A ciya, a mayra jiiri way cindi ahakkanta ra, waato kaŋ a jin ka laabo da windo hanandi, kal a na Safan Azaliya izo, da Maaseya kaŋ ga gallo may, da Yowa Yohaz izo kaŋ ga hantum yaŋ donton i ma Rabbi nga Irikoyo fuwo hanse. 	 igitur anno octavodecimo regni sui mundata iam terra et templo Domini misit Saphan filium Eseliae et Maasiam principem civitatis et Ioha filium Ioachaz a commentariis ut instaurarent domum Domini Dei sui


A izey mo ga kuri haŋ. Naŋ kaŋ borey kaŋ yaŋ i fun go, Noodin no ni g'a gar.» 	 respondens autem Iob Domino dixit


Lawi borey da Yahuda borey kulu binde goy da mate kaŋ cine Alfa Yehoyda lordi kulu. Boro kulu na nga borey margu, sanda borey kaŋ yaŋ ga furo asibti hane, da borey kaŋ yaŋ ga zumbu asibti hane, zama Yehoyda mana satey sallama jina. 	 fecerunt igitur Levitae et universus Iuda iuxta omnia quae praeceperat Ioiadae pontifex et adsumpserunt singuli viros qui sub se erant et veniebant per ordinem sabbati cum his qui iam impleverant sabbatum et egressuri erant siquidem Ioiadae pontifex non dimiserat abire turmas quae sibi per singulas ebdomadas succedere consueverant


Borey mo kaŋ yaŋ goono ga Adam-ize daa laalo gana si du ka kaan Irikoy se. 	 qui autem in carne sunt Deo placere non possunt


Dumi boobo mo ga koy ka ne: «Wa kaa, iri ma kaaru ka koy Rabbi tondo do, Iri ma koy Yakuba Irikoyo windo do, Zama a m'iri dondonandi nga fondey. Iri mo, iri ga soobay k'a fondey gana.» Zama Sihiyona ra no asariya ga fatta, Rabbi sanno mo ga fun Urusalima ra. 	 et ibunt populi multi et dicent venite et ascendamus ad montem Domini et ad domum Dei Iacob et docebit nos vias suas et ambulabimus in semitis eius quia de Sion exibit lex et verbum Domini de Hierusalem


Baaliji furo-taji way kaŋ yaŋ goono ga Yowab wongu jinayey jare, ngey mo n'a daŋ game. I na Absalom kar ka wi. 	 cucurrerunt decem iuvenes armigeri Ioab et percutientes interfecerunt eum


Dan boŋ mo a ne: «Dan ga ti muusu beeri ize kaŋ ga sar ka fun Basan.» 	 Dan quoque ait Dan catulus leonis fluet largiter de Basan


Hebron izey din, Yeraya no ga ti i jine bora. (Hebron kunda wo, Dawda koytara jiiri waytaacanta ra i na fintalyaŋ te i asulo nd'i kaayey almayaaley boŋ. I na boroyaŋ gar i game ra Yazer kwaara, Jileyad laabu, kaŋ yaŋ sooje beeriyaŋ no.) 	 Hebronitarum autem princeps fuit Hieria secundum familias et cognationes eorum quadragesimo anno regni David recensiti sunt et inventi viri fortissimi in Iazer Galaad


Doŋ ay muraado ma feeri! Irikoy mo ma yadda ay se da haŋ kaŋ ay ga ba gumo! 	 quis det ut veniat petitio mea et quod expecto tribuat mihi Deus


Jileyad ay wane no, Manasse mo ay wane no, Ifraymu ay boŋo wongu fuula no, Yahuda mo ay koytaray sarjilla no. 	 sic psalmum dicam nomini tuo in saeculum saeculi ut reddam vota mea de die in diem


Saaya kaŋ a na teeko hirro daŋ a se, Zama haro ma si a lordo daaru, Alwaato kaŋ a na ndunnya sinjiyaŋ jeero te. 	 quando circumdabat mari terminum suum et legem ponebat aquis ne transirent fines suos quando adpendebat fundamenta terrae


Zama jama goono g'i banda gana ka wurru ka ne: «Wa konda k'a wi!» 	 sequebatur enim multitudo populi clamans tolle eum


Amma Yesu mana tu a se da baa sanni fo. A talibey binde kaa k'a ŋwaaray ka ne: «M'a sallama, zama a go g'iri gana nda hẽeni.» 	 qui non respondit ei verbum et accedentes discipuli eius rogabant eum dicentes dimitte eam quia clamat post nos


Samuwila ne Yasse se: «Ni ize arey kulu nooya?» Yasse ne: «Koda hinne no ka cindi, nga mo goono ga feejiyaŋ kuru.» Samuwila ne Yasse se: «Ma donton i ma koy kand'a, zama iri sinda goray bo, kala nd'a kaa ne jina.» 	 dixitque Samuhel ad Isai numquid iam conpleti sunt filii qui respondit adhuc reliquus est parvulus et pascit oves et ait Samuhel ad Isai mitte et adduc eum nec enim discumbemus priusquam ille huc venerit


Manti Hezeciya goono g'araŋ darandi no, zama nga m'araŋ nooyandi araŋ ma bu da haray da hari jaw? Zama a goono ga ne: ‹Rabbi iri Irikoyo g'iri faaba Assiriya bonkoono kambe ra!› 	 num Ezechias decipit vos ut tradat morti in fame et siti adfirmans quod Dominus Deus vester liberet vos de manu regis Assyriorum


A na muuley sinji Irikoy fuwo zawra gaa k'i kayandi. A na kambe ŋwaari muulo sinji, k'a maa daŋ Yacin, _kaŋ a feerijo ga ti: a ga tabbat__. A na kambe wow muulo mo sinji, k'a maa daŋ Buwaza, _kaŋ a feerijo ga ti: a gonda gaabi__. 	 et statuit duas columnas in porticum templi cumque statuisset columnam dexteram vocavit eam nomine Iachin similiter erexit columnam secundam et vocavit nomen eius Booz


Rabbi darza mo fatta fuwo me kutijo boŋ ka kay malaykey boŋ do. 	 et egressa est gloria Domini a limine templi et stetit super cherubin


Musa wo, kaŋ i wang'a ka ne a se: ‹May ka ni daŋ koy da ciitiko iri boŋ?›, nga no Irikoy donton koy da faabako Malayka kambe do kaŋ bangay a se gumbo ra. 	 hunc Mosen quem negaverunt dicentes quis te constituit principem et iudicem hunc Deus principem et redemptorem misit cum manu angeli qui apparuit illi in rubo


Amma Edom tu ka ne a se: «Ni si bisa ay game ra, zama ay ma si fatta ni gaa nda takuba.» 	 cui respondit Edom non transibis per me alioquin armatus occurram tibi


Zattu izey do haray mo: Eliyowenay, da Eliyasib, da Mattaniya, da Yeremot, da Zabad, da Aziza. 	 et de filiis Zethua Helioenai Eliasib Mathania et Ierimuth et Zabeth et Aziza


I dunduyaŋo ga hima muusu beeri way, I ga dundu sanda muusu beeri izeyaŋ, Oho, i ga dundu ka duure ham tibi, I m'a ku mo baani samay, faabako si no. 	 rugitus eius ut leonis rugiet ut catuli leonum et frendet et tenebit praedam et amplexabitur et non erit qui eruat


Zama ni baakasinay suujo go ay jine, Ni cimo ra no ay dira. 	 si consistant adversus me castra non timebit cor meum si exsurgat adversus me proelium in hoc ego sperabo


Waato kaŋ a kand'ey a jarga zama a ma ŋwa, kala Amnon na nga waymo di ka ne a se: «Ay waymo, kaa ka kani nda ay.» 	 cumque obtulisset ei cibum adprehendit eam et ait veni cuba mecum soror mea


Mate no? Araŋ sinda fuyaŋ kaŋ ra araŋ ga ŋwa ka haŋ no? Wala araŋ go ga donda Irikoy marga, ka borey kaŋ gaa jaŋay go haawandi? Ifo no ay ga ne araŋ se? Y'araŋ saabu nda woone? Ay si. 	 numquid domos non habetis ad manducandum et bibendum aut ecclesiam Dei contemnitis et confunditis eos qui non habent quid dicam vobis laudo vos in hoc non laudo


Yehoyacin gonda jiiri ahakku waato kaŋ a sintin ka may. A may handu hinza nda jirbi way Urusalima ra. A na goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa. 	 octo annorum erat Ioachin cum regnare coepisset et tribus mensibus ac decem diebus regnavit in Hierusalem fecitque malum in conspectu Domini


Daahir, kankami ga laakalkooni follandi, Me-daabu mo ga bine siirandi. 	 quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla sic risus stulti sed et hoc vanitas


Iri na iri moolo beerey sarku kuubey gaa no-haray, 	 adorabo ad templum sanctum tuum et confitebor nomini tuo super misericordia tua et veritate tua quoniam magnificasti super omne nomen sanctum tuum


Sedrey kaŋ go Irikoy kalo ra si kar a gaa, Sipres tuurey mana to a kambey beera cine, Plantan tuurey mo mana to a kambe kayney beera gaa. Tuuri fo mo si no Irikoy kalo ra kaŋ i ga kar a booriyaŋo gaa. 	 cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei abietes non adaequaverunt summitatem eius et platani non fuerunt aequae frondibus illius omne lignum paradisi Dei non est adsimilatum illi et pulchritudini eius


Kohat izey na fonda di i banda. I go ga nangu hananta jinayey jare. Borey kaŋ jin din mo ga Irikoy nangora sinji hala woone yaŋ ga kaa. 	 profectique sunt et Caathitae portantes sanctuarium tamdiu tabernaculum portabatur donec venirent ad erectionis locum


Sahãadin kala yooje fo fun beene, danga haw gaabikooni faaruyaŋ cine. A na fuwo kulu kubay, nango kaŋ ra i go ga goro. 	 et factus est repente de caelo sonus tamquam advenientis spiritus vehementis et replevit totam domum ubi erant sedentes


Kaŋ i ga boro laalo fay waani masiiba zaari ra? I g'i kaa kambe mo futay zaari ra no? 	 quia in diem perditionis servabitur malus et ad diem furoris ducitur


A gonda mo ize alboro kaŋ maa Sawulu, arwasu no kaŋ ga sogo. Israyla ra boro si no kaŋ ga bis'a sogotaray. A jase boŋey me ka koy beene a bisa borey kulu kuuyaŋ. 	 et erat ei filius vocabulo Saul electus et bonus et non erat vir de filiis Israhel melior illo ab umero et sursum eminebat super omnem populum


Sohõ iri go ga adduwa te Irikoy gaa araŋ ma si hari laalo kulu te. Manti hala sanda iri ma bara yaddanteyaŋ bo, amma hal araŋ ma te haŋ kaŋ ga boori, baa iri ma ciya danga wangay hariyaŋ. 	 oramus autem Deum ut nihil mali faciatis non ut nos probati pareamus sed ut vos quod bonum est faciatis nos autem ut reprobi simus


Laabo na nga meyo hay k'i gon, ngey nda ngey almayaaley, Kora borey kulu da ngey jinayey kulu. 	 et aperiens os suum devoravit illos cum tabernaculis suis et universa substantia


Ay izo, ma yu ŋwa, zama a ga boori. Yu fanta haro mo ga kaan ni meyo ra. 	 comede fili mi mel quia bonum est et favum dulcissimum gutturi tuo


Kunda kulu ra araŋ ma sambu boro zambar fo, Israyla kundey kulu ra, k'i donton wongo do.» 	 mille viri de singulis tribubus eligantur Israhel qui mittantur ad bellum


Zama Yahudancey ga alaamayaŋ hã. Garekey mo ga fahamay ceeci, 	 quoniam et Iudaei signa petunt et Graeci sapientiam quaerunt


Amma manti sanda Irikoy Sanno ciya yaamo no bo. Zama manti borey kulu kaŋ fun Israyla* gaa no ga ti Israyla waneyaŋ bo. 	 non autem quod exciderit verbum Dei non enim omnes qui ex Israhel hii sunt Israhel


I ma tu mo ka ne: «Manti iri kambey no ka kuri woone mun, iri moy mo mana di a. 	 et dicent manus nostrae non effuderunt hunc sanguinem nec oculi viderunt


Iri go ga borey lasaabey zeeri, da haŋ kaŋ ga beeri kulu kaŋ i n'a beerandi a ma gaaba nda Irikoy bayra. Iri go ga fonguyaŋ kulu daŋ tamtaray ra i ma Almasihu gana. 	 et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei et in captivitatem redigentes omnem intellectum in obsequium Christi


Borey din kulu Laya izey no, kaŋ a hay Yakuba se Padan-Aram ra, ngey d'a ize wayo Dina. A izey kulu, alboro nda wayboro, boro waranza cindi hinza no. 	 hii filii Liae quos genuit in Mesopotamiam Syriae cum Dina filia sua omnes animae filiorum eius et filiarum triginta tres


Amma Alima, kaŋ ga moodabal te (woodin no ga ti a maa feerijo), goono ga gaaba nd'ey. A ceeci nga ma maykwa bare k'a kaa cimi fonda gaa. 	 resistebat autem illis Elymas magus sic enim interpretatur nomen eius quaerens avertere proconsulem a fide


Yaadin no i n'a hantum ka ne: «Alboro sintina, Adamu ciya takahari kaŋ gonda fundi.» Adamu bananta mo ciya biya kaŋ ga fundi no. 	 factus est primus homo Adam in animam viventem novissimus Adam in spiritum vivificantem


Ay na Yasuwa mo lordi waato din ka ne: «Ni moy di hayey din kulu kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo te bonkooni hinka din se. Yaadin cine mo no Rabbi ga te mayray kulu kaŋ araŋ ga daŋandi ka koy i do din se. 	 Iosue quoque in tempore illo praecepi dicens oculi tui viderunt quae fecit Dominus Deus vester duobus his regibus sic faciet omnibus regnis ad quae transiturus es


Sohõ mo ni ne ya koy ka ci ay jine bora se ka ne: ‹Iliya neeya!› nga mo g'ay wi.» 	 et nunc tu dicis vade et dic domino tuo adest Helias ut interficiat me


«Ni ma ni baaba nda ni nya beerandi.» Woodin no ga ti lordi sintina kaŋ gonda alkawli nga banda. 	 honora patrem tuum et matrem quod est mandatum primum in promissione


Rabeka na nga boŋ sambu. Saaya kaŋ a di Isaka, a zumbu ka fun ywa boŋ. 	 Rebecca quoque conspecto Isaac descendit de camelo


Koyne, Firawna na maa daŋ Yusufu gaa ka ne a se Zafanatu-Panaya. A na Alfa Potifera, On wano, ize wayo Asenata hiijandi a se. Yusufu bar-bare mo Misira laabo ra. 	 vertitque nomen illius et vocavit eum lingua aegyptiaca Salvatorem mundi dedit quoque illi uxorem Aseneth filiam Putiphare sacerdotis Heliopoleos egressus itaque Ioseph ad terram Aegypti


Zama nda asariya ga borey toonandi sargayey din do, manti i ga fay d'i salleyaŋ? Zama sududukoy, waati kaŋ i hanan sorro folloŋ, i si ye ka fongu ngey zunubey taaley gaa. 	 alioquin non cessassent offerri ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati cultores semel mundati


I kulu kaŋ i kabu Ifraymu kura ra, boro zambar zangu fo da zambar ahakku nda zangu fo no, i kulu margante. Ngey no ga dira ihinzanta. 	 omnes qui numerati sunt in castris Ephraim centum octo milia centum per turmas suas tertii proficiscentur


Amma zanka mana faham da hay kulu, kala Yonata nda Dawda hinne no ka bay sanno gaa. 	 et quid ageretur penitus ignorabat tantummodo enim Ionathan et David rem noverant


