Teeko ma dundu, nga nda nga tooyaŋo, Ndunnya mo da nga ra gorokoy, 	 in columna nubis loquebatur ad eos custodiebant testimonia eius et praeceptum quod dedit illis


Malayka ne a se: «Ma guddu ka ni taamey mo haw.» Yaadin mo no a te. Malayka ne a se: «Ma ni kwaayo daŋ k'ay gana.» 	 dixit autem angelus ad eum praecingere et calcia te gallicas tuas et fecit sic et dixit illi circumda tibi vestimentum tuum et sequere me


Waato din gaa Firawna ne a se: «Day, ifo no ni jaŋ ay do, hala ni ga ba ni ma ye ni laabu?» Nga mo ne: «Manti hay fo no, amma kulu nda yaadin, mate kulu kaŋ no, naŋ day ay ma tun ka koy.» 	 dixitque ei Pharao qua enim re apud me indiges ut quaeras ire ad terram tuam at ille respondit nulla sed obsecro ut dimittas me


Ma hantum Almasihu marga diya se kaŋ go Lawodisiya ka ne: «Nga kaŋ ga ti Amin, Seeda naanaykoyo, cimi-cimo wano, Irikoy takahari kulu Kaajo, sanno kaŋ a ci neeya: 	 et angelo Laodiciae ecclesiae scribe haec dicit Amen testis fidelis et verus qui est principium creaturae Dei


Aser kunda wane: Munkayla ize Setur. 	 de tribu Dan Ammihel filium Gemalli


Amma ay koloŋa wo kaŋ sinda laru, Nga hinne no, Nga hinne no za nyaŋo do, Ize kwaaso no nyaŋo kaŋ n'a hay din do. Wandiyey di a ka ne a se albarkante no. Oho, wayboro bonkooney da wahayey di a, i n'a sifa mo. 	 quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens pulchra ut luna electa ut sol terribilis ut acies ordinata


Kulu nda yaadin i wangu ka ni gana, i murte ni gaa, i na ni asariya furu ngey banda mo. Ni annabey kaŋ yaŋ na seeda te i boŋ ka miila ngey ma ye ka kand'ey ni do, i n'i wi. I na ni zokotiyaŋ goy boobo te. 	 provocaverunt autem te ad iracundiam et recesserunt a te et proiecerunt legem tuam post terga sua et prophetas tuos occiderunt qui contestabantur eos ut reverterentur ad te feceruntque blasphemias grandes


Waato kaŋ a maa baaru kaŋ Yesu fun Yahudiya* ka kaa Galili, kal a koy Yesu do k'a ŋwaaray a ma kaa ka nga izo no baani, zama a ga ba ka bu. 	 hic cum audisset quia Iesus adveniret a Iudaea in Galilaeam abiit ad eum et rogabat eum ut descenderet et sanaret filium eius incipiebat enim mori


Hadad mo bu. Samla Masreka bora may a nango ra. 	 cumque mortuus esset Adad regnavit pro eo Semla de Maserecha


Rabbi mo n'i neera Kanaana bonkoono Yaban kaŋ ga may Hazor ra se. A wongu marga jine bora ga ti Sisera. A goono ga goro mo Haroset, noodin dumi fo do. 	 et tradidit illos Dominus in manu Iabin regis Chanaan qui regnavit in Asor habuitque ducem exercitus sui nomine Sisaram ipse autem habitabat in Aroseth gentium


Alwaato kaŋ Suriyancey zumbu a do, Iliyasu na Rabbi ŋwaaray ka ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma jama wo kar da danawtaray.» A n'i kar mo nda danawtaray Iliyasu sanno boŋ. 	 hostes vero descenderunt ad eum porro Heliseus oravit Dominum dicens percute obsecro gentem hanc caecitate percussitque eos Dominus ne viderent iuxta verbum Helisei


A si karhã da hargu alwaati nga almayaaley se, Zama a windo kulu goono ga hargu kwaay taalamanteyaŋ daŋ. 	 lameth non timebit domui suae a frigoribus nivis omnes enim domestici eius vestiti duplicibus


Ay farhã gumo kaŋ ay na ni ize fooyaŋ gar kaŋ yaŋ goono ga dira cimo ra, danga mate kaŋ cine Baaba n'iri lordi nd'a. 	 gavisus sum valde quoniam inveni de filiis tuis ambulantes in veritate sicut mandatum accepimus a Patre


Wala ay muraadu no ay ma ciiti borey kaŋ yaŋ go taray se? Manti araŋ Almasihu marga borey no ga care ciiti bo? 	 quid enim mihi de his qui foris sunt iudicare nonne de his qui intus sunt vos iudicatis


Ya Israyla, ma ye ka kaa Rabbi ni Irikoyo do, Zama ni kaŋ ni goy laaley sabbay se. 	 pereat Samaria quoniam ad amaritudinem concitavit Dominum suum in gladio pereat parvuli eorum elidantur et fetae eius discindantur


Woodin se no ay go ga maa kaani londibuunay ra, da kayna, da jaŋay, da gurzugay, da kankami ra mo Almasihu sabbay se. Zama waato kaŋ ay jaŋ gaabi, waato din no ay te gaabikooni. 	 propter quod placeo mihi in infirmitatibus in contumeliis in necessitatibus in persecutionibus in angustiis pro Christo cum enim infirmor tunc potens sum


Amma nin, ya Daniyel, ma sanno daabu, ma tira daabu nda kawaatimi hala alwaati bananta. Boro boobo mo ga soobay ka koy-da-ye te da zuray, bayray mo ga tonton.» 	 tu autem Danihel clude sermones et signa librum usque ad tempus statutum pertransibunt plurimi et multiplex erit scientia


Wandiyey tu i se ka ne: «A go no. Nga neeya ni jine. Sohõ binde wa waasu, zama hunkuna no a furo kwaara ra zama jama gonda sargayyaŋ sududuyaŋ nango do. 	 quae respondentes dixerunt illis hic est ecce ante te festina nunc hodie enim venit in civitate quia sacrificium est hodie populo in excelso


Ay ga takuba nda haray da balaaw samba i gaa, kal i ma ban laabo kaŋ ay na ngey da ngey kaayey no din ra. 	 et mittam in eis gladium et famem et pestem donec consumantur de terra quam dedi eis et patribus eorum


Rabbi ga cimi-toonante-koyey jirbey bay, I tubo mo tabbatante no hal abada. 	 quoniam ego in flagella paratus et dolor meus in conspectu meo semper


A izey kulu, alborey da wayborey tun ka kaa zama ngey m'a yaamar, amma a wangu ka suuru. A ne: «Ay ga soobay ka hẽ kal ay ma koy Alaahara, ay izo do.» Yaadin no baabo soobay ka hẽ d'a a sabbay se. 	 congregatis autem cunctis liberis eius ut lenirent dolorem patris noluit consolationem recipere et ait descendam ad filium meum lugens in infernum et illo perseverante in fletu


ka ne: «Ya Baaba, da ni yadda, ma taabo wo sambu ay se. Day, manti ay miila ma te bo, amma ni wano.» 	 dicens Pater si vis transfer calicem istum a me verumtamen non mea voluntas sed tua fiat


nga kaŋ a miila ga ti borey kulu ma du faaba ka du ka cimo bay. 	 qui omnes homines vult salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire


A biriyey sanda guuru-say garu gomboyaŋ no, A cey mo sanda guuru-bi tafayyaŋ no. 	 ossa eius velut fistulae aeris cartilago illius quasi lamminae ferreae


I na ngey saaware te, mate kaŋ cine ngey ga te ka Yesu di da carmay, ngey m'a wi. 	 et consilium fecerunt ut Iesum dolo tenerent et occiderent


Waato kaŋ i ga bonkoono lordo kaŋ a ga te din fe a mayra kulu ra (zama laabu boobo yaŋ no), wayborey kulu ga ngey kurnyey beerandi, ikayney da ibeerey.» 	 et hoc in omne quod latissimum est provinciarum tuarum divulgetur imperium et cunctae uxores tam maiorum quam minorum deferant maritis suis


Koyne i ye ka ci Sawulu se ka ne Dawda kaa Keyla. Sawulu mo ne: «Irikoy n'a daŋ ay kambe ra, zama daabante no a go, za kaŋ a furo kwaara ra kaŋ gonda me daabirji nda karangaleyaŋ.» 	 nuntiatum est autem Saul quod venisset David in Ceila et ait Saul tradidit eum Deus in manus meas conclususque est introgressus urbem in qua portae et serae


Araŋ ma boro way cindi hinka suuban Israyla izey kundey ra, kunda kulu ra boro fo. 	 parate duodecim viros de tribubus Israhel singulos per singulas tribus


Wo kaŋ cindi din ga ciya mayraykoyo wane, ne-haray kambo gaa da ya-haray kambo gaa, sargay hananta wano da gallo laabo wano gaa mo, zambar waranka cindi guwa din jine ka koy wayna funay hirro gaa. Da wayna kaŋay haray wane mo, zambar waranka cindi guwa din jine ka koy wayna kaŋay hirro gaa, i go ga salle, ngey da kundey waney laabu toorimey, care banda. Woodin kulu mayraykoyo wane no. Sargay hananta da windo wane nangu hananta ga bara a bindo ra. 	 quod autem reliquum fuerit principis erit ex omni parte primitiarum sanctuarii et possessionis civitatis e regione viginti quinque milium primitiarum usque ad terminum orientalem sed et ad mare e regione viginti quinque milium usque ad terminum maris similiter in partibus principis erit et erunt primitiae sanctuarii et sanctuarium templi in medio eius


Zama mate kaŋ cine boro boobo ciya zunubikooniyaŋ zama boro folloŋ wangu ka gana se, yaadin mo no iboobo ga ciya adilanteyaŋ _Irikoy jine__ boro folloŋ ganayaŋ do. 	 sicut enim per inoboedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi ita et per unius oboeditionem iusti constituentur multi


Amma Uriya kani noodin bonkoono windo me gaa, nga nda nga bonkoono tamey kulu, a mana koy fu mo. 	 dormivit autem Urias ante portam domus regiae cum aliis servis domini sui et non descendit ad domum suam


Kala ni ma ce sohõ. Boro kaŋ ga tu ni se go no, wala? Hanantey ra haray binde, May do no ni ga koy? 	 voca ergo si est qui tibi respondeat et ad aliquem sanctorum convertere


Ay baakoy, d'iri biney si iri foy, iri gonda bine-gaabi Irikoy jine. 	 carissimi si cor non reprehenderit nos fiduciam habemus ad Deum


Da ni go ga bisa ni gorokasin reyzin kali ra, i yadda ni se ni ma izey ŋwa ni ibaay boŋ kala ma kungu. Amma ni ma si hay kulu daŋ ni jinay kulu ra ka dira. 	 ingressus vineam proximi tui comede uvas quantum tibi placuerit foras autem ne efferas tecum


Boro kaŋ ga taali-teeri hanandi, Da boro kaŋ ga adilante zeeri, I boro hinka kulu fanta hariyaŋ no Rabbi se. 	 et qui iustificat impium et qui condemnat iustum abominabilis est uterque apud Dominum


«Zama Irikoy ga boro kulu bana nga goyo boŋ.» 	 qui reddet unicuique secundum opera eius


Ni ma alfagey kaŋ yaŋ goono ga sappa sundurko jare lordi ka ne: ‹Waati kaŋ araŋ to Urdun harey jabo gaa, araŋ ma kay tak! Urdun ra.› » 	 tu autem praecipe sacerdotibus qui portant arcam foederis et dic eis cum ingressi fueritis partem aquae Iordanis state in ea


Baaro wo, Irikoy n'a alkawlo sambu za doŋ nga annabey* do, Tira Hanney ra. 	 quod ante promiserat per prophetas suos in scripturis sanctis


Yasuwa tun za susubay da hinay. I gana ka fun Sittim ka kaa Urdun me gaa, nga nda Israyla izey kulu. I zumbu noodin jina za i mana daŋandi. 	 igitur Iosue de nocte consurgens movit castra egredientesque de Setthim venerunt ad Iordanem ipse et omnes filii Israhel et morati sunt ibi per tres dies


Kaatiyaŋ jinde fo ga fun Horonayim, Wongu kuyaŋ da halaciyaŋ bambata no. 	 vox clamoris de Oronaim vastitas et contritio magna


waato din gaa jama ga ciito kaa taray karkwa da daw banakwa game ra farilla woone boŋ: 	 et hoc audiente populo fuerit conprobatum atque inter percussorem et propinquum sanguinis quaestio ventilata


«Ya nin, bonkoono ay jine bora, hay kulu kaŋ borey wo te annabi Irimiya se ra, i na goy laalo te kaŋ i n'a catu guuso ra. A ga bu mo nango din kaŋ a go, hara kaŋ goono ga te sabbay se, zama buuru mana cindi gallo ra.» 	 domine mi rex malefecerunt viri isti omnia quaecumque perpetrarunt contra Hieremiam prophetam mittentes eum in lacum ut moriatur ibi fame non sunt enim panes ultra in civitate


Seeda din kaŋ a te mo, cimi no. Woodin sabbay se binde, ni ma deeni i gaa da deeniyaŋ konno, hal i ma te gaabi cimbeeri fonda ra. 	 testimonium hoc verum est quam ob causam increpa illos dure ut sani sint in fide


Eliyezar Fineyas ize mo goro ka te i jine boro doŋ, Rabbi go a banda mo. 	 Finees autem filius Eleazar erat dux eorum coram Domino


Waato kaŋ sooje jine funa din maa woodin, a koy ka ci wongu nyaŋo se ka ne: «Ifo no ni ga ba ka te? Zama bora din ya Romance no.» 	 quo audito centurio accessit ad tribunum et nuntiavit dicens quid acturus es hic enim homo civis romanus est


Israyla bonkoono Yehowasa mo donton Yahuda bonkoono Amaziya gaa ka ne: «Yo-karji kaŋ go Liban ra donton sedre* nya gaa kaŋ go Liban ra ka ne: ‹Ma ni ize way no ay ize aru se a ma hiiji.› Ganji ham fo mo neeya kaŋ go Liban ra, a kaa ka bisa. A na yo-karjo taamu. 	 remisitque Ioas rex Israhel ad Amasiam regem Iuda dicens carduus Libani misit ad cedrum quae est in Libano dicens da filiam tuam filio meo uxorem transieruntque bestiae saltus quae sunt in Libano et conculcaverunt carduum


Filistancey ye ka kande wurrandi zama ngey ma arzaka ku gooro ra se. 	 alia etiam vice Philisthim inruerunt et diffusi sunt in valle


Haŋ kaŋ araŋ ga te neeya: araŋ ga alborey kulu leemun parkatak! da wayboro kulu kaŋ kani da alboro.» 	 et hoc erit quod observare debetis omne generis masculini et mulieres quae cognoverunt viros interficite


I tun Kehelata ka koy zumbu Safer tondo do. 	 unde profecti castrametati sunt in monte Sepher


I ma boro cimo siirandi ciito do, Koy Beero mana yadda nda woodin yaŋ. 	 LAMED ut perverteret hominem in iudicio suo Dominus ignoravit


Ikulu to da Biya Hanno. I sintin ka salaŋ da ciine waani-waani yaŋ, mate kaŋ cine Biya goono ga no i se i ma salaŋ d'a. 	 et repleti sunt omnes Spiritu Sancto et coeperunt loqui aliis linguis prout Spiritus Sanctus dabat eloqui illis


Musa na sanney kulu kaŋ Rabbi na nga donton d'a ci Haruna se, da alaamey kulu kaŋ a ci nga se. 	 narravitque Moses Aaron omnia verba Domini quibus miserat eum et signa quae mandaverat


