جا کاتێک موسا هات بۆ کات و شوێنی دیاریکراومان و په‌روه‌ردگاریشی گفتوگۆی ڕاسته‌وخۆی له‌گه‌ڵدا ئه‌نجامدا (دیاره له حاڵه‌تێکی ڕۆحی و ده‌روونی زۆر به‌رزدا بووه، که‌وتۆته جیهانێکی زۆر سه‌یرو خۆشه‌وه که قه‌ڵه‌م ناتوانێت باسی بکات و زمان ناتوانێت وه‌سفی بکات، ئاخر ناحه‌قی نیه، په‌روه‌ردگاری ئه‌م بوونه‌وه‌ره گفتوگۆ له‌گه‌ڵ به‌نده‌یه‌کی خۆیدا ئه‌نجام بدات، با پێغه‌مبه‌ریش بێت، بۆیه له خۆشیدا هاته گفت و) وتی: (تو خوا، خوایه گیان، ئه‌ی په‌روه‌ردگاری ئازیزم) خۆتم نیشان بده تا تێر ته‌ماشات بکه‌م، خوای گه‌وره‌ش فه‌رمووی: هه‌رگیز (له دنیادا) نامبینیت (بۆ دڵنیاکردنی له‌وه‌ی که به‌رگه‌ی ته‌جه‌لای زاتی په‌روه‌ردگار ناگرێت) پێی فه‌رموو: به‌ڵام (ئه‌گه‌ر هه‌ر حه‌ز ده‌که‌یت) سه‌یری ئه‌و چیایه بکه، جا ئه‌گه‌ر مایه‌وه له جێگه‌ی خۆیدا ئه‌وا له‌وه‌ودوا تۆش من ده‌بینیت، جا کاتێک په‌روه‌ردگاری خۆی نیشانی کێوه‌که‌داو ته‌جه‌لای کرد، کێوه‌که‌ی سووتاند و ورد و خاشی کرد، موساش که‌وت و له هۆش خۆی چوو، ئینجا کاتێک هاته‌وه هۆش خۆی (زانی داخوازیه‌که‌ی زۆر گه‌وره بووه) وتی: ستایش و بێگه‌ردی و که‌ماڵ هه‌ر سایشته‌ی تۆیه، من په‌شیمانم له داخوازیه‌که‌م و گه‌ڕامه‌وه بۆ لای تۆ و من یه‌که‌م که‌سم له ئیمانداران. 	 En toen Mozes, op den voor hem bepaalden tijd kwam, en zijn Heer tot hem sprak, zeide hij: o Heer! laat mij uw glans zien opdat ik u aanschouwe. God zeide: Gij zult mij op geenerlei wijze aanschouwen; maar zie den berg aan, en indien deze vast op zijne plaats staat zult gij mij zien.


له‌کاتێکدا له‌وێ بووه، گه‌شتی کردووه بۆ مه‌درید که له‌وێ چووه بۆ (پرادۆ) بۆ بینینی ئه‌م وێنه‌یه له‌لایەن وێنه‌کێشی ئیسپانی (دیاگۆ ڤێلا کویز) کێشراوه 	 In die tijd reisde hij naar Madrid, waar hij het Prado bezocht, om een schilderij van de Spaanse schilder Diego Vélazquez te bekijken.


زۆر سوپاس چه‌پڵه لێدان 	 Dankuwel. (Applaus).


ئێستا ، ئه  وه  نمونه  ی دووه  م نه  وه  مانه  	 Nou, dit is ons prototype van de tweede generatie.


ئایدز له  هه  موو جیهاندا هه  یه  	 HIV bestaat overal ter wereld.


ئایا له‌و شتانه‌دا سوێندی شایسته نییه بۆ که‌سێك خاوه‌نی عه‌قڵ و بیروهۆش بێت؟! 	 Is dit niet een begrijpelijk samengestelde eed?


دەتوانین هەمان ستراتیجی بەکار بێنین بۆ تێگەیشتن و پێناسەکردنی .ئەو جینانەی کە دەبنە هۆی دروست بوونی ئۆتیزم لە کەسێکدا 	 Die strategie kunnen we gebruiken om de genen te begrijpen en te identificeren die hun autisme veroorzaken.


نمونه‌ی ئه‌وانه‌ی که ماڵ و سامانیان ده‌به‌خشن له پێناوی خوادا، وه‌کو تۆوێک وایه که بڕوێت و حه‌وت گوڵی گرتبێت، له هه‌ر گوڵێکدا سه‌د دانه‌ی تیادا بێت، خوایش بۆ هه‌ر که‌س که بیه‌وێت (به گوێره‌ی نیه‌تی و جێگرتنی خێره‌که‌ی) پاداشت چه‌ند به‌رامبه‌ر ده‌کات و خوا فراوانگیر و زانایه. 	 Zij die hun bezittingen als bijdrage op Gods weg geven, lijken bijvoorbeeld op een zaadkorrel die zeven aren laat groeien met honderd korrels in elke aar. God geeft het dubbele aan wie Hij wil en God is alomvattend en wetend.


ستراتیجییەکی هەیە، و ئەوەی ئەیکەن ئەوەیە کە، ئەچنە ناو شارەکەوە، قسە لەگەڵ خەڵکەکە ئەکەن لەگەڵ ئۆتاکوەکان، و بە شارەکەیا بڵاو ئەبنەوە بەناو خەڵکەکەیا کە تازە بەسەر شەقامەکەیا پەڕیونەتەوە. 	 Krispy Kreme had een strategie. Wat ze doen is, ze gaan naar een stad, ze praten met de mensen met een otaku, en dan verspreiden ze zich over de stad naar de gewone mensen op de straat. Deze jojo hier kost $112, maar slaapt 12 minuten.


(ئنجا موسا ڕووی کرده کابرای سامیری) وتی: ئه‌ی سامیری، ئه‌وکاره خه‌ته‌رناکه چی یه که ئه‌نجامت داوه؟ (ئه‌م پیلان و ته‌ڵه‌که و فێله چی یه دروستت کردووه)؟! 	 Hij zei: "En hoe is het met jou, o Samiriet?"


بۆ یە بڕیارماندا بەو گرفتە کارێک ئەنجامبدەین. 	 IW: Wij hebben besloten daar iets aan te doen.


ئێستا، من لە بارەی ئێوە نازانم بەڵام کاتێ دەچم بۆ " ستارباکس و پێتیس " و شوێنی ئاوها بڕی ٥ دۆلار دەدەم بە قاوەی ڤێنتی لاتێ لە سان فرانسیسکۆ 	 Als ik naar een Starbucks ga of iets vergelijkbaars in San Francisco, dan kost een venti latte 5 dollar.


ئه‌و خوایه زاتێکه ئاسمانه‌کان و زه‌وی له ماوه‌ی شه‌ش ڕۆژدا دروستکرد، ته‌ختی فه‌رمانڕه‌وایه‌تی (که دروستکراوێکی زۆر گه‌وره و شکۆمه‌نده) له‌سه‌ر ئاو بوو، تا تاقیتان بکاته‌وه که کێتان کاری چاکتر ئه‌نجام ده‌دات (فه‌رمانبه‌ردارێکی چاکه) و سوێند به‌خوا ئه‌گه‌ر بڵێت به‌ڕاستی ئێوه زیندوو ده‌کرێنه‌وه دوای مردن، بێگومان ئه‌وانه‌ی که بێ باوه‌ڕ بوون ده‌ڵێن: ئه‌م قسه و باسه هیچ نیه، ته‌نها جادوویه‌کی ئاشکرایه. 	 En Hij is Degene die de hemelen en de aarde heeft geschapen in zes dagen (perioden) en Zijn Troon was op liet water, om te beproeven wie van jullie de beste daden verricht. En als jij zegt: "Voorwaar, jullie zullen worden opgewekt na de dood," dan zullen degenen die ongelovig zijn, zeker zeggen: "Dit is slechts duidelijke tovenarij."


له  به  ر ئه  وه  ، به  دوای هه  سته  که  یدا ڕۆیشت 	 Dus handelde hij ernaar.


خوا ئیمانداران واز لێناهێنێت هه‌ر وه‌کو ئه‌وه‌ی که ئێستا ئێوه له‌سه‌ری هه‌ن (دڵسۆزو نادڵسۆز، خه‌مخۆرو بێ باک تێکه‌ڵن)، هه‌تا پیس و پاک له‌یه‌ک جیانه‌کاته‌وه (به‌هۆی جۆره‌ها تاقی کردنه‌وه و پێشهاته‌وه)، بێگومان خوا جیهانی شاراوه‌تان نیشان نادات (تا ئاینده بزانن)، به‌ڵکو خوا له پێغه‌مبه‌ره‌کانی که‌سانێک هه‌ڵده‌بژێرێت که بیه‌وێت (تا له هه‌ندێک نهێنی ئاگاداربن به‌و ڕاده‌یه‌ی که پێویسته)، جا باوه‌ڕ به‌خواو پێغه‌مبه‌رانی بهێنن، خۆ ئه‌گه‌ر باوه‌ڕی دامه‌زراو بهێنن و پارێزکاری بکه‌ن و له خوا ترس بن، ئه‌وه پاداشتی بێ سنوور و نه‌بڕاوه چاوه‌ڕێتانه. 	 God zal de geloovigen niet langer in den toestand laten, waarin gij u thans bevindt, dan tot dat hij de slechten van de goeden heeft afgezonderd. God zal u ook niet met zijne geheimen bekend maken; maar God kiest hiertoe een zijner gezanten; naar zijn welbehagen.


لە کاتی هەبوونی کێشەو نەخۆشی 	 bij hersenletsels.


دەتوانین وابکەین شتەکان ڕوبدات. 	 We kunnen dingen laten gebeuren.


لە نيويۆڕك گەورە بوومە، کەگەورەترين ماڵە بۆ زۆربەی زۆری کۆچبەرەکان وەك هەر شوێنێکی تری ئەمەريکا. 	 Ik ben opgegroeid in New York, waar het grootste aantal immigranten woont in de Verenigde Staten.


هێشتاش حەزم لێیەتی 	 en ik vind hem nog steeds leuk.


چۆن دارەسپی و سنۆبەری دۆگلاس پەیوەندی بەیەکەوە دەکەن؟ 	 Hoe communiceren papierberken en douglassparren?


شه‌یتان وتی: من له‌و چاکترو به‌نرختر و پیرۆزترم، چونکه تۆ منت له ئاگر دروست کردووه و ئه‌وت له قوڕ به‌دیهێناوه. 	 Hij zei: "Ik ben beter dan hij. U heeft mij uit vuur geschapen, terwijl U hem uit aarde heeft geschapen.


باشە، لە ڕاستیدا ئێوە دەزانن هەندێک خەڵکی باشی لێبوو، یاریگای لێبوو بەڵکو دەڵێت شکۆدار ووشەیەک بە زۆری ئێمە بۆ ئەزمونێکی ئاینی بەکاری دەهێنین 	 "Nou, weet je, een paar kerels waren best aardig. Ze hadden een fitnessruimte." Het is "glorieus", een woord dat we normaliter voorbehouden aan religieuze ervaringen en dergelijke.


ده‌سته‌یه‌ک له‌خاوه‌ن کتێبه‌کان ئاواته‌خوازن و (له هه‌وڵدان) که گومڕاتان بکه‌ن، له‌کاتێکدا ئه‌وانه هه‌ر خۆیان گومڕا ده‌که‌ن و هه‌ستیشی پێناکه‌ن و (خۆیان ده‌خه‌ڵه‌تێنن). 	 Een groep van de Lieden van het Boek zou jullie willen doen dwalen en zij doen niemand dan zichzelf dwalen. En zijn beseffen het niet.


به‌ڵام ئه‌وانه‌ی ڕووخساریان سپی و گه‌ش و جوانه له‌ناو ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانی خوادا ژیان ده‌به‌نه سه‌ر بۆ هه‌میشه و بۆ هه‌تا هه‌تایی. 	 En wat betreft degenen wiens gezichten wit zullen zijn: zij zullen in de Barmhartigheid van Allah verkeren en zij zullen daarin eeuwig levenden zijn.


موسا وتی: ده‌مبینیت ئه‌گه‌ر خوا ویستی له‌سه‌ر بێت خۆڕاگر ده‌بم و له هیچ فه‌رمانێکت ده‌رناچم. 	 Hij (Môesa) zei: "Jij zult vinden dat ik, indien Allah het wil, een geduldige ben en ik zal jou in geen opdracht ongehoorzaam zijn."


بۆیە بڕیارم دا لە ئەزمونی کارمدا، لێکۆڵینەوە بکەم لەسەر نەخۆشی دەروونی گەورە، وە ماڵەکەشم گواستەوە 	 Ik besloot mij te wijden aan onderzoek naar ernstige geestesziekten.


،(تاوەکو ساڵانى( ١٩٢٠ .هەمووان پێیان وابوو گەردوون لە بنەرەتدا جێگیرە .و ناگۆرێ بە پێى کات 	 Tot de jaren '20 van de vorige eeuw, dacht iedereen dat het heelal in essentie statisch was en onveranderlijk in de tijd.


لە ئێستادا نرخی وزە هاتۆتە خوارەوە بە تێپەڕبونی کات 	 De energieprijs is stilaan aan het dalen.


شتە سەیرەکە ئەوەیە بەم دواییە کتێبێکم نوسی ئەم یادنامەیە ناوی خواردن ، نوێژ ، خۆشەویستیە کە بەتەواوی جیاوازە لەگەڵ کتێبەکانی ترمدا لەبەر چەند هۆیەک هاتۆتە دنیاوە ، بەرەو گەورەبون چوە هەستی گەورە ، ئەو کتێبەی کە زووتر دەفرۆشرێت لە هەموو جیهاندا 	 Het begon met een boek dat ik onlangs heb geschreven, een memoire: "" Eten, Bidden, Beminnen "",de hele wereld over ging en een internationale bestseller werd.


چه  پڵه  لێدان مات ڕیدڵی: مارک ، یه  ک پرسیار 	 (Applaus) Matt Ridley: Mark, een vraag.


بۆ بوون بە کەسێکی باشتر- نەک بە هۆی ئەوەی جیهان پیس بووە بەم شکستانە، 	 Veranderen om een beter mens te worden -- het stikt van mislukkelingen in de wereld.


(خوای گه‌وره پێغه‌مبه‌ره‌که‌ی له باس و خواسیان ئاگادارکرد بۆیه) وتی: په‌روه‌ردگارم ئاگاداری هه‌موو قسه و گوفتارێکه له ئاسمان و زه‌ویدا و ئه‌و زاته بیسه‌رو زانایه. 	 Zeg: Mijn Heer weet wat in den hemel en op aarde wordt gesproken; hij hoort en ziet alles.


ئاو کلیلی سەرەکی ژیانە، بەڵام لەشێوەی بەستودا هێزێکی شاراوەیە 	 Water is de sleutel tot leven, maar in bevroren toestand is het een latente macht.


چۆن دەگێڕدرێنەوە ، کێ دەیانگێڕێتەوە کاتێک پێیان وتراوە ، چیرۆکێکی زۆریان پێ وتراوە 	 Hoe ze verteld worden, wie ze vertelt, wanneer ze verteld worden, hoeveel er verteld worden,


بێنە بەر چاوت، ئەگەر تۆ دیاریەکت ویست. 	 Stel je eens een cadeau voor.


تۆ چیرۆکەکەت نەگۆڕیوە 	 Je hebt het verhaal niet veranderd.


ئەمەش هەمووی گرەنتی ئەوە دەکات بەڵام ناتوانن بیهێڵینەوە 	 garandeert dat het hen niet zal bijblijven.


هه‌ر ئه‌و زاته ژیانی پێبه‌خشیوون، له‌وه‌ودوا ئه‌و ده‌تانمرێنێت، پاشان زیندووتان ده‌کاته‌وه، (له‌گه‌ڵ ئه‌م هه‌موو شتانه‌دا) زۆربه‌ی خه‌ڵکی سپڵه‌و به‌دنمه‌که. 	 En Hij is het Die jullie doet leven en dan doet sterven en jullie vervolgens doet leven. Voorwaar, de mens is zeker ondankbaar.


بۆ دۆزینەوەی ئەمە ئێمە ئامێرێکمان بەکار هێنا کە پێی دەڵێن دۆزەرەوەی بلیکێت 	 Om dit te testen, gebruikten we een machine die we de 'Blicket Detector' genoemd hebben.


ئێوە، کێشەتان نییە، بەڵام ئێوەش هەر قەڵەو دەبن، خەمتان نەبێت. 	 Jullie daar, jullie zijn ok, maar we zullen jullie uiteindelijk ook krijgen, maak jullie geen zorgen. (Gelach)


ڕۆمان نووس، ڕیچارد فۆڕ باسی نه‌هامه‌تیه‌کانی ژیانی منداڵی ده‌کات که به‌رده‌وام ده‌بێت تا ببێت به شتێک که ئه‌و له‌گه‌ڵ ئه‌مڕۆدا زۆرانبازی پێبکات، ئه‌و به‌ته‌واوه‌تی ناتوانێت بخوێنێته‌وه 	 De schrijver Richard Ford spreekt over een probleem uit zijn jeugd waar hij nog steeds mee worstelt. Hij is zwaar dyslectisch.


تووشی خەمۆکی بووم، لە قسەکردن وەستام، و وازم لە خواردن هێنا. 	 Ik werd depressief, ik stopte met praten en ik stopte met eten.


وە ئەگەر پێشێلکردنێکی بنچنەیی هەبێت لە شکۆی مرۆڤایەتیدا کە هەموومان دەڵێین ئەوە زۆر ترسناکە، ئەوا کۆیلایەتییە. 	 Als er een fundamentele schending is van onze menselijke waardigheid waarvan we allemaal zouden zeggen dat ze verschrikkelijk is, dan is het slavernij.


بێجگه  له  وه  ، ئه  وه  ی که  زۆر سه  رنج ڕاکێش بوو کۆتایی نه  هاتنی گه  نده  ڵییه  که  من بینیم له  هه  مو ووڵاتاندا ، و به  تایبه  تی ناوه  نده  کان له  ده  وروبه  ری ده  سه  ڵات ، له  ده  وری ده  سه  ڵاتداران ئه  وانه  ی که  پاره  ی خه  ڵک به  خراپی به  کار ده  هێنن بۆ مه  به  ستی تایبه  تی خۆیان ، و ڕێگه  به  وه  ده  ده  ن له  به  ر به  ڵگه  نامه  نهێنیه  کان 	 Wat me nog het meest fascineerde, was het niveau van de endemische corruptie die ik in alle landen tegenkwam, vooral dan in het hart van de macht, met openbare ambtenaren die publieke gelden verduisterden voor hun eigen persoonlijke verrijking, en dat konden doen vanwege de geheimhoudingsplicht.


دڵخوازی نوێ... 	 Nieuwe bladwijzer…


وە ئەوەی من بیری لێ ئەکەمەوە ئەوەیە کە ئەم شتانە چیرۆکێ دەگێڕنەوە بۆیە چیرۆک گێڕانەوە کاری گەریەکی گەورەی هەبوو لەسەر کارەکانم 	 Wat ik hier vandaag van meedraag is dat voorwerpen verhalen vertellen, dus verhalen vertellen heeft een erg sterke invloed op mijn werk.


بگەڕێ بۆ نوێکردنەوە بەڵام ڕێگە بدە کە خۆم هەڵیبژێرم کەی دابمەزرێت 	 Controleren op updates, maar u laten kiezen of u deze wilt installeren


وەک ڕاهێنەری زمان، یارمەتی خەڵک دەدەم کە خودکارانە فێرە زمانی نوێ ببن، و هەموو ڕۆژێک ئەوە دەبینم. 	 Als taalmentor help ik mensen om zelfstandig talen te leren en zie ik dit dagelijks.


بەڵام ،ئەو منی بانگ کرد بۆ ئاهەنگێک کە ئەوان بۆ یادی داپیری کچە سازیان کردبوو 	 Maar hij nodigde me uit om naar een ceremonie te komen die ze deze dag hadden voor de grootmoeder.


هەموو ئەم ئەزموونانەمان هەیە. هەموو ڕۆژێک و هەموو خولەکێک شت فێر ئەبین لەسەر ئەوەی خۆشمان ئەوێت، و ڕقمان لێیە، و لە چییا باشین، و لە چییا خراپین. 	 Ieder van ons heeft ervaring. We leren elke dag, elke minuut. Waar we van houden, waarvan niet, waar we goed in zijn, waarin slecht.


ھەمیشە داوای وەڵامی ڕاستیان لێبکەی .ئەمە دەبێت ڕێگر لە بەردەم فێربوونیان 	 Eisen dat ze altijd het juiste antwoord kennen laat hen niet toe te leren.


