ئه‌گه‌ر به‌ڕاستی زیره‌ک بیت ده‌توانی له‌یزه‌ری ناکوشنده له‌سه‌ر مێشوله تاقیبکه‌یته‌وه پێش ئه‌وه‌ی له‌ناوی ببه‌یت وە تۆ ده‌توانیت گوێ له لێدانی باڵی بگریت ده‌توانیت قه‌باره‌که‌ی پێوانه بکه‌یت 	 Als je echt slim bent zou je een niet-dodelijke laser op het insect kunnen doen schijnen voor je het doodt en je zou kunnen luisteren naar de frequentie van de vleugelslag en je zou de afmetingen kunnen meten.


ئەی ئەگەر بتوانین مەحاڵ بێنینە دی؟ 	 Wat als we het onmogelijke mogelijk konden maken?


ئه‌وسا ئیتر سه‌ره‌نجامی کاروکردوه ناشرینه‌کانی خۆیانیان بۆ ده‌رکه‌وت و ئه‌وه‌ی به گاڵته گرتبوویان و بڕوایان پێی نه‌بوو داوێنگیریان ده‌بێت. 	 En er zullen voor hen slechte deden die zij hadden bedreven duidelijk worden en wat zij plachten te bespotten zal hen omsingelen.


ئه‌و بایه هه‌ر شوێنێک و هه‌ر شتێک و هه‌ر که‌سێکدا بڕۆیشتایه وازی لێ نه‌ده‌هێنا هه‌تا بێ که‌ڵکی ده‌کرد و وه‌ک شتێکی فڕێ دراوی لێ ده‌کرد. 	 Die niets aanraakte, waar hij nederkwam, of hij verwoeste het, als een verrot voorwerp, en maakte het tot stof.


(هه‌ریه‌ک له خاوه‌نی ئه‌و ڕووخسارانه) ئیشکه‌رێکی شه‌که‌ت و ماندوون (بۆ به‌ده‌ستهێنانی دنیای دوور له ئیمان). 	 Werkende en afgemat van vermoeienis.


میوه‌هاتی زۆرو جۆراو جۆریان له‌وێدا پێشکه‌ش ده‌کرێت، هه‌روه‌ها هه‌رچی داوای بکه‌ن و حه‌زی لێ بکه‌ن ده‌ستبه‌جێ ئاماده‌یه (له خواردن و خواردنه‌وه، له جل و به‌رگی جوان، له جێگه‌و ڕێگه‌ی خۆش، له هۆکاری هاتوچۆ، له هه‌زاران نازو نیعمه‌تی بێشومار). 	 Voor hen zijn er vruchten en voor hen is er wat zij verlangen.


لەبەر ئەوەی هەنگاوی سێ هەرگیز کۆتای نایەت 	 Want stap drie eindigt nooit.


چەنت پێ ئەچێ تا پڕی بکەیت؟ وە ئەوە هاموویەتی 	 Hoe lang zal het duren om deze te vullen, en dat is het.


هه‌روه‌ها هه‌ر خۆی دیارده‌ی مردن و ژیانی دروست کردووه 	 En dat Hij het is Die doet sterven en Die doet leven?


ئه‌وانه‌ی بێ باوه‌ڕ بوون له خاوه‌نی کتێبه‌کان له‌گه‌ڵ موشریك و هاوه‌ڵگه‌ران، وازیان له بیرو باوه‌ڕی خۆیان هێنا، هه‌تا به‌ڵگه‌و نیشانه‌ی ڕوون و ئاشکرایان بۆ نه‌هات (ده‌رباره‌ی دواهه‌مین پێغه‌مبه‌ر). 	 Zij onder de mensen van het boek die ongelovig zijn en de veelgodendienaars zullen pas ophouden als het duidelijke bewijs tot hen komt:


ئەو شوێنەی کە ئەبوو وەرتگرن دەریانکردویت، و کەس وەرت ناگرێت. 	 De plek waar je welkom zou moeten zijn, heeft je eruit gegooid en je wordt nergens binnengelaten.


بەدڵنیاییەوە، کاتێک لە کۆلێژ بووم، هەندێک بیروڕای تایبەتیم هەبوو لە بارەی ژیانمەوە کە من و مێردەکەم هەردووکمان پێویستە ئیش بکەین هەروەها منداڵەکانمان بەشێوەیەکی یەکسان گەورە بکەین 	 Zeker toen ik studeerde had ik bepaalde verwachtingen van mijn leven -- dat mijn man en ik allebei zouden werken en dat we onze kinderen samen zouden opvoeden.


باشە ، ئەگەر ئێمە بچینە پێشەوە وە خێراتر بڕۆین بەشێوەیەک لەسەر گەشەسەندنی ئامانجەکانمان لە ماوەیەکی کەمدا کە ئێمە لەم دنیایەدا دەیکەین پێویستە لە داهێنەرەکانەوە فێر ببین وە ئەو داهێنەرانە لە چەند بەشیکی تایبەتەوە 	 Als we de vooruitgang willen versnellen om de Millennium Ontwikkelingsdoelstellingen voor de wereld te bereiken, dan moeten we leren van de de vernieuwers, uit welke sector dan ook.


دووبارە ، هەندێک لەم بیرۆکانە ڕوودانی ئەستەمە ، بەڵام بۆم دەرکەوتووە کە تەنها شوێن بۆ پێشکەش کردنی بیرۆکە ئەستەمەکان لێرەیە لە تێد زۆر سوپاس 	 Nogmaals, dit is misschien vergezocht, maar ik dacht dat als er één plek was om vergezochte ideeën voor te stellen, het hier op TED was, dus hartelijk dank.


ئه‌وسا هاواری له بته‌کان کردوو، به توڕه‌ییه‌وه پێی وتن: ئه‌وه بۆ ڵاڵن؟! بۆ قسه‌یه‌کی ژیرانه ناکه‌ن؟! 	 Waarom spreken jullie niet?"


بۆیە من وا دەزانم باشترین پێناسە بەپێی بۆچونی بودایی ئەوەیە کە تەندروستی بریتی نیە لە هەستێکی خۆش بریتییە لە هەستێکی قوڵی ئارامی و ئاسودەیی ئەو بارەیە کە بەڕاستی هەمو هەستەکانی تیا دانراوە و هەمو خۆشی و ناڕەحەتییەکان کە دەکرێت بێنە رێی کەسێک. رەنگە ئەمە بۆ ئێوە سەرسامکەر بێت. ئایا دەتوانیت ئەم جۆرە تەندروستییەتان هەبێت کاتێ ناڕەحەتن؟ لەبەرچی؟ چونکە ئێمە باسی ئاستێکی جیاواز دەکەین. 	 Ik denk dat de beste definitie, vanuit Boeddhistisch standpunt, is dat welzijn niet slechts een louter aangenaam gevoel is. Het is een diepe gewaarwording van sereniteit en vervulling, een staat die werkelijk doordringt tot en ten grondslag ligt aan alle emotionele stemmingen en elke vorm van vreugde en leed die je kunt ondergaan. Dat kan jullie verrassend in de oren klinken.


لە کۆتایدا وویستم ئەمەتان نیشان بدەم ئەمە گروپەکەی منە لە پرینستۆن ، نیوجێرسی 	 Nu nog wil ik graag laten zien: dit is mijn groep op Princeton in New Jersey.


بەڵام دواتر ، بۆ تەواکردنی پلاکێک بۆ بۆ هەموو جۆرە بەکتریا باشە ناوازەکان کە لەسەر زەوی دەژین بەهەمان شێوە هەستاین بە دروستکردنی گەردیلەی بزوێنەری بەکۆمەڵی هەستکردنی بەکتریاکان 	 Maar nu, om af te sluiten met een goede noot voor alle goede en bijzondere bacteriën die op aarde voorkomen, we hebben ook proquorumsensmoleculen gemaakt.


و پاشان ... 	 En toen...


سەردێڕ 	 Functie


(به‌ڵکو هه‌موو ده‌سکه‌وته‌که‌یان) ژیانی دنیاو ڕابواردنی دنیایه، له‌وه‌و دوا گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ لای ئێمه‌یه، ئه‌وسا سزای به ئێشیان ده‌ده‌ین و تاڵاو ده‌که‌ین به‌گه‌روویاندا به‌هۆی ئه‌وه‌ی که بێباوه‌ڕ ئه‌بوون پێی. 	 Daarna is hun terugkeer tot Ons. Dan zullen Wij hun de strenge bestraffing laten proeven, omdat zij ongelovig waren. *


هەر لە هەمان سەردەمدا، مرۆڤ توانی ڕووناکی تۆمار بکات لە سەر پارچە کاغەزێکی فۆتۆگرافی، ڕیشاڵی -- سەرەدای فلیم و تەلەفزیۆن. 	 Precies in diezelfde periode ontdekten we hoe we licht op fotopapier konden vastleggen: celluloid, het begin van film en televisie.


ئەمە بۆ ماوەی (٢٠) ساڵە کاردەکات تا هەوڵبدات ئەم نەخۆشییە نەهێڵێت وە ئەمە کەم بویەوە بۆ چەند کەسێک ئێوە دەیانبینن لەسەر وێنەکە 	 Ze zijn al 20 jaar werkzaam om te proberen deze ziekte uit te roeien. Ze beperkt zich nu tot de enkele gevallen die je hier kunt zien op deze grafiek.


گەر ئەوە تۆفانی کاترینا، هارڤێی ،ئیرما، یاخود ماریا بێت، خەڵک نەیانگوت ".وێرانکارییەکی زۆر هەیە، پێویستە چی بکەم" 	 Of het nu orkaan Katrina, Harvey, Irma of Maria is, mensen zeiden niet: 'Er is zoveel schade. Wat moet ik doen?'


ئیتر له‌و گۆڕه‌پانه‌دا (فیرعه‌ون و داروده‌سته‌که‌ی) شکستیان پێهێنراو به‌سه‌ر شۆڕیی و شه‌رمه‌زاری گه‌ڕانه‌وه. 	 En Pharao en zijne toovenaars waren overwonnen en beschaamd.


ووتی "ڕۆژی دووەم کە ئەو کچە لێرە بوو لیستێکی دروست کردووە بۆ هەموو منداڵە بەتەمەنەکان و منداڵە بچووکەکان 	 Hij zei: "De tweede dag dat ze er was, maakte ze een lijst met alle namen van de oudere kinderen en de jongere.


ئه‌ی ئه‌وانه‌ی باوڕتان هێناوه کاتێ که بانگ درا بۆ نوێژ له ڕۆژی هه‌ینیدا، ئێوه به په‌له بچن به‌ده‌م یادی خواوه و واز له کڕین و فرۆشتن بهێنن، چونکه ئه‌و کاره‌تان چاکتره بۆتان ئه‌گه‌ر بزانن و تێبگه‌ن. 	 O jullie die geloven, wanneer jullie tot het vrijdaggebed worden geroepen, haast jullie dan naar het gedenken van Allah en laat de handel achter. Dat is beter voor jullie, als jullie het wisten!


له‌ژێر سێبه‌ری _ سدر _ ی بێ دڕکدان 	 Te midden van lotusbomen zonder doornen zijn zij,


تەنانەت لە ئینگلیزیشدا، لە هەندێک شێوەزاردا بە هەمان ڕێگە وشەکانی وەک''y'all'' یان ''youse'' بەکار دەهێنن. 	 Ook in het Engels gebruiken sommige dialecten 'y'all' of 'youse' voor meervoud.


به‌ڕاستی دین و ئاینی په‌سه‌ند لای خوا ته‌نها ئاینی ئیسلامه، ئه‌وانه‌ش که کتێبه (ئاسمانیه‌کانیان) دراوه‌تێ، جیاوازیان له نێواندا په‌یدا نه‌بووه مه‌گه‌ر له دوای ئه‌وه‌ی زانستی و زانیاری ته‌واویان بۆ هاتووه (ده‌رباره‌ی ڕاستی محمد (صلی الله علیه وسلم) و ئیسلام)، ئه‌مه‌ش به‌هۆی دنیاپه‌رستی و حه‌سوودی و سته‌م کردنیان له نێو خۆیان (چونکه ڕازی نه‌بوون به پێغه‌مبه‌رێک له غه‌یری خۆیان)، جا ئه‌وه‌ی باوه‌ڕی به فه‌رمان و ئایه‌ته‌کانی خوا نه‌بێت، ئه‌وه بێگومان خوا به‌خێرایی حسابی خۆی ده‌کات له‌گه‌ڵیاندا (هه‌ر زوو به‌دۆزه‌خیان ده‌گه‌یه‌نێت). 	 Zij aan wie het boek gegeven is zijn het uit onderlinge nijd pas oneens geworden, nadat de kennis tot hen was gekomen. En als iemand niet aan Gods tekenen gelooft, dan is God snel met de afrekening.


نیشانەی پرسیار"بۆچی" یەکێکە لە مەترسیدارترین شت کە دەتوانیت بیکەیت لەبەر ئەوەی بە زۆر نا دڵنیایت دەبات 	 ‘Waarom?’ is een van de meest gevaarlijke vragen die je kan stellen, omdat het je in onzekerheid brengt.


ئه‌ی ئینسان، ته‌نگانه‌ی مردن و ئازاره‌کانی هات، هاوڕێ له‌گه‌ڵ ڕاستییه‌کاندا، ئه‌وسا پێت ده‌وترێت: ئا ئه‌وه‌به‌سه‌رهات و ڕووداوه‌یه که‌خۆتت لێ لاده‌داو په‌نات لێ ده‌گرت. 	 En de doodsstrijd zal werkelijk komen, dat is waarvoor jullie proberen te vluchten.


که‌واته با ئاده‌میزاد ته‌ماشا بکات و سه‌رنج بدات که له چی دروستکراوه؟! 	 De mens moet maar eens kijken waaruit hij geschapen is.


ده‌ستیشی (خسته بن باڵی)وده‌ری هێنایه‌وه خێرابوو به (کافوری) سپی و بریقه‌ی ده‌دایه‌وه بۆ ته‌ماشاکه‌ران. 	 En hij strekte zijn hand uit en zij was opeens wit voor de toeschouwers.


ئێستاكه، مووشه‌كمان هه‌يه خۆى ده‌فڕێت 	 Nu hebben we zelfvliegende raketten.


پارکنسن نەخۆشییەکە بەهۆی تێکچوونی کۆئەندامی دەماری دەبێت، بە واتایەکی تر ئەم کەسە وا ڕاهاتبوو باوەڕی تەواوی بە خۆی هەبێت بەهۆی لەرزۆکی، لەپڕ خواردنەوەی قاوەیەکی زۆر بەلایەوە زەحمەت ببوو. 	 Parkinson is een ziekte die het zenuwstelsel aantast, waardoor een persoon die eerst onafhankelijk was door de tremors plots moeite heeft met simpele dingen als koffie drinken.


و بێگومان یاساى نۆیەمیش هەیە. 	 En natuurlijk is er regel nummer negen.


وا دەردەکەوێ کە کاتێ خەڵک یانسیبیان بۆ دەردەچێ وا دەزانن ژیانیان زۆر خۆش دەبێت ئەم وتارە باسی ئەوە دەکات کە چۆن ژیانیان وێران دەبێت. 	 Mensen denken dat hun leven geweldig gaat worden. Dit artikel gaat over hoe hun levens geruïneerd worden.


ئەوەی بۆ ڕونکردمەوە کە، کاتێك هەر لە غانا بووە، هەموان ڕەشپێست بوون، هەرگيز بيری لەمە نەکردبوەوە. 	 Hij legde uit dat in zijn tijd iedereen in Ghana zwart was. Hij dacht er toen dus ook nooit over na.


بۆیە تۆراجاییەکان فکری ئەم پەیوەندییە بەردەوامە دەردەبڕن بە نەخشاندنی خۆشەویستی و سەرنج ،لەسەر بەرچاوترین هێمای ئەو پەیوەندییە .جەستەی مرۆڤ 	 Torajanen verbeelden het idee van een blijvende relatie door gul liefde en aandacht te schenken aan het meest zichtbare symbool van die relatie, het menselijk lichaam.


من ئەمەوێت ئەو سەیری جیهان بکات لە گومەزێکی شوشەی ناو بەلەمێکەوەسەیری ئەو هەسارانەی کەلە ئاسمان هەن سێری ناو مێشکی مرۆڤ بکات 	 Ik wil dat ze de wereld ziet door de onderkant van een glasbodembootnaar de sterrenstelsels kijkt op het topje van een menselijke geest,


_پێشبینین: 	 _Voorbeeld:


جگه له‌وانه‌یان که ته‌وبه‌یان کردووه، پێش ئه‌وه‌ی ده‌ستی ئێوه‌یان بگاتێ، ئه‌وه بزانن که به‌ڕاستی خوا لێخۆشبوو و میهره‌بانه (ئه‌ڵبه‌ته ئه‌گه‌ر مافی خه‌ڵکیان به‌سه‌ره‌وه نه‌بێت). 	 Afgezien van hen die berouw tonen voordat jullie hen overmeesteren. Weet dan dat God vergevend en barmhartig is.


کەواتە چۆن مشەخۆرێک دەگریت پێش ئەوەی درەنگبێت؟ 	 Hoe haal je die nemer eruit voor het te laat is?


هەر بە وبۆنەیەوە با بزانن کە دواتر تیمەکە ٦ نەخشەی جیاوازیان  هێنایە کایەوە بۆ ئەو ماشێنەی کە پڕۆژەکە دەیویست بەرهەمی بهێنێت وەکو جێگرەوەیەکی ئایندەی بۆ ماشێنی (ئێس یو ڤی) لە ئەمەریکا 	 Trouwens, dat team ging door en ontwierp zes verschillende concepten voor het volgend model van voorstel voor de volgende generatie na de SUV 's in Amerika.


ئایا له‌و شتانه‌دا سوێندی شایسته نییه بۆ که‌سێك خاوه‌نی عه‌قڵ و بیروهۆش بێت؟! 	 Is daarin geen eed voor de bezitter van verstand?


ئه‌ویش پێی وتن: باشه، ئایا ئه‌و په‌یکه‌رانه‌ی خۆتان دایده‌تاشن، ده‌یپه‌رستن؟! 	 Hij zei: "Dienen jullie wat jullie zelf uitgehouwen hebben?


ئێمه‌ش بانگمان لێکرد: ئه‌ی ئیبراهیم!! 	 riepen Wij hem: "Ibrahiem!


بەڵام ئەیەوێت هەموو چالاکییەکانت داخڵ بکەیت 	 Maar je moet echt alles wat je doet invoeren.


یارید-- پەنابەرە ئەفریقییە لاوەکان-- بۆ گەشەپێدانی بنەڕەتی وەک گفتۆگۆیەک لە. کۆمەڵگەی کۆنگۆلیس دەست بەکار بوو. 	 YARID, Jonge Afrikaanse Vluchtelingen voor Integrale Ontwikkeling, begon als een gesprek binnen de Congolese gemeenschap.


پرسیارت لێ ده‌که‌ن ده‌رباره‌ی عه‌ره‌ق و قومار، پێیان بڵێ: له‌و دووانه‌دا تاوان و گوناهێکی گه‌وره هه‌یه، هه‌ر چه‌نده چه‌ند سوودێکیشان تێدایه بۆ خه‌ڵکانێک، بێگومان گوناهه‌که‌یان گه‌وره‌تره له که‌ڵک و سوودیان، پرسیارت لێده‌که‌ن که چی ببه‌خشن؟ پێیان بڵێ: هه‌رچیتان لێ زیاده ده‌توانن بیبه‌خشن، ئا به‌و شێوه‌یه خوای گه‌وره ئه‌م به‌ڵگه‌و فه‌رمانانه‌تان بۆ ڕوون و ئاشکرا ده‌کات بۆ ئه‌وه‌ی بیر بکه‌نه‌وه‌و (واز له‌و شتانه بهێنن که زیانیان زۆرتره له سوودیان، وه‌چی بۆ هه‌ردوو جیهانتان چاکه ئه‌وه بکه‌ن)... 	 Zeg: "In beide is grote zonde en nut voor de mensen, maar de zonde in beide is groter dan hun nuit." En zij vragen jou wat zij aan bijdragen moeten geven.


و سێیەم شت، کە بەلای منەوە لەهەموی سەرنجڕاکێشترە، ئەوەیە کە دەتوانین بیر لە سەنتەرەکانی نوستنی ناو مێشک بکەینەوە وەک ئامانجێکی چارەسەری نوێ. 	 En het derde, waarvan ik denk dat het het meest opwindende is, is dat we de slaapcentra in de hersenen kunnen zien als een nieuw therapeutisch doel.


