Եւ ահա մարդիկ մահիճով մի մարդ բերեցին, որ անդամալոյծ էր, եւ ուզում էին նրան ներս մտցնել ու դնել նրա առաջ: 	 Yapni xin huntekˈan ebnaj ikˈn̈e huneˈ naj camnajilo isnimanil sat batxteˈ. Yoche ebnaj ocoto iscˈatan̈ Comam yul n̈a yu yanayo ebnaj naj yaˈay tuˈ sata Comam.


Յիսուս պատասխանեց եւ ասաց նրանց. «Ձեր խստասրտութեան պատճառով գրեց այդ պատուիրանը, 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Yu caw mach cheyabe yuxin akˈbilcano huneˈ chejbanil tuˈ yu naj Moisés.


Եւ նա, առաջուց խրատուած լինելով իր մօրից, ասաց. «Տո՛ւր ինձ այստեղ, սկուտեղի վրայ, Յովհաննէս Մկրտչի գլուխը»: 	 Yalni ismiˈ ix tet tato chiskˈan ix iswiˈ naj Juan; yuxin yal ix tet naj Herodes tuˈ: ―Haˈ iswiˈ naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma chawakˈ wetan yul hunu plato, ẍi ix tet naj.


Եւ բազում ժողովուրդ իրենց զգեստները փռեցին ճանապարհի վրայ, իսկ ուրիշներ ծառերից ճիւղեր էին կտրում ու սփռում ճանապարհի վրայ: 	 Caw hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam, ay mac islebayo xil iskˈap yul beh. Aypaxo mac inilo xaj te teˈ yanayo yul beh bay chiecˈto Comam tuˈ.


Պիղատոսը դարձեալ դուրս ելաւ ու ասաց նրանց. «Ահա նրան դուրս, ձեզ մօտ եմ բերում, որպէսզի իմանաք, թէ ես նրա մէջ որեւէ յանցանք չեմ գտնում»: 	 Lahwi tuˈ xin, yelpaxti naj Pilato tuˈ istiˈ iscapil, yalni naj tet ebnaj Israel tuˈ: ―Ilwecˈanabi lah, chiwiltijan naj heyilaˈ yun̈e caw heyabencanoj tato caw machi nichˈano ismul naj chiilchalo yin̈ wuhan, ẍi naj tet ebnaj.


Եւ ահա՝ մի ձայն երկնքից, որ ասում էր. «Դա՛ է իմ սիրելի Որդին, որն ունի իմ ամբողջ բարեհաճութիւնը»: 	 Yabelax huneˈ yul nukˈe satcan̈, halni hacaˈ tiˈ: ―Haˈ naj tiˈ Incˈaholan, caw xahan ay wuhan, caw chintzalahan yin̈ naj, ẍiaytij.


Ապա ի՞նչ տեսնելու ելաք. մի մարգարէ՞. այո՛, ասում եմ ձեզ. առաւե՛լ քան մի մարգարէ, 	 ¿Mac quexbey heyilaˈ? Wal xin huneˈ ischejab Comam Dios quexbey heyilaˈ. Yin̈ caw yeli huneˈ ischejab Comam Dios quexbey heyilaˈ tuˈ caw ecˈbalto yelapno ye ismunil naj sata ebnaj ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat.


Երբ խոզարածները տեսան պատահածները, փախան եւ պատմեցին քաղաքում ու ագարակներում: 	 Hayet yilni ebnaj tan̈em txitam huneˈ tuˈ, yelcan̈ ebnaj yin̈ an̈e, yalnicˈo ebnaj yul con̈ob yeb xin tet macta pujanto yatut xolaj telaj.


Փարիսեցիները նրան ասացին. «Դու քո անձի մասին ես վկայում, եւ քո վկայութիւնը հաւաստի չէ»: 	 Yalni ebnaj fariseo xin: ―Caw matzet chalilo tzet chawal tiˈ, yuto hach tiˈ, hach caw chachtzotel tawin̈, ẍi ebnaj tet Comam.


Եւ ով երդուեց տաճարի վրայ, երդուած կը լինի նրա եւ նրա մէջ բնակուող Աստծու վրայ: 	 Hacpax tuˈ mac chiakˈni binaho yatut Comam Dios yin̈ tzet chala, haˈ hun Comam Dios ay bey tuˈ chakˈ binahoj.


«Դո՛ւք էք երկրի աղը. սակայն եթէ աղը անհամանայ, ինչո՞վ այն կ՚աղուի. այնուհետեւ ոչ մի բանի պիտանի չի լինի, այլ միայն դուրս կը թափուի եւ մարդկանց ոտքի կոխան կը լինի: 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hex tiˈ, hacaˈ atzˈam atzˈam, hac tuˈ heye yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Kˈinalo ta chiel iscˈachiˈal atzˈam matxa chu yoc iscˈachiˈal atzˈam hunelxa, hacˈ tuˈ xin matxa tzet chˈocnico atzˈam, to chitirlaxtoj cat isxan̈laxicˈo yu anma, ẍi Comam.


Յիսուս ժողովրդապետի տունը եկաւ եւ տեսաւ մի մեծ ամբոխ, լացուկոծ անողներ եւ աղմուկ-աղաղակ: 	 Hayet yapni Comam yatut naj Jairo tuˈ, yilni Comam tatoxan̈e chiwejcha anma yokˈ yu biscˈulal yin̈ ix.


Հապա ինչո՞ւ իմ դրամը լումայափոխներին չտուիր, որպէսզի ես, գալով, տոկոսներով միասին պահանջէի այն»: 	 ¿Tzet yin̈ yuxin mach hawakˈ inmelyutiˈan cˈamil tet anma, haxinwal yet manhultiˈan ayxa yal chˈen chikˈa?” ẍi naj.


Եւ նրանց մի առակ պատմեց ու ասաց. «Մի մեծահարուստի արտերը առատ բերք տուեցին. 	 Yalni Comam huneˈ yechel tiˈ tet anma: ―Ay huneˈ naj winaj caw kˈalom, caw niman sat istzˈunub yakˈa.


Նա իր մօտ կանչեց Տասներկուսին եւ սկսեց ուղարկել նրանց երկու-երկու ու պիղծ ոգիների վրայ նրանց իշխանութիւն տուեց: 	 Yawten Comam ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom yanito Comam ebnaj yin̈ catawan̈. Yakˈni Comam yip ebnaj yinilo ischejab naj matzwalil yin̈ anma.


Եւ նա առակներով նրանց շատ բան էր ուսուցանում եւ նրանց ասում իր քարոզութեան մէջ. 	 Yichico Comam iscuyni anma, caw xin txˈiˈal tzet yaco Comam yecheloj yet chicuywahi. Yet iscuywa Comam tuˈ yalni Comam huneˈ tiˈ:


- Երանի՜ նրանց, որ հալածւում են արդարութեան համար, որովհետեւ նրանցն է երկնքի արքայութիւնը: 	 Sakˈal yet mac caj chiillaxi yu chiswatxˈe istoholal hacaˈ choche Comam, yuto ayxaco yul iskˈab Comam Dios ay yul satcan̈.


Եւ ինչպէս Նոյի օրերն էին, այնպէս պիտի լինի մարդու Որդու գալստեանը. 	 Hacaˈ yu anma yin̈ istiempohal naj Noé, hac tuˈ chu anma yin̈ huneˈ tiempohal yet chinhulan, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios.


Նրա մօտ եկան սադուկեցիները, որոնք ասում են, թէ՝ յարութիւն չկայ. հարց էին տալիս եւ ասում. 	 Lahwi tuˈ yapni huntekˈan ebnaj saduceo tzotelo tet Comam. Ebnaj saduceo tuˈ chal ebnaj tato mach chiitzitzbican̈ camom, yuxin iskˈambe ebnaj tet Comam:


Նոյնպէս եւ քահանայապետները, իրենք իրենց մէջ, օրէնսգէտների հետ միասին, ծաղր էին անում ու ասում. «Ուրիշներին ազատեց, ինքն իրեն չի կարողանում ազատել: 	 Hacpax tuˈ ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés, oc ebnaj yalaˈ tet hunun: ―Txˈiˈal mac iscol naj, wal naj xin mach chu iscolnilo isba naj.


Իսկ երբ ձեզ տանեն ժողովարանների, կառավարիչների եւ իշխանաւորների առաջ, մի՛ մտահոգուէք, թէ ինչպէս կամ ինչ պատասխան պիտի տաք եւ կամ ինչ պիտի ասէք, 	 Hayet chexilaxto sata ebnaj yahawil yeco yin̈ iscapilla ebnaj Israel, maca sata ebnaj juez, maca satapaxo ebnaj alcal, mach chˈoc yin̈ hecˈul yin̈ tzet chu hecolni heba, yeb tzet chu hepajtzen istzotiˈ ebnaj.


Եւ այնտեղ մեծ թուով խոզերի մի երամակ կար, որ արածում էր լերան վրայ: Աղաչեցին նրան, որ հրաման տայ իրենց՝ գնալ մտնել նրանց մէջ: Եւ նա թոյլատրեց նրանց, 	 Cˈuxan xin tzetcˈa noˈ txitam lan̈an islo yin̈ iscˈul witz iscawilal istiˈ haˈ lago tuˈ. Yalni ebnaj ischejab naj matzwalil tet Comam ta chichejlaxto ebnaj yin̈ noˈ txitam tuˈ. Ishehla Comam tet ebnaj xin.


Եւ նաւակը ցամաք հանելով՝ թողեցին ամէն ինչ ու նրան հետեւեցին: 	 Lahwi tuˈ xin, yinilo ebnaj isbarco yeb ismunlabal istiˈ haˈ, isbejnicano ebnaj sunil, yoccano tzujno ebnaj yinta Comam.


Եւ երբ Եղիսաբեթը Մարիամի ողջոյնը լսեց, մանուկը խաղաց նրա որովայնում, եւ Եղիսաբեթը լցուեց Սուրբ Հոգով 	 Hayet yaben ixnam Elizabet istzotel ix María tuˈ, isbili nichˈan unin ijbilico yu ixnam. Hac tuˈ yu yoccano ixnam yalan̈ yip Comam Espíritu Santo.


Իսկ երբ Պիղատոսը այս խօսքերը լսեց, Յիսուսին դուրս բերեց, նստեց բեմի վրայ, այն տեղը, որ Քարայատակ էր կոչւում, իսկ եբրայերէն՝ Կապպաթա: 	 Yet yaben naj Pilato huneˈ tuˈ, yalni naj tato chiillaxilti Comam Jesús. Lahwi tuˈ xin, yay tzˈon̈no naj yul ischem bay chiillaxi tzet chielico anma ay ismul. Huneˈ lugar tuˈ, Gabata isbi yul abxubal hebreo. Gabata tuˈ chal yelapnoj latzˈbilcan̈ chˈen chˈen.


Եւ սպասում էին նրա բերանից ինչ-ինչ խօսքեր որսալ, որպէսզի չարախօսեն նրա մասին: 	 yun̈e yaycˈay Comam yin̈ hunu lekˈtiˈal, cat yoc ebnaj akˈocˈule yin̈ Comam yalni.


Եւ Յիսուս ասաց. «Ո՞վ էր, որ ինձ դիպաւ»: Եւ երբ բոլորը ուրանում էին, Պետրոսը եւ նրա հետ եղողները ասացին. «Վարդապե՛տ, ժողովուրդն է, որ սեղմում ու նեղում է քեզ»: 	 Iskˈambenilo Comam tet anma: ―¿Mac anmahil huneˈ manpitnihan? ẍi Comam. Yaj yal anma sunil ta machi mac pitni Comam. Yalni naj Pedro tet Comam: ―Mamin, ¿tom mach chawila ta witzˈan yehico anma tawin̈? Tzetcˈa mac chistenico isba tawin̈, cat xin hakˈambenpaxoj, ¿mac maquinpitnihan? cachi, ẍi naj tet Comam.


Եւ նրանք ասացին՝ Բարաբբային: Պիղատոսը նրանց ասաց. «Իսկ ի՞նչ անեմ Յիսուսին՝ Քրիստոս կոչուածին»: 	 Iskˈamben naj: ―¿Tzet xin chiwutehan naj Jesús tiˈ heyalni, naj chihallax Cristohal tiˈ? ẍi naj. Istakˈwi anma sunil: ―Ahojab naj yin̈ culus, ẍixan̈e anma.


Եւ խորհուրդ անելով՝ դրանով գնեցին բրուտի ագարակը՝ որպէս գերեզման օտարների համար: 	 Islahtiˈn̈en isba ebnaj, islokˈni ebnaj huneˈ txˈo txˈotxˈ chihallax: “Istxˈotxˈ naj watxˈem xi,” yu yoc camposantohal bay chimujlax anma nan con̈obal chicam bey yul con̈ob Jerusalén tuˈ.


Եւ Յովսէփի յետեւից գնում էին կանայք, որոնք Գալիլիայից էին եկել Յիսուսի հետ. նրանք տեսան գերեզմանը, եւ թէ ինչպէս նրա մարմինը այնտեղ դրուեց: 	 Haˈ ebix ix tit yinta Comam bey Galilea, topaxo ebix mujwal yin̈ Comam, yilni ebix chˈen chˈen bay alaxicto Comam, yilnipaxo ebix tzet yucanicto isnimanil Comam.


Բոլոր դեւերը աղաչեցին նրան եւ ասացին. «Մեզ խոզերի մէջ ուղարկիր, որ մտնենք նրանց մէջ»: 	 yuxin yal ebnaj ischejab naj matzwalil tuˈ tet Comam: ―Chejon̈tojan̈ yin̈ noˈ txitam tuˈ lah, ẍi ebnaj.


Եւ նա աշակերտներից երկուսին ուղարկեց ու նրանց ասաց. «Գնացէ՛ք այն քաղաքը եւ երբ այն քաղաքը մտնէք, կը պատահի ձեզ մի մարդ, որ ուսին ջրի սափոր ունի. գնացէ՛ք նրա յետեւից: 	 Ischejnito Comam cawan̈ ebnaj iscuywom, yalni Comam tet ebnaj: ―Asiˈwe yul con̈ob, hayet chexapno bey tuˈ cheyilno huneˈ naj ikˈbil huneˈ tzˈahab haˈ yu, chexoco tzujno yinta naj.


Այն ժամանակ գնում եւ վերցնում է իրենից աւելի չար եօթը այլ դեւեր եւ մտնում, բնակւում է այնտեղ. եւ այն մարդու վերջին վիճակը լինում է աւելի վատ, քան նախկինը»: 	 Yuxin yin̈ an̈e chito naj ischejab naj matzwalil tuˈ yawteti hujwan̈oxa yetbi caw ecˈnaxa istxˈojal sata naj, cat yocto ebnaj yul yanma huneˈ naj winaj tuˈ. Caw xin ecˈbalxa istxˈojal chielico naj sata yet yalan̈tocanoj, ẍi Comam.


ու հիմնայատակ պիտի անեն քեզ եւ սպանեն քո մէջ քո որդիներին. եւ քարը քարի վրայ բնաւ չպիտի թողնեն, քանի որ քո այցելութեան ժամանակը չճանաչեցիր»: 	 Chitan̈tzelaxilo huneˈ con̈ob tiˈ. Matxa hunu chˈen chˈen chicancano yiban̈ yet chˈenal, cat ispotxˈlax camo sunil anma yuto mach hechah huneˈ Mac Akˈbilti texol Hecolomalo yu Comam Dios, ẍi Comam.


Եւ նա պատասխանեց նրանց. «Ինչո՞ւ էիք ինձ փնտռում, չգիտէի՞ք, թէ ես Հօրս տանը պէտք է լինեմ»: 	 Istakˈwican̈ naj nichˈan Jesús: ―¿Tzet yin̈ nan bay chinhesayicˈojan? ¿Tom mach heyohtajo tato yul yatut Inmaman caw yilal incanan? ẍi naj tet ismiˈ tuˈ.


որովհետեւ ինչ դատաստանով, որ դատէք, նրանով էք դատուելու. եւ ինչ չափով, որ չափում էք, նրանով պիտի չափուի ձեզ համար: 	 Yuto hacaˈticˈa chu heyilni tzet ye heyet anmahil, hac tuˈ chu quexyilnipaxo Comam. Wal xin hacaˈticˈa hemal cheyacoj yet cheyilni tzet yeco hunu heyet anmahil, haˈticˈa xin chexmalenpaxo yu Comam.


Բայց ահաւասիկ իմ մատնիչի ձեռքը ինձ հետ այս սեղանի վրայ է: 	 Yajaˈ naj chinanicojan yul iskˈab ebnaj chichiwa iscˈul win̈an, ayco naj sat meẍa coxol tiˈ.


Տեսաւ եւ մի աղքատ այրի կնոջ, որ երկու լումայ գցեց այնտեղ: 	 Yilnipaxo Comam yanayto huneˈ ix hunix caw mebaˈ cabeb chˈen melyu.


Իսկ դուք ասում էք. ով իր հօրը կամ մօրը ասի, թէ՝ այն, ինչ ինձնից օգտուելու ես, Աստծուն ընծայ է, այլեւս չի մեծարի իր հօրը կամ իր մօրը. ուրեմն՝ Աստծու խօսքը արհամարհում էք ձեր աւանդութեան պատճառով: 	 Haˈ mac chihalni hacaˈ tuˈ matxa yilalo iscolwa yin̈ ismam maca ismiˈ, heyalni. Yajaˈ yin̈ hacaˈ tuˈ cheman̈cˈo ischejbanil Comam Dios yu heyijento ischejbanil anma.


Ես եմ լաւ հովիւը. եւ ճանաչում եմ իմ ոչխարներին ու ճանաչւում նրանցից: 	 Wal hanintiˈan, caw lahaninan yeb naj tan̈em meˈ caw cˈul, haxa mac chaco isba yul inkˈaban lahan hacaˈ noˈ meˈ. Caw ohtabilinan yu Inmaman, wohtapaxojan Inmamtuˈan, hac tuˈ xin wepaxojan yeb macta chaco isba yul inkˈaban, caw johta cobahan̈ yebi. Yin̈ ton huntekˈan mac tuˈ chiwakˈ camo inbahan.


Թէպէտ եւ նա այնքան նշաններ էր արել նրանց առաջ, նրանք չէին հաւատում նրան, 	 Caw hantan̈e cˈaybalcˈule isye Comam Jesús tet anma tuˈ, yaj caw maẍticˈa ischah anma Comam yul yanma.


Բայց ասացի ձեզ, որ ձեր մեղքերի մէջ կը մեռնէք. արդարեւ, եթէ չհաւատաք, որ ես եմ, կը մեռնէք ձեր մեղքերի մէջ»: 	 Yuxinto caw chiwalan teyet tato yin̈ hemul chexcami, yuto mach chechayto yul heyanma tato haninan huneˈ hacaˈ chiwute walnihan teyet, yuxinto caw yin̈ hemul chexcamtoj, ẍi Comam tet ebnaj.


Յիսուս պատասխանեց. «Դու քեզնի՞ց ես այդ ասում, թէ ուրիշներ իմ մասին քեզ ասացին»: 	 Istakˈwi Comam xin: ―¿Yulmi hawiˈ chawiti chawalni huneˈ tiˈ, mato ay mac haln̈e tawet? ẍi Comam.


Յիսուս նրանց ասաց. «Միթէ կարելի՞ բան է, որ հարսանքաւորները սուգ պահեն, քանի փեսան նրանց հետ է. բայց կը գան օրեր, երբ փեսան նրանցից կը վերցուի, եւ ապա ծոմ կը պահեն: 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Kˈinalo tato ay hunu mohyilal tinan̈, aypaxo xin anma awtebil yin̈ mohyilal tuˈ. ¿Tom xin chioc anma tuˈ yijle wahil yet aycˈo naj mohyom tuˈ? ¡Machoj! Wal xin hato yet chiapni istiempohal yilaxilo naj mohyom tuˈ xol anma, catto yoc anma yin̈ yijlen wahil, ẍi Comam.


հէնց այժմուանից ասում եմ ձեզ, քանի դեռ չի եղել, որպէսզի, երբ որ լինի, հաւատաք, որ ես եմ: 	 Yalan̈to chiwalnicanojan huneˈ tiˈ teyet haxinwal yet chiyijno isba, caw cheyayto yul heyanma tato haninan Cristo hinan.


Եւ Յիսուս նրանց ասաց. «Իմ յետեւի՛ց եկէք, եւ ես ձեզ կը դարձնեմ մարդկանց որսորդներ»: 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Ocan̈we tzujno wintajan, wal tinan̈ haxa anma chexoc heyikˈahti yul inkˈaban, ẍi Comam tet ebnaj.


ահա չար ոգին դէսուդէն է զարնւում նրա մէջ եւ յանկարծ գոչում է. եւ նրան սաստիկ ցնցում է, թաւալեցնում, փրփրեցնում եւ, խորտակելով նրան, հազիւ է հեռանում նրանից: 	 Yuto ay huneˈ naj ischejab naj matzwalil chˈetan naj. Caw chiˈel yaw naj yet chˈoc naj matzwalil yetano naj. Caw chitzicobtan̈elax naj, cat istit hujuy yul istiˈ naj. Caw chichacˈobtan̈elax isnimanil naj, cat ispaxlona naj xin, caw lan̈oxan̈e chisbejtzocano naj matzwalil tuˈ naj.


