ئەو شتەی کە دەیزانیت بەردەوام دوبارە دەبێتەوە، و هەڵمان دەخەڵەتێنێت 	 Onze intuïtie bedriegt ons op een herhaaldelijke, voorspelbare, consistente manier.


پێتوایە ڕاست و ھەڵە دەزانی؟ 	 Denk je dat je goed en kwaad kent?


ژنێک هەبوو لە دارفۆر کاری دەکرد .شتانێکی دەبینی هیچ مرۆڤێک نابیت بیبینن 	 Dit was een vrouw die in Darfur had gewerkt en dingen had gezien die geen mens zou moeten zien.


شتێکم دۆزییەوە ، بۆم دەرکەوت 	 deed ik pas echt mijn ontdekking.


سوێند به خوا بێگومان ئێمه ئاگادارین له پێشینانی ئێوه، هه‌روه‌ها ئاگادارین له نه‌وه‌کانی داهاتوویش. 	 Wij kennen hen die vooruit gaan, en wij kennen hen die achterblijven.


ئێوه هه‌رگیز ناگه‌نه پله‌ی چاکیی و چاکه‌کاری هه‌تا له‌و شتانه‌ی که خۆشتان ده‌وێت نه‌به‌خشن، هه‌ر شتێکیش ببه‌خشن ئه‌وه خوا ئاگاو زانایه پێی (لێی ون نابێت و بێ پاداشت نابێت). 	 Nimmer zult gij de gerechtigheid bereiken, dan nadat gij aalmoezen zult hebben gegeven van hetgeen gij lief hebt; en God weet wat gij geeft.


ئه‌وانه‌ی به‌نه‌رم و نیانی و له‌سه‌رخۆ به‌رهه‌ڵستی په‌یامی خوا ده‌که‌ن و به‌لاری ده‌یانه‌وێت و ده‌یانه‌وێت به هه‌ڵه‌و ناته‌واوی بیناسێنن به‌خه‌ڵکی و ئه‌وانه به‌رۆژی دوایی بێ بڕوان. 	 Die de menschen afleiden van Gods weg en dien krom trachten te maken, en niet in het volgende leven gelooven?


ئێمه نیشانه‌و به‌ڵگه‌کانی خۆمانمان پێبه‌خشین که‌چی ئه‌وان گوێیان پێنه‌داو پشتیان تێکرد. 	 En Wij gaven hun Onze tekenen, maar zij wendden zich ervan af.


ئەوە تایبەتە. 	 Ook die is speciaal.


دەست بکە بە نیشاندانەکە 	 Draaien maar.


به‌ڕاستی ته‌نها ئه‌وانه بڕوا به ئایه‌ته‌کانی ئێمه ده‌هێنن، کاتێك یاداوه‌ری ده‌کرێن پێی، خێرا سوژده ده‌به‌ن ته‌سبیحات و سوپاسگوزاری په‌روه‌ردگاریان ده‌که‌ن، له کاتێکدا ئه‌وانه به هیچ شێوه‌یه‌ك فیزیان نیه و خۆیان به‌گه‌وره نازانن. 	 Voorwaar, gelovig aan Onze Verzen zijn slechts degenen die, wanneer zij ermee vemaand worden, zich neerbuigen, en die de Glorie van hun Heer prijzen met Zijn lofprijzing. En zij zijn niet hoogmoedig.


بڕوای نه‌بێت به پاداشت و به‌هره‌ی چاکی خوایی و به‌درۆی بزانێت... 	 En de waarheid zal loochenen van datgene, wat het uitnemendst is.


نەتوانرا بە پارێزراوی پەیوەندی بگریت 	 Kan geen beveiligde verbinding maken


ئامانجی سەرەکی بەیەکەوە بەستنی خەڵکە. 	 Het hoofddoel is mensen samenbrengen.


نە کارکردن ، نە ئیمەیڵ ، نە ڕاکردن ، نە کحول ، نە کافایین 	 geen werk, geen email, niet rennen, geen alcohol, geen cafeïne.


دووبارە شەیسکپیر، لە -- خۆم نایڵێم -- شانۆگەرییە سکۆتلەندییەکە. 	 Shakespeare weer, van - ik zeg het niet - het Schotse stuk. [Correctie: Henry IV, Part 2]


ڕێگای نوێ کۆدەکاتەوە بۆ درووستکردنی بوونەوەری زیندوو چونکە هەندێک لەم هەڵانە سوودبەخشن. 	 Het accumuleert nieuwe manieren om levende organismen te maken omdat sommige van die fouten werken. Dus leert het DNA


له کاتێکدا تۆ نیشته‌جێی تیایدا. 	 Bij deze stad waarin jij woonachtig bent!


،تەنها لە سێ ساڵی ڕابردوودا زیاتر لە ١٢،٠٠٠ ئاوارە .ژیانیان لە دەست داوە 	 In de laatste drie jaar alleen al verloren meer dan 12.000 vluchtelingen het leven.


باشە، ئەمە گریمانەی چوارەمە 	 AG: Oké, dat is de vierde hypothese.


ئیسماعیل و یه‌سه‌ع و یونس و لوطیش (له‌هیدایه‌ت دراوو پێغه‌مبه‌ران بوون) هه‌ریه‌که له‌وانیشمان ڕێزدارکرد به‌سه‌ر هه‌موو خه‌ڵکی جیهانی (سه‌رده‌می خۆیاندا). 	 en Isma'iel, al-Jasa?, Joenoes en Loet; ieder [van hen] hebben Wij boven de wereldbewoners verkozen.


(ڤیدیۆ) بەشێوەیەکی بنچینەی زیاتری لەسەر دەزانم. 	 (Video) Ik weet er genetisch meer over,


وا دروستکراون کە سەرنجت ڕابکێشن. 	 Ze zijn ontworpen om je te boeien.


به‌شێوه‌یه‌کی جدی تر، له‌هه‌موو زانست دا ئیمه بۆ باڵانسێک ده‌گه‌ڕێین له‌نێوان داتا و بیرۆکه 	 Alle gekheid op een stokje, in de wetenschap zijn we op zoek naar een evenwicht tussen gegevens en theorie.


(ئایه ئه‌و جۆره که‌سانه‌ی که باس کران) وه‌کو ئه‌و که‌سه وایه که له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگاریه‌وه هه‌موو شتێکی بۆ ڕوون کراوه‌ته‌وه، (ئه‌میش باوه‌ڕی پێیه‌تی چونکه) پێغه‌مبه‌رێك به‌ڵگه‌نامه‌ی خوا ده‌خوێنێته‌وه و له پێش ئه‌میشه‌وه په‌یامه‌که‌ی موسا (که ته‌وراته) پێشه‌واو ڕه‌حمه‌ت بوووه، ئه‌و جۆره که‌سانه‌ی (که ژیرو هۆشمه‌دن) باوه‌ڕی پێ ده‌هێنن، جا ئه‌و ده‌سته و کۆمه‌ڵانه‌ی که باوه‌ڕ به‌م په‌یامه ناکه‌ن، ئه‌وه ئاگری دۆزه‌خ چاوه‌ڕێیانه، نه‌که‌یت تۆ له‌جۆره گومانێکدا بیت له‌م قورئانه‌و له‌م په‌یامه، چونکه به‌ڕاستی ئه‌وه حه‌قیقه‌ته و له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگارته‌وه بۆت ڕه‌وانه کراوه، به‌ڵام زۆربه‌ی خه‌ڵکی باوه‌ڕ ناهێنن. 	 En wie van de partijen geen geloof aan Hem hecht, het vuur is de plaats die voor hem is aangewezen. Verkeer daarover dus niet in twijfel; het is de waarheid van jouw Heer.


کەواتە بۆچی بەردەوام بوین لە هەوڵدان لەکاتێکدا گەورەکان دەیانوت ئەو کارە مەحاڵە؟ 	 Waarom bleven wij proberen als alle volwassenen zeiden dat het onmogelijk was?


ئه‌ویش گۆچانه‌که‌ی فڕێدا، ده‌ستبه‌جێ بوو به هه‌ژدیهایه‌کی گه‌وره‌ی ئاشکرا (فیرعه‌ون و دار و ده‌سته‌ی تۆقان)!!... 	 Toen wierp hij zijn staf neer en daarop werd het een duidelijke slang.


هەمووجارێک پێمدەڵێن، "ئەمەوێ لەڕێی ئەو تۆڕەوە بەختم بکرێتەوە. 	 Mensen zeggen me altijd: "Ik wil geluk hebben via het netwerk.


ئه‌وانه‌ی ماڵ و داراییان ده‌به‌خشن له ڕێگه‌ی خوادا، به‌دوای ئه‌وه‌ی به‌خشیوویانه هیچ جۆره منه‌تێک نانێن و هیچ جۆره ئازارێک ناگه‌یه‌نن، (ئه‌وانه) ته‌نها پاداشتیان لای په‌روه‌ردگاریانه، هیچ ترس و بیمیان له‌سه‌رنیه (له که‌م و کووڕیی پاداشت و ته‌نگانه‌ی قیامه‌ت)، غه‌م و په‌ژاره‌ش ڕوویان تێ ناکات. 	 Degenen die hun eigendommen op de Weg van Allah uitgeven en dan bun vrijgevigheid noch met opscheppen, noch met kwetsen laten volgen, voor hen is hun beloning bij him Heer, er is voor hen geen angst en zij zullen niet treuren.


پۆڕت داخراوه 	 Poort is dicht


کەواتە نەخێر، ئەو ئەوەی ناوێت. ئەوە جۆرە کۆنترۆڵکردنێکی ترە. 	 Hij wil dat dus niet. Dat is een andere manier van controle.


لەوە ئەچوو، شتێک بێت مرۆڤ درووستیکردبێت بە شێوازی ژیانی خۆمان. 	 Het scheen iets te zijn dat de mens had teweeggebracht door zijn levenswijze.


پێیان بڵێ: ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر زه‌ویدا فریشته هه‌بوونایه‌و به‌دڵنیاییه‌وه هاتوچۆیان بکردایه‌و ژیانیان ببردایه‌ته سه‌ر، ئه‌وه ئێمه هه‌ر له ئاسمانه‌وه فریشته‌یه‌کمان داده‌به‌زانده سه‌ریان که پێغه‌مبه‌رو فرستاده بێت بۆیان (چونکه فرستاده ده‌بێت له جۆری خۆیان بێت). 	 Zeg: "Als er op de aarde engelen waren geweest die rustig rondwandelden, dan hadden Wij tot hen uit de hemel een engel als gezant neergezonden."


ئەوان بانگهێشت نەکرابوون وە هیچ سایتێک نەبوو بۆ ئەوەی بەروارەکەی ئاشکرا بکات 	 Ze hadden geen uitnodigingen gestuurd, en er was geen website om de datum te controleren.


خوا؛ ئه‌و زاته‌یه که شه‌و و ڕۆژی به شوێن یه‌کدا ڕێکخستووه که فرسه‌تێکه بۆ ئه‌و که‌سه‌ی که ده‌یه‌وێت یاداوه‌ری وه‌ربگرێت و ده‌یه‌وێت سوپاسگوزاری ئه‌نجام بدات. 	 En Hij is Degene Die de nacht en de dag doet afwisselen voor wie er een lering uit wil trekken of dankbaar wil zijn.


کێوه‌کانیش وه‌کو خوری شیکراوه‌یان لێ دێت (سووك ده‌بن و چاڵ و چۆڵیان پێ پڕ ده‌کرێته‌وه). 	 En de bergen zullen als gekamde wol van verschillende kleuren worden, die door den wind is voortgedreven;


ئێستا ، یه  کێک له  ڕێگه  کانی که  تۆ نه  هێڵیت بفڕن له  گه  ڵ (دی.دی.تی) یه  	 Eén manier om te zorgen dat ze niet vliegen is met DDT.


ئەمە ماندوو بوون نەبوو. 	 Het was geen vermoeidheid.


زووم 	 Zoomen


ئینجا گه‌ڕانما‌نه‌وه و ڕه‌وانه‌مه‌ن کرد به پێغه‌مبه‌رایه‌تی بۆ لای سه‌د هه‌زار که‌س و زیاتریش ده‌بن (که قه‌ومه‌که‌یه‌تی). 	 En Wij zonden hem naar honderdduizend [mensen] -- of het waren er nog meer --


سوێند به‌خوا ده‌بینیت و ده‌ستت ده‌که‌وێت سه‌ر سه‌خترینی خه‌ڵک له دوژمنایه‌تیدا به‌رامبه‌ر به‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان هێناوه، جوله‌که‌ن و ئه‌وانه‌ی که هاوه‌ڵیان بۆ خوا داناوه و سوێند بێت ده‌بینیت و ده‌ستت ده‌که‌وێت نزیکترینیان له سۆز و خۆشه‌ویستی بۆ ئه‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان هێناوه ئه‌وانه‌ن که ده‌یانوت: به‌ڕاستی ئێمه نه‌صرانین، ئه‌وه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌یه به‌ڕاستی هه‌ندێک له‌وان قه‌شه‌ی دیندارن و هه‌ندێکیشیان گۆشه‌گیرو که‌سانی خواپه‌رستن و بێگومان ئه‌وان خۆ به‌گه‌وره دانانێن. 	 Jij zult merken dat de vijandigste mensen jegens hen die geloven de joden en de aanhangers van het veelgodendom zijn en je zult merken dat zij in genegenheid het dichtst staan bij hen die geloven die zeggen: "Wij zijn christenen." Dat komt omdat onder hen priesters en monniken zijn en omdat zij niet hoogmoedig zijn.


کاتێك (گه‌شتنه میسر) و چوونه باره‌گای یوسف وتیان: جه‌نابی پاشا ئێمه و که‌س و کارمان نه‌هاتی و گرانی و کوێره‌وه‌ریی زۆرمان تووش هاتووه وکه‌ل و په‌لێکی تێکه‌ڵ و پێکه‌ڵ و بێ نرخیشمان هێناوه، که‌واته چیمان پێویسته بۆمان بپێوه و خێریشمان پێ بکه، بێگومان خوا پاداشتی خێر خوازان ده‌داته‌وه. 	 Toen zij dan bij hem binnenkwamen zeiden zij: "O excellentie, ons en onze familie heeft tegenspoed getroffen en wij komen met onbeduidende koopwaar, maar geef ons toch een vol rantsoen en geef het ons als aalmoes. God beloont hen die aalmoezen geven."


وایه ؟ وه‌کو بڕینی گژوگیا ، کارێکی زۆر قورسه 	 OK, Grasmaaien is bijvoorbeeld rotwerk.


ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم تۆ خۆڕاگربه له به‌رامبه‌ر فه‌رمانی په‌روه‌ردگارته‌وه، نه‌که‌یت وه‌ك هاوه‌ڵ و خاوه‌نی نه‌هه‌نگه‌که بیت (که یونس پێغه‌مبه‌ره) له کاتێکدا که دڵی پڕ بوو له خه‌فه‌ت و په‌ژاره‌یه‌کی زۆره‌وه پاڕایه‌وه‌و لاڵایه‌وه... 	 Wees daarom geduldig tot het Oordeel van jouw Heer komt, en wees niet als de Profeet Yôenoes, toen hij (tot Allah) riep terwijl hij verbolgen was.


یەک جار یەکەم دانە دروست دەکرێت، ئەگەر وەک پێویست ئیش باکت ئەوکاتە ڕوون دەبێتەوە وەک ڕۆژی ڕووناک، ئابوری، چڕی ووزە زۆر جیاوزان لە ووزەی ناوەکی وەک دەزانن 	 Zodra je de eerste hebt gebouwd, als deze werkt zoals geadverteerd, dan is het gewoon overduidelijk, omdat de economie, de energie-dichtheid, zo anders zijn dan kernenergie zoals wij die kennen.


ناه‌یتوانی شوێن دروست بکات '%s': %s 	 Kon map '%s' niet aanmaken: %s


ئەدەبیات... بەشێکی ئەمە ، کە ئەدەبی زانستییە هه  موو کاتێک سه  رزه  نشتی ته  کنه  لۆجیای فێرکردن دەکات که  گوایه  ئه  فسانه  یه  کی قوڵه  و هی ئەوە نی کاری پێ بکرێت 	 De literatuur, één deel daarvan, de wetenschappelijke literatuur, beschuldigt OT er constant van over-hyped te zijn en ondermaats te presteren.


من دەستم بە دروست کردنی ئەم پڕۆژەیە کرد کاتێک نزیکەی ١٢ یان ١٣ ساڵ بووم. 	 Ik begon dit project te bouwen toen ik een jaar of 12, 13 was.


ئێستا ، یه  کێک له  و ته  په  دۆرانه  ی سنگ بۆماوه  ی چوار کاتژمێر ده  مێنێته  وه  ئه  گه  ر سه  هۆڵی له  ناودا بێت 	 Nou, één van deze piepschuim kisten werkt ongeveer 4 uur, met ijs erin.


کە ئێمەی گەیاندە ئێرە. 	 Dat bracht ons tot het volgende:


فێرکاری خودی ، به  دواداچونی خودی ، خۆبه  ره  وپێش بردنی خودی ئه  مانه  بنه  ماکانی په  روه  رده  یه  کی گونجاون 	 Zelfstudie, zelfexploratie, zelfredzaamheid: dit zijn de deugden van een goed onderwijs.


کاتێک ئه  و دایک و منداڵه  چاویان داده  خه  ن وه  منداڵه  که  ته  مه  نی ئه  وه  نده  هه  یه  که  پێکه  نینێکی کۆمه  ڵایه  تی هه  بێت ئه  وه  ی ڕووده  دات — له  خۆوه  — ئه  وه  یه  که  خۆشی دایکه  که  ده  ته  قێته  وه  	 Als die moeder en kind oogcontact hebben, en het kind oud genoeg is om een sociale glimlach te hebben, dan is er een spontane uitbarsting van vreugde bij de moeder.


جین، ویڵ و ئەدینا سێ هاوڵاتی بەساڵاچوون پەیوەندیەکی تایبەت بەیەکەوەیان دەبەستێتەوە. 	 Jeanie, Will en Adina zijn drie bejaarde burgers verbonden door een speciale relatie.


پاشان ئاده‌میزاده به‌ڕێک و پێکی ڕێکخست، له ڕوح و گیانێک که خۆی خاوه‌نیه‌تی فووی پێداکرد، ئینجا ده‌زگای بیستن و بینین و لێکدانه‌وه‌ی پێبه‌خشیون، که‌متان سوپاسگوزارن. 	 En dan vormde Hij hem en blies in hem iets van Zijn geest. En Hij heeft voor jullie gehoor, gezichtsvermogen en harten gemaakt; hoe weinig is de dank die jullie betuigen.


(یوسف) وتی: حه‌وت ساڵی به‌رده‌وام کشتوکاڵ ده‌که‌ن و دانه‌وێڵه ده‌چێنن، ئه‌وه‌ی که دروێنه‌تان کردوو، لێتان زیاد بوو به‌گوڵه‌که‌یه‌وه بیهێڵنه‌وه، مه‌گه‌ر ئه‌و که‌مه‌ی که ده‌یخۆن (دانه‌وێڵه به گوڵه‌که‌یه‌وه هه‌ڵبگیرێت له کرم و ئه‌سپێ و زایه بوون به‌دوور ده‌بێت). 	 Hij (Yôesoef) zei: "Jullie zullen zeven jaren zaaien zoals gewoonlijk, en wat jullie oogsten, laat het in de aren, behalve een klein gedeelte dat jullie eten.


حەز بەمە دەکەن؟ 	 Wil je dat?


ئێستا هۆکاری ئه  وه  ی که  شەمپانزیه  کان ئەوە ناکەن ئه  وه  یه  که  ده  رونناسەکان و مرۆڤناسەکان پێی ده  ڵێن که  م و کوڕی له  فێربونی کۆمه  ڵایه  تی 	 De reden dat chimpansees dat niet doen, is dat ze wat psychologen en antropologen 'sociaal leren' noemen, missen.


(ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) پێیان) بڵێ: ئه‌گه‌ر ڕاست ده‌كه‌ن و باوه‌ڕتان وایه كه ماڵی ئه‌و دنیا (به‌هه‌شت) لای خوا تایبه‌تمه‌نده به ئێوه نه‌ك خه‌ڵكی تر، ده ئاواتی مردن بخوازن ئه‌گه‌ر ڕاست ده‌كه‌ن (تا زوو بچنه ناو به‌هه‌شت)!! 	 Zeg hun: Indien gij dan eens eene bijzondere woning bij God, gescheiden van de overige menschen hoopt, dan moet gij den dood verlangen, indien gij oprecht zijt.


سێبه‌ری دره‌خته جوانه‌کان به‌سه‌ر شوێنه خۆشه‌کانیاندا سه‌ری فرو هێناوه‌و لێکردنه‌وه‌ی میوه‌کانیش ئاسانه‌و ملکه‌چ کراوه. 	 De schaduwen zullen er dichtbij zijn en de vruchten hangen er voor het grijpen.