سپوتنیک بوە یەکێک لە سێ گەورەترین شۆکەکان بۆ لێدانی ئەمریکا -- مێژوونووسان وەکو پیرڵ هاربۆر یان ١١ی نۆڤەمەر هەژماری دەکەن. 	 Sputnik werd één van de drie grootste schokken die Amerika ooit raakten -- volgens geschiedkundigen gelijkwaardig aan Pearl Harbor of 9/11.


هیچ چارەسەرێکی نەبوو وە هیچ ڤاکسینێکی نەبوو 	 Ze was ongeneeslijk en er was geen vaccin voor.


هه‌ر که هه‌وڵ بده‌ن و بیانه‌وێت خۆیان ڕزگار بکه‌ن و له‌و سزایه هه‌ڵبێن (به‌قامچی و تێهه‌ڵدان) ده‌گێڕدرێنه‌وه ناوی و پێیان ده‌وترێت: بچێژن سزای سووتان و ئاگر. 	 Telkens als zij van smart eruit wensen te gaan, worden zij erin teruggebracht en [wordt tot hen gezegd]: "Proeft de straf van de verbranding."


به‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان هێناوه و کارو کرده‌وه چاکه‌کانیان ئه‌نجامداوه، له ئاینده‌دا خوای میهره‌بان سۆزو خۆشه‌ویستی و ڕێزی (تایبه‌تیان) بۆ ئاماده ده‌کات، (هه‌روه‌ها له لایه‌ن فریشته‌کان و ئیمانداران و نیشته‌جێکانی به‌هه‌شته‌وه) خۆشه‌ویست و ڕێزدارن. 	 Voorwaar, degenen die geloven en goede werken verrichten: de Barmhartige zal hen liefde schenken.


ئا ئه‌وانه پاداشتیان لێخۆشبوون و لێبووردنه له لایه‌ن په‌روه‌ردگاریانه‌وه له‌گه‌ڵ باخه‌کانی به‌هه‌شتدا که چه‌ندان ڕووبار به‌ژێر دره‌خت و به به‌رده‌م کۆشکه‌کانیاندا ده‌ڕوات و ژیانی هه‌میشه‌یی تیایدا ده‌به‌نه‌سه‌ر، ئه‌م به‌هره‌یه پاداشتێکی زۆر چاکی کۆششکارانه (چونکه دوای ته‌وبه‌که‌یان له هه‌وڵ و کۆششی به‌ده‌ست هێنانی ڕه‌زامه‌ندیی خوادا ده‌بن). 	 Zij zijn degenen wiens beloning vergeving van hun Heer is, en Tuinen (het Paradijs) waar onder door de rivieren stromen, zij zijn daarin eeuwig levenden en (het is) de beste deloning voor hen die (goed) doen.


ئەگەر وەک پێویست خێرا بە وێنەکاندا بڕۆیت، مێشکمان دەکرێت هەست بە تێپەڕبوونی کات بکات لە زنجیرەی وێنە نەجوڵاوەکانەوە. 	 Door beelden razendsnel af te spelen neemt ons brein het verstrijken van tijd vanuit de reeks stilstaande beelden waar.


ئەوانەشی باری داراییان باشتربوو بیریان لە خەڵکی زیاتر دەکردەوە، بیریان لە تۆڕێکی فراوانتر دەکردەوە، خۆیان دەخستە هەلومەرجێکەوە ئەو کار لەدەستدانە بە باش بشکێتەوە بەسەریانا. 	 Mensen met een hoge socio-economische status dachten aan meer mensen, aan een breder sociaal netwerk, ze positioneerden zich om zich te herstellen van die tegenslag.


کەواتە ئەقڵیەتی گەشەکردن بیرۆکەیەکی مەزنە بۆ دروستکردنی کۆڵنەدان. 	 Een groeimindset is een goed idee om vastberadenheid op te bouwen.


(ص) سه‌رنجی سه‌ره‌تای سوره‌تی (البقره) بده، سوێند به‌م قورئانه که خاوه‌نی ئامۆژگاری و شکۆمه‌ندی و قه‌در و ڕێزه. 	 S. Ik zweer bij den Koran, gevuld met waarschuwingen.


هه‌روه‌ها هیچ به‌خششێکیان پێشکه‌ش نه‌ده‌کرد بچوک یان گه‌وره و به‌هیچ دۆل و شیوێکدا تێ نه‌ده‌په‌ڕین، به چاکه بۆیان تۆمار نه‌کرێت، تا خوا به‌چاکترین شێوه پاداشتی ئه‌و کرده‌وانه‌یان بداته‌وه که ده‌یانکرد. 	 En zij geven geen bijdrage, klein of groot, en zij doorkruisen geen vallei, of het wordt voor hen opgeschreven, opdat Allah hen zal belonen naar het beste van wat zij plachten te doen.


دواتر وەستا. کچێک بەبەردەمیا تێپەڕی. 	 En toen stopte hij. Voor hem liep zij.


(شه‌وێك پاشا خه‌ونێکی سه‌یری بینی و بوو به مه‌راقی و له کۆبوونه‌وه‌یه‌کدا) وتی: به‌ڕاستی من له خه‌ومدا بینیم که حه‌وت مانگای قه‌ڵه‌و له‌لایه‌ن حه‌وت مه‌نگای له‌ڕو لاوازه‌وه خوران، حه‌وت گوڵه گه‌نمی سه‌وز و جوان و حه‌وتی وشکیشم بینی، ئه‌ی زاناو شاره‌زایان ئه‌م خه‌وه‌م بۆ لێك بده‌نه‌وه ئه‌گه‌ر خه‌ون لێك ده‌ده‌نه‌وه... 	 En de koning van Egypte zeide: waarlijk ik zag in mijn' droom zeven vette koeien, die zeven magere koeien verslonden, en zeven groene korenaren en zeven verdroogde korenaren. O edelen! legt mij mijn visioen uit, indien gij in staat zijt dit te doen.


به‌ڵام زۆربه‌ی خه‌ڵکی بیرو بۆچوونی خۆیان به‌ش به‌ش و پارچه پارچه کرد (له به‌رنامه‌ی یه‌کخواناسی لایاندا)، هه‌موو ده‌سته‌و تاقمێك به‌و به‌رنامه‌و نه‌خشه‌یه‌ی هه‌یانه دڵخۆشن. 	 Toen raakten zij onderling verdeeld in verschilende groepen over hun zaak (van hun godsdienst). Elke groep was blij met wat zij hadden.


"سڵاو، کێڤین. پێموابێت لە کۆنگرەکەی .تێددا بەشداری دەکەیت 	 "Hallo, Kevin. Ik stel me voor dat je op de TED-conferentie bent.


تێبینی شتێکی سەرنجڕاکێشم کردووە لەبارەی کۆمەڵگا و کلتورەوە هەمو شتێکی مەترسیدار پێویستی بە مۆڵەت هەیە فێربونی شۆفێری، چەک هەڵگرتن، و هاوسەرگیری 	 Wat ik zo opmerkelijk vind aan de maatschappij en cultuur is dat je een vergunning moet hebben voor alles wat gevaarlijk is: voor autorijden, voor wapenbezit en om te kunnen trouwen.


له‌وه‌ودوا (فێرمان کردووه که) له هه‌موو به‌رو بووم و (شیله‌ی گوڵان و شتی به‌سوود) بخوات و پێمان ڕاگه‌یاندووه: ئه‌و نه‌خشانه‌ی که په‌روه‌ردگارت بۆی کێشاویت به ملکه‌چیه‌وه ئه‌نجامی بده، (له دروست کردنی شانه‌و مژینی شیله‌و دروستکردنی هه‌نگوین و پووره‌دان به‌ده‌وری شازداو به‌خێوکردنی گه‌راکان... هتد)، جا له‌ناو سکی ئه‌و هه‌نگانه‌وه شله‌یه‌کی ڕه‌نگ جیاواز دێته ده‌ره‌وه که شیفای تیادایه بۆ (زۆر نه‌خۆشی) خه‌ڵکی (سه‌ره‌ڕای تامی شیرین و خۆشی)، به‌ڕاستی ئاله‌مه‌شدا به‌ڵگه‌و نیشانه‌ی به‌هێز هه‌یه بۆ که‌سانێك بیر بکه‌نه‌وه (سه‌رنج بده‌ن له هه‌نگ و شانه‌کانی له فڕین و هاتووچۆی، له هه‌نگوین و تام و بۆن و ڕه‌نگی، له..، له.. هتد). 	 Eet van iedere vruchtsoort en wandel op de gebaande wegen van uwen Heer. Uit hare buiken komt eene vloeistof van verschillende kleur welke een geneesmiddel voor de menschen bevat.


یەکسەر لۆمە بەسەر هەموواندا دەبەخشنەوە و هەرگیز بەرپرسیارێتی کردەوەکانیان هەڵناگرن، و دووبارە، قورس گوێ لە کەسێکی لەو جۆرە بگریت. 	 Altijd is iemand anders dan zij verantwoordelijk. Ook naar zo iemand kan je moeilijk luisteren.


بۆ زۆربەی ئێمە کە لەم ڕۆژەداین، ئەوە تەنها پەیوەندی بەهەژاری یان نە پارێزراوی کەسەکەوە نییە پەیوەندی بە کۆمەڵگە و کلتورەکە و هەموو جیهانیش هەیە 	 Voor ons hier is het niet alleen het armste en meest kwetsbare individu, het is de gemeenschap, het is de cultuur, het is de wereld zelf.


دەمەوێت ئەوە ڕوون بکەمەوە کە لەڕاستیدا ئەگەر تەماشایەکی ئەو نانی بەیانییە بکەین کە دوێنێ بەیانی هەم بوو کەمێک شەربەتی توتڕک ، هەندێک میوە ، هەندێک گرانۆلا دەبوو ئەوە نانی گەنمی تەواوەتی بوایە ، بۆ دەرکەوت مرەبا لەسەر پارچە نانەکەم ، وە هەندێک قاوەش ئەگەر هەموو ئەم پێکهاتانەمان وەرگرت جگە لەو بادەمەی کە نەمتوانی لە گرانۆلاکە دەری بهێنم ئەگەر هەموو پێکهاتەکانمان وەرگرت کە هەنگەکان ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ تامیان پێبەخشیون هیچی وامان بۆ نامێنێتەوە لەسەر قاپەکانمان 	 Dat wil ik even illustreren met een blik op mijn ontbijt van gisterenochtend — wat cranberrysap, wat fruit, wat muesli. Ik had volkorenbrood moeten nemen, dat weet ik, maar ja... jam op mijn 'Wonderbread' en koffie. Als we alle ingrediënten hadden weggelaten, — behalve de amandelen die ik niet uit mijn muesli heb gevist — als we alle ingrediënten hadden weggelaten die de bijen direct of indirect bestoven hebben, bleef er weinig over op ons bord.


تەنها لەسەرمانە ئەوە بڵاو بکەینەوە کە لایەنێک چی دەڵێت 	 We mogen enkel berichten over wat achtenswaardige partijen erover hebben gezegd.


سەردێڕێک بنووسە 	 Voer een titel in


کێشەکە ئه‌وه‌یه که ڕوخساری ئه‌م پیاوه چینیانه که زمانیان هه‌یه و قسه‌ی پێده‌کرێت له‌لایەن خه‌ڵکێکی زۆری جیهانه‌وه له چاو هه‌رتاکه زمانێکی دیکه‌دا وه هێشتا ئه‌و له‌سه‌ر ته‌خته ڕه‌شەکه دانیشتوه ده‌سته‌واژه‌ی چینیه‌کان ده‌گۆڕێت بۆده‌سته‌واژه‌کانی زمانی ئینگلیزی 	 Het is het dilemma waar deze Chinese man mee te maken heeft. Zijn taal wordt door meer mensen in de wereld gesproken dan enige andere taal. Toch zit hij voor zijn bord Chinese zinnen om te zetten naar Engelse zinnen.


چه‌پڵه لێدان به‌ختێکی باشم هه‌بوو که له‌ئه‌مه‌ریکا بژیم و کاربکه‌م 	 (Applaus) Ik heb het geluk gehad om een tijd in de Verenigde Staten te wonen en te werken.


کەواتە، وانەکان دەرباری دوەڵەمندی و .ناوبانگ و کارکردنی زیاتر و زیاتر نییە 	 De lessen gaan niet over rijkdom of roem of alsmaar harder werken.


ئه  وان نه  خۆشن ، ئه  وان که  متر ده  توانن پارێزگاری له  خۆیان بکه  ن له  مێشوله  کان 	 Ze zijn ziek, en dus zijn ze minder goed in staat zich te verdedigen tegen de muggen.


بارکردنی پەڕە بەخێرایی و گۆڕینی بازدەر 	 Sneller pagina’s laden en wisselen tussen tabbladen


ئه‌و پیاوانه‌تان که ده‌مرن و هاوسه‌ران به‌جێ ده‌هێڵن، (ده‌بێت به‌فه‌رمانی خوا) وه‌سیه‌ت بکه‌ن بۆ هاوسه‌رانیان که تا ساڵێک له ماڵی هاوسه‌ریاندا ڕێزیان لێبگیرێت و به‌خێو بکرێن و ده‌رنه‌کرێن، خۆ ئه‌گه‌ر به‌ویستی خۆیان ده‌رچوون ئه‌وه ئیتر هیچ گوناهتان له‌سه‌رنی یه ئه‌ی که‌س و کاری ژن که ڕێ بده‌ن ئه‌و ئافره‌تانه بچنه‌وه دۆخی جارانیان له‌وه‌ی که شه‌رع حه‌ڵاڵی کردووه بۆیان پێش عیدده، دڵنیاش بن که خوا باڵاده‌سته (ئه‌گه‌ر سته‌میان لێبکه‌ن)و دانایه (له ڕێنموویی و دانانی سنووره‌کانیدا). 	 Als er uit jullie midden zijn die weggenomen worden en echtgenotes achterlaten, dan moeten zij ten behoeve van hun echtgenotes een [testamentaire] beschikking treffen voor haar levensonderhoud gedurende een jaar, zonder dat zij uitgezet worden. Als zijzelf uittrekken dan geldt het redelijke dat zij met betrekking tot zichzelf doen niet als overtreding voor jullie.


هەمیشە، هەندێکمان لایەنگیری دەکەین، وە هەندێکیش بە دوامان دێن، هەندێکیش نایەن 	 Meestal wacht je gewoon af, en soms gebeurt het, soms niet.


خۆ ئه‌گه‌ر به‌ڕاستی ئه‌و جووله‌كانه ئیمان و باوه‌ڕیان بهێنایه و خۆیان بپاڕاستایه و جوانكار بوونایه (كه بێگومان ئه‌مه‌ش نایه‌ته دی) ئه‌وا پاداشتێكیان له لایه‌ن خوای گه‌وره‌وه كه چاكترو به‌فه‌ڕتر بوو ده‌ست ده‌كه‌وت، ئه‌گه‌ر بیانزانیایه (بیرو هۆشیان به‌كار بهێنایه). 	 Ach! hadden zij maar geloofd en God gevreesd, dan ware hun een schooner loon geworden. Indien zij het hadden geweten!


ئێستا، دەنگمان و زمانی جەستەمان پەیامێکی دەوڵەمەند دەنێرێت. 	 Onze stemmen en lichaamstaal brengen een sterk signaal over.


(پێکەنین) لە کاری فرۆشیاریشدا، کەمترین بەدەستهێنانی قازانج لەلایەن فرۆشیارە بەخشندەکانەوە دەبێت. 	 (Gelach) Ook in de verkoopsector wordt het minst omgezet door de vrijgevigste verkopers.


مه‌به‌ستی دیموکراسی، ئه‌وه نییه که یاساییه، کاریگه‌ره، چه‌سپاندنی یاسا 	 Niet omdat ze een legitieme, goed functionerende, welvarende rechtsstaat oplevert.


به‌ڕاستی ئه‌وانه‌ی که باوه‌ڕیان هێناوه و کۆچیان کردووه‌و تێکۆشاون له پێناوی ئاینی خوادا به خۆیان و ماڵ و سامانیانه‌وه، ئه‌وانه‌ش که پێشوازیان له کۆچبه‌ران کردو له‌ماڵ و حاڵی خۆیاندا جێیان کردنه‌وه و پشتگیریان کردن، ئا ئه‌وانه هه‌ندێکیان پشتیوانی هه‌ندێکی تریانن، ئه‌وانه‌ش که باوه‌ڕیان هێناوه‌و کۆچیان نه‌کردووه، ئه‌وه بۆتان نیه پشتگیریان بکه‌ن له‌هیچ شتێکدا هه‌تا ئه‌وانیش کۆچ ده‌که‌ن (بۆ به‌هێزکردنی ده‌وڵه‌تی ئیسلام)، خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌و ئیماندارانه‌ی (که کۆچیان نه‌کردووه) داوای یارمه‌تی و پشتگیریان له ئێوه کرد بۆ سه‌رخستنی ئاینی ئیسلام، ئه‌وه پێویسته له‌سه‌رتان بکه‌ن، جگه له‌سه‌ر ئه‌و عه‌شره‌ت و لایه‌نه‌ی که‌له نێوان ئێوه و ئه‌واندا په‌یمانێک هه‌بێت (ئه‌و په‌یمانه مه‌شکێنن)، خوای گه‌وره‌ش بینایه به‌و کارو کرده‌وانه‌ی که ده‌یکه‌ن. 	 Zij die geloofd hebben en hun land zijn ontvlucht, en hunne bezittingen en hunne personen aan den strijd, voor den godsdienst van hunnen Heer, wijdden, en zij die den profeet eene schuilplaats hebben verleend en hem hebben bijgestaan, zullen als elkanders naaste bloedverwanten worden beschouwd. Maar zij die geloofd hebben en hun land niet zijn ontvlucht, zullen geene bloedverwanten van u zijn, tot zij hunne woningen eveneens hebben verlaten.


ئەم پەیجەیە کاتێک لە دوای شتێک دەگەڕێت کە بوونی نییە، بۆیە 	 Het is in feite de standaardpagina als je een bepaalde pagina van een website niet gevonden kan worden.


ئەزمونێکی سەرسورهێنەرە 	 Het is een wonderlijke ervaring.


پیادەیەکی شارەزایە کە ڕێگەی ئاسانمان پێشان دەدات لە ناو کەڵدەران و ڕیگە ئەستەمەکان. 	 Het is de spoorzoeker die ons een eenvoudige weg laat zien door een ondoordringbaar moreel doolhof.


نەناسراو 	 Onbekend


هەموو کات ئەم پێوەکراوە بەکاربێنە 	 Deze add-on altijd gebruiken


ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم به هاوه‌ڵگه‌ران بڵێ: ئاده‌ی هاناو هاوار بکه‌ن له‌و بت و شتانه‌ی که له‌جیاتی خوا ده‌یانپه‌رستن (ئایا هیچیان له ده‌ست دێت؟ دڵنیابن که ئه‌وانه) نه ده‌توانن به‌ڵاو ناخۆشیه‌کتان له‌سه‌ر لابه‌رن. نه‌ده‌توانن بارودۆخ بگۆڕن. 	 Zeg: "Roept hen maar aan van wie jullie beweren dat zij naast Hem bestaan. Zij hebben geen macht om van jullie iets schadelijks weg te nemen of te veranderen."


(جا ئه‌م دۆزه‌خه) بۆ تۆ شیاوتره‌و له‌بارتره. 	 Wacht maar jij, wacht maar,


هه‌ندێکی تر (له دووڕووه‌کان) ئه‌وه‌نده نه‌فامن، ئازاری دڵی پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) ده‌ده‌ن، به‌وه‌ی که ده‌ڵێن: (محمد) گوێ بۆ هه‌موو که‌س ده‌گرێت، پێیان بڵێ: گوێ بیستی خێره بۆتان، باوه‌ڕی پته‌وی به‌خوا هه‌یه، باوه‌ڕی (به ڕاستگۆی) ئیماندارانیش هه‌یه، ڕه‌حمه‌تیشه بۆ ئه‌وانه‌تان که باوه‌ڕیان هێناوه، (به‌ڵام) ئه‌وانه‌ی ئازاری پێغه‌مبه‌ری خوا ده‌ده‌ن سزایه‌کی به‌ئێش بۆیان ئاماده‌یه. 	 Er zijn sommigen onder hen, die den profeet belasteren en zeggen: Hij is een oor. Antwoord: Hij is een goed oor voor u; hij gelooft in God en hij vertrouwt den geloovige.


لە لایەنی خۆمانەوە -- زانایانی ئەو بوارە کە گرنگی بەمە دەدەین پێویستە باشتر تێبگەین لە ئەرکی ئەم دەمارەخانە نوێیانە، و چۆن کۆنترۆڵی ڕزگاربوونیان و بەرهەمهێنانیان بکەین. 	 Wij neurowetenschappers, geïnteresseerd in neurogenese, moeten de functie van deze nieuwe neuronen beter begrijpen, en hoe we hun overleving en hun productie kunnen controleren.


