Amma Yahuda bonkoono kaŋ n'araŋ donton araŋ ma hã Rabbi gaa din, haŋ kaŋ araŋ ga ci a se neeya: Rabbi, Israyla Irikoyo ne: Sanno kaŋ ni maa ciine ra, 	 regi autem Iuda qui misit vos ut consuleretis Dominum sic dicetis haec dicit Dominus Deus Israhel pro eo quod audisti verba voluminis


Yaw sanni mo, nga kaŋ manti ni jama Israyla wane no: d'a fun laabu mooro ka kaa ni maa beera sabbay se, da ni kambe hinkoyo, da ni kambe gaabi sallanta baaru maayaŋ sabbay se, waati kaŋ i kaa ka adduwa te, i goono ga fuwo wo do haray guna, 	 externum quoque qui non est de populo tuo Israhel si venerit de terra longinqua propter nomen tuum magnum et propter manum tuam robustam et brachium tuum extentum et adoraverit in loco isto


Jirbey kaŋ Yehu na Israyla may Samariya ra ga ti jiiri waranka cindi ahakku. 	 dies autem quos regnavit Hieu super Israhel viginti et octo anni sunt in Samaria


Iliya ya boro no kaŋ gonda takayaŋ sanda iri wano cine. A te adduwa da anniya hari ma si kaŋ, haro mana kaŋ laabo boŋ mo jiiri hinza nda handu iddu. 	 Helias homo erat similis nobis passibilis et oratione oravit ut non plueret super terram et non pluit annos tres et menses sex


Zaari kulu kala a ma to jirbi iyye ni ga hincin jindi fo soola zunubi se sargay, i ga yeej'ize fo da feeji gaaru fo mo salle kaŋ yaŋ sinda laru, kurey ra wane yaŋ. 	 septem diebus facies hircum pro peccato cotidie et vitulum de armento et arietem de pecoribus inmaculatos offerent


A ma te danga jeeri baakasinaykoy, Danga meena kaŋ ga boori. A fafey ma wasa ni se waati kulu, A baakasina ma ni bina kaanandi han kulu. 	 cerva carissima et gratissimus hinulus ubera eius inebrient te omni tempore in amore illius delectare iugiter


Hezeciya mo n'a no nzarfu kulu kaŋ i gar Rabbi windo ra, da bonkoono kwaara jisiyaŋ nango ra. 	 deditque Ezechias omne argentum quod reppertum fuerat in domo Domini et in thesauris regis


Firawna mo ne nga bannyey se: «Iri ga hin ka du boro wo cine no, kaŋ Irikoy Biya go a ra?» 	 locutusque est ad eos num invenire poterimus talem virum qui spiritu Dei plenus sit


Ahisar mo go bonkoono almayaaley boŋ. Abda izo Adoniram mo go doole izey sanni boŋ. 	 et Ahisar praepositus domus et Adoniram filius Abda super tributa


I ga faabu haray sabbay se, Konni futo nda halaciyaŋ fotto mo g'i ŋwa. Ay ga ganji hamey hinje da fanakey kaŋ yaŋ ga gaalum laabo ra naajo mo samba i gaa. 	 consumentur fame et devorabunt eos aves morsu amarissimo dentes bestiarum inmittam in eos cum furore trahentium super terram atque serpentium


Ay wo jaŋ follokom no, hala araŋ ma kande ay se boro woone wo a ma nga folla te ay jine? Boro wo no ga hin ka furo ay windo ra?» 	 an desunt nobis furiosi quod introduxistis istum ut fureret me praesente hicine ingredietur domum meam


A na guuru-say korbay taaci mo soogu tandarayaŋ haro lokoto taaca gaa, i ma ciya sarkuyaŋ nanguyaŋ goobey se. 	 fusis quattuor anulis per totidem retiaculi summitates ad inmittendos vectes ad portandum


Tangari seedakoy si ciiti yana, Tangari ciiko mo si du faaba. 	 testis falsus non erit inpunitus et qui mendacia loquitur non effugiet


Ay si hin borey wo kulu ka jare, zama i tiŋa bisa ay. 	 non possum solus sustinere omnem hunc populum quia gravis mihi est


Iliyasu ne a se: «Ay bina, manti ni banda no a go alwaato kaŋ bora bare nga torka ra zama nga ma ni kubay? Mate no, nooru tayaŋ alwaati no, wala bankaaray, wala zeytun* kali, wala reyzin* wane, wala feejiyaŋ wala hawyaŋ wala bannyayaŋ, wala koŋŋayaŋ? 	 at ille nonne ait cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum tui nunc igitur accepisti argentum et accepisti vestes ut emas oliveta et vineta et oves et boves et servos et ancillas


Gaa no Yesu ne a se: «Ma ni takuba ye nga nango ra, zama boro kulu kaŋ ga takuba sambu, nga mo takuba do no i g'a halaci. 	 tunc ait illi Iesus converte gladium tuum in locum suum omnes enim qui acceperint gladium gladio peribunt


Nin wo, ni moy hananyaŋo baa d'i ma laala guna, Ni si hin ka goro ka taali guna. Ifo se no ni goono ga mo daaru ka amaana ŋwaaray guna nda gomni? Ni goono ga dangay waato kaŋ boro laalo ga boro kaŋ bisa nga adilitaray gon. 	 mundi sunt oculi tui ne videas malum et respicere ad iniquitatem non poteris quare non respicis super inique agentes et taces devorante impio iustiorem se


Hala mo woodin hay fo kayna no ni diyaŋ gaa, ya Rabbi, Koy Beero, amma ni na ay, ni tamo dumo ciine te jirbi boobo se ne ka koy jina. Ya nin Rabbi, Koy Beero, woodin ya borey alaada no? 	 sed et hoc parum visum est in conspectu tuo Domine Deus nisi loquereris etiam de domo servi tui in longinquum ista est enim lex Adam Domine Deus


Amma Nahas, Amon bora ne i se: «Woone boŋ no ay g'a ta araŋ se: ay m'araŋ kamba ŋwaari moy kulu looti, ay mo ya naŋ woodin ma ciya wowi hari Israyla kulu se.» 	 et respondit ad eos Naas Ammonites in hoc feriam vobiscum foedus ut eruam omnium vestrum oculos dextros ponamque vos obprobrium in universo Israhel


Kala waato kaŋ nga din, Waato Zamaneykoyo kaa ka ciiti no Beeray-Beeri-Koyo hanantey kamba ra. Alwaato to mo kaŋ a hanantey ga mayra tubu ŋwa. 	 donec venit antiquus dierum et iudicium dedit sanctis Excelsi et tempus advenit et regnum obtinuerunt sancti


Iri kaayey de ni gaa, I na deyaŋ te, ni n'i kaa kambe mo. 	 parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me inpinguasti in oleo caput meum et calix meus inebrians quam praeclarus est


Araŋ mana bay no kaŋ borey kaŋ yaŋ go ga hananyaŋ goy te Irikoy windo ra, i go ga du ngey ŋwaaro Irikoy windo do? Borey mo kaŋ yaŋ go ga sargay* feema goyo te, i go ga du ngey baa feema wane gaa. 	 nescitis quoniam qui in sacrario operantur quae de sacrario sunt edunt qui altario deserviunt cum altario participantur


Zama a mana ay nyaŋo gunda daabu, A mana taabi tugu mo ay moy se. 	 quia non conclusit ostia ventris qui portavit me nec abstulit mala ab oculis meis


Waati kaŋ ay na ŋwaaro kaŋ gaa araŋ ga de din gazandi, kala wayboro way m'araŋ hawru hina feema folloŋ boŋ. I ga hawru lasaabu araŋ se tiŋay neesiji boŋ. Araŋ g'a ŋwa amma araŋ si kungu. 	 postquam confregero baculum panis vestri ita ut decem mulieres in uno clibano coquant panes et reddant eos ad pondus et comedetis et non saturabimini


Jideyon tu a se ka ne: «Ya ay koyo, da Rabbi go iri banda, ifo se no masiiba woone yaŋ kulu go, i du iri? Wala man a goyey kulu kaŋ yaŋ ga dambarandi, kaŋ yaŋ iri kaayey n'i baaruyaŋ dede ka ne: ‹Manti Rabbi n'iri kaa Misira laabo ra?› Amma sohõ Rabbi n'iri furu, a n'iri daŋ Midiyan borey kambey ra mo.» 	 dixitque ei Gedeon obsecro Domine si Dominus nobiscum est cur adprehenderunt nos haec omnia ubi sunt mirabilia eius quae narraverunt patres nostri atque dixerunt de Aegypto eduxit nos Dominus nunc autem dereliquit nos et tradidit in manibus Madian


Zama za doŋ zamaney ra, kwaara ka kaa kwaara Musa gonda waazukoyaŋ. I g'a tira caw Yahudance diina marga fuwey ra asibti kulu.» 	 Moses enim a temporibus antiquis habet in singulis civitatibus qui eum praedicent in synagogis ubi per omne sabbatum legitur


Zama Rabbi ni Irikoyo na ni albarkandi ni kambe goy kulu ra. A na ni dirawey bay waati kaŋ ni bisa saaji beero wo ra. Guna jiiri waytaaci kaŋ Rabbi ni Irikoyo go ni banda, ni mana jaŋ hay kulu mo.› » 	 Dominus Deus tuus benedixit tibi in omni opere manuum tuarum novit iter tuum quomodo transieris solitudinem hanc magnam per quadraginta annos habitans tecum Dominus Deus tuus et nihil tibi defuit


Amma cindey kaŋ laabu hanna ra. I fun, i beeri, i te albarka, hala labu-care zangu.» Kaŋ Yesu na woodin ci, kal a na jinde tunandi ka ne: «Boro kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa!» 	 et aliud cecidit in terram bonam et ortum fecit fructum centuplum haec dicens clamabat qui habet aures audiendi audiat


A go, hano neeya! Guna, zaaro kaa! Ni waado fatta! Goobo kaŋ ni ga haŋ zay, boŋbeeray zaada. 	 ecce dies ecce venit egressa est contractio floruit virga germinavit superbia


A n'ay ce daarey feeri ay cire, Ay ce jindey mo mana mulay. 	 dilatabis gressus meos subtus me et non deficient tali mei


hal a ga to alwaati kaŋ ay ga kaa k'araŋ sambu, ka konda araŋ laabu fo ra kaŋ ga hima araŋ laabu. A gonda ntaaso da reyzin hari, laabu no kaŋ gonda hari nda reyzin kaliyaŋ, zeytun* nya da yu laabu mo no zama araŋ ma funa, araŋ ma si bu se.› Araŋ ma si hangan Hezeciya se pat! waati kaŋ a g'araŋ fafagu ka ne: ‹Rabbi g'iri faaba.› 	 donec veniam et transferam vos in terram quae similis terrae vestrae est in terram fructiferam et fertilem vini terram panis et vinearum terram olivarum et olei ac mellis et vivetis et non moriemini nolite audire Ezechiam qui vos decipit dicens Dominus liberabit nos


Kala Israyla koyey, kaŋ yaŋ ga ti i kaayey dumey jine borey, kaŋ yaŋ ga ti kunda koyey, jine boro no borey kaŋ i kabu yaŋ din boŋ, boro woodin yaŋ kande nooyaŋ. 	 obtulerunt principes Israhel et capita familiarum qui erant per singulas tribus praefecti eorum qui numerati fuerant


Waato kaŋ iri borey kulu kaŋ ganda, kal ay maa jinde fo kaŋ go ga salaŋ ay se Yahudance sanni ra ka ne: ‹Sawulu, Sawulu, ifo se no ni goono g'ay gurzugandi? A ga sandi ni se ni ma gooruyaŋ hari zi.› 	 omnesque nos cum decidissemus in terram audivi vocem loquentem mihi hebraica lingua Saule Saule quid me persequeris durum est tibi contra stimulum calcitrare


A na nga koyo garawkooni fo kulu ce ka ne sintina se: ‹Marge no ay koyo ga ni gana garaw?› 	 convocatis itaque singulis debitoribus domini sui dicebat primo quantum debes domino meo


Lawitey binde, Eliyasib jirbey ra i na Yoyada da Yohanan da Yadduwa lasaabu kaayey windi arkusuyaŋ, ngey nda alfagey mo, Persanca Dariyus koytara zamana ra. 	 Levitae in diebus Eliasib et Ioiada et Ionan et Ieddoa scripti principes familiarum et sacerdotes in regno Darii Persae


Haŋ kaŋ Kemos ni de-koyo na ni no, ni s'a ŋwa? Boro kulu binde kaŋ Rabbi iri Irikoyo n'i kaa taray k'iri no i laabo, nga no iri ga ŋwa. 	 nonne ea quae possedit Chamos deus tuus tibi iure debentur quae autem Dominus Deus noster victor obtinuit in nostram cedent possessionem


Yaa no Rabbi ci: D'araŋ ga hin k'ay zaari nda cin alkawley feeri, hala zaari nda cin si bara ngey alwaatey ra, 	 haec dicit Dominus si irritum fieri potest pactum meum cum die et pactum meum cum nocte ut non sit dies et nox in tempore suo


Jirbey bananta binde kaŋ bonkoono kosu i ma kand'ey, kala mantawey arkuso kand'ey Nebukadnezzar jine. 	 conpletis itaque diebus post quos dixerat rex ut introducerentur introduxit eos praepositus eunuchorum in conspectu Nabuchodonosor


Ay fundo mo maa doori gumo. Ni mo, ya Rabbi, kala waati fo? 	 et anima mea turbata est valde et tu Domine usquequo


Woodin banda mo, ay izo, ma kaseeti ta. Zama tira teeyaŋ sinda me, cawyaŋ boobo mo boŋ fargandiyaŋ no. 	 et cuncta quae fiunt adducet Deus in iudicium pro omni errato sive bonum sive malum sit


Zama Rabbi ni Irikoyo ga kande nin hala laabu hanna ra. Laabo din gonda hari zuruyaŋ, da hari mo yaŋ, da mansaare yaŋ, kaŋ yaŋ ga bambari ka zuru gooruyaŋ ra da tudey boŋ. 	 Dominus enim Deus tuus introducet te in terram bonam terram rivorum aquarumque et fontium in cuius campis et montibus erumpunt fluviorum abyssi


Ya nin Sihiyona ize wayo, ma farhã gumo. Ya nin Urusalima ize wayo, ma jinde sambu ka cilili! Guna, ni Bonkoono go kaa ni do, Nga wo adilitaraykoy no, zaama teeko mo no, Boŋ baanaykoy no. A go ga goro farkay boŋ, Farkay binj'izo boŋ. 	 exulta satis filia Sion iubila filia Hierusalem ecce rex tuus veniet tibi iustus et salvator ipse pauper et ascendens super asinum et super pullum filium asinae


Za kaŋ nin, Bonkoono, ni ga hayey din bay, ay mo ga salaŋ ni se da bine-gaabi. Zama ay ga tabbatandi kaŋ hayey din kulu no sinda wo kaŋ koma ni laakalo se, zama hayo wo manti tuguyaŋ ra no i n'a te. 	 scit enim de his rex ad quem et constanter loquor latere enim eum nihil horum arbitror neque enim in angulo quicquam horum gestum est


Ya Irikoy, iri fongu ni baakasinay suujo gaa ni fuwo bindo ra. 	 et vivet adhuc; in finem


Bonkoono binde na Yehoyda izo Benaya no lordi, nga mo koy ka kaŋ Simey boŋ k'a wi. Mayra sinji ka tabbat Suleymanu kambe ra. 	 iussit itaque rex Banaiae filio Ioiadae qui egressus percussit eum et mortuus est


Bila te gunde ka hay ize aru Yakuba se. 	 ingresso ad se viro concepit et peperit filium