(به‌ڵام) ئه‌وانه‌ی كه زانستی و زانیاری ڕاستیان پێبه‌خشراوه (ده‌رباره‌ی حه‌ڵاڵ و حه‌رام و نرخی قیامه‌ت ده‌زانن) وتیان: هاوار بۆ ئێوه، بۆ تێنافكرن پاداشتی خوایی زۆر چاكتره بۆ ئه‌و كه‌سه‌ی باوه‌ڕی دامه‌زراوی هێناوه‌و كارو كرده‌وه‌ی چاكی ئه‌نجام داوه، ئه‌و زانست و باوه‌ڕو كرده‌وه‌یه به كه‌س نادرێت، ته‌نها به خۆگرو ئارامگران نه‌بێت. 	 En degenen aan wie de kennis gegeven was, zeiden: "Wee jullie, de beloning van Allah is beter voor wie gelooft en goede daden verricht. En zij wordt niet bereikt, behalve door de geduldigen."


به‌ڵام، له‌ڕاستیدا که‌ڕۆژی داهاتوو وه‌ک ئه‌وه وابن، ده‌توانی دووهه‌فته‌ی ترده‌ست پێبکه‌ین پیکه‌نین 	 Maar letterlijk de volgende dag klonk het: "Kun je over twee weken starten?" (Gelach)


هه‌روه‌ها به‌ڵێنی چه‌ندین ده‌ستکه‌وتی زۆری پێدان، که‌له‌ئاینده‌دا ده‌ستیان ده‌که‌وێت و وه‌ری ده‌گرن، خوا هه‌میشه‌و به‌رده‌وام باڵاده‌سته به‌سه‌ر خوانه‌ناسه‌کانداو دانایه و ده‌زانێت چ کاتێک ئیمانداران سه‌ر ده‌خات. 	 En een grote oorlogsbuit die zij namen. En Allah is Almachtig, Alwijs.


کاتێک به باوکی و به قه‌ومه‌که‌ی وت: باشه، ئه‌وه ئێوه چی ده‌په‌رستن؟! 	 Toen hij tot zijnen vader en zijn volk zeide: Wat aanbidt gij?


هەزرات عەلی: ئه  گه  ر خوا هێز و توانام پێبدات 	 HA: Als God Almachtig me de kracht geeft.


چونکە ڕاهێنان ناکەن. 	 Ze oefenen niet.


لەوانەیە ئەمە بێت: نووستن، بەداخەوە، خۆشییەکی ژیان نییە بەدەستی خۆتبێت. 	 Ik denk dat dit het volgende is: slaap is helaas geen optionele leefstijlluxe.


ته‌ماشاکه، له‌هیندستان ژماره‌یه‌کی زۆر توش بوون به‌ڵام ئاستێکی نزمی هه‌بوو 	 Kijk, India had veel geïnfecteerden, maar had een laag niveau.


بە بۆچوونی منیش: ئەگەر چەقۆ و چەتاڵی خواردن نەبێت لە قوتابخانە، ئەوا بە تەواوەتی، تۆ خواردنی خێرا دابین دەکەی چونکە بە دەست دەخورێت. 	 En zoals ik het bekijk, als je geen messen en vorken hebt op school, dan onderschrijf je puur, van op staatsniveau, fast food. Omdat het draagbaar is.


بێگومان خوا نه‌ناسان پێش ئه‌مانیش پیلانیان گێڕا، به‌مه‌رجێك پیلانه‌کانیان هه‌ر هه‌مووی لای خوا ڕوون و ئاشکرایه، ده‌زانێت هه‌ر که‌س چی ده‌کات و چی ده‌ستپێشخه‌ری ده‌کات، بێ باوه‌ڕ خوانه‌ناسانیش له‌ئاینده‌دا ده‌زانن که سه‌رئه‌نجامی ئه‌م جیهانه و ئه‌و جیهانیش بۆ کێ ده‌بێت. 	 Zij die er voor hun tijd waren beraamden al plannen maar het plannen beramen behoort geheel aan God toe; Hij weet wat elke ziel begaat. En de ongelovige zal weten voor wie de uiteindelijke woning is.


(خه‌ڵکینه) له سزاو تۆڵه‌ی ڕۆژێک بترسن که تیایدا بۆ لای خوا ده‌گه‌ڕێنه‌وه، له‌وه‌ودوا هه‌موو که‌س پاداشتی کاروکرده‌وه‌ی خۆی وه‌رده‌گرێت و سته‌میان لێ ناکرێت. 	 En vreest de Dag waarop jullie tot Allah teruggevoerd zullen worden: dan zal iedere ziel beloond worden voor wat zij verdiend heeft, en zij zullen niet onrechtvaardig behandeld worden.


کەواتە بەشداربن لەگەڵم بۆ بەخێرھاتنێکی گەرمی بۆ شارەزای سیاسەتی گشتی و نووسەر، شارەزا لە چەند بوارێک د. 	 Geef hem samen met mij een warm welkom: expert openbaar beleid en auteur, de veelzijdige dr. Arunabha Ghosh.


پێش ئه‌مانیش، قه‌ومی نوح، پێغه‌مبه‌ره‌که‌یان به‌درۆزانی... هه‌روه‌ها خاون بیره‌کان و هۆزی تمود یش. 	 Het volk van Noach, en zij die te Al Rass woonden, en Thamoed en Ad en Pharao beschuldigden de profeten van bedrog voor de bewoners van Mekka.


زۆر گه‌وره‌و مه‌زنه ئه‌و زاته‌ی له ئاسماندا چه‌نده‌ها خولگه‌ی گه‌وره‌ی (بۆ هه‌ساره‌و ئه‌ستێره‌کان) به‌دیهێناوه، هه‌روه‌ها چرایه‌کی پڕشنگدار، که خۆره و مانگێکی ڕوناکیشی بۆ زه‌وی دابین کردووه. 	 Gezegend zij Hij die in de hemel sterrenbeelden heeft gemaakt en die daarin een heldere lamp en een verlichtende maan heeft gemaakt.


که‌سیش ناتونێت ئه‌و ڕۆژه ده‌ربخات و به‌رپای بکات جگه‌له‌خوای باڵاده‌ست 	 Niemand buiten God kan haar opheffen.


هه‌روه‌ها بڵێ: حه‌ق و ڕاستی هات و به‌تاڵ و ناحه‌قی بوی نه‌ما.. نه ده‌توانێ ده‌ست پێبکاته‌وه، نه ده‌توانێ بگه‌ڕێته‌وه دۆخی جارانی. 	 Zeg: "De Waarheid is gekomen en de valsheid zal zich niet herhalen en niet terugkomen."


دەتوانین کارەکانمان بەڕێوە ببەین لە ڕێگەی ئاخاوتن لەگەڵ یەکتردا هەر وەک مرۆڤی ئاسایی. 	 Ik denk dat we ook zaken kunnen doen als we gewoon tegen elkaar praten zoals normale mensen.


خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌وانه باوه‌ڕیان به‌خواو به‌م پێغه‌مبه‌ره‌و ئه‌و قورئانه ببوایه که بۆی دابه‌زیوه، ئه‌وه ئه‌وانه‌یان نه‌ده‌کرد به‌خۆشه‌ویست و سه‌رپه‌رشتیاری خۆیان، پشتیان به‌وان نه‌ده‌به‌ست، به‌ڵام زۆربه‌یان تاوانبارو لاده‌رو یاخین و (حه‌ق و ڕاستی مه‌به‌ستیان نیه، به‌ڵکو به‌رده‌وام دژایه‌تی ئاینی ئیسلام ده‌که‌ن). 	 Indien zij maar in Allah geloofd hadden en in de Profeet en in wat aan hem neergezonden was, dan hadden zij hen niet tot beschermers genomen, maar velen van hen zijn zware zondaren.


ئاده‌میزادی فێری ئه‌و شتانه کردووه که نه‌یزانیوون. 	 Hij heeft de mens onderwezen wat hij niet wist.


خۆ ئه‌گه‌ر پێیان بوترێت، کڕنوش به‌رن و ملکه‌چ و فه‌رنبه‌رداری خوابن، ئه‌وانه کڕنووش نابه‌ن و ملکه‌چ نابن. 	 En wanneer er tot hen gezegd wordt: "Buigt jullie (in de shalât)," dan buigen zij niet.


دووبارە ناونانەوە 	 Hernoemen


(پێکەنین ) وە ئێمە بەردەوام دەڵێن سەرنج بدە سەر ئیشەکەت ، باش کارەکەت بکە .وە زیاتر بەدەست بهێنە 	 (Gelach) We krijgen voortdurend te horen dat we harder moeten werken en meer moeten bereiken.


خۆ ئه‌گه‌ر فه‌زڵ و به‌هره‌ی خواو ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانی ئه‌و نه‌بێت له‌سه‌رتان (تووشی کێشه‌ی زۆر ده‌بن) به ڕاستی خوا ته‌وبه وه‌رگرو دانایه (ئه‌گه‌ر ته‌وبه‌ی ڕاسته‌قینه بکه‌ن). 	 Indien het niet ware dat God inschikkelijk, en genadig omtrent u is, en vergevingsgezind en wijs, zou hij onmiddellijk uwe misdaden straffen.


ئەبێت ئامادەبوون لەوێ ئەزموونێکی زۆر تایبەت بێت. 	 Dat moet een hele ervaring voor je zijn.


سوێند به ئاسمان و به‌و زاته به ده‌سه‌ڵاته‌ی دروستی کردووه. 	 Bij de hemel en Wie haar gebouwd heeft.


(بێ باوه‌ڕان) کاتێک ئایه‌تێکی قورئانیان بۆ بێت ده‌ڵێن: ئێمه هه‌رگیز باوه‌ڕ ناهێنین هه‌تا وێنه‌ی ئه‌وه‌ی که بۆ پێغه‌مبه‌ران هاتووه به ئێمه نه‌به‌خشرێت، خوا زانایه به‌و شوێن و دڵ و ده‌روونه‌ی که شایسته‌یه په‌یامی خۆی تێدا دابنێت، له‌ئاینده‌یه‌کی نزیکیشدا ئه‌وانه‌ی که تاوانیان کردووه له‌لایه‌ن خواوه سووکی و ڕیسوای و بێ نرخی یه‌خه‌یان پێده‌گرێت، هاوڕێ له‌گه‌ڵ سزای پڕ ئێشدا له پاداشتی ئه‌و پیلان و ته‌ڵه‌که‌یه‌دا که ده‌یانگێڕا. 	 Allah weet beter waar Hij Zijn Boodschap brengt. Bij Allah zullen degenen die misdaden pleegden deden door kleinering en een strenge bestraffing getroffen worden vanwege wat zij aan kwaad plachten te beramen.


ناتوانیت بە شێوەیەکی پارێزراو پەیوەندی ببەستیت چونکە پرۆتۆکۆلی SSL ناچالاک کراوە. 	 Kan geen beveiligde verbinding tot stand brengen, omdat het SSL-protocol is uitgeschakeld.


وامده‌زانی که ئه‌مه پرسیارێکی ئاسان بوو به‌شێوه‌یه‌کی دیموکراسی، چه‌پڵه لێدان وه‌ک ئه‌وه نه‌بوو که پرسیار بۆ کۆدی چه‌کی ناوه‌کی بکه‌یت یان شتێکی له‌و شێوه‌یه، به‌ڵام له‌کاتی هه‌وڵداندا له‌م ئازادییه‌ی که ده‌ستم ده‌که‌وت، ئازاد بوو له‌داواکاری نێوده‌وڵه‌تی تۆ به‌و شێوه‌یه بیرده‌که‌یته‌وه که من داوای شتێکی له‌و شێوه‌یه ده‌که‌م 	 Ik vond dit een fundamentele vraag in een democratie. (Applaus) Ik vroeg niet naar de code van een nucleaire bunker of iets dergelijks, maar de weerstand die ik ondervond bij deze vraag naar Openbaarheid van Bestuur gaf de indruk dat ik zoiets had gevraagd.


جا تۆ چووزانی ڕۆژی جیاکردنه‌وه‌و دادگایی چ ڕۆژێکی سه‌خت و دژواره. 	 En wat zal u doen begrijpen, wat de dag der scheiding is?


خوا فه‌رمووی: با‌شه، چی به‌رگری کردیت ئه‌ی ئیبلیس که سوژده نه‌به‌یت کاتێک فه‌رمانم پێدایت؟ شه‌یتان وتی: من له‌و چاکترم، (چونکه) تۆ منت له ئاگر دروست کردوه و ئه‌وت له قوڕ دروستکردووه. 	 God zeide tot hem: Wat belet u, Adam te aanbidden, naardien ik het u had bevolen? Hij antwoordde: Ik ben voortreffelijker dan hij; mij hebt gij van vuur en hem van slijk geschapen.


ئه‌وانه‌ی له خۆشی و ناخۆشیدا، له هه‌رزانی و گرانیدا ماڵ و سامانیان ده‌به‌خشن، ڕق و کینه‌ی خۆیان ده‌خۆنه‌وه‌و خۆگرن، له خه‌ڵکی خۆش ده‌بن و لێبووهرده‌ن، خوای میهره‌بانیش چاکه‌کارو چاکه‌خوازانی خۆش ده‌وێت. 	 Voor hen die in goede en slechte tijden aalmoezen geven, hunnen toorn beheerschen en de menschen vergeven; want God mint de goeden.


،ئەوکاتەی تۆ خۆت ئەشاریتەوە لێی .ئەو گەشە ئەکات 	 Als je ze negeert, wordt ze erger.


خه‌ڵکه‌که وتیان: ئێمه به ڕاستی به‌هاتنتان تووشی نه‌گبه‌تی بووین، سوێند به خوا ئه‌گه‌ر واز نه‌هێنن و کۆڵ نه‌ده‌ن، به‌رد بارانتان ده‌که‌ین و له لایه‌ن ئێمه‌وه توشی ئازارێکی به ئێش ده‌بن. 	 Zij zeiden: "Voorwaar, wij zien een kwaad lot in jullie, als jullie dan niet ophouden, dan zullen wij jullie zeker stenigen en dan zal jullie zeker een pijnlijke bestraffing van ons treffen."


به‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان هێناوه و کۆچیان کردووه‌و تێکۆشاون له پێناوی ئاینی خوادا به خۆیان و ماڵ و سامانیانه‌وه، ئه‌وانه‌ش که پێشوازیان له کۆچبه‌ران کردو له‌ماڵ و حاڵی خۆیاندا جێیان کردنه‌وه و پشتگیریان کردن، ئا ئه‌وانه هه‌ندێکیان پشتیوانی هه‌ندێکی تریانن، ئه‌وانه‌ش که باوه‌ڕیان هێناوه‌و کۆچیان نه‌کردووه، ئه‌وه بۆتان نیه پشتگیریان بکه‌ن له‌هیچ شتێکدا هه‌تا ئه‌وانیش کۆچ ده‌که‌ن (بۆ به‌هێزکردنی ده‌وڵه‌تی ئیسلام)، خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌و ئیماندارانه‌ی (که کۆچیان نه‌کردووه) داوای یارمه‌تی و پشتگیریان له ئێوه کرد بۆ سه‌رخستنی ئاینی ئیسلام، ئه‌وه پێویسته له‌سه‌رتان بکه‌ن، جگه له‌سه‌ر ئه‌و عه‌شره‌ت و لایه‌نه‌ی که‌له نێوان ئێوه و ئه‌واندا په‌یمانێک هه‌بێت (ئه‌و په‌یمانه مه‌شکێنن)، خوای گه‌وره‌ش بینایه به‌و کارو کرده‌وانه‌ی که ده‌یکه‌ن. 	 Voorwaar, degenen die geloven en die zijn uitgeweken (naar Medinah) en die hebben gesteden met hun bezittingen en hun levens op de Weg van Allah, en degenen die onderdak boden en hulp verleenden: zij zijn het die elkaars bondgenoten zijn. En degenen die geloven" maar die nog niet zijn uitgeweken: jullie hebben geen enkele verbondenheid met hen, totdat zij zijn uitgeweken.


کاشوبی 	 Kasjoebisch


بەڵام ئەم ڕیگە چارەیە بۆ شار و لادێکان و بۆ وڵاتە هەژار و دەوڵەمەندەکان دەشێت. و سودی زۆری هەیە. 	 Maar dit zijn toepassingen die ook op het platteland bruikbaar zijn, in landen met hoge en lage inkomens, en er zijn onverwachte voordelen.


ئینجا بیری لێ کرده‌وه‌و ورد بۆوه‌و ته‌ماشای ده‌وروبه‌ری کرد. 	 Toen dacht hij weer na.


،لەگەڵ ئینتەرنێتێکی بێ سەنتەر بەدەست حوکمەت نییە بڕیار بدات .چی دەربکەوێت و چی دەرنەکەوێت 	 Met een gedecentraliseerd web is het niet de overheid die bepaalt wat je wel of niet mag zien.


بەڕێوەبردنی زمانەکان 	 Uw talen beheren


هه‌روه‌ها ئێمه ئیسحاقمان به‌خشی به ئیبراهیم و یه‌عقوبیش به‌نه‌وه‌ی (وه‌ک زیاده ڕێزێک بۆ ئیبراهیم)، هه‌ر یه‌ک له‌وانمان کرد به پیاوچاک و خواناس. 	 En wij schonken hem Izaäk en Jacob als een buitengewoon geschenk, en wij maakten hen allen tot rechtvaardige menschen.


(شه‌شه‌میان) نزیک ماڵ و سامانی هه‌تیو مه‌که‌ون مه‌گه‌ر به‌چاکی و له قازانجی نه‌بێت، هه‌تا ئه‌و کاته‌ی گه‌وره ده‌بێت و به‌ته‌واوی پێ ده‌گات، (حه‌وته‌میان) کێشان و پێوان به‌ڕێک و پێکی به‌کار بهێنن به‌دادگه‌ری ئه‌نجامی بده‌ن و (فێڵی تێدا مه‌که‌ن)، جا ئێمه داخوازی له که‌س ناکه‌ین مه‌گه‌ر به‌گوێره‌ی توانای خۆی نه‌بێت (هه‌شته‌میان) کاتێکیش قسه‌و گوفتارتان کرد ئه‌وه دادوه‌ر بن و (لایه‌نی ناحه‌ق مه‌گرن) ئه‌گه‌ر خزمی نزیکیش بێت، (نۆهه‌میان) وه‌فابکه‌ن به‌و په‌یمانه‌ی که ده‌یبه‌ستن له‌گه‌ڵ خوادا به‌و به‌ڵێنه‌ی که به په‌روه‌ردگاری ده‌ده‌ن، ئه‌و شتانه‌ش په‌روه‌ردگارتان فه‌رمانی پێداون، بۆ ئه‌وه‌ی یاداوه‌ری وه‌ربگرن. 	 En dat jullie niet aan het bezit van de wees mogen komen, tenzij dat op de beste manier gebeurt, totdat hij volgroeid is en dat jullie volle maat en gewicht in billijkheid moeten geven." -- Wij leggen niemand meer op dan hij kan dragen -- "En als jullie een uitspraak doen weest dan rechtvaardig zelfs al zou het een verwant betreffen. En dat jullie de verbintenis met God na moeten komen, dat draagt Hij jullie op -- misschien laten jullie je vermanen.


ئێستا لە سەر ڕادیۆ، به تایبه‌تى ،له ڕادیۆی گشتی نشتیمانى زیاتر وریاى ئه‌وه‌ن كه ده‌چنه کاتی ،تۆمارکردنی دەنگییەوە بۆیه زیاتر وریاى ئه‌وه دەبن بڵێن كه له چیدا پسپۆڕن .چی شتێکیش بەدڵنیاییەوە دەزانن 	 Mensen op de radio, vooral op NPR, zijn zich ervan bewust dat wat zij zeggen wordt vastgelegd en zijn dus voorzichtiger met beweren dat ze ergens expert in zijn en met beweren dat ze iets zeker weten.


خۆریش له گه‌ردش و سوڕانه‌وه‌ی خۆیدا به‌رده‌وامه و به‌ره‌و سره‌وت ده‌چێت، یاخود به ده‌وری چه‌قی خۆیدا ده‌سوڕێته‌وه، بێگومان ئه‌وه توانای زاتێکی باڵاده‌ست و زانا ده‌رده‌خات (که هه‌موو شتێکی به ڕێکوپێکی دروست کردووه). 	 En de zon loopt in haar vaste baan. Dat is de verordening van de Almachtige, de Alwijze.


ڕەوت: 	 Voortgang:


کاریگەریەکە جیهانییە. 	 De impact is mondiaal.


بەڵام لە شوێنیک سیستەمی سیاسی داتپەروەی وەک لیبیا، یان لەو شوێنەی بەڕواڵەت چالاکی دەکەن، بە ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانیشەوە، سیستەمەکانی ئەوە ڕۆژگارە هەمانە بۆ بڕیاردانی سیاسی لە خەڵکێکەوە بۆ خەڵکیکی دیکە نییە، بەڵام لەلایەن کەمینەوە دایانمەزراندوە. 	 Op plekken met een kapot politiek systeem zoals Libië, of op plekken die ogenschijnlijk werken, inclusief internationale organisaties, zijn de systemen die we tegenwoordig voor politieke besluitvorming hebben, niet door het volk, voor het volk, maar wel door enkelen, voor enkelen.