عێراق 	 Irak


ئەو کاتە ناسیم کە پێکەوە لە نوسینگەکەی کارمان دەکرد کە لە یەکێک لە گەشتەکانی دەگەڕایەوە، کاتێکی زۆر لە نووسینگەکە دەمایەوە بۆ ماوەی دوو بۆ سێ ڕؤژ بە بەردەوامی دەمایەوە، پاشان دیسان شتەکانی دەپێچایەوە و سەر لە نوێ دەڕۆشتەوە 	 Weet je, als ik op zijn kantoor was, kwam hij terug van een reis, was 2 of 3 dagen intensief op kantoor, en dan ging hij weer op reis.


من په‌روه‌ردگاری هه‌ره به‌رزو بڵندی ئێوه‌م!! 	 Zeggende: Ik ben uw opperste Heer.


بەڵام نەخۆشییە ڕاستەقینەکە زۆر لەوە دەگمەنتر و وێرانکەرترە. 	 De echte stoornis is veel zeldzamer en kan heel invaliderend zijn.


بەجێمان و چاوەڕێی مردن بوون. 	 En ze werden achtergelaten, wachtend om te sterven.


ئەگەر بتوانین هایپۆکامپەسەکە ببڕین، و نزیک بینەوە، ئەو شینەی کە دەیبینن دەمارەخانەیەکی تازەیە لە مێشکی مشکێکی گەورەدا. 	 Als we de hippocampus doorsnijden en inzoomen, zien we hier in het blauw een pasgeboren neuron in volwassen muizenhersenen.


هەستم بە پرسەیەک کرد لە مێشکمدا" ،ڕەش پۆشەکانیش ئەهاتن و ئەچوون لە پێشەوە بۆ دواوە --تا ئەو هەستە دەرچوو ،ئینجا کە هەموویان دانیشتن --دەنگێکی زۆر ئەهات، لێدانی دەهۆڵێک --لێیدەدا-- لێیدەدا-- هەتا ئەوکاتەی --هەستم کرد خەریکە مێشکم سڕ ئەبێ ئینجا گوێم لێیان بوو سنوقێکیان بەرزکردەوە دووبارە بە هەمان ئەو پێڵاوە قوڕوقشمانەوە جیڕەیان خستە ڕۆحم، دووبارە ،ئینجا بۆشایی—دیسان زاڵبوو بەسەرما ،وەک ئەوەی هەموو بەهەشت زەنگێک بێت ،و بوونەوەران گوێیەک بن من، و بێدەنگی، پێشبڕکێیەکی سەیر --شێواو، تەنیا لێرە ،ئینجا تەختەدارێک لەژێر پێمدا شکا —هەر ئەکەوتم و ئەکەوتم ،لە هەر بەرکەوتنێکما بەر جیهانێک ئەکەوتم ئیتر ئەوکاتە بەخۆم زانی ". و بە ئاگا هاتمەوە ئێمه خه‌مۆکی له ڕێگه‌ی .مێتافۆره‌کانه‌وه ده‌ناسین 	 "Ik voelde een begrafenis in mijn hersenen, rouwenden liepen heen en weer, liepen, liepen tot ik voelde dat ze bij zinnen kwamen. Toen ze allemaal zaten, ging een dienst slaan als een trom, slaan, slaan, tot ik voelde dat mijn geest was afgestompt. Dan hoorde ik ze een doos optillen en over mijn ziel kraken met alweer dezelfde loden laarzen. De ruimte begon te tollen alsof de hemelen een klok waren, en het zijn een oor en ik en de stilte een vreemde race, verwoest, eenzaam, hier. Net toen brak een plank in de rede, en viel ik neer en neer en neer en ramde bij elke bots een wereld. Toen hield het weten op." We kennen depressie door metaforen.


ئیسماعیل و یه‌سه‌ع و یونس و لوطیش (له‌هیدایه‌ت دراوو پێغه‌مبه‌ران بوون) هه‌ریه‌که له‌وانیشمان ڕێزدارکرد به‌سه‌ر هه‌موو خه‌ڵکی جیهانی (سه‌رده‌می خۆیاندا). 	 En Ismaël, en Elisa en Jonas en Loth; deze allen hebben wij begunstigd boven alle andere stervelingen.


ئەم وێنە جووڵاوەی کە لەبەر چاوتاندایە، چالاکی ڕۆشنەپێکهاتن پشان دەدات لە ماوەی چەند ساڵێک لەمەوبەر لە ناوچەکەدا وە دەتوانن بە ئاشکرا ببینن کە سنووری ئەو بیابانانە بە ڕێژەیەکی زۆر گۆڕانکاری بە سەردا دێت، وە ئەمەش ئەو پرسیارە لە لامان دەوروژێنێت کە ئایە ئێمە دەتوانین دەست بخەینە ئەو بارو دۆخەی کە لەو سنوورە بیابانیانەدا دەگوزەرێت بۆ ئەوەی بەڵکوو ئەو بارودۆخە بوەستێنین وە یان ئەگەربکرێت پێجەوانەی بکەینەوە و ڕێگربین لە بەر دەم ئەو دیاردەی بە بیابانیبوونەدا 	 En deze animatie toont de fotosynthetische activiteit in de periode van een aantal jaren. En wat je kunt zien, is dat de grenzen van deze woestijnen regelmatig verschuiven. Dat roept de vraag op of wij in staat zijn te interveniëren op de grensvoorwaarden om verwoestijning te stoppen, of zelfs om te keren.


ئەو شتەی تر کە بۆمان دەرکەوت ئەوەیە کە بڕی پارەکە زۆر گرنگ نیە 	 Ook zagen we dat de hoeveelheid geld niet veel uitmaakt.


(چەپڵەڕێزان) من بەمە دەڵێم ڕاگری خۆخەڵەتێنەر، و لە ڕاستیدا کاتێک ڕاگری خۆخەڵەتێنەر لەپڕ نامێنیێت، ئەو دەترسێت، پێ دەوترێت ترسی لارولەنجە. 	 Toch? (Applaus) Ik noem dit de trap-illusie. Toen de trap-illusie plotseling eindigde, verstijfde mijn oom; 'bevriezing van beweging' noemt men dat.


چیمان دەست کەوت؟ ئەوە فێربووین کە منداڵانی تەمەن ٦ بۆ ١٣ ساڵ دەتوانن خۆیان فێربکەن لە ژینگە جیاوازەکاندا کە بە هەر شێوەیەک بتوانێت هەر شتێک پێوەر بکات 	 Wat ontdekten we? We ontdekten dat zes- tot dertienjarigen zichzelf kunnen onderwijzen in een geconnecteerde omgeving afgezien van andere dingen die we konden meten.


و هاوپیشەکانم جیاواز ڕەفتاریان دەکرد. 	 Mijn collega's gingen zich anders gedragen.


له شوێنکه‌وتووانی کتێبه ئاسمانیه‌کان که‌سانێک هه‌ن ئه‌گه‌ر ماڵ و داراییه‌کی زۆری به‌ئه‌مانه‌ت له‌لا دابنێیت (هه‌ر کاتێک داوای بکه‌یت) بۆت ده‌گێڕێته‌وه به‌ته‌واویی، هه‌شیانه ئه‌گه‌ر دینارێکی به‌ئه‌مانه‌ت لادابنێیت بۆت نایگێڕێته‌وه مه‌گه‌ر به سه‌ریه‌وه ڕاوه‌ستابیت و کۆڵی لێنه‌ده‌یت، ئه‌وانه بۆیه واده‌که‌ن چونکه ده‌ڵێن: له به‌رامبه‌ر ده‌سته‌ی نه‌خوێنده‌واراندا (مه‌به‌ستیان موسڵمانانه) لێپرسراو نابین (ئه‌گه‌ر فێڵیان لێبکه‌ین و ماڵیان بخۆین)، ئه‌وانه به‌ده‌م خواوه درۆ هه‌ڵده‌به‌ستن و ده‌شزانن که درۆ ده‌که‌ن... 	 En onder de mensen van het boek is er hij die, als je hem een fortuin toevertrouwt, het aan jou teruggeeft en onder hen is er hij die, als je hem een dinar toevertrouwt, hem alleen maar aan jou zal teruggeven als jij erop blijft staan. Dat komt omdat zij zeggen: "Men kan van ons geen rekenschap over de ongeletterden vragen."


ئەمە بیابانی سەحارای مانگی تایتنە. 	 Dit is de Sahara van Titan.


ئەم زیادبونە لە هیوادا بە ژیان بەرهەمێکی بەرچاوی کلتورە - کە ئەو بۆتەیەیە کە زانست و تەکنەلۆجیای تێدایە لەگەڵ گۆڕانکاری بەرفراوانی هەڵسوکەوتەکان کە گەشە بە تەندروستی و کامەرانی دەدات. 	 Deze groeiende levensverwachting is het wonderbaarlijke product van cultuur -- de smeltkroes van wetenschap en technologie en grootschalige veranderingen in gedrag die gezondheid en welzijn verbeteren.


خۆ ئه‌گه‌ر ده‌سته‌یه‌ک له ئێوه باوه‌ڕی هێنابێت به‌و به‌رنامه‌یه‌ی که پێی ڕه‌وانه کراوم و ئه‌گه‌ر ده‌سته‌یه‌کیش باوه‌ڕیان نه‌هێنا بوو، ئه‌وه خۆتان بگرن و چاوه‌ڕێ بن هه‌تا خوا خۆی داوه‌ری ده‌کات له نێوانمانداو هه‌ر ئه‌و زاته خۆی چاکترینی دادوه‌رانه. 	 En als een groep van jullie gelooft in dat waarmee ik gezonden ben en een groep niet gelooft, weest dan geduldig totdat God tussen ons oordeelt, want Hij is de beste van hen die oordelen." *


بەڵام هەڵبژاردەى نیشتەجێکردن و مانەوە .بۆ ماوەیەکى زۆر بە گشتى سنووردارە 	 Maar de opties tot hervestiging en langdurige integratie zijn vaak beperkt.


وابزانم ئەمە هەلێکی زۆر گەورەیە و لەم سەدەیەدا بۆمان هەڵدەکەوێت 	 Dit wordt een grote, grote verandering tijdens deze eeuw.


هه‌روه‌ها پێیان بڵێ: ئه‌ی قه‌وم و هۆزه‌که‌م ئێوه له‌سه‌ر شێوازی خۆتان کاربکه‌ن منیش به‌ڕاستی سه‌رگه‌رمی کاری خۆمم، جا له ئاینده‌دا بۆتان ڕوون ده‌بێته‌وه... 	 Zeg: "O mijn volk, werk op jullie manier, voorwaar, ik werk (op mijn manier). Spoedig zullen jullie het weten."


کاتێك که ئایه‌ته‌کانی ئێمه به‌روونی و ئاشکرایی به‌سه‌ریاندا ده‌خوێنرێته‌وه، له ڕووخساری ئه‌وانه‌دا که بێ باوه‌ڕن بێزاری و تاڵی و گرژی به‌دی ده‌که‌یت، به‌جۆرێك خه‌ریکه هێرش به‌رنه سه‌ر ئه‌وانه‌ی که ئایه‌ته‌کانی ئێمه‌یان به‌سه‌ردا ده‌خوێننه‌وه، پێیان بڵێ: ئایا هه‌واڵتان بده‌مێ به خراپتر له‌و کینه‌و بوغزه‌تان؟! ئه‌ویش ئاگری دۆزه‌خه!! که خوای گه‌وره به‌ڵێنی داوه به‌وانه‌ی که بێ باوه‌ڕ پێی، ئای که سه‌ره‌نجام و چاره‌نووسێکی خراپه. 	 En als hun onze duidelijke teekens worden herhaald, zult gij in de houding der ongeloovigen minachting daarvoor bemerken; en zij zijn gereed degenen gewelddadig te behandelen, die hun onze teekenen verhalen. Zeg: Zal ik u iets vreeselijkers dan dit verklaren?


(دۆزه‌خییان) ده‌ڵێن: ڕۆژێك یان که‌متر له ڕۆژێك (دیاره که ژیانی دنیا له چاوی ژیانی نه‌بڕاوه و هه‌میشه‌یی دا زۆر کورت و کۆتاو که‌م دێته به‌ر چاو، یاخود جیهانی به‌رزه‌خ وه‌کو ڕۆژێك یان که‌متر هه‌ستی پێ ده‌کرێت)، له‌و که‌سانه بپرسن که بیرو هۆشیان لای خۆیانه‌و حسابی ژماره‌و کات ده‌که‌ن. 	 Zij zeggen: "Het heeft voor ons een dag of een paar dagen geduurd, vraag maar aan hen die kunnen tellen."


ئینجا ڕۆژێك قاروون خۆی سازدا و به ڕازاوه‌یی چووه ده‌ره‌وه بۆ ناو قه‌ومه‌كه‌ی بۆ كه‌شخه‌كردن و خۆ نواندن، ئه‌وانه‌ی كه ئاواتیان ژیانی دنیایه; وتیان: ئای خۆزگه ئێمه‌ش وه‌كو قاروون، سامان و ده‌سه‌ڵاتمان ببوایه، به‌ڕاستی خاوه‌نی به‌ختێكی گه‌وره‌یه! 	 Hij kwam toen in zijn praalkleding naar buiten, naar zijn volk. Zij die het tegenwoordige leven wensten zeiden: "Ach hadden wij toch hetzelfde als wat aan Karoen gegeven is.


تەنی هەسارەکان هەمان پەیوەندی بۆماوەیان نییە. 	 Geen andere planetaire lichamen hebben dezelfde genetische verwantschap.


سێ برای ئه‌فغانی-- ڕوح الله، نورالله و زه‌بیحوڵڵا. رۆڵی به‌رچاویان هه‌بوو له‌وه‌دا. 	 Drie broers uit Afghanistan, Roohullah, Noorullah en Zabiullah, speelden daarin een grote rol.


ئه‌گه‌ر جارێكى تر ده‌ست پێبكه‌ینه‌وه به‌ڵام به ئاراسته‌كه‌ى تر دا بیكیه‌ن به خولاوه‌ى گرێیه‌كه گرێیه تونده‌كه‌مان ده‌ست ده‌كه‌وێت 	 Als we opnieuw beginnen en langs de andere kant om de strik heengaan, krijgen we dit, de sterke vorm van de knoop.


ئەمە کێشەیەکی جیهانییە. 	 Dit is een globaal probleem. Het is een catastrofe.


(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم) به‌سه‌رهات و هه‌واڵی نوح به‌سه‌ر ئه‌و خه‌ڵکه‌دا بخوێنه‌ره‌وه، کاتێک به قه‌ومه‌که‌ی خۆی وت: ئه‌ی قه‌وم و که‌سم، ئه‌گه‌ر ئێوه سه‌غڵه‌تن، به‌مانه‌وه‌ی من له‌ناوتاندا و یادخستنه‌وه‌ی ئایه‌ته‌کانی خواتان لاکرانه ئه‌وه دڵنیابن که من کۆڵ ناده‌م، پشتم به خوا به‌ستووه له‌و کاره‌مدا، (ئیتر ئێوه چیتان له‌ده‌ست دێت درێغی مه‌که‌ن) خۆتان و بته‌کانتان و هاوبیرو باوه‌ڕه‌کانتان بکه‌ونه خۆو ڕای خۆتان کۆبکه‌نه‌وه، پاشان به‌ئاشکرا چی ده‌که‌ن بیکه‌ن، هه‌رچیان له ده‌ست دێت دژ به من ئه‌نجامی بده‌ن (منه‌تتان نه‌بێت)، مۆڵه‌تم مه‌ده‌ن. 	 Herlees hun de geschiedenis van Noach, toen hij tot zijn volk zeide: O mijn volk! indien mijn verblijf onder u en mijne herinnering van Gods teekenen u bedroeven, stel ik in God mijn vertrouwen. Smeedt dus uw plan tegen mij en verzamelt uwe valsche goden, maar verbergt uw voornemen niet in het duister.


کەس نازانێ سەڕەڕای ئەو هەموو کارامەییەی لە چوار ڕۆژی رابردوودا پیشان درا کە ئەم جیهانە لە پێنج ساڵی داهاتوو چۆن دەبێت. 	 Niemand heeft een idee— ondanks alle expertise die we de afgelopen vier dagen hebben gezien— hoe de wereld eruit ziet over vijf jaar.


بۆ ئەوەش، هەندێک جار پێویستە پارچەیەک لە مێشکە ئاوساوەکە لابەریت. 	 Daarvoor moet je soms een deel van het gezwollen brein weghalen.


من لە کۆستاریکاوە هاتووم، کە وڵاتێکی تازە پێگەشتووە. 	 Ik kom uit Costa Rica, een ontwikkelingsland.


سوێند بێت بێگومان (کاتی خۆی) خوا په‌یمانی له نه‌وه‌ی ئیسرائیل وه‌رگرت و دوانزه ڕابه‌رمان تێدا هه‌ڵبژاردن، ئینجا خوا پێی فه‌رموون که: من به‌ڕاستی له‌گه‌ڵتاندام، سوێند بێت به خوا ئه‌گه‌ر نوێژه‌کانتان به‌چاکی ئه‌نجام بده‌ن و زه‌کات بده‌ن و باوه‌ڕبهێنن به هه‌موو پێغه‌مبه‌رانی من و پشتیوانییان لێبکه‌ن، قه‌رزی چاک و جوان و ڕێک و پێک بده‌ن به‌خه‌ڵکی له‌به‌ر خوا (له‌به‌ر ڕه‌زامه‌ندی ئه‌وزاته هه‌موو چاکه‌یه‌ک ئه‌نجام بده‌ن و چاوه‌ڕێی پاداشت له‌وبن) ئه‌وه بێگومان له گوناهو هه‌ڵه‌کانتان خۆشده‌بم و چاوپۆشیتان لێده‌که‌م و ده‌تانخه‌مه باخه‌کانی به‌هه‌شته‌وه که چه‌نده‌ها ڕووبار به‌ژێر دره‌خته‌کانیدا ده‌ڕوات، جا ئه‌وه‌ی له‌وه‌ودوا بێ باوه‌ڕ بێت له ئێوه، ئه‌وه مانای وایه که به‌ڕاستی ڕێگه‌و ڕێبازی ڕاست و ڕه‌وانی لێ تێکچووه. 	 Als jullie de salaat verrichten, de zakaat geven, in Mijn gezanten geloven, hen bijstaan en God een mooie lening geven, dan zal Ik jullie je slechte daden kwijtschelden en jullie binnenvoeren in tuinen waar de rivieren onderdoor stromen. Wie van jullie daarna ongelovig is, die dwaalt af van de correcte weg."


قوتابیه‌کان ئاهه‌نگ ده‌گێڕن به‌ته‌واوبونی ئه‌م بیرۆکه‌یه به به‌کارهێنانی (جاک) بۆ نوسینی هه‌موو جۆرێکی یاریە خۆشەکان وه‌ک پۆنگ، سنەیک و تێتریس 	 De studenten vieren het einde van deze tour de force door met behulp van JACK allerlei leuke spelletjes te schrijven zoals Pong, Snake en Tetris.


لە ڕیۆ دێ جێنیرۆ، هۆنراوەیەکی ،پورتوگالیم وەرگێڕا هی گابرێلا تۆرێس باربۆسا بوو کە ستایشی هەژارانی گەڕەکە .هەژارنشینەکان دەکات .دواتر لەسەر سەربانێک نەخشاندم 	 In Rio de Janeiro heb ik een Portugees gedicht vertaald, van Gabriela Tôrres Babrosa, die onderdak bood aan de armen in de favela. Daarna schreef ik het op het dak.


ئه‌وانه‌ش له پێناوی ئێمه‌داو بۆ به‌ده‌ستهێنانی ڕه‌زامه‌ندی ئێمه؛ هه‌وڵ و کۆششیان کردووه و خۆیان ماندوو کردووه، سوێند به‌خوا به‌ڕاستی ئه‌وانه ڕێنموویی ده‌که‌ین بۆ هه‌موو ڕێگه‌یه‌کی چاک و دروستی خۆمان (که به‌ده‌ستهێنانی ڕه‌زامه‌ندی ئێمه‌ی له‌دوایه)، بێگومان خوای په‌روه‌ردگار هه‌میشه له‌گه‌ڵ جاکه‌کارانه. 	 Wie zijne uiterste pogingen aanwendt om onzen waren godsdienst voort te planten, dien zullen wij op onze wegen leiden; want God is met den rechtvaardige.