Waato din binde hi goy-izey humburu, i afo kulu na nga tooro ce. I na hiyo ra jinayey jindaw teeko ra zama i ma tiŋa zabu. Amma Yonana jin ka zumbu hiyo ra haray nangu fo ganda ka jirbi noodin da jirbi tiŋo. 	 et timuerunt nautae et clamaverunt viri ad deum suum et miserunt vasa quae erant in navi in mare ut adleviaretur ab eis et Iona descendit ad interiora navis et dormiebat sopore gravi


Semida ize arey mo, ngey ga ti Ahiyan da Sekem, da Likki da Aniyam. 	 erant autem filii Semida Ahin et Sechem et Leci et Aniam


Hangasino tu a se ka ne: «Woodin manti hay kulu no kala Jideyon, Yowas izo, Israyla bora, a takuba no. A kambe ra no Irikoy na Midiyan borey daŋ, ngey nd'i kundey marga kulu.» 	 respondit is cui loquebatur non est hoc aliud nisi gladius Gedeonis filii Ioas viri Israhelitae tradidit Deus in manu eius Madian et omnia castra eius


Yaadin cine no Isuwa izey kaŋ yaŋ go Seyir, da Mowabancey mo kaŋ yaŋ go Ar haray te ay se. Iri ga ba iri ma Urdun daŋandi ka du ka furo laabo kaŋ Rabbi iri Irikoyo goono g'iri no din ra.» 	 sicut fecerunt filii Esau qui habitant in Seir et Moabitae qui morantur in Ar donec veniamus ad Iordanem et transeamus in terram quam Dominus Deus noster daturus est nobis


Musa n'a jinda kaa, ka kuro say-say feema windanta gaa. 	 immolavit eum et fudit sanguinem eius per altaris circuitum


Zijiyaŋ dooni no. Dawda wane no. Ay farhã waato kaŋ cine i ne ay se: «Kaa, iri ma koy Rabbi windo do.» 	 canticum graduum ad te levavi oculos meos qui habitas in caelo


Kal ay ne: «Ya Rabbi, Koy Beero, ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ! Mate no Yakuba ga te ka kay d'a? Zama nga wo jama kayna no.» 	 et dixi Domine Deus quiesce obsecro quis suscitabit Iacob quia parvulus est


Ya Rabbi, ma Lawi mayray hari albarkandi, Ma yadda mo d'a kambe goyo. Borey kaŋ yaŋ ga tun ka gaaba nd'a mo, Ni m'i kar k'i kungursu bagu, A konnakoy mo yaadin, Hal i ma si ye ka tun koyne.» 	 benedic Domine fortitudini eius et opera manuum illius suscipe percute dorsa inimicorum eius et qui oderunt eum non consurgant


Zama boro kulu kaŋ ga fanta hayey din ra baa afolloŋ te, i ga fundey din kaŋ yaŋ g'i te waasu ka kaa ngey dumey ra. 	 omnis anima quae fecerit de abominationibus his quippiam peribit de medio populi sui


Woodin boŋ no ay mo hay, ay guna, ay jirbo mo kaan ay se. 	 ideo quasi de somno suscitatus sum et vidi et somnus meus dulcis mihi


Yesu tu i se ka ne: «Goy folloŋ n'ay te, araŋ kulu mo dambara goyo din sabbay se. 	 respondit Iesus et dixit eis unum opus feci et omnes miramini


Ya Rabbi, ay, ni tamo sabbay se no, ni bumbo bine ibaay boŋ mo no, ni na hari beeriyaŋ wo kulu te, zama ni ma muraadu bambatey din bayrandi. 	 Domine propter famulum tuum iuxta cor tuum fecisti omnem magnificentiam hanc et nota esse voluisti universa magnalia


Naŋ ni nya da ni baaba ma maa kaani, Waybora kaŋ na ni hay, ma naŋ a ma farhã. 	 gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te


Bezaleyel da Oholiyab mo ga goy, ngey da boro kulu kaŋ gonda bine ra laakal, kaŋ yaŋ Rabbi no laakal. A na fahamay mo daŋ i ra, zama i ma bay mate kaŋ no i ga nangu hananta cinayaŋ goyo kulu te d'a, mate kulu kaŋ Rabbi n'i lordi* nd'a.» 	 fecit ergo Beselehel et Hooliab et omnis vir sapiens quibus dedit Dominus sapientiam et intellectum ut scirent fabre operari quae in usus sanctuarii necessaria sunt et quae praecepit Dominus


Sawulu bu mo nga taalo kaŋ a te Rabbi se din sabbay se, zama a mana Rabbi sanno gana, zama mo a koy ka guna wayboro ziima do, ka ceeci. 	 mortuus est ergo Saul propter iniquitates suas eo quod praevaricatus sit mandatum Domini quod praeceperat et non custodierit illud sed insuper etiam pythonissam consuluerit


Gaa no Eli tu ka ne: «To, koy day sohõ kay, baani ra. Israyla* Irikoyo mo ma ni no ni ŋwaara kaŋ ni ŋwaaray a gaa din.» 	 tunc Heli ait ei vade in pace et Deus Israhel det tibi petitionem quam rogasti eum


Selomot wo nda nga nya-izey no ga haggoy da sarti nooyaŋ arzakey kulu, wo kaŋ yaŋ bonkoono Dawda, da kaayey windey jine borey, da zambaryaŋ jine borey, da zanguyaŋ jine borey, da wongu nyaŋey fay waani Rabbi se. 	 ipse Selemith et fratres eius super thesauros sanctorum quae sanctificavit David rex et principes familiarum et tribuni et centuriones et duces exercitus


Jirbi fooyaŋ banda, waato kaŋ Yesu ye ka furo Kafarnahum, baaro koy nangu kulu kaŋ a kaa fu. 	 et iterum intravit Capharnaum post dies


Jirbi woodin yaŋ ra Yahuda ga du faaba, Urusalima mo ga goro nda baani samay. Maa kaŋ i g'a ce d'a neeya: Rabbi ya iri Adilitara no. 	 in diebus illis salvabitur Iuda et Hierusalem habitabit confidenter et hoc est quod vocabit eam Dominus iustus noster


«Daahir, ay si furo ay windo ra, Ay si kaaru mo ay daarijo boŋ, 	 sicut ros Hermon qui descendit in montes Sion quoniam illic mandavit Dominus benedictionem et vitam usque in saeculum


Wayna kaŋanta waate, kal i maa yooje bambata kaŋ na wongu marga kulu kubay ka ne: «Boro kulu ma ye nga kwaara do. Boro kulu ma ye nga laabu!» 	 et praeco personuit in universo exercitu antequam sol occumberet dicens unusquisque revertatur in civitatem et in terram suam


Yayel ya albarkante no ka bisa wayborey kulu. Keni bora Heber wande no. Albarkante no ka bisa wayborey kulu kaŋ yaŋ ga goro kuuru-fu ra. 	 benedicta inter mulieres Iahel uxor Aber Cinei benedicatur in tabernaculo suo


Wa Tarifana da Tarifosa fo, kaŋ yaŋ goono ga goy Rabbi ra. Wa Barsida kaŋ borey ga ba gumo fo, kaŋ na goy boobo te Rabbi se. 	 salutate Tryfenam et Tryfosam quae laborant in Domino salutate Persidam carissimam quae multum laboravit in Domino


Mate kulu kaŋ Rabbi ci Musa se mo, yaadin no Israyla izey te. 	 fecerunt ergo filii Israhel iuxta omnia quae praeceperat Dominus Mosi


Amma d'i na ni ce, ma koy ka goro i kulu kokor banda nango ra, zama boro kaŋ na ni ce ma kaa ka ne ni se: ‹Ay cora, ma kaaru ka to beene.› Alwaato din ni ga du darza borey kulu kaŋ nin d'ey goono ga goro ŋwaaro do jine. 	 sed cum vocatus fueris vade recumbe in novissimo loco ut cum venerit qui te invitavit dicat tibi amice ascende superius tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus


Irikoy goono g'iri albarkandi. Ndunnya me-a-me ma humbur'a. 	 Deus cum egredereris in conspectu populi tui cum pertransieris in deserto diapsalma


Dumey din game ra mo ni si du laakal kanay kulu, ni si du fulanzamay kulu mo ni ce taamo se. Zama hala noodin Rabbi ga ni no bine jijiriyaŋ, da mo kubay-kubay, da bine ra karhã. 	 in gentibus quoque illis non quiesces neque erit requies vestigio pedis tui dabit enim tibi Dominus ibi cor pavidum et deficientes oculos et animam maerore consumptam


«Doori laalo fo goono ga naagu a gaa. Sohõ mo kaŋ a ban ka kani wo, a si ye ka tun koyne.» 	 in die mandavit Dominus misericordiam suam et nocte canticum eius apud me oratio Deo vitae meae


Zakariya laakalo tun waato kaŋ a di a, a humburu mo. 	 et Zaccharias turbatus est videns et timor inruit super eum


Alfaga fo kulu ma si duvan* haŋ waati kaŋ cine i goono ga furo windo ra haray batama ra. 	 et vinum non bibet omnis sacerdos quando ingressurus est atrium interius


Alfaga iyya kaŋ yaŋ go ga feeji hilli iyya jare Rabbi sundurko jine, i soobay ka dira jine, i go ga hilley kar. Wongu jinaykoyey go i jine, banda waney mo go ga dake Rabbi sundurko gaa. Alfagey ga dira ka hilley kar. 	 et septem ex eis septem bucinas quarum in iobeleis usus est praecedebantque arcam Domini ambulantes atque clangentes et armatus populus ibat ante eos vulgus autem reliquum sequebatur arcam et bucinis personabat


Gaa no ay maa boro fo goono ga salaŋ ay se Fuwo ra haray, boro fo mo kay ay jarga. 	 et audivi loquentem ad me de domo et vir qui stabat iuxta me


Gaa no Ruben da Gad izey, da Manasse kunda jara tu ka salaŋ Israyla kundey arkusey se. I ne: 	 responderuntque filii Ruben et Gad et dimidiae tribus Manasse principibus legationis Israhel


Amma Irikoy ne Ibrahim se: «Woone ma si ciya bine saray hari ni se, arwaso da ni koŋŋa sabbay se. Hay kulu kaŋ Saharatu ga ci ni se, kala ni ma maa a sanno se, zama Isaka gaa no ni banda ga fun. 	 cui dixit Deus non tibi videatur asperum super puero et super ancilla tua omnia quae dixerit tibi Sarra audi vocem eius quia in Isaac vocabitur tibi semen


Zama Rabbi zaaro maan, kaŋ ga kaa dumey cindey gaa. Sanda mate kaŋ cine ni te, Yaadin cine no i ga te ni mo se. Ni te-goyey ga ye ka kaŋ ni boŋ. 	 quoniam iuxta est dies Domini super omnes gentes sicut fecisti fiet tibi retributionem tuam convertet in caput tuum


I tun Hazerot ka koy zumbu Ritma. 	 et de Aseroth venerunt in Rethma


Waybora ne Iliya se: «Ya nin Irikoy bora, ifo k'ay zaa da nin? Wala ni kaa ay do no zama ni m'ay zunubey kaa taray, k'ay izo wi mo?» 	 dixit ergo ad Heliam quid mihi et tibi vir Dei ingressus es ad me ut rememorarentur iniquitates meae et interficeres filium meum


I dira ka fun Rabbi tondo do ka jirbi hinza diraw te. Rabbi sappa sundurko mo go i jine jirbi hinza dirawo din ra, a goono ga fulanzamyaŋ nangu ceeci i se. 	 profecti sunt ergo de monte Domini via trium dierum arcaque foederis Domini praecedebat eos per dies tres providens castrorum locum


I ne: «Musa hinne do no Rabbi salaŋ, wala? Manti a salaŋ iri mo do?» Rabbi maa woodin mo. 	 et dixerunt num per solum Mosen locutus est Dominus nonne et nobis similiter est locutus quod cum audisset Dominus


kala Yahudancey na farilla te. I na sarti sambu ngey boŋ da ngey banda nda boro kulu kaŋ ga nga boŋ margu nd'ey se mo, zama ciina ma si fappe se. I ne i ga jirbi hinka din beerandi jiiri kulu hantumo boŋ, da alwaato kaŋ i jisi din boŋ mo. 	 quaeque sustinuerint et quae deinceps inmutata sint suscepere Iudaei super se et semen suum et super cunctos qui religioni eorum voluerint copulari ut nulli liceat duos hos dies absque sollemnitate transigere quam scriptura testatur et certa expetunt tempora annis sibi iugiter succedentibus


I mana di a alaamey d'a te-goyey kaŋ a te Misira ra Misira bonkoono Firawna da nga laabo kulu se. 	 signa et opera quae fecit in medio Aegypti Pharaoni regi et universae terrae eius


Ya ay Irikoyo, ni gaa no ay ga de, Ma s'ay naŋ ya haaw. Ma si naŋ ay ibarey ma zaama te ay boŋ. 	 proba me Domine et tempta me ure renes meos et cor meum


Amma d'a ne: ‹Ay si maa ni kaani,› -- guna, ay neeya neewo. A ma te ay se haŋ kaŋ ga kaan nga se.» 	 si autem dixerit non places praesto sum faciat quod bonum est coram se


Waato kaŋ Rehobowam kaa Urusalima, a na Yahuda kunda nda Benyamin kunda kulu margu, boro suubananteyaŋ zambar zangu nda wahakku kaŋ soojeyaŋ no, zama i ma Israyla dumo wongu ka ye ka kande mayra Suleymanu ize Rehobowam kambe ra. 	 venit autem Roboam Hierusalem et congregavit universam domum Iuda et tribum Beniamin centum octoginta milia electorum virorum et bellatorum ut pugnaret contra domum Israhel et reduceret regnum Roboam filio Salomonis


A gonda fari arzakey d'i baayaŋ kulu, Da wo kaŋ goro ganda tuuri ra gaakuro. Naŋ albarka ma kaa ka zumbu Yusufu boŋ. Oho, baa bora kaŋ i fay da nga nya-izey boŋ bindo ra. 	 et de frugibus terrae et plenitudine eius benedictio illius qui apparuit in rubo veniat super caput Ioseph et super verticem nazarei inter fratres suos


Yaa no Rabbi ci: alwaati woodin ra, i ga Yahuda bonkooney, d'i mayraykoyey, da alfagey, da annabey, da Urusalima ra gorokoy biriyey sambu k'i kaa ngey saarayey ra. 	 in tempore illo ait Dominus eicient ossa regis Iuda et ossa principum eius et ossa sacerdotum et ossa prophetarum et ossa eorum qui habitaverunt Hierusalem de sepulchris suis


Sanda mate kaŋ cine Musa na gondo sambu beene ganjo ra, yaadin mo no tilas i ma Boro Izo sambu beene 	 et sicut Moses exaltavit serpentem in deserto ita exaltari oportet Filium hominis


A ciya mo, mo boyaŋ alwaato ra Rabbi na Misirancey wongu marga niigaw buru nda danji sari himandey ra k'i wongu marga jijirandi. 	 iamque advenerat vigilia matutina et ecce respiciens Dominus super castra Aegyptiorum per columnam ignis et nubis interfecit exercitum eorum


A n'ay sambu biya ra ka kond'ay tondi bambata kuuku fo boŋ kaŋ ga ku gumo. A n'ay cabe birni hananta, Urusalima nooya, kaŋ goono ga zumbu ka fun Irikoy do beena ra. 	 et sustulit me in spiritu in montem magnum et altum et ostendit mihi civitatem sanctam Hierusalem descendentem de caelo a Deo


Basan tondo wo, Irikoy tondi kuuku no, Basan tondo, tondi kuuku yollo-boobo-koy no. 	 non me demergat tempestas aquae neque absorbeat me profundum neque urgeat super me puteus os suum


Woodin banda Ibrahim na feeji zan iyye kaa nga kuro ra. 	 et statuit Abraham septem agnas gregis seorsum


Amma cino farsi bindi, kal i maa cilili: ‹Wa guna, arhiijo neeya! Wa fatta k'a kubay!› 	 media autem nocte clamor factus est ecce sponsus venit exite obviam ei