.ئێمە دەزانین چۆن هەژاری نەهێڵین 	 We weten hoe we honger kunnen oplossen.


پاشان خوێندکارەکانی کۆکردەوە هەواڵە خۆشەکە ئەوە بوو کچەکان و کوڕەکانیش وایان زانیبوو کە هایدی و هۆوارد هەردوکیان بە یەکسانی لێهاتوون ئەوەش شتێکی باش بوو 	 Hij deed een enquête bij de studenten. Het goede nieuws was dat de studenten, mannen en vrouwen, Heidi en Howard even competent vonden, en dat is goed.


بەڵام خۆم کۆکردەوە، وە بەدوايى خەونێكى نوێدا گەرِام، لەكۆتاييدا گەشتم بەوەى كە ببم بە زانا، لەوانەيە شتێكى وەك ئەلبێرت ئەنيشتاينێكى تر 	 Maar ik raapte mezelf terug bijeen en ging op zoek naar een nieuwe droom. Uiteindelijk besloot ik wetenschapper te worden, misschien de nieuwe Einstein of zo.


جارێکی تر حه‌رامه و ئه‌سته‌مه له دانیشتوانی هه‌ر شارو شارۆچکه‌یه‌ک که کاولمان کردووه، بێگومان ناگه‌ڕێنه‌وه... 	 Een onverbreekbare vloek ligt op iedere stad, welke wij verwoest zullen hebben, opdat zij niet weder in de wereld terugkeere.


ئەمڕۆ گەورەترین مەترسی کارەساتی جیهانی لەمە ناچێت. 	 Tegenwoordig ziet het grootste risico voor een wereldramp er niet zo uit.


به  داخه  وه  سیسته  می قوتابخانه  کان وا له  جیهان ده  که  ن که  بڵێن ، "" هێی ، با ببین به  پارێزه  ر یان دکتۆر ئێمه  ئه  و هه  لانه  مان له  ده  ست ده  چێت ، چونکه  که  سێک هه  رگیز ناڵێت ، هێی ، ببه  به  بازرگان بازرگان ئه  و که  سانه  ن - چونکه  ژماره  یه  کی زۆر بازرگان له  م هۆڵه  دا ئاماده  ن ئه  و که  سانه  ن که  بیرۆکه  یان هه  یه  ، سۆزیان هه  یه  ، هه  روه  ها ده  زانن جیهان پێویستی به  چی یه  وه  بریار ده  ده  ین که  هه  ستین و پێداویستیه  کان جێبه  چێ بکه  ین 	 Maar helaas zorgt het schoolsysteem ervoor dat de wereld zegt, "" Hé, wordt advocaat of wordt dokter, "" en we missen hierin een kans omdat niemand zegt, "" Hé, wordt ondernemer "". Ondernemers zijn mensen — omdat we er veel van hebben in deze zaal — die bepaalde ideeën of passies hebben of een behoefte ontdekken, en besluiten om ervoor te gaan.


لەو ساتەدا هەموو ئەو شتانەی لەوە دەچوو مەحاڵبن لەپڕ وا نەمان. 	 En op dat moment werd het onmogelijke opeens mogelijk.


جا کاتێک هه‌ر سه‌رکه‌شییان کرد له‌وه‌ی که قه‌ده‌غه کرابوو لێیان، ئێمه‌ش پێمان وتن: ببنه کۆمه‌ڵه مه‌یمونێکی سووک و ڕیسواو دوور له ڕه‌حمی خوا. 	 En toen zij trotsch weigerden, datgene te laten, wat hun was verboden, zeiden wij tot hen: verandert in apen, en wordt uit de maatschappij der menschen verdreven.


(ئه‌و کاته) ئاده‌میزادیش ده‌ڵێت: ئه‌وه چیه‌تی، بۆ وای لێهات (ئیماندار هه‌ست ده‌کات کۆتایی دنیایه‌و به‌رپابوونی ڕۆژی قیامه‌ته، بێ ئیمانیش سه‌ری لێده‌شێوێت و نازانێت به‌ره‌و کوێ ڕابکات). 	 En de mensch zal zeggen: Wat schort haar?


سیستمەکەی ئەمڕۆ هەمانە ڕەوا نییە بۆیان. 	 Ons huidige systeem behandelt hen niet eerlijk.


ئارسەر بینجامین: شەشی شوبات.... ئایا ئەوە هەینی نەبوو؟ ئامادەبوو: بەڵێ 	 AB: De zesde -- was dat een vrijdag?


چووڤاشی 	 Chuvash


ناو(A-Z) 	 Naam (A-Z)


.خشتەی کار و کۆمەڵێک چاوپێکەوتنیان ڕێکخست 	 checkten kalenders, ontmoetten secretaresses,


نەهاتن یەکسەر ریکلامێکی نوێ بۆ بەرهەمەکە بکەن؛ واتای درووستکردنی بەرهەمێکی بۆیەیان گۆڕی. 	 Ze gooiden er niet alleen een nieuwe advertentie tegenaan, ze veranderden wat het betekent om een verfproduct te maken.


(له‌ناو دۆزه‌خدا) کاتێکیش ئه‌وانه‌ی که هاوه‌ڵیان داناوه، بته‌کان و ئه‌و که‌س و شتانه ده‌بینن که جاران ده‌یانپه‌رست، ئه‌وه ده‌ڵێن: په‌روه‌ردگارا ئا ئه‌وانه، ئه‌و شتانه‌ن که له جیاتی تۆ هاناو هاوارمان بۆ ده‌بردن له‌جیاتی تۆ، ئه‌وانیش قسه‌که ده‌ده‌نه‌وه به‌سه‌ریانداو ده‌ڵێن: به‌ڕاستی ئێوه درۆ ده‌که‌ن و ڕاست ناکه‌ن. 	 En als zij, die zich aan afgodendienst hebben schuldig gemaakt, hunne valsche goden zullen zien, zullen zij zeggen: O Heer! dit zijn onze afgoden, welke wij buiten u aanroepen. Maar zij zullen zich omkeeren en hun antwoorden: Waarlijk, gij zijt leugenaars.


وردەکارییەکانی داوانامەکان... 	 Toepassingsdetails


یه‌کێک له‌لایه‌نه خراپه‌کانی ئه‌م ڕۆبۆته بچوکانه قه‌باره‌که‌یانه 	 Eén van de nadelen van deze kleine robots is hun omvang.


له ئێستادا ئێمه خه‌ون، بيرۆكه‌كان و ته‌كنه‌لۆژياشمان بۆ دروستكردن تۆڕى گواستنەوه‌ى سێ-ڕه‌هه‌ندی، داهێنانى ئوتومبێلى نوێ و گۆڕينى جووڵه له شاره‌كانماندا هەیە. 	 We hebben nu de dromen, de concepten en de technologie om een 3D-vervoersnetwerk te maken, nieuwe voertuigen uit te vinden en de stromen in onze stad te veranderen.


زێدەبینەک د گەشەکرنێ دا یێ هەی، زێدەبین د دانیشتویاندا یێ هەی. 	 De vraag stijgt, de bevolking stijgt.


ئەو فلتەرانەش ئێمە لەو دەنگەکان دەنگانە دووردەخەنەوە .لە خوارەوە تیشک دەخەینە سەریان 	 Deze filters brengen ons van het totale geluid tot dat waaraan we aandacht besteden.


زۆر بە خێرای — مایکڵ ئەنجیڵۆ وەختی خۆی وتوویەتی کە ئەو بۆیە پەیکەر دادەتاشێت چوونکە دەیەوێت کە "" شێوەی ناو پەیکەرەکە بدۆزێتەوە "" ، باشە ؟ 	 Michelangelo zei ooit dat hij er is om "" de figuur binnenin te ontdekken "".


و دەتوانین هەزارەها کەس ڕزگاربکەین بە ئاسانی و گەرمکردنەوەی باوشپیاکردن. 	 En we kunnen miljoenen levens redden, door de eenvoudige warmte van een Omhelzing.


بەجۆرێکیتر، دەکرێ حەوت خولەک و نیو زیاتر لە ژیانی خۆت بژیت تەنها لەبەرئەوەی تەماشای ئەم گفتوگۆیەت کردوە باشە، هەندێکتان دودڵ دیارن لەم بارەیەوە 	 Je zal letterlijk 7,5 minuten langer leven dan je anders zou gedaan hebben, alleen omdat je deze talk hebt bekeken. Ik zie wat sceptische blikken.


ئەم ناکۆکیە بوو وای لێکردم کە گرنگی بە سیسیتمی ئاڵۆز بدەم. 	 Door die paradox ben ik geïnteresseerd geraakt in complexe systemen.


خوا ئه‌و زاته‌یه‌که‌خۆری کردووه‌به‌سه‌رچاوه‌ی تیشک و ڕووناکیه‌کی پرشنگدار، مانگیشی کردووه به‌سه‌رچاوه‌ی ڕووناکی، چه‌نده‌ها جێگه‌ی هه‌ڵهاتن و ئاوابوونیشی بۆ دیاری کردووه (جگه له‌وه‌ی هه‌رشه‌وه به‌شێوه‌یه‌ک خۆی ده‌نوێنێت) تا بزانن و بیکه‌نه بنه‌مای ساڵژمێری و حساب ڕاگرتن، خوای گه‌وره ئه‌وه‌ی به‌بێ مه‌به‌ست دروست نه‌کردووه، به‌ڵکو هه‌مووی له‌سه‌ر بنچینه‌ی حه‌ق و ڕاستی به‌دیهێناوه، به‌و شێوه‌یه‌ئه‌و زاته ئایه‌ت و به‌ڵگه‌و موعجیزه‌کانی ڕوون ده‌کاته‌وه بۆ که‌سانێک که‌بیانزانن و تێی بگه‌ن. 	 Hij is het die de zon gemaakt heeft als verlichting en de maan als een licht en die ervoor standen heeft verordend opdat jullie het aantal van de jaren en de berekening weten. God heeft dat slechts in waarheid geschapen.


خوا ئه‌و زاته‌یه ئایه‌ت ڕوون و ئاشکراکانی قورئان داده‌به‌زێنێت بۆ سه‌ر به‌نده‌ی خۆی، تا له‌تاریکایی یه‌کان ده‌رتان بهێنێت و بتانخاته‌ناو نوور و ڕوناکیه‌وه، به‌ڕاستی ئنو خوایه به‌سۆزو میهره‌بانه بۆتان 	 Hij is Degene Die duidelijke Verzen naar Zijn dienaar doet neerdalen om jullie uit de duisternissen naar het licht te voeren. En voorwaar, Allah is voor jullie zeker Zachtmoedig en Meest Barmhartig.


به‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی كه به‌رنامه و ڕێنمووییه‌كانی ئاشكرای ڕه‌وانه كراوی ئێمه ده‌شارنه‌وه كه ناردوومانه، دوای ئه‌وه‌ی بۆ خه‌ڵكیمان ڕوون كردۆته‌وه له كتێبه‌كاندا، ئا ئه‌وانه خوا نه‌فرینیان لێده‌كات و نه‌فرین كارانیش نه‌فره‌تیان لێده‌كه‌ن... 	 Zij die de duidelijke leer en leiding verbergen, welke wij geopenbaard en in de schrift geleerd hebben, worden van God vervloekt en, allen die vloeken, zullen hen vervloeken.


ئۆکسفام و سویس ڕێ ، پێکه  وه  له  گه  ڵ دامه  زراوه  ی ڕۆکی فیله  ر یارمه  تی جوتیاره  کان ده  ده  ن بۆ دروست کردنی ئاو کۆکه  ره  وه  وە دۆزینه  وه  ی ڕێگای تر بۆ پاراستنی ئاو به  ڵام ، هه  روه  ها دڵنیایی دابین ده  که  ن کاتێک وشکه  ساڵی ده  ێت 	 Oxfam en Swiss Re, samen met de Rockefeller Foundation, helpen boeren heuvelterrassen aanleggen en andere manieren vinden om water te besparen, maar ze worden ook verzekerd voor mogelijke droogtes.


ئایا سه‌ری لێ نه‌شێواندن و پیلان و نه‌خشه‌کانیانی پووچ نه‌کرده‌وه؟! 	 Heeft hij hunne verraderlijke plannen niet doen strekken om hen in dwaling te leiden,


ئایا لە ڕاستیدا نۆتەی زیاتریان لێدەدا وەک لەوەی کە دواتر گەشەی پێدرابوو ؟ لە ڕاستیدا نەخێر ئەوە ڕوی نەدا 	 Speelden ze al improviserend meer noten? Neen.


(ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) بڵێ: ئه‌ی ئه‌وانه‌ی کتێبتان بۆ ڕه‌وانه‌کراوه وه‌رن به‌ده‌م بانگه‌واز و به‌رنامه‌یه‌که‌وه که هاوبه‌ش و هاوسه‌نگه له نێوان ئێمه‌ش و ئێوه‌شدا (ئه‌ویش ئه‌مه‌یه): جگه له (الله) که‌سی تر نه‌په‌رستین، هیچ جۆره هاوه‌ڵێکی بۆ بڕیار نه‌ده‌ین، هیچ لایه‌کمان لاکه‌ی ترمان (به‌پیرۆز و فه‌رمانڕه‌وا دانه‌نێین) له‌جیاتی ئه‌و زاته و نه‌یپه‌رستین (خۆ ئه‌گه‌ر له‌م بانگه‌وازدا) سه‌رپێچیان کردو گوێیان پێنه‌دا، ئه‌وه پێیان بڵێ: که ئێوه به‌شایه‌ت بن که ئێمه موسڵمانین و ملکه‌چی فه‌رمانی په‌روه‌ردگارین. 	 Zeg: "O Lieden van de Schrift, komt tot een gelijkluidend woord tussen ons en jullie: dat wij niemand dan Allah aanbidden en dat wij niets naast Hem tot delgenoot maken en dat wij elkaar niet als heren naast Allah plaatsen." Als zij zich dan afwenden, zegt dan: "Getuigt dat wij ons (aan Allah) overgegeven hebben."


به  ڵام ، ئه  گه  ر به  ڕاستی ئێمه  بمانه  وێت دووباره  دیموکراسی بگه  شێته  وه  ئه  گه  ر ئێمه  ئاماده  ین بۆ دوباره  ژیانه  وه  ی ، پێویسته  تێکه  ڵاوی پڕۆژه  یه  کی تازه  ی دانیشتوانه  کان و سیاسه  تمه  داره  کان ببین 	 Maar als we democratie echt nieuw leven willen inblazen, moeten we betrokken raken bij een nieuw project van burgers en politici.


نموونه‌ی بێ باوه‌ڕان (له‌گه‌ڵ پێغه‌مبه‌ردا له‌وه‌ی كه سوود وه‌رناگرن له‌م قورئانه) وه‌كو ئه‌و شوانه وایه: كه هاوار ده‌كات به‌سه‌ر ئاژه‌ڵه‌كه‌یدا، به‌ڵام تێی ناگه‌ن، ته‌نها ئه‌وه‌یه كه گوێیان له هات و هاوارێكه، ئه‌وانه كه‌ڕو لاڵ و كوێرن و ژیری و هۆشمه‌ندیان له ده‌ستداوه. 	 Zij die ongelovig zijn lijken bijvoorbeeld op iemand die schreeuwt tot iets wat alleen maar de roep en de kreet hoort. Doof, stom en blind zijn zij.


گابۆن 	 Gabon


وەڵامەکە بەڵێیە. 	 Het antwoord is ja.


هه  موو کامێره  کانی چاودێرییان له  ناو ماڵدا لابرد 	 Ze hebben het huis volgehangen met CCTV-camera 's.


ئه‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی باوه‌ڕتان هێناوه پێشی خواو پێغه‌مبه‌ری خوا مه‌که‌ون له‌بڕیار و پێشنیاردا له‌خوا بترسن و پارێزکاربن، چونکه‌به‌ڕاستی خوا بیسه‌ره به‌گوفتار‌تان، زانایه به‌نیازو نهێنیه‌کانتان. 	 Loopt niet vooruit op God en Zijn gezant en vreest God. God is horend en wetend.


به‌دڵی خۆش و ڕووی خۆشه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ناو که‌سوکاری چاکو خواناسی، بۆ ناو ئیمانداران (سه‌ره‌ڕای حۆری و غلمان و ولدان). 	 En zal tot zijn gezin met vreugde terugkeeren.


وە ئەمەش توانایە، لەڕاستیدا بتوانیت هەموو کالۆری یە هەڵمژراوەکەن بپێوی هەروەهە سەرجەم کالۆرییە بەکارهاتووەکانیش 	 Ik heb het over de mogelijkheid direct te meten hoeveel calorieën je eet, evenals de energie die je verbruikt, via een pleister.


ئایا ئه‌وه‌سه‌رنجیان نه‌داوه‌به‌ڕاستی ئه‌وه‌خوایه که‌ئاسمانه‌کان و زه‌وی دروست کردووه‌و له‌دروست کردنیشیاندا هیچ ماندوو نه‌بووه، توانای نی یه مردووه‌کان زیندوو بکاته‌وه، به‌ڵێ، بێگومان ئه‌و زاته، به‌سه‌ر هه‌موو شتێکدا ده‌سه‌ڵاتی هه‌یه. 	 Hebben zij dan niet gezien dat God, die de hemelen en de aarde geschapen heeft zonder dat de schepping ervan Hem veel inspanning kostte, de macht heeft om de doden levend te maken? Ja zeker, Hij is almachtig.


به‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی كه بێ باوه‌ڕ بوون و به بێ باوه‌ڕی مردوون، ئا ئه‌وانه له‌عنه‌ت و نه‌فرینی خواو فریشته‌كان و هه‌موو خه‌ڵكیان به‌گشتی به‌سه‌ردا داده‌بارێت... 	 Waarlijk zij die niet gelooven en ongeloovig sterven, hun treft Gods vloek en de vloek van de engelen en van al de menschen.


(پێکەنین) بەڵام دواتر چی؟ 	 (Gelach) Maar wat dan?


من هه‌رگیز ئه‌و شتانه‌ی که ئێوه ده‌یپه‌رستن نایپه‌رستم (چونکه من خواپه‌رستم). 	 Ik zal niet aanbidden wat gij aanbidt,


کاتێك ته‌نگانه‌و ناخۆشی تووشی خه‌ڵکی ده‌بێت، هاناو هاوار بۆ په‌روه‌ردگاریان ده‌به‌ن و هه‌ر له‌و ده‌پاڕێنه‌وه، پاشان که ناخۆشی و ته‌نگانه‌که نه‌ماو خوا ده‌وری ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانی خۆی لێکردنه‌وه، یه‌کسه‌ر ده‌سته‌یه‌کیان هاوه‌ڵ بۆ په‌روه‌ردگاریان بڕیار ده‌ده‌ن. 	 En wanneer tegenspoed de mensen treft, dan roepen zij hun Heer aan, als berouwvollen tot Hem. Daarna, wanneer Hij hun Barmhartigheid van Hem doet proeven, dan kont een groep van hen deelgenoten aan hun Heer toe.


پێشنیاز و یان وشەی تێپەڕبوون درووست بکە 	 Sterke wachtwoorden voorstellen en genereren


وابزانم کە ڕوونکردنەوەی زۆر هەیە کە لەگەڵ ئەم بابەتەدا بگونجێت 	 En ik denk dat er vele mogelijke verklaringen voor zijn.


ئه‌وسا به‌غه‌مباریه‌وه به‌پێستی خۆیان ده‌ڵێن: بۆچی شایه‌تیتان له‌سه‌رداین خۆ زه‌ره‌رتانه؟ له وه‌ڵامدا ده‌ڵێن، ئه‌و خوایه ئێمه‌ی هێناوه‌ته گوفتار که ده‌توانێت هه‌موو شتێک بهێنێته قسه و گفتوگۆ، هه‌ر ئه‌و زاته‌شه که یه‌که‌مجار به‌دیهێناون و هه‌ر بۆلای ئه‌ویش ده‌برێنه‌وه (بێگومان کارێکی ئاسانه بۆخوا چو‌نکه ئاده‌میزاد جۆره‌ها ئامێری هێناوه‌ته قسه، ده‌م و زمان و لێویشیان نیه!). 	 En zij zullen tot hunne huiden zeggen: Waarom legt gij getuigenis tegen ons af? Deze zullen antwoorden: God heeft ons doen spreken; hij die de spraak schenkt aan alle wezens, hij schiep u eens, en tot hem zijt gij teruggekeerd.


بەڵام داتاکە وەک هەسارەکە نەبوو. 	 Maar de data zagen er niet uit als die van een planeet.


