هوروه‌ها وتی: کوڕه‌کانم، هه‌مووتان له یه‌ك ده‌روازه‌وه مه‌چنه ژووره‌وه و له چه‌ند ده‌روازه‌یه‌کی جیا جیاوه بچنه ژووره‌وه (خۆتان بکه‌ن به شاردا)، دڵنیاش بن که من ناتوانم هیچ شتێک له‌و به‌ڵاو پێشهاتانه‌ی که بڕیاری خوای له‌سه‌ر بگێڕمه‌وه له ئێوه، هیچ فه‌رمان و بڕیارێک بۆ که‌س نی یه، ته‌نها بۆ خوا نه‌بێت، پشتم هه‌ر به‌و به‌ستووه و پشت و په‌نام هه‌ر ئه‌وه، جا ده‌با ئه‌وانه‌ی که پاڵپشت و پشتیوانیان ده‌وێت هه‌ر پشت به‌و ببه‌ستن. 	 En hij zeide: Mijne zonen treedt de stad niet allen door ééne poort binnen, maar gaat door verschillende poorten binnen. Doch deze voorzorg zal u niet tot voordeel strekken tegen Gods besluit; want het oordeel behoort Gode alleen: in hem stel ik mijn vertrouwen, en laat hen, die zoeken onderworpen te zijn, dit in hem stellen.


نیشان دەدرێن بە سلاید یان وێنەی پانۆرامایی بەستراون بە شوێنەکانیانەوە 	 Zo ziet u elementen van gestabiliseerde diashows of panorama beelden, en al deze dingen zijn ruimtelijk geschikt.


وه‌ڵامی قه‌وم و هۆزه‌كه‌ی ئیبراهیم ته‌نها ئه‌وه بوو وتیان: بیكوژن یان بیسوتێنن به‌ڵام خوا له ئاگره‌كه ڕزگاری كرد، بێگومان ئا له‌و پێشهاته‌دا نیشانه و به‌ڵگه‌ی زۆر هه‌یه بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه ئیمان و باوه‌ڕ ده‌هێنن. 	 Het antwoord van zijn volk was slechts dat zij zeiden: "Doodt hem of verbrandt hem." Maar God redde hem van het vuur.


هه‌روه‌ها قه‌ومی هود و فیرعه‌ون و براکانی لوط، (واته: قه‌ومه‌که‌ی). 	 en de 'Aad en Fir'aun en de broeders van Loet


بە سەیر کردنی ئەم وێنانە کە منداڵان دەبینیتلە نایجیریا وە لە ئەروگوای بە کۆمپیوتەرەکانیانەوە ، وەهەروەها لە مەنغۆلیاش 	 Goed, nu krijg je deze beelden — je staat 's morgens op en je ziet de kinderen in Nigeria en je ziet ze in Uruguay met hun computers, en in Mongolië.


'پێکەنین' ئەمەش وەک دەزانن کارێکی نامۆی دەهێنراوە 	 (Gelach) Dit is natuurlijk ketterij.


جا ئه‌وه‌ی که ته‌وبه ده‌کات و کارو کرده‌وه‌ی چاکه ئه‌نجام ده‌دات و به‌ته‌مایه په‌روه‌ردگار ته‌وبه‌که‌ی لێوه‌ربگرێت؛ ئه‌وه بێگومان ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ لای خوا به ته‌وبه‌یه‌کی ڕاست ودروسته‌وه. 	 En wie berouw heeft en deugdelijk handelt, die wendt zich dus werkelijk berouwvol tot God.


له‌و دوو جۆر ده‌ریایه مرواری و مه‌رجان ده‌رده‌چن ( که‌دوو جۆر گه‌وهه‌ری به‌نرخن ) 	 Uit beide komen parels en koraal voort.


ئه‌م قورئانه هیدایه‌ت به‌خش و ڕێنموویی به‌خش و ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانیه بۆ چاکه‌کاران... 	 Als Leiding en Barmhartigheid voor de weldoeners.


مانای بورانه‌وه له هۆش چونە مه‌به‌ستی بورانه‌وه‌ی ته‌واو نیه 	 In de definitie van een hersenschudding staat niet dat verlies van bewustzijn noodzakelijk is.


هه‌تا کاتێک گه‌یشته ناوچه‌ی خۆرهه‌ڵاتی (دوور)، بینی خۆر هه‌ڵدێت له‌سه‌ر قه‌ومێک که په‌ناگایه‌کیان نیه تا له‌تینی خۆیان بپارێزن. 	 Totdat, toen hij de plaats van zonsopgang bereikte, hij haar over een volk zag opgaan aan wie Wij geen bedekking hadden doen toekomen.


تەنانەت شیریش بێبەری نەبووە لە کێشەکانی ئەم سەردەمە. 	 aan het soort van hedendaagse problemen.


گەواهیدانی مەدح و سەنا لە شوێنی کار دەبێتە هۆی دروستبوونی هەستی نەشارەزایی یاساکان، بێ ئاگا لەوەی چی دەگوزەرێت، یان لەوانەیە بینینی هەندێک شت کە نەدەبوو بینیباتن. 	 Door er getuige van te zijn, denk je dat je niet weet hoe dingen werken, niet weet wat er speelt, of dat je iets ziet wat je niet had mogen zien.


بەمەش دانپێدانانەکەی بێلا سەبارەت بەوەی جۆنا کریستالی بایی قوت داوە درۆ دەبێت. 	 zoals Rikku zegt. Maar dan zou Bella moeten liegen over Jonah en het luchtkristal.


و لەوانەیە هەمان ئەو داناییە، لە جوڵەی کش مەلیک ڕزگارمان بکات. 	 En wellicht zal die vindingrijkheid ons helpen het schaakmat te ontlopen.


دوو سه‌رچاوه‌ی هه‌ڵقوڵاویان تێدایه ( که‌دیمه‌نیان زۆر دڵفڕێنه ) 	 In elken daarvan zullen twee fonteinen een overvloed van water doen uitstroomen.


سوێند بێت به‌خوا به‌ڕاستی ئێمه کتێبێکمان بۆ هێنان هه‌موو شتێکمان له‌سه‌ر بنچینه‌ی زانستی و زانیاری تێدا ڕوون کردۆته‌وه، هیدایه‌ت و ڕه‌حمه‌ت و ڕێنموویشه بۆ ئه‌و که‌سانه‌ی که باوه‌ڕی پێده‌هێنن. 	 En thans hebben wij die van Mekka een boek met openbaringen gebracht; wij hebben het met kennis verklaard, als eene richting en eene genade voor hen, die gelooven zullen.


ئه‌و ڕۆژه‌ی قیامه‌ت به‌رپا ده‌بێت، تاوانباران و تاوانکاران نائومێد و بێ هیوا ده‌بن (چونکه ده‌زانن چیان چاندووه‌و چیان کێڵاوه و چیان ده‌ست پێشکه‌ری کردوه). 	 En op de dag dat het uur aanbreekt zullen de boosdoeners in wanhoop terneergeslagen zijn.


جا ئه‌وه چیتانه (ئه‌ی ئیمانداران) ده‌رباره‌ی دووڕووه‌کان بوون به دوو ده‌سته‌وه؟! له کاتێکدا خوا (سه‌ر شۆڕی کردوون) و وه‌ری گێڕاونه‌ته‌وه بۆ بێ باوه‌ڕی به‌هۆی ئه‌و کرده‌وانه‌ی که کردوویانه، ئایا ده‌تانه‌وێت (دڵی) که‌سێک هیدایه‌ت و ڕێنموویی بکه‌ن که خوا گومڕای کردووه؟! (به‌هۆی باوه‌ڕی دانه‌مه‌زراو و دڵ و ده‌روونی نه‌خۆشیه‌وه)، بێگومان ئه‌وه‌ی خوا گومڕای بکات (به‌هۆی کارو کرده‌وه‌ی ناپه‌سه‌ندیه‌وه) ئه‌وه هه‌رگیز ڕێگه‌یه‌کت ده‌ست ناکه‌وێت بۆ ڕێنموویی کردنی. 	 Hoe komt het dan dat er bij jullie met betrekking tot de huichelaars twee groepen zijn, terwijl God hen toch heeft laten terugvallen voor wat zij begaan hebben. Willen jullie dan hen die God tot dwaling gebracht heeft op het goede pad brengen?


بە بەکارهێنانی سەری دووەم، ئەویش کە کامێرایە، بە شوێنی توشبوو بە ڤایرۆسەکە دەگەین 	 De tweede kop, dat is de camera, meandert naar het geïnfecteerde deel.


(ئه‌مڕۆ ئیتر نۆره‌ی ئیماندارانه) جا ئه‌مڕۆ ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕدار بوون به‌کافران پێده‌که‌نن. 	 Maar op deze Dag zullen degenen die geloven lachen over de ongelovigen.


نموونەیەکی ڕۆبێرت لانگ دەپێچمەوە. 	 En ik ga één van Robert Lang's modellen vouwen.


مانای ئه‌وه‌یه، هه‌ندێك له زاناكان باوه‌ڕیان وایه، دوو هێنده‌ی جه‌نگ، نیو هێنده‌ی خۆراك، ده‌شێت تێكڕای به‌رهه‌می خۆماڵی له جیهان %20بچووكتر بێ وه‌ك به‌بێ گۆڕانی كه‌شوهه‌وا 	 Dat zou volgens sommige wetenschappers betekenen: tweemaal meer oorlog, half zoveel voedsel, en een mondiaal BBP mogelijk 20% kleiner dan het zou zijn zonder klimaatopwarming.


(ئه‌ی نوێنه‌ری به‌ڵقیس) بگه‌ڕێره‌وه بۆ لایان به خۆت و دیاریه‌که‌ته‌وه، سوێند به خوا ده‌بێت به سه‌ربازانێکه‌وه بچینه سه‌ریان که نه‌یان دیبێت و نه‌توانن به‌رگری بکه‌ن، ده‌بێت ده‌ریان بکه‌ین له وڵاتیان له کاتێکدا ئه‌وان زه‌لیل و ڕیسواو شکاون. 	 Keer naar Hen terug, wij komen zeker met troepen naar hen, waartegen zij geen verzet kunnen bieden. En Wij zullen hen zeker daaruit verdrijven, vemederd, terwijl zij onderworpenen zijn.


كه ئه‌وانه‌ن هه‌ر كاتێك تووشی به‌ڵاو ناخۆشیه‌ك ده‌بن ده‌ڵێن: ئێمه موڵكی خواین و هه‌رچی هه‌مانه به‌خششی خوایه، سه‌ر ئه‌نجامیش ته‌نها هه‌ر بۆ لای ئه‌و زاته‌یه گه‌ڕانه‌وه‌مان. 	 Hun die bij een ongeluk uitroepen: Wij behooren God en keeren eens tot hem terug.


ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) بڵێ: ئه‌ی نه‌فامه‌ن، ده‌تانه‌وێت و فه‌رمانم پێده‌که‌ن که‌جگه له خوا شتی تر بپه‌رستم؟! 	 Zeg: Gebiedt gij mij daarom iets anders dan God te aanbidden, gij dwazen?


جا بێگومان ئیمان ئاوا سوودی نه‌بوو بۆیان، کاتێک تۆڵه و خه‌شم و قینی ئێمه ده‌بینن و له ترساندا باوه‌ڕ ده‌هێنن، چونکه ئه‌مه به‌ڕاستی به‌رنامه‌ی خوایه بۆ به‌نده‌کانی به‌درێژایی زه‌مانه ده‌بێت له ته‌واوی ئازادیدا، بێ ترس و زۆر باوه‌ڕی پێبکه‌ن، باوه‌ڕی ته‌نگانه و کاتی تیاچوون په‌سه‌ند نیه، ئا له شوێنه‌دا ئیتر کافرو بێ بڕواکان خه‌ساره‌تمه‌ندی و زه‌ره‌ری بێ سنووریان بۆ ماوه‌یه. 	 Maar hun geloof baatte hun niet toen zij Onze bestraffing zagen. Dat is de handelwijze van Allah, die reeds voor Zijn dienaren was.


هه‌روه‌ها بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وانه بترسێنێت و بێداریان ده‌کاته‌وه، که ده‌یانوت: خوا منداڵی بۆ خۆی بڕیارداوه!! 	 En om degenen te waarschuwen, die zeggen: "Allah heeft Zich een zoon genomen."


مۆسیقا کۆتایی مۆسیقا چەپڵە کۆتایی چەپڵە سڵاو، من سیرینیام. 	 (Muziek) (Applaus) Hallo allemaal.


هەرچەندە بەدوای دڵخۆشیدا دەگەڕێین ، وا دەردەکەوێت کە پشتی تێ دەکەین 	 ook al zijn we op zoek naar geluk, lijkt alsof we ons ervan afwenden.


پێویستە بیهێنیتە بەرچاوت کاتێک نەخۆشێکی لەو جۆرەت بۆ یەت، مێشکی ئاوساوە و فشاری ناو کاسەی سەری زیاد دەکات. 	 Het brein van een patiënt met een zwaar hoofdtrauma zwelt op en de druk op de schedel neemt toe.


لە ساڵی 1994، رۆدریگۆ دەستی بە شتێک کرد پێی دەوترێت سی دی ئای، کە کۆمپیوتەر وەردەگرێت کە لەلایەن کۆمپانیاکانەوە دەبەخشرێن، و دەیبەخشنە ناوەندی کۆمەڵگەکانی ناو گەڕەکە هەژارنشینەکان و شوێنی لەم جۆرەی دروست کردووە. 	 In 1994 startte Rodrigo iets dat CDI heette dat computers, geschonken door bedrijven, installeerde in buurtcentra in favelas, en plaatsen als deze creëerde.


دەزانیت چی بکەیت، هەرچەندە کلایبەر ڕابەریت ناکات. 	 Je weet wat je moet doen, ook al dirigeert Kleiber je niet.


بەڵکو، هاتونەتە ناو زمانەکە لەگەڵ هێرشی نۆرمانی بۆ ئینگلتەرا لە ساڵی ١٠٦٦. 	 Deze kwamen pas in de taal met de Normandische invasie van Engeland in 1066.


هه‌روه‌ها به‌ڵێنی چه‌ندین ده‌ستکه‌وتی زۆری پێدان، که‌له‌ئاینده‌دا ده‌ستیان ده‌که‌وێت و وه‌ری ده‌گرن، خوا هه‌میشه‌و به‌رده‌وام باڵاده‌سته به‌سه‌ر خوانه‌ناسه‌کانداو دانایه و ده‌زانێت چ کاتێک ئیمانداران سه‌ر ده‌خات. 	 En een grote oorlogsbuit die zij namen. En Allah is Almachtig, Alwijs.


ئایا خه‌ڵکی شاره‌کان دڵنیاشن و ناترسن له‌وه‌ی که تۆڵه‌ی ئێمه بێت بۆیان له چێشته‌نگاودا، له‌کاتێکدا ئه‌وان سه‌رگه‌رمی یاری و گه‌مه‌ن. 	 Of waren de bewoners dier steden verzekerd, dat onze straf niet des daags over hen zou komen, terwijl zij zich aan de vermaken overgaven?


ئەگەر وەک کەسێکی دەرەکی پەروەردە ببینی وە بپرسی "پەروەردەی گشتی بۆ چییە؟" 	 Als een buitenaards wezen een opleiding bezoekt en vraagt: “Waartoe dient openbare scholing?”


به عه‌ره‌بی ووتم "حرام". 	 "Haram!" zei ik in het Arabisch.


(پێکەنین) ئەی لەکوێم؟ 	 (Gelach) Waarvandaan?


هەفتەیەکی ویست کە دووبارە بیاندۆزێتەوە زانی کە هەموویان .لە ژیاندان 	 Het kostte haar een week om ze te vinden en te ontdekken dat ze allemaal nog leefden.


رۆژێکیان لە سەر نانخواردن لە وایت پلەینز بیری لە کارێک دەکردەوە بۆ نسکافێ. 	 En op een dag zat hij in een eettentje in White Plains, om wat werk voor Nescafé bij elkaar te denken.


و لدەمێ سامان هاتین لبەردەستێن مە، بو نمونە پەترۆل، مە دەستپێکر ب دروستکرنا ئەڤان تەکنولوژیان و هەروەسا مە خەلک ئینان گەل ئێک ژبەر کو ئەم پێتڤی ب پیتەدانا وان بین. 	 Toen er middelen kwamen, al was het dan olie, gingen we technologieën bouwen en mensen samenbrengen omdat we concentratie nodig hadden.


خۆتان بپارێزن له ڕۆژێك كه كه‌س له جیاتی كه‌س تۆڵه‌و پاداشت ناداته‌وه، به هیچ شێوه‌یه‌ك كه‌س فریای كه‌س ناكه‌وێت، كه‌س بارمته‌ی لێوه‌رناگیرێت و، تكاو پاڕانه‌وه‌ی كه‌س بۆ كه‌سانی تر سوودی نابێت (یاخی و سته‌مكارانیش) سه‌ركه‌وتوونابن و سه‌رناخرێن... 	 En vreest een Dag waarop de ene ziel niets voor een andere ziel kan doen en er geen losprijs van haar aanvard zal worden, geen voorspraak zal haar baten. En zij zullen niet geholpen worden.


له ترسی شێر هه‌ڵهاتوون... 	 die voor een leeuw vluchten.


بۆ من، ئەوە ڕێیتێنەئەچوو. 	 Voor mij was dat onbegrijpelijk.


بفه‌رموون بچنه ناو به‌هه‌شته‌وه له‌گه‌ڵ ئاشتی و ئارامی وهێمنیدا، ئا ئه‌وه‌ئیتر ڕۆژی نه‌مریی و نه‌بڕاوه‌یه. 	 Treedt hier in vrede binnen; dit is de dag der eeuwigheid.


له‌ماڵ و سامانیشیاندا به‌شی هه‌ژارو نه‌داریان ته‌رخان کردبوو. 	 En van hun bezittingen was een rechtmatig deel voor de bedelaar en voor degene die zich weerhield van bedelen.


کەسانی وەک سباستیان دەست بە پرسیاری ڕاستی دەکەن نابێ خۆیان بۆ خۆیان داتای ناوبانگیان هەبێ ؟ 	 Wat mensen als Sebastian met recht vragen is: zijn die reputatiegegevens niet van henzelf?


وە بەم شێوەیە ، پرسیارەکە بۆ تاقیگەکەی من ئەوەیە کە ئایا دەتەوێت بیر بکەیتەوە لە هەموو ئەو شتە باشانەی کە بەکتریا دەیانکات ، یاخود لە هەموو ئەو شتە باشانەی کە بەکتریا دەیانکات 	 En dus is de vraag voor mijn lab of je wil nadenken over alle goede dingen die bacteriën doen, of alle slechte dingen.


هیچ که‌سێک نی یه له ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا، که به‌نده‌ی ملکه‌چی خوای میهره‌بان نه‌بێت. 	 Waarlijk, er is niemand in den hemel of op aarde, die den Barmhartige niet als zijn dienaar zal naderen.


.دەبێتە چوار خاڵ وەک 	 Het komt neer op vier A's.


شتی وەک ئەوەی سەگەکەم لە باوەش بگرم ڕۆژانە بۆ ماوەی ١٠ خولەک یان لە پێخەفەکەم بێمە دەرەوە پیاسەیەک بکەم بە دەوری گەڕەکەکەمدا بۆ تەنها جارێک 	 Dingen zoals mijn hond 10 minuten lang knuffelen, of uit bed komen en één blokje om gaan.


(ئه‌وه‌چاک بزانن) قیامه‌ت و لێپرسینه‌وه نزیک بووته‌وه (نزیکه به‌نیسبه‌ت هه‌ر ئاده‌میزادێکه‌وه هه‌ر که‌مردن ئه‌وه‌قیامه‌ت له‌و به‌رپا بووه، قیامه‌تی گه‌وره‌ش کاتێک به‌رپا ده‌بێت هه‌مووان واهه‌ست ده‌که‌ن که‌چه‌ند سه‌عات له‌وه‌وپێش دنیا بوو وا ئێسته‌ش قیامه‌ته)!! 	 Het nabije (Dag des Oordeels) is genaderd.


هەموو ڕۆژێک لێیدەدرا .لەلایەن مێردە بێ ئیشەکەیەوە 	 Ze werd elke dag geslagen door haar man, die werkloos was.


یەکێک لە توێژەرەوەکان دەڵێت ئەو دەنگەی کە منداڵ دەیبیستێت لە دەنگی مامۆستاکەی چارلی براون دەچێت لە ئەفلام کارتۆنی '' پینەتس'' دا 	 Een onderzoeker zegt dat ze waarschijnlijk gelijken op de stem van Charlie Browns leraar in de oude 'Peanuts'-cartoon.


خوایه به‌رده‌وام ڕێنمووییمان بفه‌رموو بۆ ئه‌م ڕێبازی ڕاست و دروستی ئیسلامه. 	 Leid ons op het rechte Pad.