I boro beerey n'i talkey donton i ma hari guru ka kande. I kaa dayey do, i mana du hari. I ye da ngey foobu kooney. Haawi n'i di, i kankam, i na ngey boŋey bangum. 	 maiores miserunt minores suos ad aquam venerunt ad hauriendum non invenerunt aquam reportaverunt vasa sua vacua confusi sunt et adflicti et operuerunt capita sua


I ma ciya sanda du kaŋ go haw jine, Rabbi malayka goono g'i gaaray. 	 iniquitatem meditatus est in cubili suo adstetit omni viae non bonae malitiam autem non odivit


Ada no ka Yabal hay. Nga no ga ti kuuru fu ra gorokoy kulu se baaba, kaŋ yaŋ gonda alman. 	 genuitque Ada Iabel qui fuit pater habitantium in tentoriis atque pastorum


Araŋ ma si ceeci haŋ kaŋ araŋ ga ŋwa da haŋ kaŋ araŋ ga haŋ, wa si karhã mo. 	 et vos nolite quaerere quid manducetis aut quid bibatis et nolite in sublime tolli


Ni daa ga waana wayboro cindey waney kaaruwataray goy ra, za kaŋ alboro si no kaŋ ga ni ceeci zina se. Ni wo, ni siino ga te wo kaŋ ga saba fonda din boŋ, za kaŋ i siino ga ni no sufuray nooru, day nin no go g'i no. 	 factumque in te est contra consuetudinem mulierum in fornicationibus tuis et post te non erit fornicatio in eo enim quod dedisti mercedes et mercedes non accepisti factum est in te contrarium


kala ni ye ka tooru fu yaŋ da cinari kuuku yaŋ cina ni boŋ se batama fo kulu ra. 	 et aedificasti tibi lupanar et fecisti tibi prostibulum in cunctis plateis


Gaa no i goro k'a batu noodin. 	 et sedentes servabant eum


Ikulu afo no! Woodin sabbay se no ay ne: Boro kaŋ sinda taali, da taali-teeri, A g'ikulu halaci. 	 unum est quod locutus sum et innocentem et impium ipse consumit


I himandi jabante toorey mo, ni m'i ton danji ra. Nzarfu nda wura kaŋ go i gaa mo, ni ma s'i bini, ni ma si i sambu ni boŋ se mo, zama i ma si te ni se hirrimi ka ni di. Zama hayey din ya fanta hariyaŋ no Rabbi ni Irikoyo se. 	 sculptilia eorum igne conbures non concupisces argentum et aurum de quibus facta sunt neque adsumes ex eis tibi quicquam ne offendas propter ea quia abominatio est Domini Dei tui


Albarkante no boro kaŋ ga suuru taabi ra, zama waati kaŋ a ciya yaddante, a ga du fundi boŋtobay kaŋ Irikoy n'a alkawli sambu ka ne nga ga no borey kaŋ yaŋ ga ba nga se. 	 beatus vir qui suffert temptationem quia cum probatus fuerit accipiet coronam vitae quam repromisit Deus diligentibus se


Dawda na Israyla kulu margu Urusalima ra, zama ngey ma Rabbi sundurko zijandi k'a jisi a nango kaŋ a soola a se din ra. 	 congregavitque universum Israhel in Hierusalem ut adferretur arca Dei in locum suum quem praeparaverat ei


Boro kulu mana ni guna nda bakaraw mo, ka gomni woodin te ni se ka bakar ni se. Amma i na ni furu saaji ra, zama i na ni fanta, hano kaŋ hane i na ni hay. 	 non pepercit super te oculus ut facerem tibi unum de his miseratus tui sed proiecta es super faciem terrae in abiectione animae tuae in die qua nata es


Waranka cindi hinkanta na Jiddalti di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 vicesima secunda Godollathi filiis et fratribus eius duodecim


Kala Iliya, Tisbi bora kaŋ goono ga goro Jileyad ra ne Ahab se: «Rabbi Israyla Irikoyo, nga kaŋ jine ay go ga kay, ay ze d'a fundo ka ne: harandaŋ wala beene hari si te jiirey wo ra, kala nd'ay ci.» 	 et dixit Helias Thesbites de habitatoribus Galaad ad Ahab vivit Dominus Deus Israhel in cuius conspectu sto si erit annis his ros et pluvia nisi iuxta oris mei verba


Ay ga ni goyey bay. Ni si yay, ni si dungu mo. Doŋ day ni ma yay wala ni ma dungu! 	 scio opera tua quia neque frigidus es neque calidus utinam frigidus esses aut calidus


Hari haw bambata fo tun ka hari bondayey kar kala hiyo ra, hala hiyo goono ga to mo. 	 et facta est procella magna venti et fluctus mittebat in navem ita ut impleretur navis


I ma si baabey wi izey sabbay se, i ma si izey mo wi baabey sabbay se, amma i ma boro kulu wi nga bumbo zunubo sabbay se. 	 non occidentur patres pro filiis nec filii pro patribus sed unusquisque pro suo peccato morietur


Waato kaŋ ay maa sanney din binde, kal ay goro ganda ka soobay ka hẽ. Ay te jirbiyaŋ ay gonda bine saray. Ay na mehaw da adduwa te mo Irikoy kaŋ go beene jine. 	 cumque audissem verba huiuscemodi sedi et flevi et luxi diebus et ieiunabam et orabam ante faciem Dei caeli


Waato din gaa kal ay ma ni seeda, Ka ne ni kambe ŋwaari hino no ga hin ka ni faaba. 	 et ego confitebor quod salvare te possit dextera tua


A jarga mo i nya-izey, Babbay Henadad izo go no, nga kaŋ ga Keyla laabo jare fa may. 	 post eum aedificaverunt fratres eorum Behui filius Enadad princeps dimidiae partis Ceila


Waybora ne: «Boro kulu si no, ya Rabbi.» Yesu mo ne: «Ay mo si ni ciiti ka zeeri. Ma koy ni koyyaŋ. Ma si ye ka zunubi te koyne.» 	 quae dixit nemo Domine dixit autem Iesus nec ego te condemnabo vade et amplius iam noli peccare


Boro boobo ga gaakuri ceeci mayraykoy do, Amma cimi ciiti ya, Rabbi do no a ga fun. 	 multi requirunt faciem principis et a Domino iudicium egreditur singulorum


Nango kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo ga suuban araŋ dumey kulu game ra, ka nga maa daŋ noodin, danga a nangora nooya, araŋ ma noodin ceeci. Noodin mo no araŋ ga koy ka margu. 	 sed ad locum quem elegerit Dominus Deus vester de cunctis tribubus vestris ut ponat nomen suum ibi et habitet in eo venietis


Zama danga mate kaŋ cine Baabo gonda fundi nga bumbo ra, yaadin mo no a na Izo no a ma bara nda fundi nga bumbo ra. 	 sicut enim Pater habet vitam in semet ipso sic dedit et Filio vitam habere in semet ipso


Boro fooyaŋ go no kaŋ yaŋ ga attaciriya alatuumi hamay ka kaa fafa gaa, I ga tolme ta mo alfukaarey gaa, 	 vim fecerunt depraedantes pupillos et vulgum pauperem spoliaverunt


A go no binde, waato kaŋ i go noodin, kala jirbey to kaŋ a ga hay. 	 factum est autem cum essent ibi impleti sunt dies ut pareret


A ciya binde, waato kaŋ Rabbi sundurko furo Dawda birno ra, kala Sawulu ize wayo Mikal niigaw fuwo funa gaa ka di Bonkoono Dawda go ga sar ka gaan Rabbi jine. A binde donda Dawda nga bina ra. 	 cumque intrasset arca Domini civitatem David Michol filia Saul prospiciens per fenestram vidit regem David subsilientem atque saltantem coram Domino et despexit eum in corde suo


Ay guna kal ay di Feej'izo goono ga kay Sihiyona* tondo boŋ, a banda mo boro zambar zangu nda zambar waytaaci cindi taaci go kaŋ yaŋ gonda a maa d'a Baabo maa hantumante ngey sukutey gaa. 	 et vidi et ecce agnus stabat supra montem Sion et cum illo centum quadraginta quattuor milia habentes nomen eius et nomen Patris eius scriptum in frontibus suis


Boro kaŋ goono ga Irikoy Izo cimandi gonda seeda nga ra. Boro kaŋ si Irikoy cimandi n'a tangarandi no, zama a mana seeda cimandi kaŋ Irikoy no nga Izo boŋ. 	 qui credit in Filio Dei habet testimonium Dei in se qui non credit Filio mendacem facit eum quoniam non credidit in testimonio quod testificatus est Deus de Filio suo


Betel borey binde jin ka Sarezar donton, nga nda Regam-Melek da ngey borey, zama i ma gomni ceeci Rabbi gaa. 	 et miserunt ad domum Dei Sarasar et Rogomelech et viri qui erant cum eo ad deprecandam faciem Domini


Sohõ binde, kala ni ma bora wando ye a se, zama nga wo annabi* no. A ga adduwa te ni se mo, hala ni ma funa. Da mo ni man'a ye, ma bay kaŋ daahir ni ga bu, nin da boro kulu kaŋ ga ti ni wane.» 	 nunc igitur redde uxorem viro suo quia propheta est et orabit pro te et vives si autem nolueris reddere scito quod morte morieris tu et omnia quae tua sunt


Waato kaŋ a te handu hinza noodin, Yahudancey na me-hawyaŋ fo te a boŋ saaya kaŋ cine a goono ga soola nga ma furo hi ra ka koy Suriya. Woodin se no a miila nga ma Masidoniya fonda gana ka ye. 	 ubi cum fecisset menses tres factae sunt illi insidiae a Iudaeis navigaturo in Syriam habuitque consilium ut reverteretur per Macedoniam


Ebed izo Gaal binde fatta ka kay birno furoyaŋo do. Abimelek mo tun nga gumyaŋo do, nga nda borey kulu kaŋ yaŋ go a banda. 	 egressusque est Gaal filius Obed et stetit in introitu portae civitatis surrexit autem Abimelech et omnis exercitus cum eo de insidiarum loco


I si ye ka ne ni se Abram koyne, amma ni maa ga ti Ibrahim, zama ay na ni daŋ ni ma ciya dumi boobo se baaba. 	 nec ultra vocabitur nomen tuum Abram sed appellaberis Abraham quia patrem multarum gentium constitui te


Windo wo kokor banda darza ga bisa sintina wano. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. Nango wo ra mo no ay ga laakal kanay no.» Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 meum est argentum et meum est aurum dicit Dominus exercituum


A izey Isaka nda Isumeyla n'a fiji Makpela tondi guuso ra, Hetanca Zohar izo Efron faro ra, nango kaŋ go Mamre jine. 	 et sepelierunt eum Isaac et Ismahel filii sui in spelunca duplici quae sita est in agro Ephron filii Soor Hetthei e regione Mambre


Ni do no iri ga du k'iri yanjekaarey tuti ka ye banda. Ni maa do mo no iri ga du ka borey kaŋ yaŋ ga gaaba nd'iri taamu-taamu. 	 sagittae tuae acutae populi sub te cadent in corde inimicorum regis


Wa ci, oho, wa kande sanni, Oho, wa saaware care gaa. May no ka woodin bangandi za doŋ zamaney ra? May no k'a ci za doŋ? May no da manti ay, Rabbi? Irikoy fo mo si no kala ay, Ay ya Irikoy adilitaraykoy da faabako mo no, Afo si no kala ay. 	 adnuntiate et venite et consiliamini simul quis auditum fecit hoc ab initio ex tunc praedixit illud numquid non ego Dominus et non est ultra Deus absque me Deus iustus et salvans non est praeter me


Yakuba ne a se: «Kala ni ma ze ay se hunkuna.» Isuwa mo ze a se. A na nga hay-jine tubo neera Yakuba se. 	 ait Iacob iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit primogenita


Boro ma goro lokoto ra jidan bisa boŋ ga bisa boro ma goro windi tafo ra wayboro sanni-boobo-koy banda. 	 melius est sedere in angulo domatis quam cum muliere litigiosa et in domo communi


A go mo, waato kaŋ Yesu go Baytaniya, Siman jiraykoono kwaara, 	 cum autem esset Iesus in Bethania in domo Simonis leprosi


Wa di iri se zoŋoyaŋ, zoŋo kayney din kaŋ yaŋ goono ga reyzin* kaley sara, Zama iri reyzin kaley goono ga boosu. Wayhiijo ne: 	 capite nobis vulpes vulpes parvulas quae demoliuntur vineas nam vinea nostra floruit


Hamni kwaaray ya darza boŋtobay no, D'i n'a gar adilitaray fonda ra. 	 corona dignitatis senectus in viis iustitiae repperietur


A n'a ce ka ne a se: ‹Ifo no wo kaŋ ay goono ga maa ni boŋ? Kala ni m'ay no ni jine-funetara lasaabo, zama a si du ka te ni ma ciya jine fune koyne.› 	 et vocavit illum et ait illi quid hoc audio de te redde rationem vilicationis tuae iam enim non poteris vilicare


Araŋ goono ga kaa Rabbi do kaŋ ga ti tondi fundikoono, nga kaŋ daahir borey wang'a, amma suubanante no, darzakoy mo no Irikoy do. 	 ad quem accedentes lapidem vivum ab hominibus quidem reprobatum a Deo autem electum honorificatum


Irikoy na batama te mo, a na harey kaŋ yaŋ go batama cire fay da harey kaŋ yaŋ go batama boŋ. Yaadin mo no te. 	 et fecit Deus firmamentum divisitque aquas quae erant sub firmamento ab his quae erant super firmamentum et factum est ita


Waato din gaa a bangay Yakuba se, gaa diyey kulu se. 	 deinde visus est Iacobo deinde apostolis omnibus


Barzuyaŋ ra mo, da kasu, da kosongu bindi ra, da taabi goy, da hanna ka batu, da mehawyaŋ ra. 	 in plagis in carceribus in seditionibus in laboribus in vigiliis in ieiuniis


Rabbi mo salaŋ Bulos se cin bangayyaŋ ra ka ne a se: «Ma si humburu, amma ma salaŋ, ma si dangay bo. 	 dixit autem Dominus nocte per visionem Paulo noli timere sed loquere et ne taceas


I ga adilitaray-jaŋay saaware gurum ka ne: «Iri na gonitaray me-hawyaŋ soola ka ban!» Boro kulu fundi fonguyaŋ d'a bina ya iguuso no. 	 praeparans montes in virtute tua accinctus potentia


Bonkoono Suleymanu binde donton k'a zumandi k'a kaa feema boŋ. A kaa binde ka sombu ka sumbal Bonkoono Suleymanu se. Suleymanu mo ne a se: «Koy ni kwaara.» 	 misit ergo rex Salomon et eduxit eum ab altari et ingressus adoravit regem Salomonem dixitque ei Salomon vade in domum tuam


Kala Abram ne Lotu se: «Ay ga ni ŋwaaray, kakaw ma si bara in da nin game ra, wala ay hawjiyey da ni hawjiyey game ra, zama iri ya nya-izeyaŋ no. 	 dixit ergo Abram ad Loth ne quaeso sit iurgium inter me et te et inter pastores meos et pastores tuos fratres enim sumus


Ize yaamoyaŋ mo margu a banda, ize furkuyaŋ, kaŋ na ngey boŋ gaabandi ngey ma yanje nda Rehobowam Suleymanu izo, waato kaŋ Rehobowam gonda zankataray, a sinda bine-gaabi, a si hin ka kay i se. 	 congregatique sunt ad eum viri vanissimi et filii Belial et praevaluerunt contra Roboam filium Salomonis porro Roboam erat rudis et corde pavido nec potuit resistere eis