(ئیتر بێ سووده) پاکانه مه‌که‌ن، چونکه به‌ڕاستی ئێوه بێ باوه‌ڕ بوون دوای ئه‌وه‌ی له ڕواڵه‌تدا باوه‌ڕتان هێنابوو ئه‌گه‌ر له ده‌سته‌یه‌کتان خۆش ببین (دوای ته‌وبه‌ی ڕاسته‌قینه) ده‌سته‌یه‌کتان هه‌ر ئازار ده‌ده‌ین (به‌هۆی کاری نابه‌جێیه‌وه) چونکه به‌ڕاستی ئه‌وان تاوانبارو تاوانکار بوون. 	 Jullie zijn ongelovig geworden na geloofd te hebben. Wij zullen een groep van jullie vergiffenis schenken en een andere groep bestraffen omdat zij boosdoeners waren.


بەخشەرەکانی ناچنە دڵەوە لە ناو ڕێکخراوەکانماندا. 	 Er zijn niet-meegaande gevers in onze organisaties:


کەواتە شێوازی بەڕێوە بردن لە ویکیپیدیا، دەسەڵات داری لە کۆمەڵگای ویکیپیدیا --زۆر تێکەڵ کراوە، بەڵام لە هەمان کاتدا تێکەڵ کراوێکی کاریگەرە بە واتای ئەوەی ئێمە هەوڵی ئەوە دەدەین کە سنوور بۆ دەنگدان دابنێین لەسەر ناوەڕۆکی بابەتەکان .چونکە زۆرینەی دەنگ مەرج نی یە بێ لایەنی بگەیەنێت کەمیک لە دیموکراسیەت، هەموو بەڕێوبەرەکان ئەو کەسانەی کە دەتوانن پەڕەکان بسڕنەوە، 	 Het bestuursmodel van Wikipedia, het gemeenschapsbestuur is een heel verwarrende, maar doenbare mengeling van consensus -- hetgeen betekent dat we niet proberen te stemmen over de inhoud van artikels, omdat het standpunt van de meerderheid niet noodzakelijk neutraal is. Een beetje democratie, alle beheerders -- dit zijn de mensen die pagina's kunnen verwijderen.


(ساقی گه‌ڕایه‌وه بۆ لای پاشا ولێکدانه‌وه‌که‌ی یوسفی بۆ باس کرد، زۆری به‌دڵ بوو، بۆیه پاشاش وتی): ئاده‌ی بچن بۆم بهێنن، جا کاتێك که ڕه‌وانه‌کراوه‌که‌ی پاشا گه‌یشته لای یوسف و (وتی: پاشا داوات ده‌کات، یوسف) وتی: بگه‌ڕێره‌وه بۆ لای پاشا و جا پێی بڵێ: هۆی چی بوو ئه‌و ئافره‌تانه کاتی خۆی ده‌ستی خۆیان بڕی و برینداریان کرد (ئایا من هیچ تاوانێکم له‌وه‌دا هه‌یه؟!) به‌ڕاستی هه‌ر په‌روه‌ردگارم به ئاگایه له فێڵ و ته‌ڵه‌که و پیلانیان. 	 De koning zei: "Brengt hem bij mij." Maar toen de bode bij hem kwam zei hij: "Ga terug naar jouw heer en vraag hem hoe het gesteld is met de vrouwen die in hun handen sneden.


دەستگەیشتن بە توڵامرازی گەشەپێدەر بلۆک بکە. 	 Toegang tot de ontwikkelaarshulpmiddelen blokkeren.


باشە چی ڕودەدات؟ 	 Wat gebeurt er?


جا کاتێك دروستم کرد و له‌و گیان و ڕۆحه‌ی که من خاوه‌نی ئه‌وم، فووم پێداکردو گیان و ژیانم پێبه‌خشی ئێوه‌ی فریشته هه‌مووتان سووژده‌ی (رێزو ته‌قدیری به‌فه‌رمانی من) بۆ به‌رن. 	 En als Ik hem gevormd heb en hem iets van Mijn geest heb ingeblazen, valt dan in eerbiedige buiging voor hem neer."


به‌ڵام په‌روه‌ردگاری هه‌ڵی بژاردو خستیه ڕیزی چاکانه‌وه (دوای نزاو په‌شیمانی). 	 Maar zijn Heer koos hem, en maakte hem tot een der rechtvaardigen.


هه‌موو دام و ده‌زگای خواردن و خواردنه‌وه‌کان له شووشه‌ی زیوی دروستکراون به‌شێوه‌یه‌کی جوان و دڵڕفێن. 	 van zilverwit kristal, die zij precies vol hebben geschonken.


موساو هاروون وتیان: په‌روه‌ردگارا؛ ئێمه به‌ڕاستی ده‌ترسین په‌لامارمان بدات و له‌ناومان به‌رێت (پێش ئه‌وه‌ی په‌یامه‌که‌تی پێ ڕابگه‌یه‌نین)، یان زیاتر سه‌رکه‌شیی بکات. 	 Zij zeiden: "Onze Heer, voorwaar, wij zijn bang dat hij gewelddadig zal zijn tegen ons, of zal overtreden."


هه‌ر خوایه ڕزق و ڕۆزی ده‌به‌خشێت به هه‌ر کام بیه‌وێت له به‌نده‌کانی، یان ده‌یگرێته‌وه و که‌می ده‌کاته‌وه (بۆ تاقی کردنه‌وه)، به‌ڕاستی خوا خۆی به‌هه‌موو شتێک زاناو ئاگایه (ده‌زانێت چ حاڵه‌تێک چاک و له‌باره بۆ هه‌ر به‌نده‌یه‌ک). 	 God voorziet ruimschoots in het levensonderhoud van wie Hij wil en ook met mate. God is alwetend.


ئه‌وانه‌ش که هاوه‌ڵ و هاوبه‌ش و شه‌ریك بۆ په‌روه‌ردگاریان بڕیار ناده‌ن... 	 En degenen die hun Heer geen deelgenoten toekennen.


وە ئەگەر کوڕ بیت پێدەچێت چوار جار زیاتر دوچاری نەخۆشی لاوازی گەشەسەندن بییت 	 En als je een jongen bent, is de kans vier keer zo groot dat ADHD wordt vastgesteld -- attention deficit hyperactivity disorder.


لەم دواییانەدا، بانکی جیهانی داتا شاراوەکانی بۆ خەڵکی ئاشکرا کرد بە بڵاوکردنەوەی ٨٠٠٠ بەڵگەنامەی کۆمەڵایەتی و ئابوری بە مەبەستی ڕوون کردنەوەی هاوکاریەکانیان کە لە ماوەی زیاتر لە ٥٠ ساڵ دا پێشکەش بە ٢٠٠ ولاتیان کردوە. وە پێشبڕکێیەکی جیهانی رێکخست بۆ هەموو ئەو بەرنامانەی کە ئەم داتایە بەکارربهێنن . 	 Onlangs heeft de Wereldbank haar data beschikbaar gemaakt voor algemeen gebruik, dat wil zeggen 8.000 economische en sociale indicatoren voor 200 landen over 50 jaar, en lanceerde een wereldwijde competitie om innovatieve apps met behulp van deze gegevens te crowdsourcen.


هه‌روه‌ها حوری چاوگه‌ش و گوڵئه‌نداممان کردووه به هاوسه‌ریان. 	 Zo is het. En Wij zullen hen huwen met schone maagden.


ئەوان ئامادەن بۆ دروستکردنی پەیوەندی ئەمە لەوانەیە سەرکەوتو بێت یان لەوانە نیە 	 De bereidheid om in een relatie te investeren waarvan niet zeker is of die zal slagen.


جا ئه‌گه‌ر ئه‌و که‌سه‌ی که‌له‌سه‌ره‌مه‌رگدایه له‌نزیکان و خۆشه‌ویستانی ئێمه بێت 	 Als hij (de ziel) tot de nabijgebrachten behoort.


جگه له ئاوی له کوڵ و کێم و زووخاو. 	 Behalve kokend water en bedorven vocht:


دواتر هەرگیز مەبە بە ئەندام لە گروپی بیتڵس، پێکەنین 	 (Gelach) En tenslotte: ga nooit, maar dan ook nooit bij de Beatles.


به‌ڕاستی پیاوان و ئافره‌تانی موسوڵمان، پیاوان و ئافره‌تانی ئیمان دار، پیاوان و ئافره‌تانی ملکه‌چ و فه‌رمانبه‌ردار، پیاوان و ئافره‌تانی ڕاستگۆ، پیاوان و ئافره‌تانی خۆگر، پیاوان و ئافره‌تانی له‌خوا ترس، پیاوان و ئافره‌تانی به‌خشه‌نده، پیاوان و ئافره‌تانی ڕۆژووان، پیاوان و ئافره‌تانی داوێن پاك و ئه‌و پیاو و ئافره‌تانه‌ی که زۆر یادی خوا ده‌که‌ن، به‌خشین و لێ بورده‌یی و پاداشتی زۆر مه‌زن و بێ سنووریان له‌لایه‌ن خوای گه‌وره‌وه بۆ ئاماده‌کراوه (هه‌ر که دنیایان به‌جێهێشت پێی شاد ده‌بن). 	 De mannen en vrouwen die zich [aan God] hebben overgegeven, de gelovige mannen en vrouwen, de onderdanige mannen en vrouwen, de oprechte mannen en vrouwen, de geduldig volhardende mannen en vrouwen, de deemoedige mannen en vrouwen, de mannen en vrouwen die aalmoezen geven, de mannen en vrouwen die vasten, de mannen en vrouwen die hun schaamstreek kuis bewaren, de mannen en vrouwen die God veel gedenken, voor hen heeft God vergeving en een geweldig loon klaargemaakt.


لە کۆمەڵگەی یاواناواوە هاتووم. کەوا دەکەوێتە هەرێمی ئەکری لە ئەمازۆنی بەرازیل. 	 Ik kom van de Yawanawá gemeenschap, die gelegen is in de staat Acre in de Braziliaanse Amazone.


ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم باس و یادی به‌نده به‌ڕێزه‌کانمان ئیبراهیم و ئیسحاق و یه‌عقوب بکه، هه‌مویان ده‌ستێکی باڵایان هه‌بوو له گه‌یاندنی ئایینی خوادا، ده‌ستێکی باڵایان هه‌بوو له چاکه و چاکه‌کاریدا، هه‌روه‌ها به‌رچاو ڕوونی و شاره‌زایی ته‌واویان هه‌بوو له هه‌موو ڕوویه‌که‌وه. 	 Gedenk ook onze dienaren Abraham, Izaäk en Jacob, die dappere en voorzichtige menschen waren.


ڕاوکەرێکی گەمژەی سامناک کە دەتوانێت کە هەموو ڕۆژێک ڕزگاری دەبێت لە دەستمان؟ 	 Vreselijke stomme roofdieren die ze elke dag te slim af zijn?


کەسانێک کە ڕۆژانە مامەڵەم لەگەڵ دەکردن کە هاوڕێم بوون،هەوکارم بوون ئەندامانی خێزانم بوون کەلەوەو پێش بەماوەیەکی زۆر ناسیبومن هەگرگیز چیرۆکەکانی خۆیان لەگەڵدق باس ناکردوم 	 Mensen met wie ik dagelijks te maken had, samenwerkte, bevriend was, familieleden die ik al lang kende, ze hadden hun eigen verhaal nooit met me gedeeld.


و با شتێکت پێ بڵیم. 	 En weet je wat?


،ڕاستە لێرە لە ئەوروپا و ڕۆژئاوا ژن و پیاو یەکسانن لە خزمەتگوزاری خواردن، تەندروستیدا .ئێمەی ژن زیاتر و زۆرتر دەژین 	 Er zijn, dat is waar, in Europa en in het Westen, waar vrouwen en mannen gelijke toegang hebben tot eten en gezondheidszorg, meer vrouwen, we leven langer.


دەمێننەوە چونکە دەتەوێت لە ماڵی خۆتدا بمێنیەوە. 	 Ze willen in hun huizen blijven.


نیو 	 Niue


ئا ئه‌وانه هه‌ر خۆیان ئیماندارانی ڕاسته‌قینه‌ن، چه‌نده‌ها پله‌وپایه‌ی به‌رزیان بۆ هه‌یه لای په‌روه‌ردگاریان و لێخۆش بوون و ڕزق و ڕۆزی هه‌میشه‌یی له‌گه‌ڵ ڕێزدا. 	 Deze zijn waarlijk geloovigen; zij zullen hoogere graden van gelukzaligheid van hunnen Heer genieten, en vergiffenis en een overvloedig vermogen.


دەزانین کە دەتوانین بە بەستنیان هەڵیانبگرین، دەتوانین دواتر بەکاریانبێنین. 	 We weten dat we ze kunnen cryopreserveren voor later gebruik.


ڕەنگە خۆتان چەمانبێتەوە یان قاچتان لەسەر یەک .دانابێت یان لەپی قاچتان پێچابێتەوە 	 Je zit misschien gebogen, je benen gekruist,


دواتر ڕێکدەکەوین و پارەی وەردەگرن لە بەرامبەر ئەو ئیشەی کردویانە 	 Maar daarna onderhandelen we over wat ze ervoor krijgen.


دره‌ختی میوه‌و دارخورماو هه‌ناریان تێدایه 	 In beide zijn vruchten, dadels en granaatappels.


به‌سه‌رهات و هه‌واڵی دوو کوڕه‌که‌ی ئاده‌م بۆ ئه‌و خه‌ڵکه بخوێنه‌ره‌وه که: به‌ڕاستی ڕوویداوه، ئه‌وه بوو کاتێک هه‌ردووکیان قوربانییان کرد، له یه‌کێکیان وه‌رگیرا (که له‌سه‌ر حه‌ق بوو، له خوا ترس بوو) و له‌وی تریان وه‌رنه‌گیرا (چونکه ڕق ئه‌ستوورو حه‌سوودو خوانه‌ناس بوو) به‌براکه‌ی وت: هه‌ر ده‌تکوژم ئه‌ویش له وه‌ڵامی هه‌ڕه‌شه‌که‌یدا وتی: خوای گه‌وره ته‌نها له پارێزکاران قوربانی و چاکه وه‌رده‌گرێت. 	 Verhaal hun ook de geschiedenis van de twee zonen van Adam naar waarheid. Toen zij hun offer brachten en het van een hunner werd aangenomen, en het van den andere niet werd aangenomen, zeide Kaïn: Waarlijk ik zal u dooden: Abel antwoordde: God neemt alleen het offer van den vrome aan.


واشنازانم قیامه‌ت به‌رپا ده‌بێت، سوێند به خوا ئه‌گه‌ر بمگێڕنه‌وه بۆ لای په‌روه‌ردگارم دوای مردنم، ئه‌وه دڵنیام که‌لای ئه‌ویش جێگه‌و ڕێگه‌و چه‌نده‌ها باخی ڕازاوه‌ی له‌مه باشترم بۆ ئاماده کراوه. 	 en ik denk ook niet dat het uur aanstaande is. En als ik naar mijn Heer teruggebracht word zal ik nog iets beters dan dit hier als eindbestemming vinden."


قاروون و فیرعه‌ون و هامانیشمان له ناوبرد، سوێند به خوا بێگومان موسا به‌ڵگه‌ی زۆری بۆ هێنان، كه‌چی خۆیان زۆر به‌گه‌وره دانا له زه‌ویدا، سه‌رئه‌نجام نه‌یان توانی له سزاو تۆڵه‌ی خوا خۆیان ڕزگار بكه‌ن. 	 Mozes kwam tot hem met duidelijke wonderen. Zij gedroegen zich echter onbeschaamd op de aarde; maar zij konden onze wraak niet ontkomen.


بێگومان پێشتریش هاروون پێی وتن: ئه‌ی قه‌ومی من؛ ئێوه به‌م گوێره‌که زێرینه تووشی تاقیکردنه‌وه‌یه‌کی سه‌خت بوون و تیایدا ده‌رنه‌چوون، دڵنیابن که په‌روه‌ردگارتان خوایه‌کی میهره‌بانه، شوێنی من بکه‌ون و گوێڕایه‌ڵی فه‌رمانی من بن. 	 En Aäron had vroeger wel tot hen gezegd: O mijn volk! door dit kalf wordt gij slechts beproefd; want uw Heer is barmhartig: volgt mij dus en gehoorzaamt mijn bevel.


شوێنی ئه‌و که‌سانه بکه‌ون که پاداشت و کرێتان لێ داوا ناکه‌ن، ئه‌وانه هیدایه‌ت دراون و له‌سه‌ر به‌رنامه‌یه‌کی ڕاست و دروستن. 	 Volgt hen die geen beloning van jullie vragen en rechtgeleiden zijn.


بێگومان به‌سه‌رهاتی هه‌ندێک له پێغه‌مبه‌رانمان بۆ گێڕاویته‌وه، به‌سه‌رهاتی هه‌ندێکی تریشمان بۆ نه‌گێڕاویته‌وه، به‌ڕاستی خوای گه‌وره خۆی له‌گه‌ڵ موسادا گفتوگۆی یه‌کسه‌ری و ڕاسته‌وخۆی ئه‌نجامداوه. 	 aan gezanten over wie Wij jou vroeger al verteld hebben en aan gezanten over wie Wij jou niet verteld hebben, -- en God heeft tot Moesa echt gesproken --


با زیاتر لێی بڕوانین. 	 Laten we even kijken naar het volgende voorbeeld.


وەک ئه‌و کاره‌ی که ئێستا من لەگەڵ منداڵه‌کانمدا ده‌یکه‌م ، دوو منداڵم هەیە که یه‌کێکیان نۆ ساڵه و ئه‌وی تریان حه‌وت ساڵه فێریان ده‌که‌م که بگه‌ڕێن به ناو ماڵ و حەوشەکەدا به دوای شتێکدا بگەڕێن که گرنگ بێت دواتر بێن بۆلای من و پێم بڵێن، ئەمە چیە 	 Wat ik nu doe met mijn kinderen -- ik heb er twee, negen en zeven -- ik leer ze rond het huis te lopen door de tuin, op zoek naar dingen die gedaan moeten worden. Kom naar me toe en vertel me wat het is.


له‌و ڕزق و ڕۆزییه حه‌ڵاڵ و پاکانه بخۆن که خوا پێی به‌خشیوون، له‌و خوایه بترسن که ئێوه هه‌میشه باوه‌ڕی دامه‌زراوتان پێیه‌تی (خۆتان له ڕزق و ڕۆزیی حه‌رام بپارێزن). 	 Eet hetgeen God u tot voedsel heeft gegeven, hetgeen wettig en goed is, en vreest God, in wien gij gelooft.


سەرەتا، مێشکت ئاماژە دەنێرێت بۆ دەمارە شانەی قۆڵت. 	 Eerst sturen je hersenen een signaal om de zenuwcellen aan te drijven in je arm.


بو زانين ئێمه مامۆستاکان ئاڵوگۆڕ پێ ناکه‌ین 	 Het is trouwens niet onze bedoeling de leraar te vervangen.


خۆ من (مه‌به‌ست پێغه‌مبه‌ره) هیچ ئاگاداری ئه‌وه نه‌بووم که‌چی گوزاره‌وه له شوێنه بڵنده‌کاندا کاتێك که فریشته‌کان کێشه‌یان هه‌بوو له جێنشینی ئاده‌مدا. 	 Het is voor mij niet mogelijk dat ik kennis zou hebben over de Engelen toen zij redetwistten.


سوێند به‌خوا بێگومان خه‌ڵکانی تری پێش ئه‌مان بڕوایان به‌پێغه‌مبه‌رانی ئێمه نه‌کرد ئاشکرایه چ به‌ڵایه‌کم به‌سه‌رهێناون و چۆن ته‌مێم کردن. 	 Zij die er voor hun tijd waren hebben ook van leugens beticht. En hoe was Mijn terechtwijzing dan?


ئێمە بریارماندا سەیری پاول رەسێسابگینە بکەین وەک نمونەی پیاوێکی قارەمان بەتەنھا ژیانی خۆی بۆ شتێکی ئەرێنەیی تەرخان کرد 	 We kozen ervoor om Paul Rusesabagina te bekijken als een voorbeeld van een man die zijn leven op uitmuntende wijze voor iets positiefs heeft aangewend.


بە هەمو لێدانێک نوسینەکە گەورە دەبێت 	 Iedere keer dat je dat doet, wordt de tekst groter.


زۆر هەستێکی خۆشە کاتێک ئەوەت بۆ دەردەکەوێت کاتێک کەهەمان هۆنراوە دەنوسینەوە یان هەمان جیرۆک دووبارە و دووبارە دەگێڕیتەوە کاتێک کە بۆت دەردەکەوێت کە ئەوە مایەی چەپڵە لێدان و دەست خۆشی کردنە 	 Het is verleidelijk -- wanneer je dit eenmaal weet -- om steeds hetzelfde gedicht te schrijven, of telkens hetzelfde verhaal te vertellen, omdat je daarmee kunt rekenen op applaus.


ئا ئه‌وانه به په‌له‌ن بۆ ئه‌نجامدانی هه‌موو چاکه‌یه‌ك و پێشبڕکێش ده‌که‌ن له چاکه‌دا. 	 Deze spoeden zich naar het goede en zijn de eersten om het te ontvangen.


