uğruna bir tek adamın ölmesinin daha uygun olacağını Yahudi yetkililere telkin eden Kayafa idi.


Varũtuacõari, ejayuju, Betfagé, Betania vãme cu̶ti macari tu̶ju̶re. Ti macari tu̶ju̶re, Olivo vãme cu̶ti buro ñañuju ti. Ti buroju̶ ejagu̶agu̶ne, ju̶arã ĩ buerãre ado bajiro ĩnare gotiyuju ĩ: —Mani varoto riojo ñarimacare vasa maji. Toju̶ ejacõari, burro macu̶ ĩna siaturũ̶gõr'ire bu̶jaru̶arãja mu̶a, jesaĩañamagũ̶re. Ĩre õjacõari, yu̶re ãmiadibosaba. 	 Zeytin Dağının yamacındaki Beytfaci ile Beytanyaya yaklaştığında iki öğrencisini önden gönderdi. Onlara, ‹‹Karşıdaki köye gidin›› dedi, ‹‹Köye girince, üzerine daha hiç kimsenin binmediği, bağlı duran bir sıpa bulacaksınız. Onu çözüp bana getirin.


Rojose tãmu̶oboarine, ĩre ajitirũ̶nu̶cõa ñaña mu̶a. To bajiro mu̶a bajijama, Dios ĩ bojarore bajiro yiriarã mu̶a ñajare, Dios ĩ gotiriarore bajirone õ vecaju̶ quẽnaro mu̶are yiru̶cu̶mi. 	 Çünkü Tanrının isteğini yerine getirmek ve vaat edilene kavuşmak için dayanma gücüne ihtiyacınız vardır.


Yucu̶ri ñarã paia, Moisére Dios ĩ roticũmasiriarore bajirone yicõa ñarãma. To bajiri Cristo, adigodoju̶ ĩ ñacõajama, ĩnare bajiro yibecu̶ ĩ ñajare, “Pai me ñaami”, ĩre yiborãja mani. To bajiboarine, õ vecaju̶ Dios ĩ ñaroju̶, “ ‘Rojose ĩna yisere masirioya’ manire yibosagu̶ ñagũ̶mi”, yimasiaja mani. 	 Eğer kendisi yeryüzünde olsaydı, kâhin olamazdı. Çünkü Kutsal Yasa uyarınca sunuları sunanlar var.


To bajicõari, Dios ocare ajitirũ̶nu̶rã ñari, ĩ bojarore bajiro quẽnase rĩne yirũgũña mu̶a. 	 gerçek doğruluk ve kutsallıkta Tanrıya benzer yaratılan yeni yaradılışı giyinmeyi öğrendiniz.


To ĩ bajiro bero, Jesús ruju̶rire ãmiru̶, Pilatore sẽnigũ̶ vasuju. Ĩre ĩ sẽnirore bajirone ĩre cu̶diyuju Pilato. 	 Pilatusa gidip İsanın cesedini istedi. Pilatus da cesedin ona verilmesini buyurdu.


To bajiro ĩnare ĩ yisere ajimasibeticõari, ado bajiro ĩre yiyujarã ĩna, ĩ buerã: —Yu̶a u̶ju̶, ĩaña mu̶. Adone ju̶ajãi, jariase cu̶oaja yu̶a —yiyujarã ĩna. To bajiro ĩna yijare, —To bajiro masu yimenaja mani —ĩnare yicu̶diyuju Jesús yuja. 	 ‹‹Ya Rab, işte burada iki kılıç var›› dediler. O da onlara, ‹‹Yeter!›› dedi.


To ĩna yirone, —Yu̶ rotise rãca vãtia u̶ju̶, Satanás yarãre mu̶a burearone, õ vecaju̶ bu̶jo ĩ yabesere bajiro Satanás ĩ quedirujiasere ĩamu̶. 	 İsa onlara şöyle dedi: ‹‹Şeytanın gökten yıldırım gibi düştüğünü gördüm.


Mani ñicu̶a ĩna rũ̶cu̶bu̶omasir'ine ñaami Jesúre yucú̶tẽroju̶ mu̶a jajusĩarotir'irene tudicatior'ima. 	 Atalarımızın Tanrısı, sizin çarmıha gererek öldürdüğünüz İsayı diriltti.