Իսկ կախուած չարագործներից մէկը հայհոյում էր նրան եւ ասում. «Դու չե՞ս Քրիստոսը. փրկի՛ր ինքդ քեզ եւ մեզ»: 	 Xol ebnaj cawan̈ alaxcan̈ yin̈ culus yinta Comam, ay huneˈ naj txˈoj istzotel tet Comam, yalni naj tet Comam: ―Ta hach tiˈ Cristo hach, colayto haba, cat con̈hacolnipaxaytojan̈, ẍi naj.


Երբ ժողովուրդը այս տեսաւ, զարմացաւ. եւ փառաւորում էր Աստծուն՝ մարդկանց այսպիսի իշխանութիւն տուողին: 	 Hayet yilni anma huneˈ tuˈ caw xiwcanocan̈, yoc anma yakˈno tzalaho iscˈul yin̈ Comam Dios, yuto caw txˈiˈal yip Comam isye tet anma.


Այնպէս էլ կը լինի այս աշխարհի վախճանին: Հրեշտակները կ՚ելնեն եւ չարերին արդարների միջից կը բաժանեն 	 Hac tuˈ chakˈle anma yet chilahwi huneˈ yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Chul ebnaj ángel ispoholo anma txˈoj xol anma cˈul.


Եւ երբ գտնի, կը կանչի բարեկամներին եւ հարեւաններին ու կ՚ասի. «Ուրախացէ՛ք ինձ հետ, որովհետեւ գտայ իմ կորցրած դրամը»: 	 Lahwi yilcha chˈen yu ix xin, cat iscutxbanayo ix iswalix yeb anma ayayo iscawilal, cat yalni ix: “Tzalahan̈we wintajan, yuto maˈilcha inmelyuhan cˈaynatoj,” ẍi ix.


«Այստեղ մի պատանի կայ, որ հինգ գարեհաց ունի եւ երկու ձուկ. բայց այդքանն ի՞նչ է այսչափ մարդկանց համար»: 	 ―Ay huneˈ naj nichˈan coxol tiˈ, ay cacˈon̈ noˈ cay ikˈbil yu naj yeb xin howeb ixim pan cebada, yajaˈ ¿tzet chakˈ hanicˈ tiˈ yin̈ sunil anma? ẍi naj tet Comam.


Եւ իսկոյն բոլորի առաջ վեր կենալով՝ իր վրայ առաւ այն, ինչի վրայ ինքը պառկել էր, գնաց իր տունը եւ փառաւորում էր Աստծուն: 	 Yin̈n̈ena tuˈ xin, yah lin̈no naj yin̈ sat anma, yoc naj yalno cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios. Yinican̈ naj isbatxteˈ, ispaxto naj yatut.


թէկուզ եւ մէկին դատեմ էլ, իմ դատաստանը ճշմարիտ է, որովհետեւ մենակ չեմ, այլ՝ ես եմ եւ ինձ հետ է նաեւ իմ Հայրը, որ ինձ ուղարկեց: 	 Yajaˈ yet chiwilnihan yin̈ tzet chielico anma, chiwilan yin̈ caw istoholal, yuto mach inchuquilojan chiwilan tzet chielico anma, to haˈ hun Inmaman an̈eintijan, haˈ chiilni tzet chielico anma wintajan.


Երբ նրան առան գնացին, բռնեցին Սիմոն Կիւրենացի անունով մէկին, որը հանդից էր գալիս. նրա վրայ դրեցին խաչը, որ այն բերի Յիսուսի յետեւից: 	 Yet lan̈an yilaxto Comam Jesús bay chˈalaxcan̈ yin̈ culus, istzabnayo ebnaj huneˈ naj, Simón isbi. Lan̈an yocto naj yul con̈ob tuˈ, haˈ bey txˈotxˈ Cirene ay naj. Yalaxico isculus Comam yiban̈ naj, yoc tzujno naj yinta Comam.


Եւ ամբողջ ժողովուրդը, որ եկել էր ու դիտում էր այս տեսարանն ու կատարուածը, ծեծում էր կուրծքը եւ վերադառնում: 	 Sunil anma cutxanico bey tuˈ, hayet yilni tzet yuhi, cawtoxan̈e chistin̈ anma istxam iscˈul yu biscˈulal yet ispaxto yatut.


Եւ այս ասելով՝ ցոյց տուեց նրանց իր ձեռքերն ու ոտքերը: 	 Hayet yalni Comam huneˈ tuˈ isyeni Comam iskˈab yeb yoj tet ebnaj.


Հրեաներից շատերը, որոնք եկել էին Մարիամենց մօտ, երբ տեսան, ինչ որ Յիսուս արեց, հաւատացին նրան: 	 Anma ah Judea apni ilwal yin̈ ix María, caw yilpaxo tzet iswatxˈe Comam Jesús bey tuˈ, yuxinto caw hantan̈e anma anayto yul yanma yin̈ Comam.


Եւ փարիսեցիների մէջ Նիկոդեմոս անունով մի մարդ կար, որ հրեաների իշխանաւոր էր: 	 Xol ebnaj fariseo ay huneˈ naj, Nicodemo isbi, caw niman yelapno naj xol ebnaj yahawil con̈ob Israel.


Բայց որովհետեւ ձեզ այս բաներն ասացի, տրտմութիւնը լցրեց ձեր սրտերը: 	 Wal xin, caw chioc biscˈulal yin̈ hecˈul yu chiwalan huntekˈan tiˈ teyet.


Ժողովրդին էլ ասաց. «Երբ տեսնէք, որ արեւմուտքից ամպ է ելնում, իսկոյն կ՚ասէք, թէ՝ անձրեւ կը գայ: Այդպէս էլ լինում է: 	 Yalni Comam Jesús tet anma: ―Hayet cheyilni moyan bay chito tzˈayic, caw an̈e chenaloj cat heyalni: “Chakˈaˈ n̈ab tinan̈,” quexchi. Caw xin chij isba tzet cheyala.


քանի դեռ Յովհաննէսին չէին բանտարկել: 	 Yu huntekˈan tiˈ yet maẍto chialaxico naj preso.


Եւ եթէ տէրը գայ կէսգիշերին եւ կամ աւելի ուշ ու գտնի նրանց այդպէս, երանելի են այդ ծառաները: 	 Yuxin waxan̈ca yin̈ chuman akˈbal, maca yet lan̈anxa issajbiloj, cat yapni naj patrón tuˈ, caw sakˈal yet ebnaj chejab ta elna iswayan̈ ebnaj.


եւ ասում. «Տէ՛ր, ծառաս տանը անդամալոյծ ընկած է եւ չարաչար տանջւում է»: 	 Yalni naj tet Comam: ―Mamin, ay huneˈ inchejaban caw yaˈay, mach chibili isnimanil, caw xin chˈecˈyaˈ yanma naj yu huneˈ yabil tuˈ, ẍi naj tet Comam.


Սիմոն Պետրոսը նրանց ասաց. «Գնում եմ ձուկ որսալու»: Նրան ասացին. «Մենք էլ ենք գալիս քեզ հետ»: Գնացին եւ նաւակը մտան. եւ այդ գիշեր ոչինչ չբռնեցին: 	 Yalni naj Simón Pedro: ―Chintohan tzabo cay, ẍi naj. Yalnipaxo huntekˈanxa ebnaj tuˈ: ―Chon̈tohan̈ tawintaj, ẍi ebnaj. Hac tuˈ xin yu isto ebnaj. Yocto ebnaj yul huneˈ teˈ barco, yajaˈ xin maẍticˈa hunu noˈ cay istzab ebnaj yin̈ huneˈ akˈbal tuˈ.


Եւ մինչ նրանք զարմացած էին այդ բանի վրայ, ահա լուսաւոր զգեստներով երկու մարդիկ հասան նրանց մօտ: 	 Caw cˈayilo iscˈul ebix yu huneˈ tuˈ. Haxa yet yilniti ebix xin lin̈anxacan̈ cawan̈ ebnaj yángel Comam Dios, toxan̈e chitzejtzon xil iskˈap ebnaj ayco yin̈.


Եւ ծառաները ասացին նրան. «Տէ՛ր, արդէն նա տասը մնաս ունի՛»: 	 Yalni ebnaj: “Mamin, yaj huneˈ naj chawal tuˈ, caw lahon̈ebxa chˈen ecˈbal ikˈbil yu naj,” ẍi ebnaj.


Մարմնի ճրագը աչքն է. եթէ քո աչքը պարզ է, քո ամբողջ մարմինը լուսաւոր կը լինի: 	 Isbakˈ cosat cantil yehico yin̈ conimanil, yuxin ta han̈cˈan̈e iscˈulal choche yilaˈ hesat tuˈ, sunil henimanil ayco yin̈ sajilkˈinal.


ու ասացին նրան. «Ի՞նչ իշխանութեամբ ես դու այդ անում, եւ ո՞վ տուեց քեզ այդ իշխանութիւնը»: 	 Iskˈamben ebnaj tet Comam: ―¿Mac chachchejni hawatxˈen huntekˈan hawatxˈe yet ewi? ¿Mac akˈn̈e hawip hawatxˈen huntekˈan tuˈ? ẍi ebnaj.


Իսկ արդ, եթէ Որդին ձեզ ազատի, ճշմարտապէս ազատ կը լինէք: 	 Yuxin tato haninan chexincolilojan yin̈ hemul, yin̈ caw yeli chexcolchacanoj yuto caw Iscˈahol Dios wehan.


Նրա ահից պահապանները խռովուեցին եւ մեռելների պէս եղան: 	 Hayet yilni ebnaj soldado huneˈ tuˈ isluyluncan̈ ebnaj yu xiwquilal, yah pacˈna ebnaj hacaˈ camom.


Բայց նախ պէտք է, որ Աւետարանը քարոզուի բոլոր հեթանոսների մէջ: 	 Yet maẍto chitan̈ilo yul yiban̈kˈinal tiˈ, yilal ispujbalaxicˈo Tzotiˈ cˈul yet colbanile yulajla txˈotxˈ nimeta con̈ob.


Այն ժամանակ Յիսուսին մօտեցան փարիսեցիներ ու օրէնսգէտներ, որոնք Երուսաղէմից էին, եւ ասացին. 	 Yet hunel apni huntekˈan ebnaj fariseo yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés ilwal yin̈ Comam Jesús, ispeto ebnaj bey Jerusalén. Iskˈamben ebnaj tet Comam:


Դրա համար ասում եմ ձեզ. ամէն ինչ, որ աղօթք անելով խնդրէք եւ հաւատաք, թէ կը ստանաք, կը տրուի ձեզ: 	 Yuxin chiwalan teyet, sunil tzet chekˈan yin̈ hetxah tet Comam Dios yilal heyanayto yul heyanma ta chakˈ Comam teyet; ta hac tuˈ chechah tzet chekˈana.


Եւ մինչ նրանք լսում էին այս, Յիսուս մի առակ էլ աւելացրեց նրա համար, որ ինքը մօտենում էր Երուսաղէմին, եւ նրանք կարծում էին, թէ Աստծու արքայութիւնը շուտով յայտնուելու է: 	 Yet lan̈an yaben anma yin̈ tzet chal Comam Jesús tuˈ, lan̈anxa xin yapni Comam bey Jerusalén yoc yin̈ isnabal anma ta lan̈anxa yapni istiempohal bay chˈoc Comam Dios Yahawilo anma, yuxin yicheco Comam yalni huneˈ yechel tiˈ.


Այն ժամանակ Յիսուս նրանց յայտնապէս ասաց. «Ղազարոսը մեռաւ. 	 Yuxinto caw yal Comam yin̈ caw haban tet ebnaj: ―Naj Lázaro macam naj,


Յիսուս աշակերտներին ասաց. «Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, որ հարուստը դժուարութեամբ կը մտնի երկնքի արքայութիւնը: 	 Yalni Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, caw yaˈta yoc anma kˈalom yul iskˈab Comam Dios.


բայց ես ուրախ եմ ձեզ համար, որ այնտեղ չէի. որպէսզի դուք ինձ հաւատաք: Արդ, եկէ՛ք գնանք նրա մօտ»: 	 yaj caw chintzalahan yuto machijinan yet iscam naj, yu iscˈulalo teyin̈ yun̈e caw heyanico heyanma win̈an. Ton̈we jilaˈ naj, ẍi Comam.


Իսկ ասա՛ մեզ՝ դու ո՞վ ես, որպէսզի պատասխան տանենք նրանց, որոնք մեզ ուղարկեցին. ի՞նչ ես ասում քո մասին: 	 Iskˈambenpaxo ebnaj hunelxa: ―¿Mac ach anmahil, chal tuˈ? Halilo jetan̈ yun̈e jinitojan̈ ispaj istzotiˈ ebnaj chejn̈eon̈tijan̈. ¿Tzet caw chawute hawalni jetan̈ tawin̈? ẍi ebnaj.


Եւ նրանց ասաց. «Տեսնում էի սատանային երկնքից ընկնելիս, ինչպէս փայլակը: 	 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Caw yel cheyala, wilan istitcˈay naj matzwalil satcan̈ hacaˈ isjebla hunu cˈuh.


Եւ նա դարձեալ ծովեզերք գնաց. եւ ամբողջ ժողովուրդը նրա մօտ էր գալիս, եւ նա ուսուցանում էր նրանց: 	 Lahwi tuˈ istopaxo Comam Jesús istiˈ haˈ lago Galilea, caw hantan̈e anma apni iscˈatan̈ Comam. Yoc Comam iscuyno anma apni iscˈatan̈ tuˈ.


«Զգուշացէ՛ք օրէնսգէտներից, որոնք ուզում են պատմուճաններով շրջել եւ սիրում են ողջոյններ ընդունել հրապարակներում ու առաջին աթոռները գրաւել ժողովարաններում եւ պատուոյ տեղերը նստել ընթրիքների ժամանակ, 	 ―Caw cheyil heba haxinwal mach chexcˈayto yu iscuybanil ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés, yuto ton̈eticˈa choche ebnaj yecˈ hucxi yeb huntekˈan nime xilkˈape chaco yin̈. Chochepaxo ebnaj ta nanxa islow chu istioẍli anma tet ebnaj yet chiecˈ ebnaj yulaj txon̈bal. Chisaypaxo ebnaj huntekˈan tzˈon̈obal caw ay yelapno yul iscapilla ebnaj Israel, yebpaxo yet chˈawtelax ebnaj waˈo yin̈ kˈin̈.


Յիսուս պատասխանեց եւ ասաց նրան. «Դո՛ւ ես Իսրայէլի վարդապետ եւ այդ չգիտե՞ս: 	 Yalni Comam tet naj: ―Hach tiˈ, caw cuywawom hawehico xol ebnaj Israel, yaj ¿tzet yin̈ caw mach hawohtajo huneˈ tiˈ?


Եւ մի՛ վախեցէք նրանցից, որ մարմինն են սպանում, բայց հոգին սպանել չեն կարող. այլ դուք առաւել վախեցէ՛ք նրանից, ով կարող է գեհենի մէջ կորստեան մատնել հոգին եւ մարմինը: 	 Mach chexxiw tet ebnaj chipotxˈni henimanil, yuto wal heyanma mach chikˈoji ebnaj ispotxˈni. Wal xin han̈e tet Comam Dios bay wal hexiwi, yuto chu yanito Comam henimanil yeb heyanma xol kˈa kˈaˈ mach istan̈bal.


Նա պատասխանեց նրանց եւ ասաց. «Կարծո՞ւմ էք, թէ այն գալիլիացիները, որոնք այդպիսի պատահարների ենթարկուեցին, աւելի մեղաւոր էին քան բոլոր գալիլիացիները: 	 Yalni Comam Jesús tet ebnaj: ―¿Ham heyalni ta ecˈbal ismul ebnaj cam tuˈ sata huntekˈanxa ebnaj ay bey Galilea tuˈ? ¡Machoj!


եւ ով կենդանի է ու ինձ հաւատում է, յաւիտեան չի մեռնի: Հաւատո՞ւմ ես այս բանին»: 	 Yebpaxo xin sunil anma itzitzto chinchahnihan yul yanma, mach chicam yin̈ huneln̈e. ¿Chimhawayto yul hawanma yin̈ tzet chiwalan? ẍi Comam tet ix.


իսկ արդ, եթէ տեսնէք մարդու Որդուն բարձրանալիս այնտեղ, ուր առաջ էր...»: 	 Wal Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios tiˈ, tato cheyil inmeltzohan yul satcan̈ bay titnajinan, ¿tzixam chi‑la‑heyalaˈ?


եւ երանելի կը լինես, որովհետեւ փոխարէնը քեզ հատուցելու ոչինչ չունեն: Եւ դրա փոխարէն քեզ կը հատուցուի արդարների յարութեան օրը»: 	 Ta hac tuˈ chawute, sakˈal hawet chal tuˈ, yuto chachah ispaj selel yin̈ huneˈ tzˈayical bay chiitzitzbican̈ anma ayxaco yul iskˈab Comam.


Եւ Յիսուս Հոգու զօրութեամբ վերադարձաւ Գալիլիա, ու գաւառի բոլոր կողմերում նրա համբաւը տարածուեց: 	 Lahwi tuˈ xin ismeltzopaxto Comam Jesús bey Galilea, ayco Comam yalan̈ yip Comam Espíritu Santo. Sunil yul ismajul Galilea tuˈ pujnacan̈ yabelaxilo Comam.


Յուդան ծնեց Փարեսին եւ Զարային՝ Թամարից. Փարեսը ծնեց Եզրոնին. Եզրոնը ծնեց Արամին. 	 Naj Judá, haˈ naj ismam naj Fares yeb naj Zara, haˈ xin ismiˈ ebnaj cawan̈ tuˈ haˈ ton ix Tamar. Naj Fares haˈ naj ismam naj Esrom, naj Esrom haˈ naj ismam naj Aram.


Կինը նրան ասաց. «Տէ՛ր, ինձ թւում է, թէ դու մարգարէ ես: 	 Hayet yaben ix huneˈ tuˈ xin, yalni ix tet Comam. ―Mamin, wal tinan̈, caw chitxumchalo wuhan tato caw ischejab Comam Dios hawehi.


«Խմեցէ՛ք դրանից բոլորդ, որովհետեւ այդ է նոր ուխտի իմ արիւնը, որ թափւում է շատերի համար՝ իրենց մեղքերի թողութեան համար: 	 yuto haˈ huneˈ tiˈ yechel inchiqˈuilan chimalto yu istan̈ ismul txˈiˈal anma, yun̈e yijnicano isba istrato Comam Dios.


Աշակերտները նրան պատասխանեցին եւ ասացին. «Որտեղի՞ց կարող ես նրանց հացով կշտացնել այս ամայի վայրում»: 	 Istakˈwi ebnaj iscuywom Comam tuˈ, yalni ebnaj: ―¿Tzet xin chu jakˈni waˈo anma tiˈ hawalni, yuto bay ayon̈ tiˈ machi teˈ n̈a? ẍi ebnaj.


Օզիան ծնեց Յովաթամին. Յովաթամը ծնեց Աքազին. Աքազը ծնեց Եզեկիային. 	 Naj Uzías, haˈ naj ismam naj Jotam, naj Jotam, haˈ naj ismam naj Acaz, naj Acaz haˈ naj ismam naj Ezequías.


Սակայն Տիբերիայից ուրիշ նաւակներ էլ գալիս էին մօտ այն տեղին, ուր հացն էին կերել: 	 Ay xin huntekˈan teˈ barco ispeto yul con̈ob Tiberias apni iscawilal bay iswah anma ixim pan yet yakˈni Comam yuchˈandiosal yin̈ ixim tet Comam Dios.


Եւ նրան երկնքից երեւաց մի հրեշտակ եւ ուժ էր տալիս նրան. նա տագնապի մէջ էր եւ ամբողջ հոգով էր աղօթում: 	 Lahwi tuˈ xin, yayilo huneˈ naj yángel Comam Dios yul satcan̈, yakˈno yip yanma Comam.


Եւ ոչ ոքի թոյլ չտուեց իր հետ գնալ, այլ միայն՝ Պետրոսին, Յակոբոսին եւ նրա եղբօրը՝ Յովհաննէսին: 	 Mach xin isje Comam tato chito anma yintaj, cachann̈e naj Pedro, naj Jacobo yeb naj Juan yito Comam; naj Jacobo yeb naj Juan tuˈ, yuẍta isba ebnaj.