دەستەواژەی "هەڵسوڕێنەر"، زۆرجار بە شێوەیەکی لەنرخ کەمکەرەوە دژی ژنان بەکارهاتووە، ڕەنگدانەوەی ڕاستییەکە کە ژنان زۆرجار پێویستی کردووە ڕێگا بدۆزنەوە جگە لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆ بۆ گەشتن بە ئامانجەکانیان. 	 De term 'manipulatief' wordt vrouwen vaak nogal denigrerend verweten en weerspiegelt een werkelijkheid waarin vrouwen vaak manieren moeten vinden om hun doelen te bereiken anders dan door directe confrontatie.


وە کاتێک ئاو نامێنێت، زەوی دەبێت بە مارس 	 Als het verdwijnt, wordt de Aarde Mars.


لێرەدا شتێکی سەیر هەیە: زۆربەی ئەمریکیەکان هەتا زیاتر لە ژیاندا بن زیتر هەستیار تر دەبن پیاوە هەستیارە زیندوەکان ڕۆڵێکی ڕۆمانسییان پێدەدرێت لەم ڕۆژانەدا لە فیلمەکاندا 	 Maar dan deze: zelfs Amerika 's meest sexy levende man, de meest sexy man die we hebben krijgt het tegenwoordig romantisch zwaar in films.


به‌ڕاستی خوا هیچ جۆره سته‌مێک ناکات له خه‌ڵکی، به‌ڵکو خه‌ڵکی خۆیان سته‌م له‌خۆیان ده‌که‌ن. 	 Voorwaar, Allah doet de niensen geen enkel onrecht aan, maar de mensen doen zichzelf onrecht aan.


باشه، ئه‌گه‌ر هه‌مان ڕاهێنان له‌گه‌ڵ منداڵان تاقی بکه‌یته‌وه هیچ شه‌رمه‌زاریه‌کیان به‌هیچ شێوه‌یه‌ک توش نابێت 	 Als je dezelfde oefening met kinderen doet, dan schamen zij zich helemaal niet.


جائه‌گه‌ر کاتێک ئه‌وانه ده‌بینیت (له‌به‌رده‌م دادگای پڕ له‌دادی) په‌روه‌ردگاریاندا وه‌ستێنراون، (خوای گه‌وره پێیان) ده‌فه‌رموێت: ئایا ئه‌مه‌ی (که بۆتان پێشهاتووه‌و ده‌یبینن) ڕاست و حه‌قیقه‌ت نیه؟ (به‌که‌ساسی و خه‌جاڵه‌تیه‌وه) ده‌ڵێن: به‌ڵێ ڕاسته، سوێند به په‌روه‌ردگارمان (ئینجا) خوا ده‌فه‌رموێت: (ماده‌م وایه) سزاو تاڵاو بچێژن به‌هۆی بێ باوه‌ڕی و یاخی بوونتانه‌وه. 	 Kon je hen maar zien wanneer zij voor hun Heer worden opgesteld, hoe Hij zegt: "Is dit niet de waarheid?" Zij zeggen: "Ja zeker, bij onze Heer."


باشە. ئەمانە هەندێک لە ئامانجە بە نرخەکانن کە پێموایە دەتوانین پێیان بگەین 	 Deze geweldige doelstellingen zijn volgens mij haalbaar.


لەڕێگەی دووکەڵکێشەکانەوە. 	 Door de schoorsteen.


بەلـێ پا ئەرێ براستیژی ئەڤە هزرەکا کەڤنە و چەپگرە؟ 	 Maar is het werkelijk een ouderwets, links idee?


ئەمەش یاساکەی هێنری بوو، وتی، "سەیرکەن، هەمووان ئامادەن شتێک بەنێ. 	 "Iedereen is bereid je iets te geven.


ئایا (بێ باوه‌ڕان) ئه‌م گوفتاره‌یان لێك نه‌داوه‌ته‌وه، یاخود واده‌زانن ئه‌م به‌رنامه‌یه‌ی که بۆ ئه‌وان ڕه‌وانه کراوه بۆ باوو باپیرانی دێرینیان ڕه‌وانه نه‌کراوه؟! 	 Beschouwen zij dus niet aandachtig wat tot hen is gesproken, terwijl eene openbaring tot hen is gekomen, die niet tot hunne voorvaderen kwam?


خوا منداڵی بووه!! به‌ڕاستی و بێگومان ئه‌وانه زۆر درۆزنن. 	 "God heeft kinderen verwekt." Leugenaars zijn zij!


ئەمە کراش کۆرسە -- پێکهاتەی فێرکاری بێبەرامبەر بۆ جیهان. 	 Dit is Crash Course, gratis educatieve content voor de wereld.


ئەگەر وزەی زیاتر لەو وزەیەی وەریدەگرین بیسوتێنین، کێشمان کەم دەکات. 	 Als we meer energie verbranden dan we aanvullen, zullen we vermageren.


بۆیە پۆلە بچووکەکەی خۆمانمان لە هۆنگ کۆنگ کرد بە وەرشەیەک. 	 We hebben van onze kleine klas in Hong Kong een atelier gemaakt.


تا ئێستا لەگەڵ خۆت گفتوگۆت کردووە دواتر بۆت دەرکەوتبێت کە بەڕاستی زۆر خراپی بەرانبەر خۆت؟ 	 Ben je ooit in gesprek met jezelf geweest, waarna je tot het besef kwam dat je gemeen bent tegen jezelf?


وه  قوتویه  ک بۆ بیرۆکه  ی نوێ له  باره  ی گه  شه  کردن خراپ نیه  ، بێجگه  له  وه  ی ئه  گه  ر ته  ماشای ئه  و به  رگەی ده  ره  وه  بکه  یت ، کەموکوڕی چیە ؟ 	 Een zandbak voor nieuwe ideeën over evolutie. "" Niet slecht, alleen ontbreekt er iets als je naar die voorpagina kijkt.


ئێمەی نەخشەسازانی ماشێن کاتێک کە ماشێنێک دروست دەکەین هیچ کێشەیەکمان نیە لەگەڵ باس کردنی خۆشەویستەدا 	 We hebben niet echt een probleem met spreken over liefde.


لەم جۆرە سەرنج دانە، چاوەکانت بە ڕووی شتێک دەجوڵێنیت بۆ ئەوەی سەرنجی پێ بدەیت. 	 Bij overte aandacht richt je je ogen ergens op om daar aandacht aan te geven.


خولێکی کردەوە بۆ خوێندکارانی زانکۆ کە پێی دەوترا (تەندروستی جیهانی) . 	 Ik begon in onze medische universiteit, het Karolinska Instituut, met een bachelorcollege Wereldwijde Gezondheid.


نازانم بۆچی پێدەکەنن. 	 Ik weet niet waarom jullie lachen.


جا کێ له‌و که‌سه جوانگفتار ترو قسه‌ی به‌جێ تره که بانگه‌وازی کردووه بۆ لای خوا، کاروکرده‌وه‌ی چاکیشی ئه‌نجام داوه، وتوشیه‌تی: به‌ڕاستی من له ڕیزی موسڵماناندام. 	 En wiens woord is beter den dat van hem die oproept tot Allah en die goede werken verricht, en die zegt: "Voorwaar, ik behoor tot de Moslims."


و زیاتر لە دۆنەت یان لە شێوەیەکی نیوە مانگ دەچێت بە کونێکی گەورە لە ناوەڕاستیدا. 	 Meestal heeft het de vorm van een donut of een halve maan met een groot gat in het midden.


به سه‌رسامیه‌کی زۆره‌وه ده‌ڵێن: ئه‌ی هاوار ئه‌وه کێ ئێمه‌ی زیندوو کرده‌وه؟ کێ ئێمه‌ی له شوێنی ڕاکشانمان له گۆڕه‌کانمان ده‌رهێنا؟ (ئه‌وسا ئیمانداران، یان فریشته‌کان یان خوای گه‌وره خۆی ده‌فه‌رموێت): ئائه‌مه به‌ڵێنی خوای میهره‌بانه و پێغه‌مبه‌رانیش له هه‌وڵدانی ئه‌و ڕۆژه ڕاستیان کردووه. 	 Wie heeft ons uit deze rustplaats van ons laten opstaan? Dit is wat de Erbarmer ons aangezegd had; de gezondenen hadden gelijk."


ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) به ئارام و خۆڕاگربه، چونکه به‌ڕاستی به‌ڵێن و واده‌کانی خوا هه‌ر دێته‌دی، داوای لێخۆشبوونیش بکه بۆ گوناهه‌کانت، ته‌سبیحات و ستایش و سوپاسی په‌روه‌ردگاریشت به‌رده‌وام ئه‌نجام بده، به تایبه‌ت له ده‌مه و ئێواران و ده‌مه و به‌یانیاندا. 	 Wees daarom geduldig: voorwaar, de belofte van Allah is waar. En vraag vergeving voor jouw zonde en prijs de Glorie van jouw Heer met Zijn lofprijzing, in de avond en in de ochtend.


خوانه‌ناسان ده‌ڵێن: که‌ی ئه‌م به‌ڵێنه پێش دێت ئه‌گه‌ر ئێوه ڕاست ده‌که‌ن؟ 	 En zij zullen zeggen: Wanneer zal deze bedreiging worden vervuld; zeg, indien gij de waarheid spreekt?


دوو ملیار دانیشتوانەکەی هەژاران لە دەیەی داهاتوو، بۆ سێ ملیار بەرز دەبێتەوە. ئەوان لێرە بە دواوە بۆ چوار ملیار بەرز دەبنەوە. 	 Dus de twee miljard zal in de komende decennia toenemen tot drie miljard. En zij zullen daarna toenemen tot vier miljard.


تی ئار: زۆر سوپاست دەکەم ماکس لیتڵ 	 TR: Heel erg bedankt. Dit was Max Little.


بەراورد بە هێڵێ بنەڕەتییان ،لەوکاتەوەی کە هاتوون کەسەکانی لە باری بەهێزیدان نزیکەی لەسەدا ٢٠ زۆربوون بەخۆیانەوە دەبینن و کەسەکانی لە باری بێهێزیدا دەوەستن .ئەزموونی لەسەدا ١٠ کەمبوون دەکەن 	 Uitgaande van de beginwaarde bij het binnenkomen, hebben krachtige mensen 20 procent verhoging, en krachteloze mensen hebben 10 procent daling.


ئێمه ئه‌و کتێبه‌مان کردوه‌ه به قورئانێك، به‌زمانی عه‌ره‌بی، به‌ڵکو ژیری و بیروهۆشتان بخه‌نه کار (تالێی تێبگه‌ن و په‌یڕه‌وی بکه‌ن). 	 Wij hebben het tot een Arabische Koran gemaakt; misschien zullen jullie verstandig worden.


ئه‌وه گه‌ڕان به‌دوای ڕاستیدا ده‌گرێته‌وه نه‌ک به‌هۆی ئه‌وه‌ی که‌سێک ده‌ڵێت ڕاسته، چونکه من واده‌ڵێم 	 Het gaat over het zoeken naar waarheid, niet omdat iemand zegt dat het waar is.


بۆ نمونە ، دکتۆرەکانی چینن کە بڕوایان وایە ئیشیان پاراستنی تەندروستیتە 	 Er zijn bijvoorbeeld dokters in China die geloven dat het hun werk is om je gezond te houden.


له هه‌موویان ژیر تر وتی: پێم نه‌وتن که حه‌ق وایه ته‌سبیحات و ستایشی خوا بکه‌ن و سوپاسگوزاری بکه‌ن؟! 	 De verstandigste van hen zeide: Heb ik u niet gezegd: Waarom gedenkt gij God niet?


سوێند به‌خوا بێگومان زۆربه‌ی پێشینانیان هه‌ر گومڕا بوون (چونکه دڵڕه‌ق بوون و ئاماده‌ی بیستنی ڕاستی نه‌بوون). 	 En voorzeker dwaalden vóór hen de meesten van de vroegeren.


هه‌روه‌ها زه‌یتوون و دارخورمایش. 	 En olijfbomen on dadelpalmen.


بە نیازیت لەو نمونانەوە چیت دەست بکەوێت؟ 	 Wat verkrijg je precies uit die stemmen?


نه‌که‌ن وه‌کو ئه‌وکه‌سانه بن که ناکۆکی و دووبه‌ره‌کیان له‌ناودا به‌رپابوو، له‌یه‌کتر دابڕان، دوای ئه‌وه‌ی ئه‌و هه‌موو به‌ڵگه‌و نیشانه ڕوونه‌یان بۆ هاتبوو (که سه‌رکه‌وتن له یه‌ک ڕیزیدایه)، ئا ئه‌وانه سزایه‌کی گه‌وره و سه‌خت چاوه‌ڕێیانه. 	 Weest niet zoals zij die zich in groepen opsplitsten en van mening verschilden nadat de duidelijke bewijzen tot hen waren gekomen. Zij zijn het voor wie er een geweldige bestraffing is,


سوێند بێت به‌خوا به‌ڕاستی ئێمه کتێبێکمان بۆ هێنان هه‌موو شتێکمان له‌سه‌ر بنچینه‌ی زانستی و زانیاری تێدا ڕوون کردۆته‌وه، هیدایه‌ت و ڕه‌حمه‌ت و ڕێنموویشه بۆ ئه‌و که‌سانه‌ی که باوه‌ڕی پێده‌هێنن. 	 Wij hebben hun een boek gebracht dat Wij op grond van kennis, als leidraad en barmhartigheid voor mensen die geloven, uiteengezet hebben.


کاتێک لە ئەمریکا دەژیام، زۆربەی هاوڕێ ئەمریکییەکانم سەریان لە بێئاگایم سەبارەت بەخواردنی لازانیای رۆژئاوایی سوڕما بوو. 	 Toen ik in de Verenigde Staten woonde, waren veel van mijn Amerikaanse vrienden geshockeerd door mijn onwetendheid van chique westerse gerechten, zoals lasagne bijvoorbeeld.


ئه‌گه‌ر خوا ویستی ببوایه هه‌موویانی ده‌کرده میلله‌تێکی یه‌ك پارچه (هه‌مووان به‌ناچاریی ئیمه‌ندارو چاك ده‌بوون) به‌ڵام ویستی وایه هه‌ر که‌س بیه‌وێت و شایسته بێت، ده‌یخاته سایه‌ی ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانی و به‌هه‌شتی خۆیه‌وه، سته‌مکارانیش هیچ پشتیوان و یاریده‌ده‌رێکیان نابێت. 	 Als Allah het had gewild, dan had Hij hen (als behorend) tot één godsdienst (Oemmah) gemaakt, maar Allah laat tot Zijn Barmhartigheid toe wie Hij wil. En voor de onrechtvaardigen is er geen beschermer en geen helper.


شانازیم بەمەوە ئەکرد، و مەسەلە ئەوە نەبوو هیچ جادوێکی تایبەتم هەبێت. 	 Daar was ik trots op en ik deed niets bijzonders.


فیرعه‌ون به فیزه‌وه وتی: باسه ئه‌ی موسا په‌روه‌ردگاری ئێوه کێیه؟! 	 Hij zei: "Wie is dan jullie Heer, Moesa?"


له‌گه‌ڵیاندا ئه‌و کاره‌م کردووه 	 Ik deed het samen met hen.


که کانی یه‌که به‌نده‌کانی خوا لێی ده‌خۆنه‌وه له هه‌ر شوێنێکدا بیانه‌وێت هه‌ڵی ده‌قوڵێنن و فواره ده‌کات. 	 uit een bron waaruit Gods dienaren drinken en die zij rijkelijk uit de aarde laten ontspringen.


هەستەکان واتا ئێمە مرۆڤین. 	 Gevoelens hebben is menselijk.


پێیان بڵێ: ته‌ماشا بکه‌ن و سه‌رنج بده‌ن: خوا چی دروست کردووه له ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا، که‌چی به‌ڵگه و نیشانه‌و ئاگاداریه‌کان سوودیان نیه بۆ ئه‌و که‌سانه‌ی که باوه‌ڕ ناهێنن و (ڕێبازی ئیمان ناگرنه‌به‌ر). 	 Zeg (O Moehammad): "Aanschouwt wat er in de hemelen en op de aarde is. Maar de Tekenen en de waarschuwingen baten niet voor een volk dat niet gelooft."


تەنها مۆسیقا هەبوو. 	 Voor mij werd het allemaal muziek.


(به‌ڵام) به درۆی زانی و یاخی بوو. 	 Maar Pharao beschuldigde Mozes van bedrog, en was weerspannig tegen God.


ئەمە واک بڕینی بەربەستێک بوو بۆ دوور خستنەوەی شەرم وە بە بڕوای من دیزاین کردن دەتوانێت ئەمەش بکات 	 Het was een ijsbreker, het doorbrak een stigma, en volgens mij kan vormgeving dat ook doen.


ئه‌مانه‌هه‌ر هه‌مووی بۆ ڕۆشنکردنه‌وه‌ی دڵ و یادخستنه‌وه‌یه بۆ هه‌موو ئه‌و به‌ندانه‌ی که‌به‌لای ئێمه‌دا دێنه‌وه و ڕه‌زامه‌ندی ئێمه‌یان مه‌به‌سته. 	 Als een onderwerp ter overweging, en eene vermaning voor iederen mensch, die zich tot ons wendt.


وە من فێری پەوەندییە تایبەتیەکان بوووم کە زۆر گرنگترن لە پەیوەندیەکانی تر 	 Ik heb geleerd dat persoonlijke relaties belangrijker zijn dan ooit.


و ئەوەتا نموونەیەک: ئەمە بەچکەیەکە، وایە ؟ 	 Hier heb ik een voorbeeld: Dit is een 'wug', toch?


ڕووفوس، هەندێک گۆڕانکاری لە ڕەوشتی پیشەکەی دەکات بە چەڵۆ پێنج وەتەرە کارەبایەکە گوێگرتن لێی، زۆر چێژ بەخشە. 	 En Rufus gaat wat improviseren op zijn handgemaakte, vijfsnarige cello, en het is heel opwindend om naar hem te luisteren.


دەکرێت تەنیا بارێکی بون بێت نەک هەستێکی تێپەڕ 	 Het kan alleen een zijnstoestand zijn, niet zomaar een voorbijgaande emotie of sensatie.


پرسیار لەسەر ئەوە دەکەم کە مێشک چی دەکات توانا دەدات بە ئێمە ئەم شتانە بکەین 	 Ik vraag wat dit brein doet om ons dit te laten doen.


کاتێك بینیان ئه‌و به‌ڵێنه خواییه یه‌خه‌یان پێ ده‌گرێت، چڕوچاوی ئه‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان نه‌بووه، تاڵ و ترش و ناشرین ده‌کرێت، ئه‌وسا پێیان ده‌وترێت ئا ئه‌مه ئه‌و به‌ڵێنه‌یه که‌پێتان ده‌درا. 	 Wanneer zij het dan van dichtbij zien vertrekken de gezichten van hen die ongelovig zijn. En er wordt gezegd: "Dit is het wat jullie hebben verlangd."


هیچ شتێك نه‌بووه‌ته کۆسپ له ڕێگه‌ی ئه‌وه‌دا خه‌ڵکی باوه‌ڕ بهێنن_ کاتێك هیدایه‌تیان بۆ هات_ ته‌نها ئه‌وه نه‌بێت که وتیان: ئایا خوا مرۆڤێکی به فرستاده ناردووه؟! (له‌باتی ئه‌وه‌ی زوو به‌ده‌م بانگه‌وازی خواوه بچن و ئه‌وه به‌ڕێز بۆ خۆیان بزانن، که نوێنه‌ریان لێ هه‌ڵده‌بژێرێت و ئیمانی پێ بهێنن، زۆربه‌ی خه‌ڵکی له سه‌رده‌مه‌کانی عه‌قڵیان کول بووه له ئاستی ئه‌و ڕێزه تایبه‌تیه‌دا). 	 En er was niets dat de mensen verhinderde te geloven tm de Leiding tot hen kwam, behalve dat zij zeiden: "Heeft Allah een menselijke Boodschapper neergezonden?"


ئایا هه‌واڵی له‌شکرو سوپاکانت پێگه‌یشتووه؟ (ئه‌وانه‌ی یاخی بوون له پێغه‌مبه‌ران و به‌رنامه‌ی یه‌کخواناسی). 	 Heeft het bericht van de legers jou bereikt?


زه‌که‌ریا وتی: په‌روه‌ردگارا نیشانه‌یه‌کم پێ ببه‌خشه تا‌دڵنیابم، که ئه‌و مژده‌یه هاتۆته‌دی، خوای گه‌وره فه‌رمووی: نیشانه‌و به‌ڵگه‌ت ئه‌وه‌یه (له‌سه‌ر بوونی ئه‌و کوڕه) که تۆ ناتوانیت سێ شه‌وی ته‌واو (به ڕۆژه‌کانیه‌وه) قسه له‌گه‌ڵ خه‌ڵکیدا بکه‌یت! 	 Zacharias antwoordde: O Heer! geef mij een teeken. De engel hernam: Uw teeken zal zijn, dat gij in drie nachten niet tot de menschen zult spreken hoewel gij u in volmaakte gezondheid bevindt.