Jud'io masa quẽne, Cristo ocare ĩna ajitirũ̶nu̶jama, ĩnare ĩamaicõari, “Yu̶ yarã ñaja mu̶a quẽne”, ĩnare yiĩaru̶cu̶mi Dios quẽna. 	 İmansızlıkta direnmezlerse, İsrailliler de öz ağaca aşılanacaklar. Çünkü Tanrının onları eski yerlerine aşılamaya gücü vardır.


To bajiri Diore yu̶re mu̶a sẽniejarẽmojama, variquẽnase rãca mu̶a tu̶ju̶ ĩagũ̶ ejaru̶cu̶ja yu̶, Dios ĩ bojajama. Mu̶a tu̶ju̶ eja, mu̶a rãca quẽnaro u̶su̶sãjaru̶cu̶ja yu̶. 	 Öyle ki, Tanrının isteğiyle sevinçle yanınıza gelip sizlerle gönlümü ferahlatayım.


Dios ĩ ejarẽmose rãca Cristore mu̶a ajitirũ̶nu̶ su̶ocatire tu̶oĩamasiña mu̶a. Ĩre ajitirũ̶nu̶rã mu̶a ñajare, gãjerã cojoji me mu̶are rojose yicama ĩna. To bajiro mu̶are ĩna yiboajaquẽne, ĩre ajitirũ̶nu̶cõa ñarũgũcaju̶ mu̶a. 	 Sizlerse aydınlandıktan sonra acılarla dolu büyük bir mücadeleye dayandığınız o ilk günleri anımsayın.


Rojose ĩre yirotijeoboa, vacoasuju Satanás, “Bero ĩre yirotiĩagũ̶sa” yigu̶. 	 İblis, İsayı her bakımdan denedikten sonra bir süre için Onun yanından ayrıldı.


Yu̶ jacu̶ tu̶ ñar'i, adi macaru̶cu̶roju̶re vadicaju̶ yu̶. To bajiri adi macaru̶cu̶roanare vaveocoaru̶cu̶ja yu̶, quẽna yu̶ jacu̶ tu̶ tudiacu̶ —yu̶are yicami Jesús, ĩ buerãre. 	 Ben Babadan çıkıp dünyaya geldim. Şimdi dünyayı bırakıp Babaya dönüyorum.››


To ĩ yisere ajicõari, ĩ rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetuejagu̶mi ĩre vaja mogũ̶. To yicõari, rũ̶cu̶bu̶ose rãca ĩre sẽnigũ̶mi: “¡Yu̶ u̶ju̶, yuya maji! Mu̶re yu̶ vaja mosere vaja yijeocõaru̶cu̶ja maji”, ĩre yigu̶mi. 	 Köle yere kapanıp efendisine, ‹Ne olur, sabret! Bütün borcumu ödeyeceğim› dedi.


To yi, u̶tabu̶cu̶ra tu̶ju̶ tujayujarã. To bajicõari, ũmato rojasuju, oco rãca Etiop'iagu̶re ĩre bautizagu̶acu̶. 	 Sonra arabanın durmasını buyurdu. Filipusla hadım birlikte suya girdiler ve Filipus hadımı vaftiz etti.


“Yu̶re quẽnaro ajitirũ̶nu̶cõa ñato” yigu̶, mu̶are ejarẽmoru̶cu̶mi. To bajiri, Jesucristo ĩ ejarirũ̶mu̶re, ñimu̶ju̶ane, “Rojose yirã ñaama”, mu̶are yimasigũ̶ maniru̶cu̶mi. 	 Çünkü erkek kadından değil, kadın erkekten yaratıldı.


To bajiro ĩ yisere ajicõari, jud'io masa u̶jarã ricatiri rĩne tu̶oĩacama ĩna. 	 Bu sözlerden dolayı Yahudiler arasında yine ayrılık doğdu.


To bajiboarine, variquẽnagũ̶ ñacudimasiñuju Abraham, “Õ vecaju̶ Dios ĩ quẽnoria macare quẽnaro ñacõa ñarũgũru̶cu̶ja yu̶” yitu̶oĩagũ̶ ñari. 	 Çünkü mimarı ve kurucusu Tanrı olan temelli kenti bekliyordu.