زانینی به‌رپابوونی ڕۆژی قیامه‌ت ته‌نها لای خوایه و بۆ لای ئه‌و ده‌برێته‌وه، هه‌رچی به‌رو بووم تۆوێک له خونچه و چرۆکه‌یه‌وه چه‌که‌وه ده‌کات خوا ئاگاداره لێی، هیچ مێینه‌یه‌ک سکی نابێت و به‌چکه‌و به‌رهه‌مه‌که‌ی دانانێت ته‌نها به ئاگاداری خوا نه‌بێت، (ئا به‌و شێوه‌یه خوا ده‌سه‌ڵاته‌کانی خۆی ده‌خاته به‌رچاو)، که‌چی زۆربه‌ی خه‌ڵکی قه‌دری نازانن، ئه‌و ڕۆژه‌ش که بانگیان ده‌کات و لێیان ده‌پرسێت: کوان هاوه‌ڵ و هاوتاکانم؟! ئه‌وانه‌یش له وه‌ڵامدا ده‌ڵێن: په‌روه‌ردگارا، ئێمه هه‌واڵت ده‌ده‌ینێ و جاڕ ده‌ده‌ین که که‌سمان هه‌ڵه‌ی وانایه‌ت به ده‌مماندا و شایه‌تی له‌سه‌ر شتی واناده‌ین. 	 Hem is de kennis van het uur des oordeels voorbehouden, en er komt geene vrucht uit den knop voort, die haar omwikkeld houdt, noch ontvangt eene vrouw in hare ingewanden, noch wordt zij van hare vrucht bevrijd, dan met zijne kennis. Op den dag waarop hij hen tot zich zal roepen, zeggende: Waar zijn de makkers, welke gij mij hebt toegeschreven? zullen zij antwoorden: Wij verzekeren u, dat daar voor geen getuige onder ons is.


به‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی که‌بێ باوه‌ڕن و ڕێگه له‌بڵاوکردنه‌وه‌ی په‌یامی خوا ده‌گرن دژایه‌تی ڕێبازی پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) ده‌که‌ن، دوای ئه‌وه‌ی ڕێبازی هیدایه‌ت و ڕاستیان بۆ ڕوون بۆته‌وه، ئا ئه‌وانه‌هه‌رگیز ناتوانن زیان به‌خواو ئاینی خوا بگه‌یه‌نن.... خوای گه‌وره‌ش له‌ئاینده‌یه‌کی نزیکدا هه‌موو کاروکرده‌وه‌و پیلانیان پووچه‌ڵ ده‌کاته‌وه. 	 Voorwaar, degenen die niet geloven en die afhouden van de Weg van Allah en die de Boodschapper tegenstreven nadat de Leiding hun duidelijk was geworden zullen Allah nooit iets kunnen schaden. En Hij zal hun werken vruchteloos maken.


ئەم حاڵەتە ناو نراوە Fatal Familial Insomnia جەستە لە بارودۆخێکی قورس دایە و ڕێگەی خەوتنی مێشک نادات. 	 Deze aandoening noemt men 'fatale familiaire insomnie'. Ze brengt het lichaam in een staat van nachtmerrieachtige slapeloosheid en verbiedt het om het toevluchtsoord van de slaap te betreden.


کاتێکیش که‌لوپه‌ل و بارگه و بنه‌کانیان کرده‌وه بینیان هه‌رچی شتومه‌کیانه هه‌ر ئه‌وه خراوه‌ته‌وه باره‌کانیان و گه‌ڕێنراوه‌ته‌وه بۆیان، (ئینجا باوکیان بانگ کردو) وتیان: باوکی به‌ڕێزمان ئێمه چی بکرین، چی بڵێین (له به‌رامبه‌ر ئه‌و پاشا به‌ڕێزه‌وه) ئه‌وه‌ته هه‌رچی که‌ل و په‌لمان هه‌یه گه‌ڕێنراوه‌ته‌وه بۆمان و (تۆ ئه‌گه‌ر مۆڵه‌تی بنیامین بده‌ی) ڕزق و ڕۆزیی زۆر ده‌هێنین بۆ که‌س و کارمان، براکه‌شمان ده‌پارێزین و باری وشترێکیش زیاتر ده‌هینین، ئه‌و باره‌ش شتێکی ئاسانه. 	 En toen zij hunne zakken openden, vonden zij dat hun geld was teruggegeven, en zij zeiden: O vader! wat verlangen wij meer? Dit ons geld is ons teruggegeven; wij zullen dus wederkeeren en koren voor onze gezinnen koopen; wij zullen voor onzen broeder zorgen, en wij zullen een kameellast meer ontvangen dan den laatsten keer.


لێرەدا دیوجینس و فانۆسەکەیمان هەیە. 	 Hier hebben we Diogenes met zijn lantaarn.


له‌کاتێکدا له (سدر‌ه‌المنتهی) دا بوو 	 bij de lotusboom van de eindbestemming,


ئێمه دوو مانگ و نیو بۆ سێ مانگ دورین لێی، به‌ڕاستی خۆش بوو 	 We zitten er nu bijna drie maanden in, en het is echt leuk geweest.


زانیاری چوارچێوە پیشان بدە 	 Deelvensterinfo bekijken


له‌وه‌ودوا به شێنه‌یی ئه‌و سێبه‌ره بۆ لای خۆمان ده‌گێڕینه‌وه و ده‌یگرینه‌وه (دیاره که خوا ده‌یه‌وێت له ڕێگه‌ی ئه‌و دیارده‌یه‌وه زاتی مه‌زنی فه‌رامۆش نه‌که‌ین). 	 Vervolgens trokken Wij haar (rond het middaguur) naar Ons toe, een geleidelijke terugtrekking.


تێبینیمان کرد که چۆن وانه‌ی ڕێکخراوی خودی جۆرێک ده‌بێت له جێبه‌جێ کردنی سروشتی بابه‌ته‌کانی ئێمه 	 We hebben net gezien hoe zelfgeorganiseerde cursussen min of meer spontaan ontstonden op basis van ons materiaal.


ئائه ئه‌وه سه‌رنجیان نه‌داوه چه‌نده‌ها هۆزی پێش ئه‌مانمان له‌ناو بردووه، خۆ هه‌رگیز ناگه‌رێنه‌وه نه‌ویان و ناگه‌رێنه‌وه بۆ دنیا. 	 Overwegen zij niet, hoeveel geslachten wij vóór hen hebben verdelgd? Waarlijk, zij zullen niet tot hen terugkeeren.


هه‌روه‌ها ده‌یانوت: چی ده‌بوو ئه‌گه‌ر فریشته‌یه‌ک بۆ لای (محمد (صلی الله علیه وسلم) دابه‌زییایه و به‌چاوی خۆمان بمانبینیایه! جا ئه‌گه‌ر فریشته‌مان بناردایه ئه‌وه کۆتایی به‌هه‌موو شتێک ده‌هات و پاشان مۆڵه‌ت نادرێن تا ته‌وبه بکه‌ن. 	 Zij zeggen, dat zoolang geen engel tot hen werd nedergezonden, zij niet zullen gelooven. Maar indien wij een engel hadden nedergezonden, zou hunne zaak reeds bepaald zijn, en zij zouden geen oogenblik berouw gevoeld hebben.


له فریشته به‌ڕێزه تۆمارکاره‌کان. 	 voortreffelijke, die opschrijven,


نیشانی داین هەرچەندە سەرەتا چەند جارێ شکستمان هێنا، توانیمان بەردەوام بین و ئەو ئەنجامە بەدیبێنین کە دەمانویست. 	 Het toonde ons dat hoewel we mislukkingen in het begin hadden, we in staat waren om de resultaten te behalen die wij wilden.


ئه‌مه‌ی باسکرا بۆ ئیماندارانه، به‌ڵام بۆ سته‌مکار و یاخی بووه‌کان، به‌ڕاستی ناخۆشترین جێگه و ڕێگه ئاماده‌یه. 	 Dit zal de belooning der rechtvaardigen wezen. Maar voor de zondaren is eene slechte schuilplaats gereed gemaakt;


شه‌یتان وتی: په‌روه‌ردگارا، مۆڵه‌تم بده هه‌تا ئه‌و ڕۆژه‌ی هه‌مووان زیندوو ده‌کرێنه‌وه. 	 Hij zei: "Mijn Heer, verleen mij uitstel tot de dag waarop zij worden opgewekt."


ئەمانە خوێندکاری زانکۆ بون، بۆیە زوربەی ئەو کەسانەی پارەکەیان لە خۆیاندا خەرج کردبو 	 Dit waren studenten, dus veel bestedingen


ڕۆژێک پرسيارم لە دايكم كرد , " بۆ ئەو هەموو ژنە ئەوەنە منيان خۆش دەوێت؟" 	 Ik vroeg mijn moeder: "Waarom houden deze vrouwen zoveel van mij?"


هەموو مانگی ٦ و ٧ ێک، ماسیەکی زۆر لە جۆری سەردین بەرەو باکورکۆچ دەکەن کۆچی بە کۆمەڵە کە بە هەڵهاتنی سەردین ناسراوە. 	 Iedere juni en juli reizen enorme scholen sardines noordwaarts tijdens een massamigratie: de 'Sardine-race'.


خۆ ئه‌گه‌ر (داخوازی هاوه‌ڵگه‌رانمان جێبه‌جێ بکردایه) و به‌ڕاستی ئێمه فریشته‌مان دابه‌زاندانایه بۆ لایان و مردووه‌کان قسه‌یان له‌گه‌ڵدا بکردنایه، هه‌موو شتێکیشمان له‌به‌ر ده‌میاندا کۆ بکردایه‌ته‌وه، نه‌ده‌بوون به‌بڕوادار و بڕوایان نه‌ده‌هێنا، مه‌گه‌ر خوا بیه‌وێت، به‌ڵام زۆربه‌یان نافامن و نازانن (بیر ناکه‌نه‌وه و تێنافکرن، هه‌تا ئه‌مڕۆش گا په‌رست، شه‌یتان په‌رست و، بت په‌رستان هه‌ر ماون، هه‌یانه خاوه‌نی بڕوانامه‌ی به‌رزیشن، به‌ڵام له ڕووی ئاینداریه‌وه له‌وپه‌ڕی دواکه‌وتن و کۆنه‌په‌رستیدان). 	 En al zouden Wij Engelen tot hen neergezonden hebben en zouden de doden tot hen gesproken hebben en zouden Wij alle zaken (die Moehammad's Profeetschap bewijzen) vóór hen verzameld hebben, dan nog zouden zij niet geloven, tenzij Allah het wilde, maar de meesten van hen zijn onwetend.


سوێند به گوفتاری پێغه‌مبه‌ر که وتی: په‌روه‌ردگارا، به‌ڕاستی ئه‌مانه قه‌وم و هۆزێکن، باوه‌ڕ ناهێنن بیرناکه‌نه‌وه. 	 En (Allah kent) zijn (Moehammad's) woorden: "O mijn Heer, voorwaar, zij zijn een volk dat niet gelooft."


ئێمه هه‌ر به‌و شێوه‌یه هه‌ندێکیان به هه‌ندێکیان تاقیده‌که‌ینه‌وه (کێشه بۆ یه‌کتر دروست ده‌که‌ن، ده‌بنه به‌ڵا بۆ یه‌کتر، یاخود هه‌ندێک هه‌ژار ده‌که‌ین و هه‌ندێک ده‌وڵه‌مه‌ند.. هتد) تا بێ بڕوایان بڵێن: ئایا ئائه‌وانه خوا ڕێزی لێناون له‌ناوماندا؟! (ئه‌و هه‌ژارو داماوانه که‌ی شایسته‌ی ئه‌وه‌ن خوا هه‌ڵیانبژێرێت و هیدایه‌تیان بدات) ئایا خوا زانا نیه به سوپاسگوزاران؟ 	 Zo hebben Wij door sommigen anderen in verzoeking gebracht, zodat zij zouden zeggen: "Zijn zij het aan wie God uit ons midden een gunst moest bewijzen?" Weet God niet het best wie de dankbaren zijn?


پێویستمان بە ڕۆشنبیر کردنی کارمەندەکانە 	 We moeten het personeel onderwijzen.


(ئه‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی ئێوه‌ی تێدایه) له دنیاو قیامه‌تدا (خوا ڕوونی کردۆته‌وه)، هه‌روه‌ها پرسیارت لێده‌که‌ن ده‌رباره‌ی هه‌تیوان (که چۆن بن بۆیان) پێیان بڵێ: چاکسازی و په‌روه‌رده‌کردنیان له هه‌مووشت چاکترو په‌سه‌ندتره، خۆ ئه‌گه‌ر تێکه‌ڵاویان بکه‌ن و بیانهێننه ماڵتان ئه‌وانه براتانن (ده‌بێت به‌چاکی چاودێری خۆیان و ماڵیان بکه‌ن) خوایش که‌سانی خراپساز (ئه‌وانه‌ی تۆوی خراپه ده‌چێنن) و چاکسازتان ده‌زانێ و جیای ده‌کاته‌وه، ئه‌گه‌ر خوا بیویستایه باری گران ده‌کردن و مه‌رجی سه‌ختی داده‌نا (ده‌رباره‌ی چاودێری هه‌تیوان)، چونکه به‌ڕاستی خوا باڵاده‌ست و داناو کاربه‌جێ یه. 	 En als jullie met hen omgaan?, zij zijn toch jullie broeders! God onderscheidt de verderfbrenger van hem die herstel brengt.


(چەپڵەلێدان) ئێستا خەریکە نزیک ئەبینەوە لە کۆتایی وتارەکەم، و لێرەیایە کە خەڵک دەستئەکەن بە قسەکردن لەسەر هیوا، پانێڵی سۆلار، وزەی با، و ئابووری خۆژێن، و بەم شێوەیە، بەڵام من ئەوە ناکەم. 	 (Applaus) We zijn nu bijna bij het einde van mijn talk en dan beginnen mensen meestal te praten over hoop -- zonnepanelen, windenergie, kringloopeconomie, enzovoort -- maar dat ga ik niet doen.


که له لاپه‌ڕه‌ی تایبه‌تی و له‌سه‌ر تابڵوی پیرۆز، پارێزراوه له (لوح المحفوظ) دا. 	 In de Lauhoelmahfôezh.


دێنه  ناوه  وه  و ده  چنه  ده  ره  وه  ی یارییه  کان وە مامۆستای باش کاتێکی زۆر به  سه  ر ده  به  ن بیرله  وه  ده  که  نه  وه  چۆن ئه  و منداڵانه  به  ناو ئه  و دۆخه  دا ببه  ن 	 Het is een constante overgang van en naar spelen. En goede leraren besteden veel tijd met het bedenken van manieren om kinderen door deze ervaringen te leiden.


ئه‌گه‌ر خوا سه‌رکه‌وتنتان پێ ببه‌خشێت ئه‌وه هیچ که‌س ناتوانێت سه‌رکه‌وێت به‌سه‌رتاندا، خۆ ئه‌گه‌ر پشتتان به‌ربدات، ئه‌وه کێ هه‌یه دوای ئه‌و کۆمه‌کتان بکات و سه‌رتان بخات، ده با ئه‌وانه‌ی ئیماندارن هه‌ر پشت به‌خوا ببه‌ستن. 	 Als God jullie helpt, kan niemand jullie verslaan, maar als Hij jullie in de steek laat, wie is er die jullie daarna nog helpen kan? Op God is het dat de gelovigen hun vertrouwen moeten stellen.


پاشان به‌ڕاستی ڕوون کردنه‌وه‌شی له‌سه‌ر ئێمه‌یه. 	 Daarna is aan Ons de uitleg ervan."


چه‌نده‌ها به‌ڵگه‌و نیشانه له ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا هه‌ن (له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتدارێتی و جوانکاری خوای په‌روه‌ردگار) که‌چی زۆربه‌ی خه‌ڵکی به‌لایدا تێده‌په‌ڕن و تێنافکرن و پشتی تێده‌که‌ن. 	 En hoe menig teken is er niet in de hemelen en op de aarde waaraan zij voorbijgaan terwijl zij zich ervan afwenden?


بۆ روونكردنه‌وه‌ی ئه‌مه، بیهێنه به‌رچاوت تۆ خوێندکارێکی كۆششكه‌ری ئاماده‌ییت 	 Om te illustreren hoe dat werkt, stel je even voor dat je een ploeterende middelbare scholier bent.


هه‌رکه‌س باوه‌ڕی به‌خواو به‌پێغه‌مبه‌ری خوا نه‌بێت (ئاینده‌ی سامناکه) به‌ڕاستی ئێمه سزای دۆزه‌خمان بۆ کافرو بێ باوه‌ڕان ئاماده‌کردووه. 	 En wie niet in Allah en Zijn Boodschapper gelooft: voorwaar, Wij hebben voor de ongelovigen een laaiend Vuur bereid.


،چونکە تۆ بە ئازادی لەدایک بوویت ".بۆیە کۆیلایەتی ئەوانیش قبوڵ مەکەن 	 Accepteer niet dat ze je tot slaaf maken, want je bent vrij uit je moeder geboren."


بەرهەمهێنانی وزەی خۆر کار دەکەیت، شاری سۆلار چ شتێکی نائاسایی هەیە سەبارەت بە ئەوە؟ 	 Wat is daar uitzonderlijk aan?


ئایا لەشت ڕێکە یان کێشت زۆرە ئیتر ، دەتوانی چیتر هەست بە تاوان نەکەیت بۆ ئەمە، چونکە لە پلەی سێیەمدایە. 	 Of je nu slank bent of dik, je hoeft je niet meer schuldig te voelen want het staat maar op de derde plek.


شۆڕشی سەوز هەرگیز نەگەشتە ئەفەریقا 	 De groene revolutie bereikte Afrika nooit.


(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم) واگومان مه‌به که خوا بێ ئاگایه له‌و کاروکرده‌وه‌یه‌ی سته‌مکاران ده‌یکه‌ن، به‌ڕاستی خوا سزاکه‌یان دوا ده‌خات بۆ ڕۆژیك که چاوه‌کانیان تیایدا ئه‌بڵه‌ق ده‌بن (جاری وایش هه‌یه هه‌ر له دنیادا سته‌مکاران ڕیسوا ده‌کات و تۆڵه‌یان لێده‌سێنێت). 	 En denk niet dat God niet goed let op wat de onrechtplegers doen. Hij geeft hun slechts uitstel tot een dag waarop de blikken verstarren,


وە ئێمەش دەتوانین ڕۆڵێکی بەرچاو ببینین 	 Wij kunnen een ongelooflijk constructieve rol spelen.


موباره‌ک و به‌رزو به‌ڕێزه ناوی په‌روه‌ردگاری تۆ، چونکه‌ئه‌و زاتێکه خاوه‌نی به‌رزی و بڵندی و ڕێزی بێ سنووره‌بۆ ئیمانداران 	 Geloofd zij de naam van uwen Heer, die met glans en eer is omgeven.


خۆ ئه‌گه‌ر بمانویستایه ئه‌وانه‌مان پیشان ده‌دات، ئه‌وکاته‌به‌رواڵه‌ت ده‌تناسینه‌وه، سوێند به‌خوا له‌شێواز و ناوه‌رۆکی قسه‌و گوفتاریاندا ده‌یانناسیته‌وه، خوا خۆیشی ئاگا و زانایه به‌کارده‌وه‌کانتان. 	 Indien het ons behaagde, zouden wij u hen zekerlijk kunnen toonen, en gij zoudt hen door hunne werken kennen; doch gij zult hen zekerlijk reeds door de verwarde uitspraak hunner woorden onderscheiden. Maar God kent uwe daden.


پەیوەندی جیگیر نیە 	 De verbinding werd onderbroken


کاتێک په‌لامار ده‌ده‌ن، به شێوه‌یه‌کی زۆر دڵ ڕه‌ق و دڕندانه په‌لامار ده‌ده‌ن ده‌ست ده‌وه‌شێنن!... 	 En als gij uwe macht uitoefent, oefent gij die met onbarmhartigheid en gestrengheid uit.


تۆ ئێستا لە دۆخی FIPS دایت. FIPS پێویستە وشەی تێپەڕی سەرەکی بەتاڵ نەبێت. 	 U bent momenteel in FIPS-modus. FIPS vereist een ingesteld hoofdwachtwoord.


بیری لێ بکەرەوە ، ئ ەوە زیاد لە پێویست بەهێزە 	 Denk daar eens over na. Het is buitengewoon krachtig.


ئەمە ئەوەیە کە نەوە بە نەوە دەگوازرێتەوە. 	 Het is iets dat van generatie op generatie wordt doorgegeven


پاڵەوانی ناو هەمویان کەسانی هەڵبژێردراون کەسێک هاتووە بۆ لایان و وتوێتی: تۆ کەسی هەڵبژێردراویت 	 Ze hebben allemaal uitgekozen helden. Iemand kwam naar ze toe en zei: "Jij bent de uitverkorene.


دەشێت دوو هێندەی پشیلە ماڵیەکانمان بێت. 	 Ze zijn ongeveer twee keer zo groot als een gemiddelde huiskat.