هه‌ر بۆ خوایه هه‌موو ناوه جوان و پیرۆزه‌کان، جا (ئه‌ی ئیمانداران) به‌و ناوانه دۆعا و نزا بکه‌ن و هاناو هاوار بۆ ئه‌و زاته به‌رن، واز بهێنن له‌وانه‌ی که له ناوه پیرۆزه‌کانی خوادا لادان ده‌که‌ن و (سیفه‌ت و ناوه‌کانی خوا به‌کارده‌هێنن بۆ غه‌یری خوا)، له ئاینده‌دا پاداشتی ئه‌و کارو کرده‌وانه‌یان وه‌رده‌گرن که ئه‌نجامیان ده‌دا. 	 En aan Allah behoren de Schone Namen, roept Hem daarmee aan en verlaat degenen die misbruik van Zijn Namen maken; zij zullen worden vergolden vooir wat zij plachten te doen.


ئینجا ڕووی کرده یوسف وتی: ئه‌ی یوسف، ئه‌م باسه فه‌رامۆش بکه و گوێی مه‌ده‌رێ، تۆش داوای لێخۆشبوون و لێبوردن بکه له هه‌ڵه و تاوانه‌که‌ت چونکه به‌ڕاستی تۆ له گوناهباران و به‌هه‌ڵه‌چواندایت. 	 O Jozef! houd u niet meer met deze zaak bezig; en gij, o vrouw! vraag vergiffenis voor uwen misdaad; want gij zijt een schuldig mensch.


(ئه‌ی محمد (صلى الله عليه وسلم) پێیان) بڵی: ئه‌ی قه‌وم و هۆزم چیتان بۆ ده‌کرێت ئه‌نجامی بده‌ن له‌سه‌ر شێوازی خۆتان، ئه‌وه به‌ڕاستی منیش به‌رده‌وامم له‌سه‌ر کاری خۆم (له هه‌وڵ و تێکۆشان بۆ هیدایه‌ت و ئیمان)، چونکه له‌ئاینده‌دا ده‌زانن که سه‌ئه‌نجامی ماڵی قیامه‌ت بۆ کێ ده‌بێت، دڵنیاش بن که سته‌مکاران سه‌رفراز نابن. 	 Zeg: "O mijn volk handelt naar jullie vermogen; ik doe het ook. En dan zullen jullie wel te weten komen voor wie de uiteindelijke woning is."


(یادیان بێنه) کاتێک خوا په‌یمانی له یه‌که یه‌که‌ی پێغه‌مبه‌ران وه‌رگرت کاتێک کتێب و دانایی پێبه‌خشین به‌وه‌ی که ئه‌گه‌ر: له ئاینده‌دا پێغه‌مبه‌رێکم بۆ ڕه‌وانه کردن و به‌ڕاستدانه‌ری ئه‌وه‌ی ئێوه‌ش بوو، ئه‌وه ده‌بێت باوه‌ڕی پێ بهێنن و پشتگیری بکه‌ن، ئینجا خوا فه‌رمووی: ئایا بڕیارتانداو په‌یمانی منتان به‌و جۆره وه‌رگرت که پێم ڕاگه‌یاندن؟ وتیان: بڕیارمانداو (هه‌روا ده‌که‌ین) ئه‌وسا خوا پێی فه‌رموون: ده به‌شایه‌ت بن و منیش له‌گه‌ڵتان یه‌کێکم له شایه‌ته‌کان. 	 En (gedenkt) toen Allah een overeenkomst aanging met de Profeten (en zei): "Wat ik jullie ook gegeven heb van de Schrift en de Wijsheid; en er komt daarna een Boodschapper tot jullie ter bevestiging van wat bij jullie is: jullie zullen zeker in hem geloven en hem zeker helpen." (Allah) zei: "Erkennen jullie dit en aanvaarden jullie Mijn verbond?"


واز بهێنن، له‌مه‌ودوا ده‌زانن چ (قوڕێکتان بۆ خۆتان گرتۆته‌وه، چ به‌ڵایه‌کتان به‌سه‌ر خۆتان هێناوه). 	 (Gij zult uwen tijd) volstrekt niet (aldus gebruiken); Hiernamaals zult gij uwe dwaasheid kennen.


گۆڕانکاری لە نێوان یەکەمجاری ڕیزکردنەکەیان بۆ دووەمجار ڕێکخستنەکان دەریدەخەن ئەوەی کە ئێستا نیشانمدان سیحریانەیە 	 de verschuiving van de eerste keer waarderen ten opzichte van de tweede keer. Reguliere controles tonen -- dat was de magie die ik jullie toonde,


ئه‌وه وه‌ک بۆرییه‌ک وایه که سه‌ربازێکی بریندار له لایه‌که‌وه ده‌چێته ژووره‌وه و له‌لایه‌کی تره‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه ماڵه‌وه 	 Het is als een koker waar een soldaat aan één kant ingaat en aan de ander kant, thuis, weer uitkomt.


پێکەنین ئەوەی لێرەدا دەیبینن سیستەمێکی ئاو پاڵاوتنە 	 (gelach) Wat je hier ziet is een water zuivering systeem.


خه‌ڵکه‌که وتیان: ئێمه به ڕاستی به‌هاتنتان تووشی نه‌گبه‌تی بووین، سوێند به خوا ئه‌گه‌ر واز نه‌هێنن و کۆڵ نه‌ده‌ن، به‌رد بارانتان ده‌که‌ین و له لایه‌ن ئێمه‌وه توشی ئازارێکی به ئێش ده‌بن. 	 Die van Antiochië zeiden. Waarlijk, wij voorzien kwaad van u; indien gij niet met prediken ophoudt, zullen wij u zekerlijk steenigen, en u zal eene smartelijke straf door ons worden opgelegd.


كه‌چی وتیان: له په‌روه‌ردگارت داوا بكه بزانین ڕه‌نگی چۆنه؟ موسا وتی: بێگومان خوا ده‌فه‌رموێت: ئه‌و مانگایه مانگایه‌كی ڕه‌نگ زه‌ردی تۆخه، ته‌ماشاكارانی دڵخۆش ده‌كات. 	 Zij zeiden: "Roep voor ons jouw Heer aan, opdat Hij ons duidelijk maakt wat haar kleur is.' Hij zei: "Hij zeg dat het een koe met een heldere gele kleur is, die de toeschouwers verheugt."


"تۆ دەڵێی یەک لەسەر سێی ئەمریکییەکان حەزیان لە سۆسی سپاگێتی زۆر پارچە پارچەیە کەچی کەسیش ئەو پێویستییەی بۆ پڕ نەکردونەتەوە؟" و ئەویش وتی بەڵێ! پێکەنین - ئینجا پریگۆ گەڕایەوە و بەتەواوی سۆسی سپاگێتییەکەیان گۆڕی هێڵێکی بەرهەمهێنانی سۆسی زۆر پارچە پارچەیان دروست کرد کە دەستبەجێ و بەتەواوی دەستی بەسەر پیشەسازی سۆسی سپاگێتی وڵاتەکەدا گرت. لە ماوەی دە ساڵدا ٦٠٠ ملیۆن دۆلاریان دەستکەوت لە رێگەی ئەو هێڵی بەرهەمهێنانی سۆسی زۆر پارچە پارچەوە هەمو خەڵکەکەی تری ناو ئەو پیشەسازییە تەماشای کارەکەی هاواردیان کرد و وتیان 	 "Zeg je nou dat één derde van de Amerikanen snakt naar spaghettisaus met extra stukjes, en dat nog niemand in die behoefte voorziet?" En hij zei ja! (gelach) En toen ging Prego terug, en paste de formule aan van hun spaghettisaus, en kwamen met een assortiment "extra stukjes", die meteen en volledig de spaghettisaus-markt in dit land veroverde. En in de tien jaar daarna verdienden ze 600 miljoen dollar aan hun assortiment sauzen met extra stukjes.


سوێند به خوا به‌ڕاستی ئێمه - نوح - مان ڕه‌وانه کرد بۆ سه‌ر قه‌ومه‌که‌ی، جا ئه‌ویش پێی وتن: ئه‌ی گه‌ل و هۆزم ئێوه هه‌ر خوا بپه‌رستن، چونکه جگه له‌و زاته خوایه‌کی ترتان نیه، به‌ڕاستی من ده‌ترسم له‌رۆژێکی گه‌وره‌دا تووشی به‌ڵاو سزایه‌کی زۆر سه‌خت ببن. 	 Voorzeker, Wij zonden Nôeh tot zijn volk en hij zei: "O mijn volk, aanbidt Allah, er is voor jullie geen god dan Hij: voorwaar, ik vrees voor jullie de bestraffing van een geweldige Dag."


ئەلیس:بە خێرای قەدەغەی پاداشط کردن بۆ ئێوە،کە نابێت ئێمە بە یەکەوە کار بکەین بە تایبەتی بە هەبوونی سێ مناڵ بەڵام ئێمە دەیکەین 	 AV: Een snel bonustaboe, dat we niet samen zouden moeten werken, vooral niet met drie kinderen -- en dat doen we wel.


تۆ دەزانی ئەوە بۆنەیەکی گاڵتەیە 	 Dan weet je dat het een orgie is.


ته  ماشاکردنی ئه  و وێنانه  له  مڕۆدا بۆنی ئه  و دوکه  ڵه  ده  گه  ڕێنێته  وه  که  له  سه  ر جله  کانم بوون کاتێک گه  ڕامه  وه  ماڵه  وه  بۆ لای خێزانه  که  م له  و شه  وه  دا 	 Als ik nu naar deze foto 's kijk ruik ik weer de rook die nog in mijn kleren hing als ik' s avonds thuiskwam.


ئەمە ئەو زانیاریانەیە کە کەمێک بەر لە ئێستا ئاماژەم پێدا . 	 Oké. Dit zijn de gegevens die ik net liet zien.


زۆر باشە ، یەکێک لە کچەکان خۆی فێر کردبوو کە ببێت بە مامۆستا 	 Nou had een van de meisjes zichzelf geleerd om de leraar te worden.


ئایا مه‌گه‌ر فریشته‌کانمان به مێینه درووست کردووه و له‌و کاته‌دا ئه‌وان له‌وێ بوون؟! 	 Hebben Wij de Engelen als vrouwen geschapen en waren zij getuigen?


کاتێک ئێمە هەموو ئەم بەڵگانە دەخەینە ڕوو، لەگەڵ ئەوەشی کە ئەوان جۆرێکن لەم چەند جۆرە کەمەی کە خۆیان دەناسنەوە لە ئاوێنەدا، قورسە خۆمان لا بدەین لەوەی کە ئەوان بە ئاگان، زیرەکن، و بونەوەری هەستیارن. 	 Als we al dit bewijs bekijken, samen met het feit dat olifanten als een van de weinige soorten zichzelf in een spiegel herkennen, kan je alleen maar concluderen dat ze bewuste, intelligente, en emotionele wezens zijn.


پەتاتەی سورۆکراو بە سەوزە سەیردەکرێت. 	 Pizza als ontbijt.


پرۆتۆکۆڵی نەناسراو 	 Onbekend protocol


هه‌روه‌ها کاتێك دێت زه‌ویش پان و به‌رین ده‌بێته‌وه (تا جێگه‌ی هه‌مووانی له‌سه‌ر ببێته‌وه، که ئه‌مه ئاماژه‌یه، بۆ ته‌خت بوونی). 	 Als de aarde zal worden uitgestrekt,


ئەو کاتە چڕی ناوکت دەست دەکەوێت باشە، با پیا بچینەوە 	 dan zou je de dichtheid van één kern hebben. We overlopen het nog eens.


ئا ئه‌مه‌ی که باسکرا به‌یاننامه‌و ڕوونکردنه‌وه‌یه بۆ خه‌ڵکی به گشتی و ڕێنمووبه‌خش و ئامۆژگاریشه بۆ پارێزکاران به تایبه‌تی. 	 Dit is een verklaring (deze Koran) voor de mensen en leiding en onderricht voor de Moettaqôen.


ڕێزگرتنی ئایینی تەوری جوتیارەکانی هێواش کردەوە و تەنانەت شارەکە ڕابەری چاندنی درەختی زیاتری کرد لە باخچە شارستانیەکان. 	 De religieuze verering hield de bijlen van de boeren tegen en ze bracht de stad er zelfs toe om extra bomen in stadsparken te planten.


گوێڕایه‌ڵی فه‌رمانی په‌روه‌ردگاری ده‌بێت، حه‌ق وایه و پێویسته له‌سه‌ری ئاوا فه‌رمانبه‌ردار بێت. 	 en naar haar Heer luistert en haar plicht nakomt.


بەڵام، چەند سەرەداوێکی گرنگمان هەیە. 	 Maar er zijn wel belangrijke aanwijzingen.


لە ڕۆژگاری ڕابردوو، پشکنەرەکانی وەکو ڤاسکۆ دیگاما و کۆڵومبەس شانسی باشیان هەبووە بۆ ناساندنی جیهانی سەر زەوی. 	 In vroegere tijden waren er ontdekkingsreizigers, zoals Vasco da Gama en Columbus die het geluk hadden de Aarde te verkennen.


به‌ڕاستی ئه‌وانه ئیمانیان هێناوه و کرده‌وه چاکه‌کانیان ئه‌نجامداوه، چه‌نده‌ها باخچه‌ی به‌هه‌شتی پڕ له نازو نیعمه‌ت بۆیان ئاماده‌یه... 	 Zij die geloven en de deugdelijke daden doen, voor hen zijn de tuinen van de gelukzaligheid,


ئایا ئێوه له هه‌موو شوێنێکی بڵندو سازگاردا کۆشک و ته‌لار دروست ده‌که‌ن و خۆتان سه‌رگه‌رمی که‌یف و شادی ده‌که‌ن؟! (ئایا بۆ ئه‌وه دروست کراون؟)... 	 Willen jullie op elke heuvel voor de grap een teken bouwen


ئەوەی لەسەرتە بیکەیت ئەوەیە کە سەیری لیستی مردوەکان بکەیت تەنها لەسەدەی بیستەمدا، ئەوانەی کە خاوەنی مێشکێکی ناودار بوون ئەوانەی کە بەگەنجی مردون یاخود بەدەستی خۆیان، ئێوە دەزانن؟ 	 Kijk maar eens naar het grimmige dodental onder de meest magnifieke creatieve geesten van de 20e eeuw. Velen stierven jong, vaak door eigen toedoen.


چۆن بتوانین ڕێگایەک بدۆزینەوە بۆ کۆکردنەوەی خەڵک لە یەک کاتدا لە یەک شوێن بۆ چەندین ڕۆژ یان هەفتە، بۆ ئەوەی پێکەوە بەرەنگاری ئەم کێشانە ببنەوە بەڵام لە ڕوانگەی جیاجیای خۆیانەوە؟ 	 Hoe zouden we mensen kunnen samenbrengen op één fysieke locatie voor dagen of weken na elkaar, zodat ze deze problemen samen kunnen aanpakken maar vanuit hun eigen perspectieven?


ئه‌وسا ئیتر جادووگه‌ران، خران به ڕووداو سوژده‌یان برد بۆ خوا (ڕاستییان بۆ ده‌رکه‌وت) وتیان: ئیتر ئێمه باوه‌ڕێکی به‌تینمان هێناوه به‌په‌روه‌ردگاری هاروون و موسا. 	 En de tovenaars werden neergeworpen om zich eerbiedig neer te buigen en zij zeiden: "Wij geloven in de Heer van Haroen en Moesa."


هەوڵداەن بۆ هەڵفڕاندنی ئەو فڕۆکەیە بە شێوەیەکی ڕاست وەک ئەوە وایە کە تەقە بەو ئاڕاستە بکەیت کە بەرەو کۆتای دەڕوات و دەیبڕێت ، ئەوە کارێکی زۆر قورسە کوڕینە ئەوە وای لی کردم کە زۆر ڕێز لە سروشت بگرم 	 Hem normaal te laten vliegen is als proberen om een pijl te schieten met het gevederde eind naar voren. Het was een zware dobber en het gaf me veel respect voor de natuur.


بڕوای بته‌وی به پاداشتی چاک و به‌نرخی خوایی هه‌یه... 	 En de waarheid van het geloof belijdt, dat het uitnemendst is.


باشه، پێم بڵێ ئایا ئه‌و که‌سه‌ی که فه‌رمان ده‌دات و ڕێگری ده‌کات؟!... 	 Wat denk jij van hem die verbiedt?


هەمیشە ئاسان نییە. 	 MW: Het is niet altijd makkelijk.


بۆ ئەوانەى کە لە ئامادەبووان ،باوک و دایکن وەک من دەتوانی تەنها خەیاڵى ئەو ئازارە بکەی .کە ئەو دایکە چ هەستێکى هەبووە 	 De ouders onder jullie in het publiek, en ikzelf trouwens ook, kunnen ons slechts een voorstelling maken van het leed dat die moeder voelde.


ئه‌وسا (فیرعه‌ون و دارو ده‌سته‌ی) شوێنیان که‌وتن، له‌گه‌ڵ خۆرهه‌ڵاتندا پێیان گه‌یشتن... 	 Maar zij achtervolgden hen bij zonsopgang.


به  ڕاستی بڵێن ، ئێمه  به  شێوه  یه  کی کرداری به  کاری ده  هێنن 	 Eerlijk gezegd maken we er heel pragmatisch gebruik van.


دواتر لوکاس ڕێگەیتری تاقیکردەوە، بۆ فێربوون بە دوای ڕێگەی خۆیدا گەڕا، بۆنموونە، گفتوگۆ و مشتومڕ لە سکایپ لەگەڵ بیانیەکان. 	 Toen begon Lucas te experimenteren met methodes, op zoek naar zijn eigen manier van leren, bijvoorbeeld door Skype chats te voeren met vreemden.


ئه‌وانه‌منه‌ت ده‌که‌ن به‌سه‌ر تۆدا که‌گوایه موسڵمان بوون، پێیان بڵێ: منه‌ت مه‌که‌ن به‌سه‌رمدا له‌سه‌ر موسڵمان بوونه‌که‌تان، به‌ڵکو خوا منه‌ت ده‌کات به‌سه‌ر ئێوه‌دا که‌هیدایه‌تی داون بۆ ئیمان و باوه‌ڕ ئه‌گه‌ر ئێوه ڕاستگۆن. 	 Zeg: "Beschouwt jullie overgave niet als een gunst aan mij. Integendeel, God heeft jullie een gunst bewezen dat Hij jullie tot het geloof geleid heeft, als jullie oprecht zijn."


کاتێك لاوه‌کان په‌نایان برده به‌ر ئه‌شکه‌وته‌که‌و نزایان کرد، جا وتیان: په‌روه‌ردگارا له‌لایه‌ن خۆته‌وه ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانی تایبه‌تیمان پێ ببه‌خشه و له سۆزی خۆت به‌هره‌وه‌رمان بکه‌و ڕێگه‌ی ڕزگاری و سه‌رفرازیمان بۆ بسازێنه له‌م کاره‌ماندا. 	 Toen de jonge mannen in de grot een onderkomen zochten en zeiden: "Onze Heer, geef ons van Uw kant barmhartigheid en bereid ons uit onze toestand een goede uitweg."


لێیان مەترسن. بەسەریان زاڵ بن، بیانکەنە کێشەی بچوکتر،. و پاشان ڕێگە چارەی سادەیان بۆ بدۆزنەوە. 	 maar ze uit elkaar halen en terugbrengen tot kleinere problemen en dan simpele oplossingen zoeken.


ئه‌و وتی، ئۆو، به‌ڵێ، منیش به‌بیرم دێت 	 Hij zei: "O ja, dat herinner ik me ook!


ده‌سته‌یه‌ك له‌وانه‌ی که کتێبی ئاسمانیان پێ به‌خشیوون (شوینکه‌وته‌ی حه‌ق و ڕاستین) دڵخۆش و شادمان ده‌بن به‌و قورئانه‌ی که بۆ تۆ دابه‌زێنراوه، هه‌ندێ گرۆ ده‌سته‌ی تریش هه‌یه ئینکاری هه‌ندێکی ده‌کات.. پێیان بڵێ: به‌ڕاستی من فه‌رمانی ئه‌وه‌م پێ دراوه که ته‌نها خوا بپه‌رستم و هیچ شه‌ریك و هاوه‌ڵیشی بۆ بڕیار نه‌ده‌م، هه‌ر بۆ لای ئه‌و خه‌ڵك بانگ بکه‌م، گه‌ڕانه‌وه‌ش هه‌ر بۆ لای ئه‌وه. 	 Degenen aan wie Wij de Schrift hebben gegeven, verheugden zich over wat aan jou (O Moehammad) is neergezonden. Onder de bondgenoten zijn er die een gedeelte ervan ontkennen.