Tirũ̶mu̶rire ĩna rãca rẽjarũgũñujarã ĩna, Jesúre ajitirũ̶nu̶rã. Ciento veinte cõro ñariarãma ĩna. Ĩna vatoaju̶ vũ̶mu̶rũ̶gũ̶cõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju Pedro: 	 O günlerde Petrus, yaklaşık yüz yirmi kardeşten oluşan bir topluluğun ortasında ayağa kalkıp şöyle konuştu: ‹‹Kardeşler, Kutsal Ruhun, İsayı tutuklayanlara kılavuzluk eden Yahuda ile ilgili olarak Davutun ağzıyla önceden bildirdiği Kutsal Yazının yerine gelmesi gerekiyordu.


“Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi”, Diore ĩre yitu̶oĩagũ̶ ñamasiñuju mani ñicu̶ Abel ñamasir'i. To bajiro Diore tu̶oĩagũ̶ ñari, ĩre rũ̶cu̶bu̶ogu̶, Dios ĩ bojarore bajiro yigu̶, vaibu̶cu̶re soemu̶omasiñuju. To bajiro ĩ yijama, ĩ gagu̶ Ca'in rẽtoro quẽnaro Diore rũ̶cu̶bu̶ogu̶ yimasiñuju. To bajiri, Dioju̶ama, “Rojose magũ̶ ñaami”, ĩre yiĩamasiñuju Dios. Abel ñamasir'i tirũ̶mu̶ju̶ ĩ bajirocare ti ñaboajaquẽne, ĩ yimasiriarore bajiro mani quẽne Diore mani rũ̶cu̶bu̶oru̶ajama, Dios ĩ bojarore bajiro yirũ̶cu̶bu̶oroti ñaja manire. 	 Habilin Tanrıya Kayinden daha iyi bir kurban sunması iman sayesinde oldu. İmanı sayesinde doğru biri olarak Tanrının beğenisini kazandı. Çünkü Tanrı onun sunduğu adakları kabul etti. Nitekim Habil ölmüş olduğu halde, iman sayesinde hâlâ konuşmaktadır.


Ĩre ĩna sĩaru̶aboajaquẽne, Saulo Jesús yere ĩ gotimasiosere ajitirũ̶nu̶rã ĩre ejarẽmoñujarã, “Rudiajaro” yirã. Ñami, maca matariacũ̶ni veca ñarisojeju̶, jibu̶ jairijibu̶ne sãcõari, ticũ̶ni su̶yaroju̶aju̶ ĩre rujiocõañujarã. To bajiro ĩna yijare, rudicoasuju Saulo. 	 Ama Saulun öğrencileri geceleyin kendisini aldılar, kentin surlarından sarkıttıkları bir küfe içinde aşağı indirdiler.


Tocãrãcu̶, mu̶a yisere tu̶oĩacõari, “¿Dios ĩ bojarore bajiro yigu̶ yati yu̶?”, mu̶a masune yisẽniĩarũgũña. Tire yitu̶oĩacõari, “Yu̶ yisere ĩavariquẽnagũ̶mi Dios” mu̶a yijama, variquẽnaru̶arãja mu̶a. To bajiboarine, “Ĩna rẽtoro quẽnaro yibu̶ yu̶” yicõĩabecu̶ne, to bajiro yirũgũroti ñaja. 	 Herkes kendi yaptıklarını denetlesin. O zaman başkasının yaptıklarıyla değil, yalnız kendi yaptıklarıyla övünebilir.


Yu̶ne ñaja. Yu̶ ãmorire, yu̶ gu̶borire, ĩna jajumasise godore ĩaĩasaque mu̶a. Yu̶re moaĩaña mu̶a. Bajirocar'i vãtima, gõa maami. Ri'i maami. Yu̶ma ri'i cu̶tijedicõaja yu̶. Ĩaña mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús. 	 ‹‹Ellerime, ayaklarıma bakın; işte benim! Dokunun da görün. Hayaletin eti kemiği olmaz, ama görüyorsunuz, benim var.››


Ĩnare jua va, Ru̶joco Buro vãme cu̶ti buroju̶ majaejayujarã. Toju̶ Jesúre, to yicõari, rojorãre quẽne, yucú̶tẽroriju̶ jajutuyujarã ĩna. Sĩgũ̶re Jesús riojojacatu̶are, gãjirema ĩ gãcojacatu̶aju̶are jajutuyayujarã. 	 Kafatası denilen yere vardıklarında İsayı, biri sağında öbürü solunda olmak üzere, iki suçluyla birlikte çarmıha gerdiler.