سوێند به خوا ئه‌گه‌ر پرسیار له بێ باوه‌ڕان بکه‌یت: کێ ئاسمانه‌کان و زه‌وی دروست کردووه، ڕۆژو مانگی ڕام کردووه، به‌دڵنیایی و بێ دوودڵی ده‌ڵێن: (الله) دروستی کردوون، جا چۆن لاده‌درێن له یه‌کتاپه‌رستی و فریو ده‌خۆن؟! 	 En als je kun vraagt wie de hemelen en de aarde heeft geschapen en wie de zon en de maan heeft onderworpen, dan zullen zij zeker zeggen: "Allah." Hoe komt het dan, dat zij zo bedrogen worden?


باشه، ئایا ئێوه ناجه‌نگن دژی که‌سانێک که به‌ڵێن و په‌یمانه‌کانیان هه‌ڵوه‌شاندوه و هه‌وڵیشیاندا که پێغه‌مبه‌ر ده‌رکه‌ن له شاری (مه‌ککه) و هه‌ر ئه‌وانیش یه‌که‌مجار ده‌ستیان کرد به دژایه‌تیتان، ئایا له‌وان ده‌ترسن؟ جا خۆ هه‌ر خوا شایسته‌یه که لێی بترسن ئه‌گه‌ر ئێوه ئیماندارن. 	 Terwijl zij van plan zijn om de Boodschapper te verdrijven, en zij jullie het eerst aanvallen? Vrezen jullie hen, terwijl Allah er meer recht op heeft dat jullie Hem vrezen, als jullie gelovigen zijn?


هه‌ر ئه‌و زاته‌ش قه‌ومی عادی یه‌که‌می له‌ناو برد 	 En dat Hij de 'Aad van eertijds heeft vernietigd


ئه‌و که‌سانه‌ی که به‌ناحه‌ق فیز ده‌که‌ن له زه‌ویداو خۆیان به‌گه‌وره‌تر ده‌نوێنن (له خه‌ڵکی)، له‌مه‌ودوا ڕووی دڵیان وه‌رده‌چه‌رخێنم له تێگه‌یشتنی ئایه‌ت و فه‌رمانه‌کانم، خۆ ئه‌وانه ئه‌گه‌ر هه‌ر به‌ڵگه و نیشانه‌یه‌ک ببینن ئه‌وه باوه‌ڕی پێناکه‌ن، ئه‌گه‌ر ڕێبازی به‌رژه‌وه‌ندی دنیاو قیامه‌ت ببینن ئه‌وه نایگرنه‌به‌ر، خۆ ئه‌گه‌ر ڕێبازی ئاره‌زوو په‌رستی و گومڕایی ببینن، ئه‌وه ده‌یگرنه به‌رو په‌یڕه‌وی ده‌که‌ن، ئه‌وه له‌به‌ر ئه‌وه‌یه چونکه به‌ڕاستی ئه‌وان بڕوایان به‌ئایه‌ت و فه‌رمانه‌کانی ئێمه نه‌بوو لێیان بێئاگا بوون. 	 Ik zal degenen van mijne teekens afleiden, die zich trotsch en zonder rechtvaardigheid op aarde gedragen, en hoewel zij ieder teeken zien, daarin niet zullen gelooven; en ofschoon zij het pad der rechtvaardigheid zien, dat niet zullen betreden; maar die, indien zij het pad der dwaling zien, dien weg zullen inslaan. Zoo zal het geschieden, daar zij onze teekens van bedrog beschuldigen en die veronachtzamen.


شێتێتی به کامتانه‌وه‌یه. 	 wie van jullie de verdwaasde is.


خۆراکیشی ته‌نها له‌کێم و زوخاوی داچۆڕاو نه‌بێت هیچی تر نی یه. 	 Noch eenig voedsel, behalve het bedorven vocht, dat uit de lichamen der verdoemde vloeit.


پێش ئه  وه  ، ئه  وان داخراو بوون 	 Vroeger waren ze afgesloten.


کاتێک ساتێکی ناخۆشی خوێناوی دەبینن 	 Het is een bloedige, verschrikkelijke gebeurtenis.


(ئه‌وسا خوای گه‌وره) لێیان ده‌پرسێت: ئه‌وه چه‌ند ساڵ له زه‌ویدا ژیانتان برده سه‌ر. 	 Hij zegt: "Hoe lang heeft het voor jullie in de aarde geduurd, hoeveel jaar?"


(شه‌وێك پاشا خه‌ونێکی سه‌یری بینی و بوو به مه‌راقی و له کۆبوونه‌وه‌یه‌کدا) وتی: به‌ڕاستی من له خه‌ومدا بینیم که حه‌وت مانگای قه‌ڵه‌و له‌لایه‌ن حه‌وت مه‌نگای له‌ڕو لاوازه‌وه خوران، حه‌وت گوڵه گه‌نمی سه‌وز و جوان و حه‌وتی وشکیشم بینی، ئه‌ی زاناو شاره‌زایان ئه‌م خه‌وه‌م بۆ لێك بده‌نه‌وه ئه‌گه‌ر خه‌ون لێك ده‌ده‌نه‌وه... 	 En de koning zei: "Ik zag in een droom zeven vette koeien, die verslonden werden door zeven magere koeien, en zeven groene korenaren en (zeven) andere verdorde. O jullie vooraanstaanden, legt mijn droom uit, als jullie kenners van droomuitleg zijn."


به‌یه‌که‌یه‌که‌ی بێ باوه‌ڕان ده‌وتڕێت: سوێند به‌خوا به‌ڕاستی تۆ له‌م به‌سه‌رهاتانه‌نا ئاگابوویت و گوێی خۆتت لێ خه‌واندبوو، ئێستا ئێمه په‌رده‌مان له‌سه‌ر چاوه‌کانت لاداوه‌و هه‌موو شتێک وه‌کو خۆی ده‌بینیت و ئه‌مرۆ چاوه‌کانت تیژه... 	 [En tot hem wordt gezegd:] "Jij hebt hierop niet gelet, maar wij hebben jouw bedekking van je afgenomen, zodat je blik vandaag scherp is."


٣ پرسیارمان هەیە یەکەمیان دەربارەی دڵخۆشییە ئەویش ئەوەیە ئێستا هەست بە چی دەکەیت ؟ ئەگەر لەسەر ئەم پێوانەیە پێوانەی دڵخۆشییەکەت بکەیت کەلە زۆر خراپەوە دەست پێدەکات بۆ زۆر باش ؟ دواتر پرسیارێکە لەسەر چاڵاکی ئەویش ئێستا چی دەکەیت وەڵامەکانیش بەشێکی پڕ کراوەتەوە بە ٢٢ چالاکی بۆ نموونە چاڵاکی وەک و خواردن و کارکردن سەیرکردنی تەلەڤیزیۆن 	 Er zijn drie vragen. De eerste is een geluksvraag: Hoe voelde je je? Op een schaal van zeer slecht tot zeer goed. Als tweede een activiteitenvraag: Wat ben je aan het doen? Van een lijst van 22 verschillende activiteiten met dingen als eten, werken, tv-kijken.


بەشێوەیەکی بەرجاو گوشار دەخرێتە سەر فەرهەنگی خوێندن 	 Het onderwijsprogramma is behoorlijk veeleisender geworden.


(هیچ پێغه‌مبه‌رێک) فرمانی ئه‌وه‌ی نه‌داوه که فریشته‌کان و پێغه‌مبه‌ران بکه‌ن به په‌روه‌ردگار (هه‌رگیز کاری له‌و جۆره له‌وان ناوه‌شێته‌وه) ئایا ڕاسته فرمانی بێ باوه‌ڕیی و کوفرتان پێ بدات دوای ئه‌وه‌ی که ئێوه موسڵمانن و ملکه‌چی په‌روه‌ردگارن؟! 	 God gebiedt u niet, dat gij engelen of profeten voor uwe meesters zoudt nemen. Zou hij u gebieden ongetrouw te worden, nadat gij trouwe geloovigen (Muzelmannen) zijt geworden.


،هیوا ده‌خوازم بۆ قازانج ئەم کارە بکەن چونكه ڕێگەی ئاسانتر له یوتیوب .بۆ بەدەست هێنانی داهات ڕیكلام هەیە 	 Ik hoop dat ze het daarvoor doen, omdat er makkelijker manieren zijn om advertentie-inkomsten te krijgen op YouTube.


بە نەشتەرگەری دەرئەکرێن، و پێی ئەوترێت لابردنی لەوزەتێن. 	 Ze kunnen operatief verwijderd worden; dit heet een tonsillectomie.


بۆیە بیرۆکەی بەرنامەی مۆڵەتیان لا گەڵاڵە بوو. 	 Dus bedachten ze een verlofprogramma.


(پێکەنین) چاوەڕێ دەکەن تا تەواو بێت و بڕۆنە ماڵەوە تا کاغەزێکی لەسەر بنوسن 	 uit de maat, (Gelach) wachtend tot het ophoudt zodat ze er thuis een rapport over kunnen schrijven.


شین مانای هێشتا کارکردنه له‌سه‌ری--پێویست ناکات خه‌مت بێت 	 Blauw betekent dat ze eraan werken -- komt in orde.


ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر ( صلی الله علیه وسلم ) پێیان بڵێ: که‌من یه‌که‌م پێغه‌مبه‌رو تازه‌په‌یدابوو نیم، ناشزانم چیم به‌سه‌ر دێت، چیش به‌سه‌ر ئێوه دێت؟ ( چونکه غه‌یب زان نیم و له‌نهێنی و شاراوه‌کان ئاگادار نیم )، من ته‌نها شوێنی ئه‌و وه‌حی و نیگایه ده‌که‌وم که‌پێم ده‌گات و من ته‌نها بێدارکه‌ره‌وه‌یه‌کی ئاشکرام. 	 Zeg: ik ben niet alleen onder de gezanten; ik weet niet wat met mij, of met u, hiernamaals zal worden gedaan; ik volg niets dan hetgeen mij is geopenbaard (ik ben niets meer dan een openbaar waarschuwer).


ئایا خۆشەویستی ژیانمان واتادار دەکات، یان هەڵاتنێکە لە تەنیایی وئازار چەشتنمان؟ 	 Maakt liefde ons leven betekenisvol, of is het een vlucht voor onze eenzaamheid en lijden?


ئەم کوڕە لێرە لە ناوجەرگەی هیندستان ئەمە لادێ ی ڕاجاستانە ئەو شوێنەی کە منداڵەکان گۆرانیەکانی خۆیانیان لێ تۆمار دەکرد وە لەدوایشدا دووبارە گۆرانیەکانیان بۆ یەکتر لێ ئەدایەوە لە پڕۆسەکەدا ئەوان بۆ خۆیان کاتێکی خۆشیان بەسەر دەبرد 	 Deze jongen hier uit Centraal-India - dit is in een dorp in Rajasthan, waar de kinderen hun eigen muziek opnamen en ze dan aan elkaar lieten horen en zich daarbij kostelijk vermaakten.


هه‌ر ئه‌م قورئانه مژده‌به‌خشه به‌ئیمانداران، ترسێنه‌ری کافرانه، که‌چی زۆربه‌ی موشریکان پشتیان تێکرد و به‌رهه‌ڵستیان کردو نایبیستن. 	 Brengende goede tijdingen, en bedreigingen aankondigende, maar het meerendeel hunner wendt zich af en luistert niet daarnaar.


ئیبراهیم وتی: سڵاوت لێ بێت (وا من ده‌ڕۆم) له‌مه‌ولا داوای لێخۆشبوون و (هیدایه‌تت) له په‌روه‌ردگارم بۆ ده‌خوازم، چونکه ئه‌و زاته زۆر منی خۆش ده‌وێت و ڕێزی بۆ داناوم. 	 Abraham antwoordde: Vrede zij op u! Ik zal van mijnen Heer vergiffenis voor u vragen; want hij is genadig omtrent mij.


سه‌رنجی سه‌ره‌تای سوره‌تی (البقرة) بده. 	 A. L. M.


کەواتە ، من بەرهەم هێنەری پەتاتەکانم ، بەرهەم هێنەری شیرم بەرهەم هێنەری کەوەر و قەڕنابیتم... هەموو شتە گرنگەکان 	 Ik verbind me dus aan aardappelen, ik verbind me aan melk, Ik verbind me aan prei en broccoli — allemaal belangrijke dingen.


(ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) پێش تۆ هیچ پێغه‌مبه‌رێکی په‌یامدار و بێ په‌یاممان ڕه‌وانه نه‌کردووه ئاواتی نه‌خواستبێت به‌باوه‌ڕ هێنانی قه‌ومه‌که‌ی، به‌ڵام کاتێك ئاواتی خواستووه شه‌یتان ئه‌وه‌ی به فرسه‌ت زانیووه، شتی نابه‌جێی تێکه‌ڵ به‌ئاواته‌که‌ی کردووه، ئینجا خوایش فریای که‌وتووه و ئه‌وه‌ی شه‌یتان فڕێی داوه‌ته نا ئاواته‌که‌یه‌وه، سڕیویه‌تیوه، له‌وه‌ودوا خوای گه‌وره ئایه‌ت و فه‌رمانه‌که‌ی خۆی چه‌سپاو دامه‌زراو کردووه، خوا خۆی زاناو دانایه. 	 En Wij hebben voor jouw tijd geen gezant of profeet gezonden zonder dat de satan hem, wanneer hij iets wenste, iets [om] volgens zijn wens [voor te lezen] had ingegeven. Maar God schaft af wat de satan ingeeft en dan stelt God Zijn tekenen eenduidig vast.


بەش 	 sectie


(نه‌خێر له‌وکاته سامناکانه‌دا) هه‌ر هاناو هاوار بۆ ئه‌و زاته ده‌به‌ن (ئه‌ویش خوایه‌کی میهره‌بانه) به‌ڵاو ناخۆشیه‌کانتان له‌سه‌ر لاده‌بات ئه‌گه‌ر بیه‌وێت، جا له‌وکاته‌دا هه‌ر شتێک که به هاوه‌ڵ شه‌ریکی ئه‌و زاته‌ی داده‌نێن، فه‌رامۆشی ده‌که‌ن. 	 Welnee, op Hem zouden jullie je beroepen en Hij zou hetgeen waarvoor jullie een beroep op Hem deden wegnemen, indien Hij zou willen. En jullie zouden vergeten wat jullie aan deelgenoten toegekend hebben.


له کاتێکدا که خوای به‌ده‌سه‌ڵات له سه‌ره‌نجامی ئه‌و کاره‌یشی هه‌رگیز ناترسێت. 	 En Hij vreesde de gevolgen daarvan niet.


(پێکەنین) ئێستا بۆ ئەوانەتان کە زۆر بە خێرایی ئەچنە دڵەوە، یان کەمێک کەنەدی بن، یەکسەر لەمە تێئەگەن. 	 (Gelach) De zeer meegaanden onder jullie, of misschien ietwat Canadees, begrijpen dit direct.


بەڵام لێم پرسی، "چی وایلێکردیت بگەڕێیتەوە ئەمدیو و دەرفەتێکی تر بە ژیان و هیوا بەیت؟" 	 Maar ik vroeg hem: ”Wat was het dat je deed terugkomen en hoop en leven nog een kans te geven?”


بڵێ پێیان: هه‌واڵم بده‌نێ، ئێوه چۆن له خۆتانه‌وه ئه‌و ڕزق و ڕۆزیه‌ی که خوا پێی به‌خشیوون دابه‌شی ده‌که‌ن و هه‌ندێکی به حه‌رام داده‌نێن و هه‌ندێکی به حه‌ڵاڵ (که چی باوه‌ڕتان به به‌رنامه‌ی خوا نیه)، پێیان بڵێ: ئایا خوا خۆی مۆڵه‌تی ئه‌و کاره‌ی پێداون؟! یا خود له خۆتانه‌وه شت به‌ده‌م خواوه هه‌ڵده‌به‌ستن؟! 	 Zeg: "Hebben jullie gezien wat Allah voor jullie heeft neergezonden aan voorzieningen, waarna jullie daarvan verboden en toegestane dingen maakten?" Zeg: "Heeft Allah jullie (darvoor) toestemming gegeven?


ئه‌و که‌سه‌ی ته‌رازووی چاکه‌کانی قورس بێت، ئا ئه‌وانه سه‌رفرازو سه‌رکه‌وتوون. 	 Zij wier weegschaal door goede werken zwaar is, zullen gelukkig wezen.


کێوه‌کانیش وردوخاش ده‌بن (ته‌خت و ساف ده‌بن، به‌رزیه‌کان، نشێوه‌کان پڕ ده‌که‌ن) 	 En de bergen volledig vernietigd worden.


ئایا کێیه جگه له زاتی په‌روه‌ردگار که بێت به هانا و هاواری لێقه‌وماو و بێ ده‌ره‌تان و بێ داڵده‌وه، کاتێک نزا ده‌کات و لێی ده‌پارێته‌وه، ئه‌وسا به‌ڵاو ناخۆشیه‌کان لاده‌بات و ده‌تانکاته نیشته‌جێ و جێنشین له زه‌ویدا، ئایا ڕه‌وایه له‌گه‌ڵ ئه‌و زاته‌دا خوای تر هه‌بێت؟! که‌مێک یاداوه‌ری وه‌ربگرن و تێفکرن و بیربکه‌نه‌وه. 	 Of wie verhoort de in nood gezetene, als hij tot Hem bidt en neemt het kwade weg en maakt jullie tot opvolgers op de aarde. Is er naast God nog een god?


هەندێ هەواڵی خۆش هەیە ، سەرەتا دەمەوێت بڵێم ئێوە لە ڕێگەیەکی زۆردوورەوە هاتوون 	 Ten eerste moet ik zeggen: we hebben al een hele weg afgelegd.


بگرە منداڵەکان دژە ڤایرۆسێکی زۆر باشیان ئەوێت 	 Zelfs dan hebben kinderen meerdere doses van het vaccin nodig.


به‌ڵام دوای ئه‌وه، نامه‌م بۆهات له‌لایان مامۆستاکانه‌وه وه‌مامۆستاکان ده‌یان نوسیوو ده‌یانوت فیدۆکانی تۆمان به‌کارهێنا بۆ گۆڕینی پۆله‌کان 	 Maar toen begon ik brieven te krijgen van leerkrachten. De leerkrachten schreven: "Wij gebruiken je video's om de klas 180 graden te draaien.


وابزانم دەدرانە ئەندامانی (تێد) بە بۆکس قسەکانیان وەردەگرت مەبەستم بۆکسی دی-ڤی-دی یە ئێستاش لەسەر ئەو ڕەفانە دانراون کا کاتی خۆی خرابونە سەریان 	 Volgens mij werden ze aan TEDsters in een box meegegeven, een box met dvd's, die ze in hun verzameling plaatsten, waar ze nu nog zijn.


له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هه‌ر ئاده‌میزاد هه‌ستی کرد ده‌وڵه‌مه‌ندو بێ نیازه (له‌ڕووی ئابووری، یان ته‌ندروستی، یان زانستی... هتد)یه‌وه. 	 dat hij zich behoefteloos waant.


کە باوەڕم وایە خانمان و بەڕێزان، پێویستە ئێوەی داهاتوو بن. 	 Dat is volgens mij, dames en heren, wat een toekomstige 'jij' moet zijn.


بە سانازییەوە قسەکەری داهاتوو دەناسێنم پاڵەوانی ڕاستەقینەی دەنگی ئافرەتان، ئامۆژگاریکەری هەژاری ڕەگەز و گەشەپێدەری بانکی جیهان نەتەوەیەکگرتوەکان و چەندین NGO لەهیند و هەموو جیهان. 	 Ik stel de volgende spreker graag voor: een voorvechter voor de vrouwen en raadgever omtrent armoede, gender en ontwikkeling voor de Wereldbank, de Verenigde Naties en meerdere Indiase en internationale ngo's.


(خه‌ڵکینه) فه‌ساد و گوناه و تاوان ئه‌نجام مه‌ده‌ن له زه‌ویدا دوای ئه‌وه‌ی چاکه‌کاریی ڕه‌نگی گرتووه‌و (خه‌ڵکی خه‌ریکن خووی پێوه ده‌گرن)، به‌رده‌وام هاناو هاوار بۆ خوا به‌رن له ترسی سزای دۆزه‌خ و به‌ئومێدی به‌ده‌ستهێنانی به‌هه‌شت، به‌ڕاستی ڕه‌حمه‌تی خوا نزیکه له چاکه‌کاران و چاکه‌خوازانه‌وه. 	 En handel niet slecht op aarde na hare hervorming, en roep hem met vrees en begeerte aan; want Gods genade is den rechtvaardige nabij.


