گیرخواردنیش بەو شێوەیە پێی دەوترێت پەنگ خواردن، فشاری دەروونی، لەوانەیە بشگاتە توشبوون بە خەمۆکی. 	 Op deze manier vastzitten betekent stilstand, stress, misschien zelfs een depressie.


له‌سه‌ر ڕێگه‌و ڕێبازێکی ڕاست و دروستیت. 	 Op het rechte Pad.


تاقیکردنەوەیەکی خۆشی ئەنجام درا لە لایەن (کورت گرەی) و (دان وێگنەر)ەوە 	 Een leuk experiment is gedaan door Kurt Gray en Dan Wegner.


(له‌و دووڕووه بێ چاوو ڕووانه) که‌سانێک هه‌ن که ده‌ڵێن: مۆڵه‌تم بده‌و تووشی گوناهو سه‌رپێچیم مه‌که!! (به‌بیانووی ئه‌وه‌ی له غه‌زادا، له‌وانه‌یه تووشی گوناهو هه‌ڵه ببێت!!) له حاڵێکدا ئه‌و جۆره که‌سانه با چاک بزانن که له گوناهو تاواندا ڕۆچوون، بێگومان دۆزه‌خیش گه‌مارۆی بێ باوه‌ڕانی داوه و (ڕزگاربوونیان ئه‌سته‌مه). 	 En onder hen zijn er die zeggen: "Geef mij ontheffing en breng mij niet in verzoeking." Zij zijn toch al in de verzoeking terechtgekomen.


لێکۆڵینەوە بکە. 	 Voer onderzoek uit.


یەکەم شت، ناوی تۆم بوو. 	 Allereerst heet hij Tom.


لە پەنجەرەیەکی تایبەت بیکەرەوە 	 Een privévenster openen


.ببە بە هاوڕێ لەگەڵ بەخشندەیی 	 Leer wat het betekent om ruimhartig te zijn.


ڕووناکی لێئەیان بۆ ئەوەی کاردانەوەیان ببینێت. 	 Hij schijnt er licht op, om te kijken of ze reageren.


هه‌ریه‌که‌یان به‌وه ده‌نازێت که‌هه‌ندێك ماڵ و سامان و کوڕی هه‌یه... 	 (Hij is ongelovig) omdat hij een bezitter van rijkdom en zonen is.


واشنازانم قیامه‌ت به‌رپا ده‌بێت، سوێند به خوا ئه‌گه‌ر بمگێڕنه‌وه بۆ لای په‌روه‌ردگارم دوای مردنم، ئه‌وه دڵنیام که‌لای ئه‌ویش جێگه‌و ڕێگه‌و چه‌نده‌ها باخی ڕازاوه‌ی له‌مه باشترم بۆ ئاماده کراوه. 	 En denk niet dat het Uur der Opstanding zal plaatsvinden, en zelfs al zal ik tot mijn Heer teruggebracht worden: ik zat ervoor zeker een betere plaats van terugkeer vinden."


لەبەر هەندێ هۆکار، هیچ بەرنامەیەکی ستاندارد نیە کۆرسێکی سەرەتایی نیە. هەر کۆمپیوتەرەکەت دەدەنێ 	 Daarvoor bestaat geen standaard leerplan. Er is geen starterscursus.


دەقە عەرەبییەکان ئەم ژیرییە بیرکارییەیان تێدایە کە دواجار رێگەی خۆی بۆ ناو ئەوروپا کردۆتەوە - با بڵێین بۆ ئیسپانیا - لە سەدەی (١١) و (١٢) ەم دا. 	 De Arabische teksten met deze wiskundige wijsheid vonden tenslotte hun weg naar Europa -- dat wil zeggen Spanje -- in de 11e en 12e eeuw.


به  ڵام ، وێنه  كانی كاردانه  وه  ی هه  یه ... من جیاوازی ناكه  م له  نێوان منداڵ و ئه  وه  ی بۆ گه  نجانی ده  كه  م 	 Maar het schilderwerk geeft weer — ik denk niet anders voor kinderen dan voor volwassenen.


پەڕگە پاشەکەوت بکە لە 	 Bestanden opslaan in


ئه‌و به‌سه‌رهاتانه‌حیکمه‌ت و په‌ند و ئامۆژگاری زۆری تێدایه، به‌ڵام بۆ ئه‌وانه بێدارکردنه‌وه بێ سووده 	 een doeltreffende wijsheid. Maar de waarschuwingen baten niet.


(پێکەنین) ئێوە ئەو قسە فەلسەفیە کۆنە دەزانن ئەگەر دارێک لە دارستانێکدا بکەوێت و کەس گوێی لێ نەبێ،بەڕاستی کەوتووە؟ 	 Ken je die oude filosofische uitspraak: als een boom valt in een bos en niemand hoort het,


پێکەنین دەزانی ئەوە شتێکی باش بوو بۆ یارمەتی دان،هۆکارێک هەبێت 	 (Gelach) Dat was goed, weet je, om de goede zaak te helpen.


ده‌حیلێنێت پێکه‌نین وه خۆشی له‌گه‌ڵ ئه‌ودا له‌ده‌ستدا، و گه‌ڕایه‌وه بۆ ئه‌و کاره‌ی که ئه‌و تیایدا زۆر باشه 	 (Gelach) ...verloor haar interesse, en ging terug naar waar ze goed in is.


بێگومان په‌روه‌ردگارتان (الله)یه که دروستکاری ئاسمانه‌کان و زه‌ویه له ماوه‌ی شه‌ش ڕۆژدا (مه‌گه‌ر هه‌ر خۆیشی بزانێت ئه‌و ڕۆژانه ماوه‌یان چه‌نده)، پاشان له‌سه‌ر عه‌رش و ته‌ختی فه‌رمانڕه‌وایی وه‌ستا (ئه‌ڵبه‌ته چۆنیه‌تیی وه‌ستان و ته‌ختی فه‌رمانڕه‌وایه‌تی و گه‌لێ شتی له‌و بابه‌تانه له‌راده‌ی بۆچوونی ئێمه به‌ده‌ره، ته‌فسیری ئه‌م ئایه‌ته‌یان له پێشه‌وا مالیک و ئه‌حمه‌د پرسیووه، له وه‌ڵامدا وتوویانه: وه‌ستانه‌که حه‌قیقه‌تی هه‌یه، چۆنیه‌تیه‌که‌ی شاراوه‌یه، پرسیار کردن ده‌رباره‌ی بیدعه‌یه، باوه‌ڕ بوون پێی واجبه)، به‌شه‌و، ڕۆژ داده‌پۆشێت؛ له‌کاتێکدا به‌شێنه‌یی عه‌وداڵه به‌دوایدا، خۆرو مانگ و ئه‌ستێره‌کان (هه‌ر هه‌موویان) به فه‌رمانی خوا که‌وتوونه‌ته گه‌ڕو له فه‌رمانی ده‌رناچن، ئاگادار بن و بزانن و تێفکرن که: هه‌رچی دروستکردن و بڕیاردانه هه‌ر بۆ ئه‌وه، (که‌واته ده‌با هه‌مووان فه‌رمانبه‌رداری ئه‌و بین و له فه‌رمانی ده‌رنه‌چین)، موباره‌ک و پیرۆزو گه‌وره‌یه زاتی (الله) په‌روه‌ردگاری جیهانیان. 	 Hij laat de nacht de dag bedekken terwijl hij hem haastig najaagt. En de zon, de maan en de sterren zijn onderworpen aan Zijn zeggenschap.


دژە ڤایرۆسە تازەکە کاریگەری دوو بەرامبەری هەبوو لەسەر دواین دووجۆری ڤایرۆسەکە بەبراورد لەگەاڵ دژە ڤایرۆسە کۆنەکە وە ئێمە بەخێرایی دەستمان کرد بەبەکارهێنانی ئەمەیان 	 Het nieuwe vaccin had tweemaal meer impact op deze laatste paar virussen dan het oude vaccin. We zijn het onmiddellijk beginnen toepassen.


ئه‌گه‌ر خوانه‌ناسان پشتیان هه‌ڵکرد و گوێیان نه‌گرت، ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم داخیان بۆ مه‌خۆ، چونکه ئێمه تۆمان نه‌ناردووه چاودێر بیت به‌سه‌ریانه‌وه، به‌ڵکو تۆ ته‌نها گه‌یاندنی ئه‌م بانگه‌واز و قورئانه‌ت له‌سه‌ره، ئاشکراشه که: به‌ڕاستی ئێمه کاتێك نازو نیعمه‌ت و ڕه‌حمه‌تێك ده‌ڕێژین به‌سه‌ر ئاده‌میزادا زۆر که‌شخه‌ی پێوه ده‌کات، خۆ ئه‌گه‌ر به‌ڵاو ناخۆشیه‌کیان تووش بێت، به‌هۆی کاروکرده‌وه خراپه‌کانیانه‌وه، به‌ڕاستی ئه‌وکه‌سه زۆرسپڵه و ڕه‌خنه له خوا گره. 	 En voorwaar, wanneer Wij de mens een genieting van Ons laten proeven, dan is hij er blij meer. Maar als een tegenslag hem treft wegens wat zijn handen hebben voortgebracht: voorwaar, de mens is zeer ondankbaar.


دڵخۆش نەبێت بەهۆیەوە؟ 	 Waar kan een Harvard-student nou ongelukkig over zijn?"


ئەوە قورسە. لەوانەیە ئەوەبێت بەرگری لەبۆچوونی خۆت بکەیت، بەرگری لەو شتەی باوەڕت پێیەتی. 	 Het kan ook zijn: opkomen voor je mening of je overtuiging


سوێند به زه‌وی و به‌و زاته‌ی که به‌شێوه‌ی هێلکه‌یی دایناوه. 	 Bij de aarde en bij Hem die haar uitspreidde,


ئینجا فه‌رمووی: عه‌ساكه‌شت فڕێ بده، (كاتێك فرێیدا موسا) بینی زۆر به خێرایی ده‌جوڵێته‌وه وه‌كو تووله مار، هه‌ڵهات و ئاوڕی نه‌دایه‌وه، خوا فه‌رمووی ئه‌ی موسا وه‌ره و مه‌ترسه به‌ڕاستی تۆ له‌و كه‌سانه‌یت كه ئه‌مین ده‌بیت و له ترس به‌دووریت. 	 Toen hij deze zag, bewoog die alsof zij een slang was, toen keerde hij zich haastig om, en koek niet om. (Allah zei:) "O Môesa, kom naderbij, en wees niet bang: voorwaar, jij behoort tot hen die veilig zijn.


سوێند به‌خوا به‌ڕاستی خوا ڕازیی بووه‌له‌و باوه‌ڕدارانه‌ی کاتێک په‌یمانیان له گه‌ڵدا به‌ستیت له‌ژێر دره‌خته‌که‌دا خوا خۆیشی ئاگادار بوو به‌وه‌ی له‌دڵه‌کانیاندا هه‌یه (له‌نیاز پاکی و دڵسۆزی) هه‌ر بۆیه ئارامی و هێمنی و ئاسوده‌یی دابه‌زانده‌سه‌ریان و پاداشتی به‌مژده‌ی سه‌رکه‌وتنێکی نزێک دانه‌وه. 	 God was met de gelovigen ingenomen toen zij jou onder de boom trouw zwoeren en Hij weet wat er in hun harten is en Hij liet dus de kalmte op hen neerdalen en beloonde hen met een spoedig succes


بێگومان ئه‌وانه‌ی ئیمان و باوه‌ڕیان هێناوه‌و کارو کرده‌وه چاکه‌کانیان ئه‌نجامداوه، هه‌ر ئه‌وانه‌ن چاکترین و پاکترینی خه‌ڵکانی سه‌ر زه‌وی. 	 Maar zij die gelooven en goede werken doen, dit zijn de beste van alle schepselen.


(ده‌ی كه‌واته) ئه‌ی ئیمانداران ئه‌گه‌ر یادی من بكه‌ن، منیش یادی ئێوه ده‌كه‌م و سوپاسگوزاری من بن و سوپاس ناپه‌زێرو سپڵه‌یی به‌رامبه‌رم مه‌كه‌ن. 	 Denkt aan mij, opdat ik u gedenke. Weest dankbaar en wordt niet ongeloovig.


کاتێک که ئێوه‌مان ده‌برده ڕیزی په‌روه‌ردگاری جیهانیانه‌وه و یه‌کسانمان ده‌کردن له‌گه‌ڵیدا... 	 Dat wij jullie (de afgoden) gelijkstelden met de Heer der Werelden.


له‌راستیدا چه‌ند ده‌یه‌یه‌كه. 	 Al tientallen jaren eigenlijk.


ده‌زانم ئێوه به‌ڕاستی زۆر ده‌سته‌كانتان ده‌شۆن چونكه ئێوه قیزه‌ون نین. به‌ڵام هێشتا زیاتر ده‌سته‌كانتان بشۆن. 	 Ik weet dat je al vaak je handen wast -- jullie zijn nette mensen -- maar was je handen nog vaker.


کاتێک ده‌مه‌و ئێواره ئه‌و ئه‌سپه چاکانه‌ی که ئاماده کرابوو بۆ غه‌زا هێنایان و نمایش کران له پێش چاویدا. 	 Toen de paarden, staande op drie pooten, en den grond met den kant van den vierden poot aanrakende en vlug in hunnen loop, des avonds voor hem werden ten toon gesteld.


لەگەڵ ئەوەی زۆربەی پەنابەران لە شارەکان دەژین، پێویستیەکی هەنوکەیی بۆ گۆڕینی ڕیشەیی و تێڕوانینی تازە هەیە. 	 Omdat de meerderheid van vluchtelingen in stedelijke gebieden woont, is er nood aan een nieuwe aanpak en aan nieuwe denkwijzen.


مرۆڤ هێزی بەسەر فڕۆکەدا هەیە.. جیهانێکی نەرم و نیان بەشێوەیەک منی جوڵاند بە ڕێگەیەک لە ساڵی ١٩٧٦ ، ١٩٧٧ بردنەوەی خەڵاتی (کریمەر) لەسەر مێژوی دروست کردنی فڕۆکە کە لە دوای (ئەلباترۆس) دەهات. وە دەستمان کرد بە دروست کردنی چەند جۆرێک فڕۆکەی تاک و بونەوەر 	 Een door menskracht aangedreven vliegtuig, de Gossamer Condor, stuurde me in ‘ 76 en ’ 77 in deze richting. Daarmee won ik de Kremerprijs in luchtvaartgeschiedenis, gevolgd door de Albatross. We begonnen allerlei vreemde vliegtuigen en dingen te maken.


ئه‌م قورئانه له‌لایه‌ن زاتێکی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات و میهره‌بانه‌وه دابه‌زیووه و ڕه‌وانه کراوه... 	 (Deze Koran) als een neerzending van de Almachtige, de Meest Barmhartige.


ئه‌مە سه‌ركه‌وتوو بوو. 	 En dat werkte.


یان ئه‌و بێ‌باوه‌ڕانه چه‌ند خوایه‌کیان هه‌یه که ده‌توانن له سزامان ڕزگاریان بکات جگه له ئێمه؟! (ئه‌و کۆلکه خوایانه) نه ده‌توانن خۆیان ڕزگار بکه‌ن و خۆیان ڕزگار بکه‌ن و خۆیان سه‌ربخه‌ن، نه په‌نا ده‌درێت له‌لایه‌ن ئێمه‌وه و نه‌کۆمه‌کیان ده‌کرێت. 	 Hebben zij goden die hen tegen ons kunnen verdedigen? Zij zijn niet in staat zich zelven te helpen, en nimmer zullen zij door hunne makkers tegen ons worden bijgestaan.


بێگومان پاداشتی ئه‌و جیهان (له به‌هه‌شتی به‌ریندا) چاکتره بۆ ئه‌وانه‌ی که ئیمان و باوه‌ڕیان هێناوه و خۆیان ده‌پاڕاست. 	 En de beloning van het Hiernamaals is zeker beter voor degenen die geloofden en (Allah) vreesden.


ۆاڵ ئیتان بینیوە؟ 	 Heb je WALL-E gezien?


ميوزيك! 	 Muziek!


شازادە چارلس و نیکۆل کیرمان چەند خاڵێکى هاوبەشیان هەیە. 	 Prins Charles lijkt in zekere zin op Nicole Kidman.


لە بنەڕەتدا ئەوە نیشان دەدات کە ڕێژەی دانیشتوان بەشداری دەکەن و دەیانەوێت بەشدار بن لە بەخشینی یەکێک لە ئەندامەکانی لەش بە خەڵک وەک هاوکاریەک 	 En wat het in feite laat zien is het percentage van de bevolking dat heeft aangegeven dat ze hun organen wel wilden doneren.


قاقایەک باشە باشە بەڵام هەندێک ئەتەکیەت ئەزانم قاقایەک 	 (Gelach) Ja, ok, ok. Ik heb er maar een paar. (Gelach)


پشتی کەشتییەکە کە ٨ تاوەری چاودێڕی لەسەر بوون، بە هیچ پایەیەک ڕاگیر نەکرا بوون، بەڵکو بەوێنەی دارینی ئەتڵەسی ڕاگیر کرابوون کە نەخشەی جیهانیان لە باوەش گرتبوو. 	 Het bovenste dek, waarop acht wachttorens zouden staan, zou niet ondersteund worden door zuilen, maar door enorme houten beelden van Atlas met de wereld op zijn schouders.


وە بەردەوام بوین ، و ٤٥٠ کەسمان داسکەوت کە سمێڵیان هێشتەوە ، و پێکەوە ٥٤٠٠٠ دۆلارمان کۆکردەوە ، وە فلس بە فلسیمان بەخشیە دامەزراوەی شێرپەنجەی پرۆستات لە ئوستارلیا ، وە لەو کاتەدا یەکەم گەورەترین بەخشین بوو کە هەرگیز وەریان گرتبێت. 	 We hielden vol en kregen 450 mannen zover dat ze snorren lieten staan. Samen haalden we 54.000 dollar op. We gaven elke cent daarvan aan de Prostaatkankerstichting van Australië, en dat was toen de grootste donatie die ze ooit gekregen hadden.


کاتێکیش به‌یه‌کگه‌یشتن له گۆڕه‌پانی جه‌نگدا له‌به‌رچاوی ئێوه، خوا ئه‌وانی به‌که‌م نیشان ده‌دان و ژماره‌ی ئێوه‌شی له‌به‌رچاوی ئه‌وان به که‌م ده‌نواند، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ر ئه‌وه پێش بێت که خوا بڕیاری له‌سه‌رداوه، هه‌ر بۆ لای خوا سه‌ره‌نجامی هه‌موو کارو کرده‌وه‌یه‌ک ده‌گێردرێته‌وه. 	 Toen Hij hen aan jullie toonde, toen jullie met hen tot een treffen kwamen, deed Hij hen in jullie ogen als weinigen voorkomen. En Hij deed jullie als een klein aantal in hun ogen voorkomen, zodat Allah een vastgestelde zaak zou volbrengen.


ئایا ئه‌وانه واده‌زانن که ئێمه له نهێنی و چپه‌یان بێئاگاین و نابیستین؟! نه‌خێر وانی یه، ئێمه زۆر ئاگادارین و فریشته چاودێره‌کانیشمان که هه‌میشه له نزیکیانه‌وه‌ن، وردو درشتی گوفتارو کرداریان تۆمار ده‌که‌ین. 	 Of denken zij, dat Wij hun geheimen en hun gefluister niet horen? Welzeker!


ئەمەش دەبێتە هۆی وەستانم و توڕەبوونم لەبەر دوو هۆکار 	 Daar moet ik om een paar redenen toch even bij stilstaan.


ئەمە 11 ڕۆژ دەکات. توانی بەبێ خەوتن بژیت. 	 11 dagen dus, om te kijken hoe hij het zonder slaap zou redden.


ئەوان (١ ، ٥) بلیۆن خزمەتگوزاری خۆیان لەهەر ڕۆژێکدا 	 Ze verkopen elke dag 1,5 miljard porties.


وێنە بەهێزە. بەڵام لە هەمان کاتدا، وێنە ڕووکەشە. 	 Een imago is krachtig, maar ook heel erg oppervlakkig.


تێبینییەکی بچووکم هەیە پێتی بەم." 	 Ik heb een korte mededeling voor je."


هه‌ر ئه‌و زاته‌یه که (ده‌زگای) بیستن و بینین و لێکدانه‌وه‌ی پێ به‌خشیوون، که‌چی زۆر که‌متان سوپاسگوزارن. 	 En Hij is Degene Die voor jullie het gehoor en gezichtsvermogen en de harten geschapen heeft. Weinig dankbaarheid tonen jullie!