خۆ ئه‌گه‌ر بێگومان ترسایت له ده‌سته‌یه‌ک (که په‌یمانت له‌گه‌ڵدا به‌ستوون) په‌یمانه‌که هه‌ڵوه‌شێننه‌وه‌و خیانه‌تت لێ بکه‌ن ئه‌وه تۆیش له‌م کاته‌دا په‌یمانه‌که بده‌ره‌وه به‌روویاندا به‌شێوه‌یه‌کی ڕێک و ڕاست، (پێیان بڵێ که) په‌یمانه‌که‌یان نرخی نه‌ماوه، چونکه به‌ڕاستی خوا که‌سانی په‌یمان شکێن و ناپاکی خۆش ناوێت. 	 Of indien gij eenig verraad van een volk vreest, verwerp zijn verbond en behandel het dan op gelijke wijze; want God bemint de verraders niet.


له  و کاته  وه  ، چی ڕویداوه  ؟ 	 Hoever staan we nu?


ئێمە مرۆڤین. 	 We zijn mensen.


.ڕێگەکەی دیکە: ئابوری 	 De andere soort: financiële toegankelijkheid.


كه‌چی وتیان: له په‌روه‌ردگارت داوا بكه بزانین ڕه‌نگی چۆنه؟ موسا وتی: بێگومان خوا ده‌فه‌رموێت: ئه‌و مانگایه مانگایه‌كی ڕه‌نگ زه‌ردی تۆخه، ته‌ماشاكارانی دڵخۆش ده‌كات. 	 Zij zeiden: "Bid voor ons tot jouw Heer dat Hij ons duidelijk maakt wat haar kleur moet zijn." Hij zei: "Dit zegt Hij, dat zij een gele koe moet zijn, van een heldere kleur, die de kijkers verheugt."


ئه‌و په‌روه‌ردگاره پله‌و پایه‌ی زۆر بڵنده، خاوه‌نی ته‌ختی فه‌رمانڕه‌وایی تایبه‌تی خۆیه‌تی، ئه‌وزاته وه‌حی و نیگا به فه‌رمانی خۆی ده‌نێرێت بۆ هه‌رکام له به‌نده‌کانی که بیه‌وێت، (قورئان ڕۆحه، چونکه ژیان به‌خشه به عه‌قڵ و دڵ و ده‌روون)، بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵکی بترسێنێت له ڕۆژی به‌یه‌کگه‌شتنه‌وه (گه‌شتنه‌وه‌ی ڕۆح به‌جه‌سته، گه‌شتنه‌وه‌ی ئاده‌میزاد به‌کرده‌وه‌کانی..). 	 Hij is Degenen Die Verheven is boven alle rangen, de Bezitter van de Troon. Hij zendt de Openbaring op Zijn bevel aan wie Hij wil van Zijn dienaren, opdat Hij waarschuwt voor de Dag van de Ontmoeting.


بۆیە کاتێک شنەی شێداری دەریا هەڵدەکات، دڵۆپەی زۆر بچووک بەسەر قاوغی پشتی قالۆنچەکەوە دروست دەکات 	 Dus als de vochtige bries vanuit de zee wordt ingeblazen, vormen zich deze waterdruppels op het keverschild.


پاشان له‌سه‌ر زاری لوقمان ده‌فه‌رموێت: ئه‌ی کوڕی ئازیزم: به‌ڕاستی ئه‌گه‌ر گوناهێک به قه‌ده‌ر تۆوی خه‌رته‌له‌یه‌ک (که زۆر ورده) هه‌بێت و له‌ناو به‌ردێکدا له ئاسمانه‌کان یان له‌و زه‌ویدا حه‌شاردرا بێت، (لای خوا شاراوه نیه) و ده‌یهێنێته مه‌یدان، چونکه به‌ڕاستی خوا هیچ شتێکی لێ شاراوه نیه و زۆریش ئاگایه. 	 (Lôeqmân zei:) "O mijn zoon, ook al is er iets dat slechts, het gewicht van een mosterdzaadje heeft, dat zich in een rots bevindt, of in de hemelen, of in de aarde: Allah zal het tevoorschijn brengen. Voorwaar, Allah is Zachtmoedig, Alwetend.


ئه‌وانه ویستیان پیلان بگێڕن دژی ئیبراهیم ئینجا ئێمه‌ش ئه‌وانمان به ڕه‌نجه‌ڕۆترین که‌س گێڕا. 	 En zij trachtten hem een valstrik te spannen, doch wij deden hen het onderspit delven.


(چەپڵە) ئەم منداڵە بەتەواوی کارەباییە. 	 (Applaus) Deze 'baby' is volledig elektrisch.


ئەوەی کە سەیرە: بۆ هەر ١٠٠ دۆلارێک کە نرخی ئەو کەلوپەلانە بوو کە کە دەیاندا بە کەسێک، ٩٩ دۆلار تێچووی پڕۆسەی ئەنجامدانی بەخشینەکە بوو. 	 Maar de echte ironie komt nog: voor iedere 100 dollar aan activa die het programma uitreikte, gaven ze nog eens 99 dollar uit aan kosten.


ئه‌و ئۆتۆمبيله خاوه ده‌بينيت له پێشته‌وه‌يه؟ 	 Zie je die langzame auto voor je?


ئێمە دەچووینە ئەو جێیانەی کە کەسی تر نەی دەویست بچێت ئەو جێیانەی کە تەنانەت کەس نەی دەتوانی بۆی بچێ ، دواتر پاش سێ هەفتە شتێکمان بۆ دەرکەوت. سەربازەکان کاردانەوەی زۆر بەهێزیان هەیە بۆ کارەساتەکان 	 We gingen naar plaatsen waar niemand heen wilde, of heen kon. Na drie weken realiseerden we ons dat militaire veteranen heel goed functioneren bij noodhulp.


الله زاتێکه که جگه له‌و خوایه‌کی تر نیه، هه‌رچی ناوه پیرۆزو سیفاته جوانه‌کان هه‌یه هه‌ر شایسته‌ی ئه‌وه. 	 Allah, er is geen god den Hij, de Schone Namen (Asmâoelhoesnâ)behoren Hem toe.


بۆیە ئەوانەی وێنەی جوڵاویان دروست دەکرد زۆر پشتیان بەو دووربینانە بەستبوو بۆ دەربڕینی نواندنەکەی و هەستەکانی. 	 De animatoren waren dus erg afhankelijk van de kijkers om zijn acteren en emoties te verkopen.


هه‌روه‌ها به‌ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانی خۆت (ده‌رووی خێرمان لێ بکه‌ره‌وه) ڕزگارمان بکه له ده‌ست هۆزو ده‌سته‌ی بێ‌باوه‌ڕان. 	 En red ons door Uw Barmhartigheid van het ongelovige volk."


ئەز مەندەهوش بووم دەمێ برێنانی گوت، "كریم, چ جارا ئەو پرسیارە ژمن نەهاتیە كرن." 	 Ik was verbaasd toen Brennan zei: "Karim, deze vraag is mij nog nooit gesteld."


پرۆسەی ناسینەوەکە تەواو بوو. ئێستا دەتوانی ئەم دایالۆگە دابخەیت و بگەڕێیتەوە بۆ بەرنامە بەکاربەرییەکە. 	 Het authenticatieproces is voltooid. U kunt nu dit dialoogvenster sluiten en terugkeren naar de toepassing.


ئێمه به‌ڕاستی و دروستی هه‌واڵی به‌سه‌رهاتی ئه‌و لاوانه‌ت بۆ ده‌گێڕینه‌وه، به‌ڕاستی ئه‌وانه لاوانێك بوون باوه‌ڕی دامه‌زراویان هێنابوو به په‌روه‌ردگاریان، ئێمه‌ش زیاتر له نووری ئیمان و هیدایه‌ت به‌هره‌وه‌رمان کردن. 	 Wij vertellen jou het bericht over hen naar waarheid; zij waren jonge mannen die in hun Heer geloofden en die Wij nog beter op het goede pad brachten.


هه‌تا مردن یه‌خه‌ی پێگرتن و ڕۆژگاری ته‌مه‌نمان کۆتایی هات. 	 totdat de zekerheid [van de dood] tot ons kwam."


ئه‌مه‌ش بۆ خوا زۆر کارێکی ئاسانه و (ئه‌نجامدانی هیچی پێ ناچێت). 	 Dit zal voor God niet moeielijk wezen.


خۆ ئه‌گه‌ر (داخوازی هاوه‌ڵگه‌رانمان جێبه‌جێ بکردایه) و به‌ڕاستی ئێمه فریشته‌مان دابه‌زاندانایه بۆ لایان و مردووه‌کان قسه‌یان له‌گه‌ڵدا بکردنایه، هه‌موو شتێکیشمان له‌به‌ر ده‌میاندا کۆ بکردایه‌ته‌وه، نه‌ده‌بوون به‌بڕوادار و بڕوایان نه‌ده‌هێنا، مه‌گه‌ر خوا بیه‌وێت، به‌ڵام زۆربه‌یان نافامن و نازانن (بیر ناکه‌نه‌وه و تێنافکرن، هه‌تا ئه‌مڕۆش گا په‌رست، شه‌یتان په‌رست و، بت په‌رستان هه‌ر ماون، هه‌یانه خاوه‌نی بڕوانامه‌ی به‌رزیشن، به‌ڵام له ڕووی ئاینداریه‌وه له‌وپه‌ڕی دواکه‌وتن و کۆنه‌په‌رستیدان). 	 Ook al zouden Wij de engelen naar hen neerzenden en al zouden de doden tot hen spreken en al zouden Wij voor hen alles in groepen verzamelen dan zouden zij nog alleen maar geloven als God het wilde. Maar de meesten van hen zijn onwetend.


ئەم کەمپینە بهێنن بۆ ئەم وڵاتانەش. 	 Breng de campagne naar die landen.


ئایا نه‌یانزانیووه که به‌ڕاستی خوا خۆی ته‌وبه قبوڵ ده‌کات له به‌نده‌کانی و هه‌موو خێر و سه‌ده‌قه‌یه‌کیشیان لێ وه‌رده‌گرێت و به‌ڕاستی خوا خۆی ته‌وبه وه‌رگرو میهره‌بانه. 	 Weten zij niet, dat God boete van zijne dienaren en aalmoezen aanneemt, en dat God geneigd tot vergeven en barmhartig is?


بۆ هه‌ر یه‌کێکیان ملیۆنێک دۆلار که ده‌کاته (١٢) بلیۆن دۆلار 	 Voor een miljoen dollar per stuk, kost dat zo'n 12 miljard dollar.


ئەمەش واتای ئەوەیە، واتا ته‌كنه‌لۆژیا له‌كۆتایدا ده‌ستده‌كات به‌تێپه‌ڕاندنی ئه‌و توانا بنچینه‌یانه‌ی مرۆڤ-- ئه‌وه‌ی ئێمه جیاده‌كاته‌وه له‌ئه‌سپه‌كان، وه زۆرترین شت تائێستا، هێشتویه‌تی له‌لوتكه‌ی پێشكه‌وتندا بمێنینه‌وه، پێویستە بمێننەوە، و لەڕاستیدا زۆر پێویستە بۆ ئابروی. 	 En dat betekent feitelijk dat technologie eindelijk een vermogen begint te ontwikkelen dat altijd aan de mens leek te zijn voorbehouden -- datgene wat ons zo anders maakt dan paarden en wat ervoor gezorgd heeft dat we, tot nu toe, de vooruitgang een stapje voor hebben kunnen blijven en van belang zijn gebleven, onmisbaar in feite, voor de economie.


خۆ ئه‌گه‌ر ویستتان هاوسه‌رێک بخه‌نه جێگه‌ی هاوسه‌رێکی ترو ماره‌ییه‌که‌ی (ئاڵتون و سامانێکی) زۆرتان پێدا بوو، ئه‌وه نابێت هیچ شتێکی لێ بگێڕنه‌وه و لێی که‌م بکه‌نه‌وه، ئایا ئه‌و ماره‌ییه‌ی که پێتانداوه وه‌ریده‌گرنه‌وه لێیان به‌دروست کردنی بوختانێکی ناڕه‌واو گوناهو سته‌مێکی ئاشکرا؟! 	 En als jullie een vrouw in de plaats van een andere (vrouw) willen nemen, terwijl jullie één can hen een schat gegeven hadden, neemt daar niets van terug: zouden jullie het door laster en duidelijke zonde terugnemen?


جا ئەو بیرۆکەیەم بۆ هات چی دەبێت ئەگەر هانی بیرۆکەی شوێن پێ کەوتن بدەین بیر لە ڕێگە ئاوریشمییەکان بکەنەوە، دەبێت دوای ئاپالاچی-یەکان بکەوین کە بە شوێن پێکانی پێغەمبەر ئیبراهیمدا دەڕوات 	 Zo kreeg ik het idee waarom niet een pad, een route op hem te inspireren -- zoals de zijderoute, zoals de Appalachian trail -- een pad dat in de voetstappen zou treden van Abraham.


یان ئەتوانم باسی کەمخەوی و کۆئەندامی سوڕی خوێنتان بۆ بکەم، و هەموو ئەوەی پێی ئەچێت یەک کاتژمێرە. 	 Of ik kan je vertellen over slaaptekort en je cardiovasculaire systeem, en dat er slechts één uur voor nodig is.


بیرمه  که  پێموترا بگه  ڕێم له  ناوه  ڕاستی شەقامی بانیف - ئه  لبێرتا چونکه  بنسێکم فڕێداوه  ته  سه  ر شەقامەکە وه  باوکم وتی "" بڕۆ به  دوایدا بگه  ڕێ "" وتی "" من زەحمەتی زۆر دەکێشم تاکو پارەکانم دەستدەکەوێت. نامەوێت هەرگیز تۆ ببینم کە بنسێک بەفیڕۆ دەدەیت "" هه  تاکو ئه  مڕۆ ئه  و وانه  یه  م له  بیره  	 Ik herinner me dat ik naar het midden van een straat werd gestuurd in Banff, Alberta omdat ik een muntje de straat op had gegooid, en mijn vader zei, "" Ga het maar oprapen. "" Hij zei, "" Ik moet hard werken voor mijn geld. Ik wil jou nooit meer een cent zien verspillen. "" En ik herinner me die les nog steeds.


مانگێک بوو ناسیبووی 	 Hij kende haar een maand.


بە بێ چارەسەر، ئەم زنجیرانە زیاتر دەبن و توندتر دەبن، و کاتی زیاتر دەخایەنن بۆ ئارامبوونەوە. 	 Zonder behandeling worden deze episodes steeds frequenter, intensiever en houden steeds langer aan.


هێشتا تێدەکۆشم، بە تایبەتی لەگەڵ دڵەڕاوکێ ، دەتوانم لە ڕێگەی ڕاهێنانی ڕۆژانە، یۆگا و کەمێک ڕێجیم بۆ پاراستنی تەندرستیم بەسەری دا زاڵبم. 	 Ik worstel nog steeds, vooral met angst, maar ik kan ermee omgaan door dagelijkse meditatie, yoga en een enigszins gezond dieet.


یوسف که‌ئه‌مه‌ی بیست وتی: په‌روه‌ردگارم من زیندانم له‌لا خۆشه‌ویستره له‌وه‌ی که ئه‌وان بانگم ده‌که‌ن بۆی، خۆ ئه‌گه‌ر له فێڵ و ته‌ڵه‌که‌ی ئه‌وانه ڕزگارم نه‌که‌یت و پیلان و نه‌خشه‌کانیان ده‌ربازم نه‌که‌یت و لام نه‌ده‌یت، له‌وانه‌یه منیش مه‌یلم بۆ دروست ببێت و ئاره‌زوویان بکه‌م پاشان بچمه ڕیزی نه‌فام و گوناهبارانه‌وه. 	 Hij zei: "Mijn Heer, de gevangenschap is mij liever dan wat waar zij mij toe uitnodigt, als U hun list niet van mij afwendt, zal ik tot hen neigen, en zal ik tot de enwetenden behoren."


وه‌ڕۆبۆته‌که دوایی بۆی ده‌رکه‌وت که‌خه‌سڵه‌ته‌کان چین ئه‌و نه‌خشه دروست ده‌کات وه‌بۆی ده‌رده‌که‌وێت که‌له‌کوێدایه له‌گه‌ڵ ڕێزگرتنی خه‌سڵه‌ته‌کان وه‌پێگه‌که‌ی خۆی هه‌ڵده‌سه‌نگێنێ ١٠٠ جار له‌چرکه‌یه‌کدا که‌ڕێگه‌مان پێده‌دات ژمێریاریه‌که‌ی ئه‌و کۆنتڕۆڵ بکه‌ین که‌پێشتر بۆم باسکردن 	 De robot zoekt uit wat de kenmerken zijn. Hij stelt de kaart op. Hij zoekt uit wat zijn positie is op basis van de kenmerken en schat dan zijn positie in, 100 keer per seconde, waarbij we de controle-algoritmes kunnen gebruiken die ik eerder heb beschreven.


شه‌وگاره‌که‌ی تاریك کردووه، کاتی چێشته‌نگاویش ڕووناک خۆری ده‌رخستووه. 	 En hij heeft den nacht daarvan duister gemaakt, en heeft zijn licht voortgebracht.


دەبینن کە باشە ، ئەم وشانە گۆڕاون ، شتێ لەم بابەتە 	 om te zien, oké, deze woorden werden veranderd, zo 'n zaken.


جا ئه‌و ده‌نگه سامناکه‌ی بووه هۆی تیاچوونیان هه‌موو ئه‌وانه‌ی گرت که تاوان و سته‌میان کردو فه‌رمانبه‌رداری په‌روه‌ردگاریان نه‌بوون، سه‌ره‌نجام هه‌موویان له شوێنه‌کانی خۆیاندا که‌وتن به‌ڕووی زه‌ویدا و تیاچوون له به‌ره‌به‌یاندا... 	 En de bliksemalag greep degenen die onrecht hadden gepleegd, zodat zij doden in hun huizen werden.


ئەمەش ئامێرێکی بەهێزە، ئەگەر پێت بێت هەست بە هەبوونی دەسەڵات دەکەیت 	 En het is een -- het is een krachtig stuk gereedschap dat je macht geeft.


(ئه‌و جووله‌كانه) خۆیان به‌شتێكی ناپه‌سه‌ند فرۆشت (هه‌ڵوێستێكی نادروستیان نواند) كاتێك كافر بوون به‌و قورئانه‌ی خوا ناردوویه‌تی، (له حه‌سوودی)و سه‌ركه‌شیدا (ره‌خنه‌یان گرت و وتیان): بۆچی خوای گه‌وره ده‌رگای فه‌زڵ و لای ڕه‌حمه‌ت ده‌كاته‌وه له هه‌ركه‌سێك بیه‌وێت له به‌نده‌كانی!! ئه‌وسا ئیتر دووچاری یه‌ك له دوای یه‌كی ڕق و خه‌شمی خوا بوون (چونكه وه‌نه‌بێت ته‌نها كافر بوو بن به محمد (صلی الله علیه وسلم) و به‌قورئان، به‌ڵكو كافربوون به موساو ته‌وراتیش كه داوای شوێنكه‌وتنی محمدیان لێده‌كات)و بۆ كافرو خوانه‌ناسان سزایه‌كی ڕیسواكه‌ر ئاماده‌یه. 	 Waarvoor zij zich verkocht hebben dat is pas slecht; dat zij niet geloven aan wat God neergezonden heeft, uit nijd dat God iets van Zijn genade neerzendt op wie van Zijn dienaren Hij wil. Het levert hun dus toorn op toorn op.


(کاتێک هه‌ندێک له زاناکانی جوو، هاتن بۆ لات تا داوه‌ریی بکه‌ی له نێوانیاندا)، داوه‌ری بکه به‌و به‌رنامه‌یه (قورئانه)ی که له‌لایه‌ن خواوه بۆت دابه‌زیووه، شوێنی ئاره‌زووه‌کانی ئه‌وان مه‌که‌وه، وریابه نه‌وه‌کو ئه‌وان ڕێت لێ هه‌ڵه بکه‌ن له هه‌ندێک له‌و ڕێنمووییانه‌ی که خوا بۆی ناردوویت (جا ئه‌گه‌ر ئه‌و جوله‌کانه ڕازیی نه‌بوون) و پشتیان هه‌ڵکرد، ئه‌وه بزانه به‌ڕاستی خوا ده‌یه‌وێت گیرۆده‌ی سه‌رئه‌نجامی هه‌ندێک له گوناهه‌کانی خۆیانیان بکات، بێگومان زۆربه‌ی خه‌ڵکی یاخی و سه‌رکه‌ش و تاوانبارن. 	 En oordeel (O Moehammad) onder hen met wat Allah neergezonden heeft, en volg niet hun begeerten en hoed je voor hen opdat zij jou niet weglokken van een deel van wat Allah jou neergezonden heeft. En als zij zich afwenden: weet dan dat Allah hen waarlijk wil treffen voor sommige van hun zonden.