Եւ Յիսուս ասաց. «Հա՛յր, ների՛ր դրանց, որովհետեւ չգիտեն, թէ ինչ են անում»: Եւ նրա զգեստները բաժանելու համար վիճակ գցեցին: 	 Hayet aycan̈ Comam yin̈ culus tuˈ, yalni hacaˈ tiˈ: ―Mamin, akˈ nimancˈulal yin̈ anma tiˈ, yuto mach chinachalo yu ta txˈoj tzet chiswatxˈe, ẍi Comam. Yoc ebnaj soldado yilweno isba yin̈ mac chiinito xil iskˈap Comam.


Եւ հրեաները Յիսուսին հալածում էին նրա համար, որ շաբաթ օրով էր անում այդ բաները: 	 Hac tuˈ xin, yu yoccano ebnaj yanoco ishowal yin̈ Comam isyayil yakˈ cawxo Comam huneˈ naj yin̈ istzˈayical xewilal.


Եւ շաբաթ օրով մարդ էք թլփատում: Իսկ արդ, եթէ մարդը շաբաթ օրով թլփատւում է, որպէսզի Մովսէսի Օրէնքը չխախտուի, իմ վրա՞յ էք բարկացած, որ շաբաթ օրով մի ամբողջ մարդ բժշկեցի: 	 Walex hex tiˈ, istzˈayicalojab xewilal masan cheyakˈ circuncidar niẍte unin yun̈e mach cheman̈cˈo isley naj Moisés heyalni. Tato caw hac tuˈ cheyute, ¿tzet yin̈ yuxinto caw chichiwa hecˈul win̈an yuto yet istzˈayical xewilal wakˈni cawxojan huneˈ naj?


Նրանք պատասխան տուեցին եւ ասացին. «Յովհաննէս Մկրտիչը, եւ ոմանք՝ Եղիան, իսկ ուրիշներ՝ մարգարէներից մէկը»: 	 Istakˈwi ebnaj tet Comam: ―Ay mac chalni tato hach tiˈ naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, aypaxo mac chalni tato Elías hach, maca hunu ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat, ẍi ebnaj.


Օրէնքն ու մարգարէները մինչեւ Յովհաննէսն էին. այնուհետեւ աւետարանւում է Աստծու արքայութիւնը, եւ ամէն ոք բռնի է ուզում ձեռք բերել այն: 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Yalan̈to maẍto chul naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, cuylax isley naj Moisés yeb tzet tzˈibn̈ebilcano yu ebnaj ischejab Comam Dios yet payat. Yin̈xa istiempohal naj Juan tuˈ xin, ichico ispujbalaxicˈo tzotiˈ cˈul yin̈ tzet chu yoc anma yul iskˈab Comam Dios, haˈ anma tuˈ chakˈ yip yanma yoc yul iskˈab Comam.


Եւ Յիսուս նրան ասաց. «Դո՛ւստր, քո հաւատը քեզ փրկեց, գնա՛ խաղաղութեամբ եւ քո տանջանքներից բժշկուած եղիր»: 	 Yalni Comam tet ix: ―Miyay, macachcawxinacan̈ yu maxawaco hawanma win̈an, paxan̈to yin̈ tzalahilal, cawachxa tinan̈, ẍi Comam.


թէ՝ Յովհաննէսը մեռելներից յարութիւն է առել, իսկ ոմանց ասածի վրայ, թէ՝ Եղիան յայտնուեց, եւ ուրիշների՝ թէ՝ նախկին մարգարէներից մէկը յարութիւն է առել: 	 Aypaxo anma chihalni: ―Haˈ naj Elías chihul isyeb isba hunelxa, ẍi anma. Ay xin anma chalnipaxoj: ―Etza haˈ huno ebnaj ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat, haˈ hulcan̈ iscˈul xol camom, ẍi ebnaj.


Եւ Յիսուս իր մօտ կանչելով իր աշակերտներին՝ նրանց ասաց. «Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, որ այդ չքաւոր այրին աւելի շատ գցեց, քան գանձանակի մէջ միւս բոլոր դրամ գցողները, 	 Yet yilni Comam huneˈ tuˈ, yawten Comam ebnaj iscuywom, yalni Comam: ―Yin̈ caw yeli chiwalan teyet, huneˈ ix hunix tiˈ caw ecˈbal mayakˈ ix sata sunil ebnaj mayakˈ yofrenda tiˈ.


Այն օրերին Յովհաննէս Մկրտիչը գալիս է քարոզելու Հրէաստանի անապատում եւ ասում. 	 Yet huneˈ tiempohal tuˈ xin apni naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma bey txˈotxˈ desierto, yul ismajul Judea.


Նա երբ լսեց Յիսուսի մասին, եկաւ ամբոխի մէջ նրա յետեւից եւ ձեռքը դիպցրեց նրա զգեստին, 	 Yajaˈ xayabe ix yin̈ ej iscˈulal chiswatxˈe Comam, yuxin hitzico ix yinta Comam xol anma tuˈ, istzabni ix xil iskˈap Comam.


Բայց ասում եմ ձեզ, Տիւրոսի եւ Սիդոնի երկրի համար աւելի տանելի կը լինի դատաստանի օրը, քան ձեզ համար: 	 Yajaˈ chiwalan teyet, yet chiapni istzˈayical bay chil Comam Dios yin̈ tzet chielico anma, caw ecˈbalto isyaˈtajil chischah huntekˈan anma tiˈ sata anma ay yul con̈ob Tiro yeb anma ay yul con̈ob Sidón.


Երբ այս լսեցին, զարմացան եւ թողեցին նրան ու գնացին: 	 Yet yaben ebnaj yalni Comam huneˈ tuˈ, caw cˈayilo iscˈul ebnaj, isbejnicano ebnaj Comam.


Երբ նա ժողովրդի բազմութիւնը արձակեց, նաւակ բարձրացաւ ու եկաւ Մագդաղիայի սահմանները: 	 Lahwi istakˈlicano Comam Jesús tet anma, yahto Comam yul huneˈ teˈ barco, isto Comam yul ismajul txˈotxˈ Magdala.


Նա ասաց նրանց. «Ձեզ հրամայուածներից աւելին մի՛ վերցրէք»: 	 Istakˈwi naj Juan tuˈ: ―Hayet chexecˈ heyikˈalo chˈen tohlabal yin̈ anma, hacaˈticˈa yalni ley, hac tuˈ cheyiloj, ẍi naj Juan tet ebnaj.


Յիսուս պատասխանեց եւ ասաց նրանց. «Զգո՛յշ եղէք, գուցէ մէկը ձեզ խաբի. 	 Yichico Comam yalni tet ebnaj: ―Caw cheyil heba, machojab mac chexakˈni subchahoj.


Իսկ նա, անցնելով նրանց միջով, գնաց: 	 Yaj wal Comam Jesús palan̈ yecˈto Comam xolbal ebnaj, isto Comam.


Ինչպէս դու ինձ ուղարկեցիր աշխարհ, ես էլ նրանց ուղարկեցի աշխարհ: 	 Hacaˈ yu quinhawanitijan xol anma ay yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, hac tuˈ chiyu wanipaxtojan ebnaj xol anma.


Այս առակն էլ ասաց ոմանց, որոնք իրենք իրենցով պարծենում էին, թէ արդար են, եւ արհամարհում էին ուրիշ շատերին: 	 Yalnipaxo Comam Jesús huneˈxa yechel tiˈ tet anma chal isba cˈulal, yeb chiyahnipaxo yet anmahil.


Ուրիշ երկու չարագործներ էլ բերեցին՝ նրա հետ սպանելու համար: 	 Aypaxo cawan̈xa ebnaj caw xiwquilta ismul, ilaxto camo yin̈ culus yinta Comam.


Եւ եօթն էլ զաւակ չթողեցին. ամենքից յետոյ մեռաւ նաեւ կինը: 	 Hac tuˈ yu yikˈni ebnaj ix ishujwan̈il, iscamto ebnaj, machi xin hunu yuninal ebnaj yeb ix; haxa yet islahobalxa xin iscampaxo ix.


«Վարդապե՛տ, Օրէնքի մէջ ո՞ր պատուիրանն է մեծ»: 	 ―Mam cuywawom, ¿baytet chejbanile caw ecˈbal yelapno xol chejbanile aycano yu naj Moisés? ẍi naj.


Եւ նա ասաց նրան. «Այդ խօսքիդ համար գնա՛, դեւը քո աղջկանից դուրս ելաւ»: 	 Hayet yaben Comam yalni ix hacaˈ tuˈ, yalni Comam tet ix: ―Caw haˈ ye tzet maxawala, chisje hapaxtoj, maelna ischejab naj matzwalil tuˈ yin̈ hawunin, ẍi Comam.


Հիմա իմացան, որ այն ամէնը, ինչ ինձ տուիր, ես նրանց տուեցի. 	 Wal tinan̈ xin caw yohtaxa tato sunil tzet akˈbil wetan hawu, tacˈatan̈ titnaj.


ահա պիտի գայ ժամանակ եւ արդէն իսկ եկել է, երբ պիտի ցրուէք իւրաքանչիւրդ իր տեղը, եւ ինձ միայնակ պիտի թողնէք. սակայն ես միայնակ չեմ, որովհետեւ Հայրն ինձ հետ է: 	 Wal xin, caw lan̈an yul istiempohal bay chexpujnahocantoj, nananta bay xin chextocanicoj. Hac tuˈ xin chu quinhebejnicanojan inchuquilan, yaj xin mach chincanan inchuquilan yuto caw ayco Inmaman wetbihojan.


Ապա նրանց տարաւ հանեց մինչեւ Բեթանիա եւ, բարձրացնելով իր ձեռքերը, օրհնեց նրանց: 	 Lahwi tuˈ yinito Comam Jesús ebnaj ischejab yul ismajul Betania. Yinican̈ Comam iskˈab, iskˈanni Comam iscˈulal Comam Dios yiban̈ ebnaj ischejab tuˈ.


Ոմանք էլ ասում էին. «Սրանք դիւահարի խօսքեր չեն, միթէ դեւը կարո՞ղ է կոյրի աչքերը բանալ»: 	 Ay hunxa majan anma halnipaxoj hacaˈ tiˈ: ―Tato ayco hunu ischejab naj matzwalil yin̈ naj, ¿tom hac tuˈ istzotelo naj? Yalnipaxo ebnaj: ―¿Tom chu yu hunu ischejab naj matzwalil ishajni sat hunu naj caw maẍticˈa chiyu yilni? ẍi ebnaj.


Եւ նրան ուշադրութեամբ դիտում էին՝ տեսնելու, թէ շաբաթ օրով նրան կը բժշկի՞, որպէսզի ամբաստանեն նրան: 	 Ay xin huntekˈan ebnaj ayictoj yun̈e yilni ta chakˈ cawxo Comam huneˈ naj tuˈ yin̈ istzˈayical xewilal, cat yoc ebnaj akˈocˈule yin̈ Comam yalni.


Նրանցից մէկը, որի անունը Կղէոպաս էր, ասաց նրան. «Երուսաղէմում միայն դո՛ւ ես, որ չես իմացել, թէ ինչեր կատարուեցին այնտեղ այս օրերին»: 	 istakˈwi huneˈ naj chiyij Cleofas: ―Sunil anma ohtan̈e tzet yu yul con̈ob Jerusalén yin̈ huntekˈan tzˈayic tiˈ. ¿Tom hach xan̈e yul con̈ob tiˈ mach hawohtajoj? ẍi naj.


Մի օր ինքն ուսուցանում էր, իսկ փարիսեցիներն ու օրէնքի վարդապետները, որոնք հաւաքուել էին Գալիլիայի եւ Հրէաստանի բոլոր քաղաքներից ու Երուսաղէմից, նստած էին. եւ Տիրոջ զօրութիւնը նրա հետ էր ու նրա միջոցով բժշկում էր: 	 Yet hunel, yet lan̈an iscuywa Comam Jesús yin̈ anma, ay huntekˈan ebnaj fariseo yeb huntekˈanxa ebnaj chicuyni anma yin̈ isley naj Moisés apni tzˈon̈no bay ay Comam. Sunil hunun con̈ob yul ismajul Galilea yebpaxo yul ismajul Judea tit ebnaj, aypaxo ebnaj tit bey yul con̈ob Jerusalén. Caw isyelo Comam Dios yip yin̈ Comam Jesús yet iscawxican̈ anma yu Comam.


ազատի՛ր ինքդ քեզ եւ իջի՛ր այդ խաչից»: 	 colilo haba yin̈ culus tiˈ, cat hawaytij, ẍi ebnaj.


Բայց այն օրերին վա՜յ է յղիներին եւ ստնտուներին, որովհետեւ մեծ տագնապ պիտի լինի երկրի վրայ եւ բարկութիւն՝ այս ժողովրդի հանդէպ: 	 Yaj cˈanchˈan ebix ix ayxa tzet ye yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, yeb ebix chito txutxwi yunin yin̈. Yuto chitit ishowal Comam Dios yiban̈ anma tiˈ, cat yul isyaˈtajil yiban̈ huneˈ txˈotxˈ con̈ob tiˈ.


Աղօթեցէ՛ք, որ ձմեռ ժամանակ չլինի դա: 	 Kˈanwe tet Comam Dios haxinwal maẍtaj yin̈ n̈abil chihul huneˈ tuˈ.


Յիսուս տեղում կանգնեց եւ հրամայեց իր մօտ բերել նրան. եւ երբ կոյրը մօտեցաւ, նրան հարցրեց եւ ասաց. 	 Hayet yaben Comam Jesús yel yaw naj yoc lin̈no Comam, yalni Comam ta chiˈilaxti naj iscˈatan̈. Hayet yapni naj, iskˈamben Comam tet naj:


«Ոչ ամէն մարդ, որ ինձ «Տէ՜ր, Տէ՜ր» է ասում, երկնքի արքայութիւն կը մտնի, այլ նա՛, ով կատարում է կամքը իմ Հօր, որ երկնքում է: 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Mach sunilo mac chihalni: “Mamin, Mamin,” win̈an, chioc yul iskˈab Comam Dios, wal xin han̈e mac chiyijen tzet chal Inmaman ay yul satcan̈.


Եւ նա նրանց պատուիրեց, որ ոչ ոքի չասեն. բայց ինչքան էլ նա պատուիրում էր նրանց, նրանք է՛լ աւելի էին տարածում: 	 Yalnicano Comam tet anma tato machi bay chihallaxicˈo huneˈ tuˈ, yajaˈ yet iscachni Comam anma tuˈ caw ecˈbalto ispujbacˈoj.


Յեսսէն ծնեց Դաւիթ արքային: Դաւիթը ծնեց Սողոմոնին՝ Ուրիայի կնոջից. 	 Naj Isaí, haˈ naj ismam naj rey David. Haxa naj David, haˈ naj ismam naj Salomón, ismiˈ naj Salomón tuˈ xin, haˈ ton ix yixalticˈa naj Urías yet yalan̈tocanoj.


եւ կնոջն ասում էին. «Այսուհետեւ քո խօսքերի համար չէ, որ հաւատում ենք, որովհետեւ մենք ինքներս լսեցինք նրանից եւ գիտենք, թէ նա՛ է ճշմարտապէս Փրկիչն աշխարհի»: 	 Yalni anma tet ix tzotel tet Comam hacaˈ tiˈ: ―Wal tinan̈, caw chijaytojan̈ yul janmahan̈, yaj maẍn̈etaj yu tzet maxawal jetan̈, to yu han̈‑caw‑on̈an̈ majabehan̈ tzet chal Comam, yuxinto caw johtajan̈ ta haˈ Comam tiˈ Cristo, haˈ Cocolomal cosunil yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi anma tet ix.


Բայց որպէսզի նրանց չգայթակղեցնենք, գնա՛ ծով ու կարթ գցի՛ր, եւ առաջին ձուկը, որ դուրս կ՚ելնի, վերցրո՛ւ ու բա՛ց նրա բերանը եւ մի արծաթ դրամ կը գտնես. այն ա՛ռ եւ իմ ու քո տեղ նրանց կը տաս»: 	 Yajaˈ yun̈e mach chˈoc ishowal ebnaj jin̈, asiˈ istiˈ haˈ lago cat hawanayto chˈen ikˈomati cay xol haˈ. Haˈ xin yul istiˈ noˈ babel cay chiahti hawu ayicto huneˈ chˈen melyu cˈuxan iskˈoji istohlan hawet yeb wetan. Chawiti chˈen cat hato hawakˈnocano chˈen tet ebnaj chichahni chˈen tohlabal tuˈ, ẍi Comam tet naj Pedro.


Եթէ քո ամբողջ մարմինը լուսաւոր է, եւ նրա մէջ խաւարի մաս չկայ, ամէն ինչ այնպէս լուսաւոր կը լինի, ինչպէս երբ ճրագը իր շողերով լուսաւորի քեզ»: 	 Yuxin tato ayco issajilkˈinal yul heyanma, yebpaxo machi nichˈano kˈejholo ayco teyin̈, hacaˈ xol issajilkˈinal ayexxacoj. Yuxin lahanex hacaˈ hunu cantil nahat chiapni ismujli iskˈakˈal, ẍi Comam.


Բայց որպէսզի իմանաք, թէ մարդու Որդին իշխանութիւն ունի երկրի վրայ մեղքերը ներելու (ասաց անդամալոյծին)՝ քե՛զ եմ ասում, վե՛ր կաց, վերցրո՛ւ քո մահիճը եւ գնա՛ քո տունը»: 	 Yalnipaxo Comam: ―Tinan̈ xin chinyehan heyilaˈ Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios tato ay wipan wakˈni nimancˈulalan yin̈ ismul anma yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, ẍi Comam. Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet naj yaˈay tuˈ: ―Hanintiˈan chiwalan tawet, ¡ahan̈wanoj! Ican̈ habatxteˈ tiˈ, paxan̈to hawatut, ẍi Comam tet naj.


Փարիսեցին կանգնած էր մեկուսի եւ, ինքն իրեն, այս աղօթքն էր ասում. «Աստուած իմ, շնորհակալ եմ քեզնից, որ ես նման չեմ ուրիշ մարդկանց, ինչպէս՝ յափշտակողները, անիրաւներն ու շնացողները, եւ կամ ինչպէս այս մաքսաւորը. 	 Haˈ naj fariseo, lin̈an naj chitxahli naj hacaˈ tiˈ: “Mamin, chiwakˈan yuchˈandiosal tawet yuto hanintiˈan manlahanojan yeb anma elkˈom, yeb anma txˈoj isbeybal, yeb ebnaj ixlom; yebpaxo manlahanojan yeb huneˈ naj ikˈomilo tohlabal tiˈ.


Ապա նրա շուրջը գտնուողներից մէկը սուրը քաշեց եւ զարկեց քահանայապետի ծառային ու նրա ականջը կտրեց: 	 Yajaˈ ay huneˈ naj iscuywom Comam yihti yespada yul yatut, ispitnilto naj istxiquin ischejab naj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote.


Ես քեզ փառաւորեցի երկրի վրայ. լրացրի այն գործը, որն ինձ տուիր, որ անեմ. 	 Caw xainyelojan hawip yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, yuto xainlahan munil hawakˈ inwatxˈehan.


Երբ քարը վերցրին, Յիսուս աչքերը վեր բարձրացրեց ու ասաց. «Հա՛յր, գոհութիւն եմ տալիս քեզ, որ ինձ լսեցիր. 	 Lahwi tuˈ xin, yilaxilo ismajil chˈen bay mujan naj tuˈ, istˈan̈xican̈ Comam Jesús satcan̈, yalni hacaˈ tiˈ: ―Mamin, caw chiwakˈan yuchˈandios tawet yu maxawabe tzet mawalan.


Դրա համար ասում եմ ձեզ, որ ձեզնից կը վերցուի Աստծու արքայութիւնը եւ կը տրուի այն ազգին, որ պտղաբեր կը դարձնի այն: 	 Yuxin chiwalan teyet ta nanxa con̈obal chioc yul iskˈab Comam Dios heseleloj, yuto yijem anma tuˈ yakˈni ismajul yin̈ tzet chiswatxˈe tet Comam.


Փիլիպպոսը նրան պատասխանեց. «Երկու հարիւր դահեկանի հաց դրանց չի բաւարարի, թէկուզ եւ իւրաքանչիւր ոք մի կտոր վերցնի»: 	 Istakˈwi naj: ―Waxan̈ca ay cabo ciento denario comelyu chilokˈni tzet chilolaxi, caw maẍticˈam chabe yikˈni anma hunta txˈinano yet, ẍi naj tet Comam.


Եւ Յիսուս եկաւ ու նրանց քնած գտաւ. եւ Պետրոսին ասաց. «Սիմո՛ն, ննջո՞ւմ ես. չկարողացա՞ր մէկ ժամ արթուն մնալ: 	 Lahwi tuˈ xin, ismeltzo Comam bay cancano ebnaj oxwan̈, yalni Comam tet naj Pedro: ―¿Tom wayo chawu? ¿Tom mach chu hawinilo hawayan̈ hunu orahil? ẍi Comam.


Բայց ասում էին. «Ո՛չ այս տօնին, որպէսզի ժողովրդի մէջ խռովութիւն չլինի»: 	 Xol ebnaj tuˈ ay ebnaj halni: ―Mach chicotzabayo naj yin̈ kˈin̈ yuto ahta wejna anma sunil jin̈, ẍi ebnaj.