Ya Irikoy Kundeykoyo, m'iri bare ka ye, Ma naŋ ni moyduma ma kaari, iri mo ga du faaba. 	 in tribulatione invocasti me et liberavi te exaudivi te in abscondito tempestatis probavi te apud aquam Contradictionis diapsalma


Jine boro fo mo na Yesu hã ka ne: «Alfa hanno, ifo no ay ga hima ka te hal ay ma du fundi hal abada ka tubu?» 	 et interrogavit eum quidam princeps dicens magister bone quid faciens vitam aeternam possidebo


Sanku fa binde Almasihu kuro g'araŋ bine lasaabey hanandi goy buukoy _kaŋ sinda nafa__ gaa, hal araŋ ma goy Irikoy Fundikoono se. Zama Almasihu na nga boŋ sarga Irikoy se taali kulu si. A n'a te mo Biya kaŋ go no duumi do. 	 quanto magis sanguis Christi qui per Spiritum Sanctum semet ipsum obtulit inmaculatum Deo emundabit conscientiam vestram ab operibus mortuis ad serviendum Deo viventi


Kala malayka fo mo, ihinzanta n'i banda gana. A goono ga ci nda jinde beeri ka ne: «Boro kulu kaŋ sududu alman laala nda nga himando se, a n'a seeda ta mo nga sukuto wala a kamba gaa, 	 et alius angelus tertius secutus est illos dicens voce magna si quis adoraverit bestiam et imaginem eius et acceperit caracterem in fronte sua aut in manu sua


Zama Musa asariya* ra i n'a hantum ka ne: «Yeeji kaŋ go ga kara, ni ma si takunkum daŋ a gaa.» E day! Yeejey _hinne__ no Irikoy ga haggoy d'a? 	 scriptum est enim in lege Mosi non alligabis os bovi trituranti numquid de bubus cura est Deo


Hezron na Ram hay, Ram na Aminadab hay, 	 Esrom genuit Aram Aram genuit Aminadab


Ndunnya gorokoy kulu mo ga sududu a se, sanda boro kulu kaŋ i man'a maa hantum Feej'izo fundi tira ra, nga kaŋ i wi za ndunnya sinjiyaŋo gaa. 	 et adorabunt eum omnes qui inhabitant terram quorum non sunt scripta nomina in libro vitae agni qui occisus est ab origine mundi


Elam izey do haray mo, zambar fo da zangu hinka nda waygu cindi taaci no. 	 filii Helam mille ducenti quinquaginta quattuor


May no ga ti laakalkoono kaŋ ga faham da woodin? Man gaa bora kaŋ se Rabbi bumbo salaŋ? Kal a ma fahamandi haŋ kaŋ se no laabo halaci ka ton sanda saaji, hala boro kulu si bisa a ra. 	 quis est vir sapiens qui intellegat hoc et ad quem verbum oris Domini fiat ut adnuntiet istud quare perierit terra exusta sit quasi desertum eo quod non sit qui pertranseat


Boŋ jareyaŋ da bina ra boŋbeeray, Kaŋ ga ti boro laalo fitilla, ya zunubi no. 	 exaltatio oculorum et dilatatio cordis lucerna impiorum peccatum


A ga sargayyaŋ dumbu ka dugu ton tudey boŋ sududuyaŋ nangey boŋ, da tudey boŋ, da tuuri kobto koyey kulu cire mo. 	 sacrificabat quoque et thymiama succendebat in excelsis et in collibus et sub omni ligno frondoso


Araŋ m'a jisi mo hala hando wo zaari way cindi taacanta ra. Israyla jama kulu m'i jindey kaa wiciri kambo ra. 	 et servabitis eum usque ad quartamdecimam diem mensis huius immolabitque eum universa multitudo filiorum Israhel ad vesperam


Gaa no i kand'a se zanka kayna yaŋ, zama a ma nga kambey dake i boŋ ka te _i se__ adduwa, amma talibey deeni i gaa. 	 tunc oblati sunt ei parvuli ut manus eis inponeret et oraret discipuli autem increpabant eis


Laakal go beene, a bisa saamo hina, A si nga me fiti faada meyey ra mo. 	 excelsa stulto sapientia in porta non aperiet os suum


Waybora ne: «Araŋ sanney boŋ, a ma ciya yaadin.» A n'i sallama, i koy mo. A na korfo cira haw finetaro gaa. 	 et illa respondit sicut locuti estis ita fiat dimittensque eos ut pergerent adpendit funiculum coccineum in fenestra


Amma waato kaŋ Galliyo gonda Akaya koytara, Yahudancey tun ka gaaba nda Bulos me folloŋ. I kond'a ciiti karga do 	 Gallione autem proconsule Achaiae insurrexerunt uno animo Iudaei in Paulum et adduxerunt eum ad tribunal


Boro kaŋ go tamtaray ra ga fun kambe nda waasi. A si bu kasu ra, a si jaŋ ŋwaari mo. 	 cito veniet gradiens ad aperiendum et non interficiet usque ad internicionem nec deficiet panis eius


Ni ma nyumay ka ji tuusu, ka ni boŋ daabu ka koy karayaŋo do, amma ma si ni boŋ bangandi a se, kala waati kaŋ a ŋwa ka haŋ ka ban. 	 lava igitur et unguere et induere cultioribus vestimentis ac descende in aream non te videat homo donec esum potumque finierit


Yowasa te haŋ kaŋ ga saba Rabbi diyaŋ gaa Alfa Yehoyda funayaŋ jirbey kulu ra. 	 fecitque quod bonum est coram Domino cunctis diebus Ioiadae sacerdotis


Woodin sabbay se iri bumbey goono g'araŋ sifa Irikoy margey ra araŋ suuro d'araŋ cimbeero sabbay se, araŋ gurzugayey kulu ra da kankamey kaŋ ra araŋ goono ga hin suuru. 	 ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in ecclesiis Dei pro patientia vestra et fide in omnibus persecutionibus vestris et tribulationibus quas sustinetis


Ni bina ga soobay ka humburkumay harey fintal ka ne: «Man n'a go, nga kaŋ ga lasaabu? Man gaa neesikwa? Man bora kaŋ na cinari kuukey kabu-kabu?» 	 cor tuum meditabitur timorem ubi est litteratus ubi legis verba ponderans ubi doctor parvulorum


Borey binde n'ay sappa tunandi, i siino ga sanka kaŋ i sambu ay jine din sanno toonandi, waato kaŋ i na handayzo farsi bindi ka bisa a dumbari hinka game ra. 	 et dabo viros qui praevaricantur foedus meum et non observaverunt verba foederis quibus adsensi sunt in conspectu meo vitulum quem ceciderunt in duas partes et transierunt inter divisiones eius


Araŋ ma si karhã da hay kulu, amma hay kulu ra araŋ ma naŋ Irikoy ma bay araŋ ŋwaarayyaŋey gaa. Araŋ ma adduwa nda ŋwaarayyaŋo wo te mo da saabuyaŋ. 	 nihil solliciti sitis sed in omni oratione et obsecratione cum gratiarum actione petitiones vestrae innotescant apud Deum


Waato kaŋ i kaa Urusalima, Almasihu marga nda diyey da arkusey n'i kubayni. Ngey mo na hay kulu kaŋ Irikoy te ngey do dede. 	 cum autem venissent Hierosolymam suscepti sunt ab ecclesia et ab apostolis et senioribus adnuntiantes quanta Deus fecisset cum illis


Ngey hinne se no i na laabo no, Yaw fo kulu mana furo a ra. 	 quibus solis data est terra et non transibit alienus per eos


Yahudancey binde ne a se: «Ni mana to jiiri waygu jina! Ni di Ibrahim, wala?» 	 dixerunt ergo Iudaei ad eum quinquaginta annos nondum habes et Abraham vidisti


Araŋ ma si wayboro kaŋ kurnye bu, wala alatuumey, wala ce-yaw, wala alfukaaru mo kankam. Araŋ afo kulu ma si laala fongu nga bina ra nga nya-izo do haray. 	 et viduam et pupillum et advenam et pauperem nolite calumniari et malum vir fratri suo non cogitet in corde suo


Amma Bulos na gondo misile k'a furu danjo ra, hay kulu mana du a mo. 	 et ille quidem excutiens bestiam in ignem nihil mali passus est


Amma ay wo di a mana hay fo te kaŋ to buuyaŋ. Amma za kaŋ nga bumbo konda nga ŋwaarayyaŋo koyo do, ay mo na sanka sambu ay m'a donton. 	 ego vero conperi nihil dignum eum morte admisisse ipso autem hoc appellante Augustum iudicavi mittere


Wa ciya danga ay cine, mate kaŋ hay kulu ra ay go ga kaan boro kulu se. Ay s'ay boŋ nafa ceeci, amma boro boobo wane, hal i ma du faaba. 	 sicut et ego per omnia omnibus placeo non quaerens quod mihi utile est sed quod multis ut salvi fiant


Amma waato kaŋ ciina din bangay bonkoono se, kala bonkoono lordi tirayaŋ ra ka ne hiila laalo wo kaŋ a saaware Yahudancey boŋ ma ye ka kaŋ a boŋ. Nga nda nga izey mo, i n'i sarku bunduyaŋ gaa. 	 et postea ingressa est Hester ad regem obsecrans ut conatus eius litteris regis irriti fierent et malum quod contra Iudaeos cogitaverat reverteretur in caput eius denique et ipsum et filios eius adfixerunt cruci


Wa saabu nga kaŋ na laabo daaru harey boŋ se, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 adhereat lingua mea faucibus meis si non meminero tui si non praeposuero Hierusalem in principio laetitiae meae


Yaadin no, sanno kaŋ boro ga hangan do no boro ga du cimbeeri*, sanno kaŋ boro ga hangan mo ga ti Almasihu wano. 	 ergo fides ex auditu auditus autem per verbum Christi


Teeku harey ga sundu, Isa mo ga halaci ka koogu. 	 et arescet aqua de mari et fluvius desolabitur atque siccabitur


Samuwila bu. Israyla kulu binde margu k'a baray k'a fiji nga windo ra Rama. Dawda mo tun ka zulli ka koy Paran saajo ra. 	 mortuus est autem Samuhel et congregatus est universus Israhel et planxerunt eum et sepelierunt in domo sua in Rama consurgensque David descendit in desertum Pharan


I ci Sawulu se ka ne: «Dawda neeya Nayot, Rama wano ra.» 	 nuntiatum est autem Sauli a dicentibus ecce David in Nahioth in Rama


Firawna ma woone te mo: a ma jine funeyaŋ daŋ laabo ra, zama i ma ta Misira laabo nafa haro ra, jare fo igu kulu ra, kunji jiiri iyya din ra. 	 qui constituat praepositos per singulas regiones et quintam partem fructuum per septem annos fertilitatis


Rabbi bumbo no ga furo ni jine. Nga bumbo no ga goro ni banda, a si fay da nin, a si ni furu mo. Ma si humburu bo, ma si jijiri mo.» 	 et Dominus qui ductor vester est ipse erit tecum non dimittet nec derelinquet te noli timere nec paveas


Boro Izo mo kaa, a ga ŋwa, a ga haŋ, amma i goono ga ne: ‹Wa guna ŋwaari boobo ŋwaako da baji hanko no, jangal taakoy da zunubikooney coro mo no!› Day, da boro lasaabuyaŋo ga saba, kulu ni te-goy mo ga saba.» 	 venit Filius hominis manducans et bibens et dicunt ecce homo vorax et potator vini publicanorum et peccatorum amicus et iustificata est sapientia a filiis suis


Man gaa no araŋ ga ba ay m'araŋ kar koyne, Kaŋ araŋ goono ga murte ka tonton? Boŋo kulu go ga dooru, bina kulu mo taabi. 	 super quo percutiam vos ultra addentes praevaricationem omne caput languidum et omne cor maerens


Ay ga naŋ i ma ngey ize arey da ize wayey ham ŋwa. I boro fo kulu mo ga nga cora ham ŋwa, wongu windiyaŋ gurzugay da kankami ra, kaŋ i ibarey d'i fundey ceecikoy g'i kankam d'a. 	 et cibabo eos carnibus filiorum suorum et carnibus filiarum suarum et unusquisque carnes amici sui comedet in obsidione et in angustia in qua concludent eos inimici eorum et qui quaerunt animas eorum


Irikoy ne mo: «Guna, ay n'araŋ no tuurey kulu kaŋ ga ize hay, kaŋ yaŋ go ndunnya fando kulu boŋ, da tuuri-nya kulu kaŋ ga ize hay mo kaŋ gonda gure. I ga ciya araŋ se ŋwaari. 	 dixitque Deus ecce dedi vobis omnem herbam adferentem semen super terram et universa ligna quae habent in semet ipsis sementem generis sui ut sint vobis in escam


Nuhu jiiri zangu iddanta ra, a handu hinkanta, a zaari way cindi iyyanta hane no laabo ra haro zotti, beene batama daabirjo mo fiti. 	 anno sescentesimo vitae Noe mense secundo septimodecimo die mensis rupti sunt omnes fontes abyssi magnae et cataractae caeli apertae sunt


Zama shen* tuurey kaŋ araŋ goono ga yalla nd'ey ga ciya fanta hari. Farro ra kaley mo kaŋ araŋ suuban, Araŋ ga haaw i sabbay se. 	 confundentur enim ab idolis quibus sacrificaverunt et erubescetis super hortis quos elegeratis


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Yaw baa afolloŋ si furo ay nangu hananta ra, sanda yaw fo kulu kaŋ go no Israyla izey game ra nooya, kaŋ sinda bine ra dambanguyaŋ da gaaham gaa wane mo. 	 haec dicit Dominus Deus omnis alienigena incircumcisus corde et incircumcisus carne non ingredietur sanctuarium meum omnis filius alienus qui est in medio filiorum Israhel


Wa guna binde, araŋ Israyla izey, araŋ kulu. Wa kande araŋ dabarey d'araŋ saawarey mo.» 	 adestis omnes filii Israhel decernite quid facere debeatis


A ma si nga boŋ ziibandi za kaŋ jine boro no nga dumey ra. A ma si nga boŋ ziibandi. 	 sed nec in principe populi sui contaminabitur


Guna, ay hangan hal ay ma maa araŋ sanney. Ay na hanga jeeri ka maa araŋ lasaabey, Saaya kaŋ cine araŋ goono ga fintal, Ka di haŋ kaŋ araŋ ga ci. 	 expectavi enim sermones vestros audivi prudentiam vestram donec disceptaremini sermonibus


Samuwila ne: «Mate kaŋ ni takuba na wayborey mursandi hal i jaŋ ize, yaadin cine no ni nya mo ga mursu ka jaŋ ize wayborey ra.» Kala Samuwila na Agag pati-pati Rabbi jine Jilgal ra. 	 et ait Samuhel sicut fecit absque liberis mulieres gladius tuus sic absque liberis erit inter mulieres mater tua et in frusta concidit Samuhel Agag coram Domino in Galgalis


Ni ma si gunuwante ŋwaari ŋwa, Ma s'a laam'izey bini mo. 	 ne comedas cum homine invido et ne desideres cibos eius


Borey na ni kataakey kulu te da sipres* bundu kaŋ fun Senir. I na sedre* sambu ka fun d'a Liban zama ngey ma te ni se hi bundu. 	 abietibus de Sanir extruxerunt te cum omnibus tabulatis maris cedrum de Libano tulerunt ut facerent tibi malum


Boro wo kaa Bilatos* do ka Yesu gaahamo ŋwaaray. 	 hic accessit ad Pilatum et petiit corpus Iesu


Amma alfaga beero tun, nga nda borey kulu kaŋ go a banda, (sanda Sadusi fonda borey nooya). I to da canse. 	 exsurgens autem princeps sacerdotum et omnes qui cum illo erant quae est heresis Sadducaeorum repleti sunt zelo