هه‌روه‌ها له لای كێوی طوریشه‌وه نه‌بوویت كاتێك بانگمان له موسا كرد، باڵكو ئه‌وه ڕه‌حمه‌تی تایبه‌تی بوو له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگارته‌وه كه تۆمان كرد به پێغه‌مبه‌ر، تا قه‌ومێك بێدار بكه‌یته‌وه كه پێش تۆ بێداركه‌ره‌وه‌یه‌كیان بۆ ڕه‌وانه نه‌كراوه بۆ ئه‌وه‌ی یاداوه‌ری وه‌ربگرن و تێ بفكرن و له‌و به‌سه‌رهاتانه سوود وه‌ربگرن. 	 Ook waart gij niet aan de zijde van den berg tegenwoordig, toen wij Mozes riepen: maar gij zijt gezonden uit genade van uwen Heer opdat gij zoudt prediken voor een volk, tot hetwelk voor u nog geen prediker was gekomen, opdat zij gewaarschuwd zouden worden.


(له‌ڕۆژی قیامه‌ت و لێپرسینه‌وه‌دا) ده‌بینیت سته‌مکاران ده‌ترسن له‌وه‌ی که کردوویانه، له‌کاتێکدا سزاکه‌ی که‌وتووه به‌سه‌ریاندا و لێی ده‌رباز نابن، هاوکات ئه‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان هێناوه و کارو کرده‌وه چاکه‌کانیان ئه‌نجامداوه له باخچه‌کانی به‌هه‌شتدا ژیانی کامه‌رانی ده‌به‌نه سه‌ر، چیان بوێت له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگاریانه‌وه بۆیان ئاماده‌یه، ئا ئه‌وه‌یه خه‌ڵات و به‌خششی گه‌وره و بێ سنوور. 	 Jij zult dan de onrechtplegers terug zien deinzen voor wat zij begaan hebben, terwijl het hen overvalt. Maar zij die geloven en de deugdelijke daden doen zullen in de hoven van de tuinen zijn.


قوتابخانە چییە؟ کێ دایهێنا؟ ئامانجی قوتابخانە چییە؟ 	 Wie vond het uit? Wat is het doel van school?


سوێند به خوا به‌ڕاستی ئێمه له ئاسماندا چه‌ند خولگه‌یه‌کی گه‌وره‌مان به‌دی هێناوه بۆ ئه‌ستێره‌کان و ڕازاندوومانه‌ته‌وه بۆ ئه‌وانه‌ی که به وردی ته‌ماشای ده‌که‌ن (تا گه‌وره‌یی ده‌سه‌ڵاتی په‌روه‌ردگاریان بۆ ده‌ربکه‌وێت). 	 Wij hebben de twaalf teekens in den hemel geplaatst en die in verschillende vormen voorgesteld voor hen, die acht geven.


که‌واته ئه‌مانه به‌شێکن له‌م ژماره زۆرانه‌ی خه‌ڵات که تۆ دڵی بۆده‌که‌یته‌وه 	 Dit zijn slechts enkele van de enorme hoeveelheid geschenken waarvoor we ons hart kunnen openen.


به‌ڕاستی ئێمه نوح مان ڕه‌وانه‌کرد بۆ لای قه‌ومه‌که‌ی، فه‌رمانمان پێدا که؛ قه‌ومه‌که‌ت بێدار بکه‌ره‌وه پێش ئه‌وه‌ی سزایه‌کی به ئێش یه‌خه‌یان پێبگرێت. 	 Waarlijk, wij zonden Noach tot zijn volk, zeggende: Waarschuw uw volk, alvorens hen eene vreeselijke straf overvalt.


پێکەنین بۆ زۆر لە گۆڤارەکانمان باس کردبوو ئەوە ئەرکی ئێمە بوو بەڵام تەماشای هەر لایەکت بکردایە ئێمە دەورە درابووین بە وێنەی وەک ئەمە 	 (Gelach) We abonneerden ons op vele tijdschriften, deden ons huiswerk, maar waar je ook kijkt, zagen we dit soort beelden.


خاڵی سەرەکی ئەوەیە ئەگەر ئێمە بەردەوام پێمان وا بێت فێربوون بریتیە لە :بەردەوام هاتن بۆ فێرگە بێت بۆ وەرگرتنی زانیاری ،نەک وەرگتنی ئەزموون لە فێربوون ھاندانی خوێنکاران و قایلبوون ،بە شکستەکانیان ئێمە لە ئامانجی سەرەکی فێربوون دوور دەکەوینەوە و 	 Het belangrijkste punt is dit: als we naar onderwijs blijven kijken alsof het gaat om naar school komen om informatie te krijgen, en niet over leren uit ervaring, de stem van de student bekrachtigen en het falen omarmen, dan slaan we de bal mis.


ڕێکخستنەکانی دەنگ 	 Geluidsinstellingen…


به‌ڕاستی په‌روه‌ردگاری تۆ چاک زانایه به‌وه‌ی که: کێ له ئاین و ڕێبازی ئه‌و وێڵ و گومڕا ده‌بێت و هه‌ر خوایش زانایه به‌وانه‌ی که هیدایه‌ت و ڕێنموویی وه‌رگرن. 	 Waarlijk, God kent hen, die van zijnen weg afgaan, en kent hen wel, die op den rechten weg worden gevoerd.


ئه‌و شارو شارۆچکه و دێهاتانه‌ی پێش ئه‌مان (که داوای موعجیزه‌یان کردووه و دوایی باوه‌ڕیان نه‌هێناوه) له ناومان بردوون، ئایا ئه‌مان باوه‌ڕ ده‌هێنن؟! (ئایا ئه‌وان باوه‌ڕ ده‌هێنن)؟ 	 Zij geloofden niet, degenen vóór hen uit de steden die Wü vernietigden: zullen zij dan geloven?


خوێندنەوە و دەستکاریکردنی دڵخوازەکان 	 Bladwijzers lezen en aanpassen


هیچ گوناهبار نابن ئه‌گه‌ر له کاتی حه‌جدا له فه‌زڵی په‌روه‌ردگارتان، خۆتان به‌هره‌وه‌ر بکه‌ن (وه‌ک بازرگانی و شت کڕین) هه‌ر کاتێک له عه‌ره‌فات دابه‌زین و گه‌ڕانه‌وه، یادی خوا بکه‌ن له‌لای (مشعر الحرام که: کێوێکه له داوێنی مزدلفة دا) و یادیشی بکه‌ن وه‌ک چۆن ڕێنموویی کردوون و هیدایه‌تی داوون، چونکه به‌ڕاستی ئێوه پێش ئه‌م ئاین و ڕێنووماییه سه‌رگه‌ردان و گومڕا بوون. 	 Er rust op jullie geen zonde als jullie (tijdens de Haddj) een gunst van jullie Heer zoeken. Wanneer jullie dan 'Arafâh verlaten, gedenkt dan Allah bij het Gewijde Teken (te Moedzdalifah) en gedenkt Hem omdat Hij jullie geleid heeft, terwijl jullie daarvoor tot de dwalenden behoorden.


ئینجا (ئێمه‌ش نزامان گیراکردن) په‌رده‌مان هێنا به‌سه‌ر گوێیاندا، (تا به‌ئارامی) چه‌نده‌ها ساڵ له ئه‌شکه‌وته‌که‌دا بۆ خۆیان (به خه‌وتوویی) بمێننه‌وه. 	 En Wij bedekten in de grot hun oren voor een aantal jaren.


با ڕاشکاو بین خەڵکینە، ئێوە ئەو پارەیەتان نییە. 	 En laten we eerlijk zijn jongens, jullie hebben dat geld niet.


نه‌خێر بۆ ئاده‌میزاد نی یه ئه‌وه‌ی داوای ده‌کات، (چونکه‌ئاواته‌کانی نایه‌ته دی له‌دنیادا)؟! 	 Zal de mensch alles hebben, waarnaar hij wenscht?


بە گرنگی، لە لێکۆڵینەوەکەدا، کاتێک بەها جیاوازەکانی کۆنتڕۆڵەکانمان لابرد -- و لە دوای داگرتنی هەرکام لە "کۆنتڕۆڵەکان دەمان گوت "واو -- هەڵسوکەوتی منداڵەکان، جیاوازی نەما لە بارودۆخە جیاجیاکاندا، ئەوەی دەرخست کە لەڕاستیدا ئەو بەهایەنە بوون کە خرابوونە سەر کۆنترۆڵەکان، کە ببوونە ھۆی ئەو هەڵسوکەوتانە لە توێژینەوەی پێشوودا. 	 In een controleonderzoek waar we geen waardering aan de afstandsbedieningen toekenden, maar alleen zeiden: "Oh, wauw", na op een knop gedrukt te hebben, gebruikten de kinderen de knoppen gelijk in beide omstandigheden, wat suggereert dat de waarderingen die we de afstandsbedieningen gaven in het vorige onderzoek het gedrag beïnvloedden.


چۆن بگەینە خەڵکی بۆ ئەوەی ئەم بابەتە لەخۆ بگرن؟ 	 Hoe komen we zover dat de mensen dit gaan dragen?


لە ئێستادا پێدانی دژە ڤایرۆسی شەلەل ئاسان بووە 	 Het poliovaccin toedienen is eenvoudig.


ئا له‌و گه‌رمه‌ی قسه‌ی ئیمانداره‌دا فیرعه‌ون به هامانی وت: ئه‌ی هامان بورجێکی به‌رزم بۆ دروست بکه، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ندێک هۆکارم ده‌ست بکه‌وێت!!... 	 En Fir'aun zei: "O Hâmân, maak voor mij een hoog paleis, hopelijk bereik ik de poorten.


ناتوانم باسی فكره  یه  ك بكه  م كه  له  سه  ره  تاوه  ده  ست پێده  كات سه  ره  تا ، ناوه  ڕاست ، وه  كۆتای ، ئه  وه  به  ڕاستی من ده  ترسێنێت چونكه  ژیانی من بێ سه  روبه  ری و شڵه  ژاوه  وه  به  م شێوه  یه  حه  زمڵێیه . 	 Ik ben wars van alles met een begin... en.. begin, midden en eind. Het beangstigt me, want mijn leven is te willekeurig en verward, en daar houd ik van.


خۆ ئه‌گه‌ر ده‌رکه‌وت ئه‌و دوو شایه‌ته‌ی پێشوو (درۆیان کردووه‌و) خۆیان گوناهبار کردووه ئه‌وه دووکه‌سی تر له خزمی نزیکی سته‌م لێکراوی مردووه‌که له جیاتی ئه‌وان ئاماده بکرێن و ئینجا سوێند به‌خوا بخۆن و بڵێن: که به ڕاستی شایه‌تی ئێمه له شایه‌تی ئه‌وان ڕاستترو دروستتره، ئێمه هیچ سته‌م و ده‌ستدرێژیه‌کمان نه‌کردووه و (ته‌ماعمان له ماڵیاندا نیه)، خۆ ئه‌گه‌ر نیه‌تمان وابێت، ئه‌وه به‌ڕاستی که‌وابوو ئێمه‌ش له ڕیزی سته‌مکارانداین. 	 Maar als uitkomt dat beiden zich aan een vergrijp schuldig gemaakt hebben, dan moeten er twee anderen in hun plaats komen uit het midden van hen tegen wie die twee zich vergrepen hadden; zij moeten dan bij God zweren: "Ons getuigenis is echt oprechter dan het getuigenis van hen beiden. Wij begaan geen overtredingen; als wij dat doen dan zullen wij bij de onrechtplegers behoren."


خۆ ئه‌گه‌ر خوا خه‌ڵکی له‌ناو ببات و بیانپێچێته‌وه به‌هۆی سته‌میانه‌وه (ئه‌وه‌نده گوناهو تاوان زۆره) زینده‌وه‌ر له‌سه‌ر زه‌ویدا نایه‌ڵێت (یه‌عنی هه‌ر زه‌وی خاپوور ده‌کات به‌هه‌موو گیانله‌به‌رانه‌وه، به‌ڵام ئه‌و خوایه ئارامی و خۆگریی بێ سنووره) له‌به‌ر ئه‌وه تا کاتێکی دیاری کراو مۆڵه‌تی ئه‌و خه‌ڵکه ده‌دات و دوایان ده‌خات، جا کاتێك کاته دیاری کراوه‌که‌یان هات، نه‌تاوێك دوا ده‌که‌ون، نه‌تاوێك پێشیش ده‌که‌ون (به‌ڵکو له چرکه‌ی دیاری کراوی خۆیدا له‌ناو ده‌برێن). 	 En als Allah de mensen voor hun onrechtvaardigheid zou straffen, zou Hij geen levend wezen op haar (de aarde) overlaten: maar Hij geeft hun uitstel voor een bepaalde tijd. En wanneer kun tijd komt, kunnen zij het geen moment uitstellen en zij kunnen het niet bespoedigen.


بە پێدانی کاتی پێویست. تەنانەت کۆنەڕەشەکانیش کۆتاییان پێدێت، گەردوون تەنیا دەهێڵنەوە تەواو سارد و چۆڵ. 	 Als het maar lang genoeg duurt, verdampen zelfs deze zwarte gaten en blijft een koud en leeg heelal over.


ئایا نه‌یانبینیووه و نه‌یانزانیووه (به‌هۆی شوێنه‌واره‌وه) چه‌نده‌ها نه‌وه‌مان پێش ئه‌مان له‌ناو بردووه که پایه‌دارمان کردبوون له زه‌ویدا، به‌شێوه‌یه‌ک ئێوه‌مان ئاوا پایه‌دار نه‌کردووه و بارانی زۆرمان به‌رده‌وام بۆ ده‌باراندن (که ده‌بووه هۆی پێگه‌یشتنی جۆره‌ها ڕوه‌ک و به‌روبووم)، چه‌نده‌ها جۆگه‌و ڕووباریشمان له‌ناو کێڵگه‌و باخ و شاره‌کانیاندا بۆ ڕه‌خساندبوون خوڕه‌می ده‌کرد به‌نێو دره‌خت و کۆشک و ته‌لاریاندا، به‌ڵام به‌هۆی لادان و گوناهو تاوانیانه‌وه له‌ناومان بردن و نه‌وه‌ی ترمان له دوای ئه‌وان هێنایه کایه‌وه. 	 Hebben zij niet gezien hoeveel generaties Wij al voor hun tijd vernietigd hebben aan wie Wij op de aarde zoveel macht gegeven hadden, als Wij aan jullie niet hebben gegeven? En Wij hadden de hemel in overvloed over hen laten regenen en Wij hadden rivieren onder hen door laten stromen.


ئایا چیتانه و چۆن بڕیاری بێ به‌ڵگه‌ی وا ده‌ده‌ن. 	 Wat is er met jullie? Hoe beoordelen jullie?


ئەوان ئیلهام نابەخشنە کەس 	 Zij inspireren niemand.


سوێند به‌خوا به‌ڕاستی ئێمه ژیری و هۆشمه‌ندیمان پێشتر به ئیبراهیم به‌خشی، ئێمه چاک ئه‌ومان ده‌ناسی. 	 En wij gaven vroeger aan Abraham zijne leiding, en wij wisten dat hij de openbaringen waardig was, waarmede hij werd begunstigd.


ئه  وکاتە ئەو داهێنانه  مان به  ده  ست نه  ده  گه  یشت ، وایه  ؟ 	 Dan hadden we dat niet gehad, hè?


پێکەوە، ئەتوانین ئەرشیڤی دانایی مرۆڤایەتی درووستکەین، و لەوانەیە بەو کارە، فێری ئەوە ببین زیاتر گوێبگرین و کەمێک کەمتر هاوار بکەین. 	 Samen kunnen we een archief aanleggen van de menselijke wijsheid. Misschien leren we op die manier wel iets meer te luisteren en iets minder te schreeuwen.


من حەزم لە ئاڵۆزییە. و لێکۆڵینەوە لە ئاڵۆزییەکانی جیهانی سروشتیدا و لە پەیوەندییەکانی نێوان توخمەکاندا دەکەم. 	 Ik ben er gek op. Ik bestudeer het in de natuur, de onderlinge verbondenheid van soorten.


پێیان بڵێ: ده بگه‌ڕێن به‌سه‌ر زه‌ویدا و سه‌رنج بده‌ن و بزانن چؤن بوو سه‌رئه‌نجامی تاوانبار و تاوانکاران. 	 Zeg (O Moehammad): "Reist rond op de aarde en ziet hoe het einde van de misdadigers was."


به‌ڕاستی نه‌فرینی خوات به‌رده‌وام له‌سه‌ره هه‌تا ڕۆژی دوایی. 	 En de vloek zal tot de oordeelsdag op je rusten."


بەڵام خەونى من ئەوە بوو ببم بە گۆرانیبێژێکى ئۆپیڕای چینی. 	 Mijn droom was een Chinese operazangeres te worden.


هه‌ر خوا بارانی له ئاسمانه‌وه باراندووه‌و زه‌وی پێ زیندوو کردۆته‌وه دوای ئه‌وه‌ی که مردبوو، به‌ڕاستی ئا له‌و دیارده‌یه‌دا نیشانه و به‌ڵگه‌ی ته‌واو هه‌یه بۆ که‌سانێك که گوێ بۆ ڕاستی ده‌گرن. 	 God zendt water van den hemel neder en doet de aarde na haren dood herleven. Waarlijk, hierin is een teeken der opstanding, voor hen die luisteren.


تەزووی كارەبای مێشكە وشكبوونەوەكە دەردانی ھۆرمۆنی ئەنتیدایەرتیك كارا دەكات، مێشكی پڕ لە ئاو ھێواش دەبێتەوە، یان لە كاردەكەوێت، دەچێتە ناو خوێن. 	 Het gedehydrateerde brein versterkt de aanmaak van antidiuretisch hormoon, maar het overgehydrateerde brein remt of stopt de hormoonafvoer naar het bloed.


لەبەر یەک هۆکاری سادە دەمویست لەمە بەردەوام بم. 	 Ik wilde dat voortzetten toen het bedrijf groeide, om één simpele reden.


ئه‌وانه‌ی ڕایان ده‌رباره‌ی قورئان جۆراو جۆره، به هه‌ندێکی باوه‌ڕیان هه‌یه‌و، هه‌ندێکی ناچێته مێشکیانه‌وه، یاخود هه‌ندێکی په‌یڕه‌وی ده‌که‌ن و هه‌ندێکی په‌یڕه‌وی ناکه‌ن. 	 Degenen die de Koran hebben opgedeeld.


که‌واته ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم تۆ بۆ ئه‌وه بانگه‌واز بکه و پایادارو دامه‌زراوبه هه‌روه‌ك فه‌رمانت پێ دراوه، شوێن ئاره‌زووی ئه‌وان مه‌که‌وه و به‌ئاشکرا بڵێ: من، باوه‌ڕم هێناوه به‌و کتێب و په‌یامانه‌ی خوا بۆی نا‌ردوم و فه‌رمانم پێدراوه که دادپه‌روه‌ری به‌رپا بکه‌م له نێوانتاندا، (الله) په‌روه‌ردگاری ئێمه‌یه و ئێوه‌شه، بێگومان ده‌رئه‌نجامی کرده‌ی خۆمان بۆ خۆمانه و کرده‌وه‌ی ئێوه‌ش بۆ خۆتانه، ئیتر هیچ کێشه‌یه‌ك نی یه له نێوان ئێمه و ئێوه‌دا (چونکه حه‌ق ده‌رکه‌وت)، ئێمه و ئێوه هه‌ر خوا خۆی کۆمان ده‌کاته‌وه و گه‌ڕانه‌وه‌ش هه‌ر بۆ لای ئه‌وه. 	 Doe daarom dus de oproep en handel correct zoals aan jou is bevolen en volg hun neigingen niet. En zeg: "Ik geloof in wat God als boek heeft neergezonden en aan mij is bevolen bij jullie rechtvaardig te handelen.


(له فرسه‌تێکدا) یوسف به لاوه‌کانی به‌رده‌ستی وت: هه‌رچی شتومه‌ك و که‌لو په‌لێکیان هێناوه بیخه‌نه‌وه ناو باره‌کانیان، بۆ ئه‌وه‌ی بیناسنه‌وه کاتێك ده‌گه‌ڕێنه‌وه بۆ لای که‌س و کاریان بۆ ئه‌وه‌ی (ببێته هانده‌رێك و) بێنه‌وه. 	 En hij zei tot zijn slaven: "Doet hun koopwaar in hun reiszakken, misschien zullen zij ze herkennen wanneer zij bij hun mensen weergekeerd zijn; misschien zullen zij terugkeren."


پۆرتۆریکۆ 	 Puerto Rico


یه  کێک له  و کێشانه  ی که  تۆ هه  ته  ، ئه  گه  ر تۆ بته  وێت مه  لاریا له  ناو ببه  یت یان که  می بکه  یته  وه  ئه  وه  یه  تۆ نازانی کاریگه  رترین ڕێگا بۆ ئه  وه  چییه  	 Eén van de problemen die je hebt als je probeert malaria uit te roeien of het te verminderen, is dat je niet weet wat de meest effectieve aanpak is.


سوپاس بۆ ھەمووتان. 	 Allemaal bedankt.