(ئه‌م ئاین و به‌رنامه‌یه) ئه‌و ڕه‌نگ و نه‌خشه‌یه‌یه كه خوا دایڕشتووه، كێ هه‌یه له خوا چاكتر ڕه‌نگ و نه‌خشه‌ی جوان بكێشێت و دایڕێژێت، له هه‌موو بارو دۆخێكدا ئێمه‌ی ئیماندار هه‌ر ئه‌و ده‌په‌رستین. 	 Wij hebben Gods doop en wat is beter dan Gods leer? Hem dienen wij.


قسە زۆرە لەسەر متمانە و خۆشەویستی، بزانن کە ئەو دوو ووشەیە هاو واتان لەگەڵ نەخشەسازیدا 	 Er kan veel gezegd worden over vertrouwen en liefde, als je weet dat deze twee woorden synoniem staan voor ontwerp.


له‌ڕۆژێکدا که سزا دا‌یانده‌گرێت له سه‌رویانه‌وه، له ژێر پێیانه‌وه خوای گه‌وره پێیان ده‌فه‌رموێت: بچێژن سه‌رئه‌نجامی ئه‌و کارو کرده‌وانه‌ی که ئه‌نجامتان ده‌دا. 	 Op een zekeren dag zal hunne straf hen plotseling overvallen; zoowel van boven hen als van onder hunne voeten zal God hun toeroepen: Proef de vergelding van hetgeen gij hebt bedreven.


ئه‌وانه‌ش له جیاتی ئه‌و زاته که‌سانی ترو شتی تر ده‌که‌نه پاڵپشت و پشتگیر، ئه‌وانه خوا چاودێره به‌سه‌ریانه‌وه وه‌نه‌بێت تۆ ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم کرابیت به سه‌رپه‌رشت به‌سه‌ریانه‌وه. 	 Maar wat hen betreft, die andere goden tot hunne beschermers nevens hem nemen, God slaat hunne daden gade; want gij zijt geen opzichter over hen.


سوپاس، چه‌پڵه لێدان 	 Dankjewel. (Applaus)


هه‌روه‌ها که‌شتی و هۆکاری تری هاتوچۆی له وێنه‌ی ئه‌و بۆ سازاندوون، (که هۆکاره‌کانی گواستنه‌ی ئاسمانی و زه‌مینی و ده‌ریایی ده‌گرێته‌وه، چونکه هه‌ر خوا به‌دیهێنه‌ری ئاده‌میزاد و ماده خاو و سوته‌مه‌نی و... هتد 	 En Wij hebben voor hen iets overeenkomstigs geschapen waar zij op kunnen gaan.


له‌ڕاستیدا ئه‌وه‌ی دان به‌خۆیدا بگرێت و چاوپۆشی بکات و لێخۆشبوو بێت (له‌کاتێکدا که ده‌توانێت تۆڵه‌بسێنێت) به‌ڕاستی ئه‌وه کارێکی به‌جێ و چاك و په‌سه‌ند ئه‌نجام ده‌دات، به‌ڕاستی ئه‌وه له‌و کارانه‌یه که پێویسته بکرێت.... 	 Maar wie geduldig was en vergaf voorwaar, dat behoort zeker tot de aanbevolen daden.


منیش لەو کچەم پرسی : ئایا هێندەی پێویست بابەتی تەکنەلۆژیای ژیانی فێری ئەوانی تر دەکەیت کە دەربچن ؟ 	 Ik vroeg dat meisje: "Wil jij ze genoeg biotechnologie leren om te slagen? "


هه‌ر له‌و عه‌ره‌به بیابان نشینانه، که‌سانێک هه‌یه که ئه‌وه‌ی ده‌یبه‌خشێت به‌سه‌رانه و غه‌رامه‌ی ده‌زانێت چاوه‌ڕێی ئه‌وه ده‌که‌ن چه‌نده‌ها به‌ڵاو ناخۆشی بێته سه‌رتان، یاخوا مه‌ینه‌تی خراپ به‌سه‌ر ئه‌واندا بێت، خوایش هه‌میشه بیسه‌ره (به گوفتاریان)، زانایه (به نیه‌تیان). 	 Onder de Arabieren van de woestijn zijn er die, wat zij voor God hebben besteed, als eene schatting rekenen te zijn, en wachten dat u eene wisseling der fortuin mocht overkomen. Eene wisseling ten kwade zal over hen komen; want God hoort en weet alles.


به  ڵام ، به  شی سه  ره  وه  ، به  رزبونه  وه  ی ئه  م هه  وا گۆڕکێیه  بۆ سیسته  می ڕێگای ژێر زه  ویه  که  ئه  وه  نیشان ده  دات که  چاره  سه  ره  کان ده  بێتسان فرانسیسکۆ و له  نده  ن ، دیزاینه  ره  کان دووباره  پێشبینی ئه  وه  یان کردوه  ڕێگا باشه  کان به  کاربهێنرێن له  سروشتدا و دروست کردنی ژیانێک که  گۆڕانکاری که  ش و هه  وا له  مێشکی هه  موو که  س بێت 	 Bovengronds tonen de verhoogde ventilatieroosters voor het metrosysteem aan dat oplossingen zowelIn New York, San Francisco en Londen zijn ontwerpers bezig de natuurlijke en de bebouwde omgeving beter te integreren met de verandering van het klimaat in het achterhoofd.


زوومی خۆکار 	 Automatisch zoomen


کەواتە سەرەڕای ئەوەی کە ناونیشانی قسەکردنەکەم زۆر هاندەرانەیە بەڵام ئەم بابەتەمان لەسەر سەلامەتیە هەروەها دەربارەی هەندێ شتی ساکارە کە لە تواناماندایە بیکەین بۆ ئەوەی منداڵەکانمان وەها پەروەردە بکەین کە داهێنەربن و متمانەیان بەخۆیان بێت هەروەها بتوانن کۆنتڕۆڵی ئەو ژینگەیە بکەن کە تیایدان 	 Dus ondanks de provocatieve titel, gaat deze presentatie eigenlijk over veiligheid en over de eenvoudige dingen die wij kunnen doen om creatieve en zelfverzekerde kinderen groot te brengen die controle hebben over de omgeving om hen heen.


ئه‌وه چه‌ند ئایه‌تێكه له ئایه‌ته‌كانی ئه‌م قورئانه ڕوون و ئاشكرایه. 	 Dit zijn de tekenen van het duidelijke boek.


ده‌شڵێن: پاکی و بێگه‌ردی بۆ په‌روه‌ردگارمانه، به‌ڕاستی به‌ڵێنی په‌روه‌ردگارمان هه‌ر دێته دی (به‌سه‌ر خستنی ئیمانداران له دنیاداو سه‌رفرازیان له قیامه‌تدا). 	 En zij zeggen: "Geprezen zij onze Heer. De toezegging van onze Heer is uitgevoerd."


قازانج کردنێکی باش لە کاری دکتۆری منداڵان ، قەبر هەڵکەندن ، جوتیاری ، کڕین و فرۆشتنی خانوو ، هتد ئەمانە هەمووی پەیوەندی بە لەش و بازوی مرۆڤەوە هەیە ، کە پێویستی بە خواردن هەیە بگوازرێتەوە ، خانوو کردن ، هەتا دوایی.. تەنکلەلۆژیای زانیاری کە پەیوەندی بە مێشکمانەوە هەیە ، تەواو بوونی نیە.. ئێستا ئەوە خۆشترین بەشە کە هەمان بێت ، تۆ بۆ زۆر بوونی چانس دەگەڕێیت ؟ 	 Goede zaken voor verloskundigen, begrafenisondernemers, landbouw, huisvesting, enz. Ze hebben allemaal te maken met menselijke lichamen, die gevoed moeten worden, vervoerd, gehuisvest en zo verder. De informatie-technologie die aansluit op onze hersenen, heeft geen limiet. Dat is prachtig om mee bezig te zijn. Je bent op zoek naar groeimogelijkheden?


له  بنکه  یه  ک که  کامپه  کانی ئێڤێرست ده  چێت 	 Ongeveer basiskamp Everest.


ئارسەر بینجامین: هەشت 	 AB: Acht.


به‌ڵام کاتێک تاقی ده‌کاته‌وه و ڕزق و ڕۆزی که‌می پێده‌به‌خشێت و لێی ده‌گرێته‌وه ده‌ڵێت: وا دیاره په‌روه‌ردگارم منی خۆش ناوێت و ڕقی لێمه و ڕیسوای کردووم. 	 Maar als hij hem met rampen bezoekt, en hem zijne weldaden terughoudt, Zegt hij: Mijn Heer versmaadt mij.


بەداخەوە، زۆربەی گۆشتی حەڵال لە ئەمریکا بە پێی ئەو ئاستە نییە کە من بڕوام پێی هەیە، 	 Jammer genoeg voldoet het meeste halal vlees in Amerika niet aan de standaarden die mijn geloof me oplegt.


پەیکەرانە هی منداڵن وتایبەتن بە تێست وە لە چاوەروانی ئەوەدان لە تێستەکەدا بەکاربهێنرێن. 	 Dit zijn de crashtest-dummies die wachten op hun moment van glorie.


ئەمە ڕێژەی بیرکردنەوە نیشان دەدات لە کاتی ئەو ٢٢ چاڵاکییە کەباسمان کرد لە بەرزترین ڕێژە وە کەلە ٥٦%% ڕیزکراوە (پێکەنین) لەکاتێ خەڵکی خۆیان دەشۆن یان ددانیان دەشۆن بۆ ٥٠% کاتێ کاردەکەن بۆ ٤٠% کاتێ وەرزش دەکەن تادەگاتە ئەم ستوونە کەلە هەموویان کورت ترە کەلەو بڕوایەدام هەندێکیان پێی پێدەکەنن 	 Hier zie je de mate van dagdromen bij 22 activiteiten. Van 65% wanneer mensen (Gelach) aan het douchen zijn of hun tanden poetsen, tot 50% wanneer ze werken, tot 40% wanneer ze trainen, helemaal tot deze korte staaf aan de rechterkant waar sommigen van jullie waarschijnlijk om lachten.


لە لای چەپ بە پێچەوانەوەیە: ئارەزوویەکی زیاتر بۆ مرۆڤدۆستی هەیەبۆ دڵخۆشی ، بۆ دەربڕین ، بۆ حەزکردن بە زانین ، و تا دوایی 	 De linkse zijde laat het tegenovergestelde zien: een grotere neiging tot altruïsme,tot geluk, tot communiceren, tot nieuwsgierigheid, etc.


بیرم کردەوە، هیچ شتێک لە گریانی منداڵێک کاریگەرتر نییە --کە ناتوانرێت شیری پێبدرێت .سەرەتاییترین چاوەڕوانی هەر مرۆڤێک 	 Ik dacht, er is niets meer achtervolgend dan het gehuil van een baby dat niet beantwoord kan worden met voedsel -- de meest fundamentele verwachting van elk mens.


ئا به‌و شێوه‌یه ئێمه قورئان ده‌ده‌ین به گوێ و دڵی تاوانباران و تاوانکاراندا (تا به‌ڵگه بێت له‌سه‌ریان). 	 Evenzoo zullen wij de harten der zondige bewoners van Mekka er toe brengen, hunnen profeet te bespotten.


ئەمە باش بو ئەگەر تەنیا خولیایەکی پلەدووی ژیانمان بوایە 	 Daar zou niets mis mee zijn als het om een bijkomstigheid in het leven ging.


ئەم نیشانانە دەردەکەوێت کاتێک دڵ دادەبڕێت لە تەوژمی خوێنی دەوڵەمەند بە ئۆکسجین. 	 Deze symptomen worden veroorzaakt wanneer het hart geen zuurstofrijke bloedtoevoer meer krijgt.


کەواتە، بابڕوانینە هەریەکێک لەمانە با ببینین چۆن دەتوانین ئەمە داببەزێنین بۆ سفر 	 Dus, laten we deze eens stuk voor stuk bekijken en zien hoe we dit naar nul kunnen krijgen.


هانی یه‌کتر ناده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی خۆراک ببه‌خشن به‌هه‌ژار و نه‌داران. 	 En jullie sporen elkaar niet aan de behoeftige voedsel te geven.


واته  ئه  بێت هه  ست به  بوونی ئه  و به  هرانه  بکه  ین له  ناخماندا 	 Het betekent alleen dat je die paar dingen goed moeten kunnen aanvoelen.


دوای ئەوەی هەر قاپێکیان دەخوارد دەبو لە نێوان ٠ بۆ ١٠٠ نمرەیەکی بۆ دابنێن بەپێی ئەوەی تا چەند سۆسی سپاگێتییەکەیان بە دڵ بووە. 	 En als ze een kom leeg hadden, moesten ze een cijfer geven, hoe goed ze de spaghettisaus vonden, van 0 tot 100.


جوتیارانی چاخی بەردین دانەوێڵە زیادەکەیان عەمباردەکردە نێو چاڵی گەورە، و سایلۆی گڵی. 	 Deze boeren bewaarden hun graanoverschot in grote kuilen en kleine silo's van klei.


هه‌روه‌ها شه‌وو ڕۆژو خۆرو مانگی بۆ ئێوه ڕام هێناوه، ئه‌ستێره‌کانیش به فه‌رمانی ئه‌و زاته ڕام هێنراون، به ڕاستی ئا له‌و دیارده‌و دروست کراوانه‌دا به‌ڵگه‌و نیشانه‌ی زۆر هه‌ن بۆ که‌سانێك که عه‌قڵ و ژیریان بخه‌نه‌کار. 	 En Hij heeft voor jullie de dag en de nacht, de zon en de maan dienstbaar gemaakt en de sterren zijn onderworpen aan Zijn zeggenschap. Daarin zijn zeker tekenen voor mensen die verstandig zijn.


(پێکەنین) بەڵام بەرهەمەکەی ناو سنوقە شینەکەی ناوەڕاست منداڵی سەر کارتی هەڵمەتکردنەکەمە. 	 Maar het product in het blauwe doosje in het midden is mijn voorbeeld.


هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ی که به‌گورج و گۆڵی و خێرایی فه‌رمانه‌کانی خوا به‌جێ ده‌هێنن، یاخود به‌و بایانه‌ی هه‌ڵده‌که‌ن و شارو دێهاتی خوانه‌ناسان کاول ده‌که‌ن. 	 Bij de met spoed voortspoedenden.


یەکێک لە دایکەکان کاتێک سەیرى ڤیدیۆکەى کرد پێى وتم کە گەر بیتوانیایە بچێتە ناو لاپتۆپەکە ،و کچەکەى بهێنایەتە دەرەوە لە لاپتۆپەکە .دەیچوو و دەیهێنا 	 Eén van de moeders zei me toen ze de video bekeek dat als ze in de laptop kon grijpen, en haar kind er zo uit kon krijgen, ze dat gedaan zou hebben.


به‌کوشت چێ و سه‌ره‌و نگوون بێت، چۆن هه‌ڵسه‌نگاندنێکی کرد. 	 Gevloekt zij hij. Hoe kwaadwillig heeft hij die gereed gemaakt!


وە لە ڕاستیدا پڕۆژەمان هەیە کە من زۆر بە پەرۆشم بۆی کە بریتیە لە پڕۆژەی ویکی بۆ کتێب کە هەوڵە بۆ دروست کردنی کتێب بە هەموو زمانێک 	 In feite zijn we bezig met een project waar ik heel enthousiast over ben. Het gaat om het Wiki-boekenproject, een poging om leerboeken te maken in alle talen.


بۆب چاپمان، کە بەڕێوەبەڕی کۆمپانیایەکی مەزنی دروستکردن له ڕۆژئاوای ناوەند بە ناوی باری ویمیلەر، لە ٢٠٠٨دا بەهۆی قەیرانی ئابورییەوە توشی ئاستەنگیەکی زۆر گەورە بوون. لە شەوێکدا سەدا ٣٠ داواکاریەکانیان لە دەستدا. 	 Bob Chapman leidt een groot productiebedrijf in het Mid-Westen, Barry-Wehmiller. In 2008 werd het bedrijf hard geraakt door de recessie waardoor ze ineens 30 procent minder orders kregen.


ڕەگی دووجا 	 vkwtl


من ترسام. پیکه‌نین زۆر ترسام، له‌و قوتابیه زیره‌کانه ترسام که مێشکێکی گه‌وره‌یان هه‌یه له‌گه‌ڵ کتێبه گه‌وره‌که‌یان و له‌گه‌ڵ وشه گه‌وره و نه‌ناسراوه‌کانیان 	 Ik was bang. (Gelach) Doodsbang. Bang van die studenten met hun grote breinen en hun dikke boeken en hun grote, onbekende woorden.


(سه‌رئه‌نجام) به‌ڕاستی چاکان، خواناسان له‌ناو نازو نیعمه‌تدا ژیانی پڕ له شادی و خۆشی ده‌به‌نه‌سه‌ر. 	 De vromen verkeren in gelukzaligheid,


لوط وتی: به‌ڕاستی ئه‌وانه میوانی منن و حه‌یای من مه‌به‌ن، شه‌رمه‌زارم مه‌که‌ن و ئابڕووم مه‌به‌ن. 	 Hij zei: "Dit zijn mijn gasten, onteert mij dus niet.


گەورەترین پێشبینیکەر بۆ ئەوەی ئایا بڕیاری کۆمەڵەکە بەکارنەهێنانی توندوتیژی دەبێت بیروباوەڕییانە دەربارەی ڕۆڵی ژنان لە ژیانی گشتیدا. 	 De grootste voorspeller van de beslissing om voor geweldloosheid te gaan is hun ideologie over de rol van vrouwen in het openbare leven.


لەم خاڵەدا چەند دەقەیەک دەبەم ئەوەی کە لێرەدا دەیبینن 	 CL: Hier een paar van die momenten. Wat je hier ziet,


سوێند به خوا بێگومان ئێمه زۆر له په‌ری و ئاده‌میزادمان بۆ دۆزه‌خ دروست کردوه، ئه‌وانه ده‌زگای دڵیان هه‌یه و که‌چی حه‌قی پێ تێناگه‌ن، چاویشیان هه‌یه که‌چی حه‌قی پێ نابینن، گوێیان هه‌یه که‌چی حه‌قی پێ نابیستن، ئا ئه‌وانه وه‌کو ئاژه‌ڵ وان ( له شوێنکه‌وتنی ئاره‌زوودا) به‌ڵکو ئه‌وانه وێڵ تریشن، ئا ئه‌وانه هه‌ر غافڵ و بێ ئاگان له حه‌ق. 	 En voorzeker, Wij hebben velen van de Djinn's en de mensen voor de Hel geschapen. Zij bezitten harten waarmee zij niet begrijpen en zij bezitten ogen waarmee zij niet zien en zij bezitten oren waarmee zij niet horen, zij zijn degenen die als het vee zijn.


چی دەکەیت ؟ لەوەدەچێت پێویستت بە نەشتەرگەری دڵ بێت یان شتێکی لەو بابەتە 	 Waar ga je dan naar toe? Je kunt een hartoperatie of zoiets nodig hebben.


سوێند به‌خوا بێگومان خوا خه‌ونی پێغه‌مبه‌ره‌که‌ی به‌ڕاستی و وه‌ک خۆی هێناوه‌ته دی که‌ده‌فه‌رموێت: به‌م زووانه‌ئێوه به‌هه‌موو ئارامی و ئاسووده‌ییه‌که‌وه به‌ویستی خوا ده‌چنه‌ناو که‌عبه‌ی پیرۆزه‌وه، (عه‌مره‌به‌جێده‌هێنن) سه‌ره‌تان ده‌تاشن یان کورتی ده‌که‌نه‌وه‌بێ ئه‌وه‌ی ترس و بیمتان له‌که‌س هه‌بێت، جا ئه‌وه‌ی نه‌تانزانیووه خوا ده‌یزانی، که‌جگه‌له‌م سه‌رکه‌وتنه‌سه‌رکه‌وتنێکی نزیکی تری بۆ بڕیارداون و پێتان ده‌به‌خشێت (که‌غه‌زای خه‌یبه‌ره).... 	 En voorzeker, Allah heeft de droom van Zijn Boodschapper bewaarheid: dat jullie zeker de Masdjid Al Harâm zullen binnengaan, als Allah het wil in veiligheid, jullie hoofden kaal scherend en het hoofdhaar kort snijdend, zonder vrees. Hij (Allah) weet wat jullie niet weten en Hij bracht daarnaast een nabije overwinning.


و هەروەها کەمبوونەوەی خواست لەسەر وزە لەم باڵەخانانەدا بە ڕێژەی ١٥ لە سەد کەمی کردووە، لەبەر ئەوەی هەوای پاکی کەمتری پێویستە. 	 En ook op een vermindering in de energiebehoeften in gebouwen met een opmerkelijke 15 procent, want je hebt minder verse lucht nodig.