Yaa no Rabbi ci: Ay binde ga gaaba nda annabey din kaŋ goono g'ay sanno zay ngey nda care gaa. 	 propterea ecce ego ad prophetas ait Dominus qui furantur verba mea unusquisque a proximo suo


Ay si bana hayey din se no? Yaadin no Rabbi ci. Wala ay si fansa sambu ay boŋ se dumo din dumi boŋ no? 	 numquid super his non visitabo dicit Dominus et in gente tali non ulciscetur anima mea


Noodin, Rabbi jine, a ma dugo dake danj'izey boŋ hala dugo dullo ma sasabandiyaŋo do kaŋ go seeda boŋ daabu. Yaadin gaa no a si bu. 	 ut positis super ignem aromatibus nebula eorum et vapor operiat oraculum quod est super testimonium et non moriatur


Amma manti yaadin no a ga ciya araŋ do. Amma boro kaŋ ga ba nga ma ciya ibeeri araŋ game ra, a ga ciya araŋ se zanka. 	 non ita est autem in vobis sed quicumque voluerit fieri maior erit vester minister


Kala Rabbi ne: «Tun ka zumbu ganda. Ma ye ka kaaru koyne, nin da Haruna ni banda. Amma ma si naŋ alfagey da borey ma bisa ka kaaru ka kaa Rabbi do, a ma si firsi i gaa.» 	 cui ait Dominus vade descende ascendesque tu et Aaron tecum sacerdotes autem et populus ne transeant terminos nec ascendant ad Dominum ne forte interficiat illos


Albarka kulu kaŋ ga jin ka nin i laabo ra, kaŋ i ga kande Rabbi do ga ciya ni wane. Ni windo ra boro kulu kaŋ ga hanan g'a ŋwa. 	 universa frugum initia quas gignit humus et Domino deportantur cedent in usus tuos qui mundus est in domo tua vescetur eis


Kala Israyla bonkoono da Yahuda bonkoono Yehosafat goro, i afo kulu nga karga boŋ, da koytaray bankaaray. I go batama bambata fo ra Samariya birno meyo gaa. Annabey kulu mo go ga annabitaray te i jine. 	 porro rex Israhel et Iosaphat rex Iuda uterque sedebant in solio suo vestiti cultu regio sedebant autem in area iuxta portam Samariae omnesque prophetae vaticinabantur coram eis


Benyamin wane alboro zambar way cindi ahakku no ka bu, woodin yaŋ kulu mo yaarukomyaŋ no. 	 fuerunt autem qui in eodem loco interfecti sunt decem et octo milia virorum omnes robustissimi pugnatores


Yahuda nda nga galley kulu mo ga goro a ra care banda, da alfarey da gana-gana izey kaŋ gonda alman kuru. 	 et habitabunt in eo Iudas et omnes civitates eius simul agricolae et minantes greges


Firawna mo tun cino ra, nga nda nga bannyey da Misirancey kulu. I na hẽeni korno te Misira ra zama windi si no kaŋ ra buuko si no. 	 surrexitque Pharao nocte et omnes servi eius cunctaque Aegyptus et ortus est clamor magnus in Aegypto neque enim erat domus in qua non iaceret mortuus


Rabbi ga may hal abada. Ya Sihiyona, ni Irikoyo ga may hala ka koy zamaney kulu. Alleluya! 	 non in fortitudine equi voluntatem habebit nec in tibiis viri beneplacitum erit ei


Bora din maa Elimelek, a wando maa Neyomi, i ize hinka mo maa Malon da Cilon. Efrata boroyaŋ no, Baytlahami kwaara, Yahudiya laabo ra. I kaa Mowab laabo ra ka goro noodin. 	 ipse vocabatur Helimelech uxor eius Noemi e duobus filiis alter Maalon et alter Chellion Ephrathei de Bethleem Iuda ingressique regionem moabitidem morabantur ibi


Ya Rabbi, ma gomni te iri se, iri goono ga ni batu. Ma ciya iri gaabo susubay kulu, M'iri faaba taabi alwaati ra. 	 Domine miserere nostri te expectavimus esto brachium eorum in mane et salus nostra in tempore tribulationis


Jideyon ne i se: «Ay si araŋ may, ay ize mo s'a te. Rabbi no g'araŋ may.» 	 quibus ille ait non dominabor vestri nec dominabitur in vos filius meus sed dominabitur Dominus


Yaadin cine no ni ma bay kaŋ laakal ga bara ni fundo se. Da ni n'a gar, suba hanno go no, Hay kulu si ni beeja kaa ni se mo. 	 sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit


Yakuba tun jirbo gaa ka ne: «A sinda sikka, Rabbi go batamo wo ra, ay mo mana bay a gaa.» 	 cumque evigilasset Iacob de somno ait vere Dominus est in loco isto et ego nesciebam


A na taabalyaŋ mo te, ngey boro way k'i jisi sududuyaŋ fuwo ra. Igu go kambe ŋwaari haray, igu fo mo go kambe wow haray. A na wura taasayaŋ mo te, ngey boro zangu. 	 necnon et mensas decem posuitque eas in templo quinque a dextris et quinque a sinistris fialas quoque aureas centum


Boro adilante kaŋ ga dira nga cimi tooyaŋo ra, A banda a izey mo ga ciya albarkanteyaŋ. 	 iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet


Amma bayray woodin si boro kulu do. Boro fooyaŋ mo, zama i doona tooru hala hõ, i go ga _hamey din__ ŋwa danga hay fo no kaŋ i sarga tooru se, hal i biney go g'i foy zama i go ga miila kaŋ ngey go ga ngey boŋ ziibandi, za kaŋ i sinda gaabi. 	 sed non in omnibus est scientia quidam autem conscientia usque nunc idoli quasi idolothytum manducant et conscientia ipsorum cum sit infirma polluitur


Ay ga beene annurey kulu kaŋ ga nyaale bare ka ciya kubay ni boŋ, Ya naŋ ni laabo ma te kubay. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 omnia luminaria caeli maerere faciam super te et dabo tenebras super terram tuam dicit Dominus Deus


Rabbi malayka ne Manowan se: «Baa ni n'ay gaay, ay si ni ŋwaaro ŋwa. Da ni ga sargay kaŋ i ga ton soola, kala ni m'a salle Rabbi se.» (Zama Manowan mana bay hala Rabbi malayka no bo.) 	 cui respondit angelus si me cogis non comedam panes tuos sin autem vis holocaustum facere offer illud Domino et nesciebat Manue quod angelus Dei esset


Adilante bine ga kaan Rabbi do, a ga de a gaa mo. Borey kulu kaŋ yaŋ biney ga saba mo g'a beerandi. 	 rivos eius inebria multiplica genimina eius in stillicidiis eius laetabitur germinans


Amma ni boŋ sanda da ni bina kaŋ wangu ka tuubi do no ni goono ga bone margu ka jisi ni boŋ se, Irikoy futay zaaro da Irikoy cimi ciiti zaaro se, kaŋ ga aniya ka bangay. 	 secundum duritiam autem tuam et inpaenitens cor thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis iusti iudicii Dei


Da ni na sarti sambu Rabbi ni Irikoyo jine, ni ma s'a muray, kala ni m'a bana. Zama Rabbi ni Irikoyo g'a hã ni gaa, woodin mo ga ciya zunubi ni se. 	 cum voveris votum Domino Deo tuo non tardabis reddere quia requiret illud Dominus Deus tuus et si moratus fueris reputabit tibi in peccatum


Kwaarey kaŋ yaŋ araŋ ga no Lawitey se mo, i ra iddu ma ciya tuguyaŋ kwaara yaŋ, kaŋ yaŋ araŋ ga no hala boro-wi ma zuru ka koy i do. Araŋ ma Lawitey no mo kwaara waytaaci cindi hinka koyne ka tonton. 	 de ipsis autem oppidis quae Levitis dabitis sex erunt in fugitivorum auxilia separata ut fugiat ad ea qui fuderit sanguinem exceptis his alia quadraginta duo oppida


Amma ay wo ga ni gora bay, Da ni fattayaŋ, da ni furoyaŋo, Da ni futay beero ay gaa mo. 	 habitationem tuam et egressum tuum et introitum tuum cognovi et insaniam tuam contra me


W'araŋ moy sambu beene ka guna. May no ka woodin yaŋ taka? Bora kaŋ ga beene kundey kaa taray i lasaabo boŋ no. A g'i kulu ce mo da ngey maa, nga hino beera boŋ, Zama nga wo hin da gaabikoy no. Afo kulu si jaŋ, baa afolloŋ. 	 levate in excelsum oculos vestros et videte quis creavit haec qui educit in numero militiam eorum et omnes ex nomine vocat prae multitudine fortitudinis et roboris virtutisque eius neque unum reliquum fuit


Me cimikoy ya farhã hari no bonkooney se, I ga ba boro kaŋ ga cimi ci. 	 voluntas regum labia iusta qui recta loquitur diligetur


Ize laakalkooni ga nga baaba dondonandiyaŋ ta, Amma dondako si maa kaseetiyaŋ. 	 filius sapiens doctrina patris qui autem inlusor est non audit cum arguitur


I na Baal cinaro bagu, i na Baal windo mo bagu k'a ciya salanga hala ka kaa sohõ. 	 et comminuerunt eam destruxerunt quoque aedem Baal et fecerunt pro ea latrinas usque ad diem hanc


Manasse ize Amon, Amon ize Yosiya. 	 sed et Manasses genuit Amon patrem Iosiae


A ne mo nga bannya se: «Ma kaa, iri ma maan nangey wo afo. Iri ma zumbu Jibeya ra, wala Rama.» 	 et cum illuc pervenero manebimus in ea aut certe in urbe Rama


Kala Iblisi ziji nd'a k'a cabe ndunnya koytarayey kulu, mo-ka-mi ka daabu fo ra. 	 et duxit illum diabolus et ostendit illi omnia regna orbis terrae in momento temporis


Ni bis'a gaabi duumi, kal a ma ban. Ni g'a moyduma barmay k'a sallama. 	 roborasti eum paululum ut in perpetuum pertransiret inmutabis faciem eius et emittes eum


Baa a gaa fonguyaŋ ga daray ndunnya ra, A si maa naŋ kwaara ra. 	 memoria illius pereat de terra et non celebretur nomen eius in plateis


Dawda na wongu torko zambar fo ta a gaa, da bari-kari zambar iyye, da ce-koy zambar waranka. Dawda na torko bariyey kulu tanje kaajey beeri ka pati, amma a fay da wo kaŋ yaŋ ga wasa torko zangu se. 	 cepit ergo David mille quadrigas eius et septem milia equites ac viginti milia virorum peditum subnervavitque omnes equos curruum exceptis centum quadrigis quas reservavit sibi


Torka binde furo Yasuwa, Bayt-Semes bora faro ra ka kay noodin, naŋ kaŋ tondi beeri fo go. Noodin no i na torka tuurey faara, i na hawey te sargay kaŋ i ga ton Rabbi se. 	 et plaustrum venit in agrum Iosue Bethsamitae et stetit ibi erat autem ibi lapis magnus et conciderunt ligna plaustri vaccasque inposuerunt super ea holocaustum Domino


Gaa no ay ne ay boŋ se: «Saamo koddoro ga ti ay koddoro. Yaadin gaa, mate gaa no ay bis'a laakal?» Ay ne ay bina ra: «Woodin mo yaamo no.» 	 et dixi in corde meo si unus et stulti et meus occasus erit quid mihi prodest quod maiorem sapientiae dedi operam locutusque cum mente mea animadverti quod hoc quoque esset vanitas


Filistancey kay tondo boŋ ya-haray daaranta, Israyla borey mo kay tondo boŋ ne-haray daaranta. Gooro mo go i bindo ra. 	 et Philisthim stabant super montem ex hac parte et Israhel stabat super montem ex altera parte vallisque erat inter eos


Jama kulu binde kaŋ yaŋ Isumeyla ku Mizpa ra ka kond'ey tamtaray, i bare ka ye Yohanan Kareya izo do haray. 	 et reversus est omnis populus quem ceperat Ismahel in Masphat reversusque abiit ad Iohanan filium Caree


Kankami boobo kaŋ n'i si ra i na ngey farhã booba cabe. Oho, baa alfukaarutaray ra i na ngey nooyaŋey no da baayaŋ. 	 quod in multo experimento tribulationis abundantia gaudii ipsorum et altissima paupertas eorum abundavit in divitias simplicitatis eorum


Nebo fa alborey, waygu cindi hinka. 	 viri Nebo alterius quinquaginta duo


Saaya kaŋ cine i ga furo windo ra haray batamey meyey gaa, kal i ma daŋ lin* bankaarayyaŋ. I ma si feeji hamni silli daŋ ngey gaa duumi, waati kaŋ cine i goono ga goy windo ra haray batamey meyey ra, wala Fu Beero ra. 	 cumque ingredientur portas atrii interioris vestibus lineis induentur nec ascendet super eos quicquam laneum quando ministrant in portis atrii interioris et intrinsecus


Jiiri waranko wo kaŋ ay go ni banda, ni feejey da ni hinciney mana te gunde hasaraw, ni feeji gaarey mo, ay mana i ŋwa. 	 idcirco viginti annis fui tecum oves tuae et caprae steriles non fuerunt arietes gregis tui non comedi


Rabbi ne ay se koyne: «Ma ye ka koy hala hõ, ka ba waybora kaŋ a aro ga ba r'a din, baa kaŋ zina-teeri no. Mate kaŋ Rabbi ga ba Israyla izey, baa kaŋ i bare ka tooru fooyaŋ gana, hal i ga ba ngey ma reyzin takula salle i se.» 	 et dixit Dominus ad me adhuc vade dilige mulierem dilectam amico et adulteram sicut diligit Dominus filios Israhel et ipsi respectant ad deos alienos et diligunt vinacea uvarum


Woodin banda Lawitey furo ka ngey goyo te kubayyaŋ hukumo ra Haruna nda nga izey jine. Mate kaŋ cine Rabbi ci Musa se Lawitey boŋ, yaadin mo no i te i se. 	 ut purificati ingrederentur ad officia sua in tabernaculum foederis coram Aaron et filiis eius sicut praeceperat Dominus Mosi de Levitis ita factum est


Zama doŋ ay kani ka dangay, Doŋ ay jirbi ka fulanzam, 	 nunc enim dormiens silerem et somno meo requiescerem


A na ganda harey da beene daabirjo lutu, a na beene haro mo gaay. 	 et clausi sunt fontes abyssi et cataractae caeli et prohibitae sunt pluviae de caelo


I ci i se mo ka ne i ma si ndunnya subu, wala hay fo tayo kulu wala tuuri nya kulu sara. Kala day borey hinne kaŋ yaŋ sinda Irikoy kawaatimo ngey sukutey gaa. 	 et praeceptum est illis ne laederent faenum terrae neque omne viride neque omnem arborem nisi tantum homines qui non habent signum Dei in frontibus


Malayka tu ka ne a se: «Biya Hanno ga zumbu ni boŋ. Koy Beero kaŋ bisa ikulu dabaro no ga te ni se yuumay. Woodin sabbay se no, izo kaŋ ni ga hay din, i ga ne a se Ihanna, Irikoy Ize. 	 et respondens angelus dixit ei Spiritus Sanctus superveniet in te et virtus Altissimi obumbrabit tibi ideoque et quod nascetur sanctum vocabitur Filius Dei


Ibrahim da Saharatu binde zeen, i jiirey gooru, hala wayboro alaada ban Saharatu do. 	 erant autem ambo senes provectaeque aetatis et desierant Sarrae fieri muliebria


Ma naŋ ni goyo ma bangay ni tamey se, Ni darza mo i izey se. 	 longitudine dierum replebo eum et ostendam illi salutare meum