بۆچی وام گوت؟ 	 Daar zijn een heleboel redenen voor.


سوێند به‌ئه‌ستێره کاتێک له‌شوێنی خۆی ده‌ترازێت و به‌خێرایی به‌رده‌بێته‌وه و ئاوا دبێت 	 Bij de ster wanneer zij valt.


ئینجا ده‌بێت حاڵی ئه‌و خه‌ڵکه چۆن بێت کاتێک له هه‌ر میلله‌تێک شایه‌تێکمان هێنا و تۆشمان هێنا (ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) به‌شایه‌ت به‌سه‌ر ئه‌و خه‌ڵکه‌وه (که په‌یامی خوات پێڕاگه‌یاندوون). 	 En hoe dan, indien Wij uit iedere gemeenschap een getuige (een Profeet) naar voren brengen en Wij jou (O Moehammad) als getuige tegen diegenen (van jouw gemeenschap die zondigen) naar voren brengen?


خۆ ئه‌گه‌ر پێیان بوترێت، کڕنوش به‌رن و ملکه‌چ و فه‌رنبه‌رداری خوابن، ئه‌وانه کڕنووش نابه‌ن و ملکه‌چ نابن. 	 En als hun gezegd wordt: Buigt u neder, dan buigen zij niet neder.


له‌و ڕۆژه‌دا ڕووخسارانێکیش هه‌ن که گژو تاڵ و تۆزاوی و په‌ست غه‌مگینن. 	 En gezichten (van de ongelovigen) zullen op die Dag met stof bedekt Zijn.


زۆربەیکات هێڵکاری دڵ بەکاردەهێنن بۆ سەیرکردنی چالاکی کارەبایی دڵ و پشکنینێکی خوێن بۆ هەڵسەنگاندنی زیانەکەی بە ماسولکەی دڵ گەشتووە. 	 Vaak gebruiken ze een elektrocardiogram om de elektrische activiteit van het hart te meten en bloedafname om de schade aan de hartspier te bepalen.


بەهۆی ئەوەی دانانی مۆسیقا هونەر و تێگەشتن دەگرێتەخۆ پەیام و ئاسوودەییە بەسۆزیەکەی، میوزیکژەنەکان هەردەم ئاستێکی بەرزتری بەرێوبەرییان هەبووە، پێگەیەکی بەستراوە بە ئەرکی دیکەوە کە پلان دانان، ستراتیژیکردن، و سەرنج ڕاکێشان بۆ وردەکاری وا دەکات کە شیکردنەوەی لایەنە زانینخوازی و هەستییەکان هاوکاتی یەک بن. 	 Omdat musiceren ook het vormgeven en begrijpen van de emotionele inhoud en boodschap vergt, hebben muzikanten vaak beter ontwikkelde uitvoerfuncties, een categorie van verbonden taken zoals planning, strategie en aandacht voor detail. Dit vereist gelijktijdige analyse van cognitieve en emotionele aspecten.


کاتێکیش که حه‌ق و ڕاستیان پێگه‌یشت.. وتیان: ئه‌مه سیحرو جادووه و بێگومان ئێمه بێ باوه‌ڕین پێی.. 	 Maar nu de waarheid tot hen is gekomen, zeggen zij: Dit is een goochelstuk, en wij gelooven niet daaraan.


دوایی ئەو وتی تیپی ئاویش هەیە؟ 	 Toen zei hij: "Heb je stoftape?"


ئەوەش لەم چەند ساڵەی دواییدا، هەر کەسێک کە خەریکی بازاڕکردنە بۆی دەرکەوت کە وەک پێشتر بە باشی کارەکە ناکات. 	 De laatste jaren hebben alle marketeers ondekt dat het niet meer werkt zoals vroeger.


جۆره‌ها میوه‌ی تێدا دێته به‌ر، هه‌روه‌ها خورمای خاوه‌ن ده‌فری گوڵدانی بۆ فه‌راهه‌م هێناون 	 Daarop zijn vruchten en dadelpalmen met kolven.


بەڕاستی زۆر ترسێنەرە وەستان بە پێوە لەسەر پردێکی بەرز بەڵام هەروەها زۆر پێی دڵخۆش و شاد دەبیت لەبەرئەوەی سەرەوە زۆر جوانە تۆ لەوێوە سەیری دیمەنێکی جوان دەکەیت 	 Zeker, het is ontzettend eng aan de voet van een hoge brug, maar tegelijk ook behoorlijk opwindend, want het is prachtig daarboven, je hebt er een schitterend uitzicht.


ئەوەش زیاتر لە جارێک ڕوویداوە. 	 En dit is meer dan eens gebeurd.


جا کاتێك قیامه‌ت به‌رپا بوو به‌هۆی ده‌نگێکی به‌هێزی گوێ کپ که‌ره‌وه. 	 En wanneer dan de bazuinstoot komt.


ناتوانیت کۆنترۆڵی نسکۆ بکەیت. 	 Je hebt geen regie over recessie of over ontslag of een auto-ongeluk.


ئه‌وانه‌ش که بڕوایان نه‌هێنا به ئایه‌ت و فه‌رمانه‌کانی ئێمه، سزاو ئازار یه‌خه‌یان پێ ده‌گرێت و پێیاندا ده‌چزێت به‌هۆی ئه‌وه‌ی ده‌رده‌چوون له فه‌رمانی خوا. 	 Maar degenen die de Tekenen van Ons loochenen: hen treft de bestraffing wegens de zware zonden die zij plachten te begaan.


ئا ئه‌م بارودۆخه‌ی که ئێستا تیایدا گیرتان خواردووه سه‌رئه‌نجامی ئه‌و که‌یف وشادی و سوڕ و سه‌مایه‌یه که له‌سه‌ر زه‌ویدا به ناحه‌ق ئه‌نجامتان ده‌دا و که‌شخه‌تان ده‌کرد به‌سه‌ر خڵکه‌وه و نازتان ده‌کرد به‌سه‌ریاندا... 	 (Er wordt gezegd:) "Dat was omdat jullie op aarde zonder recht blij plachten te leven en omdat jullie arrogant leefden.


ده‌سه‌ڵاتدارو زۆرداره‌کانیش به‌لاوازکراوو ژێرده‌سته‌کان ده‌ڵێن: بۆچی ئێمه ڕێگه‌ی هیدایه‌تمان لێبه‌ستبوون و نه‌مانده‌هێشت دوای ئه‌وه‌ی که بۆتان هاتبوو؟! نا، وا نیه، خۆتان تاوانبارو تاوانکارن. 	 De machtigen zullen tot de zwakken zeggen: Zijn wij het, die u belet hebben, de ware richting te volgen, toen zij u aangewezen werd? Gij zelven draagt de schuld er van.


با ڕاشکاو و ڕاستگۆ بین. 	 Laten we open en eerlijk zijn. Wel.


(سه‌رئه‌نجام پێشبینی هاوه‌ڵی خواناسی هاته‌دی) سه‌روه‌ت و سامانی به‌با دراو له‌ناو برا، ئینجا (به‌ده‌م ئاخ و داخ و هه‌ناسه‌ی سارده‌وه)، ده‌ستی ده‌دا به‌یه‌کداو له‌سه‌ر ئه‌و مه‌سره‌فه‌ی که‌تێدا کردبوو، له‌کاتێکدا باخه‌که به‌سه‌ریه‌کدا ته‌پی بوو، له جێی خۆیدا کاول بوو، ئه‌وسا ده‌یوت: خۆزگه من هیچ جۆره هاوه‌ڵێکم بۆ خوا بڕیار نه‌دایه (باوه‌ڕی دامه‌زراوم ته‌نها به‌و هه‌بوایه). 	 Toen begon hij zich de handen te wringen om wat hij ervoor had uitgegeven nu hij er zo geruïneerd bijlag. En hij zei: "Ach had ik aan mijn Heer maar niemand als metgezel toegevoegd."


بەڵام لەو کاتەدا قسەکانی تۆمم بیرکەوتەوە کە باسی هەوای دەکرد وە هەوڵم بۆدا 	 Toen herinnerde ik me Tom die zich tot zijn genie wendde, en ik besloot ook een poging te wagen.


(له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا) قه‌ومه‌که‌ی تۆ ئه‌م به‌رنامه و قورئانه‌یان به‌درۆزانی، له‌کاتێکدا هه‌ر ئه‌وه‌یه حه‌قیقه‌ت و ڕاستی پێیان بڵێ: ئه‌وه ئیتر من ده‌سه‌ڵاتی ڕزگار کردنی ئێوه‌م نیه و من پشتیوانی ئێوه نیم (ئه‌گه‌ر خوا به‌ڵایه‌کتان به‌سه‌ر بهێنێت). 	 Dit volk heeft de openbaring, die gij gebracht hebt, van valschheid beschuldigd, hoewel het de waarheid is. Zeg: Ik ben geen waker over u;


کە منی بینی، یەکسەر پەڕییەوە لە سیاجی پیادەکە، و لەسەر ئەو بۆرییە بچووکە وەستا کە بە چواردەوری قوولەکەوەیە. 	 Toen hij me zag, klom hij meteen over de voetgangersreling, en ging op die smalle buis rond de toren staan.


پێکەنین بۆ من ئەوە شەڕی سەرجادەی ساڵێک بوو 	 (Gelach) Voor mij was het een straatgevecht van een jaar.


ئه‌گه‌ر بمانویستایه ئه‌و ئاوه‌مان ده‌کرده‌خوێیه‌کی تاڵ و سوێر، جا ئایا بۆ سوپاسگوزاری ناکه‌ن 	 Als Wij zouden willen, dan zouden Wij het tot zout water maken. Waren jullie maar dankbaar!


ڕاستییەک هەیە کە دەمەوانەی دڵی بەراز ڕێژەیەکی زۆری لەم مادەیە تێدایە هەر بۆیە ناتوانرێت دڵی بەراز بە ئاسانی بگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ 	 En het feit dat een varkenshartklep er veel van bevat is de reden dat het lastig is een varkenshartklep naar een mens te transplanteren.


سه‌ره‌نجام ئێمه (لوط) و خاوو خێزانیمان ڕزگارکرد جگه له ژنه‌که‌ی که بڕیارمان دابوو له تیاچووان بێت (چونکه هه‌ڵوێستی چاک نه‌بوو، باوه‌ری به مێردی پێغه‌مبه‌ری نه‌بوو). 	 Daarom bevrijdden wij hem en zijn gezin, behalve zijne vrouw, omtrent welke wij besloten, dat zij een van hen zou zijn, die achter zouden blijven om verdelgd te worden.


ئینجا نه‌وجه‌وانانی هه‌میشه لاوو ڕووخۆش و جوان و پاك، به‌ناویاندا ده‌گه‌ڕێن (قسه‌ی خۆش و سروودی به‌تام ده‌ڵێن) کاتێك ده‌یانبینیت وا ده‌زانیت مروارین و به‌و ناوه‌دا بڵاو بوونه‌ته‌وه. 	 En kinderen die eeuwig jong zullen blijven zullen rondgaan om hen te bedienen; als gij hen ziet, zult gij denken dat zij verspreide paarlen zijn.


ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه و سلم) ئێمه ئه‌و هاوسه‌رانه‌تمان بۆ حه‌ڵاڵ کردویت که ماره‌ییت پێ به‌خشیون، ئه‌و ئافره‌تانه‌ش که که‌نیزه‌کی تۆن و له جه‌نگدا به‌دیل گیراون (له‌و سه‌رده‌مه‌دا که‌نیزه‌ك دیارده‌یه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی سروشتی بووه، ئاینی پیرۆزی ئیسلام به‌جۆره‌ها شێوه هه‌وڵی نه‌هێشتنی ئه دیارده‌یه داوه)، هه‌روه‌ها کچه مامه‌کانت، کچه پووره‌کانت، کچه خاڵه‌کانت، کچی ئه‌و پوورانه‌ت که کۆچیان کرد له ته‌ک تۆدا، وه هه‌ر ئافره‌تێکی بڕوادار که ئه‌گه‌ر ویستی خۆی پێشکه‌شی پێغه‌مبه‌ر بکات، وه پێغه‌مبه‌ریش ویستی ماره‌ی بکات، که ئه‌مه‌یان تایبه‌تی تۆیه (ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه و سلم) نه‌ك ئیمانداران، ئێمه ڕێ و شوێنمان بۆ ئه‌وان (واته ئیمانداران) ڕوونکردۆته‌وه به‌رانبه‌ر هاوسه‌ران و که‌نیزه‌کانیان (ئه‌م ڕوونکردنه‌وه‌یه بۆ ئه‌وه‌یه که:) هیچ دڵته‌نگی و غه‌مبارییه‌ك ڕووت تێ نه‌کات (وابزانی که تۆ له سنوور ده‌رچوویت به‌وه‌ی که له چوار هاوسه‌ر زیاترت هه‌یه) هه‌میشه‌و به‌رده‌وام خوا لێخۆشبوو و میهره‌بانه (بۆ ئیمانداران). 	 O profeet! wij hebben u uwe vrouwen toegestaan, aan welke gij haren bruidschat hebt gegeven, en ook de slaven welke door uwe rechterhand worden bezeten, van den buit dien God u heeft verleend, en de dochters uwer ooms, en de dochters uwer moeien, zoowel van vaders zijde, als van moeders zijde, die met u van Mekka zijn gevlucht, en elke andere geloovige vrouw, indien zij zich aan den profeet overgeeft, voor het geval, dat de profeet haar tot zijne vrouw wil nemen. Dit is een bijzonder voorrecht, dat u boven de overige ware geloovigen is verleend.


(ئه‌وانه) ئه‌و که‌سانه‌ن که هه‌وڵ و کۆششیان له‌ژیانی دنیادا، به‌زایه و به‌هه‌ده‌ر چووه به‌مه‌رجێک وایان ده‌زانی که به‌ڕاستی کاری چاک ده‌که‌ن و کرده‌وه‌ی ڕه‌وا ئه‌نجام ده‌ده‌ن. 	 Wier pogingen in deze wereld ten kwade zijn gericht, en die nochtans denken goed te handelen?


ئا ئه‌وانه كه‌سانێكن كه گومڕاییان وه‌رگرتووه له باتی هیدایه‌ت و سزایان كڕیوه له باتی چاوپۆشی و لێبووردن، ئای چه‌نده خۆگرن له‌سه‌ر ئاگری دۆزه‌خ!! 	 Zij zijn het, die de ware richting voor de dwaling verwisselen en genade voor straf; maar wat zullen zij van het vuur moeten lijden.


گوێچکە ڕووکراوەکانیش بەم شێوەیە گوێیان لەوە بوو کە وتم، کە تا ڕادەیەکی زۆر ورد بوو. 	 En zo klonk wat ik zei voor extroverte oren, eigenlijk best een nauwgezet antwoord.


ده‌بێت ئه‌مڕۆ بگه‌یه‌نرێنه ناوی له سه‌رئه‌نجامی بێ باوه‌ڕیتاندا و ببرژێن تیایدا به‌هۆی ئه‌وه‌ی که باوه‌ڕتان پێی نه‌بوو. 	 Heden wordt gij er in geworpen om verbrand te worden, omdat gij ongeloovig waart.


بەڵام کاتێک دەتوانین شتێک بکەین، لە هەزاران تاقیگەی جیهاندا بەتایبەتی ئەوانەی لەگەل تەکنەلۆژیادا مامەڵە دەکەن و ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی پێیان وایە ئەوە زۆر بەسودە هەروەک لەم ڕۆدا دەیبینین کاتیک چاودێری کردنی مەحاڵ دەبێت پرسیارەکە ئەوە نییە ئایا ئەوە ڕوو دەدات یان نا ؟ بەڵکو پرسیارەکە ئەوەیە کەی و لە کوێ و چۆن ڕوودەدات؟ 	 Maar wanneer iets mogelijk wordt in duizenden laboratoria over de gehele wereld, wat het geval zal zijn met deze technologieën, en wanneer er veel mensen zijn die ze als goed beschouwen, wat nu al het geval is, en wanneer ze bijna onmogelijk te controleren zijn, dan is het geen vraag of het zal gebeuren, maar waar en wanneer het zal gebeuren.


موسا مه‌ردانه، شوانه‌كانی بڕدا و ماڵاته‌كه‌یانی ئاودا و به‌ڕێی كردن، دوایی پشتی تێكردن و چووه ژێر سێبه‌ره‌كه و نزای كردو وتی: په‌روه‌ردگارا به‌ڕاستی تۆ خێرو بێری زۆرت به‌سه‌ردا ڕژاندووم، به‌ڵام هێشتا هه‌ژارم و ئاتاجی به‌خششی زیاترم. 	 Toen gaf hij hun vee voor hen te drinken. Toen trok hij zich terug in de schaduw, en zei: "Mijn Heer, ik heb behoefte aan het goede dat U tot mij neerzendt."


وتویەتی لەوانەیە ئامێرێک شوێنی مامۆستایەک بگرێتەوە 	 Hij zei dat de leraar die kan vervangen worden door een machine, ook zou moeten vervangen worden.


ئه‌وه‌ی به‌یه‌ک خێرو چاکه‌وه هاتبێت ئه‌وه ده چه‌ندانه‌ی چاکه‌که پاداشتی بۆ هه‌یه، ئه‌وه‌ش به گوناهو هه‌ڵه‌یه‌که‌وه هاتبێت، ئه‌وه پاداشت نادرێته‌وه جگه به‌ئه‌ندازه‌ی تاوانه‌که‌ی نه‌بێت و ئه‌وانه سته‌میان لێناکرێت. 	 Hij, die met goede werken mocht verschijnen, zal daarvoor eene tienvoudige belooning ontvangen; doch hij, die met slechte daden verschijnt, zal slechts eene gelijke straf daarvoor ontvangen, en zij zullen niet onrechtvaardig behandeld worden.


لە ١٦٠٠ەکان، ژمارەیەکی زۆر نەھەنگ لە کەنداوی کەیپ کۆد ھەبوون لە خۆرھەڵاتی کەناری ئەمریکا. 	 In de 17e eeuw zaten er zoveel noordkapers in de baai van Cape Cod, voor de oostkust van de VS,


باکگراوندی ژیانی من بەو شێوە ئاساییە نیە لە پەروەردەی تەندروستی بەو شێوەیەی کە ئێوە لێی تێدەگەن 	 Mijn achtergrond is niet precies de conventionele medische opleiding die je zou verwachten.


بە پێچەوانەی ڕێگە گشتیەکانی زەوی، هاتووچۆی ئاسمان بە هیچ جۆرە یاسایەک ڕێکنەخراوە. 	 In tegenstelling tot snelwegen op aarde, zijn er geen verkeersregels in de ruimte.


ئه‌وسا فیرعه‌ون به سه‌ربازانیه‌وه شوێنیان که‌وتن، کوتوپڕ له‌ناو ئاوه‌که‌دا شه‌پۆلی ده‌ریا دای به‌سه‌ریانداو هه‌موویانی داپۆشی به‌چ داپۆشینێک! 	 En toen Mozes aldus had gehandeld, vervolgde Pharao hem met zijne strijdmachten, en de wateren der zee overdekten hen.


ئایا ئه‌وانه‌ی بێباوه‌ڕ بوون نه‌یانبینیووه و بۆیان ڕوون نه‌بۆته‌وه به‌ڕاستی ئاسمانه‌کان و زه‌وی یه‌ک پارچه بوون له‌وه‌ودوا لێکمان جیا کردنه‌وه (که ئه‌مه ئاماژه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی که ئه‌م ڕاسته‌قینه له‌لایه‌ن ئه‌وانه‌وه په‌ی پێ ده‌برێت)، له ئاویش هه‌موو شتێکی زیندوومان فه‌راهه‌م هێناوه (ئاو زۆربه‌ی پێکهاته‌ی له‌شی ئاده‌میزاد و زینده‌واران و ڕووه‌ک پێکده‌هێنێت)، ئایا ئه‌وانه هه‌ر باوه‌ڕ ناهێنن (به‌و ڕاستیانه و به‌و ده‌سه‌ڵاته بێ سنووره‌ی ئێمه)؟! 	 Weten de ongeloovigen dus niet, dat de hemelen en de aarde vast waren, en dat wij die van een gescheiden hebben, en dat wij door middel van water het leven aan alle dingen geven? Zullen zij dus niet gelooven?


ئه‌و نه‌فامانه کچان ده‌ده‌نه پاڵ خوا (گوایه فریشته‌کان کچی خوان)، پاکی و بێگه‌ردی شایسته‌ی ئه‌و زاته‌یه هیچ پێویستیه‌کی به کچ و کوڕ نیه له کاتێکدا بۆ خۆیان حه‌ز به‌چی ده‌که‌ن ئه‌وه بۆ خۆیان داده‌نێن!! 	 Geprezen zij Hij! En zij zelf hebben wat zij begeren.