Ni n'ay jisi guuso ra hala ganda, Kubay nangey ra, guusuyaŋey ra. 	 quoniam quis in nubibus aequabitur Domino similis erit Domino in filiis Dei


Sohõ ay fundo go taabi ra. Ifo no ay ga ne? Wala ay m'ay Baaba ŋwaaray a m'ay faaba saaya wo gaa no? Amma woodin sabbay se no ay kaa saaya wo gaa! 	 nunc anima mea turbata est et quid dicam Pater salvifica me ex hora hac sed propterea veni in horam hanc


Halaciyaŋ go no a bindo ra, Kankami nda gulinci si fay d'a batamey. 	 in me sunt Deus vota tua; % quae; reddam laudationes tibi


Zama araŋ kaŋ haciika araŋ gayyaŋo sabbay se, araŋ hima ka te dondonandikoyaŋ, hala hõ araŋ ga laami nda boro fo kaŋ ga Irikoy Sanno kaajo sintina dondonandi araŋ se. Araŋ ciya boroyaŋ kaŋ ga laami nda wa, manti nda ŋwaari tiŋo bo. 	 etenim cum deberetis magistri esse propter tempus rursum indigetis ut vos doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei et facti estis quibus lacte opus sit non solido cibo


Nin no ga baakasinay suuji cabe boro zambaryaŋ se, ni ga baabey zunubo bana izey gaa mo i gande ra, baabey banda. Ya nin Irikoy beero, Hinkoy, Rabbi Kundeykoyo no ga ti ni maa. 	 qui facis misericordiam in milibus et reddes iniquitatem patrum in sinu filiorum eorum post eos fortissime magne potens Dominus exercituum nomen tibi


I afo kulu, tangari no a ga hawa nga gorokasin gaa da tangari sifaw me-kuuruyaŋ, Bine hinka mo no a ga salaŋ d'a. 	 usquequo exaltabitur inimicus meus super me


Izeyaŋ go no kaŋ i zamana ra i ga ngey baabo laali, I si ngey nyaŋo sifa mo. 	 generatio quae patri suo maledicit et quae non benedicit matri suae


Woodin se no a ga hima iri ma laakal ye ka tonton gumo hayey kaŋ iri maa gaa, zama iri ma si daray i gaa. 	 propterea abundantius oportet observare nos ea quae audivimus ne forte pereffluamus


Ay di kaŋ fundikooney kulu kaŋ goono ga dira beena cire ga margu arwasu hinkanta din banda, nga kaŋ ga boro jina nango sambu. 	 vidi cunctos viventes qui ambulant sub sole cum adulescente secundo qui consurgit pro eo


Doonkoy da gaankoy kulu ga ne: «Hay kulu kaŋ g'ay bina yeenandi si kala ni do.» 	 posuerunt me in lacu inferiori in tenebrosis et in umbra mortis


Bonkoono ne a se: «Ma si humburu. Amma ifo no ni go ga di?» Waybora ne Sawulu se: «Ay di hin fo kaŋ goono ga ziji ka fun laabo ra.» 	 dixitque ei rex noli timere quid vidisti et ait mulier ad Saul deos vidi ascendentes de terra


Kala Yowab kaa bonkoono do ka ne: «Ifo no ni te wo? A go, Abner kaa ni do. Ifo se no ni n'a sallama, hal a koy baani samay? 	 et ingressus est Ioab ad regem et ait quid fecisti ecce venit Abner ad te quare dimisisti eum et abiit et recessit


Zaari iddu no ni ga goy, amma zaari iyyanta hane ni ga fulanzam. Baa farmi waate da wiyaŋ waate ni ga fulanzam mo. 	 sex diebus operaberis die septimo cessabis arare et metere


Gaa no bonkoono Dawda tun ka kay ka ne: «Ya ay nya-izey d'ay jama, wa maa ay se: A go ay bina ra ay ma fulanzamyaŋ do cina Rabbi sappa sundurko se, d'iri Irikoyo ce dakeyaŋ tita mo se, kal ay na soola te ay m'a cina. 	 cumque surrexisset rex et stetisset ait audite me fratres mei et populus meus cogitavi ut aedificarem domum in qua requiesceret arca foederis Domini et scabillum pedum Dei nostri et ad aedificandum omnia praeparavi


Amma: «Boro kaŋ goono ga fooma ma fooma Rabbi ra.» 	 qui autem gloriatur in Domino glorietur


Yaa no Rabbi ci: Wa si dumi cindey fondey dondon, Araŋ ma si humburu beene alaamey mo, Baa kaŋ dumi cindey ga humbur'ey. 	 haec dicit Dominus iuxta vias gentium nolite discere et a signis caeli nolite metuere quae timent gentes


Kal araŋ ma tiŋay neesiyaŋ hari cimikoy te: kilo cimikoy, da muudu cimikoy. 	 statera iusta et oephi iustum et batus iustus erit vobis


Boro kulu kaŋ ga ba nga ma ciya jine boro araŋ game ra, a ga ciya araŋ kulu se bannya. 	 et quicumque voluerit in vobis primus esse erit omnium servus


Kal ay maa bora kaŋ go ga faka nda lin* taafa din, nga kaŋ go isa haro boŋ, waato kaŋ a na nga kambe ŋwaari nda nga kambe wow sambu ka koy beene haray, a ze mo da nga kaŋ ga funa hal abada din. A ne: «I ga te alwaati nda alwaati hinka da alwaati jare jina. D'i na boro hanantey hino bagu-baguyaŋo te ka ban, gaa no hayey wo kulu ga ban.» 	 et audivi virum qui indutus erat lineis qui stabat super aquas fluminis cum levasset dexteram et sinistram suam in caelum et iurasset per viventem in aeternum quia in tempus temporum et dimidium temporis et cum conpleta fuerit dispersio manus populi sancti conplebuntur universa haec


(Amma d'a fay, a ma goro yaadin, kurnye si, wala a ma ye ka saba nda nga kurnyo.) Kurnye mo ma si nga wande fay. 	 quod si discesserit manere innuptam aut viro suo reconciliari et vir uxorem ne dimittat


Jama kulu donton ka salaŋ da Benyamin izey kaŋ yaŋ go Rimmon tondo ra. I na baani baaru fe i gaa. 	 miseruntque nuntios ad filios Beniamin qui erant in petra Remmon et praeceperunt eis ut eos in pace susciperent


Ngey neeya: Siman, kaŋ a na maa-dake daŋ a gaa Bitros, d'a nya ize Andarawos, da Yakuba, da Yohanna, da Filibos, da Bartalami, 	 Simonem quem cognominavit Petrum et Andream fratrem eius Iacobum et Iohannem Philippum et Bartholomeum


Daniyel, da Jinneton, da Baruk, 	 Danihel Genton Baruch


I nangorayey mo, za Mesa no kala boro ma koy Sefar haray, wayna funay haray tondi kuuku no. 	 et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orientalem


Takuba no a ga ni teeko me gaa kawyey wi d'a. A ga wongu fuyaŋ sinji ni se, a ma laabu gusam tulluwa ni se, a ma koray bambata tunandi ni se. 	 filias tuas quae sunt in agro gladio interficiet et circumdabit te munitionibus et conportabit aggerem in gyro et levabit contra te clypeum


Ay g'ay Biya daŋ araŋ ra, ya araŋ candi ay hin sanney ra, araŋ g'ay farilley haggoy k'i goy te mo. 	 et spiritum meum ponam in medio vestri et faciam ut in praeceptis meis ambuletis et iudicia mea custodiatis et operemini


Alfaga mo ma ci a se kaŋ i ma jinayey kulu kaa fuwo ra za nga mana furo ka dooro guna, hala fuwo ra jinay kulu ma si ciya harram. Woodin banda, alfaga ga furo ka fuwo guna. 	 at ille praecipiet ut efferant universa de domo priusquam ingrediatur eam et videat utrum lepra sit ne inmunda fiant omnia quae in domo sunt intrabitque postea ut consideret domus lepram


Nga mo na boro fooyaŋ margu nga do ka ciya wurrandi izeyaŋ jine boro. Waato kaŋ Dawda na Zoba borey wi, woodin banda hal i koy Damaskos ka goro noodin, i may Damaskos ra. 	 et congregavit contra eum viros et factus est princeps latronum cum interficeret eos David abieruntque Damascum et habitaverunt ibi et constituerunt eum regem in Damasco


M'i lordi nda hayey din, hal i ma goro jance hari si. 	 et hoc praecipe ut inreprehensibiles sint


Ngey din koy ka ci boro cindey se, amma ngey wo man'i cimandi. 	 et illi euntes nuntiaverunt ceteris nec illis crediderunt


Woodin se no Alaahara na nga karra tafandi, A na nga meyo feeri kaŋ sinda misa, Hala Urusalima darza d'a jama, d'a kosongo, Da boro kaŋ goono ga fooma a ra ma gunguray ka do a ra. 	 propterea dilatavit infernus animam suam et aperuit os suum absque ullo termino et descendent fortes eius et populus eius et sublimes gloriosique eius ad eum


I ga ngey bililo foobu-foobu no? I ga soobay ka dumey kulu halaci, bakaraw si, wala? 	 propter hoc ergo expandit sagenam suam et semper interficere gentes non parcet


Kala Firawna ne Yusufu se: «Ay hindiro ra, ay go ga kay isa me gaa. 	 narravit ergo ille quod viderat putabam me stare super ripam fluminis


Ni goono ga ne (amma woodin kulu ruubu no): iri gonda dabari nda wongu gaabi. May no bora binde kaŋ gaa ni goono ga jeeri, kaŋ se ni murte ay gaa? 	 forsitan inisti consilium ut praepares te ad proelium in quo confidis ut audeas rebellare


Ni n'ay kali jina nda banda, Ni na ni kambe dake ay boŋ. 	 custodi me Domine de manu peccatoris ab hominibus iniquis eripe me qui cogitaverunt subplantare gressus meos


Zaji fo ga tun da zuray zama nga ma kubay d'afo, Diya fo mo ga koy ka kubay d'afo, Zama i ma ci Babila bonkoono se kaŋ wongu n'a gallo me-d'a-me ŋwa. 	 currens obviam currenti veniet et nuntius obvius nuntianti ut adnuntiet regi Babylonis quia capta est civitas eius a summo usque ad summum


Irikoy, nga kaŋ na ndunnya nda hay kulu kaŋ go a ra te, nga ga ti beene nda ganda Koyo. A si goro fu kaŋ i te da kambe ra. 	 Deus qui fecit mundum et omnia quae in eo sunt hic caeli et terrae cum sit Dominus non in manufactis templis inhabitat


Araŋ game ra, da boro fo na boro fo kalima, a ga yaaru ka koy ciitikoy kaŋ si Irikoy cimo gana do no, i ma ciiti dumbu i se? Manti hanantey do no araŋ ga hima ka koy? 	 audet aliquis vestrum habens negotium adversus alterum iudicari apud iniquos et non apud sanctos


Rabbi Yesu Almasihu gomno, da Irikoy baakasina, da Biya Hanno ra markasina ma bara araŋ kulu banda. 	 gratia Domini nostri Iesu Christi et caritas Dei et communicatio Sancti Spiritus cum omnibus vobis amen


I boro zambar taaci ga ti windi me batukoyaŋ, i boro zambar taaci mo ga Rabbi saabuyaŋ te nda dooni jinay kaŋ yaŋ ay wo, Dawda te zama i ma saabu nd'ey. 	 porro quattuor milia ianitores et totidem psaltae canentes Domino in organis quae fecerat ad canendum


Kala Daniyel koy nga kwaara ka sanno dede nga corey Hananiya nda Misayel da Azariya se. 	 et ingressus est domum suam Ananiaeque Misaheli et Azariae sociis suis indicavit negotium


Ay bina lakaw sanda subu kaŋ i kar, kaŋ suugu mo, Hal ay dinya k'ay ŋwaaro ŋwa. 	 qui replet in bonis desiderium tuum renovabitur ut aquilae iuventus tua


Zebul na diyayaŋ donton Abimelek gaa Torma ra. A ne: «Guna, Ebed izo Gaal da nga nya-izey, ngey neeya, i kaa Sekem. I goono ga birno kulu daŋ i ma murte ni gaa. 	 et misit clam ad Abimelech nuntios dicens ecce Gaal filius Obed venit in Sycimam cum fratribus suis et obpugnat adversum te civitatem


Ni ga ne binde: «I na kambeyaŋ ceeri k'i kaa zama i m'ay dabu.» 	 dices ergo fracti sunt rami ut ego inserar


Kulu nda yaadin, i mana tudey boŋ sududuyaŋ nangey kaa. Hala hõ borey goono ga sargayyaŋ salle ka dugu ton tudey boŋ sududuyaŋ nangey ra. 	 verumtamen excelsa non abstulit adhuc enim populus sacrificabat et adolebat incensum in excelsis


Boro fondo ga saba no a diyaŋ gaa, Amma Rabbi no ga biney neesi. 	 omnis via viri recta sibi videtur adpendit autem corda Dominus


«Ay mo, ay naŋ hinjey ma kwaaray araŋ kwaarey kulu ra, }waari mo ma jaŋ araŋ nangey kulu ra. Kulu nda yaadin araŋ mana ye ka kaa ay do.» Yaadin no Rabbi ci. 	 unde et ego dedi vobis stuporem dentium in cunctis urbibus vestris et indigentiam panum in omnibus locis vestris et non estis reversi ad me dicit Dominus


Zama mo araŋ ma si ciya dirgaykomyaŋ, amma araŋ ma ciya dondonkoyaŋ borey se kaŋ yaŋ ga alkawley tubu ngey cimbeero da ngey suuro sabbay se. 	 ut non segnes efficiamini verum imitatores eorum qui fide et patientia hereditabunt promissiones


Waato kaŋ i kaa ka to Mika windo gaa tak-tak, i na arwasu Lawito jinda bay. I kamba ka gana ka kaa a do. I ne a se: «May ka kande nin neewo? Ifo no ni goono ga te mo nango wo ra? Ifo no ka bara ni se ne?» 	 et agnoscentes vocem adulescentis Levitae utentesque illius diversorio dixerunt ad eum quis te huc adduxit quid hic agis quam ob causam huc venire voluisti


Borey kulu kaŋ yaŋ koy Yakuba banda Misira, borey kaŋ yaŋ fun a gaa, Yakuba izey wandey baa si, i kulu ngey boro waydu cindi iddu no. 	 cunctae animae quae ingressae sunt cum Iacob in Aegyptum et egressae de femore illius absque uxoribus filiorum sexaginta sex


Ya araŋ kaŋ goono ga naaru teeko boŋ, Da hay kulu kaŋ go a ra, da gungey da ngey ra gorokoy, Wa baytu taji te Rabbi se, w'a sifa mo za ndunnya me! 	 cantate Domino canticum novum laus eius ab extremis terrae qui descenditis in mare et plenitudo eius insulae et habitatores earum


Yahuda koyey ciya danga borey kaŋ yaŋ ga hirri seeda ganandi. Ay g'ay futa gusam i boŋ danga hari cine. 	 facti sunt principes Iuda quasi adsumentes terminum super eos effundam quasi aquam iram meam


A na alfagayaŋ suuban nga boŋ se mo tudey boŋ sududuyaŋ nangey se, hincin jindey da handayzey kaŋ yaŋ a te tooru se. 	 qui constituit sibi sacerdotes excelsorum et daemonum vitulorumque quos fecerat