Եւ մինչ նստած էր նա Ձիթենեաց լերան վրայ, տաճարի դիմաց, Պետրոսն ու Յակոբոսը եւ Յովհաննէսն ու Անդրէասը, առանձին, հարցրին նրան. 	 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom yin̈ istzalanil won̈an Olivo ayco yetcˈulal satacˈtiˈ yatut Comam Dios; yay tzˈon̈no Comam bey tuˈ. Iskˈamben naj Pedro, naj Juan yeb naj Andrés tet Comam yet ischuquilxan̈e:


Ահա ձեզ իշխանութիւն տուի կոխելու օձերի, կարիճների եւ թշնամու ամբողջ զօրութեան վրայ: Եւ ձեզ բոլորովին չեն վնասելու: 	 Yajaˈ Haninan wakˈan heyip hebelwicˈo yiban̈ noˈ laba yeb xin yiban̈ noˈ cˈolotx. Wakˈnipaxojan heyip hekˈoji yin̈ naj matzwalil, naj chichiwaco iscˈul jin̈. Hac tuˈ xin mach chu quexyetan naj.


Եւ ահա մեծ երկրաշարժ եղաւ, որովհետեւ Տիրոջ հրեշտակը երկնքից իջնելով՝ մօտեցաւ, դռնից վէմը մի կողմ գլորեց ու նստեց նրա վրայ: 	 Hayet lan̈an isto ebix tuˈ yecˈ huneˈ niman chixcab yuto ayilo huneˈ yángel Comam Dios bay mujan Comam tuˈ. Yinilo naj huneˈ chˈen chˈen ayco ismajilo istiˈ bay mujan Comam, yay tzˈon̈no naj yiban̈ chˈen.


«Այս բոլորը քեզ կը տամ, եթէ գետին ընկնելով ինձ պաշտես»: 	 Yalni naj tet Comam: ―Sunil huntekˈan chawil tiˈ chiwakˈan tawet, yaj tato chaẍay jahno insatajan cat hawinayo haba wetan, ẍi naj tet Comam.


Եւ անօրինութեան շատանալուց՝ շատերի սէրը պիտի ցամաքի: 	 Caw chiahcan̈ anma iswatxˈen istxˈojal, yuxin matxa xahano chil anma yet anmahil.


մինչ Դաւիթն ինքը Սուրբ Հոգով ասում է. «Տէրն իմ Տիրոջն ասաց. նստի՛ր իմ աջում, մինչեւ որ քո թշնամիներին քո ոտքերի համար պատուանդան դնեմ»: 	 Yajaˈ haˈ naj David tuˈ halni yu yip Comam Espíritu Santo hacaˈ tiˈ: Yal Comam Dios tet Wahawilan: “Ayan̈ tzˈon̈an yin̈ inwatxˈkˈabtiˈan masanto chiwacojan ebnaj ayco ishowal tawin̈ yalan̈ hawoj,” ẍi Comam, ẍi naj David.


Բայց երբ ձեզ մատնեն, հոգ մի՛ արէք, թէ ինչպէս կամ ինչ պիտի խօսէք, որովհետեւ այդ ժամին ձեզ կը տրուի այն, ինչ պիտի խօսէք. 	 Hayet chexalaxico sata ebnaj yahaw tuˈ, mach cheyaco yin̈ hecˈul yin̈ tzet chu hetzoteli, yuto haˈ Comam Dios chiakˈni hehelanil hetzoteli.


Եւ ամէնքը միասին ասացին. «Ուրեմն դու Աստծու Որդի՞ն ես»: Եւ նա նրանց ասաց. «Դուք ասում էք, թէ ես եմ»: 	 Yuxinto sunil ebnaj oc kˈambeno tet Comam: ―¿Tom Iscˈahol Comam Dios hawe chal tuˈ? ẍi ebnaj. Istakˈwi Comam Jesús: ―Hoˈ, Iscˈahol Comam Dios wehan hacaˈ cheyute heyalni tiˈ, ẍi Comam.


Եւ երբ Յիսուս աւարտեց այս խօսքերը, Գալիլիայից տեղափոխուեց եւ եկաւ Հրէաստանի սահմանները, Յորդանանի միւս կողմը: 	 Lahwi yalnicano Comam Jesús huntekˈan cuybanile tuˈ xin, yel Comam yul ismajul Galilea, isto Comam yul ismajul txˈotxˈ Judea iskˈaxepicˈto haˈ Jordán.


Սակայն ոչ ոք Հօրը չի տեսել, այլ միայն նա, որ Աստծուց է, նա՛ է տեսել Հօրը: 	 Caw maẍto hunu mac iln̈e yin̈ Comam Dios Mame hachcachann̈e inan, yuto yul satcan̈ titnajinan, yuxinto caw wohtajan Comam.


Եւ իմ անուան համար բոլորից պիտի ատուէք. բայց ով որ մինչեւ վերջ համբերի, նա կը փրկուի»: 	 Caw sunil anma chioc ishowal teyin̈ yuto ayexico yul inkˈaban, yajaˈ mac chitecha yu masanto yet islahobal, chicolchahi.


Այլեւս ձեզ ծառաներ չեմ կոչում, որովհետեւ ծառան չգիտէ, թէ տէրն ինչ է անում. այլ ձեզ բարեկամներ կոչեցի, որովհետեւ այն բոլորը, ինչ իմ Հօրից լսեցի, յայտնեցի ձեզ: 	 Walex hex tiˈ, caw matxa chexwalan inchejabojan, yuto hunu naj chejab caw mach yohtajo naj tzet chiswatxˈe yahaw, wal xin chexwalan wamigohojan, yuto xawalan teyet sunil tzet halbil wetan yu Inmaman.


Եւ Յիսուս նրանց ասաց. «Թո՛յլ տուէք դրան. ինչո՞ւ էք նեղութիւն տալիս, որովհետեւ նա ինձ համար մի բարի գործ արեց: 	 Yajaˈ xin yal Comam: ―¿Tzet yin̈ xin cheyakˈ hetiˈ yin̈ ix? Mach checach ix yuto huneˈ maswatxˈe ix win̈tiˈan caw cˈul.


Եւ ով ինձ չի սիրում, իմ խօսքերը չի պահում. եւ իմ խօսքը, որ լսում էք, իմը չէ, այլ՝ Հօրը, որ ինձ ուղարկեց: 	 Haˈ mac mach chinochenan, mach chisyije tzet chiwalan. Wal huneˈ cuybanil lan̈an heyaben tiˈ caw mach wetojan, yet Inmaman an̈eintijan texol.


Ով Աստծուց է, Աստծու խօսքերն է լսում, իսկ դուք չէք լսում նրա համար, որ Աստծուց չէք»: 	 Haˈ mac yet Comam Dios yehi, caw choche yabeˈ Istzotiˈ Comam. Walex hex tiˈ xin, mach yeto Comam Dios heyehi, yuxinto mach chiyoche hecˈul heyabeˈ Istzotiˈ Comam, ẍi Comam tet ebnaj.


Եւ գթալով՝ Յիսուս դիպաւ նրանց աչքերին, եւ նրանք իսկոյն տեսան ու գնացին նրա յետեւից: 	 Istzˈaycan̈ iscˈul Comam yin̈ ebnaj; yanico Comam iskˈab yin̈ isbakˈsat ebnaj, yin̈n̈ena tuˈ xin ishajlo issat ebnaj, yoc tzujno ebnaj yinta Comam.


ու կը գցեն նրանց բոցավառ հնոցի մէջ. այնտեղ կը լինի լաց եւ ատամների կրճտում»: 	 Haˈ huntekˈan anma txˈoj chialaxto xol kˈa kˈaˈ, haˈ bey tuˈ xin chiokˈ yin̈ cat isn̈etxˈla yeh yu isyaˈil, ẍi Comam.


Այնուհետեւ Յիսուս Գալիլիայի՝ Տիբերական ծովի հանդիպակաց կողմն անցաւ. 	 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús iskˈaxepicˈto haˈ lago Galilea, chiyijpaxo Tiberias.


Եւ Յիսուս հարիւրապետին ասաց. «Գնա՛, եւ ինչպէս հաւատացիր, այնպէս թող լինի քեզ»: Եւ այդ նոյն ժամին նրա ծառան առողջացաւ: 	 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet naj capitán: ―Paxan̈to hawatut, yubojab hacaˈ chawoche yuto maxawayto yul hawanma win̈an, ẍi Comam tet naj. Yin̈ticˈa huneˈ orahil tuˈ xin cawxican̈ ischejab naj capitán.


Եւ հրեաների զատիկը մօտ էր. եւ այդ գաւառից շատերը Երուսաղէմ բարձրացան զատկից առաջ, որպէսզի իրենք իրենց մաքրեն: 	 Wal yul con̈ob Jerusalén xin, toxa chiichico kˈin̈ Pascua, huneˈ kˈin̈ tuˈ iskˈin̈ anma Israel. Caw xin txˈiˈal anma yul hunun con̈ob apni bey Jerusalén tuˈ, yu isyijen yakˈni sajbo isba yet yalan̈to maẍto chiichico kˈin̈ tuˈ.


ձեր մէջ այդպէս չպէտք է լինի. այլ ձեզնից ով կամենայ մեծ լինել, թող լինի ձեր սպասաւորը. 	 Yajaˈ wal texol hex tiˈ, mach haco tuˈ cheyute, wal xin tato ay hunujex cheyoche ay yelapno cheyuco xol ebnaj heyetbi, aweco heba chejaboj.


Սա պատասխանեց եւ ասաց. «Պիտի սիրես քո Տէր Աստծուն քո ամբողջ սրտով եւ քո ամբողջ հոգով եւ քո ամբողջ զօրութեամբ եւ քո ամբողջ մտքով. եւ պիտի սիրես քո ընկերոջը, ինչպէս քո անձը»: 	 Istakˈwi naj: ―Oche Comam Dios Jahawil yeb sunil hawanma yeb sunil hacˈul yeb sunil hanabal, yebpaxo sunil hawip. Xahan chawil hawet anmahil hacaˈ chu hayaˈiln̈en haba, ẍiayoj, ẍi naj.


Փիլիպպոսը եկաւ եւ Անդրէասին ասաց: Անդրէասը եւ Փիլիպպոսն էլ Յիսուսին ասացին: 	 Hac tuˈ xin yu isto naj Felipe tuˈ yalno tet naj Andrés, iscawan̈ilxa xin ebnaj to halno tet Comam.


Երբ Երուսաղէմին մօտեցան եւ եկան Բեթփագէ, Ձիթենեաց լերան մօտ, այն ժամանակ Յիսուս իր աշակերտներից երկուսին ուղարկեց ու նրանց ասաց. 	 Hayet ayto yapni Comam Jesús yeb ebnaj iscuywom bey Jerusalén yapni Comam bey Betfagé, iscawilal won̈an Olivo. Ischejnito Comam cawan̈ ebnaj iscuywom,


Եւ երկու օր յետոյ նա ելաւ այնտեղից եւ գնաց Գալիլիա. 	 Yet islahwi cab tzˈayic yecˈ Comam Jesús bey ismajul Samaria tuˈ xin, isto Comam bey yul ismajul Galilea.


Հէնց սրանով է ճշմարիտ այն խօսքը, թէ՝ ա՛յլ է սերմանողը եւ ա՛յլ՝ հնձողը: 	 Hacaˈ yalni anma chijabe: “Nan naj chitxihni ixim trigo, nanxapaxo naj chicˈupnican̈ ixim,” ẍi.


- Երանի՜ հոգով աղքատներիդ, որովհետեւ Աստծու արքայութիւնը ձերն է: 	 Istˈan̈xito Comam Jesús yin̈ ebnaj chicuywi yinta tuˈ, yalni Comam hacaˈ tiˈ: ―Sakˈal heyet hex mebaˈ hex tiˈ, yuto ayco Comam Dios yipo heyanma, yuxin heyet heyoc yul iskˈab Comam.


Ես եմ լաւ հովիւը. լաւ հովիւը իր կեանքն է տալիս ոչխարների համար: 	 Wal hanintiˈan, caw lahaninan hacaˈ hunu naj tan̈em meˈ caw cˈul. Huneˈ naj tan̈em meˈ caw cˈul tuˈ, caw hinan yanma naj yakˈni camo isba yin̈ ismeˈ.


ինչպէս որ մարդու Որդին չեկաւ ծառայութիւն ընդունելու, այլ ծառայելու եւ իր անձը տալու որպէս փրկանք շատերի փոխարէն»: 	 Hac tuˈ wehan Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, mach hulnajojinan yu inchejnihan anma, walxinto hacaˈ chejab wecojan xol anma, cat wakˈni camo inbahan hac tuˈ xin chu intohlanan ismul txˈiˈal anma, ẍi Comam.


ու ասաց նրանց. «Գրուած է՝ «Իմ տունը պէտք է աղօթքի տուն լինի», իսկ դուք աւազակների որջերի էք վերածել այդ»: 	 Yalni Comam tet anma: ―Tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios hacaˈ tiˈ: “Haˈ watutan yet txah yehi,” ẍicanoj. Yaj hex tiˈ hacaˈ hunu isn̈achˈen elkˈom ye heyu, ẍi Comam tet ebnaj.


Նոյն ժամին Յիսուս ցնծաց Սուրբ Հոգով եւ ասաց. «Գոհութի՜ւն քեզ, Հա՛յր, Տէ՛ր երկնքի եւ երկրի, որ ծածկեցիր այս բանը իմաստուններից ու գիտուններից եւ յայտնեցիր մանուկներին. այո՛, Հա՛յր, որովհետեւ այսպէս հաճելի եղաւ քեզ: 	 Caw tzala yanma Comam Jesús yu yip Comam Espíritu Santo, yalni Comam: ―Mam, Yahaw hach satcan̈, Yahaw hachpaxo yin̈ huneˈ sat yiban̈kˈinal tiˈ, chiwalan cˈulla tzotiˈ tawin̈ yuto chayelo tet ebnaj mach iscuyu huntekˈan ewan ye hawu tet ebnaj caw ay iscuyu yeb caw ay tzet yohtaj. Hawute hac tuˈ Mamin, yuto hac tuˈ el yin̈ hacˈul, ẍi Comam.


ինչպէս որ նրան իշխանութիւն տուեցիր բոլոր մարդկանց վրայ, որպէսզի յաւիտենական կեանք տայ այն ամենքին, որ նրան տուեցիր: 	 Wal xin caw ayxaco anma yalan̈ wipan hawu, yun̈e wakˈnihan kˈinale mach istan̈bal tet anma xahawakˈ yul inkˈaban.


Դուք չէ՞ք կարդացել Գրքի այն խօսքը, թէ՝ «Այն քարը, որ կառուցողները անարգեցին, նա՛ եղաւ անկիւնաքար»: 	 ¿Tom maẍto bay cheyil yul Yum Comam Dios bay chala?: Haˈ huneˈ chˈen chˈen iskˈojilo ebnaj watxˈemcan̈ n̈a, haˈ chˈen caw ecˈbal cˈul yoc xeˈo n̈a.


Կիրակի առաւօտեան յարութիւն առած լինելով՝ Յիսուս նախ երեւաց Մարիամ Մագդաղենացուն, որից եօթը դեւ էր հանել: 	 Hayet yitzitzbican̈ Comam yin̈ caw sahab sacˈayalil yin̈ babel tzˈayic yin̈ semana, haˈ tet ix María ah Magdala bay isye isba Comam babel, ix bay yilo Comam hujwan̈ ischejab naj matzwalil.


Եւ ահա օրինականներից մէկը վեր կացաւ, փորձում էր նրան եւ ասում. «Վարդապե՛տ, ի՞նչ պէտք է անեմ, որ յաւիտենական կեանքը ժառանգեմ»: 	 Ay huneˈ naj cuywawom yin̈ isley naj Moisés apni tzotelo tet Comam Jesús, yaj yun̈e yilwen naj Comam, yuxin yal naj hacaˈ tiˈ: ―Mam cuywawom, ¿tzet wal wuten inbahan yun̈e inchahnihan huneˈ kˈinal mach istan̈bal? ẍi naj.


Յիսուս նրանց ասաց՝ եկէք ճաշեցէ՛ք: Եւ աշակերտներից ոչ ոք չէր համարձակւում հարցնել, թէ՝ դու ո՞վ ես, որովհետեւ գիտէին, որ Տէրն է: 	 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam tet ebnaj: ―Catawej, waˈan̈wej, ẍi Comam. Caw xin machi hunu ebnaj kˈamben mac anmahil Comam, yuto caw yohta ebnaj tato haˈ Comam Jesús.


Զգո՛յշ եղէք ձեր անձերի համար»: 	 Yalnipaxo Comam: ―¡Nann̈eojab heyu hex tiˈ! Ta ay hunu heyuẍta maca hunu heyanab chaco ismul teyet, cachwan̈we yin̈. Yaj ta chishel isbeybal, akˈwe nimancˈulal yin̈,


Հապա ի՞նչ տեսնելու համար դուրս եկաք. մի մարգարէ՞. այո՛, ասում եմ ձեզ, առաւել քան մի մարգարէ. 	 Wal xin ¿mac quexbey heyilaˈ? ¿Ham huneˈ ischejab Comam Dios quexbey heyilaˈ? Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet, huneˈ naj quexbey heyilaˈ tuˈ, caw ecˈbalto ismunil naj sata sunil ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat.


Եւ ահա Յովսէփ անունով մի մարդ կար հրեաների Արիմաթէ քաղաքից: Նա հրեաների խորհրդի անդամ էր, բարեգործ եւ արդար մի մարդ 	 Ay huneˈ naj José isbi, ay bey con̈ob Arimatea, yul ismajul Judea; naj tuˈ, caw cˈul iscˈul naj, caw cˈulpaxo isbeybal naj. Ayco naj xol ebnaj iswiˈehal yin̈ lahtiˈ yul con̈ob Israel.


Այն ժամանակ նա սկսեց պարսաւել այն քաղաքները, որոնց մէջ նրա բազում զօրաւոր գործերը տեղի ունեցան, բայց նրանք չապաշխարեցին: 	 Yet hunel xin oc Comam Jesús yalaˈ istxˈojal huntekˈan con̈ob bay caw txˈiˈal cˈaybalcˈule xaisye Comam, yuto anma ay yul huntekˈan con̈ob tuˈ maẍticˈa chisna isba isbejnicano iswatxˈen istxˈojal, yuxin yal Comam hacaˈ tiˈ:


ինչպէս հեռու երկիր գնացած մի մարդ, որ կը թողնի իր տունը եւ իր ծառաներին իշխանութիւն կը տայ եւ իւրաքանչիւրին՝ իր գործը, եւ դռնապանին կը պատուիրի, որ արթուն լինի: 	 Lahan hacaˈ yet chito hunu naj yahaw n̈a yin̈ hunu isbel caw nahat. Yalan̈to maẍto chito naj chalnicano naj tzettaj munilal chu hunun ischejab, cat yalnicano naj tet naj tan̈em pulta tato caw chil naj istiˈ pulta tuˈ.


Կա՛մ ծառը բարի արէք, եւ նրա պտուղն էլ բարի կը լինի, կա՛մ ծառը չար արէք, եւ նրա պտուղն էլ չար կը լինի. քանի որ իր պտղից է ծառը ճանաչւում: 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Kˈinalo hunu te teˈ cˈul, cˈul sat teˈ chakˈa, wal teˈ machiswalil, mach cˈulo sat teˈ chakˈa. Yuxin yin̈ sat te teˈ chicotxumu tzet teˈal teˈ.


Օրէնսգէտներն ու փարիսեցիները սկսեցին խորհել եւ ասացին. «Ո՞վ է սա, որ հայհոյանքներ է ասում. ո՞վ կարող է ներել մեղքերը, եթէ ոչ՝ Աստուած միայն»: 	 Hayet yaben ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb ebnaj fariseo huneˈ tuˈ, istxum ebnaj hacaˈ tiˈ: “¿Mac anmahil huneˈ naj tiˈ yuxinto chal naj yakˈaˈco isba selelo Comam Dios? Wal xin caw txˈoj istzotel naj yin̈ Comam. Machi hunu mac chu yakˈni nimancˈulal yin̈ mule yuto han̈echˈan Comam Dios chisje yu.” ẍi ebnaj yul yet ischuquil.


բայց չէին գտնում, թէ ինչ անեն, որովհետեւ ամբողջ ժողովուրդը, նրանով տարուած, լսում էր նրան: 	 Yajaˈ mach chitxumcha yu ebnaj tzet chu ispotxˈlax Comam, yuto caw ayco yanma sunil anma yaben tzet chal Comam.