ئەوان دەستپێکر ب خوارنا زێدەتر گوشتی. 	 Ze beginnen meer vlees te eten en zo.


:بێینە سەر نەوەی دواتر ،ئەمە قوتابخانەیەکی یەک پۆلییە، ئۆک گرۆڤ .باوکم بۆ ئەم قوتابخانە یەک پۆلییە دەچووە 	 Snel een generatie verder: dit is het schoolgebouw met één klas, Oak Grove, waar mijn vader naar school ging.


ئەوەی من بەکاری دەهێنم ڕیزی دووەمە ، وە من چوار دانەیان وەردەگرم بۆ ئێوە یەکەم، دووەم، سێیەم، چوارەم... وە ئەگەر ژمارەی یەکەم دوجا بکەین وە ئەگەر ژمارەی دووەم و سێیەم و چوارەم دوجا بکەین من هەوڵ دەدەم و کێبڕکێیەکی توند بکەم لەگەڵ ئێوە، باشە ؟ 	 Ik zal deze keer de tweede rij gebruiken, en vier van jullie -- een, twee, drie, vier -- elk een twee-cijferig getal laten roepen, en als u het eerste getal wil kwadrateren, en als u het tweede, derde en vierde wil kwadrateren, zal ik proberen sneller te antwoorden dan jullie.


پێکه  نین من سرودێکم خوێنده  وه  ، من سرودێکم ده  خوێنده  وه  له  گه  ڵ هه  موو ئه  وانی تر 	 Maar ik deed mee met de kreet, met alle anderen.


خاوه‌ن و سه‌رداری ڕۆژی پاداشت و سزایه (پادشای ڕۆژی قیامه‌ته که دادپه‌روه‌ری ڕه‌هاو بێ سنووری تێدا به‌رپا ده‌کات). 	 de heerser op de oordeelsdag.


وەکو چیرۆکخوانێک، پێم خۆشە بیدەمەوە بە کۆمەڵگاکەم. 	 Als verteller wil ik graag aan de maatschappij teruggeven.


ڕۆمان نووس ، ڕیچارد فۆڕ باسی نه  هامه  تیه  کانی ژیانی منداڵی ده  کات که  به  رده  وام ده  بێت تا ببێت به  شتێک که  ئه  و له  گه  ڵ ئه  مڕۆدا زۆرانبازی پێبکات ، ئه  و به  ته  واوه  تی ناتوانێت بخوێنێته  وه  	 De schrijver Richard Ford spreekt over een probleem uit zijn jeugd waar hij nog steeds mee worstelt. Hij is zwaar dyslectisch.


ئەگەر ئێستا دەستپێبکەین، ئەکرێت ئامادەبین بۆ پەتای دواتر. 	 om ons voor te bereiden. Als we nu beginnen, dan kunnen we klaar zijn voor de volgende epidemie.


وانەی یەکەم: ناتوانیت هەموو کارەکان بەتەنها بکەیت. 	 Les nummer een: je kan het niet allemaal alleen doen.


ژیان لە زەلکاوەکاندا گەشایەوە 	 Het leven floreerde in de moerassen.


وێنۆچکە پیشان بدە 	 Miniaturen tonen


ئایا ئێوه (ئه‌ی گرۆی ئیمانداران) به ته‌مان و ئومێده‌وارن كه جوله‌كه ئیمان و باوه‌ڕ بهێنن به ئاینه‌كه‌ی ئێوه، له كاتێكدا بێگومان ده‌سته‌یه‌ك له شاره‌زاكانیان گوفتاری خوایان ده‌بیست له (ته‌ورات)دا، له‌وه‌ودوا ده‌ستكاریان ده‌كرد دوای ئه‌وه‌ی كه تێی گه‌یشتبوون و ده‌یانزانی ڕاستیه‌كه‌ی كامه‌یه. 	 Hopen jullie dan nog dat zij (de Joden) in jullie (godsdienst) zullen geloven, terwijl er waarlijk een groep onder hen is, die het Woord van Allah heeft gehoord, en die het verdraaiden nadat zij het begrepen hadden, terwijl zij het weten?


دەرچوون... 	 Bezig met afsluiten…


دەهان هەزار ساڵ دەگەڕێتەوە بۆ دواوە؟ 	 Hoe veel tienduizenden jaren gaat dat terug?


پەنجەرەی تایبەتی نوێ 	 Nieuw privévenster


به‌س ئه‌و كار و چاودێری و سۆز و به‌زه‌ییةى سانگامیترا و هاورێكانی دیت كه بۆ گونده‌كه‌ی هێناون، بۆیه ویستی به‌شداری له‌و كاره بكا وببته به‌شێك له‌و كاره.ئێستا ئه‌وسه‌ركرده‌ی 	 Maar hij zag het werk, de zorg, het medeleven die Sanghamitra en haar team naar het dorp brachten en hij wilde er deel van uitmaken.


له‌جیاتی ئه‌وه، ئه‌وه‌ی ئێمه کردمان ئه‌وه‌بوو بڕیارماندا، له‌جیاتی ئه‌وه‌ی بچینه ده‌ره‌وه و ئه‌و ئه‌نجامه وه‌ربگرین وه‌ک ئه‌وه‌ی ئێمه هه‌ندێک ڕاپرسیمان کرد که ته‌نها بچین و هه‌ندێک شت له‌هه‌موو شتێک ببینین جوناس مان نارد بۆ داراڤی که به‌شێکه له مۆمبای له هیندستان ڕێگه‌ی بده‌ن له‌وێ بمێنێته‌وه و بگاته دڵ و ڕۆحی ئه‌م به‌شه سه‌ره‌کییه‌ی ئه‌و شاره 	 Dus in plaats van erop uit te trekken en een zogenaamd 'overzichtsverhaal' te maken, waarbij je een beetje van alles ziet, stuurden we Jonas naar Dharavi, wat deel is van Mumbai, India. We lieten hem daar logeren en werkelijk in het hart van dit immense stadsdeel doordringen.


(باوکی ئیبراهیم به‌سه‌غڵه‌تیه‌وه) وتی: بۆچی ئه‌ی ئیبراهیم تۆ (ئه‌وه‌نده) له خواکانی من بێزاری، به‌ڕاستی ئه‌گه‌ر کۆڵ نه‌ده‌یت و واز نه‌هێنیت (چاوپۆشیت لێ ناکه‌ن و) بێگومان به‌رد بارانت ده‌که‌م، بڕۆ، ون به له‌به‌رچاوم هه‌ر نه‌تبینمه‌وه. 	 Als jij niet ophoudt, zal ik jou zeker stenigen. Ga bij mij vandaan voor een lange tijd."


دەربارەی ئێمە 	 Over ons


وێنه‌ی نمونه‌یی ئه‌و به‌هه‌شته‌ی به‌ڵێن دراوه به پارێزگاران (که جوان و ڕازاوه‌یه) چه‌نده‌ها ڕووبار ڕه‌وان و جاریه (به‌ژێر دره‌خته‌کان و به به‌رده‌م کۆشکه‌کانیدا)، خواردن و خواردنه‌وه‌ی (هه‌مه‌جۆر و هه‌مه‌ڕه‌نگی) به‌رده‌وامه هاوڕێ له‌گه‌ڵ سێبه‌ری خۆش و (هه‌وای سازگارو شنه‌ی شه‌ماڵدا) ئه‌وه‌یه سه‌ر ئه‌نجامی ئه‌وانه‌ی له‌توڕه‌یی خوا خۆیان پاڕاست، سه‌ر ئه‌نجامی بێ باوه‌ڕو خوانه‌ناسانیش ئاگری دۆزه‌خه. 	 De tuin die de godvrezenden is toegezegd ziet er zo uit: Er stromen rivieren onderdoor en het voedsel en de schaduw ervan zijn duurzaam. Dat is de eindbestemming van hen die godvrezend zijn en de eindbestemming van de ongelovigen is het vuur.


په‌نا ده‌گرم به تۆ ئه‌ی په‌روه‌ردگارم که شه‌یتانه‌کان به‌ده‌ورمدا کۆ ببنه‌وه‌و (سه‌رم لێ بشێوێنن). 	 En ik zoek mijn toevlucht tot U zodat zij niet bij mij komen."


دەزانم كە ڕێژەى بەرگری بۆ دژەبەكتريا ئێجگار زۆر ديارە، بەڵام ئەگەر جارێک گڵۆپيكى سپيت کڕیبێت لەبەر ئەوەی خەمخۆری گۆڕانی کەشوهەوات بووبێت، یان نوسینەکانی سەر پاکەتێک پسکیتت خوێندبێتەوە چونكە بير لە بڕينەوەى ئەو دارخورمايانە دەکەیتەوە كە زەيتەكەى پێ دروست كراوە، كەواتە دەزانيت ئەو هەستە چۆنە پێویست بە چی دەکات بۆ ئەوەی هەنگاوێکی بچووک بنێیت بەرەو کێشەیەکی گەورە 	 Ik weet dat de omvang van de resistentie tegen antibiotica overweldigend lijkt, maar als je ooit een spaarlamp hebt gekocht omdat je je zorgen maakte over de klimaatverandering, of het etiket op een doos crackers las omdat je nadacht over de ontbossing voor palmolie, dan weet je al hoe het voelt een kleine stap te zetten om een overweldigend probleem aan te pakken.


ئەم ئیشەم نزیکەی ٥ ساڵی خایاند ، وە ئەم تاقیکردنەوەیە بە ڕاستی بە درێژایی و پانی هندستان ئێمەی برد 	 Daardoor deed ik dus dit experiment gedurende bijna vijf jaren. Dat bracht ons helemaal doorheen de lengte en breedte van India.


داهاتوو 	 Vol_gende


(به‌بێ باوه‌ڕان) بڵێ: به‌ڕاستی من قه‌ده‌غه کراوم له په‌رستنی ئه‌وانه‌ی ئێوه ده‌یانپه‌رستن له غه‌یری خوا (هه‌روه‌ها) بڵێ: من شوێن ئاره‌زووه‌کانی ئێوه ناکه‌وم (ئه‌گه‌ر وابکه‌م)، ئه‌وه ئیتر بێگومان ئه‌و کاته من سه‌ر لێشێواو ده‌بم و هه‌رگیز له هیدایه‌ت دراوان نیم. 	 Zeg: "Het is mij verboden hen die jullie in plaats van God aanroepen te dienen." Zeg: "Ik volg jullie neigingen niet; dan zou ik dwalen en niet tot hen behoren die op het goede pad gaan."


ڕووناکییەکە دەگەڕێنینەوە بۆ ئەوەی لێوارەكانى چاوەكانی ببێتەوە بەڕەش، و ئەويش دەبێتەوە بەو ڕۆبۆتە ڕۆح لەبەرە ئێسك سووكە كە خۆشمان دەوێت. 	 We brengen dat licht terug, om het diafragma terug te brengen, en hij wordt weer die lieve, bezielde robot waar we van houden.


(ئیمانداران، ئه‌م ئافره‌تانه) ماره‌کردنیان حه‌رامکراوه له‌سه‌رتان: دایکانتان، کچه‌کانتان، خوشکه‌کانتان، پوره‌کانتان (خوشکی باوک)، پوره‌کانتان (خوشکی دایک)، برازاتان، خوشکه‌زاتان، ئه‌و دایکانه‌ی که شیریان داونه‌تێ، خوشکه شیریه‌کانتان، دایکی هاوسه‌رتان (خه‌سوو)، ئه‌و کچانه‌ی له پیاوێکی ترن و لای ئێوه ده‌ژین و په‌روه‌رده ده‌بن و له‌و ژنانه‌تانن که چوونه‌ته لایان (واته زڕ کچه‌کانتان)، خۆ ئه‌گه‌ر نه‌چووبنه لای دایکی ئه‌و جۆره کچانه ئه‌وه هیچ گوناهتان له‌سه‌ر نی یه (ماره‌یان بکه‌ن)، (هه‌روه‌ها حه‌رامه) هاوسه‌ری ئه‌و کوڕانه‌تان ماره بکه‌ن که له‌پشتی خۆتانن (واته بوکه‌کانتان)، (هه‌روه‌ها حه‌رامه) دوو خوشکیش پێکه‌وه بکه‌نه هاوسه‌ری خۆتان له یه‌ک کاتدا، جگه له‌وانه‌ی که ڕابوورد، به‌ڕاستی خوا هه‌میشه‌و به‌رده‌وام لێخۆشبوو میهره‌بانه. 	 Verboden [om mee te trouwen] zijn voor jullie je moeders, dochters, zusters, tantes van vaders- en moederskant, dochters van broers en zusters, zoogmoeders en zoogzusters, de moeders van jullie vrouwen en jullie stiefdochters die onder jullie hoede staan en die geboren zijn uit jullie vrouwen met wie jullie daadwerkelijk gemeenschap hebben gehad -- als jullie nog geen gemeenschap met haar hadden gehad, dan is het voor jullie geen vergrijp -- en de echtgenotes van jullie lijfelijke zonen en dat jullie twee zusters samen als vrouw hebben, behalve als het al is gebeurd. God is barmhartig en vergevend. *


قه‌ومی (ثمود) یش بڕوایان به پێغه‌مبه‌رانیان نه‌کرد. 	 De Thamoed betichtten de gezondenen van leugens.


خۆ ئه‌گه‌ر به‌ئاشکرا قسه بکه‌یت، ئه‌وه بێگومان ئه‌و زاته به‌نهێنی و له نهێنیش په‌نهانتر ده‌زانێت. 	 Of jij niet luide stem spreekt (of niet): voorwaar, Hij kent het geheim en het meest verborgene.


(گاور و جوو) هه‌موویان یه‌کسان و چوونیه‌ک نین، به‌ڵکو له خاوه‌نانی کتێب ده‌سته‌یه‌ک له ئیماندارانیان هه‌ن، ئایه‌ته‌کانی خوا له‌کاته‌کانی شه‌ودا ده‌خوێننه‌وه‌و نوێژده‌که‌ن و سوژده ده‌به‌ن (موسڵمانن به‌هه‌موو واتایه‌ک). 	 Niet allen van de Lieden van de Schrift zijn hetzelfde: (er is) een groep onder hen die standvastig is en zij lezen de Verzen van Allah in een gedeelte van de nacht voor, terwijl zij zich neerbuigen (in hun Shalât).


دێزی و ڕه‌شی و تاریکی دایپۆشیوون. 	 en met grauwheid overdekt.


جا ئیتر سه‌رنج بده‌و ته‌ماشای چه‌نده‌ها ئاسه‌واری ڕه‌حمه‌تی خوا بکه، که چۆن زه‌وی زیندوو ده‌کاته‌وه دوای مردنی، بێگومان ئه‌و زاته‌ی که ئه‌و کارانه ئه‌نجام ده‌دات، مردووان زیندوو ده‌کاته‌وه‌و هه‌ر ئه‌و زاته ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ر هه‌موو شتێکدا هه‌یه، (مردووانیش وه‌ك ڕوه‌ك له کاتی خۆیدا له زه‌وی ده‌رده‌هێنێته‌وه بۆ لێپرسینه‌وه). 	 Kijkt dan naar de sporen van Gods barmhartigheid, hoe Hij de aarde laat herleven nadat zij dood was. Dat is Hij die de doden laat herleven en Hij is almachtig.


کێشه نییه چۆن هه‌ڵی ده‌ده‌یت ڕۆبۆته‌که ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆلای 	 Hoe je het ook gooit, de robot herstelt zich en keert terug.


ڕاستیه‌کان بخه‌ره به‌رچاو، سه‌رئه‌نجام خۆیان ئه‌بیننه‌وه. 	 En kijk, spoedig zullen zij (de bestraffing) zien.


خوێندکارێکی ئامادەیی بوو، هەرزەکارێك، بە ڕاستی لە خێزانێکی هەژارەوە هاتبوو. 	 zat iemand van de middelbare school, een tiener. Ze kwam uit een zeer arme familie.


(ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) به‌و خه‌ڵکه) بڵێ: ئایا هه‌واڵی چاکتر له‌و نازو نیعمه‌تانه‌تان پێ ڕابگه‌یه‌نم؟! (ئه‌ویش ئه‌مه‌یه که): بۆ ئه‌وانه‌ی پارێزکارو خواناسن، لای په‌روه‌ردگاریان باخه‌کانی به‌هه‌شت ئاماده‌یه بۆیان که: چه‌نده‌ها ڕووبار به‌ژێر دره‌خته‌کانیداو به‌به‌رده‌م کۆشکه‌کانیدا ده‌ڕوات، هاوڕێ له‌گه‌ڵ ژیانی نه‌بڕاوه له‌گه‌ڵ هاوسه‌رانی پاکیزه‌دا و به‌ده‌م هه‌ست کردنی به‌رده‌وام به‌ڕه‌زامه‌ندیی په‌روه‌ردگاری ئازیز، بێگومان ئه‌و خوایه بینایه به‌به‌نده‌کانی. 	 Zeg (O Moehammad): "Zal ik jullie over (iets) beters dan dat mededelen? Voor degenen die (Allah) vrezen zijn er tuinen (de Paradijs) bij hun Heer, waar onder door de rivieren stromen, daar zijn zij eeuwig levenden en (daar zijn) reine echtgenotes en het welbehagen van Allah."


ئەوە وا ناسراوە کە دوو سەد ، سێ سەد ساڵ لەمەوبەر کە چێمەن نیشانە بوو بۆ دەسەڵات ئەوەش تەنها بۆ زۆر دەوڵەمەندەکان بوو کە بتوانن سەوزی بهێڵنەوە لەڕاستیدا ، بیابانەکان کە بەتەواوەتی بێ بەرهەمن 	 Zo 'n twee-, driehonderd jaar geleden was een gazon een statussymbool. Enkel de rijken hadden zo' n groene feitelijk, woestijnen: ze zijn volstrekt steriel.


بۆیە بیرم لە ژیانی خۆم کردەوە، و چۆن ژیانی خۆم بکەمە یادەوەری لە قۆناغەکانی تەمەنم (پێکەنین) ژیانی هاوڕێکانم دەکەم، بەڵام، کێشەی من ئەوەیە هاوڕێکانم زۆر تامەزرۆی بیرۆکەی مۆمییا کردنیان لە لایەن منەوە نییە. (پێکەنین) لە جیاتی ئەمە، پەنام بڕدە بەر ڤیدیۆ، بۆ پارێزگاری، یادکردنەوەی کەسێک و بۆ پاراستنی کاتێکی دیاری کراو باشترین ڕێگەیە. 	 Ik dacht aan mijn leven, hoe ik het graag wil gedenken, voor de komende tijden, en ook – (Gelach) -- het leven van mijn vrienden. Helaas zijn mijn vrienden niet te vinden voor het idee van door mij opgezet worden. (Gelach) Video dan maar, de tweede beste manier om iemand te bewaren en om een moment vast te leggen.


زۆر لە خێو دەچێت ، وانیە ؟ 	 Bijna als een geest, niet?


خۆ ئه‌گه‌ر ئێوه زیندوو ناکرێنه‌وه و پاداشت نادرێته‌وه.... 	 Zoudt gij dan niet, indien gij hier namaals niet voor uwe daden werdt vergolden.


باوه‌ڕم وایه، که وێنه‌گرتن ده‌توانێت په‌یوه‌ندیه‌کی ته‌واو به‌خه‌ڵکه‌وه دروست بکات وه ده‌توانرێت وه‌ک بریکارێکی پۆزه‌تیڤ کار بکات بۆ تێگه‌یاندنی به‌ڕێوبه‌ره‌کان و ده‌رفه‌ته‌کان که ڕوبه‌ڕووی جیهانی ئه‌مڕۆ ده‌بێته‌وه 	 Ik geloof dat fotografie een echte connectie kan maken met mensen, en kan worden aangewend als positief middel om de uitdagingen en kansen te begrijpen van onze huidige wereld.


تۆ چیت دۆزیەوە تەنها ڕەنگە دوودڵی کردبی. 	 Wat je vindt, zorgt wellicht dat je twee keer kijkt.


فریشته‌کان وتیان: ئه‌وه‌فه‌رمانی په‌روه‌ردگارته‌و ئه‌و زاتێکی دانا و زانایه. 	 Zij zeiden: "Zo heeft jouw Heer het gezegd. Hij is de wijze, de wetende." *


بەڵام ئەگەر ئەمڕۆ لێم بپرسیت، ئەگەر بمەوێت دۆخی خۆم بگۆڕم، ئەبێ بڵێم نەخێر. 	 Als je me nu vraagt of ik mijn situatie zou willen veranderen, dan zou ik 'nee' zeggen.


کا‌تێک به‌باوکی وت: باوکی به‌ڕێزم! ئه‌وه تۆ بۆچی شتێک ده‌په‌رستیت که نه‌گوێ بیسته، نه‌که‌س به‌رچاو ڕوون و ڕۆشنبیر ده‌کات، نه هیچ سوودێکت پێ ده‌گه‌یه‌نێت. 	 Toen hij tot zijn vader zei: "O mijn vader, waarom dien jij wat niet kan horen, niet kan zien en wat jou niets baat?