ماڵ و سامانتان مه‌ده‌ن به‌که‌م عه‌قڵ و پیاو خراپان (که ئێوه به‌رپرسن له ماڵیان)، له‌کاتێکدا خوا کردوویه‌تی به‌هۆی ژیان و پایه‌داری و هه‌ستانه‌وه‌تان، به‌ڵکو ته‌نها به‌شیان بده‌ن بۆ خۆراک و پۆشاک، به‌جوانی قسه‌ی ڕاست و دروستیان بۆ بکه‌ن (ته‌ره‌یان مه‌که‌ن). 	 Geeft jullie bezittingen, die God jullie als middelen van bestaan verschaft heeft, niet aan de dwazen maar voorziet ermee in hun onderhoud en kleedt hen en spreekt tot hen op een vriendelijke manier.


کەوایە بۆ نموونە، پێشبینیمان دەكرد منداڵەكان به گرنگییەوه یاری به كۆنتڕۆڵی ئەرێنی دەکەن ئەگەر چاودێری بکرێن دواتر هەستان بە بەکارهێنانی کۆنتڕۆڵەکەی تر کاتێک کەس چاودێری نە دەکردن. 	 Hier is een voorbeeld: we verwachtten dat ze meer zouden spelen met de positieve knop als ze geobserveerd werden, maar de negatieve afstandsbediening zouden onderzoeken als niemand keek.


ئامادە نین بۆ پەتای داهاتوو. 	 We zijn niet klaar voor de volgende epidemie.


ئه‌ی خزمه‌کانم کێ ئه‌توانێت یارمه‌تیم بدات به‌رامبه‌ر خوای گه‌وره (له سزای خوا بمپارێزێت) ئه‌گه‌ر ئه‌و ئیماندارو دۆستانه‌ی خوا ده‌ربکه‌م و له خۆمیان دوور بخه‌مه‌وه و ئایا بیرناکه‌ناوه (که شتی وا ناشێت و دروست نیه بۆ که‌سێك خواناس بێت)؟ 	 O mijn volk! wie zal mij tegen God bijstaan, indien ik hen verdrijf? Wilt gij dus niet overwegen?


نه‌خشه‌ی ئه‌وه ده‌کێشێ که‌ئێمه پێیده‌ڵێین نزمترین خاڵ له بڕی سه‌رئاڕاسته 	 hij plant wat wij een minimale 'snap'-baan noemen.


بڵێ: به‌ڕاستی من هه‌رگیز هیچ که‌سێك له خوا په‌نام نادات ئه‌گه‌ر خوا بیه‌وێت تووشی زیانێکم بکات و هه‌رگیز په‌ناگایه‌کم ده‌ست ناکه‌وێت جگه لای خوا نه‌بێت. 	 Zeg: "Niemand zal mij ooit tegen Allah kunnen redden en ik zal nooit naast Hem een toevluchtsoord vinden.


کاتێک سەرەتا دەگەیت، پێویستە پارێزەریک بدۆزیتەوە و لەماوەی دوو هەفتە دۆکێۆمێنتە یاسایەکان ئامادە بکەیت. 	 Na aankomst moet je eerst een advocaat zoeken en binnen de 2 weken wettelijke documenten invullen.


ئایا کێیه ئه‌و که‌سه خۆی به سه‌ربازو به‌رگریکه‌ر له ئێوه ده‌زانێت و وا ده‌نوێنێت که ده‌توانێت به‌بێ خوای میهره‌بان سه‌رتان بخات و پایه‌دارتان بکات؟! نه‌خێر، کافران ته‌نها له خه‌ڵه‌تاویدان و هیچی تر؟! 	 Waar is degeen die u tot een krijgsheer zal verstrekken om u tegen den Barmhartige te verdedigen? waarlijk, de ongeloovigen zijn verblind.


کاتێک به‌ڵگه‌و موعجیزه‌یه‌ک ده‌بینن ده‌یکه‌نه گاڵته‌جاڕ و باوه‌ڕ ناکه‌ن. 	 En als zij iets zien, spotten zij er mede.


زۆر سوپاس 	 Heel erg bedankt.


لێکۆڵینەوەکانی دوای ڕووداوەکانیش ئەو ڕاستیەی دەرخستن کە، بڕیاردانی هەڵە دەرئەنجامی شەفتی درێژی کارکردن و لەدەستدانی هۆشیاری و ماندووبوون ڕۆڵێکی گەورەیان گێڕاوە لەو کارەساتانەیا. 	 Uit het onderzoek dat volgde op die rampen bleek dat slecht beoordelingsvermogen als gevolg van langdurige ploegenarbeid, verlies van waakzaamheid en vermoeidheid grotendeels verantwoordelijk waren.


ئیزابێل و من زۆر جدیبووین دەرباری ئەنجامدانی ئەم کارە 	 Isabel en ik wilden dit echt doen.


لە کۆتاییدا، ئێوە دەبێ ئەم کاریکاتێرە بخوێننەوە 	 Tot slot nog dit.


ئۆو، هەتا ئەوە لوتکەی چیایەکی بەفرین نیە 	 En dat is zelfs nog niet de top van de ijsberg.


ڕاپۆرت بە سەرکەوتووی نێردرا 	 Rapport met succes verzonden!


پێکه  نین چه  پڵه  لێدان ئێستا ، له  کۆمپانیاکه  مان ، به  م شێوه  یه  ده  هێنن کاتی مژی به  هاییه  پێکه  نین 	 (Gelach) (Applaus) Dit is wat we in ons bedrijf het "" pinkzuigmoment "" noemen. (Gelach)


ئه‌وسا پێی وت: به‌خوا خه‌ریکبوو منیش تیا به‌ریت، خه‌ریک بوو منیش وه‌کو خۆت هه‌ڵدێریت. 	 Hij zegt: "Bij God, bijna had jij mij in het verderf gestort.


چیرۆکەکەی خۆم کاریکردە سەر زۆرێکیان، و ئەوانیش لە بەرامبەردا چیرۆکەکانی خۆیان باسدەکرد. 	 Mijn verhaal raakte vele harten, en mensen vertelden mij hun eigen verhaal.


بۆیە من لەناو بازنەیەکی بێتاوانیدا گەورەبووم -- یان دەبێ بڵێم بازنەیەکی نەزانی، چونکە گەورەکان درۆیان لەگەڵ دەکردین بۆ پاراستنمان لە ڕاستییە تاڵەکە. 	 Ik groeide dus op in een bubbel van onschuld -- of beter gezegd een bubbel van onwetendheid, want volwassenen beschermden ons met leugens tegen de lelijke waarheid.


هەموو بونەوەران لە تۆڕێکی زەبەلاح دەگرێت. 	 Hij is alle wezens aan het vangen in zijn enorme net.


جا له‌وانه‌یه تۆ (ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر) واز بهێنیت له هه‌ندێ له‌و باسانه‌ی که به (وحی) بۆت ڕه‌وانه‌کراوه و دڵته‌نگ و سه‌غڵه‌ت بیت نه‌وه‌کو بڵێن: ئه‌وه بۆ گه‌نجینه‌یه‌ك (له زێڕو زیو) دانه‌به‌زیوه‌ته سه‌ری، یان فریشته‌یه‌ك بۆ گه‌یاندنی په‌یامه‌که نه‌هاتووه له‌گه‌ڵیدا، (تۆ خه‌فه‌ت مه‌خۆ) چونکه به‌ڕاستی تۆ ته‌نها ترسێنه‌ری، خوا خۆیشی ئاگادارو چاودێره به‌سه‌ر هه‌موو شتێکدا (حیسابیان بۆ ده‌کات). 	 Misschien zou jij een deel van wat jou geopenbaard wordt willen weglaten en is jouw hart benauwd omdat zij zeggen: "Als er nu een schat tot hem was neergezonden of een engel met hem was meegekomen?" Maar jij bent slechts een waarschuwer en God is voogd over alles.


بۆیە کەسەکەی بەشداری پێکرد لە من و تۆمی پرسی، مایکڵتان بەلاوە چۆنبوو؟ 	 De persoon die hem had gestuurd, kwam naar Tom en mij toe en vroeg: "Wat vinden jullie van Michael?"


موسا وتی: نه‌خێر؛ ئێوه له پێشدا ده‌ست پێ بکه‌ن، جا هه‌ر ده‌ستیان پێکرد په‌ت و گوریس و دارو چێوه‌کانیان وا ده‌هێنرایه به‌رچاوی به‌هۆی جادوویانه‌وه، بێگومان وه‌ک مار به‌خێرایی ده‌ڕوات. 	 Hij zei: "Werpt maar." En plotseling werd hem door hun toverij de indruk gegeven dat hun touwen en staven voortbewogen.


ئه‌ی محمد (صلى الله عليه وسلم) بڵێ: ئایا ئێوه خوای گه‌وره‌له‌ئاینی خۆتان ئاگادار ده‌که‌ن و پێی ڕاده‌گه‌یه‌نن، له حاڵێکدا خوا زانایه به‌هه‌رچی له‌ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا هه‌یه، خوا به‌هه‌موو شتێک زاناو ئاگاداره؟! 	 Zeg: "Zouden jullie Allah willen vertellen over (de waarachtigheid) van jullie geloof? Terwijl Hij kent wat zich in de hemelen en op de aarde bevindt?


لێرەدا ئەم سێ کەسەمان هەیە من ئێستا لە ڕووی فکری، هەست و سۆز، ئابوری و لاشەییەوە زۆر باشترم 	 En daar waren drie mannen die geluk creëerden. "Ik ben zo veel beter af, fysiek, financieel, emotioneel en geestelijk gezien,


كاتێك له لایه‌ن خواوه كتێبێك (قورئان) هات بۆیان، كه: ئه‌و كتێبانه‌ی ئه‌وانیش په‌سه‌ند ده‌كات و به‌ڕاستی ده‌زانێت، ئه‌وان پێشتر داوای سه‌ركه‌وتن و زاڵ بونیان به‌سه‌ر ئه‌وانه‌ی بێ باوه‌ڕ بوون له خوا ده‌كرد به هۆی شوێنكه‌وتنیان بۆ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم)، كه‌چی كاتێك ئه‌و پێغه‌مبه‌ره‌یان بۆ هات كه ده‌یانناسی، بڕوایان پێ نه‌كرد، كه‌واته با نه‌فرین و له‌عنه‌تی خوا له‌سه‌ر كافران بێت. 	 En toen tot hen een boek van God kwam dat bevestigde wat zij hadden -- voordien hadden zij om bijstand gevraagd tegen hen die ongelovig zijn -- toen dan dat wat zij al wisten tot hen kwam, geloofden zij er niet aan. Gods vloek kome dus over de ongelovigen.


ئەز باوەر دکەم داهاتەکێ بنەرەت دا ڕەفتارێ کەت وەک سەرمایەکێ بەرهەمهێنەر بو خەلکی. 	 Ik geloof dat een basisinkomen zou werken als durfkapitaal voor mensen.


دەرئەنجامەکەش کاریگەریەکی گەورەی لە سەر بەرگیی هەوایی زەوی دەبێت. 	 Het resultaat is een zeer krachtig broeikaseffect.


ئه‌و (جوله‌کانه) زۆر به دڵ گه‌رمی گوێ بۆ درۆ ده‌گرن و که‌سایه‌تیان ناپوخته‌و زۆر حه‌رام خۆر و سوو خۆرن، جا ئه‌گه‌ر کێشه‌یه‌کیان هه‌بوو، هاتن بۆ لات (تۆ سه‌ربه‌ستی) داوه‌ری بکه‌یت له‌نێوانیاندا یان گوێیان پێنه‌ده‌یت، خۆ ئه‌گه‌ر گوێیان نه‌ده‌یتێ، ئه‌وه هه‌رگیز ناتوانن هیچ جۆره زیانێکت پێبگه‌یه‌نن، خۆ ئه‌گه‌ر دادوه‌ریت کرد له نێوانیاندا دادپه‌روه‌رانه ئه‌نجامی بده، چونکه به‌ڕاستی خوا دا‌دپه‌روه‌رو ماف په‌روه‌رانی خۆش ده‌وێت. 	 Als zij tot jou komen, oordeel dan tussen hen of wend je van hen af. Als jij je van hen afwendt dan zullen zij jou geen enkele schade berokkenen en als jij oordeelt, oordeel dan tussen hen met rechtvaardigheid.


بەڵێ دەبینین (پراناڤ) دەچێت بۆ سوپەر مارکێت خەریکی کڕینی کەمێک خاولی چێشتخانەیە 	 Hier zien we Pranav de supermarkt in gaan en hij is op zoek naar keukenrolpapier.


ئه‌و ده‌سه‌ڵاتدارانه‌ی که بێ بڕوا بوون له قه‌ومه‌که‌ی وتیان: به‌ڕاستی ئێمه تۆ له نێو نه‌فامیدا ده‌بینین ( تۆ ناگۆڕێیت و پێش ناکه‌ویت) و به‌ڕاستی ئێمه واده‌زانین تۆ یه‌کێکیت له درۆزنه‌کان. 	 De opperhoofden van hen onder zijn volk die niet geloofden, antwoordden: Waarlijk, wij zien dat gij door dwaasheid wordt geleid, en wij houden u voor een der leugenaars.


"اشهد ان لا اله الی الله" نیشانه‌ی باوه‌ڕی موسوڵمانانه. 	 "Ašhadu ʾan lā ʾilāha ʾilla (A)llāh", sprak ik de sjahada uit.


ئەگەر مامۆستاکەم لە یاری وەرەقەکانا تەنیا پێی بوتمایە تواناکانت "قایلکەر"ن هیچ هیوایەکم نەئەبوو بۆ ئەوەی باشتر بم. 	 Als mijn bridgecoach me ooit vertelde dat ik 'voldoende' was, zou ik geen hoop hebben beter te worden.


خوا بڕیاریداوه که: بێگومان هه‌ر خۆم و پێغه‌مبه‌ره‌کانم سه‌رکه‌وتوو ده‌بین، چونکه به‌ڕاستی هه‌ر خوا خۆی به‌هێزو باڵاده‌سته. 	 God heeft geschreven: waarlijk, ik en mijn gezant zullen overwinnen; want God is sterk en machtig.


بۆ نمونە ، بە هەندێک خەڵکمان وت تەماشاکە ، دەتوانیت بلوزێک بکڕیت بەڵام ناتوانی بە هەموو کەسێک بڵێی کە تۆ خاوەنی ئەوەیت وە ناتوانی دووبارە بیفرۆشیتەوە ئەوە نرخی کەم دەکاتەوە پێشنیاری ئەوەمان کرد کە ئەوە هۆکارێکە کە بۆچی بە دڵمانە 	 We zeiden tegen sommige mensen: "" Je mag de trui kopen, maar je mag niemand vertellen dat je hem bezit en je mag hem niet verder verkopen "". Dat deed de waarde dalen, wat suggereert dat dat een reden is waarom we ervan houden.


به‌ڵام خوانه‌ناس و سه‌ر که‌شه‌کان به‌سه‌ریانه‌وه ناچێت به‌ڵکو ده‌بنه سوته‌مه‌نی دۆزه‌خ (لێره‌دا گوفتاری په‌ریه ئیمانداره‌کان ته‌واو ده‌بێت). 	 Maar zij die van de rechtvaardigheid afwijken, zullen tot voedsel der hel verstrekken.


و بەو بێدەنگییەیە کە ملیۆن و ملیۆنان کچ گێچەڵی سێکسیان پێ دەکرێت و تەنانەت بە دایکیشیان ناڵێن. 	 Het is in dit stilzwijgen dat miljoenen en miljoenen meisjes seksueel aangerand worden en het niet eens aan hun moeders zeggen.


کریس: سێ دانەت تاقیکردەوە و بۆتدەرکەوت چوار باشترە؟ 	 WK: Ja, ik testte.


یان فه‌رمان به خواناسی بکات!!... 	 of godvrezendheid gebiedt?


مۆزارت-شاژنى شەو، لەمە دەچێت 	 De 'Koningin van de nacht' van Mozart ziet er zo uit.


ئەوە وا ناسراوە کە دوو سەد، سێ سەد ساڵ لەمەوبەر کە چێمەن نیشانە بوو بۆ دەسەڵات ئەوەش تەنها بۆ زۆر دەوڵەمەندەکان بوو کە بتوانن سەوزی بهێڵنەوە لەڕاستیدا، بیابانەکان کە بەتەواوەتی بێ بەرهەمن 	 Zo'n twee-, driehonderd jaar geleden was een gazon een statussymbool. Enkel de rijken hadden zo'n groene feitelijk, woestijnen: ze zijn volstrekt steriel.


هه‌روه‌ها ده‌ڵێن: ئایا کاتێک مردین و بووینه خاک و ئێبسک، ئایا ئێمه زیندوو ده‌کرێینه‌وه؟! 	 Wanneer wij gestorven zijn en stof en botten geworden, zullen wij dan opgewekt worden?


دوای ئەوەی ئەمەمان ئەنجام دا لەگەڵ تیمێکی گەورەی چاکدا هەر وەک بیرمان لێ کردبووەوە، ئەمانەی باسم کرد شتە دیارەکان بوون لە یاری کردنی کچان و کوڕاندا لەبەرئەوەی هەرچۆنێک بێت، ئەمە ئەو ڕاستییەیە کە باسی دەکەین چوینە قۆناغی دووهەم لە ئیشەکەمان، مەبەستم ئەو کاتەیە کە چاوپێکەوتنێکمان لەگەڵ تازەپێگەشتویەکی شارەزادا کرد لە ئەکادیمی، هەندێك کەس٠٠٠٠ ئەو کەسانەی کە ئەو جۆرە بابەتە ئەدەبیانەیان دەنووسی کە پەیوەندیدار بوو بە کارەکانی ئێمەوە 	 Nadat we dat met een vrij groot team hadden gedaan en de volgens ons prangende kwesties hadden ontdekt over meisjes en jongens en spelen -- want daar gaat het eigenlijk om -- gingen we over naar de tweede fase van ons werk, waarin we volwassen experts interviewden uit de universitaire wereld, sommige van de mensen die de literatuur hadden geschreven die we relevant vonden.


ئێمە دەرچوی پۆلی "ئێمە سەرکەوتو بوین"ین 	 en zelfs als het zo is, geen paniek: we komen alleen buiten voor een luchtje en wat benzine.


ناوی جۆ مەکێنا بوو 	 Hij heette Joe McKenna.


ئه‌وانیش وتیان: ئه‌م خه‌ونه بێ سه‌رو بنه و هیچ نی یه، ئێمه له لێکدانه‌وه‌ی خه‌ونی بێ سه‌رو بن شاره‌زا نین. 	 Zij zeiden: "Een wirwar van dromen en wij weten geen dromen uit te leggen!"


بێگومان من په‌ری و ئاده‌میزاد م دروست نه‌کردووه‌ته‌نها بۆ ئه‌وه‌نه‌بێت که‌من بپه‌رستن و فه‌رمانبه‌ردارم بن. 	 Ik heb de mensen en de djinn slechts geschapen om Mij te dienen.


وە پاشان ٢٠ میل خوارووی ڕێگەکە گۆڤێلاندە ئەوەش ئەو شوێنەیە کە هەموو هەنگاوەکانی ویسکۆنینی بۆ دەچێت 	 Dertig kilometer verderop ligt Groveland waar alle imkers uit Wisconsin naartoe gaan.


(پێکەنین) خاوەنی کاری خۆم بووم وەک ،پەیکەرێکی زیندوو پێم دەوترا بووکی هەشت پێ حەزیش دەکەم بە خەڵک بڵێم ،ئەمەم بۆ ئیشێک دەکرد ،چوونکە هەمووکات هەمووان حەز دەکەن بزانن لە ژیانی ڕاستیدا ئەم کەسە .پڕووپووچانە کێن 	 Ik werkte voor mezelf als levend standbeeld: een bruid van 2,5 meter. Ik vind het leuk om mensen over dit werk te vertellen, want iedereen wil altijd weten wie dit soort freaks in werkelijkheid zijn.


کێشە نیە جیم تەنها دەمەوێت ئەمانەم بۆ ڕیز بکەیت 	 "Geen probleem Jim. Het enige dat ik van je vraag is dat je deze rangschikt


دایک و باوکم خه  تی ته  له  فونی خۆیان نه  بوو 	 hadden mijn ouders niet eens een telefoonlijn.


بەڵام تەنها ئەگەر باوەڕت وابێت کە ئەوانە دیارین بۆ تۆ لە سەرچاوەیەکەوە کە کە ناتوانرێت بیری لێبکرێتەوە تا بکرێت بە بەشێکی جوان لە ژیانتا بۆ ئەوەی تێپەڕ ببێت کاتێک تۆ ژیان بەجێدەهێڵیت و تاکو بڕوات بۆ کەسێکی تر 	 Stel dat je gelooft dat je ze een tijdje te leen hebt gekregen van een niet nader te specificeren bron. Wanneer je er klaar mee bent, worden ze doorgegeven aan iemand anders.