Taabi ra ni ce, ay na ni faaba mo. Ay tu ni se, tuyaŋo fun beene hirriyaŋ lunkey ra, Ay na ni si mo Meriba harey me gaa. (Wa dangay) 	 surge Deus iudica terram quoniam tu hereditabis in omnibus gentibus


Benyamin izey kunda marga jine bora mo ga ti Gedayoni ize Abidan. 	 et in tribu Beniamin dux Abidan filius Gedeonis


Amma ay ga goobara daŋ Rabba birni cinaro gaa, Danjo g'a faadey ŋwa, Da wongu zaari hane ra kuuwayaŋ, Da beene hari bambata ka margu nda alma haw beeri. 	 et succendam ignem in muro Rabbae et devorabit aedes eius in ululatu in die belli et in turbine in die commotionis


I ne a se: «Abada, iri koyo, amma ŋwaari daymi sabbay se no iri, ni bannyey kaa. 	 qui dixerunt non est ita domine sed servi tui venerunt ut emerent cibos


Amma sohõ kaŋ Irikoy n'araŋ fansa zunubi gaa, hal araŋ ciya a se bannyayaŋ, araŋ gonda araŋ albarka ka koy to hananyaŋ gaa. A kokora mo fundi hal abada no. 	 nunc vero liberati a peccato servi autem facti Deo habetis fructum vestrum in sanctificationem finem vero vitam aeternam


(Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Ay na ni daŋ ni ma ciya dumi boobo se baaba.») Yaadin no a go Irikoy jine kaŋ se Ibrahim cimandi, nga, Irikoy, kaŋ ga buukoy funandi, kaŋ mo a ceeyaŋ ga haŋ kaŋ si no te danga a go no. 	 sicut scriptum est quia patrem multarum gentium posui te ante Deum cui credidit qui vivificat mortuos et vocat quae non sunt tamquam ea quae sunt


Wa Sihiyona ra windi, w'a banda mo casu, W'a cinari kuukey kabu. 	 et homo cum in honore esset non intellexit conparatus est iumentis insipientibus et similis factus est illis


Ay ga ni ŋwaaray, m'ay fooyaŋey ta kaŋ i kande ni se, zama Irikoy na gomni boobo te ay se. Ay haro mo ga wasa ay se.» Yakuba soobay k'a faali hal a n'i ta. 	 et suscipe benedictionem quam adtuli tibi et quam donavit mihi Deus tribuens omnia vix fratre conpellente suscipiens


A wande Hodes mo na Yobab hay a se, da Zibiya, Meesa, Milkom, 	 genuit autem de Edes uxore sua Iobab et Sebia et Mosa et Molchom


Kala Amaziya ne Amos se: «Ya nin kaŋ ga fonnay, ma kaa ka zuru ka koy Yahudiya laabu. Ma ŋwaari ŋwa mo noodin ka annabitaray te noodin. 	 et dixit Amasias ad Amos qui vides gradere fuge in terram Iuda et comede ibi panem et ibi prophetabis


Azariya mo kani nga kaayey banda. I n'a fiji nga kaayey banda Dawda birno ra. A izo Yotam mo te bonkooni a nango ra. 	 et dormivit Azarias cum patribus suis sepelieruntque eum cum maioribus suis in civitate David et regnavit Ioatham filius eius pro eo


I si di laabo kaŋ ay ze d'a ka ne i kaayey se ay g'a no i se. Borey kulu kaŋ n'ay fanta si di a. 	 non videbunt terram pro qua iuravi patribus eorum nec quisquam ex illis qui detraxit mihi intuebitur eam


Waato din gaa no Sesbazzar wo kaa ka Irikoy windo kaŋ go Urusalima ra daba sinji. Za han din binde ka kaa ka to hunkuna i goono ga windo cina, i mana a ban mo hala ka kaa sohõ.» 	 tunc itaque Sasabassar ille venit et posuit fundamenta templi Dei in Hierusalem et ex eo tempore usque nunc aedificatur et necdum conpletum est


da wura tu waranza, da nzarfu tu dumi fo, ngey mo zangu taaci nda iway no, ngey nda jinay dumi waani fooyaŋ mo i banda, zambar fo no. 	 scyphi argentei secundi quadringenti decem vasa alia mille


Dawda faham mo ka bay kaŋ Rabbi na nga tabbatandi bonkooni Israyla boŋ. A koytara mo du beeray gumo da cimi Rabbi jama Israyla sabbay se. 	 cognovitque David eo quod confirmasset eum Dominus in regem super Israhel et sublevatum esset regnum suum super populum eius Israhel


A ne: «Araŋ n'ay toorey kaŋ yaŋ ay te, d'ay alfaga mo kom k'araŋ koyyaŋ te. Ifo ka cindi ay se koyne? Mate se no araŋ ga ne ay se: ‹Ifo ka du nin?› » 	 qui respondit deos meos quos mihi feci tulistis et sacerdotem et omnia quae habeo et dicitis quid tibi est


Kulu nda yaadin, hay kulu kaŋ go boro se kaŋ a fay waani Rabbi se, hay kulu kaŋ ga ti a wane, da boro no, wala alman no, wala nga tubu fari fo no, i ma s'a neera, i ma s'a fansa mo. Hay kulu kaŋ i nooyandi ga hanan no Rabbi se. 	 omne quod Domino consecratur sive homo fuerit sive animal sive ager non veniet nec redimi poterit quicquid semel fuerit consecratum sanctum sanctorum erit Domino


Kaŋ Yesu di woodin, a ne: «Da cat no ngey kaŋ gonda arzaka ma furo Irikoy koytara ra! 	 videns autem illum Iesus tristem factum dixit quam difficile qui pecunias habent in regnum Dei intrabunt


Neyomi gorokasin wayborey na maa daŋ koociya ga ka ne: «I na ize aru hay Neyomi se.» I ne a se Obida, nga ga ti Yasse baaba, Dawda kaay. 	 vicinae autem mulieres congratulantes ei et dicentes natus est filius Noemi vocaverunt nomen eius Obed hic est pater Isai patris David


Yaadin no araŋ g'ay hin sanney d'ay farilley kulu gana nd'a, k'i te, zama laabo kaŋ ra ay ga konda araŋ k'araŋ gorandi, a ma si araŋ yeeri. 	 custodite leges meas atque iudicia et facite ea ne et vos evomat terra quam intraturi estis et habitaturi


da Bayt-Zur, da Soko, da Adullam, 	 Bethsur quoque et Soccho et Odollam


A binde, sohõ ni ma tun ka fatta ka sanni kaano te ni tamey se. Zama ay ze da Rabbi, da ni mana fatta hunkuna, boro kulu si no kaŋ ga goro ni banda. Laala din binde ga jaase hay kulu kaŋ du nin za ni go arwasu ka to hala hunkuna.» 	 nunc igitur surge et procede et adloquens satisfac servis tuis iuro enim tibi per Dominum quod si non exieris ne unus quidem remansurus sit tecum nocte hac et peius erit hoc tibi quam omnia mala quae venerunt super te ab adulescentia tua usque in praesens


I koy mo zama ngey m'a fiji se, amma i mana gar kal a boŋ kurbo d'a cey d'a kambe faata hinne. 	 cumque issent ut sepelirent eam non invenerunt nisi calvariam et pedes et summas manus


Baakasinay ga bara nda suuru kuuku, baakasinay gonda rongome. Baakasinay si canse. A si fooma, a si te boŋbeeray mo. 	 caritas patiens est benigna est caritas non aemulatur non agit perperam non inflatur


A na nyumayyaŋ taasa mo te da guuru-say, a daba mo guuru-say no. A na te da wayborey dijey, wayborey kaŋ ga saajaw goy te kubayyaŋ hukumo windo meyo gaa. 	 fecit et labrum aeneum cum base sua de speculis mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi


Sohõ binde, ya Rabbi Irikoy, sanno kaŋ ni ci, ni go ga ay, ni tamo d'a dumo ciine te, ni m'a tabbatandi hal abada. Ni ma goy mo mate kaŋ cine ni ci din. 	 nunc ergo Domine Deus verbum quod locutus es super servum tuum et super domum eius suscita in sempiternum et fac sicut locutus es


I goono ga kuuwa ka ngey bankaarayey kaa ka laabu ku ka say beene. 	 vociferantibus autem eis et proicientibus vestimenta sua et pulverem iactantibus in aerem


A na teera hanno te Rabbi diyaŋ gaa, sanda hay kulu kaŋ a kaayo Dawda te cine. 	 fecitque quod erat bonum coram Domino iuxta omnia quae fecerat David pater suus


Ni hari mwa ma goro albarkante, Ma te farhã nda ni zankataray wando. 	 sit vena tua benedicta et laetare cum muliere adulescentiae tuae


Yesu ne a se: «Ma tun ka ni daarijo sambu ka dira.» 	 dicit ei Iesus surge tolle grabattum tuum et ambula


Zama ni n'ay catu guusu kuuko ra, Teeko bindo ra no. Hari boobo go g'ay windi. Ni hari ciciriyaŋ da hari bonday beerey kulu gana ay boŋ. 	 et proiecisti me in profundum in corde maris et flumen circumdedit me omnes gurgites tui et fluctus tui super me transierunt


Kal a salaŋ nda nga izey ka ne: «Wa haw ay se kaari-ka farka gaa.» I na kaari-ka haw. 	 dixitque ad filios suos sternite mihi asinum qui cum stravissent


Wa guna, ay tamo kaŋ ay ga gaabandi neeya, Ay wane suubananta kaŋ ay fundo ga maa a kaani. Ay n'ay Biya zumandi a boŋ. A ga kande cimi ciiti dumi cindey se. 	 ecce servus meus suscipiam eum electus meus conplacuit sibi in illo anima mea dedi spiritum meum super eum iudicium gentibus proferet


Zabad na Eflal hay, Eflal na Obed hay, 	 Zabad quoque genuit Ophlal et Ophlal genuit Obed


Abiyam goy cindey binde, da hay kulu kaŋ a te, manti i n'i hantum Yahuda bonkooney baaru tira ra bo? Wongu go no Abiyam da Yerobowam game ra. 	 reliqua autem sermonum Abiam et omnia quae fecit nonne haec scripta sunt in libro verborum dierum regum Iuda fuitque proelium inter Abiam et inter Hieroboam


I ma maa kaatiyaŋ i windey ra waati kaŋ ni ga wurrandi izeyaŋ candi ka kande i se jirsi boŋ. Zama i na guusu hirrimi fansi ay se zama ngey m'ay di, I na kumsayyaŋ dake deene zama ngey m'ay cey di. 	 audiatur clamor de domibus eorum adduces enim super eos latronem repente quia foderunt foveam ut caperent me et laqueos absconderunt pedibus meis


I na takuba nooyandi i m'a ziiri se, Zama i ma goy te d'a! I n'a kaanandi, oho, i n'a ziiri, Zama i m'a daŋ wiiko kambe ra. 	 exacuere vade ad dextram sive ad sinistram quocumque faciei tuae est appetitus


Sanno kaŋ iri goono ga ci kaajo neeya: iri gonda alfaga beeri woone dumi kaŋ goro Koy Beero karga kambe ŋwaaro gaa, beena ra. 	 capitulum autem super ea quae dicuntur talem habemus pontificem qui consedit in dextera sedis Magnitudinis in caelis


Oho, araŋ wo, araŋ ga kurne catu alatuumey boŋ, Araŋ ga coro himandi sanda neerandi. 	 super pupillum inruitis et subvertere nitimini amicum vestrum


A tu i se ka ne: «Bora din kaŋ se i ga ne Yesu no na botogo diibi k'ay moy tuusu ka ne ay se: ‹Koy Silowam bango gaa k'i nyum.› Kal ay koy k'i nyum, ay moy di mo.» 	 respondit ille homo qui dicitur Iesus lutum fecit et unxit oculos meos et dixit mihi vade ad natatoriam Siloae et lava et abii et lavi et vidi


Yesu ne a se: «Ay kaŋ goono ga salaŋ ni se ga ti nga.» 	 dicit ei Iesus ego sum qui loquor tecum


Ma Yasse ce sarga teeyaŋo do mo. Ay mo ga cabe ni se haŋ kaŋ ni ga te. Bora kaŋ ay ci ni se din, nga no ni ga ji tuusu a gaa ay se.» 	 et vocabis Isai ad victimam et ego ostendam tibi quid facias et ungues quemcumque monstravero tibi


Amma woodin te zama i ma sanno toonandi kaŋ i hantum i Tawreto* ra ka ne: ‹I konna ay, sabaabu kulu si.› 	 sed ut impleatur sermo qui in lege eorum scriptus est quia odio me habuerunt gratis


Hezeciya binde na Lawi borey kaŋ yaŋ ga goni Rabbi goyo gaa biney gaabandi. Jirbi iyya din kulu i go bato ra, i goono ga saabuyaŋ sargayey no, i goono ga saabu Rabbi ngey kaayey Irikoyo se. 	 et locutus est Ezechias ad cor omnium Levitarum qui habebant intellegentiam bonam super Domino et comederunt septem diebus sollemnitatis immolantes victimas pacificorum et laudantes Dominum Deum patrum suorum


Amma ay ga woodin ci ni se: Fonda kaŋ se i ga ne siirante no, yaadin no ay goono ga may d'a ay kaayey Irikoyo se. Ay ga hay kulu kaŋ go Tawreto ra cimandi, da wo kaŋ yaŋ go hantumante Annabey* Tirey ra mo. 	 confiteor autem hoc tibi quod secundum sectam quam dicunt heresim sic deservio patrio Deo meo credens omnibus quae in lege et prophetis scripta sunt


Sanno kaŋ fun Rabbi do ka kaa Irimiya do neeya: 	 hoc verbum quod factum est ad Hieremiam a Domino dicens


«Hay kulu kaŋ boŋ borey wo ga ne a se me-hawyaŋ no, Araŋ ma si ne me-hawyaŋ no, Araŋ ma si humburu i humburandiyaŋ harey, Araŋ ma si joote mo. 	 non dicatis coniuratio omnia enim quae loquitur populus iste coniuratio est et timorem eius ne timeatis neque paveatis


Waati kaŋ boro ga nga nya-izo di ngey baabo windo ra ka ne a se: «Za kaŋ ni gonda kwaay, ni ma ciya iri mayko. Kurmu wo mo, a ma ye ni mayra cire.» 	 adprehendet enim vir fratrem suum domesticum patris sui vestimentum tibi est princeps esto noster ruina autem haec sub manu tua


Araŋ mo, sohõ araŋ gonda bine saray, amma ay ga ye ka di araŋ. Waato din no araŋ biney ga farhã, araŋ farhãyaŋo mo boro kulu s'a kaa araŋ gaa. 	 et vos igitur nunc quidem tristitiam habetis iterum autem videbo vos et gaudebit cor vestrum et gaudium vestrum nemo tollit a vobis


Ay ga Misirancey daŋ mayra kaŋ ga sandi kambe ra, Bonkooni futaykooni fo mo no g'i may. Yaadin no Rabbi Irikoy Kundeykoyo ci. 	 et tradam Aegyptum in manu dominorum crudelium et rex fortis dominabitur eorum ait Dominus Deus exercituum


Naŋ Irikoy ma ni no beene harandaŋ da ndunnya maafe, masangu nda reyzin* hari mo da yulwa. 	 det tibi Deus de rore caeli et de pinguedine terrae abundantiam frumenti et vini


Ay ye k'ay boŋo sambu koyne. Ay guna, kal ay di boro fo kaŋ gonda neesiyaŋ korfo nga kamba ra. 	 et levavi oculos meos et vidi et ecce vir et in manu eius funiculus mensorum


Yesu ne waybora se: «Ifo no ni ga ba?» Nga mo ne a se: «Ma naŋ ay ize hinka wo ma goro afo ni kambe ŋwaaro gaa, afa mo ni kambe wow gaa ni koytara ra.» 	 qui dixit ei quid vis ait illi dic ut sedeant hii duo filii mei unus ad dexteram tuam et unus ad sinistram in regno tuo