گفتوگۆ درێژەی کێشا، هەر وشە بوو لە مێشکما دەهات و دەچوو، وە زۆری نە خایاند کە بارودۆخەکە وردە وەرد ڕوون دەبووەوە لە لام و لە بری ئەوەی سەرم بسوڕمێت لەو هەموو شتەی کە باس دەکرا بە ڕاستی وام لێهات کە بە تەواوەتی سەرم لە پڕوپوچیان بسوڕمێت 	 De dialoog bleef maar duren, met mentale woordenmappen, en al snel werd het duidelijk dat ik niet omver geblazen werd door briljante ideeën, maar gepaaid werd met lulkoek.


سی ڤی باسكردنی چیرۆكێكه. 	 Een cv vertelt een verhaal.


بۆ ئه‌وه‌ی به‌رد بارانیان بکه‌ین به‌به‌ردێک که‌له‌قوڕ دروست کراوه. 	 om op hen stenen van klei neer te zenden,


با ئه‌وانه‌ی که بێ بڕوا بوون وا نه‌زانن که له ده‌ستمان ده‌رچوون، به‌ڕاستی ئه‌وانه ناتوانن ده‌سه‌وسانمان بکه‌ن و له ده‌ستمان ده‌رناچن. 	 Zij die ongelovig zijn moeten er niet op rekenen [Ons] te vlug af te zijn; zij kunnen er niets tegen doen.


ئیبلیس (به بوغرو کینه‌و حه‌ساده‌ته‌وه) وتی: په‌روه‌ردگارم، ماده‌م به‌هۆی ئه‌م ئینسانه‌وه منت سه‌ر لێشێواو کرد، شه‌رت بێت له زه‌ویدا هه‌موو گوناهو لادان و تاوانێکیان لا‌جوان و شیرین بکه‌م و هه‌ر هه‌موویان سه‌ر لێشێواوو سه‌رگه‌ردان بکه‌م. 	 Hij zei: "Mijn Heer, omdat U mij misleid hebt zal ik voor hen op de aarde [alles] schone schijn maken en ik zal hen zeker allen misleiden,


شتێکی سەرنج ڕاکێش هەیە کە دەمەوێت بیڵێم بەڵام لێی بەرپرس نیم ، راپۆرتێکی پزیشکی هەیە کە لەگەل ئەوزانیاریەی پێشودا جیاوازە و بە پێی راپۆرتەکە کوشنەکان زۆر باشترن 	 Nu, wat interessant is — ik moet dit vermelden als disclaimer — Er is medische literatuur die heel moeilijk te rijmen is met deze gegevens van andere oorsprong, en die suggereert dat autostoeltjes dramatisch beter zijn.


دووان لە ٤٧ مانگەکەی زوحەل لە هەموویان دیارترن. 	 Nu, twee van de 47 manen van Saturnus zijn bijzonder.


ئێمە شتێکمان هێنایە پێش چاوی خۆمان ، وتمان قوتابخانەی ناوچە دوورەکان بە پێی پێویست مامۆستای باشیان نییە 	 We deden een gok. We gokten dat de scholen in afgelegen gebieden geen leerkrachten hadden die degelijk genoeg zijn.


جۆری فۆنت نەناسراوە 	 Onbekend soort lettertype


یادیان بهێنه، کاتێک موسا (له‌ڕێگای گه‌ڕانه‌وه‌یدا بۆ میسر) به هاوسه‌ره‌که‌ی وت: (ئێوه لێره‌دا بمێننه‌وه) به‌ڕاستی من ئاگرێکم به‌دی کردووه و دڵم پێی خۆشه، له‌وێوه هه‌واڵێکتان بۆ ده‌هێنم، یان سه‌لکه بزوتێکتان بۆ ده‌هێنم، بۆ ئه‌وه‌ی خۆتانی پێ گه‌رم بکه‌نه‌وه. 	 Toen Moesa tot zijn mensen zei: "Ik heb een vuur waargenomen, ik zal jullie er bericht van brengen of ik breng jullie een brandende fakkel; misschien zullen jullie [erdoor] verwarmd worden."


کەواتە هەموو ساڵێک کە تۆ ئەو چوار چالاکیە زیاد دەکەیت لە ڕاستیدا ١٢٨ ساڵت زیاتر دەست دەکەوێت یان ٤٦ ڕۆژی زیاتر یان ٦٧،٢٩٨ خولەکی زیاترت لە ژیان دەست دەکەوێت ئەمەش مانای ئەوەیە کە تۆ هەموو ڕۆژێک ١٨٤ خولەک لە ژیانت بۆ دەگەڕێتەوە یان لە هەر کاتژمێرێکدا کە ڕێژەی ئەو چوار چالاکیەت زیاد دەکەیت هەروەک ئەوانەی کە ئێستا پێکەوە کردمان ئەو کاتەی کە دەستت دەکەوێت دەکاتە ٧،٦٨٢٤٥٨٣٧ خولەکی زیاتر لە ژیان 	 Voor elk jaar dat je je vier types weerbaarheid versterkt, verdien je 0,128 jaar extra leven, of 46 extra dagen, of 67.298 extra minuten, dus elke dag verdien je 184 extra minuten leven, of elk uur dat je je vier soorten weerbaarheid versterkt, zoals we daarnet samen deden, 7,68245837 extra levensminuten.


ئه‌وه‌ی مه‌به‌ستی ته‌نها دنیابێت که به‌په‌له‌و به‌خێرایی تێده‌په‌ڕێت، ئه‌وه ئێمه (به ئاره‌زووی که‌س ناکه‌ین به‌ڵکو) هه‌رچیمان بوێت به زوویی، به‌ویستی خۆمان و به‌هه‌رکه‌س که بمانه‌وێت ده‌یبه‌خشین، پاشان (له‌و جیهان) ئه‌و جۆره که‌سانه (واته دنیا په‌رستان) ده‌خه‌ینه ناو دۆزه‌خه‌وه، به سه‌رزه‌نشت کراوی و ڕاونراویه‌وه (که به‌رده‌وام فریشته‌کان ئێش ده‌که‌ن به‌دڵیانداو نایه‌ڵن پشوو بده‌ن، هه‌ر ڕاویان ده‌نێن به‌ناو تونێل و شوێنه سامناکه‌کاندا). 	 En wie het vergankelijke (van de wereld) wenst: voor hem zullen Wij wat Wij wensen daarin verhaaasten, voor wie Wij willen. Vervolgens maken Wij voor hem de Hel, hij gaat daar binnen, vernederd en verjaagd.


خوازراو 	 Aangepast


وە لە هەندێک شوێنی کەنداوی عەرەبدا ، سوێری ئاوی دەریاکە بە شێوەیەکی هاوسەنگانە لە زیادبووندایە ئەویش بە هۆی ئەو ئاوە پاشەڕۆ سوێرەوەیە کە تێیدەکرێت لە لایەن کارگەکانی لابردنی خوێ لە ئاوی دەریا بۆ مەبەستی بەکاربردن لە لایەن مرۆڤەوە 	 In delen van de Perzische Golf neemt het zoutgehalte gestaag toe door de lozing van overtollig pekelwater door ontziltingsinstallaties.


نەخێر سوپاس 	 Nee, dank u


وەک لاکەی ترە 	 Net als de andere kant.


بەڵام خۆشترین خواردن دروست دەکات لە گییای تازەی ئەو لادێیە 	 Ze maakt het heerlijkste eten, vers van de groenten in het omliggende land.


وه‌لێ ئه‌گه‌ر به‌ورياييه‌وه ئاڕاسته‌مان كرد ده‌توانين دۆخه‌كه به ئايينده‌يه‌كى سه‌رسامكه‌ره‌وه كۆتايى پێ بێنين كه هه‌موو كه‌س حاڵى باشتر بێت هه‌ژار ده‌وڵه‌مه‌ند ببێ، ده‌وڵه‌مه‌ند ده‌وڵه‌مه‌ندتر ببێت هه‌موو كه‌س ته‌ندروست ده‌بێ و ئازاد بێت له خه‌ونه‌كانيدا بژى 	 Maar als we goed sturen, zou het kunnen uitmonden in een fantastische toekomst waar iedereen beter af is: de armen rijker, de rijken rijker, iedereen gezond en vrij om zijn dromen uit te leven.


بۆ سه‌ر فیرعه‌ون و دارو ده‌سته‌که‌ی، که‌چی خۆیان به‌گه‌وره زانی و قه‌ومێکی لووت به‌رز بوون 	 naar Fir'aun en zijn raad van voornaamsten, maar zij waren hoogmoedig; zij waren mensen die de overhand hadden.


(ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) به‌و خه‌ڵکه) بڵێ: ئایا هه‌واڵی چاکتر له‌و نازو نیعمه‌تانه‌تان پێ ڕابگه‌یه‌نم؟! (ئه‌ویش ئه‌مه‌یه که): بۆ ئه‌وانه‌ی پارێزکارو خواناسن، لای په‌روه‌ردگاریان باخه‌کانی به‌هه‌شت ئاماده‌یه بۆیان که: چه‌نده‌ها ڕووبار به‌ژێر دره‌خته‌کانیداو به‌به‌رده‌م کۆشکه‌کانیدا ده‌ڕوات، هاوڕێ له‌گه‌ڵ ژیانی نه‌بڕاوه له‌گه‌ڵ هاوسه‌رانی پاکیزه‌دا و به‌ده‌م هه‌ست کردنی به‌رده‌وام به‌ڕه‌زامه‌ندیی په‌روه‌ردگاری ئازیز، بێگومان ئه‌و خوایه بینایه به‌به‌نده‌کانی. 	 Zeg: "Zal ik jullie iets beters dan dat meedelen? Voor hen die godvrezend zijn, zijn er bij hun Heer tuinen waar de rivieren onderdoor stromen, waarin zij altijd zullen blijven, en ook reingemaakte echtgenotes en Gods welgevallen."


هه‌زرات علی له خێزانێکی هه‌ژاری جوتیاره له سوات هاتوه 	 Hazrat Ali komt uit een arme landbouwersfamilie in Swat.


بەستەر پێویستە بکرێتەوە لەڕێگەی داوانامەیەکەوە. 	 Deze koppeling moet worden geopend met een toepassing.


باوەڕم وایە، باوەڕم وایە، باوەڕم وایە بە خەڵکەکەی وت 	 "Ik geloof. Ik geloof. Ik geloof," vertelde hij de mensen.


با پیاسە چووین بۆ باخی گشتی جۆلانەمان کرد و هەندێ یاریمان کرد 	 We wandelden door het park in de buurt, rommelden een beetje met de schommels en speelden wat simpele spelletjes.


به‌م پێكهاته‌يه ده‌وترێت هايپۆكامپه‌س. 	 van feiten en voorvallen. En die structuur heet de 'hippocampus'.


"بمبورە ، ناوی ئەم بلۆکە چی یە " تۆش ئەڵێیت، بمبورە، بەڵام، ئەمە" . شەقامی ئؤوکە ، ئەوەش شەقامی ئێڵمە 	 "Excuseer, hoe heet dit huizenblok? Je zegt: "Sorry.


بۆیە من ئەم ئامێرەم بەکارهێنا بۆ ماوەی حەوت ڕۆژ لەو کاتەدا کە خۆم بۆ "" تێد مێد "" ئامادە دەکرد 	 Ik heb dit zeven dagen gedaan als voorbereiding voor TEDmed.


بۆچی؟ یەک کتێبی تەواوم نوسی بۆ ئەوەی ئەمە بۆ خۆم رون بکەمەوە. 	 Waarom? Om dit aan mijzelf uit te leggen, heb ik een boek geschreven.


(ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم) بخوێنه به‌ناوی ئه‌و په‌روه‌ردگاره‌ته‌وه که هه‌موو شتێکی دروست کردووه. 	 Lees in naam van uwen Heer, die alle dingen heeft geschapen.


بەڵام دەتوانین ئەو کاتە دروست بکەین ئەگەر تەنها کەمێک پلانی بۆ دابنێن. 	 maar we kunnen die tijd creëren als we wat vooruit plannen.


ئەمە خاڵێکی زۆر گرنگە لێرەدا. 	 Dit is belangrijk.


نهێنی بۆماوەیی هەسارەکان. لە توخمەکانی ئیزۆتۆپس نووسراوە. 	 De genetische code van de planeten staat geschreven in de isotopen van de elementen.


(خه‌ڵکینه) شوێنی ئه‌و (به‌رنامه‌یه) بکه‌ون که له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگارتانه‌وه بۆتان هێنراوه‌ته خواره‌وه، جگه له‌و زاته شوێنی هیچ پشتیوان و خۆشه‌ویستێکی تر مه‌که‌ون، که‌م یاداوه‌ری و په‌ند وه‌رده‌گرن و بیرده‌که‌نه‌وه! 	 Volgt wat van jullie Heer naar jullie is neergezonden en volgt in plaats van Hem geen andere beschermers; hoe weinig laten jullie je vermanen!


له‌راستیدا، ئه‌گه‌ر ته‌كنه‌لۆژیایه‌ك هه‌بێت كه چه‌قی بابه‌ته‌كه‌بێت وه به‌راستی هێزی بزوێنه‌ری پشتی شته‌كه‌یه، توانای فێربوونی ئامێرە، كه ده‌یكاته تەکنەلۆجیایەکی زۆر بەهێز، هه‌ڵوه‌شێنه‌ر، بێوێنە، و پێوانەکراو. 	 Als er één technologie is die hierbij centraal staat en echt de drijvende kracht hierachter is geworden, dan is dat zelflerende technologie, die zich aan het ontwikkelen is tot een ongelooflijk krachtige, disruptieve, opschaalbare technologie.


.له‌وه ناچێت ئه‌وه بیرۆكه‌یه‌كی باش بێت 	 Dat lijkt geen erg goed idee.


دوان لە گەورەترین چیرۆکەکانی سەرکەوتن لە بیست ساڵی پێشوودا -- یەکێکیان شتی زۆر گرانی فرۆشت لە سندووقی شیندا، و یەکێکیشیان هەندێک شتی فرۆشت بە هەرزانترین نرخ کە بکرێت. 	 Twee van de grootste succesverhalen van de laatste 20 jaar in retail -- één verkoopt dingen die ongelooflijk duur zijn in een blauwe doos, en één verkoop dingen zo goedkoop mogelijk.


که‌وابوو بێگومان ئه‌وانه کاتێک ئه‌و حه‌ق و ڕاستیه‌یان بۆ هات که قورئانه بڕوایان پێنه‌کرد، جا له ئاینده‌دابۆیان دێت و پێیان ده‌گات هه‌واڵی ئه‌وه‌ی که ئه‌وان گاڵته‌یان پێده‌کرد. 	 Voorzeker. zij loochenden de Waarheid toen die tot hen kwam, maar spoedig zullen berichten hen bereiken over wat zij plachten te bespotten.


تکایە لەلایەن منەوە پیرۆزبای دەستەی منداڵان بکە 	 Gelieve je kinderteam mijn felicitaties over te brengen."


ئێستا ئەمەتان پێ دەگەيەنم 	 Ik ga dit exemplaar even laten rondgaan.


سوێند به‌خوا بێگومان خه‌ڵکانی تری پێش ئه‌مان بڕوایان به‌پێغه‌مبه‌رانی ئێمه نه‌کرد ئاشکرایه چ به‌ڵایه‌کم به‌سه‌رهێناون و چۆن ته‌مێم کردن. 	 Zij die er voor hun tijd waren hebben ook van leugens beticht. En hoe was Mijn terechtwijzing dan?


ئه‌گه‌ر خێرو چاکه و به‌خشینه‌کانتان به ئاشکرا ئه‌نجام بده‌ن ئه‌وه شتێکی چاکه، خۆ ئه‌گه‌ر بیشارنه‌وه و بیده‌ن به هه‌ژاران به نهێنی ئه‌وه چاکتره بۆتان، جا (به‌و به‌خشینه) خوا هه‌ندێک له گوناهه‌کانتان ده‌سڕێته‌وه و خوا ئاگایه به‌و کارو کرده‌وانه‌ی که ئه‌نجامی ده‌ده‌ن. 	 Als jullie openlijk aalmoezen geven, dan is dat mooi, maar als jullie dat in het verborgene doen en ze aan de armen geven dan is dat beter voor jullie en het verzoent iets van jullie slechte daden. God is over wat jullie doen welingelicht. *


بۆ ماوەی چەند ساڵێک گرێبەستم لەگەڵ (کاتی پاسفیک) بۆ فڕۆکەوانی هەبوو کە جێگام بەبەلاش وەردەگرت لە بەرامبەر وێنەگرتن دا بۆیان 	 Ik had jarenlang een geweldige deal met Cathay Pacific. Ze gaven me gratis tickets op al hun vluchten, in ruil voor foto 's.


هه‌روه‌ها منداڵانی جوان و ئێسک سووک به‌ده‌وریاندا دێن و خزمه‌تیان ده‌که‌ن ده‌ڵێی مرواری پاک و بێگه‌ردن 	 En onder hen gaan jongelingen rond die lijken op welbewaarde parels.


ئێستا توێژینه  وه  کان زۆر به  ڕونی ئه  وه  نیشان ده  ده  ن که  شاره  کان سامناکن ، ئه  و زه  وت کردنانه  سامناکن به  ڵام ، ئه  مانه  له  ئه  فه  ریقا به  ره  و ئاستێکی به  رز ناڕۆن 	 Er zijn nu studies die duidelijk laten zien dat de oorlogen vreselijk zijn, dat verkrachtingen vreselijk zijn. Maar dit is niet de stuwende kracht voor de hoge niveaus in Afrika.


R.U.R. زۆر سەرکەوتوو دەبێت، کاتێک لە ساڵی ١٩٢٣ وەردەگێڕدرێتە سەر زمانی ئینگلیزی وشەی ڕۆبۆت جێگەی خۆی دەکاتە و جێگیر دەبێت. 	 'R.U.R.' was enorm succesvol, en toen het naar het Engels werd vertaald in 1923, werd het woord robot enthousiast omarmd.


هه‌روه‌ها نیوه‌ی میراتی ژنه‌کانتان ده‌درێت به ئێوه ئه‌گه‌ر منداڵیان نه‌بوو، خۆ ئه‌گه‌ر منداڵیان هه‌بوو ئه‌وه چواریه‌کی میراتی ژنه‌کانتان بۆ هه‌یه، ئه‌مانه هه‌مووی دوای به‌جێهێنانی وه‌سیه‌تی ژنان و دانه‌وه‌ی قه‌رزیان بۆ ژنان چواریه‌کی میراتی ئێوه بڕیاردراوه ئه‌گه‌ر ئێوه منداڵتان له‌دوا به‌جێ نه‌مابێت، خۆ ئه‌گه‌ر منداڵتان هه‌بوو ئه‌وه هه‌شتیه‌ک بۆ ژنه‌که ده‌بێت له‌وه‌ی که به میراتی لێتان به‌جێ ماوه، ئه‌مانه هه‌مووی دوای به‌جێهێنانی وه‌سیه‌تتان و دانه‌وه‌ی قه‌رزه‌کانتان، خۆ ئه‌گه‌ر پیاوێک یان ئافره‌تێک مرد منداڵ و باوک و باپیرو براو خوشکی دایک و باوکی نه‌بوو، به‌ڵکو ته‌نها خوشکێک یان برایه‌کی دایکی هه‌بوو، ئه‌وه شه‌شیه‌ک به‌شی هه‌ر یه‌کێک له‌وان ده‌بێت، خۆ ئه‌گه‌ر براو خوشکی دایکی له یه‌ک زیاتر بوون ئه‌وه هه‌موویان هاوبه‌شن له سێیه‌کی میراتیه‌که‌دا (به‌یه‌کسانی ژن و پیاو) ئه‌مانه هه‌مووی دوای وه‌سیه‌تێک که ده‌کرێت، دانه‌وه‌ی قه‌رز، له‌کاتێکدا ئه‌و وه‌سیه‌ته زیانبه‌خش نه‌بێت به‌میراتگران، ئه‌مانه هه‌ر هه‌مووی بڕیار و فرمانن له‌لایه‌ن خوای گه‌وره‌وه و ئه‌و خوایه زانا و به حیلم و حه‌وسه‌ڵه‌یه. 	 En indien zij een kind (of meer van hen) hebben, dan is er voor jullie één-vierde van wat zij nalaten; na aftrek van een beschikking (ten gunste van degenen zonder erfrecht) die zij opmaken of schulden. En voor hen (vrouwen) is er één-vierde van wat jullie nalaten indien jullie geen kind(-eren) hebben; maar indien jullie kind(-eren) hebben, dan is er voor hen (vrouwen) één-achtste van wat jullie nalaten, na aftek van een beschikking (ten gunste van degenen zonder erfrecht) die jullie opmaken of schulden.