به‌ڵکو ته‌نها یه‌ک ده‌نگی گه‌وره‌و شریخه‌یه‌کی به‌هێز نه‌بێت هیچی تر نه‌بوو، جا ئه‌وان ده‌ستبه جێ مردن خامۆش بوون. 	 Het was slechts één bliksemslag en toen waren zij dood.


ئەگەر توانیمان عەدەسەکە بگۆڕین، ناتوانین تەنها خۆشیەکانت بگۆڕین دەتوانین هەموو ڕۆشنبیریە تاکیەکانت و ئیشەکانت بگۆڕین لە هەمان کاتدا کاتێک ناوم نوسی لە زانکۆی هاڤارد، پێشکەشکردنی هەلێکم کرد 	 Als we die lens kunnen veranderen, kunnen we behalve je geluk, ook elk schoolresultaat en zakelijk resultaat veranderen.


گڕوتینێک نیە بۆ کێشەکانی وشە کە دەلالەت لە %٩٩ ی خوێندکارەکانم دەکات 	 Er is een aversie jegens vraagstukken, die geldt voor 99 procent van mijn studenten.


ئه‌نجامیدا، سه‌ركه‌وتوو بوو. 	 Hij deed het, het lukte hem.


دەتوانێت داوای زانیاری زیاتر بکات 	 Hij kan om aanvullende informatie vragen.


بۆیە من خۆم بۆ توشبوون بە ئەلزەهایمەر ئامادە دەکەم 	 Ik bereid mij dus voor op het krijgen van Alzheimer.


ده‌با شوێنکه‌وتووانی ئینجیل به‌و ڕێنموویی و ئامۆژگاریانه هه‌ڵسوکه‌وت بکه‌ن که خوا له ئینجیلدا دایبه‌زاندوه (گرنگترینیان شوێنکه‌وتنی ئاینی ئیسلام و پێغه‌مبه‌ری ئیسلامه) ئه‌وه‌ی حوکم و داوه‌ری نه‌کات به‌و به‌رنامه‌یه‌ی که خوا دایبه‌زاندوه، جا ئا ئه‌وانه ناپاک و تاوانبارو له سنوور ده‌رچوون. 	 En laat de lieden van de Indjil oordelen met wat Allah daarin geopenbaard heeft. En wie niet oordeelt met wat Allah neergezonden heeft: zij zijn degenen die zware zondaren zijn.


بۆی دەرکەوت کە بۆنەیەکی دروستکردنی تیمی گۆڕی بۆ بۆنەیەکی گاڵتەجاڕی بۆ سێ منداڵی ٦ ساڵان. 	 Ze moet zich gerealiseerd hebben dat ze een teambuilding-moment deed omslaan in een publieke vernedering van drie zesjarigen.


ژنەکە دەتوانێت بچێت و .نۆ جۆر خواردن وەربگرێت 	 De vrouwen komen hun kaart laten lezen en krijgen negen voedsel items.


سه‌ره‌نجام وه‌کو پووش و په‌ڵاش و کاری خوراوی لێکردن، (درێژه‌ی ئه‌م به‌سه‌رهاته له { ژیان نامه‌ی پێغه‌مبه‌ری مه‌زندا} له نووسینی مامۆستا عبدالعزیز پاڕه‌زانی دا ته‌ماشا بکه). 	 En hij maakte hen als afgevreten halmen.


پێیان بڵێ: کێ هه‌یه په‌ناتان بدات له‌خواو پتانپارێزێت له تۆڵه سه‌ندنه‌وه‌ی، ئه‌گه‌ر بییه‌وێت ناخۆشییه‌کتان بۆ پێش بهێنێت، یا خود کێ هه‌یه ده‌توانێت به‌ری میهره‌بانی و سۆزی بگرێت، ئه‌گه‌ر بیه‌وێت به‌زه‌یی و ڕه‌حمه‌تی خۆیتان پێ ببه‌خشێت، ئه‌وکاته ئیتر ئه‌وانه جگه له خوا که‌سیان ده‌ست ناکه‌وێت پشتیوانیان لێ بکات و سه‌ریان بخات. 	 Zeg: "Wie is het die jullie tegen God beschermt als Hij jullie kwaad wil berokkenen of jullie barmhartigheid wil bewijzen?" Zij vinden voor zich buiten God geen beschermer en geen helper. *


لە ناوەڕاستی هەموو ئەم تەکنەلۆجیا سەرسوڕهێنەرانەدا هەموو ئەم شتە سەیرانە کە ڕوو دەدەن ، جێی سەرنجە چونکە جۆرێک لە شۆڕشی نوێگەری دروست کردووە کە لەم ڕۆدا دەیبینین سەیرکردنی شێوازی چارەسەرە کۆنەکانی ڕابردوو و شتی لەو جۆرە کە هەندێک بە تایبەتی ئەوانەی لە بواری دەرمانسازیدا کار دەکات بە نا زانستی ناوی دەبەن 	 Te midden van al deze ongelooflijke technologie en al die dingen die aan het gebeuren zijn, is het heel interessant te zien dat er ook een soort contra-revolutie aan de gang is. Een heropleving van interesse in remedies van het verleden. In genezende voeding en dat soort zaken, die sommige mensen, vooral dan binnen de farmaceutische industrie, graag onwetenschappelijk noemen.


چونکە لەساڵی ١٩٧٤ دا کۆچی دوایی کرد 	 Hij stierf in 1974.


ئا ئه‌وانه‌ئه‌و که‌سانه‌ن که‌به‌گوێره‌ی چاکترینی کرده‌وه‌کانیان پاداشتیان ده‌ده‌ینه‌وه، چاوپۆشیش له‌هه‌ڵه‌و گو‌ناهه‌کانیان ده‌که‌ین له‌ڕیزی به‌هه‌شتی یه‌کاندا، ئه‌مه‌ش به‌ده‌ستهێنانی ئه‌وبه‌ڵێنه ڕاست و دروسته‌یه که‌له‌کاتی خۆی پێیان درابوو. 	 Zij zijn het van wie Wij het beste dat zij deden aannemen en van wie Wij de slechte daden overslaan; zij zijn bij hen die in de tuin thuishoren. Dat is de betrouwbare toezegging die aan hen gedaan is.


زۆر شت هەیە کە دەبێت بیکەین ، زۆرلە قوتابخانەکان پەیرەوی سیستەمی لە کێڵگەوە بۆ قوتابخانە دەکەن ، زۆرێک لە قوتابخانەکان خۆراکی تازە دێنن بۆ قوتانخانەکان 	 Er is een hoop dat we kunnen doen. Er zijn veel scholen die vers-programma 's hebben. Er zijn veel scholen die werkelijk vers eten in huis halen.


ئا ئه‌وانه كه‌سانێكن كه گومڕاییان وه‌رگرتووه له باتی هیدایه‌ت و سزایان كڕیوه له باتی چاوپۆشی و لێبووردن، ئای چه‌نده خۆگرن له‌سه‌ر ئاگری دۆزه‌خ!! 	 Zij zijn diegenen die de Leiding hebben verruild voor de dwaling en de vergiffenis voor de bestraffing. Hoe geduldig zijn zij met de Hel!


له جیاتی خوا ده‌تانپه‌رست، به‌که‌ساسی و خه‌جاڵه‌تیه‌وه ده‌ڵێن: لێمان ون بوون، دیار نین!!، به‌ڵکو ئێمه هه‌ر ناوی که‌سی ترمان نه‌ده‌برد (دیاره له ترسدا، یان هه‌ر بیروباوه‌ڕی خۆیان فه‌رامۆش کردووه)، ئا به‌و شێوه‌یه خوا کافران سه‌رگه‌ردان و سه‌رلێشێواو ده‌کات... 	 Zij zullen zeggen: "Zij zijn van ons verdwenen. Wij plachten voorheen zelfs niets aan te roepen."


باشە، مامۆستا دەڵێت چی بنوسن؟ 	 "Oké, en wat vraagt ze je dan?"


که هه‌ر باوه‌ڕیان پێی نابێت هه‌تا سزایه‌کی به ئێش و ئازار ده‌بینن... 	 Zij geloven er niet in totdat zij de pijnlijke bestraffing zien


کاتێکیش دووڕووه‌کان و ئه‌وانه‌ی دڵیان نه‌خۆشی گومانی تێدابوو ده‌یانوت به‌ڵێنی خوا و پێغه‌مبه‌ره‌که‌ی ته‌نها بۆ خه‌ڵه‌تاندن بوو، هیچی تر نه‌بوو؟! 	 En (gedenk) toen de huichelaars en degenen, in wier harten een ziekte is, zeiden: "Allah en Zijn Boodschapper hebben ons slechts een misleidende belofte gedaan.


گوتی، "باشە، تۆ دەزانی، خەونەکانم وەک ئەوە نەهاتەدی کاتێک کچێکی بچووک بووم بیرم دەکردەوە. 	 En zei zei, "Nou, weet je, mijn dromen zijn niet dezelfde als ik dacht dat ze zouden zijn toen ik een meisje was.


لە نێوان ئەوەی چی ڕوو دەدات کاتێک تۆ شتیک دەکەیت کە پێچەوانەی ئەوە بێت کە لەبەرت کردووە 	 tussen wat er verandert als je improviseert in tegenstelling tot als je iets hebt van buiten geleerd.


به‌ڕاستی سزای په‌روه‌ردگاریان که‌س لێی ئه‌مین نابێت. 	 Voorwaar, voor de bestraffing van hun Heer is niemand veilig.


مێشكی وشبووەوە بە ئەستەم كار دەكات بە بەراورد بە مێشكێكی ئاسایی، و ھەتا كرژبوونی كاتیش بەھۆی كەمی ئاوەوە ڕوودەدات. 	 Een gedehydrateerd brein werkt harder om evenveel voor elkaar te krijgen als een normaal brein en het krimpt zelfs tijdelijk vanwege zijn watertekort.


سێیەمیش، ئەگەر منداڵان لە تەمەنێکی بچووکدا درۆ بکەن، دەبێت کێشەیەکی کەسێتی هەبێت تیایاندا، و بۆ هەتا هەتایە دەبن بە درۆزنی زیانبەخش. 	 En drie: als kinderen al heel jong liegen, hebben ze vast een slecht karakter en zullen ze heel hun leven ziekelijk blijven liegen.


چۆن ئۆرگانەکانی لەش نەخۆش دەکەون وە تووشی بەزەیی دەبیت ، تەنها مێشک نەبێت ؟ 	 Waarom krijg je bij ziekte van elk ander orgaan sympathie, behalve bij het brein?


ئەمەش کێشەیەکی زۆر راستەقینەیە سەرچاوەی کێشە کە کێیە ؟ 	 En dit is dus een heel serieus probleem. Waar komt dat vandaan?


زۆر سوپاس. (چەپڵەڕێزان) 	 Hartelijk bedankt.


هیچ که‌سی لێ نه‌بووه و خۆشی له که‌س نه‌بووه. 	 Hij baarde niet, en werd niet gebaard.


جا له سه‌رئه‌نجامی گوناهو تاوانیاندا، هۆزی ناله‌بار نوقم کران له زریانه‌که‌دا، ئینجا خرانه ناو ئاگره‌وه، که‌سیشیان ده‌ست نه‌که‌وت له خه‌شم و سزای خوایی په‌نایان بدات. 	 Vanwege hun zonden werden zij verdronken en toen een vuur binnengebracht en zij vonden buiten God om voor zich geen helpers.


پاشگر 	 Achtervoegsels


و ئەم جیاوازییە دەگەڕێتەوە بۆ جۆری ئاوێتە جیاوازەکان لەناویدا. 	 Het verschil zit hem in de stoffen die erin zitten.


ئه‌و به‌خته‌وه‌رانه ئه‌و که‌سانه‌ن که کاتی خۆی باوه‌ڕیان هێناوه به ئایه‌ته‌کانی ئێمه و نیشانه‌کانی ده‌سه‌ڵاتداریمان له بوونه‌وه‌ردا و ئیماندارو موسڵمانیش بوون. 	 (Zij zijn) degenen die in Onze Tekenen geloofden en die zich (aan Ons) overgaven.


له شه‌ڕ و خراپه‌ی ئه‌وه‌ی که وه‌سوه‌سه و خه‌ته‌ره و خه‌یاڵ ده‌خاته دڵه‌وه که (خه‌ناسه). بریتیه له‌وه‌ی که وه‌سوه‌سه فڕێ ده‌داته سینه و دڵ و ده‌رونی خه‌ڵکییه‌وه. 	 tegen het kwaad van de stiekeme influisteraar


ئەمە نابێتە جۆرێکی تری دەژە میکرۆب ؟ 	 Zouden dat geen nieuwe antibiotica kunnen zijn?


لەکاتی یاریکردن لەگەڵی، فێری هەندێک ڕێسای دەرەکی دەبین دەربارەی ئاگر وەک: توانای ئاگر، سوتانەکەی وە هەروەها هەڵمەکەشی 	 Door ermee te spelen, leren ze een aantal basisprincipes over vuur, over inname, over verbranding, over uitlaatgassen.


له‌و شاره‌دا نۆ ده‌سته هه‌بوو که گوناهو تاوانیان ئه‌نجام ده‌داو تۆوی خراپه‌یان له وڵاتدا ده‌چاندو به‌لای چاکه‌و چاکه‌کاریدا نه‌ده‌چاوون. 	 En er was in de stad een bende van negen die op de aarde verderf zaaiden en die geen orde op zaken stelden.


کاتێکیش ئایه‌تێك ده‌خه‌ینه جێی ئایه‌تێکی تر (بۆ ئه‌وه‌ی پله به پله شتێك حه‌رام بکه‌ین، یان دیارده‌یه‌کی نه‌فامی لابه‌رین) خوایش خۆی ده‌زانێت چی داده‌به‌زێنێت و چ فه‌رمانێك ده‌دات، ئه‌وه نه‌فامان ده‌ڵێن: (ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم) بێگومان تۆ هه‌ر له خۆته‌وه شت هه‌ڵده‌به‌ستیت، نه‌خێر وا نیه، (ئه‌و له خۆیه‌وه شت ناڵێت) به‌ڵکو زۆربه‌ی ئه‌و نه‌فامانه تێناگه‌ن و نازانن. 	 En wanneer Wij een teken vervangen [door het] in de plaats van een ander teken [te geven] -- God weet het best wat Hij neerzendt -- dan zeggen zij: "Jij verzint maar wat." Integendeel, maar de meesten van hen weten het niet.


(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم تۆ) بڵێ: به‌ڕاستی من ته‌نها ئاگادار ده‌کرێم که بێگومان خوای ئێوه هه‌ر خوایه‌کی تاک و ته‌نهایه، ئایا ئێوه ته‌سلیمی ئه‌م بڕیاره ده‌بن و مسوڵمان ده‌بن؟! 	 Zeg: Mij is niets geopenbaard, dan dat uw God een eenig God is: zult gij u dus aan hem onderwerpen?


ئه‌و په‌روه‌ردگاره‌ی ئێوه (که حه‌ق وایه هه‌ر ئه‌و بپه‌رستن) خوایه‌کی تاك و ته‌نهایه، جا ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕیان به قیامه‌ت نیه دڵه‌کانیان هه‌میشه ئینکاری هه‌موو ڕاستیه‌ك ده‌کات، له کاتێکدا ئه‌وانه خۆیان به گه‌وره ده‌زانن و فیز ده‌که‌ن. 	 Jullie god is één God. Wat betreft degenen die niet in het Hiernamaals Ooyen: hun harten zijn verderfelijk en zij zijn hoogmoedigen.


تۆڵه‌ی تاوانێکیشان وا به‌سه‌رمه‌وه (کاتێک به هه‌ڵه قبط‌یه‌که‌م کوشت) بۆیه ده‌ترسم بمکوژنه‌وه... 	 En zij hebben (een beschuldiging van) een misdaad tegen mij en ik ben bang dat zij mij zullen doden."


ده‌زانی که ده‌توانی ئه‌وه بکه‌یت-- وه باوه‌ڕم وایه کاتێک ده‌گه‌یته یاری کردنێکی کۆمه‌ڵی ئه‌وه زۆر گرنگ ده‌بێت بۆ گرووپه‌کان بۆ به‌ده‌ست هێنانی سه‌لامه‌تی له‌ڕێگای به‌شداری پێکردنی نیشانه‌کانیه‌وه 	 Je weet het gewoon, en bij collectief spel is het echt belangrijk voor groepen om een veilig gevoel te krijgen via het uitwisselen van spelsignalen.


هەروەها ئەگەر لێیان پرسی حەز دەکەیت چی بکەیت ئەو ئەڵێت حەزم لە خەوە 	 Als je hem vraagt waar hij van houdt, zal hij zeggen: "Ik houd van slapen.


جه‌نگ له‌سه‌رتان بڕیار دراوه که‌شتێکی گرانه لاتان (ئیماندار به جه‌سته لای گرانه به‌ڵام ڕۆحی پێی ئاسووده‌یه بۆ به‌رگری له ئیسلام و لابردنی کۆسپه‌کان) به‌ڵام له‌وانه‌یه شتێکتان لا ناخۆش بێت که‌چی خێر له‌وه‌دا بێت، هه‌روه‌ها له‌وانه‌یه شتێکتان پێ خۆش بێت که‌چی شه‌ڕ له‌وه‌دا بێت، بێگومان هه‌ر خوا خۆی ده‌زانێت (خێر له چیدایه)، ئێوه نایزانن. (جه‌نگ له ئیسلامدا بۆ به‌رهه‌ڵستی کردنی دوژمنانی داگیرکه‌رو دوژمنانی دینه و بۆ لابردنی ئه‌و کۆسپانه‌یه که نایه‌ڵن خه‌ڵک ئازادانه بژین و ئازادانه ئه‌و ڕێبازه هه‌ڵبژێرن که خۆیان قه‌ناعه‌تیان پێیه‌تی، هه‌رگیز بۆ ئه‌وه نیه که به زۆر خه‌ڵک موسوڵمان ببێت و مێژووی ئیسلام شایه‌تی حاڵه‌و ئه‌گه‌ر کارێکی وا ڕووی دابێت ئه‌وه ئاینی ئیسلام لێی به‌رییه). 	 De oorlog is u voorgeschreven en gij haat dien. Mogelijk dat gij haat wat u goed is en dat gij mint wat u nadeel doet.


ئه‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی باوه‌ڕتان هێناوه چاک بزانن که موشریک و هاوه‌ڵگه‌ران ناپوخت و پیسن، ئیتر له‌م ساڵه‌یان به‌دواوه نابێت نزیکی مزگه‌وتی حه‌رام (که‌عبه‌ی پیرۆز) بکه‌ون، خۆ ئه‌گه‌ر ده‌ترسن له هه‌ژاری و نه‌داری و بێ بازاڕی ئه‌وه بزانن که‌له ئاینده‌دا خوای گه‌وره له فه‌زڵ و به‌خشنده‌یی خۆی ده‌وڵه‌مه‌ندتان ده‌کات هه‌ر کاتێک بیه‌وێت (بێگومان سامانی نه‌وت و کانزاکان به‌شێکن له‌و مژده‌یه) به‌ڕاستی خوا زاناو دانایه. 	 O ware geloovigen! waarlijk de afgodendienaars zijn onrein; laat hen dus na verloop van dit jaar den heiligen tempel niet naderen. Indien gij de armoede vreest door het afsnijden van handelsgemeenschap met hen, zal God u van zijn overvloed verrijken, indien het hem behaagt: want God is alwetend en wijs.


بەهەمان شێوە بۆ تەنەکانی دیکەش هەروایە. 	 Hetzelfde gebeurt bij voorwerpen met een andere kleur.


ئه‌ی ئه‌و که‌سه‌ی خۆت پێچاوه‌ته‌وه، ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم 	 O jij ommantelde.


ئه‌و خوایه له ژوور ئاسمانه‌وه کاروباری زه‌وی ڕێک ده‌خات و سه‌رپه‌رشتی ده‌کات، له‌وه‌ودوا ڕووداوه‌کان و به‌سه‌رهاته‌کان و کارو کرده‌وه‌ی به‌نده‌کان ده‌گه‌رێته‌وه بۆ لای، له ڕۆژێکدا که به‌رامبه‌ر هه‌زار ساڵه به‌و حسابه‌ی ئێوه که ده‌یکه‌ن. 	 Hij regeert alle dingen, van den hemel tot de aarde: hierna zal alles tot hem terugkeeren, op den dag, welks lengte duizend jaren zal wezen, van diegene volgens welke gij rekent.