To bajiro ĩ yimasire ñajare, “Tocãrãcu̶ne, ĩna yire jedirore Diore ĩre gotiru̶arãma ĩna”, yimasiaja mani. 	 Böylece her birimiz kendi adına Tanrıya hesap verecektir.


Masare yu̶ jacu̶ ĩ catiorũgũrore bajiro yu̶re ĩ catioroticati ñajare, ĩ catisere ĩnare ĩsimasiaja yu̶. 	 Çünkü Baba, kendisinde yaşam olduğu gibi, Oğula da kendisinde yaşam olma özelliğini verdi.


Mani u̶ju̶re Diore bu̶to mairoti ñaja. No bojagu̶re mani mairo rẽtoro Diore mairoti ñaja, manire. No bojase mani cu̶ose mani mairo rẽtoro Diore mairoti ñaja. Diore mairã ñari, mani tu̶oĩase, mani yise, jediro quẽnaro yiroti ñaja”, yaja. To yicõari, “Mani masu ruju̶re mani mairore bajirone jedirore maiña”, yigotiaja Dios ĩ rotimasire. Gajeye Moisére Dios ĩ roticũmasiriarore bajirone vaibu̶cu̶rã ecariarãre sĩacõari, Diore rũ̶cu̶bu̶orã, paire mani ĩsijama, quẽnaja. Gajeye no bojase Dios ĩ rotimasiriarore bajiro paire mani ĩsijama, quẽnaja. To bajiboarine to bajiro yirã jediro mani ĩsise rẽtobu̶saro quẽnaja, Diore, to yicõari, masare quẽne mani maijama —Jesúre yiyuju Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasu̶. 	 İnsanın Tanrıyı bütün yüreğiyle, bütün anlayışıyla ve bütün gücüyle sevmesi, komşusunu da kendi gibi sevmesi, bütün yakmalık sunulardan ve kurbanlardan daha önemlidir.››


To yicõari, ĩ bajirotire ado bajiro ĩ buerimasare gotisu̶oyuju Jesús: —Yu̶, Dios ĩ roticõacacu̶, bu̶to rojose tãmu̶oru̶cu̶ja. Bu̶cu̶rã, paia u̶jarã, to yicõari, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa quẽne, rojose yu̶re yicõari, yu̶re sĩaru̶arãma ĩna. Yu̶re ĩna sĩaboajaquẽne, idiarũ̶mu̶ tu̶satirũ̶mu̶ne yu̶re catioru̶cu̶mi Dios —ĩnare yiyuju Jesús. 	 İsa, İnsanoğlunun çok acı çekmesi, ileri gelenler, başkâhinler ve din bilginlerince reddedilmesi, öldürülmesi ve üç gün sonra dirilmesi gerektiğini onlara anlatmaya başladı.


Yu̶re tu̶oĩacõari, yu̶ bojasere yu̶re cõañuja mu̶a quẽna. To bajiri bu̶to variquẽnacõari, “Quẽnaro yaja mu̶”, mani u̶ju̶re, Diore yaja yu̶. Yoaro yu̶re mu̶a cõabetiboajaquẽne, “Cõaru̶aboarine cõamasimena bajirãma”, mu̶are yitu̶oĩacaju̶ yu̶. 	 Bana duyduğunuz ilgiyi sonunda tazelediğiniz için Rabde çok sevindim. Aslında ilgi duyuyordunuz, ama bunu göstermeye fırsatınız olmadı.


So sẽnisere ajicõari, —¿No bajiro quẽnaro yu̶ yirotire bojati mu̶? —sore yicami Jesús. To ĩ yijare, ado bajiro cu̶dicamo so: —“Ñajediro u̶ju̶ ñaja yu̶” yiĩocõari, mu̶ rotisu̶orirodo ti ejaro, yu̶ rĩare ado bajiro ĩnare mu̶ ũmato rujirotire bojaja yu̶: Sĩgũ̶ mu̶ riojojacatu̶a, gãjire mu̶ gãcojacatu̶a ĩnare ũmato rujiru̶cu̶ja mu̶, “Mu̶ rotirore bajirone ĩna quẽne rotimasiato” yigu̶ —ĩre yicamo so. 	 İsa kadına, ‹‹Ne istiyorsun?›› diye sordu. Kadın, ‹‹Buyruk ver, senin egemenliğinde bu iki oğlumdan biri sağında, biri solunda otursun›› dedi.