ئه‌وه جیهانێكی سه‌یره، ڕاسته؟ 	 Toch een vreemde wereld, niet?


ئینجا، کە یەکتۆز لە سنورەکانیان چونە دەرەوە دوان لە گەورەکانیان کوژران، بە دایکەکەشەوە، کە زۆرجار پێی دەڵێین مێینەی ئەلفا. 	 Toen ze net buiten de grens dwaalden, werden twee volwassenen gedood, inclusief de moeder, die we soms het alfavrouwtje noemen.


نەخێر، دەیهێڵمەوە 	 Nee, bewaren


پشتمان بەو سیستمانە دەبەست کە لە ڕێگەی ڕەنجدان و قوربانیدانی نەوەکانی پێش خۆمانەوە درووست کرابوون بۆ پاراستنمان، و هەستمان دەکرد کە حکومەتەکان بەڕاستی کار بۆ باشترکردنی ژیانمان دەکەن. 	 We vertrouwden op systemen die gebouwd waren op het geploeter en de offers van de generaties voor ons om ons te beschermen en we hadden het gevoel dat overheden eigenlijk het beste met ons voor hadden.


ئێستا ده  فره  که  جوانتره  ، دوای شکاندنی وه  ک له  وه  ی یه  که  م جار دروست کراوه  وه  ده  توانیت ته  ماشای ئه  و شکاوییه  بکه  ی چونکه  ئه  و چیرۆکانه  ده  گێڕنه  وه  که  ئێمه  تیایاندا ده  ژین له  باره  ی دروست کردن و ڕوخاندنه  وه  له  کۆنتڕۆڵ کردن و وازهێناندا ، له  هه  ڵگرتنه  وه  ی پارچه  کاندا و دروست کردنی شتێکی تازه  	 Deze kom is, nu hij gebroken is geweest, mooier dan toen hij nieuw was. Deze kom is, nu hij gebroken is geweest, mooier dan toen hij nieuw was. We kunnen de barsten zien, want zij vertellen ons dat we allemaal leven, We kunnen de barsten zien, want zij vertellen ons dat we allemaal leven, dat er een cirkel van creatie en vernietiging is, dat er controle en verlies is, dat je de brokstukken kunt oprapen en er iets nieuws uit maken.


ئه‌وه تۆ گوێ به‌و ناده‌یت و خۆتی لێ بێ ئاگا ده‌که‌یت. 	 Verwaarloost gij.


ئەم جۆرە تەلارانە هێندە نوقم بوون لە ناو ریکلامەکاندا، پێویست بە یەک سات دەبێت بۆ جیاکردنەوەی باجدەرە تازەکەی بەتایبەتی درووستکراوە لە دراوسێکەی: تەلارە بازرگانییە بچووکەکەی سەدەیەک زووتر، کە نهۆمەکانی سەرتری داخراون، و شوێنی نهۆمی زەمینیشی ئێستا وەک باجدەرێک کاردەکات. 	 Zo begraven in bewegwijzering zijn deze structuren, dat het vaak een moment duurt om te onderscheiden tussen de moderne speciaal geconstrueerde belastingbetaler en haar buurman. Het kleine commerciële gebouw uit een eerdere eeuw waarvan de bovenste verdiepingen zijn afgesloten, en waarvan de begane grond nu functioneert als een belastingplichtige.


هه‌رکه‌س باوه‌ڕی به‌خواو به‌پێغه‌مبه‌ری خوا نه‌بێت (ئاینده‌ی سامناکه) به‌ڕاستی ئێمه سزای دۆزه‌خمان بۆ کافرو بێ باوه‌ڕان ئاماده‌کردووه. 	 En wie niet in Allah en Zijn Boodschapper gelooft: voorwaar, Wij hebben voor de ongelovigen een laaiend Vuur bereid.


لەبەرئەوەی مانگ بەرگی هەوایی نیە ، مایکرۆمیتەرەکان بە ڕێژەیەکی زۆر دەکەونە سەر مانگ هەر بۆیە ئەگەر ئێستا سەیری مانگ بکەیت بە چینێک خۆڵ داپۆشراوە ، لەبەرئەوەی بۆ ماوەی چوار ملیۆن ساڵە مانگ بەهۆی مایکرۆمیتەرەکانەوە بۆمباران دەکرێت لە کاتێکدا مایکرۆمیتەرەکان دێن بە خێرایی ٦٠ ، ٠٠٠ میل لە سەعاتێکدا ، وورد دەبن کاتێک بەر ڕووی مانگ دەکەون 	 De Maan heeft geen atmosfeer. Het hele oppervlak van de Maan is bedekt met poeder, omdat het al vier miljard jaar lang wordt gebombardeerd met micrometeorieten. Die slaan in met snelheden van 30 tot 100.000 km per uur. Ze verdampen bij de inslag.


بارگەی هەواکەی بەزۆری گەردی نایترۆجینە، وەک هەوای ئەم ژوورە، جگە لەوەی کە بارگەی هەواکەشی چەند گازێکی تری ئەندامی وەک میسان و ئیسان و پرۆپانی تێدایە. 	 De atmosfeer is voornamelijk moleculaire stikstof, zoals jullie hier inademen in deze ruimte, met de uitzondering dat de atmosfeer gemengd is met eenvoudige organische stoffen zoals methaan en propaan en ethaan.


ئێستا، ئەگەر سەرۆک ئۆباما بانگھێشتم بکات تا ببم بە بەڕێوەبەری داھاتووی بیرکاری، پێشنیارێکم بۆی دەبێت کە پێموایە دەبێتە ھۆی بەرەوپێشبردنێکی بەھێز لە پەروەردەی بیرکاری لەم وڵاتەدا. 	 Als president Obama mij zou uitnodigen om de volgende wiskunde-tsaar te zijn, dan zou ik een suggestie voor hem hebben waarvan ik denk dat die het wiskundeonderwijs in dit land sterk zou verbeteren.


یه‌کسه‌ر (چوون) وشتره‌که‌یان سه‌ربڕی و له فه‌رمانی په‌روه‌ردگاریان یاخی بوون و وتیان: ئه‌ی صاڵح ئه‌گه‌ر تۆ له پێغه‌مبه‌رانیت ئاده‌ی ئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ی که لێمان ده‌یکه‌یت بۆمان پێش بهێنه. 	 Zij slachtten de vrouwtjeskameel en zij minachtten het bevel van hun Heer en zij zeiden: "O Shâlih, laat het aangezegde (de bestraffing) tot ons komen, als jij tot de gezanten behoort!"


بە ئاسانی دەتوانین ئافرەتی زیاتر وەربگرین و گشت سوودەکانی ئەو توێژینەوانە بەدەست بهێنین ڕاهێنان پێکردنی کاندیدە باشەکان بۆ دەرچوون لە تاقیکردنەوەی جەستەی باش و تایبەت بەکار فیسیۆلۆژیانە بەندە بە تاقیکردنەوەی توانای جەستە، وەک داواکراوە بە پێی ژمارە ٧ لە مافی شارستانی. 	 We kunnen makkelijk meer vrouwen werven en profiteren van alle voordelen van het onderzoek door gekwalificeerde kandidaten te trainen om te slagen voor werkgerelateerde, op fysiologie gebaseerde fitheidstesten, zoals verordend door artikel 7 in de Civil Rights Act.


ئێمە بۆ ئەو هەواڵانە دەگەڕێین کە لەوانەیە ٥٠ یان ١٠٠ یان ١٠،٠٠٠ ساڵی تر بمێننەوە. 	 We zoeken naar nieuwsberichten die nog relevant zijn over 50, 100 of 10.000 jaar.


ئه‌وه چه‌نده‌ها ئایه‌ت و فه‌رمانێکن له قورئانی پڕ له حیکمه‌ت و دانایی. 	 Dit zijn de teekens van het wijze boek.


له خوا بترسن و فه‌رمانبه‌ردارم بن... 	 Vreest dan God en gehoorzaamt mij.


هه‌ردووکتان بچن بۆ لای فیرعه‌ون، چونکه به‌ڕاستی ئه‌و له سنوور ده‌رچووه و له مه‌رزی به‌ندایه‌تی ترازاوه.. 	 Gaat naar Fir'aun: voorwaar, hij overtrad.


په‌روه‌ردگارا؛ یادی خێرم با له‌سه‌ر زاری نه‌وه‌کانی داهاتوودا بمێنێت. 	 En verschaf mij een betrouwbare reputatie bij het nageslacht.


ئه‌وانه‌ش له جیاتی ئه‌و زاته که‌سانی ترو شتی تر ده‌که‌نه پاڵپشت و پشتگیر، ئه‌وانه خوا چاودێره به‌سه‌ریانه‌وه وه‌نه‌بێت تۆ ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم کرابیت به سه‌رپه‌رشت به‌سه‌ریانه‌وه. 	 Maar wat hen betreft, die andere goden tot hunne beschermers nevens hem nemen, God slaat hunne daden gade; want gij zijt geen opzichter over hen.


ئه‌وه ئیتر ئه‌مڕۆ که‌ستان ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وه‌ی نیه که قازانجێك یا زه‌ره‌رێك به که‌سیترتان بگه‌یه‌نێت، به‌وستهمکارانیش ده‌ڵێین: بچێژن سزای ئه‌و ئاگره‌ی که ئێوه به درۆتان ده‌زانی و باوه‌ڕتان پێی نه‌بوو. 	 En. Wij zullen zeggen tot hen, die onrechtvaardig gehandeld hebben: Proeft de pijn van het hellevuur, dat gij als eene leugen, verwerpt.


بۆ ئەوە ئامادەنەکراوین ئەمە بکەین. 	 We hebben er het gereedschap niet voor.


لە سروشتەکەیان دا لە (دی ئێن ئەی)کەیاندا ئەوە کارەکەیانە تەنانەت باشەکەیان، کۆمپانیا باشەکانیان 	 Dat is hun natuur, dat is hun DNA, dat is wat ze doen, zelfs de goede bedrijven met goede bedoelingen.


بۆیە، بۆ زۆربەی خەڵک ئەو کەسانەی کە هەنگاو دەنێن بەرەو کۆیلایەتی لەمڕۆدا زۆربەی کات نافڕێندرێن یان لە سەریان بدرێت. 	 Een heleboel mensen komen vandaag de dag, niet in de slavernij terecht door ontvoering of geweld.


لەوکاتەوە کە ڕەنگەکان دەبیستم ژیانم زۆر گۆڕاوە. ڕەنگەکان تەقریبەن لە هەموو شوێنێکدا هەن بۆیە گەورەترین گۆڕانکارى بۆ نمونە ئەوەیە کە دەچمە پێشانگاى وێنەکێشان دەتوانم بۆ نمونە گويَ لە پیکاسۆ بگرم وەک ئەوە وایە بچم بۆ هۆڵێکى کۆنسێرت وەک ئەوەى گويَ لە تابلۆکان بگرم 	 Mijn leven is drastisch veranderd sinds ik kleur zie. Kleur is bijna overal. De grootste verandering is naar een kunstgalerij gaan. Ik kan naar een Picasso luisteren. Het is alsof ik naar een concertzaal ga. Ik luister naar de schilderijen.


بە خۆمم دەوت، تۆ بە باشی نازانیت ئەم شتە چییە بەڵام جەستەم بە باشی دەزانێت ئەمە چییە 	 En ik zei, jij kent dit molecuul niet heel goed. Maar je lichaam kent het buitengewoon goed.


لە ئێستادا وا ڕەفتار ناکەم کە وەڵامێکم پێبێت بۆ ململانێی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەڵام لەو بڕوایەدام کە هەنگاوی یەکەمم پێبێت پیتەکان، یەکەم هەنگاوە وەک شتێکە کە هەریەک لە ئێمە وەکو لایەنی سێهەم دەتوانین بیکەین 	 Ik beweer niet een antwoord te hebben voor het conflict in het Midden-Oosten, maar ik denk dat ik een eerste stap heb, letterlijk een eerste stap, iets wat ieder van ons kan doen als derde-kanters.


به‌وشێوه‌یه‌ش په‌روه‌رده کرام که ببمه بازرگان 	 Ik ben opgevoed als ondernemer.


به  خۆشحاڵیه  وه  ، له  ساڵی ٢٠٠٦ ، کۆنگرێس یاسای چۆڵ کردن و گواستنه  وه  ی ئاژه  ڵی ماڵی ده  رکرد ، پێکه  نین ناوه  که  ی به  م شێوه  یه  یه  ، "" پێت "" گۆڕا بۆ ئه  وه  	 Gelukkig stemde het Congres in 2006 de Wet Huisdiervacuatie en -transportnormen (Gelach) — afgekort ‘ PETS ’ (huisdieren) — om dat te veranderen.


ئەوە پرسیارەکەیە لە ئێستادا، زۆر لە خەڵکی بەشێوەیەکی ئۆتۆماتیکی دەڵێن نەخێر، باشە 	 Dat is de vraag.


کەواتە بەڵگەی باش هەیە لەسەر هەموو گریمانەی نوێکردنەوە. 	 en metabolische banen. Er is dus goed bewijs voor de hele restauratiehypothese.


بەوەش، دەکرێت دەرئەنجامی خراپ هەبێت بۆ هەڵبژاردنی جیا جیا، دان بەوەیا ئەنێم بۆتان. 	 Ik geef toe dat het vreselijke gevolgen kan hebben als je andere keuzes maakt, dat klopt.


هه‌تا ئه‌و کاته‌ی که ده‌روازه‌ی سزایه‌کی سه‌ختیان لێ ده‌که‌ینه‌وه، ئیتر ده‌ستبه‌جێ له‌ناویدا سه‌رگه‌ردان و سه‌ر لێشێواو نائومێد ده‌بن. 	 Totdat, wanneer Wij voor hen de deur van een zware bestraffing openden, zij in wanhoop verkeerden.


هەموو شەو. 	 'De hele nacht'.


ئەمە زۆر ئاساییە. 	 Dat is helemaal oké.


وە دەرگاکەی داخست و هەموو ژورەکە پڕبوو لە دوکەڵ 	 Hij doet de deur dicht, de hele kamer is vol rook.


ئا له‌و کاتانه‌داو له‌و جۆره حاڵانه‌دا یارمه‌تی و کۆمه‌ك ته‌نها له خوا، په‌روه‌ردگاری حه‌ق و ڕاست و دروست وه‌رده‌گیرێت، هه‌ر خۆی چاکترین پاداشتی ئاماده کردووه، چاکترین سه‌رئه‌نجامیش چاوه‌ڕێی به‌خته‌وه‌رانه. 	 Daar, de hulp is van Allah, de Ware. Hij is beter (als gever van) een beloning en beter (als gever van) een bestemming.


ئەوە شتێکی زۆر سەرسوڕهێنەر بوو بۆ من 	 Dit was nogal een schok voor mij.


به‌ڕاستی له دایکبوونی عیسا، به‌بێ باوك، به‌ڵگه‌یه له‌سه‌ر قیامه‌ت، که‌واته به‌گومان مه‌بن لێی و باوه‌ڕی پێبهێنن و پێیان بڵێ: هه‌ر په‌یڕه‌وی له زاتی من بکه‌ن، هه‌ر ئه‌وه‌شه ڕێگه‌ی ڕاست و دروست. 	 En hij is een kenteken voor het uur. Twijfelt er dus niet aan en volgt mij; dat is een juiste weg.


هه‌روه‌ها پاڕاستوومانه له (پیلان و ده‌ست درێژی) هه‌موو شه‌یتانێکی ڕه‌جم کراوو نه‌فرین لێکراو. 	 Wij verdedigen deze tegen de aanslagen van iederen duivel welke met steenworpen werd teruggedreven.


بێگومان، باسی ناکۆکی خۆمم کرد لەگەڵ سەرمایەداری. 	 Ik had het over mijn probleem met het kapitalisme.


له هه‌مووی خۆشتر ئه‌وه‌یه که هه‌رگیز تاڵی مردن ناچێژن تیایدا جگه له‌و مردنه‌ی یه‌که‌مجار و په‌روه‌ردگاریان له سزای دۆزه‌خیش به دووری گرتوون و پاڕاستوونی. 	 Zij zullen daarin, na de eerste dood, geen dood meer ondergaan, en Hij beschermt hen voor de bestraffing van de Hel.


به‌ڕاستی ئه‌و په‌روه‌ردگاره‌ت چاك ده‌زانێت که تۆ نزیکه‌ی دوو به‌شی شه‌و یاخود نیوه‌ی یان سێیه‌کی هه‌ڵده‌سیت و شه‌ونوێژ ده‌که‌یت، هه‌روه‌ها هه‌ندێك له‌وانه‌ی که له گه‌ڵتان، خوا ئه‌ندازه‌ی شه‌وو ڕۆژ دیاری ده‌کات، خوا زانیویه‌تی که ئێوه هه‌رگیز نازانن دیاریی بکه‌ن و ئاماری بکه‌ن ئه‌گه‌ر ئه‌و نه‌یکردایه، له‌به‌ر ئه‌وه ته‌وبه‌ی لێوه‌رگرتن، جا چه‌ندتان توانی و چۆنتان بۆ لوا له شه‌ونوێژو له کاتی تردا قورئان بخوێنن و ده‌وری بکه‌نه‌وه، چونکه ئه‌و خوایه میهره‌بانه‌و ده‌زانێت، له‌وانه‌یه که‌سانێکتان لێ نه‌خۆش بکه‌وێت و که‌سانی تریش ببن له زه‌ویدا بگه‌ڕێن به‌شوێن بازرگانی و فه‌زڵی خواداو که‌سانی تر له داهاتوودا بجه‌نگن بۆ لابردنی کۆسپه‌کانی سه‌ر ڕێی دینی خواو بۆ به‌ده‌ستهێنانی ڕه‌زامه‌ندی ئه‌و، که‌واته چه‌نده‌تان بۆکرا ئه‌وه‌نده قورئان بخوێنن و نوێژه‌کانتان به‌چاکی ئه‌نجام بده‌ن و زه‌کاتیش (به‌و شێوه‌یه‌ی دیاریکراوه) بیده‌ن و قه‌رز به‌شێوه‌یه‌کی جوان به‌خوا بده‌ن (ئه‌وه‌ی بۆ خوا ببه‌خشرێت خوای گه‌وره به‌قه‌رزێکی داده‌نێت که به‌زاتی خۆی درا بێت) هه‌ر ده‌ست پێشکه‌ریه‌کی چاکه بکه‌ن بۆ خۆتان سبه‌ی ده‌یبیننه‌وه لای خوا ده‌ستان ده‌که‌وێته‌وه به باشترو پاداشتی گه‌وره‌تر، ده داوای لێخۆشبوون هه‌ر له خوا بکه‌ن و دڵنیابن ئه‌و خوایه لێخۆشبوو میهره‌بانه. 	 Hij weet dat er onder jullie zieken zijn en anderen die door het land reizen, zoekend naar de gunst van Allah, en anderen die strijden op de Weg van Allah. En verricht van het nachtgebed wat gemakkelijk is voor jullie.


هیواداربووم کە بمتوانیایە ئەوە بە کچەکەم بڵێم 	 Ik wou dat ik dat aan mijn dochter kon zeggen.


نەخێر، بەو شێوەیە نین. 	 Nee, dat zijn we niet.


(له‌بیرت نه‌چێت) کاتێک خوشکه‌که‌ت ده‌ڕۆیشت و چاودێری تۆی ده‌کرد، (له نزیکی کۆشکی فیرعه‌ونه‌وه، بینی گیریان خواردووه به ده‌سته‌وه) وتی: باشه، ئایا که‌سێکتان پێ بڵێم تا بۆتان به‌خێو بکات، ئه‌وسا تۆمان گه‌ڕانده‌وه بۆ لای دایکت، تا چاوی ڕوون بێت و خه‌فه‌ت نه‌خوات، (ئه‌وه‌بوو که گه‌وره بوویت به‌هه‌ڵه) که‌سێکت کوشت، ئنجا ئێمه ڕزگارمان کردیت له غه‌م و په‌ژاره، به جۆره‌ها شێوه تۆمان تاقی کردۆته‌وه، ئیتر ئه‌وه‌بوو ساڵه‌ها له‌ناو خه‌ڵکی مه‌دینه‌دا مایته‌وه، (به‌شوانکاری ژیانی خۆتت برده سه‌ر) ئینجا ئه‌ی موسا له‌کاتی دیاری کراودا هاتوویت (تا په‌یامی ئێمه وه‌ربگریت و ڕای بگه‌یه‌نیت)... 	 Zo brachten Wij jou bij jouw moeder terug, zodat haar ogen verblijdden en niet treurden. En jij hebt iemand gedood; daarop hebben Wij jou uit de moeilijkheden gered en Wij hebben jou aan veel beproevingen blootgesteld.