Waato din gaa Suleymanu na Israyla arkusey margu, da kundey arkusey kulu, Israyla izey kaayey windi jine borey nooya, i ma kaa Urusalima, zama ngey ma kande Rabbi sappa sundurko ka fun d'a Dawda birno ra, kaŋ ga ti Sihiyona. 	 post quae congregavit maiores natu Israhel et cunctos principes tribuum et capita familiarum de filiis Israhel in Hierusalem ut adducerent arcam foederis Domini de civitate David quae est Sion


Sihiyona ra zunubikooney goono ga humburu. Borey kaŋ wangu Irikoy goono ga jijiri, ka ne: «Iri ra may no ga hin ka goro danji kaŋ ga ŋwa banda? Iri ra may no ga hin ka goro tonyaŋo kaŋ ga duumi banda?» 	 conterriti sunt in Sion peccatores possedit tremor hypocritas quis poterit habitare de vobis cum igne devorante quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempiternis


I ne a se: «Ni goono ga maa haŋ kaŋ no borey wo goono ga ci, wala?» Yesu mo ne i se: «Oho. Araŋ mana caw ce fo kaŋ ‹Attaciriyey da naanandey me ra no ni na kukuyaŋey toonandi?› » 	 et dixerunt ei audis quid isti dicant Iesus autem dicit eis utique numquam legistis quia ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem


da kawyey kulu kaŋ yaŋ goono ga birney din windi, kal a ma koy hala Baalat-Beyer (Rama Negeb wano nooya). Woodin yaŋ no ga ti Simeyon izey kunda tubo, i almayaaley boŋ. 	 omnes viculi per circuitum urbium istarum usque ad Balaath Berrameth contra australem plagam haec est hereditas filiorum Symeon iuxta cognationes suas


Rabbi maa araŋ sanney jinde mo, waato kaŋ araŋ salaŋ ay se. Rabbi ne ay se: «Ay maa jama wo sanney jinda, wo kaŋ i salaŋ ni se. I sanney kulu kaŋ i ci ni se, i boori. 	 quod cum audisset Dominus ait ad me audivi vocem verborum populi huius quae locuti sunt tibi bene omnia sunt locuti


Yaadin no Suleymanu na fuwo cina ka kubandi d'a. 	 igitur aedificavit Salomon domum et consummavit eam


Doŋ haro n'iri yoole, Gooru ma gana iri fundey boŋ mo. 	 benefac Domine bonis et rectis corde


Kaari! Wura ciya ibi. Wura kaŋ hanan d'i kulu barmay. I na nangu hananta tondey gusam fondey gaarey kulu ra. 	 ALEPH quomodo obscuratum est aurum mutatus est color optimus dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum


Araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi, waati kaŋ cine ay n'araŋ saarayey fiti, k'araŋ fattandi ka kaa araŋ saarayey ra, ya ay borey. 	 et scietis quia ego Dominus cum aperuero sepulchra vestra et eduxero vos de tumulis vestris populus meus


Amma baa d'araŋ du taabi adilitaray _goy teeyaŋ__ sabbay se, araŋ wo, albarkanteyaŋ no. Wa si humburu borey, araŋ laakaley ma si tun mo. 	 sed et si quid patimini propter iustitiam beati timorem autem eorum ne timueritis et non conturbemini


Waato kaŋ Yesu goono ga dondonandi Irikoy windo ra, a ne: «Mate no kaŋ asariya dondonandikoy goono ga ne Almasihu ya Dawda ize no? 	 et respondens Iesus dicebat docens in templo quomodo dicunt scribae Christum Filium esse David


Woodin banda a ye ka konda ay windi meyo gaa, sanda meyo kaŋ ga guna wayna funay haray din gaa nooya. 	 et duxit me ad portam quae respiciebat ad viam orientalem


A na Misirance fo wi, boro no kaŋ gonda darza. Misiranca mo gonda yaaji nga kambe ra, amma Benaya koy a do da kuray goobu, ka yaajo yafa ka kaa Misiranca kambe ra. A na Misiranca wi da nga bumbo yaajo. 	 ipse quoque interfecit virum aegyptium virum dignum spectaculo habentem in manu hastam itaque cum descendisset ad eum in virga vi extorsit hastam de manu Aegyptii et interfecit eum hasta sua


Bartiyancey, da Madiyancey, da Ilamancey, da ngey kaŋ yaŋ goono ga goro Mesopotamiya, da Yahudiya, da Kabadosiya, da Bontos, da Aziya, 	 Parthi et Medi et Elamitae et qui habitant Mesopotamiam et Iudaeam et Cappadociam Pontum et Asiam


Zama a go ga di laakalkooney go ga bu, Saamo nda alman alhaalikoy go ga halaci care banda, I ma ngey arzakey naŋ boro fooyaŋ se. 	 cognovi omnia volatilia caeli et pulchritudo agri mecum est


Zama a na beena ra gorokoy zeeri. Gallo din kaŋ gonda boŋbeeray mo, a n'a ye ganda. Oho, a n'a ye ganda kala laabo gaa. 	 quia incurvabit habitantes in excelso civitatem sublimem humiliabit humiliabit eam usque ad terram detrahet eam usque ad pulverem


Araŋ ma hissop* kambe folloŋ ceeci, araŋ m'a sufu kuro ra kaŋ go gaasu ra ka tuusu fu me beena da meyo kambey gaa da kuro kaŋ go gaaso ra. Araŋ boro fo kulu ma si fatta mo nga fu meyo gaa kala nda mo bo. 	 fasciculumque hysopi tinguite sanguine qui est in limine et aspergite ex eo superliminare et utrumque postem nullus vestrum egrediatur ostium domus suae usque mane


Wala a bay ka te Irikoy ma fatta ka koy ka dumi fo sambu nga boŋ se dumi waani fo game ra? A m'i kaa i game ra da siyaŋ, da alaamayaŋ, da dabari goyyaŋ, da wongu, da kambe gaabikooni, da kambe sallante, da humburkumay hari bambata yaŋ no? Hayey din kulu mo Rabbi araŋ Irikoyo n'i te araŋ se Misira laabo ra, araŋ jine. 	 si fecit Deus ut ingrederetur et tolleret sibi gentem de medio nationum per temptationes signa atque portenta per pugnam et robustam manum extentumque brachium et horribiles visiones iuxta omnia quae fecit pro vobis Dominus Deus vester in Aegypto videntibus oculis tuis


Guna beene haray ka di, Guna beene burey gaa haray, Wo kaŋ yaŋ go ni se beene. 	 suspice caelum et intuere et contemplare aethera quod altior te sit


Ay bana i gaa i hananyaŋ-jaŋa d'i taalo me, ay na banda bare i gaa mo.» 	 iuxta inmunditiam eorum et scelus feci eis et abscondi faciem meam ab illis


Yesu bumbo kuband'ey ka ne: «Wa fofo!» Ngey mo kaa k'a cey di ka sududu a se. 	 et ecce Iesus occurrit illis dicens havete illae autem accesserunt et tenuerunt pedes eius et adoraverunt eum


Aser izey mo ga ti: Imna, da Isba, da Isbi, da Beriya, d'i wayme Sera. Beriya izey mo ga ti: Heber da Malciyel. 	 filii Aser Iamne et Iesua et Iesui et Beria Sara quoque soror eorum filii Beria Heber et Melchihel


Zama borey wo manti boroyaŋ kaŋ bugu, mate kaŋ cine araŋ goono ga tammahã, za kaŋ sohõ susubay guuru yagga no. 	 non enim sicut vos aestimatis hii ebrii sunt cum sit hora diei tertia


Iliya na tondi way cindi hinka sambu, Yakuba izey kundey baayaŋ hina me, nga kaŋ Rabbi sanno kaa a do ka ne: «Ni maa ga ciya Israyla.» 	 et tulit duodecim lapides iuxta numerum tribuum filiorum Iacob ad quem factus est sermo Domini dicens Israhel erit nomen tuum


Hirro gana Bayt-Hogla jarga azawa kambe. Naŋ kaŋ a ga fun ga ti Ciiri Teeko do-meyo gaa haray, azawa kambe, Urdun bananta dandi kambe. I dandi kambe hirro nooya. 	 et praetergreditur contra aquilonem Bethagla suntque exitus eius contra linguam maris Salsissimi ab aquilone in fine Iordanis ad australem plagam


Waato din gaa Eliyacim da Sebna nda Yoha ne Rabsake se: «Iri ga ni ŋwaaray, ma salaŋ iri, ni bannyey se da Suriyance sanni, zama iri ga maa woodin. Ma si salaŋ iri se da Yahudancey sanni borey kaŋ go birni cinaro boŋ hangey ra.» 	 et dixit Eliachim et Sobna et Ioae ad Rabsacen loquere ad servos tuos syra lingua intellegimus enim ne loquaris ad nos iudaice in auribus populi qui est super murum


Ma si fari hirri seeda zeeno ganandi, Ma si furo alatuumey farey ra mo. 	 ne adtingas terminos parvulorum et agrum pupillorum ne introeas


Baytu no. Wa baytu taji te Rabbi se, Zama a na dambara goyyaŋ te. A kambe ŋwaaro d'a jasa hanna na faaba goy te a se. 	 psalmus David Dominus regnavit irascantur populi qui sedet super cherubin moveatur terra


Rabbi malayka ga gata sinji borey kaŋ yaŋ ga humbur'a windanta, a g'i faaba mo. 	 veniat illi laqueus quem ignorat et captio quam abscondit conprehendat eum et in laqueo cadat in ipso


Bonkooney din zamaney ra no Irikoy kaŋ go beena ra ga mayray fo sinji, kaŋ i s'a zeeri abada. A koytara mo, a s'a naŋ boro cindey se, amma a ga mayrayey din kulu bagu-bagu, a m'i ŋwa. Nga wo ga kay mo hal abada. 	 in diebus autem regnorum illorum suscitabit Deus caeli regnum quod in aeternum non dissipabitur et regnum eius populo alteri non tradetur comminuet et consumet universa regna haec et ipsum stabit in aeternum


Laabo borey kulu mo soobay ka farhã, birno mo to nda laakal kanay. I na Ataliya wi da takuba bonkoono windo ra. 	 laetatusque est omnis populus terrae et civitas conquievit Athalia autem occisa est gladio in domo regis


Itaacanta, Adoniya, a du a Haggit gaa. Iguwanta, Sefatiya, Abital ize no. 	 quartus autem Adonias filius Aggith et quintus Safathia filius Abital


Yaadin cine no Sawulu nda nga ize hinza nda nga windi borey kulu bu d'a care banda. 	 interiit ergo Saul et tres filii eius et omnis domus illius pariter concidit


Za i tilam, oho, za i duma, Oho, za i tikse mana te kaaji laabo ra, Kal a m'i funsu hal i ma lakaw. Alma haw mo m'i sambu sanda buunu cine. 	 et quidem neque plantatos neque satos neque radicato in terra trunco eorum repente flavit in eos et aruerunt et turbo quasi stipulam auferet eos


A naŋ jama kulu ma bonkoono windi k'a daŋ game, boro kulu nda nga wongu jinay nga kambe ra, za windo kambe ŋwaaro gaa kal a ma koy windo kambe wow gaa, da sargay feema da windo meyo gaa. 	 constituitque omnem populum tenentium pugiones a parte templi dextra usque ad partem templi sinistram coram altari et templo per circuitum regis


Ay nangora mo ga goro i do. Ay ga ciya i Irikoyo, ngey mo ga ciya ay jama. 	 et erit tabernaculum meum in eis et ero eis Deus et ipsi erunt mihi populus


Siman Bitros mo furo hiyo ra ka taaro candi ka kaa jabo gaa. A to mo da hamisa beeri zangu nda waygu cindi hinza. Baa kaŋ i baa gumo, taaro mana kottu. 	 ascendit Simon Petrus et traxit rete in terram plenum magnis piscibus centum quinquaginta tribus et cum tanti essent non est scissum rete


«Ay ga ni ŋwaaray, ma yadda ay ma gana ka bisa ni laabo ra. Iri si kamba ka koy fari fo ra wala reyzin kali ra. Iri si dayey hari haŋ mo. Bonkoono fondo beero day no iri ga gana, kal iri ma bisa araŋ ya-haray hirro gaa.» 	 obsecro ut transire mihi liceat per terram tuam non declinabimus in agros et vineas non bibemus aquas ex puteis via regia gradiemur donec transeamus terminos tuos


Yahudancey ra boro boobo kaŋ yaŋ kaa Maryama do, kaŋ di haŋ kaŋ Yesu te mo, n'a cimandi. 	 multi ergo ex Iudaeis qui venerant ad Mariam et viderant quae fecit crediderunt in eum


A na feemayaŋ cina mo Rabbi windo ra, windo kaŋ ciine ra Rabbi ne: «Urusalima ra no ay maa ga goro hal abada.» 	 aedificavit quoque altaria in domo Domini de qua dixerat Dominus in Hierusalem erit nomen meum in aeternum


Hawey mo, zambar waranza cindi iddu no, Rabbi jangalo mo haw wayye cindi hinka no. 	 et de bubus triginta sex milibus boves septuaginta duo


Zama yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: Han fo ga kaa kaŋ borey ga ye ka windiyaŋ da fariyaŋ da reyzin* kaliyaŋ day laabo wo ra. 	 haec enim dicit Dominus exercituum Deus Israhel adhuc possidebuntur domus et agri et vineae in terra ista


Gaa no Samuwila ne jama se: «Wa kaa, iri ma koy Jilgal. Iri ma koytara tajandi noodin.» 	 dixit autem Samuhel ad populum venite et eamus in Galgala et innovemus ibi regnum


Amma Persancey mayraykoyo n'ay yanje jirbi waranka cindi fo, amma Munkayla kaŋ ga ti jine boro beerey ra afo, a kaa ay do da gaakasinay. Ay mo, ay gay noodin Persiya bonkooney banda. 	 princeps autem regni Persarum restitit mihi viginti et uno diebus et ecce Michahel unus de principibus primis venit in adiutorium meum et ego remansi ibi iuxta regem Persarum


Waato kaŋ Hamat bonkoono Toy maa baaru kaŋ Dawda na Zoba bonkoono Hadad-Ezer wongu marga kulu kar, 	 quod cum audisset Thou rex Emath percussisse videlicet David omnem exercitum Adadezer regis Suba


Da boro fo na zunubi te nga gorokasin se, hal i na zeyaŋ dake a boŋ ka ze, d'a kaa mo ka ze ni sargay feema jine windo wo ra, 	 si peccaverit homo in proximum suum et habuerit aliquod iuramentum quo teneatur adstrictus et venerit propter iuramentum coram altari tuo in domum tuam


Mate kaŋ binde ni di ce taamey da ce izey, jara kusu teeko botogo no, jara mo guuru-bi wane, woodin mo ga ciya mayray fayante amma a ra i ga gaabi gar, guuru-bi wane, za kaŋ ni di guuru-bi goono ga margu nda kusu botogo a ra. 	 porro quia vidisti pedum et digitorum partem testae figuli et partem ferream regnum divisum erit quod tamen de plantario ferri orietur secundum quod vidisti ferrum mixtum testae ex luto


Zaaro din ra no i na Ibrahim da nga izo Isumeyla mo dambangu. 	 eadem die circumcisus est Abraham et Ismahel filius eius


Lawi ize cindey sanni mo: Amram izey ra Subayel, Subayel izey ra Yedaya. 	 porro filiorum Levi qui reliqui fuerant de filiis Amram erat Subahel et filiis Subahel Iedeia