A na me casanta ganjey kuuyaŋ te kambe kar waydu. Windi ganda koy ka to hala meyo casanta gaa meyo windanta. 	 et fecit frontes per sexaginta cubitos et ad frontem atrium portae undique per circuitum


Yasuwa binde n'i albarkandi k'i sallama. I ye fu. 	 benedixitque eis Iosue et dimisit eos qui reversi sunt in tabernacula sua


I ra mo boro ga maa saabuyaŋ jinde, Da kaani maakoy jinde. Ay g'i labu-care, i si ciya jama kayna mo. Ay g'i beerandi, i si di kayna mo. 	 et egredietur de eis laus voxque ludentium et multiplicabo eos et non inminuentur et glorificabo eos et non adtenuabuntur


Yerobowam na afo daŋ Betel ra, a na afa mo daŋ Dan ra. 	 posuitque unum in Bethel et alterum in Dan


Israyla izey ye ka koy ka wongu nda Benyamin izey zaari hinzanta ra. I na wongu daaga sinji Jibeya se, danga mate kaŋ i doona ka te waato. 	 et tertia vice sicut semel et bis contra Beniamin exercitum produxerunt


Ni ma farhã ni bato ra mo, nin da ni ize aru, da ni ize way, da ni bannya, da ni koŋŋa, da Lawiti, da yaw kaŋ zumbu, da alatuumi, da wayboro kaŋ kurnye bu, kaŋ yaŋ go ni kwaara ra. 	 et epulaberis in festivitate tua tu et filius tuus et filia et servus tuus et ancilla Levites quoque et advena et pupillus ac vidua qui intra portas tuas sunt


Boro kaŋ ga gomni bana nda laala, Laala si fay d'a windo hal abada. 	 qui reddit mala pro bonis non recedet malum de domo eius


Aser ize way maa ga ti Sera. 	 nomen autem filiae Aser fuit Sara


Ay go i ra, ni mo go ay ra, zama i ma margu ka te afolloŋ lok, hala ndunnya ma bay kaŋ ni n'ay donton, ni ga ba r'ey mo, danga mate kaŋ cine ni ga ba ay. 	 ego in eis et tu in me ut sint consummati in unum et cognoscat mundus quia tu me misisti et dilexisti eos sicut me dilexisti


Wa maa dondonandiyaŋ. Araŋ ma te laakal, araŋ ma s'a muray mo. 	 audite disciplinam et estote sapientes et nolite abicere eam


Ni ma feeji ize fo salle susubay, afo mo ni m'a salle wiciri kambu. 	 unum agnum mane et alterum vespere


Zaari hinkanta hane mo ni ga hincin jindi kaŋ sinda laru salle zunubi se sargay. I ga feema hanandi, sanda mate kaŋ cine i n'a hanandi nda yeejo kuro. 	 et in die secunda offeres hircum caprarum inmaculatum pro peccato et expiabunt altare sicut expiaverunt in vitulo


Woodin sabbay se no ni ma ye ka kaa ni Irikoyo do, Ka bakaraw da cimi ciiti dondon, Ka hangan ni Irikoyo se hal abada. 	 Chanaan in manu eius statera dolosa calumniam dilexit


d'a taablo boŋ ŋwaaro, d'a faadancey gora, d'a tamey bayra, d'i bankaarayey, da borey kaŋ yaŋ g'a no haŋyaŋ hari, da ngey mo bankaarayey, da fonda kaŋ a ga ziji ka koy Rabbi windo do -- wayboro wo gaa yay. 	 necnon cibaria mensae eius et habitacula servorum et officia ministrorum eius et vestimenta eorum pincernas quoque et vestes eorum et victimas quas immolabat in domo Domini non erat prae stupore ultra in ea spiritus


Ahiya, Ahitub ize, Ikabod nya-ize, Fineyas ize, Eli ize, kaŋ ga ti Rabbi alfaga Silo ra goono ga daabu nda efod* kwaay noodin. Jama mana bay hala Yonata koy bo. 	 et Ahias filius Achitob fratris Ichabod filii Finees qui ortus fuerat ex Heli sacerdote Domini in Silo portabat ephod sed et populus ignorabat quod isset Ionathan


Woodin sabbay se no laaliyaŋ go ga laabo ŋwa. A ra gorokoy mo, i n'i gar taali-teeriyaŋ. Woodin sabbay se no laabo gorokoy ton, Manti boro boobo no ka cindi a ra. 	 propter hoc maledictio vorabit terram et peccabunt habitatores eius ideoque insanient cultores eius et relinquentur homines pauci


A zamba ga ye a bumbo boŋ. A toonya mo ga zumbu a boŋ bindo ra. 	 convertetur dolor eius in caput eius et in verticem ipsius iniquitas eius descendet


Kala Eliyacim Hilciya izo, kaŋ ga faada almayaaley dabari fatta ka koy a do, nga nda Sebna kaŋ ga tirey hantum, da Yoha, Asaf izo kaŋ ga tirey gaay. 	 et egressus est ad eum Eliachim filius Helciae qui erat super domum et Sobna scriba et Ioae filius Asaph a commentariis


Boro izo, Israyla dumo kaŋ ga ti murteyaŋ dumo wo, manti i na ni hã ka ne: «Ifo no ni goono ga te?» 	 fili hominis numquid non dixerunt ad te domus Israhel domus exasperans quid tu facis


D'i na woodin kulu te, kala ni ma maa i adduwey d'i ŋwaarayyaŋey beene ni nangora ra. Ni m'i cimo mo gaa. 	 exaudies in caelo in firmamento solii tui orationem eorum et preces et facies iudicium eorum


Zama ni bina ra no ni ne: «Hala beene no ay ga kaaru, Ay g'ay karga beerandi no Irikoy handariyayzey boŋ, Ay ga goro jama marga tondo boŋ, Hala yongo azawa kamba me. 	 qui dicebas in corde tuo in caelum conscendam super astra Dei exaltabo solium meum sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis


Rabbi Kundeykoyo ze da nga boŋ ka ne: Daahir ay ga ni toonandi nda wongaariyaŋ danga do baayaŋ cine, i ga zaama kuuwayaŋ te ni boŋ. 	 iuravit Dominus exercituum per animam suam quoniam replebo te hominibus quasi brucho et super te celeuma cantabitur


wala wo kaŋ ga noru ganda laabo ra himandi, wala hari ham fo kaŋ go haro ra laabo cire himandi. 	 atque reptilium quae moventur in terra sive piscium qui sub terra morantur in aquis


A ne i se mo: «Araŋ ma haggoy k'araŋ boŋ gaay biniyaŋ laalo kulu gaa, zama manti arzaka boobo kaŋ go boro se no ga naŋ a fundo ma yulwa nda albarka.» 	 dixitque ad illos videte et cavete ab omni avaritia quia non in abundantia cuiusquam vita eius est ex his quae possidet


Ma si canse nda toonyante, Ma si baa afo suuban a muraadey ra. 	 ne aemuleris hominem iniustum nec imiteris vias eius


Sohõ ay g'araŋ ŋwaaray, wa maa woone, Ya araŋ, Yakuba kunda jine borey, Ya araŋ, Israyla kunda maykoy, Araŋ kaŋ ga cimi ciiti fanta, Araŋ kaŋ ga hay kulu kaŋ ga kay siirandi. 	 audite haec principes domus Iacob et iudices domus Israhel qui abominamini iudicium et omnia recta pervertitis


Yowasa gonda jiiri iyye waato kaŋ a sintin ka may. A may mo jiiri waytaaci Urusalima ra. A nyaŋo maa Zibiya, Beyer-Seba boro no. 	 septem annorum erat Ioas cum regnare coepisset et quadraginta annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius Sebia de Bersabee


Kala Rabbi ne ay se: Annabey din goono ga tangari annabitaray te no d'ay maa. Ay man'i donton, ay man'i lordi mo, ay mana baa salaŋ i se. I goono ga annabitaray te araŋ se da tangari bangandi, da gunayaŋ yaamo, da ngey bine halliyaŋ mo. 	 et dixit Dominus ad me falso prophetae vaticinantur in nomine meo non misi eos et non praecepi eis neque locutus sum ad eos visionem mendacem et divinationem et fraudulentiam et seductionem cordis sui prophetant vobis


Bonkooni kaŋ ga cimi ciiti te alfukaaru se, A karga ga sinji hala abada. 	 rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur


Samson na adduwa te Rabbi gaa ka ne: «Ya Rabbi, Koy Beero, ay ga ni ŋwaaray, ma fongu ay gaa. Ya Irikoy, ay ga ni ŋwaaray, m'ay gaabandi sorro folloŋ wo hinne, zama y'ay mo hinka fansa sambu Filistancey wo boŋ.» 	 at ille invocato Domino ait Domine Deus memento mei et redde nunc mihi pristinam fortitudinem Deus meus ut ulciscar me de hostibus meis et pro amissione duorum luminum unam ultionem recipiam


Rabbi ne Musa se koyne: «Ay n'i guna mo, dumi hanga sando no. 	 rursumque ait Dominus ad Mosen cerno quod populus iste durae cervicis sit


Zama a sandi i se i ma lordo gana kaŋ ne: «Baa da alman no ka lamba tondo gaa, i m'a catu ka wi da tondiyaŋ.» 	 non enim portabant quod dicebatur et si bestia tetigerit montem lapidabitur


Dumi cindey kulu mo ga ne araŋ se bine-kaani-koyyaŋ, zama araŋ ga ciya laabu gaakurante. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 et beatos vos dicent omnes gentes eritis enim vos terra desiderabilis dicit Dominus exercituum


Amma boro kulu kaŋ si ga nga borey saajaw, sanku fa nga almayaaley, a na cimi fonda ze, a jaase boro kaŋ mana cimandi. 	 si quis autem suorum et maxime domesticorum curam non habet fidem negavit et est infideli deterior


Amma a tu ka ne i se: «Ifo se no araŋ mo ga Irikoy lordey* harta araŋ alaadey sabbay se? 	 ipse autem respondens ait illis quare et vos transgredimini mandatum Dei propter traditionem vestram


kala Sanballat da Gesem donton ay gaa ka ne: «Kaa, iri ma care kubay Ono gooro kawyey fo ra.» (Amma ngey wo, i ga ne hala ngey ga hasaraw fo te ay se no.) 	 miserunt Sanaballat et Gosem ad me dicentes veni et percutiamus foedus pariter in viculis in campo Ono ipsi autem cogitabant ut facerent mihi malum


Sukkot koyey ne: «Zeba da Zalmunna, i kambey go ni kambe ra no sohõ? kaŋ ga naŋ iri ma ni wongu marga no ŋwaari?» 	 responderunt principes Soccoth forsitan palmae manuum Zebee et Salmana in manu tua sunt et idcirco postulas ut demus exercitui tuo panes


A n'ay fargandi nda taabi, Kulu nda yaadin a hay-hayyaŋ booba mana fun a gaa. A hay-hayyaŋo si fatta bo, Kala nda i n'a daŋ danji ra. 	 multo labore sudatum est et non exibit de ea nimia rubigo eius neque per ignem


Yaadin mo no Haruna te. A na fitilley diyandi fitilla suntulo gaa, mate kaŋ Rabbi ci Musa se. 	 fecitque Aaron et inposuit lucernas super candelabrum ut praeceperat Dominus Mosi


Amma ay g'a gorandi ay windo nd'ay koytara ra hal abada, a karga mo ga tabbat hal abada.» 	 et statuam eum in domo mea et in regno meo usque in sempiternum et thronus eius erit firmissimus in perpetuum


Da boro na zunubi te boro fo se, Irikoy g'a ciiti, amma da boro na zunubi te Rabbi se, may no ga adduwa te bora se?» Kulu nda yaadin i mana laakal daŋ ngey baabo sanno gaa, zama Rabbi miila nga m'i halaci. 	 si peccaverit vir in virum placari ei potest Deus si autem in Domino peccaverit vir quis orabit pro eo et non audierunt vocem patris sui quia voluit Dominus occidere eos


Amma ay wo, ay ga Isuwa kaa koonu. Ay g'a tuguyaŋ nangey feeri-feeri. A si du ka nga boŋ tugu mo. A banda, d'a nya-izey, D'a gorokasiney, ay g'i halaci. Ngey bumbey si ye ka bara. 	 ego vero discoperui Esau revelavi abscondita eius et celari non poterit vastatum est semen eius et fratres eius et vicini eius et non erit


Woone yaŋ wo lordey, da hin sanney, da farilley no kaŋ yaŋ Rabbi araŋ Irikoyo ne i m'araŋ dondonandi nd'ey. Zama araŋ m'i goy k'i te laabo kaŋ araŋ ga furo ka du a mayra din ra. 	 haec sunt praecepta et caerimoniae atque iudicia quae mandavit Dominus Deus vester ut docerem vos et faciatis ea in terra ad quam transgredimini possidendam


Ni binde, kala ni ma ne i se: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Misa din, a lamba Urusalima bonkoono gaa, da Israyla dumo kulu kaŋ go a ra mo gaa. 	 dic ad eos haec dicit Dominus Deus super ducem onus istud qui est in Hierusalem et super omnem domum Israhel quae est in medio eorum


A na nga sanno bangandi mo a alwaato ra, waazuyaŋo kaŋ a talfi ay gaa do iri Faabakwa Irikoy lordo boŋ. 	 manifestavit autem temporibus suis verbum suum in praedicatione quae credita est mihi secundum praeceptum salvatoris nostri Dei


Zama sanno kaŋ a na jinde tunandi ka fe feema boŋ Betel ra, Rabbi ciyaŋo boŋ, da sanno kaŋ a ci tudey boŋ sududuyaŋ nangey kulu kaŋ go Samariya kwaarey ra boŋ, sikka si sanney din ga to.» 	 profecto enim veniet sermo quem praedixit in sermone Domini contra altare quod est in Bethel et contra omnia fana excelsorum quae sunt in urbibus Samariae


Waato din gaa no Isumeyla na boro jaray kaŋ cindi yaŋ din ku Mizpa ra, da bonkoono ize wayborey, da borey kulu kaŋ yaŋ cindi Mizpa ra, ngey kaŋ yaŋ batukoy koyo Nebuzaradan daŋ Gedaliya Ahikam izo kambe ra. Isumeyla Netaniya izo mo n'i sambu ka kond'ey ka daŋ tamtaray. A tun zama nga ma danandi ka koy Amon izey do. 	 et captivas duxit Ismahel omnes reliquias populi qui erant in Masphat filias regis et universum populum qui remanserat in Masphat quos commendarat Nabuzardan princeps militiae Godoliae filio Ahicam et cepit eos Ismahel filius Nathaniae et abiit ut transiret ad filios Ammon


Sohõ Irikoy kaŋ ti iri Baabo bumbo, d'iri Rabbi Yesu m'iri fonda soola hal iri ma du ka kaa araŋ do. 	 ipse autem Deus et Pater noster et Dominus Iesus dirigat viam nostram ad vos


Haray din kulu ga goro araŋ se ciiti fondo sanni yaŋ araŋ zamaney kulu ra, nangu kulu kaŋ araŋ ga goro. 	 haec sempiterna erunt et legitima in cunctis habitationibus vestris


I ma Rabbi Irikoy, Israyla Irikoyo, sifa, Nga kaŋ ga dambara goyey te, nga hinne. 	 verumtamen propter dolos posuisti eis deiecisti eos dum adlevarentur


A ga boro gooji da doori mo nga daaro boŋ, Da foyrayyaŋ waati kulu nga biriyey ra, 	 increpat quoque per dolorem in lectulo et omnia ossa eius marcescere facit


Ni ma si bara nda neesiyaŋ muudu waani-waani, ibeeri nda ikayna. 	 nec erit in domo tua modius maior et minor