I goyo ga ti i ma baytuyaŋ te Irikoy nangora kaŋ go kubayyaŋ hukumo ra jine. I na woodin te mo hala waato kaŋ Suleymanu na Rabbi windo cina Urusalima ra. I kay noodin mo ngey sasareyaŋey ra ka ngey goyo toonandi. 	 et ministrabant coram tabernaculo testimonii canentes donec aedificaret Salomon domum Domini in Hierusalem stabant autem iuxta ordinem suum in ministerio


Rabbi sanno kaa Suleymanu do ka ne: 	 et factus est sermo Domini ad Salomonem dicens


Kaŋ a na woodin te, i na hamisa boobo di, hala taarey sintin ka kottu. 	 et cum hoc fecissent concluserunt piscium multitudinem copiosam rumpebatur autem rete eorum


Ni ma si ze da Rabbi ni Irikoyo maa yaamo, zama Rabbi si bora kaŋ n'a maa ci yaamo guna sanda a sinda taali. 	 non usurpabis nomen Domini Dei tui frustra quia non erit inpunitus qui super re vana nomen eius adsumpserit


Araŋ ma si hay kulu te da jance nda kakaw, 	 omnia autem facite sine murmurationibus et haesitationibus


Yaadin gaa, araŋ kaŋ cimandi, araŋ se no a gonda darza. Amma borey kaŋ wangu ka cimandi: «Tondo kaŋ cinakoy wangu, nga no ciya cinaro boŋo.» 	 vobis igitur honor credentibus non credentibus autem lapis quem reprobaverunt aedificantes hic factus est in caput anguli


Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, m'ay zunubi woone yaafa ay se sorro follonko hinne. Wa Rabbi araŋ Irikoyo ŋwaaray ay se a ma buuyaŋ woone hinne ganandi ay se.» 	 sed nunc dimittite peccatum mihi etiam hac vice et rogate Dominum Deum vestrum ut auferat a me mortem istam


Zama boro jama, sanda Ifraymu nda Manasse da Isakar da Zabluna ra, i boobo mana ngey boŋ hanandi. Kulu nda yaadin i na Paska ŋwa, day manti sanda mate kaŋ cine i hantum din boŋ. Zama Hezeciya na adduwa te i se ka ne: «Rabbi gomnikoy ma yaafa 	 magna etiam pars populi de Ephraim et Manasse et Isachar et Zabulon quae sanctificata non fuerat comedit phase non iuxta quod scriptum est et oravit pro eis Ezechias dicens Dominus bonus propitiabitur


I n'a bankaaray kaa a gaa, ka kwaay ciray fo daŋ a gaa. 	 et exuentes eum clamydem coccineam circumdederunt ei


Waato kaŋ Yesu na sanney din ci, a fatta, nga nda nga talibey. I na Kidron gooro daŋandi ka koy naŋ kaŋ kali fo go. A furo a ra, nga nda nga talibey. 	 haec cum dixisset Iesus egressus est cum discipulis suis trans torrentem Cedron ubi erat hortus in quem introivit ipse et discipuli eius


Alfaga m'i ton sargay feema boŋ hal i ma te sargay kaŋ danji ga ŋwa Rabbi se. Taali se sargay nooya. 	 et adolebit ea sacerdos super altare incensum est Domini pro delicto


Noodin no araŋ ga fongu araŋ muraadey d'araŋ goyey kulu gaa, mate kaŋ araŋ n'araŋ boŋ ziibandi. Araŋ g'araŋ boŋ fanta araŋ boŋ se, goy laaley kulu kaŋ araŋ te sabbay se. 	 et recordabimini ibi viarum vestrarum et omnium scelerum vestrorum quibus polluti estis in eis et displicebitis vobis in conspectu vestro in omnibus malitiis vestris quas fecistis


Zama i ma ngey deyaŋ sinji Irikoy gaa, I ma si dinya Irikoy goyey gaa, Amma i ma haggoy d'a lordey. 	 quia comederunt Iacob et locum eius desolaverunt


Ay guna, a go boro kulu si no. Beene curayzey kulu tun ka deesi. 	 intuitus sum et non erat homo et omne volatile caeli recessit


I banda no jiiri iyye fo ga kaa, haray wane. I ga dinya kunji kulu Misira laabo kulu ra. Hara ga laabo ŋwa. 	 quos sequentur septem anni alii tantae sterilitatis ut oblivioni tradatur cuncta retro abundantia consumptura est enim fames omnem terram


Bonkoono mo ne nga wande Esta se: «Yahudancey na boro zangu gu wi ka halaci Susan faada ra, da Haman ize arey mo, ngey boro way, sanku fa binde bonkoono laabu cindey ra waney. To, sohõ ifo no ga ti ni ŋwaarayyaŋo koyne? I ga ni no nd'a. Ifo no ni ga ceeci hala ka kaa sohõ koyne? I g'a te.» 	 qui dixit reginae in urbe Susis interfecere Iudaei quingentos viros et alios decem filios Aman quantam putas eos exercere caedem in universis provinciis quid ultra postulas et quid vis ut fieri iubeam


kulu ni ma albora wala waybora kaŋ na hari laala din te kaa taray ni kwaara meyey gaa, albora wala waybora. Ni m'i catu-catu mo da tondiyaŋ hal i ma bu. 	 educes virum ac mulierem qui rem sceleratissimam perpetrarunt ad portas civitatis tuae et lapidibus obruentur


Ay siino ga woodin ci zama ay m'araŋ ciiti ka zeeri se bo, zama ay jin ka ne araŋ go iri biney ra, hal iri go care banda, da buuyaŋ se no wala fundi se no. 	 non ad condemnationem dico praedixi enim quod in cordibus nostris estis ad conmoriendum et ad convivendum


da Hesbon da nga kuray nangey, da Yazer da nga kuray nangey, birni taaci nooya. 	 itaque universae civitates Levitarum in medio possessionis filiorum Israhel fuerunt quadraginta octo


Waati kaŋ i dungu kayna, Kal i ma manne ka daray, Konni waate mo, i si no koyne. 	 tempore quo fuerint dissipati peribunt et ut incaluerit solventur de loco suo


Rabbi ze, a zeyaŋo si tun mo. A ne: «Ni ya alfaga no hal abada, Malcizadaka wano cine.» 	 memoriam fecit mirabilium suorum misericors et miserator Dominus


A ciya binde hal a ga te kayna, kala beene batama bi tik! da hirriyaŋ da haw. Hari bambata te mo. Ahab kaaru ka koy Yezreyel. 	 cumque se verterent huc atque illuc ecce caeli contenebrati sunt et nubes et ventus et facta est pluvia grandis ascendens itaque Ahab abiit in Hiezrahel


Biya nda wayhiijo ga ne: «Kaa!» Boro kaŋ go ga maa mo ma ne: «Kaa!» Boro kaŋ jaw mo ma kaa. Boro kaŋ ga ba, a ma kaa ka ta fundi hari, nooyante no. 	 et Spiritus et sponsa dicunt veni et qui audit dicat veni et qui sitit veniat qui vult accipiat aquam vitae gratis


Noodin binde Dawda ne Yonata se: «May no ga ci ay se d'a ciya ni baaba tu ni se da futay?» 	 responditque David ad Ionathan quis nuntiabit mihi si quid forte responderit tibi pater tuus dure


Rabbi ne Nuhu se: «Ma kaa, nin da ni windi borey kulu, ka furo hiyo ra, zama ay di ni ya adilante no _ay jine__ zamana woone borey game ra. 	 dixitque Dominus ad eum ingredere tu et omnis domus tua arcam te enim vidi iustum coram me in generatione hac


Bine ra boŋ beeraykoy kulu ya fanta hari no Rabbi se. Baa i na kambe daŋ care kambe ra, a si ciiti yana bo. 	 abominatio Domini omnis arrogans etiam si manus ad manum fuerit non erit innocens


Hal iri ma du daama iri ma talka day da nzarfu, Iri ma alfukaarey mo day taamu ce fo hay, Iri ma alkama duwo neera.» 	 ut possideamus in argento egenos et pauperes pro calciamentis et quisquilias frumenti vendamus


Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: I ga ye ka sanno wo dumi ci Yahuda laabo ra, d'a galley ra, waati kaŋ ay ye ka kand'ey ka fun d'ey tamtaray. I ma ne: «Ya adilitaray nangora, ya tondi hananta, Rabbi ma ni albarkandi!» 	 haec dicit Dominus exercituum Deus Israhel adhuc dicent verbum istud in terra Iuda et in urbibus eius cum convertero captivitatem eorum benedicat tibi Dominus pulchritudo iustitiae mons sanctus


Waato kaŋ i na hiyey fandi jabo gaa, i na hay kulu naŋ ka Yesu gana. 	 et subductis ad terram navibus relictis omnibus secuti sunt illum


Rabbi futa si bare bo, kala nd'a goy ka ban, A ma nga bine miila kulu toonandi. Jirbey bananta ra araŋ ga faham parkatak. 	 non revertetur furor Domini usque dum faciat et usque dum conpleat cogitationem cordis sui in novissimis diebus intellegetis consilium eius


Kaŋ a furo kawye fo ra, jiraykooni way kuband'a. I kay hala nangu mooro ka 	 et cum ingrederetur quoddam castellum occurrerunt ei decem viri leprosi qui steterunt a longe


Ngey no ga ti borey kaŋ yaŋ mana ngey boŋ ziibandi wayborey do, zama arwasu ciray yaŋ no. Ngey no ga Feej'izo gana naŋ kulu kaŋ a ga koy. A na woodin yaŋ fansa borey ra i ma ciya boŋ-jina Irikoy da Feej'izo se. 	 hii sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati virgines enim sunt hii qui sequuntur agnum quocumque abierit hii empti sunt ex hominibus primitiae Deo et agno


Ay laakal ka faham mo kaŋ Israyla kaŋ sinda naanay na zina te, a se mo ay n'a fay, ay n'a no hiijay wiyaŋ tira. Kulu nda yaadin a nya izo Yahuda kaŋ ga amaana ŋwa mana humburu, amma nga mo koy ka kaaruwataray goy te. 	 quia pro eo quod moechata esset aversatrix Israhel dimisissem eam et dedissem ei libellum repudii et non timuit praevaricatrix Iuda soror eius sed abiit et fornicata est etiam ipsa


Wass! Ndunnya dumi boobo kosongo neeya! I goono ga kosongu sanda teekoy dunduyaŋ. Wayyo! Ndunnya dumey dunduyaŋ neeya! I goono ga dundu sanda hari beerey wane cine. 	 vae multitudo populorum multorum ut multitudo maris sonantis et tumultus turbarum sicut sonitus aquarum multarum


Ay te siw! Ay man'ay me fiti mo, Zama nin no ka woodin te. 	 adnuntiavi iustitiam in ecclesia magna ecce labia mea non prohibebo Domine tu scisti


Nin mo, Irimiya, ni ma si adduwa te dumi woone wo se. Ma si jinde tunandi, ma si gaara i se mo. Ma si sasabandiyaŋ ceeci ay gaa mo i se, zama ay si maa ni se. 	 tu ergo noli orare pro populo hoc nec adsumas pro eis laudem et orationem et non obsistas mihi quia non exaudiam te


M'iri zunubey yaafa iri se, zama iri mo, iri goono g'iri garawkooney kulu yaafa. Ma si konda iri siyaŋ do.› » 	 et dimitte nobis peccata nostra siquidem et ipsi dimittimus omni debenti nobis et ne nos inducas in temptationem


I ma si goro ni laabo ra, zama i ma si ni daŋ ni ma zunubi te ay se. Zama da ni may i de-koyey se, daahir a ga ciya ni se hirrimi. 	 non habitent in terra tua ne forte peccare te faciant in me si servieris diis eorum quod tibi certo erit in scandalum


Saaya kaŋ jama kaa gata ra, Israyla arkusey ne: «Ifo se no Rabbi n'iri kar ya-cine hunkuna Filistancey jine? Wa kaa iri ma koy ka Rabbi sappa sundurko sambu Silo ra, iri ma kand'a iri do, zama a ma furo iri game ra k'iri faaba iri ibarey kambe ra.» 	 et reversus est populus ad castra dixeruntque maiores natu de Israhel quare percussit nos Dominus hodie coram Philisthim adferamus ad nos de Silo arcam foederis Domini et veniat in medium nostri ut salvet nos de manu inimicorum nostrorum


A marga mo, sanda ngey kaŋ yaŋ i lasaabu i do, boro zambar wayye cindi taaci nda zangu iddu no. 	 et omnis de stirpe eius summa pugnantium septuaginta quattuor milia sescentorum


Kulu nda yaadin, hari tabakwa mana fongu Yusufu gaa, amma a diny'a. 	 et tamen succedentibus prosperis praepositus pincernarum oblitus est interpretis sui


Wayna kaŋyaŋ waate mo Yasuwa lordi ka ne i m'i zumandi ka kaa bundey gaa. I n'i catu tondi guuso kaŋ ra i tugu din ra ka guuso me daabu nda tondi beeriyaŋ. I go noodin hala hõ. 	 cumque occumberet sol praecepit sociis ut deponerent eos de patibulis qui depositos proiecerunt in speluncam in qua latuerant et posuerunt super os eius saxa ingentia quae permanent usque in praesens


Ay na tira kayna din ta malayka kamba ra mo k'a ŋwa. Ay me ra kay a ga mansi sanda yu. Alwaato kaŋ ay n'a ŋwa mo, ay gunda fottu. 	 et accepi librum de manu angeli et devoravi eum et erat in ore meo tamquam mel dulce et cum devorassem eum amaricatus est venter meus


Tirey ra a hantum ka ne: «Wa mehaw fe ka Nabot daŋ jama jine. 	 litterarum autem erat ista sententia praedicate ieiunium et sedere facite Naboth inter primos populi


Rabbi mo ga bonkooni fo tunandi Israyla boŋ kaŋ ga Yerobowam dumo tuusu han din hane. Baa sohõ binde, ifo nooya? 	 constituet autem sibi Dominus regem super Israhel qui percutiat domum Hieroboam in hac die et in hoc tempore


Boro kaŋ na hari hanante ŋwa, a mana bay haŋ kaŋ no, kal a m'a lasaabu ka igu ra jare fo tonton hari hananta din gaa, ka bana alfaga se. 	 qui comederit de sanctificatis per ignorantiam addet quintam partem cum eo quod comedit et dabit sacerdoti in sanctuarium


Albarkanteyaŋ no borey din kaŋ g'a seedey haggoy, I goono g'a ceeci mo da ngey bine kulu. 	 Domine libera animam meam a labiis iniquis a lingua dolosa


Waybora mo ne: «Haciika, ay ga koy ni banda, amma diraw woone kaŋ ni ga ba ka te, a darza manti ni wane no, zama Rabbi ga Sisera neera ka daŋ wayboro fo kambe ra.» Debora binde tun ka koy Barak banda hala Kedes. 	 quae dixit ad eum ibo quidem tecum sed in hac vice tibi victoria non reputabitur quia in manu mulieris tradetur Sisara surrexit itaque Debbora et perrexit cum Barac in Cedes


Siman Bitros tu ka ne: «Ni ya Almasihu no, Irikoy fundikoono Izo.» 	 respondens Simon Petrus dixit tu es Christus Filius Dei vivi


Wa araŋ jine borey da hanantey kulu fo. Italiya hanantey mo go g'araŋ fo. 	 salutate omnes praepositos vestros et omnes sanctos salutant vos de Italia


Afo go no kaŋ go ga seeda ay boŋ, ay ga bay mo kaŋ seeda kaŋ a goono ga te ay boŋ ya cimi no. 	 alius est qui testimonium perhibet de me et scio quia verum est testimonium quod perhibet de me


Baa boro na ize zangu hay, a to jiiri boobo mo, hal a jiirey jirbey baa, amma a bina mana kungu nda hari hanno, woodin banda a si baa du fijiyaŋ hanno -- haciika gunde hasaraw bisa bora din. 	 si genuerit quispiam centum et vixerit multos annos et plures dies aetatis habuerit et anima illius non utatur bonis substantiae suae sepulturaque careat de hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus


Dawda baytu fo no. Ganda laabo ya Rabbi wane no, Nga nda hay kulu kaŋ go a ra, Ndunnya da nga gorokoy mo kaŋ go a ra. 	 psalmus David ad te Domine levavi animam meam


A ne ay se: ‹Naŋ ay ma koy, ay ga ni ŋwaaray, zama iri almayaaley gonda sargay teeyaŋ kwaara ra. Ay nya izey mo n'ay lordi ay ma sargay te noodin. Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, d'ay du gaakuri ni diyaŋ gaa, naŋ ay ma koy ka di ay nya izey.› Haŋ kaŋ se a mana kaa bonkoono taablo do nooya.» 	 et ait dimitte me quoniam sacrificium sollemne est in civitate unus de fratribus meis accersivit me nunc ergo si inveni gratiam in oculis tuis vadam cito et videbo fratres meos ob hanc causam non venit ad mensam regis


I ga fun Yesu Almasihu do mo, nga kaŋ ga ti seeda naanaykoy, boro jina kaŋ tun ka fun buukoy game ra, ndunnya koyey maykwa mo no. Nga kaŋ ga ba iri, kaŋ n'iri feeri iri zunubey gaa nga kuro ra, 	 et ab Iesu Christo qui est testis fidelis primogenitus mortuorum et princeps regum terrae qui dilexit nos et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo


Araŋ ra boro folloŋ g'i zambar fo gaaray, zama Rabbi araŋ Irikoyo no goono ga wongu araŋ se, mate kaŋ cine a ci araŋ se din. 	 unus e vobis persequetur hostium mille viros quia Dominus Deus vester pro vobis ipse pugnabit sicut pollicitus est


Amma Israyla izey ra Suleymanu mana tam kaa, amma ngey no ga ti soojey kaŋ ga goy a se, d'a laabukoy kayney d'a yaarukomey, da torkey maykoy, da bari-karey. 	 de filiis autem Israhel non constituit Salomon servire quemquam sed erant viri bellatores et ministri eius et principes et duces et praefecti curruum et equorum


Kala Yehu na nga moyduma sambu finetaro do haray ka ne: «May no ay do haray? May no?» Kala mantaw hinka wala ihinza n'a niigaw. 	 levavitque Hieu faciem suam ad fenestram et ait quae est ista et inclinaverunt se ad eum duo vel tres eunuchi


Haruna izey na kuro salle a se. A na nga kambayze fo sufu kuro ra ka tuusu sargay feema hilley gaa. Kuro kaŋ cindi mo, a na mun feema tiksa gaa. 	 cuius sanguinem obtulerunt ei filii sui in quo tinguens digitum tetigit cornua altaris et fudit residuum ad basim eius


Amma Yesu ne: «Wa naŋ zanka kayney ma kaa ay do. Wa s'i ganji, zama woone yaŋ dumi no beene koytara ga bara nd'a.» 	 Iesus vero ait eis sinite parvulos et nolite eos prohibere ad me venire talium est enim regnum caelorum


Ni ma tondi hinka din dake efod kwaayo jase boŋey boŋ, fonguyaŋ tondiyaŋ no Israyla izey se. Haruna g'i maayey jare nga jasey gaa Rabbi jine, fonguyaŋ hari no. 	 et pones in utroque latere superumeralis memoriale filiis Israhel portabitque Aaron nomina eorum coram Domino super utrumque umerum ob recordationem


Waati kaŋ fumbikoyo ga haŋ kaŋ si hin ka fumbu daŋ, waati kaŋ mo woone kaŋ ga bu ga wo kaŋ si hin ka bu daŋ, waato din no sanno ga kubay kaŋ i hantum ka ne: «Zaamayaŋ ra no i na buuyaŋ gon! 	 cum autem mortale hoc induerit inmortalitatem tunc fiet sermo qui scriptus est absorta est mors in victoria


Ay nya-izey, ay si ba araŋ ma jaŋ ka bay mo kaŋ sorro boobo ay miila ay ma kaa araŋ do (amma i n'ay ganji ay ma kaa hala hõ), zama ay ma du izeyaŋ araŋ game ra, mate kaŋ ay jin ka du dumi* cindey game ra. 	 nolo autem vos ignorare fratres quia saepe proposui venire ad vos et prohibitus sum usque adhuc ut aliquem fructum habeam et in vobis sicut et in ceteris gentibus


Waato din gaa no Musa na kwaara hinza suuban k'i fay waani, i go Urdun daŋanta wayna funay haray. 	 tunc separavit Moses tres civitates trans Iordanem ad orientalem plagam


Alboro kulu alfagey ra ga hin ka ŋwa a gaa; hari hanno no gumo. 	 sacerdos qui patri iure successerit et tota cremabitur in altari


Araŋ ma ne: «Ya iri Irikoyo kaŋ ga faaba, m'iri faaba. M'iri margu, m'iri kaa mo dumi cindey kambe ra. Zama iri ma saabu ni maa hanna se, Iri ma fooma te mo ni sifawo ra.» 	 et dicite salva nos Deus salvator noster et congrega nos et erue de gentibus ut confiteamur nomini sancto tuo et exultemus in carminibus tuis


Ay izo, da ni fay da dondonandiyaŋ hanganyaŋ, Ni ga kamba ka fay da bayray sanney. 	 non cesses fili audire doctrinam nec ignores sermones scientiae


Ya Rabbi, ni baakasinay suujo ma goro iri boŋ, Hanganyaŋo kaŋ iri te ni se din boŋ. 	 mors peccatorum pessima et qui oderunt iustum delinquent


Zama ay goono g'i seeda: i no ngey hina boŋ, hal a bisa mo wo kaŋ i ga hin, i bine yadda boŋ. 	 quia secundum virtutem testimonium illis reddo et supra virtutem voluntarii fuerunt


Za kaŋ Ifraymu na sargay feema boobo te zunubi se, Ngey mo, i ciya a se zunubi hari. 	 quia multiplicavit Ephraim altaria ad peccandum factae sunt ei arae in delictum


Manasse izey neeya: Asriyel kaŋ a Aramance wahayo hay a se. A na Macir Jileyad baaba mo hay. 	 porro filius Manasse Esrihel concubinaque eius syra peperit Machir patrem Galaad


da Suleymanu arzaka jisiyaŋ kwaarey kulu cina, sanda kwaarey kaŋ i cina a wongu torkey se, da wo kaŋ yaŋ i cina a bari-karey se, da hay kulu kaŋ Suleymanu ga ba nga ma cina ndunnya kaani maayaŋ se Urusalima ra nda Liban ra, d'a mayray laabey kulu ra. 	 et omnes vicos qui ad se pertinebant et erant absque muro munivit et civitates curruum et civitates equitum et quodcumque ei placuit ut aedificaret in Hierusalem et in Libano et in omni terra potestatis suae


D'i ne: «Ma kaa, iri ma koy care banda ka batandi ka wi. Iri ma gum mo borey kaŋ yaŋ sinda taali se sabaabu kulu si. 	 si dixerint veni nobiscum insidiemur sanguini abscondamus tendiculas contra insontem frustra


Babila bonkoono maa i baaru, a kambey londey bu mo. Doori gurzugay da zaŋay n'a di, Sanda wayboro kaŋ ga ba ka hay. 	 audivit rex Babylonis famam eorum et dissolutae sunt manus eius angustia adprehendit eum dolor quasi parturientem


Hadad-Ezer, Rehob izo, Zoba bonkoono, Dawda n'i kar, waato kaŋ a go diraw ra ga koy ka nga waato mayra ta gooro me gaa. 	 et percussit David Adadezer filium Roob regem Soba quando profectus est ut dominaretur super flumen Eufraten


Boro kaŋ te zaama ga bankaaray yaadin da bankaaray kwaaray yaŋ. Ay s'a maa tuusu fundi tira ra hal abada. Ay g'a maa seeda ay Baaba nda nga malaykey jine. 	 qui vicerit sic vestietur vestimentis albis et non delebo nomen eius de libro vitae et confitebor nomen eius coram Patre meo et coram angelis eius


Alwaato din no iri meyey ga to da haari, Iri deeney mo gonda farhã baytuyaŋ. Kala dumi cindey game ra i ne: «Rabbi na muraadu beeriyaŋ te i se.» 	 vanum est vobis ante lucem surgere surgere postquam sederitis qui manducatis panem doloris cum dederit dilectis suis somnum


D'a ye ka bangay bankaara ra, da jarsa ra wala soofo ra, wala hay kulu kaŋ i te da kuuru, a go ga zay no. Ni m'a ton da danji, hay kulu kaŋ no kaŋ a ra dooro go. 	 quod si ultra apparuerit in his locis quae prius inmaculata erant lepra volatilis et vaga debet igne conburi


Hara binde go laabey kulu ra, Yusufu mo na ŋwaari jisante barmey kulu me fiti. A soobay ka neera Misirancey se. Zama hara koroŋ Misira laabo ra. 	 crescebat autem cotidie fames in omni terra aperuitque Ioseph universa horrea et vendebat Aegyptiis nam et illos oppresserat fames


Kala wandiya armo da nyaŋo ne: «Wa naŋ wandiya ma te jirbiyaŋ iri do, baa jirbi way cine, gaa a ma koy.» 	 responderunt fratres eius et mater maneat puella saltem decem dies apud nos et postea proficiscetur


Han din kaŋ araŋ na bokwa feeni mo, araŋ ma kande feeji gaaru ize kaŋ sinda laru, haraŋ ize. I m'a salle a ma te sargay kaŋ i ga ton Rabbi se. 	 atque in eodem die quo manipulus consecratur caedetur agnus inmaculatus anniculus in holocaustum Domini


Da ni ca na ni daŋ ni ma taali te mo, m'a dumbu ka kaa! Ni ma furo fundi ra ce-fo-koy, a ga bisa i ma ni catu danji bango ra nda ni ce hinka. 	 ubi vermis eorum non moritur et ignis non extinguitur


Musa binde hẽ Rabbi gaa ka ne: «Mate n'ay ga te borey wo se? A cindi kayna i m'ay catu-catu nda tondiyaŋ.» 	 clamavit autem Moses ad Dominum dicens quid faciam populo huic adhuc pauxillum et lapidabunt me


Ifo se no araŋ kande Rabbi jama ne ganji woone ra, nangu kaŋ iri ga bu, iri nd'iri almaney? 	 cur eduxistis ecclesiam Domini in solitudinem ut et nos et nostra iumenta moriantur


A naŋ i ma fongu nda nga dambara goyey. Rabbi ya gomnikoy no, kaŋ ga to da bakaraw. 	 exortum est in tenebris lumen rectis misericors et miserator et iustus


Ni ma humburu Rabbi ni Irikoyo. A se mo no ni ga may ka ze d'a maa. 	 cave diligenter ne obliviscaris Domini qui eduxit te de terra Aegypti de domo servitutis Dominum Deum tuum timebis et ipsi servies ac per nomen illius iurabis


Kala Dawda mo te bine zama Rabbi bangay ka Uzza kortu. Dawda na noodin maa daŋ Perez-Uzza, mate kaŋ a maa go hala ka kaa sohõ. 	 contristatusque David eo quod divisisset Dominus Ozam vocavit locum illum Divisio Oza usque in praesentem diem


Kaari iri! May no g'iri faaba irikoy hinkoyey wo kambe ra? Woone yaŋ no ga ti irikoyey kaŋ na Misirancey kulu kar da balaaw kulu dumi ganjo ra. 	 vae nobis non enim fuit tanta exultatio heri et nudius tertius vae nobis quis nos servabit de manu deorum sublimium istorum hii sunt dii qui percusserunt Aegyptum omni plaga in deserto


Jisiyaŋ nango boŋ mo gonda tudu himandi kaŋ go g'a windi, a kayyaŋ sanda kambe kar jare no. Jisiyaŋ nango boŋ mo a gaayyaŋ hari go no, kaŋ nga nd'a jezey margu care ra, nga nd'ey. 	 in summitate autem basis erat quaedam rotunditas dimidii cubiti ita fabrefacta ut luter desuper possit inponi habens celaturas suas et scalpturas varias ex semet ipso


Yaadin gaa doŋ ay ga du yaamaryaŋ kayna baa sohõ. Oho, hal ay ma cilili dooro kaŋ si bakar din ra, Zama ay mana Koy Hanna sanney kakaw. 	 et haec mihi sit consolatio ut adfligens me dolore non parcat nec contradicam sermonibus Sancti


Yaadin mo no, tuuri hanno kulu ga ize hanno hay, amma tuuri laalo, ize laalo no a ga hay. 	 sic omnis arbor bona fructus bonos facit mala autem arbor fructus malos facit


Za Farisi fonda borey goono ga margu nangu folloŋ, Yesu n'i hã 	 congregatis autem Pharisaeis interrogavit eos Iesus


Ay g'ay koytaray karga sinji mo Elam ra. A ra ay ga bonkooni nda mayraykoyey halaci mo. Yaadin no Rabbi ci. 	 et ponam solium meum in Aelam et perdam inde reges et principes ait Dominus


Waato kaŋ Koy Beero na dumey kulu no i tubo, Waato kaŋ a na Adam-izey fay waani-waani, A na dumi cindey hirri meyey candi Israyla izey baayaŋ lasaabo boŋ. 	 quando dividebat Altissimus gentes quando separabat filios Adam constituit terminos populorum iuxta numerum filiorum Israhel


Kala Irikoy ne Nuhu se: «Fundikooni kulu to nga aloomaro me ay jine, zama i na ndunnya toonandi nda toonye. Guna mo, a si gay kaŋ ay g'i halaci, ngey nda ndunnya kulu. 	 dixit ad Noe finis universae carnis venit coram me repleta est terra iniquitate a facie eorum et ego disperdam eos cum terra


Alwaato din ra Yahuda dira ka fun nga nya-izey do ka koy ka goro Adullam kwaara boro fo do, kaŋ maa Hira. 	 eo tempore descendens Iudas a fratribus suis divertit ad virum odollamitem nomine Hiram


I n'i fundi korfa pati, I ga bu laakal-jaŋay ra mo.› 	 qui autem reliqui fuerint auferentur ex eis morientur et non in sapientia


Irikoy windo goy-izey neeya: Ziha izey, da Hasufa izey, da Tabbayot izey, 	 ianitores filii Sellum filii Ater filii Telmon filii Accub filii Atita filii Sobai centum triginta octo


«Ma Lawitey suuban Israyla izey game ra, k'i fay waani. 	 tolle Levitas de medio filiorum Israhel et purificabis eos


Kaldiya mo ga ciya wongu arzaka. Borey kaŋ n'a ku wongo ra ga ne a wasa ngey se. Yaadin no Rabbi ci. 	 et erit Chaldea in praedam omnes vastantes eam replebuntur ait Dominus


Sanda za saaya kaŋ ay na jine boroyaŋ daŋ i ma goro k'ay borey Israyla may, ni mo ay ga naŋ ni ma fulanzam ni ibarey kulu gaa. Woodin baa si mo Rabbi goono ga ci ni se: Rabbi ga dumi te ni se. 	 ex die qua constitui iudices super populum meum Israhel et requiem dabo tibi ab omnibus inimicis tuis praedicitque tibi Dominus quod domum faciat tibi Dominus


Waati kaŋ Kuruko Beero ga bangay mo, araŋ ga du boŋtobay kaŋ gonda darza, kaŋ si halaci mo. 	 et cum apparuerit princeps pastorum percipietis inmarcescibilem gloriae coronam


Ay maa doori ay jama ize wayo dooro se gumo. Ay go ga bu baray te. Boŋ haway n'ay di. 	 super contritionem filiae populi mei contritus sum et contristatus stupor obtinuit me