Ya Israyla windo, yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Guna, ay ga dumi fo tunandi araŋ gaa, Ngey mo g'araŋ taabandi za Hamat furanta kala ma koy Gooru Beero haro do. 	 qui laetamini in nihili qui dicitis numquid non in fortitudine nostra adsumpsimus nobis cornua


Samuwila mo salaŋ Israyla dumo kulu se ka ne: «D'araŋ bare ka ye ka kaa Rabbi do d'araŋ biney kulu, kal araŋ ma fay da mebarawey de-koyey din, araŋ ma fay da Astarot k'araŋ miila daŋ araŋ biney ma ye Rabbi do, araŋ ma may a se, nga hinne. Nga mo g'araŋ kaa Filistancey kambe ra.» 	 ait autem Samuhel ad universam domum Israhel dicens si in toto corde vestro revertimini ad Dominum auferte deos alienos de medio vestrum et Astharoth et praeparate corda vestra Domino et servite ei soli et eruet vos de manu Philisthim


Yesu binde ne i se koyne: «Laakal kanay ma bara araŋ banda. Mate kaŋ cine Baaba n'ay donton, yaadin cine no ay mo g'araŋ donton.» 	 dixit ergo eis iterum pax vobis sicut misit me Pater et ego mitto vos


Rabbi mo g'a kuro alhakku ye a boŋ, zama a na boro hinka kaŋ yaŋ bis'a cimi nda boori yaŋ wi. A n'i wi da takuba no. Ay baaba Dawda mana bay a gaa mo. Abner Ner izo, Israyla kunda jine bora sanni no da Yeter izo Amasa, Yahuda kunda jine boro wane. 	 et reddat Dominus sanguinem eius super caput eius quia interfecit duos viros iustos melioresque se et occidit eos gladio patre meo David ignorante Abner filium Ner principem militiae Israhel et Amasa filium Iether principem exercitus Iuda


Hay kulu kaŋ ay moy di kaŋ ay ga ba, Ay mana wangu nd'a i se. Ay mana ay bina ganji farhã hari kulu kaŋ no, Zama ay bina maa kaani ay goyey kulu sabbay se. Woodin mo ga ti ay baa ay goyey kulu ra. 	 et omnia quae desideraverunt oculi mei non negavi eis nec prohibui cor quin omni voluptate frueretur et oblectaret se in his quae paraveram et hanc ratus sum partem meam si uterer labore meo


Borey kulu binde na Urdun daŋandi, bonkoono mo daŋandi. Bonkoono na Barzillay garbe sunsum, ka albarka gaara a se. Nga mo ye nga nango do. 	 cumque transisset universus populus et rex Iordanem osculatus est rex Berzellai et benedixit ei et ille reversus est in locum suum


A ga may mo Hermon tondo da Saleka ra, da Basan kulu, ka koy hala Gesur borey da Maaka borey hirro gaa, da Jileyad jara fa; Hesbon bonkoono Sihon hirro nooya. 	 Gesuri et Machathi et dimidiae partis Galaad terminos Seon regis Esebon


Rabbi ne Musa se: «Ma tun susubay za nda hinay ka kay Firawna jine. Ma ne a se: ‹Yaa no Rabbi, Ibraniyancey Irikoyo ci: M'ay borey taŋ zama i ma may ay se. 	 dixit quoque Dominus ad Mosen mane consurge et sta coram Pharao et dices ad eum haec dicit Dominus Deus Hebraeorum dimitte populum meum ut sacrificet mihi


Albarkanteyaŋ no ngey kaŋ yaŋ i g'i gurzugandi adilitaray sabbay se, zama beene koytara i wane no. 	 beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam quoniam ipsorum est regnum caelorum


Kulu nda yaadin, a ga nga ŋwaaro soola kaydiya ra, A ga nga ŋwaaro margu-margu heemar waate. 	 parat aestate cibum sibi et congregat in messe quod comedat


A ciya mo, waato kaŋ a maa ay n'ay jinde sambu ka kuuwa, a na nga kwaayo naŋ ay do ka zuru ka fatta taray.» 	 et audisset vocem meam reliquit pallium quod tenebam et fugit foras


Penuwel na Gedor hay. Ezer na Husa hay. Woodin yaŋ ga ti Efrata hay-jina Hur kaŋ na Baytlahami cina izey. 	 Phunihel autem pater Gedor et Ezer pater Osa isti sunt filii Ur primogeniti Ephrata patris Bethleem


«Araŋ biney ma si sara. Wa Irikoy cimandi, w'ay cimandi mo. 	 non turbetur cor vestrum creditis in Deum et in me credite


Zaaro din ra mo ni ga ci ni izey se ka ne: ‹I ga woone te zama haya kaŋ Rabbi te ay se waato kaŋ ay fun Misira ra din sabbay se.› 	 narrabisque filio tuo in die illo dicens hoc est quod fecit Dominus mihi quando egressus sum de Aegypto


Asariya dondonandikwa ne a se: «Cimi no, Alfa, cimi boŋ mo no ni salaŋ. Zama Irikoy ya afolloŋ no, afo si no mo kala nga. 	 et ait illi scriba bene magister in veritate dixisti quia unus est et non est alius praeter eum


Iway cindi hinkanta na Hasabiya di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 duodecima Asabiae filiis et fratribus eius duodecim


M'iri ŋwaaro no iri se hunkuna nda suba. 	 panem nostrum cotidianum da nobis cotidie


Hari iddu go no kaŋ Rabbi ga konna, Oho, hala iyye zaati kaŋ a bina g'i fanta: 	 sex sunt quae odit Dominus et septimum detestatur anima eius


Bitros ne a se: «Inyasu, Yesu Almasihu goono ga ni no baani. Tun ka ni daaro hanse.» Sahãadin-sahãadin mo a tun. 	 et ait illi Petrus Aeneas sanat te Iesus Christus surge et sterne tibi et continuo surrexit


Bora kaŋ ga dake a gaa mo Yehozabad; nga mo gonda boro zambar zangu nda wahakku kaŋ go soolante yaŋ wongu se nga banda. 	 post istum etiam Iozabath et cum eo centum octoginta milia expeditorum militum


Kulu nda yaadin, i n'a kaa nga laabo ra. A koy ka furo tamtaray ra, I n'a izey kulu soote-soote ganda fondey kulu boŋ. I na kurne catu a jine borey boŋ, I n'a boro beerey kulu haw da sisiriyaŋ. 	 sed et ipsa in transmigrationem ducta est in captivitatem parvuli eius elisi sunt in capite omnium viarum et super inclitos eius miserunt sortem et omnes optimates eius confixi sunt in conpedibus


sikka si araŋ si koy ka furo laabo din ra, nango kaŋ ay ze ka ne ay g'araŋ gorandi a ra. Kala Yefunna izo Kaleb da Nun izo Yasuwa, ngey hinne. 	 non intrabitis terram super quam levavi manum meam ut habitare vos facerem praeter Chaleb filium Iepphonne et Iosue filium Nun


Ay maa ni baaro hanga maayaŋ do, Amma sohõ ay mo go ga di nin. 	 auditu auris audivi te nunc autem oculus meus videt te


A ne ay se: «Ya Daniyel, nin bora kaŋ Irikoy ga ba gumo, kala ni ma faham da sanni kaŋ ay ga ci ni se, ni ma tun ka kay mo zama i n'ay donton ni gaa sohõ.» Saaya kaŋ a na sanni woodin ci ay se mo, ay salle ka kay, ay gaahamo go ga jijiri. 	 et dixit ad me Danihel vir desideriorum intellege verba quae ego loquor ad te et sta in gradu tuo nunc enim sum missus ad te cumque dixisset mihi sermonem istum steti tremens


Yohanna seeda ka ne: «Ay di Biya _Hanno__ goono ga zumbu ka fun beena ra sanda koloŋay cine ka goro a boŋ. 	 et testimonium perhibuit Iohannes dicens quia vidi Spiritum descendentem quasi columbam de caelo et mansit super eum


A suba mo, waato kaŋ Agariba da Barnisi kaa, da koytaray zankamyaŋ, i furo saaware fuwo ra, da wongu nya boobo, da kwaara boro beerey. Fastos lordo boŋ no i kande Bulos. 	 altera autem die cum venisset Agrippa et Bernice cum multa ambitione et introissent in auditorium cum tribunis et viris principalibus civitatis et iubente Festo adductus est Paulus


Zama Almasihu Yesu ra dambanguyaŋ wala dambanguyaŋ-jaŋay si hay kulu hanse, kala cimbeeri kaŋ ga goy baakasinay do. 	 nam in Christo Iesu neque circumcisio aliquid valet neque praeputium sed fides quae per caritatem operatur


Zama waato kaŋ iri go Adam-ize daa _zeena__ ganayaŋ ra, zunubi ibaay laaley, kaŋ asariya tunandi, goono ga goy iri gaaham jarey ra ka nafa hari hay buuyaŋ se. 	 cum enim essemus in carne passiones peccatorum quae per legem erant operabantur in membris nostris ut fructificarent morti


Debir koyo afo Gedar koyo afo 	 rex Dabir unus rex Gader unus


Ay baakwa salaŋ ka ne ay se: «Ya ay baakwa, nin kaŋ ga sogo, Ma tun ka fatta. 	 et dilectus meus loquitur mihi surge propera amica mea formonsa mea et veni


Yehowasa goy cindey mo kaŋ a goy, d'a soojetaray, da wongu kaŋ a te da Yahuda bonkoono Amaziya, manti i n'i hantum Israyla bonkooney baaru tira ra bo? 	 reliqua autem verborum Ioas quae fecit et fortitudo eius qua pugnavit contra Amasiam regem Iuda nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum regum Israhel


«Boro kulu kaŋ ga zanka kayney wo cine afo ta ay maa ra, ay no a goono ga ta. Boro kulu mo kaŋ g'ay ta, manti ay no a ga ta, amma nga kaŋ n'ay donton no a ta.» 	 respondit illi Iohannes dicens magister vidimus quendam in nomine tuo eicientem daemonia qui non sequitur nos et prohibuimus eum


Woodin yaŋ kulu no ka te windikoyyaŋ ngey zamaney ra, boro beeri yaŋ no. I goro Urusalima ra. 	 hii patriarchae et cognationum principes qui habitaverunt in Hierusalem


A go mo, saaya kaŋ cine Barak goono ga Sisera ce gana, kala Yayel fatta k'a kubay. A ne Barak se: «Kaa, ya ni cabe bora kaŋ ni goono ga ceeci.» Barak binde kaa a do. Kala a di Sisera go ga kani buuko, kuuru fu lola go ga sinji boŋo ra. 	 et ecce Barac sequens Sisaram veniebat egressaque Iahel in occursum eius dixit ei veni et ostendam tibi virum quem quaeris qui cum intrasset ad eam vidit Sisaram iacentem mortuum et clavum infixum in tempore eius


I biney hẽ Rabbi gaa ka ne: «Ya Sihiyona ize wayo birni cinaro, naŋ mundi ma fun. I ma sululu sanda gooru cine, cin da zaari. Ni bumbo ma si fulanzam, ni mo gurey mo ma si naŋ.» 	 SADE clamavit cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion deduc quasi torrentem lacrimas per diem et per noctem non des requiem tibi neque taceat pupilla oculi tui


Hay kulu me kaŋ ay g'araŋ lordi nd'a, woodin no araŋ ga haggoy ka te. Ni ma si tonton a gaa, ma si zabu a gaa mo. 	 quod praecipio tibi hoc tantum facito Domino nec addas quicquam nec minuas


Kala Israyla na sarti sambu Rabbi jine ka ne: «Hala day ni na borey wo daŋ ay kambe ra, kulu ay mo g'i kwaarey tuusu k'i halaci.» 	 at Israhel voto se Domino obligans ait si tradideris populum istum in manu mea delebo urbes eius


I afo kulu mo ga kande nga nooyaŋo: nzarfu taasayaŋ, da wura taasayaŋ, da bankaaray, da wongu kwaayyaŋ, da yaazi jinay yaŋ, da bariyaŋ, da alambaanayaŋ, yaadin cine no jiiri kulu. 	 et singuli deferebant ei munera vasa argentea et aurea vestes et arma bellica aromata quoque et equos et mulos per annos singulos


Wo kaŋ cindi din mo, a m'a te de-koy, Nga jabuyaŋ tooro nooya! A ga ye ganda a jine ka sududu. A ma adduwa te a gaa ka ne: «M'ay faaba, zama nin no ga ti ay irikoyo.» 	 reliquum autem eius deum fecit sculptile sibi curvatur ante illud et adorat illud et obsecrat dicens libera me quia deus meus es tu


Haciika a ga donda donda-caray-koy, Amma a ga gomni no lalabukoy se. 	 inlusores ipse deludet et mansuetis dabit gratiam


Boro kulu mana di Irikoy baa ce fo. D'iri ga ba care, Irikoy goono ga goro iri ra, a baakasina mo to iri ra. 	 Deum nemo vidit umquam si diligamus invicem Deus in nobis manet et caritas eius in nobis perfecta est


Amma boro kaŋ ga furo meyo gaa haray ya feeji kuruko no. 	 qui autem intrat per ostium pastor est ovium


Hayey din binde bara misayaŋ iri se, hal iri ma si hari laaloyaŋ bini, mate kaŋ cine ngey wo bini. 	 haec autem in figura facta sunt nostri ut non simus concupiscentes malorum sicut et illi concupierunt


Rabeka gaaykwa Debora bu. I n'a fiji mo Betel, shen* tuuri nya fo cire, ka nango maa daŋ Allon-Bakut. 	 eodem tempore mortua est Debbora nutrix Rebeccae et sepulta ad radices Bethel subter quercum vocatumque est nomen loci quercus Fletus


Amma ifo no araŋ ga ho? Boro fo no ka bara nda ize alboro hinka. A kaa ijina do ka ne a se: ‹Ay izo, hunkuna ma koy kalo do ka goy.› 	 quid autem vobis videtur homo habebat duos filios et accedens ad primum dixit fili vade hodie operare in vinea mea


Elifaz, Isuwa wande Ada ize, da Reyul, Isuwa wande Basematu ize. 	 et haec nomina filiorum eius Eliphaz filius Ada uxoris Esau Rauhel quoque filius Basemath uxoris eius


Ifo se? Zama ay si ba araŋ no? To, Irikoy ga bay! 	 quare quia non diligo vos Deus scit


Bora din binde _Yahudance diina__ ganako hanno no kaŋ ga humburu Irikoy, nga nda nga almayaaley kulu. A ga sargay boobo no _Yahudance__ kunda se, a ga ŋwaaray Irikoy gaa mo han kulu. 	 religiosus et timens Deum cum omni domo sua faciens elemosynas multas plebi et deprecans Deum semper


D'iri g'iri zunubey ci, nga ya naanaykoy no, adilitaraykoy mo no, a g'iri yaafa nd'iri zunubey. A g'iri hanandi mo adilitaray-jaŋay kulu gaa. 	 si confiteamur peccata nostra fidelis est et iustus ut remittat nobis peccata et emundet nos ab omni iniquitate


A na dugu ton mo Hinnom izo gooro ra. A na nga izey ton mo danji ra, dumi cindey fanta hari goyey boŋ, dumey kaŋ Rabbi gaaray Israyla izey jine. 	 ipse est qui adolevit incensum in valle Benennon et lustravit filios suos in igne iuxta ritum gentium quas interfecit Dominus in adventu filiorum Israhel


Kala Yonadab, Dawda beero Simeya ize tu ka ne: «Ay koyo ma si tammahã hal i na bonkoono ize arwasey kulu wi no bo. Amnon hinne no ka bu, zama Absalom miila boŋ no i na woodin te za hano kaŋ hane a n'a waymo Tamar hasara. 	 respondens autem Ionadab filius Samaa fratris David dixit ne aestimet dominus meus quod omnes pueri filii regis occisi sint Amnon solus mortuus est quoniam in ore Absalom erat positus ex die qua oppressit Thamar sororem eius