Sanni-sanni yaŋ no araŋ ga ho ka kaseeti nd'a, wala? Za kaŋ boro kaŋ na laakal kaa wo, A sanney si hima kala haw kaŋ ga faaru. 	 ad increpandum tantum eloquia concinnatis et in ventum verba profertis


Ciriyat-Yeyarim izey, da Kefira waney, da Beyerot, zangu iyye nda waytaaci cindi hinza no. 	 filii Cariathiarim Caephira et Beroth septingenti quadraginta tres


Zama ni gaakasina do no ay gaaba nda wongu sata. Ay Irikoyo hino no ay ga cinari sar k'a daaru nd'a. 	 in te enim curram accinctus in Deo meo transiliam murum


woodin yaŋ sabbay se a go, ay mo, kal ay ma ni baakoy kulu margu, ngey kaŋ yaŋ banda ni na ndunnya kaani ŋwa, da ngey kaŋ yaŋ ni ga ba kulu, da ngey kaŋ yaŋ ni si ba kulu. Ay g'i margu ni gaa. I ma ni windi, ay ga ni gaa-koono feeri i se zama i ma di ni jallo taray kwaaray. 	 ecce ego congregabo omnes amatores tuos quibus commixta es et omnes quos dilexisti cum universis quos oderas et congregabo eos super te undique et nudabo ignominiam tuam coram eis et videbunt omnem turpitudinem tuam


Kala Balak ye ka koyyaŋ donton, kaŋ baa da sintinay waney, kaŋ yaŋ gonda beeray mo ka bis'ey. 	 rursum ille multo plures et nobiliores quam ante miserat misit


A na faaba hilli fo tunandi iri se nga tamo Dawda dumo ra. 	 et erexit cornu salutis nobis in domo David pueri sui


Wa kaa, iri ma goro nd'ey da carmay, i ma si tonton. A ma si ciya, da wongu tun, i ma ngey boŋ margu nd'iri ibarey, i ma wongu nd'iri, i ma tun ka fatta laabo ra koyne.» 	 venite sapienter opprimamus eum ne forte multiplicetur et si ingruerit contra nos bellum addatur inimicis nostris expugnatisque nobis egrediatur e terra


Lameku na wande hinka hiiji, afo maa Ada, afa mo maa Zilla. 	 qui accepit uxores duas nomen uni Ada et nomen alteri Sella


Amma ay de ni baakasinay suujo gaa. Ay bina ga farhã ni faaba sabbay se. Ay ga baytu te Rabbi se zama a boriyandi ay se. 	 quoniam Deus in generatione iusta consilium inopis confudistis quoniam Dominus spes eius est


Musa izey neeya: Gersom da Eliyezar. 	 filii Mosi Gersom et Eliezer


Rabbi salaŋ Musa se koyne ka ne: 	 ideo autem non fermentabitur quia pars eius in Domini offertur incensum sanctum sanctorum erit sicut pro peccato atque delicto


Yonata binde ye ka Dawda daŋ zeyaŋ koyne baakasina boŋ kaŋ go nga nd'a game ra, zama a ga ba r'a sanda nga fundo cine. 	 et addidit Ionathan deierare David eo quod diligeret illum sicut animam enim suam ita diligebat eum


Zama zunubi alhakko ya buuyaŋ no, amma Irikoy gomni nooyaŋo ya fundi hal abada no, iri Rabbi Almasihu Yesu ra. 	 stipendia enim peccati mors gratia autem Dei vita aeterna in Christo Iesu Domino nostro


Ni mo, boro izo, kala ni ma fareeje fo sambu ka jisi ni jine. Ma birni deedandi jeeri a boŋ, sanda Urusalima* birno nooya. 	 et tu fili hominis sume tibi laterem et pones eum coram te et describes in eo civitatem Hierusalem


Kala Suriya bonkoono bine sara gumo. Woodin sabbay se no a na nga bannyey ce ka ne i se: «W'ay cabe boro kulu kaŋ no iri game ra kaŋ go Israyla bonkoono do haray.» 	 conturbatumque est cor regis Syriae pro hac re et convocatis servis suis ait quare non indicastis mihi quis proditor mei sit apud regem Israhel


Zama za sohõ afooyaŋ kamba ka Saytan gana. 	 iam enim quaedam conversae sunt retro Satanan


A go no binde, ay goono ga dira, hal ay maan Damaskos, sanda zaari sance cine. Kala sahãadin, kaari bambata fo fun beene ka nyaale ay windanta. 	 factum est autem eunte me et adpropinquante Damasco media die subito de caelo circumfulsit me lux copiosa


a ma gana ka koy to Zifron, a ma kokor Hazar-Enon do haray. Woodin no ga ti araŋ azawa kambe haray hirro. 	 ibuntque confinia usque Zephrona et villam Henan hii erunt termini in parte aquilonis


Laabo kaŋ cindi neeya: Filistancey da Gesur borey do haray kulu, 	 omnis videlicet Galilea Philisthim et universa Gesuri


Bora kaŋ na ni saŋ garbe fo gaa, m'afa mo bare a se. Bora kaŋ ga ni taafe sambu, ma si wang'a se ni kwaayo mo. 	 ei qui te percutit in maxillam praebe et alteram et ab eo qui aufert tibi vestimentum etiam tunicam noli prohibere


Zama araŋ kaŋ ga ti laakalkooney, araŋ go ga suuru nda borey kaŋ si caram da bine folloŋ. 	 libenter enim suffertis insipientes cum sitis ipsi sapientes


Iri niiney ra funsuyaŋo, Kaŋ ga ti Rabbi wane suubananta, Nga kaŋ iri ne a biyo cire no iri ga goro dumi cindey ra, I n'a di ngey guusu hirrimo ra. 	 RES spiritus oris nostri christus dominus captus est in peccatis nostris cui diximus in umbra tua vivemus in gentibus


Da ni na Ibraniyance bannya day, jiiri iddu no a ga may ni se. Iyyanta ra a ga fatta burcini, gomni boŋ. 	 si emeris servum hebraeum sex annis serviet tibi in septimo egredietur liber gratis


Amma Rabbi n'araŋ suuban zama a ga ba araŋ no. A ga ba mo nga ma zeyaŋo kaŋ nga ze d'a araŋ kaayey se din toonandi. A se mo Rabbi n'araŋ kaa taray da kambe gaabikooni k'araŋ fansa tamtaray windo ra, araŋ ma fun Misira bonkoono Firawna kambe ra. 	 sed quia dilexit vos Dominus et custodivit iuramentum quod iuravit patribus vestris eduxitque vos in manu forti et redemit de domo servitutis de manu Pharaonis regis Aegypti


Waato kaŋ a na sanney din ci i se, a goro Galili ra. 	 haec cum dixisset ipse mansit in Galilaea


Wa si ye ka salaŋ da boŋbeeray gumo, Fooma sanni ma si fun araŋ me ra mo, Zama Rabbi Irikoy ya Bayraykoy no. Nga mo no ga goyey kulu neesi. 	 nolite multiplicare loqui sublimia gloriantes recedant vetera de ore vestro quoniam Deus scientiarum Dominus est et ipsi praeparantur cogitationes


Yaadin gaa no iri si bara zankayaŋ koyne, hala dondonandiyaŋ waani fo m'iri sambu ka kond'iri ne-haray da ya-haray danga teeku bondayyaŋ cine. A ma kond'iri mo danga mate kaŋ cine haw kaŋ ga faaru ga te. Dondonandiyaŋo wo si fun kala borey kaŋ ga waani carmay da halliyaŋ do. 	 ut iam non simus parvuli fluctuantes et circumferamur omni vento doctrinae in nequitia hominum in astutia ad circumventionem erroris


Amma Yesu mana naanay i gaa, zama a ga boro kulu bine bay. 	 ipse autem Iesus non credebat semet ipsum eis eo quod ipse nosset omnes


Wala mo araŋ goono ga tammahã Irikoy Tira Hanney salaŋ yaamo no kaŋ i ne: Biya _Hanna__ kaŋ Irikoy gorandi iri ra goono ga canse iri se gumo? 	 aut putatis quia inaniter scriptura dicat ad invidiam concupiscit Spiritus qui inhabitat in nobis


Nga mo, a waasu ka nga foobo zumandi nga jasa gaa ka ne: ‹Ma haŋ. Ay ga ni yoy mo no, i ma haŋ.› Ay haŋ. A na yoy mo haŋandi. 	 quae festina deposuit hydriam de umero et dixit mihi et tu bibe et camelis tuis potum tribuam bibi et adaquavit camelos


I ga hin ka arzaka kom wongaari gaa no? Tam ga hin ka fun mayraykoy laalo kambe ra no? 	 numquid tolletur a forte praeda aut quod captum fuerit a robusto salvum esse poterit


Ay maa haŋ kaŋ annabey ne, kaŋ yaŋ goono ga tangari annabitaray te d'ay maa. I goono ga ne: «Ay hindiri, ay hindiri!» 	 audivi quae dixerunt prophetae prophetantes in nomine meo mendacium atque dicentes somniavi somniavi


Yesu ne i se mo: «Daahir no araŋ wangu Irikoy lordey, zama araŋ m'araŋ alaadey gana. 	 et dicebat illis bene irritum facitis praeceptum Dei ut traditionem vestram servetis


W'a haŋandi baji hal a ma bugu, Zama a fooma Rabbi gaa. Woodin se no Mowab ga bimbilko nga yeero ra, A ga ciya donda-caray hari. 	 inebriate eum quoniam contra Dominum erectus est et adlidet manum Moab in vomitu suo et erit in derisum etiam ipse


Ay guna koyne. Ay maa malayka boobo jindey kaŋ yaŋ go ga karga nda fundikooney din da arkusey din windi. I baayaŋo mo jama nda jama no, da zambar-zambarey. 	 et vidi et audivi vocem angelorum multorum in circuitu throni et animalium et seniorum et erat numerus eorum milia milium


A na Iliya daabiro kaŋ fun a do ka kaŋ din sambu ka ye ka kay Urdun meyo gaa. 	 et levavit pallium Heliae quod ceciderat ei reversusque stetit super ripam Iordanis


I na borey ce k'i hã hala neewo no Siman zumbu, kaŋ a maa-dake ga ti Bitros. 	 et cum vocassent interrogabant si Simon qui cognominatur Petrus illic haberet hospitium


Ni ma si di a bakarawo, amma ni ma boro kaŋ sinda taali kuri alhakku kaa Israyla ra, zama ni ma goro baani. 	 nec misereberis eius et auferes innoxium sanguinem de Israhel ut bene sit tibi


Han din hane lutey ga maa tira sanney, Danawey ga fun almaari kambe da kubay ra hal i moy ma di. 	 et audient in die illa surdi verba libri et de tenebris et caligine oculi caecorum videbunt


Ahitub na Zadok hay, Zadok na Sallum hay, 	 Ahitob genuit Sadoc et Sadoc genuit Sellum


Kal iri mehaw, iri n'iri Irikoyo ŋwaaray woodin boŋ. A maa iri ŋwaara se mo. 	 ieiunavimus autem et rogavimus Deum nostrum pro hoc et evenit nobis prospere


To, Koy Beero bumbo g'araŋ no alaama: Guna, wandiya ga te gunde. A ga ize aru hay k'a maa daŋ Immanuwel. 	 propter hoc dabit Dominus ipse vobis signum ecce virgo concipiet et pariet filium et vocabitis nomen eius Emmanuhel


Zama Dan ra no jinde fo goono ga masiiba seeda, Jinda din goono ga fe Ifraymu tondo boŋ. 	 vox enim adnuntiantis a Dan et notum facientis idolum de monte Ephraim


Rabbi ne Musa se: «Firawna bina sandi, a wangu mo ka borey taŋ. 	 dixit autem Dominus ad Mosen ingravatum est cor Pharaonis non vult dimittere populum


Rabbi na nga kambe hanna kaa taray. Ndunnya dumey kulu go ga di a. Ndunnya me-a-me mo ga di iri Irikoyo faaba. 	 paravit Dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium et videbunt omnes fines terrae salutare Dei nostri


Zama iri ya Irikoy goykasinyaŋ no, araŋ mo Irikoy faro da Irikoy cinaro no. 	 Dei enim sumus adiutores Dei agricultura estis Dei aedificatio estis


Waato kaŋ Husam bu, Hadad, Bedad ize, nga kaŋ na Madiyancey kar Mowab saajo ra may a nango ra. A kwaara maa ga ti Abita. 	 obiit quoque et Husam et regnavit pro eo Adad filius Badad qui percussit Madian in terra Moab et nomen civitatis eius Avith


Zama Farisi fonda borey da Yahudancey kulu si ŋwa kala nd'i na ngey kambey nyun jina, arkusey* alaadey boŋ. 	 Pharisaei enim et omnes Iudaei nisi crebro lavent manus non manducant tenentes traditionem seniorum


Abada, ay izey, manti baaru hanno no ay goono ga maa. Araŋ na Rabbi jama daŋ i ma harta. 	 nolite filii mi non enim est bona fama quam ego audio ut transgredi faciatis populum Domini


Kal a na misa fo salaŋ i se ka ne: «Arzakante fo laabu na albarka boobo hay. 	 dixit autem similitudinem ad illos dicens hominis cuiusdam divitis uberes fructus ager adtulit


Merari dumo jine bora ga ti Abihayel ize Zuriyel. Ngey no ga zumbu Irikoy nangora jarga azawa kambe haray. 	 princeps eorum Surihel filius Abiahihel in plaga septentrionali castrametabuntur


Dawda binde tun, nga nda borey kulu kaŋ yaŋ go nga banda. I na Urdun daŋandi hala mo boyaŋ hananyaŋo ga to. I mana baa afo naŋ i ra kaŋ mana Urdun daŋandi. 	 surrexit ergo David et omnis populus qui erat cum eo et transierunt Iordanem donec dilucesceret et ne unus quidem residuus fuit qui non transisset fluvium


A na Baalat mo cina, da jisiri galley kulu kaŋ yaŋ Suleymanu gonda, d'a torkey galley kulu, d'a bari-karey galley, da ndunnya kaani maayaŋ cinari kulu kaŋ Suleymanu ga ba Urusalima ra, da Liban ra, d'a mayray laabo kulu ra. 	 Baalath etiam et omnes urbes firmissimas quae fuerunt Salomonis cunctasque urbes quadrigarum et urbes equitum omnia quae voluit Salomon atque disposuit aedificavit in Hierusalem et in Libano et in universa terra potestatis suae


Yasuwa binde ye Jilgal gata do haray, nga nda Israyla kulu a banda. 	 reversusque est Iosue cum omni Israhel in castra Galgalae


Yaa no Rabbi ci: Ma koy ka kay Rabbi windo batama ra, ka salaŋ Yahuda galley kulu borey kaŋ yaŋ ga kaa ka sududu Rabbi windo ra se. Ma ci i se sanney kulu kaŋ yaŋ ay ga ni lordi nd'a. Ni ma ci i se, ma si baa sanni ize folloŋ zabu. 	 haec dicit Dominus sta in atrio domus Domini et loqueris ad omnes civitates Iuda de quibus veniunt ut adorent in domo Domini universos sermones quos ego mandavi tibi ut loquaris ad eos noli subtrahere verbum


Seedey kambey no ga jin ka dak'a gaa, waato din gaa no jama kulu kambey, hal i m'a wi. Woodin teeyaŋ gaa no araŋ ga laala kaa araŋ game ra. 	 manus testium prima interficiet eum et manus reliqui populi extrema mittetur ut auferas malum de medio tui


Gaa no Eli na Samuwila ce ka ne: «Ya ay izo, Samuwila.» Nga mo ne: «Ay neeya.» 	 vocavit ergo Heli Samuhelem et dixit Samuhel fili mi qui respondens ait praesto sum


A ma suuji te iri kaayey se, Ka fongu nda nga sappa hanna, 	 ad faciendam misericordiam cum patribus nostris et memorari testamenti sui sancti