یادی ئه‌و کاته‌ش بکه‌ن که ڕزگارمان کردن له دارو ده‌سته‌ی فیرعه‌ون کاتێک که ناسۆرترین ئه‌شکه‌نجه‌یان ده‌دان، به‌شێوه‌یه‌کی دڕندانه زۆرینه‌ی کوڕه‌کانی ئێوه‌یان ده‌کوشت وئافره‌ته‌کانی ئێوه‌شیان ده‌هێشته‌وه (بۆ که‌نیزه‌کی)، له‌وه‌شدا به‌ڵاو تاقیکردنه‌وه‌یه‌کی گه‌وره هه‌یه بۆتان له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگارتانه‌وه (بۆچی زوو فه‌رامۆشتان کرد). 	 En (gedenkt) toen Wij ben redden van de volgelingen van Fir'aun, zij kwelden jullie met de ergste bestraffing; zij doodden jullie zonen en lieten jullie dochters in leven. En daarin was een geweldige beproeving van jullie Heer.


(به‌ڵام ئه‌وانه) هه‌رگیز به‌هۆی ڕه‌فتاری نادروست و ده‌ست پێشخه‌ری ناپه‌سه‌ندیانه‌وه ئاواتی مه‌رگ ناخوازن، خوایش چاك ئاگاداره له حاڵی سته‌مكاران. 	 Maar dat zullen zij nooit wensen wegens wat hun handen eerder gedaan hebben. God kent de onrechtplegers.


لە ڕاستیدا چەند گیانلەبەرێک، وەک مریشک وا دەردەکەوێت کە بە باشی بگونجێن تەنها بۆ ئەنجام دانی یەک شت 	 Bepaalde dieren, zoals kippen, lijken heel erg geschikt om één bepaald ding heel goed te doen.


جارێکی تر ئەم پەنجەرەی گفتوگۆیەم پیشان مەدە. 	 Dit dialoogvenster niet meer tonen


پەیوەندی بچڕا 	 Verbinding onderbroken


بۆ هیچ ئیماندارێک نیه ئیماندارێکی تر بکوژێت مه‌گه‌ر به هه‌ڵه، خۆ ئه‌گه‌ر که‌سێکی ئیماندار به هه‌ڵه ئیماندارێک بکوژێت، ئه‌وه ده‌بێت به‌نده‌یه‌کی ئیماندار ئازاد بکات و خوێن باییه‌که‌ی بدات به که‌سوکاری کوژراوه‌که (وه‌ک میراتی دابه‌شی بکه‌ن) مه‌گه‌ر لێی ببوورن و له خوێنه‌که‌ی خۆش ببن، خۆ ئه‌گه‌ر کوژراوه‌که له ناو قه‌وم و ده‌سته‌یه‌کدا بوو دوژمنی ئێوه بوون، به‌ڵام ئه‌و (کوژراوه) ئیماندار بوو، با (بکوژه‌که) به‌نده‌یه‌کی ئیماندار ئازادبکات و ئه‌گه‌ر ئیمانداره کوژراوه‌که له‌ناو قه‌وم و ده‌سته‌یه‌ک بوو که په‌یمان له‌نێوانتاندا هه‌بوو، ده‌بێت خوێنبایی بدرێت به‌که‌سوکاری و به‌نده‌یه‌کی ئیمانداریش ئازاد بکرێت، (خۆ ئه‌گه‌ر بکوژه‌که) ئه‌وه‌ی بۆ نه‌لواو ده‌ستی نه‌که‌وت (به‌نده ئازاد بکات و به‌ندایه‌تی باوی نه‌مابوو ماڵ و سامانیشی نه‌بوو) ئه‌وه ده‌بێت دوومانگ له‌سه‌ریه‌ک به‌ڕۆژوو بێت، ئه‌مه بڕیارێکه بۆ ڕاستی و دروستی ته‌وبه و گه‌ڕانه‌وه‌که‌ی، ئه‌مه‌ش له‌لایه‌ن خواوه‌یه، بێگومان خوای گه‌وره هه‌میشه و به‌رده‌وام زاناو دانایه. 	 En als iemand per abuis een gelovige doodt dan geldt de vrijlating van een gelovige slaaf en bloedgeld dat wordt overhandigd aan zijn familie, behalve als het door hen als aalmoes wordt geschonken. Als hij tot mensen behoorde die vijanden van jullie zijn, terwijl hij wel gelovig was, dan geldt als vergelding de vrijlating van een gelovige slaaf, maar als hij tot mensen behoorde met wie jullie een verdrag hebben, dan bloedgeld dat wordt overhandigd aan zijn familie en de vrijlating van een gelovige slaaf.


بەڵام لەبەر ئەوەی زۆرێک لە کێشەکانی پەروەردە تەنیا لە قوتابخانەدا نیە بەڵکو لە خێزان و لە کۆمەڵگەدان بۆیە بەدڵیناییەوە شتێکی تریش کە پێویستتە زیاتر لە دەستە راستتدایە 	 Omdat zovele van de knelpunten in het onderwijs niet alleen met de school te maken hebben maar met de familie en de gemeenschap heb je met zekerheid ook meer van de rechterkant nodig.


،داوام لێیان کرد هەنگاوێک وردببنەوە ،هێشتان زیاتر ،لەکاتێکدا سەیرى کارەکە دەکەن پێویستە پرسیاریان لێبەیت .سەبارەت بەوەی کە دەیبینن 	 Ik vraag hen dichterbij te komen en nog dichterbij. En terwijl zij naar het kunstwerk kijken, moeten ze vragen stellen over wat ze zien.


بۆ جۆش، خوی بە ئاژەڵەوە گرتبوو، کەواتە ئەمە جۆشە کاتێک قسە لەگەڵ سارای دایکی دەکات نۆ ساڵ لەمەوبەر لە تێرمیناڵی ناوەند. 	 Zoals in Josh's geval met dieren. Hier praat Josh met zijn moeder Sarah op Grand Central, negen jaar geleden.


(له‌وانه) کتێبه پیرۆزه‌کانی ئیبراهیم و موسا. 	 In de boeken van Abraham en Mozes.


و بۆیە بیردەکەمەوە ئەگەر بتوانین بازێک بدەین و هەوڵ بدەین ڕێگای باشتر بدۆزینەوە بۆ ئەوەی ئەم کارانە بکەین. 	 Ik vraag me af of we geen sprong moeten wagen en betere manieren moeten proberen te vinden om dit alles te doen.


بەڵام دەزانی ئەوان چیتر دەکەن؟ 	 Weet je wat ze nog meer doen?


دووبارە بیر لە ماڵی داپیرەم و دراوسێکانی دەکەمەوە، و ئەم هەڵبژاردە قورسانەی کە دەبوایە هەڵیبژێرن و کاریگەریەکانی لە سەر کۆمەڵگەکان هەبوو، 	 Ik denk terug aan mijn overgrootmoeder en haar buren, die onmogelijke keuzes moesten maken en het effect dat dit had op onze hele gemeenschap.


ئەگەر سوتاندنی سوتەمەنی ئەوەنە خراپ بێت کە مەترسی بۆسەر بوونمان درووست بکات، چۆن ئەتوانین ئاواهی بەردەوام بین هەروەک پێشتر؟ 	 Als fossiele brandstoffen verbranden zo slecht was dat het ons bestaan in direct gevaar zou brengen, hoe kon het dan dat we hetzelfde bleven doen?


ئەوان خۆراکەکانمان بۆ هەرس دەکەن ، ڤیتامینەکانمان بۆ دەروست دەکەن لە ڕاستیدا ئەوان سیستەمی بەرگریمان بەخێو دەکەن بۆ پاراستنمان لە میکرۆبە خراپەکان 	 Ze verteren ons voedsel, ze maken onze vitaminen, ze leren zelfs ons immuunsysteem slechte microben te weren.


پێکەنین ''ئیش دەدۆزیتەوە ، ڕاکە بڕۆ'' 	 (Gelach) "Je vindt wel een baan. Riskeer het maar."


فریشته‌كان وتیان: پاكی و بێگه‌ردی و ستایش هه‌ر شایسته‌ی تۆیه، ئێمه هیچ زانستێكمان نیه، ته‌نها ئه‌وه ده‌زانین كه تۆ فێرت كردووین، به‌ڕاستی تۆ په‌روه‌ردگارێكی زاناو دانایت. 	 Zij antwoordden: "Geloofd zijt Gij! wij weten slechts wat Gij ons hebt geleerd; want Gij zijt de Alwetende, de Alwijze."


شتێک کە هەموو کەسێک شانازی پێوە دەکات و دەیانەوێت کاتێک کە قسە دەکەن ئەوەیە کە ڕێز لە قسەکانیان دەگیرێت. لەوانەیە پیویستبێت بیرکردنەوەت بگۆڕیت. 	 Wat iedereen wil van een gesprek is weten of wat je zegt belangrijk genoeg is om jou van gedachten te laten veranderen.


هەڵبژاردنەکانی بلۆککردنی ناوەڕۆک بکەرەوە 	 Voorkeuren voor inhoudsblokkering openen


به  ڵام ، حاڵه  تی هاوسه  نگی ئه  وه  ناگه  یه  نێت شته  کان به  ره  و باشتر ده  ڕۆن ته  نها ئه  وه  یه  که  شته  کان به  ره  و خراپتر ڕۆشتن وه  ستاون 	 Maar, een stabiele status betekend niet dat het beter gaat, het betekend slechts dat het is gestopt met slechter gaan.


ئەو نوێژی دەکرد بۆ ماترۆنا دایکە خواوەندی زەوی، و لوگەس بەرپرسی ھەموو خواکان. 	 Ze bid voor Matrona, moedergodin van de aarde, en Lugh, heerser over de goden.


بە كورتى، بەم شێوەيە كار دەکات. 	 Kort gezegd werkt het zo:


کاتێ خەریکی گەڕان بووم بۆ ئەم وتارە، ئەوەم دۆزییەوە کە کچانی تەمەن ١٣ ساڵ لە ئەمەریکا، لەسەدا ٥٣یان لەشی خۆیان بەدڵ نییە، و تا ئەوکاتەی دەبن بە ١٧ ساڵ ڕێژەکە بەرزدەبێتەوە بۆ لەسەدا ٧٨. 	 Toen ik onderzoek deed voor deze talk, ontdekte ik dat 53 % van de 13-jarige meisjes in de VS niet van hun lichaam houden. Dat aantal stijgt naar 78% tegen de tijd dat ze 17 zijn.


ئەم زەوییانە نیشتمانی باو و باپیرانمان نین 	 Dit is niet dezelfde grond als die waar onze Pleistoceen-voorouders op liepen.


هیچ گرێبەستێک نیە، هیچ گرێبەستێکی نوسراو نیە. 	 Er zijn geen schriftelijke contracten.


زیاتر لە یەک لەسەر سێی ئەو خۆراکەی کە بەرهەمی دەهێنین بەفیڕۆ دەچێت، خۆراکی بەفیڕۆچوو بەرپرسە لە هەشت لە سەدی دەردانی گازی زیانبەخش. 	 Daarbovenop wordt een derde van alle voedsel niet geconsumeerd en voedselafval stoot een verbijsterende acht procent van alle broeikasgassen uit.


ئێمە لە چەند ڕاستیەک دڵنیاین. 	 Over sommige dingen zijn we zeker.


(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) به ئیمانداران) بڵێ: ئه‌گه‌ر ئێوه خواتان خۆش ده‌وێت ده شوێنی من بکه‌ون و له فه‌رمانی من ده‌رمه‌چن، ئه‌وکاته خوایش ئێوه‌ی خۆش ده‌وێت و له گوناهو هه‌ڵه‌کانیشتان خۆش ده‌بێت، ئه‌و خوایه لێخۆشبوو و میهره‌بانه. 	 Zeg: "Als jullie God liefhebben, volgt mij dan en God zal jullie liefhebben en jullie je zonden vergeven." God is vergevend en barmhartig.


به‌ڕاستی هه‌ر په‌روه‌ردگاری تۆ (ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم، ئه‌ی ئیماندار) باڵا ده‌سته (به‌سه‌ر بێ باوه‌ڕاندا) به‌سۆز و میهره‌بانیشه (به ئیمانداران). 	 Echter, jouw Heer is werkelijk de machtige, de barmhartige.


ئەوان دەڕۆن بۆ ئەو دەوروبەرە وسەیردەکەن تا بزانن ئەوە چیە 	 Ze gaan eerst kijken wat het is.


تۆ له‌و پێغه‌مبه‌رانه‌ی که ناردوومانه پێش تۆ بپرسه، ئایا جگه له خوای میهره‌بان خوای ترمان دیاری کردووه که به‌ندایه‌تی بۆ بکرێت. (مه‌به‌ست ئه‌وه‌یه که سه‌رچاوه‌ی هه‌موو پێغه‌مبه‌ران یه‌کێکه) 	 En vraag aan gezanten die Wij voor jouw tijd gezonden hebben of Wij in plaats van de Erbarmer goden gemaakt hebben die zij moeten dienen.


هه‌رچی پێ ده‌گات، له جیهانی نهێنی و شاراوه‌کانه‌وه، لێتان ناشارێته‌وه و ڕاستیتان پێ ڕاده‌گه‌یه‌نێت چونکه هه‌رگیز له گه‌یاندنی په‌یامه‌که‌یدا ڕژدو ڕه‌زیل نیه. 	 Hij is niet gierig met [mededelingen over] het verborgene


پەڕەیەکی کەسی نوێ دروست بکە 	 Een nieuw profiel aanmaken


ئەو بێهن دکەنە مە. و دماوێ دکتورایا خوەدا، من دڤیا بدروستاهی بزانم کا ئەو چ کیمییای نە ژلەشێ مە کو پێشیا مەلاریا یا ئەفریقی بکاردئینیت داکو بدویف مە بکەڤیت بشەڤێ. 	 Ze ruiken ons. Tijdens mijn promotieonderzoek wilde ik precies weten welke chemische stoffen uit onze huid, Afrikaanse malaria-muggen gebruiken om ons 's nachts op te sporen.


بۆیە ئەوە ساتە وەختێکی قوورس بوو 	 Het was dus een heel moeilijke tijd.


هانی که‌سی نه‌ده‌دا که خواردن و خۆراك ببه‌خشن به هه‌ژارو بێ نه‌واکان (به‌ڵکو هه‌ر خه‌می خۆی بوو). 	 En hij moedigde niet aan tot het voeden van de armen.


بۆیە بەڕاستی لەو باوەڕەیام کە ئێوەی داهاتوو پێویستە ئێوەیەک بن خۆشەویستیتان هەبێت. 	 Ik geloof oprecht dat de 'jij' van de toekomst een 'jij' moet zijn die liefheeft.


(پێکەنین) چۆن ئەتوانین شتی زیاتر قەرز بکەین بە بێ ئەوەی لە دەرگای یەکتری بدەین لە کاتی نەگونجاودا؟ 	 (Gelach) Hoe kunnen we meer dingen uitlenen zonder bij elkaar aan te kloppen op een verkeerd moment?


هێندە زۆربوو ناچاربوو بیوەستێنێت. 	 Zoveel dat hij ermee gestopt is.


چونکە بە نزیکەیی ٣٥٩ ملیۆن ساڵی ڕووناکی لە زەوییەوە دوورە. 	 Het is ongeveer 359 miljoen lichtjaar verwijderd van de aarde.


پێیان بڵێ: ئێوه له نزاو دوعاتاندا هاوار له (الله) بکه‌ن، یان به‌سیفه‌تی پیرۆزی (الرحمن) هانای بۆ به‌رن، به‌هه‌ر ناوو سیفه‌تێکی جوان و به‌رز هاواری لێبکه‌ن و نزا بکه‌ن دروسته، چونکه ئه‌و خاوه‌نی هه‌موو سیفات و ناوه پیرۆزو جوانه‌کانه، به‌هه‌ر سیفه‌تێك که له‌گه‌ڵ داخوازیه‌کانتاندا گونجا، داوای لێ بکه‌ن، له‌کاتی داواکردنی ڕزق و ڕۆزیدا به (یا ڕزاق، یا وهاب) له‌کاتی داوای سه‌رکه‌وتندا به (یا قوی یا متین یا عزیز یا.... هتد، ئه‌ی ئیماندار) له‌کاتی خوێندنی قورئان له نوێژه‌کاندا ده‌نگ به‌رز مه‌که‌و زۆریش نزمی مه‌که، له‌و نێوانه‌دا حاڵه‌تێکی له‌بارو مامناوه‌ندی ئه‌نجام بده. 	 Zeg: "Roept Allah aan of roept de Barmhartige aan. Waarbij jullie Hem ook aanroepen: aan Hem behoren de Schone Namen.


(ئینجا خوای گه‌وره پرسی) ئه‌ی موسا: ئه‌ی ئه‌وه چیه، به‌ده‌ستی ڕاسته‌وه (گرتووته). 	 Wat hebt gij in uwe rechterhand, Mozes?


ئەوکاتە ٣٥ ساڵان بووم، ئەمزانی ئەوە مەترسی هەیە کە منداڵیک لە دایک بێت ناتەواو بێت. 	 Ik was toen 35 jaar oud en ik wist dat dat betekende dat ik een groter risico liep een kind te krijgen met een geboorteafwijking.


بیری ئەوە بکەم نەزانم منداڵەکانم دەگەڕێنەوە ماڵ "لە کۆتایی ڕۆژەکەدا؟ گوتی "گەر دە خولەکم بدەیتێ جانتاکەم دەپێچرێتەوە." 	 Het gebrek aan privacy? Dat ik niet weet of mijn kinderen thuis zullen komen aan het einde van de dag?" Ze zei "Als je me 10 minuten gaf zouden mijn koffers gepakt zijn."


له‌سه‌ر کورسی و قه‌نه‌فه (ڕازاوه‌کان) ته‌ماشا ده‌که‌ن (دۆزه‌خیه‌کان ده‌بینن له‌سه‌ر شاشه‌ی تایبه‌تی پێیان ده‌ڵێن): 	 Op rustbanken kijken zij.


،یا لبیرا من ئەوی دگوتە من ،ژبەرکو ئەو دەرچویێ کولیژەکێ بوو ،نەیێ دامەزراندی، یێ بێ هیڤی بوو کو ئەو باشترین ئارمانج بوو بو ئەل شەباب .و رێکخراوێن دی یێن تیرورستی، داکو بهێتە چەکدار کرن 	 Ik weet nog dat hij zei dat hij als afgestudeerde, werkloos, gefrustreerd, het perfecte doel was voor Al-Shabaab en andere terroristische organisaties.


بەڵام کە بیردەکەمەوە، ئەوکات پێویستم بە هاوسەرێک بوو، بەڵام ئەوەی بە ڕاستی پێویستم بوو هەبوونی خێزانێک بوو ئەوە جوان بوو. منداڵەکانی خۆم خۆشدەوێت، ئەوانیش بە هەمان شێوەن بۆم." 	 Maar als ik erover nadenk, ik dacht dat ik een man wilde, maar wat ik echt wilde was een familie die lief had. En ik hou hartstochtelijk van mijn kinderen, en zij van mij."


وه ده‌شزانین كه جیهان به شێوه‌یه‌كی تر گۆراوه، ته‌نانه‌ت له ساڵی 1960 ه‌وه سێیه‌كی ووڵاته نوێیه‌كانی جیهان به‌شێوه‌ی قه‌واره‌ی سه‌ربخۆ هه‌ن .له‌سه‌ر ئه‌م هه‌ساره‌یه 	 We weten ook dat de wereld op andere manieren is veranderd, dat er sinds 1960 een derde aan nieuwe landen is bijgekomen als zelfstandige entiteiten op de planeet.


هەموو ڕۆژەکە خەریکی ئەوە بووم، دەمویست لەسەر شتێکی تر بنوسم شتێک کە کەمێک فراوانتر و ئاسانتر بێت'' 	 Dat doe ik de hele dag. Ik wil iets anders schrijven. Iets dat een beetje vrijer is, minder beperkt"


گوتی. بۆچی لێرە نەوەستین و یەکتر ستایش بکەین؟" 	 Ze zei: "Laat ons hier staan en elk een compliment geven.


بۆچی وا هەست دەکەیت دەمت گڕیگرتووە کاتێک کە بیبەرێکی توون دەخۆیت؟ 	 Waarom voelt het alsof je mond in brand staat na het eten van een hete peper?


پاشان هەندێک بابەتی هاندانم دۆزیەوە. دەربارەی " بە شەخسی مەزانە، تەنها زاڵبە بەسەریدا." 	 Ik vond een hoop inspirerende 'hoera'-artikelen "Neem het niet persoonlijk en overwin het gewoon."


تەنانەت بەڵێنی ئەوەشتان پێنایەم کە بشتانکاتە مایکڵ کریکتۆن. 	 Ik beloof zelfs niet dat het een Michael Chrichton van je maakt.


ئێستا، ڕێگه‌یه‌ک هه‌یه بۆ ته‌ماشاکردنی یاری کردن هه‌روه‌ها من ده‌مه‌وێت لێره‌دا گرنگی پێبده‌ده‌م که یاریکردنی مێژووه 	 Er is een manier van kijken naar spel die ik hier wil benadrukken. Dat is de spelgeschiedenis.