چەپڵە ca: لە نێوان ئەو کەسانەی کە لە TED پێشوازی کران دەتوانم بڵێم کە تۆ یەکێکیت لەو دوو سێ کەسەی کە بە باشترین داهێنەرەکانی جیهان ناسراون لە ئێستادا 	 (Applaus) CA: Op basis van de mensen die we bij TED hebben gezien, zou ik zeggen dat je behoort tot de twee of drie beste uitvinders in de wereld van dit moment.


یاخود ئەو پیاوەی بڕیار دەدات کۆتایی بە ژیانی خۆی بهێنێت فەیسبووک بەکار دەهێنێت وەک ڕێگایەکی ماڵئاوایی لە خێزان و هاوڕێکانی 	 Of de man die beslist zelfmoord te plegen en Facebook gebruikt om vaarwel te zeggen tegen vrienden en familie.


کەوابێ ئەوە ئێمەی لە کویا بە جێهێشت وەک خێزانێک لەگەڵ سێ کوڕەکەمان لە بیری هەموو ئەم شتانەدا ؟ 	 Waar leidt dat toe voor ons beiden, met ons gezin met drie kleine jongens, volledig in beslag genomen?


هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ی که ئه‌مانه‌ت ده‌پارێزن و په‌یمان ده‌به سه‌ر. 	 Zij, die wat hun werd toevertrouwd en hun verbond getrouw bewaren.


بێگومان هه‌واڵی ڕاستی و دروستی ئه‌م قورئانه له کتێبه پێشووه‌کاندا باسکراوه. 	 En hij staat in de Zoeboer van hen die er eertijds waren.


"" تێم بێرێرانا "" ی پێ ده  گوترێت وه  گۆرانییه  که  له  سه  ر بنامای یه  که  م شت که  بیرم لێ ده  کرده  وه  له  هه  وڵدانی منداڵیمدا بۆ بیرکردنه  وه  له  باره  ی هێزه  نادیاره  کان 	 Het heet "" Tembererana. "" En het liedje is gebaseerd op wat wellicht mijn eerste pogingen uit mijn kindertijd waren om over onzichtbare krachten na te denken.


هه‌رگیز نه‌بوینه خاوه‌نی سه‌یاره، خانوو، جلشۆر وه ته‌نانه‌ت به‌درێژایی ته‌مه‌نی منداڵیم، ته‌له‌فۆنیشمان نه‌بوو. 	 We bezaten geen huis, auto of wasmachine, en het grootste deel van mijn jeugd hadden we niet eens een telefoon.


باوکیشم جەنگاوەری ئاشتی بوو. 	 Mijn vader was een vrijheidsstrijder.


ئینجا کارەکان بەجێهێڵدرا بۆ بەڵێندەرێک بۆ دانانی ئەم پلاکە ٧٩ سەنتیانە لە پشتییانەوە. 	 En liet het toen aan een aannemer daar deze schakelaars van 79 cent achter te installeren.


وە جارێکی تر دەتوانین بیشوبهێنین بە نەخشەی دابەش بوونی ڕێگا خێراکانی نێوان ویلایەتەکان 	 Dat kan je vergelijken met het in kaart brengen van onze snelwegen.


دوو ساڵ دواتر، من بوومە یەکەم دەرچووی بەرنامەکە لە زانکۆی لەندەن لە ناو بەندینخانە. 	 Twee jaar later werd ik de eerste afgestudeerde van het programma van de Universiteit van Londen vanuit de gevangenis.


لە پەنجەرەیەکی تایبەت بیکەرەوە 	 Uitvoeren in privévensters


ئه‌و ڕۆژه خه‌ڵکی وه‌کو په‌پووله‌ی سه‌رگه‌ردان په‌رش و بڵاو ده‌بنه‌وه. 	 Op de dag dat de mensen als verspreide motten zijn


بەلام ئەگەر، تەنها ئەگەرە، ئەگەر هەژارەکان لە هەژاری ڕزگار بکرێن، خوێندن و تەندروستی بۆ مناڵەکانیان فەراهەم بکرێت دەتوانن پاسکیل، تەلەفۆن، و دواتر بێنە ئێرە بژین. گەشە کردنی ژمارەی دانیشتوان لە ٢٠٥٠ دەوەستێ. 	 Maar als, en enkel als, ze uit de armoede kunnen komen, ze scholing krijgen, verminderde kindersterfte, ze een fiets en een mobieltje kunnen kopen en hiernaartoe verschuiven, dan zal de bevolkingsgroei afvlakken in 2050.


هه‌ر به‌و شێوه‌یه (پێشتر کتێبی ئاسمانیمان به زمانی جۆراو جۆر ڕه‌وانه کردووه) قورئانمان وه‌کو داوه‌رێك به‌عه‌ره‌بیه‌کی پاراو دابه‌زاندووه، سوێند به‌خوا ئه‌گه‌ر شوێنی ئاره‌زووه‌کانی ئه‌وان بکه‌ویت، دوای ئه‌وه‌ی زانستی و زانیاری ته‌واوت (له‌لایه‌ن خواوه) بۆ هات، ئه‌وه هیچ پشتیوان و پارێزه‌رێکت نی یه له سزای خوا بتپارێزێت. 	 En zo hebben Wij hem neergezonden als een Arabische beoordelingscode. Maar als jij na de kennis die er tot jou gekomen is hun neigingen volgt, dan heb jij tegen God geen helper en geen beschermer.


ئه‌گه‌ر ئێوه پشتگیری پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) نه‌که‌ن و یارمه‌تی نه‌ده‌ن، ئه‌وه به‌ڕاستی خوا پشتگیری کردو سه‌ری خست، کاتێک ئه‌وانه‌ی بێ باوه‌ڕ بوون ده‌ریان کرد له شاری مه‌ککه و یه‌کێک بوو له‌و دوو که‌سه کاتێک هه‌ردووکیان له‌ناو ئه‌شکه‌وته‌که‌دا بوون (کاتێک بێ باوه‌ڕه‌کان گه‌شتبوونه ده‌وروبه‌ری ئه‌شکه‌وته‌که ئه‌بوبه‌کری هاوه‌ڵی خه‌می لێهات) پێغه‌مبه‌ریش (صلى الله عليه وسلم) دڵی دایه‌وه و پێی وت: خه‌فه‌ت مه‌خۆ، دڵنیابه خوامان له‌گه‌ڵه، ئه‌وسا ئیتر خوا ئاسووده‌ی و ئارامی خۆی دابه‌زانده سه‌ری و پشتگیری و به‌هێزی کرد به سه‌ربازانێک که ئێوه نه‌تانده‌بینین و به‌رنامه‌و ئاینی بێ باوه‌ڕانی دانه‌واند و ڕیسواتری کرد، به‌رنامه‌و ئاینی خوایش هه‌میشه به‌رزو بڵندتره، خوایش هه‌میشه باڵاده‌ست و دانایه. 	 Toen liet God Zijn kalmte op hem neerdalen en sterkte hem met troepen die jullie niet kunnen zien. En Hij gaf het woord van hen die ongelovig zijn de laagste en het woord van God de hoogste plaats.


ئینجا چی ڕووی یا؟ 	 En wat gebeurde er? Twee maanden later hadden 16 mensen het record verbroken.


به‌ڕاستی هه‌وڵ و کۆششی ئێوه جۆراو جۆره (هه‌تانه هه‌وڵ و کۆششی بۆ به‌ده‌ستهێنانی به‌هه‌شته، هه‌تانه به پێچه‌وانه‌وه به ده‌ست و برده بۆ ئه‌نجامدانی تاوان و خراپکاری، هه‌تانه گوێڕایه‌ڵ و هه‌تانه یاخی... هتد). 	 Voorwaar, jullie daden zijn zeker verschillend.


بێگومان من ئه‌گه‌ر شتی وا بکه‌م، ئه‌و کاته من له گومڕاییه‌کی ئاشكرا ده‌بم. 	 Dan zou ik werkelijk in duidelijke dwaling verkeren.


وە لە ئێستەدا لە بەرزی ٤٠ مەتر بەرزە و بە بەردەوامی گۆشەی بزوێنەری ناوەندی دەگۆڕێت سوڕانەوەکە کۆنترۆڵ دەکات بە بزوێنەرە گازیەکان 	 (Raketmotorgeluid) Hij zweef nu op ongeveer 40 meter hoogte, voortdurend past hij de hoek, hoogte en de richting van de hoofdmotor aan. En hij behoudt de rolhoek door de lichtgas stuwraketten te gebruiken. (Raketmotorgeluid)


لە بەڕێوبەرەکەمەوە نامەیەکم بۆهات، کە درێژ نەبوو، تەنها نووسرابوو، "واو، کۆسمۆ!" 	 Ik kreeg een berichtje van mijn baas, met als enige woorden: "Wow, Cosmo!"


(ئه‌ویش دوای (90) ساڵ هاناو هاواری بۆ په‌روه‌ردگاری بردو وتی: خوایه، به‌ڕاستی من شکستم خواردوه‌و سه‌رکه‌وتنم پێ ببه‌خشه 	 Hij riep daarom zijn Heer aan, zeggende: Waarlijk, ik ben overweldigd: wreek mij dus.


یەکێک لە مۆسیقا ژەنەکان تێپەڕ دەبێت 	 Een van die dansers werd dan transcendent.


ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم موشریك و هاوه‌ڵگه‌ران خه‌ریك بوو تۆ لابده‌ن له‌وه‌ی که به‌وه‌حی و نیگا بۆمان ڕه‌وانه کردوویت، تاشتێکی ترمان بۆ هه‌ڵببه‌ستیت و شێوازی کارو بانگه‌وازت بگۆڕیت، ئیتر ئه‌و کاته ئه‌گه‌ر به‌قسه‌ی ئه‌وان بکه‌یت ئه‌وان تۆ ده‌که‌نه هاوه‌ڵ و خۆشه‌ویستی خۆیان (چونکه به‌دڵی ئه‌وانت کردووه)!!. 	 Het scheelde slechts weinig, of de ongeloovigen hadden u in verzoeking gebracht, u van de vermaningen te verwijderen, welke wij u hebben geopenbaard, opdat gij iets anders omtrent ons zoudt uitdenken, en dan zouden zij u als hunnen vriend hebben beschouwd.


و با شازادەی نەیجیریا بخەینە لاوە کە نامەی ئەلکترۆنی بۆ ناردن دەربارەی بردنی ٤٣ ملیۆن بۆ دەرەوەی وڵات (پێکەنن) با وازلەو کەسەش بهێنین 	 De Nigeriaanse prins die je mailde over die 43 miljoen die het land uit moesten... De Nigeriaanse prins die je mailde over die 43 miljoen die het land uit moesten... Laten we die ook even vergeten.


یان هه  تا له  نوسینگه  ی سویسرای گوگڵ که  له  وانه  یه  شێتانه  ترین بیرۆکه  ی تێدابێت 	 Of in het Zwitserse kantoor van Google, dat misschien de gekste ideeën van allemaal heeft.


ده‌زانم كه به‌ره‌وپێش چوون به گشتی، به زاراوه‌یه‌كی ئه‌رێنی سه‌یر ده‌كرێت، وه‌ك جۆرێك له گه‌شه پێ كردنی گه‌شبینانه. 	 Ik weet dat vooruitgang over het algemeen als positief wordt beschouwd, als een soort hoopvolle evolutie.


فیرعه‌ون وتی: هه‌روا باوه‌ڕتان پێ هێنا پێش ئه‌وه‌ی مۆڵه‌تتان بده‌م بێگومان ئه‌م جادووگه‌ره، گه‌وره‌که‌تانه، که فێری جادووگه‌ری کردوون، خۆتان ده‌بیننه‌وه، ده‌بێت ده‌ست قاچتان به پێچه‌وانه‌وه بقرتێنم و هه‌مووتان له جاچ بده‌م. 	 Hij is zeker jullie meester die jullie heeft leren toveren. Dan zullen jullie het weten; Ik zal jullie de handen en voeten aan tegenovergestelde kanten afhouwen en jullie allen tezamen kruisigen."


(یادی ئه‌وه‌ش بكه‌نه‌وه) چۆن ئه‌م ماڵه‌مان (كه‌عبه) كرده جێگای كۆبوونه‌وه‌ی خه‌ڵكی، كه به‌وپه‌ڕی هێمنی و ئاسایش و ئاسووده‌ییه‌وه له‌وێ به‌یه‌ك بگه‌ن (ده ئێوه‌ش، خه‌ڵكینه) مه‌قامی ئیبراهیم كه شوێنی تایبه‌تی خواپه‌رستی ئه‌و بوو، بیكه‌نه جێگای خواپه‌رستی و نوێژ، ئینجا فه‌رمانماندا به ئیبراهیم و ئیسماعیل كه ئه‌و ماڵه‌م خاوێن بكه‌نه‌وه (له چه‌په‌ڵی ماددی و مه‌عنه‌وی) بۆ ئه‌وانه‌ی به‌ده‌وریدا ده‌سوڕێنه‌وه‌و (طواف) ده‌كه‌ن و تیایدا ده‌مێننه‌وه‌و (اعتكاف) ده‌كه‌ن هه‌روه‌ها بۆ كڕنووشبه‌ران و سووژده‌به‌ران. 	 En neemt de standplaats van Ibrâhîm tot een plaats voor de shalât. En Wij legden de plicht op aan Ibrâhîm en Isma'îl: "Reinigt Mijn Huis voor degenen die de ommegang (thawaf) maken, voor hen die er de I'tikaf verrichten en voor hen die zich buigen en die knielen (de shalât).


ئەگەر بگەڕێینەوە بۆ پەرەسەندن تاکو وەڵامێک بۆ ئەم مەتەڵە بدۆزینەوە کە دەڵێت بۆچی هێندە کات لە چاودێری کردنی ئەم منداڵە بێ سودانه دا سەرف دەکەین بۆمان دەردەکەوێت کە وەڵامێک هەیە 	 Maar als we er de evolutie bij halen voor een antwoord op dit vraagstuk waarom we zoveel tijd besteden aan de zorg voor nutteloze baby's, dan wordt het duidelijk dat er een antwoord is.


بەڵام ڕۆژێک، ئەگەر سەرکەوتوو بێت، ئەم تەکنەلۆجیایە دەتوانی بە تەواوەتی ڤایرۆسی ئایدز لە ناو جەستە بسڕێتەوە. 	 Maar als het succesvol is, kan deze technologie ooit leiden tot volledige uitroeiing van het hiv-virus in het lichaam.


من دەیپارێزم هەروەکو ووشەکان، دواتر ئەو ووشانەم دەست دەکەوێتەوە وەکو ژمارە 	 Ik sla ze op als woorden, en haal ze later terug als getallen.


ئه‌وه‌ته ماڵه‌کانیان کاول و چۆڵه به هۆی ئه‌و سته‌مه‌ی که کردیان، به‌ڕاستی ئا له‌و به‌سه‌رهاته‌دا به‌ڵگه‌و نیشانه‌ی ته‌واو هه‌یه بۆ که‌سانێک که له‌شت تێبگه‌ن و بزانن. 	 Dat zijn hun huizen, verlaten en vervallen omdat zij onrecht pleegden. Daarin is een teken voor mensen die weten.


ئێمه به‌رپابوونی ئه‌و ڕۆژه دواناخه‌ین مه‌گه‌ر بۆ کاتێکی که‌م و سنووردار نه‌بێت. 	 Wij stellen dien niet uit, dan tot een vooraf bepaalden tijd.


هه‌مووی پاککه‌ره‌وه 	 Alles wissen


(له‌وه‌ودوا) ئیسحاق و یه‌عقوبمان پێبه‌خشی، هه‌ریه‌ک له‌وانمان ڕێنموویی کرد، پێشتریش نوحمان ڕێنموویی کردبوو و له نه‌وه‌کانی (تری ئیبراهیم) داود و سلیمان و ئه‌یوب و یوسف و موسا و هاروون (هاتنه دنیاوه و بوونه ڕابه‌رو چاوساغ بۆ خه‌ڵکی) ئا به‌و شێوه‌یه پاداشتی چاکه‌خوازان ده‌ده‌ینه‌وه (نه‌وه‌ی چاکو پاک و خواناسیان پێده‌به‌خشین). 	 En Wij schonken hem Ishaq en Ya'qoeb, allen leidden Wij, on ervoor leiden wij Noeh, en van zijn nageslacht Dawoed en Soelaiman en Ayyoeb en Yoesoef en Mocsa en Hârôen: en zo belonen Wij de weldoeners.


ئێوە دەزانن، ئێمە لەسەردەمێکدا دەژین کە زۆر بە وێنەی تەلەفزیۆن و فۆتۆگراف ڕاهاتوین لەیەک وێنەگرتندا. ئەمانە زۆر گەورەن، شتی ئاڵۆزن نزیکەی وەک کارتۆنەکان وان لەگەڵ چەندین چیرۆکدا 	 Tegenwoordig zijn we gewend aan televisiebeelden en foto's, eenduidige beelden. Tegenwoordig zijn we gewend aan televisiebeelden en foto's, eenduidige beelden. Dit waren grote, complexe dingen... bijna als cartoons met meerdere verhalen. Dit waren grote, complexe dingen... bijna als cartoons met meerdere verhalen.


لەبەر ئەوە چووم بۆ هۆتێلەکەو دوو کەسی پیری ئەمریکی-ئاسیایی م دۆزییەوە 	 Dus ik ging naar het hotel en vond twee oudere Ameraziaten.


(پاشان پێیان ده‌وترێت) بێگومان ئێوه و ئه‌و شتانه‌ی له جیاتی خوا ده‌تانپه‌رست سووته‌مه‌نی دۆزه‌خن و سه‌لکه بزوتی ئاگرن، ده‌بێت هه‌ر بچنه ناوی و هه‌میشه تێیدان. 	 Jullie en wat jullie in plaats van God dienden zijn brandstof voor de hel; jullie zullen erin afdalen om te drinken.


له‌لایەن مشه‌خۆری مه‌لاریاوه دروست ده‌بێت وە ماده‌یه‌کی کریستاڵی سه‌رنج ڕاکێشه 	 Die wordt geproduceerd door de malariaparasiet. En dit is een erg interessante kristalachtige substantie,


دوای چه‌ند ئاژاوه‌یه‌ک، هونه‌رمه‌ندێکی تر هات خوێنی کێشا، خۆنیشانده‌ره‌کان ڕاده‌که‌ن به‌هۆی تانکه‌که‌وه خۆنیشان ده‌رەکان ئه‌و نامه‌یه ده‌خوێننه‌وه له‌به‌یانیه‌وه، شێوازێکی نوێ ده‌پۆشم شێوازی هه‌موو شه‌هیدان، من بونم هەیە 	 Na gewelddaden kwam een andere artist bloed schilderen, betogers die verpletterd werden door de tank, en deze boodschap: "Vanaf morgen draag ik het nieuwe gezicht, het gezicht van elke martelaar.


بە ئەنجامدانی ئەو شتە سادەیە، زیادبوونێکی بەشداریکردن هەبوو بە ڕێژەی لەسەدا ٢٠ و زیادبوونێک هەبوو لە ژمارەی ئەو کەسانەی کە ئامادەبوون پارە پاشەکەوتکەن یان زیادبوونی بڕەکەی دەیانویست بۆیان پاشەکەوتکرێت بەڕێژەی لەسەدا چوار. 	 Door dat kleine dingetje te doen, was er een stijging in de toetreding met 20%. Het aantal mensen dat wilde sparen, of het bedrag dat ze op hun spaarrekening wilden storten, steeg met 4%.


تکایە ریکاردۆ موتی. 	 Riccardo Muti, alsjeblieft.


(ئه‌ی نوێنه‌ری به‌ڵقیس) بگه‌ڕێره‌وه بۆ لایان به خۆت و دیاریه‌که‌ته‌وه، سوێند به خوا ده‌بێت به سه‌ربازانێکه‌وه بچینه سه‌ریان که نه‌یان دیبێت و نه‌توانن به‌رگری بکه‌ن، ده‌بێت ده‌ریان بکه‌ین له وڵاتیان له کاتێکدا ئه‌وان زه‌لیل و ڕیسواو شکاون. 	 Keer tot het volk van Saba terug. Wij zullen zekerlijk met strijdkrachten tot hen komen, welke zij niet in staat zullen zijn tegenstand te bieden, en wij zullen hen vernederd uit hunne stad drijven, en zij zullen tot schande gebracht worden.


ئه‌م پیاوه توڕه‌یه چونكه كه‌سێك پیازی تێكردووه وه به‌ڕاستی ، واهه‌ست ئه‌كه‌م مه‌به‌سته‌كه لێره‌دا پیازه 	 Deze man is kwaad omdat iemand uien over de trap heeft gekieperd. Ik geloof dat uien hier een thema zijn.


(ئینجا سوله‌یمان) که‌وته به‌سه‌ر کردنه‌وه و پشکنینی ده‌سته‌و تاقمی باڵنده‌کان و وتی: ئه‌وه بۆچی من په‌پوو نابینم؟ یاخود لێره نیه و خۆی دزیوه‌ته‌وه و له نادیاره‌کانه!! 	 En hij keek of er bij de vogels een miste en zei: "Hoe komt het dat ik de hop niet zie? Of is die bij de afwezigen?