، میوزیک ژەنەکانیان بێدەنگ دەکرد بە قامچی لە کچانیان دەدا .گۆرانیبێژەکانیان دەکوشت 	 Muzikanten werden tot stilte gebracht. Meisjes werden gegeseld en zangers werden vermoord.


حەز دەکەم ئەم گۆرانییە پێشکەش بکەم بە کارمیلۆ، کە چەند ڕۆژێک بەر لە ئێستا مرد، چونکە زۆر پیر بوو بوو. 	 Dit liedje is voor Carmelo, die ze enkele dagen geleden lieten inslapen omdat hij te oud werd.


،ته‌نها کۆمه‌ڵه ڕێبوارێک بووین ،چەند خوولەکێک پێش ئەوە ئەتەکیەتی ناو شەمەندەفەرمان :پەیڕەو دەکرد پەیوەندی ڕاستەوخۆی چاو ،درووست مەکە قسەکردن نییە و هیچ گفتوگۆیەک ناکرێت 	 We waren gewoon pendelaars die, enkele minuten eerder, de metro-etiquette hadden gevolgd: geen rechtstreeks oogcontact, geen gebabbel, absoluut geen conversatie.


كاتی زیاترمان ده‌بێت بۆ كات به‌سه‌ربردن، كاتی زیاتر به‌سه‌ربه‌رین له‌ناو خێزانه‌كانمان، كاتی زیاتر بۆ كردنی ئه‌و شتانه‌ی كه به‌راستی پاداشتیان هه‌یه وه زیاتر له‌مه‌ش. 	 We kunnen ons een toekomst voorstellen waarin we minder hoeven te werken, meer vrije tijd hebben, meer tijd voor ons gezin, meer tijd om de dingen te doen die ons echt voldoening geven, enzovoort.


له به‌شه‌که‌ی من وه‌ک ڕۆژنامه‌نوسی لێکۆڵه‌ره‌وه، ئێمه هه‌وڵ ده‌ده‌ین به‌شێوه‌یه‌کی جیهانی بیربکه‌ینه‌وه، له‌به‌رئه‌وه ئه‌م سایته ناوی شاشه‌ی لێکۆڵه‌ره‌وه‌یە، ئه‌گه‌ر تۆ بته‌وێت به‌دوای ژیانی دیکتاتۆرێکدا بڕۆیت، بۆ نمونه حوسنی موباره‌ک ده‌زانی، ئه‌و ته‌نها پاره‌ی له وڵاته‌ی کێشاوەتەوە کاتێک ئه‌و زانیویه‌تی له‌کێشه‌دایه، و ئه‌وه‌ی تۆ ده‌ته‌وێت بیکه‌یت بۆ لێکۆڵینه‌وه، پێویسته تۆ داخل ببیت هه‌تا ده‌توانی به داتا به‌یسه‌کانی کۆمپانیاکانی جیهانی 	 Ook op mijn eigen gebied van onderzoeksjournalistiek, moeten we globaal gaan denken, Deze site heet ‘Onderzoeksdashboard’. Je probeert bijvoorbeeld de activa van dictator Hosni Mubarak te traceren. Hij zal zijn geld uit zijn land gaan weghalen als hij weet dat hij in de problemen komt. Als je dat wil nagaan, moet je toegang hebben tot zo goed als alle vennootschapsregisters van overal ter wereld.


،ئەوەی کێشەكی خراپتركرد ئەو خوێندنگایەی لێی ناونوس کرابوم .پڕۆگرامی ئینگلیزی نەبوو 	 Tot overmaat van ramp had mijn school geen Engelse onderdompelingsklas.


پێکەنین بۆ یەکەم شت لە شوێنی کۆکردنەوەکە دەیکەین کۆکردنەوەی ئەوەیە کە پێی دەڵێن ، ئێم ئاڕ 	 (Gelach) Het eerste wat we doen op de collectiesite is een MR nemen.


زۆر بەکورتی باسی یەکێک لە نایابترین درووستکراوەکانم کرد. 	 Ik sprak er heel kort over een bouwsel van mij waar ik bijzonder trots op ben.


ئەوەی ئەمەوێ بیڵێم ئەوەیە کاتێک مامەڵە ئەکەین لەگەڵ نمرە و پلە و پاداشت وەک مەبەستی تەمەنی منداڵی، هەمووی بەهیوای ئەوەی بتوانن لە هەندێک کۆلێژی کەم وەرگیرێن یان بتوانن هەندێک کار بکەن، ئەوە تەسککردنەوەی پێناسەکردنی سەرکەوتنی مناڵەکانمان ئەبێت. 	 Ik zeg dat als we cijfers, onderscheidingen en prijzen zien als het doel van een jeugd, alles in de hoop op toelating tot een select aantal hogescholen of toegang tot een klein aantal carrières, dat dat een te smalle definitie van succes voor onze kids is.


وشەی تێپەڕبوونی سەرەکی بەکاردێت بۆ پارێزگاریکردن لە زانیاریە هەستیارەکان وەک وشەی تێپەڕبوونی ماڵپەرەکان وچوونەژوورەوەکان. 	 Uw hoofdwachtwoord wordt gebruikt om gevoelige gegevens te beschermen, zoals aanmeldingen en wachtwoorden.


له‌و ڕۆژه‌دا ڕووخسارانێك گه‌ش و جوان و ڕوون و شادن. 	 Gezichten (van de gelovigen) zullen op die Dag stralen.


کاتێک ڤان مێگیرین لە داگا بوو، نەیدەتوانی لە قسەکردن بوەستێت 	 Toen Van Meegeren terecht stond, stopte hij niet meer met praten.


گەرم دەکرێ تا نزیکەی ٣٠خولەک سارد دەکرێتەوە بۆ کاتژمێرێک 	 Het warmt 30 minuten lang op en koelt een uur lang af.


ئه  م كتێبه  م هه  ڵگرتوو ده  ستمكرد به  خوێندنه  وه  ی هه  ستمكرد كه  زۆر سه  رنج ڕاكێشه  	 Maar ik begon het te lezen en dacht: wat een fantastisch boek!


ده  ته  وێت ئه  وه  وازلێبێنیت بۆ شانس ؟ 	 Wil je dat echt aan het toeval overlaten?


بەڵام سەرمایەی زۆر نادەن لە پێناو درێژکردنەوەی ژیان بە ڕووبەرووبوونەوەی نەخۆشی لاوازکەر .یان تەمەنی زۆر 	 Maar ze lopen niet hoog op met pogingen om het leven te verlengen bij een slopende ziekte of bij hoge leeftijd.


دەمەوێت تۆزێک باسی مێشک بکەم چونکە دەزانم ئێوە بەدڵتانە لێرە لە تێد تەنها یەک خولەکم بدەنێ، باشە 	 Ik wil wat meer vertellen over het brein, want bij TED houden jullie daarvan, dus graag nog een minuutje.


یه‌کێکیان مۆڵه‌ت ده‌خوازێت و ده‌ڵێت: من به‌ڕاستی کاتی خۆی له دنیادا هاوه‌ڵێکم هه‌بوو... 	 Een spreker onder hen zal zeggen: "Voorwaar, ik had een vriend.


چاودێریکەر 	 trackers


ئەگەر نموونەیەکی ئەمەشتان ئەوێت، ئەتانەوێ بتانبەمەوە سەر نموونە سەرنجڕاکێشەکەی ئەنشتاین؟ باشە. 	 Willen jullie een voorbeeld, een wat minder intimiderend voorbeeld dan Einstein?


لە لایەکیترەوە ئەم کۆرپەیەی تر .ئۆتیزمی بۆ درووست دەبێت 	 Maar dit kind gaat autisme ontwikkelen.


وتی ، من ئەوە ەدسەلمێنم 	 Hij zei: "" Ik zal het bewijzen "".


ئەم قاچانە بوون و باشترین دیاری بۆ ٢١ەمین ساڵیادی لەدایکبوونم کە وەری بگرم -- گورچیلەیەکی نوێ بوو لەلایەن باوکمەوە -- یارمەتی یام دووبارە شوێن خەونەکانم بکەوم. 	 Dankzij deze benen en het beste cadeau ooit dat ik voor mijn 21ste verjaardag had kunnen krijgen, -- een nieuwe nier van mijn vader -- kon ik mijn dromen waarmaken.


کافاین ئێستا بزوێنەری هەڵبژێردراوە لە زۆربەی جیهانی خۆرئاوادا. 	 Cafeïne is de uitgelezen stimulans in een groot deel van de westerse wereld.


بەڵام هەموو ئەو هەوڵانەی ڕابردوو بەلە دایک بوون دادەنرێت و کە بایارمەتی زانستی تەکنەلۆژیا گەیشتۆتە ئەمڕۆ چونکە ئێمە بەم ڕێگەیە هەموو ئەم زانیارییانە کۆ دەکەینەوە پاشان پێکەوەیان دەبەستینەوە 	 Maar deze gehele inspanning komt van en is ook gedreven door de IT, want dat is hoe we al deze informatie vergaren, aan mekaar linken en samenbrengen.


ئەو هۆکاری هەندێ لە سەرکەوتووترین شانۆگەرییە موزیکییەکان بوو لە مێژوودا ملیۆنەها کەسی دڵخۆش کردووە و خاوەنی چەندین ملیۆن دۆلارە لەوانەیە ئەگەر کەسێکی تر بوایە دەرمانی پێ بدایە و پێی بگووتایە ئارام بێتەوە 	 Ze maakte de meest succesvolle theaterproducties ooit. Ze gaf aan miljoenen mensen plezier en ze is een multimiljonaire. Iemand anders had haar wellicht medicatie gegeven


لە بەشی ژووروی باکوری نایجیریا سەرۆکی حیزبەکان و سەرۆکی موسوڵمانەکان بە ڕاستەوخۆ بەشداریان لە پڕۆگرمەکەدا کرد بۆ یارمەتی دانی چارەسەر کردنی کێشەکە بە دابین کردنی پێداویستیەکان وە ڕاگرتنی ورەی کۆمەڵگە 	 In het noorden van Nigeria werden de politieke leiders en de traditionele moslimleiders, direct betrokken bij het programma om de problemen met de logistiek en het gemeenschapsvertrouwen te helpen oplossen.


بۆیه منداڵانیش ، هه‌رگیز ناڵێن ئەمە مەحاڵە چونکه زۆر له‌وه گه‌مژه ترن که هه‌ست به‌وه بکه‌ن که ناتوانن چاره‌سه‌ری بکه‌ن 	 En als kind zal niemand je zeggen dat het onmogelijk is, omdat je te dom bent om te beseffen dat je er niet uitkomt.


بۆ چه  ند ڕؤژێک ، ئه  وان گه  وره  ترین شار ده  گۆڕن بۆ کۆمه  ڵگه  یه  ک که  ده  سەڵاتی بێکۆتایه  	 Enkele dagen lang veranderden ze een enorme stad in een gemeenschap in de ban van eindeloze mogelijkheden.


به  ته  واوی ڕاهێنانم کرد بۆ ڕاگرتنی هه  ناسه  م بۆ کاتێکی زیاتر بۆ ئه  وه  ی که  ده  مویست 	 Ik trainde volledig om mijn onderwatertijd voldoende lang te krijgen.


دۆخی پاراستنی ئەدۆبی فلاش چالاک بکە 	 Beveiligde modus van Adobe Flash inschakelen


سام، لە گەڵمیت ؟ 	 Sam, ben je klaar?


(ئه‌ی محمد(صلى الله عليه وسلم) بڵێ: په‌روه‌ردگارم فه‌رمانی به دادپه‌روه‌ری داوه، له‌کاتی هه‌رپه‌رستن و نوێژێکدا، له هه‌موو مزگه‌وتێکدا، ڕووی دڵ و ڕوخسارتان به‌ڕاستی له په‌روه‌ردگارتان بکه‌ن و بیپه‌رستن و لێی بپاڕێنه‌وه، له‌کاتێکدا دینداری بێگه‌ردو دڵسۆزانه هه‌ر بۆ ئه‌و زاته‌یه، چونکه هه‌ر چۆن دروستی کردوون له سه‌ره‌تاوه، له ئاینده‌شدا هه‌ر بۆ لای ئه‌و ده‌گه‌ڕێنه‌وه... 	 Zeg: "Mijn Heer heeft bevolen rechtvaardig te zijn en dat jullie bij elke moskee jullie aangezicht [tot Hem] richten en Hem aanroepen waarbij jullie de godsdienst geheel aan Hem wijden. Zoals Hij jullie bij het begin gemaakt heeft zo zullen jullie terugkeren."


هیچ که‌س بۆی نیه باوه‌ڕ بهێنێت (هه‌تا هه‌وڵ نه‌دات و خۆی ماندوو نه‌کات و بیر نه‌کاته‌وه و) ویستی خوایشی له‌سه‌ر نه‌بێت و سزای (توند و ڕیسواکه‌ر) ده‌خاته سه‌ر ئه‌و که‌سانه‌ی که عه‌قڵ و ژیری به‌کار ناهێنن. 	 Geene ziel kan gelooven dan met Gods verlof, en hij zal zijne verontwaardiging uitstorten over hen die niet gelooven.


(فیرعه‌ون و دارو ده‌سته‌ی) وتیان: باشه تۆ بۆ ئه‌وه هاتوویت که وێڵمان بکه‌یت له‌و بیروباوه‌ڕو به‌رنامه‌یه‌ی که باوو باپیرانمان له‌سه‌ری بوون و له‌وانه‌وه بۆ ئێمه ماوه‌ته‌وه؟ (ئایا به‌م ڕێبازه) ده‌تانه‌وێت ده‌سه‌ڵاتداری و گه‌وره‌یی بۆ خۆتان له‌سه‌ر زه‌ویدا به‌ده‌ست بهێنن؟! ئێمه بڕواتان پێ ناکه‌ین!! 	 Zij zeiden: Zijt gij tot ons gekomen om ons af te leiden van den godsdienst, welken wij onze vaderen zagen beoefenen, opdat gij beiden het bevel over het land zoudt kunnen voeren? Maar wij gelooven u niet.


ئه‌و ڕۆژه هه‌موویان خۆیان ته‌سلیمی خوا کرد به ملکه‌چی و زه‌لیلی، هه‌رچیش هه‌ڵیانده‌به‌ست و ئومێدیان پێی بوو لێیان بزر بوو (ئیتر بۆ هه‌میشه هه‌ناسه ساردو ڕیسوان). 	 En op die Dag zullen zij Allah hun onderwerping tonen. En wat zij plachten te verzinnen zal van hen weggedwald zijn.


زۆر دڵخۆش و شادمانن به‌و به‌خشش و زیاده فه‌زڵه‌ی که خوا پێی به‌خشیوون، مژده‌ش ده‌ده‌ن به‌وانه‌ی هێشتا به‌وان نه‌گه‌یشتوون و (شه‌هید نه‌بوون) که بێگومان هیچ ترس و بیمێکیان له‌سه‌ر نییه، هیچ غه‌م و په‌ژاره‌یه‌کتان بۆ پێش نایه‌ت (له به‌جێ هێشتنی دنیا). 	 Zij verblijden zich om de weldaden, waarmede God hen heeft overladen, en verheugen zich om degenen, die na hen zullen komen, maar nog niet bij hen zijn, en die door vrees noch droefheid zullen getroffen worden.


به‌ڵام په‌روه‌ردگاری هه‌ڵی بژاردو خستیه ڕیزی چاکانه‌وه (دوای نزاو په‌شیمانی). 	 Maar zijn Heer verhoorde hem en maakte hem tot een van de rechtschapenen.


خوا به‌دیهێنه‌ری هه‌موو شتێکه، هه‌ر ئه‌ویش سه‌رپه‌رشتیار و پارێزه‌ری هه‌موو شتێکه. 	 God is de schepper van alle dingen en Hij is over alles voogd.


کریس ئەندێرسۆن: ئۆو، باشە 	 Chris Anderson: Oh, oké.


بەڵام ئەمە مانای وا نیە کە هەمو، یان زۆربەی، یان زۆرێک لە زمانەکانی ئەمڕۆ ناگەڕێنەوە بۆ سەردەمی زۆر نوێتر، بۆ نمونە , بۆ ٢٠٠٠٠ ساڵێک لەمەوبەر یان کاتێکی لەو نزیکانە. ئێمە بەمە دەڵێین تەنگەبەر. 	 Maar dat betekent niet dat alle, of veel, of de meeste van de hedendaagse talen niet misschien afgeleid zijn van één taal, die veel jonger is, zeg 20.000 jaar, of iets dergelijks. Dat is wat we een flessenhals noemen.


سوپاس 	 Dank.


دەتوانیت بچیت بۆ ڕۆما لەگەڵ قاوەکە 	 gegeven het feit dat u Rome met koffie kan krijgen,


بەڵام چارەسەرێکی سەرسوڕهێنەر نەبوو بۆ سەرئێشە یاخود کاریگەریە لاوەکیەکانی تر 	 Het was geen wondermiddel tegen hoofdpijn of cognitieve symptomen.


کشتوکاڵی خۆژین، سود وەرگرتن لە گژوگیا، چاندنی زیاد لە توخمێک و هەمەچەشنی چاندن هێز بۆ زەوییە کشتوکاڵیەکان دەگێڕێتەوە، سود بە جوتیاران دەگەیەنێت و کاربۆن لە بەرگی هەوا دەگەڕێنێتەوە بۆ خاک، 	 Regeneratieve landbouw, gecontroleerd grazen en boslandbouw maken de aarde weer gezond, het komt de boeren ten goede en brengt de koolstof terug naar het land.


شتێکی زۆر سەرنچ ڕاکێش ، ئەگەر سەیرێکی ئەو روداوانە بکەین کە تیایدا پێشی ئۆتۆمبێلەکە بەر شتێک یان رویەک دەکەوێت دەبینین کە کوشنەکان کەمێک باشترن. 	 Interessant: als je kijkt naar crashes met frontale impact — waarbij de voorkant van de auto iets raakt bij de crash — zie je inderdaad dat de autozitjes het nog steeds wat beter doen.


نامه‌ی کرده‌وه‌ی هه‌ر که‌س داده‌نرێت، (ئیمانداران دڵخۆشن) به‌ڵام تاوانباران ده‌بینیت دڵه له‌رزێ و دڵه ڕاوکێیانه له کارو کرده‌وه‌ی ناپه‌سه‌ندی تۆمار کراویان، بۆیه ده‌ڵێن: هاوار له ئێمه ئه‌م نامه‌و دۆسیه‌یه چیه؟! هیچ گوناهێکی وردو درشت به‌جێ ناهێڵێت به‌ڵکو هه‌مووی تۆمار کردوه، ئه‌و خه‌ڵکه هه‌رچیان کردووه (به‌ده‌نگ و ڕه‌نگه‌وه) ئاماده‌یه، بێگومان په‌روه‌ردگاری تۆ سته‌م له هیچ که‌س ناکات. 	 En het boek wordt voorgelegd en dan zul jij de boosdoeners terug zien deinzen voor wat erin staat en zij zullen zeggen: "Wee ons, wat is er met dit boek dat niets kleins en niets groots onopgesomd laat?" En zij vinden dat wat zij deden aanwezig is.


(هه‌روه‌ها) نه‌که‌یت بچیته ڕیزی که‌سانێکه‌وه که باوه‌ڕیان به موعجیزه و نیشانه‌کانی (ده‌سه‌ڵاتدارێتی) خوا نی‌یه، چونکه ئه‌گه‌ر وابیت، ده‌چیته ڕیزی خه‌ساره‌تمه‌ند و زه‌ره‌رمه‌ندانه‌وه. 	 En behoor in geen geval tot degenen die de Verzen van Allah loochenen, anders dan zal jij tot de verliezers behoren.


ئه‌م وتانه هه‌زاران ساڵه به‌رده‌وامن. 	 Deze argumenten gaan al duizenden jaren over en weer,


ده‌رباره‌ی %s 	 %s-info


(سوێند به‌وانه) هیچ که‌س نیه چاودێری نه‌بێت، (سه‌ره‌تا خوا چاودێری هه‌مووانه، فریشته‌کانیشی کردووه به چاودێرو پارێزه‌رمان). 	 Voorwaar, er is geen ziel of er is een bewaker over aangesteld.


پێش دەست پێکردنی وێنەگرتنیان، منیش دوو کەسم خۆشدەویست کە یاکتریان دەناسی، من ئەو شتە بووم کە شەڕیان لەسەر دەکردم. 	 Voor het maken van deze reeks, was ik ook verliefd op twee verschillende mensen die van elkaar afwisten; ik was namelijk degene waar ze om vochten.


سیسته  مێکه  که  یارمه  تی هه  موو سیسته  مه  کانی تر ده  دات 	 Het is het systeem dat de basis vormt van al deze systemen.