بۆ ئه‌وه‌ی سوود و که‌ڵکی ماددی و مه‌عنه‌وی به‌ده‌ست بهێنن و ببینن و یادی خواش بکه‌ن و ناوی پیرۆزی به‌رده‌وام له‌سه‌ر زاریان بێت له ڕۆژانێکی دیاریکراودا (که ڕۆژانی عه‌ره‌فه و جه‌ژنی قوربانه، سروودی (لبیك أللهم لبیك، لبیك لا شریك لك لبیك، إن الحمد و النعمة لك والملك، لا شریك لك)، له حه‌جدا (ألله أکبر، ألله أکبر، ألله أکبر، لا إله إلاألله و ألله أکبر ولله الحمد) له ڕۆژانی جه‌ژندا، فه‌رامۆش نه‌که‌ن، هه‌روه‌ها ناوی خوا (بسم الله) بکه‌ن له‌کاتی سه‌ربڕینی ئه‌و ماڵاتانه‌دا که پێمان به‌خشیوون، ئه‌وسا له گۆشته‌که‌ی بخۆن و به‌شی هه‌ژارو نه‌دارانیشی لێ بده‌ن. 	 En de Naam van Allah uitspreken op de bekende dagen over het slachtvee waarmee Hij hen voorzien heeft. Eet er daarom van en voedt de arme behoeftige.


ئه‌وه هه‌ڵه‌یه‌کی ڕه‌خنه گرانه بوو 	 Dit was een cruciale fout.


کاتێکیش باسی کوڕه‌که‌ی مه‌ریه‌م_عیسا_ به‌نموونه هێنرابێته‌وه، ده‌ستبه‌جێ قه‌وم و هۆزه‌که‌ی تۆ مله‌جه‌ڕێیان کردووه و سه‌ریان باداوه و ته‌سلیمی حه‌ق نه‌بوون (به باسکردنی سه‌غڵه‌ت بوون).... 	 En toen de zoon van Marjam als voorbeeld werd aangehaald, begon jouw volk daarover meteen te schreeuwen.


بۆیه ده‌گه‌ڕێمه‌وه بۆ پرسیاره بنچینه‌ییه‌كه‌م؟ 	 Terug naar mijn vraag.


کەواتە هەرکاتێ ویستت وەک کەسێکی مەزن و لێهاتو دەرکەویت نیگەرانییەکەت کەم بکەرەوە یاخود هاوسەرگیرییەکەت باشتر بکە یاخود وا دابنێ کە بڕێکی زۆر شۆکۆلاتی باشت خواردووە بەبێ ئەوەی بایەخ بە بڕی کالۆرییەکەی بدەیت یاخود وەک ئەوەی کە ٢٥ هەزار دۆلارت دۆزیبێتەوە لە گیرفانی چاکەتێکی کۆنتدا کە سەردەمێکی زۆرە لەبەرت نەکردووە یان هەر کاتێک ویستت توانا نائاساییەکەت بەکاربهێنیت کە یارمەتی خۆت و چواردەورەکەت بدات ژیانێکی زۆرتر و تەندروستتر و دڵخۆشتر بژیت ئەوا زەردەخەنە بکە -چەپڵە 	 Wanneer je er geweldig en competent uit wil zien, je stress wil verminderen of je huwelijk wil verbeteren, of je voelen alsof je net een berg van de lekkerste chocolade hebt gegeten -- zonder de calorieën mee te rekenen -- of alsof je 18.000 euro hebt gevonden in een zak van een oude jas, die je in geen tijden hebt gedragen, of wanneer je superkrachten wil aanboren die jou en iedereen om je heen zullen helpen om een langer, gezonder, gelukkiger leven te leiden, glimlach. (Applaus)


ئەمانە پشکین بۆ دەوروبەری خۆیان دەکەن و کاردانەوەیان بۆ هەموو جووڵەیەکی من دەبێت. 	 Ze analyseren hun omgeving en reageren op alles wat ik doe.


ئێلۆن ئەوە چ خەونێکی شێتانە بوو وای لە تۆ کرد بۆ ئەوەی هەوڵ بدەیت دەست بگریت بەسەر پیشەسازی ئوتۆمۆبیل و ئوتۆمبیلێکی کارەبایی دروست بکەیت؟ 	 Chris Anderson: Elon, wat bezielde je om het tegen de autoindustrie op te nemen door een volledig elektrische auto te bouwen?


ئه‌ی ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕتان هێناوه: کاتێک ویستتان هه‌ستن بۆ نوێژ (پێش ئه‌وه ده‌ست نوێژ بگرن، به‌م شێوه‌یه): ئه‌وه سه‌ره‌تا ڕووخسارتان بشۆن، ئینجا ده‌سته‌کانتان له‌گه‌ڵ ئه‌نیشکتاندا، پاشان ده‌ستی ته‌ڕ بهێنن به‌سه‌ر سه‌رتاندا، قاچه‌کانیشتان بشۆن له‌گه‌ڵ قوله پێتاندا، ئه‌گه‌ر له‌شتان گران بوو، ئه‌وه خۆتان خاوێن بکه‌ن و خۆتان بشۆن، ئه‌گه‌ر نه‌خۆش بوون یان له سه‌فه‌ردا بوون یان ده‌ستان به‌ئاو گه‌یاندبوو (تاره‌تتان گرتبوو) یان له ئافره‌تی (نامه‌حره‌م) که‌وتبوون و ئاوتان ده‌ست نه‌ده‌که‌وت (بۆ خۆشتن یان بۆ ده‌ستنوێژ، ئه‌وکاته ده‌توانن) به خاکێکی پاک ته‌یه‌موم بکه‌ن (واته له‌پی ده‌ستان به‌ئاسته‌م بماڵن به‌خاکدا)و بیهێنن به ڕووخسارو ده‌ستاندا (تا ئانیشکتان)، خوا نایه‌وێت له ئایندا تووشی سه‌غڵه‌تی و ناڕه‌حه‌تیتان بکات به‌ڵکو ده‌یه‌وێت پاک و خاوێنتان بکات (له ڕواڵه‌ت و ناوه‌ڕۆکدا) و ده‌یه‌وێت نازو نیعمه‌تی خۆیتان به‌سه‌ردا ته‌واوبکات بۆ ئه‌وه‌ی سوپاسگوزار بن. 	 En indien jullie ziek zijn, of op reis, of als een van jullie van het toilet gekomen is, of jullie hebben jullie vrouwen aangeraakts en jullie vinden dan geen water: verricht dan Tayammoem met schone aarde. En wrijft ermee over jullie gezichten en jullie handen.


ئەم ڕستەیە زمانێکی ناشایست یان بێ ئەدەبیانەی هەیە 	 De zin bevat respectloze of beledigende taal.


بیگومان هەنجیرەکە بەردەست دەبێت کاتێک خانمێکی زەردەواڵە هێلکەکانی دادەنێت لە ناو گوڵێک، دەمرێت، بە هۆکارێک دەمرێت، میوەکە، بەڵگەیە بۆ گۆڕانەکانی. 	 Natuurlijk wordt een vijg mogelijk wanneer een dameswesp haar eitjes in een bloem legt, sterft en ontbindt, het fruit, bewijs van haar transformatie.


سوێند به‌خوا بێگومان ئێمه ئاسمانی دنیامان کردووه به چراخان (به‌هۆی ئه‌ستێره‌کانه‌وه که به شه‌وگاردا به‌دی ده‌کرێن) و به‌و ئه‌ستێرانه شه‌یتانه‌کان ڕاو ده‌که‌ین، له قیامه‌تیشدا سزاو ئه‌شکه‌نجه‌ی دۆزه‌خمان بۆ ئاماده کردوون. 	 Wij hebben den ondersten hemel met lampen versierd, en wij hebben die bestemd om de duivels terug te houden, voor welke wij de marteling van het brandende vuur hebben gereed gemaakt.


له‌کاتێکدا هیدایه‌ت و ڕێنموویی به‌خشی خه‌ڵکی بوون، هه‌روه‌ها جیاکه‌ره‌وه‌ی حه‌ق و به‌تاڵی نارده خواره‌وه (که قورئانه)، بێگومان ئه‌وانه‌ی بڕوایان نه‌هێنا به ئایاته‌کانی خوا، بۆ ئه‌وان سزایه‌کی سه‌خت (له دواڕۆژدا) هه‌یه، بێگومان خوای گه‌وره باڵاده‌سته‌و خاوه‌نی تۆڵه‌و سزایه (له بێ باوه‌ڕان). 	 Waarlijk, zij die Gods teekenen niet gelooven, zullen eene vreeselijke straf ontvangen; want God is machtig en kan zich wreken.


بیرم لەوە کردەوە هەندێک نمونەی ئەزمونکراوتان وەکو نمونە بدەمێ زۆر دوور مەڕۆن بۆ بەڵگە وەکو بەرەنگاربونەوەیەک لەگەڵ خۆمدا 	 En toch ga ik je experimenteel bewijs tonen, waarvoor je niet ver hoeft te zoeken. Als uitdaging voor mijzelf, omdat ik dit soms zeg tijdens colleges,


(موزیک) (چەند گەردوون بوونی هەیە؟) کاتێک لە گەشتێکی درێژخایەنی فڕۆکەیام، سەیری ئەو هەموو چیا و دارستانانە ئەکەم و هەوڵ ئەیەم تێبگەم لەوەی کە زەوییەکەمان چەندێک فراوانە. 	 (Muziek) [Hoeveel universa zijn er?] Als ik een lange tijd in een vliegtuig zit, staar ik soms naar al die bergen en woestijnen en probeer ik te vatten hoe groot onze Aarde is.


. هه‌روه‌ها به ئه‌ر‌كێكه‌وه گه‌ڕامه‌وه. 	 Ik kwam terug met een missie.


پارەی خوێندنم هەبوو لە ئێس تی. زانکۆی لاوڕێنس، سەر بە نیویۆرک; تەواوم کرد. 	 "Hier, ga." Dus ik kreeg een beurs voor de St. Lawrence Universiteit, uit het noorden van New York. Slaagde daar, en daarna ging ik naar de Harvard vervolgopleiding.


منیداماو بۆ بانگ کراوم بۆ تی ئی دی 	 Waarom werd de windhaan uitgenodigd door TED?


ئەو جیهانەی کە ئێستا تیایدا دەژین بەم شێوەیەیە 	 En zo ziet de wereld er nu uit.


کەواتە با سەیری ستراتیجی یەکەم بکەین. 	 Laat ons kijken naar de eerste stategie.


ئەم کەسانە، گەشبینن 	 Deze jongens, Grasshopper.


بێگومان ئه‌وانه‌ی ئیمان و باوه‌ڕیان هێناوه‌و کارو کرده‌وه چاکه‌کانیان ئه‌نجامداوه، هه‌ر ئه‌وانه‌ن چاکترین و پاکترینی خه‌ڵکانی سه‌ر زه‌وی. 	 Voorwaar, degenen die geloven en goede werken verrichten, zij zijn degenen die de beste schepselen zijn.


پاکی و بێگه‌ردی بۆ په‌روه‌ردگارت، په‌روه‌ردگاری خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات، له‌وه‌ی که ئه‌وانه ده‌یده‌نه پاڵ ئه‌و زاته بێ هاوه‌ڵ و هاوتایه. 	 Geloofd zij uw Heer, de Heer die verre verheven is boven hetgeen zij van hem verklaren!


چرکەساتێک هەیە کە وام لێدەکات بە تەواوەتی بکەومە خۆشەویستییەوە 	 Er is een moment bij de belichting waardoor ik er stapelverliefd op werd.


پاشان زۆرچاک ئاگادارین به‌وه‌ی که‌کێ له‌وانه له‌پێشترو شایسته‌تره به‌وه‌ی که زوو بخرێته ناو ئاگری دۆزه‌خه‌وه (تا ببرژێت تیایدا). 	 Dan zullen Wij zeker degenen gekend doen worden, die het meest verdienen daarbinnen te gaan.


ستایشکردن وەستا. 	 De complimenten stopten.


و ئێمە لەو ڕێستۆرانتە بووین، گوتی، "کەوایە، بۆق گەرا دادەنێ و ئەو گەرایانە دەبنە سەرەمێکوتە، و ئەو سەرەمێکوتانە دەبنە بۆق ." 	 We waren ergens op restaurant. Ze zei: "Het komt er dus op neer dat kikkers eieren leggen en daaruit komen kikkervisjes en de kikkervisjes worden kikkers."


فەزای گشتی 	 Openbare ruimtes.


بۆ ئه‌وه‌ی خوا چاو پۆشی بکات له خراپترینی ئه‌و گوناهانه‌ی که ئه‌نجامیانداوه، بۆ ئه‌وه‌ش پاداشتیان بداته‌وه به‌چاکتر له‌وه‌ی که ده‌یانکرد. 	 opdat God hun het slechtste dat zij gedaan hebben kwijtscheldt en hen beloont met het loon voor het beste dat zij deden.


ئه‌وسا ئیتر نه ده‌توانن ڕاسپارده‌یه‌ك بگه‌یه‌نن، نه ده‌توانن بگه‌ڕێنه‌وه بۆ ناو ماڵ و منداڵیان (چونکه هه‌موویان له‌ناوچوون، هه‌موویان خامۆش بوون). 	 Dan zullen zij geen testament maken en ook niet meer tot hun familie terugkeren.


لە ٣٠ ی ئابدا تاقیکردنەوەی ڕەگەزی دەرکەوت زانیمان کە چ شتێک لە ئیفلیج بوونەکەی شریرام هەبووە 	 Tegen 30 augustus gebeurde er een genetische test en wisten we welke stam van polio Shriram had besmet.


بێگومان، گوێمان لە ئەوان ڕانەگرتوە، لەجیاتی ئەمە، بووینە پشتیوانی هێمایەکی بەسۆزی خۆشەویستی و توڕەبوونی خێرای گەنجان. 	 We hebben niet naar hen geluisterd, en in plaats daarvan kozen we de tedere gebaren van liefde en de onstuimige flitsen van de jeugd.


بوونی نیە 	 Niet aanwezig


بۆ ئه‌م هاوه‌ڵه بارده‌که‌ین گه‌ر داوایکرد 	 We zouden naar deze peer uploaden als deze daarom zouden vragen.


ئەمە شتایشكردنە، ڕاستە؟ 	 Complimenten, toch?


ئۆو ، من لەمەو پێش ئەمەم ڕیز کردوە ، با ڕیزی پێش تۆ بکەین 	 oh ik heb deze rij al gehad. Laten we de rij voor u doen,


ئاخۆ داوای خه‌رجی و پاره له‌وانه ده‌که‌یت (له به‌رامبه‌ر هیدایه‌تیانه‌وه تا لایان سه‌نگین بێت؟ بۆیه باوه‌ڕ ناهێنن؟) خۆ به‌خششی په‌روه‌ردگارت به‌سوودترو چاکتره، ئه‌و زاته چاکترین زاتێکه بۆ به‌خشینی ڕزق و ڕۆزی. 	 Zult gij hun eene belooning vragen? De belooning van uwen Heer is beter; hij is de beste belooner van weldaden.


ئه‌م قورئانه له‌لایه‌ن خوای باڵا ده‌ست و داناوه‌دابه‌زیوه. 	 De openbaring van dit boek is van den machtigen den wijzen God.


یەکەم شت کە دەیکەیت ئەوەیە کە شێوە دۆخێکی بەرتەسک وەردەگری سەرت نزم دەکەیتەوە بەرەو بەرەو سنگت پەرەشوتی سەلاماتیەکەت دەکەیتەوە 	 Het eerste wat je doet is je lichaam klein maken — je hoofd diep in je borstkas, je armen uitgestrekt, over je reserve parachute.


ئەم کاتەی کە بەسەرکەوتوویی پێی گەیشتم، سەیری سەرەوەم کرد، ماسیەکان لە هەموو لایەکەوە دەورەیان دابووم وەک پەلکە زێڕینەی ڕەنگاوڕەنگ بوو. 	 Toen ik dat uiteindelijk kon aanraken, keek ik omhoog en zag dat ik was omgeven door vissen in alle kleuren van de regenboog.


دوای دواین هه  ناسه  ی هه  ڵكێشا له  گه  ڵ خۆشه  ویستانی كه  له  ده  وری بوون وه  ده  زانم كه  سووپی مریشكی هه  بوو له  كۆتا ژه  مدا زۆر دڵنیام له  وه  	 Toen blies hij zijn laatste ademtocht uit, en ik weet dat hij als laatste maaltijd kippensoep at. "" Dat is iets dat ik zeker weet.


ئایا ئه‌وه‌بۆچی ئه‌وانه‌وردبینی له‌قورئاندا ناکه‌ن و گوێی بۆ ناگرن؟! یان ئه‌وه‌یه دڵه‌کان له‌ئاستی ڕاستیدا قفڵ دراوه؟! 	 Denken zij niet na over de Koran? Er zijn zelfs sloten op hun harten.


له‌وه‌ودوا ئه‌وانی ترمان ڕیشه‌که‌ن کرد. 	 Daarna verdelgden wij de overigen.


له‌به‌ر ئه‌وه هه‌ركاتێك جانتایه‌ك له‌ماڵه‌وه ده‌بینێت ده‌زانێت چونكه هه‌میشه هه‌موویان ده‌ڕۆن هه‌موو جارێك ئه‌وان قاچ ده‌نێن به‌و كلكه جوانه‌ی سه‌گه‌كه‌دا وه‌ئه‌ویش ڕاده‌كات بۆ ژوره‌كه‌ی تر 	 Dus wanneer hij een koffer ziet in huis -- er gaan voortdurend mensen de deur uit, en die draaien dan altijd aan de staart van dit fantastische beest -- dan rent hij naar de andere kamer.


وه  تۆڕی خه  وتن کاریگه  ری هه  یه  له  سه  ر درمه  که  به  ڵام هه  رگیز تۆ ناتوانی له  ناوی ببه  یت به  تۆڕی نوستن 	 En klamboes hebben effect op de epidemie, maar je zult ze nooit uitroeien met klamboes.


منیش ووتم "ناگونجێ، ناگونجێ" 	 Ik dacht: "Kan niet, op geen enkele wijze."


(%S وێنە) 	 (%S-afbeelding)


نەیدەزانی مەبەستم کامەیەئینجا چومە دەرەوەی دوکانەوە - ئەمە راستییە! و باشترین پانتۆڵم لەپێ کردبوو 	 Hij had geen idee welke broek dat was,Eerlijk is eerlijk, ik verliet de winkel uiteindelijk met een uitstekend passende broek.


جا کاتێك (سه‌ره‌نجام باوکیان ڕازی کردو) یوسفیان بردو هه‌موو هاتنه سه‌ر ئه‌و بڕیاره‌ی که بیخه‌ینه ناو تاریکای بیره‌که‌وه، له‌و کاته‌دا نیگامان بۆ نارد که: هه‌واڵی ئه‌م به‌سه‌رهاته له‌ئاینده‌دا به براکانت ده‌ده‌یت، کاتێك ئه‌وان ئاگایان له خۆیان نابێت و له بیریان چۆته‌وه و هه‌ستی پێناکه‌ن. 	 Toen zij dan met hem weggingen kwamen zij overeen hem op de bodem van de waterput te zetten. En Wij openbaarden aan hem: "Jij zult hun over deze zaak van hen nog wel mededelingen doen, terwijl zij het niet beseffen."


بۆیە ئێستا کەمتر بەرجەستەیە. 	 dus is het nu minder tastbaar.


هەموویم کۆکردەوە، ئەوەم دۆزییەوە کە پێی ئەڵێم چوار پایەکەی ژیانێکی واتادار. 	 Alles overziend kwam ik tot de conclusie dat een zinvol leven vier "pijlers" heeft.


هه  زار و هه  شت سه  دوو سی و شه  ش که  س مردن ، نزیکه  ی (٣٠٠ ، ٠٠٠) خانوو ڕووخان 	 Duizend achthonderd zesendertig mensen kwamen om. Bijna 300.000 huizen gingen verloren.


بێگومان شه‌یتان ده‌سه‌ڵاتی نیه به‌سه‌ر ئه‌وانه‌دا که باوه‌ڕیان هێناوه و پشت به په‌روه‌ردگاریان ده‌به‌ستن... 	 Voorwaar, hij heeft geen gezag over degenen die geloven en kun Heer vertrouwen,


چ شەرم ژبنیرا تێدا نینە. 	 Er hangt absoluut geen stigma aan vast.


ئه‌و ناوی تۆم سیتاسه 	 Zijn naam is Tom Sietas.


ئەو ڕێگەیەی کە نیشانی دەدەن: تیرەی قۆپچەکان لەگەڵ پانی قۆپچەکان، ئاسانیەکەشی. 	 Zo reken je dat uit: de diameter van de knoop plus de breedte van de knoop met nog iets voor het gemak.


ئه‌گه‌ر كۆنه‌په‌رست بن، ڕقیان له ئۆباما و .مۆرى خواردن و منداڵ له‌بار بردن ده‌بێت 	 Zijn ze conservatief, dan haten ze Obama, voedselbonnen en abortus.


بێگومان ئێمه ئاسمانی دنیامان ڕازاندۆته‌وه به جوانی و ڕۆشنی ئه‌ستێره و هه‌ساره‌کان. 	 Wij hebben de dichtstbijzijnde hemel met de pracht van de sterren opgesierd