(پێکەنین) کەواتە، باببینین چێ دەپێت ئەمەش کۆتایی بوو مەترسی پێنجەم بوو 	 (Gelach) Dus, eens kijken. Ik denk dat dat het was. Dat is nummer vijfeneenhalf. OK.


ئا به‌و شێوه‌یه (چونکه له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو به‌ڵگه‌یه‌دا هه‌ر تاوانبارن و سه‌ر که‌شی ده‌که‌ن) بڕیاری په‌روه‌ردگارت له‌سه‌ر ئه‌وانه‌ی که له‌سنوور ده‌رچوون بڕاوه‌ته‌وه، که ئه‌وانه به‌ڕاستی هه‌ر ئیمان و باوه‌ڕناهێنن. 	 Zo werd het woord van jouw Heer bewaarheid tegen hen die verdorven zijn, omdat zij niet geloven.


لێرەدا، لە ناو هەژارەکان، دانیشتوان گەشە دەکات. 	 Hier neemt de bevolking toe.


جا ئه‌وه‌ی دۆسیه‌ی کرده‌وه‌کانی درایه ده‌ستی ڕاستی... 	 En degeen, wien hij zijn boek in de rechterhand zal hebben gegeven.


دایکان (ته‌ڵاقدراو بن یان نه‌ء) دوو ساڵی ته‌واو با شیر به منداڵه‌کانیان بده‌ن بۆ هه‌ر که‌س که ده‌یه‌وێت شیری ته‌واو بدات و پێویسته له‌سه‌ر ئه‌و که‌سه‌ی خاوه‌نی منداڵه‌که‌یه (واته باوکی یان به‌خێوکه‌ری) ڕزق و ڕۆزی و پۆشاک به شێوه‌یه‌کی جوان و په‌سه‌ندی ئایین ئاماده بکات، ئه‌رک له‌سه‌ر هیچ که‌س دانانرێت جگه له توانای خۆی، نابێت هیچ دایکێک زیانی پێ بگه‌یه‌نرێت به‌هۆی منداڵه‌که‌یه‌وه، هه‌روه‌ها باوکیشی نابێت زیانی پێ بگه‌یه‌نرێت به‌هۆیمنداڵه‌که‌یه‌وه و له‌سه‌ر میراتگری منداڵه‌که‌شه وێنه‌ی ئه‌و مافانه‌ی که باسکران، خۆ ئه‌گه‌ر دایک و باوک هه‌ر کاتێک به ڕه‌زامه‌ندی و پرس و ڕای هه‌ردوولایان ویستیان منداڵه‌که‌یان له شیر ببڕنه‌وه، ئه‌وه قه‌یناکات و هیچ گوناهیان له‌سه‌ر نی یه له‌و باره‌یه‌وه، خۆ ئه‌گه‌ر ویستتان دایه‌ن بۆ شیر پێدانی منداڵه‌کانتان بگرن، ئه‌وه‌ش قه‌یناکات و هیچ گوناهتان له‌سه‌ر نی یه، به‌مه‌رجێک ماف و کرێیان به‌جوانی و شایسته پێ بده‌ن، له خوا بترسن و پارێزکاربن و چاک بزانن به‌ڕاستی خوا زۆر بینایه به‌و کارو کرده‌وانه‌ی که ئه‌نجامی ده‌ده‌ن. 	 Als beiden echter met wederzijds goedvinden en in gezamenlijk overleg met het zogen willen stoppen, dan is dat voor geen van beiden een overtreding. En als jullie je kinderen door anderen willen laten zogen dan is dat voor jullie ook geen overtreding wanneer jullie overhandigen wat jullie in redelijkheid te geven hebben.


ئامادەبوان: ٣٧ 	 Publiek: 37.


موسا وتی: ده ئێوه ده‌ست به‌کاربن و دایبه‌زێنن، جا کاتێک دایانبه‌زاند، جادوویان له چاوی خه‌ڵکی کردو ویستیان بیانترسێن و جادوویه‌کی زۆر گه‌وره‌یان پێش هێناو به‌رپاکرد. 	 Mozes antwoordde: Werpt uwe staven eerst weg; en toen zij die hadden weggeworpen, betooverden zij de oogen der menschen die tegenwoordig waren en verschrikten hen, en zij deden een groot tooverstuk.


به ڕاستی ئێمه و باوو باپیرانمان له‌م جۆره به‌ڵێنانه‌مان پێشتر پێدرابوو، ئه‌م قسه‌و به‌ڵێنانه داستانی پێشینه‌کانه!! 	 Wij zijn daarmede reeds bedreigd geworden, evenals vroeger onze vaderen; dit zijn slechts oude fabelen.


شوێنێکە مناڵ و گەورە بتوانن پێکەوە یاری لێبکەن. 	 Volwassenen en kinderen kunnen er samen werken.


ئاگاداری تێپەڕبوون 	 Aanmeldwaarschuwing


بینیوشمن. 	 En ik heb jullie gezien.


هەموو سەرچاوەکان بۆ بەکارهێنەر دابین دەکەین لە سەرەتای مانگی داهاتودا 	 We maken er open-sourcesoftware van, misschien vanaf volgende maand.


ئه‌وه‌ی من ده‌یبینم هه‌موو ڕۆژێ بریتییه له هیوا، بەرگەگرتن، سوربوون خۆشه‌ویستی بۆ ژیان وه سوپاسگوزاری بۆ ئەوەی توانیان ژیانیان بوونیات بنێنەوە. 	 Maar wat ik elke dag te zien krijg, is hoop, veerkracht, vastberadenheid, levenslust en waardering voor de kans op een nieuw leven.


وه  ئه  و تۆپانه  ی که  وا ده  رده  که  وتن تۆزێک خراپ بوو بوون به  نیو دۆلار ده  مفرۆشت 	 Dan had ik nog goede ballen die er redelijk uitzagen. Die waren 50 cent per stuk.


میدیا پاشەکەوت بکە 	 Media opslaan


فێری خواردن و پاک و خاوێنیان کردوون 	 We leerden hen voedingsleer en hygiëne.


ئەوکاتەی نزیکەی هەشت ساڵ بووم، بۆ یەکەم جار دەربارەی شتێک بیستم پێی ئەوترا گۆڕانی کەش یان گەرمبوونی زەوی. 	 Toen ik ongeveer acht jaar oud was, hoorde ik voor het eerst over zoiets als klimaatverandering of opwarming van de Aarde.


سوێند به‌خوا به‌ڕاستی له‌پێغه‌مبه‌ری خوادا چاکترین نموونه‌ی ته‌واو ڕێك پێك هه‌یه‌تا چوی لێ بکه‌ن و شوێنی بکه‌ون، به‌تایبه‌ت بۆ ئه‌و که‌سانه‌ی ڕه‌زامه‌ندی خوایان مه‌به‌سته، سه‌رفرازی قیامه‌ت ئاواتیانه، هه‌میشه و به‌رده‌وام یادی خوا به زۆری ئه‌نجام ده‌ده‌ن و زمانیان پاراوه به‌یادی ئه‌و. 	 Jullie hebben toch in Gods gezant een goed voorbeeld voor wie op God en de laatste dag hopen en God veel gedenken.


داواکارین که له دنیادا چاکه‌مان بۆ پێش بهێنیت و له قیامه‌تیشدا، ئێمه به‌ڕاستی ڕێنموویی کراوین بۆ لای زاتی تۆ، (خوای گه‌وره له وه‌ڵامیاندا) فه‌رمووی: سزاو تۆڵه‌م تووشی که‌سێک ده‌که‌م که بمه‌وێت و (شایسته بێت)، ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانیم هه‌موو شتێکی گرتۆته‌وه، جا له‌مه‌ودوا ئه‌و ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانیه‌م تۆمار ده‌که‌م و بڕیار ده‌ده‌م بۆ ئه‌و که‌سانه‌ی که ته‌قواو پارێزکاری ده‌که‌ن و زه‌کات ده‌ده‌ن و ئه‌وانیش که باوه‌ڕی ته‌واو به‌ئایه‌ت و فه‌رمانه‌کانی ئێمه ده‌هێنن... 	 En noteer voor ons in de tegenwoordige wereld wat goed is en ook in het hiernamaals, want wij hebben ons tot U gewend." Hij zei: "Met Mijn bestraffing tref Ik wie Ik wil en Mijn barmhartigheid omvat alles.


ئەمە تەنها هەواڵی ساختە نیە بەڵکو جەنگی زانیارییە. 	 Deze informatieoorlog gaat niet alleen over nepnieuws.


بەڵام دووبارە، من هەڵە بووم. 	 Maar weer had ik het fout.


په‌له مه‌که‌و زمانت مه‌جوڵێنه، بۆ ئه‌وه‌ی په‌له بکه‌یت له وه‌رگرتنیدا. 	 Beweeg niet je tong ermee om je ermee te haasten.


شه‌و تێکهه‌ڵکێشی ڕۆژ ده‌که‌یت، ڕۆژ تێکهه‌ڵکێشی شه‌و ده‌که‌یت، زیندوو له مردوو ده‌ردێنیت، مردوو له زیندوو ده‌ردێنیت، ڕزق و ڕۆزی بێ حساب و بێ شومار ده‌به‌خشیت به هه‌ر که‌س بته‌وێت (کاره‌کانت هه‌ر هه‌مووی پڕه له حیکمه‌ت و دانایی، به‌نده‌کانت سه‌رسام و سه‌ر سووڕماوون له که‌ماڵی تۆ). 	 U doet de dag de nacht bedekken en U doet de nacht de dag bedekken en U brengt de levenden voort uit de doden en u brengt de doden voort uit de levenden en U voorziet wie U wilt zonder afrekening."


بڵێ: په‌روه‌ردگارا: ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ت نیشاندام که له توێی هه‌ڕه‌شه‌کانتدا پێت ڕاگه‌یاندوون... 	 Zeg: "Mijn Heer, indien U mij zou laten zien wat hun aangezegd is.


دووڕووه‌کان له پیاوان و له ژنان سه‌ر به‌یه‌کترن و وه‌ک یه‌کن له‌م ڕه‌فتارانه‌دا: فه‌رمان به‌گوناهو خراپه و تاوان ده‌ده‌ن و قه‌ده‌غه‌ی خێرو چاکه ده‌که‌ن و ده‌ستیان ده‌نوقێنن (ماڵ و سامان به‌شی که‌س ناده‌ن)، ئه‌وانه خوایان فه‌رامۆش کردووه، خوایش ئه‌وانی پشت گوێ خستووه، به‌ڕاستی دووڕووه‌کان هه‌رخۆیان یاخی و له ئایین ده‌رچوون. 	 Huichelende mannen en vrouwen zetten elkander wederkeerig aan; zij gebieden wat slecht is, en verbieden wat goed is, en sluiten hunne handen om geene aalmoezen te geven. Zij hebben God vergeten; daarom heeft God ook hen vergeten: waarlijk de huichelaars zijn goddeloozen.


ئه‌وانه، هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی لێ ده‌زانن و عه‌قلیان هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ده‌بڕێت، به‌ڕاستی هه‌ر په‌روه‌ردگاری تۆیه که‌چاک ده‌زانێت کێ له‌رێبازه‌که‌ی لایداوه و گومڕایه کێیش ڕێبازی ئیمان و هیدایه‌تی گرتۆته‌به‌ر و شایسته‌ی ڕێزه 	 Dit is hunne hoogste trap van kennis. Waarlijk, uw Heer kent hem wel, die van zijnen weg afdwaalt, en hij kent dengeen wel, die op den rechten weg is geleid.


تەنها بۆ خۆشی بەشدار ببە کە نە سەنتێک نە یۆرۆ یەک نە یەن ێک وەرناگرێت 	 Doe het voor je plezier.


لێدانی دڵم ده  چێت له (١٢٠) ته  وه  	 Mijn hartslag ging van 120


وە ئەو پیاوە هاتە لای دەرگاکە و قسەیەکی بە کۆری کرد 	 Toen kwam een man aan de deur, en blafte iets in Koreaans.


لە مانگی حەوتەمی دوگیانیدا خانەکانی تامکردنی کۆرپەلە بە تەواوەتی گەشەی کردوە هەروەها خانەکانی بۆنکردنیش دەست بە کارکردن دەکەن 	 Na zeven maanden zwangerschap zijn de smaakpapillen van de foetus volledig ontwikkeld. De olfactorische receptoren waardoor de baby kan ruiken, functioneren.


بێگومان ئه‌گه‌ر بمانوویستایه هه‌موو که‌سێکمان هیدایه‌ت و ڕێنموویی ده‌کرد (به‌ناچاری و به‌بێ ویستی خۆیان)، به‌ڵام بڕیاری من ئه‌وه‌یه (که ئاده‌میزاد و په‌ریه‌کان سه‌ربه‌ست و سه‌رپشك و ئازاد بکه‌م، سه‌رئه‌نجامیش) هه‌ر دۆزه‌خ پڕ ده‌که‌م له په‌ریه‌کان و له خه‌ڵکی تێکرا، (له‌وانه‌ی بڕوایان به خواو پێغه‌مبه‌ره‌کانی نه‌بوو). 	 En als Wij het gewild hadden hadden Wij aan iedere persoon gegeven dat hij op het goede pad gebracht werd, maar de uitspraak van Mij is bewaarheid: "Ik zal de hel met djinn en mensen gezamenlijk vullen."


له‌به‌ر ئه‌وه، له‌گه‌ڵ باشترین شارەزای بواری مێشک کۆبومه‌وه 	 Dus ik ontmoette een top-neurochirurg.


(پاشان خوا؛ ڕوو به نه‌وه‌ی ئیسرائیل ده‌فه‌رموێت): ئه‌ی نه‌وه‌ی ئیسرائیل بێگومان ئێمه ئێوه‌مان له ده‌ست دوژمنه‌که‌تان ڕزگار کردو به‌ڵێنیشمان دانێ که لای ڕاستی کێوی طوردا (په‌یمانتان لێ وه‌ربگرین)، گه‌زۆ و شه‌لاقه‌شمان بۆ دابین کردن. 	 O Israëlieten, Wij hebben jullie van jullie vijand gered en Wij spraken met jullie aan de rechterkant van de berg af en Wij zonden het manna en de kwartels tot jullie neer.


بۆ ڕۆحی کۆنفرانسی تێدی ئەمساڵ وا هەست دەکەین کە ئەمە بەهێزترین داهێنان بێت بۆ گۆڕینی جیهان 	 In de geest van deze TED Conferentie denken we dat dit een krachtige, wereldschokkende vinding is.


بۆ دەرکەوت کە ئەوان هاوڕێیەکیان هەیە کچێکی گەنجە، کە کاری ژمێریاری ناوخۆیی دەکات ئەوان یاری دووگۆڵیشیان لەگەڵ دەکرد 	 Ik ontdekte dat ze een vriendin hadden, een plaatselijke accountant, een jong meisje, waarmee ze mee voetbalden.


ڕۆژهه‌ڵات و ڕۆژئاواو (هه‌موولایه‌ك) هه‌ر خوا خاوه‌نیه‌تی، جا ڕوو بكه‌نه هه‌ر لایه‌ك خوا له‌و جێ یه ئاگای لێتانه، به‌ڕاستی خوا فراوانگیرو زانایه. 	 En aan Allah behoren het Oosten en het Westen. Waarheen jullie je ook wenden, daar is het Aangezicht van Allah.


قەبارە: 	 Grootte:


ترشیاتە بەلەزەتەکەمان بەم جۆرە بەدەست هێناوە. 	 En nu hebben we ook scherpere augurken.


نابێت مرۆڤ لەم ئاستە بژیت بەدوای خۆراک و کەوش وێڵ بێت چونکە دەبێتە هۆکاری بەرزبوونەوەی ڕێژەی دانیشتوان. 	 We kunnen geen mensen op dit niveau hebben die op zoek zijn naar voedsel en schoenen, omdat we dan een voortzetting van de bevolkingsgroei krijgen.


ئەو لە %١ ی کە خاوەنی بەرهەمەکانی خۆیانن زیاتر لە %٤٠ وە خزمەت گوزارییەکانی نەک لەبەر ئەوەی کە ئەوان بەرەو دەوڵەمەندبونێکی زیاتر دەرۆن بەڵام لەبەر ئەوەی کە جیهان بەرەو زیاد بوونێکی زۆری هەژاری دەچێت 	 Die één procent zal zelfs meer dan 40 procent van alle goederen en diensten in de wereld bezitten. Niet omdat ze rijker werden maar omdat de rest van de wereld steeds armer werd.


که‌چی ئه‌وانه‌ی بێ باوه‌ڕ بوون (بڕوا به‌م قورئانه پیرۆزه ناهێنن، ئه‌وه له‌به‌ر ئه‌وه نیه که‌م و کووری و ناته‌واوی له‌م قورئانه‌دا هه‌بیت) به‌ڵکو له‌به‌ر ئه‌وه‌یه که خۆیان به‌زل ده‌زانن و بڕیاریانداوه لووت به‌رز بن له ئاستیدا و دژایه‌تی بکه‌ن. 	 Waarlijk, de ongeloovigen zijn verkleefd aan trotschheid en twist.


هیچ که‌سێک نی یه له ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا، که به‌نده‌ی ملکه‌چی خوای میهره‌بان نه‌بێت. 	 Ieder die in de hemelen en de aarde is komt slechts als dienaar tot de Erbarmer.


شێوازێکی ترن لە ژیان 	 Een andere vorm van leven.


چەپڵەلێدان چەپڵەلێدان باشە ئەی چی ئەگەر هەموو کەسێک لێرە هاوار بکات یەک،دوو،سێ 	 Oké? (Klappen) (Klappen) Oké, hoe zit het als iedereen daar schreeuwt.


(پێکەنین) ئێمە لە سنوری دەسەڵاتەکانمان تێدەگەین هەروەها لە دەوری خمان دروست دەکەینەوە 	 (Gelach) We begrijpen onze beperkingen. En we werken eromheen.


هەستاین بە دامەزراندنی "برایان" چونکە ماوەی ٢ ساڵ بوو کە بە شێوازی شەفت کاری دەکرد ئێمەش کاری بەردەواممان لە ویکیپێدیا پێ دا ئیمە دامان مەزراند تاکو بتوانێت بژێوی ژیانی دابین بکات و جارو بارەش بچێت بۆ سینەما 	 Eigenlijk hebben we Brian aangenomen omdat hij twee jaar deeltijds aan het werken was en voltijds bij Wikipedia. We hebben hem dus aangenomen zodat hij toch een leven zou hebben en af en toe naar de bioscoop zou gaan.


ئه‌وسا نه‌وه‌ی ئیسرائیلمان به‌ده‌ریادا په‌ڕانده‌وه، فیرعه‌ون و سه‌ربازانی بۆ سته‌م و ده‌ستدرێژی شوێنیان که‌وتن، تا ئه‌و کاته‌ی (که ئاوه‌که چوه‌وه باری ئاسایی خۆی) فیرعه‌ون خه‌ریک بوو ده‌خنکا ئا له‌و کاته‌دا وتی: وا ئیتر باوه‌ڕم هێنا به‌وه‌ی که هیچ خوایه‌ک نیه جگه له‌و خوایه‌ی که نه‌وه‌ی ئیسرائیل باوه‌ڕیان پێهێناوه و من ئیتر له موسڵمان و ملکه‌چانم. 	 En Wij lieten de Israëlieten de zee oversteken, waarop Fir'aun en zijn troepen hen uit opstandigheid en om te overtreden achtervolgden. Maar toen ten slotte de verdrinking hem verraste zei hij: "Ik geloof dat er geen god is dan Hij in wie de Israëlieten geloven en ik behoor tot hen die zich [aan God] overgeven."


مۆریتانیا 	 Mauritanië


ئه‌مانه دووده‌سته‌ی دژبه‌یه‌کن (ئیمانداران و بێ باوه‌ڕان) کردیانه کێشه له‌باره‌ی په‌روه‌ردگاریانه‌وه (له زات و سیفات و قه‌زاو قه‌ده‌ری و... هتد): جا ئه‌وانه‌یان که بێ باوه‌ڕ بوون پارچه پۆشاك له ئاگر بڕڕاوه به‌باڵایان، ئاوی زۆر له‌کوڵ له‌سه‌رویانه‌وه ده‌کرێت به‌سه‌ریاندا (له ده‌رئه‌نجامی سه‌ر سه‌ختی و سه‌رکه‌شییاندا). 	 Er zijn twee tegenovergestelde partijen, die nopens hunnen Heer twisten. En zij die niet gelooven, zullen met kleederen van vuur omhangen worden, en kokend water zal op hunne hoofden gegoten worden.


له‌به‌رئه‌وه، به‌شێک له‌سیسته‌می یاریکردنی نیشانه‌یی په‌یوه‌ندی هه‌یه به‌ده‌نگ و بینین، له‌ش و هه‌ستانه‌وه 	 Een deel van het signaalsysteem van spel heeft te maken met de stem, gezicht, lichaam, gebaren.