ئه‌وانه هیچی وا نیه، به‌ڵکو هه‌ر ته‌نها ئه‌وه‌یه که ده‌یانوت: به‌ڕاستی ئێمه باوو باپیرانی خۆمان له‌سه‌ر ئاین و به‌رنامه‌یه‌کی ئاوا دیووه، بێگومان ئێمه‌ش به‌شوێن ڕێبازی ئه‌واندا هه‌نگاو هه‌ڵده‌گرین و ڕێنمووییمان وه‌رگرتووه!! 	 Neen! Maar zij zeggen: Waarlijk, wij bevonden dat onze vaderen dezen godsdienst uitoefenden, en wij richten ons naar hunne voetstappen.


دەکرا لەوە بچێت کە زۆر بە گرنگییەوە کارەکە ناکەن، بەڵام بەگرنگییەوە کردیان چونکە دەبوو بەدرێژایی ژیانیان لەگەڵ تیشکی زیانبەخشا بژین. 	 Het lijkt alsof ze het werk niet ernstig namen, maar dat was niet zo, want ze zullen levenslang met radioactiviteit moeten leven.


ئێەی ئەوان دەبینن کە دێنە دەرەوە لە چینەکانی ناوەڕاستدا بەڵام تەماشاکە، کە چی ڕوودەدات لە پیاواندا هەروەها لە ژنانیشدا 	 Je ziet ze wegvallen uit de middenklasse, maar let op wat er gebeurt met vrouwen ten opzichte van mannen.


هه‌ر ئه‌و زاته ژیانی پێبه‌خشیوون، له‌وه‌ودوا ئه‌و ده‌تانمرێنێت، پاشان زیندووتان ده‌کاته‌وه، (له‌گه‌ڵ ئه‌م هه‌موو شتانه‌دا) زۆربه‌ی خه‌ڵکی سپڵه‌و به‌دنمه‌که. 	 En Hij is het die jullie leven heeft gegeven. Hij zal jullie laten sterven en vervolgens weer tot leven brengen.


ئەوان تەنها ئەنجامی هەڵبژاردنەکان نین ، بەڵکو ئەوان مرۆڤن — ژمارەی تووشبوان بە قەڵەویوێب سایتی کۆنترۆڵ کردنی نەخۆشییەکان ، ٨٨ ، ٨٩ ، ٩٠ ، ٩١ — - ئێوە ڕیکخستنێکی نوێ دەبینن — ٩٢ ، ٩٣ ، ٩٤. ٩٥ ، ٩٦ ، ٩٧ ، ٩٨ ، ٩٩ ، ٢٠٠٠ ، ٢٠٠١ — تا بێت خراپتر دەبێت ، ئێمە (بە سێوەیەک لە شێوەکان گەشە دەکەین (پێکەنین ئێستا ، ئێما دەتوانین لەو بارەیەوە چی بکەین ؟ لە ڕاستیدا. ئێوە دەزانن کە ئەو شیوازە خواردنەی کە ئێمە بۆمان دەرکەوتووە کە دەتوانێت نەخۆشییەکانی دڵ ە شێرپەنجە پێچەوانە بکاتەوە ، شێوازی خواردنی ئاسیاییە 	 deze gegevens komen van de CDC-website, 1988, '89,' 90, '91 er komt een nieuwe categorie, 1992,' 93, '94,' 95, '96 1997,' 98, '99, 2000, 2001, het word steeds erger.


،کە ڕایانکردوە لە شەپۆلەکان بەرەو ژییانیان ،بێ گومان ئەوەی هەیان بووە .دەبوایە بەجێبمایە 	 Toen ze vluchtten voor de golf en renden voor hun leven, Toen ze vluchtten voor de golf en renden voor hun leven, hadden ze alles achter moeten laten.


ئاخۆ ئه‌وانه حاڵیان چۆن بێت کاتێک به‌هۆی ڕه‌فتاری نادروستیانه‌وه به‌ڵایه‌ک دووچاریان ده‌بێت، که‌چی له‌وه‌ودوا (که په‌نایان نامێنێت) هاوار بۆ تۆ ده‌هێنێن و سوێند به‌خوا ده‌خۆن: له‌و کاره‌ماندا مه‌به‌ستمان ته‌نها چاکه‌کاریی و ڕێکخستن و ئاشتی بوو. 	 En hoe is het dan als hen onheil treft voor wat hun handen tevoren gedaan hebben en als zij dan tot jou komen, terwijl zij bij God zweren: "Wij wensten alleen maar goed te doen en gunstig te stemmen"?


سه‌ره‌نجام وه‌کو پووش و په‌ڵاش و کاری خوراوی لێکردن، (درێژه‌ی ئه‌م به‌سه‌رهاته له { ژیان نامه‌ی پێغه‌مبه‌ری مه‌زندا} له نووسینی مامۆستا عبدالعزیز پاڕه‌زانی دا ته‌ماشا بکه). 	 Zo maakte Hij hen als (door wormen) aangevreten bladeren.


خۆ ئه‌گه‌ر پێیان بوترێت، کڕنوش به‌رن و ملکه‌چ و فه‌رنبه‌رداری خوابن، ئه‌وانه کڕنووش نابه‌ن و ملکه‌چ نابن. 	 En wanneer tot hen gezegd wordt: "Buigt" dan kunnen zij niet buigen.


بۆیە دووبارە، ئەو وەستانە مادییەی ژیان .هەمان شت نییە لەگەڵ مەرگدا 	 Nogmaals, het fysieke einde van het leven is niet hetzelfde als de dood.


خۆ ئه‌گه‌ر فریشته‌مان بکردایه به فرستاده، ئه‌وه له شێوه‌ی پیاوێکدا ده‌ماننارد و هه‌مان گومان که ئێستا هه‌یانه بۆیان دروست ده‌بوو. 	 En al hadden Wij hem een engel gemaakt dan hadden Wij hem toch als een man gemaakt; Wij hadden voor hen verhuld wat zijzelf verhullen.


هۆکاری ئەم گرنگی دانەش ئەوەیە کە بایۆلۆجی بۆ ئێمە زۆر گرنگترە لە ئەوانی تر 	 Ik doe dat omdat dat de gebieden zijn die het belangrijkste zullen zijn voor ons.


جیابۆوە لە شەپۆلەکانی تر 	 Gescheiden van de flow, gescheiden van jullie.


به‌ڵام منداڵان، ئێوه ده‌توانن ئه‌و هێمایانه له‌واندا به دی بکه‌ن 	 Maar in kinderen kun je de kenmerken herkennen.


ئەمەی کرد، هەموو بەشداربووەکانی کۆکردەوە وتی '' کاتتان بۆ دیاری دەکەم، چەنێک بە خێرای دەتوانن ئەو مەتەڵە چارەبکەن؟ 	 Hij verzamelde zijn deelnemers. Hij zei: "Ik ga jullie tijd opnemen. Hoe snel los je dit vraagstuk op?"


زانست باشترین ڕێبەرمانە بۆ سرووشتی واقیع، و بنچینەییترین زانستیش فیزیایە. 	 Wetenschap is onze beste leidraad naar de aard van de realiteit. De meest fundamentele wetenschap is de fysica.


ئه‌گه‌ر ئێوه پشتگیری پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) نه‌که‌ن و یارمه‌تی نه‌ده‌ن، ئه‌وه به‌ڕاستی خوا پشتگیری کردو سه‌ری خست، کاتێک ئه‌وانه‌ی بێ باوه‌ڕ بوون ده‌ریان کرد له شاری مه‌ککه و یه‌کێک بوو له‌و دوو که‌سه کاتێک هه‌ردووکیان له‌ناو ئه‌شکه‌وته‌که‌دا بوون (کاتێک بێ باوه‌ڕه‌کان گه‌شتبوونه ده‌وروبه‌ری ئه‌شکه‌وته‌که ئه‌بوبه‌کری هاوه‌ڵی خه‌می لێهات) پێغه‌مبه‌ریش (صلى الله عليه وسلم) دڵی دایه‌وه و پێی وت: خه‌فه‌ت مه‌خۆ، دڵنیابه خوامان له‌گه‌ڵه، ئه‌وسا ئیتر خوا ئاسووده‌ی و ئارامی خۆی دابه‌زانده سه‌ری و پشتگیری و به‌هێزی کرد به سه‌ربازانێک که ئێوه نه‌تانده‌بینین و به‌رنامه‌و ئاینی بێ باوه‌ڕانی دانه‌واند و ڕیسواتری کرد، به‌رنامه‌و ئاینی خوایش هه‌میشه به‌رزو بڵندتره، خوایش هه‌میشه باڵاده‌ست و دانایه. 	 Indien gij den profeet niet bijstaat, waarlijk, dan zal God hem bijstaan, zoo als hij dat vroeger deed, toen de ongeloovigen hem uit Mekka verdreven, den tweede van de twee, toen zij beiden in het hol waren. Toen zeide hij tot zijne gezellen: Weest niet bedroefd; want God is met ons.


هه‌ر ئه‌مه‌ش بوو واى لێ ده‌كردم به‌رده‌وام بۆ هۆڵى وه‌رزش بگه‌ڕێمه‌وه. 	 En daardoor bleef ik teruggaan naar de sportschool.


(نه‌فامان) وتیان: به‌ڕاستی تۆ ئه‌ی شوعه‌یب هه‌ر له جادوو لێکراوانیت. 	 Zij zeiden: "Voorwaar, jij behoort slechts tot de betoverden.


هیچ میلله‌ت و گه‌لێك پێش کاتی دیاری کراوی له‌ناو بردنی خۆی ناکه‌وێت و (هه‌رگیز) دواش ناکه‌وێت. 	 Geen volk zal gestraft worden voordat zijn tijd zal zijn gekomen, en deze zal niet worden verschoven.


منیش وا ئەکەم. 	 Ik zeker.


سینێستیا ئەو دۆخەیە کە هەموو هەسارەکان پێی تێپەڕ دەبن کاتێک زیاد لە پێویست گەرم دەبێت و دەخولاێتەوە لە شێوەی خڕۆکە. 	 Een synestia is wat een planeet wordt wanneer hitte en rotatie hem over de grenzen van een bolvormige vorm duwen.


بێجگه له‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان هێناوه‌و کارو کرده‌وه چاکه‌کانیان ئه‌نجامداوه‌و ئامۆژگاری یه‌کتریشیان کردووه که هه‌میشه پابه‌ندی حه‌ق بن (پابه‌ندی حه‌قیش پێویستی به خۆگری هه‌یه)، له‌به‌ر ئه‌وه به‌رده‌وام ئامۆژگاری یه‌کتریان کردووه تا هه‌میشه و به‌رده‌وام، خۆگرو ئارامگریش بن. 	 Behalve zij die gelooven en doen wat rechtvaardig is, en wederkeerig de waarheid aanbevelen en elkander wederkeerig tot volharding aansporen.


هه‌روه‌ها ئه‌م ئامانجانه پيويسته ئامانجى كێ بن، هه‌ر چۆنێ بێت؟ 	 En wiens doelstellingen moeten dat dan worden?


"بیرۆکەیەکی زۆر گەمژانەیە." 	 "Dat is echt een dom idee."


دوای تاوێك یه‌كێك له كچه‌كا‌ن هات بۆ لای مو‌سا زۆر به‌شه‌رم و حه‌یاوه ده‌رۆیشت به ڕێگه‌دا، كه گه‌یشته لای پێی وت: باوكم بانگت ده‌كات و حه‌ز ده‌كات پاداشتی ئه‌و چاكه‌و ئاودانی ماڵاته كه بۆ ئێمه‌ت ئه‌نجامدا، بداته‌وه...، كاتێك موسا گه‌یشته لای باوكیان، دوای حه‌وانه‌وه هه‌موو به‌سه‌رهاته‌كه‌ی خۆی بۆ گێرایه‌وه باوكی كچه‌كان وتی: مه‌ترسه، تۆ ئیتر ڕزگارت بوو له ده‌ست قه‌ومی سته‌مكار. 	 Toen kwam een van de twee (vrouwen) verlegen naar heen toelopen, en zei: "Voorwaar, mijn vader roept jou om te komen, om jou te belonen, omdat jij ons vee te drinken hebt gegeven." En toen hij bij hem kwam en hem het verhaal vertelde, zei hij: "Wees niet bang, jij hebt je gered van het onrechtvaardige volk."


نه‌خێر ئه‌وانه به‌سه‌ریانه‌وه ناچێت، چونکه ئه‌و قورئانه ئامۆژگاریه. 	 Nee, voorwaar, hij (de Koran) is een Vermaning.


-پێکەنین 	 (Gelach)


لە شەوی سێیەم ، گەراینەوە. بۆ نانی ئێوارە چوینە دەرەوە لە شوێنێک کە وێنەکان دەبینی و چوینە پرسگە و ئەو پیاوەی لە پرسگە بوو ووتی هیچ ژورێکی چۆڵ نییە بۆ ئەم شەو لەقاتەکەی ئێوە ئەگەر دەتانەوێت منداڵەکان لە پێنج قات خوار خۆتانەوە بهێننەوە ، ژوور هەیە لەوێ من و جین تەماشای یەکترمان ئەکردو وتم نەخێر ، نامەوێت دوو مندالی (١١) ساڵ پێنج قات لە خۆمانەوە دوور بن 	 De derde nacht, na het eten, kwamen we terug bij de balie en de man zegt: "" Op jullie verdieping is vannacht geen kamer vrij. De kinderen kunnen wel 5 verdiepingen lager slapen. Gene en ik keken elkaar aan en zeiden: "Nee, niet vijf verdiepingen verderop."


ئەوەی دەمەوێت بۆم بکەیت سەیر کردنی ڕاستەوخۆیانەی منە ، باشە تەنها هەناسەیەکی قوڵ هەلبمژە لە لووتەوە 	 Kijk me nu recht aan. Neem diep adem door je neus,


لە ڕاستيدا، پێشبينى کرابوو لەلایەن ئەلێکساندەر فلێمینگ، ئەو پیاوەی پەنسیلینی دۆزییەوە. 	 In feite werd het al voorspeld door Alexander Fleming, de man die penicilline ontdekte.


(خه‌ڵکینه ئێوه) کاتێك له ده‌ریادا ناخۆشی و ته‌نگانه تووشتان ده‌بێت، ئه‌وه هه‌رچی په‌رستراو هه‌یه له بیرو هۆش و باوه‌ڕتاندا نامێنێت و ون ده‌بێت جگه له‌و زاته (هاناو هاوار هه‌ر بۆ زاتی خوا ده‌به‌ن تا ڕزگارتان بکات) به‌ڵام کاتێك (فریاتان ده‌که‌وێت) و ڕزگارتان ده‌کات و ده‌تانخاته وشکانیه‌وه، ئێوه پشت له به‌رنامه‌که‌ی ده‌که‌ن و ڕوو وه‌رده‌گێڕن و نایناسن، به‌ڵکو زۆربه‌ی ئینسانه‌کان ناشوکرو سپڵه‌ن. 	 Als u een ongeval op zee overkomt, worden de valsche godheden, welke gij aanroept, door u vergeten, behalve hij zelf, maar wanneer hij u redt en op het droge brengt, wendt gij u van hem af, en keert tot uwe afgoden terug; want de mensch is ondankbaar.


بۆ ئه‌وه‌ش ئه‌وانه‌ی زانست و زانیاریان پێ به‌خشراوه دڵنیابن و بزانن که بێگومان ئه‌م قورئانه حه‌قیقه‌ت و ڕاسته و له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگاری تۆوه (ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) ڕه‌وانه کراوه، ئینجا بڕوای پته‌وی پێ ده‌هێنن و دڵه‌کانیشیان ملکه‌چ ده‌بێت بۆ خوا، بێگومان خوا هیدایه‌تده‌ری ئه‌وانه‌یه که باوه‌ڕیان هێناوه بۆ ڕێگه و ڕێبازی ڕاست و دروست. 	 en opdat zij aan wie de kennis is gegeven weten dat het de waarheid is van jouw Heer zodat zij erin geloven, en opdat hun harten nederig op Hem vertrouwen. God leidt hen die geloven op een juiste weg.


بۆیه‌ش (واده‌که‌ن) چونکه به‌ڕاستی ئه‌وان ده‌یانووت: هه‌رگیز ئاگری دۆزه‌خ چه‌ند ڕۆژێکی که‌م نه‌بێت به‌ر له‌شمان ناکه‌وێت و ئه‌وه‌ی له ئاینه‌کانیاندا بۆ خۆیان هه‌ڵبه‌ستبوو، سه‌ری لێ شێواندن و ته‌فره‌ی دان. 	 Dat is omdat zij zeggen: "De Hel zal ons niet aanraken, behalve een vastgesteld aantal dagen." Want zij werden in hun godsdienst bedrogen door wat zij plachten te verzinnen.


کاتێک ژنانی هاوسه‌رتان ته‌ڵاقداو ئه‌وانیش گه‌یشتنه کۆتایی (عیدده‌یان) ئه‌وسا یان بیانهێڵنه‌وه لای خۆتان به‌چاکه و ڕێزه‌وه، یان ده‌ست به‌رداریان ببن به چاکه و ڕێزه‌وه، مه‌یان هێڵنه‌وه به ئێش و ئازاره‌وه بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ست درێژی و سته‌میان لێبکه‌ن، هه‌رکه‌س ئه‌وه بکات ئه‌وه سته‌می له خۆی کردووه، نه‌که‌ن ئایه‌ت و ڕێنمووییه‌کانی خوا به‌گاڵته بگرن، یادی نازو نیعمه‌تی خوا بکه‌نه‌وه له‌سه‌رتان، هه‌روه‌ها یادی ئه‌و شتانه بکه‌نه‌وه که له قورئاندا بۆتان ڕه‌وانه کراوه که پڕه له دانایی، له‌کاتێکدا ئامۆژگاریتان ده‌کات به‌وانه و هه‌وڵ بده‌ن خواناس و ئاین په‌روه‌ر بن و چاک بزانن که: به‌ڕاستی، خوا به هه‌موو شتێک زانایه. 	 Wanneer de vrouwen scheiding (aankondigen) en zij hebben hun termijn (de wachttijd van drie maanden) bereikt, neemt hen dan terug volgens de voorschriften of scheidt volgens de voorschriften. En houdt hen niet vast met de bedoeling hen te kwellen waarmee jullie zouden overtreden.


له جیاتی خوا ده‌تانپه‌رست، به‌که‌ساسی و خه‌جاڵه‌تیه‌وه ده‌ڵێن: لێمان ون بوون، دیار نین!!، به‌ڵکو ئێمه هه‌ر ناوی که‌سی ترمان نه‌ده‌برد (دیاره له ترسدا، یان هه‌ر بیروباوه‌ڕی خۆیان فه‌رامۆش کردووه)، ئا به‌و شێوه‌یه خوا کافران سه‌رگه‌ردان و سه‌رلێشێواو ده‌کات... 	 Zij zullen zeggen: "Zij zijn van ons verdwenen. Wij plachten voorheen zelfs niets aan te roepen."


(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم) به‌سه‌رهات و هه‌واڵی نوح به‌سه‌ر ئه‌و خه‌ڵکه‌دا بخوێنه‌ره‌وه، کاتێک به قه‌ومه‌که‌ی خۆی وت: ئه‌ی قه‌وم و که‌سم، ئه‌گه‌ر ئێوه سه‌غڵه‌تن، به‌مانه‌وه‌ی من له‌ناوتاندا و یادخستنه‌وه‌ی ئایه‌ته‌کانی خواتان لاکرانه ئه‌وه دڵنیابن که من کۆڵ ناده‌م، پشتم به خوا به‌ستووه له‌و کاره‌مدا، (ئیتر ئێوه چیتان له‌ده‌ست دێت درێغی مه‌که‌ن) خۆتان و بته‌کانتان و هاوبیرو باوه‌ڕه‌کانتان بکه‌ونه خۆو ڕای خۆتان کۆبکه‌نه‌وه، پاشان به‌ئاشکرا چی ده‌که‌ن بیکه‌ن، هه‌رچیان له ده‌ست دێت دژ به من ئه‌نجامی بده‌ن (منه‌تتان نه‌بێت)، مۆڵه‌تم مه‌ده‌ن. 	 En lees ben de geschiedenis van Noeh voor, toen Hij tot zijn volk zei: "O mijn volk, als jullie bezwaar hebben tegen mijn plaats en mijn vermanen met Allah's Verzen: op Allah heb ik mijn vertrouwen gesteld. Neem dan jullie besluit, (samen met) jullie deelgenoten en laat jullie besluit vervolgens niet verborgen zijn voor jullie (onderling).