بۆ هیچ ئیماندارێک نیه ئیماندارێکی تر بکوژێت مه‌گه‌ر به هه‌ڵه، خۆ ئه‌گه‌ر که‌سێکی ئیماندار به هه‌ڵه ئیماندارێک بکوژێت، ئه‌وه ده‌بێت به‌نده‌یه‌کی ئیماندار ئازاد بکات و خوێن باییه‌که‌ی بدات به که‌سوکاری کوژراوه‌که (وه‌ک میراتی دابه‌شی بکه‌ن) مه‌گه‌ر لێی ببوورن و له خوێنه‌که‌ی خۆش ببن، خۆ ئه‌گه‌ر کوژراوه‌که له ناو قه‌وم و ده‌سته‌یه‌کدا بوو دوژمنی ئێوه بوون، به‌ڵام ئه‌و (کوژراوه) ئیماندار بوو، با (بکوژه‌که) به‌نده‌یه‌کی ئیماندار ئازادبکات و ئه‌گه‌ر ئیمانداره کوژراوه‌که له‌ناو قه‌وم و ده‌سته‌یه‌ک بوو که په‌یمان له‌نێوانتاندا هه‌بوو، ده‌بێت خوێنبایی بدرێت به‌که‌سوکاری و به‌نده‌یه‌کی ئیمانداریش ئازاد بکرێت، (خۆ ئه‌گه‌ر بکوژه‌که) ئه‌وه‌ی بۆ نه‌لواو ده‌ستی نه‌که‌وت (به‌نده ئازاد بکات و به‌ندایه‌تی باوی نه‌مابوو ماڵ و سامانیشی نه‌بوو) ئه‌وه ده‌بێت دوومانگ له‌سه‌ریه‌ک به‌ڕۆژوو بێت، ئه‌مه بڕیارێکه بۆ ڕاستی و دروستی ته‌وبه و گه‌ڕانه‌وه‌که‌ی، ئه‌مه‌ش له‌لایه‌ن خواوه‌یه، بێگومان خوای گه‌وره هه‌میشه و به‌رده‌وام زاناو دانایه. 	 Hij, die een geloovige bij ongeluk doodt, zal daarvoor een geloovige uit de slavernij moeten verlossen en de familie den bloedprijs betalen, tenzij de familie dien als aalmoezen uitreike; en indien de verslagene tot eene u vijandige natie behoort en een waar geloovige is, zult gij een geloovige moeten bevrijden, maar indien hij van een met u verbonden volk is, zult gij een bloedprijs aan zijne familie betalen en een geloovige bevrijden. En hij, die geen slaaf vindt, zal twee achtereenvolgende maanden vasten als eene boete door God opgelegd.


ئه‌گه‌ر بڕواشیان پێنه‌کردیت و به‌رنامه‌که‌ی تۆیان به‌درۆزانی، ئه‌وه تۆش بڵێ: کارو کرده‌وه‌ی خۆم هه‌ر بۆ خۆمه‌و کارو کرده‌وه‌ی خۆتان هه‌ر بۆ خۆتانه، ئێوه به‌رین و لێپرسراو نین له‌هه‌رچی من ده‌یکه‌م، منیش به‌ریم و لێپرسراو نیم له‌هه‌رچی که ئێوه ده‌یکه‌ن. 	 En als zij jou van leugens betichten, zeg dan: "Voor mij is wat ik doe en voor jullie wat jullie doen. Jullie hebben niets te maken met wat ik doe en ik heb niets te maken met wat jullie doen."


ئه‌ی خزمه‌کانم کێ ئه‌توانێت یارمه‌تیم بدات به‌رامبه‌ر خوای گه‌وره (له سزای خوا بمپارێزێت) ئه‌گه‌ر ئه‌و ئیماندارو دۆستانه‌ی خوا ده‌ربکه‌م و له خۆمیان دوور بخه‌مه‌وه و ئایا بیرناکه‌ناوه (که شتی وا ناشێت و دروست نیه بۆ که‌سێك خواناس بێت)؟ 	 En: "O mijn volk, wie kan mij redden (van de bestraffing) van Allah, als ik hen zou wegjagen? Trekken jullie er dan geen lering uit?


وە کاتێک کە تەماشای ئەوە دەکەیت کە کێشاوتە بۆت دەردەکەوێت کە ئەوە لە نەخشەیەکی شەقامەکان ناچێت 	 Als je kijkt naar wat je net hebt getekend, realiseer je je dat het niet lijkt op een wegenkaart.


له به‌ڵگه‌و نیشانه‌ی ئاشکرای خوا بۆ ئه‌و خه‌ڵکه: زه‌وی مردووه که به‌هۆی ئاوی بارانه‌وه زیندووی ده‌که‌ینه‌وه، دانه‌وێڵه لێ په‌یدا ده‌کرین که لێی ده‌خۆن. 	 En een teken voor hen is de dode aarde die Wij tot leven brengen en waaruit Wij zaadkorrels voortbrengen zodat zij ervan eten.


ئاه، دڵم ئاوی خواردەوە! 	 MH: Oh, wat een opluchting! Dat is geweldig.


،و چیرۆکێکە کە سەرەتایەکی ڕوونی نییە .کۆتاییەکی پێشبینیکراوی نییە 	 Het is een verhaal zonder een duidelijk begin, zonder een voorspelbaar einde.


ئه‌ی نه‌وه‌ی ئیسرائیل (نه‌وه‌ی حه‌زره‌تی یه‌عقوب (سه‌لامی خوای له‌سه‌ر بێت) یادی نازو نیعمه‌تی من بكه‌نه‌وه كه به‌سه‌رتاندا ڕژاندومه‌و به‌وه‌فاو به‌ئه‌مه‌ك بن و په‌یمانه‌كه‌م جێبه‌جێ بكه‌ن (كه ئیمان و كرده‌وه‌ی چاك و باوه‌ڕكردنه به‌هه‌موو پێغه‌مبه‌ران به‌بێ جیاوازی) ئه‌وسا منیش په‌یمانی خۆم به‌جێ ده‌هێنم (كه جێنشین كردنتانه له دنیاداو، به‌هه‌شتی به‌رینه له قیامه‌تدا) باترس و بیمتان ته‌نها له من هه‌بێت (تا ئاسووده‌یی ڕه‌هاتان پێ ببه‌خشم)... 	 Gedenkt Mijn gunst die Ik jullie geschonken heb en houdt jullie aan het verbond met Mij, dan zal Ik Mij houden aan het verbond met jullie. En vreest daarom alleen Mij.


ئێوه‌ش، ئه‌و زاته‌ی من ده‌یپه‌رستم نای په‌رستن. 	 En jullie zullen nooit aanbidders worden van wat ik aanbid.


بۆ هیچ ئاده‌میزاد و که‌سێک نه‌گونجاوه که خوا کتێبی ئاسمانی و فه‌رمانڕه‌وایی و پێغه‌مبه‌رایه‌تی پێببه‌خشێت، له‌وه‌ودوا به‌خه‌ڵکی بڵێت: وه‌رن ببنه عه‌بد و به‌نده‌ی من له جیاتی ئه‌وه‌ی به‌نده و عه‌بدی خوا بن، به‌ڵکو (به‌خه‌ڵکیان وتووه) هه‌وڵ بده‌ن بۆ خوا بژین و لێبڕاو بن، بۆ ڕه‌زامه‌ندی په‌روه‌ردگار هه‌وڵ بده‌ن، به‌وه‌ش ده‌بنه خواناس و ڕه‌بانی که به‌رنامه‌ی خوا فێری خه‌ڵکی بکه‌ن و خۆشتان به‌رده‌وام هه‌وڵ بده‌ن فێری ببن. 	 Het past den mensch niet, nadat God hem de schrift, wijsheid en de profetie heeft gegeven, dat hij daarop tot de menschen zegge: Bidt mij aan, even als God; maar het past hem te zeggen: Volmaakt u in de schrift, die gij kent, en oefent u er in.


ژمارە دوو: خۆزگە پەیوەندیم لەگەڵ هاوڕێکانم بمایە 	 Nummer twee: "" Had ik maar contact gehouden met mijn vrienden. ""


ئەو تەنها کەس نەبوو لە ئەمریکادا کە ئازار بکێشێت لە ناو یاسای مەدەنی ئەمریکادا 	 Hij was niet de enige man in Amerika die leed zonder burgerrechten.


ئه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی باوه‌ڕتان هێناوه ڕۆژووی ڕه‌مه‌زان له‌سه‌رتان پێویست كراوه هه‌ر وه‌كو له‌سه‌ر گه‌لانی پێش ئێوه پێویست كرابوو، بۆ ئه‌وه‌ی خواناسی و پارێزكاری بكه‌ن. 	 O geloovigen! eene vaste is u bevolen, even als die uwen voorgangers bevolen was, opdat gij godvreezend zoudt zijn.


جولی بورستێن: ڕیچارد سێرا ده‌ڵێت زۆر به‌هێمنیه‌وه که له‌وانه‌یه بیری کردبێت، ئه‌و ڕۆشت و ئه‌م وێنه‌یه‌ی بینی له‌لایه‌ن که‌سێکه‌وه که ماوه‌ی (٣٠٠) ساڵه مردووه، وه بۆی ده‌رکه‌وت "ناتوانم ئه‌وه بکه‌م" له‌به‌ر ئه‌وه ڕیچارد سێرا گه‌ڕایه‌وه بۆ ستۆدیۆکه‌ی له فلۆره‌نسا، هه‌موو کاره هونه‌رییه‌کانی له‌و کاته‌دا هه‌ڵگرت و فڕێی دایه ناو ڕوباره‌که 	 JB: Hij zegt dat zo nonchalant, dat het je misschien is ontgaan. Hij ging een schilderij bekijken JB: Hij zegt dat zo nonchalant, dat het je misschien is ontgaan. Hij ging een schilderij bekijken van een man die al 300 jaar dood was en hij realiseerde zich: dat kan ik niet. Dus ging Richard Serra terug naar zijn atelier in Florence. Hij nam al het werk dat hij tot dan toe had gemaakt en gooide het in een rivier.


ئێستا ئەمە چی دەگەیەنێت ؟ 	 Wat betekent dat?


بەڵام وا ئاسانە نییە 	 Maar het is niet zo eenvoudig.


من تێده‌گه‌م 	 Ik begrijp het.


ئێمە دەچووینە ئەو جێیانەی کە کەسی تر نەی دەویست بچێت ئەو جێیانەی کە تەنانەت کەس نەی دەتوانی بۆی بچێ، دواتر پاش سێ هەفتە شتێکمان بۆ دەرکەوت . سەربازەکان کاردانەوەی زۆر بەهێزیان هەیە بۆ کارەساتەکان 	 We gingen naar plaatsen waar niemand heen wilde, of heen kon. Na drie weken realiseerden we ons dat militaire veteranen heel goed functioneren bij noodhulp.


کاتێکیش پێیان بوترێ: وه‌رن بۆ لای ئه‌و (قورئانه‌ی) که خوا ناردوویه‌تی یه خواره‌وه و بۆ لای پێغه‌مبه‌ره‌که‌ی (بۆ چاره‌سه‌ری کێشه‌کانتان) که‌چی ده‌بینی دووڕووه‌کان پشتت تێده‌که‌ن و ڕووت لێ وه‌رده‌گێڕن به‌ته‌واوی. 	 En wanneer tot hen gezegd wordt: "Komt tot wat God heeft neergezonden en tot de gezant" dan zie jij de huichelaars zich duidelijk van jou afkeren.


وە هێشتاش باوەڕم وایە کە سەرکردە ڕاستە‌قینەکان بەم شێوەیەن 	 En ik geloof nog steeds dat echte leiders zo zijn.


ووە کۆمەڵگایەکە لە چواردەوری . 	 Het is een gemeenschap er omheen die besloten heeft dit te ontwikkelen.


بڕوای وابوو که هه‌رگیز زیندوو بوونه‌وه و گه‌ڕانه‌وه و لێپرسینه‌وه نیه. 	 Waarlijk, hij dacht, dat hij nimmer tot God zou terugkeeren.


دووهەم شت کە دەمەوێت :باسی بکەم گەر تۆ لە گوندێکی .دوورەدەست بژیت ،منداڵەکەشت شەلبێت گەر لە وشکە ساڵیدابیت یان لە لافاودا یاخود بڕێکی باشی خۆراکی جۆراوجۆرت دەست نەکەوێت چی دەکەیت؟ 	 Het tweede waarover ik het wil hebben: Als je in een afgelegen dorpje woonde, en je kind was mank, er heerste droogte, of er waren overstromingen, of een situatie waarin er onvoldoende variatie in voeding was, wat zou je doen?


(پێکەنین) هەموو کات لە ئینگلیزیدا ئاوا دەکەین: "bookworm,""heartbroken,"وتەی وەکو هەموویان تێکەڵەن"sandcastle" 	 (Gelach) We doen dat zo vaak in het Engels: woorden als 'heartbroken', 'bookworm', 'sandcastle' zijn alle samenstellingen.


وە دواهەمین پرسیاریش لەسەر بیرکردنەوەیە ئەویش ئایا لە ئێستادا بیر لە شتێکی جیاواز دەکەیتەوە کار چالاکیەکی کە دەیکەین؟ 	 Als laatste een dagdroomvraag: Denk je aan iets anders dan wat je momenteel doet?


کەواتە من و دەیڤد بڕیارمان دا کە ئەوە بدۆزینەوە ، لە ڕێگەی ئەو باشترین لێکوڵینەوانەی کە دەتوانین وە دەستیان بخەین دەتوانین چی بکەین تاکو سەرەنجی کچانی منداڵ ڕابکێشین کە دەستەکانی بخاتە سەر کۆمپیتەرێك ، تاکو قۆناغی سادەو ساکاری بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا تێبپەڕێنن کە کوڕەکانیش هەمان ئەو ئەزمونەیان هەیە بەهۆی یارییە ئەلکترۆنییەکانەوە 	 David en ik probeerden uit te zoeken, door middel van het beste beschikbare onderzoek, wat er nodig is om een klein meisje met de handen aan de computer te krijgen, om het niveau van gemak en vertrouwdheid met de technologie te krijgen dat kleine jongens hebben omdat ze videospelletjes spelen.


خوا فه‌رمووی: به‌ڕاستی تۆ له مۆڵه‌ت دراوانیت. 	 God zeide: Waarlijk, gij zult tot de uitgestelden behooren.


مەبەستم ئەوەیە: هەندێک هەواڵ لە ژیانماندا گرنگترن لە هەندێک هەواڵی تر. 	 Mijn punt is: Op de lange termijn is het ene nieuws belangrijker dan het andere.


شکستی هێنا لە سڕینەوەی پەیوەندی 	 Verwijderen van contact is mislukt


واگومان نه‌به‌ن ئه‌وانه‌ی که به‌خیلی و ڕه‌زیلی ده‌که‌ن، له‌و نازو نیعمه‌تانه‌ی خوا پێی به‌خشیوون، نابه‌خشن، کارێکی چاکه بۆیان، نه‌خێر ئه‌وه کارێکی خراپ و نادروسته بۆیان، چونکه ئه‌و شتانه‌ی که نه‌یانده‌به‌خشی له ڕۆژی قیامه‌تدا ده‌ست ده‌نێته بینیان و ده‌بنه کۆت له گه‌ردنیاندا، (بێگومان) هه‌رچی له ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا هه‌یه هه‌ر خوا خاوه‌نیانه‌و خوا ئاگایه به هه‌موو ئه‌و کارو کرده‌وانه‌ی که ئێوه ئه‌نجامی ده‌ده‌ن. 	 Laat ook zij die gierig zijn met de weldaden, die hun door Gods goedheid zijn geworden, niet gelooven dat hunne gierigheid tot hun geluk dient: neen zij dient veeleer tot hun verderf. Wat zij met gierigheid verzameld hebben, zal op den dag der opstanding hun als een halsband om den hals gehangen worden.


کارێکی سوودمەندبوونی هاوبەشە بۆ پشیلە ڕاوچییەکان، خەڵکانی ناوخۆ و کۆمەڵەی جیهانی. 	 Een win-win-win situatie voor vissende katten, de lokale bevolking en de wereldgemeenschap.


له‌وه‌ودوا سلێمان فه‌رمانیدا که بیانگێڕێته‌وه و که گه‌ڕانه‌وه بۆ لای ده‌ستی ده‌هێنا به ڕان و ملیاندا (به‌و شێوه‌یه خۆشه‌ویستی خۆی ده‌رده‌بڕی بۆیان، چونکه ئه‌وانه هۆکارێکن بۆ غه‌زاو گه‌یاندنی ئایینی خوا). 	 Brengt ze naar mij terug." Daarna begon bij (de paarden) over de benen en de halzen te stirijken.


ئاو نیە ، زەوییەکەی بەردینە. لە جێگەیەکدا بوم 	 Geen water, rotsachtige bodem. 'Ik zat er wat mee verveeld.


هەروەها ئەم جۆرە ڕاهێنانە چونکە پەیوەندی بەسەر نیشانە گرتنەوەوە هەیە یارمەتی منداڵ دەدات بۆ بە ئاگابون و تەرکیزکردن کەواتە ئەوەش کارێکی باشە 	 Dit soort doelgerichte oefeningen helpt kinderen ook met het ontwikkelen van aandacht- en concentratievaardigheden. Dus die zijn geweldig.


کاتێکیش که قورئان ده‌خوێندرێت، ئه‌وه گوێی بۆ بگرن و دڵی بده‌نێ و بێ ده‌نگ بن، بۆ ئه‌وه‌ی ئێوه ڕه‌حمتان پێ بکرێت و په‌روه‌ردگار به‌زه‌یی پێتاندا بێته‌وه (گوێ گرتن به‌دڵ و بێده‌نگی کار کردی خۆی هه‌یه له‌سه‌ر بیسه‌ر، بێجگه له پاداشتی بێ سنوور). 	 En wanneer de Koran wordt voorgelezen, luistert er dan naar en let in stilte op; misschien zal aan jullie barmhartigheid worden bewezen.


بەرهەمهێنانەکەی بەرز بۆوە وە دەکرایە دەمی منداڵانەوە لە سەرانساری جیهاندا 	 Recht van de productielijnen naar de monden van de kinderen over de hele wereld.


چالاکە 	 Actief


به‌ڕاستی هه‌ندێ که‌س هه‌ن له خاوه‌نانی کتێب که باوه‌ڕی به‌خوا پته‌و و دامه‌زراوه، هه‌روه‌ها به‌و (قورئانه‌ش) که بۆ ئێوه ڕه‌وانه‌کراوه و به‌و کتێبانه‌ش بۆ خۆیان پێشتر ڕه‌وانه کراوه، له‌کاتێکدا ئه‌وانه ترسی خوایان له دڵدایه و مه‌به‌ستیانه خوا لێیان ڕازی بێت، ئایه‌ته‌کانی خوا به‌نرخێکی که‌م (یاخود به‌هیچ نرخێک) نافرۆشن، ئه‌وانه پاداشتی (ئیمان و باوه‌ڕی) خۆیان لای په‌روه‌ردگاریان وه‌رده‌گرن، به‌ڕاستی خوا به‌خێرایی لێپرسینه‌وه ئه‌نجام ده‌دات (تا به‌زوویی به‌خته‌وه‌ران بخاته به‌هه‌شته‌وه و ناپوخته‌کانیش له دۆزه‌خ توند بکات). 	 Onder de mensen van het boek zijn er die in God geloven, in wat naar jullie is neergezonden en in wat tot hen is neergezonden, terwijl zij zich deemoedig aan God onderwerpen. Zij verkwanselen Gods tekenen niet.


ده  زانی ، هه  رچۆنێک بێت ، ئێمه  گرنگی به  و که  سانه  ده  ده  ین که  ئه  مه  ده  که  ن له  ئای.دی.ئی.ئۆ 	 Wij bewonderen de mensen die dit doen bij IDEO.


منداڵانیش گەورە دەبن و وەک ئێوەیان لێدێت 	 Kinderen groeien op en worden volwassen, net als jullie.


لێرەدا نامەوێت تاقیتان بکەمەوە، بەڵام وەڵامە ڕاستەکە تورکیا یە کە بەرزترین ڕێژە لە وێیە، پۆڵەندا، ڕووسیا، پااکستان لەگەڵ باشوری ئەفریقا 	 Ik zal jullie geen toetsvragen voorleggen, maar Turkije scoort het hoogst, Polen, Rusland, Pakistan en Zuid-Afrika.


جا کاتێك نوێژ ته‌واو بوو، ئه‌وه بڵاو ببنه‌وه به‌زه‌ویدا و به‌ته‌مای به‌خششی خوا هه‌وڵ و کۆشش بدن، یادی خوا زۆر بکه‌ن له هه‌موو چالاکیه‌کانی ژیاندا با ناوی ئه‌و زاته له‌سه‌ر زارو له‌ناو دڵتاندا بێت، بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رفرازیی هه‌میشه‌یی به‌ده‌ست بهێنن. 	 En als het gebed is geëindigd, verspreidt u dan door het land als gij wilt; tracht daar Gods vrijgevigheid te winnen, en gedenk God dikwijls, opdat gij voorspoed moogt genieten.