Waato din gaa no i ne a se: «To, ifo no iri ga te ni se, zama teeko ma kani?» Zama teeko go ga follo ka tonton ka koy jina. 	 et dixerunt ad eum quid faciemus tibi et cessabit mare a nobis quia mare ibat et intumescebat


Boro ga alkama bagu-bagu no? Abada, manti waati kulu no a ga soobay k'a kara. A farmi torko kanga d'a bariyey cey ga gana alkama boŋ, Amma i s'a fufu. 	 panis autem comminuetur verum non in perpetuum triturans triturabit illum neque vexabit eum rota plaustri nec in ungulis suis comminuet eum


Zama boro kulu na zunubi te, i gaze mo Irikoy darza gaa. 	 omnes enim peccaverunt et egent gloriam Dei


Jileyad jare fa kaŋ cindi mo, da Basan bonkoono Og laabo kulu, ay n'i no Manasse kunda jara se, sanda Argob laabo kulu, da Basan laabo kulu. (I ga ne noodin se Refayimey laabu mo.) 	 reliquam autem partem Galaad et omnem Basan regni Og tradidi mediae tribui Manasse omnem regionem Argob cuncta Basan vocatur terra gigantum


Wa darza no Irikoy follonka kaŋ laakalo sinda cine se hal abada abadin Yesu Almasihu do! Amin! 	 solo sapienti Deo per Iesum Christum cui honor in saecula saeculorum amen


Kala Sawulu na nga yaajo daŋ k'a hay. Woodin gaa no Yonata bay kaŋ nga baabo na Dawda wiyaŋ sijiri. 	 et arripuit Saul lanceam ut percuteret eum et intellexit Ionathan quod definitum esset patri suo ut interficeret David


Sorro boobo no a g'i faaba, Amma i saawarey ra i go ga murte. I tibi mo ngey laalayaŋo ra. 	 quis sapiens et custodiet haec et intellegent misericordias Domini


Yahuda bonkoono Yehowasa mayra jiiri waranza cindi iyyanta ra no Yehowasa, Yehowahaz izo te bonkooni Samariya ra Israyla boŋ. A may mo jiiri way cindi iddu. 	 anno tricesimo septimo Ioas regis Iuda regnavit Ioas filius Ioachaz super Israhel in Samaria sedecim annis


Bonkooni gaakuri ga koy goy-ize kaŋ ga goy da laakal do haray, Amma a bine tunyaŋ ga zumbu boro kaŋ ga haawi goy te boŋ. 	 acceptus est regi minister intellegens iracundiam eius inutilis sustinebit


Da manti kaŋ Rabbi go iri do haray waato kaŋ cine borey tun iri gaa, 	 in Hierusalem montes in circuitu eius et Dominus in circuitu populi sui ex hoc nunc et usque in saeculum


Ay ma si kungu ka ni kakaw ka ne: ‹May no ga ti Rabbi?› Ay ma si talka mo, hala ay ma zay k'ay Irikoyo maa sara. 	 ne forte saturatus inliciar ad negandum et dicam quis est Dominus et egestate conpulsus furer et peierem nomen Dei mei


A kobtey gunayaŋ ga boori, a izey mo iboobo no, a ra mo gonda ŋwaari kaŋ ga wasa boro kulu se. Ganji hamey gonda ngey bi a cire, beene curey mo go ga goro a kambey boŋ. A gaa no fundikooni kulu ga du ŋwaari. 	 verumtamen germen radicum eius in terra sinite et alligetur vinculo ferreo et aereo in herbis quae foris sunt et rore caeli tinguatur et cum feris pars eius in herba terrae


Alman halalantey ra da almaney kaŋ si halal, da curey, da hay kulu kaŋ ga ganda biri laabo boŋ, 	 de animantibus quoque mundis et inmundis et de volucribus et ex omni quod movetur super terram


Ahab na Obadiya kaŋ g'a windo dabari ce. Obadiya wo mo ga humburu Rabbi gumo. 	 vocavitque Ahab Abdiam dispensatorem domus suae Abdias autem timebat Dominum valde


Ay Bulos, ay ya Yesu Almasihu* bannya no. Irikoy n'ay ce ay ma ciya diya. A n'ay fay waani mo nga Baaru Hanna se. 	 Paulus servus Christi Iesu vocatus apostolus segregatus in evangelium Dei


Humburkumay kaa ay gaa, I g'ay beera gaaray mo sanda haw cine. Ay albarka mo say-say sanda beene buru cine. 	 redactus sum in nihili abstulisti quasi ventus desiderium meum et velut nubes pertransiit salus mea


Taabal taaci no kambu woone gaa, taabal taaci mo ya-haray kambo gaa, meyo gaa. Taabal ahakku nooya, nangey kaŋ i ga sargayey dumbu i boŋ. 	 quattuor mensae hinc et quattuor mensae inde per latera portae octo mensae erunt super quas immolabunt


Amma i si ga nooro kaŋ i ga daŋ i kambe ra lasaabu, zama i ga ngey goyo te da naanay. 	 verumtamen non supputetur eis argentum quod accipiunt sed in potestate habeant et in fide


A n'i te da kambe gaabikooni mo, da humburandiyaŋ kulu mo, kaŋ Musa goy ka te Israyla kulu jine. 	 et cunctam manum robustam magnaque mirabilia quae fecit Moses coram universo Israhel


da Anab, da Estemo, da Anim, 	 Anab et Isthemo et Anim


Rabbi ni Irikoyo g'i daŋ ni kambe ra mo, ni m'i kar, kala ni m'i mallaka parkatak! Da ni na woodin te, ni ma si sappe nd'ey, ni ma si suuji cabe i se, 	 tradideritque eas Dominus Deus tuus tibi percuties eas usque ad internicionem non inibis cum eis foedus nec misereberis earum


Nga nda nga borey care banda, Ngey kaŋ biney ga bi ka bisa dumey kulu, Ay g'i candi ka kand'ey, Zama ngey ma laabo halaci se. I ga takuba foobu ka Misira wongu, I ma laabo toonandi nda borey kaŋ i wi mo. 	 ipse et populus eius cum eo fortissimi gentium adducentur ad disperdendam terram et evaginabunt gladios suos super Aegyptum et implebunt terram interfectis


Amnon ne Tamar se: «Ma kande ŋwaaro kaniyaŋ fu-izo ra, ay ma ŋwa ni kambe ra.» Tamar na maasey kaŋ a ton din sambu, ka kand'ey kaniyaŋ fu-izo ra nga armo Amnon do. 	 dixit Amnon ad Thamar infer cibum in conclave ut vescar de manu tua tulit ergo Thamar sorbitiunculas quas fecerat et intulit ad Amnon fratrem suum in conclave


Heber mo, i na ize aru hinka hay a se. Afo maa ga ti Peleg, zama a jirbey ra no i na ndunnya fay-fay, a kayno mo maa Yoktan. 	 porro Heber nati sunt duo filii nomen uni Phaleg quia in diebus eius divisa est terra et nomen fratris eius Iectan


Yesu ne: «Wa kand'ey ay do neewo.» 	 qui ait eis adferte illos mihi huc


Waato kaŋ mo bo, jama arkusey da alfaga beerey da asariya dondonandikoy margu. I na Yesu candi ka kond'a ngey Yahudancey arkusey marga do 	 et ut factus est dies convenerunt seniores plebis et principes sacerdotum et scribae et duxerunt illum in concilium suum dicentes si tu es Christus dic nobis


Wa si hẽ buuko se, wa si bu baray te a se mo. Amma wa hẽeni korno te bora kaŋ koy din se, Zama a se ye ka kaa koyne. A si ye ka di laabo kaŋ ra i n'a hay din koyne. 	 nolite flere mortuum neque lugeatis super eum fletu plangite eum qui egreditur quia non revertetur ultra nec videbit terram nativitatis suae


Boro me sanney go danga hari kaŋ ga guusu, Koyne, laakal hari-mo go danga gooru kaŋ ga zuru. 	 aqua profunda verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae


Wala hay fo go no kaŋ boro ga du ka salaŋ a boŋ ka ne: «Guna, haya din hari taji no.»? A go no za doŋ me, waato zamaney kaŋ na iri jin ra. 	 nihil sub sole novum nec valet quisquam dicere ecce hoc recens est iam enim praecessit in saeculis quae fuerunt ante nos


Yaadin gaa mo, tubu kulu si gana kunda fo ra ka ye kunda fo do, zama Israyla izey kundey kulu ma sandandi ngey tubey gaa.» 	 nec sibi misceantur tribus sed ta maneant


I ma fitilla te, nga nda nga goy jinayey kulu, da wura zalla, kilo waytaaci cindi gu cine tiŋay. 	 omne pondus candelabri cum universis vasis suis habebit talentum auri mundissimi


Batukoy koyo na Irimiya sambu ka ne a se: «Rabbi ni Irikoyo no ka masiiba woone ci nango wo boŋ. 	 tollens ergo princeps militiae Hieremiam dixit ad eum Dominus Deus tuus locutus est malum hoc super locum istum


Israyla mo ne Yusufu se: «Manti Sekem haray no ni beerey goono ga kurey kuru bo? Kaa, ay ga ni donton i do.» Yusufu ne a se: «Ay neeya.» 	 dixit ad eum Israhel fratres tui pascunt oves in Sycimis veni mittam te ad eos quo respondente


Nin no ga tondi beerey sinji nda ni gaabo, I na ni guddu nda hin. 	 qui dominatur in virtute sua in aeternum oculi eius super gentes respiciunt qui exasperant non exaltentur in semet ipsis diapsalma


Laabo din ra araŋ ga buuru ŋwa jaŋay si, a ra mo araŋ si jaŋ hay kulu. Laabo din tondey ga ti guuru-bi, a tudey ra mo ni ga guuru-ciray fansi ka kaa. 	 ubi absque ulla penuria comedes panem tuum et rerum omnium abundantia perfrueris cuius lapides ferrum sunt et de montibus eius aeris metalla fodiuntur


A gonda goy-goy boobo Yahuda galley ra. Soojeyaŋ kaŋ ga yaaru go no mo Urusalima ra. 	 et multa opera patravit in urbibus Iuda viri quoque bellatores et robusti erant in Hierusalem


Ya Irikoy, sifaw ga hagu ni se dangayyaŋ ra Sihiyona ra. Ni do mo no borey ga sarti toonandi. 	 psalmum dicite nomini eius date gloriam laudi eius


Dukuri nda futay ra ay ga alhakku bana dumi cindey gaa kaŋ yaŋ mana hanga jeeri ay se. 	 et faciam in furore et in indignatione ultionem in omnibus gentibus quae non audierunt


Borey marga deeni i gaa ka ne i ma dangay, amma i kaati ka tonton ka ne: «Ya Rabbi, ma bakar iri se, ya Dawda Izo!» 	 turba autem increpabat eos ut tacerent at illi magis clamabant dicentes Domine miserere nostri Fili David


Woone yaŋ ga wayborey kaŋ kurnyey bu windey ŋwa, i ga adduwa kuuku te ka te ce birji mo. I ga du ciiti konno kaŋ ga jaase ikulu.» 	 qui devorant domos viduarum sub obtentu prolixae orationis hii accipient prolixius iudicium


Ni g'i daŋ ni beero Haruna nda nga izey kulu gaa, k'i tuusu nda ji, k'i fay waani, k'i kambey toonandi zama i ma goy ay se alfagataray goyey ra. 	 vestiesque his omnibus Aaron fratrem tuum et filios eius cum eo et cunctorum consecrabis manus sanctificabisque illos ut sacerdotio fungantur mihi


«Ni ma ci Haruna nda nga izey se ka ne: Woone no ga ti sargay summaare kaŋ i ga ton asariya*: Sargay summaare kaŋ i ga ton ma hanna feema danji izey boŋ kala mo ma bo. Danjo ma soobay ka di feema ra. 	 anima quae peccaverit et contempto Domino negaverit depositum proximo suo quod fidei eius creditum fuerat vel vi aliquid extorserit aut calumniam fecerit


Zama boro kulu si hin ka daba fo sinji, kaŋ waana wo kaŋ i jin ka sinji, nga kaŋ ti Yesu Almasihu. 	 fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est qui est Christus Iesus


wura jinay se wura tiŋay kaŋ i ga jinayey kulu te d'a, goy dumi kulu ra, da nzarfu jinay se, nzarfu tiŋay kaŋ i ga jinayey kulu te d'a, goy dumi kulu ra; 	 aurum in pondere per singula vasa ministerii argenti quoque pondus pro vasorum ad opera diversitate


I ne a se: «Baytlahami no, Yahudiya laabu ra wano, zama yaadin no annabo hantum ka ne: 	 at illi dixerunt ei in Bethleem Iudaeae sic enim scriptum est per prophetam


Wa furo me kankamanta ra. Zama meyo kaŋ ga koy halaciyaŋ do din, itafo no, a fonda ganayaŋ mo ga dogon no, borey kaŋ yaŋ ga furo a ra mo ga baa. 	 intrate per angustam portam quia lata porta et spatiosa via quae ducit ad perditionem et multi sunt qui intrant per eam


Ay Irikoyo daŋ ay bina ra ay ma laabukoyey da mayraykoyey da jama margu zama i m'i lasaabu ngey asuley boŋ. Kal ay na borey kaŋ jin ka kaa asulo tira gar. Haŋ kaŋ ay gar a ra hantumante mo neeya: 	 dedit autem Deus in corde meo et congregavi optimates et magistratus et vulgum ut recenserem eos et inveni librum census eorum qui ascenderant primum et inventum est scriptum in eo


Gaa no i yadda ngey m'a sambu hiyo ra, sahãadin-sahãadin mo hiyo to jabo kaŋ i goono ga koy gaa. 	 voluerunt ergo accipere eum in navi et statim fuit navis ad terram quam ibant


Rabbi tu ay se ka ne: «Ma bangando hantum a ma fatta taray walhẽy gaa, Zama cawkwa ma du k'a caw ka zuru _ka konda baaro__. 	 et respondit mihi Dominus et dixit scribe visum et explana eum super tabulas ut percurrat qui legerit eum


Ndollim gonda nga ize way hinka, I maayey ga ti: ‹W'ay no!› da ‹W'ay no!› Hari hinza go no kaŋ yaŋ si kungu abada, Oho, hala mo itaaci kaŋ yaŋ si ne: ‹A wasa.› 	 sanguisugae duae sunt filiae dicentes adfer adfer tria sunt insaturabilia et quartum quod numquam dicit sufficit


Woodin ma ciya araŋ se hin sanni kaŋ ga duumi araŋ banda kulu se, da nangu kulu kaŋ araŋ ga goro mo. Araŋ ma si maani ŋwa, araŋ ma si kuri haŋ mo.» 	 iure perpetuo in generationibus et cunctis habitaculis vestris nec adipes nec sanguinem omnino comedetis


Ya Rabbi, ni cine fo si no. Irikoy fo mo si no, kala nin, hay kulu kaŋ iri maa da iri hangey boŋ. 	 Domine non est similis tui et non est alius deus absque te ex omnibus quos audivimus auribus nostris


Beker izey mo, ngey neeya: Zemira Yowas, Eliyezar, Eliyowenay, Omri, Yeremot, Abiya, Anatot, Alemet. Woodin yaŋ kulu Beker izeyaŋ no. 	 porro filii Bochor Zamira et Ioas et Eliezer et Helioenai et Amri et Ierimoth et Abia et Anathoth et Almathan omnes hii filii Bochor


Araŋ wo munaficey! Araŋ ga hin ka ndunnya nda beena baaru fay-fay, amma zamana wo, ifo se no araŋ si hin k'a fasara? 	 hypocritae faciem terrae et caeli nostis probare hoc autem tempus quomodo non probatis