Cesarea macare ejacõari, Jerusalénju̶ vacoasuju ĩ. To ejacõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre ĩnare quẽnaroti gajanocõari, Antioqu'ia macaju̶ vacoasuju. 	 Sezariyeye vardıktan sonra Yeruşalime gidip oradaki kiliseyi ziyaret etti, oradan da Antakyaya geçti.


Dios, Israel ñamasir'i jãnerabatia ĩna rũ̶cu̶bu̶ogu̶, Egipto sitaju̶ ĩna ñaro ĩnare bu̶ju̶rotimasiñuju ĩ. To yicõari, ĩ masise rãca yucú̶ manoju̶ ĩnare ũmato vamasiñuju ĩ. 	 ‹‹Bu halkın, yani İsrailin Tanrısı, bizim atalarımızı seçti ve Mısırda gurbette yaşadıkları süre içinde onları büyük bir ulus yaptı. Sonra güçlü eliyle onları oradan çıkardı, çölde yaklaşık kırk yıl onlara katlandı.


Tire bajiro bajiroja õ vecaju̶ Dios ĩ ñaroju̶. Gãjoatiire bu̶jacõari, so variquẽnariarore bajiro variquẽnarãma ángel mesa, Diore moabosarã, sĩgũ̶ masu̶, rojose ĩ yisere yitu̶jacõari, Dios ĩ bojaseju̶are ĩ yijama —ĩnare yigotimasiñuju Jesús. 	 Size şunu söyleyeyim, aynı şekilde Tanrının melekleri de tövbe eden bir tek günahkâr için sevinç duyacaklar.››


To ĩ yijare, cũmua vasãja vacoasujarã ĩna, masa ĩna manibu̶saroju̶ vana. 	 Tekneye binip tek başlarına tenha bir yere doğru yol aldılar.


To yicõari, yu̶ rĩjoro Cristo ĩ cõariarãre quẽne sẽniĩagũ̶, vabeticaju̶ yu̶, Jerusalénju̶. Ado bajiroju̶a yicaju̶ yu̶: Yoaro mene Arabia vãme cu̶ti sitaju̶ masa ñabetoju̶ vacaju̶ yu̶. Beroju̶ Damasco vãme cu̶ti macaju̶ tudiejacaju̶ yu̶ quẽna. 	 Yeruşalime, benden önce elçi olanların yanına da gitmedim; Arabistana gittim, sonra yine Şama döndüm.


To ĩna yisere ĩacõari, rujiadicami Pablo. Rujiejacõari, ĩre tũ̶avũ̶mu̶ogũ̶ne, jabariocami. To yigu̶ne, —Ĩau̶cabeticõaña. Rijayayibeami —yu̶are yicami. 	 Aşağı inen Pavlus delikanlının üzerine kapanıp onu kucakladı. ‹‹Telaşlanmayın, yaşıyor!›› dedi.


Ado bajiro mu̶re sẽniaja yu̶: Quẽnaro ajiya, Filemón. Onésimo mu̶re moabosarimasu̶ ñaboar'ire, yu̶ macu̶re bajiro bajigu̶re sẽnibosagu̶ yaja. Adoju̶ tubiberiavi ñagũ̶, Cristo ĩ bajirere yu̶ gotimasiocati su̶orine Jesucristore ajitirũ̶nu̶cami. 	 Tutukluluğum sırasında kendisine ruhsal baba olduğum oğlum Onisimosla ilgili bir ricam var. Bir zamanlar sana yararsızdı; ama şimdi hem sana hem de bana yararlıdır.


To bajiro mu̶are yirũgũcacu̶ ñari, “Ĩnare ĩatirũ̶nu̶ña”, yisẽniaja yu̶, Diore. Mu̶are ĩamaicõari, quẽnaro Dios ĩ yisere, to yicõari mu̶are yu̶ gotimasiocatire quẽne tire masiritibetiru̶arãja mu̶a. Tire mu̶a masiritibetijama, Jesúre bu̶tobu̶sa ajitirũ̶nu̶rũtuaru̶arãja mu̶a. To yicõari, Dios rĩa ñari, mu̶a rijato beroju̶ ĩ gotiriarore bajirone ĩ ñaroju̶re quẽnaseayere bu̶jaru̶arãja mu̶a. 	 ‹‹Şimdi sizi Tanrıya ve Onun lütfunu bildiren söze emanet ediyorum. Bu söz, sizi ruhça geliştirecek ve kutsal kılınmış olan bütün insanlar arasında mirasa kavuşturacak güçtedir.