Եւ ահա երկու կոյրեր նստած էին ճանապարհի եզերքին: Երբ լսեցին, թէ Յիսուս անցնում է, աղաղակեցին ու ասացին. «Ողորմի՛ր մեզ, Յիսո՛ւս, Դաւթի՛ Որդի»: 	 Ay xin cawan̈ ebnaj mach chu yilni, tzˈon̈anayo istiˈ beh. Hayet yaben ebnaj tato haˈ Comam Jesús lan̈an yecˈtoj, yahwi ebnaj tet Comam yin̈ caw ip hacaˈ tiˈ: ―Mamin, yuninal iscˈahol naj rey David, caw tzˈayojab hacˈul jin̈an̈, ẍi ebnaj.


Մինչ աշխարհում նրանց հետ էի, ես պահում էի նրանց քո անունով, որով ինձ տուեցիր. եւ ես պահեցի. ու նրանցից ոչ ոք չկորաւ, բացի կորստեան դատապարտուած մարդուց, որպէսզի գրուածը կատարուի: 	 Yet ayinicˈojan xol ebnaj bey yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, caw ilbil ebnaj wuhan, yu hawip ayco ebnaj yul inkˈaban. Ebnaj hawakˈ wetan, caw xin machi hunu mac cˈaytoj, cachann̈e huneˈ naj tˈin̈anxaticˈa yetanto isba; yun̈e yijni isba tzet aycanayo yul Hatzotiˈ.


Երբ այդ տեղը եկաւ, Յիսուս վեր նայեց եւ ասաց. «Զակքէո՛ս, շտապիր իջի՛ր այդտեղից, որովհետեւ այսօր պէտք է, որ ես քո տանը գիշերեմ»: 	 Hayet yecˈto Comam yich teˈ, istˈan̈xahto Comam yin̈ naj, yalni Comam tet naj: ―Zaqueo, ayan̈ti yin̈ an̈e, yuto haˈ bey hawatut chincanojan huneˈ akˈbal tiˈ, ẍi Comam tet naj.


Յիսուս նրանց ասաց. «Իմ կերակուրն այն է, որ կամքը կատարեմ նրա՛, ով ինձ ուղարկել է, եւ կատարեմ նրա գործը: 	 Yalni Comam xin: ―Wal xin, haˈ tzet choche Comam chejn̈eintijan, haˈ chiwochehan chinwatxˈehan, cat xin inlahnihan ismunil akˈbilcano yul inkˈaban. Yuxin hayet chinwatxˈenan ismunil tiˈ, caw lahan yeb hacaˈ yet lan̈an inwaˈan.


Եւ տէրը նրանց ասաց. «Ո՛չ, մի գուցէ որոմը քաղելիս, ցորենն էլ նրա հետ արմատախիլ անէք: 	 Yalni naj: “Machoj, yuto ta chehocˈcan̈ teˈ ham hun ixim trigo chehocˈcan̈ yinta teˈ.


որպէսզի նայելով հանդերձ չտեսնեն եւ լսելով հանդերձ չիմանան, որ մի գուցէ երբեւէ դարձի գան, եւ իրենց ներուի»: 	 Waxan̈ca hajan isbakˈsat, yajaˈ mach chila, waxan̈ca chabe, yajaˈ mach chitxumchalo yu, yuxin mach chaco isba yul iskˈab Comam Dios cat yakˈlax nimancˈulal yin̈ ismul, ẍi Comam.


Դրա վրայ՝ նրա աշակերտներից շատերը յետ քաշուեցին եւ այլեւս նրա հետ չէին շրջում: 	 Yet yaben anma tzet yal Comam tuˈ xin, txˈiˈal anma bejnicano yecˈ yinta Comam.


Իսկ քահանայապետները արծաթ դրամները վերցնելով՝ ասացին. «Օրինաւոր չէ դրանք ընդունել տաճարի գանձանակի մէջ, քանի որ արեան գին են»: 	 Ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote issicˈcan̈ ebnaj chˈen melyu tuˈ, yalni ebnaj: ―Huntekˈan chˈen melyu tiˈ mach chu jahnayto chˈen xol chˈen ofrenda, yuto istohol camical ye chˈen, ẍi ebnaj.


որովհետեւ ինքս էլ իշխանութեան ենթակայ մարդ եմ, իմ ձեռքի տակ զինուորներ ունեմ. սրան ասում եմ՝ գնա՛, եւ գնում է, իսկ միւսին, թէ՝ արի՛, եւ գալիս է, եւ իմ ծառային, թէ՝ արա՛ այս բանը, եւ նա անում է»: 	 Wohtajan huneˈ tiˈ yuto ay ebnaj wahawan chinchejnihan, aypaxo ebnaj insoldadohan chinchejpaxojan. Ta chiwalan tet hunu naj: ‘Asiˈ,’ ta quinchiyan, cat isto naj. ‘Cata bey tiˈ,’ ta quinchiyan, cat istit naj. Chiwalnipaxojan tet hunxa naj: ‘Ocan̈ hawatxˈe huneˈ tiˈ,’ ta quinchiyan, cat yoc naj iswatxˈeni,” ẍi naj capitán, ẍi ebnaj tet Comam.


Նոյնիսկ ձեր գլխի բոլոր մազերը հաշուուած են. մի՛ վախեցէք, որովհետեւ դուք շատ աւելի յարգի էք, քան ճնճղուկները»: 	 Hajxamex hex tiˈ, caw niman hayelapno sata noˈ. ¿Tom mach cheyohtajoj ta sunil xil hewiˈ bisbil yin̈ hununtajil yu Comam? Yuxin chiwalan teyet, mach chexxiwi.


Իսկ նա պատասխան տուեց եւ ասաց նրանց. 	 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Yin̈ kˈejbiyalil yet cheyilni istzˈay moyan, cheyal hacaˈ tiˈ: “Wal tinan̈ yeloxa hajan, yuto lan̈an istzˈay moyan,” quexchi.


Նայեցէ՛ք երկնքի թռչուններին. ո՛չ վարում են, ո՛չ հնձում եւ ո՛չ էլ շտեմարանների մէջ հաւաքում. եւ ձեր երկնաւոր Հայրը կերակրում է նրանց. չէ՞ որ դուք աւելին էք, քան նրանք: 	 Ilwecˈanab noˈ chˈic chiecˈ satcan̈, machi yawal noˈ chacoj, mach chihatxˈwi noˈ, machipaxo iscˈun̈a noˈ, yajaˈ xin chiakˈlax tzet chislo noˈ yu Comam ay yul satcan̈. ¡Hajxamex to caw ecˈbal heyelapno sata noˈ!


Եւ երբ մարդիկ դուրս եկան կատարուածները տեսնելու եւ եկան Յիսուսի մօտ ու գտան այն մարդուն, որից դեւերը ելել էին, - որը հագնուած եւ զգաստացած՝ նստած էր Յիսուսի ոտքերի մօտ, - վախեցան: 	 Yuxin sunil anma apni ilno tzet yu tuˈ. Hayet yapni anma bay ay Comam, yilni anma naj ayticˈaco ischejab naj matzwalil yin̈, tzˈon̈anayo naj yich yoj Comam. Ayxaco xil iskˈap naj, caw tohol anmaxa naj, yuxin sunil anma tuˈ caw xiwcan̈.


Եւ պիղծ ոգիները, երբ տեսնում էին նրան, ընկնում էին նրա առաջ, աղաղակում էին ու ասում. 	 Xol anma istenba isba iscˈatan̈ Comam tuˈ, ay anma ayco ischejab naj matzwalil yin̈. Hayet yilni ebnaj Comam, yay jahno ebnaj sata Comam, yahwi ebnaj yin̈ caw ip: ―Hach tiˈ hach Iscˈahol Comam Dios, ẍi ebnaj.


Եւ երբ նրանք դուրս եկան, ահա նրա մօտ բերեցին մի համր, դիւահար մարդ: 	 Hayet caw lan̈an ispaxto ebnaj hajlo isbakˈsat yu Comam Jesús tuˈ, yapni huntekˈan ebnaj yakˈnocano huneˈ naj iscˈatan̈ Comam. Huneˈ naj tuˈ mach chu istzotel naj yuto ayco ischejab naj matzwalil yin̈ naj.


Եւ ժողովարանից դուրս ելնելով, անմիջապէս եկաւ Սիմոնի եւ Անդրէասի տունը՝ Յակոբոսի եւ Յովհաննէսի հետ: 	 Lahwi yelti Comam Jesús yul capilla, isto Comam yeb naj Jacobo, yeb naj Juan bey yatut naj Simón yeb naj Andrés.


Եւ մինչ նրանք խօսում էին ու վիճում, ինքը՝ Յիսուս մօտեցաւ ու գնում էր նրանց հետ: 	 Hayet lan̈an istzotel ebnaj yin̈ huneˈ tuˈ, yapni Comam iscˈatan̈ ebnaj, hunxa xin yu isto Comam yeb ebnaj.


եւ ասաց նրանց. «Ով որ այս մանկանը ընդունի իմ անունով, ինձ է ընդունում. իսկ ով որ ինձ ընդունի, ընդունում է ինձ ուղարկողին. որովհետեւ, ով որ ձեր մէջ փոքրագոյնն է, նա՛ է մեծ»: 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Haˈ mac chichahni hunu nichˈan unin yuto wetan yehi, Haninan chinischahan. Hac tuˈ xin mac chinchahnihan, chischahpaxo Mac an̈eintijan. Haˈ mac chiyo isba texol, haˈ ecˈbal yelapno ye yul insatan, ẍi Comam.


Եւ մինչ դեռ ուտում էին, Յիսուս հաց վերցնելով՝ օրհնեց եւ կտրեց, տուեց նրանց ու ասաց. «Առէ՛ք, ա՛յս է իմ մարմինը»: 	 Hayet lan̈an iswaˈ Comam, yinican̈ ixim pan, yakˈni yuchˈandiosal tet Comam Dios, lahwi tuˈ iskˈaxponayo ixim, yakˈni Comam ixim tet ebnaj, yalni Comam: ―Chahwej, cat hewahni. Huneˈ tiˈ yechel innimanilan yehi, ẍi Comam.


Յիսուս նրան ասաց. «Լուացուածին ուրիշ բան պէտք չէ, բայց միայն ոտքերը լուանալ, քանի որ ամբողջութեամբ մաքուր է. եւ դուք մաքուր էք, բայց ոչ բոլորդ»: 	 Istakˈwi Comam tet naj: ―Kˈinalo tato ay hunu mac lan̈anto yaẍniloj, matxa yilalo istxˈahlax sunil isnimanil, han̈cˈan̈e yoj, yuto caw sajto ye isnimanil tuˈ. Yuxinto caw lahan hex tiˈ yeb anma lan̈anto yaẍniloj; caw saj ye heyanma, yaj mach hesuniloj, ẍi Comam.


Նրանց ասաց. «Ինչո՞ւ էք վախկոտ, թերահաւատնե՛ր»: Այն ժամանակ, վեր կենալով, սաստեց հողմերին եւ ծովին, ու մեծ խաղաղութիւն եղաւ: 	 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―¿Tzet yin̈ xin caw chexxiwi? ¡Caw mach cheyaco heyanma yin̈ Comam Dios! ẍi Comam tet ebnaj. Lahwi tuˈ xin yahwano Comam, iscachni Comam jakˈekˈ yeb ha haˈ. Hac tuˈ yu islin̈ban isbili ha haˈ tuˈ yeb jakˈekˈ, ispaxtzˈin̈nahi.


Եւ եթէ օտարինը եղող բանի մէջ հաւատարիմ չեղաք, ձերը ո՞վ կը տայ ձեզ: 	 Hac tuˈ xin ta mach cˈulo cheyute heba yin̈ tzet ye tuˈ mach heyeto yehi, ¿hato cˈanab huneˈ heyetticˈa yehi chiakˈlax teyet? ¡Machoj!


Նա մէկ ուրիշ առակ էլ պատմեց նրանց ու ասաց. «Երկնքի արքայութիւնը նման է թթխմորի, որ մի կին, առնելով, դրեց երեք չափ ալիւրի մէջ, մինչեւ որ ամբողջը խմորուեց»: 	 Yanipaxico Comam Jesús yan̈al ixim pan yechelo yet iscuywa tet anma, yalni Comam tet anma tuˈ: ―Chiwalpaxojan teyet yin̈ tzet chu ischˈib isbisil anma chaco isba yul iskˈab Comam Dios. Lahan hacaˈ nichˈan yan̈al ixim pan chaco hunu ix ix xol oxeb mal ixim harina. Haxa yet chissomni ix ixim cat issipcˈa ixim yu nichˈan yan̈al chioqui, ẍi Comam.


Ամէն ճիւղ, որ իմ վրայ է եւ պտուղ չի տալիս, նա կտրում է այն. եւ այն ամէնը, որ պտուղ է տալիս, էտում է, որպէսզի առաւել եւս պտղաբեր լինի: 	 Kˈinaloj tato ayej teˈ iskˈab mach chisatni, chitzocˈlaxilto teˈ yu naj chitan̈en teˈ. Wal teˈ iskˈab caw cˈul issatni xin, chiyilo naj istajinal iskˈab teˈ, hac tuˈ xin caw chisatni teˈ sicˈlebil. Hacaˈ iswatxˈencan̈ naj teˈ uva tuˈ, caw hac tuˈ chiyute istan̈en Inmaman macta ayxaco yul inkˈaban.


Եւ մինչ խօսքի ձայնը դեռ գալիս էր, Յիսուս միայնակ գտնուեց. եւ նրանք լսեցին ու այդ օրերին ոչ ոքի չպատմեցին իրենց տեսածներից եւ ոչ մի բան: 	 Lahwi yallax huneˈ tzotiˈ tuˈ, yilni ebnaj ta ischuquilxan̈e Comam Jesús aycˈoj. Yin̈ huneˈ tiempohal tuˈ, machi mac tet yalilo ebnaj yin̈ huneˈ tzet yil tuˈ.


Եւ երկուսն էլ Աստծու առաջ արդար էին ու անարատ կերպով ընթանում էին Տիրոջ բոլոր պատուիրանների եւ օրէնքների ճանապարհով: 	 Caw cˈul isbeybal icham yeb yixal yul sat Comam Dios, yeb xin caw yijem iscawan̈il yin̈ sunil ischejbanil Comam. Yuxin machi mac chu yalni tato mach yijemo icham yeb yixal sata Comam.


Պետրոսն սկսեց նրան ասել. «Ահաւասիկ մենք թողել ենք ամէն բան եւ եկել ենք քո յետեւից»: 	 Yalni naj Pedro tet Comam: ―Mamin, sunil tzet ayon̈an̈ bejbilcano juhan̈ yu joccano tzujnojan̈ tawintaj, ẍi naj.


Մօտեցաւ նաեւ նա, որ մէկ քանքար էր առել, ու ասաց. «Տէ՛ր, գիտէի, որ դու մի խիստ մարդ ես, հնձում ես, ինչ որ չես սերմանել, եւ հաւաքում ես այնտեղից, ուր չես ցանել. 	 Haxa yet yapni naj chahni chˈen huneˈ mil xin, yalni naj tet naj yahaw melyu tuˈ: “Mamin, wohtajan tato hach tiˈ caw how hach, yuto chahatxˈ tzet ye tuˈ maẍtajach tzˈunn̈e; chawinipaxocan̈ tzet ye tuˈ maẍtajach watxˈen̈eloj.


«Հոգին է կենդանարար. մարմինը ոչ մի բան չի կարող անել: Այն խօսքը, որ ես ձեզ ասացի, հոգի է եւ կեանք: 	 Haˈ Yespíritu Comam Dios haˈ chiakˈni kˈinale mach istan̈bal, wal conimanil matzet chakˈa. Huntekˈan cuybanile xawalan teyet tuˈ, yin̈ caw yeli yet Espíritu yehi, haˈ chiakˈni kˈinale mach istan̈bal.


Երկու աշակերտները նրանից լսեցին, ինչ որ խօսեց, եւ գնացին Յիսուսի յետեւից: 	 Hayet yaben ebnaj cawan̈ tuˈ tzet yal naj Juan, isto ebnaj yinta Comam Jesús.


Պիղատոսը կանչեց քահանայապետներին, իշխանաւորներին եւ ժողովրդին ու ասաց. 	 Iscutxbanico naj Pilato ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote, yeb ebnaj yahaw con̈ob, yebpaxo sunil anma yul con̈ob tuˈ.


իսկ եթէ ասենք՝ մարդկանցից, ժողովրդից ենք վախենում». որովհետեւ բոլորը գիտէին, թէ Յովհաննէսը մարգարէ էր: 	 ¿Tom xin chijalaˈpaxoj tato haˈ anma chejn̈e naj Juan tuˈ? ẍi ebnaj. Yal ebnaj hacaˈ tuˈ yu chixiw ebnaj tet anma yuto chal anma tato naj Juan tuˈ ischejab Comam Dios ye naj.


Եկաւ մարդու Որդին. ուտում է եւ խմում. եւ ասում են՝ ահա ուտող եւ խմող մարդ, բարեկամ՝ մաքսաւորների եւ մեղաւորների. բայց իմաստութիւնը արդարացուեց իր որդիների կողմից» : 	 Haxa Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chinwaˈan yeb anma yuxin chihallax win̈an hacaˈ tiˈ: “Wal naj Jesús tiˈ waˈon̈eticˈa chu naj yeb ucˈu vinon̈eticˈa chu naj, yamigo isba naj yeb ebnaj txˈoj chiswatxˈe yeb ebnaj ikˈomilo tohlabal chˈen chito bey Roma,” ẍi anma win̈an. Yajaˈ wal anma ayco ishelanil Comam Dios yin̈ haban isyenilo isba yin̈ tzettaj iscˈulal chi‑la‑iswatxˈe, ẍi Comam.


Երբ նա տաճարից դուրս էր գալիս, իր աշակերտներից մէկը նրան ասաց. «Վարդապե՛տ, տե՛ս ինչպիսի՜ քարեր են սրանք, եւ ինչպիսի՜ շինուածք»: 	 Yet lan̈an yelti Comam Jesús yul yatut Comam Dios, yalni huneˈ naj iscuywom Comam: ―Mamin, ¡ilcˈanab huntekˈan chˈen chˈen yeb huntekˈan nimeta n̈a tiˈ lah! ẍi naj.


Եւ նա կամենալով ինքն իրեն արդարացնել, ասաց Յիսուսին. «Իսկ ո՞վ է իմ ընկերը»: 	 Yajaˈ huneˈ naj cuywawom tuˈ, yoche naj challax naj cˈulal yin̈ sat anma, yuxin yal naj tet Comam Jesús: ―¿Mac xin wet anmahilan hawalni? ẍi naj.


Հիւանդը պատասխանեց նրան. «Տէ՛ր, ոչ ոք չունեմ, որ, երբ ջրերը խառնուեն, ինձ աւազանի մէջ իջեցնի. եւ մինչ ես դանդաղում եմ, մէկ ուրիշն ինձնից աւելի առաջ է իջնում»: 	 Yalni naj tet Comam hacaˈ tiˈ: ―Mamin, caw machi hunu mac chinanaytojan xol haˈ tiˈ yet chibilican̈ haˈ. Hayet chinaytojan xol haˈ walnihan, nan mac chibabayto insatajan, ẍi naj tet Comam.


Իր տէրը նրան ասաց. «Ապրե՛ս, բարի՛ եւ հաւատարի՛մ ծառայ, որովհետեւ այդ քչի մէջ հաւատարիմ եղար, շատի վրայ կը կարգեմ քեզ. մտի՛ր քո տիրոջ ուրախութեան մէջ»: 	 Yalni naj yahaw melyu tuˈ tet naj: “Caw cˈul mayu hamunlahi, yeb caw yijem maxawute haba. Yu caw cˈul maxawute haba yin̈ hanicˈ wacanojan tawet, yuxinto caw hantan̈eto tzet chiwacanicojan yul hakˈab. Tinan̈ xin ocan̈, akˈ tzalaho hacˈul incˈatan̈an,” ẍi naj tet naj.


Զակքէոսը շտապեց իջաւ եւ նրան ընդունեց ուրախութեամբ: 	 Hayet yaben naj Zaqueo huneˈ tuˈ, yin̈ an̈e ayti naj, isto naj. Caw xin chitzala iscˈul naj yet ischahni naj Comam yul yatut.


Վա՜յ ձեզ կեղծաւորներիդ՝ օրէնսգէտներիդ եւ փարիսեցիներիդ, որ տալիս էք անանուխի եւ սամիթի ու չամանի տասանորդը, բայց թողել էք օրէնքի ամենից կարեւորները՝ արդարադատութիւնը, ողորմութիւնը եւ հաւատը. հարկ էր այս անել եւ այն չթողն»լ: 	 Hex cuywawom yin̈ isley naj Moisés yeb hex fariseo hex tiˈ, cheyal heba cˈulal. ¡Cˈanchˈanex! cheyakˈ isdiezmohal teˈ alawena, teˈ aniẍ, yeb teˈ comino, yajaˈ machi cam hecˈul heyijen chejbanile caw ay yelapno aycano yu Comam Dios; haˈ ton hewatxˈen istoholal, yeb istzˈay hecˈul yin̈ heyet anmahil, yeb xin heyijen tzet chal Comam Dios, yeb heyanico heyanma yin̈ Comam, haˈ ton huntekˈan tiˈ yilal heyijeni, machi xin chebejpaxo heyijen huntekˈanxa tuˈ.