Sahãadin-sahãadin Yesu n'i ce. I na ngey baabo Zabadi nda goy-izey naŋ hiyo ra, ka Yesu gana. 	 et statim vocavit illos et relicto patre suo Zebedaeo in navi cum mercennariis secuti sunt eum


Dawda binde tun ka daŋandi, nga nda boro zangu iddo kaŋ yaŋ go a banda, ka koy Acis Mayok ize do, kaŋ ga ti Gat koyo. 	 et surrexit David et abiit ipse et sescenti viri cum eo ad Achis filium Mahoc regem Geth


zama annabey kuri kaŋ i dooru za ndunnya sinjiyaŋ, i m'i alhakku kulu ceeci zamana wo izey gaa, 	 ut inquiratur sanguis omnium prophetarum qui effusus est a constitutione mundi a generatione ista


Zama a biniya ra a si laakal kanay bay, Haŋ kaŋ a ga ba gumo kulu no a si du ka baa afo faaba. 	 nec est satiatus venter eius et cum habuerit quae cupierat possidere non poterit


Waato din gaa no Rabbi salaŋ Musa se ka ne: 	 et ait Dominus ad Mosen


Yaadin gaa no iri, ni borey, Kaŋ ga ti ni kuray nango feejey, Iri ga saabu ni se hal abada. Iri ga ni sifayaŋo cabe zamaney kulu se. 	 ut quid destruxisti maceriam eius et vindemiant eam omnes qui praetergrediuntur viam


Wa naŋ wayboro ma dondon dangayyaŋ ra da boŋ-ye-gandayaŋ ra. 	 mulier in silentio discat cum omni subiectione


A ga naŋ subu ma te almaney se, Da kobtoyaŋ mo kaŋ borey ga far, Zama a ma ŋwaari kaa taray, a ma fun laabo ra, 	 non reliquit hominem nocere eis et corripuit pro eis reges


ka ne: «Ya alborey, ifo se no araŋ goono ga woone te? Zama iri mo boroyaŋ no da takayaŋ sanda araŋ cine. Iri kaa ka kande araŋ se Baaru Hanno, hal araŋ ma bare ka fay da hari yaamey din. Wa kaa Irikoy fundikoono do, nga kaŋ na beene da ganda te, da teeko, da hay kulu kaŋ yaŋ go i ra. 	 qui in praeteritis generationibus dimisit omnes gentes ingredi in vias suas


Waato din gaa alborey kulu kaŋ du ka bay kaŋ ngey wandey goono ga dugu ton de-koy fooyaŋ se, da wayborey kulu kaŋ goono ga kay noodin, jama bambata no, sanda borey kulu kaŋ goono ga goro Misira laabo Patros ra, i tu Irimiya se ka ne: 	 responderunt autem Hieremiae omnes viri scientes quod sacrificarent uxores eorum diis alienis et universae mulieres quarum stabat multitudo grandis et omnis populus habitantium in terra Aegypti in Fatures dicens


Kal ay ne: «Ifo teeyaŋ se no woone yaŋ wo kaa?» Kal a salaŋ ka ne: «Hilley din na Yahuda say, hala boro kulu si no kaŋ na nga boŋ tunandi. I na hilli tunandi zama ngey ma gaaba nda Yahuda laabo, zama ngey m'a say-say sabbay se mo. To. Zamey din kaa no zama ngey m'i humburandi se, ngey ma dumi cindey hilley mo zeeri.» 	 et dixi quid isti veniunt facere qui ait dicens haec sunt cornua quae ventilaverunt Iudam per singulos viros et nemo eorum levavit caput suum et venerunt isti deterrere ea ut deiciant cornua gentium quae levaverunt cornu super terram Iuda ut dispergerent eam


Amma borey mana maa, i mana hanga jeeri mo, amma i afo kulu soobay ka dira ngey hanga sanday laalayaŋo ra. Woodin se no ay ga sappa woone sanney kulu zumandi i boŋ, sanney kaŋ ay dake i boŋ i ma te, amma i man'i te. 	 et non audierunt nec inclinaverunt aurem suam sed abierunt unusquisque in pravitate cordis sui mali et induxi super eos omnia verba pacti huius quod praecepi ut facerent et non fecerunt


Ay ga beeney daabu nda kubay bi, Danga haŋ kaŋ i daabu nda bufu zaara. 	 induam caelos tenebris et saccum ponam operimentum eorum


Mate kaŋ i te hunkuna, yaadin cine no Rabbi ci i ma te, ka sasabandiyaŋ te araŋ se. 	 sicut et inpraesentiarum factum est ut ritus sacrificii conpleretur


A na tuuri sasare ka yeejo dumbu-dumbu k'a dake tuuro boŋ. A ne: «Wa gulla taaci toonandi nda hari, k'a gusam sarga kaŋ i ga ton da tuuro mo boŋ.» 	 et conposuit ligna divisitque per membra bovem et posuit super ligna


Sohõ binde, yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: Ifo se no araŋ ga laala bambata woone te, araŋ goono g'araŋ boŋ fundey hasara, hala nda mate kaŋ araŋ g'araŋ boŋ tuusu ka kaa Yahuda gaa, alboro nda wayboro, zanka nda naanandi. Araŋ jare kaŋ cindi si ye ka cindi koyne. 	 et nunc haec dicit Dominus exercituum Deus Israhel quare vos facitis malum grande contra animas vestras ut intereat ex vobis vir et mulier parvulus et lactans de medio Iudae nec relinquatur vobis quicquam residuum


Dawda go wongu fu gaabikooni ra waato din. Filistancey sata fo mo go Baytlahami kwaara ra ga zumbu. 	 porro David erat in praesidio et statio Philisthinorum in Bethleem


Midiyan alfaga* gonda ize way iyye. I koy zama ngey ma hari guru. I na ngey garbey toonandi zama ngey ma ngey baabo kurey haŋandi. 	 erant sacerdoti Madian septem filiae quae venerunt ad hauriendas aquas et impletis canalibus adaquare cupiebant greges patris sui


Iliya* nda Musa mo bangay i se, i goono ga salaŋ da Yesu. 	 et respondens Petrus ait Iesu rabbi bonum est hic nos esse et faciamus tria tabernacula tibi unum et Mosi unum et Heliae unum


Zabluna mo mana Kitron gorokoy gaaray, wala Nahalol gorokoy, amma Kanaanancey goro i game ra. I n'i daŋ doole goy ra. 	 Zabulon non delevit habitatores Cetron et Naalon sed habitavit Chananeus in medio eius factusque est ei tributarius


Amma nin, ya Rabbi, ma gomni goy te ay se. M'ay tunandi mo, Zama ay ma bana i gaa. 	 dum confringuntur ossa mea exprobraverunt mihi qui tribulant me dum dicunt mihi per singulos dies ubi est Deus tuus


Albarkante no boro kaŋ ga maa ay se, Kaŋ zaari kulu a ga batu ay windi meyey bundey gaa. 	 beatus homo qui audit me qui vigilat ad fores meas cotidie et observat ad postes ostii mei


Ay na hawfuno fari fonda gana, Boro kaŋ sinda laakal reyzin* kalo no ay casu. 	 per agrum hominis pigri transivi et per vineam viri stulti


Kwaarey kaŋ araŋ ga no yaŋ mo ga ciya araŋ se tuguyaŋ kwaara iddu. 	 de ipsis autem urbibus quae ad fugitivorum subsidia separantur


Kaŋ i mana wafaku nda care, i sintin ka dira, saaya kaŋ cine Bulos na sanni fo ci i se banda, kaŋ a ne: «Biya Hanna gonda cimi kaŋ a salaŋ annabi Isaya me ra araŋ kaayey se ka ne: 	 cumque invicem non essent consentientes discedebant dicente Paulo unum verbum quia bene Spiritus Sanctus locutus est per Esaiam prophetam ad patres nostros


Sisera na hari ŋwaaray. Yayel n'a no wa mooro. Yayel kand'a se ji bonkooney taasa ra. 	 aquam petenti lac dedit et in fiala principum obtulit butyrum


Ni ma buuru kaŋ sinda dalbu ŋwa jirbi iddu. Jirbi iyyanta mo i ga sududuyaŋ marga te Rabbi ni Irikoyo se. Han din hane ni ma si goy kulu te. 	 sex diebus comedes azyma et in die septimo quia collecta est Domini Dei tui non facies opus


Yoram ne: «I ma soola!» I n'a wongu torka soola. Israyla bonkoono Yoram mo da Yahuda bonkoono Ahaziya fatta, boro kulu go nga torka ra, zama i ma Yehu kubay. I n'a gar Nabot, Yezreyel bora faro ra. 	 et ait Ioram iunge currum iunxeruntque currum eius et egressus est Ioram rex Israhel et Ahazias rex Iuda singuli in curribus suis egressique sunt in occursum Hieu et invenerunt eum in agro Naboth Hiezrahelitis


Yesu ci i se misa fo ka ne: «Guna jeejay nya nda tuurey kulu. 	 et dixit illis similitudinem videte ficulneam et omnes arbores


Annuhu te jiiri waydu cindi gu, gaa no a na Metusala hay. 	 porro Enoch vixit sexaginta quinque annis et genuit Mathusalam


Sohõ binde, ya Israyla Irikoyo, ay ga ni ŋwaaray, ma yadda i ma ni sanney kaŋ ni ci ni tamo ay baaba Dawda se din tabbatandi. 	 et nunc Deus Israhel firmentur verba tua quae locutus es servo tuo David patri meo


Borey kaŋ yaŋ i kabu Lawitey kunda do neeya, i almayaaley boŋ: Gerson, Gerson izey jama baaba; da Kohat, Kohat izey jama baaba; da Merari, Merari izey jama baaba. 	 hic quoque est numerus filiorum Levi per familias suas Gerson a quo familia Gersonitarum Caath a quo familia Caathitarum Merari a quo familia Meraritarum


Gomer da nga wongu margey kulu, Togarma dumo mo azawa kambe laabo ra, da nga wongu margey kulu margante, dumi waani-waani boobo kaŋ go ni banda. 	 Gomer et universa agmina eius domus Thogorma latera aquilonis et totum robur eius populique multi tecum


I na nango din maa daŋ Bokim (kaŋ a feerijo ga ti Hẽeni). Noodin mo i na sargay te Rabbi se. 	 et vocatum est nomen loci illius Flentium sive Lacrimarum immolaveruntque ibi hostias Domino


Kala ay tu i se ka ne: «Irikoy kaŋ go beene, nga no g'iri albarkandi. Woodin se no iri, kaŋ ga ti a tamey, iri ga tun ka cina. Amma araŋ wo, araŋ sinda baa wala fondo wala fonguyaŋ hari Urusalima ra.» 	 et reddidi eis sermonem dixique ad eos Deus caeli ipse nos iuvat et nos servi eius sumus surgamus et aedificemus vobis autem non est pars et iustitia et memoria in Hierusalem


A ma maano kulu kaa a gaa, ka maano ton feema ra. 	 omnemque eius adipem tollet et adolebit super altare


Woodin se no ay goono ga salaŋ i se da misayaŋ, zama gunayaŋ ra i si di, hanga maayaŋ ra mo i si maa, i si faham mo. 	 ideo in parabolis loquor eis quia videntes non vident et audientes non audiunt neque intellegunt


Ni de mo ni laala gaa. Ni ne: ‹Boro kulu si ga di ay.› Ni laakalo da ni bayra, ngey no ka ni halli. Ni ne mo ni bina ra: ‹Ay neeya! Afo kulu mo si no.› 	 et fiduciam habuisti in malitia tua et dixisti non est qui videat me sapientia tua et scientia tua haec decepit te et dixisti in corde tuo ego sum et praeter me non est altera


Ma Rabbi ŋwaaray ay se zama dunduyaŋ beero da gariyo wo wasa. Ay g'araŋ taŋ, araŋ si ye ka gay koyne.» 	 orate Dominum et desinant tonitrua Dei et grando ut dimittam vos et nequaquam hic ultra maneatis


May mo no ka teeko daabu-daabu nda daabirjiyaŋ waati kaŋ a bagu, ka fun taray, Danga day gunde ra no a fun? 	 quis conclusit ostiis mare quando erumpebat quasi de vulva procedens


Wa ndunnya dumey fay waani zama i ma gaaba nd'a, Ngey: Medancey bonkooney da ngey yaarimey d'i mayraykoyey, D'a mayra laabo kulu. 	 sanctificate contra eam gentes reges Mediae duces eius et universos magistratus eius cunctamque terram potestatis eius


«Ni baaba n'iri taabandi nda calu* kaŋ ga tin. Sohõ binde ni ma rongome te iri se da tamtaray konna kaŋ ni baaba n'iri daŋ d'a calu tiŋa kaŋ a dake iri boŋ, iri mo ga may ni se.» 	 pater tuus durissimo iugo nos pressit tu leviora impera patre tuo qui nobis gravem inposuit servitutem et paululum de onere subleva ut serviamus tibi


Dumi boobo ga kaa, i ma ne: «Wa kaa, iri ma kaaru ka koy Rabbi tondo do, Iri ma koy Yakuba Irikoyo windo do, Zama a m'iri dondonandi nga fonda, Iri mo ma dira a fondayzey ra.» Zama Sihiyona ra no asariya* ga fatta, Rabbi sanno mo ga fun Urusalima ra. 	 et properabunt gentes multae et dicent venite ascendamus ad montem Domini et ad domum Dei Iacob et docebit nos de viis suis et ibimus in semitis eius quia de Sion egredietur lex et verbum Domini de Hierusalem


Waa baayaŋo kaŋ a ga du se a ga waa mooru haŋ, zama borey kulu kaŋ ga cindi laabo bindi ra, waa da yu no i ga haŋ. 	 et prae ubertate lactis comedet butyrum butyrum enim et mel manducabit omnis qui relictus fuerit in medio terrae


Woodin sabbay se, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Za kaŋ ni dinya ay gaa, ni n'ay furu ni banda, kala ni mo, ma ni goy yaama da ni kaaruwatara alhakko sambu. 	 propterea haec dicit Dominus Deus quia oblita es mei et proiecisti me post corpus tuum tu quoque porta scelus tuum et fornicationes tuas


Baaru hanno waani fo mo si no, kala day boro fooyaŋ goono g'araŋ taabandi. I ga ba ngey ma Almasihu Baaru Hanna diibi-diibi. 	 quod non est aliud nisi sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere evangelium Christi


A ye ka donton hala ihinzanta. Nga mo i n'a maray, k'a gaaray. 	 et addidit tertium mittere qui et illum vulnerantes eiecerunt


Manti hunkuna ya alkama wiyaŋ hane no? Ay ga Rabbi ce a ma hari nda beene kaatiyaŋ samba. Araŋ ga di, araŋ ga bay mo kaŋ araŋ laala ga beeri kaŋ araŋ goy Rabbi jine, za kaŋ araŋ na bonkooni ceeci araŋ boŋ se.» 	 numquid non messis tritici est hodie invocabo Dominum et dabit voces et pluvias et scietis et videbitis quia grande malum feceritis vobis in conspectu Domini petentes super vos regem


Ay ga sududu ka guna ni fu hananta do haray, Ay ma saabu ni maa se ni baakasinay suujo da ni cimo sabbay se, Zama ni na ni sanno beerandi ni maa kulu boŋ. 	 Domine probasti me et cognovisti me tu cognovisti sessionem meam et surrectionem meam


A go no, waato kaŋ Irikoy na batama kwaarey halaci, kal a fongu Ibrahim gaa. A na Lotu fattandi hasarawo ra, waato kaŋ a na kwaarey kaŋ yaŋ ra Lotu go da goray zeeri. 	 cum enim subverteret Deus civitates regionis illius recordatus est Abrahae et liberavit Loth de subversione urbium in quibus habitaverat