To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —¿David ñamasir'i, ĩ babarã rãca ñiorijacõari, ĩnare ĩ ũmato bamasirere masibeati mu̶a? 	 İsa onlara şöyle karşılık verdi: ‹‹Davutla yanındakiler acıkınca Davutun ne yaptığını okumadınız mı?


Moisés ĩ rijato bero, Josué vãme cu̶tigu̶ ĩre ñavasoamasiñuju. Moisés rãcana ĩna bajirearo bero, ti vire cu̶osu̶yayujarã ĩna rĩa, mani ñicu̶a. Ti vire ãmicõari, adi sita Canaán vãme cu̶ti sitaju̶re vadimasiñujarã ĩna. To bajiri Dios ĩnare yirẽmoñuju, mani ñicu̶are. Adi sita ñaboariarãre ĩnare bucõamasiñuju Dios. To ĩ yiriaro bero, mani ñicu̶ David ñamasir'i ĩ ñaro quẽne ñacõamasiñuju ti vi maji, cabra gasene ĩna quẽnoriavi. 	 Tanıklık Çadırını önceki kuşaktan teslim alan atalarımız, Yeşunun önderliğinde öteki ulusların topraklarını ele geçirdikleri zaman, çadırı yanlarında getirdiler. Ulusları atalarımızın önünden kovan, Tanrının kendisiydi. Çadır Davutun zamanına dek kaldı.


—Jediro mu̶a yisere masiaja yu̶. Gãjerã mu̶are ĩna ĩajama, “Ñamasurã ñaama”, mu̶are yibeama. To bajiro ĩna yibetiboajaquẽne, yu̶ su̶orine gãjerã ĩna gotimasiocatire bajiro quẽnaro yirũgũaja mu̶a. Yu̶re ajitirũ̶nu̶ tu̶jabeaja. To bajiri, yu̶ ocare gãjerãre quẽnaro mu̶a gotimasiorotire yigu̶, yibu̶ yu̶. Gãjerã mu̶are ĩna gotimasio rotibetiboajaquẽne, yu̶ su̶orine gotimasiocõa ñaru̶arãja. 	 ‹Yaptıklarını biliyorum. İşte önüne kimsenin kapayamayacağı açık bir kapı koydum. Gücünün az olduğunu biliyorum; yine de sözüme uydun, adımı yadsımadın.


Yu̶ yarã Israel ñamasir'i jãnerabatia, Egiptoju̶ rojose ĩna tãmu̶osere ĩarũgũaja yu̶. To bajicõari, ĩna su̶tiritisere ĩaja yu̶. To bajiri, ‘Egiptoanare cãmotadiato ĩna’ yigu̶, ĩnare yirẽmogũ̶ vabu̶ yu̶. Egiptoju̶ quẽna mu̶re tudiarotiaja yu̶”, ĩre yimasiñuju Dios —yigotiyuju Esteban, u̶jarãre. 	 ‹Mısırda halkıma yapılan baskıyı yakından gördüm, iniltilerini duydum ve onları kurtarmaya geldim. Şimdi gel, seni Mısıra göndereceğim.›


To bajiri Jesús yere u̶jarã ĩna gotirotibetiboajaquẽne, masare gotimasio tu̶jabesujarã ĩna. Tocãrãcarũ̶mu̶ne Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶re, to yicõari ĩna ya viriju̶re quẽne Jesucristo yere masare gotimasiocudirũgũñujarã ĩna. 	 Her gün tapınakta ve evlerde öğretmekten ve Mesih İsa'yla ilgili Müjde'yi yaymaktan geri kalmadılar.


Diore ajitemasiriarã ĩna bajireajediro bero, ĩna rĩa ñamasiriarã mani ñicu̶are ĩnare ũmato vamasiñuju Josué ñamasir'i, Dios ĩnare ĩ u̶jomasiriaroju̶re. Toju̶ quẽnaro ñamasiñujarã ĩna mani ñicu̶a. Quẽnaro ñaboarine, Diorãca quẽnaro ĩna ñabetijare, ado bajiro yimasiñuju Dios: “Yucu̶ne mu̶are yu̶ gotisere mu̶a ajijama, yu̶ yirotirore bajiro cu̶diya”, ĩnare yimasiñuju quẽna. 	 Eğer Yeşu onları huzura kavuştursaydı, Tanrı daha sonra bir başka günden söz etmezdi.