Եւ եթէ մէկը լսի իմ խօսքերը եւ չպահի դրանք, ես նրան չեմ դատապարտի, քանի որ չեկայ, որ աշխարհը դատապարտեմ, այլ՝ որպէսզի փրկեմ աշխարհը: 	 Yajaˈ haˈ mac chiaben tzet chiwaltiˈan, mach xin chisyijepaxoj, maẍtajinan chincawxecojan ismul yiban̈. Walinan maẍtaj yu incawxenicojan ismul anma yiban̈ yuxinto hulnajinan yul sat yiban̈kˈinal tiˈ; to yu incolnihan anma yuxin quinhulan.


«Ոչ ոք ճրագ վառելով ծածուկ տեղ չի դնի, այլ կը դնի աշտանակի վրայ, որպէսզի մտնողը լոյս տեսնի: 	 Machi huno mac chaco kˈaˈ yin̈ iscantil cat yebanto yalan̈ hunu teˈ almuh maca yalan̈ hunuxa tzet ye tuˈ, machoj, to nahat chˈahi haxinwal cˈul yilni anma chˈoc apno yul n̈a.


Իսկ նրանք իրենց մէջ խորհում էին եւ ասում՝ հաց չունենք: 	 Yoc ebnaj tzotelo yiban̈ilo huneˈ tuˈ, chalni ebnaj: ―Yumi machi ixim pan ikˈbil ju, yuxin chal Comam hacaˈ tuˈ, ẍi ebnaj.


Եւ այնտեղ կար մի մարգարէուհի՝ Աննա անունով՝ Փանուէլի դուստրը, Ասերի ազգատոհմից. սա տարիքով շատ առաջացած էր եւ ամուսնու հետ միայն եօթը տարի էր ապրել՝ սկսած իր կուսութիւնից: 	 Bey yul yatut Comam Dios tuˈ xin, haˈ tuˈ ayicto huneˈ ixnam chitzotel yu yip Comam Dios. Huneˈ ixnam tuˈ, Ana isbi, iscutzˈin naj Fanuel, titna yin̈ yuninal naj Aser. Yet kˈopo ixnam yikˈni ixnam yichamil, yaj hujeb chˈan habil yikˈle isba naj yeb ix, iscam naj.


Եւ նա թողնելով ամէն ինչ, վեր կացաւ գնաց նրա յետեւից: 	 Yah lin̈no naj xin, isbejnicano naj ismunil, yoc tzujno naj yinta Comam.


«Այս ի՛նչ բան արեց Տէրը ինձ իմ այս օրերին, երբ նայեց ինձ վրայ՝ վերացնելով իմ նախատինքը մարդկանց միջից»: 	 ―Yu ishelanil Comam Dios yuxin hac tiˈ wehan, yun̈e mach chiel inpixanan yuto maẍticˈa huno wuninan, ẍi ixnam ischuquil.


դու պէտք է իմ այդ դրամը լումայափոխների մօտ դնէիր, եւ ես, գալով, տոկոսով միասին պահանջէի այն, ինչ որ իմն է: 	 estam hawacto inmelyutiˈan yul banco. Hayet maquinhultiˈan xin, manchahnihan chˈen yeb yal,” ẍi naj tet ischejab tuˈ.


Եւ յաջորդ օրը, երբ դուրս էր գալիս այնտեղից, իջեւանատիրոջը երկու դահեկան հանեց տուեց եւ ասաց. «Խնամի՛ր նրան եւ ինչ որ ծախսես դրա վրայ, իմ միւս անգամ գալուն կը հատուցեմ քեզ»: 	 Haxa yin̈ hunxa tzˈayic yet ispaxto naj, yakˈni naj cabeb chˈen melyu denario tet naj yahaw waybal tuˈ, yalni naj xin: ―Chawilcano huneˈ naj tiˈ inkˈanaˈan. Ta ayto tzet chacˈay yin̈ naj, chintohlahan yet chinhulan hunelxa, ẍi naj.


Եւ իսկոյն Յիսուս երկարեց իր ձեռքը, բռնեց նրան ու ասաց. «Թերահաւա՛տ, ինչո՞ւ երկմտեցիր»: 	 Yin̈ an̈e xin oc tzabno Comam yin̈ iskˈab naj, yalni Comam tet naj: ―Hach tiˈ caw mach ayoco hawanma win̈an. ¿Tzet yin̈ xin macabconcan̈ hacˈul? ẍi Comam.


Եւ աշակերտները զարմացած էին նրա խօսքերի վրայ. իսկ Յիսուս դարձեալ պատասխանեց նրանց եւ ասաց. «Զաւակնե՛րս, ինչքա՜ն դժուար է Աստծու արքայութիւն մտնել նրանց համար, որ իրենց յոյսը դրել են հարստութեան վրայ: 	 Caw cˈaycan̈ iscˈul ebnaj iscuywom Comam yaben huneˈ tuˈ, yuxinto yalpaxo Comam tet ebnaj: ―Hex xahan ay wutiˈan, haˈ anma chaco yanma yin̈ kˈalomal caw yaˈta yoc yul iskˈab Comam Dios.


Եւ աշակերտներից մէկը հարուածեց քահանայապետի ծառային եւ կտրեց դէն գցեց նրա աջ ականջը: 	 Ay xin huneˈ naj xol ebnaj iscuywom Comam tuˈ, pitnilto istxiquin huneˈ naj ischejab naj yahawil yin̈ ebnaj sacerdote, huneˈ istxiquin naj yin̈ iswatxˈkˈab.


քահանայապետներին պատմեցին այն բոլորը, ինչ որ պատահել էր: 	 Yet lahwi isto ebix tuˈ, isto haywan̈ ebnaj soldado ayco istan̈eno Comam tuˈ yul con̈ob. Yalni ebnaj tet ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote yin̈ tzet yuhi.


Եւ այն օրը ինձ ոչինչ չպիտի հարցնէք: Ճշմարիտ, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, որ, ինչ իմ անունով իմ Հօրից ուզէք, պիտի տայ ձեզ: 	 Yet huneˈ tiempohal tuˈ xin, matxa yilalo ay tzet chekˈambe wetan. Yin̈ caw isyelal chiwalcanojan teyet, tzijxan̈e ye tuˈ chekˈan tet Inmaman yin̈ inbihan, chiyakˈ Comam teyet.


Եւ նրա հետ խաչեցին երկու աւազակներ, մէկը՝ նրա աջում եւ միւսը՝ ձախում: 	 Ay xin cawan̈ ebnaj elkˈom ah yin̈ culus yinta Comam, huneˈ naj ah yin̈ iswatxˈkˈab Comam, huneˈxa naj yin̈ ismeckˈab.


- Երանի՜ ողորմածներին, որովհետեւ նրանք ողորմութիւն պիտի գտնեն: 	 Sakˈal yet mac chitzˈay iscˈul yin̈ yet anmahil, yuto hac tuˈ chu istzˈaypaxo iscˈul Comam Dios yin̈.


Եւ մինչդեռ նա խօսում էր այս բաները, մի փարիսեցի աղաչում էր նրան, որ իր մօտ ճաշի: Եւ նա մտնելով՝ սեղան նստեց: 	 Hayet lahwi istzotel Comam Jesús yeb anma tuˈ, yawtento huneˈ naj fariseo Comam waˈo bey yatut. Yapni Comam yul yatut naj, yoc tzˈon̈no Comam yin̈ meẍa.


Իսկ երբ մեռելներից յարութիւն առաւ, նրա աշակերտները յիշեցին, թէ այդ է, որ ասել էր. եւ հաւատացին Գրքին ու այն խօսքին, որ Յիսուս ասել էր: 	 Yuxin hayet yitzitzbican̈ Comam xol anma camom, isnaniti ebnaj chicuywi yinta Comam tato halbilcano huneˈ tuˈ yu Comam. Yanayto ebnaj yul yanma yin̈ tzet tzˈibn̈ebilcano yul Hum yu ischejab Comam Dios yet payat, yeb yin̈ tzet yal Comam Jesús.


Իսկ նրանք, որ սերմանուեցին փշերի մէջ, այն մարդիկ են, որ լսում են խօսքը, 	 Ixim hin̈at apni xolaj yin̈atil teˈ txˈix yechel yin̈ mac chiaben Istzotiˈ Comam Dios,


«Լսեցէ՛ք, ահաւասիկ մի սերմանող սերմանելու ելաւ: 	 ―Tinan̈, abewe tzet chiwalan: Ay huneˈ naj to txiho trigo.


Եւ երբ Յիսուս մկրտուեց, իսկոյն ջրից դուրս ելաւ. եւ ահա երկինքը բացուեց նրան, եւ նա տեսաւ Աստծու Հոգին, որն իջնում էր ինչպէս աղաւնի եւ գալիս էր իր վրայ: 	 Yet lahwi yah haˈ iswiˈ Comam tuˈ, yahti Comam xol haˈ, yin̈n̈ena tuˈ ishajni isba satcan̈. Yilni Comam yayilo Comam Espíritu Santo yiban̈ hacaˈ hunu noˈ cuwis.


Տէրը կանչեց նրան եւ ասաց. «Այս ի՞նչ եմ լսում քո մասին. տո՛ւր քո տնտեսութեան հաշիւը, որովհետեւ այլեւս տնտես լինել չես կարող»: 	 Yuxinto yawte naj patrón naj ilom munil tuˈ, yalni naj tet naj: “Mahul hallaxo wetan tato ach tiˈ lan̈an hacˈaynilo tzet ayinan. Wal tinan̈ xin, caw yilal tzˈajan chawakˈcano sunil tzet ayco yul hakˈab wuhan, yuto chaẍwilojan yin̈ inmuniltiˈan,” ẍi naj.


Երբ այս ասաց, թքեց գետնին եւ թքով կաւ շինեց, եւ կաւը ծեփեց կոյրի աչքերի վրայ ու ասաց նրան. 	 Yet lahwi istzotel Comam xin, istzublayo Comam sat txˈotxˈ, issomni Comam nichˈan tzˈotzˈew yu iskˈab, lahwi tuˈ xin ismasnico Comam yin̈ isbakˈsat naj mutzˈan sat tuˈ.


Յովհաննէսը մկրտում էր անապատում եւ քարոզում ապաշխարութեան մկրտութիւն՝ մեղքերի թողութեան համար: 	 Huneˈ tiˈ yij isba yet yapni naj Juan chˈanican̈ haˈ iswiˈ anma bey txˈotxˈ desierto. Yichico naj yalni ta yilal yahcano haˈ iswiˈ anma, yun̈e isyenilo isba tato chisbej anma iswatxˈen istxˈojal, cat yakˈlaxcano tan̈o ismul yu Comam Dios.


Մեռելը վեր կացաւ, նստեց եւ սկսեց խօսել: Եւ Յիսուս նրան մօրը տուեց: 	 Lahwi tuˈ xin, yah tzˈon̈no naj camom tuˈ, yichico naj istzotelcan̈, yanico Comam naj tet ismiˈ.


Դարձեալ ասում եմ ձեզ՝ աւելի հեշտ է, որ պարանը ասեղի ծակով մտնի, քան թէ հարուստը՝ Աստծու արքայութիւնը»: 	 Chiwalpaxojan teyet, hacaˈ hunu noˈ camello tinan̈, ¿tom subutaj yecˈto noˈ yul isholanil hunu chˈen acuẍa? Hac tuˈ ye anma kˈalom, caw yaˈta yoc yul iskˈab Comam Dios, ẍi Comam.


Այն ժամանակ իր աշակերտներին ասաց. «Հունձը առատ է, իսկ մշակները՝ սակաւ: 	 Yuxin yal Comam tet ebnaj iscuywom: ―Huntekˈan anma tiˈ lahan hacaˈ ixim trigo lan̈an iskˈanbiloj. Caw hantan̈e munil, yajaˈ haywan̈n̈e ebnaj munlawom.


Եւ ահա, այդ շրջաններից եկած քանանացի մի կին աղաղակում էր ու ասում. «Ողորմի՛ր ինձ, Տէ՛ր, Դաւթի՛ Որդի, աղջիկս չարաչար դիւահարւում է»: 	 Bey tuˈ ay huneˈ ix ix ah Cananea, mach Israeloj. Apni ix yilaˈ Comam Jesús, yalni ix yin̈ caw ip: ―Mamin, hach yuninal iscˈahol naj David, tzˈayojab hacˈul win̈an. Ay huneˈ nichˈan wuninan caw chietalax yu ischejab naj matzwalil, caw xin chiecˈyaˈ yanma ix yu naj, ẍi ix tet Comam.


եւ նրանցից մէկը նրան փորձելով՝ հարցրեց ու ասաց. 	 Xol ebnaj tuˈ xin ayco huneˈ naj cuywawom yin̈ ley, haˈ naj oc ilweno Comam, yalni naj:


Եւ նրանց երեւաց Եղիան՝ Մովսէսի հետ մէկտեղ, ու նրանք խօսում էին Յիսուսի հետ: 	 Yin̈n̈ena tuˈ yilni ebnaj iscuywom Comam naj Elías yeb naj Moisés; tzotelo chu ebnaj yeb Comam.


Եւ ապա երկնքի վրայ մարդու Որդու նշանը պիտի երեւայ, ու այդ ժամանակ երկրի բոլոր ազգերը լացուկոծ պիտի անեն եւ պիտի տեսնեն մարդու Որդուն, որ գալիս է երկնքի ամպերի վրայով՝ զօրութեամբ եւ բազում փառքով: 	 Lahwi tuˈ cat isyenican̈ isba yechel wulbalan yul satcan̈, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios. Wal anma ay yul hunun con̈ob yul sat yiban̈kˈinal tiˈ, chixiwcan̈ cat yoc okˈoj yet chiyilni wulan xol moyan. Chinhulan yeb iskˈakˈal wipan.


Եւ ահա վերջիններ կան, որ առաջին կը լինեն, եւ առաջիններ՝ որ կը լինեն վերջին»: 	 Ay mac machi yelapno yul sat anma tinan̈, yaj caw ay yelapno ye yul sat Comam Dios, haˈ caw cˈul chˈelcanico yet bakˈin. Aypaxo anma, caw ay yelapno ye tinan̈ yul sat anma, yaj mach cˈulu chˈeloco yet bakˈin, ẍi Comam.


Երբ տեղ հասաւ, ասաց նրանց. «Աղօթքի՛ կանգնեցէք, որ փորձութեան մէջ չընկնէք»: 	 Hayet yapni Comam bey tuˈ, yalni Comam tet ebnaj: ―Txahlan̈wej, haxinwal mach chexaycˈay yul iskˈab istxˈojal, ẍi Comam.


Եւ Յիսուս Սուրբ Հոգով լի վերադարձաւ Յորդանանից. եւ Հոգով անապատ առաջնորդուեց 	 Lahwi yah haˈ iswiˈ Comam Jesús, yel Comam istiˈ haˈ niman Jordán. Ayco Comam yalan̈ yip Comam Espíritu Santo yet isto Comam bey huneˈ txˈotxˈ desierto.


Եւ ով այս փոքրիկներից մէկին միայն մի բաժակ սառը ջուր կը տայ խմելու իբրեւ աշակերտ, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, իր վարձը չպիտի կորցնի»: 	 Haxa mac chiakˈni hunu vaso chewalaˈ tet hunu incuywoman, waxan̈ca caw comon jilni, yin̈ caw yeli chiwalan teyet, huneˈ mac tuˈ chischah ispaj selel tet Comam Dios, ẍi Comam.


որպէսզի, գուցէ, երբ հիմը դնի եւ չկարողանայ աւարտել, բոլոր նրանք, որ տեսնեն, չսկսեն նրան ծաղրել 	 Yajaˈ ta ton̈e niman cheyayo xeˈ matxa chexkˈoji helahni teˈ, chˈoc anma tzebo teyin̈ yet chilni huneˈ tuˈ,


Վեց օր յետոյ Յիսուս իր հետ վերցրեց Պետրոսին, Յակոբոսին եւ Յովհաննէսին ու առանձին նրանց հանեց մի բարձր լերան վրայ եւ նրանց առաջ պայծառակերպուեց: 	 Iswajxa tzˈayic xin, isto Comam Jesús yin̈ iswiˈ huneˈ witz nahat yecan̈, han̈e xin naj Pedro, naj Jacobo yeb naj Juan yito Comam yintaj, haˈ bey tuˈ xin ishel isba yillax Comam.


Նա պատասխանեց նրանց եւ ասաց. «Եղիան նախ պիտի գայ եւ ամէն բան կարգի պիտի դնի. իսկ ինչո՞ւ մարդու Որդու մասին գրուած է, որ շատ չարչարանքներ պիտի կրի ու անարգուի: 	 Istakˈwi Comam: ―Yeltoni, haˈ naj Elías tuˈ babel chuli, yun̈e isnani isba anma cat yoc yin̈ istoholal. Yajaˈ, ¿tzet tzˈibn̈ebilcano win̈an, Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios? Tzˈibn̈ebilcanoj tato caw yilal yecˈyaˈ wanmahan, cat wintan̈elaxcaniltojan yu anma.


Եւ ով իր խաչը չի վերցնում ու իմ յետեւից չի գալիս, ինձ արժանի չէ: 	 Haˈ mac hinan yakˈlen isyaˈtajil win̈an, waxan̈ca chiakˈlax camo yin̈ culus, haˈ chu yoc wetojan.


Եւ ես տեսայ ու վկայեցի, թէ սա՛ է Աստծու Որդին»: 	 Caw ilbilxa wuhan, yuxin chiwalicˈojan tato caw Iscˈahol Comam Dios ye naj tiˈ, ẍi naj Juan.


Ես ունեմ նաեւ այլ ոչխարներ, որոնք այս փարախից չեն. նրանց եւս պէտք է այստեղ բերեմ. եւ իմ ձայնը պիտի լսեն. եւ պիտի լինի մի հօտ եւ մի հովիւ: 	 Aypaxo huntekˈan anma chinchahnihan yul yanma, ton̈e xin caw mach jet con̈oboj. Caw yilal winitijan cat xin yoc isyijeno cuybanile chiwaltiˈan, caw xin hunxan̈e chucanoj yeb hunxan̈e mac chitan̈eni.


Այլ նաեւ մեզ զարմացրին մեր միջից մի քանի կանայք, որոնք վաղ առաւօտեան գերեզման էին գնացել 	 Ay xin huntekˈan ebix jetbi cobahan̈ yebi caw sahab mabeycˈo bay alaxicto isnimanil yaˈ. Caw macˈayilo cocˈulan̈ yu tzet mayal ebix.


Սակայն, երբ նա Գալիլիա եկաւ, գալիլիացիները նրան ընդունեցին, որովհետեւ նրանք եւս տեսել էին այն բոլոր նշանները, որ նա արեց Երուսաղէմում՝ տօնի ժամանակ, քանի որ նրանք էլ էին եկել տօնին: 	 Hayet yapni Comam bey Galilea tuˈ xin, caw cˈul yu ischahlax Comam yu anma, yuto yil anma tzettaj iswatxˈe Comam yet yecˈ kˈin̈ Pascua bey Jerusalén, yet isbeycˈo anma yin̈ kˈin̈.


Նրա աշակերտներից մէկը՝ Անդրէասը, Սիմոն Պետրոսի եղբայրը, ասաց նրան. 	 Ay xin huneˈ naj chicuywi yinta Comam tuˈ, yuẍta isba yeb naj Simón Pedro, Andrés isbi. Haˈ naj halni:


Եւ նա իսկոյն իր աշակերտներին ստիպեց նաւակ մտնել եւ առաջանալ դէպի միւս կողմը, մինչեւ որ ինքը ժողովրդի բազմութիւնն արձակի: 	 Lahwi tuˈ xin, yalni Comam Jesús tet ebnaj iscuywom ta chˈocto ebnaj yul huneˈ teˈ barco yu isbabito ebnaj iskˈaxepxacˈto haˈ lago tuˈ. Wal Comam cancano Comam takˈlo tet anma.


- Երանի՜ խաղաղարարներին, որովհետեւ նրանք Աստծու որդիներ պիտի կոչուեն: 	 Sakˈal yet mac chisayni akˈancˈulal yuto chal Comam Dios yuninaloj.


Սա՛ է նա, որի մասին ես ասում էի՝ իմ յետեւից գալիս է մէկը, որ ինձնից մեծ եղաւ, որովհետեւ ինձնից առաջ կար: 	 Haˈ ton yin̈ naj tiˈ quintzotelan yet walnihan teyet: “Ay huneˈ naj tzujan yul wintajan, caw ecˈbal yelapno insatajan, yuto ayxaticˈa naj yet maẍto chinpitzcˈahan yul sat yiban̈kˈinal tiˈ,” quinchiyan teyet.