ئا ئه‌وانه له باخه‌کانی به‌هه‌شتدا ڕێز لێنراون. 	 Zij zijn het die in tuinen worden geëerd.


ناسنامەی ماڵپەڕ 	 Website-identiteit


ئه‌گه‌ر بمانویستایه یاری و گه‌مه‌یه‌ک بسازێنین، له‌لایه‌ن خۆمانه‌وه ده‌مانسازاند، ئه‌گه‌ر بڕیار بێت کاری وا بکه‌ین... 	 Indien het ons behaagd had, ons te vermaken, zouden wij het gedaan hebben met hetgeen ons past, zoo wij hadden besloten dit te doen.


بەڵام ئەمەوێ بیر لە مەجازێکی جیاوازیش بکەنەوە. 	 Maar denk eens aan een ander metafoor.


به‌ڕاستی پیاوانێك له ده‌سته‌ی ئاده‌میزاد په‌نایان ده‌برد به پیاوانێك له ده‌سته‌ی په‌ریه‌کان (په‌ریه‌کان ئه‌مه‌یان به‌هه‌لزانی) که‌چی ئه‌وه‌نده‌ی تر مانوویان کردن (به‌خورافات و شتی بێ سه‌رو به‌ر). 	 En er zijn zekere menschen, die, als toevlucht, tot sommigen der geniussen vloden.


به‌ڵکو تۆ هه‌میشه ئامۆژگاریان بکه، چونکه‌به‌ڕاستی ئامۆژگاری سوود به‌ئیمانداران ده‌گه‌یه‌نێت. 	 Maar ga voort met vermanen; want vermaning is den waren geloovigen van voordeel.


،وەک وەڵامێک، یەکێک لە فەرمانبەرەکان پرسی "ئەمە ئەو ڕۆژەیە کە ئینتەرنێت کۆتایی دێت؟" 	 In een reactie vroeg een van zijn medewerkers: "Is dit de dag dat het internet sterft?"


ئێوه‌ش به‌ده‌وری ئه‌و که‌سه‌دا بێ ده‌سه‌ڵاتانه ته‌ماشا ده‌که‌ن و سه‌رنج ده‌ده‌ن 	 En jullie op dat moment toezagen.


باشە، کەواتە ئەمە پرۆژەی داهاتومە 	 OK, Dit is dus mijn volgende project.


منیش لە هەژاریەکی زۆردا دەژیام، لە ماڵێکدا لەگەڵ باوانمدا نەم دەتوانی بەرگەی خەرجی ئەو کچەش بگرم 	 Ik was straatarm en woonde bij mijn ouders. Ik kon dat niet bekostigen.


خۆ ئه‌گه‌ر تۆ به‌شتێك سه‌رسام بیت و پێت سه‌یربێت، ئه‌وه قسه‌ی بێ باوه‌ڕان جێگه‌ی سه‌رسامییه که ده‌ڵێن: ئایا کاتێك بووینه‌وه به خاك و خۆڵ، سه‌رله‌نوێ ئایا زیندوو ده‌کرێینه‌وه‌و دروست ده‌بینه‌وه؟ ئا ئه‌وانه (که ئه‌و قسه‌یه ده‌که‌ن) ئه‌وانه‌ن که بێ باوه‌ڕ بوون به په‌روه‌ردگاریان، ئا ئه‌وانه زنجیره‌کان له گه‌ردنیاندان و ئه‌وانه نیشته‌جێی ناو ئاگری دۆزه‌خن و هه‌میشه ده‌بێ تیایدا بمێنه‌وه. 	 Indien gij u verwondert, dat de ongeloovigen de opstanding loochenen, dan moet gij u zekerlijk verwonderen als zij zeggen: Nadat wij tot niet zijn veranderd, zullen wij dan tot een nieuw schepsel worden gevormd? Zij zijn het die niet in hunnen Heer gelooven; zij zullen banden om hunne halzen hebben, en deze zullen de bewoners der hel zijn; daar zullen zij eeuwig verblijven.


(پێكه‌نین) كه‌واته ئێوه‌ی ئاماده‌بووان شاره‌زانین. 	 (Gelach) We houden het erop dat de zaal niet heel precies is.


خۆ ئه‌گه‌ر شه‌رع حه‌قه‌که به‌وان بدات ئه‌وه به ملکه‌چی و فه‌رمانبه‌ردارییه‌وه دێن بۆ لای. 	 Maar indien het recht aan hunne zijde ware, zouden zij gekomen zijn en zich aan hem hebben onderworpen.


(174)، (175) سه‌رنجی ئایه‌تی 8 - 9 بده. 	 Voorwaar, daarin is zeker een Teken, maar de meesten van hen zijn geen gelovigen.


ئه‌وانه‌ی کتێبی (ئاسمانیمان پێداون له گاورو جوو) پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) ده‌ناسنه‌وه هه‌روه‌ک چۆن منداڵه‌کانی خۆیان ده‌ناسنه‌وه، (به‌ڵام) ئه‌وانه‌ی که خۆیان دۆڕاندو بڕوایان به‌محمد (صلى الله عليه وسلم) نه‌هێناوه، ئه‌وه هه‌ر باوه‌ڕ ناهێنن. 	 Degenen aan wie Wij de Schrift gegeven hebben, kennen hem (Moehmmad) zoals zij hun zonen kennen; degenen die zichzelf verloren hebben geloven niet.


کرداری زیاتر 	 Meer acties


باشە ، بە شێوەیەکی ئاسایی ، خێرکردن بەهۆی شتێکەوە دەست پێ ئەکات. وە بەهۆی کەسێکەوە کە ڕاستەوخۆ لە ژێر کاریگەری هۆکارێکدابێت 	 Meestal begint een goed doel met een doel en iemand die daar rechtstreeks bij betrokken is.


ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) پێیان بڵێ: که‌وابوو هه‌ر بۆ خوایه خۆی به‌ڵگه تێرو ته‌واوه‌کان، جا ئه‌گه‌ر بیویستایه ئه‌وه هه‌مووتانی به‌ته‌واوی هیدایه‌ت ده‌داو به ناچاریی هه‌مووان بڕوادار ده‌بوون (به‌ڵام ڕێزی لێگرتوون و سه‌رپشکی کردوون). 	 Zeg: Alleen God heeft de macht tot de duidelijkste aanwijzing; want indien het hem had behaagd, zou hij u allen hebben geleid.


هەموویان نا، بەڵام بە گشتی لە سەریاندا دەژین 	 Ze leven hierboven en licht naar één kant.


ئه‌وانه‌ی که پارێزگاری نوێژه‌کانیان ده‌که‌ن و (له کاتی خۆیدا ئه‌نجامی ده‌ده‌ن). 	 En degenen die waken over hun shalât.


ڕوون کەرەوە'پیانۆ "پ: خۆشەویستترین پیتی موزیکە لام 	 Tolk: Piano, 'p', is mijn favoriete muzieksymbool.


به‌ڕاستی پیاوانێك له ده‌سته‌ی ئاده‌میزاد په‌نایان ده‌برد به پیاوانێك له ده‌سته‌ی په‌ریه‌کان (په‌ریه‌کان ئه‌مه‌یان به‌هه‌لزانی) که‌چی ئه‌وه‌نده‌ی تر مانوویان کردن (به‌خورافات و شتی بێ سه‌رو به‌ر). 	 En: 'Er waren mannen van de mensen die hun toevlucht zochten bij mannen van de djinn en zo maakten zij hen kwaadaardiger.?


هەتا پیرتربیت زیاتر ، جێگیر دەبن 	 Je wordt stabieler naarmate je ouder wordt.


ئایا باوانی دێرینیشمان زیندوو ده‌کرێته‌وه؟ 	 En onze vaderen dan, die er eertijds waren?"


بەکورتی، تووشی شۆک بووم بەو شتانە کە نیانە 	 Ik schrik telkens weer van alles wat ze moeten missen.


زیاتر... 	 Meer…


ئێمە ئەوە دەكەين بەبێ تيمى فرۆشتن و بازاڕكردن 	 We doen het zonder een verkoops- en marketingteam.


گەورە: بە دزییەوە سەیرت کرد؟ منداڵ: نەخێر 	 (Filmpje) Heb je gespiekt?


باشە، یەکەم شت کە مەبەستمە کێشەی لەرزین، ڕاستە؟ 	 Het eerste wat ik wilde aanpakken waren de trillingen.


و بۆچی ئەمە گرنگە؟ 	 En waarom is dit belangrijk?


لە هەڵبژاردنی چون بەرەو ئارامی ناخماندا لە بەشی لای ڕاستی مێشکمان،زیاتر ئاشتی دەخەینە جیهانەوە، زەوی زیاتر ئاشتی خواز و ئارام دەبێت وا هەستم کرد ئەو بیرۆکەیە شایەنی هاوبەشی پێکردن بێت 	 Ik ben ervan overtuigd dat we door bewust te kiezen voor de diepe innerlijke vrede van onze rechterhersenhelft, vrede uitstralen en ook daadwerkelijk kunnen bewerkstelligen op aarde.


ئه‌وانه‌ش که باوه‌ڕیان هێناوه (به ئاینی ئیسلام) و کارو کرده‌وه چاکه‌کانیان ئه‌نجام داوه، ئه‌وه خوا به ته‌واوی پاداشتیان ده‌داته‌وه، به‌ڕاستی خوا سته‌مکارانی خۆشناوێت. 	 En wat degenen die gelovig zijn en goede werken verrichten betreft; Allah zal hUn hun (volledige) beloning schenken, en Allah houdt niet van de onrechtvaardigen.


با ئه‌وانه هه‌ر به‌دنمه‌ك بن و قه‌دری نازو نیعمه‌ت و به‌خششه‌کانمان نه‌زانن، با ڕابوێرن، له ئاینده‌دا ده‌زانن چ په‌نێکیان داوه‌و چ به‌ڵایه‌کیان به‌سه‌ر خۆیان هێناوه. 	 Om ondankbaarheid te tonen voor wat Wij hen hebben gegeven. Geniet maar, spoedig zuilen jullie het weten.


له‌گه‌ڵ خوادا ها‌نا و هاوار له خوایه‌كی تر مه‌كه، چونكه جگه له‌و زاته خوایه‌كی تر نیه، هه‌رچی شت هه‌یه تیاچووه له‌ناوچووه جگه له‌و زاته، فه‌رمانڕه‌وایی هه‌ر شایسته‌ی ئه‌وه، هه‌مووانیش هه‌ر بۆ لای ئه‌و ده‌برێنه‌وه. 	 Alle dingen zullen vergaan, behalve Allah. Aan Hem is het oordeel en tot Ham worden jullie teruggebracht.


ئه‌وسا ئیتر به‌ناچاریی و خه‌جاڵه‌تیه‌وه دان به‌گوناهو تاوانی خۆیاندا ده‌نێن، جا با نیشته‌جێکانی دۆزه‌خ له‌وه‌و لا ترچن. 	 En zij erkennen hun zonden. Weg dus met hen die in de vuurgloed thuishoren!


گەشتە شێواوەکەم بردوومی بۆ زۆر شوێنی جوان. 	 Mijn kromme reis heeft me naar een paar spectaculaire plekken gebracht.


خوا ئه‌و زاته‌یه که په‌شیمانی و ته‌وبه له به‌نده‌کانی وه‌رده‌گرێت، چاوپۆشیش ده‌کات له هه‌ڵه و گوناهه‌کانیان، به‌و کارو کرده‌وانه‌ش که ئه‌نجامی ده‌ده‌ن ده‌زانێت و به‌ئاگایه. 	 Hij is het, die het berouw van zijne dienaren aanneemt, zonden vergeeft en weet wat gij doet.


سوێند به خوا به ڕاستی ئێمه له گومڕاییه‌کی ئاشکرادا ده‌ژیاین... 	 "Bij Allah, wij verkeerden zeker in een duidelijke dwaling.


پێویستە بجەنگێین لەگەڵ ئەم بۆچونە داهێنەرانە. 	 We moeten strijden met een vindingrijke aanpak.


ده‌توانین وای لێبكه‌ین جوانتر ده‌ركه‌وێ، ڕەنگە بتوانین وایلێبكه‌ین زیاتر قبوڵكراو بێت له‌رووی سیاسی وكۆمه‌ڵایه‌تیه‌وه وه زیاتر شیاو بێت-- به‌كردنی ئه‌مه، ئەگەرەکان زیاد دەکەین کە بگەین بەوەی دەمانەوێت 	 Door het idee van een basisinkomen uit te breiden en te verfijnen, wordt het er beter op, denk ik, en maken we het misschien ook politiek en sociaal meer aanvaardbaar en haalbaar -- en daardoor vergroten we natuurlijk ook de kans dat het er uiteindelijk komt.


ئێمە چیتر لە بیرکاری ناتۆقین چونکە وردە وردە پێناسەی ئەوە ءکەین تا بزانین بیرکاری چیە 	 We zijn niet langer geïntimideerd door wiskunde, omdat we langzaamaan opnieuw definiëren wat wiskunde is.


قەبارە نەزانراوە 	 Onbekende grootte


سوێند به ده‌روون و ئه‌و زاته‌ی که به ڕێک و پێکی به‌دیهێناوه. 	 Bij de ziel en Wie haar vervolmaakt heeft.


گۆشه‌گیری زیاتر له‌باره‌ی ئه‌وه‌وه‌یه که چۆن وه‌ڵامت هەیە بۆ شتەکانی ناو کۆمەڵگا 	 Introversie gaat meer over hoe je reageert op stimuli, met inbegrip van sociale stimuli.


یان هه‌ر شتێك و هه‌ر دروستکراوێك که زۆر سه‌خت و گرنگ و گه‌وره‌یه له بیرو هۆشتاندا، ئه‌وسا ئه‌وانه (به سه‌رسامیه‌وه) ده‌ڵێن: ده‌ی باشه، کێ زیندوومان ده‌کاته‌وه؟ بڵێ: ئه‌و زاته‌ی که یه‌که‌مجار به‌دیهێناون (زۆر لای ئاسانه زیندووتان بکاته‌وه)، ئه‌وسا سه‌ریان شۆڕده‌که‌نه‌وه بۆ لات و سه‌ر باده‌ده‌ن و ده‌ڵێن: ئه‌وه که‌ی زیندوو ده‌کرێینه‌وه؟ که‌ی قیامه‌ت به‌رپا ده‌بێت؟ پێیان بڵێ: دوور نیه‌و له‌وانه‌یه به‌م نزیکانه پێش بێت. 	 Zeg: "Degene Die jullie de eerste keer schiep." Dan zullen zij hun hoofd naar jou schudden, en zeggen: "'Wanneer is dat?"


په‌روه‌ردگارتان زۆر زاناتره له خۆتان به‌وه‌ی که له‌دڵ و ده‌روونتاندا هه‌یه، خۆ ئه‌گه‌ر چاك و پاك و ڕێکو پێك بن، ئه‌وه به‌ڕاستی ئیتر ئه‌و زاته بۆ ته‌وبه‌کاران و په‌شیمانان زۆر لێخۆشبوو به‌خشنده‌یه. 	 Jullie Heer weet beter wat er injullie zielen is, als jullie oprechte mensen zijn. Voorwaar; dan is Hij voor de berouwvollen Vergevensge-zind.


و به‌داخه‌وه، كاتێك خانه‌نشین ده‌بن، ئه‌گه‌ر خانه‌نشین بن، به‌ڕاستی کەس جێگایان ناگرێته‌وه. 	 En spijtig genoeg, als ze met pensioen gaan dan vervangen we ze niet.


نموونەم یانێ لەسەر چارەسەرەکانی کە لە سێ جۆرەوە یەن، بەڵام بیهێنەرە بەرچاوت ئەبێت ئەو ١٠٠,٠٠٠ جۆرەی تری تەنەکە خۆڵەکەت دەتوانن چی بکەن. 	 Ik heb je voorbeelden gegeven van slechts drie soorten, dus stel je voor wat die 100.000 soorten in je stofnesten zouden kunnen bereiken.


زیاتر هەست ئەکەم، ڕاستییەکەی پێموابێت لەبەر ئەوەی ئەتوانم بێ هەستکردن بە بەتاڵی دڵتەنگ ببم 	 Het voelt in feite eerder aan als droef zijn zonder me nietig te voelen.


بەڵام فشاری دەروونی زۆر لەوە زیاترە. 	 Maar stress is zo veel meer.


ئه‌ی محمد ئه‌م به‌سه‌ر هات و سه‌رگوزشته‌یه‌ی یوسف که بۆت نیگا ده‌که‌ین له هه‌واڵ و به‌سه‌رهاته شاراوه‌کانه، خۆ تۆ له لای براکانی یوسف نه‌بوویت کاتێك که هه‌موویان بڕیاریاندا و پیلانیان ده‌گێڕا.... 	 Dat zijn mededelingen over het verborgene die Wij aan jou openbaren. Jij was immers niet bij hen toen zij overeenkwamen plannen te beramen.


جا کاتێک گه‌یشته لای ئه‌وه‌ی به ئاگری زانی (بینی نوورو ڕووناکیه‌کی بێ وێنه‌یه) بانگی لێکرا: پیرۆزه ئه‌و که‌سه‌ی که له‌پاڵ ئاگره‌که‌دایه و ئه‌و فریشتانه‌ش که له‌جێی ئاگره تایبه‌تیه‌که‌دا هه‌ن، پاکی و بێگه‌ردی بۆ خوایه، که په‌روه‌ردگاری هه‌موو جیهانیانه. 	 Toen hij daar kwam werd hem toegeroepen: "Gezegend is Hij die in het vuur is en wie er rondom is en God zij geprezen, de Heer van de wereldbewoners.


فه‌رمانبه‌رداریی خوا بکه‌ن و فه‌رمانبه‌رداریی پێغه‌مبه‌ریش (صلی الله علیه وسلم) بکه‌ن، جا ئه‌گه‌ر پشت هه‌ڵکه‌ن و گوێڕایه‌ڵ نه‌بن ئه‌وه خۆتان زه‌ره‌ر ده‌که‌ن، ئه‌گینا ته‌نها گه‌یاندنی ڕوون و ئاشکرایی په‌یـامه‌که‌ی، ئه‌رکی سه‌رشانی پێغه‌مبه‌ره‌که‌مانه. 	 En gehoorzaamt Allah en gehoorzaamt de Boodschapper. Als jullie je afwenden, dan is aan Onze Boodschapper slechts de duidelijke verkondiging.


کاری ئاسان له‌خه‌ڵکی داوا بکه‌و چاوپۆشی له هه‌ڵه‌و که‌موکوڕیه‌کانیان بکه‌و، فه‌رمان بده به چاکه‌و کرده‌وه‌یه‌ک که په‌سه‌ندی شه‌رعه، ڕووش وه‌رگێڕه‌و پشت بکه له نه‌فام و تێ نه‌گه‌یشتوان. 	 Gebruik toegevendheid, beveel het goede en blijf ver van den onwetende.


هاوکات لەگەڵ پێشکەوتنت کلیپەکان لێرە چاو لێ بکە و دیسان تۆماری بکەوە 	 Beoordeel en neem nogmaals fragmenten op als u wilt


من نەگونجاو بوم. 	 Ik was een zonderling.


به‌ڕاستی ئه‌وانه لای ئێمه له‌و که‌سانه‌ن که هه‌ڵمان بژاردوون و په‌سه‌ندمان کردوون. 	 En zij waren goede menschen en voor ons aangezicht uitverkoren.


خه‌ڵکی هه‌مووی له‌بێخ ده‌رهێنا و له‌پێی خستن و دانی به‌زه‌ویدا، هه‌روه‌کو قه‌دی دارخورمای کلۆرو هه‌ڵکه‌نراو 	 die de mensen wegrukte als ontwortelde palmstronken.


ئەوەش دەوڵەمەندییە جوانەکەی ژیانە. 	 Dat is de prachtige rijkdom van het leven.


له‌كاتی وێنه كێشانمدا ده‌ستمكرد به گۆرانی وتن چونكه به‌ڕاستی گۆرانی وتنم حه‌زلێیه وه باوه‌ڕم وایه كه ئه‌م میوزیكه له ئاستێكی زۆردایه 	 Toen ik aan het schilderen was, begon ik te zingen, want ik ben gek op zingen, en denk dat muziek de hoogste vorm van kunst is.


خۆ ئه‌گه‌ر به‌ڕاستی هه‌رچی دره‌خت هه‌یه له زه‌ویدا ببنه پێنووس، ده‌ریاش چه‌نده‌یه ببێته حه‌وت ئه‌وه‌نده و (ببێته مره‌که‌ف و زانستی ونهێنی دروستکاوه‌کانی خوا بنووسنه‌وه)، ئه‌وه هێشتا زانست و زانیاری و فه‌رمانه‌کانی خوا هه‌ر ته‌واو نابێت، به‌ڕاستی خوای گه‌وره به‌ده‌سه‌ڵاته و دانایه. 	 Zelfs al waren de bomen die er op de aarde zijn pennen en al werd de zee [als inkt gebruikt en] daarna nog eens met zeven zeeën aangevuld, dan waren Gods woorden nog niet uitgeput. God is machtig en wijs.