Waati din gaa no ay guna. A go, batama kaŋ go ciiti malaykey boŋ do din ra, i na hay fo bangandi i boŋ, danga hiiri kaŋ ga nyaale tondi no, a himando ga hima sanda koytaray karga cine. 	 et vidi et ecce in firmamento quod erat super caput cherubin quasi lapis sapphyrus quasi species similitudinis solii apparuit super ea


Iri ma Irikoy gana hananyaŋ da adilitaray ra, Hal iri aloomarey me. 	 in sanctitate et iustitia coram ipso omnibus diebus nostris


Dan izey kunda tubo nooya i almayaaley boŋ, birni woodin yaŋ da ngey kawyey. 	 haec est possessio tribus filiorum Dan per cognationes suas urbes et viculi earum


Ben-Hadad binde maa bonkoono Asa sanno, ka nga marga wongu nyaŋey mo donton i ma Israyla kwaarey wongu. A na Iyon, da Dan, da Abel-Bayt-Maaka, da Cinnerot kulu da Naftali laabo kulu mo kar. 	 adquiescens Benadad regi Asa misit principes exercitus sui in civitates Israhel et percusserunt Ahion et Dan et Abel domum Maacha et universam Cenneroth omnem scilicet terram Nepthalim


Waato din gaa bonkoono kaa ka fun faada tuuri boosi kalo do ka furo fuwo ra. Kala Haman go, a kaŋ daaro meyo gaa, nangu kaŋ bonkoono wande Esta go. Kala bonkoono ne: «A ga ba k'ay wande kaynandi ay jine fuwo ra nooya?» Sanno to ka fatta bonkoono meyo ra ya-cine day, kal i na Haman moyduma bangum. 	 qui cum reversus esset de horto nemoribus consito et intrasset convivii locum repperit Aman super lectulum corruisse in quo iacebat Hester et ait etiam reginam vult opprimere me praesente in domo mea necdum verbum de ore regis exierat et statim operuerunt faciem eius


Guusuyaŋ ne: ‹A si ay ra.› Teeku ne: ‹Manti ay banda no a go.› 	 abyssus dicit non est in me et mare loquitur non est mecum


Ay wo ci hayey kaŋ ay di Baaba do. Araŋ mo go ga te hayey kaŋ araŋ maa araŋ baaba do.» 	 ego quod vidi apud Patrem loquor et vos quae vidistis apud patrem vestrum facitis


«Kala waatifo no ay ga suuru nda jama laalo wo, kaŋ go g'ay jance? Ay maa Israyla izey janceyaŋo kaŋ i goono g'ay jance nd'a. 	 usquequo multitudo haec pessima murmurat contra me querellas filiorum Israhel audivi


Cimi no ay ya ni dumi kaŋ ga maan no, amma kulu nda yaadin, dumi fo go no kaŋ maan ka bisa ay. 	 nec abnuo me propinquum sed est alius me propinquior


Irikoy ne Ibrahim se koyne: «Ni ya day, ni m'ay alkawlo gaay, nin da ni banda hal i zamaney kulu ra. 	 dixit iterum Deus ad Abraham et tu ergo custodies pactum meum et semen tuum post te in generationibus suis


sanku fa borey kaŋ yaŋ goono ga dira ngey bine ibaay laalo ziibey ra, kaŋ yaŋ ga donda mayray mo. Tangari dondonandikoy wo, farratanteyaŋ no, boŋ sando yaŋ mo no. I si jijiri waato kaŋ i goono ga beena beeraykoyey wow. 	 magis autem eos qui post carnem in concupiscentia inmunditiae ambulant dominationemque contemnunt audaces sibi placentes sectas non metuunt blasphemantes


Bonkoono n'i no Jibeyon borey se. Ngey mo n'i sarku tondo ra Rabbi jine, i boro iyya din kulu mo bu care banda. Heemar jirbey ra no i n'i wi, jirbey sintina ra, sayir heemar sintina. 	 et dedit eos in manu Gabaonitarum qui crucifixerunt illos in monte coram Domino et ceciderunt hii septem simul occisi in diebus messis primis incipiente messione hordei


Siman Kanaana bora da Yahuta Kariyoti bora, kaŋ na Yesu amaana ŋwa. 	 Simon Cananeus et Iudas Scariotes qui et tradidit eum


Ma sambu ni wano ka koy ni koyyaŋ. Ay miila no ya kokor banda borey bana sanda ni cine. 	 tolle quod tuum est et vade volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi


Han din hane Benyamin wane kaŋ yaŋ bu, i timmanta boro zambar waranka cindi gu no, takubakoyyaŋ, kaŋ woodin yaŋ kulu yaarukomyaŋ no. 	 et sic factum est ut omnes qui ceciderant de Beniamin in diversis locis essent viginti quinque milia pugnatores ad bella promptissimi


Ya nin, Sihiyona ize wayo, ni laalayaŋo alhakko kubay. Rabbi si ye ka konda nin tamtaray koyne. Ya nin, Edom ize wayo, a ga ni laala alhakko bana ni gaa, A ma ni zunubey gundo fisi ka kaa taray mo. 	 THAU conpleta est iniquitas tua filia Sion non addet ultra ut transmigret te visitavit iniquitatem tuam filia Edom discoperuit peccata tua


Wala mo, mate no i ga te ka waazu da manti i n'i donton no? Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Man i cey booro himando, Ngey kaŋ yaŋ ga kande gomni Baaru Hanna!» 	 quomodo vero praedicabunt nisi mittantur sicut scriptum est quam speciosi pedes evangelizantium pacem evangelizantium bona


Waadu nooya kaŋ ay waadu ndunnya kulu se, Kambe mo nooya kaŋ go sambante ndunnya dumey kulu boŋ. 	 hoc consilium quod cogitavi super omnem terram et haec est manus extenta super universas gentes


Da laakalkooni gonda kakaw sanni nga nda boro kaŋ sinda laakal game ra, D'a te bine, wala d'a haaru, Kulu nda yaadin fulanzamay si no. 	 vir sapiens si cum stulto contenderit sive irascatur sive rideat non inveniet requiem


Kus izey neeya: Seba, Habila, Sabta, Ra-Amma, da Sabteka. Ra-Amma izey neeya: Seba da Dedan. 	 filii autem Chus Saba et Evila Sabatha et Rechma et Sabathaca porro filii Rechma Saba et Dadan


Rabbi maa araŋ sanney jinde, a te bine mo ka ze ka ne: 	 cumque audisset Dominus vocem sermonum vestrorum iratus iuravit et ait


I mana di ay baa Irikoy windo ra, ay go ga kakaw da boro kulu. Ay siino ga haw daŋ marga ra, baa Yahudance diina marga fuwey ra, wala kwaara ra. 	 et neque in templo invenerunt me cum aliquo disputantem aut concursum facientem turbae neque in synagogis neque in civitate


Iri ma tun ka ziji ka koy Betel. Ay mo, ay ga sargay feema cina Irikoy se, nga kaŋ tu ay se ay gurzugay zaaro ra. A go ay banda mo fondo kulu kaŋ ay ga gana ra.» 	 surgite et ascendamus in Bethel ut faciamus ibi altare Deo qui exaudivit me in die tribulationis meae et fuit socius itineris mei


Gaa no i ne a se: «Day, nin no may, hal iri ma konda tuyaŋo borey kaŋ n'iri donton se? Ifo no ni ga ne ni bumbo ciine ra?» 	 dixerunt ergo ei quis es ut responsum demus his qui miserunt nos quid dicis de te ipso


Rabbi goyey ya ibeeriyaŋ no, Ceeciyaŋ hari mo no boro kulu kaŋ ga maa i kaani se. 	 potens in terra erit semen eius generatio rectorum benedicetur


zama ay g'araŋ anniya bay. A se no ay ga fooma nd'araŋ Masidoniya borey jine ka ne: Akaya waney na ngey soola te za manaŋ. Araŋ anniya mo n'i borey baayaŋ no kookari. 	 scio enim promptum animum vestrum pro quo de vobis glorior apud Macedonas quoniam Achaia parata est ab anno praeterito et vestra aemulatio provocavit plurimos


Waato gaa Yesu ne i se: «I na asibti zaari te boro sabbay se, day i mana boro te asibti zaari sabbay se bo. 	 et dicebat eis sabbatum propter hominem factum est et non homo propter sabbatum


Alaama nda dambara hari boobo goono ga te diyey kambey do jama ra. I kulu mo goono ga margu Suleymanu tanda ra da bine folloŋ. 	 per manus autem apostolorum fiebant signa et prodigia multa in plebe et erant unianimiter omnes in porticu Salomonis


Hala alfagey si baa hin ka kay ka goyo te buro sabbay se, zama Rabbi darza na Rabbi fuwo toonandi. 	 et non poterant sacerdotes stare et ministrare propter nebulam impleverat enim gloria Domini domum Domini


Neyomi kurnyo Elimelek wo bu ka wando nda nga ize aru hinka naŋ. 	 et mortuus est Helimelech maritus Noemi remansitque ipsa cum filiis


Arwasey fooma hari wo, i gaabo no, Dottijey darza mo, i hamni kwaara no. 	 exultatio iuvenum fortitudo eorum et dignitas senum canities


Woodin sabbay se ay man'ay boŋ lasaabu hal ay to ay ma kaa ni do. Day, ma salaŋ hinne, ay zanka mo ga du baani. 	 propter quod et me ipsum non sum dignum arbitratus ut venirem ad te sed dic verbo et sanabitur puer meus


Ya Irikoy, ma si mooru ay! Ya ay Irikoyo, ma waasu k'ay gaa! 	 quia liberavit pauperem a potente et pauperem cui non erat adiutor


Wa kaa, iri ma farhã baytu te Rabbi se, Iri ma cilili iri faaba tondo se. 	 quando domus aedificabatur post captivitatem canticum huic David cantate Domino canticum novum cantate Domino omnis terra


Waato kaŋ iri furo Roma, i yadda Bulos se a ma goro nga nda sooja kaŋ goono g'a batu din hinne. 	 cum venissemus autem Romam permissum est Paulo manere sibimet cum custodiente se milite


Woodin sabbay se no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ne: A go, ay ga borey wo kuru nda kobto fotto, ay m'i no tay hari i ma haŋ mo. 	 idcirco haec dicit Dominus exercituum Deus Israhel ecce ego cibabo eos populum istum absinthio et potum dabo eis aquam fellis


A binde, waato kaŋ Samuwila di Sawulu, kala Rabbi ne a se: «Bora kaŋ ay ci ni se din, nga neeya. Boro wo no g'ay jama may.» 	 cumque aspexisset Samuhel Saulem Dominus ait ei ecce vir quem dixeram tibi iste dominabitur populo meo


da Baalat, da Tadmor kaŋ go saajo ra, Yahuda laabo ra, 	 et Baalath et Palmyram in terra solitudinis


Kala Irikoy boro fo kaa Eli do ka ne a se: «Yaa no Rabbi ci: Manti ay n'ay boŋ bangandi ni baabo dumo se, za i go Misira ra ga tamtaray te Firawna* windo se? 	 venit autem vir Dei ad Heli et ait ad eum haec dicit Dominus numquid non aperte revelatus sum domui patris tui cum essent in Aegypto in domo Pharaonis


Woodin se no ni ga sanni woone ci i se: A go, yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci: I ga humbur kulu toonandi nda duvan*. Waati kaŋ i ga ne ni se: «Iri wo, iri mana bay no, ahãa, i ga humbur kulu toonandi nda duvan?» 	 dices ergo ad eos sermonem istum haec dicit Dominus Deus Israhel omnis laguncula implebitur vino et dicent ad te numquid ignoramus quia omnis laguncula implebitur vino


Zama a mana zumbu i ra boro kulu boŋ jina, kala day i te i se baptisma hinne Rabbi Yesu maa ra. 	 nondum enim in quemquam illorum venerat sed baptizati tantum erant in nomine Domini Iesu


Yaadin mo no ay ga ne araŋ se: farhã goono ga te Irikoy malaykey jine zunubikooni folloŋ kaŋ tuubi sabbay se.» 	 ita dico vobis gaudium erit coram angelis Dei super uno peccatore paenitentiam agente


Yesu mo ne i se; «Ay mo si ci araŋ se dabari kaŋ dumi no ay goono ga hayey din te d'a.» 	 et Iesus ait illis neque ego dico vobis in qua potestate haec facio


Zama i ma cimi ciiti ganji talkey se, I m'ay jama alfukaarey cimo kom. Zama i ma wayborey kaŋ kurnyey bu ciya wongu arzaka, I ma alatuumey mo kom! 	 ut opprimerent in iudicio pauperes et vim facerent causae humilium populi mei ut essent viduae praeda eorum et pupillos diriperent


I moy fiti. Amma Yesu n'i kaseeti gumo ka ne: «Boro kulu ma si maa baaro wo.» 	 et aperti sunt oculi illorum et comminatus est illis Iesus dicens videte ne quis sciat


Yaa no Rabbi ci: «Sohõ binde ay ga tun ka kay, Sohõ ay g'ay boŋ beerandi, ay ga beeri mo sohõ. 	 nunc consurgam dicit Dominus nunc exaltabor nunc sublevabor


A ne i se: «I n'araŋ no araŋ ma Irikoy koytara gundey bay, amma cindey se, kala misayaŋ, ‹hala gunayaŋ ra i ma si di, maayaŋ ra mo i ma si faham.› 	 quibus ipse dixit vobis datum est nosse mysterium regni Dei ceteris autem in parabolis ut videntes non videant et audientes non intellegant


Ya ay Koyo, ay ga saabu ni se dumey ra, Ay ga sifaw baytu te ni se dumi cindey ra. 	 priusquam intellegerent spinae vestrae ramnum sicut viventes sicut in ira absorbet vos


Anatot alborey, zangu nda waranka cindi ahakku no. 	 viri Anathoth centum viginti octo


I n'a za ka kand'a da bariyaŋ _torko boŋ__ k'a fiji nga kaayey banda Urusalima ra, Dawda birno ra. 	 et asportaverunt in equis sepultusque est in Hierusalem cum patribus suis in civitate David


A na Israyla may jiiri waranka cindi hinza, gaa no a bu. I n'a fiji Samir ra. 	 et iudicavit Israhel viginti et tribus annis mortuusque ac sepultus est in Sanir


Amma ay ga woone ci: araŋ ma dira Biya _Hanna__ ra, gaa no araŋ si bine ibaay laaley toonandi. 	 dico autem spiritu ambulate et desiderium carnis non perficietis


Kala Jideyon ne Rabbi se: «Ay jine bora, ifo no ay ga Israyla faaba nd'a? Zama ay dumo ya ikayna no gumo Manasse ra, ay mo koda no ay baabo windo ra.» 	 qui respondens ait obsecro Domine mi in quo liberabo Israhel ecce familia mea infima est in Manasse et ego minimus in domo patris mei


Tuuri kulu kaŋ si ize hanno hay, i g'a wi k'a catu danji ra. 	 omnis arbor quae non facit fructum bonum exciditur et in ignem mittitur


Dawda ne Mikal se: «Ay n'a te Rabbi jine no, nga kaŋ n'ay suuban k'ay daŋ jina ni baaba nda nga windo kulu boŋ, zama nga m'ay ciya jine boro Rabbi jama boŋ, kaŋ ga ti Israyla. Woodin se no ay gaan Rabbi jine. 	 dixitque David ad Michol ante Dominum qui elegit me potius quam patrem tuum et quam omnem domum eius et praecepit mihi ut essem dux super populum Domini Israhel