هه‌روه‌ها ده‌سته‌ی چه‌پ و لارو وێره‌کانیش، ئای ئه‌و شوومانه‌له‌چ سه‌رگه‌ردانه‌کدان؟! 	 En de makkers der linkerhand, (hoe ellendig zullen de makkers der linkerhand zijn);


پۆلی پڕۆگرامه‌كه له‌لایه‌ن به‌ڕێوبه‌ری په‌نجه‌ره‌كانه دیاریكراوه 	 Programmaklasse zoals gebruikt door de window-manager


بۆئه‌وه‌ی سیاسه‌تمه‌داره‌کان ڕاستگۆبن، کۆمه‌ڵگاکه پێویسته ڕێگه‌یان پێبدات که ڕاستگۆبن وه میدیا، که نێوانی سیاسه‌تمه‌داران و کۆمه‌ڵگه ڕێک ده‌خات، پێویسته ڕێگه به سیاسه‌تمه‌داره‌کان بدات که ڕاستگۆبن 	 Om eerlijke politici te hebben, moet het publiek hen eerlijk laten zijn. Ook de media, die tussen de politici en het publiek bemiddelt, moet politici de kans geven om eerlijk te zijn.


پەیوەست بوون بە پەیوەنییەوە چی دەگەیەنێت؟ 	 Hoe ziet dat eruit, je overgeven aan relaties?


فه‌رمان ده‌درێت: ئه‌و تاوانباره بگرن و به‌رزی بکه‌نه‌وه به‌سه‌ر ناوه‌ڕاستی دۆزه‌خداو به‌ری بده‌نه‌وه. 	 Grijpt hem en sleept hem naar het midden van de Hel.


ئەوە هۆکارێکە لە ماڵ بۆی بچیتە دەر. 	 Dat is de reden om van huis te gaan toch?


ئه‌م ویێه‌یه‌م خۆش ده‌وێت چونکه په‌یکه‌ری بڕۆنزی(دێگاس)ی سه‌ماکه‌ره بچوکه‌که‌م بیرده‌خاته‌وه 	 Ik houd van deze foto omdat het me herinnert aan Degas' bronzen sculpturen van de kleine danseres.


(ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم، ئه‌ی ئیماندار! تۆ) بڵێ: په‌روه‌ردگارا: له گوناهو هه‌ڵه‌کانم خۆش ببه‌و ڕه‌حمم پێ بکه چونکه تۆ له هه‌موو میهره‌بانان میهره‌بانتریت. 	 En zeg: "Vergeef en begenadig, en U bent de Beste van de Bamhartigen."


ئه‌وزاته ئه‌وه‌یه ئێوه‌ی دروست کردووه، جا هه‌تانه بێ باوه‌ڕه‌و هه‌تانه باوه‌ڕدا، خوایش بینایه به‌هه‌موو ئه‌و کاروکرده‌وانه‌ی که ئه‌نجامی ده‌ده‌ن. 	 Hij is het die jullie geschapen heeft, maar sommigen van jullie zijn ongelovig en anderen zijn gelovig; God doorziet wel wat jullie doen.


جا ئه‌گه‌ر ته‌وبه بکه‌ن و په‌شیمانی ده‌ربڕن و نوێژه‌کانیان ئه‌نجام بده‌ن و زه‌کات له ماڵ و سامانیان ده‌رکه‌ن، ئه‌وه برای دینی ئێوه‌ن، ئێمه‌یش ئایه‌ت و فه‌رمانه‌کان ڕوون ده‌که‌ینه‌وه بۆ که‌سانێک که ده‌یزانن. 	 Maar als zij berouw tonen, de salaat verrichten en de zakaat geven dan zijn zij jullie broeders in de godsdienst. En Wij zetten de tekenen uiteen aan mensen die weten.


و شەقامە پان و قەرەباڵغەکەمان بەجێ هێشت و لاماندا و چوین بۆ کۆڵانە سەختەكان. 	 Dus nam hij een afslag vanaf een drukke straat en we reden door onbestrate steegjes met diepe kuilen.


ئه‌و بێ باوه‌ڕانه‌ی که پلار ده‌گرنه ئه‌و ئیماندارانه‌ی که زیاده به‌خشن له خێر کردندا به‌ویستی خۆیان له ڕێگه‌ی خوادا و پلاریش له ئیماندارانی هه‌ژار ده‌گرن که بێجگه له ڕه‌نجی شانی خۆیان هیچی تریان ده‌ست ناکه‌وێت، ئینجا هه‌ر گاڵته‌شیان پێده‌که‌ن، ئه‌وانه خوا تۆڵه‌یان لێ ده‌سێنێت و ڕیسوایان ده‌کات، به‌هۆی ئه‌و گاڵته کردنه‌یانه‌وه و سزای به ئێش و ئازاریش به‌شیانه. 	 Zij die de geloovigen belasteren wegens de onverplichte aalmoezen, of omdat dezen daaraan niet dan met veel moeite kunnen voldoen, en hen daarom bespotten, God zal hen bespotten en zij zullen eene gestrenge straf ondergaan.


بۆچی؟ 	 Waarom?


چه‌پڵه لێدان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئه‌وه به‌س نه‌بوو، ئه‌وه دوای ئه‌وه کردم ئه‌وه‌یه که‌چوم بۆ تاقیگه‌ی پشکنین وه خوێنم پێدان تاکو تاقیکردنه‌وه له‌سه‌ر هه‌موو شتێک بکه‌ن و بزانن له‌چ ئاستێکدام هه تاجارێکی تر دکتۆره‌کان ببینن 	 (Applaus) Alsof dat niet genoeg was, ging ik meteen daarna naar Quest Labs en liet ze zoveel bloed afnemen als ze wilden om alles te testen en te zien waar mijn niveaus waren, zodat de artsen het konden gebruiken.


هاندەرێکی تووشکەرمان هەیە کە بیرۆکەکان پێکەوە بنێت و داهێنان خێراتر بکات بەڵام ئەمە بە پێچەوانەوە بوو بەتاواوی 	 Je hebt een beloningsprikkel ontworpen om het denken aan te scherpen en de creativiteit te versnellen. En je bereikt het omgekeerde effect.


قاقایەک بۆێە ویستم خۆم دەست پێ بکەم بۆیە ڕۆشتم بۆ سان فرانیسکۆ وە کۆمپانیایەکی بچوکم دانا،فیوز پڕۆجێکت 	 (Gelach) Dus moest ik voor mezelf beginnen. Ik verhuisde naar San Francisco en begon een klein bedrijfje, Fuseproject.


له‌وه‌ودوا هه‌ر ده‌ستبه‌رداری هۆکاره‌کان نه‌بوو، به‌شوێنیاندا گه‌ڕا. 	 Daarop volgde hij een weg.


له کاتێکدا باوه‌ڕی پێ ناهێنن و هه‌ر له‌سه‌ر به‌رنامه‌ی پێشینان ده‌ڕۆن. 	 Zij zullen niet in hem gelooven niettegenstaande de straf der volkeren reeds vroeger werd uitgevoerd.


ئەمانەوێت یەک منداڵ وەربگیرین و لە یەک کاتدا وە منداڵەکە بە هەموو ئاستەکانی خوێندندا بەرین ببرێتە زانکۆ ئامادەیان بکەین بۆ ژیانێکی باشتر کارێک لە ئاستێکی بەرزدا 	 We nemen een kind per keer en leiden dat kind door de school, sturen het naar de universiteit, en bereiden het voor op een beter leven, een goede baan.


مەبەستم ئەوەیە، هەموو ئەم بەرهەمانەی سەرکەوتوو بوون بەهۆی ئەوەوە بووە کە زانیویانە کار لەخەڵک بکەن لەو لایەوە کە چاوەڕێیان نەکردووە، بەڕێگایەک مەرج نییە ویستبێتیان، بە ریکلامێک، دووبارە و دووبارەیان کردۆتەوە هەتا وایان لێکردوون بیکڕن. 	 Ik bedoel, al deze producten hadden succes omdat iemand er achter kwam hoe de mensen te bereiken op een manier die ze niet verwachtten, op een manier die men niet noodzakelijk wilde met een advertentie, herhaling na herhaling totdat zij het kochten.


چه‌نده‌ها به‌ڵگه‌و نیشانه له ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا هه‌ن (له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتدارێتی و جوانکاری خوای په‌روه‌ردگار) که‌چی زۆربه‌ی خه‌ڵکی به‌لایدا تێده‌په‌ڕن و تێنافکرن و پشتی تێده‌که‌ن. 	 En hoe menig teken is er niet in de hemelen en op de aarde waaraan zij voorbijgaan terwijl zij zich ervan afwenden?


کاتؽک تەمەنم شەش ساڵان بوو، دیارییەکانم وەرگرت. 	 Toen ik zes jaar was, kreeg ik mijn geschenken.


هەبوونی مامۆستایەکی جێگرەوەی درێژخایەن خۆی لەخۆیا شتێکی خراپە، بەڵام هەبوونی شوێنگرەوە بۆ ئەو شوێنگرەوەیەش؟ خراپترین شتە. 	 Ik bedoel, een permanente invaller hebben is niet best, maar een invaller voor een invaller?


خوا ئه‌و زاته‌یه که ئاسمانه‌کان و زه‌وی به‌دیهێناوه، له ئاسمانه‌وه بارانی باراندووه به‌هۆیه‌وه به‌روبوومی له‌ناخی زه‌وی بۆ ئێوه ده‌رهێناوه، هه‌روه‌ها که‌شتی له ده‌ریادا بۆ ئێوه بار هێناوه تا فه‌رمانی ئه‌و زاته بڕوات (به‌سه‌ریه‌وه، هه‌ر خوایه به‌دیهێنه‌ری ئه‌و ماده سه‌ره‌تاییانه‌ی که که‌شتی لێ دروست ده‌کرێت، هه‌ر ئه‌وزاته‌یه به‌دیهێنه‌ری وزه‌و ئاوو هه‌وا... هتد)، هه‌روه‌ها ڕووباره‌کانیشی بۆ ڕام کردوون (که جۆره‌ها سوودیان هه‌یه بۆتان). 	 Allah is Degene Die de hemelen en de aarde heefl geschapen en Hij zendt uit de hemel water neer, waarmee Hij dan vruchten voortbrengt als een voorziening voor jullie. En Hij heeft het schip voor jullie dienstbaar gemaakt, opdat het op de zee zal varen op Zijn bevel.


.لە سەدەی ١٩ کۆیلایەتی بوو 	 In de 19de eeuw was het slavernij.


زۆربەی کەلەپوری رۆشنبیریمان مەیلی سەیرکردنی ڕابردوویان دەبێت، سۆزدارى کردنى ڕابردوو. 	 Het meeste van ons culturele erfgoed had de neiging naar het verleden te kijken, het verleden te romantiseren.


پشتگوێ خستنی مەترسی و تیشک خستەنە سەر گومان ڕوخێنەرە. 	 Risico negeren en alleen kijken naar onzekerheid is niet reëel.


(ئه‌و جووله‌کانه‌ی) ده‌ڵێن: خوا په‌یمانی داوه به ئێمه که به هیچ پێغه‌مبه‌رێک باوه‌ڕ نه‌که‌ین تاقوربانیه‌کمان بۆ نه‌هێنێت و (نه‌یبینین) ئاگر ده‌یخوات و ده‌یسوتێنێت و له ناوی ده‌بات، (ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) پێیان بڵێ: خۆ ژماره‌یه‌ک پێغه‌مبه‌ر له پێش منه‌وه ڕه‌وانه‌کران بۆتان به‌چه‌نده‌ها به‌ڵگه‌و نیشانه‌ی ئاشکراوه و به‌و داخوازیه‌شه‌وه که‌وتتان، جا بۆ کوشتانن و (شه‌هیدتان کردن) ئه‌گه‌ر ئێوه ڕاستگۆن؟! 	 Anderen zeggen: God heeft ons beloofd, dat wij geen gezant zouden moeten gelooven, dan alleen indien hij met een offer tot ons komt, dat dadelijk door het vuur verteerd wordt. Antwoord: Reeds vóór mij zijn gezanten gekomen met duidelijke bewijzen en met het wonder waarvan hij spreekt: waarom hebt gij hen dan gedood, indien gij waarheidlievende menschen zijt?


کارته‌کان له ناو کۆنترین نیشانه‌کاندا وه به‌چه‌ند شێوازێکی جیاواز لێکدانه‌وه‌ی بۆ کراوه 	 De kaarten behoren tot de oudste symbolen en zijn op vele manieren geïnterpreteerd.


که‌چی هاوه‌ڵگه‌ران له جیاتی ئه‌و زاته شتانێکی تریان کردووه به خوای خۆیان که هیچ دروست ناکه‌ن و هیچیان پی به‌دی ناهێنرێت، به‌ڵکو خۆیان دروست ده‌کرێن، (ته‌نانه‌ت) ناتوانن سودێک یان زه‌ره‌رێک به خۆیان بگه‌یه‌نن، هه‌روه‌ها نه مردنیان به ده‌سته، نه ژیان، نه زیندوو کردنه‌وه. 	 Maar zij hebben zich in plaats van Hem goden genomen die zelf geschapen zijn, maar niets kunnen scheppen en die geen macht hebben om voor zichzelf tot nut of tot schade te zijn en die geen macht hebben over dood en leven, noch over herrijzenis.


هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر دوای ئه ته‌نگانه و ناخۆشیه‌ی که تووشی بوو، نازو نیعمه‌تی پێ بچێژین، ئه‌وه بێگومان ده‌ڵێت: ئیتر هه‌رچی هه‌ژاری و ناخۆشیه له کۆڵم بۆته‌وه و به‌سه‌ر چووه، چونکه به‌ڕاستی زۆر خۆشحاڵه و شانازی به‌خۆیه‌وه ده‌کات و له خۆی بایی ده‌بێت (وا ده‌زانێت هه‌روا ژیانی به‌رده‌وام ده‌بێت). 	 En indien wij hem onze gunst doen ondervinden, nadat hem een ongeval is overkomen, zal hij zekerlijk zeggen: De ongevallen die mij zijn overkomen, zijn van mij afgewend, en hij zal vroolijk en trotsch worden.


کەواتە بۆمان دەردەکەوێت کە منداڵان و بەچکەی قەلەڕەشی کاڵدۆنی 	 Het blijkt nu dat de baby's, de jongen van de Nieuw-Caledonische kraai, lang in het nest blijven.


هه‌روه‌ها کاتێک نیگام نارد بۆ هاوه‌ڵه دڵسۆزو تایبه‌تیه‌کانی عیسا (حه‌واریه‌کان) که ئیمان و باوه‌ڕ بهێنن به من و به پێغه‌مبه‌ره‌که‌م، ئه‌وانیش وتیان: ئیمان و باوه‌ڕی ته‌واومان هه‌یه، خوایه تۆش به‌شایه‌ت به که به‌ڕاستی ئێمه موسڵمان و (ملکه‌چ و دڵسۆزین). 	 En toen Ik aan de discipelen openbaarde: "Gelooft in Mij en Mijn gezant." Zij zeiden: "Wij geloven.


سەرکردایەتی هەڵبژاردەیە. 	 Leiderschap is een keuze. Het is geen rang.


بڕوام وایە دەبێت ئێمە هانی ئەوانە بدەین کە مێشکیان داهێنانکارە بۆ ژیان 	 We kunnen creatieve geesten veel beter aansporen om te leven.


گەردوون نابەجێیە، بەڵام هێشتا دەتوانین ئامانجێک درووستکەین، و ئەوەش دانەیەکی باشە، و تەواوی مامناوەندی واقیعیەت بەجۆرێک یەکدەگرێتەوە لەگەڵ مامناوەندییەکەی هەموو هەستی پێ ئەکەین لە کرۆکی بوونماندا. 	 Het universum is absurd, maar we kunnen ons zelf een doel geven. Dat is leuk. En de algemene mediocriteit van de realiteit resoneert mooi met de mediocriteit die we diep van binnen voelen.


دوایی بۆ سه  دان میل دوریان ده  خه  نه  وه  بۆ قوتابخانه  تونده  کان که  ته  نها ئه  جێندای تاڵیبانی تێدا ده  وترێته  وه  	 Dan transporteren ze ze, honderden kilometer verder, naar zeer strenge scholen die de Taliban-agenda volgen.


کەواتە داتاکانی فێربوونیان نیشان دەدەیت ، نیشانیان دەدەیت ئەوان خراپن وە ئەوان وەک (مەحاڵە) ، دەزانی ، ئەوان ئەم جۆرە هەستکردنەیان هەیە ، بەڕاستی ، ئەوان زۆر زۆر باشن 	 Wanneer je hen toont dat ze slecht scoren, zeggen ze: "" Onmogelijk! "". Ze hebben een soort buikgevoel dat ze het echt heel, heel goed doen.


که ئێمه که‌سانێکی خراپ نین ئه‌گه‌ر ته‌نانه‌ت ته‌ماشای خێزانه‌که‌م بکه‌م 	 en te zeggen dat we slechte mensen zijn. Als ik naar mijn eigen familie kijk.


خه‌ڵکینه، ئه‌گه‌ر خوا بیه‌وێت، ئێوه له‌ناو ده‌بات و که‌سانی تر ده‌هێنێته مه‌یدانه‌وه و خوا هه‌میشه و به‌رده‌وام ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ر ئه‌وکاره‌دا هه‌یه. 	 O menschen! indien het hem behaagt, neemt hij u weg en brengt anderen voort; Want God is in staat dit te doen.


دەستیان کردوە بە دەست گرتن بەسەر زۆربەی پیشەکاندا دکتۆرەکان، پارێزەرەکان فەرمانبەرە بانکیەکان، ژمێریارەکان 	 Langzaam maar zeker gaan ze een hoop beroepen domineren -- dokters, advocaten, bankiers, accountants.


وە بڕیار وابوو کە دوای سێ مانگ لەو لێکۆڵینەوە سەربەخۆیەی کە لە لایەن هەردوو تیمەوە ئەنجام درابوو هەر دوو لا بێن و ئەوەی کە پێیگەیشتوون بەو سێ مانگە هەمووی پێشکەشی دکتۆر (گێشڵ) بکەن کە ئێستا ئەو بەڕیزە بۆتە بەڕێوبەری من ، بەڵام لە کاتی پڕۆژەکە لەگەڵ بەندە وەک ڕاوێژکارێک کارمان دەکرد پێکەوە هەروەها بڕیاریش وابوو کە یەندامانی هەر دوو تیمەکە ئاگادارمان بکەنەوە لەو ئەنجامانەی کە تا ئەو ساتە پێیگەیشتوون 	 Het idee was dat ze na drie maanden onafhankelijk onderzoek alles zouden voorstellen aan Dr. Goschel — die nu mijn baas is, en op dat moment co-mentor van het project was — en dat ze hun resultaten zouden moeten meedelen.


ئێمه پێشتر هه‌رچی ئافره‌تی شیرده‌ره له‌ومان حه‌رام كرد، خوشكه‌كه‌ی (به‌مه‌ی زانی حه‌كیمانه له كۆشك نزیك بۆوه) وتی: ئایا ناونیشانی ماڵێكتان پێ بڵێم كه ئه‌و مناڵه‌تان بۆ به‌خێو بكه‌ن، دڵسۆزو میهره‌بانیش بن بۆی. 	 En Wij hebben hem daarvóór zoogmoeders verboden. En zij (zijn zuster) zei (tegen de familie van Fir'aun): "Zal ik jullie een huisgezin wijzen dat hem voor jullie zal verzorgen en hem opvoeden?"


ئەمە چۆن دەبێت؟ 	 Hoe gaat het in zijn werk?


بۆیه له‌ئێستادا، ئێمه ئه‌مانه ده‌که‌ین ،پێش هه‌موو شتێک ئێمه کتێبه‌کانی بیرکاری کەی-١٢)هه‌ڵده‌وه‌شێنینه‌وه) بۆ ژماره‌یه‌ک به‌رنامه‌ی هاوشێوه 	 We gaan momenteel als volgt te werk: allereerst delen wij het lagere-school wiskunde-curriculum op in talrijke apps.


کاتیك چوونه ناوه‌وه به‌و شێوه‌یه‌ی که باوکیان فه‌رمانی پێدابوون، جا وه‌نه‌بێت باوکیان توانیبێتی فریایان بکه‌وێت و له هیچ پێشهاتێك ڕزگاریان بکات که بڕیارداده‌ی خوای له‌سه‌ره، (ئه‌و ڕێنمووییه) ته‌نها پێداویستیه‌کی ده‌روونی یه‌عقوب خۆی بوو، ڕایگه‌یاند، به‌ڕاستی یه‌عقوب خاوه‌نی زانستێك بوو، چونکه ئێمه فێرمان کردبوو و به‌ڵام زۆربه‌ی خه‌ڵکی ڕاسته‌یه‌کان نازانن. 	 En toen zij binnengegaan waren waarlangs hun vader hen bevolen had, baatte hun dat tegen God niets. Het was alleen maar een innerlijke behoefte van Ja'koeb die hij bevredigde.