به‌ڕاستی من بۆم ده‌رکه‌وت ئافره‌تێک فه‌رمانڕه‌واییان ده‌کات و له هه‌موو جۆره ده‌سه‌ڵات و نازو نیعمه‌تێکی پێبه‌خشراوه، ته‌ختێکی پاشایه‌تی گه‌وره‌شی هه‌یه، بینیم خۆی و قه‌ومه‌که‌ی سوژده بۆ خۆر ده‌به‌ن له جیاتی خوا، شه‌یتان کارو کرده‌وه‌ی چه‌وتیانی بۆ ڕازاندوونه‌ته‌وه، به‌و هۆیه‌وه ڕێبازی ڕاست و دروستی لێگرتوون، بۆیه ئه‌وان ڕێنمووی وه‌رناگرن. 	 Ik vond eene vrouw, die daar regeerde, die voorzien is van alles, wat begeerlijk is voor een vorst, en een prachtigen troon heeft.


له ڕێگه‌ی وزه‌ی زینده‌گی یه‌وه به‌ده‌ست دێت 	 Ook uit biobrandstoofen.


ئایا ئه‌و خوانه‌ناسانه پێش ئه‌م قورئانه کتێبێکی ترمان بۆ ناردوون؟ تا پابه‌ندی بن و په‌یڕه‌وی بکه‌ن؟ 	 Hebben wij hun ooit te voren een boek met openbaringen vóór dit gegeven, en houden zij dat in hunne bewaring?


هه‌روه‌ها بۆ ئه‌وانه‌ش که باوه‌ڕیان به په‌روه‌ردگاریان نیه، سزاو ئازاری دۆزه‌خ ئاماده‌یه، ئای که چاره‌نووس و سه‌رئه‌نجامێکی زۆر ناسۆرو ناخۆشه... 	 En voor hen, die niet in hunnen Heer gelooven, is mede de marteling der hel bereid; daar zal het een ellendig verblijf wezen.


پرۆگرامەکەم تەرخانکرد بۆ باوکم، پەیوەندییەکەمی گۆڕی لەگەڵیدا، و ژیانی خۆشمی گۆڕی. 	 Ik droeg het programma op aan mijn vader. Het veranderde mijn relatie met hem en het veranderde mijn leven.


ئه‌وانه‌ش که باوه‌ڕیان هێناوه له دوای کۆچ کردنی یه‌که‌م و کۆچیان کردو هه‌وڵ و کۆششیاندا (له پێناوی گه‌یاندنی به‌رنامه‌ی خوا) له‌گه‌ڵ ئێوه‌دا، ئا ئه‌وانه‌ش له ئێوه‌ن (پله‌ی ئێوه‌یان هه‌یه)، ئه‌وانه‌ش که (سه‌ره‌ڕای په‌یوه‌ندی ئیمانی) په‌یوه‌ندی خزمایه‌تیشیان هه‌یه، هه‌ندێکیان شایسته‌ترن به‌هه‌ندێکی تریانه‌وه له به‌رنامه‌ی خوادا (واته ئه‌وان شایسته‌ترن له میرات به‌ریدا بۆ یه‌کتری)، به‌ڕاستی خوا به هه‌موو شتێک زاناو ئاگایه. 	 En zij die later gelovig zijn geworden en uitgeweken zijn en die zich samen met jullie inspannen, die behoren bij jullie. Maar de bloedverwanten hebben volgens Gods boek de nauwste band met elkaar.


که‌کێ تووشی سزایه‌ک ده‌بێت که سه‌رشۆڕو شه‌رمه‌زارو سه‌رگه‌ردانی ده‌کات له دنیادا، له قیامه‌تیشدا سزایه‌کی به‌رده‌وام داوێنگری ده‌بێت و له‌کۆڵی نه‌بێته‌وه. 	 Tot wie een bestraffing komt: die zal door hem vemederd worden, en een blijvende bestraffing zal op hem rusten.


به‌په‌له بن و پێشبڕکێ بکه‌ن تا ده‌گه‌نه لێخۆشبوونی په‌روه‌ردگارتان و به‌هه‌شتێک که پاناییه‌که‌ی ئاسمان و زه‌وی گرتۆته‌وه‌و ئاماده کراوه بۆ پارێزکاران، (پێغه‌مبه‌ریش (صلی الله علیه وسلم) ده‌فه‌رموێت: مه‌نزڵگای هه‌ندێ ده‌بینن وه‌کو چۆن ئه‌ستێره‌ی گه‌ش ده‌بینن له دووره‌وه، فه‌رموویانه ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا: ڕه‌نگه ئه‌وانه مه‌نزڵگای پێغه‌مبه‌ران بن، فه‌رمویه‌تی: نه‌خێر، به‌ڵکو مه‌نزڵگای که‌سانێکن که باوه‌ڕیان به خواو پێغه‌مبه‌ره‌که‌ی هێناوه، جا له‌م سه‌رده‌مانه‌ی دوایدا زانراوه ئه‌ستێره‌ی چه‌نده گه‌وره گه‌وره هه‌یه که خۆر له‌ئاستیاندا زۆر بچوکه چ جای زه‌وی!!) 	 Wedijvert om de genade van uwen Heer te ontvangen en het paradijs, dat, zoo groot als de hemel en de aarde, bestemd is voor de godvreezenden.


ئەمە کەسێکی سەرنجڕاکێشە، ناوی سێباستیۆ رۆچایە لە بێلۆ هۆریزۆنتە لە سێیەم گەورەترین شاری بەرازیلە. 	 Dit is een fantastische man, Sebastiao Rocha, in Belo Horizonte, de derde grootste stad in Brazilië.


(ئه‌ویش) پێغه‌مبه‌رێکه له‌لایه‌ن خواوه کتێب و نامه‌ی پاك و بێگه‌ردیان به‌سه‌ردا ده‌خوێنێته‌وه (که قورئانه). 	 Een Boodschapper van Allah die gereinigde bladen voordraagt.


بۆیە بوو بە دوو ئاهەنگ چونکە ناتاشاش یەکەم کەس بوو لە گوندەکە کە بچێت بۆ ئەمریکا 	 Het werd een dubbel feest: Natasha was de eerste persoon uit dit dorp, die ooit naar Amerika zou gaan.


بۆیه پێم خۆشه ١٠ خوله‌كى داهاتووتان له‌گه‌ڵ به‌سه‌ر به‌رم و نیشانتان بده‌م .چۆن گفتوگۆ بکەن و چۆن گوێ بگرن 	 In de komende 10 minuten wil ik jullie leren praten en luisteren.


بۆ نمونە دەکرێت تۆ هەست بە خۆشییەکی زۆر بکەیت بەڵام ئەوانەی چواردەورت ناڕەحەتی بچێژن 	 Zoals je zelf een gevoel van intens plezier kunt hebben terwijl mensen om je heen tegelijkertijd veel lijden.


به‌ڕاستی خوای گه‌وره په‌روه‌ردگاری منیش و ئێوه‌شه، ته‌نها ئه‌و بپه‌رستن، هه‌ر ئه‌مه‌شه ڕێگه و ڕێبازی ڕاست و دروست. 	 Voorwaar, Allah is mijn Heer en jullie Heer, aanbidt Hem daarom. Dit is het rechte Pad."


بڕگەکانی چوارچێوە 	 contouronderdeel


بۆیه‌ش (واده‌که‌ن) چونکه به‌ڕاستی ئه‌وان ده‌یانووت: هه‌رگیز ئاگری دۆزه‌خ چه‌ند ڕۆژێکی که‌م نه‌بێت به‌ر له‌شمان ناکه‌وێت و ئه‌وه‌ی له ئاینه‌کانیاندا بۆ خۆیان هه‌ڵبه‌ستبوو، سه‌ری لێ شێواندن و ته‌فره‌ی دان. 	 Dat is omdat zij zeggen: "Het vuur zal ons slechts een beperkt aantal dagen treffen." In hun godsdienst werden zij misleid door wat zij altijd weer verzonnen.


جگه له‌وانه‌یان که ته‌وبه‌یان کردووه، پێش ئه‌وه‌ی ده‌ستی ئێوه‌یان بگاتێ، ئه‌وه بزانن که به‌ڕاستی خوا لێخۆشبوو و میهره‌بانه (ئه‌ڵبه‌ته ئه‌گه‌ر مافی خه‌ڵکیان به‌سه‌ره‌وه نه‌بێت). 	 Behalve zij, die berouw zullen gevoelen, alvorens gij hen in uwe macht hebt; want weet, dat God vergevingsgezind en genadig is.


توێژینەوەکان ئاماژەییان بەوە نە کردووە کە خەڵکەکە پارەی زیاتر لە خواردنەوە و جگەرەدا خەرج دەکەن یان خەڵکەکە کەمتر کار دەکەن. 	 Uit geen van deze studies blijkt dat er meer werd gerookt of gedronken of dat mensen minder hard gingen werken.


پانیی 	 Liggend


زۆر دلنیا نیت کە دەتەوێت کار بۆ ئەو بکەیت 	 Je weet niet zeker of je voor haar wil werken.


ئوپس! هەڵەیەک ڕوویدا لە کاتی بارکردنی ئەم ناوەڕۆکە. 	 Oeps, er is iets misgegaan bij het laden van deze inhoud.


ڕاستییەکەی زۆر سەرسوڕهێنەر بوو، کە بۆ ١٠٠ ساڵی دواتر، لە نێوان ١٩٠٠ - ٢٠٠٠دا، مرۆڤ بایی ملیارەها دۆلاریان خەرج کرد لە بەردی بناغەدا بۆ ئەوەی یارمەتی هونەرمەندان بەن کە تەنیا دوو شت بکەن. 	 Het was zelfs zo geweldig dat gedurende de 100 jaar daarna, tussen 1900 en 2000, men miljarden investeerde in infrastructuur om artiesten te helpen met twee dingen.


بۆ هۆزی ثه‌مودیش، صالح ی برایانمان ڕه‌وانه کرد، وتی: ئه‌ی خزمه‌کانم گوێڕایه‌ڵی خوای گه‌وره بکه‌ن جگه له‌و زاته هیچ خوایه‌کی ترتان نیه، ئه‌و به‌رپای کردوون له زه‌ویداو داوای لێکردوون که ئاوه‌دانی بکه‌نه‌وه، جا که‌وابوو داوای لێ خۆشبوونی لێ بکه‌ن پاشان بگه‌رێنه‌وه بۆ لای و فه‌رمانه‌کانی به‌جێ بهێنن، چونکه به‌ڕاستی په‌روه‌ردگاری من زۆر نزیکه و نزا وه‌رگره (له‌و که‌سانه‌ی لێی ده‌پارێنه‌وه و داوای لێ خۆشبوونی لێده‌که‌ن). 	 Hij is het, die u uit de aarde voortbracht en u eene woning daarop heeft geschonken. Vraag hem dus vergiffenis en wend u tot hem; want mijn Heer is nabij, en gereed te antwoorden.


(پێكه‌نین) زۆر باشه، ئه‌مشه‌و فێڵێكی جیاواز ئه‌نجام ده‌ده‌م، خۆمان دێنمه به‌رچاو به‌بێ جوتیاره‌كان، زۆر باشه، زۆر جیاواز نییه. 	 (Gelach) Vanavond ga ik me iets anders voorstellen: hoe zouden we hier nu zitten als er geen boeren waren? Zoveel verschil is er niet.


لەجیاتی توشبون بە ڤایرۆسی نوێی بایۆلۆجی یان هەڵەی بایۆلۆجی یان گۆڕانکاری یان ڕاماڵین دەدۆزینەوەو وەریدەگرین 	 In plaats van opgezadeld te zitten met een nieuw virus veroorzaakt door bio-terreur of een bio-fout, verschuiving of drift, vinden we het en we dammen het in.


ژیان زیاتری هەڵگرتووە لە تەنیا دڵخۆشبوون؟ 	 Gaat het leven over meer dan alleen gelukkig zijn?


جا بێگومان ته‌نها داچڵه‌کاندن و تێخوڕین و ده‌نگێکی به‌هێزه ده‌ستبه‌جێ هه‌موویان هه‌ستاون و ته‌ماشا ده‌که‌ن. 	 Dan klinkt slechts één afschrikkende kreet en dan zullen zij [staan te] kijken


میوه‌هاتی هه‌مه‌جۆر و هه‌مه‌چه‌شن، هاوڕێ له‌گه‌ڵ قه‌درو ڕێزێکی بێ وێنه‌دا له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگار و فریشته‌کانه‌وه. 	 Namelijk heerlijke vruchten, en zij zullen geëerd worden.


بە باوەڕی من ئەمانە بەردی بناغەی ئاشتی داهاتوون. 	 zijn opgestaan. Dit zijn de bouwstenen voor toekomstige vrede.


بەڵام لە لای دەستی ڕاستمەوە بەشێک لە گەردیلەکان کەمێک جیاوازن لە هەریەک لە جۆرەکاندا ئەوەی کە ئەنجامی دەدات زیادکردنی 	 Maar de rechterkant van het molecuul is ietwat verschillend in elke soort. Dat verleent uitstekende


که به‌ڕێزو خواناس و ملکه‌چ و فه‌رمانبه‌رداران. 	 Edel, deugdzaam.


خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌وانه‌هه‌ر موعجیزه و به‌ڵگه‌یه‌ک ببینن پشت هه‌ڵده‌که‌ن و ده‌ڵێن: ئه‌مه‌جادوویه‌کی به‌رده‌وامه 	 Maar als de ongeloovigen een teeken zien, wenden zij zich af, zeggende: dit is eene machtige betoovering.


تەنها خەیاڵی ئەوە بکە کە ژیان چۆن دەبوو، دەمانتوانی چەند زیاتر بکەین، دەمانتوانی چەند زیاتر بگەڕێنینەوە، دەمانتوانی چەند زیاتر پلان بۆ داهاتوو دابنێین، ئێمە چەندە هەستمان بە ڕێز و پەسندی دەکرد ئەگەر توانیبامان هەموو کارەکانمان بەدەست بهێنین، گشت بەهاکانمان بۆ دەربکەوێ. 	 Bedenk hoe het leven zou kunnen zijn, hoeveel meer we zouden kunnen doen, hoeveel meer we zou kunnen geven, hoeveel meer de toekomst zou kunnen brengen, hoe gewaardeerd we ons zouden voelen als we optimaal zouden verdienen wat we echt waard zijn.


"ئه‌و مناڵه خراپانه هاتن و تێیان هه‌ڵدا. 	 "Er kwamen pesters aan, coach.


کەواتە کۆتاییەکەی چی بوو دەربارەی ٦ ساڵ لە کارکردن؟ 	 Wat was dan de conclusie van meer dan zes jaar werk?


کە بڵاوبوونەوەی زۆر خێرایە و دەکرێت بەم ڕێگەیەوە هاوکاری بگات بە ملیۆنەها هەژار لەم دونیایەدا. 	 De technologie verspreidt zich zo snel dat je zo miljarden armen kunt bereiken.


جا ئه‌و که‌سه‌ی (خێری تێدا بێت) و خوا بیه‌وێت هیدایه‌تی بدات، ئه‌وه سینه‌ی ساف و پاک و ئاماده ده‌کات بۆ ئاینی ئیسلام، ئه‌و که‌سه‌ش خوا بیه‌وێت گومڕای بکات، ئه‌وه دڵی ده‌گوشێت و سنگی توند ده‌کات و هه‌ناسه‌ی سوار ده‌بێت، هه‌ر وه‌ک ئه‌وه‌ی به‌ره‌و ئاسمان به‌رز بێته‌وه (چۆن تووشی ته‌نگه نه‌فه‌سی و دڵه ته‌پێ و خوێن به‌ر بوون ده‌بێت)، ئا به‌و شێوه‌یه خوا گومڕایی و پیسی هاوه‌ڵگه‌ری له‌سه‌ر دڵی ئه‌وانه داده‌نێت که باوه‌ڕ ناهێنن. 	 En wie wil dat Allah hem leidt, diens borst verruimt Hij voor de Islam; en wie Hij wenst te doen dwalen, diens borst maakt hij nauw en beklemd alsof hij (op een hoge berg) naar de hemel klimt. Zo legt Allah de bestraffing op aan degenen die niet geloven.


(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (ص) پێیان بڵێ: ده‌باشه ئێوه كتێبێكی تر بهێنن له‌لایه‌ن خواوه كه باشترو چاكتر بێت له‌و دووانه (واته قورئان و ته‌ورات)، ئه‌وه منیش شوێنی ده‌كه‌وم، ئه‌گه‌ر ئێوه ڕاستگۆن. 	 Zeg (O Moehammad): "Breng dan een Boek van Allah dat een betere Leiding geeft dan deze twee, dan zal ik het volgen, als jullie waarachtigen zijn!"


بیرکردنەوە لە ناو ئەبات و داهێنان دوادەخات 	 Het stompt het denken af en blokkeert de creativiteit.


ئینجا گه‌لی ثمودمان به‌ده‌نگێکی سامناکی گه‌وره‌ی تۆقێنه‌ر له‌ناوبران. 	 Maar Thamoed werd verdelgd door een vreeselijk onweder.


تێبینیمان کرد که  چۆن وانه  ی ڕێکخراوی خودی جۆرێک ده  بێت له  جێبه  جێ کردنی سروشتی بابه  ته  کانی ئێمه  	 We hebben net gezien hoe zelfgeorganiseerde cursussen min of meer spontaan ontstonden op basis van ons materiaal.


هەروەسا ئەو دووبارە هزرکرنەکا تەمامە دەربارەی وێ چەندێ کا کار براستی چییە. 	 Het is tevens een complete herbezinning op wat werk inhoudt.


بێ ئه‌وه‌ی بڵێن به‌پشتیوانی خوا، (یان به‌و مه‌به‌سته‌ی هیچی پێوه نه‌هێڵن بۆ هه‌ژاران)... 	 Maar zij maakten geen voorbehoud.


(ئه‌ی هاوه‌ڵگه‌ڕان) خوا ئه‌و زاته‌یه که له‌وشکانی و ده‌ریادا هاتو چۆتان پێده‌کات، هه‌تا ئه‌و کاته‌ی که له‌که‌شتیه‌کاندا ده‌بن و ده‌یانگوێزنه‌وه به‌هۆی باو شه‌ماڵێکی پاک و ئارامه‌وه‌و هه‌مووان دڵخۆشن پێی، ئه‌وه بایه‌کی توندو به‌هێز و سه‌خت به‌ره‌و که‌شتیه‌که بێت و هه‌ڵبکات، له‌هه‌موو لایه‌که‌وه شه‌پۆل بۆیان بێت، ئیتر وابزانن که ده‌وره‌دراون و (ڕزگار بوونیان ئه‌سته‌مه، ئا له‌و کاته‌دا خه‌ڵکه‌که به‌سۆزه‌وه) هاناو هاوار بۆ خوا ده‌به‌ن، دڵنیان خوا نه‌بێت که‌س ناتوانێت فریایان بکه‌وێت، له‌کاتێکدا بیرو باوه‌ڕو ئاینیان به‌ته‌واویی پاک و پوخت و یه‌کلایی ده‌که‌نه‌وه بۆ خوا، بۆیه به‌سۆزه‌وه ده‌ڵێن: سوێند به‌خوا ئه‌گه‌ر له‌م به‌ڵایه، له‌م ته‌نگانه‌یه، ڕزگارمان بکه‌یت، ئه‌وه به‌ڕاستی ده‌چینه ڕیزی سوپاسگوزارانته‌وه. 	 Hij is het die jullie op het vasteland en op zee laat reizen totdat er, wanneer zij op de schepen zijn die hen met een goede wind meevoeren en zij zich erover verheugen, tot hen een stormwind komt en de golven van overal komen en zij denken dat zij omkomen. Dan roepen zij God aan waarbij zij de godsdienst geheel aan Hem wijden: "Als U ons hieruit redt dan behoren wij tot hen die dank betuigen."


پێشنیاری چی دەکەیت؟ پێشنیاری ئەوە دەکەیت هەوڵ بۆ ئەم چارەسەرانە بدرێت، بۆ زۆرێک لە نەخۆشەکانی شێرپەنجە؟ 	 Beveelt u deze behandelingen al aan voor de meeste kankerpatiënten?


ناوی زانستیی ئه‌م بابه‌تانه موسكای ڤۆلیتانتسه، لاتینییه به‌مانای مێشووله‌ی فڕیو" دێت،" ناوه‌كه‌یان به‌خۆیانه‌وه‌یه، ده‌توانرێت هه‌ندێك بێزاركه‌ر بن. 	 De wetenschappelijke naam hiervoor is Muscae volitantes, Latijn voor 'vliegende vliegen', en dat klopt wel: ze kunnen je enigszins storen.


ئینھیدوانا ئینانای دانا لە سەرووی پەرستگە وەک بەھێزترین خوداوەند. 	 Enheduanna plaatste Indanna bovenaan het pantheon als machtigste god.