Dawda wane no. Ya Rabbi, ni gaa no ay ga ce. Ya ay tondi daaro, ma si te ay se suntaŋ. Zama ay ma si ciya sanda borey kaŋ yaŋ goono ga gunguray ka do guusu ra, Da ni dangay ay se. 	 psalmus David in consummatione tabernaculi adferte Domino filii Dei adferte Domino filios arietum


Waato din gaa alfagey da Lawi borey tun ka albarka gaara jama se. Rabbi maa i jindey mo. I adduwey mo ziji ka to Irikoy nangoray hananta do, kaŋ go beena ra. 	 surrexerunt autem sacerdotes atque Levitae benedicentes populo et exaudita est vox eorum pervenitque oratio in habitaculum sanctum caeli


I jarga koyne Melatiya Jibeyon bora go no, da Yadon Merona bora nda Jibeyon borey, nda Mizpa borey, kaŋ yaŋ ga ti isa daŋante laabukoyey mayray waney. I na hanseyaŋ te. 	 et iuxta eos aedificavit Meletias Gabaonites et Iadon Meronathites viri de Gabaon et Maspha pro duce qui erat in regione trans Flumen


I boro hinka kaŋ maa Yohanna sanno ka Yesu gana, boro fa i ga ne a se Andarawos, Siman Bitros nya ize no. 	 erat autem Andreas frater Simonis Petri unus ex duobus qui audierant ab Iohanne et secuti fuerant eum


Jine borey wala Farisi fonda borey ra boro fo go no kaŋ n'a cimandi no? 	 numquid aliquis ex principibus credidit in eum aut ex Pharisaeis


Yasuwa mo, nga nda Israyla kulu a banda na Akan, Zera izo sambu, da nzarfo, da daabiro, da wura deena, d'a ize arey, d'a ize wayay, d'a hawey, d'a feejey, d'a kuuru-fuwo, d'a farkayey, da hay kulu kaŋ go a se. I kand'ey Akor gooro do. 	 tollens itaque Iosue Achan filium Zare argentumque et pallium et auream regulam filiosque eius et filias boves et asinos et oves ipsumque tabernaculum et cunctam supellectilem et omnis Israhel cum eo duxerunt eos ad vallem Achor


A kayno Esek izey mo neeya: a hay-jina Ulam, ihinkanta Yeyus, ihinzanta Elifelet. 	 filii autem Esec fratris eius Ulam primogenitus et Us secundus et Eliphalet tertius


Baa Yahuda mo, i mana Rabbi ngey Irikoyo lordey haggoy bo, amma i dira Israyla farilley ra kaŋ yaŋ i daŋ. 	 sed nec ipse Iuda custodivit mandata Domini Dei sui verum ambulavit in erroribus Israhel quos operatus fuerat


Wa bay kaŋ Rabbi no ga ti Irikoy, Nga no k'iri te, iri ya a wane yaŋ mo no. Iri ya a boroyaŋ no, a kuray nango feejiyaŋ mo. 	 non proponebam ante oculos meos rem iniustam facientes praevaricationes odivi non adhesit mihi


I ga ci mo laabo woone borey se, zama i maa baaru mate kaŋ ni, ya Rabbi, ni go jama wo game ra. I go ga di nin mo-da-mo, ni buro go i boŋ do ga kay beene. Ni ga furo i jine, zaari haray buru yuumay ra, cin haray mo danji ra. 	 et habitatores terrae huius qui audierunt quod tu Domine in populo isto sis et facie videaris ad faciem et nubes tua protegat illos et in columna nubis praecedas eos per diem et in columna ignis per noctem


Gaa no ay ne: «Laakal wo, a bisa gaabi nafa.» Kulu nda yaadin, i ga donda talka laakal, i si maa a sanney se mo. 	 et dicebam ego meliorem esse sapientiam fortitudine quomodo ergo sapientia pauperis contempta est et verba eius non sunt audita


Malayka ne ay se: «Laala nooya!» Kal a na waybora tuti jina muudo ra. A na bidile daabirjo sambu ka muudo meyo daabu nd'a. 	 et dixit haec est impietas et proiecit eam in medio amphorae et misit massam plumbeam in os eius


D'a ne: ‹A boori!› to, ay, ni tamo du baani nooya. Amma d'a futu, ni ma bay kaŋ a na laala kunsum no. 	 si dixerit bene pax erit servo tuo si autem fuerit iratus scito quia conpleta est malitia eius


Alwaato din ra no Babila bonkoono Nebukadnezzar soojey kaa Urusalima ka kwaara windi nda wongu. 	 in tempore illo ascenderunt servi Nabuchodonosor regis Babylonis in Hierusalem et circumdata est urbs munitionibus


Ya araŋ arzakantey, wa maa: wa hẽ ka kaati masiibey kaŋ ga kaa araŋ gaa sabbay se. 	 age nunc divites plorate ululantes in miseriis quae advenient vobis


I na boro cindey mo wi da bariyo kaarukwa takuba, sanda wo kaŋ goono ga fun a meyo ra nooya. Curey kulu kungu nd'i hamo mo. 	 et ceteri occisi sunt in gladio sedentis super equum qui procedit de ore ipsius et omnes aves saturatae sunt carnibus eorum


Guna, jirbiyaŋ goono ga kaa kaŋ hay kulu kaŋ go ni windo ra nda hay kulu kaŋ ni kaayey jisi hala ka kaa hunkuna, i g'i sambu ka kond'ey Babila. Hay kulu si cindi. Yaadin no Rabbi ci. 	 ecce dies venient et auferentur omnia quae sunt in domo tua et quae condiderunt patres tui usque in diem hanc in Babylone non remanebit quicquam ait Dominus


Boro ma bu nda takuba baa a ma bu da haray. Hara g'a kombandi, a ga komso mo fari nafa-jaŋay sabbay se. 	 TETH melius fuit occisis gladio quam interfectis fame quoniam isti extabuerunt consumpti ab sterilitate terrae


I g'a jabuyaŋ himandey kulu bagu-bagu, I g'a sufuray kulu ton da danji mo. Ay g'a toorey kulu ciya kurmuyaŋ, Zama kaaruwataray banandi ra no a na i kulu margu-margu. I ga ye ka ciya kaaruwataray banandi mo. 	 et omnia sculptilia eius concidentur et omnes mercedes eius conburentur igni et omnia idola eius ponam in perditionem quia de mercedibus meretricis congregata sunt et usque ad mercedem meretricis revertentur


Yakuba binde goro Misira laabo ra jiiri way cindi iyye. Yaadin gaa no Yakuba fundo jirbey jiirey to jiiri zangu nda waytaaci cindi iyye. 	 et vixit in ea decem et septem annis factique sunt omnes dies vitae illius centum quadraginta septem annorum


Daliili kaŋ se Almasihu bu, a ye ka funa mo, nga neeya: zama nga ma ciya buukoy da fundikooney kulu se Rabbi. 	 in hoc enim Christus et mortuus est et revixit ut et mortuorum et vivorum dominetur


Rabbi salaŋ Musa se koyne, ka ne: 	 dixit quoque Dominus ad Mosen


Amma sohõ Rabbi salaŋ ka ne: «Ne ka guna jiiri hinza, danga mate kaŋ goy-ize ga goy lasaabu, Mowab darza ga ye ka ciya donda-caray hari, nga nda nga kunda beero kulu. Borey kaŋ yaŋ ga cindi si baa gumo, hina mo si.» 	 et nunc locutus est Dominus dicens in tribus annis quasi anni mercennarii auferetur gloria Moab super omni populo multo et relinquetur parvus et modicus nequaquam multus


D'ay harta, ni g'a seeda, Ni s'ay ciya adilante mo ay taaley boŋ. 	 si peccavi et ad horam pepercisti mihi cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris


Yaa no Rabbi ci: A ga ciya mo, d'araŋ maa ay se da anniya, hal araŋ siino ga furo nda jinay dumi kulu gallo wo meyey gaa asibti hane, amma d'araŋ ga asibti hane fay waani, araŋ siino ga goy kulu te a ra, 	 et erit si audieritis me dicit Dominus ut non inferatis onera per portas civitatis huius in die sabbati et si sanctificaveritis diem sabbati ne faciatis in ea omne opus


Zama i n'araŋ hay hayyaŋ taji, manti nda dumar'ize kaŋ ga sara, amma da wo kaŋ si sara, Irikoy Sanno do nooya, kaŋ goono ga funa ka goro hal abada. 	 renati non ex semine corruptibili sed incorruptibili per verbum Dei vivi et permanentis


Waati kaŋ ni n'a hanandiyaŋo ban, yeej'ize fo kaŋ sinda laru da feeji fo kaŋ i kaa kuru ra kaŋ sinda laru, ni g'i salle. 	 cumque conpleveris expians illud offeres vitulum de armento inmaculatum et arietem de grege inmaculatum


Sohõ binde, ni ma boroyaŋ donton Yaffa kwaara ka Siman, kaŋ se i ga ne Bitros, ce. 	 et nunc mitte viros in Ioppen et accersi Simonem quendam qui cognominatur Petrus


A na sanney din ci nooru jisiro do, waato kaŋ a go ga dondonandi Irikoy windo ra. Boro kulu man'a di, zama a alwaato mana to jina. 	 haec verba locutus est in gazofilacio docens in templo et nemo adprehendit eum quia necdum venerat hora eius


Iri ne iri ga kande iri dumari boŋ-jina hamni, d'iri sargay kaŋ i ga sambu beene, da tuuri kulu dumi izeyaŋ, da reyzin hari, da ji wane, ka kaa alfagey do, ka koy iri Irikoyo windo ra. Iri laabo zakka mo iri ga kand'a Lawi borey do, zama ngey, Lawi borey no ga zakka ta laabo birney kulu ra, nangey kaŋ iri ga far. 	 et primitias ciborum nostrorum et libaminum nostrorum et poma omnis ligni vindemiae quoque et olei adferemus sacerdotibus ad gazofilacium Dei nostri et decimam partem terrae nostrae Levitis ipsi Levitae decimas accipient ex omnibus civitatibus operum nostrorum


Da ni di ni nya-izo farka wala a yeejo fun ka kaŋ fondo boŋ, ni ma si ni boŋ bare i se. Ni ma si jaŋ k'a gaakasinay a m'i tunandi. 	 si videris asinum fratris tui aut bovem cecidisse in via non despicies sed sublevabis cum eo


Ngey wo Ibraniyanceyaŋ no? To, ay mo yaadin no. Ngey wo Israyla boroyaŋ no? Ay mo yaadin no. Ngey wo Ibrahim bandayaŋ no? Ay mo yaadin no. 	 Hebraei sunt et ego Israhelitae sunt et ego semen Abrahae sunt et ego


Haŋ kaŋ te i se ga yaasay woone daahirandi kaŋ ne: «Hansi ga ye nga yeero do, gursuna way kaŋ nyumay mo ga ye ka bimbilko botogo ra.» 	 contigit enim eis illud veri proverbii canis reversus ad suum vomitum et sus lota in volutabro luti


Hantumo kaŋ i hantum neeya: MENE, MENE, TEKEL, UFARSIN. 	 haec est autem scriptura quae digesta est mane thecel fares


Za kaŋ Rabbi na woodin yaŋ te, a ga bay mate kaŋ nga ga te ka nga ganakoy faaba taabi ra ka borey kaŋ sinda adilitaray gaay mo alhakku se hala ciiti zaaro ma kaa, 	 novit Dominus pios de temptatione eripere iniquos vero in diem iudicii cruciandos reservare


Woodin sabbay se, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Za kaŋ araŋ na sanni yaamo te, araŋ di tangari mo, a go, ay ga gaaba nd'araŋ. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 propterea haec dicit Dominus Deus quia locuti estis vana et vidistis mendacium ideo ecce ego ad vos ait Dominus Deus


Zama baa waato kaŋ iri kaa Masidoniya, iri fundey mana fulanzam baa kayna. Kambu kulu gaa iri du kankami. Kakawyaŋ go taray, bina ra mo humburkumay. 	 nam et cum venissemus Macedoniam nullam requiem habuit caro nostra sed omnem tribulationem passi foris pugnae intus timores


Sahãadin-sahãadin jiraytara ban a gaa. A hanan mo. 	 et cum dixisset statim discessit ab eo lepra et mundatus est


A na Israyla bonkooney fonda gana mo, sanda mate kaŋ cine Ahab dumo te, zama a na Ahab ize way fo hiiji. A na goy laalo te mo Rabbi diyaŋ gaa. 	 ambulavitque in viis regum Israhel sicut egerat domus Ahab filia quippe Ahab erat uxor eius et fecit malum in conspectu Domini


Amma Bitros ne: «Hananiya, ifo se no Saytan* na ni bina toonandi ya-cine hala ni ma taari Biya Hanna se, hala ni ma ni batama nooro fay ka jara gaay? 	 dixit autem Petrus Anania cur temptavit Satanas cor tuum mentiri te Spiritui Sancto et fraudare de pretio agri


Yaadin cine no Irikoy na Yabin, Kanaana bonkoono ye Israyla izey mayray cire nd'a han din, zaari woodin ra. 	 humiliavit ergo Deus in die illo Iabin regem Chanaan coram filiis Israhel


Zama a ne: «Baa ay du k'a kwaayo ham, kulu ay ga du baani.» 	 dicebat enim quia si vel vestimentum eius tetigero salva ero


May no ka Tir waadu nda woodin? Nga kaŋ ga koytarayyaŋ zaban, Nga kaŋ a fatawc'izey ya bonkooniyaŋ no. A day da neera teekoy mo ndunnya boro beeriyaŋ no. 	 quis cogitavit hoc super Tyrum quondam coronatam cuius negotiatores principes institores eius incliti terrae


Ni ma asariya wo sanney kulu hantum i gaa mo, d'araŋ daŋandi ka furo. Yaadin gaa no i ga yadda ni ma furo laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no din ra. Laabo din ga wa nda yu bambari, mate kaŋ Rabbi ni kaayey Irikoyo na alkawli sambu nd'a ni se. 	 ut possis in eis scribere omnia verba legis huius Iordane transmisso ut introeas terram quam Dominus Deus tuus dabit tibi terram lacte et melle manantem sicut iuravit patribus tuis


Waato kaŋ iri dira ka fun Tir, iri kaa Butolimayis, iri na noodin nya-izey fo, iri goro i do jirbi folloŋ. 	 nos vero navigatione explicita a Tyro descendimus Ptolomaida et salutatis fratribus mansimus die una apud illos


Israyla bonkoono binde na doogari ce ka ne: «Koy ka kande Mikaya Imla izo da waasi.» 	 vocavit ergo rex Israhel eunuchum quendam et dixit ei festina adducere Micheam filium Hiemla


Oho, nin mo zanka kayna, I ga ne ni se Koy Beero kaŋ bisa ikulu wane annabi, Zama ni ga furo Rabbi jine k'a fondey soola. 	 et tu puer propheta Altissimi vocaberis praeibis enim ante faciem Domini parare vias eius


I go no, bonkoono Dariyus jiiri taacanta ra, Rabbi sanno kaa Zakariya do handu yagganta jirbi taaca, sanda Sislef hando ra nooya. 	 et factum est in anno quarto Darii regis factum est verbum Domini ad Zacchariam in quarta mensis noni qui est casleu


Seeda mo neeya: Irikoy n'iri no fundi hal abada, fundo wo mo go a Izo ra. 	 et hoc est testimonium quoniam vitam aeternam dedit nobis Deus et haec vita in Filio eius est


Wa si hin cabe borey kaŋ i daŋ araŋ kambe ra se, amma araŋ ma ciya deedandiyaŋ hari kuro se. 	 neque ut dominantes in cleris sed formae facti gregi et ex animo