که  واته  بە شێوەیەک لەم بارو دۆخی کۆچکردنی مامۆستیایان و هاندانەیان دەڕواندرێت کە هۆکارێکی سەرەکی بێت بۆ ئەو شتانەی کە لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا ڕوو دەدات هیچ پەیوەندییەکی بەوەوە نی یە کە منداڵه  کان خواردنی ته  واویان هه  بێت لەگەڵ ئەوەشدا بە ڕێکوپێکی بچنە پۆلەکانیانەوە .یاخود شتی لەو بابەتە. شتەکان وا دەر دەکەون 	 Het zag ernaar uit dat de motivatie en migratie van de leerkrachten sterk correleerden met wat gebeurde in de basisscholen, in tegenstelling tot de vraag of de kinderen genoeg te eten hebben, en of ze dicht samengepakt zijn in klaslokalen en dat soort dingen. Zo lijkt het.


هەژمار درووست بکە یا بچۆژوورەوە بۆ { -fxaccount-brand-name } لەو ئامێرەی کە چوونەژوورەوەکانتی تێدایە 	 Maak op het apparaat waarop uw aanmeldgegevens staan een { -fxaccount-brand-name } of meld u aan


نامەوێت بگەم بەوەی ئەمەوێت و هێشتا هەست بکەم جوڵانەوەم ساختە بووە 	 Ik wil niet iets bereiken en mij nog steeds een bedrieger voelen.


ئه‌وه چه‌نده‌ها ئایه‌ت و فه‌رمانێکن له قورئانی پڕ له حیکمه‌ت و دانایی. 	 Dit zijn de Verzen van het wijze Boek.


ئایا نه‌تبیستووه و نه‌تڕوانیوه‌ته ئه‌وانه‌ی له ترسی مردن له ماڵ و شوێنه‌واریان ده‌رچوون، له‌کاتێکدا که هه‌زاره‌ها که‌سیش بوون، (ترسان له به‌ره‌نگار بوونه‌وه‌ی دوژمن)، خوایش فه‌رمووی پێیان: بمرن! (دوای ئه‌وه‌ی مردن) پاشان زیندووی کردنه‌وه (تا بزانن ڕاکردن و خۆشاردنه‌وه له جیهادو به‌ره‌نگار بوونه‌وه‌ی دوژمن مانای ڕزگار بوون له مردن نیه)، به‌ڕاستی خوا خاوه‌نی چاکه‌و به‌خشش و فه‌زڵی زۆره به‌سه‌ر خه‌ڵکییه‌وه (چاوپۆشی له که‌م ته‌رخه‌مییان ده‌کات و مۆڵه‌تیان ده‌دات)، هه‌رچه‌نده زۆربه‌ی خه‌ڵکی سوپاسی خوا ناکه‌ن و سپڵه‌ن. 	 God zeide tot hen: Sterft. Daarop wekte Hij hen weder op; want God is genadig voor de menschen, doch het grootste gedeelte hunner bedankt hem niet voor zijne weldaden.


ئەوە منم لە پەڕەی چاودێری کارتیاکەرە پێکداچونەکەم. 	 Dit ben ik aan het bedieningspaneel van mijn fusiereactor.


ڕاسته؟ بۆیە لەخۆم پرسی، کەسی لەوشێوە لەکوێ هەن؟ 	 Ik vroeg me dus af waar dit soort mensen vandaan komt.


سەد ساڵ لەمەوبەر، خەڵک وایان بیر ئەکردەوە چەنێک نابەجێ بێت کە خەڵکی ئێستا ئاساییە بەلایانەوە کە خوێنی خۆیان و مۆخی ئێسکی خۆیان ببەخشن .بە کەسانێک کە هیچ نایان ناسن 	 Honderd jaar geleden hadden mensen het voor onmogelijk gehouden dat het nu zo normaal zou zijn voor mensen om hun bloed of beenmerg te doneren aan volstrekte vreemden.


نه‌خێر به‌گومانی ئه‌و نه‌بوو، په‌روه‌ردگاری چاك ئاگاداری کارو کرده‌وه‌کانی بوو و ده‌یبینی چی ده‌کات. 	 Ja, waarlijk, God zag alles,


کەواتە سەرسام نین. گرنگ نییە بەلامەوە. 	 Jullie zijn dus niet verbaasd. Kan me niet schelen.


ئەو بابەتەی کە پار بڵاومان کردەوە ناوی "تۆڕی دامەزراوەی جیهانی" بوو یەکەم لێکدانەوەی تەواوی تۆڕی ئابووری بوو 	 Het onderzoek dat we vorig jaar hebben gepubliceerd, "The Network of Global Corporate Control", was de eerste uitgebreide analyse van economische netwerken.


ئەوە هەموو شتێک بوو، سوپاستان دەکەم 	 Dat is alles. Dankjewel.


ئه‌وسا نوح وتى: په‌روه‌ردگارا، سه‌رکه‌وتنم پێ ببه‌خشه چونکه بڕوایان پێ نه‌کردم. 	 Hij (Nôeh) zei: "O mijn Heer, help mij vanwege wat zij loochenen."


بۆ سوله‌یمانیش بایه‌کی به‌هێزو تیژمان ڕه‌خساند که به‌رمانی ئه‌و، جاروبار هاتووچۆی ده‌کرد بۆ ئه‌و زه‌ویه‌ی که به‌ره‌که‌تمان به‌سه‌ردا ڕژاندبوو و ئێمه به‌هه‌موو شتێک زاناو شاره‌زاین. 	 En aan Salomo onderwierpen wij een sterken wind, die op zijn bevel naar het land ging, dat wij onzen zegen hadden geschonken; en wij kenden alle dingen.


هه‌رگیز ناتوانن زیان (له بیرو باوه‌ڕتان) بده‌ن مه‌گه‌ر ئازارێکی که‌م و ئه‌گه‌ر بجه‌نگن دژتان پشتتان لێهه‌ڵده‌که‌ن و هه‌ڵدێن، له‌وه‌ودواش سه‌رکه‌وتوو نابن. 	 Zij zullen u slechts weinig nadeel kunnen toebrengen, en als zij met u kampen, zullen zij vluchten en niet geholpen worden.


هانتان دەدەم کە بچن هەنگوین بەکاربهێنن 	 Ook al raad ik iedereen aan honing te gebruiken.


بێگومان ده‌سه‌ڵاتی بێ سنورمان هه‌یه به‌سه‌ر پاشه‌ڕۆژ و قیامه‌تدا، هه‌روه‌ها به‌سه‌ر دنیادا. 	 En van Ons is het hiernamaals en het tegenwoordige bestaan.


هیچ شارو شارۆچکه‌یه‌کمان وێران نه‌کردووه که له‌و کاته‌دا نامه‌و کتێبێکی دیاری کراوی نه‌بووبێت. 	 En Wij hebben nooit een stad vernietigd, behalve op een vastgestelde tijdstip.


-پێکەنین- ئەمە چیرۆکی سەرکەوتنە. -پێکەنین- 	 (Gelach) Succesverhaal. (Gelach)


بانگم ده‌که‌ن تا باوه‌ڕم به خوا نه‌مێنێت و هاوه‌ڵ و شه‌ریکی بۆ بڕیار بده‌م، بێ هیچ به‌ڵگه‌و زانستی و زانیاریه‌ک، له‌کاتێکدا من بانگتان ده‌که‌م بۆلای زاتێک که زۆر باڵاده‌سته و زۆریش لێخۆشبووه... 	 Jullie roepen mij op aan God geen geloof te hechten en dat ik aan hem metgezellen toevoeg waarvan ik geen kennis heb, maar ik roep jullie op tot de machtige, de vergever.


پاش، وەک و زانایەکی کەمەڵایەتی، ئەوە شتێکی زۆر سەرسام کەرە کە من هەرگیز تەنانەت خەوم پێوە بینیوە. ئێستا، دەتوانم سەیری هەموو ئەو وشانە بکەم، هەزارەها ساڵ ون ببوون. 	 Voor een sociaal wetenschapper is dit het meest verbazingwekkende wat ik me ooit kon voorstellen. Ik kan nu kijken naar al die woorden die millennia lang verdwenen.


لە هاوینی ٢٠١٧، ژنێک لەلایەن ئەویندارەکەیەوە کوژرا لە سۆفیا. 	 In de zomer van 2017 werd een vrouw vermoord door haar partner in Sofia.


تۆ ئەگەر بڕیارەکانت بۆ هەتاهەتا بن دەتەوێت بڕیارەکانت زۆر راست بن ، راستە ؟ 	 Als het om de eeuwigheid gaat, wil je heel graag de juiste keuze maken, toch?


ئه‌وانه‌ش باوه‌ڕیان هێناوه و کارو کرده‌وه چاکه‌کانیان ئه‌نجامداوه، ئه‌وه له‌مه‌ودوا ده‌یانخه‌ینه ناو باخه‌کانی به‌هه‌شته‌وه که چه‌نده‌ها ڕووبار به‌ژێر دره‌خت و به‌به‌رده‌م کۆشکه‌کانیدا ده‌ڕوات و ژیانی هه‌میشه‌یی و نه‌بڕاوه و به‌رده‌وام تیایدا ده‌به‌نه‌سه‌ر، ئه‌وه به‌ڵێنێکی نه‌گۆڕاوی خوایی یه، جاکێ هه‌یه ڕاستترو دروستتر له خوا به‌ڵێنی خۆی بباته‌سه‌ر؟ 	 Degenen die geloven en goede werken verrichten: Wij zullen hen in Tuinen (het Paradijs) binnenleiden, waar onder door de rivieren stromen, zij zijn daarin eeuwig levenden. En de belofte van Allah is waar.


ڕێژەیەکی کەمی منداڵان دەچوون بۆ قوتابخانە، ئەوان هیچ ئینگلیزیان نەدەزانی ئەوان پێشتر کۆمپیوتەریان بەکار نەهێنابوو نەیان دەزانی ئینتەرنێت چیە 	 De kinderen gingen daar nauwelijks naar school. Ze kenden geen Engels. Ze hadden nog nooit een computer gezien, en ze wisten niet wat het internet was.


لە ڕاستیەکەی دەرکەوەت کەوا حەسەن ئامۆزای دایکمە وەک پەنابەرێک گەیشبووە مۆنتریال. 	 Hassen bleek eigenlijk mijn moeders neef te zijn die net in Montreal aankwam als vluchteling.


تیگرینی 	 Tigriniaans


له‌سیسته‌می دارایی، تۆ مافت هه‌یه که زانیاریت هه‌بێت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی که چی ڕووده‌دات هه‌تا تۆ یاسای جیاوازت هه‌بێت له دژی به‌رتیل، هاتوچۆی پاره هاوکاری کردن، هه‌تا تۆ بتوانیت چاودێری سنوره‌کان بکه‌یت 	 In de financiële sector heb je nu meer recht om te weten wat er gaande is, dus hebben we nu verschillende anti-smeergeld-wetten, geldregulering, meer transparantie van bedrijven, waardoor je activa over de grenzen heen kunt traceren.


وه ده‌زانم قسه بۆ هه‌مووان .ده‌كه‌م كه ده‌ڵێم كه مانای نازانین 	 Geen van ons beschouwt het als vanzelfsprekend.


هه‌ر ئه‌و زاته‌یه که ئاوی (مه‌نی) به‌شه‌ر دروست ده‌کات (له‌وه‌ودواش زۆربه‌ی پێکهاته‌ی له‌شی هه‌ر ئاوه) و کردوویه‌تی به هۆی خزمایه‌تی (له ڕێگه‌ی پیاوه‌وه کۆمه‌ڵێک خزم دروست ده‌بێت هه‌روه‌ها له ڕێگه‌ی ئافره‌ته‌وه کۆمه‌ڵێک)، بێگومان په‌روه‌ردگاری تۆ به‌رده‌وام ده‌سه‌ڵاتی بێ سنووره (له هه‌موو بوارێکدا). 	 En Hij is het die uit water een mens geschapen heeft en hem dan gemaakt heeft tot bloed- en aanverwant; jouw Heer is vrijmachtig.


(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم، ئه‌ی ئیماندار) فه‌رمان بده به هه‌موو تاکه‌کانی خێزانت، تا نوێژه‌که‌یان (به‌چاکی ئه‌نجام بده‌ن، چونکه خۆراکی ڕۆحه) و به‌رده‌وام و کۆڵنه‌ده‌ر و خۆڕاگربه له‌سه‌ری، ئێمه بێگومان داوای ڕزق و ڕۆزی له تۆ ناکه‌ین، به‌ڵکو ئێمه ڕزق و ڕۆزی به تۆ ده‌به‌خشین، سه‌ره‌نجامی چاک هه‌ر بۆ خواناسی و دینداریه. 	 Wij vragen van jou geen levensonderhoud. Wij zijn het die jou levensonderhoud geven en het [goede] uiteinde komt de godvrezendheid toe.


(ئه‌وانه) سه‌رئه‌نجام ده‌چنه ناو دۆزه‌خ، که جێگه‌یه‌کی زۆر ناخۆشه بۆ نیشته‌جێ بوون. 	 De Hel, waarin zij binnengaan, dat is de slechtste verblifpllaats!


کە لێرە ڕوودەدەن ئەتوانی کرتە لێرە بکەیت وە هەوڵ بدەی یەکێکیان ببینی 	 Blijf het heel hard doen.


کۆمپانیاکان دەتوانن کۆنتڕۆڵی زیاتر بدەن بە خەڵکی بەڵام هەروەها دەتوانن کۆنتڕۆڵ کردنێکی کەمتریان بدەنێ 	 Bedrijven kunnen mensen meer controle geven, maar ze kunnen ook minder controle geven.


هاوپیشەکانم ئەڵێن هەرگیز گوێیان لێنەبووە نەخۆشێک ئەو قسەیە بکات. 	 Mijn collega's zeggen dat nog geen patiënt hen dit heeft gevraagd.


(له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو به‌ڵگه ئاشكرایانه‌دا) هه‌ندێك كه‌س هه‌یه له‌جیاتی ئه‌وه‌ی خواپه‌رست بێت، شتانی تر داده‌تاشێت بۆ خۆی و (شوێن ڕێنمووییه‌كانی خوا ناكه‌وێت و) خۆشه‌ویستی و سۆزی ده‌دات به‌و بت و به‌رنامۆلكه‌و تووله ڕێگه‌یانه و خۆشی ده‌وێن، وه‌ك چۆن ئیمانداران خوایان خۆش ده‌وێت، به‌ڵام ئه‌وانه‌ی ئیمان و باوه‌ڕیان هێناوه زۆر زیاتر خوایان خۆش ده‌وێت (هه‌ر به‌راورد ناكرێت) جا ئه‌وانه‌ی كه سته‌میان كردووه گه‌ر ده‌یانزانی له كاتێكدا كه به‌چاوی خۆیان ڕووبه‌ڕووی ئه‌و سزایه ده‌بنه‌وه، كه به‌ڕاستی بۆیان ده‌رده‌كه‌وێت كه هێزو تواناو ده‌سه‌ڵات هه‌ر هه‌مووی به ده‌ست خوایه و دڵنیا ده‌بوون كه ئه‌و خوایه سزاكه‌ی زۆر به ئازاره (بۆ سته‌مكاران). 	 Er zijn mensen die aannemen dat er naast God nog gelijken zijn die zij even liefhebben als God, maar zij die geloven hebben God meer lief. Als zij die onrecht plegen maar zouden zien, wanneer zij de bestraffing bemerken, dat de kracht geheel aan God toebehoort en dat God streng is in de bestraffing.


خوا ئه‌و زاته‌یه که ده‌ریای بۆ ڕام کردوون تا که‌شتی به فه‌رمانی ئه‌و هاتووچۆی پیادا بکات، تا بچن به‌ده‌م به‌خشش و به‌هره‌کانیه‌وه و ده‌ستان که‌وێت (له بازرگانی و ڕاوه ماسی و ده‌رهێنانی گه‌وهه‌ر و مرواری و... هتد) بۆ ئه‌وه‌ی سوپاسگوزاری خوا بکه‌ن. 	 Allah is Degene Die de zee voor jullie dienstbaar heeft gemaakt, opdat de schepen met Zijn toestemming erop kunnen varen. En opdat jullie van Zijn gunst zoeken.


سوێند به‌خوا ده‌بینیت و ده‌ستت ده‌که‌وێت سه‌ر سه‌خترینی خه‌ڵک له دوژمنایه‌تیدا به‌رامبه‌ر به‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان هێناوه، جوله‌که‌ن و ئه‌وانه‌ی که هاوه‌ڵیان بۆ خوا داناوه و سوێند بێت ده‌بینیت و ده‌ستت ده‌که‌وێت نزیکترینیان له سۆز و خۆشه‌ویستی بۆ ئه‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان هێناوه ئه‌وانه‌ن که ده‌یانوت: به‌ڕاستی ئێمه نه‌صرانین، ئه‌وه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌یه به‌ڕاستی هه‌ندێک له‌وان قه‌شه‌ی دیندارن و هه‌ندێکیشیان گۆشه‌گیرو که‌سانی خواپه‌رستن و بێگومان ئه‌وان خۆ به‌گه‌وره دانانێن. 	 Jij zult zeker vinden dat de mensen die het sterkst in vijandschap tegenover de gelovigen zijn, de Joden en de degenen die deelgenoten (aan Allah) toekennen zijn; en jij zult zeker vinden dat zij die het dichtst bij in liefde voor de gelovigen zijn, degenen zijn, die zeggen: "Voorwaar, wij zijn Christenen." Dat is omdat er onder hen priesters en monniken zijn en omdat zij niet hoogmoedig zijn.


"تۆ چیت دەوێ لە سۆسی سپاگێتی؟ پێمان بڵێ دەتەوێ سۆسی سپاگێتییەکەت چی تیا بێت." بۆ ماوەی ئەو هەمو ساڵە - ٢٠ - ٣٠ ساڵ لە رێگەی ئەو هەمو دانیشتنەی گروپەکانی فۆکەسەوە کەسیان نەیانوتبو کە سۆسی زۆر پارچە پارچەیان دەوێت هەرچەندە لانی کەم یەک لەسەر سێیان لە ناخی دڵیاندا حەزیان لێ بو 	 "Wat willen jullie van een spaghettisaus? Vertel ons wat jullie van een spaghettisaus willen." En al die jaren - 20, 30 jaar lang - tijdens al die focusgroep-sessies, zei er nooit iemand dat hij extra stukjes wilde.


ژووری بلیاردەکەی پڕکردبوو لە گۆزەی پڕ لە کرمی زەوی و داپۆشراو بە شووشە. 	 Zijn biljartkamer staat vol met regenwormen in potten met glazen deksels.


باشە، ئەگەر ئێستا هاوسەرەکەم لێرە بوایە، پێتانی دەگوت کە چاوپێکەوتنم لەگەڵ منداڵاندا ئەنجامداوە، چونکە ناڵێت هاوسەرەکەی تاقیكردنەوه لەسەر منداڵی تەمەن ٤ بۆ٨ ساڵان دەکات. 	 Als mijn man hier had gestaan, zou hij je zeggen dat ik baby's interview, omdat hij liever niet zegt dat zijn vrouw experimenten op kinderen uitvoert.


پاشان بێگومان ئێوه ئه‌ی گومڕاو بێ باوه‌ڕان ئه‌ی ئه‌وانه‌ی که‌باوه‌ڕتان به‌ڕاستیه‌کان نیه 	 Daarna zullen jullie, O dwalende, loochenaars.


ئه‌وانه‌به‌رده‌وام له‌سه‌ر گوناهه‌گه‌وره‌که‌پێیان دادگرت (هاوه‌ڵیان بۆ خوا بڕیار ده‌دا) 	 En zij volhardden in geweldige zondigheid.


تا ئێستاش ، دیسانەوە ، ئەوە ئێوە نین ئێوە نین کە هەموو لەیەک ژووردابن 	 En, nogmaals, je bent niet allemaal in één kamer.


کیث باری: ئۆو، نەخێر، نا، نا، ئەو وتی دەتوانیت لای دەستی چەپت بگریت. 	 KB: Oh, nee, nee. Hij vroeg me of het met de linkerhand mag.


من به  شێکی گه  وره  ی چه  ند ڕێخراوێکی جیهانیم که  ناوی (رێخراوی بازرگانی و سه  رکرده  لاوه  کان) ه  	 Ik ben nauw betrokken bij een aantal wereldwijde organisaties die zich "" Ondernemers en Jonge Presidenten 'organisatie noemen.


،بەڵام ئەگەر وابێت، بۆچی هەندێک خەڵک ،وەک ئەو کەسەی ڕزگاری کردم ،کاری خۆ نەویستانە ئەکەن وەک یارمەتیدانی خەڵکی تر لە بەرامبەر مەترسی و تێچوونێکی زۆردا بۆ خۆیان؟ 	 Maar als dat zo is, waarom doen dan sommigen, zoals de man die mij hielp, onbaatzuchtige dingen, zoals het helpen van anderen terwijl ze zelf gevaar lopen?