Ճշմարիտ, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, ծառան աւելի մեծ չէ, քան իր տէրը, եւ ոչ էլ ուղարկուածը՝ աւելի մեծ, քան նա, ով նրան ուղարկեց: 	 Yin̈ caw isyelal chiwalan teyet, hacaˈ hunu naj cˈamteˈ, mach ecˈbalo naj sata naj bay chimunla tuˈ, hacticˈapax tuˈ naj chejab, mach ecˈbalo naj sat naj chichejni.


Մովսէսը դրա համար ձեզ տուեց թլփատութիւնը (թէեւ այդ ոչ թէ Մովսէսից էր, այլ՝ հայրերից): 	 Hatax ebnaj heyichmam ichencanocan̈ huneˈ circuncisión, haˈ xin naj Moisés chihalni tato caw yilal isyijelaxi. Yuxinto waxan̈ca yin̈ istzˈayical xewilal, cheyakˈ circuncidar niẍte unin winaj semanahil ixto ispitzcˈahi.


Ապա ուղարկեց նաեւ մի երրորդի. նրանք սրան էլ վիրաւորեցին եւ այգուց դուրս հանեցին: 	 Lahwi tuˈ xin, yanipaxto naj yahaw txˈotxˈ tuˈ huneˈxa ischejab yet yoxel. Hayet yapni naj tuˈ, yocpaxo ebnaj munlawom tuˈ ismakˈno taho naj, istzumbelaxpaxti naj.


Սիմոն Պետրոսի եղբայր Անդրէասը մէկն էր այն երկուսից, որոնք լսեցին Յովհաննէսի ասածը եւ գնացին Յիսուսի յետեւից: 	 Ebnaj cawan̈ aben tzet yal naj Juan occano tzujno ebnaj yinta Comam. Huneˈ naj Andrés isbi, yuẍta isba naj yeb naj Simón Pedro.


Այս խօսքերի պատճառով հրեաների մէջ դարձեալ պառակտում եղաւ: 	 Yet yaben anma Israel yin̈ tzet yal Comam tuˈ, ispohnipaxto isba hunelxa.


Եւ դաս-դաս նստեցին, տեղ-տեղ՝ հարիւր, տեղ-տեղ՝ յիսուն: 	 Yuxin ay tzˈon̈no anma yin̈ cincuenta yeb cien yin̈ hunun majan.


եւ մեծ երկրաշարժներ ու տարբեր տեղերում սով ու ժանտախտ պիտի լինեն. պիտի լինեն արհաւիրքներ եւ մեծամեծ նշաններ երկնքից: 	 Chulpaxo nimeta chixcab, cat yul wahil, yebpaxo yabil caw how yulajla con̈ob yul sat yiban̈kˈinal tiˈ. Ay huntekˈan xiwbalcˈule yeb nimeta cˈaybalcˈule chu satcan̈, caw chixiw anma yilni.


Մենք բոլորս նրա լրիւութիւնից ստացանք շնորհ՝ շնորհի փոխարէն. 	 Haˈ Comam chiwaltiˈan, caw cosunil chicochah iscˈulal iscˈul, yaj xin mach huneln̈eho chicochah, chilann̈eticˈa cochahni.


Եւ նա սկսեց նզովք կարդալ, երդուել եւ ասել. «Չեմ ճանաչում այն մարդուն, որի մասին դուք խօսում էք»: 	 Yajaˈ oc naj Pedro istzˈactiˈn̈e isba, yalni naj: ―Caw chabe Comam Dios mach wohtajojan huneˈ naj cheyal tiˈ, ẍi naj.


Ու նստած՝ նրան պահպանում էին: 	 Lahwi tuˈ, yoc tzˈon̈no ebnaj istan̈en Comam.


Այն ժամանակ Տասներկուսից մէկը՝ Յուդա Իսկարիովտացի կոչուածը, գնաց քահանայապետների մօտ ու ասաց. 	 Naj Judas Iscariote, naj ayco istzˈajo ebnaj cablahon̈wan̈ iscuywom Comam Jesús, to naj iscˈatan̈ ebnaj iswiˈehal yin̈ ebnaj sacerdote,


Կինը գնաց իր տունը եւ դեւին ելած գտաւ, իսկ աղջկան՝ պառկած մահճի վրայ: 	 Haxa yet yapni ix yatut, hilanto ix nichˈan tuˈ sat txˈat; xaelna ischejab naj matzwalil yin̈ ix.


Գնացէ՛ք, սովորեցէ՛ք, թէ ինչ է նշանակում՝ ողորմութիւն եմ կամենում եւ ոչ՝ զոհ. քանզի ես արդարներին կանչելու չեմ եկել, այլ՝ մեղաւորներին: 	 Yuxin chiwalan teyet, saywe yul Yum Comam Dios cat hetxumni yin̈ bay chal hacaˈ tiˈ: “Haˈ huneˈ chiwochehan ta chitzˈay hecˈul yin̈ heyet anmahil, maẍn̈etaj heyakˈni hexahanbal wetan,” ẍiayoj. Mach hulnajojinan wawteˈan anma chalni ta cˈul yecoj, ¡machoj! Walxinto yu anma chistxumu ta mulum, yuxin hulnajinan, yun̈e isbejnicano yanico ismul, ẍi Comam.


Բայց երբ եկան Յիսուսի մօտ եւ տեսան, որ նա արդէն մեռած էր, նրա սրունքները չկոտրեցին, 	 Yet yapni ebnaj yin̈ Comam Jesús xin, yilni ebnaj tato xacamnalo Comam, yuxinto matxa iskˈahilto ebnaj yoj Comam.


կամ ինչպէ՞ս քո եղբօրն ասում ես՝ թո՛ղ որ հանեմ այդ շիւղը քո աչքից, եւ ահա քո աչքում գերան կայ: 	 ¿Mataxca xin chu hawalni tet heyuẍta tuˈ hacaˈ tiˈ: “Wuẍtaj, wikˈaltijan huneˈ iskˈal teˈ chˈim ayicto yul isbakˈ hasat,” ta cachi? Wal hachpaxo xin kˈatanicto huneˈ teˈ patzab yul isbakˈ hasat.


Եւ նրան իշխանութիւն տուեց դատաստան անելու, քանի որ մարդու Որդի է. 	 Chakˈnipaxo Inmaman wipan yul inkˈaban wilnihan yin̈ tzet chielico anma, ta cˈul maca txˈoj tzet chiswatxˈe. Ay huneˈ wiptiˈan yuto Hanin Akˈbilintijan texol yu Inmaman.


Սակայն նրանք չէին ըմբռնում այս խօսքը, եւ դա ծածկուած էր նրանցից, որ չիմանան. եւ վախենում էին այդ խօսքի մասին հարց տալ նրան: 	 Yajaˈ machi nachalo yu ebnaj yin̈ tzet yal Comam tet ebnaj yuto machi akˈlax istxumuˈ ebnaj, xiwpaxo ebnaj iskˈambenilo tet Comam yin̈ tzet chal yelapnoj.


Իսկ ով իմ խօսքերը լսում է եւ չի կատարում, նման է այն մարդուն, որ հողի վրայ առանց հիմքի տուն է շինում. գետը զարկեց, եւ այն իսկոյն փուլ եկաւ, եւ այդ տան կործանումը մեծ եղաւ»: 	 Yajaˈ mac chˈaben tzet chiwalan, mach chisyijepaxoj, lahan hacaˈ huneˈ naj yiban̈n̈e txˈotxˈ yichecan̈ islocˈal yatut, mach nahato yayto isxeˈal yatut yul txˈotxˈ. Haxa yakˈni huneˈ niman n̈ab xin, yapni haˈ elomaˈ ismakˈnoco isba yich teˈ, yaycˈay teˈ, yuchcˈacanto teˈ xin, ẍi Comam tet anma tuˈ.


Իսկ Մարիամը մի լիտր ազնիւ նարդոսի թանկարժէք իւղ վերցնելով՝ օծեց Յիսուսի ոտքերը. եւ իր մազերով էլ սրբում էր նրա ոտքերը. եւ տունը լցուեց իւղի բուրմունքով: 	 Wal ix María xin, aymi hunu libra an̈ caw xukˈ sam ikˈbil yu ix, naba nardo caw xin aycan̈ istohol. Yanico ix yin̈ yoj Comam, lahwi tuˈ xin issuni tajo ix yoj Comam yu xil iswiˈ. Hac tuˈ xin, caw sunil yul n̈a tuˈ pujnacan̈ sunil isxukˈal sam.


ապա ուրեմն՝ մարդու Որդին տէրն է եւ շաբաթ օրուայ»: 	 Hanin Akˈbilintijan texol yu Comam Dios, chu walnihan yin̈ tzet cheyu yin̈ tzˈayical xewilal, ẍi Comam Jesús.


Բոլորին զարմանք պատեց, եւ փառաւորում էին Աստծուն: Ահով լցուեցին եւ ասում էին. «Այսօր արտասովոր բաներ տեսանք»: 	 Caw xin cˈaycanilo iscˈul anma yilni huneˈ tuˈ, yalnipaxo anma cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam Dios, yalni anma hacaˈ tiˈ: ―Yin̈ huneˈ tzˈayic tiˈ, caw hanta cˈaybalcˈule majila, ẍi anma.


Թող այդպէս փայլի ձեր լոյսը մարդկանց առաջ, որպէսզի տեսնեն ձեր բարի գործերն ու փառաւորեն ձեր Հօրը, որ երկնքում է»: 	 Hacojab tuˈ xin istzejla huneˈ sajilkˈinal ayxaco teyin̈ yin̈ sat anma, haxinwal chil anma iscˈulal chewatxˈe. Hac tuˈ xin cˈul istzotel anma yin̈ Comam ay yul satcan̈, ẍi Comam.


Այն ժամանակ Յիսուսին յանձնեց նրանց ձեռքը, որպէսզի խաչը հանուի: 	 Hac tuˈ xin yu yanico naj Pilato Comam yul iskˈab ebnaj yun̈e yanican̈ ebnaj yin̈ culus. Hac tuˈ xin yu yinito ebnaj Comam.


Բայց ասում եմ ձեզ, թէ այլեւս չեմ ուտելու սրանից, մինչեւ որ Պասեքը կատարուի Աստծու արքայութեան մէջ»: 	 Chiwalan teyet, matxa chiwecˈtzehan huneˈ kˈin̈ tiˈ masanto chij isba tzet yelapno ye huneˈ tiˈ yet chˈoc sunil yalan̈ yip Comam Dios, ẍi Comam.


Եւ նրանք ասացին. «Էլ ի՞նչ վկայութիւն է պէտք մեզ, որովհետեւ մենք ինքներս լսեցինք նրա բերանից»: 	 Yalni ebnaj: ―Tinan̈ matxa yilalo chicokˈan anma chihalni ismul naj tiˈ, to han̈‑caw‑on̈ majabe tzet chal naj, ẍi ebnaj yin̈ Comam.


Եւ մի քիչ յետոյ այնտեղ գտնուողները, մօտենալով, Պետրոսին ասացին. «Իրօք, դու էլ նրանցից ես, քանի որ քո խօսուածքն էլ քեզ յայտնի է անում»: 	 Hunepixto xin ishitzico huntekˈan ebnaj iscˈatan̈ naj, yalni ebnaj: ―Yin̈ caw yeli, hach tiˈ hawetbi haba yeb ebnaj chiecˈ yinta naj Jesús tiˈ yuto ixtan̈ cotxumnilojan̈ hatzoteli, ẍi ebnaj.


Եւ իջաւ Գալիլիայի Կափառնայում քաղաքը ու շաբաթ օրերը ուսուցանում էր նրանց: 	 Lahwi tuˈ xin, isto Comam Jesús yul con̈ob Capernaum yul ismajul Galilea. Iscuyni Comam anma yin̈ hunun tzˈayic xewilal yul iscapilla ebnaj Israel.


Եւ բոլորը վկայում էին ու զարմանում նրա բերանից ելած շնորհալի խօսքերի վրայ ու ասում. «Սա Յովսէփի որդին չէ՞»: 	 Wal xin sunil anma caw cˈul istzotel yin̈ Comam Jesús. Caw cˈayilo iscˈul yuto cˈulchˈan istzoteli. Yichico anma yalni tet hunun: ―¡Yaj iscˈahol naj José ye naj tiˈ! ¿Tzet xin chu yalni naj hacaˈ ti? ẍi ebnaj yin̈ Comam.


Եւ երանի՜ նրան, որ կը հաւատայ, թէ Տիրոջ կողմից իրեն ասուածները կը կատարուեն»: 	 Sakˈal hawet yuto hawayto yul hawanma ta chij isba tzet yal Comam Dios, ẍi ixnam Elizabet.


Եւ երբ ամբողջ ժողովուրդը լսեց, նոյնպէս եւ մաքսաւորները, ընդունեցին Աստծու արդարութիւնը՝ մկրտուելով Յովհաննէսի մկրտութեամբ: 	 Haˈ comon anma, yebpaxo ebnaj ikˈomilo tohlabal yin̈ anma, chˈen chito bey Roma, yet yalan̈tocanoj yabe ebnaj tzet yal naj Juan, yahcano haˈ iswiˈ, haˈ ebnaj tuˈ chitxumcha yu ta caw cˈul Comam Dios.


Եւ ես քեզ ասում եմ, որ դու վէմ ես, եւ այդ վէմի վրայ պիտի շինեմ իմ եկեղեցին, ու դժոխքի դռները այն չպիտի յաղթահարեն: 	 Haquinpaxtuˈan chiwalan tato Pedro chijcano habi. Yiban̈ huneˈ chˈen niman chˈen tiˈ chiwacan̈an wiglesiahan, machi xin chikˈoji camical istan̈tzeniloj.


Լսել էք դարձեալ, թէ ինչ ասուեց նախնիներին. «Երդմնազանց մի՛ լինիր, այլ արա՛ Տիրոջն այն, ինչ երդուել ես»: 	 Yalnipaxo Comam Jesús: ―Hex tiˈ, heyohtapaxoj tato hallax tet ebnaj jichmam hacaˈ tiˈ: “Ta cheyawte isbi Comam Dios yin̈ hunu tzet chetakˈwe teyin̈, yilal heyijen huneˈ tuˈ,” ẍiayoj.


Եւ ուրիշ մի մաս ընկաւ ապառաժի վրայ, ուր շատ հող չկար. եւ իսկոյն բուսաւ, քանի որ հողը խորութիւն չունէր. 	 Aypaxo ixim apni cˈatna xolaj chˈen chˈen bay machi bin txˈo txˈotxˈ; caw xin pet ahilo ixim yuto mach nahato yehayto yich txˈotxˈ.


Իսկ Յիսուս նրան ասաց. «Ընկե՛ր, սրա՞ համար դու եկար»: Այն ժամանակ, մօտենալով, ձեռք բարձրացրին Յիսուսի վրայ ու նրան բռնեցին: 	 Yalni Comam tet naj: ―Hach amigo, haˈ tzet chihul hawub watxˈe tinan̈, ẍi Comam. Istit bulna ebnaj istzabnoyo Comam.


Եւ նկատելով նրանց խորամանկութիւնը՝ ասաց նրանց. 	 Yajaˈ yohtaxa Comam ta txˈoj nabil yu ebnaj, yuxin yal Comam tet ebnaj:


Եւ նրանց ասաց. «Ձեզնից ո՞ւմ եզը կամ էշը ընկնի ջրհորի մէջ, նա իսկոյն այն չի հանի շաբաթ օրով»: 	 Yalni Comam tet ebnaj: ―Kˈinalo ta chitohcˈay hunu heyuninal maca hunu hewacax yul hunu cˈuh, ¿tom mach cheyihti yin̈ an̈e, walca istzˈayical xewilal? ẍi Comam.


Եւ քանի դեռ ցերեկ է, ես պէտք է կատարեմ գործերը նրա, ով ինձ ուղարկեց. կը գայ գիշերը, երբ ոչ ոք չի կարող գործել: 	 Caw yilal inwatxˈenan ismunil Comam an̈eintijan yakˈ isba tzˈayical to yucˈaˈ chiah akˈbal yet matxa chu comunlahi.


«Մի՛ վախեցիր, փոքրի՛կ հօտ, որովհետեւ ձեր Հայրը հաճեց տալ ձեզ արքայութիւնը: 	 Yalnipaxo Comam Jesús tet ebnaj iscuywom: ―Mach chexxiw hex xahan ay wutiˈan. Caw haywan̈exchˈan, yajaˈ xaˈel yin̈ iscˈul Comam ay bey satcan̈ quexyanico yuninaloj.


Իսկ նրանք երկրպագեցին Յիսուսին եւ մեծ ուրախութեամբ վերադաձան Երուսաղէմ: 	 Yoc ebnaj yalno cˈulla tzotiˈ yin̈ Comam, ispaxto ebnaj bey Jerusalén yin̈ caw tzalahilal.


Եւ նրան բերեցին իր մօտ: Երբ չար ոգին նրան տեսաւ, իսկոյն ուժգին ցնցեց տղային, որը, գետին ընկնելով, թաւալւում էր ու փրփրում: 	 Yilaxto naj sata Comam, hayet yilni ischejab naj matzwalil tuˈ Comam, yichico islow huneˈ yaxcamic tuˈ yin̈ naj, istirlaxayo naj sat txˈotxˈ, yichico naj yecˈ balboni, istit hujuy yul istiˈ naj.


Դրանով իսկ դուք վկայում էք, թէ կամակից էք ձեր հայրերի գործերին, որովհետեւ նրանք կոտորեցին մարգարէներին, իսկ դուք նրանց գերեզմաններ էք շինում: 	 Hac tuˈ xin chu heyenilo yin̈ tzet chewatxˈe tiˈ tato chextzala yin̈ tzet iswatxˈe heyichmam tuˈ. Haˈ ebnaj potxˈni ebnaj ischejab Comam Dios, walexpaxo xin, chewatxˈecan̈ bay mujan ebnaj.


Դրանից յետոյ Յիսուս շրջում էր Գալիլիայում, քանի որ չէր կամենում Հրէաստանում շրջել, որովհետեւ հրեայ առաջնորդները ուզում էին սպանել նրան: 	 Lahwi tuˈ xin, istzabnico Comam Jesús yecˈ yul ismajul Galilea. Matxa isje iscˈul Comam ehoyo yul ismajul Judea yuto caw chiyoche ebnaj yahawil yin̈ ebnaj Israel yakˈaˈ camo Comam.


Եւ առաքեալները այս բոլորից ոչինչ չիմացան, այլ խօսքը նրանցից ծածկուած էր, եւ ասուածները չէին ըմբռնում: 	 Yaj maẍticˈa tzet nachalo yu ebnaj, yebpaxo maẍticˈa yohtan̈elo ebnaj baytet yin̈ tzotel Comam, yuto ewanto ye yul sat ebnaj.


եւ ով վատաբանում է հօրը կամ մօրը, մահուամբ պիտի պատժուի: 	 Yajaˈ hex tiˈ cheyala tato mach yilalo iscolwa anma yin̈ ismam maca ismiˈ ta chiyal hacaˈ tiˈ: “Mam, mach chu incolwahan tawin̈ yuto haˈ tzet ayintiˈan yetxa Comam Dios ye wuhan,” ta ẍi.


Հերովդէսը նրան հարցաքննեց շատ խօսքերով, իսկ Յիսուս նրան ոչ մի պատասխան չտուեց: 	 Caw txˈiˈal tzet iskˈambe naj tet Comam, yajaˈ maẍticˈa takˈwi Comam tet naj.


Պիղատոսը նրան ասաց. «Ի՞նչ է ճշմարտութիւնը»: Երբ այս ասաց, դարձեալ դուրս ելաւ, հրեաների մօտ, ու ասաց նրանց. «Ես նրա մէջ ոչ մի յանցանք չեմ գտնում: 	 Iskˈamben naj Pilato tuˈ: ―¿Tzet yelapno huneˈ isyelal tuˈ? ẍi naj tet Comam. Yet lahwi iskˈamben naj Pilato tet Comam hacaˈ tuˈ xin, yelpaxti naj istiˈ capil, yalni naj tet ebnaj Israel cutxanico tuˈ: ―Walinan, caw machi mule chiilchalo yin̈ naj tiˈ wuhan.


«Եթէ քո եղբայրը մեղանչի, սաստի՛ր նրան. եւ եթէ զղջայ, ների՛ր նրան: 	 waxan̈ca hujel chaco ismul teyet yin̈ huneˈ tzˈayic, yaj ta hujel chˈapni iskˈanaˈ nimancˈulal teyet, yilal heyakˈni nimancˈulal yin̈, ẍi Comam.


Նրա տեսքը փայլակի նման էր, ու նրա զգեստը՝ սպիտակ, ինչպէս ձիւնը: 	 Caw chijepla yin̈ naj hacaˈ isjepla cˈuh. Wal xil iskˈap naj xin caw sajhopon̈e.