Waato din gaa Zerubabel, Seyaltiyel izo, da alfaga beero Yesuwa, Yehozadak izo, da jama kulu kaŋ cindi, i na Rabbi ngey Irikoyo sanno gana. I maa annabi Haggay sanney se mo, za kaŋ Rabbi i Irikoyo no k'a donton, borey mo humburu Rabbi. 	 et audivit Zorobabel filius Salathihel et Iesus filius Iosedech sacerdos magnus et omnes reliquiae populi vocem Dei sui et verba Aggei prophetae sicut misit eum Dominus Deus eorum ad ipsos et timuit populus a facie Domini


Ay di mo koyne sanda doniji, danga danji no a ra nangu kulu, za a canta deedandi gaa cine kal a ma koy beene. A canta gaa deedandi ka ye ganda mo, ay di danga danji himandi. A ga nyaale nangu kulu a windanta. 	 et vidi quasi speciem electri velut aspectum ignis intrinsecus eius per circuitum a lumbis eius et desuper et a lumbis eius usque deorsum vidi quasi speciem ignis splendentis in circuitu


Da meyey gaa, nangey kaŋ borey ga furo kwaara ra, Da furoyaŋ meyey do, a go ga jinde sambu ka ne: 	 iuxta portas civitatis in ipsis foribus loquitur dicens


He nin, boro yaamo, ni ga ba ni ma faham kaŋ cimbeeri* kaŋ sinda goyey si albarka hay no? 	 vis autem scire o homo inanis quoniam fides sine operibus otiosa est


Ya araŋ kulu kaŋ go ga bisa, araŋ baa fo, wala? Wa guna ka di hal ay bine sara wo kaŋ i te ay se din dumi go no, Wa guna mate kaŋ cine Rabbi n'ay gurzugandi nd'a a futay korna hane. 	 LAMED o vos omnes qui transitis per viam adtendite et videte si est dolor sicut dolor meus quoniam vindemiavit me ut locutus est Dominus in die irae furoris sui


A ma fofoza da hamney dagu mo k'i furu sargay feema jarga wayna funay haray, booso do. 	 vesiculam vero gutturis et plumas proiciet propter altare ad orientalem plagam in loco in quo cineres effundi solent


Woodin yaŋ Babila bonkoono Nebukadnezzar man'i ku, waato kaŋ a na Yahuda bonkoono Yekoniya Yehoyacim izo di ka fun d'a Urusalima. A kond'a Babila k'a daŋ tamtaray ra, nga nda Yahuda mayraykoyey kulu da Urusalima waney mo. 	 quae non tulit Nabuchodonosor rex Babylonis cum transferret Iechoniam filium Ioachim regem Iuda de Hierusalem in Babylonem et omnes optimates Iuda et Hierusalem


Assiriya bonkoono Sennakerib mo tun ka ye nga ce banda ka goro Ninawiya kwaara. 	 et reversus est Sennacherib rex Assyriorum et mansit in Nineve


Boro biya ga suuru nda nga dooro, Amma bine sunnay, may no ga hin a suuru? 	 spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere


Fuwo mo to da dullu Irikoy darza nd'a dabaro sabbay se. Boro kulu mo si hin ka furo fuwo ra kala nd'i na balaaw iyya, kaŋ ga ti malayka iyya din waney, ban. 	 et impletum est templum fumo a maiestate Dei et de virtute eius et nemo poterat introire in templum donec consummarentur septem plagae septem angelorum


Wala araŋ mana bay kaŋ hanantey no ga ndunnya ciiti? D'araŋ no ga ndunnya ciiti binde, araŋ mana to naŋ kaŋ araŋ ga sanni kayney ciiti? 	 an nescitis quoniam sancti de mundo iudicabunt et si in vobis iudicabitur mundus indigni estis qui de minimis iudicetis


Manti woodin hinne mo no, amma Almasihu margey no k'a suuban a ma naaru iri banda gomno din ciine ra. Iri go ga goyo wo te Rabbi bumbo darza se da mo iri m'iri himma cabe se. 	 non solum autem sed et ordinatus ab ecclesiis comes peregrinationis nostrae in hac gratia quae ministratur a nobis ad Domini gloriam et destinatam voluntatem nostram


Alfaga mo ga bilsa guna k'a jisi kala jirbi iyye, 	 qui consideratam recludet septem diebus


da fafagay goy laalo kulu dumi borey kaŋ yaŋ goono ga halaci se. I goono ga halaci zama i wangu ka ba cimo hal i ma du faaba. 	 et in omni seductione iniquitatis his qui pereunt eo quod caritatem veritatis non receperunt ut salvi fierent


D'araŋ ga ba ka furo windi ra mo, araŋ m'a salam. 	 intrantes autem in domum salutate eam


A go mo, i diina marga fuwo ra, boro fo go no kaŋ gonda follay* laalo. A na nga jinde sambu 	 et erat in synagoga eorum homo in spiritu inmundo et exclamavit


Rabbi na nga karga sinji beeney ra, A mayra mo go hay kulu boŋ. 	 fecit lunam in tempora sol cognovit occasum suum


Saaya kaŋ cine sundurko sambukoy kaa ka to Urdun, alfagey kaŋ yaŋ goono ga sundurko jare cey miri haro me gaa, (zama heemar waate kulu Urdun haro ga furo no,) 	 ingressisque eis Iordanem et pedibus eorum tinctis in parte aquae cum Iordanis autem ripas alvei sui tempore messis impleret


I na duvan haŋ. I na wura da nzarfu da guuru-say da guuru-bi da tuuri da tondi toorey mo sifa. 	 bibebant vinum et laudabant deos suos aureos et argenteos et aereos ferreos ligneosque et lapideos


Za taasi beero gaa ka koy Liban wo gaa, kala ma koy Ufratis isa beero gaa, Hittancey laabo kulu, kal a ma koy teeku beero gaa wayna kaŋay haray, ngey no ga ti araŋ hirrey me. 	 a deserto et Libano usque ad fluvium magnum Eufraten omnis terra Hettheorum usque ad mare Magnum contra solis occasum erit terminus vester


Yaa no a ne: ‹Ganji ham taacanta ga ciya mayray taacanta ndunnya boŋ. A ga waana koytaray cindey. A ga ndunnya kulu ŋwa. A g'a taamu-taamu, a g'a bagu-bagu. 	 et sic ait bestia quarta regnum quartum erit in terra quod maius erit omnibus regnis et devorabit universam terram et conculcabit et comminuet eam


I ga kati care gaa baa boro kulu mana i gaaray, danga day takuba no i banda. Araŋ ga bara dabari si kaŋ ga kay araŋ ibarey jine. 	 et corruent singuli super fratres suos quasi bella fugientes nemo vestrum inimicis audebit resistere


Da mo ni na tondi sargay feema te ay se, ni ma s'a cina nda tondi jabanteyaŋ bo, zama da ni na ni goy jinay daŋ a gaa, ni n'a ziibandi no. 	 quod si altare lapideum feceris mihi non aedificabis illud de sectis lapidibus si enim levaveris cultrum tuum super eo polluetur


Alwaato din no iri na laabo din mayra ta Amorance bonkooni hinka din kambe ra kaŋ yaŋ go Urdun daŋanta, za Arnon gooro gaa ka to hala Hermon tondi kuuko gaa. 	 tulimusque illo in tempore terram de manu duorum regum Amorreorum qui erant trans Iordanem a torrente Arnon usque ad montem Hermon


A n'a kasu bankaarayey kaa ka barmay a se afooyaŋ. A ga ŋwa Babila bonkoono jine waati kulu kal a fundo me. 	 et mutavit vestes eius quas habuerat in carcere et comedebat panem semper in conspectu eius cunctis diebus vitae suae


Saaya din gaa no hari tabakwa salaŋ Firawna se ka ne: «Hunkuna no ay fongu nd'ay taalo. 	 tunc demum reminiscens pincernarum magister ait confiteor peccatum meum


Waato kaŋ i koy daymo do, kal arhiijo kaa i banda. Borey kaŋ yaŋ go soolanteyaŋ furo arhiijo banda hiijay bato ra. I na windi meyo daabu mo. 	 dum autem irent emere venit sponsus et quae paratae erant intraverunt cum eo ad nuptias et clausa est ianua


Ay futu ay borey se, ay n'ay wane jama ziibandi k'i daŋ ni kambe ra mo. Ni mana suuji cabe i se mo baa kayna. Ni na ni calo dake dottijo zeeney boŋ nda tiŋay laalo. 	 iratus sum super populum meum contaminavi hereditatem meam et dedi eos in manu tua non posuisti eis misericordias super senem adgravasti iugum tuum valde


Waato din gaa no iri g'araŋ no iri ize wayey, iri mo m'araŋ ize wayey hiiji. Iri ga goro araŋ banda mo, iri ma te kunda fo. 	 tunc dabimus et accipiemus mutuo filias nostras ac vestras et habitabimus vobiscum erimusque unus populus


Da boro fo na wandiyo kaŋ i mana di boro fo se hiila ka kani nd'a, daahir no a g'a hiijay nooro bana, wandiya ma ciya a wande mo. 	 si seduxerit quis virginem necdum desponsatam et dormierit cum ea dotabit eam et habebit uxorem


Amma Absalom na ma-cararayaŋ daŋ Israyla kundey kulu ra ka ne: «Saaya kaŋ cine araŋ maa hilli karyaŋ, kal araŋ ma ne: ‹Absalom no ga ti bonkooni Hebron ra!.› » 	 misit autem Absalom exploratores in universas tribus Israhel dicens statim ut audieritis clangorem bucinae dicite regnavit Absalom in Hebron


d'araŋ wangu ka hangan ay tam annabey sanney se, ngey kaŋ ay donton araŋ gaa, ay ga soobay k'i donton, amma araŋ mana hangan -- 	 ut audiatis sermones servorum meorum prophetarum quos ego misi ad vos de nocte consurgens et dirigens et non audistis


Boro kaŋ ga ba nga m'a gaay, Haw no a goono ga ne nga ga gaay, A kambe ŋwaaro mo ga ji di. 	 qui retinet eam quasi qui ventum teneat et oleum dexterae suae vocabit


Jideyon ne Sukkot borey se: «Ay g'araŋ ŋwaaray, w'ay banda borey no ŋwaari, zama i farga. A go mo, ay go ga Zeba da Zalmunna, Midiyan bonkooney gaaray.» 	 dixitque ad viros Soccoth date obsecro panes populo qui mecum est quia valde defecerunt ut possimus persequi Zebee et Salmana reges Madian


Zama yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: W'a tuuri-nyaŋey beeri-beeri ka te guyaŋ kaŋ i ga Urusalima wongu nd'a. Gallu nooya kaŋ i ga ba ka gooji. kankami go a ra nangu kulu. 	 quia haec dicit Dominus exercituum caedite lignum eius et fundite circa Hierusalem aggerem haec est civitas visitationis omnis calumnia in medio eius


Amma waato kaŋ a nya izey koy bato do, gaa no Yesu mo koy, manti taray kwaaray, amma tuguyaŋ ra. 	 ut autem ascenderunt fratres eius tunc et ipse ascendit ad diem festum non manifeste sed quasi in occulto


Zama iri go ga maa baaru kaŋ araŋ game ra boro fooyaŋ goono ga hawfunay goray te. I si ga goy baa kayna, amma kawlanteyaŋ no. 	 audimus enim inter vos quosdam ambulare inquiete nihil operantes sed curiose agentes


za ay mana gana ka koy naŋ kaŋ ay si ye ka kaa koyne, Sanda ay ma koy kubay nda buuyaŋ biya laabo ra. 	 antequam vadam et non revertar ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine


Zama Almasihu maa sabbay se no i go ga naaru. I mana gaakasinay kulu ta dumi cindey gaa. 	 pro nomine enim profecti sunt nihil accipientes a gentibus


Manowan ne nga wando se: «Daahir iri ga bu, zama iri di Irikoy.» 	 et dixit ad uxorem suam morte moriemur quia vidimus Deum


Fastos binde, kaŋ a furo nga koytara nango ra, a jirbi hinza banda, a tun Kaysariya ka koy Urusalima. 	 Festus ergo cum venisset in provinciam post triduum ascendit Hierosolymam a Caesarea


Albarkante mo no boro kaŋ suuru ka to hala jirbi zambar fo nda zangu hinza nda waranza cindi guwa din gaa. 	 beatus qui expectat et pervenit ad dies mille trecentos triginta quinque


Woodin banda Kaynu dira ka mooru Irikoy jine. A koy ka goro laabu fo ra kaŋ se i ga ne Nodu, a go Eden se wayna funay haray. 	 egressusque Cain a facie Domini habitavit in terra profugus ad orientalem plagam Eden


A na ciiti malayka himandi hinka mo te da wura, danay goy no a n'i te d'a, sasabandiyaŋo do boŋ hinka gaa. 	 duos etiam cherubin ex auro ductili quos posuit ex utraque parte propitiatorii


Amma ay wo, duumi ay gonda beeje, Ay ga ni sifawo te mo ka koy jina ka tonton. 	 ex usuris et iniquitate redimet animas eorum et honorabile nomen eorum coram illo


Irikoy n'i albarkandi mo. Irikoy ne i se: «Araŋ ma ize boobo hay ka baa ka tonton. Araŋ ma ndunnya may mo, araŋ ma teeku hamey may, da beene batama curayzey, da fundikooni kulu kaŋ ga nyooti ndunnya boŋ.» 	 benedixitque illis Deus et ait crescite et multiplicamini et replete terram et subicite eam et dominamini piscibus maris et volatilibus caeli et universis animantibus quae moventur super terram


Borey kulu mo kaŋ yaŋ di kayna, da borey kulu kaŋ yaŋ na garaw sambu, da borey kulu kaŋ yaŋ biney sara, i margu a do. A binde ciya i jine boro. A gonda boro zangu taaci cine nga banda. 	 et convenerunt ad eum omnes qui erant in angustia constituti et oppressi aere alieno et amaro animo et factus est eorum princeps fueruntque cum eo quasi quadringenti viri


Ya ay jine bora, ay ga ni ŋwaaray no, ma si saal boro yaama din, danga Nabal nooya. Zama sanda mate kaŋ a maa bara din, yaadin no a bara nga mo. Nabal ga ti a maa, saamotaray no ka bara a gaa. Amma ay wo, ni koŋŋa, ay mana di arwasey kaŋ yaŋ ni donton bo, ya ay jine bora. 	 ne ponat oro dominus meus rex cor suum super virum istum iniquum Nabal quia secundum nomen suum stultus est et est stultitia cum eo ego autem ancilla tua non vidi pueros tuos domine mi quos misisti


A ma kakaw te da sanni kaŋ sinda nafa mo, Wala nda sanniyaŋ kaŋ si hay kulu hanse? 	 arguis verbis eum qui non est aequalis tui et loqueris quod tibi non expedit


Malayka fo kulu gonda moyduma taaci. Moyduma sintina, ciiti malayka moyduma no, moyduma hinkanta, boro moyduma no, moyduma hinzanta, muusu beeri moyduma no, moyduma taacanta mo zeeban moyduma no. 	 quattuor autem facies habebat unum facies una facies cherub et facies secunda facies hominis et in tertio facies leonis et in quarto facies aquilae


Kala day araŋ ma goray te kaŋ ga saba nda Almasihu Baaru Hanna, hal ay ma maa araŋ gora baaro, baa d'ay kaa ka di araŋ, wala d'ay mana du ka kaa. Ay ma maa kaŋ araŋ goono ga kay biya* folloŋ ra ka gurjay care banda laakal folloŋ ra mo cimbeero se, Baaru Hanna wane. 	 tantum digne evangelio Christi conversamini ut sive cum venero et videro vos sive absens audiam de vobis quia stetistis uno spiritu unianimes conlaborantes fide evangelii