Tire bariarã cuatro mil masa ñañujarã. Ĩnare ecagajanocõari, ĩnare tudirotiyuju Jesús. 	 Orada yaklaşık dört bin kişi vardı. İsa onları evlerine gönderdikten sonra öğrencileriyle birlikte hemen tekneye binip Dalmanuta bölgesine geçti.


To bajiri socase me ti ñajare, “Diore ajitirũ̶nu̶riarã ĩna bajireajama, ĩ rotiñaroju̶ ĩna caticõa ñarotire yigu̶, ĩ catisere ĩ ĩsiriarã ñari, ĩ rãca ñarũgũru̶arãma”, yimasiaja mani. To bajiro mani bajiroti ti ñajare, Diore rũ̶cu̶bu̶orã, “Quẽnaro yu̶are yaja mu̶”, ĩre yisẽnito mani. To yicõari, ĩ bojarore bajiro yirũgũto mani, “Manire ĩajũnisinicõari, rojose manire yiromi” yirã. 	 Böylece sarsılmaz bir egemenliğe kavuştuğumuz için minnettar olalım. Öyle ki, Tanrıyı hoşnut edecek biçimde saygı ve korkuyla tapınalım.


To bajiro yu̶are ĩ yijare, cebada vãme cu̶tise cojomo cõro pan ñaboarere yu̶a juarẽojama, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituaro ñarijibu̶ri ru̶yacaju̶. 	 Onlar da topladılar. Yedikleri beş arpa ekmeğinden artakalan parçalarla on iki sepet doldurdular.


To bajiri mu̶are gotiaja yu̶: Gõjanabiobesa ãnoare. No ĩna bojarore bajiro yato. Ĩna masune tu̶oĩacõari, ĩna gotimasiocudijama, yayiori mene jedicõaru̶aroja tia. 	 Şimdi size şunu söyleyeyim: Bu adamlarla uğraşmayın, onları rahat bırakın! Çünkü bu girişim, bu hareket insan işiyse, yok olup gidecektir.


To bajiro mu̶a yiroti ti ñajare, ado bajiro yiru̶cu̶mi Dios, mu̶a ñicu̶are, mu̶a yarã jedirore yu̶re ajitirũ̶nu̶menare: Abel ñamasir'ire mu̶a ñicu̶ ĩ sĩasu̶omasire, to yicõari Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi jubeaju̶ ñarijau̶ soemu̶oriajau̶ tu̶ju̶ Berequ'ias macu̶re Zacar'iare ĩna sĩatu̶samasirere, quẽnaro yirãre ĩna sĩavadimasire ñajare, bu̶to rojose tãmu̶oru̶arãja mu̶a, adirũ̶mu̶ri ñarã. 	 Böylelikle, doğru kişi olan Habilin kanından, tapınakla sunak arasında öldürdüğünüz Berekya oğlu Zekeriyanın kanına kadar, yeryüzünde akıtılan her doğru kişinin kanından sorumlu tutulacaksınız.


Ũ̶mu̶a quẽne, “Rõmia rãca yiru̶arãma” Dios ĩ yiboarere yibeticõari, ũ̶mu̶a rĩne bu̶to gãmerã yiru̶acõari, gãmerã yiyujarã ĩna. To bajiri ĩna ruju̶riaye rãca bojoneose yirã ĩna ñajare, rojose ĩnare yiyuju Dios. 	 Aynı şekilde erkekler de kadınla doğal ilişkilerini bırakıp birbirleri için şehvetle yanıp tutuştular. Erkekler erkeklerle utanç verici ilişkilere girdiler ve kendi bedenlerinde sapıklıklarına yaraşan karşılığı aldılar.