Երբ Յիսուս իշխանաւորի տունը եկաւ եւ տեսաւ փողհարներին ու մեծ ամբոխ, 	 Hayet yapni Comam Jesús bey yatut naj yahawil ebnaj Israel tuˈ xin, yilni Comam tato ayxacˈo ebnaj chianico teˈ suˈ yin̈ ismujubal ix nichˈan iscutzˈin naj Jairo tuˈ, yebpaxo xin wejanxan̈e anma yokˈi.


Իսկ Աստուած մեռելների Աստուածը չէ, այլ՝ ողջերի, որովհետեւ բոլորը նրա համար կենդանի են»: 	 Waxan̈ca camnaxa ebnaj, yaj itzitz ebnaj yul sat Comam Dios, yuto mach isDiosalo camom ye Comam. Yuxin yul sat Comam Dios sunil anma itzitz, ẍi Comam.


«Եթէ դու ես հրեաների թագաւորը, փրկի՛ր ինքդ քեզ»: 	 Yalni ebnaj: ―Ta yeli yahaw anma Israel hawehi, colayti haba, ẍi ebnaj.


Եւ ինչպէս որ Մովսէսը անապատում բարձրացրեց օձը, այնպէս էլ մարդու Որդին պէտք է բարձրանայ, 	 Hacaˈ yu yanican̈ naj Moisés huneˈ yechel noˈ laba yin̈ te teˈ bey txˈotxˈ desierto, caw yilal hac tuˈ chiyu wahlaxcan̈an yin̈ teˈ culus, yuxinto macn̈eticˈa chinchahnihan yul yanma, mach chicˈaytoj, wal xin chischah huneˈ iskˈinal mach istan̈bal.


Այն ժամանակ քահանայապետը պատռեց իր զգեստներն ու ասաց. «Հայհոյեց, էլ ինչի՞ են պէտք մեզ վկաներ. ահա հիմա լսեցիք նրա հայհոյանքը: 	 Yet yaben naj yahawil ebnaj sacerdote tzet yal Comam tuˈ, istzilnilo naj xil iskˈap yu ishowal, yalni naj tet ebnaj yetbi tuˈ: ―Huneˈ mayal naj tiˈ, caw txˈoj yul sat Comam Dios. Yuxin tinan̈ matxa yilal chicokˈan anma chihalni ismul naj, wal xin han̈‑caw‑on̈ majabe istxˈojal istzotel naj.


Եւ նա նրանց ասաց. «Ջանացէ՛ք մտնել նեղ դռնով. ասում եմ ձեզ, որ շատերը կ՚ուզենան մտնել, բայց չեն կարողանայ: 	 ―Akˈwe heyanma heyocto yul huneˈ pulta nichˈan chˈan sat. Wal xin chiwalan teyet, caw txˈiˈal mac choche chiˈoctoj, yaj mach chu yu.


«Ասացէ՛ք Սիոնի դստերը, ահա դէպի քեզ է գալիս քո թագաւորը՝ հեզ եւ նստած էշի ու էշի քուռակի վրայ»: 	 Halwe tet anma ay yul con̈ob Sión hacaˈ tiˈ: Ilwecˈanabi, lan̈an yul hereyal texol, huneˈ heyahaw tiˈ caw cˈul iscˈul, ayahto yiban̈ huneˈ noˈ tzeh burro, yunin huneˈ noˈ miˈe burro ijtzom, ẍiayoj.


Նրան քո աշակերտների մօտ տարայ, եւ չկարողացան բժշկել»: 	 ―Mamin, caw tzˈayojab hacˈul yin̈ incˈaholtiˈan yuto caw chilow huneˈ yaxcamic yin̈ naj, caw chiecˈyaˈ yanma naj yu. Txˈiˈalxa el chito naj yul kˈaˈ yeb xol ha haˈ.


Եւ երբ նա սեղան նստեց նրանց հետ, հաց վերցնելով՝ օրհնեց, կտրեց այն եւ տուեց նրանց: 	 Hayet ayxaco Comam sat meẍa yeb ebnaj, yinican̈ Comam ixim pan. Lahwi yakˈni Comam yuchˈandios tet Comam Dios, iskˈaxponayo ixim, yakˈni Comam ixim tet ebnaj.


Այս դարձեալ երկրորդ նշանն է, որ արեց Յիսուս՝ Հրէաստանից Գալիլիա գալուց յետոյ: 	 Haˈ huneˈ cˈaybalcˈule tiˈ iswatxˈe Comam yul ismajul Galilea lahwi isbey Comam yin̈ kˈin̈ bey Judea. Haˈ xin iscab cˈaybalcˈule tiˈ iswatxˈe Comam.


Իսկ նա իմանալով նրանց մտածումները՝ ասաց նրանց. «Ինքն իր մէջ բաժանուած ամէն թագաւորութիւն աւերւում է, եւ ինքն իր մէջ բաժանուած ամէն տուն՝ կործանւում: 	 Yaj yohtan̈elo Comam tzet chˈecˈ yin̈ isnabal ebnaj, yuxin yal Comam hacaˈ tiˈ: ―Kˈinaloj ta ay hunu niman con̈ob ay ebnaj yahawil howal chispohle isba, cat ispaqˈuico ebnaj yin̈ hunun, yin̈ hamataj chitan̈ilo huneˈ niman con̈ob tuˈ. Hac‑ticˈa‑pax tuˈ ta ay hunu n̈ahil anma chispohle isba yu howal, chitan̈paxilo huneˈ n̈ahil anma tuˈ.


Դարձեալ ուրիշ ծառաներ ուղարկեց՝ ասելով. «Հրաւիրուածներին ասացէ՛ք՝ ահա իմ ճաշկերոյթը պատրաստեցի. իմ զուարակները եւ իմ պարարտ անասունները մորթուած են, ու ամէն ինչ պատրաստ է, եկէ՛ք հարսանիքի»: 	 Lahwi tuˈ yanipaxto naj huntekˈanxa ischejab, yalni naj tet ebnaj hacaˈ tiˈ: “Halwe tet anma awtebil tuˈ tato watxˈebilxa itah. Manchejan potxˈlaxo haycˈon̈ inwacaxan, yeb hunmajanxa no nokˈ caw bakˈich, watxˈebilxa sunil. ‘Asiˈwe yin̈ kˈin̈ tuˈ,’ quexchi,” ẍi naj rey.


Ուրեմն, երբ ժողովուրդը տեսաւ, որ Յիսուս այդտեղ չէ եւ ոչ էլ՝ նրա աշակերտները, նաւակներ նստեցին եւ եկան Կափառնայում՝ Յիսուսին փնտռելու: 	 Yet yilni anma tato matxa Comam Jesús bey tuˈ yeb ebnaj chicuywi yintaj, yocto anma yul huntekˈan teˈ barco apni bey tuˈ, isto anma saywal yin̈ Comam kˈaxepxacˈto haˈ bey yul con̈ob Capernaum.


Եւ ահա այնտեղ կար մի կին, որին չար դեւը տասնութ տարի բռնած էր պահում. եւ կուչ էր եկած ու ամենեւին վեր նայել չէր կարողանում: 	 ayicto huneˈ ix ix waxajlan̈ebxa habil yoc huneˈ yabil yin̈ yu huneˈ ischejab naj matzwalil, caw cˈon̈anxa ye ix yu, maẍticˈa xin chu istoholban̈en isba ix.


քանի որ մարդկանցից տրուած փառքը աւելի սիրեցին, քան Աստծուց տրուած փառքը: 	 Hac tuˈ yute ebnaj yun̈e iscan ebnaj cˈulal yul sat anma, sata iscanpaxo ebnaj cˈulal yul sat Comam Dios.


Եւ ինչ որ ուզէք իմ անունով, այն կ՚անեմ, որպէսզի Հայրը փառաւորուի Որդու միջոցով»: 	 Tzijxan̈e tzet chekˈana yu ayexxaco yul inkˈaban chiwakˈan. Hanin Iscˈahol Comam Dios intiˈan, chinyelojan yip Inmamtuˈan.


Յիսուս նրան ասաց. «Ի՞նչ ես ուզում, որ քեզ անեմ»: Կոյրը նրան ասաց. «Վարդապե՛տ, աչքերս թող բացուեն»: 	 Iskˈamben Comam tet naj: ―¿Tzet chawoche chinwatxˈehan? ẍi Comam. Istakˈwi naj: ―Mam cuywawom, chiwochehan chawakˈ hajlo insatan, ẍi naj.


Եւ աստղերը երկնքից վայր պիտի թափուեն, եւ երկնքում զօրութիւնները պիտի շարժուեն: 	 cat istitcˈay ej txˈumel ay satcan̈, cat xin isbilipaxo sunil tzet ay yip ay yul satcan̈.


«Ո՞ւր է հրեաների արքան, որ ծնուեց, որովհետեւ նրա աստղը տեսանք արեւելքում եւ եկանք նրան երկրպագելու»: 	 iskˈamben ebnaj: ―¿Baytuˈwal ay huneˈ naj nichˈan xapitzcˈahi, naj chioc isreyalo anma Israel tiˈ? Jilan̈ yahilo huneˈ txˈumel yin̈ yetcˈulal bay chiahilo tzˈayic, haˈ xin akˈni cotxumulojan̈ tato xapitzcˈa naj. Yuxin macon̈titan̈ jikˈayo cobahan̈ tet naj, ẍi ebnaj.


Եւ Յիսուս մտաւ տաճար ու դուրս հանեց բոլոր նրանց, որ տաճարի մէջ վաճառում ու գնումներ էին անում. նա շուռ տուեց լումայափոխների սեղաններն ու աղաւնեվաճառների աթոռները: 	 Lahwi tuˈ xin yocto Comam Jesús yul yatut Comam Dios, istzumbenilti sunil anma chitxon̈wi yeb chilokˈwi bey tuˈ. Iswacchancan̈ Comam ismeẍa ebnaj helom melyu, ispacˈchanpaxocan̈ Comam isẍila ebnaj txon̈om palamuch.


Արդ, եթէ Դաւիթն ինքն իսկ նրան Տէր է կոչում, ինչպէ՞ս նրա Որդին կը լինի»: Եւ շատ ժողովուրդ նրան լսում էր սիրով: 	 Tato yin̈ naj David tuˈ titna naj Cristo, ¿tzet yin̈ xin yal naj David naj Cristo Yahawiloj? ẍi Comam. Caw hantan̈e anma iscutxbaco isba bey tuˈ, caw xin sunil mac yoche yabeˈ yin̈ tzet chal Comam.


Իսկ Պետրոսը եւ նրա հետ գտնուողները քնի ծանրութեան տակ՝ արթնացան ու տեսան նրա փառքը եւ երկու մարդկանց, որոնք նրա մօտ կանգնած էին: 	 Wal naj Pedro yeb ebnaj cawan̈xa yetbi, caw tit iswayan̈ ebnaj, yaj yilo ebnaj iswayan̈, yilni ebnaj iskˈakˈal yip Comam yeb cawan̈ ebnaj ayico iscˈatan̈ Comam tuˈ.


Կափառնայում մտնելիս նրան մօտեցաւ մի հարիւրապետ. աղաչում էր նրան 	 Hayet yoc apno Comam Jesús yul con̈ob Capernaum, yapni huneˈ naj capitán romano iscˈatan̈ Comam, iskˈanni naj ta chakˈ cawxo Comam huneˈ ischejab naj.


Եւ եթէ միայն ձեր բարեկամներին ողջոյն տաք, ի՞նչ աւելի բան էք անում. չէ՞ որ մաքսաւորներն ու մեղաւորները նոյնն են անում: 	 Yeb xin tato han̈cˈan̈e tet heyuẍtaj chextioẍli, ¿cˈulmi huneˈ tuˈ? Machoj. Wal xin haˈ anma mach ohtan̈eho Comam Dios hac tuˈ chisbeybaln̈e.


Յիսուս երբ ինքն իրենից իմացաւ, որ իր աշակերտները դրա համար տրտնջում են, նրանց ասաց. «Այդ ձեզ գայթակղեցնո՞ւմ է. 	 Wal Comam xin, caw yohtaxa tzettaj chal ebnaj tuˈ, yuxin yal Comam hacaˈ tiˈ: ―¿Tom caw chicabconcan̈ hecˈul yin̈ tzet chiwaltiˈan?


Հրեաները նրան ասացին. «Քառասունվեց տարում շինուեց այս տաճարը, իսկ դու երե՞ք օրում այն վերականգնում ես»: 	 Yalni xin ebnaj yahawil yin̈ anma Israel tuˈ tet Comam: ―Huneˈ yatut Comam Dios tiˈ, caw cuarenta y seis habil yitoj yet yahi. ¿Caw xin oxebn̈echˈan tzˈayic chawutecan̈ selel hawalni? ẍi ebnaj tet Comam.


Եւ Ղեւին իր տան մէջ նրան մեծ ընդունելութիւն տուեց, եւ մեծ թուով մաքսաւորներ եւ ուրիշներ նրանց հետ սեղան էին նստել: 	 Naj Leví tuˈ, yecˈtze naj huneˈ niman kˈin̈ bey yatut yuto caw chitzala naj yin̈ Comam. Txˈiˈal ebnaj ikˈomilo tohlabal yeb huntekˈanxa anma oc waˈoj sat meẍa yeb Comam.


Ամոսը ծնեց Յոսիային. Յոսիան ծնեց Յեքոնիային եւ նրա եղբայրներին՝ Բաբելոնում գերութեան ժամանակ: 	 Naj Josías, haˈ naj ismam naj Jeconías yeb huntekˈanxa yuẍtaj. Haˈ yin̈ istiempohal naj Jeconías tuˈ ilaxto ebnaj Israel preso yul con̈ob Babilonia.


Եւ Յիսուս նրան ասաց. «Այսօր այս տան համար փրկութիւն եղաւ, քանի որ սա եւս Աբրահամի որդի է, 	 Yalni Comam: ―Mahul huneˈ colbanile bey huneˈ n̈a tiˈ tinan̈; naj Zaqueo tiˈ caw yuninalpaxo icham Abraham ye naj.


Այն ժամանակ մարդիկ պիտի սկսեն ասել լեռներին, թէ՝ ընկէ՛ք մեր վրայ, եւ բլուրներին, թէ՝ ծածկեցէ՛ք մեզ, 	 Yet huneˈ tiempohal tuˈ, chal anma hacaˈ tiˈ: “Majaltam chititcˈay witz tiˈ jiban̈, cat comujicano yalan̈,” ẍi anma tuˈ.


Իսկ քահանայապետը հարց տուեց Յիսուսին նրա աշակերտների եւ վարդապետութեան մասին: 	 Lahwi tuˈ xin, iskˈamben naj yahawil ebnaj sacerdote huntekˈan kˈambebal tet Comam Jesús: ―¿Mac ebnajil chicuywi tawintaj? ¿Tzettaj ye tuˈ chawakˈ iscuyuˈ ebnaj? ẍi naj tet Comam.


Եւ նրանք միմեանց հետ խօսում էին կատարուած բոլոր անցուդարձերի մասին: 	 Yet ayco ebnaj yin̈ isbel tuˈ, chitzotel ebnaj yin̈ tzet yakˈle Comam Jesús.


«Վերադարձի՛ր քո տունը եւ պատմի՛ր, ինչ որ Աստուած արեց քեզ համար»: Նա գնաց քաղաք եւ տարածում էր այն, ինչ Յիսուս արեց իրեն: 	 Yalnicano Comam tet naj: ―Meltzan̈to hawatut, cat hawalnicˈo iscˈulal mayu Comam Dios tawin̈, ẍi Comam tet naj. Isto naj xin, ispujbanicˈo naj yul con̈ob tzet yu iscawxican̈ naj yu Comam.


ուր նրանց որդը չի մեռնում, եւ կրակը չի հանգչում, 	 bay maẍticˈa chicam noˈ hahaˈ, yeb bay maẍticˈa chitan̈ kˈa kˈaˈ.


Եւ երբ մի գիւղ էր մտնում, նրան հանդիպեցին տասը բորոտներ, որոնք հեռու կանգնեցին, 	 Istzabnico ebnaj yahwi tet Comam: ―Mam Jesús, Mam cuywawom, caw tzˈayojab hacˈul jin̈an̈, ẍi ebnaj.


Եւ նա ասաց. «Ինչ որ անհնար է մարդկանց համար, Աստծու համար հնարաւոր է»: 	 Istakˈwi Comam: ―Haˈ tzet caw yaˈta yul sat anma, mach yaˈtajo yul sat Comam Dios, ẍi Comam.


Եւ երբ տօնական օրերը լրացան, ու նրանք վերադարձան, մանուկ Յիսուսը մնաց Երուսաղէմում, եւ նրա ծնողները այդ չիմացան: 	 Lahwin̈e kˈin̈ tuˈ xin, ismeltzoto naj José yeb ix María. Wal naj nichˈan Jesús, cancano naj bey yul con̈ob Jerusalén, yajaˈ mach yohtajo ismam naj yeb ismiˈ naj tato cancano naj.


Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ. մինչեւ որ երկինք ու երկիր անցնեն, մի յովտ իսկ, - որ մի նշանախեց է, - Օրէնքից եւ մարգարէներից չի անցնի, մինչեւ որ այս բոլորը կատարուի: 	 Yin̈ caw yeli chiwalan teyet ta caw yilal yijni isba sunil tzet tzˈibn̈ebilcano yul Yum Comam Dios. Yulbal yul sat yiban̈kˈinal tiˈ yeb satcan̈, machi hun txˈinano ayayo yin̈ ley mach chˈecˈto yet yijni isba.


Եւ տեսնելով ժողովրդի բազմութիւնը՝ բարձրացաւ լերան վրայ: Եւ երբ այնտեղ նստեց, նրա մօտ եկան իր աշակերտները. 	 Hayet yilni Comam Jesús tato caw hantan̈e anma apni iscˈatan̈, yahto Comam yin̈ istzalanil huneˈ won̈an, yay tzˈon̈no Comam, ishitzico ebnaj iscuywom Comam iscˈatan̈.


«Մի սերմնացան ելաւ սերմեր ցանելու: Եւ երբ նա սերմանում էր, մի մաս սերմ ընկաւ ճանապարհի եզերքը եւ ոտնակոխ եղաւ, եւ երկնքի թռչունները այն կերան: 	 ―Ay huneˈ naj to txiho trigo. Hayet lan̈an istxihni naj ixim trigo tuˈ, ay ixim apni cˈatna yul beh. Haˈ ixim tuˈ ton̈e xan̈laxto ixim yu anma. Haxa xin noˈ chˈic hul sicˈnocan̈ ixim.


Եւ բացուեցին նրանց աչքերը: Եւ Յիսուս նրանց խստիւ պատուիրեց եւ ասաց. «Զգո՛յշ կացէք, ոչ ոք չիմանայ»: 	 Hac tuˈ xin yu ishajlo isbakˈsat ebnaj, yalnicano Comam tet ebnaj: ―Tinan̈ xin, machi mac tet cheyalicˈo huneˈ tiˈ, ẍi Comam.


Եւ Յիսուս նրանց ասաց. «Միթէ կարելի՞ է, որ հարսանքաւորները ծոմ պահեն, երբ փեսան նրանց հետ է. այնքան ժամանակ, որ փեսան իրենց հետ է, պէտք չէ, որ ծոմ պահեն: 	 Istakˈwi Comam tet ebnaj: ―Kˈinaloj hunu mohyilal tinan̈, ¿tom chakˈle anma awtebil tuˈ wahil yet aycˈo naj mohyom xol anma tuˈ? Machoj, wal xin mach chu yijlen anma tuˈ wahil ta aycˈo naj mohyom tuˈ.


Եւ նրանք պատասխանեցին եւ ասացին. «Յովհաննէս Մկրտիչը. եւ ոմանք, թէ՝ Եղիան, իսկ ուրիշներ, թէ՝ նախնիներից մի մարգարէ յարութիւն է առել»: 	 Istakˈwi ebnaj tet Comam: ―Ay mac chalni ta hach tiˈ haˈ ton naj Juan anican̈ haˈ iswiˈ anma, aypaxo mac chalni tato Elías hach. Aypaxo mac xin chalni tato cˈuxan ta hach tiˈ ischejab Comam Dios ecˈlena yet payat tiempo xahulcan̈ iscˈul xol camom, ẍi ebnaj tet Comam.


Ահա ինչու փարիսեցիները եւ օրէնսգէտները հարց տուեցին նրան. «Ինչո՞ւ քո աշակերտները նախնիների աւանդութեան համաձայն չեն շարժւում, այլ անմաքուր ձեռքերով են հաց ուտում»: 	 Yuxin iskˈambe ebnaj fariseo yeb ebnaj cuywawom yin̈ isley naj Moisés tet Comam: ―¿Tzet yin̈ xin mach chisyije ebnaj hacuywom tiˈ ischejbanil ebnaj jichmam, yuto mach chissajn̈e ebnaj iskˈab yet chioc waˈoj? ẍi ebnaj.


Եւ նրա յետեւից բազում ժողովուրդ գնաց, եւ այնտեղ նրանց բժշկեց: 	 Caw xin hantan̈e anma oc tzujno yinta Comam, hac tuˈ xin yu yakˈni cawxo Comam anma yaˈay.