جا هه‌ر كه‌س ده‌ترسا له وه‌سیه‌ت كاره‌كه هه‌ڵه یان گوناهێك یان ماف خۆرییه‌كی ئه‌نجام بدات (گیروگرفت بۆ وه‌ره‌سه دروست بكات) ئینجا ڕێكی خستن، ئه‌وه هیچ گوناهی له‌سه‌رنیه (به‌ڵكو به‌خێرخواز له قه‌ڵه‌م ده‌درێت) به‌ڕاستی خوا زۆر لێخۆشبوو میهره‌بانه. 	 Als iemand van een erflater een onrechtmatigheid of een vergrijp vreest en het tussen hen beiden in orde brengt, dan wordt hem geen vergrijp aangerekend; God is vergevend en barmhartig.


موسا پێی وتن: باشه ئێوه به‌م حه‌قیقه‌ت و ڕاستیه‌ی که بۆم هێناون ده‌ڵێن: (جادوو)؟! ئایا ئه‌م موعجیزه جۆراو جۆرانه جادوون؟! خۆ جادووگه‌ران سه‌رفراز نابن؟! 	 Moesa zei: "Zeggen jullie [dat] tegen de waarheid wanneer die tot jullie komt? Is dit toverij?


ئه‌وه‌ئیتر خۆشی و کامه‌رانی و ئاسوده‌یی به‌هه‌شتی پڕ له‌نازو نیعمه‌ت چاوه‌ڕێیه‌تی 	 Zal de belooning zijn, rust, genade en een tuin van vermaak.


جا، گەردوون بە کۆتا دێت بە نزیکەیی بە شێوەیەک کە دەستیپێکردووە، تاودان، 	 Het heelal eindigt dus op dezelfde manier als het begon: in een versnelling.


ئه‌وه‌ی تکایه‌کی باش بکات، خه‌ڵک هان بدات بۆ چاکه‌خوازی، (له نێوان خه‌ڵکدا هه‌وڵی ته‌بایی بدات)، ئه‌وه به‌شێک له‌و پاداشتی چاکه‌یه‌ی بۆ هه‌یه‌و له‌و خێره‌دا به‌شداره (که ڕۆڵی تیادا هه‌یه) هه‌روه‌ها ئه‌وه‌ش که تکایه‌کی خراپ ده‌کات و ڕۆڵێکی خراپ ده‌بینێت و هه‌وڵی فیتنه به‌رپا کردن ده‌دات و هانده‌رێتی، ئه‌وه ئه‌ویش به‌شێکی مسۆگه‌ری هه‌یه له سزاو لێپرسینه‌وه، خوایش هه‌میشه‌و به‌رده‌وام ئاگاو چاودێره به‌سه‌ر هه‌موو شتێکدا. 	 Hij, die tusschen menschen treedt met een loffelijk doel, zal een gedeelte daarvan genieten, en hij die met een slecht doel daartusschen treedt, zal een deel daarvan genieten. God overziet alles.


ئەوان وەڵامێکی هەناوین بۆ بازرگانەکان و چاودێران بە سەختی کاردەکەن بۆ شێواندنی بیروباوڕەکانی من و کۆمەڵگەکەم، تاکە ڕێگە بۆ هێرشکردنە سەر ئامێرەکانیان کارکردنە بە یاسا جیاوازەکان. 	 Ze zijn een reactie vanuit de buik op alle bedrijven en spreekpersonen die mijn geloof en samenleving met veel ijver oversimplificeren. De enige manier om ze te verslaan, is te spelen volgens andere regels.


کەواتە زمانی جەستەی ئێوە بەلای منەوە چییە؟ 	 wat vertelt jullie lichaamstaal mij?


یان ئه‌و ئیبراهیمه‌ی که‌هه‌موو په‌یمانه‌کانی به‌جێ هێنا به‌ته‌واوی؟! 	 en Ibrahiem die [zijn plicht] vervulde?


دواتر ئێمە نیازمان دانا بۆ دروستکردنی سەرچاوەی کراوە،DIY، نوسخەی بۆ خۆت بیکە کە هەموو کەسێک دەتوانێت دروستی بکات لە کەرتی خەرجی. 	 Vervolgens creëerden we een opensource, doe-het-zelf-versie die iedereen kan bouwen en onderhouden tegen een fractie van de kostprijs.


یان بڕۆ بۆ ساڵی ١٨٠٠ کان یان ساڵی ٢٠٠٠ کان 	 ofwel in de 19e eeuw of ver in de 21e eeuw —


ئه‌و په‌روه‌ردگاره‌ی ئێوه (که حه‌ق وایه هه‌ر ئه‌و بپه‌رستن) خوایه‌کی تاك و ته‌نهایه، جا ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕیان به قیامه‌ت نیه دڵه‌کانیان هه‌میشه ئینکاری هه‌موو ڕاستیه‌ك ده‌کات، له کاتێکدا ئه‌وانه خۆیان به گه‌وره ده‌زانن و فیز ده‌که‌ن. 	 Jullie god is één God. Wat betreft degenen die niet in het Hiernamaals Ooyen: hun harten zijn verderfelijk en zij zijn hoogmoedigen.


باشە با جارێکی تر هەوڵ بدەین باشە، پەیوەندییەک بهێنە بەر چاوی خۆت، باش ڕاستەوخۆ پەنجە ئاڕاستە بکە بەرەو ناوچەوانی تەنها کاتێک کە دەتەوێت فشارەکە نەمێنێت، جارێکی تر هەوڵی دەدەینەوە 	 Oké, we proberen het nog eens. Stel je nu de connectie voor. Wijs recht naar zijn voorhoofd.


ئینجا یه‌کسه‌ر بوومه‌له‌رزه‌یه‌ک و ده‌نگێکی سامناک گرتنی و پێچانیه‌وه و دوابه‌دوای ئه‌وه هه‌موو له ماڵه‌کانیاندا به چۆکدا هاتن و هێزی ئه‌ژنۆیان شکاو تیاچوون. 	 Toen greep de aardbeving hen en lagen zij 's morgens in hun woning dood op de grond.


دەمانەوێت هاوکاری پەنابەرەکان بکەین بە زمان بێت، کڵتور بێت یان بەربەستەکانیتر بێت کە هەستی لەدەستدانی کۆنترۆلیان لا دروست دەکات. 	 We willen hen helpen om taal-, cultuur-, en andere belemmeringen te overwinnen die hen het gevoel geven dat ze de controle over hun leven kwijt zijn.


ئه‌وه له بارودۆخێکی خۆش و ئاسووده‌دا ژیان ده‌باته سه‌رو زۆر پێی ڕازیه. 	 Hij zal een behaaglijk leven leiden.


ئەگەر پێتان بڵێم مێرووێک لە ماڵەکەتاندایە یان بەکتریایەک لە دەستشۆرەکەتاندایە. چارەسەرێکی مرۆیی دەبوو تایبەت بۆ ئەوە، بەرهەمێک بۆ لەناوبردن، و کووشتن، و پاککردنەوە. 	 Als ik zeg dat er een insect in je huis is of bacteriën in je keuken, dan zijn daar oplossingen voor, een product om ze uit te roeien, te vernietigen, te desinfecteren.


ئاماددەن ؟ 	 Klaar?


بووم بە دکتۆرێک لە فیلمێکی زۆر ناخۆش 	 dus werd ik de dokter in een absoluut vreselijke film


هاوارو ئاهو ناڵه له‌و ڕۆژه‌دا بۆ ئه‌وانه‌ی که بڕوایان به پێغه‌مبه‌ران و قیامه‌ت و لێپرسینه‌وه نه‌بوو. 	 Op dien dag, wee over hem, die de profeten van bedrog beschuldigde!


موسا پێی وتن: باشه ئێوه به‌م حه‌قیقه‌ت و ڕاستیه‌ی که بۆم هێناون ده‌ڵێن: (جادوو)؟! ئایا ئه‌م موعجیزه جۆراو جۆرانه جادوون؟! خۆ جادووگه‌ران سه‌رفراز نابن؟! 	 Mozes zeide tot hen: Spreekt gij aldus van de waarheid, nadat die tot u is gekomen? Is dit tooverij?


کاتێک له به‌رامبه‌ر جالوط و سه‌ربازانیه‌وه وه‌ستان (نزایان کردو) وتیان: په‌روه‌ردگارا خۆگری و ئارامگریمان پێ ببه‌خشه، (دڵ و ده‌روون و) پێکانمان دامه‌زراو بکه و سه‌رمان بخه به‌سه‌ر قه‌وم و هۆزی بێباوه‌ڕاندا. 	 En toen wij optrokken tegen Djâlôet en zijn legers, zeiden zij: "Onze Heer, schenk ons geduld en maak onze voeten standvastig en sta ons bij tegen het ongelovige volk."


تۆ هه‌میشه با ناوی په‌روه‌ردگارت ویردی سه‌ر زارت بێت، به دڵسۆزی و ملکه‌چیه‌وه ڕووی تێ بکه. 	 En gedenk de Naam van jouw Heer en wijd je geheel aan Hem.


ئه‌وانه‌ی که‌بێ باوه‌رن ده‌رباره‌ی ئه‌وانه‌ی ئیمان و باوه‌ڕیان هێناوه ده‌ڵێن: ئه‌گه‌ر باوه‌ڕهێنان به‌قورئان وبه‌محمد ( صلى الله عليه وسلم) چاک بوایه، ئه‌وانه‌پێش ئێمه نه‌ده‌که‌وتن!! جا چونکه خۆیان هیدایه‌ت و ڕێنموویی قورئان وه‌رناگرن ده‌ڵێن: ئه‌مه هه‌ڵبه‌ستراو و ئه‌فسانه‌یه‌کی کۆنه!! 	 En degenen die niet geloofden, zeiden tegen degenen die geloofden: "Als hij (de Koran) iets goeds was, dan zouden zij ons niet voorgaan daarin (te geloven)." En omdat zij zich er niet door laten leiden, zullen zij zeggen: "Dit is een oude leugen."


ئەمە زۆر سەختە کە رێک بیر لە کامەرانی بکەیتەوە، و هیوادارم تێگەیشتنێکم پێ بەخشیبن سەبارەت بەوەی کە چەند سەختە. 	 Het is erg moeilijk om rechtlijnig te denken over welzijn, en ik hoop dat ik jullie een idee heb gegeven van hoe moelijk het is.


ئەو چیرۆکانەی کە بەکار هێنراون بۆ لێسەندنەوە و ڕق لێ هەڵگرتن بەڵام چیرۆکەکان دەتوانن مرۆڤەکان بەهێز بکەن و بیانکەن بە مرۆڤ 	 Verhalen zijn gebruikt om te onteigenen en kwaad te doen. Maar verhalen kunnen ook worden gebruikt als aanmoediging en humanisering.


بەڵام پەرەسەندنی دەستکرد لە ئەنجامی پەیوەندی نێوان سەگ و شارەکان، کشتوکاڵ و تەنانەت مرۆڤی دیرینەوەش هەیە. 	 Maar deze diversiteit aan rassen is het resultaat van een relatie die voorafgaat aan steden, agricultuur en zelfs het verdwijnen van de neanderthaler.


کاژ. سەلمێندراو 	 Uren totaal


.وە دووبارە مێژوو دەنووسینەوە 	 We zullen opnieuw geschiedenis schrijven.


ئەو خاڵەی لێرەدایە لە ڕاستیدا ئەوەیە، ئێمە دەتوانین ئەم شتانە بکەین لەگەڵ ژینگە کۆمەڵایەتیەکەدا. 	 Wat we hiermee willen zeggen is dat we hier echt dingen kunnen doen met de sociale omgeving.


به‌ڕاستی له‌سه‌ر ئێمه‌یه کۆکردنه‌وه‌و خوێندنه‌وی. 	 Voorwaar, het is aan Ons hem te doen bewaren en hem voor te doen dragen.


کاتێکیش ئامۆژگاری بکرێن ئامۆژگاری وه‌رناگرن و سه‌ر باده‌ده‌ن. 	 En wanneer zij vermaand worden, dan nemen zij de Vemaning niet tot zich.


(کوژاوە) 	 (uit)


و دەمویست شتێک ببەخشم لە بەرامبەردا بە رێگەیەکی تایبەت بە خۆم. - دەتەوێ چی بکەی لە لادێ ؟ 	 Ik wilde iets teruggeven op mijn eigen manier. '' Wat wil je doen in een dorp?


پێویست بوو به  شێوه  یه  کی باش هێمن بم 	 Ik moest bewegingsloos blijven en ontspannen


کوڕه‌کان وتیان: سوێند به خوا، به‌ڕاستی ئێوه چاك ده‌زانن که ئێمه بۆ ئه‌وه نه‌هاتووین فه‌سادو خراپه له زه‌ویدا بکه‌ین و ئێمه دزنین. 	 Zij (de broeders van Yôesoef) zeiden: "Wij zweren bij Allah dat jullie zeker weten dat wij niet gekomen zijn om in het land verderf te zaaien en wij zijn ook geen dieven."


شتی زۆر هه‌یه که‌ئێمه بیرمان لێکردۆته‌وه که توێژینه‌وه‌ی باش ئه‌نجام دراوه له‌لایەن ده‌زگاکان و توێژه‌ره‌وه ئه‌فه‌ریقییه‌کان پێکه‌وه له‌گه‌ڵ توێژه‌ره‌وه نێوده‌وڵه‌تییه‌کان، ئه‌وه نیشان ده‌دات که بابه‌ته‌که ئه‌وه نییه 	 Er zijn veel dingen die we veronderstelden, die nu, door goed onderzoek, gedaan door Afrikaanse instituten en onderzoekers samen met internationale onderzoekers, niet zo blijken te zijn.


لەگەڵ ئەوەی کە زۆر منداڵن ، بەڵام کاری زۆر باشیان کردووە 	 Ook al zijn ze jong, ze hebben zulk goed werk gedaan.


ئایا باری گرانمان له‌سه‌ر شانی تۆ لانه‌برد؟! 	 en jou je last afgenomen,


تاقیکردنەوەی سێیەم: دوو تاقیکارەکە و یەک کۆنتڕۆڵ، 	 Onderzoek drie, twee onderzoekers, een afstandsbediening.


هەروەها لەوێدا دوو سندوقی دروست کردنی پەینی لێیە لە ڕێگەی کرمەکانەوە 	 Ik heb daar ook een paar wormenkolonies.


ئایا ڕه‌وایه پاداشتی موسوڵمانان وه‌ك تاوانبار و تاوانکاران بێت؟! 	 Zullen Wij dan hen die zich [aan God] hebben overgegeven als de boosdoeners behandelen?


ئینجا هه‌موو وردو خاش کرد جگه له گه‌وره‌که‌یان، به‌ڵکو که گه‌ڕانه‌وه (پرسیار بکه‌ن) و ئیبراهیم ڕاستیان بۆ ڕوون بکاته‌وه. 	 Toen sloeg hij ze aan gruizels, behalve een grote ervan; misschien zouden zij ernaar terugkeren.


هەندێک کەس ئەو چارەسەرە وەرناگرن کە پێویستیان پێیەتی، بەڵام ژمارەیەکی زۆر زیاتر چارەسەری زیاد لەپێویست ئەکرێن. 	 Sommige mensen krijgen niet de behandeling die ze nodig hebben, maar nog veel meer van jullie worden overbehandeld.


ئه‌وه چیتانه ئێوه قه‌دری خوا نازانن، بۆ ڕێزی بۆ دانانێن و لێی ناترسن. 	 Wat scheelt u, dat gij niet op Gods goedheid vertrouwt?


لەتکردنی بەرد وەک تۆستی نان، نەخشاندنی هەموو پارچەکان بەیەکەوە، توێکڵەکەی پێوە جێبهێڵین، ئەوەی ئەیکەین، زۆربەی ئیشی دەستن. 	 Snijd plakken van een rotsblok net zoals van een brood, snijd ze op maat zodat ze aan elkaar passen, laat de lagen erop zitten. Wat we creëren is bijna geheel handgemaakt.


ڕاهێنان بە .... (چەپڵەڕێزان) لەم شوێنە بە نیازین ڕاهێنان بە بەندکراوان و ستافی زیندان بکەین نەک تەنها بۆ یارمەتی هاوڕێ بەندکراوەکانم، بەڵکو بۆ یارمەتیدانی چینی بەرفراوانی هەژاران. کە بێبەشن لە خزمەتگوزاری یاسایی. 	 waar we ... (Applaus) ... waar we gevangenen en personeel gaan leren niet alleen hun medegevangenen te helpen, maar de hele samenleving van de armen die geen toegang hebben tot juridische rechtvaardigheid.


هونه  رمه  ندێکی تردێت ، سه  ری سوپا ده  کیشێت وه  ک دڕنده  یه  ک کچێک ده  خوات له  ڕوبارێکی خوێندا له  به  رده  م تانکه  که  دا 	 Een andere artiest komt het hoofd van de militairen afschilderen als een monster dat een maagd opvreet in een rivier van bloed voor de tank.


باش، ئامێری فێربون، وه‌ك ،هه‌رئه‌زمونێك به‌تۆ ده‌ڵێت بەو ناوە دەستمان پێکرد سۆفتوێر كه له‌سه‌ره‌تاوه .نازانین چۆن كارده‌كات 	 Machineleren ... Elke deskundige kan je vertellen dat dit eigenlijk software is waarvan we niet echt begrijpen hoe hij werkt.


خۆ ئه‌گه‌ر پرسیاریان لێ بکه‌یت: کێ ئاسمانه‌کان و زه‌وی دروست کردووه؟ له وه‌ڵامدا به‌دڵنیایی ده‌ڵێن: هه‌ر زاتی باڵاده‌ست و زانا دروستی کردوون. 	 En als jij hen vraagt wie de hemelen en de aarde heeft geschapen, dan zullen zij zeker zeggen: "De Almachtige, de Alwetende heeft hen geschapen."


بەڵام شتێکتان پێئەڵێم بۆ تەواوکردنەکە کە دڵنیام سەرسام ئەبن پێی، چونکە هەموو کەسە بلیمەتەکانی سەرسام کردووە، کە لەم کۆنگرەیەی تێددا چاوم پێیان کەوتووە، کاتێک پێموتوون، و ڕاستییەکەش ئەمەیە: هەرگیز لە ژیانمدا مۆبایلم هەڵنەگرتووە. 	 Maar ik zal jullie tot slot iets vertellen dat jullie gegarandeerd zal verbazen, omdat het alle briljante, geweldige mensen heeft verbaasd, die ik hier ontmoette op de TED-conferentie, toen ik ze zei: "Nooit in mijn leven heb ik een mobieltje gehad."


بەڵام تەنها شتێک دەربارەی ئەو ئەوەیە کە هەرجارێ لە ماوەیەکی دیاریکراودا ئێمەی مەلەوان کە لەوانەیە تووشی گرفت ببین، ئێستا هەڵدەستم بەتاقی کردنەوەیەکی مێشکی بچکۆلە. 	 Wat ik hiermee wil zeggen is, dat heel soms kunnen wij duikers in de problemen komen, dus ik kom nu even met een klein gedachtenexperiment.


ئەگەر هەوڵیشمبدایە ئەوا بێ هودە م دەکرد. 	 Als ik het probeerde, zou ik hen teleurstellen.


ده‌ڵێن: بێگومان ئێمه ئه‌م خۆراکه‌تان هه‌ر له‌به‌ر خواو بۆ به‌ده‌ستهێنانی ڕه‌زامه‌ندی ئه‌و پێده‌به‌خشین، نه پاداشتمان لێتان ده‌وێت نه سوپاس. 	 (Zij zeiden:) "Wij voeden jullie slechts omwille van het welbehagen van Allah, wij verlangen van jullie geen beloning en geen dank.


به‌ڕاستی چپه‌ی خراپ و نابه‌جێ هه‌ر له شه‌یتانه‌وه‌یه، تا ئه‌وانه غه‌مبار بکات که باوه‌ڕیان هێناوه، وه نه‌بێت ئه‌و چپه‌یه هیچ زیانێکیان پێ بگه‌یه‌نێت مه‌گه‌ر ویستی خوای له‌سه‌ر بێت، ده‌با ئیمانداران هه‌ر پشت به خوا ببه‌ستن تا له زیان به دوور بن. 	 Waarlijk, de verboden gesprekken der ongeloovigen gaan van Satan uit, ten einde de ware geloovigen te grieven; maar niemand zal hen in het minst kunnen deren, tenzij met verlof van God: laat dus de geloovige op God vertrouwen.


ناتاشا :ئەم وێنانەم ملیۆنەها جار تەماشاکردووە بەڵام ،ئەمڕۆ یەکەم جارمە بەڕاستی ئەو دەبینم بابەتەکە باس بکات 	 Natasha: Ik heb de foto's miljoenen keren gezien, maar vandaag zie ik hem voor het eerst de hele presentatie geven.