Zama d'araŋ kamba k'a naŋ, nga mo g'i naŋ i ma gay koyne ganjo ra. Yaadin gaa mo, araŋ ga dumo wo kulu halaci nooya.» 	 qui si nolueritis sequi eum in solitudine populum derelinquet et vos causa eritis necis omnium


«Ifo no ni ga ba ay ma te ni se?» A ne: «Rabbi, ay ma du ka di koyne.» 	 dicens quid tibi vis faciam at ille dixit Domine ut videam


A ga talkey da alfukaarey kankam, A ga kom, a si tolme seeda yeti, A ga sududu tooru se, A ga fanta goy te, 	 egenum et pauperem contristantem rapientem rapinas pignus non reddentem et ad idola levantem oculos suos abominationem facientem


Kal a na nga borey sambu k'i fay sata hinza. A na gumandiyaŋ te birno windanta saajey ra. A guna, kala boroyaŋ go ga fun birno ra. Abimelek tun ka kaŋ i boŋ k'i kar. 	 tulit exercitum suum et divisit in tres turmas tendens insidias in agris vidensque quod egrederetur populus de civitate surrexit et inruit in eos


A ne: ‹Korniliyos, Irikoy maa ni adduwa. A fongu nda ni sargayey mo nga jine. 	 Corneli exaudita est oratio tua et elemosynae tuae commemoratae sunt in conspectu Dei


Woodin banda, Israyla* ga ba Yusufu ka bisa a beerey kulu, zama a zeenay boŋ ize no. A na jabba taalamante fo te a se mo. 	 Israhel autem diligebat Ioseph super omnes filios suos eo quod in senectute genuisset eum fecitque ei tunicam polymitam


Haman binde dede nga wando Zeres da nga corey kulu se hay kulu kaŋ du nga. Kal a borey kaŋ gonda laakal, d'a wando Zeres ne a se: «Hala day Mordekay wo Yahudance no, za kaŋ ni sintin ka kaŋ a jine wo, ni si te a boŋ zaama bo baa kayna, day sikka si ni ga kaŋ a jine day no.» 	 narravitque Zares uxori suae et amicis omnia quae evenissent sibi cui responderunt sapientes quos habebat in consilio et uxor eius si de semine Iudaeorum est Mardocheus ante quem cadere coepisti non poteris ei resistere sed cades in conspectu eius


Ifo ka cindi kaŋ i ga te ay kalo se kaŋ ay mana te a ra? Zama waati kaŋ ay na laakal dake a ma reyzin ize hanno yaŋ hay, Ifo se no a na ifumbo yaŋ hay? 	 quid est quod debui ultra facere vineae meae et non feci ei an quod expectavi ut faceret uvas et fecit labruscas


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne i se: D'araŋ ga furo laabo kaŋ ga ciya araŋ goray nangu din ra, kaŋ ay g'araŋ no, 	 loquere ad filios Israhel et dices ad eos cum ingressi fueritis terram habitationis vestrae quam ego dabo vobis


Kaari kaŋ go a nangora ra din ga ciya kubay, Fitilla kaŋ go a boŋ beene din mo ga bu. 	 lux obtenebrescet in tabernaculo illius et lucerna quae super eum est extinguetur


Rabbi sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 quia probatus est et hoc cum sceptrum subverterit et non erit dicit Dominus Deus


Me kaŋ ga waasu nda bine laalo, I g'i himandi nda car-cambu kaŋ i taalam da nzarfu ziibo. 	 quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile sic labia tumentia cum pessimo corde sociata


Wayna funay haray kambo, zambar taaci nda zangu gu no, da nga me hinza: Yusufu me fo, Benyamin me fo, Dan me fo. 	 et ad plagam orientalem quingentos et quattuor milia et portae tres porta Ioseph una porta Beniamin una porta Dan una


Almasihu marga ga ti Almasihu gaahamo. Almasihu kaŋ ga hari kulu toonandi hay kulu ra, a ga nga gaahamo din mo toonandi da nga bumbo. 	 quae est corpus ipsius plenitudo eius qui omnia in omnibus adimpletur


A n'i bonkoono koytaray fuula sambu ka kaa a boŋo gaa. A tiŋay mo kilo waytaaci cindi gu cine no, wura wane. A ra mo gonda tondiyaŋ kaŋ gonda nooru boobo. I n'a dake Dawda boŋo boŋ. A fatta nda birno arzaka mo kaŋ ga baa gumo nda cimi. 	 et tulit diadema regis eorum de capite eius pondo auri talentum habens gemmas pretiosissimas et inpositum est super caput David sed et praedam civitatis asportavit multam valde


I to da adilitaray-jaŋay, da laala, da biniyay, da futay kulu. I to da canse, da boro wiyaŋ, da yanje, da hiila, da zamba. 	 repletos omni iniquitate malitia fornicatione avaritia nequitia plenos invidia homicidio contentione dolo malignitate susurrones


Amma, d'i n'i hiijandi dumi waani fo ize aruyaŋ se Israyla kundey game ra, woodin g'i tubo kaa iri kaayey tubo ra. A ga koy ka tonton kunda fa din gaa, kaŋ do i ga koy ka dabu. Yaadin gaa i ga zabu iri wane tubo kaŋ iri du kurne boŋ din gaa nooya. 	 quas si alterius tribus homines uxores acceperint sequetur possessio sua et translata ad aliam tribum de nostra hereditate minuetur


Kala Rabbi na haw gaabikoono bare a ma ye wayna funay haray koyne. A na doy ku ka gusam Teeku Cira ra. Baa do ize folloŋ mana cindi Misira laabo kulu me-a-me ra. 	 qui flare fecit ventum ab occidente vehementissimum et arreptam lucustam proiecit in mare Rubrum non remansit ne una quidem in cunctis finibus Aegypti


Rabbi salaŋ Musa se ka ne: 	 dixitque Dominus ad Mosen


Yawtaray gora kaŋ Israyla izey te Misira ra ga ti jiiri zangu taaci nda waranza. 	 habitatio autem filiorum Israhel qua manserant in Aegypto fuit quadringentorum triginta annorum


Simeyon izey kunda marga jine bora mo ga ti Zuri-Sadday ize Selumiyel. 	 in tribu autem filiorum Symeon princeps fuit Salamihel filius Surisaddai


A ga ne nga bina ra: «I si hin k'ay zinji me! Kal a ma koy hala zamaney kulu gaa, taabi si du ay.» 	 Dominus interrogat iustum et impium qui autem diligit iniquitatem odit animam suam


Ni ma jisiyaŋ buuru dake taablo boŋ ay jine waati kulu. 	 et pones super mensam panes propositionis in conspectu meo semper


Kaŋ a goono ga salaŋ d'a, i furo _fuwo__ ra, Bitros na boro boobo gar mo kaŋ margu. 	 et loquens cum illo intravit et invenit multos qui convenerant


A ne: «Ni bay kaŋ doŋ koytara ay wane no. Israyla kulu binde goono ga hangan ay se ay ma ciya bonkooni. Amma zamana bare. Mayra ciya ay kayno wane, zama Rabbi do a wane no. 	 tu inquit nosti quia meum erat regnum et me proposuerat omnis Israhel sibi in regem sed translatum est regnum et factum est fratris mei a Domino enim constitutum est ei


A te i se danga baaba cine, jiiri waytaaci cine no a go ga suuru nd'ey ganjo ra. 	 et per quadraginta annorum tempus mores eorum sustinuit in deserto


Boro kulu kaŋ i hay Irikoy do si soobay ka zunubi te, zama Irikoy dumar'izo goono ga goro a ra. A si hin ka soobay ka zunubi te mo zama i n'a hay Irikoy do. 	 omnis qui natus est ex Deo peccatum non facit quoniam semen ipsius in eo manet et non potest peccare quoniam ex Deo natus est


Wa fay da carmay-jaŋay ka funa. Wa gana fahamay fonda ra.» 	 relinquite infantiam et vivite et ambulate per vias prudentiae


Arzakante duure ga te a se kwaara gaabikooni. Alfukaarey halaciyaŋ ga ti talkatara. 	 substantia divitis urbs fortitudinis eius pavor pauperum egestas eorum


Wa Rabbi sifa nda moolo beeri, Wa sifayaŋ baytu te a se da moolo hamni-way-koy. 	 benedicam Dominum in omni tempore semper laus eius in ore meo


Ma ni jama yaafa, ngey kaŋ na zunubi te ni se, d'i taaley kulu kaŋ do i na taali te ni se. Ma naŋ i ma ciya bakaraw hari borey kaŋ kond'ey tamtaray yaŋ din kambe ra, zama i ma suuji cabe i se. 	 et propitiaberis populo tuo qui peccavit tibi et omnibus iniquitatibus eorum quibus praevaricati sunt in te et dabis misericordiam coram eis qui eos captivos habuerint ut misereantur eis


Wa baytu Rabbi se da saabuyaŋ. Wa sifayaŋ baytu te iri Irikoyo se da moolo beeri. 	 emittet verbum suum et liquefaciet ea flabit spiritus eius et fluent aquae


Lawi borey mo kaŋ yaŋ ga doon, i kulu, sanda Asaf, da Heman, da Yedutun, d'i izey d'i nya-izey care banda, i gonda lin baano bankaaray hanno yaŋ ngey gaa. I gonda guuruyaŋ kaŋ ga hẽ care gaa, da moolo kayna, da moolo beeri yaŋ. I kay feema jarga wayna funay haray. Alfaga zangu nda waranka mo go i banda ga hilliyaŋ kar. 	 tam Levitae quam cantores id est et qui sub Asaph erant et qui sub Heman et qui sub Idithun filii et fratres eorum vestiti byssinis cymbalis et psalteriis et citharis concrepabant stantes ad orientalem plagam altaris cumque eis sacerdotes centum viginti canentes tubis


Yusufu tun nga jirbo gaa ka te sanda mate kaŋ cine Rabbi malayka na nga lordi* nd'a. A na nga wando sambu. 	 exsurgens autem Ioseph a somno fecit sicut praecepit ei angelus Domini et accepit coniugem suam


Wiciri kambu te, susubay mo te, jirbi guwanta nooya. 	 et factum est vespere et mane dies quintus


Beene hari gonda baaba, wala? Wala may no ka harandaŋ tolliyaŋ hay? 	 quis est pluviae pater vel quis genuit stillas roris


Neewo mo, borey kaŋ yaŋ ga bu ga zakka ta. Amma yongo, boro go no _g'i ta__ kaŋ i seeda kaŋ a go ga funa. 	 et hic quidem decimas morientes homines accipiunt ibi autem contestatus quia vivit


Laabo borey mo ga sududuyaŋ te noodin, me woodin gaa, asibti kulu da handu kayyaŋ kulu, Rabbi jine. 	 et adorabit populus terrae ad ostium portae illius in sabbatis et in kalendis coram Domino


Yaadin gaa binde, hari hanno ciya ay se buuyaŋ no? Abada! Amma zunubi, zama nga ma bangay kaŋ nga ya zunubi no, a na buuyaŋ goy te ay se hari hanno do, hala lordo ma bangandi kaŋ zunubi ya zunubi no gumo-gumo. 	 quod ergo bonum est mihi factum est mors absit sed peccatum ut appareat peccatum per bonum mihi operatum est mortem ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum


Daniyel binde furo ka bonkoono ŋwaaray ka ne a ma alwaati kosu nga se, kulu nga ga feerijo bangandi bonkoono se. 	 Danihel ingressus rogavit regem ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi


Ndunnya kulu ma humburu Rabbi, Ndunnya gorokoy kulu ma di a gaakuro. 	 vallabit angelus Domini in circuitu timentium eum et eripiet eos


Waato kaŋ Yesu maa sanney wo, kal a dambara nda bora. A bare marga kaŋ goono g'a gana din gaa ka ne: «Ay ga ci araŋ se: ay mana di cimbeeri* gaabikooni sanda woone cine, baa Israyla ra.» 	 quo audito Iesus miratus est et conversus sequentibus se turbis dixit amen dico vobis nec in Israhel tantam fidem inveni


Amma nin wo, baani ra no ni ga dira ka ye ni kaayey do. Zeenay hanno ra mo no i ga ni fiji. 	 tu autem ibis ad patres tuos in pace sepultus in senectute bona


A mayra jiiri sintina, handu sintina ra no, a na Rabbi windo meyey fiti, a n'i hanse mo. 	 ipse anno et mense primo regni sui aperuit valvas domus Domini et instauravit eas


Rabbi no ga tangam araŋ se. Wa dangay hinne day.» 	 Dominus pugnabit pro vobis et vos tacebitis


Boro kaŋ go fari ra mo ma si ye banda ka nga taafe sambu. 	 et qui in agro erit non revertatur retro tollere vestimentum suum


Guna, baa a wane hanantey, Irikoy mana naanay i gaa bo. Oho, hala beeney bumbo sinda hananyaŋ a do. 	 ecce inter sanctos eius nemo inmutabilis et caeli non sunt mundi in conspectu eius


Noodin Lacis, Yasuwa kaaru ka bisa kala Eglon, Israyla kulu go a banda. I na gata sinji ka wongu nd'a. 	 transivitque de Lachis in Eglon et circumdedit


Zama Rabbi no ga ti iri ciitikwa, Rabbi no ga asariya no. Rabbi no ga ti iri Koyo, Nga no g'iri faaba. 	 Dominus enim iudex noster Dominus legifer noster Dominus rex noster ipse salvabit nos


Ya araŋ, dumi cindey, Wa maan zama araŋ ma maa. Ya dumey, wa hanga jeeri. Laabey nda haŋ kaŋ go i ra kulu ma maa, Ndunnya da hay kulu kaŋ ga fun a gaa mo ma maa. 	 accedite gentes et audite et populi adtendite audiat terra et plenitudo eius orbis et omne germen eius


Hano din hane no Rabbi na alkawli sambu Abram se ka ne: «Ni banda se no ay na laabo wo no, za Misira isa gaa kal a ma koy isa beero gaa, kaŋ ga ti Ufratis isa. 	 in die illo pepigit Dominus cum Abram foedus dicens semini tuo dabo terram hanc a fluvio Aegypti usque ad fluvium magnum flumen Eufraten


Kala faadancey kulu kaa Irimiya do k'a hã. Nga mo ci i se sanney kulu boŋ kaŋ bonkoono na nga lordi nd'a. Ngey mo mana ye ka salaŋ d'a, zama boro kulu mana maa haŋ kaŋ i ci care se. 	 venerunt ergo omnes principes ad Hieremiam et interrogaverunt eum et locutus est eis iuxta omnia verba quae praeceperat ei rex et cessaverunt ab eo nihil enim fuerat auditum


A ga te tanda zaari zama boro ma du bi wayna konno se; a ga te tuguyaŋ do, da koruyaŋ do mo, haw bambata da beene hari se. 	 et tabernaculum erit in umbraculum diei ab aestu et in securitatem et absconsionem a turbine et a pluvia


Amma a talibi way cindi fa din koy Galili hala tondo kaŋ Yesu ci i se din do. 	 undecim autem discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Iesus


wala da canse biya furo kurnyo do, a ma canse nga wando gaa. A ma waybora kayandi Rabbi jine. Alfaga ma sanney wo kulu te a boŋ. 	 maritusque zelotypiae spiritu concitatus adduxerit eam in conspectu Domini et fecerit ei sacerdos iuxta omnia quae scripta sunt


Zama araŋ ga bay lordey* kaŋ iri no araŋ se Rabbi Yesu maa gaa. 	 scitis enim quae praecepta dederimus vobis per Dominum Iesum