لە شیکاگۆ خوێندنی ئامادەییم تەواو کردووە، جیاواز و جیاکراوەیە بە مەبەست. 	 Chicago is mijn highschool, divers en opzettelijk verdeeld.


ئەو کەسە لەوانەیە کەمێک کزبێت، سەیری خوارەوە بکات، دەنگی نزمکات، بووەستێت، کەمێک قسەناخۆش بێت. 	 Die persoon zal teruggetrokken zijn, neerkijken, zacht praten, pauzeren, van de hak op de tak springen.


که بیخه‌ره ناو تابوتێکی تایبه‌ته‌وه، ئینجا بیخه‌ره ده‌ریاوه، با ده‌ریا به‌ره‌و که‌نار بیبات، تا سه‌ره‌نجام دوژمنه‌که‌ی من و دوژمنه‌که‌ی ئه‌و بیگرێته‌وه، خۆشه‌ویستیم ڕژاند به‌سه‌رتدا، تا له ژێر چاودێری مندا گه‌وره ببیت. 	 (Wij zeiden haar:) 'Leg hem in de kist en werp hem in de zee, zodat de zee hem op de kust zal werpen; een vijand van Mij en een vijand van hem zal hem opnemen.' En ik heb Mijn liefde over jou uitgestort opdat jij onder Mijn toezicht grootgebracht werd.


زمانی دایک 	 Moedertaal


فه‌رمانیشم پێدراوه که یه‌که‌مین که‌س بم له خواپه‌رستی و ئیسلامه‌تی و دینداریدا. 	 En mij is bevolen de eerste te zijn van hen die zich [aan God] overgeven."


جا کاتێك نوێژ ته‌واو بوو، ئه‌وه بڵاو ببنه‌وه به‌زه‌ویدا و به‌ته‌مای به‌خششی خوا هه‌وڵ و کۆشش بدن، یادی خوا زۆر بکه‌ن له هه‌موو چالاکیه‌کانی ژیاندا با ناوی ئه‌و زاته له‌سه‌ر زارو له‌ناو دڵتاندا بێت، بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رفرازیی هه‌میشه‌یی به‌ده‌ست بهێنن. 	 En als het gebed is geëindigd, verspreidt u dan door het land als gij wilt; tracht daar Gods vrijgevigheid te winnen, en gedenk God dikwijls, opdat gij voorspoed moogt genieten.


(ڕۆژێك دێت کافران) ده‌بینیت له‌ترسا خه‌ریکن زیڕه ده‌که‌ن، دڵنیان که له ده‌ست ده‌رناچن و ڕزگار بوونیان ئه‌سته‌مه، ئیتر هه‌ر له نزیکه‌وه ده‌ستگیر ده‌کرێن و باڵبه‌ست ده‌کرێن. 	 En als jij hen zou zien wanneer zij beven van angst, er zal dan voor hen geen ontkomen Záin en zij zullen uit een nabije plaats genomen worden, (en dan zie jij de geweldige bestraffing).


(هه‌ندێکیان وتیان) جا ئێسته که ئێوه بڕیارتانداوه خۆتان دووره په‌رێزبگرن له‌م خه‌ڵکه‌و له‌وشتانه که له جیاتی خوا ده‌یانپه‌رستن، ته‌نها خواپه‌رستی بکه‌ن، ده په‌نا به‌رنه ئه‌شکه‌وته‌که، ئه‌و کاته په‌روه‌ردگارتان ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانی خۆیتان به‌سه‌ردا په‌خش ده‌کاته‌وه‌و هۆکاری حه‌وانه‌وه‌تان بۆ دابین ده‌کات. 	 En zij zeiden tot elkander: Indien gij u zult scheiden van hen en van de godheden welke zij, behalve God, aanbidden, en in de spelonk vlucht, dan zal uw Heer u zijne genade rijkelijk schenken, en uwe zaken ten beste schikken.


جا کاتێک _ موعجیزه _ کانی ئێمه‌یان به ڕوونی و ئاشکرا بۆ هات و خرایه به‌رچاویان وتیان: ئه‌مه جادوویه‌کی ئاشکرایه... 	 Toen Onze Tekenen ter verduidelijking tot hen kwamen, zeiden zij: "Dit is duidelijke tovenarij."


به‌ڕاستی ئه‌م سووره‌ته‌ش یادخه‌ره‌وه‌و ئامۆژگاریه، بۆ ئه‌و که‌سه‌ی ده‌یه‌وێت ڕێگه به‌ره‌و په‌روه‌ردگاری بگرێته‌به‌ر. 	 Voorwaar, dit is een Vermaning en wie wil, laat hem een Weg nemen naar zijn Heer.


جارێک لە بەرلین ئەو ڕۆڵەی خۆمم شی دەکردەوە. ڕۆژی دواتر لە ڕۆژنامەدا ناونیشانی سەرەکیەکان وتیان '' من شاژنی ئینگلتەرام '' 	 Ooit was ik dit aan het uitleggen in Berlijn en de volgende dag was er een krantenkop met "Ik ben de koningin van Engeland."


ژماره‌كان فێرده‌بیت و به‌كاریان دێنیت. 	 Je leert de cijfers en hoe je die moet gebruiken.


هەڵدان واتە تێکەڵ کردنی توانای شیکردنەوە و جەستەیی کەواتە ئەمە شتێکی زۆر چاکە بۆ ڕاهێنانی هەموو لەش 	 En gooien is een combinatie van analytische en fysieke vaardigheid, dus het is heel goed voor het trainen van het hele lichaam.


هیچ توخمێک توانی ده‌ست پێکردنی نیه 	 Niet startbaar


مه‌گه‌ر ئه‌و که‌سه‌ی ته‌وبه بکات و باوه‌ڕ بهێنێت وکار وکرده‌وه‌ی چاکه ئه‌نجام بدات، ئا ئه‌و جۆره که‌سانه خوا کار و کرده‌وه خراپه‌کانیشیان بۆ ده‌گۆڕێت به چاکه، چونکه هه‌میشه و به‌رده‌وام خوا لێخۆشبوو میهره‌بانه (به‌رامبه‌ر خه‌ڵکی به گشتی و ئه‌و جۆره که‌سانه به تایبه‌تی). 	 Behalve hij die berouw toont, gelooft en deugdelijk handelt; zij zijn het voor wie God hun slechte daden tegen goede inwisselt; God is vergevend en barmhartig.


چارەسەر بوەستێنیت، کێشەکەی بۆ زیادەبێتەوة. چارەسەر دەسپێکەرەوە، کێشی کەمدەبێتەوە. 	 Stop de behandeling en ze komt terug aan. Herstart de behandeling en het gewicht gaat terug omlaag.


ئێمە لە کلتوری دواکەوتنی لاگ دەژین، گەشت کردنی گەشەکردوو، كارکردنی ٢٤ کاتژمێری، کارکردنی جوڵاو. 	 We leven in een cultuur van jet lag, reizen rond de wereld, 24-uurseconomie, ploegenwerk.


ئه‌و کاته ئیتر شه‌ڕو کێشه ده‌ست پێده‌که‌ن له‌ناو ئاگری دۆزه‌خدا، لاواز و چه‌وساوه‌کان به‌ده‌سه‌ڵاتدارو لووت به‌رزه‌کان ده‌ڵێن: خۆ به‌ڕاستی ئێمه شوێنکه‌وته‌ی ئێوه بووین، ئایا ئێوه ناتوانن تۆزێک سزای ئاگرمان له‌سه‌ر که‌م بکه‌نه‌وه؟ 	 En wanneer zij met elkaar redetwisten in de Hel, dan zeggen de zwakken tot degenen die hoogmoedig waren: Voorwaar, wij waren volgelingen van jullie. Zullen jullie daarom ons tegen de bestraffing van de Het verdedigen?"


(خه‌ڵکینه) به‌ڕاستی هه‌ر خوا دروستی کردوون و پاشان هه‌ر ئه‌ویش ده‌تانمرێنێت، هه‌تا ته‌مه‌نی درێژ ده‌بێت و ده‌برێته‌وه بۆ لاوازترین ته‌مه‌ن (که‌نه‌فه‌تی و که‌فته‌کاری) تاوه‌کو ده‌گاته ڕاده‌یه‌ك که دوای ئه‌و هه‌موو زانستی و زانیاری و تێگه‌یشتنه‌ی که هه‌ی بوو، هه‌موو شتێکی له‌بیر ده‌چێته‌وه و هیچ نازانێت، به‌ڕاستی هه‌ر خوا زاناو به‌ده‌سه‌ڵاته. 	 En God heeft jullie geschapen, daarna neemt Hij jullie weg. En er zijn er onder jullie die teruggebracht worden tot de meest vernederende leeftijd zodat zij na kennis gehad te hebben niets meer weten.


و کە هاتمە سەرەوە شتێک بەرم بیخۆمەوە، لە پەنجەرەکەوە سەیری دەرەوەم کرد و بۆک دەرکەوت شتێک هەیە کە دەبێ بیکەم و ئەم شتەم بینی. 	 Toen ik naar boven kwam om wat drinken te pakken, keek ik uit het raam en besefte ik dat er iets was dat ik zou moeten doen en toen zag ik dit.


لە کاتێکدا منداڵ نین. 	 En dat zijn ze niet.


هه‌ر به‌و شێوه‌یه هیچ پێغه‌مبه‌رێکمان نه‌ناردووه بۆ هیچ شارێك، که خۆشگوزه‌رانه‌کان نه‌یانوتبێت: ئێمه باوو باپیرانی خۆمان بینیووه پابه‌ندی بیروباوه‌ڕێك بوون، بێگومان ئێمه‌ش چاو له‌وان ده‌که‌ین و په‌یڕه‌وی ئه‌وان ده‌که‌ین. 	 En zo zonden Wij vóór jou geen waarschuwer naar een stad, of de bewoners ervan, die in weelde leefden, zeiden: "Voorwaar, wij troffen onze voorvaderen aan in een godsdienst. En voorwaar, Wij volgen hun godsdienst."


(به‌ڵگه‌یه‌کی تر له‌سه‌ر زیندوو بوونه‌وه ئه‌وه‌یه که خوای گه‌وره ده‌پرسێت) ئایا وا دانانێییت که به‌ڕاستی یارانی ئه‌شکه‌وت و تابلۆ (که ناویانی له‌سه‌ر نووسراوه) له نیشانه‌و به‌ڵگه سه‌رسوڕهێنه‌ره‌کانی ئێمه‌ن؟! (له سه‌رده‌می پاشایه‌کی زۆرداری خوانه‌ناسدا چه‌ند لاوێکی ئیماندار هه‌ست ده‌که‌ن که ئیمان و ژیانیان له مه‌ترسیدایه بۆیه ڕوو ده‌که‌نه ئه‌شکه‌وتێك، له‌وێدا ماوه‌یه‌کی دوورو درێژ خوای گه‌وره خه‌ویان لێ ده‌خات)... 	 Begrijpt gij, dat de makkers van de spelonk en Al Rakim, een onzer teekens waren en een mirakel?


قه‌ومی - نوح - یش به‌رنامه‌ی هه‌ر هه‌موو پێغه‌مبه‌رانیان به درۆ زانی. 	 Het volk van Nôeh loochende de Boodschappers.


قسەی دەکرد لەسەر ئەهریمەنی نادیار و دوکەڵێك، کە چۆن یەکێک لە خەویدا ژەهراوی دەکەن. 	 Hij praatte over... onzichtbare demonen en rook... en iemand die hem in z'n slaap wilde vergiftigen.


پێیان بڵێ: دوور نیه به‌شێک له‌و سازایه‌ی که ئێوه په‌له‌ی لێ ده‌که‌ن، به‌م زووانه بۆتان پێش بێت. 	 Zeg (O Moehammad): "Moge een deel van wat jullie wensen te bespoedigen bijna bij jullie zijn."


-- دیار نەمان با بگەڕێینەوە بۆ ئێستا، سەردەمی ئینتەرنێت 	 -- verdwenen. Kijk dan eens naar het huidige, genetwerkte tijdperk.


جا ئه‌وانه‌ى که بێ باوه‌ر بوون له ده‌سته‌ى ده‌سه‌ڵاتدارى قه‌ومه‌که‌ى وتیان: (گوێى بۆ مه‌گرن)ئه‌م پیاوه هه‌ر که‌سێکى وه‌ك ئێوه‌یه، زیاتر نیه، ده‌یه‌وێت خۆى بکاته گه‌وره‌تان!! ئه‌گه‌ر خوا بیویستایه پێغه‌مبه‌رێك بنێرێت. ئه‌وه فریشته‌ى داده‌به‌زاند، ئێمه ئه‌م هه‌واڵه‌مان له باوو باپیرانى پێشووه‌وه نه‌بیستووه. 	 En de raad van voornaamsten, zij van zijn volk die ongelovig waren, zei toen: "Dit is slechts een mens zoals jullie, die boven jullie wil uitblinken. Als God het namelijk gewild had, dan had Hij wel engelen neergezonden.


پێم وایه ڕێگه‌یه‌كی زۆر قورس .و دوور له ڕێمان دایه 	 Nee, ik denk dat we nog een heel lange weg hebben te gaan.


ئەگەر خزمەتگوزاری تەندروستی بەپەلەت بۆ بەردەستبێت، پەیوەندیان پێوەکە. 	 Als je hulpdiensten kunt bereiken, bel ze.


ئه  و چاودێری کردنه  به  ره  و ناڕه  حه  ت بوون ده  چێت ، پشت گوێ خستنی باج پاره  کان به  شێوه  یه  کی جیاواز ، ئه  وە زۆر باشه  ، ئێمه  ده  ست ده  که  ین به  ده  رخستنی زیاتر له  باره  ی ئه  م سیسته  مه  	 Het wordt steeds moeilijker om activa, belastingontwijking, ongelijke verloning te verbergen. Dat is geweldig. We ontdekken meer en meer over deze systemen.


جیاوازییەکە ئەوەبوو کە ئۆرڤیل و ویڵبەر، هۆکارێک بەڕێوەی دەبردن مەبەستێک، یان باوەڕێک بەڕێوەی دەبردن 	 Het verschil was dat Orville en Wilbur gedreven werden door een doelstelling, door een geloof.


هه‌ر ئه‌و زاته له سه‌ره‌تاوه به‌دیهێنراوه‌کان به‌دی ده‌هێنێت، پاشان به جۆرێکی تر دروستیان ده‌کاته‌وه، ئه‌و کاره‌ش بۆ خوا ئاسانه، نموونه‌ی به‌رزو وه‌سفی بڵند هه‌ر شایسته‌ی ئه‌و زاته‌یه له ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا، هه‌ر ئه‌ویش زاتێکی باڵا‌ده‌ست و دانایه. 	 Hij is het die oorspronkelijk een schepsel voortbrengt en daarna weder tot hem terugvoert, en dit is hem zeer gemakkelijk. Hij eischt terecht de meest verheven vergelijking in den hemel en op de aarde, en hij is de Machtige, de Wijze.


سەدان پەیوەندیم لە لایەن ژنانەو بۆ دێت و پرسیار گەلێکی لەو جۆرەم لێ دەکەن، و ھەموویان نیگەرانن ھەست دەکەن قۆناغێکی بە ئازاربوو، چونکە نەیانتوانی ھەڵسەنگاندن بۆ حاڵەتەکە بکەن. 	 Ik kreeg telefoontjes met vragen zoals deze van honderden vrouwen, die allemaal bezorgd waren dat er iets mis was, omdat ze zich ontoereikend voelden.


ئه‌گه‌ر له بێ باوه‌ران بپرسیت: کێ ئاسمانه‌کان و زه‌وی دروست کردووه؛ بێ دوودڵی و به‌وپه‌ڕی دڵنیاییه‌وه ده‌ڵێن: خوا، باشه؛ پێمان بڵێن: ئه‌وه‌ی هاواری لێ ده‌که‌ن له جیاتی خوا، ئه‌گه‌ر ئه‌و خوایه بیه‌وێت تووشی به‌ڵاو ناخۆشیه‌کم بکات، ئایا ئه‌و بتانه ده‌توانن فریام بکه‌ون و نه‌هێڵن؟ یاخود ئه‌گه‌ر بیه‌وێت ڕه‌حمه‌ت و به‌خششێکم پێ ببه‌خشێت، ئایا ئه‌وانه ده‌توانن ئه‌و ڕه‌حمه‌ت و به‌خششه قه‌ده‌غه بکه‌ن و نه‌یه‌ڵن و بیگرنه‌وه؟! تۆ ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) بڵێ: من خوام به‌سه که له ته‌نگانه‌دا ده‌گاته فریام، ده‌با ئه‌وانه‌ی پشتیوانیان ده‌وێت هه‌ر پشت به‌و ببه‌ستن. 	 Zeg: Denkt gij dus, dat de godheden, die gij naast God aanroept, in staat zijn, mij van zijne bezoeking te verlossen, indien het Gode behaagt mij te bezoeken? of dat zij in staat zijn, zijne genade te weerhouden, indien het hem behaagt mij genade te betoonen? Zeg: God is mijn toereikende ondersteuner; laten zij in hem hun vertrouwen stellen, die dat in niemand trachten te plaatsen.


به‌رزو پیرۆزو پاک و بڵنده ئه‌و زاته‌ی که قورئانی دابه‌زاندووه تا ببێته جیاکه‌ره‌وه‌ی ڕاست و ناڕاست، بۆ سه‌ر به‌نده‌ی خۆی (محمد صلی الله علیه وسلم) تا ببێته هۆشیار که‌ره‌وه‌و بێدارکه‌ره‌وه‌ی دانیشتوانی جیهان له هه‌موو سه‌رده‌مێکدا. 	 Gezegend is Degene Die de Foerqân (de Koran) heeft neergezonden naar Zijn dienaar, opdat hij een waarschuwer voor de werelden zal zijn.


ئەوان منیان خستە سەر مێزێک، دایکە بەخێوکەرەکەم، پێی وتم لە تەمەنی (١١) ساڵیدا، تۆ ئێمەت خۆش ناوێت، وایە؟ 	 Mijn pleegmoeder zette mij aan tafel en zei tegen me: “Je houdt niet van ons, hè?” Ik was elf.


خێزانەكەى چاودێرى دەكرد، بەڵام هەر چى دەكرد گۆڕانكارى دروست نەدەكرد، و کاتێک پزيشكەكەيان هێنا، ئەويش چى دەكرد چارەى نەبوو. 	 Zijn vrouw verzorgde hem, maar niets hielp, en toen de dokter kwam kijken, kon hij ook niets betekenen.


دووباره سوێند به‌خوا دۆزه‌خ به‌چاوی سه‌رتان ده‌یبینن به ئاشکراو دڵنیا ده‌بن (که چه‌نده سامناکه). 	 Nogmaals; gij zult die zekerlijk met het oog der zekerheid zien.


ئێمه‌ش مژده‌ی کوڕێکی به ئارام و خۆگرو ژیرمان پێبه‌خشی که -ئیسماعیل- ه. 	 Daarop verkondigden Wij hem het goede nieuws van een zachtmoedige jongen.


خوا ئه‌و زاته‌یه که هه‌ر ئه‌و، خوای ئاسمانه و هه‌ر ئه‌و خوای زه‌ویشه و هه‌ر ئه‌وه که دانا و زانایه. 	 Hij, die de God in den hemel is, is ook God op aarde, en hij is de Wijze, de Alwetende.


وەک ئەوەی پلانم بۆ دانابوو، دوای (١٢)سەعات ئوتێلێکمان بەکرێ گرت وە گەڕاینەوە بۆ گوندەکەی ناتاشا 	 Toen, 12 uur later, huurden we een auto, zoals gepland, en reden naar Natasha's dorp.


ئەم پۆستی ئەلکترۆنیە هەڵەیە ، تکایە دووبارە چێک بکەرەوە وهەوڵ بدەرەوە. 	 De e-mailadressen komen niet overeen. Controleer deze en probeer het opnieuw.


بیهێنە پێش چاویخۆت کە من هەڵبژاردنێکت دەدەمێ. ئایا دەتەوێت لە کۆتای هەفتەدا بچیت بۆ ڕۆما؟ هەموو خەرجیەکەت بکرێت؟ ئوتێل، هاتوچۆ، خواردن و نانی بەیانی نانی بەیانی تایبەت، هەموو شتێک یان بەسەربردنی کۆتای هەفتە لە پاریس؟ 	 Stel u voor dat ik u de keuze geef: Wilt u voor een weekendje naar Rome? Alle kosten betaald, hotel, transport, eten, ontbijt, een "continental breakfast", alles. Of een weekendje Parijs?