Ñagõmena ñaboariarã, ñagõcoacama. Rujasagueri vaboariarã, quẽnaro vacama. Ĩamena ñaboariarã, ĩacoacama. Jeariarã quẽne, quẽnaejacoacama. To bajiro bajisere ĩacõari, no yimasibeticama masa, ti ũnire ĩabetirũgũriarã ñari. To bajiri Diore quẽnaro rũ̶cu̶bu̶o variquẽnacama ĩna, “Ĩ ñagũ̶mi quẽnaro yigu̶, jud'io masa yu̶a rũ̶cu̶bu̶ogu̶” yirã. 	 Halk, dilsizlerin konuştuğunu, çolakların iyileştiğini, körlerin gördüğünü, kötürümlerin yürüdüğünü görünce şaştı ve İsrailin Tanrısını yüceltti.


To yu̶ yirone, ado bajiro yu̶re ocaruyucaju̶ quẽna: “ ‘Rẽore ñaja’, yibesa. ‘Baya’ Dios ĩ yisema, quẽnase ñaja”, yu̶re yi ocaruyucaju̶. 	 ‹‹Ses ikinci kez gökten geldi: ‹Tanrının temiz kıldıklarına sen bayağı deme› dedi.


To bajiro ĩ yirone, ado bajiro ĩre cu̶dicami Jesús: —Tomás, yu̶re ĩagũ̶ ñari, “Ĩne ñaja mu̶”, yu̶re yaja mu̶. Gãjerãma yu̶re ĩabetiboarine mu̶ yirore bajirone yu̶re ĩna yijama, quẽnaro variquẽnaru̶arãma ĩna —Tomáre ĩre yicami Jesús. 	 İsa, ‹‹Beni gördüğün için mi iman ettin?›› dedi. ‹‹Görmeden iman edenlere ne mutlu!››


Yu̶ jacu̶ tu̶ju̶ yu̶ tudiejato berone, “Yu̶are sẽnibosaya mu̶”, yu̶re yibetiru̶arãja mu̶a. Mu̶a masune, yu̶ jacu̶re güimenane, “Jesúre ajitirũ̶nu̶rã ñaja yu̶a”, ĩre yisẽnirũgũru̶arãja mu̶a. 	 O gün dileyeceğinizi benim adımla dileyeceksiniz. Sizin için Babadan istekte bulunacağımı söylemiyorum.


Quẽna ado bajiro yu̶are goticami Jesús: —No bojarã, ãni daquegu̶re bajiro tu̶oĩarãre, yu̶re ajitirũ̶nu̶rãre rojose ĩna ũmato yijama, bu̶to rojose tãmu̶oru̶arãma. Rojose ĩnare ĩna ũmato yiroto rĩjoro, tocãrãcu̶rene ĩna ãmu̶ariju̶re gũ̶ta jairica siatucõari, riaga ũ̶cu̶aroju̶ ĩnare rearoderuucõajama, rojose tãmu̶obetibu̶saborãma. 	 ‹‹Ama kim bana iman eden bu küçüklerden birini günaha düşürürse, boynuna kocaman bir değirmen taşı asılıp denizin dibine atılması kendisi için daha iyi olur.


“Ticũ̶ni juriaquedibeticõato” yirã, gũ̶tari jacase cũsu̶oyuma. Ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãca gũ̶tari ñagãnibiacaju̶. To bajiri, tocãrãca gũ̶tariju̶re, oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶, “Yu̶ oca goticudiru̶arãja” ĩ yicõacana vãme ucature tuyacaju̶. 	 Kenti çevreleyen surların on iki temel taşı bulunuyordu. Bunların üzerinde Kuzunun on iki elçisinin adları yazılıydı.


Busuriju̶ ñibiacõari, bueri ti sũayujijama, “Adirũ̶mu̶, oco quediru̶aroja”, yiĩamasiaja mu̶a. No bojarirũ̶mu̶, ũ̶mu̶agaserore ĩacõari, “Quẽnarirũ̶mu̶, rojorirũ̶mu̶ ñaru̶aroja”, yiĩamasiaja. To bajiro yiĩamasirã ñaboarine, ñamasuseju̶are ĩamasibeaja mu̶a. Adirũ̶mu̶ri yu̶ yisere ĩarã ñaboarine, “Dios ĩ roticõar'i ñari, yami”, yiĩamasibeaja mu̶a. 	 Sabah, ‹Bugün gök kızıl ve bulutlu, hava bozacak› dersiniz. Gökyüzünün görünümünü yorumlayabiliyorsunuz da, zamanın belirtilerini yorumlayamıyor musunuz?