هه‌ر که سه‌یرێکی کرد بینی وا له ناوه‌ڕاستی دۆزه‌خدا گیری خواردووه... 	 Dan kijkt hij naar beneden en ziet hem midden in het hellevuur.


ملکه‌چ و فه‌رمانداری کافرو دووڕووه‌کان مه‌به گوێ مه‌ده به‌و یازارو ناخۆشیانه‌ی (که پێشی ده‌هێنن بۆ خۆت و بانگه‌وازه‌که‌ت)، هه‌میشه پشت به‌خوا ببه‌سته، ته‌نها خواش به‌سه که پشتیوان و یاریده‌ده‌ربێت. 	 En gehoorzaam niet de ongeloovigen en de huichelaars, en, geef geen acht op hunne slechte behandeling: maar vertrouw op God: Gods ondersteuning is volstaande.


.جه‌یمس: سوپاس 	 JB: Heel erg bedankt.


لەبەرئەوە دەبینیت کاتێک تیڤۆ دەستیان کرد بە بەرهەمەکەیان هەموو ئەوەی ئەوان هەیانە بە ئێمەیان وت 	 Want toen TiVo hun product demonstreerden, vertelden ze ons wat ze hadden.


ناوی چارلس وایتمان بوو 	 Charles Whitman was zijn naam.


به‌داخه‌وه سیسته‌می قوتابخانه‌کان وا له جیهان ده‌که‌ن که بڵێن ، "هێی ، با ببین به پارێزه‌ر یان دکتۆر 	 Maar helaas zorgt het schoolsysteem ervoor dat de wereld zegt, "Hé, wordt advocaat of wordt dokter,"


زۆر کراوه  کان له  وانه  یه  جانتاکانی ئێوه  ش پڕبێت له  کتێب 	 misschien zitten jullie koffers ook vol boeken.


بوارەکانی بڕوانامە 	 Certificaatvelden


ئینجا خوا به‌سه که‌شایه‌ت بێت له‌نێوان ئێمه و ئێوه‌دا، به‌ڕاستی ئێمه ئاگاداری په‌رستن و پاڕانه‌وه‌ی ئێوه نه‌بووین. 	 Allah is voldoende als getuige tussen ons en jullie. Voorwaar, Wij waren zeker onwetend omtrent jullie aanbidding."


بیست ساڵ پێش ئێستا (٣) ملێۆن و نیو هەبووە 	 20 jaar geleden waren er nog drie en een half miljoen.


تاهیتی 	 Tahitiaans


وە هەردوو لەم ڕاستیانە دەربارەی ئێەوە و خوێندکارەکانم کەمتر نیشان ئەدەن بەبەراورد بەوەی دەیزانن دەربارەی ئەوەی پێی دەڵیین پەروەردەی بیرکارییانە ەئەمڕۆ لە ئەمریکادا 	 En deze beide feiten zeggen minder over jullie of over mijn studenten dan wat ze vertellen over wat wij wiskundeonderwijs noemen in de V.S. vandaag.


هەندێکیان بە پلکانکانی کۆمەلگادا سەرکەوتن لە خوارەوە هەتا سەری سەرەوە وە هەندکیان ئەو ڕێگەییان بە پێچەوانەوە بڕی 	 Sommigen klommen op de maatschappelijke ladder, van beneden tot helemaal boven, en anderen maakten dezelfde reis andersom.


من داواتان لێدەکەم هەنگاوێک بچنە پێشەوەو لێبخوڕن؟ 	 Wat vraag ik u te gaan ontwikkelen?


که‌واته، یه‌کێک له کێشه‌کانی لێکدانه‌وه‌کان بۆچی خه‌ڵکی باوه‌ڕ به‌شتی نامۆ ده‌کات ئه‌وه‌یه که شته‌کانمان له ئاستیکی ئاسان دان دوایی، من ده‌چمه سه‌ر بابه‌تی جدی تر ئێمه ده‌مانه‌وێت ڕوکه‌شه‌کان ببینین 	 Een van de problemen met de uitleg waarom mensen in rare dingen geloven komt doordat we vaak met dingen hebben te maken op een eenvoudig niveau. Maar dan gaan we ons ook bezig houden met ingewikkelder zaken. Zo hebben we de neiging om overal gezichten in te zien.


ئه‌و ڕۆژه هه‌موو شت ڕوون و ئاشکرایه، پرسیار له‌گوناهانی ئاده‌میزاد و په‌ریه‌کان ناکرێت، ( ڕه‌نگه‌ئه‌وه‌قۆناغێک بێت له‌قۆناغه‌کان، که‌به‌روخساریان جیاده‌کرێنه‌وه ) 	 Op dien dag zal mensch noch genius nopens zijne zonde worden ondervraagd.


سێ بەشی مێشك و دڵی گەنجێك لە ئاو پێك دێت. 	 Het brein en het hart van een volwassene bestaan voor bijna driekwart uit water.


بەهەموو ژیانی پیشەییەم یەک جار گوێم لەو قسەیە بووە. 	 Die vraag heb ik maar een keer in mijn carrière gehoord.


ئەوەش ئەوە دەگەیەنێت کە من بێگانە بووم لەهەردوو وڵاتەکەدا ئەوەش کارەکەی زۆر ئاسان کردبوو بۆ من کەمنیش کۆچ بکەم، لەکلتووری خێزانیمدا، ئەگەر بتانەوێ 	 Dat maakte mij een buitenlander in beide landen, waardoor ik natuurlijk vrij gemakkelijk, naar goede familietraditie, weer kon migreren.


لەچیرۆکە ڕاستیەکەدا ، ئەفسانە بە سارای ووتبو کە شتێکی مەحاڵ بکات 	 God vertelde Sarah dat ze iets onmogelijks kon doen


کەواتە ئێمە بۆ چارەسەرێکی هەتا هەتایی دەگەڕێین وە ئەوە ئەو شوێنەیە کە ئێمە بەختمان هەبوو تیایدا 	 Daarom we zijn op zoek naar een permanente oplossing. En daar hebben we geluk.


ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم ئا ئه‌وانه به‌ڵگه و نیشانه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌کانی خوان، ده‌یخوێنینه‌وه به‌سه‌ر تۆدا سه‌رتاپای حه‌ق و ڕاسته‌قینه‌یه، جا دوای خواو فه‌رمانه‌کانی به چ گوتار و باسێکی تر باوه‌ڕ ده‌که‌ن و ئیمان ده‌هێنن. 	 Dat zijn de Verzen van Allah die Wij aan jou in Waarheid voordragen. In welk woord na (het Woord van) Allah en Zijn Verzen geloven zij dan?


کاتێک ئەوەیان کرد ئەو نەخۆشییەیان گواستەوە ١٠ وڵاتی تر دووبارە دەست کرسیەوە بە بڵاوبونەوە 	 Daardoor verspreidden ze de pokken naar 10 andere landen en herstartten ze de epidemie.


له‌و ماڵ و سامان و زانستی و هێزو ده‌سه‌ڵاته‌ی که پێمان به‌خشیوون، ئێوه‌ش لێی ببه‌خشن و ده‌ستی به‌سه‌ردا مه‌گرن و قۆرخی مه‌که‌ن؛ پێش ئه‌وه‌ی که مردن یه‌خه به‌یه‌کێکتان بگرێت و بڵێت: په‌روه‌ردگارا، خۆزگه ما‌وه‌یه‌کی که‌می تر مۆڵه‌تت بدامایه تا خێرو چاکه‌م بکردایه و ماڵ و سامانم ببه‌خشیایه و بچوومایه‌ته ڕیزی چاکانه‌وه... 	 En geeft aalmoezen van hetgeen wij u hebben geschonken, alvorens de dood over een uwer kome, en hij zegge: O Heer! wilt gij mij geen uitstel voor een korten tijd verleenen, opdat ik aalmoezen kunne geven en een der rechtvaardigen worden?


خولیاگەر. قەڵەو. 	 Geek. Dikzak.


و چۆن بەسەرشێتانە بەرپەرچی گرفت دەتاتەوە و دەتوانیت پەیوەندیەکانیان بەدەست بهێنیت کاتێک سەرەتا دەگەیتە وڵاتێکی نوێ. 	 Dit weerspiegelt hoe achterlijk moeilijk het kan zijn om je weg te vinden als nieuwkomer in een nieuw land.


ئاسمانه‌کان و زه‌وی له‌سه‌ر بنچینه‌ی حه‌ق و ڕاستی دروست کردووه، به‌شێوه‌ی که‌وانه‌یی شه‌و به‌سه‌ر ڕۆژدا ده‌هێنێت، به‌هه‌مان شیوه‌ی که‌وانه‌یی ڕۆژیش به‌سه‌ر شه‌ودا ده‌هێنێت (که ئه‌مه خۆی به‌ڵگه‌یه‌کی قورئانیه له‌سه‌ر شێوازی خڕی زه‌وی)، ڕۆژو مانگیشی ڕام کردووه و ڕای هێناون (له فه‌رمانی ده‌رناچن و له‌خزمه‌تی ئاده‌میزادان)، هه‌ریه‌ک له‌وانه له چه‌رخ و خولدان تا کاتیکی دیاریکراو، ئاگاداربن: هه‌رئه‌و خوایه زۆر به‌ده‌سه‌لاته (تۆله له کافران ده‌سێنێت و له‌ده‌ستی ده‌رناچن) لێخۆشبووه (چاوپۆشی ده‌کات له هه‌له‌و که‌م و کووڕی ئیمانداران). 	 Hij heeft de hemelen en de aarde geschapen met waarheid: hij doet den dag door den nacht opvolgen, en hij doet den nacht door den dag vervangen, en hij dwingt de zon en de maan hare diensten te volbrengen: ieder van haar haast zich, een bepaalden tijdkring te voltooien. Is hij niet de Machtige, de Vergever van zonden?


دێوێک له په‌ریه‌کان وتی: من بۆت ده‌هێنم پێش ئه‌وه‌ی ده‌وام ته‌واو ببێت و له جێی خۆت هه‌ستیت، به‌ڕاستی من بۆ ئه‌و کاره خۆم به به‌هێزو ئه‌مین ده‌زانم. 	 Een vreeselijke genius antwoordde: Ik zal u dien brengen, voor gij van uwe plaats opstaat: want ik ben instaat het te volvoeren, en ik ben getrouw;


و کاتێ مەرجەکان ئامادە بن ئەو کارەی دەیکەیت خۆی لە خۆیدا دەبێتە شایستەی ئەنجامدان. 	 En als deze condities aanwezig zijn, wordt wat je aan het doen bent waardevol op zichzelf.


پەیوەندی کلیل نەدراوە 	 Niet-versleutelde verbinding


بێگومان ده‌سه‌ڵاتی بێ سنورمان هه‌یه به‌سه‌ر پاشه‌ڕۆژ و قیامه‌تدا، هه‌روه‌ها به‌سه‌ر دنیادا. 	 En voorwaar, Ons behoort zeker het laatste (het Hiernamaals) en het eerste (het wereldse leven).


ئه‌ی محمد ئه‌م به‌سه‌ر هات و سه‌رگوزشته‌یه‌ی یوسف که بۆت نیگا ده‌که‌ین له هه‌واڵ و به‌سه‌رهاته شاراوه‌کانه، خۆ تۆ له لای براکانی یوسف نه‌بوویت کاتێك که هه‌موویان بڕیاریاندا و پیلانیان ده‌گێڕا.... 	 Dit behoort tot de goschiedenissen over het onwaarneembare, die Wij aan jou (O Moehammad) openbaren. Jij was niet bij hen, toen zij bijeenkwamen voor hun zaak, terwijl zij een list beraamden.


سوێند بێت خوای گه‌وره ئه‌و جۆره که‌سانه ده‌خاته شوێنێکه‌وه که زۆر پێی ڕازی و خۆشنوود ده‌بن، به‌ڕاستی خوا زانایه (به‌هه‌وڵ و کۆشش و نیه‌ت و چاکه‌یان) و خۆگره (زۆر په‌له ناکات له تۆڵه‌سه‌ندندا). 	 Hij zal hen zeker een plaats laten binnengaan, die hen behaagt. Voorwaar, Allah is zeker Alwetend, Zachtmoedig.


دەزانین کاتێ هەر مادەیەک لە جەستەمان دەچێنرێت، سیستەمی بەرگریمان کاردانەوەی دەبێت. 	 We weten dat elke keer dat een materiaal wordt geïmplanteerd in ons lichaam, het immuunsysteem zal reageren.


بە هەر حاڵ ، تیمی ئەندازیارەکانمان کە لە شاری (میونخ) بوون ، دەستیان کردبوو بە بەکارهێنانی ڕێگە چارەیەکی نیوتنیانە بۆ پڕۆژەکە ، مەبەستیش لەمە ئەوەیە بۆ نموونە هەوڵیان دەدات بزانن کە ئایا دەتوانن چەند شوێنی هەڵگرتنی پەرداخ ڕاگیر بکەن لەسەر ئەوشوێنەی کە بۆی دروستکراوە لە ناو ماشێندا و پرسیاری زۆر جدیانەی تری لەو بابەتە کە لە لایەن کڕیاری ماشینی ئەم سەردەمەوە رووبەڕووی ئەندازیارانی ماشین دەبێتەوە 	 In elk geval, de ingenieurs in Munchen hadden een Newtoniaanse oplossing gevonden, en probeerden uit te vissen hoeveel bekerhouders op de kop van een spijker kunnen dansen — het soort serieuze vragen waar de moderne consument mee wordt geconfronteerd.


ئه‌نجامه‌كه‌ى: هاتووچۆيه‌كى نامۆ كه تێكه‌ڵه‌يه‌ك ده‌ێت له خێرايى و سانايى ئۆتۆبانه ئه‌ڵمانييه‌كان و چالاكيى داهێنه‌رانه .يه‌كتربڕه‌كانى مۆمباى 	 Het resultaat: een bijzondere verkeerssituatie die de snelle stijfheid van de Duitse autobahn combineert met de creative vitaliteit van de kruisingen in Mumbai.


ئینجا کاتێک ئەوە ڕووئەیات، ئەو پلاکە دائەگیرسێت لە مێشکتا، بەناو مێشکتا شەپۆل دروست ئەکات. 	 En op dat moment, wanneer die knop omgaat in je hoofd, dat heeft impact op jouw hele wereld.


دەستبکە بەوەی یەکەم گفتوگۆ لەسەر .مێزی چێشتخانەکەی خۆت ئەنجام بدەیت 	 Begin met het te bespreken aan je eigen keukentafel.


من بە منداڵی موشەکم دروست دەکرد، بەڵام هەرگیز باوەڕم نەدەکرد ئەم کارە بکەم 	 EM: Ik bouwde als kind raketten, maar dacht niet dat ik zoiets zou doen.


زمان كاریگه‌ریی فراوانیشی هه‌یه. 	 Taal kan ook een breed effect hebben.


ئه‌وه‌ی کافر بێت ئه‌وه کافر بوونه‌که‌ی له‌سه‌ری ده‌که‌وێت، ئه‌وانه‌ش که کارو کرده‌وه‌ی چاك ئه‌نجام ده‌ده‌ن، ئه‌وه ڕێگه بۆ خۆیان خۆش ده‌که‌ن (به‌ره‌و به‌هه‌شت). 	 Wie ongelovig is, diens ongeloof is in zijn nadeel en wie deugdelijk hebben gehandeld, die bereiden een plaats voor zichzelf,


شتێکی دراماتیکی وەکو ناسنامەکەمان ئێستا بووە بە بژاردە وەک ئەم سلایدە دەیەوێت دەریبخات. 	 Onze identiteit, toch een ingrijpend aspect van ons bestaan, is nu overgeleverd aan keuzes, zoals u op deze dia kunt zien.


ئه‌گه‌ر شەمپانزیه‌کان زیره‌ک بن بۆ ناچن بۆ دوکانێک و عه‌لاگه‌یه‌ک گوێز بکڕن که که‌سێکی تر پێشتر گوێزه‌کانی شکاندوه بۆیان؟ 	 Waarom gaan ze dan niet gewoon in een winkel een zak noten kopen die iemand anders al voor hen heeft gekraakt?


ده‌سته‌یه‌کی که‌میشیان له‌وانه‌ن که‌دواتر (به‌شوێن ئه‌واندا ڕێبازی ئیمانیان گرته‌به‌ر) 	 En enkelen van den lateren zijn.


بۆ نمونە ، ئەمەش خوێندکارێکی تری منە سوسەن جەکسۆن لە ئوسترالیاوە کە کارەکەی لەگەڵ چەند وەرزشکارێکی ناسراوی جیهاندا ئەنجام داوە 	 Bijvoorbeeld, dit is een andere student van mij, Susan Jackson uit Australië, die werkte met sommige van de belangrijkste atleten in de wereld.


پیاوی زیناکه‌ر ته‌نها ئافره‌تی زیناکه‌ر یاخود موشریك ماره ده‌کات، ئافره‌تی زیناکه‌ریش ته‌نها پیاوی زیناکه‌ر یاخود موشریك ماره‌ی ده‌کات، (هاوسه‌رێتی پیاوان و ئافره‌تانێك که به‌رده‌وامن له‌سه‌ر زینا)، ئه‌وه له‌سه‌ر ئیمانداران حه‌رامکراوه. 	 Een overspelige man mag slechts met een overspelige vrouw trouwen of met een aanhangster van het veelgodendom. En met een overspelige vrouw mag slechts een overspelige man trouwen of een aanhanger van het veelgodendom.


هه‌ندێ خه‌ڵکیش هه‌ن (پێچه‌وانه‌ی ئه‌وانه‌ی باسکران) خۆیان ده‌فرۆشن بۆ به‌ده‌ستهێنانی ڕه‌زامه‌ندی به‌خوا، خوای گه‌وره‌ش به‌سۆزو میهره‌بانه به‌رامبه‌ر به‌رامبه‌ر ئه‌و جۆره به‌ندانه‌ی. 	 Onder de mensen is er ook hij die zichzelf verkoopt in zijn streven naar Gods tevredenheid. En God is vol mededogen voor de dienaren.


جۆش: ئەوەش سودی هەبوو بۆت کە ئەیمی لەدایک بوو؟ 	 JL: En hielp dat toen Amy werd geboren?


،کە بۆ ئەوە پێویستە بڵێیت ،ئەوە ڕاستە" بەڵام پێویستە ئێستا تیشک بخەینە سەر ئەوەی ".چی بخۆین بۆ نانی بەیانی 	 Daarop moet je zeggen: "Dat is waar, maar ik denk dat we ons nu moeten concentreren over wat gaan hebben als ontbijt."


به‌هه‌شتیه‌کان له‌و ڕۆژه‌دا جێگه‌و ڕێگه‌یان زۆر خۆش و ڕازاوه‌یه و شوێنی حه‌وانه‌وه‌یان چاک و له‌باره. 	 Zij die in de tuin thuishoren hebben op die dag een betere verblijfplaats en een mooiere rustplaats.


هه‌موو خه‌ڵکی داده‌گرێته، بۆیه به ترسه‌وه ده‌ڵێن: ئه‌مه سزاو ئازارێکی به ئێشه (وا ڕووی تێ کردووین). 	 die de mensen zal bedekken; dat is een pijnlijke bestraffing.


پێغه‌مبه‌رو ئیمانداران باوه‌ڕیان هه‌یه به‌وه‌ی له لایه‌ن په‌روه‌ردگاریانه‌وه هاتۆته خواره‌وه، هه‌موویان باوه‌ڕیان هه‌یه به خواو فریشته‌کانی و کتێبه‌کانی و پێغه‌مبه‌ره‌کانی (ده‌ڵێن) هیچ جۆره جیاوازیه‌ک ناکه‌ین له نێوان هیچ پێغه‌مبه‌رێ له پێغه‌مبه‌ره‌کانی خوادا (له باوه‌ڕدا)، هه‌روه‌ها وتیان: گوێڕایه‌ڵ و ملکه‌چین (بۆ به‌دیهێنه‌رمان) په‌روه‌ردگارا لێخۆش بوونی تۆمان ده‌وێت و سه‌رئه‌نجام هه‌ر بۆ لای تۆیه گه‌ڕانه‌وه. 	 De Boodschapper gelooft in wat hem van zijn Heer is geopenbaard, en (ook) de gelovigen, allen geloven in Allah, en Zijn Engelen en Zijn Boeken en Zijn Boodschappers. Wij maken geen onderscheid tussen Zijn Boodschappers.


وەکو زمانەکانی ڕۆمانی و پورتوگالی، دەکرێت لە ڕستەکاندا جێناو لا ببردرێت لەبەرئەوەی بەتەواوی ڕەچاوی بەکارهێنانی فرمانەکان کراوە. 	 In bijvoorbeeld het Roemeens en Portugees kan het voornaamwoord weg worden gelaten, omdat het al blijkt uit de vervoeging van het werkwoord.