Waato kaŋ a fatta, kala muusu beeri kubay d'a fonda boŋ k'a wi. A buukwa go fonda gaa ga furu. Farka go ga kay noodin a jarga, muuso mo go buukwa boŋ ga kay. 	 qui cum abisset invenit eum leo in via et occidit et erat cadaver eius proiectum in itinere asinus autem stabat iuxta illum et leo stabat iuxta cadaver


Saaya din no bonkoono na lordi te. I kande Daniyel k'a jindaw muusu beerey guuso ra. Amma bonkoono jin ka salaŋ Daniyel se ka ne: «Ni Irikoyo kaŋ se ni ga may waati kulu din, nga no ga ni faaba.» 	 tunc rex praecepit et adduxerunt Danihelem et miserunt eum in lacum leonum dixitque rex Daniheli Deus tuus quem colis semper ipse liberabit te


Yesu mo ne i se: «Mate no kaŋ i ga ne Almasihu ya Dawda ize no? 	 dixit autem ad illos quomodo dicunt Christum Filium David esse


Gunde ra no a na nga nya izo di ce kondo gaa, Kaŋ Yakuba beeri mo, a te hin Irikoy do haray. 	 et invaluit ad angelum et confortatus est flevit et rogavit eum in Bethel invenit eum et ibi locutus est nobiscum


Woodin sabbay se no i hẽ Rabbi gaa ka ne: «Iri ga ni ŋwaaray no! Ya Rabbi, iri ga ni ŋwaaray! Ma si naŋ iri ma halaci boro wo fundo sabbay se. Ma si boro wo alhakko candi mo ka kande iri boŋ, iri kaŋ sinda taali, zama nin, ya Rabbi, haŋ kaŋ ga kaan ni se no ni ga te.» 	 et clamaverunt ad Dominum et dixerunt quaesumus Domine ne pereamus in anima viri istius et ne des super nos sanguinem innocentem quia tu Domine sicut voluisti fecisti


A ye ka konda ay koyne a ra haray, meyo kaŋ ga guna wayna funay haray din batama ra. A na meyo neesi mo waato deedando boŋ: 	 et introduxit me in atrium interius per viam orientalem et mensus est portam secundum mensuras superiores


Ni batukoy ga hima sanda do cine, Ni wongu jine borey mo ga hima sanda do-ize zugulu, Kaŋ yaŋ ga naagu-naagu windi casey gaa waati kaŋ cine hargu go no. Amma saaya kaŋ wayna fun ka koy beene, I ga tun ka deesi, Boro kulu si bay mo nangu kaŋ i koy. 	 custodes tui quasi lucustae et parvuli tui quasi lucustae lucustarum quae considunt in sepibus in die frigoris sol ortus est et avolaverunt et non est cognitus locus earum ubi fuerint


Suuji nda cimi ma si ni furu, Ni m'i sarku ni jinda gaa k'i hantum ni bina walhã boŋ. 	 misericordia et veritas non te deserant circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui


Haw fo kaŋ ga gaabu nd'a ga fun ay lordo boŋ. Sohõ mo ay ga ciiti dumbu i se.» 	 spiritus plenus ex his veniet mihi et nunc ego sed loquar iudicia mea cum eis


Araŋ kaa Yesu do mo, nga kaŋ ga ti alkawli tajo sasabandikwa. Araŋ kaa kuri say-sayyaŋo do kaŋ ga hari hannoyaŋ ci kaŋ bisa Habila sarga wano. 	 et testamenti novi mediatorem Iesum et sanguinis sparsionem melius loquentem quam Abel


A ne mo: «Boro fo gonda ize aru hinka. 	 ait autem homo quidam habuit duos filios


Jideyon du ka bay mo kaŋ Rabbi malayka no. Jideyon ne: «Ya Rabbi, Koy Beero, kaari ay! Zama ay di Rabbi malayka mo-da-mo.» 	 vidensque Gedeon quod esset angelus Domini ait heu mihi Domine Deus quia vidi angelum Domini facie ad faciem


Alfaga beero wo dumi no iri hima nd'a: ihanno, baanikom, kaŋ sinda ziibi, kaŋ go fayante da zunubikooney, kaŋ beera beeri ka bisa beena. 	 talis enim decebat ut nobis esset pontifex sanctus innocens inpollutus segregatus a peccatoribus et excelsior caelis factus


Zama baa ay n'ay boŋ sambu, Ni day g'ay koli sanda muusu beeri cine. Ni ga ni gonitara cabe ay boŋ mo. 	 et propter superbiam quasi leaenam capies me reversusque mirabiliter me crucias


Batama bambata mo kaŋ go g'a windi, nga mo gonda tondi jabante sasare hinza, da sedre dubi wane fo, danga Rabbi windo ra haray batama cine, da fuwo zawra. 	 et atrium maius rotundum trium ordinum de lapidibus sectis et unius ordinis dolata cedro necnon et in atrio domus Domini interiori et in porticu domus


Ya araŋ Saduma ciitikoy, wa maa Rabbi sanno! Ya araŋ Gomorata borey, Wa hanga jeeri iri Irikoyo asariya* se. 	 audite verbum Domini principes Sodomorum percipite auribus legem Dei nostri populus Gomorrae


Kal iri na borey kaŋ yaŋ goono ga cinaro wo te maayey ci i se. 	 ad quod respondimus eis quae essent nomina hominum auctorum illius aedificationis


Zama aloomar ma tonton araŋ d'araŋ izey se, danga mate kaŋ beeney aloomaro ga ku ndunnya boŋ, laabo kaŋ Rabbi ze d'a araŋ kaayey se ra ka ne nga g'a no i se. 	 ut multiplicentur dies tui et filiorum tuorum in terra quam iuravit Dominus patribus tuis ut daret eis quamdiu caelum inminet terrae


Kala no-haray borey kulu, Gadarancey, na Yesu ŋwaaray a ma dira ngey do, zama humburkumay bambata n'i di. Woodin banda Yesu furo hi ra zama nga ma ye. 	 et rogaverunt illum omnis multitudo regionis Gerasenorum ut discederet ab ipsis quia timore magno tenebantur ipse autem ascendens navem reversus est


Yerameyel hay-jina Ram izey mo neeya: Maaz, Yamin, da Eker. 	 sed et filii Ram primogeniti Hieramehel fuerunt Moos et Iamin et Achar


Yo nda Aliyu nda Dubi handariyayzey Takakwa no, Da mo handariyayzey marga kaŋ go dandi kambe haray. 	 qui facit Arcturum et Oriona et Hyadas et interiora austri


A beerey mo faham ka bay kaŋ ngey baabo ga ba r'a. I konn'a mo, hal i si hin ka baani sanni te a se. 	 videntes autem fratres eius quod a patre plus cunctis filiis amaretur oderant eum nec poterant ei quicquam pacificum loqui


Yaadin cine no ay ga ciiti toonandi nd'a Mowab boŋ. I ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 et in Moab faciam iudicia et scient quia ego Dominus


Persiya Bonkoono Sirus jiiri hinzanta ra, i na hay fo bangandi Daniyel se, nga kaŋ se i ga ne Beltesazzar. Haya din binde cimi no, danga wongu bambata no. A na haya bay, a gonda bangando fahama mo. 	 anno tertio Cyri regis Persarum verbum revelatum est Daniheli cognomento Balthasar et verum verbum et fortitudo magna intellexitque sermonem intellegentia est enim opus in visione


Kala Hezeciya ne Isaya se: «Rabbi sanno kaŋ ni ci ga boori.» A ye ka ne koyne, «Zama ay jirbey ra baani nda cimi ga bara, manti yaadin no?» 	 dixit Ezechias ad Esaiam bonus sermo Domini quem locutus est sit pax et veritas in diebus meis


Firawna ne Yusufu se: «Ma ci ni nya-izey se: ‹Ya-cine no araŋ ga te: Wa dake araŋ farkayey boŋ ka tun ka koy Kanaana laabu. 	 dixitque ad Ioseph ut imperaret fratribus suis dicens onerantes iumenta ite in terram Chanaan


Manti iri gonda fondo mo iri ma naaru nda wande kaŋ ga ti cimandiko, danga mate kaŋ diya cindey go ga te, da Rabbi nya izey, da Kefas mo? 	 numquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi sicut et ceteri apostoli et fratres Domini et Cephas


Ni ma salanga soola gata banda mo, naŋ kaŋ ni ga koy kwaara banda. 	 habebis locum extra castra ad quem egrediaris ad requisita naturae


Ma si humburu, zama ni si haaw, Ni laakal ma si tun mo, zama boro kulu si ni haawandi. Zama ni ga dinya ni zankataray waate haawo gaa, Ni goborotaray gora wowo mo, Ni si ye ka fongu a gaa. 	 noli timere quia non confunderis neque erubescas non enim te pudebit quia confusionis adulescentiae tuae oblivisceris et obprobrii viduitatis tuae non recordaberis amplius


Yesu ne a se: «Waybora, ifo se no ni goono ga baray? May no ni go ga ceeci?» Maryama mo tammahã kali koyo no. A ne a se: «Ay jine bora, da nin no n'a sambu ka kond'a nangu fo, ma ci ay se nango kaŋ ni n'a jisi, ay mo g'a sambu.» 	 dicit ei Iesus mulier quid ploras quem quaeris illa existimans quia hortulanus esset dicit ei domine si tu sustulisti eum dicito mihi ubi posuisti eum et ego eum tollam


Zama almasihu, tangari wane yaŋ, da tangari annabiyaŋ, ga tun ka alaama bambata yaŋ da dambara hariyaŋ cabe, hala nda haŋ kaŋ ga hin ka te no, doŋ i ga baa suubanantey darandi. 	 surgent enim pseudochristi et pseudoprophetae et dabunt signa magna et prodigia ita ut in errorem inducantur si fieri potest etiam electi


Amorancey, da Hittancey, da Perizancey, da Hibancey, da Yebusancey do haray borey kulu kaŋ cindi ciine ra, kaŋ yaŋ manti Israyla izeyaŋ no, 	 universum populum qui remanserat de Amorreis et Hettheis et Ferezeis et Eveis et Iebuseis qui non sunt de filiis Israhel


Woodin mo, a te no zama i ma haya toonandi kaŋ i ci annabi me ra kaŋ ne: 	 hoc autem factum est ut impleretur quod dictum est per prophetam dicentem


hala fay-fayyaŋ ma si bara gaahamo ra, amma jarey kulu ma haggoy da care sabayaŋ ra. 	 ut non sit scisma in corpore sed id ipsum pro invicem sollicita sint membra


Guna, azawa kambe laabo ra no ay ga fun d'ey, Za ndunnya me no ay g'i margu i ma kaa. I banda mo danawey da fanakey, Da wayborey kaŋ gonda gunde, Da ngey kaŋ yaŋ goono ga hay-zaŋay ga kaa care banda. Jama bambata no ga ye ka kaa nango wo ra. 	 ecce ego adducam eos de terra aquilonis et congregabo eos ab extremis terrae inter quos erunt caecus et claudus et praegnans et pariens simul coetus magnus revertentium huc


Amma Fastos, zama a ga ba nga ma du gaakuri Yahudancey do, tu Bulos se ka ne: «Ni ga ba ni ma koy Urusalima, i ma ciiti ni se hayey din boŋ ay jine noodin?» 	 Festus autem volens Iudaeis gratiam praestare respondens Paulo dixit vis Hierosolymam ascendere et ibi de his iudicari apud me


Hay kulu kaŋ ga kaan Rabbi se, woodin no a ga te, Beene nda ganda ra, teekoy da guusuyaŋey ra. 	 qui firmavit terram super aquas quoniam in aeternum misericordia eius


Amma i moy go birim-birim zama i ma s'a bay. 	 oculi autem illorum tenebantur ne eum agnoscerent


Zama i ga hin ka waddo wo neera haŋ kaŋ ga bisa jiiri fo banandi cine, i m'a no talkey se.» Kala i na waybora jance. 	 poterat enim unguentum istud veniri plus quam trecentis denariis et dari pauperibus et fremebant in eam


Woodin sabbay se Rabbi ne: «Wa fun i game ra ka fay d'ey. Wa si lamba hay kulu kaŋ ga ziibi gaa, ay mo g'araŋ ta. 	 propter quod exite de medio eorum et separamini dicit Dominus et inmundum ne tetigeritis


Natan mo ne: «Ya koyo ay bonkoono, Adoniya no ni ne ga ciya bonkooni ni banda, ka goro ni karga boŋ, wala? 	 dixit Nathan domine mi rex tu dixisti Adonias regnet post me et ipse sedeat super thronum meum


Zama ni ga naŋ i ma banda bare, Ni ga ni hangawey daŋ biraw korfey gaa k'i deedandi. 	 circumdederunt me vituli multi tauri pingues obsederunt me


Haruna asulo neeya: A ize Eliyezar, Eliyezar ize Fineyas, Fineyas ize Abisuwa, 	 hii sunt autem filii Aaron Eleazar filius eius Finees filius eius Abisue filius eius


Dumo kaŋ se i ga may din mo, ay g'a ciiti, kokor banda mo i ga fatta ka kande duure boobo. 	 verumtamen gentem cui servituri sunt ego iudicabo et post haec egredientur cum magna substantia


I go no, kaŋ susuba to, waato kaŋ duvaŋo na Nabal taŋ, kal a wando na hayey din ci a se. A bina binde bu a ra. Gaahamo sandi danga tondi cine. 	 diluculo autem cum digessisset vinum Nabal indicavit ei uxor sua verba haec et emortuum est cor eius intrinsecus et factus est quasi lapis


kala ciiti batuyaŋ humburkumay ra da danji konno mo kaŋ ga yanjekaarey ŋwa batuyaŋ. 	 terribilis autem quaedam expectatio iudicii et ignis aemulatio quae consumptura est adversarios


Amma ay ga ne araŋ se: wa si kay ka yanje nda boro laalo. Amma boro kulu kaŋ na ni saŋ ni kambe ŋwaari garba gaa, m'afa mo bare a se. 	 ego autem dico vobis non resistere malo sed si quis te percusserit in dextera maxilla tua praebe illi et alteram


A na kurne te ganji hamey din se, A kamba mo no ka laabo fay-fay i se da deedandiyaŋ korfo. I g'a mayra ŋwa hal abada, Zamana ka koy zamana no i ga goro a ra. 	 et ipse misit eis sortem et manus eius divisit eam illis in mensuram usque in aeternum possidebunt eam in generatione et generatione habitabunt in ea


Araŋ kaŋ goono ga naanay araŋ takubey gaa, ya araŋ fanta hari teekoy, araŋ kulu kaŋ g'araŋ gorokasin wande sara, araŋ no ga laabo ŋwa, wala? 	 stetistis in gladiis vestris fecistis abominationes et unusquisque uxorem proximi sui polluit et terram hereditate possidebitis


Nin mo, Ezra, ni Irikoyo laakalo kaŋ go ni se din boŋ, ni ma ciitikoyaŋ da dabarikoyyaŋ daŋ, kaŋ yaŋ ga hin ka ciiti te borey se kaŋ yaŋ go isa daŋanta, sanda boro kulu kaŋ ga ni Irikoyo asariya bay nooya. Boro kaŋ s'a bay mo, kal araŋ m'a dondonandi. 	 tu autem Ezras secundum sapientiam Dei tui quae est in manu tua constitue iudices et praesides ut iudicent omni populo qui est trans Flumen his videlicet qui noverunt legem Dei tui sed et inperitos docete libere


A ga ciya mo, d'i tu ni se da baani, i ga fiti ni se mo, kala kwaara din borey kulu ga ciya araŋ tamyaŋ, ka may araŋ se. 	 si receperit et aperuerit tibi portas cunctus populus qui in ea est salvabitur et serviet tibi sub tributo


Araŋ ma si de-koy fooyaŋ te ka margu nda ay, nzarfu wala wura wane. Araŋ ma si i te araŋ boŋ se. 	 non facietis mecum deos argenteos nec deos aureos facietis vobis