بەڵام ئەگەر نازانیت بۆچی ئەو کارە دەکەیت کە دەیکەیت و خەڵکی تر لەبری تۆ هۆکاری کردنی کارەکەت بڵێن ئیتر چۆن دەتوانیت داوا لە خەڵک بکەیت کە هەڵتبژێرن، یان شتت لێبکڕن یان باشترە کە بڵێم دڵسۆزت بن یاخود چۆن چاوەڕێ دەکەیت کە ببنە بەشێک لەو کارەی کە دەیکەیت 	 Maar als je niet weet waarom je doet wat je doet, en mensen reageren op waarom je doet wat je doet, hoe ga je dan ooit mensen op je laten stemmen, of iets van je laten kopen, of, belangrijker, loyaal laten zijn zodat ze onderdeel willen zijn van wat jij doet?


بەڵام خۆ هەموو کەسێک توشی ئەو نەخۆشیەی من نەبون بێگومان خۆ هەمویان نەیان دەویست ببنە لەناوبەرێک یان بکوژێک لە یاریەکەدا هەرلەبەر ئەمەش یاریەکەم ناونا زۆر باشتر 	 Maar niet iedereen heeft een hersenschudding, niet iedereen wil 'de Schrik' zijn, en dus gaf ik het spel de naam SuperBeter.


ئەو منداڵانەی کە دایکیان ئەو خواردنەیان نەخواردوە لە کاتی دووگیانیاندا وا دەردەکەوت کە بڵێن قێزەونە 	 Baby's van wie de moeder geen anijs at tijdens de zwangerschap, vertoonden een reactie die je kan vertalen als 'bah'.


سوپاس ئەگەر کەسێک دەیەوێ هەندێ تەڕ دەستی ببینێ لەویادا لە دەرەوە چاوەڕێی دەکەم 	 Dank je. Als iemand straks wat vingervlugheid wil zien, ik ben buiten.


لەم دواییەدا بیستم، کە لە ئێستادا ٢٤ زانکۆ هەیە لە چین کە هەموو شتێک بە ئینگلیزی دەخوێنن. 	 Zover ik weet, zijn er in China nu zo'n twintig universiteiten waar alleen in het Engels wordt lesgegeven.


وادابنێ، کاتێک گەنجترین شازادەی ئیمپڕاتۆڕی گوپتە لە جەنگدا کوژرا، براکەی ڕێگەیەکی داهێنا بۆ نواندنی دیمەنی کوشتنەکە بۆ دایکە خەمبارەکەی. 	 Verondersteld wordt dat toen de jongste Gupta-prins sneuvelde, zijn broer voor hun rouwende moeder een voorstelling van de scène maakte.


یادی (ذو النون)یش بکه‌ره‌وه (که یونس پێغه‌مبه‌ره) کاتێک به توڕه‌یی‌یه‌وه ڕۆیشت، گومانی وابوو که هه‌رگیز دنیای لێ ته‌نگ ناکه‌ینه‌وه (به‌ڵام به پێچه‌وانه‌ی گومانه‌که‌یه‌وه خوا خستیه ناو سکی نه‌هه‌نگه‌وه)، جا له ناو تاریکایه‌کاندا، (تاریکای شه‌وو ده‌ریا و ناوسکی نه‌هه‌نگه‌که‌دا) هاوارو نزای لێ به‌رز بۆوه‌و وتی: په‌روه‌ردگارا هیچ خوایه‌ک نیه جگه له تۆ، پاکی و بێگه‌ردی هه‌ر بۆ تۆیه، به‌ڕاستی من له سته‌مکاران بووم (کاتێک به بێ فه‌رمانی تۆ قه‌ومه‌که‌م به‌جێهێشت). 	 En (gedenkt) Dzôennôen toen hij kwaad wegging en meende dat Wij geen macht over hem hadden. Toen riep hij uit in de duisternissen: "Er is geen god dan U, Heilig bent U: voorwaar, ik behoorde tot de onrechtvaardigen."


بۆیە لە خوێندنگە، لە ئیش و پەیمانگاکان. من لەگەڵ چەندین وەرگێڕی زمانی جەستە کارمکردووە. 	 Ik werk op school, op het werk en in instellingen met vele verschillende gebarentaaltolken.


منیش "٢+" م خستە سەر کاغەزەکەی لەگەڵ دەم و چاوێکی زەردەخەنە. 	 Ik zette '+2' op zijn proefwerk en een groot lachend gezichtje.


کەواتە وشەکان چین؟ 	 Dus wat betekent het?


ئایا سه‌رنجی ئه‌وانه ناده‌یت که نازو نیعمه‌ته‌کانی خوایان به حه‌رام گێڕاوه (بۆ گوناهو خراپه باکاری ده‌هێنن) و بوونه‌ته هۆی سه‌رگه‌ردانی و تیاچوونی قه‌ومه‌که‌ی خۆیان. 	 Heb jij hen niet gezien die Gods genade voor ongeloof verwisseld hebben en hun volk in de woning van de ondergang terecht hebben laten komen,


هه‌روه‌ها خوای گه‌وره فێری کتێب و نووسین و دانایی و ته‌ورات و ئینجیلی ده‌کات. 	 Hij zal hem ook onderwijzen in de schrift en de wijsheid, in de thora en het evangelie en hem tot de kinderen Israëls zenden,


بۆیە، لە۲۸ی ئۆکتۆبەری پار، دوای۱۸ ساڵ لە زیندان، بە لێبوردنی سەرۆکایەتی لە زیندان ئازاد کرام. 	 Op 26 oktober vorig jaar, na 18 jaar opsluiting, kwam ik uit de gevangenis dankzij presidentieel pardon.


(چەپڵە) هەندێک کەس بە نوێكارناوم دەهێنن ،یەکەم شاژنی موسولمان بوم له خوێندنگاكه‌م و یەکەم نوێنه‌ری خوێندکاری سۆماڵی بووم لە کۆلیچ ،و لە زۆر شوێن یەکەم ئافرەتی باڵاپوش بووم وەک خانمی مینیسۆتای ولایەتە یەکگرتوەکان ،لە ئاهەنگی جوانی و ڕێڕه‌وی فڕۆكه‌خانه‌ی میلان و هەفتە مۆدێلی نیو یۆرک و تەنانەت لە بەرگی مێژوی"جلوبه‌رگی تازه"ی .به‌ریتانیش 	 (Applaus) Sommigen hebben me een pionier genoemd. Ik was de eerste islamitische 'homecoming queen' op school, de eerste Somalische studenten- vertegenwoordiger op mijn universiteit en de eerste vrouw met een hidjab op vele plaatsen, zoals de Miss Minnesota USA schoonheidsverkiezingen, de catwalks van Milaan en New York modeweken en zelfs op de historische omslag van de Britse Vogue.


له که‌س و کاریشم هاوکار و یارمه‌تیده‌رێکم بۆ بڕیاربده. 	 Geef mij een raadgever uit mijn gezin.


هەمان نیشانەی ئۆتیزم گابریێل دەگرێتەوە ، کوڕێکی دیکەی تەمەن ١٣ ساڵ .کە رووبەڕووی کۆمەلە کێشەیەکی جیاواز دەبێتەوە 	 Diezelfde diagnose van autisme geldt echter ook voor Gabriël, een andere 13-jarige jongen met heel andere problemen.


بیهێنه پێش چاوت که‌چی ڕووده‌دات ئه‌گه‌ر ئه‌و قوتابیه له‌که‌لکودا له‌ناکاو ببێت به‌مامۆستای تایبه‌تی منداڵه‌کان یان منداڵه‌کانمان وانه‌ی تایبه‌تی به‌و منداڵه‌ی که‌لکوتا بڵێت 	 Stel je voor wat er gebeurt als die leerling in Calcutta plots jouw zoon les kan geven, of als jouw zoon dat kind in Calcutta les kan geven.


لەم کاتەشدا، ڕێگەیەک لە ئارادایە 	 Maar in de tussentijd is er een methode beschikbaar.


ئه‌وسا ئه‌وانه‌ی که بێ باوه‌ڕ بوون، ڕاپێچ ده‌کرێن به‌ره‌و دۆزه‌خ ده‌سته ده‌سته و تاقم تاقم ده‌گوێزرێنه‌وه، تا کاتێک ده‌گه‌نه به‌ر قاپیه‌کانی، (هه‌موو مۆڵده‌خۆن له‌به‌رده‌میدا، دوای ماوه‌یه‌ک) بۆیان ده‌کرێته‌وه، فریشته‌ی به‌رپرس و سه‌رپه‌رشتیار سه‌رزه‌نشتیان ده‌کات و پێیان ده‌ڵێت: باشه، مه‌گه‌ر پێغه‌مبه‌ران له خۆتان ڕه‌وانه نه‌کرابوو بۆتان که ئایه‌ته‌کانی په‌روه‌ردگاری خۆتان به‌سه‌ردا بخوێنێته‌وه، وه یاداوه‌ریتان بکات و داتان بچڵه‌کێنێت له گه‌یشتنی ئه‌م ڕۆژه؟! به‌ده‌م ئاخوداخ و ناڵه‌وه ده‌ڵێن: به‌ڵێ، به‌ڵام تازه، به‌ڵێ، سوودی نیه و بڕیاری سزاو ئازار دراوه به‌سه‌ر کافر و بێ بڕواکاندا. 	 En de ongeloovigen zullen bij scharen in de hel worden gedreven, totdat, als zij daar zullen aankomen, hare poorten zullen worden geopend, en de bewaarders daarvan zullen tot hen zeggen: Kwamen geene gezanten uit uw midden tot u, die de teekens van uwen Heer herinnerden, en u voor de ontmoeting van dezen uwen dag waarschuwden. Zij zullen antwoorden: Ja; maar het vonnis van eeuwige straf is rechtvaardig over de ongeloovigen uitgesproken.


ئەوە شتێکە زمان پێی ئەکرێت. 	 Taal kan zoiets.


پێی بڵێ: باشه ئه‌وه ناکرێت دڵ و ده‌روون و کردارو ره‌فتارت پاك و جوان و پوخته بێت! 	 en zeg: 'Zou jij je niet willen louteren?


به‌ڵام له‌و کاته‌دا، ئه‌و که‌سه‌ی له‌سه‌ره مه‌رگدایه دڵنیابه که ئیتر هیچ شتێك فریای ناکه‌وێت و کاتی ماڵئاواییه. 	 En hij beseft dat het afscheid is gekomen.


ئێستا (٣٠٠٠) لەو سەنتەرانە هەیە کە نزیکەی (١٥،٠٠٠) کەسی وەک فەرمانبەر هەیە لە ئەفریقا 	 Er zijn nu zo'n 3.000 van deze centra waar ongeveer 15.000 mensen in Afrika werken.


ئێستا، با بگەڕێینەوە سەر سەرەتا، بۆچی ژنان لە پیاوان زیاتر دەژین؟ 	 Nu gaan we terug naar het begin. Waarom leven vrouwen langer dan mannen?


چەند نمونەیەکی ترتان پێ نیشان دەدەم لەسەر دەرکردنی بڕیاری نابەجێ 	 Ik geef u nog een paar voorbeelden van irrationele beslissingen


له‌ناو گڕه و ئاوی له‌کوڵ دا گیریان خواردووه‌و ده‌تلێنه‌وه 	 Zullen wonen te midden van brandende, verpestende winden en kokend water.


دۆزه‌خ بانگی ئه‌وانه ده‌کات که له دنیادا پشتیان له حه‌ق و ڕاستی هه‌ڵده‌کردو گوێیان پێ نه‌ده‌دا. 	 Zal iederen persoon opeischen, die zijn rug zal hebben toegewend, en het geloof ontvlucht is.


سەدەیەک ئەبێت ئەم بڕیارە چارەنووس سازەمان یاوە ئالوودەبووەکان بگرین و سزایان بەین و وایان لێبکەین بناڵێنن، چونکە باوەڕمان وابووە ئەوە ئەیانگۆڕێت؛ ناچاریان ئەکات وازبێنن. 	 Het is een eeuw geleden dat we besloten om verslaafden te straffen en te laten lijden, omdat we geloofden dat het hen zou doen ophouden.


ئەوکات بەو شێوەی ئێستا ڕێکخراو نەبوو. 	 Het was niet zo georganiseerd zoals we dat vaak denken.


هیچ کەس نازانێت کە ئێمە چ هەڵەیەک دەکەین 	 Niemand weet wat ons vak inhoudt.


(ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم) ئایا دڵ و ده‌روون و سینه‌مان گوشادو ئاسووده نه‌کردیت؟! 	 Hebben wij uwe borst niet geopend.


وە تاقیم کردەوە. 	 Ik testte ze.


وە دەیشارینەوە بۆ ڕاستی تۆ دروستی ناکەیت ، تۆ دەیشاریتەوە دوای ئەوە تۆ ڕێگاکەی خۆت دەدۆزیتەوە 	 en je ontdekt je ware drijfveer —


بوچی مە ئەڤ تاقیکرنە ئامادەکرن؟ 	 Waarom hebben we deze experimenten gedaan?


کە ئەوەش ئەمباتە سەر تەکنیکی دووەم بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ کێشەی زۆری هەڵبژاردنەکان، کە ئەویش دیاریکردن و کردن بە ڕاستییە. 	 Dat brengt me bij de tweede techniek om het probleem van overdaad aan keuze aan te pakken, namelijk concretiseren.


هه‌ر دوو خۆره ده‌ریا وه‌کو یه‌ک نین، یه‌کێکیان ئاوی سازگار و خۆش، ئه‌وی تریان سوێر و تاڵ، له هه‌ردووکیان گۆشتی ئه‌ڕو تازه ده‌خۆن، جۆره‌ها شتی گرانبه‌ها (وه‌ک گه‌وهه‌رو مرواری و یاقووت و... هتد) ه‌رده‌هێنن و له‌به‌ری ده‌که‌ن و خۆتانی پێ ده‌ڕازێننه‌وه، ئینجا که‌شتییه‌کان ده‌بینیت ئاوه‌که له‌ت ده‌که‌ن و (به ئاسانی پیایدا ده‌ڕۆن) تا له به‌خششه‌کانی په‌روه‌ردگار به‌هره‌وه‌ر ببن، بۆ ئه‌وه‌ی سوپاسگوزریش بن. 	 Toch eet gij visch uit beide en haalt gij er versierselen uit om die te dragen. Gij ziet ook hoe de schepen hare golven doorploegen, opdat gij u van Gods overvloed, door den koophandel zoudt trachten te verrijken; misschien zult gij dankbaar wezen.


بێگومان خوا ده‌یه‌وێت (به‌م شێوه‌یه) هه‌موو شتێکتان بۆ ڕوون بکاته‌وه و ڕێنموویتان بکات بۆ ئه‌و یاساو به‌رنامانه‌ی پێش خۆتان (که پێغه‌مبه‌ران هێناویانه له جیهانی کۆمه‌ڵایه‌تی و په‌یوه‌ندیه‌کان و... هتد) و ته‌وبه و په‌شیمانیشتان لێ وه‌ربگرێت، خوا زاناو دانایه. 	 Allah wil jullie duidelijkheid verschaffen en jullie leiden op de wijze van degenen die jullie vooraf gingen on jullie berouw aanvaarden, on Allah is Alwetend, Alwijs.


منداڵان تامی ئەو شتانەیان بیردێتەوە لەو کاتەی لە دایک دەبن 	 Baby's lijken zich deze smaken te herinneren en geven er de voorkeur aan, eens ze geboren zijn.


سیستەم جیاوازیێ دکەت هەر وەختەکێ ژ ئێکێ بو یێ دی دا ببینت کا وەکهەڤی هەیە 	 Het systeem vergelijkt elk moment van het ene met het andere om te kijken of ze overeenkomen.


ئه‌ی ئه‌وانه‌ی ئیمان و باوه‌ڕتان هێناوه له‌خوا بترسن و پارێزکار بن، هه‌وڵ بده‌ن هه‌میشه له‌گه‌ك ڕاستگۆیان و ڕاستاندا بن. 	 O jullie die geloven, vreest Allah en weest met de waarachtigen.


باشە، لێرەوە دەست پێدەکەم چەند ساڵێک لەمەو پێش، ڕێکخەری بۆنەکان پەیوەندی پێوە کردم لەبەر ئەوەی وتارێکم پێشکەس دەکرد لە بۆنەیەکدا پەیوەندی کردو ووتی 	 Ik begin hiermee: een paar jaar geleden belde een organisator van een evenement me omdat ik een lezing zou geven.


منداڵە تازە لە دایک بوەکان توانای زۆربەی شتەکانیان نیە جگە لە شتێک کە زۆر ئارەزوی پێدەکەن: مژین 	 Pasgeboren baby 's doen niet veel, maar ze kunnen wel goed zuigen.


به‌ڕاستی په‌روه‌ردگاری تۆ هه‌ر خۆی هه‌مووان کۆ ده‌کاته‌وه‌و بێگومان هه‌ر ئه‌و زاته داناو زانایه. 	 En uw Heer zal hen op den laatsten dag verzamelen; want hij is alwetend en wijs.


کۆمپانیای (دانیش) بۆ چۆکۆلێتە ،  وئەنثۆن بێرگ بازاڕێکی بەخشندەیان لە کۆبنهاگن کردەوە 	 Het Deense chocoladebedrijf Anthon Berg opende een 'gulle winkel' in Kopenhagen.


به‌زیندوو یی له‌وێ مامه‌وه بێ هیچ شتێک بێجگه له ئاو 	 Daar leefde ik met enkel water.


ئێمه‌ش دڵه‌کانیانمان دامه‌زراو کردو ترسمان تێدا نه‌هێشت (بڕیاریاندا کۆمه‌ڵگه‌ی نه‌فامی به‌جێبهێڵن) کاتێك هه‌ستان و وتیان: په‌روه‌ردگاری ئێمه په‌روه‌ردگاری ئاسمانه‌کان و زه‌ویه، هه‌رگیز هاناو هاوار بۆ هیچ خوایه‌کی تر نابه‌ین جگه له‌و، ئه‌گه‌ر له‌و ڕاستی یه لابده‌ین، سوێند به خوا ئه‌وه بێگومان ئێمه له‌و کاته‌دا قسه‌ی نابه‌جێ و نادروستمان کردووه. 	 En wij versterkten hunne harten met standvastigheid, toen zij zich voor den tyran bevonden, en zij zeiden: Onze Heer is de Heer van hemel en aarde; wij zullen nimmer een anderen God buiten hem aanroepen: want dan zouden wij zeker eene misdaad begaan.


وتیان: هاوار بۆ ئێمه، به‌ڕاستی ئێمه پیاو خراپ و له سنوور ده‌رچوو بووین (که‌ی ئه‌و ڕه‌زیلییه ڕاسته)!! 	 Zij zeiden: "Wee ons! Voorwaar, wij waren buitensporig.


کاتێک ئەوە دەکەین ، بەڕاستی ئەو کەسانە دەدۆزینەوە کە زۆر یاری ڤیدیۆیی جوڵە دەکات زۆر زۆر باشە 	 Op die manier kunnen we zien dat mensen die veel actiespelletjes spelen erg goed zijn.


هه‌روه‌ك قوتابییه‌كی پۆلی حه‌وت كه پڕۆگرامه‌كه‌ی ته‌واوكردووه ده‌ڵێت، من خۆم وه‌ك زانایه‌ك ده‌دی"، "چونكه چێژم له یارییه‌كه وه‌رگرت. 	 Zoals een brugklasser die ons programma had gedaan, zei: "Ik zag mezelf als wetenschapper, doordat de game leuk was."


ئەمەیە کە وا لە فیلەکان دەکات بتوانین بمێننەوە لە ماوەی گەنجییاندا بە ناسینەوەی ئاماژەی ئاگادارییەکان لە قۆناغی دواتریاندا، ڕەوە فیلی بە تەمەن بە ڕێژەیەکی زیاتر دەمێننەوە. 	 Hierdoor kunnen olifanten die in hun jeugd een droogte overleefden waarschuwingssignalen herkennen als ze volwassen zijn. Daarom hebben kuddes met een oudere matriarch een hogere overlevingskans.


دەربارەی تۆپی سەرمێز و مەساج و گیانەوەری ناوماڵ نییە . 	 Het gaat niet om pingpong-tafels, massages en een uitlaatservice.


دەتوانیت بە کۆنترۆڵکردنێکی کەمترەوە ئەوە بکەیت، یان بە جۆرە کۆنترۆڵکردنێکی جیاوازەوە؟ 	 Kun je dus met minder controle toe, of met een ander soort controle?