نامه‌یه‌کی (دیاری و ئاشکرایه هه‌ر به‌ڕواڵه‌تیدا دیاره که خێری تیادا نیه)، مۆرکراوو لۆک کراویشه. 	 Een volbeschreven boek.


بە تەواوەتی دەتەقێتەوە بەو شێوەی کە بۆنەکە هەیە، شێوازێکی نوێی دەداتێ. 	 Het haalt volledig overhoop wat een parfum is, en creëert een nieuw format.


چونکه  کاتێک منداڵان ڕۆڵێک ده  بینن له  ڕاستیدا ، ئه  وان دوای شێوازی کۆمه  ڵایه  تی ده  که  ون که  ئه  وان له  ئێمه  وه  فێربوون وه  ک گه  نچ 	 Want als kinderen een rol spelen, blijven ze vrij dicht bij sociale draaiboeken die ze hebben geleerd van ons volwassenen.


هاوڕان؟ ئێمە فێردەبین کە ڕووەک و بەکتریاکان بوونەوەرە بنچینەییەکانن، خشۆکەکان لە ماسیەکانەوە هاتوون دوای هاتنی خشۆکەکان و شیردەرکان، ئینجا دەگات بە تۆ، ئەم بوونەوەرە لە کۆتایی هێڵەکە بە تەواوی پەرەیسەندووە. 	 We leerden dat planten en bacteriën primitieve dingen waren, en vissen leidden tot amfibieën, gevolgd door reptielen en zoogdieren, en dan kom jij, dat perfect geëvolueerde wezen aan het einde van de lijn.


ئەو دەڵێت، "با ئیتر نەڵێین سەرچاو." لەجیاتی ئەوە بڵێین، دەزانم تۆش هەمان شت بۆ من دەکەیت." بەڵام هەندێک جار لەوانەیە یارمەتیدەربێت یارمەتیدەربێت بەشێوەی ئاڵوگۆڕکردن بیرنەکەیتەوە، ئەو ئاڵوگۆڕکردنە نەهێڵیت، وای لێبکەیت کەمێک نادیارتر بێت. 	 Hij zegt: "Zeg niet: 'Graag gedaan', Je zegt beter: 'Ik weet dat je hetzelfde zou doen voor mij.'" Maar soms is het nuttig om niet op een transactionele manier te denken, om de transactie te elimineren, om het iets minder zichtbaar te maken.


دووه‌مين به‌ش لاجانگه پله، ڕێك ده‌كه‌ويته ئێره‌وه. 	 Het tweede kerngebied ligt in de temporale kwab, hier aangegeven.


لەسەرەتا، ئێمە ڕێگەکانی تۆمار کردنمان داهێنا سەرەتا نووسین، دواتر تۆمارکردنی دەنگ وهەروەها تۆمار کردنی ڤیدیۆ 	 Allereerst hebben we manieren van opnemen bedacht - eerst schrijven, daarna geluidsopname en nu ook video-opname.


که‌چی هاوه‌ڵگه‌ران له جیاتی ئه‌و زاته شتانێکی تریان کردووه به خوای خۆیان که هیچ دروست ناکه‌ن و هیچیان پی به‌دی ناهێنرێت، به‌ڵکو خۆیان دروست ده‌کرێن، (ته‌نانه‌ت) ناتوانن سودێک یان زه‌ره‌رێک به خۆیان بگه‌یه‌نن، هه‌روه‌ها نه مردنیان به ده‌سته، نه ژیان، نه زیندوو کردنه‌وه. 	 Zij hebben buiten hem andere goden gekozen, die niets hebben geschapen, maar zelven geschapen zijn. En die noch in staat zijn het kwaad van zich af te weren, noch zich het goede te verschaffen, en die noch over den dood, noch over het leven bevelen, noch de kracht bezitten, waardoor de dooden weder worden opgewekt.


دە چرکە، 	 Tien seconden.


ئه‌وه به‌ڕاستی ته‌نها شه‌یتانه یاوه‌ره‌کانی خۆی ده‌ترسێنێت، ئێوه‌ی (ئیماندار) لێیان مه‌ترسن، به‌ڵکو هه‌ر له من بترسن ئه‌گه‌ر ئیماندارن (بێگومان ترسان له خوا ئاسووده‌یی و ئارامیی ده‌به‌خشێت به ئیماندار). 	 Satan wil u vrees voor zijne vrienden veroorzaken; doch vreest niet hen, maar mij alleen, indien gij geloovigen zijt.


ئۆتۆمبیلەکەش بە هیچ شێوەیەک فێڵ و ساختەی تیا نەکراوە 	 De auto was niet geprepareerd.


جا فیرعه‌ون ویستی له‌سه‌ر زه‌وی میسر به‌یه‌کجاری و به‌سوکایه‌تی کردنه‌وه ده‌ربه‌ده‌ریان بکات، ئێمه‌ش نوقمی ده‌ریامان کرد، خۆی و هه‌رچی ئه‌وانه‌ی که له گه‌ڵیدا بوون. 	 Daarom wilde Pharao hen uit het land drijven, maar wij deden hem verdrinken, en allen die met hem waren.


له‌وه‌و دوا نوتفه‌که‌مان کردووه به خۆ هه‌ڵواسه‌رێك (سه‌ره مێکوته‌یه‌ك) پاشان خۆهه‌ڵواسه‌ره‌که‌مان کردووه به گۆشتپاره‌یه‌ك، ئینجا (شێوازى) گۆشتپاره‌که‌مان به په‌یکه‌رى ئێسك گۆڕیوه‌و به گۆشت په‌یکه‌رى ئێسکه‌که‌مان داپۆشیوه، ئه‌وساله شێوه‌یه‌کى تردا ده‌رمان هێناوه (که شێوه‌ى ئاده‌میزادێکى ڕێکو پێکه و ڕۆحى پێ به‌خشراوه)، به ڕاستى خواى مه‌زن به‌رزو پیرۆزو موباره‌که‌و چاکترین به‌دیهێنه‌رو چاکترین دروستکاره. 	 Daarna vormden wij het zaad tot gestold bloed, en wij maakten het gestolde bloed tot een stuk vleesch; vervolgens vormden wij het stuk vleesch tot beenderen; wij bekleedden deze beenderen met vleesch, en brachten het daarna als eene nieuwe schepping voort. Geloofd zij dus God, de uitmuntendste schepper.


کە گەشتین بەم قۆناغە بیرمان کردەوە ئێمە دەست دەکەین بە تێگەشتن لەوەی کە بەکتریا ئەم هەڵسوکەوتە کۆمەڵایەتیانەی هەیە 	 Toen we dit wisten, dachten we dat we begonnen te begrijpen dat bacteriën sociaal gedrag vertonen.


ئوبیخ 	 Oebychs


لە پڕاوپڕی شاشە دەرچۆ 	 Volledig scherm verlaten


بەڵام زیندەوەرەکان ڕێگەی هاتنە دەرەوەیان دۆزییەوە و وەک هەور دەهاتنە دەرێ. 	 Maar de wezens gutsten eruit in een afgrijselijke wolk.


موسا وتی: په‌روه‌ردگارا، بێگومان من ده‌ترسم بڕوام پێ نه‌که‌ن.. 	 Hij zei: "Mijn Heer ik ben bang dat zij mij van leugens zullen betichten,


هیچ میلله‌ت و گه‌لێك پێش کاتی دیاری کراوی له‌ناو بردنی خۆی ناکه‌وێت و (هه‌رگیز) دواش ناکه‌وێت. 	 Er is geen gemeenschap die haar tijdstip kan verhaasten of vertragen.


کاری ئاسان له‌خه‌ڵکی داوا بکه‌و چاوپۆشی له هه‌ڵه‌و که‌موکوڕیه‌کانیان بکه‌و، فه‌رمان بده به چاکه‌و کرده‌وه‌یه‌ک که په‌سه‌ندی شه‌رعه، ڕووش وه‌رگێڕه‌و پشت بکه له نه‌فام و تێ نه‌گه‌یشتوان. 	 Gebruik toegevendheid, beveel het goede en blijf ver van den onwetende.


واده‌زانێت به‌ڕاستی که ماڵ و سامانه‌که‌ی ده‌بێته هۆی ته‌مه‌ن درێژی و نه‌مریی بۆی؟ 	 en daarbij denkt dat zijn bezit hem onsterfelijk maakt.


پێویستە بڵێیت، "چی شتێکی کاتی نانی نیوەڕۆی ئەمڕۆ خۆشبوو؟" 	 Je moet zeggen, "Wat was zo leuk aan de lunch vandaag?"


یارمەتیمان بدە ڕستەکان بسەلمێنین 	 Help ons zinnen te valideren!


شریتی پێڕست 	 menubalk


ئه‌وسا ئه‌وانه‌ی که بێ باوه‌ڕ بوون، ڕاپێچ ده‌کرێن به‌ره‌و دۆزه‌خ ده‌سته ده‌سته و تاقم تاقم ده‌گوێزرێنه‌وه، تا کاتێک ده‌گه‌نه به‌ر قاپیه‌کانی، (هه‌موو مۆڵده‌خۆن له‌به‌رده‌میدا، دوای ماوه‌یه‌ک) بۆیان ده‌کرێته‌وه، فریشته‌ی به‌رپرس و سه‌رپه‌رشتیار سه‌رزه‌نشتیان ده‌کات و پێیان ده‌ڵێت: باشه، مه‌گه‌ر پێغه‌مبه‌ران له خۆتان ڕه‌وانه نه‌کرابوو بۆتان که ئایه‌ته‌کانی په‌روه‌ردگاری خۆتان به‌سه‌ردا بخوێنێته‌وه، وه یاداوه‌ریتان بکات و داتان بچڵه‌کێنێت له گه‌یشتنی ئه‌م ڕۆژه؟! به‌ده‌م ئاخوداخ و ناڵه‌وه ده‌ڵێن: به‌ڵێ، به‌ڵام تازه، به‌ڵێ، سوودی نیه و بڕیاری سزاو ئازار دراوه به‌سه‌ر کافر و بێ بڕواکاندا. 	 En de ongeloovigen zullen bij scharen in de hel worden gedreven, totdat, als zij daar zullen aankomen, hare poorten zullen worden geopend, en de bewaarders daarvan zullen tot hen zeggen: Kwamen geene gezanten uit uw midden tot u, die de teekens van uwen Heer herinnerden, en u voor de ontmoeting van dezen uwen dag waarschuwden. Zij zullen antwoorden: Ja; maar het vonnis van eeuwige straf is rechtvaardig over de ongeloovigen uitgesproken.


(چونکه) خوا مۆری ناوه به‌سه‌ر دڵ و گوێیاندا و په‌رده‌ی به‌سه‌ر چاویاندا هێناوه، (نه بیرده‌که‌نه‌وه، نه ئاماده‌ن حه‌ق ببیستن و ڕاستییه‌کان نابینن)، هه‌ر بۆیه سزایه‌کی سه‌خت چاوه‌ڕێیانه  (ئه‌مانه‌ش ده‌سته‌یه‌کن له بێ باوه‌ڕان که هه‌ر خوا خۆی ده‌یانناسێت). 	 Allah heeft hun harten en hun gehoor verzegeld en over hun ogen ligt een bedekking en voor hen is er een geweldige bestraffing.


نموونه و وێنه‌ی ئه‌وانه وه‌ك كه‌سێك وایه: ئاگرێك دابگیرسێنێت (بۆ سوودی خۆی و هاوڕێكانی) كه‌چی كاتێك هه‌ڵگیرساو ده‌وروبه‌ری خۆی ڕووناك كرده‌وه، خوا ڕووناكیه‌كه‌یان لێ بكوژێنێته‌وه و له چه‌نده‌ها تاریكیدا جێیان بهێڵێت و هیچ تروسكاییه‌ك نابینین و ڕێ ده‌رناكه‌ن. 	 Zij lijken bijvoorbeeld op iemand die een vuur aangestoken heeft. Als het dan alles rondom hem verlicht, neemt God hun licht weg en laat hen achter in de duisternis, zodat zij niets zien.


هه‌ر ئه‌ویش زاتێکی زۆر لێخۆشبوو به‌سۆزو دڵۆڤان و دڵسۆزه (بۆ ئیمانداران). 	 Hij is vergevensgezind en barmhartig;


زیاتر و زیاتر و زیاتر زیاتر و زیاتر و زیاتر 	 verder en verder en verder, en verder en verder en verder,


لەبەرئەوەی گومانیان هەبوو لە ئەنجامەکە ، بڕیاریاندا تا ڕاپرسیەکی فراوانتر بکرێت 	 Daarom besloten ze, geïntrigeerd door deze uitkomst, om een landelijk onderzoek te doen.


کاتێک ئارەزوەکانمان سنوردار بن وامان لێدەکەن بەخۆشیەوە کاربکەین کاتێک خواستەکانمان سنوردارنین وامان لێدەکەن درۆ بکەین، دزی بکەین، کەسانی تر ئازار بدەین 	 Wanneer onze ambitie begrensd is, helpt het ons gelukkig te werken. Wanneer onze ambitie onbegrensd is, leidt dit ons tot liegen, bedriegen, stelen, het pijn doen van anderen,


ده‌کرێ ئه‌وان ڕیزبه‌ندیه‌که‌یان ڕێک بێت ده‌کرێت ڕیزبه‌ندییه‌کی پێکهاته سێ دووری بێت 	 Ze kunnen vlak zijn, of driedimensionaal.


با ئەوە بهێنینە پێش چاوی خۆمان که ئێوه به‌ڕاستی باشن له دروستی کردنی سه‌ری تیردا به‌ڵام بێهیوان له دروستکردنی ڕم و تیری داردا له‌گه‌ڵ پێوه‌ره‌کان و کەرەستەکانی فڕیندا 	 Laten we ons voorstellen dat je echt goed bent in het maken van pijlpunten, maar hopeloos in het maken van houten schachten met bevedering.


".وەها بیرم کردەوە،"کە لەسەرمردن قسە بکەم. 	 Dus ik dacht, "Ik ga over de dood praten".


هه‌ندێکی تر (له دووڕووه‌کان) ئه‌وه‌نده نه‌فامن، ئازاری دڵی پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) ده‌ده‌ن، به‌وه‌ی که ده‌ڵێن: (محمد) گوێ بۆ هه‌موو که‌س ده‌گرێت، پێیان بڵێ: گوێ بیستی خێره بۆتان، باوه‌ڕی پته‌وی به‌خوا هه‌یه، باوه‌ڕی (به ڕاستگۆی) ئیماندارانیش هه‌یه، ڕه‌حمه‌تیشه بۆ ئه‌وانه‌تان که باوه‌ڕیان هێناوه، (به‌ڵام) ئه‌وانه‌ی ئازاری پێغه‌مبه‌ری خوا ده‌ده‌ن سزایه‌کی به‌ئێش بۆیان ئاماده‌یه. 	 Onder hen zijn er ook die de profeet leed aandoen en zeggen: "Hij is een oor dat [alles gelooft wat het] hoort." Zeg: "Een oor dat hoort wat goed is voor jullie, dat gelooft in God en dat de gelovigen gelooft en dat een barmhartigheid is voor hen uit jullie midden die geloven.


به‌و فریشتانه‌یش که ده‌خوڕن به‌سه‌ر سته‌مکاراندا (له‌سه‌ره مه‌رگ و له قیامه‌ت و دۆزه‌خدا). 	 En bij hen die de wolken voortdrijven en verspreiden.


فه‌رمانبه‌رداریی خوا بکه‌ن و فه‌رمانبه‌رداریی پێغه‌مبه‌ریش (صلی الله علیه وسلم) بکه‌ن، جا ئه‌گه‌ر پشت هه‌ڵکه‌ن و گوێڕایه‌ڵ نه‌بن ئه‌وه خۆتان زه‌ره‌ر ده‌که‌ن، ئه‌گینا ته‌نها گه‌یاندنی ڕوون و ئاشکرایی په‌یـامه‌که‌ی، ئه‌رکی سه‌رشانی پێغه‌مبه‌ره‌که‌مانه. 	 Gehoorzaamt dus God en gehoorzaamt den gezant; maar indien gij u afwendt, waarlijk, de plicht van onzen gezant is slechts, in het openbaar te prediken.


، وە دەکرێ بڵێین گەر ئێمە سەر نەکەوین .ئەوە زەحمەتە کە ببینین کەسانیتر سەربکەون 	 En je mag je best afvragen dat als wij er niet in slagen,


بێگومان تۆ هیچ شتێکت له کاروباری به‌نده‌کان به‌ده‌ست نیه (به‌ڵکو هه‌مووشت به‌ده‌ست خوا خۆیه‌تی) ئه‌گه‌ر ته‌وبه‌و په‌شیمانیان لێ وه‌ربگرێت، یان سزاو ئازاریان بدات، (سه‌ربه‌سته)، چونکه ئه‌وانه سته‌مکارن. 	 Het gaat u niet aan, of God hen bestraft of hun vergeeft; het zijn zondaren.


ئایا نه‌تبینیووه که به‌ڕاستی خوا بارانی له ئاسمانه‌وه باراندووه و زه‌وی زۆر پێ سه‌وز ده‌بێت، به‌ڕاستی خوا وردبین و به‌سۆزو دلۆڤان و ئاگایه. 	 Ziet gij niet, dat God water van den hemel nederzendt en dat de aarde groen wordt? want God is barmhartig en wijs.


ژمارەیەکی زۆر کەم جیناتیان هەیە زانیاری بۆ ماوەیی بۆ بە کۆد کردنی هەموو ئەو سیفەتانەی کە هەڵی دەگرن 	 Ze hebben erg weinig genen en genetische informatie om alle eigenschappen die ze hebben te coderen.


(باوکی ئیبراهیم به‌سه‌غڵه‌تیه‌وه) وتی: بۆچی ئه‌ی ئیبراهیم تۆ (ئه‌وه‌نده) له خواکانی من بێزاری، به‌ڕاستی ئه‌گه‌ر کۆڵ نه‌ده‌یت و واز نه‌هێنیت (چاوپۆشیت لێ ناکه‌ن و) بێگومان به‌رد بارانت ده‌که‌م، بڕۆ، ون به له‌به‌رچاوم هه‌ر نه‌تبینمه‌وه. 	 Zijn vader antwoordde: Verwerpt gij mijne goden, o Abraham! Indien gij niet ophoudt, zal ik u zekerlijk steenigen; verlaat mij dus voor langen tijd.


ئەو پیاهەڵگەڕانە پێى دەوترێت لێوارى ڕووت، لە دۆڕادۆ کانیۆن، لە دەرەوەى بۆلدر. 	 Deze klim heet "de naakte rand," in de El Dorado Canyon, buiten Boulder.


په‌یامه‌کانی په‌روه‌ردگاری خۆمتان پێ ڕاده‌گه‌یه‌نم و من بۆ ئێوه دڵسۆزو ئه‌مینم. 	 Ik verkondig jullie de zendingsopdrachten van mijn Heer en ik ben voor jullie een betrouwbare raadgever.


وه  له  م ته  وه  ره  دا ، داهاتووی تاکه  که  سێک به  دۆلار نیشان ده  ده  م 	 En op deze as laat ik inkomen per persoon in dollars zien.


کەواتە سەیری ئەوە دەکەین کە دەتوانین بیکەین 	 Heel, heel, heel eng. Dus kijken we allemaal wat we kunnen doen.


ئەمەش ئەو شتەیە کە دەمانەوێت ئەنجامی بدەین 	 En dat is wat in zekere zin onze opdracht is.


کاتێک ژنان دەردەکەون، ڕاستی و هیواوی نزیکەی نیوە دانیشتوان لەگەڵ خۆیان دەهێنن. 	 Als vrouwen samenkomen, delen ze de situatie en verwachtingen van zichzelf en de halve wereldbevolking.


شاره‌زاکه‌ی بواری مێشک له‌ئاوه‌که ده‌ری هێنام چونکه به‌پێی بیری ئه‌و، لەو (١٥) خوله‌کدا مێشکت ته‌واو ده‌بێت، مێشکت ده‌مرێت 	 De neurochirurg trok me uit het water want in zijn vooronderstelling ben je hersendood na 15 minuten.


به‌ڕاستی بۆ خه‌ڵکی سه‌به‌ء له‌شوێنه‌واریاندا به‌ڵگه‌و نیشانه‌ی (ده‌سه‌ڵاتی خوا هه‌یه)، باخی زۆر گه‌وره‌له‌لای ڕاست و چه‌پی ناوجه‌که‌یاندا خه‌مڵی بوو، (مۆڵه‌ت درابوون که): بخۆن له‌ڕزق و ڕۆزی په‌روه‌ردگارتان و سوپاسگوزاری بن، وڵاتێکی خۆش و ئاوه‌دان و په‌روه‌ردگارێکی لێخۆشبوو و لێبورده‌تان هه‌یه. 	 En voorzeker, voor (het volk van) Saba' is er in hun woonplaatsen een teken: twee tuinen, aan de rechterzijde en aan de linkerzijde (van de vallei). (Wij zeiden hen:) "Eet van de voorzieningen van jullie Heer en weest Hem dankbaar.