A ciya mo balaawo banda, kala Rabbi salaŋ Musa nda Alfa Haruna ize Eliyezar se ka ne: 	 postquam noxiorum sanguis effusus est dixit Dominus ad Mosen et Eleazarum filium Aaron sacerdotem


Nga no ka furo araŋ jine fonda ra ka nangu ceeci araŋ se kaŋ araŋ ga zumbu ka sinji. A go danji ra cin haray, zama a m'araŋ cabe fonda kaŋ araŋ ga hima ka gana, a go buro ra zaari haray mo. 	 qui praecessit vos in via et metatus est locum in quo tentoria figere deberetis nocte ostendens vobis iter per ignem et die per columnam nubis


Yohanna diyey goono ga dira, kala Yesu sintin ka salaŋ borey marga se Yohanna boŋ ka ne: «Ifo no araŋ koy ka guna ganjo ra? Kwaari kaŋ haw ga zinji no? 	 et cum discessissent nuntii Iohannis coepit dicere de Iohanne ad turbas quid existis in desertum videre harundinem vento moveri


Man Hamat da Arpad de-koyey? Man gaa Sefarbayim de-koyey? Waatifo no i na Samariya faaba ay kambe ra? 	 ubi est deus Emath et Arfad ubi est deus Seffarvaim numquid liberaverunt Samariam de manu mea


Ay kankamo ra ay hẽ Rabbi gaa, Oho, ay n'ay Irikoyo ce. A fuwo ra a maa ay jinda mo, Ay hẽeno mo to a hangey ra. 	 in tribulatione mea invocabo Dominum et ad Deum meum clamabo et exaudiet de templo suo vocem meam et clamor meus veniet ad aures eius


A n'i kaa taray ka ne i se: «Ay jine borey, ifo no ay ga te hal ay ma du faaba?» 	 et producens eos foras ait domini quid me oportet facere ut salvus fiam


Reyzin nya suugu, jeejay nya mo jaŋ hari, Garenad* nya da dabiina nya da pom* nya, I kulu koogu danga kali ra tuuri nyaŋey kulu cine. Daahir no bine kaani ban Adam-izey biney ra. 	 vinea confusa est et ficus elanguit malogranatum et palma et malum et omnia ligna agri aruerunt quia confusum est gaudium a filiis hominum


A goono ga Irikoy koytara baaro waazu ka Rabbi Yesu Almasihu hayey dondonandi nda bine-gaabi kulu, boro kulu siino g'a ganji mo. 	 praedicans regnum Dei et docens quae sunt de Domino Iesu Christo cum omni fiducia sine prohibitione


Zama i goono ga cabe kaŋ asariya goyo go ngey biney ra hantumante. I bine lasaabey mo goono ga seeda woodin boŋ -- ce fooyaŋ i fonguyaŋey g'i kalima, ce fooyaŋ mo i ga kande kobay.) 	 qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis testimonium reddente illis conscientia ipsorum et inter se invicem cogitationum accusantium aut etiam defendentium


Birney din, i arzakey kulu, d'i almaney, Israyla izey n'i gaay ngey boŋ se, danga i riiba nooya. Amma i na borey kulu kar da takuba k'i kulu halaci. I mana boro kulu kaŋ ga fulanzam naŋ. 	 omnemque praedam istarum urbium ac iumenta diviserunt sibi filii Israhel cunctis hominibus interfectis


Araŋ ma hanga jeeri ay lordey se, kaŋ yaŋ ay go g'araŋ lordi nd'a hunkuna. Araŋ ma ba Rabbi araŋ Irikoyo, araŋ ma may a se mo d'araŋ biney kulu nd'araŋ fundey kulu. 	 si ergo oboedieritis mandatis meis quae hodie praecipio vobis ut diligatis Dominum Deum vestrum et serviatis ei in toto corde vestro et in tota anima vestra


A soobay ka Yesu ŋwaaray gumo ka ne a ma si ngey gaaray ka kaa laabo ra. 	 et deprecabatur eum multum ne se expelleret extra regionem


Iri te jirbiyaŋ iri goono ga dira moso-moso, kala da cat no iri du ka to Kinidos. Hawo day n'iri ganji jina koyyaŋ kal iri casu Karita gungo banda kaŋ ga maan Salmoni. 	 et cum multis diebus tarde navigaremus et vix devenissemus contra Cnidum prohibente nos vento adnavigavimus Cretae secundum Salmonem


Kala Bonkoono Dawda furo ka koy ka goro Rabbi jine ka ne: «May ci ay, ya Rabbi Irikoy? May ci ay dumo mo, kaŋ ni to da ay hala neewo? 	 cumque venisset rex David et sedisset coram Domino dixit quis ego sum Domine Deus et quae domus mea ut praestares mihi talia


Ay guna mo, ay maa mo zeeban fo goono ga deesi beene batama bindo ra. A goono ga ne nda jinde beeri: «Kaari, kaari, kaari! ndunnya gorokoy se, hilli cindey jindey sabbay se kaŋ malayka hinza din ga ba ka kar.» 	 et vidi et audivi vocem unius aquilae volantis per medium caelum dicentis voce magna vae vae vae habitantibus in terra de ceteris vocibus tubae trium angelorum qui erant tuba canituri


Wa haggoy boro kulu ma si ye ka laala bana nda laala. Amma waati kulu wa ceeci haŋ kaŋ ga ti ihanno care se da boro kulu mo se. 	 videte ne quis malum pro malo alicui reddat sed semper quod bonum est sectamini et in invicem et in omnes


Waato kaŋ Bitros di woodin, a tu jama se ka ne: «Ya Israyla alborey, ifo se no araŋ goono ga dambara nda woodin? Ifo se no araŋ goono ga mo sinji iri gaa, danga day hal iri boŋ dabari, wala mo iri Irikoy ganayaŋo no ka naŋ iri ma hin ka te boro wo ma dira? 	 videns autem Petrus respondit ad populum viri israhelitae quid miramini in hoc aut nos quid intuemini quasi nostra virtute aut pietate fecerimus hunc ambulare


Dawda ye ka tun koyne, ka borey kulu kaŋ yaŋ go nga banda Baal-Yahuda ra sambu. A koy zama nga ma Irikoy sundurko sambu noodin, sundurko kaŋ i g'a ce d'a maa, kaŋ ga ti Rabbi Kundeykoyo maa, nga kaŋ go ga goro ciiti malaykey* game ra. 	 surrexitque et abiit et universus populus qui erat cum eo de viris Iuda ut adducerent arcam Dei super quam invocatum est nomen Domini exercituum sedentis in cherubin super eam


Gaa no Irimiya mo salaŋ mayraykoyey da jama kulu se ka ne: «Rabbi n'ay donton no ay ma annabitaray te da sanney wo kulu kaŋ yaŋ araŋ maa, kaseetiyaŋ kaŋ ga gaaba nda windo wo da gallo wo. 	 et ait Hieremias ad omnes principes et ad universum populum dicens Dominus misit me ut prophetarem ad domum istam et ad civitatem hanc omnia verba quae audistis


Yaadin gaa, sanda mate kaŋ cine zunubi folloŋ kande ciiti ka zeeriyaŋ boro kulu gaa, yaadin mo no adilitaray goy folloŋ kande boro kulu se _Irikoy jine__ adilandiyaŋ kaŋ ga fundi no. 	 igitur sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem sic et per unius iustitiam in omnes homines in iustificationem vitae


wala a baaba fo, wala a baaba fo ize, wala boro kulu kaŋ ga ti a dumi kaŋ ga maan a, i ga hin k'a fansa. Wala mo, da bora din te arzaka a ma nga boŋ fansa. 	 et patruus et patruelis et consanguineus et adfinis sin autem et ipse potuerit redimet se


Ay maa mo fundikooney din fatey tuku care gaa yaŋ kosongu, da kanjey kaŋ go i jarga kosongo, yooje beero din jinde nooya. 	 et vocem alarum animalium percutientium alteram ad alteram et vocem rotarum sequentium animalia et vocem commotionis magnae


Nga mo ne: «May ka ni daŋ koy da ciitiko iri boŋ? Ni ga ne ni g'ay mo wi mate kaŋ ni na Misiranca wi, wala?» Kala Musa humburu. A ne: «Daahir, i bay hayo wo gaa.» 	 qui respondit quis constituit te principem et iudicem super nos num occidere me tu dicis sicut occidisti Aegyptium timuit Moses et ait quomodo palam factum est verbum istud


Laabo kaŋ araŋ ga fay kurne boŋ Israyla kundey se nooya, a ma ciya i se tubu. Woodin yaŋ mo, ngey no ga ti i baa, kunda ka koy kunda. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 haec est terra quam mittetis in sortem tribubus Israhel et hae partitiones earum ait Dominus Deus


I ma s'a ŋwa igani wala hinante, amma i m'a ton, a boŋo d'a cey da gunde ra jinayey mo. 	 non comedetis ex eo crudum quid nec coctum aqua sed assum tantum igni caput cum pedibus eius et intestinis vorabitis


Zama ay ga dumi fooyaŋ gaaray ni jine, ay ma ni hirrey tuti. A si te mo boro kaŋ ga bine daŋ ni laabo gaa saaya kaŋ ni ga kaaru zama ni ma bangay Rabbi ni Irikoyo jine sorro hinza jiiro ra. 	 cum enim tulero gentes a facie tua et dilatavero terminos tuos nullus insidiabitur terrae tuae ascendente te et apparente in conspectu Domini Dei tui ter in anno


A ciya mo, waato kaŋ i kand'a, kala Rabbi kamba gaaba nda kwaara din da kankami gaabikooni. A na kwaara borey mo kar, ikayna nda ibeeri. Ngey mo, jaŋyaŋ soobay ka te i gaa. 	 illis autem circumducentibus eam fiebat manus Dei per singulas civitates interfectionis magnae nimis et percutiebat viros uniuscuiusque urbis a parvo usque ad maiorem et conputrescebant prominentes extales eorum


Borey wo mo ga ti Dison izey: Hemdan, da Esban, da Itran, da Keran. 	 et isti filii Disan Amdan et Esban et Iethran et Charan


Woodin banda a ga nga moyduma bare teeko me laabey do haray, a g'iboobo ŋwa, amma wongaari fo ga naŋ wowo kaŋ a ne nga ga candi ka kande a boŋ ma ye ka kaŋ a boŋ. 	 et convertet faciem suam ad insulas et capiet multas et cessare faciet principem obprobrii sui et obprobrium eius convertetur in eum


Kaŋ iri tun noodin, a suba iri kaa Ciyos jarga, a subasiyo iri to Samos, jirbi hinzanta mo iri to Militos. 	 et inde navigantes sequenti die venimus contra Chium et alia adplicuimus Samum et sequenti venimus Miletum


Waati din gaa ni ga bisa noodin, ni ga koy ka to Tabor shen* tuuri nyaŋo do. Noodin mo boro hinza ga kubay da nin, kaŋ yaŋ goono ga koy Irikoy do Betel. Afa gonda hincin ize hinza, afa gonda buuru kunkuni hinza, afa mo go ga duvan* humbur fo jare. 	 cumque abieris inde et ultra transieris et veneris ad quercum Thabor invenient te ibi tres viri ascendentes ad Deum in Bethel unus portans tres hedos et alius tres tortas panis et alius portans lagoenam vini


D'ay mana kaa ka salaŋ i se, doŋ i sinda zunubi, amma sohõ i sinda ngey zunubey se kobay. 	 si non venissem et locutus fuissem eis peccatum non haberent nunc autem excusationem non habent de peccato suo


M'iri no hunkuna ŋwaari, 	 panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie


Fu fo mo go no kaŋ gonda me kaŋ ga lamba meyey casantey ganjey gaa tak. Noodin no i ga sargay kaŋ i ga ton nyun. 	 et per singula gazofilacia ostium in frontibus portarum ibi lavabunt holocaustum


Waato din gaa Daniyel ne bonkoono se: «Ya Bonkoono, ni aloomaro ma tonton! 	 et Danihel regi respondens ait rex in aeternum vive


Kala Rabbi sanno ye ka kaa ay do, sorro hinkanta nooya, ka ne: 	 et factus est sermo Domini ad me secundo dicens


Cinaro wargayaŋo, fu-izey wano taray haray, a go kambe kar gu no. Foyma kaŋ i cindi kambu gaa cinaro da Fu Beero 	 et latitudinem per parietem lateris forinsecus quinque cubitorum et interior domus in lateribus domus


Amma za i mana kani jina, kala kwaara alborey, danga Saduma izey nooya, zankey da dottijey, kurayey kulu borey kaa ka windo windi. 	 prius autem quam irent cubitum viri civitatis vallaverunt domum a puero usque ad senem omnis populus simul


Zama Biya _Hanno__ asariya, kaŋ ga fundi no Almasihu Yesu ra no, nga no k'ay fansa zunubi nda buuyaŋ asariya gaa. 	 lex enim Spiritus vitae in Christo Iesu liberavit me a lege peccati et mortis


Amram binde na nga haway Yokabed sambu a ma ciya nga wande. A na Haruna nda Musa hay a se. Jiirey kaŋ Amram te, jiiri zangu nda waranza cindi iyye no. 	 accepit autem Amram uxorem Iocabed patruelem suam quae peperit ei Aaron et Mosen fueruntque anni vitae Amram centum triginta septem


D'i ga ne ni se: «Ifo se no ni go ga duray?» kala ni ma ne: «Baaro kaŋ goono ga kaa sabbay se no. Boro kulu bine ga jaŋ gaabi, boro kulu kambe londi ga bu, boro kulu biya ga kasam, boro kulu kange londi ga bu mo sanda hari cine. A go, masiiba go kaa, haya tabbat mo. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci.» 	 clama et ulula fili hominis quia hic factus est in populo meo hic in cunctis ducibus Israhel qui fugerant gladio traditi sunt cum populo meo idcirco plaude super femur


Rabbi ne ay Koyo se: ‹Ma goro ay kambe ŋwaaro gaa hal ay ma ni ibarey daŋ ni ce taamey cire?› 	 dixit Dominus Domino meo sede a dextris meis donec ponam inimicos tuos scabillum pedum tuorum


Rabbi Irikoy ne: «Alboro mana hagu nda nga fo goray. Ay ga te a se gaako fo kaŋ ga hagu a se.» 	 dixit quoque Dominus Deus non est bonum esse hominem solum faciamus ei adiutorium similem sui


ka ne: «Ifo k'iri zaa da nin, ya Yesu, Nazara bora? Ni kaa k'iri halaci nooya?» A ne mo: «Ay ga ni bay, ni ya boro kaŋ no. Ni ya Irikoy wane hanna no.» 	 dicens quid nobis et tibi Iesu Nazarene venisti perdere nos scio qui sis Sanctus Dei


Zama a ga lordi no nga malaykey se ni boŋ, I ma ni hallasi ni fondey kulu ra. 	 et exaltabitur sicut unicornis cornu meum et senectus mea in misericordia uberi


A binde, boro kaŋ ze da sargay feema, a ze da sarga mo kaŋ go a ra. 	 qui ergo iurat in altare iurat in eo et in omnibus quae super illud sunt


Waato kaŋ i go boro ciraariyaŋ, Oho, ikayna fooyaŋ no, yawyaŋ mo no laabo ra, 	 cum essent pauci numero parvi et coloni eius


Bulos mo nga alaada boŋ furo i do. Asibti hinza no a goono ga kakaw nd'ey Tawreto da Annabey Tirey da Zabura* ra. 	 secundum consuetudinem autem Paulus introivit ad eos et per sabbata tria disserebat eis de scripturis


Iri fundey goono ga hangan Rabbi se. Nga no ga ti iri gaakasina da iri korayo. 	 multae tribulationes iustorum et de omnibus his liberavit eos


Kaŋ i na Esta sanney ci Mordekay se, kala 	 quod cum audisset Mardocheus