Amma farka tu Balaam se ka ne: «Manti ay ya ni farka no, kaŋ boŋ ni ga kaaru waati kulu hala ka kaa hunkuna? Ay doona ka yaawo cine te ni se no, wala?» Balaam tu ka ne: «Abada!» 	 dixit asina nonne animal tuum sum cui semper sedere consuesti usque in praesentem diem dic quid simile umquam fecerim tibi at ille ait numquam


Iri mo, iri ga baakasina bay kaŋ Irikoy gonda iri se, iri n'a cimandi mo. Irikoy ya baakasinay no. Boro kaŋ goono ga goro baakasinay ra, a goono ga goro Irikoy ra. Irikoy mo goono ga goro a ra. 	 et nos cognovimus et credidimus caritati quam habet Deus in nobis Deus caritas est et qui manet in caritate in Deo manet et Deus in eo


Yesu tu i se ka ne: «D'ay g'ay boŋ beerandi, ay beera manti hay kulu no. Ay Baaba no goono g'ay beerandi, nga kaŋ se araŋ ga ne araŋ Irikoyo. 	 respondit Iesus si ego glorifico me ipsum gloria mea nihil est est Pater meus qui glorificat me quem vos dicitis quia Deus noster est


I na Benyamin izey lordi ka ne: «Wa koy ka gum reyzin kaley ra. 	 praeceperuntque filiis Beniamin atque dixerunt ite et latete in vineis


Zama sanda mate kaŋ cine araŋ ga ciiti nd'a, a dumi no i ga ciiti nd'a araŋ se. Neesijo kaŋ araŋ ga neesi nd'a din, nga no i ga neesi nd'a araŋ se. 	 in quo enim iudicio iudicaveritis iudicabimini et in qua mensura mensi fueritis metietur vobis


Araŋ ma si taabi goy kulu te, araŋ ga sargay salle danji ra Rabbi se mo.» 	 omne opus servile non facietis in eo et offeretis holocaustum Domino


Hayey din kaŋ ni maa ay do mo seeda boobo jine, kala ni m'i talfi boro naanaykoyyaŋ gaa kaŋ yaŋ ga hin ka afooyaŋ mo dondonandi koyne. 	 et quae audisti a me per multos testes haec commenda fidelibus hominibus qui idonei erunt et alios docere


Adduwa banda a tun ka kaa talibey do k'i gar jirbi gaa, bine saray sabbay se. 	 et cum surrexisset ab oratione et venisset ad discipulos suos invenit eos dormientes prae tristitia


Kal a ne jama se: «Wa soola hala zaari hinzanta ga to. Araŋ ma si maan wayboro mo.» 	 ait ad eos estote parati in diem tertium ne adpropinquetis uxoribus vestris


Guna, a gaabo go a kungurso ra. A hino mo go a gunde baso ra. 	 fortitudo eius in lumbis eius et virtus illius in umbilicis ventris eius


Wa Irikoy hino ci. A koytaray darza go no Israyla boŋ, A hino go no beene batama ra. 	 laudent illum caeli et terra mare et omnia reptilia in eis


Alleluya! Wa saabu Rabbi se, zama nga ya booriyankoy no. Zama a baakasinay suujo go no hal abada. 	 alleluia confitemini Domino quoniam bonus quoniam in saeculum misericordia eius


Wa koy, ay g'araŋ ŋwaaray. Araŋ ma tabbatandi ka tonton, araŋ ma bay. Araŋ m'a tuguyaŋo do bay mo, da bora kaŋ di a noodin, zama i ci ay se ka ne a ga caram gumo. 	 abite oro et diligentius praeparate et curiosius agite et considerate locum ubi sit pes eius vel quis viderit eum ibi recogitat enim de me quod callide insidier ei


A ne i se: «Araŋ binde, araŋ ga ne ay ya may no?» 	 dicit illis vos autem quem me esse dicitis


Woodin sabbay se, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: A go, ay ga gaaba nd'araŋ tirayzey, kaŋ araŋ goono ga te zama araŋ m'ay borey hirri danga curayzeyaŋ cine. Ay g'i hamay mo koyne ka kaa araŋ kambey ra. Ay ma fundey taŋ, fundey kaŋ araŋ goono ga hirri danga curayzeyaŋ cine. 	 propter hoc haec dicit Dominus Deus ecce ego ad pulvillos vestros quibus vos capitis animas volantes et disrumpam eos de brachiis vestris et dimittam animas quas vos capitis animas ad volandum


I na Irikoy nangora zumandi. Gerson izey da Merari izey, ngey kaŋ goono ga Irikoy nangora jare na fonda di. 	 depositumque est tabernaculum quod portantes egressi sunt filii Gerson et Merari


Amma a go, i ga afooyaŋ cindi a ra kaŋ ga du ka yana, ize aru nda ize way yaŋ. A go, i ga fatta ka kaa araŋ do, araŋ ga d'i muraadey d'i goyey mo. Araŋ ga du bine gaabandiyaŋ yaamaryaŋ, masiiba kaŋ ay ga candi ka kande Urusalima gaa din boŋ, sanda hay kulu kaŋ ay candi ka kande a gaa nooya. 	 tamen relinquetur in ea salvatio educentium filios et filias ecce ipsi egredientur ad vos et videbitis viam eorum et adinventiones eorum et consolabimini super malo quod induxi in Hierusalem in omnibus quae inportavi super eam


Ifo se no ni go ga ni moyduma tugu ay se, Ni go ga ay himandi ni ibare no? 	 cur faciem tuam abscondis et arbitraris me inimicum tuum


I tun Midiyan ka kaa Paran. I na noodin boro fooyaŋ sambu ngey banda Paran ra, ka kaa Misira ka di Misira bonkoono Firawna. Nga mo n'a no windi nda ŋwaari, da laabu mo. 	 cumque surrexissent de Madian venerunt in Pharan tuleruntque secum viros de Pharan et introierunt Aegyptum ad Pharaonem regem Aegypti qui dedit ei domum et cibos constituit et terram delegavit


Za hano kaŋ hane araŋ kaayey fun Misira laabo ra ka kaa sohõ, ay goono g'ay tam annabey kulu donton araŋ gaa. Han kulu ay ga soobay k'i donton. 	 a die qua egressi sunt patres eorum de terra Aegypti usque ad diem hanc et misi ad vos omnes servos meos prophetas per diem consurgens diluculo et mittens


I ce da jinde beeri mo Urusalima borey gaa Yahudance ciine ra, borey kaŋ go goro birni cinaro boŋ yaŋ gaa, zama ngey m'i humburandi, ngey ma du ka gallo ŋwa mo. 	 insuper et clamore magno lingua iudaica contra populum qui sedebat in muris Hierusalem personabat ut terreret eos et caperet civitatem


I ma baji no boro kaŋ go buuyaŋ me gaa se. Duvan* mo, i m'a no boro kaŋ ga maa taabi nga fundo ra se. 	 date siceram maerentibus et vinum his qui amaro sunt animo


Amma Bulos da Barnaba salaŋ da bine-gaabi ka ne: «A ga tilas i ma Irikoy sanno ci araŋ se jina. A binde, kaŋ araŋ n'a ganandi araŋ gaa, k'araŋ boŋ ye sanda araŋ mana to fundi hal abada gaa, guna, iri goono ga bare ka ye dumi cindey do. 	 tunc constanter Paulus et Barnabas dixerunt vobis oportebat primum loqui verbum Dei sed quoniam repellitis illud et indignos vos iudicastis aeternae vitae ecce convertimur ad gentes


Laabukoy kayna kaŋ sinda fahamay, Nga wo toonyante beeri no, Amma boro kaŋ wangu zamba riiba ga nga jirbey kuukandi. 	 dux indigens prudentia multos opprimet per calumniam qui autem odit avaritiam longi fient dies eius


Yusufu da nga nya izey d'i waddey kulu bu. 	 quo mortuo et universis fratribus eius omnique cognatione illa


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da subo kaŋ ga ne: «Ma si halaci». Dawda baytu no kaŋ a te waato kaŋ Sawulu donton i m'a fuwo windi zama i m'a wi se. 	 in finem his qui inmutabuntur in tituli inscriptione David in doctrina


Waato din gaa a ne i se: «Dumi ga tun dumi gaa, mayray mo ga tun mayray gaa. 	 tunc dicebat illis surget gens contra gentem et regnum adversus regnum


Waato kaŋ malaykey fay d'ey ka ye beena ra, kala kurukoy ne ngey nda cara se: «Wa naŋ iri ma koy hala Baytlahami ka di hayo kaŋ te, kaŋ Rabbi n'iri bayrandi nd'a.» 	 et factum est ut discesserunt ab eis angeli in caelum pastores loquebantur ad invicem transeamus usque Bethleem et videamus hoc verbum quod factum est quod fecit Dominus et ostendit nobis


Neyomi ne nga anzurayey se: «Wa ye ka koy. Araŋ boro kulu ma koy nga nya kwaara. Rabbi ma gomni goy cabe araŋ se, danga mate kaŋ cine araŋ cabe in da buukoy se. 	 dixit ad eas ite in domum matris vestrae faciat Dominus vobiscum misericordiam sicut fecistis cum mortuis et mecum


A jarga koyne, Lawi borey na hanseyaŋ te, ngey nda Rehum Bani izo. A jarga mo Hasabiya kaŋ ga Keyla laabo jara may na hanseyaŋ te nga kuray haray. 	 post eum aedificaverunt Levitae Reum filius Benni post eum aedificavit Asebias princeps dimidiae partis vici Ceilae in vico suo


Day, a na nga tamyaŋ donton ka borey ce kaŋ yaŋ se i na hiijay bato ci ka ne i ma kaa. I binde wangu ka kaa. 	 et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias et nolebant venire


D'araŋ koy wongu araŋ laabo ra, ka gaaba nda ibare kaŋ goono g'araŋ gurzugandi, kal araŋ ma kaakaacey kar da gaabi. Rabbi araŋ Irikoyo ga fongu araŋ gaa, a g'araŋ faaba mo araŋ ibarey kambe ra. 	 si exieritis ad bellum de terra vestra contra hostes qui dimicant adversum vos clangetis ululantibus tubis et erit recordatio vestri coram Domino Deo vestro ut eruamini de manibus inimicorum vestrorum


Kaari nin, ya Mowab! Ya Kemos ganakoy, araŋ halaci, a naŋ nga ize arey ma ciya zurante yaŋ, a ize wayey mo ma koy tamtaray, sanda Amorancey bonkoono Sihon kambe ra nooya. 	 vae tibi Moab peristi popule Chamos dedit filios eius in fugam et filias in captivitatem regi Amorreorum Seon


Waato kaŋ a na woodin ci no, nga bumbo na buuru sambu ka Irikoy saabu borey kulu jine. A na buuro ceeri ka soobay ka ŋwa. 	 et cum haec dixisset sumens panem gratias egit Deo in conspectu omnium et cum fregisset coepit manducare


Iri binde, iri kulu kaŋ ga ti toonanteyaŋ, kala iri ma miila yaadin. D'araŋ di hay fo araŋ laakaley ra mo kaŋ waan'a, baa woodin Irikoy g'a bangandi araŋ se. 	 quicumque ergo perfecti hoc sentiamus et si quid aliter sapitis et hoc vobis Deus revelabit


Gaa no a ne nga tamey se: ‹Sikka si, hiijay bato go soolante, amma borey kaŋ yaŋ i ce, i mana to r'a. 	 tunc ait servis suis nuptiae quidem paratae sunt sed qui invitati erant non fuerunt digni


Amma bora din dira ka sintin ka Yesu baaro say-say nangu kulu. Hala Yesu si hin ka furo kwaara kulu ra taray kwaaray, day a go kwaarey banda saajo ra. Amma kuray kulu haray borey go ga fatta ka kaa a do. 	 at ille egressus coepit praedicare et diffamare sermonem ita ut iam non posset manifeste in civitatem introire sed foris in desertis locis esse et conveniebant ad eum undique


Yaadin mo no harey ciya baani d'a hala ka kaa hunkuna, Iliyasu sanno kaŋ a ci boŋ. 	 sanatae sunt ergo aquae usque ad diem hanc iuxta verbum Helisei quod locutus est


Rabbi mo na teeku ham beeri fo soola kaŋ ga Yonana gon. Yonana goro mo teeku hamo gunda ra cin hinza da zaari hinza. 	 et praeparavit Dominus piscem grandem ut degluttiret Ionam et erat Iona in ventre piscis tribus diebus et tribus noctibus


Ni zumbu Sinayi tondo boŋ mo. Ni salaŋ d'ey mo, ni jinda fun beena ra. Ni n'i no adilitaray farilley da asariya cimikoyyaŋ, da hin sanney da lordi hanno yaŋ. 	 ad montem quoque Sinai descendisti et locutus es cum eis de caelo et dedisti eis iudicia recta et legem veritatis caerimonias et praecepta bona


Kala bonkoono ne: «Wa zanka fundikoono fay ihinka. I ma jare fa no wayboro fa se, jare fa mo i ma no afa se.» 	 dividite inquit infantem vivum in duas partes et date dimidiam partem uni et dimidiam partem alteri


Hay kulu kaŋ Rabbi ci Musa se, yaadin mo no Musa ci Israyla izey se. 	 narravitque Moses filiis Israhel omnia quae ei Dominus imperarat


Amma Firawna ne: «May ga ti Rabbi, kaŋ ay ga maa a se, hal ay ma Israyla taŋ mo? Ay wo si Rabbi bay, ay si Israyla taŋ mo.» 	 at ille respondit quis est Dominus ut audiam vocem eius et dimittam Israhel nescio Dominum et Israhel non dimittam


Zama Rabbi ni Irikoyo ya danji kaŋ ga ŋwa no. Irikoy ya cansekom mo no. 	 quia Dominus Deus tuus ignis consumens est Deus aemulator


Laakalkooni bine go a kambe ŋwaari do haray, Amma saamo bine go a kambe wowo do haray. 	 cor sapientis in dextera eius et cor stulti in sinistra illius


Saaya din Yakuba ne nga almayaaley da boro kulu kaŋ go a banda se: «Wa toorey kaŋ yaŋ go araŋ do darandi. Wa araŋ boŋ hanandi, araŋ ma araŋ bankaarayey mo barmay. 	 Iacob vero convocata omni domo sua ait abicite deos alienos qui in medio vestri sunt et mundamini ac mutate vestimenta vestra


Abram ne: «Ya Rabbi, Koy Beero, ifo gaa no ay ga bay kaŋ ay g'a tubu?» 	 at ille ait Domine Deus unde scire possum quod possessurus sim eam


Saaya din ra i g'araŋ nooyandi gurzugay se, i g'araŋ wi, zaati. Araŋ ga ciya konnari hariyaŋ mo ndunnya dumey kulu se ay maa sabbay se. 	 tunc tradent vos in tribulationem et occident vos et eritis odio omnibus gentibus propter nomen meum


Windi nda arzaka ya tubu hari no za baabey do, Amma wande laakalkooni, Rabbi do no a ga fun. 	 domus et divitiae dantur a patribus a Domino autem proprie uxor prudens


Sita mo du ize kaŋ maa Enosu. Waato din no borey sintin ka Rabbi maa ce. 	 sed et Seth natus est filius quem vocavit Enos iste coepit invocare nomen Domini


Kubay fo si no, wala biya, Kaŋ ra laala goy-teekoy ga du ka tugu. 	 non sunt tenebrae et non est umbra mortis ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem


Iliya tu ka ne: «Manti ay no ka Israyla taabandi bo, amma nin da ni baaba windo no, mate kaŋ cine araŋ fay da Rabbi lordey, ni na Baalyaŋ gana mo. 	 et ille ait non turbavi Israhel sed tu et domus patris tui qui dereliquistis mandata Domini et secuti estis Baalim