جگه له‌وانه‌ی که ته‌وبه ده‌که‌ن و باوه‌ڕی دامه‌زراو ده‌هێنن و کارو کرده‌وه‌ی چاک ئه‌نجام ده‌ده‌ن، ئا ئه‌وانه ده‌چنه به‌هه‌شته‌وه و هیچ جۆره سته‌مێکیان لێ ناکرێت. 	 Behalve zij, die berouw toonen en gelooven, en doen wat rechtvaardig is; deze zullen in het paradijs komen en in het minst niet gekrenkt worden.


ئامرازەکان 	 Hulpmiddelen


وەرگێڕانی ناوەڕۆکی وێب 	 Webinhoud vertalen


بێگومان پێویستمان بە ئەندازەیی بۆ ماوەیی هەیە 	 Natuurlijk gaat er genetische manipulatie zijn.


هاوارو ئاهو ناڵه بۆ ته‌رازووبازه‌کان، بۆ ئه‌وانه‌ی که له‌کێشان و پێواندا له‌کڕین و فرۆشتندا ته‌رازوو بازی و فێڵ ده‌که‌ن (یان له هه‌ڵسه‌نگاندنی خه‌ڵکیدا ڕاست ناڵێن). 	 Wee over hen, die de maat of het gewicht vervalschen!


باوکم گەورەترین هەوادارمە، لەو ساتە ناخۆشەدا کە دەیویست ئەو شێوە نوێیەی ژیان بکوژم، بۆم دەرکەوت کە نائومێدم کردووە، وەک کچێک و وەک زانایەکیش. 	 Mijn vader is mijn grootste fan, dus in dit hartverscheurende moment waarin hij mijn nieuwe schimmel wilde vermoorden, realiseerde ik me dat ik gefaald had, zowel als dochter als als wetenschapper.


ئەوە تاکە کۆلێجە لە هندستان کە ئەگەر دکتۆرا یان ماستەرت هەبێت مەرجی ئەوەت نابێت بچیت. 	 Het is de enige hogeschool in India waar je met een Ph.D. of een masteropleiding gediskwalificeerd wordt.


پێویست ناکات بە ئم و ئاه پڕیانکەیتەوە. 	 Dat hoeven we niet op te vullen met ah en och.


ماوەی دوو ساڵ لەوێ مامەوە، و دوای دوو ساڵ، توانیم بچم بۆ ئینگلتەرا. 	 Ik ben daar twee jaar gebleven, en toen lukte het me naar Engeland te vluchten.


سه‌ره‌نجام، قه‌ومی ناله‌بار بڕوایان به شوعه‌یب نه‌کرد، ئیتر سزای هه‌ورو سێبه‌ر (که له ژێریدا ئاگر باران کران) دایگرتن، به‌ڕاستی ئه‌و سزایه سزای ڕۆژێکی گه‌وره‌و سه‌خت بوو. 	 Maar zij loochenden hem, waarop een bestraffing hen trofop een zwaarbewolkte dag. Voorwaar, het was een bestraffing van een geweldige dag.


ئەوەش نمونەیەک لە پیاوان و درێژی 	 Hier is een voorbeeld van mannen en lengte.


بەهراپتریا ئەو کەسێن لڤێری دژیاین یان لکەڤیا دەریای دژیان، ماسی دگرتن، یان ژی کوچەربین د ژینگەهێ دا دگەریان ب مەرەما گەریانێ لدویڤ ئاڤێ. 	 De meeste mensen hier woonden ofwel in kustdorpjes, vissers, ofwel waren het nomaden die rondtrokken met de omgeving, op zoek naar water.


دەتوانین بە ڕاستی ئەم جۆرێتییەی ژیانمان دەست بکەوێت لەم گەشەکردنە چڕە باوەی ئەمڕۆدا؟ 	 En zorgen voor een betere levenskwaliteit in de huidige gevulde ruimte?


ستیڤ ۆزنیک یه‌که‌م کۆمپیوته‌ری ئه‌پڵی داهێنا به‌ته‌نها دانیشت له ژوره‌که‌یدا له هیولێت، پاک کارد که کاری تێدا ده‌کرد له‌و کاته‌دا ئه‌و ده‌ڵێت هه‌رگیز ئاوا شاره‌زانابێت وه‌ک ئه‌و شوێنه‌ی که 	 Steve Wozniak vond de eerste Apple-computer uit terwijl hij in zijn kantoorhokje zat bij Hewlett-Packard, waar hij toen werkte.


پاشان سوێند به‌خوا له به‌رده‌میانه‌وه، له پشتیانه‌وه، له لای ڕاستیانه‌وه، له لای چه‌پیانه‌وه، بۆیان دێم و (دنیایان لاخۆشه‌ویست ده‌که‌م و گومانیان ده‌رباره‌ی قیامه‌ت لادروست ده‌که‌م) و ده‌ستت ناکه‌وێت زۆربه‌یان سوپاسگوزار بن. 	 Daarna zal ik zeker tot hen komen, van voor hen en ven achter hen en van hun rechterzijde en van hun linkerzijde, en U zult de meesten van hen niet als dankbaren aantreffen."


کاتێ منداڵ بووم، زۆربەی کاتەکانی ژیانم لە ماڵی داپیرم بە سەر دەبرد. 	 Als kind bracht ik vroeger al mijn tijd door in het huis van mijn overgrootmoeder.


لە ناکاو، تویست کردنی هەمو کەسێک: هەرزەکارە سپیەکان، منداڵەکان لە ئەمریکای لاتین، ڕێگەی خۆی بۆ گۆرانی و فیلم گرتەبەر. 	 Opeens doet iedereen de twist: witte tieners, kinderen in Latijns-Amerika. De Twist duikt op in liedjes en films.


جا هیج له گوماندا مه‌به له پووچه‌ڵی و بێ سوودی ئه‌وه‌ی ئه‌و بێ بڕوایانه ده‌یپه‌رستن و شوێنی که‌وتوون، ئه‌وه‌ی ده‌یپه‌رستن هیچ نیه جگه وێنه‌ی ئه‌وه نه‌بێت که باوو باپیریان پێشتر ده‌یانپه‌رست، بێگومان ئێمه‌ش به‌تێرو ته‌واو بێ که‌م و کوڕی پاداشتی کارو کرده‌وه‌یان ده‌ده‌ینه‌وه. 	 Verkeer daarom niet in twijfel over wat deze mensen aanbidden, zij aanbidden slechts zoals hun vaderen voorheen aanbeden. En voorwaar, wij zullen hen zeker hun deel volledig vergelden, zonder vermindering.


(کاتێک ئیمانداران به‌م شێوه‌یه نزایان کرد، که په‌روه‌ردگاری ئازیزیان فێریان ده‌کات) بێگومان ئه‌و زاته دوعاکانیان لێوه‌رده‌گرێت (به هاناو هاواریانه‌وه ده‌چێت بۆیه ده‌فه‌رموێت): به‌ڕاستی من هه‌وڵ و کۆشش و کارو کرده‌وه‌ی هیچ کام له ئێوه به‌زایه ناده‌م، چ نێرینه و پیاوتان، چ مێینه و ئافره‌تتان (چونکه)هاوکاری یه‌کتر بوون (له چاکه‌و چاکه‌کاریدا)، جا ئه‌وانه‌ی کۆچیان کردو له شوێنه‌واری خۆیان ده‌ربه‌ده‌رکران و ئازارو ئه‌شکه‌نجه‌دران له پێناوی مندا و جه‌نگان و شه‌هیدکران، به‌ڕاستی سوێند بێت چاوپۆشی ده‌که‌م له هه‌ڵه‌و گوناهه‌کانیان و ده‌یانخه‌مه باخه‌کانی به‌هه‌شته‌وه که چه‌نده‌ها ڕووبار به‌ژێر دره‌خته‌کانیداو به‌رده‌م کۆشکه‌کانیدا ده‌ڕوات، ئه‌مه‌ش پاداشتێکه له لایه‌ن خواوه (پێشکه‌شیان ده‌کرێت) خوا پاداشتی چاک و جوانی لایه (بۆ تێکۆشه‌ران). 	 Zij die hunne woonplaatsen hebben verlaten en uit hunne huizen werden verdreven, voor mijnen godsdienst hebben geleden, en in den slag zijn omgekomen, wil ik van alle schuld bevrijden, en zal hen brengen in de tuinen van wateren doorsneden. Dit is de belooning van God; dit is de schoonste belooning.


تۆ هه‌رگیز به‌قسه‌ی ئه‌وانه مه‌که که باوه‌ڕیان به تۆ نیه‌و به‌رنامه‌که‌ی تۆ به‌درۆ ده‌زانن. 	 Gehoorzaam hen dus niet, die u van bedrog beschuldigen.


به‌ڕاستی بۆ خه‌ڵکی سه‌به‌ء له‌شوێنه‌واریاندا به‌ڵگه‌و نیشانه‌ی (ده‌سه‌ڵاتی خوا هه‌یه)، باخی زۆر گه‌وره‌له‌لای ڕاست و چه‌پی ناوجه‌که‌یاندا خه‌مڵی بوو، (مۆڵه‌ت درابوون که): بخۆن له‌ڕزق و ڕۆزی په‌روه‌ردگارتان و سوپاسگوزاری بن، وڵاتێکی خۆش و ئاوه‌دان و په‌روه‌ردگارێکی لێخۆشبوو و لێبورده‌تان هه‌یه. 	 En voorzeker, voor (het volk van) Saba' is er in hun woonplaatsen een teken: twee tuinen, aan de rechterzijde en aan de linkerzijde (van de vallei). (Wij zeiden hen:) "Eet van de voorzieningen van jullie Heer en weest Hem dankbaar.


ئێمە ، وەک وڵاتێک دەبێ شەرم بکەین لەوە 	 Wij als land zouden ons daarover moeten schamen.


دەتوانیت شتێک بڵێی کە ئەو گەنجانە چاوەڕێی چی دەکەن؟ 	 Kun je raden waarop de jonge mannen zitten te wachten?


بۆیە هەموو ئەو روداوانەی کە تیایاندا بە لایەنی کەمەوە کەسێک دەبێتە قوربانی ئەمان زانیاریان لەسەر هەموو قوربانیەکان هەیە . 	 Voor elk auto-ongeluk waarbij ten minste een persoon sterft, hebben ze informatie over alle mensen.


ده  مه  وێت بزانم بۆچی تۆ ئه  وه  ده  ڵێیت! ئه  وه  زۆر باش نیه  	 Iets op gezag aanvaarden, volstaat niet.


ئه‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی باوه‌ڕتان هێناوه دوژمنانی من و دوژمنانی خۆتان مه‌که‌نه دۆستی گیانی به‌گیانی، له‌کاتێکدا خۆشه‌ویستی و سۆزی خۆتانیان بۆ ده‌رده‌برن، به‌ڕاستی ئه‌وان بێ باوه‌ڕیش بوون به‌وه‌ی له لایه‌ن خواوه بۆتان هاتووه، ئه‌وانه پێغه‌مبه‌رو ئێوه‌ش ده‌رده‌که‌ن له مه‌ککه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که باوه‌ڕ ده‌هێنن به‌خوای په‌روه‌ردگارتان، (ئه‌مه‌م به‌گوێ بکه‌ن) ئه‌گه‌ر ئێوه ده‌رچوون بۆ تێکۆشان له پێناوی من و به‌ده‌ستهێنانی ڕه‌زامه‌ندی مندا، به‌نهێنی خۆشه‌ویستی خۆتانیان پێده‌گه‌یه‌نن، له‌کاتێکدا من ئاگادارم به‌وه‌ی شاردوتانه‌ته‌و و به‌وه‌ش که ئاشکراتان کردووه، جا هه‌ر که‌س له ئێوه کاری وابکات ئه‌وه به‌ڕاستی ڕێبازی ڕاستی ون کردووه. 	 Als jullie uittrekken, strijdend op Mijn weg, Mijn welbehagen zoekend, (bevriendt hen dan niet). Jullie verheimelijkten jullie genegenheid voor hen, maar Ik weet het beste wat jullie verborgen hielden en wat jullie openbaar maakten.


چۆن چاره‌ی خۆیان له خاکی بیانی ده‌که‌ن؟ 	 Hoe zullen ze wennen in een vreemd land?


فریشته‌کان و جوبره‌ئیل به‌رز ده‌بنه‌وه بۆ لای په‌روه‌ردگار له‌ڕۆژێکدا که ماوه‌که‌ی په‌نجا هه‌زار ساڵه (به‌حسابی ئاده‌میزاد) یاخود مه‌به‌ست درێژی ڕۆژی قیامه‌ته که په‌نجا هه‌زار ساڵ ده‌خایه‌نێت به نیسبه‌ت خوانه‌ناسانه‌وه. 	 waarlangs de engelen en de geest tot Hem opstijgen, op een dag die vijftigduizend jaren lang is.


و وەک زۆرێک لە هاوپیشەکانم، ڕۆژانە مامەڵە لەگەڵ کارەساتە مرۆییەکان دەکەم. 	 Net als veel van mijn collega's heb ik elke dag met menselijke drama's te maken.


دەتوانین ئەو هەموو گەرمیەی کە ئەو پڕۆژەیە دەری دەداتەوە ، وەکو پاشەڕۆ ، بەکاری بهێنین بۆ بە بە هەلم کردنی ڕێژەیەکی زیاتر لە ئاوی دەریا و زیاد کرنی سوودەکان کە لە دووبارە بووژانەوەی ناوچەکەوە بە دەست دێت 	 We kunnen daarmee meer zeewater verdampen wat nog meer herstelbevorderende voordelen oplevert.


بەڵام کە بووم بە شەش ساڵ، گەورەکانی خێزانەکەم دەستیانکرد بە چپەکردن و هەرجارێک پرسیارێکم ئەکرد شووشیان لێئەکردم. 	 Maar toen ik zes was, begonnen de volwassenen in mijn familie te fluisteren en telkens als ik iets vroeg zeiden ze dat ik stil moest zijn.


ئه‌گه‌ر ده‌تبینی کاتێک فریشته‌کان گیانی ئه‌وانه‌یان ده‌کێشا که بێ باوه‌ڕ بوون! که ده‌یانکێشا به‌ده‌م و چاو و پشتیاندا و (ڕاپێچیان ده‌کردن بۆ دۆزه‌خ و، پێیان ده‌وتن): ده بچێژن سزایه‌کی سوتێنه‌ر... 	 En als jij (het) zou kunnen zien, wanneer de Engelen (de zielen van) degenen die ongelovig zijn wegnemen, (en hoe) zij hun gezichten en hun ruggen slaan (en zeggen:) "Proeft de bestraffing van het branden!" (Dan zie je zeker een geweldige zaak.)


وەک دژە گەرمبوونی زەوی دەکەونە کار. و ئەمە لە نموونە ئاو وهەواییەکان ڕوودەدەن. پڕۆژەکە بە نزیکەی بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی دەوەستێنێت. 	 Het zou de opwarming van de aarde tegengaan. Dat is wat er gebeurt in de klimaatmodellen die een relatief gedempte opwarming van de aarde voorspellen.


ستیوارت براون: به‌ڵێ، باوه‌ڕناکه‌م ئه‌وه ڕاست بێت وه پێم وایه له‌وانه‌یه به‌هۆی ئه‌وه بێت که ئاژه‌ڵه‌کان ئێمه‌یان فێری ئه‌وه کردووه 	 SB: Ja, ik denk niet dat dat klopt, en ik denk dat omdat dieren dat ons geleerd hebben.


لەبڕی ئەوەی کەسێک بگرێت کە لە ژاپۆن گەورەبوبێت ولە کالیفۆڕنیا بژی، دەتوانی کەسێکت دەستکەوێت بژیێت وکاربکات لەخەو هەڵسێت و بخەوێت لەهەر شوێنێکی جیهان بن. 	 In plaats van iemand die in California woont maar in Japan opgroeide, kan je iemand inhuren die leeft, werkt, wakker wordt en slaapt waar ter wereld ze ook zijn.


سوپاستان دەکەم زۆر سوپاست دەکەم (چەپڵەلێدان) چەپڵەلێدان 	 Bedankt. BL: Dank je zeer. (Applaus) (Applaus)


کەواتە وەرەم وەکو وەرگرێکی کیمۆکین وایە وە ئەندامێکی تر... ئەندامێکی دوور لەناو لەشدا بەهەر شێوەیەک بێت هاوتای کیمۆکین دەبێت و وەرەمەکە ئەم کیمۆکینانە دەبینێت و بەرەو ئەوێ کۆچ دەکات 	 Een tumor ontwikkelt chemokinereceptoren, en een ander orgaan — een afgelegen orgaan ergens in het lichaam — heeft de overeenstemmende chemokines, de tumor ziet die chemokines en migreert er naartoe.


باش، زۆر بە سادەيى، چينى ئۆزۆن دژەخۆری زەويە، و ئەم چینە زۆر ناسکە. 	 Eenvoudig gezegd is de ozonlaag het zonnefilter van de Aarde en ze is heel kwetsbaar.


هەموومان ئەو وێنانەمان بینی دوای کاترینا، پێم وایە بۆ ملیۆنان خەڵک کاریگەریەکی بەهێزیان هەبوو، 	 We hebben allemaal de beelden na Katrina gezien, en ik denk dat ze voor miljoenen mensen een zeer grote impact hadden


سێبه‌ری دره‌خته جوانه‌کان به‌سه‌ر شوێنه خۆشه‌کانیاندا سه‌ری فرو هێناوه‌و لێکردنه‌وه‌ی میوه‌کانیش ئاسانه‌و ملکه‌چ کراوه. 	 De schaduwen zullen er dichtbij zijn en de vruchten hangen er voor het grijpen.


لە ئاماردا،لە سەدا حەفتاو چواری ژنان ووتویانە لەبار چوندا هەستان وابووە،کەبە چۆرێک شکستی ئەوان بووە،کە زۆر ناخۆشە 	 In een enquête zeiden 74 procent van de vrouwen dat ze vonden dat de miskraam deels hun fout was, wat vreselijk is.


(ئایا) له هه‌وره گوشراوه‌کان بارانێکی زۆرمان نه‌باراندووه؟ 	 En Wij hebben uit de wolken stromend water gezonden.


ئیبراهیم وتی: ئاخر ( لوط ) له‌وێیه، فریشته‌كان وتیان: ئێمه چاكتر ده‌زانین كێی لێیه، دڵنیابه كه ئه‌وو خاوو خێزانی ڕزگار ده‌كه‌ین جگه له هاوسه‌ره‌كه‌ی كه له تیاچووان ده‌بێت. 	 Zij miden: "Wij weten beter wie daar zijn. Voorwaar, wij zullen hem en zijn familie redden, behalve zijn vrouw.


ئێستا وادەکات کە من بەپێوە بوەستم. بەرپرسە لەسەر جوڵە ڕێکخەرەکان 	 Ze houden me recht. Ze zijn betrokken bij gecoördineerde bewegingen.


جا بانگی خه‌ڵکی بکه و جاڕ بده له ناویاندا با بێن بۆ حه‌ج، ئه‌وانیش به‌پیاده دێن به‌ده‌م بانگه‌وازه‌که‌ته‌وه، یان به‌سواری (ئه‌و وشترانه‌ی که دووری ماوه‌که) لاوازی کردوون و له هه‌موو ڕێگه‌یه‌کی دووره‌وه هه‌ر دێن... 	 En verkondig onder de mensen de Haddj, zij zullen te voet naar jou komen of op magere kamelen, van elke vergelegen plek.


ئه‌وه‌ی له‌و سزایه ده‌رباز بکرێت له‌و ڕۆژه‌دا، ئه‌وه به‌ڕاستی ئیتر دیاره که خوا ڕه‌حمی پێکردووه و شایسته‌ی میهره‌بانی ئه‌و بووه، ئه‌و ده‌رباز بوونه سه‌رفرازیه‌کی ئاشکرایه. 	 Van wie het op die dag afgewend wordt, met hem heeft Hij erbarmen en dat is de duidelijke triomf.


بۆیە ئەمەم زۆر بەلاوە گرنگە -- ئامۆژگارییەکی دانایانە نییە. 	 Ik ben nu heel serieus -- dat is dodelijk onverstandig advies.


پرسیارەکە ئەوەیە: تا چەند خەڵک حەزی لە جۆشوا بێڵە مۆسیقای جۆشوا بێڵ ئەگەر نەزانن، کاتێک کاتێک گوێ لە جۆشوا بێڵ دەگرن؟ 	 De vraag is: hoe zouden mensen Joshua Bell vinden, de muziek van Joshua Bell, als ze niet wisten dat ze naar Joshua Bell luisterden?


به  ڵام ، بۆ ئه  وه  ی بێت به  وێنه  یه  کی زۆر جوانی ڕۆژنامه  نوسی پێویسته  زیاتر له  یه  ک یان دوو وێنه  ی زۆر جوانت هه  بێت 	 Maar om een goede fotojournalist te zijn moet je meer dan slechts een of twee